Algeria 2023: Ìpín Ní Sí ìsòrí CAF U-17 Ní Kíkún

Ẹgbẹ́ àgbábọ́ọ̀lù tí Áfríkà, Confederation of African Football CAF tí ṣètò ìpín ní sísọ̀rí àwọn àgbábọ́ọ̀lù Orílẹ̀-èdè tí ọjọ́ orí wọ́n ó jù ọdún mẹ́tàdínlógún lọ́, tí a pé ní Algeria 2023. Èyí tí yóò bẹ̀rẹ̀ ní Ọjọ́ Kọ́kándínlọ́gbọ̀n Oṣù Kẹ́rìn sí Ọjọ́ kọ́kándínlogún Oṣù Kàrún ùn Ọdún yìí (29/4/2023-19/5/2023). Tún kà nípa:U17 AFCON: Ugbade Pé Àgbábọ́ọ̀lù Méjì-Dín-Làádọ́ta Sí Ìbùdó Ifẹsẹwọnsẹ náà ni yóò bẹ̀rẹ̀ ní pápá ìṣéré Nelson Mandela ní Algiers láàrín àgbábọ́ọ̀lù Algeria àtí Somalia ní ọjọ́ Kọ́kándínlọ́gbọ̀n Oṣù Kẹ́rìn ni déédé agogo 20:00 tí ilẹ̀ Algeria (19:00 GMT) Ìgbà àkọ́kọ́ níyì tí ẹgbẹ́ àgbábọ́ọ̀lù méjìlá máà kópa nínú ìdíje U-17 AFCON ní ìbámu pẹlú ipín nù CAF látí ṣé ìwúrí àti ànfààní fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọdọ̀ Orílẹ̀-èdè mìíràn látí kópa. Àwọn ìsọ̀rí AFCON U-17 náà ní wọnyí: A: Algeria, Senegal, Congo, Somalia B: Nigeria, Zambia, Morocco, South Africa C: Cameroon, Mali, South Sudan, Burkina Faso. Lekan Orenuga


Àrọwà Wá Fún Àwọn Olùdíje Sí Ipò Òsèlú Láti Ṣe Ètò Ẹ̀kọ́ Tí Ó Yanjú

Àwọn alámòjútóó ètò ẹ̀kọ́ ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ti ké sí àwọn olùdíje sípò òsèlú ní ìpínlẹ̀ náà láti fi ọwọ́ bàbàrà mú ètò ẹ̀kọ́ ní ìgbà tí wọ́n bá dé orí ipò. Àrọwà náà wáyé níbi ìpàdé ọlọ́jọ́ méjì kan tí àkọmọ̀nà rẹ̀ jẹ́ “ Ìpèsè Ètò Ẹ̀kọ́ Tí Ó yanjú Ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Ní Àdojúkọ Ìdìbò Àpapọ̀ Ọdún 2023”. Ìpàdé náà fi ẹnu kò lóríi síṣe ètò ààbò tí ó yanjú, pípèsè Ilé ìgbafẹ́ fún àwọn obìnrin àti títún ìlànà ètò ẹ̀kọ́ se, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.


Àjọ Adójútòfò Pèsè Ohun Èlò Ìlera Fún Àwọn Ilé Ìwòsàn Ní Ìpínlẹ̀ Kano

Kò dín ní Ilé ìwòsàn mẹ́ẹ̀rin ní ìpínlẹ̀ Kano tí ó ti jẹ ànfààní ìpèsè àwọn ohun èlò ìlera láti ọwọ́ àjọ tí ó ń mójútó ìsẹ̀lẹ̀ pàjáwìrì, lójúnà àti se ìgúnpá fún àwọn tí ó lùgbàdì omíyalé àti àwọn ìsẹ̀lẹ̀ míràn. Nígbà tí ó ń se àfihàn àwọn ohun èlò náà, alákòsóo àjọ náà, Mustapha Habib-Ahmed sọ wípé àwọn ohun ẹ̀bùn náà wá láti ọwọ́ Ilé-Iṣẹ́ (Map International) fún àwọn Ilé ìwòsàn ní Ìlúu Kano. Gómìnà ìpínlẹ̀ Kano dúpẹ́ lọ́wọ́ àjọ adójútòfò fún àtìlẹyìn wọn, Ó sì rọ àwọn tí ó jẹ ànfààní àwọn ohun èlò náà láti lò wọ́n bí ó ti ṣe yẹ.


Orílẹ̀ Èdè France Se Ìrànlọ́wọ́ Owó Fún Ìdàgbàsókè Ètò Ọ̀gbìn Ní Nàìjíríà

Ìjọba orílẹ̀ èdè France ti mú ìgbòòrò bá ètò ọ̀gbìn ní orílẹ̀ èdè Nàìjìríà pẹ̀lú pípèsè owó tí ó lé mílíọ̀nù kan owó ilẹ̀ òkèèrè (1.2m Euro). Èyí tí ìrètí wà pé yóò mú àlékún bá ìpèsè oúnjẹ lọ́pọ̀ yanturu. Mínísítà Ètò Ìsúná àti ti ètò Ọ̀gbìn ni ó se asojú fún orílẹ̀ èdè Nàìjíríà nígbà tí wọ́n ń se ayẹyẹ ìfọwọ́síwèé láàrin orílẹ̀ èdè méjéèjì. Ìrètí wà pé ilé iṣẹ́ kan láti orílẹ̀ èdè France ni yóò se àkósò ètò náà pẹ̀lú ìkúnlọ́wọ́ ìjọba àpapọ̀.


Ìṣòro Ọ̀wọ́n Gogo Epo bẹntírò Àti Owó Náírà Tuntun: Adebayo Adelabu Ẹgbẹ́ Òṣèlú Accord Rọ Ìjoba Láti Wá Ojútùú Sí Ìṣòro Yìí

Oludije du ipò Gómìnà ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú Accord, Olóyè Adebayo Adelabu lo tí fi igi gùn ipolongo ibo káàkiri Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ni ònà láti fi imọ ṣọkan pèlú ọmọ Orilẹ-èdè Nàìjíríà ni irú àsìkò bi èyí. Adelabu nínú atẹjade kàn tó fi síta ni ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlè Ọ̀yọ́ ni Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lo ti ṣàlàyé wí pé òun náà ní imọ lára irúfẹ́ ìṣòro eléyìí tí ọmọ orilẹ èdè yìí n dojú kọ latari ọwọn gogo epo petiro àti àìrí owó náírà tuntun gbà ní àwọn ilé ifowopamọ. Nínú ọrọ rẹ, Adelabu sọ wí pé òun ba àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kedun pẹlu wahala ti wọn n la kọja nítorí kò yọ ẹnìkan sílẹ. O wa tẹnu mọ pé àwọn èèyàn ní owó ni ilé ifowopamọ ṣugbọn wọn kò rí owó wọn gbà. O wá rawọ ẹbẹ sí ìjọba láti wa ojútùú sí ìṣòro yìí ni kíákíá, nígbà tí o fi kún ọrọ rẹ pé: “Awọn èèyàn wa ko lè máa jìyà nígbà tí àwọn olóṣèlú n jo káàkiri ni ibùdó ipolongo ibo. Àwọn èèyàn yí náà ní a fẹ ṣe ìjọba le lórí.” Abiola Olowe Ìbàdàn


Ààrẹ Buhari Gbé Ìgbésẹ̀ Akin Lórí Ọ̀wọ́n-gógó Owó

Ààrẹ Buhari pàrọwà sí gbogbo ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà láti fún òun ní ọjọ́ méje kí ó fi yanjú ìsòro ọ̀wọ́n-gógó owó, èyí tí ó ti dá awuyewuye sílẹ̀ jákè-jádò orílẹ̀ èdè. Ó fi ọ̀rọ̀ náà léde ní ọjọ́ Ẹtì, nígbà tí ó gbàlejò àwọn Gómìnà onítẹ̀síwájú, lójúnà àti wá ojútùú sí ìsòro owó náà. Ààrẹ tẹ̀síwájú pé òun ti rí ìsòro tí àwọn ará ìlú ń dojúkọ àti ìfàsẹ́yìn tí ọ̀wọ́n-gógó owó náà ti kó bá ọrọ̀ ajé, Ó wá se àdéhùn pé, láìpẹ́ jọjọ, ìsòro náà yóò di àfìsẹ́yìn tí egúngún ń fi aṣọ. Ààrẹ dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn Gómìnà fún àkíyèsí àti àtìlẹyìn wọn, Ó sì fi dáwọn lójú pé, òun yóò tán ìsòro náà.


Àjọ Ọmọ Ogun Sọ Ìmọ̀ Àwọn Agbésùmọ̀mí Di Òtúbáńtẹ́ Ní Òpópónà Kaduna

Àjọ Ọmọ Ogun ti ìpín alákọ̀kọ́ọ́ ní Ìlú Kaduna ti se àwọn agbésùmọ̀mí báṣu-bàṣu, tí ọgbọ̀n ènìyàn sì gba òmìnira kúrò lọ́wọ́ àwọn esinsin-ò-kọkú náà. Ikọ̀ Ọmọ Ogun gba Alùpùpù méjì lọ́wọ́ọ wọn, Ó sì sọ òpópónà Kaduna sí Ìlú Abuja di lílò padà fún mùtú-mùwà. Àwọn Ọmọ Ogun se alábàpádèé àwọn jàǹdùkù náà ní Ọjọ́bọ̀, nígbà tí wọ́n tẹ̀lé Ọ̀gágun Àgbà SE Udonwa, eni tí ó se àbẹ̀wò sí ikọ̀ Ọmọ ogun ní Ìlú Birnin Gwari. Ọ̀gágun SE Udonwa gbóríyìn fún ikọ̀ Ọmọ Ogun fún ìwà akin àti ìfarajì wọn.


Aya Gómìnà Ìpínlẹ̀ Kebbi Pè Fún Pípèsè Ohun Èlò Tí Ó Péye Fún Ìtọ́jú Àrùn Jẹjẹrẹ

Arábìnrín àkọ́kọ́ ní ìpínlẹ̀ Kẹbbi, Ọ̀mọ̀wé Zainab Shinkafi Bagugu ti ké sí àwọn aládàníi àti Ìjọba fún ìpèsè ètò ìwòsàn tí ó peregedé fún ìtọ́jú àrùn jẹjẹrẹ. Arábìnrin Bagudu sọ ọ̀rọ̀ náà ní Ìlú Abuja, nígbà tí ó se ìfiléde àkọsílẹ̀ ènìyàn tí kò dín ní ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá tí ó sẹ̀sẹ̀ ní àrùn Jẹjẹrẹ, àtipé ẹgbẹ̀rún méje ènìyàn ni ó ti pàdánù ẹ̀mí wọn ní osù kan sẹ́yìn. Ó wá pàrọwà sí àwọn ènìyàn láti jìnà sí lílo àwọn nǹkan tí ó le è fa àrùn Jẹjẹrẹ, àtipé kí wọ́n sowọ́pọ̀ láti gbógun ti àrùn náà.


Mínísítà Ìlú Abuja Sọ Ayé Di Gbẹdẹmukẹ Látàrí Pípèsè Ilẹ̀ Ọlọ́ràá Fún Ètò Ọ̀gbìn

Mínísítà olú Ìlu Nàìjíríà Malam Muhammed Musa Bello ti jẹ́jẹ̀ẹ́ ìbásepọ̀ tí ó múná dóko pẹ̀lú àjọ tí ó ń se àmójútò ilẹ̀ fún ìpèsè ohun ọ̀gbìn tí ó dára. Mínísítà, ẹni tí akọ̀wé àgbà ẹka náà, Ọ̀gbẹ́ni Adesọla Olusade sojú fún sọ pé ètò náà jẹ ìjọba lógún nítorí pé ilẹ̀ ọlọ́ràá tí yóò mú irúgbìn àti èso gidi jádè. Ó wá fi àrídájú hàn pé, ìjọba yóò tẹ́wọ́ gba ẹnikẹ́ni láàyè fún ìrànlọ́wọ́ lójúnà àti mú ẹwà bá ilẹ̀ àgbègbè náà fún ètò ọ̀gbìn tí ó dára àti fún ìdàgbàsókè ọrọ̀ ajé Orílẹ̀-ede.


Àjọ Alámòjútóó Ìsẹ̀lẹ̀ Pàjáwìrì Dóòlà Ẹ̀mí Àwọn Ènìyàn Níbi Ilé Tí Ó Dà Wó Lulẹ̀ Ní Ìlú Abuja

Kò dín ní ènìyàn mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n tí àjọ tí ó ń mójú tó ìsẹ̀lẹ̀ pàjáwìrì àti àwọn tí ọ̀rọ̀ kàn dóòlà ẹ̀mí wọn nínú ìjàm̀bá Ilé tí ó dàwó lulẹ̀ ní Gwarimpa, Ìlú Abuja, olú Ìlú Nàìjíríà. Ilé náà, eléyìí tí wọ́n ń kọ́ lọ́wọ́ ni ó dà wó lulẹ̀ ní déédé agogo mọ́kànlá òwúrọ̀ Ọjọ́bọ̀ (Thursday) tí ó sì se ìpalára fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn. Títí òwúrọ̀ ọjọ́ Ẹtì (Friday) àwọn àjọ tí ọ̀rọ̀ kàn náà ti dóòlà ẹ̀mí ènìyàn mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n tí ènìyàn mẹ́ta míràn sì fi ara pa yánna-yànna. Mínísítà olú Ìlú Abuja, ẹni tí ó se àbẹ̀wò sí àyè náà sàlàyé pé, ìsẹ̀lẹ̀ náà jẹ́ ẹlẹ́ẹ̀kẹta irú rẹ̀ ní àgbègbè náà, àtipé ìjọba ti setán láti wá ojútùú sí ìsòro náà.


Ẹ̀kọ́: Àjọ FEC Bù Ọwọ́ Lù Bílíọ̀nù Mẹ́rin Náírà Ó Lé Díẹ̀

Àjọ Federal Executive Council (FEC) bù ọwọ́ lù Biliọnu mẹ́rin Náírà ó lé díẹ̀ fún ìparí àwọn àkànṣe iṣẹ́ ni ifáfitì mẹ́ta ní orílẹ̀-èdè yìí. Mínísítà fún ètò ẹkọ, Mallam Adamu Adamu ló sọ èyí lẹ́yìn Ìpàdé ìgbìmọ̀ àjọ náà ti ààrẹ Muhammadu Buhari darí rẹ̀. Ó fi lédè pé igbimọ̀ náà bù ọwọ́ lù owó tó lè ní Biliọnu mẹ́rin Náírà fún àkànṣe iṣẹ́ ní ifáfitì mẹ́ta: Osun State University, Osogbo; the Federal University, Lokoja àti National Commission for Nomadic Education. Adamu jẹ́ kó di mímọ̀ pé, ìgbìmọ̀ ti bu ọwọ́ lù ìwé tó bèrè fún Ìṣàkóso ilé ìwé David Umahi University of Medical Sciences, Ebonyi láti ọwọ́ ìjọba àpapọ̀ àti ìpàrọ̀ orúkọ ilé ìwé náà sì David Umahi Federal University of Health Sciences. Mínísítà náà sọ wí pé igbimo náà ti bù ọwọ lù ìwé tó dàbá bíbu ọwọ́ lu yíyí orúkọ ilé ìwé náà padà àti sísọ di òfin ní ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Orílẹ̀-èdè Chad Yóò Sí Ẹ́mbássi Kan Ṣí Orílẹ̀-èdè Israel

Orílẹ̀-èdè Chad yóò sí Embassi rẹ̀ sì Orílẹ̀-èdè Israel. Eléyìí wáyé lẹ́yìn tí orílẹ̀-èdè méjèèjì ti jọ ní àsọyépọ̀ àti àtúnṣe sí ọrọ ìjọba wọn ti ọdún 2019. Ààrẹ Mahamat Deby ti bẹ orílẹ̀-èdè ede Israel wò, ó sí bá Benjamin Netanyahu ní ọjọ́ Ọjọ́rú ní ìlú Bethlehem. Orílẹ̀-èdè Chad tó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ èniyàn tó jẹ́ ẹlẹ́sìn Ísílàmù ti yapa kúrò lọ́dọ̀ Israel láti ọdún 1972. “A gbàgbọ́ pé àsepapọ̀ wa máa mú kí ìlọsíwájú bá àjọṣepọ̀ wa, ó tún túmọ̀ sí pé Orílẹ̀-èdè Israel n lọ sí orílẹ̀-èdè Adúláwọ̀ àti wí pé orílẹ̀-èdè Adúláwọ̀ n padà bọ̀ sí orílẹ̀-èdè Israel. A jọ ní àfojúsùn, ìlépa èto ààbò, àti ìdúró ṣinṣin kan naa,” Ààrẹ sọ bẹẹ.


Orílẹ̀-èdè Chad tó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ èniyàn tó jẹ́ ẹlẹ́sìn Ísílàmù ti yapa kúrò lọ́dọ̀ Israel láti ọdún 1972. “A gbàgbọ́ pé àsepapọ̀ wa máa mú kí ìlọsíwájú bá àjọṣepọ̀ wa, ó tún túmọ̀ sí pé Orílẹ̀-èdè Israel n lọ sí orílẹ̀-èdè Adúláwọ̀ àti wí pé orílẹ̀-èdè Adúláwọ̀ n padà bọ̀ sí orílẹ̀-èdè Israel. A jọ ní àfojúsùn, ìlépa èto ààbò, àti ìdúró ṣinṣin kan naa,” Ààrẹ sọ bẹẹ. Ní òde òní, orílẹ̀-èdè Israel ti sa ọ̀pọ̀lọpọ̀ agbára láti ri wí pé wọ́n wà ní ìrẹ́pọ̀ pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ orílẹ̀-èdè tó wà ní ilẹ̀ adúláwọ̀ Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ní òde òní, orílẹ̀-èdè Israel ti sa ọ̀pọ̀lọpọ̀ agbára láti ri wí pé wọ́n wà ní ìrẹ́pọ̀ pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ orílẹ̀-èdè tó wà ní ilẹ̀ adúláwọ̀ Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ètò Ìdìbọ̀ Ọdún 2023: Teslim Folarin Ṣèlérí Láti Mú Ayípadà Bá ètò ẹ̀kọ́ àti Ọrọ̀ Ajé Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́

Ẹni ti ì ṣe Oludije du ipò Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressive Congress (APC), Olóyè Teslim Kolawole Folarin ti jẹ kí o di mímọ pé ìṣèjọba òun yóò mú ìdàgbàsókè bá ètò ọrọ ajé Ìpínlè Ọ̀yọ́ tí òun ba jáwé olubori nínú ìdìbò gbogboògbò to n bọ. Olóyè Teslim Folarin ti o n sojú ẹkùn ìdìbò Ààrin gbùngbùn Ọ̀yọ́ lo sísọ lójú ọrọ yìí lásìkò tó n kópa nínú iforowero pẹlu àwọn oníròyìn ní ilé ẹgbẹ wọn tó wà ní agbègbè Mokola ni ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlè Ọ̀yọ́ ní Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Folarin sàlàyé fún àwọn oníròyìn àti gbogbo àwọn tó péjú wí pé, òun gẹgẹ bíi ẹni tó ti wà nínú òṣèlú fún ọjọ pipẹ n bọ wá pẹlu afojusun àti agbekalẹ eléyìí tí yóò mú ìdàgbàsókè dé bá ètò orò ajé Ìpínlè Ọ̀yọ́, nígbà tí o bu ẹnu atẹ lu ijoba to wà lóde ni Ìpínlè Ọ̀yọ́ wí pé awọ wọn kò ká ojú ìlù nípa ètò ààbò tó mẹhẹ, tí o sì mú Ifaseyin dé bá ètò orò ajé. O tun tẹnu mọ pé ètò ààbò ti kò sí lo mú kí àwọn àgbẹ fi oko silẹ eleyii to sokun fa ọwọn gogo oúnjẹ, tí o sì fi dá gbogbo ọmọ Ìpínlè Ọ̀yọ́ lójú wí pé gbogbo eleyii ni àtúnṣe yóò dé bá ni kété ti oun ba di Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Bákan náà, Folarin bu ẹnu atẹ lù ìjọba tó wà lóde labẹ ìṣàkóso Seyi Makinde latari Ifaseyin tó dé bá ètò ẹkọ ni Ìpínlè Ọ̀yọ́ ati bi o ṣe fi ọwọ yẹpẹrẹ mú ètò ẹkọ nígbà tí o n ná owó ribiribi lórí kíkó ibùdó ọkọ, eléyìí to sọkún fa bí Ìpínlè náà ṣe wa ní ipò Kẹtalelọgbọn nínú àwọn Ìpínlè Merindinlogoji to wà ni Orílè èdè Nàìjíríà, tí àjọ to n ṣe kokaari ìdánwò asekagba ni ile ẹkọ Girama ti a mo sí WAEC sí yọ orúkọ àwọn ile ẹkọ Girama Aadọta kúrò lára àwọn ilé ẹkọ tí yóò ma kópa nínú ìdánwò WAEC. Folarin wa ṣèlérí pé afojusun òun gẹgẹ bíi ẹni tí o ti fi èèmeta jẹ Aṣòfin ni ile Igbimọ Asofin Àgbà Orilẹ èdè Nàìjíríà tó sì mọ ìtumọ ìjọba àwa-ara-wa ni láti mú ayípadà tó nípa dé bá ètò ẹkọ, ti iṣẹ àgbè náà yóò sì ni àtúnṣe eléyìí tí yóò ní ipa rere lórí ètò ọrọ ajé.


O tun tẹnu mọ pé ètò ààbò ti kò sí lo mú kí àwọn àgbẹ fi oko silẹ eleyii to sokun fa ọwọn gogo oúnjẹ, tí o sì fi dá gbogbo ọmọ Ìpínlè Ọ̀yọ́ lójú wí pé gbogbo eleyii ni àtúnṣe yóò dé bá ni kété ti oun ba di Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Bákan náà, Folarin bu ẹnu atẹ lù ìjọba tó wà lóde labẹ ìṣàkóso Seyi Makinde latari Ifaseyin tó dé bá ètò ẹkọ ni Ìpínlè Ọ̀yọ́ ati bi o ṣe fi ọwọ yẹpẹrẹ mú ètò ẹkọ nígbà tí o n ná owó ribiribi lórí kíkó ibùdó ọkọ, eléyìí to sọkún fa bí Ìpínlè náà ṣe wa ní ipò Kẹtalelọgbọn nínú àwọn Ìpínlè Merindinlogoji to wà ni Orílè èdè Nàìjíríà, tí àjọ to n ṣe kokaari ìdánwò asekagba ni ile ẹkọ Girama ti a mo sí WAEC sí yọ orúkọ àwọn ile ẹkọ Girama Aadọta kúrò lára àwọn ilé ẹkọ tí yóò ma kópa nínú ìdánwò WAEC. Folarin wa ṣèlérí pé afojusun òun gẹgẹ bíi ẹni tí o ti fi èèmeta jẹ Aṣòfin ni ile Igbimọ Asofin Àgbà Orilẹ èdè Nàìjíríà tó sì mọ ìtumọ ìjọba àwa-ara-wa ni láti mú ayípadà tó nípa dé bá ètò ẹkọ, ti iṣẹ àgbè náà yóò sì ni àtúnṣe eléyìí tí yóò ní ipa rere lórí ètò ọrọ ajé. Bákan náà ni o ṣèlérí pé afojusun òun gẹgẹ bíi Olùdarí ìgbìmò ìpolongo ìbo Ààrẹ fún ẹgbẹ òṣèlú APC ni Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ni láti rí ibo tí kò dín ni millionu kan àti ààbò nínú millionu mẹta o le díè oludibo tó wà ni Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, nígbà tí o ṣàlàyé wí pé o dá òun lójú pé Asiwaju Bola Ahmed Tinubu àti igbákejì rẹ yóò jáwé Olubori nínú ètò ìdìbò to n bọ. Abiola Olowe Ìbàdàn


Bákan náà ni o ṣèlérí pé afojusun òun gẹgẹ bíi Olùdarí ìgbìmò ìpolongo ìbo Ààrẹ fún ẹgbẹ òṣèlú APC ni Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ni láti rí ibo tí kò dín ni millionu kan àti ààbò nínú millionu mẹta o le díè oludibo tó wà ni Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, nígbà tí o ṣàlàyé wí pé o dá òun lójú pé Asiwaju Bola Ahmed Tinubu àti igbákejì rẹ yóò jáwé Olubori nínú ètò ìdìbò to n bọ. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ọ̀wọ́n Gógó Epo: Àjọ KWACCIMA Pé Ìpè Ìrànlọ́wọ́ Láti Ọ̀dọ̀ Ìjọba

Àjọ Kwara Chamber of Commerce, Industry, Mines and Agriculture (KWACCIMA) ti pe ìjọba àti ààrẹ Muhammad Buhari láti rí wí pé wọ́n wá nǹkan se sí ọ̀rọ̀ ọ̀wọ́n gógó epo pẹntiróòlù tó gbòde kan. Gẹ́gẹ́ bí àtẹ̀jáde kan tí ààrẹ àjọ náà, Ọ̀gbẹ́ni Fatai Ayodimeji buwọ́lù tí wọ́n fi léde ní ìlú Ìlọrin, ẹgbẹ́ náà rọ àjọ Central Bank of Nigeria(CBN) láti fi oṣù kan kún ọjọ́ pàsépáàrọ̀ owó láti fi ààyè gba àwọn ilé iṣẹ kéréjekéréje bii nano, micro ti wọ́n pọ̀ ni ìgbèríko láti leè ráyè pààrọ̀ owó fún àwọn ènìyàn. Ó sọ wí pé, ètò ọrọ̀ ajé ti mẹ́he látàrí gbogbo wàhálà ti àwọn ènìyàn ń là kọjá bayìí, àtubọ̀tán rẹ̀ kò dára lórí ọrọ̀ ajé wá àti ìgbésí ayé ọmọ ènìyàn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ọgọ́rùn ún Ènìyàn Ti Gbèkuru Jẹ Lọ́wọ́ Ẹbọra Nínú Ìṣẹ̀lẹ̀ Àdó Olóró Tó Bú Gbámù Ní Mọ́sálásí Kan Ní Pakistan

Ọgọrùn Ènìyàn ló ti gbẹ̀mí mì nínú ìṣẹ̀lẹ̀ ìkọlù àti ìgbẹ̀mí ara ẹni pẹ̀lú àdó olóró ní Mọ́sálásí kan ní Pakistan láti ọwọ́ àwọn adìhámọ́ra ogun. “Ni báyìí, ọgọ́rùn ùn òkú ènìyàn ni wọ́n ti gbé wá sí ilé ìwòsàn ‘Lady Reading'” , agbẹnusọ ọkùnrin ilé ìwòsàn, Mohammad Asim, ló sọ èyí ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun. “Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹni tí àdó olóró pa ni àwọn ọlọ́pàá”, o sọ èyí bákannáà. Ìròyìn ròó pé, ó ju àrùn dín lọ́gbọ̀n lé lùgba ènìyàn ló ti kú nínú ìkọ̀lù náà. Òrùlé Mọ́sálásí tó wà nínú ilé ààbò ti ìjọba ló wó lulẹ̀ nígbà tí àdó olóró ń sọsẹ́, àwọn adóòlà ẹ̀mi nílàti kó àwọn pàntí tó wà lórí àwọn oku ènìyàn kúrò kí wọn tó lè rí wọn fà yọ gẹ́gẹ́ bí àwọn aláṣẹ se sọ. Ìkọlù náà ló lágbára jù ní agbègbè Peshawar láti nǹkan bí ọdún mẹ́wàá sẹ́yìn nínú ìjà àjàkú akátá pẹ̀lú àwọn ọlọ́pàá.


Ìròyìn ròó pé, ó ju àrùn dín lọ́gbọ̀n lé lùgba ènìyàn ló ti kú nínú ìkọ̀lù náà. Òrùlé Mọ́sálásí tó wà nínú ilé ààbò ti ìjọba ló wó lulẹ̀ nígbà tí àdó olóró ń sọsẹ́, àwọn adóòlà ẹ̀mi nílàti kó àwọn pàntí tó wà lórí àwọn oku ènìyàn kúrò kí wọn tó lè rí wọn fà yọ gẹ́gẹ́ bí àwọn aláṣẹ se sọ. Ìkọlù náà ló lágbára jù ní agbègbè Peshawar láti nǹkan bí ọdún mẹ́wàá sẹ́yìn nínú ìjà àjàkú akátá pẹ̀lú àwọn ọlọ́pàá. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Gómìnà Babagana Zulum Sí Àkànṣe Ilé Iṣẹ́ Omi Kan Ní Ìpínlẹ̀ Borno

Gómìnà Babagana Zulum sí àkànṣe Ilé Iṣẹ́ Omi oni Lítà tó dín ní Mílíọ̀nù kan ààbọ̀ ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun ní abúlé Mboa ní ìjọba ìbílẹ̀ Chibok, Ìpínlẹ̀ Borno. Bí Gómìnà Zulum se sọ, àkànṣe omi oní ẹgbẹgbẹ̀rún Lítà náà yóò wúlò fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ olùgbé ní gbogbo àgbègbè náà látàrí wàhálà àìtó omi tó ń yọ agbègbè náà lẹnu. “Inú mi dùn láti wà níbí yìí láti sí àkànṣe iṣẹ́ yii, mo kí Kọmísọ́nà fún ọ̀rọ̀ nípa omi, ògbéni, Tijjani Alkali fún iṣẹ́ ribiribi tí ó se.” Gomina sọ bẹ́ẹ̀. Ọ̀gbẹ́ni Alkali náà sọ síwájú pé ẹ̀rọ irin iṣẹ́ tó ń lo oòrun oní egbẹ̀rún mẹ́rìndínlógòjì watts àti ẹ̀rọ amúnáwá oní ọgọ́rùn ún KVA ni àwọn ti rà fún ìlò omi náà láti má leè jẹ́ kí omi se ségesège ní agbègbè náà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ikọ̀ Chelsea Tẹwọ Bọ Ìwé Àdéhùn Pẹ̀lú Benfica’s Enzo Fernandez

Ikọ̀ Chelsea ti tẹwọ́ bọ Ìwé Àdéhùn pàsépáàrọ̀ pẹ̀lú ògbóǹtarìgì agbábọ́ọ̀lù Benfica’s Enzo Fernandez tó wà ní ikọ̀ Benfica ní iye tí owó rẹ̀ lè ní mẹ́fa lé ní Ọgọrùn ún Mílíọ̀nù Euro. Fernandez ẹni ọmọ ọdún méjìlelógún tẹwọ́ bọ ìwé àdéhùn ọlọ́dún mẹ́jọ ààbọ̀ pẹlú ìkọ tuntun náà títí di ọdún 2031. Àdéhùn yìí niye lórí ju eléyìí ti ikọ̀ Manchester City fi ra agbábọ̀ọ̀lù Jack Grealish wá láti ikọ̀ Aston Villa ní iye owó Ọgúrùn ún Mílíọ̀nù Euro ní ọdún 2021. Ní Sáà yí, Fernandez ti gbá bọ́ọ̀lù mẹ́rin sí àwọ̀n, ó se ìrànwọ́ ní ìgbà méje, nínú ìdíje mọ́kànlélọ́gbọ̀n tó ti kópa fún ìkọ Benfica. Fernandez se bẹbẹ ní ìdíje ife ẹ̀yẹ àgbáyé tó kọjá lọ. Ó gba àmì ẹ̀yẹ ọmọdé agbábọ́ọ̀lù tó kéré jù ni ìdíje náà, O tún ran ikọ̀ Argentina lọ́wọ́ láti gba ife ẹ̀yẹ àgbáyé ní ọdún tó kọjá.


Ní Sáà yí, Fernandez ti gbá bọ́ọ̀lù mẹ́rin sí àwọ̀n, ó se ìrànwọ́ ní ìgbà méje, nínú ìdíje mọ́kànlélọ́gbọ̀n tó ti kópa fún ìkọ Benfica. Fernandez se bẹbẹ ní ìdíje ife ẹ̀yẹ àgbáyé tó kọjá lọ. Ó gba àmì ẹ̀yẹ ọmọdé agbábọ́ọ̀lù tó kéré jù ni ìdíje náà, O tún ran ikọ̀ Argentina lọ́wọ́ láti gba ife ẹ̀yẹ àgbáyé ní ọdún tó kọjá. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san .


Ilé Ìwòsàn Aládáni Se Iṣẹ́ Abẹ ‘Laparoscope’ Àkọkọ́ Ní Àseyege Ní Ìpínlẹ̀ Yobe

Ilé Ìwòsàn Aládáni ti Ayaji Medical and Diagnostic Centre ní ìlú Gashua, ti se iṣẹ́ abẹ ‘Laparoscope’ àkọ́kọ́ ní àṣeyọrí ni Ìpínlẹ̀ Yobe. Laparoscopy jẹ́ ọ̀nà kan tí wọ́n fi ń se iṣẹ́ abẹ nípa lílo ohun èlò iṣẹ́ abẹ sí ẹ̀yà ara ikùn tí wọ́n ti là díẹ̀ tí wọ́n á sì ṣe iṣẹ́ abẹ náà láì fọ̀tá pè. Olùdarí ilé ìwòsàn náà, Dókítà Adamu Amshi, sọ fún àwọn oníròyìn pé òun ni òun síwájú àwọn oníṣẹ́ abẹ náà ní ọjọ́ Ọjọ́rú. Gẹ́gẹ́ bí Oníṣègùn òyìnbó náà, Amshi se sọ, iṣẹ́ abẹ náà rọrùn, kò dàbí ti àtijọ́ ti wọ́n máa la ibi tó pọ̀ ní ara, ibi péréte ni wọ́n máa là, dídúró ní ilé ìwòsàn máa dínkù, ẹ̀jẹ̀ tó máa ń sọnù àti ìrora lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ máa dínkù.Àseyege lórí iṣẹ́ abẹ àti ìmúbọ̀sípò kíá lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ sí máa wà. Olùdarí ilé ìwòsàn náà tó tún jẹ́ Oníṣègùn òyìnbó nípa ti ẹ̀yà ara Obìnrin kẹ́kọ̀ọ́ wa láti orílẹ̀-èdè India sọ wí pé ó gbà wọ́n ní wákàtí mẹ́rin kí wọn tó parí isẹ́ abẹ náà. Wọ́n ṣé fún obìnrin ọmọ ọgbọ̀n ọdún tó wá láti ìjọba ìbílẹ̀ Bursari ti ìpínlẹ̀ náà.


Gẹ́gẹ́ bí Oníṣègùn òyìnbó náà, Amshi se sọ, iṣẹ́ abẹ náà rọrùn, kò dàbí ti àtijọ́ ti wọ́n máa la ibi tó pọ̀ ní ara, ibi péréte ni wọ́n máa là, dídúró ní ilé ìwòsàn máa dínkù, ẹ̀jẹ̀ tó máa ń sọnù àti ìrora lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ máa dínkù.Àseyege lórí iṣẹ́ abẹ àti ìmúbọ̀sípò kíá lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ sí máa wà. Olùdarí ilé ìwòsàn náà tó tún jẹ́ Oníṣègùn òyìnbó nípa ti ẹ̀yà ara Obìnrin kẹ́kọ̀ọ́ wa láti orílẹ̀-èdè India sọ wí pé ó gbà wọ́n ní wákàtí mẹ́rin kí wọn tó parí isẹ́ abẹ náà. Wọ́n ṣé fún obìnrin ọmọ ọgbọ̀n ọdún tó wá láti ìjọba ìbílẹ̀ Bursari ti ìpínlẹ̀ náà. Ó sọ síwájú pé, wọ́n ti je kó di mímọ̀ fún Obìnrin tí wọ́n se isẹ́ abẹ fún pé nípasyẹ iṣẹ́ abẹ nìkan ló le fi bí ọmọ. Amshi tún sọ pé ewu míràn tó wa nípa iṣẹ́ abẹ náà ni : ọ̀pọ̀ ìbímọ láti ojú ara, dídi ogbó kíá, ìsanra lápọ̀jù, ikọ́ tó lágbára abbl. Olùdarí ilé ìwòsàn náà wà dupe lọ́wọ́ àwọn tí wọ́n jọ se iṣẹ́ abẹ náà bíi Dókítà Dahiru Tilde, àti Nọ́ọ̀sì méjì, Muhammad Kazir àti Ahmad Ligali fún akitiyan wọn nínú àṣeyọrí iṣẹ́ abẹ náà.


Ó sọ síwájú pé, wọ́n ti je kó di mímọ̀ fún Obìnrin tí wọ́n se isẹ́ abẹ fún pé nípasyẹ iṣẹ́ abẹ nìkan ló le fi bí ọmọ. Amshi tún sọ pé ewu míràn tó wa nípa iṣẹ́ abẹ náà ni : ọ̀pọ̀ ìbímọ láti ojú ara, dídi ogbó kíá, ìsanra lápọ̀jù, ikọ́ tó lágbára abbl. Olùdarí ilé ìwòsàn náà wà dupe lọ́wọ́ àwọn tí wọ́n jọ se iṣẹ́ abẹ náà bíi Dókítà Dahiru Tilde, àti Nọ́ọ̀sì méjì, Muhammad Kazir àti Ahmad Ligali fún akitiyan wọn nínú àṣeyọrí iṣẹ́ abẹ náà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Yan Àwọn Aṣojú Tuntun Ti Ilé Ìjọba Fún Ètò Ìṣúná Owó

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti yan àwọn tí yóò má ṣe ìjọba fún ètò ìṣúná owó Ààrẹ Buhari ló je olórí Ayẹyẹ naa ọjọ́rú láàrín ìgbìmọ̀ ìjọba àpapọ̀ ni olú ìlú Abuja, ki ìpàdé àwọn ìgbìmọ̀ náà tó bẹ̀rẹ̀ Ààrẹ rọ alága igbimọ tuntun náà mínísítà tẹlẹ rí fún ètò ìṣúná owó Shamsudeen Usman láti lo ànfààní ipò rẹ fún ìgbé dìdẹ owó láti tiriliọnu mejidinlogun sí ọgọ́rùn tiriliọun ni ọdún 2023. Ó ní kí wọ́n lò àǹfààní náà láti sọ owó níná di irorun fún gbogbo ènìyàn.


Ẹ kú Àsẹ̀yìndé Ikú Ọba Dutse :Ààrẹ Buhari

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti ṣe ìdàrò ikú ọba Dutse , Ọmọwé Nuhu Muhammadu Sanusi, tó jẹ́ ọba pàtàkì ní ìpínlẹ̀ Jigawa. Ki o tó di wí pé ọba náà papodà,o jẹ ọgá àgbà pátápátá fún ilẹ ìwé gíga Fáfítì ti ìpínlẹ̀ Sokoto. Wọ́n ṣe àpèjúwe rẹ gẹ́gẹ́ bí adarí to se fi ọkàn tọ, to já fáfá ti o sí ṣe fí yangan ni àgbáyé.


Gómìnà Èkó fọwọ́ sí òfin ìṣúná owó ọdún 2023

Gomina Babajide Sanwo-Olu ti Ipinlẹ Eko ti fọwọ si ofin iṣuna owo ọdun 2023 fun Ipinlẹ yii lati di amulo, eleyii ti Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko sọ di ofin ninu oṣu kejila ọdun 2022. O woye pe, iṣuna ọlọdọọdun naa yoo wulo pupọ lati pari awọn iṣẹ akanṣe ilu to n lọ lọwọ. O ni: “Yoo tun wulo lati fi mu igberu ba awọn iṣẹ iranlọwọ fun awọn ara ilu. A tun jẹ ki ijọba le ṣe aṣeyọri ninu erongba iṣelu ti wọn pe ni ‘T.H.E.M.E’ ati pe iṣuna owo naa yoo mu alekun ba eto iṣuwona ilu ati awujọ lapapọ” Eto iṣuna owo ilu ọdun 2023 onitiriliọnu kan le miliọnu lọna ẹẹdẹgbẹrin le diẹ naira (N1.768 T) ni iko mejidinlọgọta ninu ida ọgọrun jẹ inawo iṣẹ akanṣe, nigba ti iko mejilelogoji ninu ida ọgọrun jẹ inawo onigbadegba, bi owo awọn oṣiṣẹ, awọn inawo ẹnu iṣẹ ati owo ti wọn yoo fi san gbese ilu. Gomina ṣalaye pe, iṣẹ akanṣe ọkọ oju-irin igbalode onikilomita mẹtadinlogoji (37) laarin agbegbe Agbado si Ebute-Mẹta ati oju ọna igbalode laarin agbegbe Mile 2 si Okokomaiko ti wa ninu iṣuna-owo yii. Gomina Sanwo-Olu fi kun ọrọ rẹ pe iṣẹ akanṣe ile-iwosan gbogboogbo agbegbe Ọjọ ati ile-iwosan pataki fun itọju eyin ni agbegbe Ketu-Ereyun to n lọ lọwọ yoo pari laipẹ.


A tun jẹ ki ijọba le ṣe aṣeyọri ninu erongba iṣelu ti wọn pe ni ‘T.H.E.M.E’ ati pe iṣuna owo naa yoo mu alekun ba eto iṣuwona ilu ati awujọ lapapọ” Eto iṣuna owo ilu ọdun 2023 onitiriliọnu kan le miliọnu lọna ẹẹdẹgbẹrin le diẹ naira (N1.768 T) ni iko mejidinlọgọta ninu ida ọgọrun jẹ inawo iṣẹ akanṣe, nigba ti iko mejilelogoji ninu ida ọgọrun jẹ inawo onigbadegba, bi owo awọn oṣiṣẹ, awọn inawo ẹnu iṣẹ ati owo ti wọn yoo fi san gbese ilu. Gomina ṣalaye pe, iṣẹ akanṣe ọkọ oju-irin igbalode onikilomita mẹtadinlogoji (37) laarin agbegbe Agbado si Ebute-Mẹta ati oju ọna igbalode laarin agbegbe Mile 2 si Okokomaiko ti wa ninu iṣuna-owo yii. Gomina Sanwo-Olu fi kun ọrọ rẹ pe iṣẹ akanṣe ile-iwosan gbogboogbo agbegbe Ọjọ ati ile-iwosan pataki fun itọju eyin ni agbegbe Ketu-Ereyun to n lọ lọwọ yoo pari laipẹ. O ni: “Awọn iṣẹ akanṣe kikọ ile-ẹkọ, ati oju ọna to n lọ lọwọ ni ilu Badagry, Amuwo-Ọdọfin, Ikorodu, ati Eti Ọsa yoo di pipari laipẹ.” “Inu mi dun lati fọwọ si ofin iṣuna-owo ọdun 2023, eleyii ti wọn fi ṣowọ si mi lẹyin ti Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko ti fọwọ si i. Iṣun-aowo ilu yii ti gba ọpọlọpọ ayẹwo kọja ki a to le fọwọ si i bayii. Eto iṣuna owo yii yoo moju to ọpọ nnkan ti awọn ara Ipinlẹ Eko nilo.” Gomina fọwọ si ofin iṣuna-owo ọdun 2023 yii lati di amulo nibi ayẹyẹ ranpẹ ti wọn ṣe ninu ofiisi rẹ ni Alausa Ikeja pẹlu awọn igbimọ alaṣẹ rẹ ati ọmọ ẹgbẹ Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, bi, Igbakeji Gomina, Ọmọwe Ọbafemi Hamzat, Alakoso agba fun eto Idajọ/Agbẹjọro agba fun Ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Moyọsọrẹ Onigbanjo, Alaga Igbimọ fun Iṣuna-owo ilu ninu Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Aṣofin Gbọlahan Yishau, ati Alakoso agba fun Ọrọ-Aje, ati eto Isuna owo ilu ni Ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Sam Egube. Ẹwẹ, Gomna Sanwo-Olu wa fi ẹmi imoore han si awọn alaṣẹ Ile Igbimọ Aṣofin labẹ oludari Ile, labẹ oludari Ile, Aṣofin Mudashiru Ọbasa fun iṣẹ takuntakun wọn lori abadofin naa ati bi wọn ṣe tete gba a wọle.


O ni: “Awọn iṣẹ akanṣe kikọ ile-ẹkọ, ati oju ọna to n lọ lọwọ ni ilu Badagry, Amuwo-Ọdọfin, Ikorodu, ati Eti Ọsa yoo di pipari laipẹ.” “Inu mi dun lati fọwọ si ofin iṣuna-owo ọdun 2023, eleyii ti wọn fi ṣowọ si mi lẹyin ti Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko ti fọwọ si i. Iṣun-aowo ilu yii ti gba ọpọlọpọ ayẹwo kọja ki a to le fọwọ si i bayii. Eto iṣuna owo yii yoo moju to ọpọ nnkan ti awọn ara Ipinlẹ Eko nilo.” Gomina fọwọ si ofin iṣuna-owo ọdun 2023 yii lati di amulo nibi ayẹyẹ ranpẹ ti wọn ṣe ninu ofiisi rẹ ni Alausa Ikeja pẹlu awọn igbimọ alaṣẹ rẹ ati ọmọ ẹgbẹ Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, bi, Igbakeji Gomina, Ọmọwe Ọbafemi Hamzat, Alakoso agba fun eto Idajọ/Agbẹjọro agba fun Ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Moyọsọrẹ Onigbanjo, Alaga Igbimọ fun Iṣuna-owo ilu ninu Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Aṣofin Gbọlahan Yishau, ati Alakoso agba fun Ọrọ-Aje, ati eto Isuna owo ilu ni Ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Sam Egube. Ẹwẹ, Gomna Sanwo-Olu wa fi ẹmi imoore han si awọn alaṣẹ Ile Igbimọ Aṣofin labẹ oludari Ile, labẹ oludari Ile, Aṣofin Mudashiru Ọbasa fun iṣẹ takuntakun wọn lori abadofin naa ati bi wọn ṣe tete gba a wọle. O tun ṣe ileri pe ijọba yoo ṣamulo eto iṣuna owo naa ni pipe, ati pe awọn ko ni jẹ ki ọrọ eto idibo to n lọ lọwọ ṣe idiwọ fun awọn iṣẹ ijọba. Alakoso agba fun Ọro-Aje ati eto iṣuna owo ilu, Ọgbẹni Sam Egube sọ pe, awọn atupalẹ inu eto iṣuna-owo naa fi ifẹ awọn ara ilu kaakiri Ipinlẹ Eko han, ti yoo si mu erongba idagbasoke ipinlẹ yii wa si imuṣẹ. Ẹwẹ, Alaga Igbimọ fun Iṣuna-owo ilu ninu Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Aṣofin Gbọlahan Yishau, dupẹ lọwọ Gomina fun fifi iwe iṣuna-owo naa ṣọwọ si Ile Aṣofin naa, paapaa to mu u rọrun lati ṣiṣẹ le lori.


O tun ṣe ileri pe ijọba yoo ṣamulo eto iṣuna owo naa ni pipe, ati pe awọn ko ni jẹ ki ọrọ eto idibo to n lọ lọwọ ṣe idiwọ fun awọn iṣẹ ijọba. Alakoso agba fun Ọro-Aje ati eto iṣuna owo ilu, Ọgbẹni Sam Egube sọ pe, awọn atupalẹ inu eto iṣuna-owo naa fi ifẹ awọn ara ilu kaakiri Ipinlẹ Eko han, ti yoo si mu erongba idagbasoke ipinlẹ yii wa si imuṣẹ. Ẹwẹ, Alaga Igbimọ fun Iṣuna-owo ilu ninu Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Aṣofin Gbọlahan Yishau, dupẹ lọwọ Gomina fun fifi iwe iṣuna-owo naa ṣọwọ si Ile Aṣofin naa, paapaa to mu u rọrun lati ṣiṣẹ le lori. Ati pe Ile Aṣofin naa ti ṣiṣẹ kikun lori abadofin iṣuna-owo naa ki o to jade gẹgẹ bi ofin bayii.


Ati pe Ile Aṣofin naa ti ṣiṣẹ kikun lori abadofin iṣuna-owo naa ki o to jade gẹgẹ bi ofin bayii.


Àwọn arìnrìnàjò lọsí ìlú mecca yóò san owó tótó mílíọ̀nù méjì àti àbọ̀ fún ìrìnàjò hajj odún 2023- Àwọn aláàkóso FCTA

Malam Muhammad sọ wí pé aṣẹ yii pọn dandan lati rii daju wipe wọn se àkójo orúko àwọn ti yóò lọ si irinajo náà Oludari náà tun ṣe afikun pe, awọn ti o san owo ti ko si ni anfani lati lọ fun ti ọdun to kọja latari idi kan tabi omiran, ki wọn wa ri àwọn alakoso pẹlu ẹri to daju wi pe wọn san owo lati le fi han wipe Hajj ti ọdun yii wu wọn lọ tabi ki wọn gba owo wọn pada.


Àwọn Tọ́rọ̀ọ́ kàn Ní Ìpínlẹ̀ Niger ti Kópa Nínú Ètò “Olẹ́wu Fọ́mọdẹ́” ní Ìpínlẹ̀ Nasarawa.

Ìjọba àpapọ̀ ti fún àwọn tọ́rọ̀ kan nisè láti rí dájú wí pé wọn tèsíwájú nínú ètò náà, ni ìpínlẹ̀ Nasarawa àti Niger. Olùdarí fún ètò náà, Ọ̀gbẹ́ni Suleiman Mukthar, lo sọ èyí di mímọ̀ fún àwọn oníròyìn ní lafia ni ìpínlẹ̀ Nasarawa. Mukthar sàlàyé wí pé ètò yìí wà fún àtúnṣe nípa bí àwọn ọmọdé ṣe n kúrò ní ilé ẹ̀kọ́ àti àwọn ìwà ìbàjẹ́ ti wọ́n ń wù láwùjọ. Ni ìrántí wí pé ọ̀físì ìgbákejì ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Yẹmi Osinbajo lo fi ìdí ètò yìí múlẹ nipasẹ olùdámọ̀ràn pàtàkì sí ààrẹ fún ọ̀rọ̀ ìlú tó wáyé , ni ọjọ́ kẹwàá oṣù Kejì ọdún 2022 ni olú ìlú Abuja.


Àarẹ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ṣe ìfilọ́lè ilé-iṣé Galaxy Backbone ti ẹ̀ka gbogbogbo kẹrin

Ààrẹ Orílè-èdè Naijiria ti ṣe ifilole ile ise Galaxy Backbone (GBB) ti ẹka gbogbogbo kerin ni ipinle Kano, ni ẹkun ariwa-iwọ oorun orile ede Naijiria Minisita fun ibanisọrọ ati eto erọ ọrọ aje, Ọ̀mọ̀wé Isa Ali Ibrahim Pantami ati oludari ile-iṣẹ Galaxy Backbone Limited, Ọmọwe Abubakar Bello, ni wọn ṣe amugbalẹgbe re lọsi ibi ifilọlẹ na. Wọn kọ ile naa lati fi gbárùkù ti awọn oniṣẹ aladani ati awọn ile-iṣẹ ijọba. Awọn nkan ẹrọ ipinlẹ kano naa yoo jẹ ohun ti yoo mu iṣe lọ ni ìrọwọ́rọsè fun ẹka gbogbogbo kẹta to wa ni ilu Abuja ati awọn ile-iṣe Galaxy Backbone to wa ni agbegbe ẹkun ariwa-iwọ oorun, ipinlẹ Kano.


Fífi Kún Owó Àwọn Òṣìṣẹ́ Yóò Mú Ìdàgbàsókè Bá Àwọn Olùkọ : FCTA

FCTA àti àjọ tó ń mójú tó ètò ẹ̀kọ́ sọ wí pé ètọ́ fífí ku owó àwọn òṣìṣẹ́ jẹ́ ọnà míràn láti mú orí àwọn òṣìṣẹ́ yà sí iṣẹ́ ní ilé ẹkọ akọ́ọ̀bẹ́ẹ̀. Adarí fún àjọ tó ń mójú tó ètò ẹ̀kọ́ Sani Mohammed Ladan sọ wí pé ètò tuntun náà yóò mú àwọn òṣìṣẹ́ tẹra mọ iṣẹ́ àti láti fí ẹbùn wọn hàn lára àwọn ọmọ ilẹ̀ ẹ̀kọ́ Ó rán àwọn olùkọ létí nípa iṣé wọn gẹ́gẹ́ bí olùkọ láti jẹ àpẹẹrẹ rere fún àwọn akékọ̀ọ́ àti láti ṣe ìrànlọ́wọ́ fún ìdàgbàsókè wọn. Ètò yìí ní o wáyé ni gbogbo ilẹ ẹ̀kọ́ gírámà méjìdínláàdọ́run ti o wa ní ìlú Abuja láàrin ọ̀sẹ̀ kan.


Ẹgbẹ́ Òṣèlú APC Àti PDP Ti Já Ọmọ Orílẹ̀-Èdè Nàìjíríà Kulẹ̀- Rabiu Kwankwaso

Oludije du ipò Ààrẹ labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú New Nigeria People’s Party (NNPP), Rabiu Kwankwaso, tí o ti fi igba kan ri jẹ Gomina Ìpínlè Kano ti ṣèlérí láti jẹ adari ti ọmọ orílè èdè Nàìjíríà n pongbe fún ti òun ba jáwé Olubori nínú ètò ìdìbò gbogbogbò tó n bọ̀. Omowe Rabiu Kwankwaso ló sọ ọrọ yìí lásìkò tí òun àti igbákejì rẹ, Bisoobu Isaac Idahosa àti ẹni tíì ṣe Oludije du ipò gómìnà Ìpínlè Ọ̀yọ́ labẹ àsìá ẹgbẹ òṣèlú náà, Olóyè Olukayode Pópóọlá wà láti ṣe ìpolongo ibo ní ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlè Ọ̀yọ́ ni ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Nínú ọrọ rẹ, Kwankwaso je ki o di mímọ pé, ẹgbẹ òṣèlú NNPP jade lati mu ayípadà dé bá ohun gbogbo to ti mẹhẹ ní orílè-èdè Nàìjíríà, ti ẹgbẹ náà sì fa àwọn oludije tó kaju oṣuwọn kalẹ ni pàtàkì jù lọ oludije du ipò gómìnà ni ìpínlè Ọ̀yọ́. Kwankwaso wa fi àsìkò náà sàlàyé fún ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà láti yago fún òṣèlú ẹlẹyamẹya, ki wọn sì yan ẹni tí o dara ju laarin àwọn tó n dije du ipò Ààrẹ, nígbà tí o rọ wọn láti fi ibo wọn gbé òun dé ipo Ààrẹ nitori oun gan an ni ẹni náà tó lè mú orilẹ ede Nàìjíríà kúrò nínú gbogbo wàhálà tó n dojú kọ. O wá tun fi kún ọrọ rẹ̀ pé ẹgbẹ òṣèlú APC ati PDP ti já ọmọ orilẹ èdè yìí kule, tí eléyìí sì pe fún àyípadà. Kwankwaso tun tẹnu mọ síwájú síi pé, kii se ẹgbẹ òṣèlú míràn nìkan ni orílè èdè Nàìjíríà nilo ṣugbọn ẹlòmíràn tí yóò mú ohun gbogbo padà bọ̀ sí pò, ẹni tí yóò lè dúró láti dojú kọ gbogbo ipenija tó n kojú orilẹ èdè yìí.


Kwankwaso wa fi àsìkò náà sàlàyé fún ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà láti yago fún òṣèlú ẹlẹyamẹya, ki wọn sì yan ẹni tí o dara ju laarin àwọn tó n dije du ipò Ààrẹ, nígbà tí o rọ wọn láti fi ibo wọn gbé òun dé ipo Ààrẹ nitori oun gan an ni ẹni náà tó lè mú orilẹ ede Nàìjíríà kúrò nínú gbogbo wàhálà tó n dojú kọ. O wá tun fi kún ọrọ rẹ̀ pé ẹgbẹ òṣèlú APC ati PDP ti já ọmọ orilẹ èdè yìí kule, tí eléyìí sì pe fún àyípadà. Kwankwaso tun tẹnu mọ síwájú síi pé, kii se ẹgbẹ òṣèlú míràn nìkan ni orílè èdè Nàìjíríà nilo ṣugbọn ẹlòmíràn tí yóò mú ohun gbogbo padà bọ̀ sí pò, ẹni tí yóò lè dúró láti dojú kọ gbogbo ipenija tó n kojú orilẹ èdè yìí. O wá fi àsìkò náà ṣèlérí láti mú àwọn ìgbésẹ ti òun gbé lásìkò tí o jẹ Gomina Ìpínlè Kano wá sí ìṣe ni orílè èdè Nàìjíríà tí òun ba jáwé olubori, nígbà tí o sọ di mímọ pé ìṣèjọba òun gẹgẹ bíi Gómìnà Ìpínlẹ̀ Kano ko ya owó kankan, tí òun sì mú ètò ààbò lọkunkundun. Abiola Olowe Ìbàdàn


O wá fi àsìkò náà ṣèlérí láti mú àwọn ìgbésẹ ti òun gbé lásìkò tí o jẹ Gomina Ìpínlè Kano wá sí ìṣe ni orílè èdè Nàìjíríà tí òun ba jáwé olubori, nígbà tí o sọ di mímọ pé ìṣèjọba òun gẹgẹ bíi Gómìnà Ìpínlẹ̀ Kano ko ya owó kankan, tí òun sì mú ètò ààbò lọkunkundun. Abiola Olowe Ìbàdàn


Igbákejì ààrẹ Ọ̀ṣínbàjò pe àwọn olóye òṣèlú níjà lórí ìlọsíwájú ọrọ̀-ajé

Igbákejì ààrẹ Nàìjíríà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmí Ọ̀ṣínbàjò,ti sọ pé ojúṣe àwọn olóye òṣèlú Nàìjíríà ní láti ní ìlọsíwájú ọrọ̀ ajé àwọn ọmọ ìlú lọ́kàn, láti ri pé ìdìbò àti ìlànà ìyanjú awuyewuye tó ń jẹyọ látàrí ìdìbò ṣeé dìmú. Ọ̀jọ̀gbọ́n Ọ̀ṣínbàjò, tí ó sọ̀rọ̀ ní Àbújá, níbi àpèjọ àti àmì ẹ̀yẹ ẹlẹ́èkẹrìnlá àwọn adarí, sọ pé ó kéré nínú nǹkan tí àwọn olóye le ṣe fún orílẹ̀-èdè àti agbègbè wọn. Ọ̀jọ̀gbọ́n Ọ̀ṣínbàjò wá rọ àwọn olóye náà láti ṣàtìlẹyìn fún ìpinnu pàtàkì ìjọba,tí ó sì ń rán wọn létí ìpeniníjà ńlá tí wọn ń kojú lórí pípèsè ètò ẹ̀kọ́,isẹ́ àti ètò ìlera fún ààdọ́ọ́rún mílíọ́nù ọmọ Nàìjíríà nínú igba mílíọ́nù.


Ààrẹ Nàìjíríà ṣe ìfilọ́lẹ̀ iṣẹ́ àkànṣe ní ìpínlẹ̀ Jìgáwá

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti ṣe ìfilọ́lẹ̀ ètò àkùrọ̀ lórí ilẹ̀ tó tó ẹgbàáta- dín – lọ́ọ̀dúnrún eékà ní ìjọba ìbílẹ̀ Auyo, ti ipinlẹ Jigawa. Ààrẹ Bùhárí sọ pé ètò àkùrọ̀ oríilẹ̀ tuntun tó tó ẹgbàáta-dín-lọ́ọ̀dúnrún eékà,yóò túnbọ̀ ṣe ìgbélárugẹ ètò oúnjẹ,ìpèsè iṣẹ́ àti ọrọ̀-ajé lóríṣiríṣi. Ààrẹ sọ èyí níbi àpèjọ tó wáyé lẹ́yìn ìfilọ́lẹ̀ àwọn iṣé àkànṣe ìjọba àpapọ̀,ti ìpínlẹ̀ Jìgáwá àti iṣẹ́ àkànṣe oko Malam Alu, ilé-iṣẹ́ aládàáni tí aṣòfin, Farouk Aliyu,ṣe atọ̀nà rẹ̀ .


Ààre Buhari Fi Ọwọ́ Sí Sísún Gbèdéke Ìpààrọ̀ Owó Síwájú

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti fi ọwọ́ sí sísún gbèdéke ìpààrọ̀ owó tuntun síwájú fún ọjọ́ mẹ́wàá. Gbèdéke náà yóò parí ní ọjọ́ kẹẹ̀wá osù kejì ọdún 2023. Gómìnà ilé ìfowópamọ́ àpapọ̀, Godwin Emefiele ni ó ṣíṣọ lójú ọ̀rọ̀ náà ní ìlú Daura, Ìpínlẹ̀ Katsina ní ọjọ̀ Àìkú (Sunday), lẹ́yìn ìgbà tí ó se ìpàdée bòńkẹ́lẹ́ pẹ̀lú Ààrẹ Buhari.


Tinubu Sàdéhùn Mímú Ìgbòòrò Bá Ètò Ọ̀gbìn Àti Ìwakùsà Ní Ìpínlẹ̀ Zamfara

Olùdíje sí ipò ààrẹ lábẹ́ òsèlú olóṣùṣù ọwọ̀ (APC) Asiwaju Bọla Tinubu se àdéhùn ní ọjọ́ Àìkú (Sunday) wípé òun yóò mú ìgbòòrò bá ètò ọ̀gbín àti ìwakùsà lójúnà àti mú ìdàgbàsókè bá ọrọ̀ ajé Nàìjíríà. Tinubu jẹ́jẹ̀ẹ́ níbi ìpolongo fún ìdìbò tí ó se ní ìlú Gusau. Ó gbóríyìn fún àwọn alátìlẹyìn rẹ̀ fún jíjáde lọ́pọ̀ yanturu. Ó gbósùbà fún Gómìnà ìpínlẹ̀ náà, Bello Matawalle fún ìṣèjọba rere àti fún dídá àlàáfíà padà sí ìpínlẹ̀ náà.


Àkókò Ọyẹ́ Kó Ìpalára Bá Ọ̀sìn Adìẹ Ní Ìpínlẹ̀ Plateau

Ẹgbẹ́ àgbẹ̀ ọ̀sìn Adìẹ ti ìpínlẹ̀ Plateau, orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti fi ẹ̀dùn ọkàn rẹ̀ hàn látàrí àwọn ìsòro tí ẹgbẹ́ náà dojú kọ ní àsìkò òtútù. Alága ẹgbẹ́ náà Johnson Baguda sọ pé àsìkò òtútù mú ìfàsẹ́yìn bá òwò ọ̀sìn Adìẹ nítorí pé òtútù máa ń da àwọn ohun ọ̀sìn náà láàmú púpọ̀. Gẹ́gẹ́ bí Bàgùdá se sọ, lílo ohun ìgbàlódé láti mú kí ilé àwọn Adìẹ náà lọ́- wọ́ọ́rọ́ léwu fún ọjọ́ iwájú wọn, àtipé oúnjẹ àti òògùn àwọn ohun ọ̀sìn náà tún gbówó lórí jọjọ.


Ẹgbẹ́ Àwọn Dókítà Pè Fún Àlékún Ìsúná Owó Fún Ìdàgbàsókè Ètò Ìlera

Ẹgbẹ́ àwọn Dókítà ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà pè fún àlékún ìsúná owó sí ẹka ìlera lójúnà àti pèsè ètò ìlera tí ó dára ní orílẹ̀ èdè wa. Ààrẹ ẹgbẹ́ náà, Dókítà Innocent Orji fi ọ̀rọ̀ léde ní ìparí ìpàdé ọlọ́jọ́ mẹ́ta tí àwọn olóyè àpapọ̀ ẹgbẹ́ náà se ní ìlú Uyo ní ọjọ́ Àbámẹ́ta (Saturday) tí àkọmọ̀nà rẹ̀ jẹ́ “ Mímú Àlékún Bá Ìgbáyégbádùn àwọn Òṣìsẹ́ Ètò Ìlera”. Ẹgbẹ́ náà wá rọ ìjọba àpapọ̀ láti gba àwọn òṣìsẹ́ elétò ìlera fún dídí àyè tí ó sófo àti mímú àlékún bà ètò ìsúná ẹka ìlera.


A Kò Sàtìlẹyìn Kíkó Ohun Ìjà Fún Russia- Orílẹ̀ Èdè North Korea Fi Ọ̀rọ̀ Léde

Orílẹ̀ èdè North Korea ti sọ wípé òun kò kópa nínúu ṣíṣe àtìlẹyìn nǹkan ogun fún orílẹ̀ èdè Russia, Ó sọ eléyìí lójúnà àti se àfọ̀mọ́ ẹ̀sùn tí orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà fi kàn-án. Ọ̀gá àgbà kan ní orílẹ̀ èdè North Korea sàlàyé ọ̀rọ̀ náà ní ọjọ́ Àìkú (Sunday) nígbà tí ó sọ pé ẹ̀sùn náà kò lẹ́sẹ̀ nílẹ̀ àtipé orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà fẹ́ sègbè fún ara rẹ̀ ni. Alákòsóo àgbà ti orílẹ̀ èdè North Korea, Kwon Jong Gun rí ẹ̀sùn náà bíi èyítí ó burú púpọ̀, Ó wá kìlọ̀ pé kí orílẹ̀ èdè Améríkà jáwọ́ nínú irúfẹ́ ìfẹ̀sùnkàn bẹ́ẹ̀ kí ó má baà kábàmọ́ọ̀ lẹ́yìn ọ̀rọ̀.


Àwọn Òṣìṣẹ́ Ìjọba Peregedé Nípa Ìsàfihàn Dúkìá Wọn

Àjọ tí ó ń mójú tó ìhùwàsí àwọn òṣìṣẹ́ ti fi léde pé, òun ti tẹ́wọ́ gba fọ́ọ̀mù ẹgbẹ̀rún kan àti ààbọ̀ tí ó sàfihàn dúkìá àwọn òṣìṣẹ́ lẹ́nu iṣẹ́ láàrin ọdún kan. Alága àjọ náà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Mohammed Isah sọ ọ̀rọ̀ náà níbi àpèjọ kan tí àkọmọ̀nà rẹ̀ jẹ́” Ìgbógun Ti Ìwà Àjẹbánu Ní Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà”. Èyí wáyé ní ìlú Abuja, tí olùdámọ̀ràn àgbà fún ìjọba àpapọ̀ lórí ìwà jegúdú-jerá se agbátẹrù rẹ̀. Ọ̀jọ̀gbọ́n náà tẹ̀síwájú pé, ètò náà yóò gbógun ti ìwà àjẹbánu lẹ́nu iṣẹ́ ìjọba.


Ààrẹ Àwọn Akọ̀ròyìn Pè Fún Ìròyìn Tí Kò Ní Ẹja-n-bákàn Nínú Lórí Ètò Òsèlú

Àrọwà ti wá fún àwọn akọ̀ròyìn láti jẹ́ olóòtọ́ọ́ àti fún ìròyìn tí ó se déédé nínú ètò ìdìbò àpapọ̀ tí ó ń bọ̀. Ààrẹ ẹgbẹ́ náà Chris Isiguzo pe ìpè náà ní ìlú Èko, nígbà tí ó ń ṣí gbọ̀ngàn ilé ẹ̀gbẹ́ náà. Ó pàrọwà pé kí àwọn akọ̀ròyìn máa kọ ìròyìn òdodo, léyìí tí ó sàfihàn ìsẹ̀lẹ̀ àwùjọ lójúnà àti dènà wàhálà àti ohun tí ó le è da ètò ìdìbò rú.


Owó Tuntun Yóò Jáde Lọ́pọ̀ Yanturu- Ààrẹ Fi Àrídájú Léde

Ààrẹ Buhari ti fi àrídájú hàn pé ètò owó tuntun kò ní kó ìpalára bá ọrọ̀ ajé àti ìgbáyégbádùn mùtúmùwà. Ó sọ ọ̀rọ̀ náà láti le è tu àwọn ènìyàn nínú látàrí wàhálà àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìnira tí wọ́n ń kojú lásìkò ìpààrọ̀ owó. Àrẹ sàlàyé pé, ètò náà wà fún gbígbógun ti ìwà ìbàjẹ́, ìgbésùmọ̀mí, àti ìkówópamọ́ lọ́nà àìtọ́, kìí ṣe ọ̀nà láti mú ìnira bá mẹ̀kúnnù àtipé ètò náà yóò mú ọrọ̀ ajé dúró sinsin. Ààrẹ fi àrídájú hàn pé ilé ìfowópamọ́ àpapọ̀ ti setán láti kó owó tuntun jáde lọ́pọ̀ yanturu.


Ilé Ẹjọ́ Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà Da Ẹ̀bẹ̀ Siasia Nù Bí Omi Ìṣanwọ́

Ilé ẹjọ́ ní New York ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà tó ń gbọ́ ẹ̀bẹ̀ ẹjọ́ ògbéni Samson Siasia, akọ́nimọ̀ọ́gbá Super Eagles tẹ́lẹ̀ rí, ti da ẹ̀bẹ̀ rẹ̀ láti lè máa tẹ̀ siwaju bi akọ́nimọ̀ọ́gbá nù bí omi ìṣanwọ́. Níbi ìdájọ́ ẹlẹ́ni mẹ́ta tí wọ́n se ní ọjọ́ Ọjọ́bọ̀ ni wọ́n ti sọ pé àwáwí rẹ̀ kò lẹ́sẹ̀ ń lẹ̀. Ní ọdún 2019, àjọ FIFA gbé ote ayérayé lórí Siasia látàrí ẹ̀sùn owó Kọ́bẹ́ ti wọ́n sọ pé ó gbà fún ìdíje bọ́ọ̀lu Orílẹ̀-èdè Australia. Òté náà kò fún láàyè láti lo ìwé ẹ̀rí ti akọ́nimọ̀ọ́gbá rẹ̀ ti Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Siasia, olúgbe Atlanta agbábọ́ọ̀lù tẹ́lẹ̀ rí Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà gbé àjọ FIFA lọ ilé ẹjọ́ ní oṣù kejo ọdún 2021, wí pé ìyá náà ti pọ̀jù fún òun àti pé ó tako ànfààní tí òun ní lábẹ́ òfin Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà gege bi ẹ̀ni tó ni ìwé ẹ̀rí tó yanrantí bí akọ́nimọ̀ọ́gbá. Agbejọ́rò Siasia, Nitor Egbarin sọ wí pe ìdájọ́ náà leè jẹ́ òpin àwíjàre ọ̀gbẹ́ni Siasia, sùgbọ́n òun pẹlú rẹ̀ á sì tún sọ̀rọ̀ nípa ìgbésẹ̀ tó kàn.


Òté náà kò fún láàyè láti lo ìwé ẹ̀rí ti akọ́nimọ̀ọ́gbá rẹ̀ ti Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Siasia, olúgbe Atlanta agbábọ́ọ̀lù tẹ́lẹ̀ rí Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà gbé àjọ FIFA lọ ilé ẹjọ́ ní oṣù kejo ọdún 2021, wí pé ìyá náà ti pọ̀jù fún òun àti pé ó tako ànfààní tí òun ní lábẹ́ òfin Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà gege bi ẹ̀ni tó ni ìwé ẹ̀rí tó yanrantí bí akọ́nimọ̀ọ́gbá. Agbejọ́rò Siasia, Nitor Egbarin sọ wí pe ìdájọ́ náà leè jẹ́ òpin àwíjàre ọ̀gbẹ́ni Siasia, sùgbọ́n òun pẹlú rẹ̀ á sì tún sọ̀rọ̀ nípa ìgbésẹ̀ tó kàn. Àjọ ere bọ́ọ̀lu àgbáyé tí olú ìlú rẹ̀ wà ní Zurich, Orílẹ̀-èdè Switzerland ló fi òfin de ògbẹ́ni Siasia lábẹ́ òfin ti Swiss. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àjọ ere bọ́ọ̀lu àgbáyé tí olú ìlú rẹ̀ wà ní Zurich, Orílẹ̀-èdè Switzerland ló fi òfin de ògbẹ́ni Siasia lábẹ́ òfin ti Swiss. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àjọ JAMB Kilọ̀ Fún Àwon Ènìyàn Láti Ṣọ́ra Lórí Ẹrọ Ayélujára Tí Wọn Kò Sí

Àjọ JAMB ti se ìkìlọ̀ fún àwọn ènìyàn láti ṣọ́ra lórí òpó ẹ̀ro ayélujára ‘social media’ tí àwọn ọ̀bàyéjẹ́ kan lọ sí ní orúkọ wọn. Àjọ náà sọ wí pé àwọn kọ́ ní bẹ́ẹ̀ni wọn kò sì sí òpó ẹ̀rọ ayélujára ‘social media kankan. Olùgbani wọlé àjọ Joint Admission and Matriculation Board (JAMB) ti sísọ lórí eégún ọ̀rọ̀ yìí nínú àkọsílẹ kan ní Àbújá. Àjọ náà sọ wí pé Prof. Is-haq Oloyede kò sí ẹ̀rọ ayelujara ‘social media’ kankan loruko àjọ JAMB, Kò sì bẹ ẹnìkẹ́ni lọ́wẹ̀ láti bá òun sí fún àjọ JAMB. Kí àwọn ènìyàn tètè sá fún àwọn oníṣe ibi, apurọ́ tà bí èlùbọ́ náà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san ”


Gómìnà Umahi Gbósùbà Ràbàndẹ̀ Fún Àjọ NYSC Fún Mímú Ìdàgbàsókè Bá Orílẹ̀-èdè

Gómìnà Ìpinle Ebonyi, Engr. David Umahi ti Gbósùbà ràbàndẹ̀ fún àjọ àgùnbánirọ̀,(NYSC) fún akitiyan wọn láti ri pé ìṣọ̀kan àti ìdàgbàsókè wà ní Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Umahi se èyí níbi ìgbaniwọlé ọmọ ẹgbẹ́ àgùnbánirọ̀ tí ìpín A ní àgọ wọn ní àríwá Afikpo ìjọba ìbílẹ̀ ti ìpínlẹ̀ náà. Alága tó gbenusọ fún Gómìnà, Ọ̀gbẹ́ni Charles Akpuenika sọ wí pé àwọn àgùnbánirọ̀ ti se bẹbẹ nípa mímú kí Orílẹ̀-èdè gbèrú sí àti kí wọ́n wà ní ìṣọ̀kan. Àwọn àgùnbánirọ̀ náà se ìlérí láti máa tẹ̀síwáajú nínú ìwà ọmolúwàbí àti àlàáfíà wọn gẹ́gẹ́ bí Olùdarí won ní Ìpínlẹ̀ náà ti lù wọ́n ní ọ̀go ẹnu ṣáájú. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Ethiopia Bẹ Adarí Ológun Tí Orílẹ̀-èdè Sudan Wò

Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Ethiopia, Abiy Ahmed ti bẹ adarí ológun, Lt-Gen Abdel Fattah al-Burhan ti Orílẹ̀-èdè Sudan wò. Lt-Gen Abdel Fattah al-Burhan ti Orílẹ̀-èdè Sudan gba Mr. Abiy lálejò ní Khartoum tí se olú ìlú. Ìròyìn ròó wí pé ààrẹ ti Orílẹ̀-èdè Ethiopia yóò fọ̀rọ̀ jomitoro ọ̀rọ̀ pẹ̀lú ààrẹ kejì lórí ètò àjọṣepọ̀ orílẹ̀-èdè méjèèjì. Àwọn ológun àti àwọn ènìyàn orílẹ̀-èdè ede Sudan ni wọ́n ti ń wá ọ̀nà láti fi òpin sí wàhálà ti àwọn olóṣèlú látàrí ìdìtẹ̀gbàjọba ọdún 2021. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Oǹkọrin Ọmọ Nàìjíríà Gbé Àwo Orin Tuntun Jáde Tó Pe Àkọ́lé Rẹ̀ Ní ‘Stand By You.’

Oǹkọrin omọ Naijiria ti gbé àwo orin tuntun jade to pe akole re ni – ‘Dúró timi‘. Eléyìí mú kí inú àwọn olólùfẹ́ rẹ̀ dùn jọjọ síi. Phillip Kayode Moses ni wọ́n bí ní ọjọ́ karún ún oṣù kẹfà ọdún 1994 ní Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ìnangije rẹ̀ ni Pheelz. Ó ti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ òṣèré àti Oǹkọrin bíi Ọlámídé ati Tiwa Savage. A bíi, a sì tún tọ́ọ ni ìlú Èkó.


Ìnangije rẹ̀ ni Pheelz. Ó ti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ òṣèré àti Oǹkọrin bíi Ọlámídé ati Tiwa Savage. A bíi, a sì tún tọ́ọ ni ìlú Èkó. Pheelz se nínú àwo orin kan “Baddest Guy”ti gbajúgbajà Oǹkọrin tí a mọ̀ sí Ọlámídé. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Pheelz se nínú àwo orin kan “Baddest Guy”ti gbajúgbajà Oǹkọrin tí a mọ̀ sí Ọlámídé. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àjọ FCTA Gbá Ogún Ènìyàn Tó Ń Fi Ẹ̀rọ POS Ṣiṣẹ́ Níbití Kò Tọ́ Mú

Àjọ Federal Capital Territory Administration (FCTA) ti gbá ogún èniyàn tó ń fi ẹ̀rọ, Point of Sale (POS) ṣiṣẹ́ níbi tí kò tọ́ mú ní ọjọ́ ẹtì ní Abùjá. Wọ́n gbá àwọn ènìyàn mú lẹ̀bá ọ̀nà, àti gbogbo ibi tí ìjọba sọ wí pé kí wọ́n má ti ṣiṣẹ́. Ó di mímọ̀ pé, àwọn kan tí àwọn ènìyàn kò mọ̀ ń rìn káàkiri ní Abùjá tí wọn ń díbọ́n bí ẹni pé òṣìṣẹ́ tó ń fi POS ṣiṣẹ́ ni wọ́n. Olùgbani nímọ̀ràn pàtàkì fún Mínísítà to sojú fún ìlú Abùjá lórí àbújútó, ìbẹ̀wò àti fífi òfin lọ́lẹ̀,Ikharo Attah bá àwọn arúfin náà sọ̀rọ̀ ní agbègbè Abùjá Environmental Protection Board (AEPB) Area 3. Ó so wí pé Mínísítà kò ni lọ́kàn rárá láti dá àwọn tó n fi POS ṣiṣẹ dúró, sùgbón okùn ààbò ni wọ́n fẹ́ so kó le dáadáa. Attah so wí pé àwọn arúfin náà ní wọ́n o gbé lọ sí ilé ẹjọ́ alágbéká látàrí tí tàpá sí òfin ìjọba nípa ṣíṣe òkòwò wọn ní àyíká tí ìjọba kò fọwọ́ sí.


Olùgbani nímọ̀ràn pàtàkì fún Mínísítà to sojú fún ìlú Abùjá lórí àbújútó, ìbẹ̀wò àti fífi òfin lọ́lẹ̀,Ikharo Attah bá àwọn arúfin náà sọ̀rọ̀ ní agbègbè Abùjá Environmental Protection Board (AEPB) Area 3. Ó so wí pé Mínísítà kò ni lọ́kàn rárá láti dá àwọn tó n fi POS ṣiṣẹ dúró, sùgbón okùn ààbò ni wọ́n fẹ́ so kó le dáadáa. Attah so wí pé àwọn arúfin náà ní wọ́n o gbé lọ sí ilé ẹjọ́ alágbéká látàrí tí tàpá sí òfin ìjọba nípa ṣíṣe òkòwò wọn ní àyíká tí ìjọba kò fọwọ́ sí. Ẹni kan tí wọ́n gbá mú, ògbéni Solomon Wari, òṣìṣẹ́ ìjọba sọ pé wọ́n mú òun ní iwájú àyíká ibùgbé ní Wuse zone 6 tí òun ti n ṣiṣẹ́ náà, ó sì ṣèlérí pé òun kò ní ṣe bẹ́ẹ̀ mọ́. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ẹni kan tí wọ́n gbá mú, ògbéni Solomon Wari, òṣìṣẹ́ ìjọba sọ pé wọ́n mú òun ní iwájú àyíká ibùgbé ní Wuse zone 6 tí òun ti n ṣiṣẹ́ náà, ó sì ṣèlérí pé òun kò ní ṣe bẹ́ẹ̀ mọ́. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ẹgbẹ́ PDP Kọ Ìdájọ́ Ilé Ẹjọ́ Ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀sun

Ẹgbẹ́ PDP ti kọ ìdájọ́ ilé ẹjọ́ tó fagilé Ọ̀gbẹ́ni Ademola Adeleke gẹ́gẹ́ bí Gómìnà tí wọ́n dìbò yàn ní ìpínlẹ̀ Ọ̀sun Ẹgbẹ́ PDP sọ wí pé àwọn ọmọ Ìpínlẹ̀ Ọ̀sun ló dìbò fún ẹgbẹ́ PDP tí wọ́n sì fi ìbò wọn gbé Ọ̀gbẹ́ni Ademola Adeleke wọlé ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù keje ọdún 2022 Nínú àkọsílẹ̀ tí alukoro àpapọ̀, ọ̀gbẹ́ni Debo Ologunagba sọ wí pé ” ìdájọ ilé ẹjọ́ náà yàtọ̀ sí èrò ọkàn àwọn ará ìlú tí wọn fi ìbò wọn gbé Olùdíje náà wọlé gẹ́gẹ́ bí Gómìnà wọn.” Ògbéni Atiku náà sọ ní tirẹ̀ pé, ìgbésẹ tí ẹgbẹ́ gbé báyìí jẹ ìgbésẹ̀ láti yọ àwọn ènìyàn ìpínlẹ̀ osun kúrò nínú àjàgà. Ní òpin gbogbo rẹ̀, wọn óò ṣẹ́gun. Kí gbogbo ọmọ Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun lọ ní ìgbàgbọ́ nínú Gómìnà tí wọ́n fi ìbò wọn yàn. Ìmọ́lẹ̀ tó tàn ní Ọ̀ṣun kò ní kú.” Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san “


Ìlú Kinshasa Ń Gbáradì Fún Àbẹ̀wò Póòpù

Àwọn ẹlẹ́sìn Kìrìstẹ́nì ní olú ìlú DR Congo -Kinshasa tí lu ọjà pa láti ra àwọn nǹkan tó ni àkọ́lé àwòrán Póòpù lára ní ìmúrasílẹ̀ fún àbẹ̀wò rẹ̀ sí ìlú wọn. Àwọn nǹkan tí wọn ń tà lọ́jà tó ní àwòrán Pàpá Póòpù lára ló tí bẹ̀rẹ̀ sí ń tà wàràwàrà látàrí àbẹ̀wò ọlọ́jọ́ mẹ́rin rẹ̀ sí ìlú wọn tí yóò bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù yìí. ” O di dandan kí n wọ aṣọ tó ní àwòrán Pàpá Póòpù lára kí n lè rí ìbùkún gbà,” Justin Marie Bayala ló sọ bẹ́ẹ̀ pẹ̀lú ìgbéraga. ” Mo ra kàlẹ́ndà yìí tó ní àwòrán Pàpá Póòpù lára láti gbée kọ́ ilé mi kí èmi àti ẹ̀bi mi leè rí ìbùkún tabua gbà, ” Emmanuel Wemo ló sọ bẹ́ẹ̀. ” Ìròyìn tí mò ń retí láti ọ̀dọ̀ Póòpù ni ìròyìn àlàáfíà nítorí pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà ni Orílẹ̀-èdè DRC ti ní ìyọlẹ́nu àti ìdojúkọ tó lágbára,” Elisabeth Akwete sọ bẹ́ẹ̀. Ó yẹ kí Póòpù Francis ti ṣe àbẹ̀wò láti oṣù kéje ọdún tó kọjá sùgbón kò leè wá látàrí Ìlera rẹ̀.


Ìlú Kinshasa Ń Gbáradì Fún Àbẹ̀wò Póòpù

” Mo ra kàlẹ́ndà yìí tó ní àwòrán Pàpá Póòpù lára láti gbée kọ́ ilé mi kí èmi àti ẹ̀bi mi leè rí ìbùkún tabua gbà, ” Emmanuel Wemo ló sọ bẹ́ẹ̀. ” Ìròyìn tí mò ń retí láti ọ̀dọ̀ Póòpù ni ìròyìn àlàáfíà nítorí pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà ni Orílẹ̀-èdè DRC ti ní ìyọlẹ́nu àti ìdojúkọ tó lágbára,” Elisabeth Akwete sọ bẹ́ẹ̀. Ó yẹ kí Póòpù Francis ti ṣe àbẹ̀wò láti oṣù kéje ọdún tó kọjá sùgbón kò leè wá látàrí Ìlera rẹ̀. Ní gbogbo ìlú Kinshasa ni wọ́n gbé àsíá àti àwòrán sórí ilé tó ń kí Póòpù káàbọ̀ sí ìlú wọ́n. Ìbẹ̀wò rẹ̀ jẹ́ àkọ́kọ́ lẹ́yìn ti Póòpù John Paul II ti wá sí orílẹ̀-èdè náà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìlú Kinshasa Ń Gbáradì Fún Àbẹ̀wò Póòpù

Ní gbogbo ìlú Kinshasa ni wọ́n gbé àsíá àti àwòrán sórí ilé tó ń kí Póòpù káàbọ̀ sí ìlú wọ́n. Ìbẹ̀wò rẹ̀ jẹ́ àkọ́kọ́ lẹ́yìn ti Póòpù John Paul II ti wá sí orílẹ̀-èdè náà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ọwọ́ Àjọ ICPC Tún Ti Tẹ Ọ̀gá Àgbà JAMB Tẹ̀lé Rí Lẹ́ẹ̀kejì.

Àjọ tó n tako ìwà ìbàjẹ́ àti ṣíṣe owó Ìjọba kúmọkùmọ, tun ti nawọ́ gán ọgá àgbà tẹ́lẹ̀ rí fún ìdánwò a ṣe wọlé sí ilé ìwé gíga,(JAMB) Ọ̀mọ̀wé Adedibu Ojerinde . Èyí wáyé ni Ọjọ́bọ̀ ni ìlú Abuja lẹ́yìn ìgbà tí ilé ẹjọ́ tí o ga jùlọ pàṣẹ láti gbé ìgbésẹ náà Àjọ ICPC ní ilé ìwé méjì ni owó ìjọba wọlé sí lórúko ọgá àgbà tẹ́lẹ̀ rí náà, èyí ló sọkún fà bí wọn ṣe ẹlẹ̀kẹjí. Nínú ọ̀rọ̀ agbẹnusọ fún Àjọ ICPC, wọ́n ní Ojerinde wà ní àhámọ́ àwọn lọ́wọ́lọ́wọ́ látàrí ẹ̀sùn ìkówójẹ àti ṣíṣe owó ìjọba ti o tó bílíọ̀nù mẹ́wàá sí àpò ará rẹ.


Àwọn Òṣìṣẹ́ Ẹlẹ́tò Aláàbò FCT Bèrè Fún Ìbáṣepọ̀ Àrà Ìlú Láti Riwọ̀ Ìwà ìbàjẹ́ Bọlẹ̀.

Àwọn olùgbé agbègbè ìlú Abuja ní àwọn òṣìṣẹ́ ẹlẹ́to aláàbò tí rọ̀ láti bá àwọn ṣiṣẹ́ pọ̀ kí ìwà ìbàjẹ́ lè di ohun Ìgbàgbé láàrín ìlú. Ọgá Àgbà pátápátá fún àjọ NSCDC, ọ̀mọ̀wé Peter Maigari ló rawọ́ ẹ̀bẹ́ yìí nínú ìpàdé olóṣooṣù tó wáyé ni ọjóbọ̀ oṣù kínní ọdún 2023 ni ìlú Abuja. Ó rọ àwọn ènìyàn ìlú Abuja láti ta àwọn Agbófinró lọ́lọbọ́ ohun tó bá rú wọn lójú. Ìpàdé yìí ni àwon ènìyàn pataki pataki kópa nínú rẹ lára wọn ni mínísítà fún ìlú Abuja ọ̀mọ̀wé Ramatu Tijani Aliyu.


Ẹ Ri Wí Pé Kò Sì Ìyànjẹ Kánkan Lakoko Ìdìbò: Gbajabiamila

Adarí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin Fẹmi Gbajabiamila ti rọ àwọn aláàmòjùtò ìdìbò lati ri dájú wí pé kò sí ìwà ìbàjẹ́ ati Ìyànjẹ kankan lásìkò ìdìbò tó ń bọ. Gbajabiamila sọ èyí nígbà tí aláàmòjùtò ìdìbò láti European ṣe àbẹ̀wọ̀ sí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ní ìlú Abuja lọ́jọ́ etí Ó tún gbà wọn nímọ̀ràn wi pé lílo ẹ̀rọ ìgbàlódé lásìkò ìdìbò yìí yóò tún bọ mu kí iṣé náà yà kíákíá.


Àwọn Aṣojú Ilé Ìgbìmọ̀ Asòfin Ti Ìpínlẹ̀ Nasarawa Ṣe Ìdàrò Iku Ọmọ Gómìnà.

Adarí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin tí ìpínlẹ̀ Nasarawa,Balbarabe Abdullahi sọ̀rọ̀ nípa ikú Hassan ọmọ Gómìnà Abdullahi Sule gẹ́gẹ́ bí ohun ìyàlẹnu ńlá gbáà àti ọ̀fọ̀ ńlá fún ìpínlẹ̀ náà Balbarabe Abdullahi sọ̀rọ̀ nípa olóògbé náà wí pé ó jẹ́ onírẹ̀lẹ̀, ọmọ ìlérí àti alápòńlè ọ̀dọmokùnrin. Ó wá gbàdúrà kí Ọlọ́run ṣe àforíjìn fún gbogbo àṣìṣe rẹ̀ àti pẹ̀lú ki Ọlọ́run Ọba kó dúró ti gbogbo mọ̀lẹ́bí. Ó náwọ́ ìkíni náà sì Gómìnà ìpínlẹ̀ Nasarawa AbdullahiAbdullahi Sule àti ìyàwó rẹ Hajiyan Silifat àti gbogbo ẹbí pátápátá. Ọjọ́ ẹtì ní wọn tùnfọ̀ iku Hassan láti ẹnu Akòwé àgbà fún ìpínlẹ̀ náà ọ̀gbẹ́ni ibrahim Won ó bó mọlẹ̀ ni Gudi Akwanga gẹgẹbi ẹ̀sìn ìsìlàmù.


ìbò Adeleke ní ìpínlẹ̀ osun ní màgó mágó nínú – Ilé ẹjọ́ Trìbúnà ló sọ bẹ́ẹ̀

Ilé ẹjọ́ Trìbúnà ní ìpínlẹ̀ Ọṣun tí ó fidikalẹ si Osogbo, olú ìlú ìpínlẹ̀ náà ti fagi le ìdìbò Gómìnà Ademọla Adeleke, ti ẹgbẹ oṣelu People’s Democratic Party (PDP). Alaga igbimọ ọkunrin mẹta naa, Adajọ Tertsea Kume, sọ pe idibo gomina yii to waye ni ọjọ kẹrindinlogun Oṣu Keje, ọdun 2022 tako Ofin Idibo. Tertsea sọ pe ibo pọ ju bo se yẹ lọ ni awọn agbegbe ijọba ibilẹ mẹfa ni ipinlẹ naa. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Ẹgbẹ́ NLC Ṣe Àtìlẹyìn Fún Àwọn Sẹ́nítọ́ Nípa Fífi Ọjọ́ Kún Owó Tuntun.

Ẹgbẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sọ wí pé òhun dúró lẹ́yìn àwọn Ṣẹ́nítọ̀ láti ṣe àtúnyẹ̀wò lórí ọjọ́ tí wọn ó fì kún owó tuntun náà ni níná Ní ọjọ́ ìsegun ní àwọn ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin rawọ́ ẹ̀bẹ́ si bánkì àpapọ̀ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti fí kún ọjọ́ tí wọn dá pẹ̀lú oṣù mẹ́fà. Nínú ìfọ̀rọ̀wérọ̀ ni ìlú Abuja lójọ́bọ̀.Ààrẹ Ẹgbẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ Ọ̀gbẹ́ni Ayuba ní ọjọ́ tí bánkì àpapọ̀ mú kéré púpọ̀ láti palẹ̀mọ̀ owó tí tẹ́lẹ̀ rí nílé. Ninu ọ̀rọ̀ rẹ ó ní Mọ tí dé bánkì mẹ́wàá tí kò sí èyí ti ó ní owó tuntun náà ni ìpamọ́. Ó pe Ìjọba àpapọ̀ láti ṣe àtunrọ̀ lórí ọ̀rọ̀ náà, kí o ma bà já sí ìdààmú fún àwọn ará ìlú.


Ìjà Ukarine Àti Russian: Orílẹ̀-èdè US Fi Ẹ̀sùn kan Ilé Iṣẹ́ Kàn Ní Orílẹ̀-èdè China

Orílẹ̀-èdè US ti pe ilé iṣé kan ni orílẹ̀-èdè China lẹjọ láti wá ṣe sàlàyé idí tó n fí tan ohun ìjà fún orílẹ̀-èdè Ukraine. Ni Ọjọ́bọ̀ ní àjọ tó ń mójú ohun ìní l’ágbayé ní orílẹ̀-èdè US sọ wí pé Wagner n pèsè àwọn ọmọ ogun tí ó tó ẹgbẹ̀rún fún orílẹ̀-èdè Russian láti bá àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Ukraine já. Ó ní bákanáà ni ilè iṣẹ́ tó ṣe ẹ̀rọ ayélujára ni orílẹ̀-èdè China ṣe àtìlẹ́yìn fún orílẹ̀-èdè Ukraine. Ẹ̀rọ yìí yóò má tú àsìrí àwọn ọmọ ogun Russian láí ṣe ìdààmú púpọ yóò sì tún jẹ kí ọwọ́ tẹ wọn.


Àjọ CTA Ṣe Àpérò Fún Ọ̀nà Àbayọ Tí Yóò Mú Ìwúrí Bá Ìdìbò Ọdún 2023.

Àjọ tó ń mójú tó ọ̀rọ̀ àṣeyọrí àlàáfíà ṣe ìpàdé ni ìpínlẹ̀ Gombe fún igbaradi lórí ìdìbò ọdún 2023. Ìpàdé èyí tí àwọn àjọ aláàbò, àjọ tó ń mójú tó ọ̀rọ̀ ètò ìdìbò, àwọn ẹlẹ́ṣìn, àwọn ará ìlú, ati àwọn aṣojú àjọ CTA láti ìpínlẹ̀, Adamawa, Bauchi,Borno, Gombe Taraba, àti Yobe pèsè láti jí ròrò. Ìyáààfin Nwadishi sọ wí pé ìpàdé yìí dá lórí ìdìbò àlàáfíà àti ààbò tó dúró ṣinṣin lórí ẹ̀mí ati dúkìá àwọn ará ìlú nínú ìdìbò ti ń bó wá yìí Ó ní àjọ CTA yóò ma mójú tó bí ètò ìdìbò náà ṣe ń lọ ní gbogbo ìpínlẹ̀ àti pàápàá jùlọ yàrá íjìròrò yóò wá ní ìlú Abuja fún àwọn oníròyìn láti sọ ohun tó ń ṣẹlẹ̀ lágbègbè wọn Ó wá bẹ̀bẹ̀ fún àrídájú ìròyìn ki o to di wí pé wọn gbé sá fẹ́fẹ́.


Gómìnà Makinde Kẹ́dùn Ikú Ìmáàmù Àgbà Ìlú Ọ̀yọ́

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orilẹ èdè Nàìjíríà, Seyi Makinde ti fi aidun inú rẹ hàn sí ikú Imaamu Àgbà Ìlú Ọ̀yọ́, Sheikh Mashood Abdul Ganiyy Adebayo Ajokidero III, nígbà tí o sọ wí pé àdánù nla ni ikú Imaamu náà jẹ fún Ìpínlè Ọ̀yọ́ lápapò. Atẹjade kan ti akọwe ìròyìn fún gómìnà Ìpínlè Ọ̀yọ́, Taiwo Adisa fi síta ló sàlàyé wí pé ẹni tó fẹràn ìgbé ayé àlàáfíà ni oloogbe naa, eléyìí tó se àfihàn rẹ láàrin àwọn Ọ̀yọ́ Mesi àti gbogbo ọmọ bíbí ìlú Ọ̀yọ́ pátá. Gómìnà wa ranṣẹ e kú ara fera ku sí àwọn Mùsùlùmí ni ìlú Ọ̀yọ́ àti Mùsùlùmí ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lapapọ. O wá gbàá l’adura kí Allah fi Aljanah Fridaus jinki Imaamu náà tó di olóògbé. Bákan náà ni o gbàá l’adura kí Allah dúró ti àwọn ìdílé tí olóògbé náà fi si ayé. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ìpínlẹ̀ Kánò ṣàgbékalẹ̀ ẹgbẹ̀rún méjì ibùgbé fún àwọn olùkọ́

Gómìnà ìpínlẹ̀ Kánò Abdulahi Umar Ganduje,ti sọ pé ìṣàkóso òun ń kọ́ ilé fún àwọn olùkọ́ jákèjádò ìpínlẹ̀ láti buyì kún iṣẹ́ olùkọ́. Gómìnà Ganduje sọ èyí nígbà tí ó ń ṣí àpéjọ àwọn aṣojú NUJ ọlọ́jọ́ méjì tí ó ń lọ lọ́wọ́ báyìí ní ìpínlẹ̀ Kánò,Àriwá iwọ̀ oòrùn,Nàìjíríà. Àkọlé àpèjọ náà,èyí tí àwọn aṣojú tó tó ọ̀ọ́dúnrún kópa nínú rẹ̀ jẹ́ : “ìròyìn ìfura ìkọlù àti ìbáraẹnisọ̀rọ̀ Nàìjíríà.” Gómìnà sọ níbi àpèjọ náà pe ́wọ́n ti kọ́ àwọn ibùgbé tí ó tó ẹgbẹ̀rún méjì parí báyìí,tí èyí tí wọn yóò ṣe ìfilọ́lẹ̀ èyí tó tó àádọ́tadín-nígbaarin, nínú ìgboro Kánò lásìkò tí ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí yóò ṣàbẹ̀wò sí ìpínlẹ̀ náà. Ganduje sọ pé àwọn ilé náà kìí ṣọ̀fẹ́,ṣùgbọ́n ìjọba ìpínlẹ̀ yóò fi rọ̀ wọ́n lọ́rùn látọwọ́ àwọn ilé-ìfowópamọ́ láti gbà wọ́n.


Kenyan fi ẹ̀sùn apànìyàn kan aṣojú Venezuela

Ilé -ejọ́ Kenya kán ti fi ẹ̀sùn kan aṣojú orílẹ̀-èdè Venezuela lórí pípa arákùnrin tí ó jẹ́ Latin Amẹ́ríkà,tí ó ṣojú fún ọdún mẹ́wàá ṣẹ́yìn, ní ilé ìjọba tí ó ń gbé,ní olú-ìlú, Nairóbì. Iroyin sọ pe,wọ́n ti fi ẹ̀sùn apànìyàn kan Dwight Sagaray, ẹni tí ó jẹ́ akọ̀wé aṣojú àkọ́kọ́, ọmọ orílẹ̀ -èdè Venezuela,pé ó gbẹ̀mí Olga Fonseca, ní ọjọ́ kẹtàdín-lọ́gbọ̀n,ọdún 2012. Wọ́n tún dá ẹjọ́ apànìyàn fún àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Kenyan mẹ́ta mìíràn pẹ̀lú ọ̀gbẹ́ni Sagaray. Wọ́n pe aṣojú náà lẹ́jọ́ fún ìpànìyàn lẹ́yìn tí Venezeula gba òmìnira lọ́wọ́ rẹ̀. Wọ́n gbẹ̀mí Arábìnrin Fonseca láìpé ọ̀sẹ̀ méjì lẹ́yìn tí ó bẹ̀rẹ̀ isẹ́ rẹ̀ ní ọjọ́ kẹèdógún,oṣù keje,ọdún 2012. Ìdí ìgbẹ̀mí rẹ̀ kò yé ẹnìkankan,sùgbọ́n àwọn òṣìṣẹ́ Kenyan sọ pé inú àwọn olòbáṣiṣé tó ń gbé pẹ̀lú ẹ̀ kan kò dùn sí bí arábìnrin Fonseca ṣe gbaṣẹ́ lọ́wọ́ wọn.


Faransé pe aṣojú rẹ̀ sí Burkina Faso padá

Ìjọba Faransé ti pe aṣojú rẹ̀ sí Burkina Faso padà. Èyí wá lẹ́yìn tí ó kéde pé iṣẹ́ ológun òun ti wá sí ìparí. Ilé-iṣẹ́ ìjọba tó ń rí sí ọ̀rọ̀ òkèèrè sọ pé, Luc Hallade ń pẹ̀yìndà lórí àwọn ìjíròrò lórí ipò ibàṣepọ̀ láàrin Paris àti Burkina Faso. Ìròyìn sọ pé àwọn ìfẹ̀hónúhàn ti ń wáyé fún bíí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀sẹ̀,léyìí tí ó dojúkọ bí Faransé ṣe wà ní Burkina Faso,tí àwọn ọmọ ológun rẹ̀ ti ń wá àtìlẹyìn lọ́wọ́ Russia láti ṣẹ́gun àwọn oníjàgídíjàgan.


Ìpínlẹ̀ Násáráwá : Olùdíje ipò Gómìnà fún ẹgbẹ́ NNPP tẹ̀síwájú lórí ìpolongo agbègbè ságbègbè

Olùdíje fún ipò gómìnà ẹgbẹ́ New Nigeria People’s Party (NNPP), ní ìpínlẹ̀ Násáráwá, Abdullahi Maidoya, ti tẹ̀síwájú lórí ìpolongo agbègbè ságbègbè,pẹ̀lú ìpinnu láti gbé àwọn ìgbésẹ̀ tí yóò kojú bí gbogbo owó ọjà ṣe lọ sókè,tí wọ́n bá dìbò yan òun. Ó ṣàlàyé èyí lákòókò tí ó yà ní ìjọba ìbílẹ̀ àpapọ̀ agbègbè Násáráwá, ní ìpínlẹ̀ náà. Maidoya, tí ó fi àìdunnú ẹ̀ hàn lórí bí gbogbo owó ọjà ṣe lọ sókè,pinnu pé òun yóò sọọ́ dẹ̀rọ̀,tí wọ́n bá dìbò yan òun gẹ́gẹ́ bí gómìnà tí ń bọ̀. “ọlọ́run bùnkún ìpínlẹ̀ Násáráwá pẹ̀lú ohun àlùmọ́ọ́nì lọ́pọ̀lọpọ̀,tí ó sì jẹ́ pé,tí a bá lòó dáradára,yóò mú ìrọ̀rùn bá àwọn ọmọ ìpínlẹ̀ yìí,”ó sọ báyìí.


Japan : A ó wá ẹni tí ó dán irú èyí wò rí

Ẹgbẹ́ Agbófinró orílẹ̀-èdè Japan ti ń wá ẹni tí ó kọ̀wé ìrókẹ̀kẹ̀ ẹ̀rọ abúgbàmù àti ìrókẹ̀kẹ̀ ikú ránṣẹ́ sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé-ìwé,tí èyí sì fa títi àwọn ilé-ìwé náà ní pàjáwìrì. Wọn kọ ìwé ìrókẹ̀kẹ̀ náà, èyí tí wọ́n fi ránṣẹ́ nípasẹ ẹ̀rọ ayárabí àṣá sí àwọn ilé-ìwé gíga àti àwọn fáfítì níbẹ̀rẹ̀ ọ̀sẹ̀ yìí pẹ̀lú nọ́ḿbà ìforúkọsílẹ̀ Tokyo. Wọ́n kò tíì gbúròó abúgbàmù ní ilé-iwé kankan,gẹ́gẹ́ bí àwọn agbófinró ṣe sọ àti pé kò tíì sí ìròyìn ìkọlù lórí àwọn ọmọ ilé-ìwé àti òṣìṣẹ́ lọ́wọ́ báyìí. ‘ìrókẹ̀kẹ̀ abúgbàmù’ kò wọ́pọ̀ ní Japan,èyí tí a mọ̀ pẹ̀lú ìwà ọ̀daràn tó mọ níwọ̀n. Ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun, wọ́n fi àwọn ìfiránṣẹ́ ìpayà láti pa àwọn ọmọ ilé-ìwé àti àwọn olùkọ́ pẹ̀lú àwọn ohun ìjà ìbílẹ̀ sí àwọn ilé-ìwé gíga ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn idùgb́e àwọn ọ̀gá,ní Osaka àti Saitama àti Ibaraki nítòsí Tokyo. Ìrókẹ̀kẹ̀ náà jẹ́ kí wọ́n ti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ilé-ìwé ní Japan fún ìṣọ́ra, bótilẹ̀jẹ́pé púpọ̀ nínú wọn ti tún sí padà ní Ọjọ́bọ̀.


Àwọn tó níí ṣe pè fún ìdásílẹ̀ ìgbìmọ̀ ìṣèwádìí ìṣòògùn

Àwọn tó nííṣe ní ẹ̀ka ìlera ti pè fún ìdásílẹ̀ Ìgbìmọ̀ ìṣèwádìí Ìṣòògùn ní Nàìjíríà, láti náwó lóríi ìṣèwádìí tó nííṣe pẹ̀lú orílẹ̀-èdè. Àwọn tó níí ṣe yìí pe ìpè náà ní Ọjọ́ọ́rú, níbi àpèjọ kan tí ó wáyé pẹ̀lú àjọ̀ṣepọ̀ ìdásílẹ̀ Bill & Melinda Gate. Gẹ́gẹ́ bí wọ́n ti sọ,tí wọ́n bá dá ìgbìmọ̀ náà sílẹ̀,yóò ṣe ìnáwó lórí ìṣèwádìí lórí ètò ìlera. Olùdaríi-Gbogbogbòò ti Ilé-iṣẹ́ Ìṣèwádìí Ìṣòògùn ní Nàìjíríà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Babatúndé Sàlàkọ́, sọ pé “ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè tó ti láṣeyọrí ń ríi ṣe látàrí ìṣèwádìí àti ìdàgbàsókè nípasẹ̀ ìṣèwádìí, tí ilé-iṣẹ́ ìlera náà náwó lé lórí.“


Ìpínlẹ̀ Enúgu wọ̀yá ìjàkadì pẹ̀lú ààrùn ibà àtì ààrùn títànkálẹ̀

Ìjọba Ìpínlẹ̀ Enúgu ń jọ ṣepọ̀ pẹ̀lú àjọ kan,àkójọpọ̀ ẹgbẹ́ ọmọ ìlú láti kojú ààrùn ibà,abẹ́rẹ́ àjẹsára àti ètò oúnjẹ (ACOMIN),láti fòpin sí ààrùn ìtànkálẹ̀ ní ìpínlẹ̀. ACOMIN jẹ́ àpapọ̀ àjọṣepọ̀ àwọn ẹgbẹ́ ará ìlú tí ń ṣiṣẹ́ lórí ìkojú ìwòsàn, ìdínkù ipa ààrùn ibà,àti ìgbélarugẹ abẹ́rẹ́ àjẹsára àti ètò oúnjẹ tó dára ní Nàìjíríà.Èyí tó fojúhàn jákèjádò ìpínlẹ̀ mẹ́rìndín-lógójì,àti Olú-ìlú. Kọmísọ́nà fún ètò ìlera, Dókìtà Emmanuel Obi,ní Ọjọ́ọ́rú sọ pé ACOMIN, ti ikọ̀ Enúgu ṣe àbẹ̀wò sí ọ́fíísì òun ní Enúgu. Ó ṣàlàyé pé ìpínlẹ̀ náà ní báyìí, ti ṣiṣẹ́ ribiribi lórí ìdínkù àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ààrùn ibà àti àìtó oúnjẹ.


North Korea Pàṣẹ Ìtímọ̀lé Ọlọ́jọ́ Márùn-ùn Ní Olú Ìlú Rẹ̀

Gẹ́gẹ́ bí àwọn ìròyìn NK, North Korea tí pàṣẹ Ìtímọ̀lé ọlọ́jọ́ Márùn-ùn ti Olú-ìlú Pyongyang lórí àìsàn tó ṣeéṣè kó jẹ̀ Covid-19. Ìròyìn sọ pé àwọn olùgbé Olú ìlú náà gbódọ̀ wà ní ilé títí dì òpin ọjọ́ Àìkú àtí pé, wọ́n yóò máà ṣàyẹ̀wò lóòrèkóòrè ṣùgbọ́n ìròyìn náà kó sọ pé COVID-19 ní. Ní tí pàápà, North Korea kìí kéde àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19 gẹ́gẹ́ bí wọ́n tí ṣé ní ọdún tó kọjá nígbà tó sọrọ nípa àwọn akọ ibà kàn. Ní ọjọ́ Ìṣẹgun, àwọn ìròyìn NK ròyìn pé àwọn ènìyàn tí bẹ̀rẹ̀ sí rà oúnjẹ pamọ́ lọ́pọ̀ pẹ̀lú ipaya ìròyìn àtimọlé Lekan Orenuga


Katsina yóò gba ààrẹ Bùhárí lálejò

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí yóò bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ àbẹ̀wò ọlọ́jọ́ méjì sí ìpínlẹ̀ Kánò,Àrin iwọ̀ oòrùn Nàìjíríà, ní Ọjọ́ọ́bọ̀. Lákòókò àbẹ̀wò náà, ààrẹ Nàìjíríà yóò ṣe ìfilọ́lẹ̀ àwọn iṣẹ́ àkànṣe tí ìṣàkóso Àmínù Másàri ṣágbékalẹ̀ rẹ̀. Àwọn iṣẹ́ àkànṣe àgbàyanu náà ni afárá Kofar Kaura, ilé-iṣẹ́ Kofar Kaura, ilé-iṣẹ́ tó ń mójútó àkójọpọ̀ owó ìjọba ti ìpínlẹ̀,ilé-ẹ̀kọ́ ìwojú ọjọ́, Darma, ilé-iṣẹ́ Ìrẹsì, Batagarawa àti ilé ìwòsàn gbogbogbòò ti ìpínlẹ̀ Katsina àti àwọn mìíràn. Àwọn iṣẹ́ àkànṣe náà tàn káàkiri àwọn agbègbè mẹ́ta ní ìpínlẹ̀ náà. Ìjọba Ìpínlẹ̀ náà ní Ọjọ́ọ́rú kéde Ọjọ́ọ́bọ̀, Ọjọ́ Kẹrìndín-lọ́gbọ̀n àti ọjọ́ Ẹtì,ọjọ́ kẹtàdín-lọ́gbọ̀n bí ọjọ́ ìsinmi láti jẹ́ kí àwọn ọmọ ìlú le tú yáyá,tú yàyà kí ààrẹ Bùhárí káàbọ̀,ẹni tí ó tún jẹ́ ọmọ bíbíi ìlu Katsina.


Àwọn Aláṣẹ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Fọwọ́sí Ìdáàbòbò Àwọn Ọmọdé Lórí Ayélujára

Ìjọba Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti bú ọwọ́ lú ìwé àṣẹ àti ìlànà ìdáàbòbò àwọn ọmọdé lórí ayélujára lọ́wọ́ àwọn òun èlò ayélujára tó lé ní ipá lórí ayé wọ́n. Ìlànà náà ní wọ́n fọwọ́sí ní Ọjọ́bọ̀ ní ìpàdé tí Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ tí Ìjọba Àpapọ̀ tí Ìgbákejì Ààrẹ Yemi Osinbajo ṣé adari rẹ̀ ní ilé ìgbìmọ̀ Ààrẹ ní Abùjá. Mínísítà Ibaraẹnisọrọ àtí Ọrọ-Àjé tuntun (Communication and Digital Economy), Isah Pantami, tó ṣé àlàyé fún àwọn òníròyìn lẹyìn ìpàdé náà, sọ pé ètò náà wa ní ìbámu pẹ̀lú ìwé tí á gbé jáde nípasẹ̀ International Telecommunication Union, ITU, pẹ̀lú àkọlé: “Ìdáàbòbò Àwọn ọmọdé ní àyíká ayélujára.” Lekan Orenuga


Ẹgbẹ́ Àwùjọ Aráàlú Kàn Bẹ̀rẹ̀ Abojuto Àwọn Bánkì Pẹ̀lú Ìlànà CBN Lórí Owó Tuntun

Ẹgbẹ́ àwùjọ aráàlú kàn, National Coalition On Improved Service Delivery (NACOISED) sọ pé òun tí ṣètò látí bẹ̀rẹ̀ abojuto àwọn bánkì ní ìbámu pẹ̀lú àṣẹ àtí ìlànà CBN látí ríi dájú pé àwọn ẹrọ ATM wọ́n ń pọ́ owó 200, 500 àtí 1000 tuntun nìkàn. Adari àjọ náà, Azor, ṣé ìkéde náà làkókò tó ń bá àwọn òníròyìn sọrọ ní Awka, Olú-ìlú, ìpínlẹ̀ Anambra. O sọ pé ẹgbẹ́ náà ṣé àkíyèsí pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn bánkì ó tẹ̀ lé ìlànà ní ìbámu pẹ̀lú ìtọ́sọ́nà CBN àtí pé èyí tí fà ijaya láàrín àwọn àrà ìlú, pẹ̀lú bí CBN tí ṣé pinu látí má fí ọjọ́ kún ọjọ́ náà. Ẹgbẹ́ náà ṣé ìlérí láti tẹ̀ síwájú lórí abojuto náà títí tí àwọn àrà ìlú tí ọrọ̀ náà kàn yóò fí pàárọ̀ owó àtijọ́ sí tuntun. Lekan Orenuga


Rashford Ṣé Pàtàkì Fún Ìkọ Manchester United – Ten Hag

Akoni-Mọ́ọ̀gbá Manchester United Erik Ten Hag sọ pé Marcus Rashford jẹ́ ògúnná gbòngbò kàn nínú ìkọ rẹ̀, ó sí rọ̀ àgbábọ́ọ̀lù náà pé kó má kúrò nínú ìkọ náà kólé bá ní àṣeyọrí réré àtí wípé, ìkọ náà ní ló rẹ̀ fún àṣeyọrí ọlọ́jọ́ pípẹ́. Àgbábọ́ọ̀lù lọ́wọ́ iwájú fún ìkọ England náà tí jẹ́ lára òkùnfà ìlọsíwájú fún ìkọ Manchester United bó ṣé tí gbà àmì ayò mẹ́sàn wọlé nínú Ìfẹsẹwọnsẹ́ mẹ́sàn fún ìkọ náà látí ìgbà tó tí pàdà dé látí ìfé Àgbáyé tó wáyé ní Qatar. Ní báyìí, ó tí gbá àmì ayò mẹ́ta dín lógún wọ́lé fún Manchester United nínú gbogbo ìdíje. United ló tí tọ́wọ́ bọ́ ìwé àdéhùn ọdún kàn pẹ̀lú Rashford, èyí tí yóò parí ní 2024, bí ìkọ Paris St Germain ṣé fí ìfẹ́ hàn ni Oṣu Kejila látí rà àgbábọ́ọ̀lù náà. Manchester United yóò ṣé àbẹwò sí ìkọ Nottingham Forest ní ìdíje Carabao Cup ní ìpele sí àṣé kágbá ní Ọjọ́bọ̀. Lekan Orenuga


Orílè-èdè Senegal Gbà Àlejò Ààrẹ Nigeria Fún Àpéjọ Tó Dá Lórí Ìṣẹ́-Ọ̀gbìn

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí dé sí Dakar, Olú-ìlú Senegal, lori àpéjọ ẹlẹẹkeji irú rẹ̀, tí “Dakar International Conference on Agriculture.” Ààrẹ Buhari ló fí ìlú Èkó sílẹ̀ lọ́ sí orílẹ̀-èdè Senegal lọ́jọ́ Ìṣẹgun lẹ́yìn àbẹ̀wò oníṣẹ́ ọlọ́jọ́ méjì sí Ìpínlẹ̀ náà níbi tó ti ṣí ìfilọ́lẹ̀ àwọn iṣẹ́ ìdàgbàsókè kàn bíi: Lekki Deep Sea Port àtí Imota Rice Mill èyí tí wọ́n ró pé yóò pèsè ìṣẹ́ tí ó tó ọ̀ọ́dúrún (300,000) fún àwọn olùgbé Ìpínlẹ̀ náà àti Orílẹ̀-èdè lápápọ̀. Ààrẹ Senegal tó tún jẹ́ Alága tí Ìsọkan Áfríkà (African Union) ní ó pé àpéjọ náà tó dá lórí “Ìpèsè Oúnjẹ nílẹ̀ Adúláwọ̀: Àgbàrá Oúnjẹ àti Ìfọkànsí (Feeding Africa: Food Sovereignty and Resilience)” Àpéjọ ọlọ́jọ́ mẹ́ta náà ní Orílẹ̀-èdè Senegal àtí Bánkì Ìdàgbàsókè nílé Áfríkà (Africa Development Bank) ṣé agbatẹru rẹ̀. Ó dín díẹ̀ ní ẹgbẹ̀wá àwọn àlejò tí wọ́n ń retí, lára wọ́n ní àwọn Ààrẹ àtí Alàkóso àwọn orílẹ̀-èdè, Mínísítà ètò ọrọ̀ ajé àti ìṣúná gbogbo orílẹ̀-èdè, àwọn Mínísítà ètò ọ̀gbìn, àwọn Gómìnà Bánkì Orílẹ̀-èdè kọ̀ọ́kàn, àwọn aládàání, àwọn ọmọwè àtí àwọn onímọ̀ ìjìnlè. Lekan Orenuga


Ààrẹ Buhari Tí Ṣé Ìfilọ́lẹ̀ Rélùwee Àlawọ̀ Bùlù Ní Ìpínlẹ̀ Èkó

Ààrẹ Muhammadu Buhari ní Ọjọ́ Ìṣẹgun tí ṣé ìfilọ́lẹ̀ ìpele àkọ́kọ́ tí Lagos Blue Rail Line, tó gùn látí Ibusọ Marina sí National Theatre Station. Ìpele àkọ́kọ́ tí Ìjọba Ìpínlẹ̀ Èkó tí ṣé iṣẹ́ àkànṣe náà, tó ní kilomita mẹ́tala (13) àtí ìbùdó márùn bíi Mile 2, Suru-Alaba, Orile Iganmu, National Theatre, àti Marina. Bákan náà ní Ààrẹ Buhari jẹrìí sí ibuwọlú ìwé àdéhùn fún kíkọ́ ojú-ọnà ọkọ ojú-ìrìn ní ìpele Kejì láàrín àjọ Lagos Metropolitan Area Transport Authority (LAMATA) ń ṣé agbatẹru rẹ, Engr. Abimbola Akinajo àtí Ààrẹ ilé-iṣẹ́ Ìkọ́lé tí Ìlú China (CCECC), Chen Sichang. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, Gómìnà Sanwo-Olú dúpẹ́ lọ́wọ́ Ààrẹ fún àbẹ̀wò Ìpínlẹ̀ náà àti bí ó ṣé ṣé ìfilọ́lẹ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn iṣẹ́ àkànṣe náà. Lekan Orenuga


Adó Ìwakùsà Bú, Ó Pà Ènìyàn Mẹ́ta Ní Orílẹ̀-èdè Kenya

Àwọn àwakùsà góòlù pàdánù ẹ̀mí ènìyàn mẹ́ta ní ìgbà tí adó ìwakùsà bú ní àpá ìwọ̀ òòrùn ní Orílẹ̀-èdè Kenya. Ilé iṣẹ́ ìwakùsà góòlù tí Karebe (Kerebe gold mining company) sọ pé ògiri kan tí wọ́n mọ́ láti dènà Omí yalé ní agbègbè náà ní adó ìwakùsà àwon àwakùsà lọ́nà tí kò bá òfin mú kọlù tó sì gbà ẹ̀mí àwọn òṣìṣẹ́ mẹ́ta tí àwọn mẹ́ta mìíràn sí fí àràpà, ṣùgbọ́n ilé ìwòsàn dá wọ́n sílẹ̀ lẹyìn ìtọjú. Ile-iṣẹ náà sọ pé òṣìṣẹ́ ìjọba kàn tí ṣé àbẹwò sí àgbègbè ìwakùsà náà ní ọjọ́ Ajé, Ó sí pàṣẹ fún àwọn àwakùsà àrúfin wọ́nyi láti dá iṣẹ́ wọ́n dúró. Ìṣẹ̀lẹ̀ adó yìí jẹ́ òun àjòjì ní Orílẹ̀-èdè Kenya. Karebe sọ pé àwọn tí kàn sí àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ látí ọdún 2021 láti dá sí kí wọ́n sì dà àwọn àwakùsà lọ́nà àìtọ́ l’ẹkun ní agbègbè ìwé àṣẹ rẹ̀. Lekan Orenuga


Àgbéga Dé Bá Ilé Ìwòsàn Àpapọ̀ Márùn-ún Ní Ìpínlẹ̀ Èkó

Ilé Ìgbìmọ̀ Asòfin Ìpínlẹ̀ Èkó ti pèpè fún mímú àgbéga bá ilé ìwòsàn àpapọ̀ márùn-ún ní ìpínlẹ̀ náà. Àwọn ilé ìwòsàn àpapọ̀ náà ni èyí tí ó wà ní Badagry, Alimosho, Ikorodu, Epe àti Lagos Island. Ìgbésẹ̀ akin náà wáyé nígbà tí àwọn ìgbìmọ̀ ní ẹka ètò ìlera ilé ìgbìmọ̀ asòfin se àbẹ̀wò sí àwọn ilé ìwòsàn náà lójúnà àti mọ ipò tí wọ́n wà. Àfẹnukò sì wáyé pé, ó se pàtàkì láti mú àgbéga bá àwọn ilé ìwòsàn náà. Adarí ilé ìgbìmọ̀ asòfin ìpínlẹ̀ náà, Mudasiru Obasa sọ pé mímú àgbéga bá àwọn ilé ìwòsàn àpapọ̀ náà se kókó.


Ilé Aṣòfin Èkó pè fún sísọ àwọn ilé ìwòsàn gbogboogbò kan ní Ìpínlẹ̀ Èkó di onípele gíga

Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko ti pe fun sisọ awọn ile iwosan gbogboogbo kan ni Ipinlẹ Eko di onipele giga fun awọn itọju pataki kan. Awọn ile-iwosan naa ni wọn mu kaakiri ẹkun maraarun ipinlẹ yii. Awọn ile-iwosan gbogboogbo ti yoo di onipele giga naa ni Ile-iwosan gbogboogbo ilu Badagry, ti ilu Ikorodu, ti agbegbe Alimọṣọ, ti ilu Ẹpẹ ati Erekusu Eko. Ile Aṣofin naa fi ipinnu naa lelẹ lẹyin ayẹwo finnifinni ti wọn ṣe fun abajade iwadii Igbimọ to n mojuto ọrọ Ilera ninu Ile Igbimọ Aṣofin naa, eyi ti Alaga Igbimọ naa, Aṣofin Oluṣọla Ṣokunle jabọ. Ninu abajade naa ni Aṣofin Ṣokunle ti sọ pe sisọ awọn ile-iwosan yii di onipele giga yoo le mu adinku ba bi ọpọ awọn alaisan ṣe n ṣamulo Ile-iwosan onipele giga kan ṣoṣo ti o wa ni Ipinlẹ yii, iyẹn Ile-iwosan Akọṣẹmọṣẹ Fafiti Eko ni Ikeja, iyẹn ‘LASUTH’, nigba ti o pe fun pipese awọn ẹka itọju aisan kidinrin ati arun rọnilapa-rọnilẹsẹ si awọn ile-iwosan ti wọn ba sọ di onipele giga yii. Alaga igbimọ yii tun pe fun ṣiṣe atunṣe si awọn ile-iwosan kereje-kereje to wa kaakiri ilu, ki awọn ijọba ibilẹ si maa polongo fun awọn ara ilu lati maa lo awọn ile iwosan kereje yii deedee. Alaga naa tun fi kun ọrọ rẹ pe, awọn amuyẹ ti awọn fi mu awọn ile-iwosan gbogboogbo ti wọn yoo gbe ga marun-un yii ni, bi wọn ṣe ni irin-iṣẹ iṣetọju si, bi awọn oṣiṣẹ olutọju to wa nibẹ ṣe dantọ si ati bi wọn ṣe ni aaye to lati gba awọn nnkan idagbasoke miiran si.


Ninu abajade naa ni Aṣofin Ṣokunle ti sọ pe sisọ awọn ile-iwosan yii di onipele giga yoo le mu adinku ba bi ọpọ awọn alaisan ṣe n ṣamulo Ile-iwosan onipele giga kan ṣoṣo ti o wa ni Ipinlẹ yii, iyẹn Ile-iwosan Akọṣẹmọṣẹ Fafiti Eko ni Ikeja, iyẹn ‘LASUTH’, nigba ti o pe fun pipese awọn ẹka itọju aisan kidinrin ati arun rọnilapa-rọnilẹsẹ si awọn ile-iwosan ti wọn ba sọ di onipele giga yii. Alaga igbimọ yii tun pe fun ṣiṣe atunṣe si awọn ile-iwosan kereje-kereje to wa kaakiri ilu, ki awọn ijọba ibilẹ si maa polongo fun awọn ara ilu lati maa lo awọn ile iwosan kereje yii deedee. Alaga naa tun fi kun ọrọ rẹ pe, awọn amuyẹ ti awọn fi mu awọn ile-iwosan gbogboogbo ti wọn yoo gbe ga marun-un yii ni, bi wọn ṣe ni irin-iṣẹ iṣetọju si, bi awọn oṣiṣẹ olutọju to wa nibẹ ṣe dantọ si ati bi wọn ṣe ni aaye to lati gba awọn nnkan idagbasoke miiran si. Ninu iwoye tirẹ, Aṣofin Wahab Jimoh to n ṣoju ẹkun idibo Apapa keji sọ pe, dipo ti wọn yoo tun fi maa ṣafikun ile-iwosan ni Erekusu Eko, ti o ti ni ọpọ awọn ile-iwosan ni ti orilẹ-ede yii ati lati ilẹ okeere tẹlẹ, o yẹ ki wọn mu idagbasoke bẹẹ wa si agbegbe Surulere tabi Mainland. Aṣofin Mojisọla Meranda, Ọlọpaa ile, sọ pe, yatọ si pipese ẹka Itọju aisan kidinrin ati arun rọnilapa-rọnilẹsẹ si awọn ile-iwosan yii, ẹka itọju awọn alaisan pajawiri ati tito egungun naa ṣe pataki nibẹ, nitori ile-iwosan Gbagada nikan ni wọn maa n gbe awọn onijamba pajawiri bayii lọ. Aṣofin Moshood Oshun to n ṣoju ẹkun idibo Mainland keji pe fun ṣiṣe idasilẹ awọn ile-iwosan gbogboogbo miiran kaakiri ipinlẹ yii.


Ninu iwoye tirẹ, Aṣofin Wahab Jimoh to n ṣoju ẹkun idibo Apapa keji sọ pe, dipo ti wọn yoo tun fi maa ṣafikun ile-iwosan ni Erekusu Eko, ti o ti ni ọpọ awọn ile-iwosan ni ti orilẹ-ede yii ati lati ilẹ okeere tẹlẹ, o yẹ ki wọn mu idagbasoke bẹẹ wa si agbegbe Surulere tabi Mainland. Aṣofin Mojisọla Meranda, Ọlọpaa ile, sọ pe, yatọ si pipese ẹka Itọju aisan kidinrin ati arun rọnilapa-rọnilẹsẹ si awọn ile-iwosan yii, ẹka itọju awọn alaisan pajawiri ati tito egungun naa ṣe pataki nibẹ, nitori ile-iwosan Gbagada nikan ni wọn maa n gbe awọn onijamba pajawiri bayii lọ. Aṣofin Moshood Oshun to n ṣoju ẹkun idibo Mainland keji pe fun ṣiṣe idasilẹ awọn ile-iwosan gbogboogbo miiran kaakiri ipinlẹ yii. O ni, dipo sisọ awọn ile-iwosan gbogboogbo marun-un yii di onipele giga, ki wọn ṣe idasilẹ ọpọ ile-iwosan gbogboogbo kaakiri awọn ijọba ibilẹ, ki awọn ara ilu le ni anfani si itọju ni kiakia. Oludari Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Aṣofin Mudashiru Ọbasa sọ pe, a ni lati fi riri awọn ile-iwosan maraarun yii mulẹ nipa sisọ wọn di onipele giga. Aṣofin Ọbasa sọ pe, o ṣe pataki ki awọn ile-iwosan gbogboogbo wa ni iṣokan, ki wọn si ṣe iwadii onka lawọn ile-iwosan yii lati mọ boya yoo nilo lati ṣe idasilẹ Ile-iwosan pataki fun Itọju aisan kidinrin ati arun rọnilapa-rọnilẹsẹ ni ipinlẹ yii.


O ni, dipo sisọ awọn ile-iwosan gbogboogbo marun-un yii di onipele giga, ki wọn ṣe idasilẹ ọpọ ile-iwosan gbogboogbo kaakiri awọn ijọba ibilẹ, ki awọn ara ilu le ni anfani si itọju ni kiakia. Oludari Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Aṣofin Mudashiru Ọbasa sọ pe, a ni lati fi riri awọn ile-iwosan maraarun yii mulẹ nipa sisọ wọn di onipele giga. Aṣofin Ọbasa sọ pe, o ṣe pataki ki awọn ile-iwosan gbogboogbo wa ni iṣokan, ki wọn si ṣe iwadii onka lawọn ile-iwosan yii lati mọ boya yoo nilo lati ṣe idasilẹ Ile-iwosan pataki fun Itọju aisan kidinrin ati arun rọnilapa-rọnilẹsẹ ni ipinlẹ yii.


Ọmọ Ogun Nàìjíríà Se Ikú Pa Àwọn Alákatakítí Ní Ìpínlẹ̀ Borno

Ikọ̀ ọmọ ogun orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti ẹka Hadin Kai ti sekú pa ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn alákatakítí ikọ̀ Boko Haram ní òpópónà Damboa sí Maiduguri ní ìpínlẹ̀ Borno. Ìgbésẹ̀ náà wà ní ìbamu pẹ̀lú ìpinnu láti pinwọ́ iṣẹ́ láabi àwọn ikọ̀ burúkú náà ní àgbègbè Borno. Ohun ìjà olóró bíi MRAP, Alùpùpù, àti àwọn ohun ìtọ́jú àìlera ni àwọn ọmọ ogun gbà lọ́wọ́ ọ wọn. Àwọn ẹ̀ṣọ́ aláàbò wá dúpẹ́ lọ́wọ́ ọmọ Nàìjíríà rere fún àdúrà àti ìfọwọ́sowọ́pọ̀ fún àseyọrí wọn.


Gbajúgbajà Òsèré Orí Ìtàgé Gbé Pẹ́rẹ́gi Ìjà Kaná Pẹ̀lú Ojúgbà Rẹ̀

Gbajúgbajà òsèré orí ìtàgé, Iyabọ Ojo ti fi òpin sí ìbásepọ̀ tí ó wà láàrin òun àti Princess ọ̀rẹ́ ẹ rẹ̀ tẹ́lẹ̀ rí. Ìgbésẹ̀ náà wáyé lẹ́yìn ìgbà tí Halima fi ọ̀rọ̀ wá Princess lẹ́nu wò, Ó fi ẹ̀sùn kàn, Ó sì tú àsírí ìfẹ́ ìkọ̀kọ̀ tí ó wà láàrin ojíṣẹ́ Ọlọ́run Apostle Suleman àti Iyabọ Ojo. Ìfiléde náà bí Ìyábọ̀ Òjó nínú, àtipé Princess kọ̀ láti ṣe àtìlẹyìn fún òun, nítorí pé gbàfún Rájí nílé ni gbàfún Gbàdà lóko.


Ẹka Akọ̀ròyìn Lórí Eré Ìdárayá Ti Ìpínlẹ̀ Kwara Yan Àwọn Adarí Tuntun

Ẹka tí ó ń kọ ìròyìn lórí eré ìdárayá ti ìpínlẹ̀ kwara yan àwọn adarí tuntun tí yóò máa tukọ̀ ẹgbẹ́ náà fún ọdún mẹ́ta gbáko. Wọ́n ṣe ìbúra fún àwọn olóyè náà lẹ́yìn ìgbà tí wọ́n yàn wọ́n sípò. Yíyan alága ẹgbẹ́ náà wáyé pẹ̀lú ìfigagbága láàrin Ayọdeji Ismail ti ilé iṣẹ́ ẹ̀rọ asọ̀rọ̀mágbèsì ti ìpínlẹ̀ kwara àti Ọlayinka Owolẹwa, tí Ayọdeji sì jáwé olúborí. Igbákejì alága àpapọ̀ ẹgbẹ́ náà ti ẹka Ilà Oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà, Seun Ajayi, ẹni tí ó sàkóso ìyànsípò náà sọ pé, ètò náà lọ ní ìrọwọ́-rọsẹ̀.


Ìjọba Àpapọ̀ Sọ Òpópónà Tuntun Di Lílò Fún Mùtúmùwà Ní Ìpínlẹ̀ Plateau

Ìjọba orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti fi òpópónà oní kìlómítà méjì tí ó sẹ̀sẹ̀ parí lé àwọn alákòsóo ilé ìwé gíga Yunifásitì Ìlú Jos, ìpínlẹ̀ Plateau lọ́wọ́ fún lílò. Níbi ayẹyẹ sísí òpópónà náà, Mínísítà fún àkànse iṣẹ́ àti ilé kíkọ́, Babatunde Fashọla sọ pé, irú àkànse iṣẹ́ bẹ́ẹ̀ yóò mú ètò ìwé kíkà rọrùn fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ àti fún ìgbáyégbádùn wọn. Adarí ilé ẹ̀kọ́ náà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Tanko Ishaya dúpẹ́ lọ́wọ́ ìjọba àpapọ̀ fún àtúnṣe òpópónà náà.


Orílẹ̀ Èdè Uganda Setán Láti Gbẹ́ Kàǹga Àgbọ́n-ọ̀n-gbẹ Epo Rọ̀bì

Ìjọba orílẹ̀ èdè Uganda ti setán láti gbẹ́ kàǹga epo rọ̀bì alákọ̀kọ́ọ́ irúu rẹ̀ ní pápá Kingfisher. Ìrètí wà pé, ní ọdún 2025, orílẹ̀ èdè náà yóò máa pèsè àgbá epo tí ó lé ní bílíọ̀nù kan. Àrídájú fi yéwa pé, Àrẹ Yowei Museveni ni yóò se ìfilọ́lẹ̀ iṣẹ́ náà.


Mínísítà Orílẹ̀ Èdè Rwanda Tẹ́lẹ̀ Rí Fi Ẹ̀wọ̀n Jura Látàrí Ìwà Àjẹbánu

Ilé ẹjọ́ gíga orílẹ̀ èdè Rwanda ti ju mínísítà tẹ́lẹ̀ rí fún orílẹ̀ èdè náà tí ó wà fún Àṣà àti Àmójútó àwọn Ọ̀dọ́ sí ẹ̀wọ̀n ọdún márùn-ún látàrí ìwà àjẹbánu. Ìròyìn fi yéwa pé, wọ́n dá Edouard Bamporiki dúró lẹ́nu iṣẹ́ nínú osù kaàrún ọdún tí ó kọjá, wọ́n sì fi sí àhámọ́ nínú ilé láti le è ṣe ìwádìí tí ó peregedé látàrí ẹ̀sùn tí wọ́n fi kàn-án. Lẹ́yìn-ọ̀-rẹyìn, Bamporiki jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ lórí ẹ̀sùn tí wọ́n fi kàn-án, Ó sì tọrọ àforíjì lọ́wọ́ Ààrẹ Paul Kagame, ṣùgbọ́n nínú osù kẹẹ̀sán ọdún tí ó kọjá, ilé ẹjọ́ dá ẹ̀wọ̀n fún un léyìí tí kò sì tẹ́ ẹ lọ́rùn. Ní ọjọ́ Ajé ni adájọ́ ilé ẹjọ́ gíga ti ìlú Kigali dá ẹ̀wọ̀n ọdún márùn ún fun, kí ó le è jẹ́ ìkìlọ̀ fún àwọn akẹgbẹ́ẹ rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ó ti se sọ.


Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Yóò Lọ Ṣí Ìlú Dakar Fún Ìpàdé Lórí Ètò Ọ̀gbin

Ààrẹ Muhammadu Buhari yóò kúrò ní ìlú Èkó lọ sí Orílẹ̀-èdè Sẹ́nẹ́gà ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun fún ìpàdé elẹ́kejì irú rẹ̀ ti àgbáyé lórí ètò ọ̀gbìn. Ààrẹ Macky Sall ti ilẹ̀ Sẹ́nẹ́gà tó tún jẹ́ alága àgbáríjọpọ̀ Ilẹ̀ Adúláwọ̀ ni yóò gbàwọ́n lálejò. Lórí Àkòrí: Fífún ilẹ̀ Adúláwọ̀ lóúnjẹ: Agbára oúnjẹ àti Ìpadàbọ̀sípò rẹ̀ Ìpàdé náà yóò fi àyè sílẹ̀ fún ìjíròrò lórí ìpèsè oúnjẹ yanturu ní ilẹ̀ adúláwọ̀, ni wọ́n gbékalẹ̀ láti ọwọ́ orílẹ̀-èdè Sẹ́nẹ́gà àti àjọ African Development Bank. Àyè sì tún má wà fún ìpàdé lórí ètò ìgbọ́raẹ̀niyé oúnjẹ àti ètò ọ̀gbìn ní àwọn orílẹ̀-èdè kan tí Nàìjíríà jẹ́ ọ̀kan lára wọn pẹ̀lú èròngbà láti lè ebi, ìṣẹ àti òsì wo igbó kò tó di ọdún 2030 ní ilẹ̀ Adúláwọ̀. Àwọn tó bá ààrẹ orílẹ̀-èdè yìí kọ̀wọ́ rìn lati rí Mínísítà fún ọ̀rọ̀ nípa ìlú òkèèrè, Geoffrey Onyeama,, Mínísítà fún ètò ògbìn àti ìdàgbàsókè ìgbèríko, Dókítà Mohammad Mahmood Abubakar, Agbani-nímọ̀ràn àpapọ̀ ti ètò ààbò, Mohammed Babagana Monguno, àti Ọ̀gá ti àjọ National Intelligence Agency (NIA), Ahmed Rufa’i Abubakar. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àwọn Olùgbé Orílẹ̀-èdè Burkina Faso Ń fẹ́ Kí Ìjọba Ológun Faransé Máa Lọ

Àwọn ènìyàn ni orile-ede Burkina Faso ti tẹ́wọ́gba èròngbà àwọn ijọba ológun látí lè ìkọ ìjọba àwọn ológun tí Faransé dànù lórí àlééfà ki oṣù kan tó pari. Oníròyìn láti orílẹ̀-èdè wọn lo ròó fáyé gbọ́ ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kínní láti lè wọn dànù tèfètèfè ní orílẹ̀-èdè wọn.Èyí wà ní ìbámu pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ènìyàn tí wọ́n se ìwọ́de ní olú ìlú wọn – Ouagadougou pé àwọn fẹ́ kí wọ́n máa lo. Adama Tapsoba sọ wípé, “Wọ́n nílàti lọ, wọ́n nílàti lọ ni, kí wọ́n fi àwọn sílẹ̀ jàre, àlàáfíà ni àwọn ń fẹ́, à ní àlàáfíà nìkan ni.” Ó ju ọgọ́ta ọdún lọ lẹ́yìn tí orílẹ̀-èdè Burkina Faso ti gba òmìnira tí orílẹ̀-èdè Faransé ti takú tì wọ́n tí wọn kọ̀ láti lọ, wọ́n ró ọrọ̀ ajé wọn lágbára, wọ́n se ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ènìyàn, síbẹ̀ ìgbésẹ̀ àwọn Faransé ti ṣú àwọn ènìyàn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ẹgbẹ́ Agbábọ́ölù Arsenal Fi Àmì Márùn- ún Gédéngbé Lékè Tábìlì Ju Àwọn Ikọ̀ Yóókù Lọ

Àwọ̀n méjì tí agbábọ́ọ̀lù Eddie Nketiah mì tìtì jẹ́ kí ẹgbẹ́ agbábọ̀ọ̀lu Arsenal fi ayò mẹ́ta sí méjì (3-2) borí ìfdaagagbága pẹ̀lú ẹgbẹ́ agbábọ̀ọ̀lu Manchester United. Eléyìí jẹ́ kí wọ́n fi àmì márùn ún tayo gbogbo ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù yókù lórí tábìlì. Ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Manchester United.ló kọ́kọ́ dá àwọ̀n lu láti ẹsẹ̀ agbábọ́ọ̀lù Rashford ní ìṣẹ́jú mẹ́tàdínlógún ti ìdíje bẹ̀rẹ̀. Arsenal sí dáa padà nígbàtí Nketiah fi orí kan bọ́ọ̀lù wọlé., Ẹgbẹ́ agbábọ́ölù Arsenal tún rí àwọn míràn he látesẹ̀ Saka ní ìṣẹ́jú mẹ́tàléláàdọ̀ta, tí ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Manchester United tún dá padà nígbàtí ògbóǹtarìgì agbábọ́ọ̀lù nì tó gba ife ẹ̀yẹ àgbáyé pẹ̀lú ikọ̀ rẹ̀ lọ́jọ́sí, Lisandro Martinez fi orí gybe bọ́ọ̀lù Wọlé Arsenal ni ayò wá di méjì sí méjì (2-2). Nketiah ló sọ ẹlẹ́ẹ̀keta ṣí àwọ̀n fún ikọ̀ Arsenal nígbàtí ó ran Martin Odegaard lọ́wọ́ láti darí bọ́ọ̀lù tó gbá dáadáa sínú àwọ̀n ni ayò bá wá di mẹ́ta ṣí méjì (3-2) tí ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Arsenal sì borí. Ẹgbẹ́ agbábọ́ölù Arsenal ló wà ní ipò kínní lórí tábìlì, United wa ní ipò kẹ́rin lórí tábìlì, àmì mọ́kànlá sí ẹgbẹ́ agbaboyolu Arsenal.


Arsenal sí dáa padà nígbàtí Nketiah fi orí kan bọ́ọ̀lù wọlé., Ẹgbẹ́ agbábọ́ölù Arsenal tún rí àwọn míràn he látesẹ̀ Saka ní ìṣẹ́jú mẹ́tàléláàdọ̀ta, tí ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Manchester United tún dá padà nígbàtí ògbóǹtarìgì agbábọ́ọ̀lù nì tó gba ife ẹ̀yẹ àgbáyé pẹ̀lú ikọ̀ rẹ̀ lọ́jọ́sí, Lisandro Martinez fi orí gybe bọ́ọ̀lù Wọlé Arsenal ni ayò wá di méjì sí méjì (2-2). Nketiah ló sọ ẹlẹ́ẹ̀keta ṣí àwọ̀n fún ikọ̀ Arsenal nígbàtí ó ran Martin Odegaard lọ́wọ́ láti darí bọ́ọ̀lù tó gbá dáadáa sínú àwọ̀n ni ayò bá wá di mẹ́ta ṣí méjì (3-2) tí ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Arsenal sì borí. Ẹgbẹ́ agbábọ́ölù Arsenal ló wà ní ipò kínní lórí tábìlì, United wa ní ipò kẹ́rin lórí tábìlì, àmì mọ́kànlá sí ẹgbẹ́ agbaboyolu Arsenal. Ẹgbẹ́ agbábọ́ölù Arsenal yóò kojú Manchester City ní ọjọ́ Ẹtì fún ìdíje FA Cup ti ipele kẹ́rin, Manchester United ní tirẹ̀ yóò kojú Nottingham Forest ní ìdíje Carabao Cup abala àkọ́kö ipele tó kángun sí àsekágbá ní ọjọ́ Ọjọ́rú. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ẹgbẹ́ agbábọ́ölù Arsenal yóò kojú Manchester City ní ọjọ́ Ẹtì fún ìdíje FA Cup ti ipele kẹ́rin, Manchester United ní tirẹ̀ yóò kojú Nottingham Forest ní ìdíje Carabao Cup abala àkọ́kö ipele tó kángun sí àsekágbá ní ọjọ́ Ọjọ́rú. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Akọ̀wé Ilé Ìṣúra Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, Yellen Bẹ Orílẹ̀-èdè Sẹ́nẹ́ga Wo

Akọ̀wé Ilé Ìṣura Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, Janet Yellen bẹ ilé aláwọ̀ píńkìì ní ìkọjá erékùṣù ti Orílẹ̀-èdè Sẹ́nẹ́ga Wo. Ìbẹ̀wò Yellen jẹ́ ara ìbẹ̀wò ọlọ́jọ́ mẹ́wàá pẹ̀lú èròngbà láti tù àjọṣepọ̀ ọrọ̀ ajé tó wà láàárín ilẹ̀ Amẹ́ríkà àti ti Adúláwọ̀ se. Ilé náà ní a mọ̀ sí ilé òwò ẹrú tí ọ̀kẹ́ àìmọye mílíọ̀nù ọmọ ilẹ̀ adúláwọ̀ ti rin ìrìn-àjò àrìnmabọ̀ pẹ̀lú ọkọ̀ ojú omi lọ sí òkè òkun. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà, ẹrú àti ọmọ wọn kó ipa ribiribi nípa kíkọ́ àwọn ilé alájà gíga bíi White House àti Capitol gẹ́gẹ́ bí ìròyìn àsẹ̀ǹbáyé se sọ. Ìrìn àjò Yellen sí erékùṣù náà jẹ́ ọ̀kan lára irúfẹ́ ìrìn-àjò tí àwọn èèkàn ènìyàn pàtàkì bíi ààrẹ tẹ́lẹ̀ ilẹ̀ Amẹ́ríkà, Barack Obama àti Bill Clinton àti ààrẹ tẹ́lẹ̀ ti ilẹ̀ South Africa, Nelson Mandela ti se. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àjọ Continental Reinsurance Organisation Ṣetán Láti Fi Àmì Ẹ̀yẹ Dà Oníròyìn To Dàgánjíá Lọ́lá

Àjọ ‘Continental Reinsurance Plc’ ti pe àwọn oníròyìn jákèjádò láti ṣe àgbékalẹ̀ iṣẹ́ wọn fún idanilola àmì ẹ̀yẹ ti àwọn oníròyìn ti ọdún 2023. Wọ́n pe ìpè yí láti bù ọlá fún àwọn oníròyìn tó peregedé ní àwùjọ Oníròyìn. Àjọ náà sọ wípé, ìfi àmì ẹ̀yẹ dánilọ́lá náà ló jẹ ẹlẹ́ẹ̀kẹjọ irú rẹ̀, wọ́n sì pé gbogbo àwọn Oníròyìn jákèjádò àgbáyé láti fi iṣẹ́ wọn ránṣẹ́ ní èdè Gẹ̀ẹ́sì, Faransé tàbí Lárúbáwá láti ọjọ́ kẹẹ̀dógún oṣù kọkànlá ọdún 2022 títí di ọjọ́ kẹẹ̀dógún oṣù Kejì ọdún 2023. Àwọn Oníròyìn tó nífẹ̀ẹ́ láti kópa nílàti fi ìwé àti iṣẹ́ wọn ránṣẹ́ sí ọ̀dọ̀ àjọ náà lórí òpó ayélujára wọn. Ọ̀gbẹni Destiny Onyemihia, láti ilé ìṣẹ́ agbóhùnsáfẹ́fẹ́ Voice of Nigeria jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn tó gba àmì ẹ̀yẹ ti ẹlẹ́ẹ̀keje irú rẹ̀ ní ọdún tó kọjá gẹ́gẹ́ bí ẹni tó se dáradára jù ní ẹ̀ka oníròyìn ti èdè Gẹ̀ẹ́sì. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Obìnrin Àkọ́kọ́ Jẹ Oyè Àlùfáà Ní Ilẹ̀ Mímọ

Ní ọjọ Àìkú, ará Palestine ní ìlú Jerusalem, Sally Azar, jẹ oyè Pásítọ̀ ni ilé ìjọsìn Lutheran tó kalẹ̀ sí àárín ilú nla àtijọ́ tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn káàkiri ayé sí péjọ fún ayẹyẹ náà. Àwọn ẹlẹ́sìn krìstìánì kò wọ́pọ̀ ní agbègbè Palestine, Israel, àti Jordan. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọmọlẹ́yìn Jésù ni wọ́n jẹ́ ti ìjọ Àgùdà tàbí ti àwọn ìjọ ayé àtijó tí wọ́n kò fàyè gba Obìnrin láti ṣe ìwàásù. Síbẹ̀síbẹ̀, ìyànsípò àwọn Obìnrin sí ipò àlùfáà ti wá wọ́pọ̀ ní nǹkan bí ọdún mẹwàá àti jù bẹ́ẹ̀ lọ sẹ́yìn báyìí. Àwọn ilé ìjósìn kékèké yìí náà ti ń dá ilé ìwé àti ilé ìwòsàn sílẹ̀ ní ilẹ̀ mímọ́ Bàbá rẹ̀, Biṣọ̀ọ̀bu Sani Azar ló fi MS Azar jẹ oyè. Obìnrín náà sọ wípé àpẹẹrẹ rere ti bàbá òun ló se ìwúrí fún òun.


Síbẹ̀síbẹ̀, ìyànsípò àwọn Obìnrin sí ipò àlùfáà ti wá wọ́pọ̀ ní nǹkan bí ọdún mẹwàá àti jù bẹ́ẹ̀ lọ sẹ́yìn báyìí. Àwọn ilé ìjósìn kékèké yìí náà ti ń dá ilé ìwé àti ilé ìwòsàn sílẹ̀ ní ilẹ̀ mímọ́ Bàbá rẹ̀, Biṣọ̀ọ̀bu Sani Azar ló fi MS Azar jẹ oyè. Obìnrín náà sọ wípé àpẹẹrẹ rere ti bàbá òun ló se ìwúrí fún òun. Ó sọ wípé ó rọrùn fún òun nígbà tí òun ń kẹ́kọ̀ọ́ láti gba oyè àlùfáà àti wípé nǹkan tí òun fẹ́ ni, ó sì wù òun. Àwọn olúlùfẹ́ Rev Azar gbàgbọ́ pé obìnrin náà yóò lè pe ìpèníjà láti yí àwọn ìtàn àtijọ́ nípa ẹ̀sìn padà. Ní agbègbè Middle East, Ilé ìjósìn ní ìlú Lebanon àti Syria ti ni Obìnrin ni ipò oyè àlùfáà, ókéré tán Obìnrin ará Palestine kan ló ti di mímọ̀ pé ó dipò àlùfáà mú ní ìlú Améríkà.


Ó sọ wípé ó rọrùn fún òun nígbà tí òun ń kẹ́kọ̀ọ́ láti gba oyè àlùfáà àti wípé nǹkan tí òun fẹ́ ni, ó sì wù òun. Àwọn olúlùfẹ́ Rev Azar gbàgbọ́ pé obìnrin náà yóò lè pe ìpèníjà láti yí àwọn ìtàn àtijọ́ nípa ẹ̀sìn padà. Ní agbègbè Middle East, Ilé ìjósìn ní ìlú Lebanon àti Syria ti ni Obìnrin ni ipò oyè àlùfáà, ókéré tán Obìnrin ará Palestine kan ló ti di mímọ̀ pé ó dipò àlùfáà mú ní ìlú Améríkà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àjọ NIS Gbá Ẹ̀tàlélọ́dúnrún Afunrasí Àrè Mú Ní Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom

Àjọ to n ri sí ìwọlé-wode sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà (NIS)ti sọ pé àwọn tí gbá Ẹ̀tàlélọ́dúnrún afunrasí Àrè mú ní Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom ní ìgbà tí wọ́n ń se isẹ́ wọn. Ọ̀gá àgbà àjọ náà ní Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom, Ìyáàfin Francisca Dakat, ló sọ èyí nígbà tí ó ń bá àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀ ní ọjọ́ Àbámẹ́ta. Dakat sọ wípé ní ara àwọn Ẹ̀tàlélọ́dúnrún tí wọ́n mú náà, àrùn dín láàdọ̀rún ó lé nígba jẹ́ àwọn ọ̀dọ́, méjì dínlógún jẹ́ àwọn ọmọyde. Ó sọ síwájú síi pé, iṣẹ́ tí àwọn àjọ náà se jẹ́ ti àlàkalẹ̀ pẹ̀lú ìbámu pẹ̀lú ti elétò ìdìbò ilẹ̀ wa láti máṣe jẹ́ kí àwọn ènìyàn tí kìí se ọmọ orílẹ̀-èdè yìí dìbò nínú ìbò tó ń bọ̀ . Ó wá gba àwọn ti ki se ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè yìí láti máṣe kópa nínú ìbò tó ń bó, wípé ẹni tí wọ́n bá gbámú tó tàpá sí òfin ìjọba, yóò jẹ̀yà tó yẹ. Ó wá gbósùbà rabande fún ìjọba ìpínlẹ̀ náà àti àwọn agbófinró fún àtìlẹ́yìn wọn fún àṣeyọrí ètò náà.


Ó sọ síwájú síi pé, iṣẹ́ tí àwọn àjọ náà se jẹ́ ti àlàkalẹ̀ pẹ̀lú ìbámu pẹ̀lú ti elétò ìdìbò ilẹ̀ wa láti máṣe jẹ́ kí àwọn ènìyàn tí kìí se ọmọ orílẹ̀-èdè yìí dìbò nínú ìbò tó ń bọ̀ . Ó wá gba àwọn ti ki se ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè yìí láti máṣe kópa nínú ìbò tó ń bó, wípé ẹni tí wọ́n bá gbámú tó tàpá sí òfin ìjọba, yóò jẹ̀yà tó yẹ. Ó wá gbósùbà rabande fún ìjọba ìpínlẹ̀ náà àti àwọn agbófinró fún àtìlẹ́yìn wọn fún àṣeyọrí ètò náà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Akọrin Amẹ́ríkà Snoop Dogg fìfẹ́ẹ̀ hàn láti kọrin pẹ̀lú Tems

Akọrin Amẹ́ríkà tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Snoop Dogg ti fihàn gbangba sí Akọrin ìlú mọ̀ọ́ká Nàìjíríà Tems, pé òun fẹ́ kí wọ́n jọ kọrin papọ̀. Snoop Dogg fi èyí ránsẹ́ sórí ayélujára Instagram Tems, tí Tems náà sì fi fídíò gbajúgbajà Akọrin Amẹ́ríkà náà síta,nínú èyí tí ó ti ń sọ pé òun nífẹ̀é sí orin Tems àti bí òun yóò ṣe fẹ́ kí àwọn jìjọ kọrin papọ̀. Nínú ọ̀rọ̀ Snoop Dogg,ó ní àwọn ẹbí òun máa ń gbádùn orin Tems,òun yóò sì fẹ́ kí àwọn jọ kọrin papọ̀. Tems wáá dúpẹ́ lọ́wọ́ rẹ̀ látoríi ayélujára Twitter rẹ̀,tí inú rẹ̀ sì dùn pé gbajúgbajà akọrin ríran rí òun nítorí pé ,òun náà jẹ́ gbajúgbajà.


Abẹ́rẹ́ Àjẹsára ààrun ìgbẹ́ gbuuru tán mọ́ Malawí lọ́wọ́

Àjàkálẹ̀-ààrùn ìgbẹ́ gbuuru tí ó burú jùlọ lọ́dún mẹ́wàá sẹ́yìn ti ba orílẹ̀-èdè Malawí, ní èyí tí ó fa gbígba abẹ́rẹ́ àjẹsára ṣùgbọ́n tí a gbọ́ pé ó ti fẹ́rẹ̀ tán. Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn agbègbè, agbẹnusọ fún Ilé-iṣẹ́ tó ń rísí àwọn ilé ìwòsàn ìjọba, Adrian chikumbe,sọ pé orílẹ̀-èdè kò ní abẹ́rẹ́ àjẹsára náà mọ́. Malawí gba abẹ́rẹ́ tó lé ní Mílíọ́nù méjì láti ọ̀dọ̀ Gavi-supported Global Oral Cholera Vaccine Stockpile ní oṣú kọkànlá. Àwọn agbègbè ilé-ìwòsàn mọ́kàndín-lọ́gbọ̀n lórílẹ̀-èdè ni ààrùn ìgbẹ́ gbuuru kọlù láti ìgbà tó ti kọ́kọ́ bẹ́ sílẹ̀ nínú oṣù kẹta,ọdún 2022. Àwọn ẹgbàáẹ̀rinlá- ó -lé- ní- ẹ̀jọ -dín – lọ́gọ́je ni ààrùn náà ti dá lágara, tí ènìyàn ẹẹ̀rìn- dín -ní- okòó-lé-ní-ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́rún sì ti jẹ́pè ọlọ́run.


Ẹ wáá máa lọ,ó tó gẹ́

Ìjọba ológun Burkina Faso ti ní kí àwọn ọmọ ogun Faransé tí ó wà ní orílẹ̀-èdè náà kóra wọn kúrò nílùú àwọn, ìjábọ̀. Agbẹnusọ fún ìjọba kò tètè dáhùn sí ìbéèrè náà fún àsọyé. Agbẹnusọ fún ìjọba Faransé kò ní àǹfààní láti wà nílẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ fún àsọyé. Ẹnìkan tí ó súnmọ́ ìjọba ológun Burkina Faso fìdí ìròyìn kíí àwọn ọmọ ogun Faransé kúrò lórí ilẹ̀ wọn múlẹ̀, ṣùgbọ́n kò sọ́ àlàyé lẹ́kùúnrẹ́rẹ́. Ìjábọ̀ sọ pé, ìjọba ológun ní ọjọ́ kejìdín-lógún,dá àdéhùn ológun ọdún 2018,èyí tí ó fàyè gba kí àwọn ọmọ ogun Faransé wà ní orílẹ̀-èdè náà dúró.


2023: Olùdíje ipò ààrẹ PDP Pinnu láti parí èbúté ìpínlẹ̀ Niger

Olùdíje ipò ààrẹ fún egbẹ́ People’s Democratic Party ní Nàìjíríà PDP, Alhaji Àtíkù Àbúbákàr, ti pinnu láti ṣe iṣẹ́ àkànṣe Baro Baro parí tí wọ́n bá dìbò yan òun nínú ìdìbò gbogbogbòò yìi. Alhaji Àtíkù Àbúbákàr sọ èyí lásìkò àpèjọ fún ìpolongo ní ìpínlẹ̀ Niger, Àriwá Àringbùngbùn Nàìjíríà. Olùdíje ààrẹ ẹgbẹ́ PDP wá fi ẹ̀sùn kàn pé iṣẹ́ àkànṣe èbúté Baro, oní ọ̀pọ̀lọpọ̀ Bílíọ́nù tí ìṣàkóso PDP bẹ̀rẹ̀ rẹ̀ ní nǹkan bíi ọdún mélòó sẹ́yìn, kò parí lọ́wọ́ ìṣàkóso ẹgbẹ́ APC lẹ́yin tí ẹgbẹ́ PDP gbé ìjọba sílẹ̀, lẹ́yìn ọdún mẹ́jọ. Àtíkù wá túnbọ̀ rọ àwọn olólùfẹ́ rẹ̀ láti dìbò yan òun àti gbogbo àwọn olùdíje PDP, ó sọ pé kí wọ́n máá ṣiyè méjì lórí àtìlẹ́yìn àti ìfọkàn tán wọn sí ẹgbẹ́ náà.


NAHCON : Kò ní sí àìsedéédé kankan ní Hajj 2023

Àjọ tó ń rísí ètò ìrìn àjò lọ sílẹ̀ mímọ́ ní Nàìjíríà NAHCON, ti mu dá àwọn arìnrìn àjò lójú pé kò ní sí àìsedéédé kankan nínú ètò ìrìn àjò ọdún 2023. Eléyìí wà nínú àtẹ̀jáde kan tí igbákejì adarí NAHCON fún ètò ìbáraẹnisọ̀rọ̀ àti àtẹ̀jáde, Alhaji Mousa Ubandawaki,buwọ́lù. Àtẹ̀jáde náà sọ pé,àjọ náà ṣe ìdánilójú náà, nígbà tí ikọ̀ aṣojú kan ṣàbẹ̀wò sí olú ilé-iṣẹ́ ọkọ̀ òfurufú àpapọ̀ (GACA), ní Jeddah, Saudi Arabia. Alága àjọ ètò ìrìn àjò mímọ́ náà, Alhaji Zikrullah Hassan, nígbà tí ó ń dúpẹ́ fún àtìlẹyìn GACA, fún ètò ìrìnrìn àjọ̀ ọdún tó kọjá,tún fìdí ìfọkànsí ìgbìmọ̀ náà láti jẹ́ kí ètò tọdún yìí jẹ́ àṣeyọrí múlẹ̀. Nínú èsì rẹ̀, olùṣàkóso gbogbogbòò ètò ìrìn àjò mímọ́,Onímọ̀ẹ̀rọ Nazim Pazhair, wá gbóríyìn fún NAHCON fún iṣẹ́ ribiribi lórí ipa rẹ̀ fún ìlọsíwájú ìgbé àlààfíà àti ètò ìṣiṣẹ́ rẹ̀ fún àwọn arìnrìn àjò Nàìjíríà.


Ọwọ́ pálába àwọn arúfin ìrìn àjò ségi ní ìpínlẹ̀ Akwa Ibom

Ilé-isẹ́ tó ń rísí ètò ìrìn àjò (NIS),sọ pé ọwọ́ pálába àwọn arìnrìn àjò lọ́nà àìtọ́ mẹ́tàlé-lọ́ọ̀dúnrún tí wọ́n fura sí ti ségi, nínú ìlú Uyo,lásìkò ìfimú fínlẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Akwa Ibom. Olùdarí ilé-iṣẹ́ tó ń rísí ìrìn àjò ní Akwa Ibom, Ìyáàfin Francisca Dakat, sọ eléyìí di mímọ̀ nígbà tí ó ń bá àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀ lẹ́yìn ìfimú fínlẹ̀ náà ní Uyo, olú-ìlú,ní ọjọ́ Àbámẹ́ta. Dakat sọ pé nínú àwọn arúfin mẹ́tàlé-lọ́ọ̀dúnrún yìí,ọ̀ọ̀dúnrúndín-lẹ́ẹ̀dógún jẹ́ àgbàlagbà, tí méjìdín-lógún tókù sì jẹ́ àwọn ọmọdé. Ó wá sọ pé ìlànà yìí jẹ́ ìpinnu ilé-iṣẹ́ náà láti ri pé àwọn tí kìí ṣe ọmọ Nàìjíríà kò kópa nínú ìdìbò tó ń bọ̀. Ó sọ pé kí ìfimú fínlẹ̀ yìí tó wáyé,ìgbìmọ̀ náà ti kọ́kọ́ ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún àwọn tí kìí ṣe ọmọ Nàìjíríà, tí wọ́n ń gbé ní ìpínlẹ̀ náà. Ó wá rọ àwọn olùgbé tí kìí ṣe ọmọ orílẹ̀-èdẹ̀ ní ìpínlẹ̀ náà àti àwọn tí ó ṣàbẹ̀wò fún kátàkárà tàbí ìgbafẹ́,láti ri pé ìwé ìrìnnà wọ́n pé,láti yàgò fún ìrúfin.


2023 :Olùdíje ipò gómìnà fún ẹgbẹ́ NNPP, ní Násáráwá tẹramọ́ ìpolongo ní ìgbèríko

Olùdíje gómìnà fún ẹgbẹ́ New Nigeria People Party (NNPP),Ọ̀gbẹ́ni Abdullahi Maidoya ti túnbọ̀ tẹramọ́ àkójọpọ̀ fún ìpolongo ní agbègbè iwọ̀ oòrùn, ní ìpínlẹ̀ náà. Maidoya sọ pé àkójọ fún ìpolongo ẹgbẹ́ ní àwọn ìgbèríko jẹ́ ìlànà tí wọ́n là sílẹ̀ láti ṣàṣeyọrí lórí ìbò gbogbogbòò oṣù tó ń bọ̀. Nígbà tí ó ń bá àwọn ogunlọ́gọ̀ àwọn ènìyàn sọ̀rọ̀, ní agbègbè ìdàgbàsókè Umaisha, ti ìjọba ìbílẹ̀ Toto, ní ìpínlẹ̀ náà. Abdullahi Maidoya pinnu pé òun yóò pèsè ìtọ́jú aláboyún lọ́fẹ̀ẹ́ fún àwọn obìnrin, àti ètò ẹ̀kọ́ tí kò gara lọ,tí wọ́n bá dìbò yan òun. Ó tún wá ń fi dá àwọn agbègbè náà lójú pé òun yóò kọ́ ilé-ìwòsàn gbogbogbòò jákèjádò ìpínlẹ̀ láti pèsè ètò ìlera tó múnádóko. Ó wá ṣe ìlérí láti fi òpin sí ìtaláyà ààbò nípa fífi àwọn àgbẹ̀ àti àwọn adaran sáyè oníkálukú jákèjádò ìpínlẹ̀ fún ìdàgbàsókè.


Akọ̀wé ẹgbẹ́ NNPP Àriwá Oòrùn tẹ́lè sún sí ẹgbẹ́ PDP

Akọ̀wé ẹgbẹ́ New Nigeria People’s Party, NNPP, Àriwá Oòrùn tẹ́lẹ̀, Dókítà Babayo Liman, ti darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ People’ Democratic Party, PDP. Nígbà tí ó ń bá àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀ ní Gombe, Dókítà Liman, tí ó jẹ́ alákòóso ìpolongo Àríwá Oòrùn, ikọ̀ Kwankwasiyya fún olùdíje ipò ààrẹ ẹgbẹ́ NNPP tẹ́lẹ̀, Aṣojú ṣòfin Rabiu Musa Kwankwaso, sọ pé tí wọ́n bá yan olùdíje ààrẹ PDP yóò tún ṣe bẹbẹ tí PDP ti ṣe ní Nàìjíríà fún ọdún mẹ́rìndín-lógún tí ó fi ṣàkóso náà. Ó sọ pé ọdún mẹ́rìndín-lógún ìṣàkóso ẹgbẹ́ PDP ní Nàìjíríà jẹ́ àṣeyọrí àrà ọ̀tọ̀. Dókítà Liman wá sọ pé òun ń darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ PDP, nítorí pé òun fẹ́ kín olùdíje ààrẹ PDP, Àtíkù Àbúbákàr lẹ́yìn, tí ó wá rọ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Gombe tí ó ju igbàata lọ láti ṣàtìlẹyìn fún olùdíje ààrẹ PDP, àti àwọn olùdíje PDP jákèjádò orílẹ̀-èdè.


Owó Àjọ Tó Riwọ́ Ogun Olóró Bọlẹ̀ Ti Tẹ Àwọn Afurasí  Tó Gbé Ogun Olóró Tó Lé Ní Egbẹ̀rùmẹ́ta Ni Ìpínlẹ̀ Edo.

Awọn oṣiṣẹ àjọ tí riwọ́ ogún olóró bọlé ti wọn ṣiṣẹ́ pọ pẹ̀lú àjọ tó mójú tó ounjẹ ati ogun, ti ba àwọn ogun olóró tó lè ni Ẹgbẹrunmẹ́ta ni Ìpínlẹ̀ Edo. Àwọn afurasi mẹ́ta ni owó tè. Babafemi sàlàyé wí pé o gbà àjọ tó mójú tó ọ̀rọ̀ ounjẹ ati ogun ní òpòlopò wákàtí kí wọn tó rí àwọn mu nínú igbó tí wọ́n farasí General Mohammed Bubba Maruwa to Jẹ ọgá àgbà to ti fẹ̀yìntì gbórínyìn fún àwọn òṣìṣẹ́ ẹlẹ́to náà fún iṣé takuntakun ti wọ́n ṣe láàrin ìpínlẹ̀ Edo ati Eko. Àwọn Afurasí ti ọwọ́ tẹ náà ni won ti mu lọ sí ilé-isé tó ń dẹkùn ìwà ìbàjẹ́ ati sí ṣe owó ìlú kúmọkùmọ.


Àwọn Òṣìṣẹ́ Aláàbò Tí Orílẹ̀-èdè Burkina Faso Ti Tu Àwọn Obìnrín Ti Àwọn Onísé Laabi Jigbe Sílẹ̀.

Àwọn òṣìṣẹ́ ẹlẹ́to aláàbò ni orílẹ̀-èdè Burkina Faso ti gbà awọn obìnrin àti àwọn ọmọdé tó tó mẹ́rìndínláàdọ́rin sílẹ̀ lẹ́yìn tí wọn ti wa ni àhámọ́ awọn ajínigbé. Àwọn Òṣìṣẹ́ Aláàbó yìí rí àwọn tí wọn Jígbé yìí nínú ọkọ̀ nígbà tí wọn lọ fún ayẹwo òpópónà kan Ìròyìn sọ wí pé ọjọ́ méjì ọ tọ tọ ni àwọn oníṣe Laabi yìí fi ṣiṣẹ laabi won náà , ọjọ́ Kejìlá oṣù kínní àti ọjọ́ kẹtàlá rẹ. Wọn ti gbà ìtúsílẹ̀ lẹ́yìn ọjọ kẹjọ gbákó tí wọ́n ti lo lọ́wọ́ àwon ajinigbe.


Ẹ̀yin oníṣẹ́ láabi, ẹ fọwọ́ síbi tí ọwọ́ ń gbé níbi ètò ìdìbò ọdún yìí- Ẹgbẹ́ àwọn ọ̀dọ́

Apapọ̀ ẹgbẹ awọn ọdọ ti wọn n jẹ ‘Dibo ma sẹ ja, Ibo ki n ṣe ogun’ ti rọ awọn oludibo lati fọwọ sibi ti ọwọ n gbe, ki wọn dẹkun gbogbo iwa ipanle bi ibo ọdun 2023 ṣe n sumọ etile. Àwọn ẹgbẹ́ ọ̀dọ́ yìí pẹ̀lú ìbáṣepọ̀ ẹgbẹ́ AWA INTIATIVE ni wọ́n bọ́ṣi pópónà àti ọja láti dá àwọn ènìyàn lẹ̀ẹ́kọ́ nípa àǹfàání tó wà nínú kí ènìyàn ní Káàdí ìdìbò rẹ lọ̀wọ̀. Àwọn ẹgbẹ́ ọ̀dọ́ yìí tí wọn gbé àwọn àkọlé orisirisi lọ́wọ́,bi “Àkókò rẹ dé làti yan ati bẹ̀bẹ̀ẹ́lo ni wọn se ìdanilẹ́kọ̀ọ̀ fún àwọn ènìyàn ìpínlẹ̀ Cross River . Ìgbákejì olùṣakoso ètò náà Omidan Ukeme Ekong sọ wí pé , ìbáṣepọ̀ gbogbo àwọn ọ̀dọ́ ìpínlẹ̀ Cross River ni láti dá àwọn ènìyàn lẹ́ẹ̀kọ́ pápá julọ fún àwọn obìnrin àti àwọn ọ̀dọ́. Nínú ọ̀rọ̀ ìgbákejì, ó ní àwọn ènìyàn tí àwọn bá sọ̀rọ̀ tí ṣetán láti gbà Káàdí ìdìbò wọn àti ìbéèrè bí àwọn yóò dé ibi tí àwon o tí rí gbà. Àwọn ẹgbẹ́ ọ̀dọ́ yìí lo èdè Efik, oyinbo láti dá àwọn ènìyàn lẹ́ẹ̀kọ́


Àwọn Ilé Ẹ̀kó Gíga Fáfitì Ti Ìwọ̀ Oòrùn Áfíríkà Yan Ọ̀mọ̀wé Orílẹ-èdè Nàìjíríà Gẹ́gẹ́ Bí Akọ̀wé Wọn.

Ìgbà Kejì Fáfitì tí Ilorin, ọ̀mọ̀wé Wahab Egbewole ní wọ́n tí yan gẹ́gẹ́ bí Akọ̀wé tuntun fún ẹgbẹ́ àwọn Fáfitì tí iwọ òòrun Áfíríkà. Yíyan ẹni ṣí ipò yìí wáyé ni Banjul ni orílẹ̀-èdè Gambia níbi ayẹyẹ ìpàdé ẹgbẹ́ náà. Níbè ni wón ti yan Joshson Nyarko gẹ́gẹ́ bí ààrẹ fún ẹgbẹ́ náà. Ẹgbẹ́ yìí ni wón dá sílè fún àtìlẹ́yìn àti ìdàgbàsókè fún àwọn adarí ilé ìwé gíga àti fún ètò ẹ̀kọ́. Níbí ìpàdé yìí ni àwon ọmọ ẹgbẹ́ tu ṣe ìdánilójú wí pé àwọn yóò gbárùkù tí ètò ẹkọ ni àwọn Fáfitì tó wà ní iwọ òòrun Áfíríkà.


Àìsàn Ọkàn Dá Ẹ̀mí Mínísítà Fún Orílẹ̀-èdè Gabon Légbodò

Michael Adamo,to jẹ Mínísítà fún orílẹ̀-èdè Gabon Jáde láyé látàrí àìsàn ọkàn. Ìròyìn fi yẹ wa wí pé ọgbẹni Adamo to jẹ alábá ṣíṣe pọ pẹ̀lú ààrẹ Ali Bongo Ondimba,ni àìsàn ọkàn ń dá láàmú pẹ̀lú ìgbìyànjú àwọn akọ́sẹ́mọsẹ́ onísẹ̀gùn Òyìnbó láti dó là ẹ̀mi rẹ̀ to padà jasi òfo. Ààrẹ Bongo ṣe ìbẹ̀wò sí ilé Moussa Adamo, ti o ṣe àpèjúwe rẹ gẹ́gẹ́ ọrẹ àti akínkanjú ènìyàn.


Ẹ KówóLé lsẹ́ Ìwádìí: Mínísítà Rọ Àwọn Ilé-iṣé Aláàdáni

Mínísítà fún sayẹnsi, ìmọ̀ ẹ̀rọ àti ìwádìí, Adeleke Mamora ti rọ gbogbo àwọn ilé-iṣé aláàdáni , láti lò àǹfààní isẹ́ ìwádìí fún ètò ìdàgbàsókè ọ̀rọ̀ ajé orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Mínísítà sọ èyí lẹ́yìn ètò ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ọlọjọ márùn-ún to parí ni ìlú Abuja. Ìpàdé yìí jẹ́ ti ẹ̀keje irú rẹ , tó kó gbogbo àwọn onímọ̀ sayẹnsi ,onímọ̀ ẹrọ àti àwọn oníwádìí papọ̀ láti jíròrò nípa ètò Ìdàgbàsókè ọ̀rọ̀ ajé orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Mamora wà ṣèlérí pé ìjọba yóò ṣe àtìlẹ́yìn fún wọn. Akọ̀wé àgbà fún àjọ tó ń mójútó sayẹnsi, ìmọ̀ ẹ̀rọ àti ìwádìí, ìyáàfin Monilola udon ní ìpàdé yìí jẹ ẹrí ìdánilójú pé mínísítà ń ṣiṣẹ takuntakun fún ìdàgbàsókè ètò ọ̀rọ̀ ajé orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Àwọn ohun mìíràn tí ó tún wáyé níbi ìpàdé ọ̀hún ni ẹ̀bùn pínpín àti gbigba àmì ẹ̀yẹ.


Ẹgbẹ́ Òṣèlú APC Yóò Ṣe e Ìponlogo Olùdíje Fún Ipò Ààrẹ Ni Ìpínlẹ̀ Abia

Olùdíje sí ipò ààrẹ labẹ ẹgbẹ́ òṣèlú APC, Bola Ahmed Tinubu yóò ṣe ìpolongo ìdíje rẹ ni ọjọ ìṣẹgun ní ìpínlẹ̀ Abia. Alága ẹgbẹ́ òṣèlú APC , Kingsley Ononaogbu, sọ èyí ni Umuahia ,o sí rọ gbogbo àwọn ọmọ ẹgbẹ́ APC láti tú jáde lọ́nà àti gbé ẹgbẹ́ náà lárúgẹ. Ó rọ gbogbo àwọn ọmọ ìpínlẹ̀ Abia láti ṣàtìlẹ́yín fún ẹgbẹ́ ọ̀hún nípa títẹ ìka fún ẹgbẹ́ wọn lásìkò ètò ìdìbò, ní èyí ,ti yóò mú ìyípadà bá ìpínlẹ̀ Abia Ikechi Emenike tó jẹ́ Olùdarí ètò ìpolongo fún ẹgbẹ́ náà, tẹnumọ ìyípadà fún ìjọba míràn , èyí tí yóò mú àlàáfíà débá tilé- toko. Ó ṣe ìlérí pé ẹgbẹ́ òṣèlú APC yóò mú àlàáfíà àti ìtura bá ìpínlẹ̀ Abia . Ó fí da àwọn ènìyàn lójú pé ẹ̀tò ààbò tó péye wà fún ìpolongo náà.


Ọgá Ọlọ́pàá Ìpínlẹ̀ Borno Pín Àwọn Ọlọ́pàá Káàkiri Ìpínlẹ̀ Náà

Ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Borno ní ọjọ́ Ẹtì, sọ́ pé àwọn yóò pín ọlọ́pàá tó ṣẹ̀ṣẹ̀ gbokun láti Kọlẹẹjì, ẹgbẹ̀rin àtí méjìdínlógún sì gbogbo ìjọba ìbílẹ̀ láti kún àwọn ẹṣọ ààbò fún ètò ìdìbò gbogbogbòò 2023. Ẹ tun lè kà nípa: Ọlọ́pàá Nàìjíríà Pín Òwò Fún Ìdílé Àwọn Ọlọ́pàá Tó Pàdánù Ẹ̀mí Wọ́n Lẹ́nù Ìṣẹ́ Kọmisana ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ (CP) náà, Abdu Umar, sọ èyí lásìkò tó ń bá àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀ ní ìlú Òlú ilé ìṣẹ́ ọlọ́pàá ní Maiduguri. Ó tún rọ̀ wọ́n pé kí fí ìwà ọmọluwabi kún iṣẹ́ wọ́n, ibọwọ fún òfin àtí idurosinsin lẹ́nù iṣẹ́ ṣé pàtàkì. Lekan Orenuga