Imam Abubakar: ìdí tí mi ò fi fi méní pe méjì láti ṣí Mọ́sálásí fáwọn Krìstẹ́nì

"Lẹ́yìn ìrun, ló ṣẹlẹ̀, a ṣí Mọ́sálásí fún àwọn Krìstẹ́nì láti sá pamọ́". Akọroyin BBC ba Imam Abubakar to gba awọn ẹlẹsin Kristẹni lalejo labule Ngargerwa, ipinlẹ Jos. Imam ni oun ko la ala iru ayẹsi ti oun n ri gba bayii ri laye oun bẹẹ si ni oun ko tilẹ ronu ohun ti yoo tẹyin rẹ wa nigba ti oun ṣeranwọ fawọn Kristẹni lọjọ naa. "Mo sọkún bíi ọmọ́dé nígbà tí à ń gbé òkú àwọn ti wọn pa sita". Imam ṣalaye bi jinijini ṣe bo gbogbo eniyan ti wọn ko roju wo ẹsin kan ni tẹnikan tabi omiran. Bakan naa, Pasitọ atawọn Kristẹni to ku sọ ohun toju wọn ri ti wọn fi gbudọ maa dupẹ lọwọ Imam Abubakar titi di oni.


COZA RAPE Allegation: Ìdí rèé tí mi ò fi yọjú sí ìgbìmọ̀ àjọ PFN- Fatoyinbo

Oludasilẹ ijọ Commonwealth Of Zion Assembly ti ọpọ mọ si COZA, Biodun Fatoyinbo ti iyawo gbajugbaja olorin Timi Dakolo, Busola Dakolo fẹsun ifipabanilopọ kan ti ṣaleye pe agbẹjọro oun lo gba oun ni imọran pe k'oun maa yọju si igbimọ ajọ PFN. Fatoyinbo sọrọ yii ninu atẹjade kan to fi sita lati ọwọ amugbalẹgbẹ rẹ, Ademola Adetuberu. O sọ ninu atẹjade naa pe o ti gbangba pe igbimọ PFN yoo ṣegbe lẹyin ẹnikan ni ko jẹ ki oun lọ siwaju wọn. Adetuberu ṣalaye ninu atẹjade ọhun pe lootọ ni pasitọ Akinola Akinwale pe Fatoyinbo lori aago pe ko wa farahan niwaju igbimọ PFN, ṣugbọn COZA sọ fun un pe ko le wa nitori iwadii si n lọ lọwọ lori ẹsun ti Busola fi kan an. O fikun ọrọ pe agbẹjọro sọ fun Fatoyinbo wi pe ko maa yọju si igbimọ naa nitori aarẹ ajọ PFN, Bisọpu Felix Omobude ti sọ tẹlẹ pe oun o mọ Fatoyinbo ri. Adetuberu tun sọ pe niṣe ni igbimọ ajọ PFN tun kọ lati fi iwe pe Fatoyinbo.


Adetuberu ṣalaye ninu atẹjade ọhun pe lootọ ni pasitọ Akinola Akinwale pe Fatoyinbo lori aago pe ko wa farahan niwaju igbimọ PFN, ṣugbọn COZA sọ fun un pe ko le wa nitori iwadii si n lọ lọwọ lori ẹsun ti Busola fi kan an. O fikun ọrọ pe agbẹjọro sọ fun Fatoyinbo wi pe ko maa yọju si igbimọ naa nitori aarẹ ajọ PFN, Bisọpu Felix Omobude ti sọ tẹlẹ pe oun o mọ Fatoyinbo ri. Adetuberu tun sọ pe niṣe ni igbimọ ajọ PFN tun kọ lati fi iwe pe Fatoyinbo. O ni Fatoyinbo yoo yọju si igbimọ PFN tawọn ọlọpaa ba pari iṣẹ iwadii wọn lori ọrọ naa. PFN: Fatoyinbo kọ̀ láti yọjú ni ìwádìí wa kò ṣe parí Ajo awọn ẹni ẹmi ni Naijiria, eyi ti wọn n pé ni Pentecostal Fellowship of Nigeria (PFN), ti fi ọrọ lede pe awọn ko tii pari iwadii ti wọn n ṣe lori ẹsun ifipabanilopọ ti Busọla Dakolo fi kan Biọdun Fatoyinbo. Ẹni ti o jẹ akọwe fun ẹgbẹ naa, Biṣọọbu Emma Isong lo fi ọrọ naa lede nigba ti o n ba ileeṣẹ BBC sọrọ nilu Eko lowurọ oni.


O ni Fatoyinbo yoo yọju si igbimọ PFN tawọn ọlọpaa ba pari iṣẹ iwadii wọn lori ọrọ naa. PFN: Fatoyinbo kọ̀ láti yọjú ni ìwádìí wa kò ṣe parí Ajo awọn ẹni ẹmi ni Naijiria, eyi ti wọn n pé ni Pentecostal Fellowship of Nigeria (PFN), ti fi ọrọ lede pe awọn ko tii pari iwadii ti wọn n ṣe lori ẹsun ifipabanilopọ ti Busọla Dakolo fi kan Biọdun Fatoyinbo. Ẹni ti o jẹ akọwe fun ẹgbẹ naa, Biṣọọbu Emma Isong lo fi ọrọ naa lede nigba ti o n ba ileeṣẹ BBC sọrọ nilu Eko lowurọ oni. O sọ ninu ifọrọweró naa pe:  olusọ agutan Biodun Fatoyinbo kọ lati yọju si ibi iwadii ti ajọ naa gbe kalẹ, bi o tilẹ jẹ pe, Busọla Dakolo ti yọju nitirẹ. Awọn ajọ tó ń rí sí ọ̀rọ̀ ilé ìjọsìn pẹntikọsita ní Nàìjíríà (PFN) ti so pe iwadi ajọ naa si ẹsun ifipabanilopọ ti Busola Dakolo fi kan oludasilẹ ijọ Commonwealth of Zion Assembly (COZA), Pasitọ Biodun Fatoyinbo ko pari. Ajọ PFN sọ pe iwadii naa ko pari nitori Pasitọ Fatoyinbo kọ lati yọju si igbimọ ẹlẹni marun-un to n ṣewadii ẹsun naa.


O sọ ninu ifọrọweró naa pe:  olusọ agutan Biodun Fatoyinbo kọ lati yọju si ibi iwadii ti ajọ naa gbe kalẹ, bi o tilẹ jẹ pe, Busọla Dakolo ti yọju nitirẹ. Awọn ajọ tó ń rí sí ọ̀rọ̀ ilé ìjọsìn pẹntikọsita ní Nàìjíríà (PFN) ti so pe iwadi ajọ naa si ẹsun ifipabanilopọ ti Busola Dakolo fi kan oludasilẹ ijọ Commonwealth of Zion Assembly (COZA), Pasitọ Biodun Fatoyinbo ko pari. Ajọ PFN sọ pe iwadii naa ko pari nitori Pasitọ Fatoyinbo kọ lati yọju si igbimọ ẹlẹni marun-un to n ṣewadii ẹsun naa. O te siwaju ninu ọrọ pe "iwadii ti ẹgbẹ PFN ṣe ko nii ṣe pelu iwadii ti awọn ọlọpaa." Iwadii ẹgbe PFN lo waye nitori awuyewuye awọn eniyan ati awọn oniroyin lori ẹsun naa.


O te siwaju ninu ọrọ pe "iwadii ti ẹgbẹ PFN ṣe ko nii ṣe pelu iwadii ti awọn ọlọpaa." Iwadii ẹgbe PFN lo waye nitori awuyewuye awọn eniyan ati awọn oniroyin lori ẹsun naa.


Primate Ayodele: Àwọn pásítọ̀ tó ń lo bàálù pẹ̀lú èrò rẹpẹtẹ ń tan aráàlú jẹ ni

Oluṣọaguntan agba Ayodele ni oludasilẹ ijọ INRI Evangelical Spiritual Church ti a si mọ ọ fun ọpọlọpọ asọtẹlẹ lorilẹede Naijiria. Bakan naa o ti di gbajugbaja lori ayelujara fun oniruuru ọrọ to ma n suyọ latari awọn asọtẹlẹ rẹ. Primate Ayodele gẹgẹ bi gbogbo eeyan ṣe maa n pe ni awọn iran mii ti ojiṣẹ Ọlọrun ba sọ, bo ṣe ri kọ ni ẹlomiran ṣe ma n tumọ rẹ lo fi ma n da bii pe ko wa si imuṣẹ. Ṣugbọn o ni gbogbo asọtẹlẹ ti oun ma n sọ maa wa ni akọsilẹ. Bakan naa o jẹ ko di mimọ pe ijọba gan ko ṣe e dara tori bo ba ṣe nkan to nii ṣe pẹlu aṣa ni wọn lee kede isinmi ṣugbọn nkan ti Ọlọrun ni ijọba ko ki n fẹ kede isinmi fun. O ni awọn pasitọ to n lọ tẹnu bọlẹ kiri lọdọ ijọba tabi oloṣelu n wa ohun ti wọn a jẹ kiri ni amọ oun o ki n ṣe eeyan bẹẹ́.


Wòlíì Kasali sọ̀rọ̀ nípa awuyewuye pé ó lé ìyàwó rẹ̀ jáde nílé

Bi wọn ba ni ki  pe eeyan to padanu oju ita  wa ṣugbọn ti oju inu rẹ n rina daada wa,Woli Kasali nilu Ibadan jẹ irufẹ eeyan bẹ. Ilumọka ajihinrere naa jẹ afọju lootọ sugbọn lọdọ awọn to jẹ ọmọ ijọ rẹ, kii ṣe afọju lasan. Awọn to mọ ni a ma riran si awọn eeyan ti a si ma woye nipa iṣẹlẹ orisirisi lawujọ. Iko BBC Yoruba tọ Woli Kasalai lọ lati beere ọrọ nipa iṣe rẹ ati awọn nnkan miran to fi mọ iroyin to n ja rainrain nipa oun ati iyawo rẹ ti wọn ni o le sita. Woli Kasali ṣe ọpọlọpọ alaye to si ni kii ṣe wi pe oun mọmọ le iyawo oun jade bii kii ṣe wi pe oun fun ararẹ lo kẹru kuro nile. ''Mo kuku fẹran Bunmi daa,tori wi pe ọrọ to gun,ọrọ igbesi aaye mi lẹ n beere yen'' O salaye wi pe ko si ootọ ninu ọrọ wi pe oun da Bunmi sita pẹlu ọmọ maarun nitori orekelẹwa Dolapo Awosika.


Iko BBC Yoruba tọ Woli Kasalai lọ lati beere ọrọ nipa iṣe rẹ ati awọn nnkan miran to fi mọ iroyin to n ja rainrain nipa oun ati iyawo rẹ ti wọn ni o le sita. Woli Kasali ṣe ọpọlọpọ alaye to si ni kii ṣe wi pe oun mọmọ le iyawo oun jade bii kii ṣe wi pe oun fun ararẹ lo kẹru kuro nile. ''Mo kuku fẹran Bunmi daa,tori wi pe ọrọ to gun,ọrọ igbesi aaye mi lẹ n beere yen'' O salaye wi pe ko si ootọ ninu ọrọ wi pe oun da Bunmi sita pẹlu ọmọ maarun nitori orekelẹwa Dolapo Awosika. ''Dolapo Awosika ko wa gba ọkọ kankan lọwọ Bunmi.Oun ti o ba wa yatọ.Dolapo ko le ọlọmọ maruun sita,ko ba nile'' Ṣé àwọn ọmọ rẹ lè sọ Yorùbá tó àwọn ọmọ Amẹrika yìí?


''Dolapo Awosika ko wa gba ọkọ kankan lọwọ Bunmi.Oun ti o ba wa yatọ.Dolapo ko le ọlọmọ maruun sita,ko ba nile'' Ṣé àwọn ọmọ rẹ lè sọ Yorùbá tó àwọn ọmọ Amẹrika yìí?


BB Naija: Ẹgbẹ́ MURIC figbe ta kí ìjọba dá a dúró lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀

Oludari ẹgbẹ to n ja fun ẹtọ gbogbo musulumi Naijiria MURIC, Ọjọgbọn Ishaq Akintola sọ fun BBC Yoruba pe ẹkọ buruku gbaa ni eto BB Naija ti awọn eniyan n pọnle n kọ awọn ọmọ. Laipẹ ni ẹgbẹ yii figbe ta ti wọn si fi ọrọ ranṣẹ pe ki aarẹ Muhammadu Buhari fopin si eto agbelewo naa ni kiakia tori pe iwa ibajẹ pọ nibẹ. Ọjọgbọn yii to jẹ olukọni ni ile iwe giga ti ipinlẹ Eko, LASU jẹ ko di mimọ pe awọn tọrọ ki iwa ibajẹ ma baa gbilẹ lawujọ jẹ lọkan lo kan si awọn kaakiri lati ba wọn gbe ohun soke pe ki ijọba fopin si eto naa. Ishaq fun 'pe si awọn olori ẹsin lawujọ pe ki wọn ye ba 'ra wọn ja, o tun pe awọn ẹlẹsin Kristẹni, awọn lọba lọba kaakiri Naijiria pe ki gbogbo wọn pawọ pọ ke si ijọba. Onimọ ẹsin Islam yii ni "fun igbadun ara ile kọ leleyii rara o, igbarun gbaa ni. Ibalu jẹ, ibẹbi jẹ, ibara jẹ, ibadugbo jẹ ni".


Ayo Ajewole: Kí ló fàá tí Dele máa ń ṣe àìgbọ́ràn sí Wòlíì?

Òṣèré onísẹ́ ìhìnrere Krìstẹ́nì ni ọpọ̀lọpọ̀ mọ Ayo Ajewole, Wòlíì àgbà sí tẹ́lẹ̀ kò tó wá yà sí ṣíse àwàdà pọ́nbélé nínú gbogbo eré ìtàgé rẹ̀. Ẹ̀wẹ̀, ó sọ ìdí tí pípànìyàn lẹ́rìín fi ṣe pàtàkì nínú eré rẹ̀.


COZA: Wo ohun tó ṣẹlẹ̀ ni ṣọ́ọ́ṣì COZA láàrọ́ yìí

Saaju ni Busola Dakolo aya gbajugbaja olorin Timi Dakolo fẹsun kan Pasitọ Biodun Fatoyinbo ti ijọ COZA pe o fipa ba oun lo pọ nigba kan. Lẹyin eyi ni ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijiria sọrọ sita pe iwa ifipabanilopọ gbọdọ di ohun igbagbe ni awujọ wa. Pasito Biodun Fatoyinbo to da ijọ COZA silẹ fi atẹjadee sita pe irọ ni ẹsun naa nitori oun ko fipa ba ẹnikẹni lo pọ ri laye ounCOZA: Mi ò fípá bá obìrin lò pọ̀ rí láyé mi - Pásítọ̀ Fatoyinbo. Awọn obinrin ti pejọ pọ siwaju ijọ COZA ni Guzape ni Asokoro ni Abuja to jẹ olu ilu Naijiria fún iwọde lori ọrọ ifipabanilopọ. Ni ipinlẹ Eko, awọn eniyan ti n korajọ pọ lati ṣe iwọde lodi si ifipabanilopọ. Opopona Mobolaji Bank Anthony ti ijọ COZA wa ni ipinlẹ Eko ni wọn pejọ pọ si fi n ṣe iwọde pe ko yẹ ki a gbọ iru eyi ninu ijọ Olorun. Àwọn agbofinro ti dé sí ṣọ̀ọ̀sì COZA ni Eko.


Ni ipinlẹ Eko, awọn eniyan ti n korajọ pọ lati ṣe iwọde lodi si ifipabanilopọ. Opopona Mobolaji Bank Anthony ti ijọ COZA wa ni ipinlẹ Eko ni wọn pejọ pọ si fi n ṣe iwọde pe ko yẹ ki a gbọ iru eyi ninu ijọ Olorun. Àwọn agbofinro ti dé sí ṣọ̀ọ̀sì COZA ni Eko. Àwọn agbofinro ti dé sí ṣọ̀ọ̀sì COZA ni Eko Ojo ti bẹrẹ ni Ikeja nibi ti awọn eniyan ko ara wọn jọ si lati ṣe iwọde lori ọrọ ifipabanilopọ adari ijọ COZA. Gbogbo awon to jade ninu ojo ni Eko n pariwo 'No to Rape' ni. Ariwo " No to Rape" ni àwọn olùwọ́de ń pa nipinlẹ Eko nínú òjò.


Àwọn agbofinro ti dé sí ṣọ̀ọ̀sì COZA ni Eko Ojo ti bẹrẹ ni Ikeja nibi ti awọn eniyan ko ara wọn jọ si lati ṣe iwọde lori ọrọ ifipabanilopọ adari ijọ COZA. Gbogbo awon to jade ninu ojo ni Eko n pariwo 'No to Rape' ni. Ariwo " No to Rape" ni àwọn olùwọ́de ń pa nipinlẹ Eko nínú òjò. Ero pupọ lo ti kun ita ile ijọsin Commonwealth of Zion Assembly nipinlẹ Eko. Iroyin to n kan BBC lọwọ ni pe awọn ọmọ ijọ COZA nikan ni wọn n jẹ ko wọle inu ile ijọsin laarọ yii lati jọsin. Iroyin ni, wọn n beere ibeere nipa ijọ naa lọwọ awọn olujọsin to n wọle ki wọn le mọ boya ọmọ ijọ ni wọn ni tootọ ki wọn to jẹ ki wọn wọle.


Ero pupọ lo ti kun ita ile ijọsin Commonwealth of Zion Assembly nipinlẹ Eko. Iroyin to n kan BBC lọwọ ni pe awọn ọmọ ijọ COZA nikan ni wọn n jẹ ko wọle inu ile ijọsin laarọ yii lati jọsin. Iroyin ni, wọn n beere ibeere nipa ijọ naa lọwọ awọn olujọsin to n wọle ki wọn le mọ boya ọmọ ijọ ni wọn ni tootọ ki wọn to jẹ ki wọn wọle. Bakan naa ni wọn tun n lo àwọn ami idanimọ ara ọkọ ayokẹlẹ fi da ogidi ọmọ ijọ mọ. Awọn ikọ #Churchtoo ni wọn n ṣeto iwọde ti Abuja ti wọn fi ni ki pasitọ Fatoyinbo fipo rẹ silẹ. Loju ti wọn, wọn gba pe ko yẹ ki ẹsun ifipabanilopọ jade ni ile ijọ Olorun rara.


Bakan naa ni wọn tun n lo àwọn ami idanimọ ara ọkọ ayokẹlẹ fi da ogidi ọmọ ijọ mọ. Awọn ikọ #Churchtoo ni wọn n ṣeto iwọde ti Abuja ti wọn fi ni ki pasitọ Fatoyinbo fipo rẹ silẹ. Loju ti wọn, wọn gba pe ko yẹ ki ẹsun ifipabanilopọ jade ni ile ijọ Olorun rara. 'Pasitọ rẹ kìí ṣe Olorun rẹ' ni àkọ́lé ìwọ́de kan ni Abuja. Iroyin ni sibẹ awọn olujọsin n wọ lọ sile ijọsin COZA ni nitori igbagbọ wọn. Eyi ni iroyin tuntun to jade pe awọn agbofinro Àwọn agbófinró ń gba ńkan sílẹ̀ lọ́wọ́ àwọn olùjọ́sìn ni COZA Abuja bii iwe jọ́tà, atawọn ohun eelo ikọwe silẹ.


'Pasitọ rẹ kìí ṣe Olorun rẹ' ni àkọ́lé ìwọ́de kan ni Abuja. Iroyin ni sibẹ awọn olujọsin n wọ lọ sile ijọsin COZA ni nitori igbagbọ wọn. Eyi ni iroyin tuntun to jade pe awọn agbofinro Àwọn agbófinró ń gba ńkan sílẹ̀ lọ́wọ́ àwọn olùjọ́sìn ni COZA Abuja bii iwe jọ́tà, atawọn ohun eelo ikọwe silẹ. Bakan naa ni iroyin to n tẹ wa lọwọ nsiyi sọ pe awọn oṣiṣẹ ni ijọ COZA ni Abuja ti duro lati ma fi aaye gba awọn oluwọde lati wọle rara. Modele Fatoyinbo to jẹ iyawo Pasitọ Biodun Fatoyinbo ti wọn fẹsun kan lori ifipabanilopo ti sọrọ. O ni ọkọ oun ko lee fipa ba ẹnikẹni lo pọ nitori oun jẹri ọkọ oun.


Bakan naa ni iroyin to n tẹ wa lọwọ nsiyi sọ pe awọn oṣiṣẹ ni ijọ COZA ni Abuja ti duro lati ma fi aaye gba awọn oluwọde lati wọle rara. Modele Fatoyinbo to jẹ iyawo Pasitọ Biodun Fatoyinbo ti wọn fẹsun kan lori ifipabanilopo ti sọrọ. O ni ọkọ oun ko lee fipa ba ẹnikẹni lo pọ nitori oun jẹri ọkọ oun. Awọn oluwọde n hó lé awọn ọmọ ijọ COZa lori ni Eko bi wọn ṣe n tu jade. Isin oni ti pari ni COZA nigba ti Pasitọ Biodun Fatoyinbo ba awọn ọmọ ijọ sọrọ. Àwọn olùwọ́de ń hó lé àwọn ọmọ ijọ COZA ni Eko bi wọ́n ṣe n jáde.


Awọn oluwọde n hó lé awọn ọmọ ijọ COZa lori ni Eko bi wọn ṣe n tu jade. Isin oni ti pari ni COZA nigba ti Pasitọ Biodun Fatoyinbo ba awọn ọmọ ijọ sọrọ. Àwọn olùwọ́de ń hó lé àwọn ọmọ ijọ COZA ni Eko bi wọ́n ṣe n jáde. Modele Fatoyinbo, ìyàwó Biodun Fatoyinbo ti wọn fẹ́sùn kàn ni COZA ni kò ṣeéṣe fún ọkọ òun láti fipá bá ẹnikeni lòpọ̀. Nigba ti Pasitọ Biodun Fatoyinbo de sinu ijọ loni, o ki gbogbo awọn eniyan rẹ ku aduroti lasiko yii. O gba wọn nimọran lati ma fun ẹnikẹni lesi nipa iṣẹlẹ ẹsun yii.


Modele Fatoyinbo, ìyàwó Biodun Fatoyinbo ti wọn fẹ́sùn kàn ni COZA ni kò ṣeéṣe fún ọkọ òun láti fipá bá ẹnikeni lòpọ̀. Nigba ti Pasitọ Biodun Fatoyinbo de sinu ijọ loni, o ki gbogbo awọn eniyan rẹ ku aduroti lasiko yii. O gba wọn nimọran lati ma fun ẹnikẹni lesi nipa iṣẹlẹ ẹsun yii. Sugbon ko waasu rara ninu isin toni. O ni oun ti fa ọrọ ẹsun naa le awọn agba igbimo ijọ lati ṣe iwadii to yẹ ati awọn ẹni iwaju ti oun n wo.


Sugbon ko waasu rara ninu isin toni. O ni oun ti fa ọrọ ẹsun naa le awọn agba igbimo ijọ lati ṣe iwadii to yẹ ati awọn ẹni iwaju ti oun n wo.


COZA: Àdúrà kò le pa ìfipábánilòpọ̀ rẹ́, àtàwọn àkọlé mìí tó jẹyọ lórí ọrọ Fatoyinbo

Awọn eniyan ko ara wọn jọ lati fẹhonu han ni ẹka ijọ COZA ni ilu Abuja ati Eko.


Adeboye: Ìkìlọ̀ mẹ́ta tí àgbà ìjọ fi síta nínú ìwàásù f'áwọn Pásítọ̀ ọ̀dọ́

Oju opo Twitter ti n gbana lati nnkan bi wakati melo kan. Kii ṣe nitori pe olorin kan tabi elere idaraya kan sọ ọrọ to mu awuyeyewuye wa bi kii ṣe pe ọrọ iwaasu lati ẹnu woli agba kan lo n mu iriwisi orisirisi wa. Pasito Enoch Adeboye ti ijọ Redeem lorileede Naijiria ki ṣe aimọ foloko. Ti o ba sọrọ, pupọ ninu awọn ọmọ ijọ rẹ lo ma n tẹti lati gbọ. Ko jẹ iyalẹnu pe o ṣe iwaasu gẹgẹ bi iṣe rẹ amọ awọn amọran kan to gba ninu iwaasu to ṣe nibi eto oloṣooṣu ijọ rẹ ti wọn pe akori rẹ ni Swimming In Glory ti n ja rainrain . Ki gaan lawọn amọran yii? Laipẹ yi ni iṣẹlẹ kan to niṣe pẹlu ẹsun pe Pasitọ Biodun Fatoyinbo ti ijọ Coza fipa ba obinrin lo pọ da awuyewuye silẹ.


Ko jẹ iyalẹnu pe o ṣe iwaasu gẹgẹ bi iṣe rẹ amọ awọn amọran kan to gba ninu iwaasu to ṣe nibi eto oloṣooṣu ijọ rẹ ti wọn pe akori rẹ ni Swimming In Glory ti n ja rainrain . Ki gaan lawọn amọran yii? Laipẹ yi ni iṣẹlẹ kan to niṣe pẹlu ẹsun pe Pasitọ Biodun Fatoyinbo ti ijọ Coza fipa ba obinrin lo pọ da awuyewuye silẹ. Pupọ eeyan lo ti n reti ki Pasito Adeboye to jẹ agba ninu ẹsin mẹnu ba ọrọ naa. Ohun naa sọ ninu fọnran fidio to jade loju opo Twitter pe oun ko fẹ da si ọrọ yii nitori pe abẹ aṣẹ awọn adari ẹgbẹ ijọ onigbagbọ ni oun wa. Amọ nigba ti yoo fi gba awọn eeyan ni amọran ọrọ naa dabi ẹni pe o nṣe afiwe ọrọ to n lọ lode nipa ifipabanilopọ ni.


Pupọ eeyan lo ti n reti ki Pasito Adeboye to jẹ agba ninu ẹsin mẹnu ba ọrọ naa. Ohun naa sọ ninu fọnran fidio to jade loju opo Twitter pe oun ko fẹ da si ọrọ yii nitori pe abẹ aṣẹ awọn adari ẹgbẹ ijọ onigbagbọ ni oun wa. Amọ nigba ti yoo fi gba awọn eeyan ni amọran ọrọ naa dabi ẹni pe o nṣe afiwe ọrọ to n lọ lode nipa ifipabanilopọ ni. Ninu fidio naa o gba awọn pasitọ ọdọ ni imọran nipa nnkan mẹta to ni o wa ninu Bibeli Iriwisi ṣe ọtọọtọ lori ọrọ rẹ ti a mọ pupọ lo kan sara si i pe o ṣe iwaasu to m'ọgbọn wa. Amọ awọn miran tako ọrọ rẹ to sọ nipa yiyan akowe obinrin Awọn ẹlomiran tilẹ mu amọran tiwọn to yatọ si ti Pasito Adeboye wa lọna ati dẹkun ifẹkufẹ oju


Ninu fidio naa o gba awọn pasitọ ọdọ ni imọran nipa nnkan mẹta to ni o wa ninu Bibeli Iriwisi ṣe ọtọọtọ lori ọrọ rẹ ti a mọ pupọ lo kan sara si i pe o ṣe iwaasu to m'ọgbọn wa. Amọ awọn miran tako ọrọ rẹ to sọ nipa yiyan akowe obinrin Awọn ẹlomiran tilẹ mu amọran tiwọn to yatọ si ti Pasito Adeboye wa lọna ati dẹkun ifẹkufẹ oju


Omotola Jalade Ekeinde: Ọ̀nà láti ran Ìyá mi lọ́wọ́ lẹ́yìn ikú Bàbá mi mú mi wá iṣẹ́ lọ lẹ́ni ọdún 15

Gbajugbaja oṣerebinrin ni, Omotola Jalade Ekeinde sọ ibẹrẹ irinajo aye rẹ lẹkunrẹrẹ lasiko to n ṣabẹwo sile iṣẹ BBC. Omotola ni oun ti ni owo oun lọwọ to pọ ti kii ṣe owo ọkunrin kankan ki oun to ṣe igbeyawo lẹni ọdun mejidinlogun. O sọ oun ti oju rẹ ri to lẹyin iku baba rẹ ki o to jade ile ẹkọ girama ati ọna lati pese itọju fun aburo rẹ meji ati iya rẹ to ti di opo ọsan gangan lasiko naa. Gbajugbaja oṣere yii ni: ko si ẹnikẹni to le jẹ orukọ Ọmọtola mọ ni 'Trade mark'. O ni: Mo mọọmọ 'Trademark' Omotola ni nitori pe ọpọ eeyna lo n fi orukó mi ṣe gbajuẹ. 'Omo Sexy' ni mo fẹ 'Trademark' tẹlẹ ṣugbọn ijọba Naijiria ko tii gba a. Nigba ti BBC Yoruba n fi ọrọ wa Omotol;a Jalade Ekeinde lẹnuwo lo ṣalaye pe oun le gba ọmọ oun to ba ti ṣetan to si ni owow lọwọ to le da duro laaye ara rẹ pe ki o lọ ṣe igbeyawo lẹni ọdun mejidinlogun bii ti oun.


Gbajugbaja oṣere yii ni: ko si ẹnikẹni to le jẹ orukọ Ọmọtola mọ ni 'Trade mark'. O ni: Mo mọọmọ 'Trademark' Omotola ni nitori pe ọpọ eeyna lo n fi orukó mi ṣe gbajuẹ. 'Omo Sexy' ni mo fẹ 'Trademark' tẹlẹ ṣugbọn ijọba Naijiria ko tii gba a. Nigba ti BBC Yoruba n fi ọrọ wa Omotol;a Jalade Ekeinde lẹnuwo lo ṣalaye pe oun le gba ọmọ oun to ba ti ṣetan to si ni owow lọwọ to le da duro laaye ara rẹ pe ki o lọ ṣe igbeyawo lẹni ọdun mejidinlogun bii ti oun. Nitori ọgbọn ati iwa ni eeyan nilo pẹlu owo lati fi di lọkọ laya. Omotola, iya ọmọ gende mẹrin ti wọn ti dagba ṣalaye pe awọn obinrin akọni lo di 'Nollywood'mu bayii nitori pe awọn kan ti fara ṣiṣẹ sẹyin lagbo oṣere NAijiria. O ni ko yẹ ki oṣerebinrin kankan tun maa ṣo pe ọkunrin kanakan n dunkooko mọ oun mọ lati ri oore ọfẹ lati kopa ninu ere kankan lasiko yii.


Nitori ọgbọn ati iwa ni eeyan nilo pẹlu owo lati fi di lọkọ laya. Omotola, iya ọmọ gende mẹrin ti wọn ti dagba ṣalaye pe awọn obinrin akọni lo di 'Nollywood'mu bayii nitori pe awọn kan ti fara ṣiṣẹ sẹyin lagbo oṣere NAijiria. O ni ko yẹ ki oṣerebinrin kankan tun maa ṣo pe ọkunrin kanakan n dunkooko mọ oun mọ lati ri oore ọfẹ lati kopa ninu ere kankan lasiko yii. Bakan naa ni Omotola sọrọ lori ọrọ to n lọ nigboro pe nkankan wa laarin oun ati gomina ipinlẹ Edo tẹlẹ, Adams Oshiomole ni eyi to ni koda, oun ko ri Adams ri laye oun lojukoroju. Nipari Omotola gba awọn obinrin ati ọdọ nimọran pe idi iṣẹ ẹni la ti n mọni lọlẹ.


Bakan naa ni Omotola sọrọ lori ọrọ to n lọ nigboro pe nkankan wa laarin oun ati gomina ipinlẹ Edo tẹlẹ, Adams Oshiomole ni eyi to ni koda, oun ko ri Adams ri laye oun lojukoroju. Nipari Omotola gba awọn obinrin ati ọdọ nimọran pe idi iṣẹ ẹni la ti n mọni lọlẹ.


Pottery: Àwọn onímọ̀ nípa amọ̀ wúlò púpọ̀ ju ike àbí irin lọ

Lara awọn isẹ isẹnbaye wa nilẹ Yoruba ni amọ mimọ jẹ eyi to n mu owo wa fun ọpọ eeyan. Ṣugbọn lode oni, isẹ yii ti n parun lọ diẹdiẹ, idi si ree ti BBC Yoruba fi tọ awọn to n mọ amọ lati mọ ọna ti wọn n gba ki isẹ amọ ma baa parun. Nigba ti wọn n ba BBC sọrọ, onisẹ ọna kan to n lo amọ lati fi mọ ere, Iyiọla Soẹtan kede pe lootọ ni isẹ amọ ti n parun lọ nitori ọpọ eeyan ko setan lati kọ isẹ naa tori pe o jẹ isẹ idọti. O wa ke si awọn eekan ninu isẹ ọna to n lo amọ lati se koriya fun awọn ọdọ ki a lee se agbende isẹ amọ pada bii ti aye atijọ. Bakan naa ni iya onikoko kan to n lo amọ lati fi mọ ikoko sọ fun wa pe ko si bo ti wu ko ri, isẹ amọ ko lee parun nitori iwulo ikoko ti wọn n fi amọ mọ si ọpọ eeyan. O wa fi ọwọ gbaya pe owo wa ni idi rẹ, ti oun si n ri taje se nibẹ nitori isẹ amọ pe ju lilo ike abi irin lati fi rọ ohunkohun lọ.


O wa ke si awọn eekan ninu isẹ ọna to n lo amọ lati se koriya fun awọn ọdọ ki a lee se agbende isẹ amọ pada bii ti aye atijọ. Bakan naa ni iya onikoko kan to n lo amọ lati fi mọ ikoko sọ fun wa pe ko si bo ti wu ko ri, isẹ amọ ko lee parun nitori iwulo ikoko ti wọn n fi amọ mọ si ọpọ eeyan. O wa fi ọwọ gbaya pe owo wa ni idi rẹ, ti oun si n ri taje se nibẹ nitori isẹ amọ pe ju lilo ike abi irin lati fi rọ ohunkohun lọ. 'Ojú mi rí tóó, àwọn ìyàwó kìí ṣiṣẹ́, ọkọ àtàwa ọmọ-ọ̀dọ̀ laláṣekú lórílẹ̀èdè Oman'


'Ojú mi rí tóó, àwọn ìyàwó kìí ṣiṣẹ́, ọkọ àtàwa ọmọ-ọ̀dọ̀ laláṣekú lórílẹ̀èdè Oman'


Ọ̀dá owó ló sọ mi di alábárù, iṣẹ́ àbárù sàn ju olè jíjà lọ-Alábárù

Iṣẹ alabaru lee jẹ iṣẹ ti ọpọ ko mu lọkunkundun nitori oju ti awujọ fi n wo wọn. Amọṣa, bi eniyan ba wọ inu ọja lọ, yoo ri to lori awọn eeyan wọnyii ṣe n fara ṣiṣẹ ki wọn maa baa jale tabi wo ọwọ ọlọwọ jẹun. Eyi ni itan ọkan lara awọn oṣiṣẹ amọrọaje duro deede naa ti aye n pe lalabaru. Arabinrin yii sọ ohun ti oju n ri lẹnu iṣẹ naa ati ohun to sun oun gẹgẹ bii ẹnikan lati darapọ mọ  iṣẹ abaru.


'Alagbalúgbú' jẹ́ ọ̀rọ̀ tí Yorùba fi ń ṣàpèjúwe agbára òkun

BBC Yorùbá ní káwọn ènìyàn fàmì sí ọ̀rọ̀ 'alagbalúgbú' (re-re-re-mi-mi). Àmì ohùn ṣe pataki ninu èdè Yoruba nitori pe àmì ohùn lo maa n ya itumọ ọ̀rọ̀ Yoruba sọtọ. Agbára àti ìwọ̀n omi òkun ni Yorùba maa n sáàbà lo 'alagbalúgbú' fi ṣapejuwe. Awọn kan gba ibeere naa nigba ti àwọn miran kò gbáa.


Imam ìjọ Shafaudeen in Islam, Sabit Olagoke gbàdúrà pé kò sí olólùfẹ́ BBC Yorùbá tó máa ṣìrìn lọ́dùn 2023

Ko si ẹni ti ko ni lu aluyọ lọla Eledua ni 2023 yii. Bi ọdun 2023 ṣe ti wọle de wẹrẹ yii, BBC Yoruba kan si Imam agba ninu ijọ Mosalasi Shafaudeen In Islam lati sadura ọdun fun gbogbo ololufẹ BBC Yoruba pẹlu ilana musulumi. Imam Sabiat Olagoke ni pe ayọ lo ku lọdun 2023. Ati pe Allahurabi yoo fun ijọba Naijiria lọgbọn ati agbara lati ṣe ẹtọ to yẹ fun awọn oṣiṣẹ.


Akinmoorin 5 new year death: Ọkùnrin náà ní pé òun á pààyàn, ó si ṣe bẹ́ẹ̀- Ará ìlú

N kò jẹ́ kí àwọn ará ìlú lọ jà ní Jobele ti awakọ̀ náà ti wa, ṣùgbọ́n à n retí ìdájọ́ ìjọba lórí ìṣẹ̀lẹ̀ yìí- Oba Akinmoorin. Ọkọ naa lo pa eeyan marun un ti awọn mii si da lapa ati kan leṣe ti wọn farapa yanayana ni Akinmoorin ni ipinle Oyo lọjọ naa. BBC Yoruba wa ẹbi awọn to ku kan lati mọ ohun to ṣẹlẹ ganagan. Koda, Oba Olayemi Iyiola Solomon to jẹ Amoorin ilu akinmọọrin  naa ba BBC sọrọ. Kabiesi ṣalaye kikun nipa bi iṣẹlẹ naa ṣe waye ati bi oun ko ṣe faaye gba awọn ara ilu Akinmoorin lati lọ ja ni agbegbe Jobele nibi ti ọkunrin awako naa ti wa. Ajiṣegiri Jelili , Ibrahim Babatunde ati awon o ṣoju mi koro miran tun sọ igbese ti awọn fijilante ati Amotekun gbe lori ọrọ naa ni Akinmoorin.


Ìgbéyàwó gbajúgbajà òṣèré tíátà, Yomi Gold tí forí sánpọ́n lẹ́yìn ọdún kan!

Gbajugbaja oṣere tiata, Yomi Alore ti ọpọ mọ si Yomi Gold ti kede pe oun ati iyawo oun ti tuka lẹyin ọdun kan ti wọn ṣe igbeyawo. Ninu atẹjade to fi si oju opo Instagram lati kede iyapa wọn lo ti fi orukọ iyawo rẹ Ameenah sita. Yomi Gold ni awọn mejeeji lo pinu lati pin ya , ki onikaluku lọ ni ilọ tirẹ. ‘’Mo fẹ ki awọn ara ati ọrẹ mo bi o ṣe n lọ ni mo ṣe sọrọ jade. Ko si akoko lati jẹ onidajọ ẹnikẹni , nitori ti ifẹ ba ti ku ko si ohun ti a le ṣe si’’ Lasiko to n dupọ lọwọ awọn ololufẹ wọn, lo salaye pe Ameenah yẹ ko fẹ ẹlomiran to dara ju oun lọ. ‘’Mo fi asiko yii dupẹ lọwọ awọn eniyan fun aduroti wọn.’’ ‘’Eniyan to dara ni Meenah, to si yẹ ko fẹ ẹni to dara ju mi lọ.’’ ‘’Ẹni ti yoo fẹran rẹ ju bi o ti fẹ lọ, iru eniyan bẹẹ ni o tọ si Meenah’’ ‘’A nilo lati fi iroyin sita nitori awọn to mọ wa, ki wọn le mọ ohun ti a pinnu lati ṣe’’ ‘’O dami loju pe asiko to dara yoo waye nigba diẹ si’’ Ti ẹ ko ba gbagbẹ igbeyawo Yomi Gold akọkọ pẹlu Victoria Ige fi ori sanpọn lẹyin ọmọ meji ni ọdun 2012.


‘’Mo fẹ ki awọn ara ati ọrẹ mo bi o ṣe n lọ ni mo ṣe sọrọ jade. Ko si akoko lati jẹ onidajọ ẹnikẹni , nitori ti ifẹ ba ti ku ko si ohun ti a le ṣe si’’ Lasiko to n dupọ lọwọ awọn ololufẹ wọn, lo salaye pe Ameenah yẹ ko fẹ ẹlomiran to dara ju oun lọ. ‘’Mo fi asiko yii dupẹ lọwọ awọn eniyan fun aduroti wọn.’’ ‘’Eniyan to dara ni Meenah, to si yẹ ko fẹ ẹni to dara ju mi lọ.’’ ‘’Ẹni ti yoo fẹran rẹ ju bi o ti fẹ lọ, iru eniyan bẹẹ ni o tọ si Meenah’’ ‘’A nilo lati fi iroyin sita nitori awọn to mọ wa, ki wọn le mọ ohun ti a pinnu lati ṣe’’ ‘’O dami loju pe asiko to dara yoo waye nigba diẹ si’’ Ti ẹ ko ba gbagbẹ igbeyawo Yomi Gold akọkọ pẹlu Victoria Ige fi ori sanpọn lẹyin ọmọ meji ni ọdun 2012. Lẹyin naa ni Yomi Gold ṣe igbeyawo pẹlu Ameenah ni Oṣu Kini, ọdun 2022, ti wọn si bimọ ni oṣu kẹrin, ọdun naa, ki wọn to ṣeṣẹ wa kede ipinya wọn.


Lẹyin naa ni Yomi Gold ṣe igbeyawo pẹlu Ameenah ni Oṣu Kini, ọdun 2022, ti wọn si bimọ ni oṣu kẹrin, ọdun naa, ki wọn to ṣeṣẹ wa kede ipinya wọn.


Wọn ti rí òku Ooreoluwa, ọmọ tọkọtaya tí wọ́n dáná sún ni Abeokuta lọ́jọ́ ọdún, wo ohun tí ọlọ́pàá Ogun tún sọ...

Wọn ti ri oku Ọrẹoluwa, ọmọ tọkọ taya ti wọn danu sun lọjọ ọdun Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti ṣawari Ọrẹoluwa, ọmọ tọkọ taya ti awọn agbebọn amookunṣeka dana sun mọ inu ile lọjọ kinni, oṣu kinni, ọdun 2023 ti a wa yii. Nnkan bi aago meje aabọ aarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee la gbọ pe awọn apẹja odo naa kọkọ kofiri oku ọmọkunrin, ọmọ ọdun marundinlọgbọn naa. Ṣaaju akoko yii, iyẹn lọjọ Aiku, Sannde ni ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Lanre Bankọle ti lọ si odo naa, lati rawọ ẹbẹ si awọn apẹja lati wa oku ọmọ naa, ṣugbọn ti wọn ko rii. Bankọle sọ pe ki awọn apẹja naa ma ṣe dawọ wiwa oku naa duro, idi ree ti wọn fi l'awọn apẹja yii wa ni ojufo lati mọ ibi ti oku naa wọle sii. Ọrẹoluwa ati ọmọ ọdọ wọn ni iroyin fi to wa leti pe awọn amookunṣeka naa lọ ju sinu odo to wa loju ọna Adigbẹ si Ọbada-Oko niluu Abẹokuta, ni kete ti wọn ṣeku pa baba ati baba rẹ. Ta ni Taiwo Idowu tó rí òkú Ooreoluwa àti pe bawo lo ṣe rí í?


Bankọle sọ pe ki awọn apẹja naa ma ṣe dawọ wiwa oku naa duro, idi ree ti wọn fi l'awọn apẹja yii wa ni ojufo lati mọ ibi ti oku naa wọle sii. Ọrẹoluwa ati ọmọ ọdọ wọn ni iroyin fi to wa leti pe awọn amookunṣeka naa lọ ju sinu odo to wa loju ọna Adigbẹ si Ọbada-Oko niluu Abẹokuta, ni kete ti wọn ṣeku pa baba ati baba rẹ. Ta ni Taiwo Idowu tó rí òkú Ooreoluwa àti pe bawo lo ṣe rí í? Idowu Taiwo, ọkan lara awọn apẹja odo yii ṣalaye pe latigba ti ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti sọ pe ka maa wa oku ti awọn amookunṣeka ju sodo l'awọn naa ko ti dawọ duro. O ni bi oun ṣe de odo laarọ ana lati bẹrẹ sii pa ẹja, loun kofiri oku kan ti wọn de ni ọwọ àti ẹsẹ, toun si ni igbagbọ pe ẹni ti wọn n wa ni. Taiwo ni niṣe ni oku Ọrẹoluwa le tente sori odo nitosi irinṣẹ ti wọn fi n pa ẹja.


Idowu Taiwo, ọkan lara awọn apẹja odo yii ṣalaye pe latigba ti ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti sọ pe ka maa wa oku ti awọn amookunṣeka ju sodo l'awọn naa ko ti dawọ duro. O ni bi oun ṣe de odo laarọ ana lati bẹrẹ sii pa ẹja, loun kofiri oku kan ti wọn de ni ọwọ àti ẹsẹ, toun si ni igbagbọ pe ẹni ti wọn n wa ni. Taiwo ni niṣe ni oku Ọrẹoluwa le tente sori odo nitosi irinṣẹ ti wọn fi n pa ẹja. O ni loju ẹsẹ loun ti sọ fawọn eeyan lati wa nọmba ẹrọ ibanisọrọ alukoro ileeṣẹ ọlọpaa lati fi to o leti. O ni kete ti alukoro ọlọpaa naa ti gbọ, lo ti ranṣẹ pè awọn ọlọpaa wọn, ti wọn si wa gbe oku naa lọ mọṣuari ọsibitu jẹnẹra to wa ni Ijaye niluu Abẹokuta. Mọ̀ síi nípa Ooreoluwa, ọmọkunrin awọn tọkọtaya ti wọ́n pa ni Abeokuta?


O ni loju ẹsẹ loun ti sọ fawọn eeyan lati wa nọmba ẹrọ ibanisọrọ alukoro ileeṣẹ ọlọpaa lati fi to o leti. O ni kete ti alukoro ọlọpaa naa ti gbọ, lo ti ranṣẹ pè awọn ọlọpaa wọn, ti wọn si wa gbe oku naa lọ mọṣuari ọsibitu jẹnẹra to wa ni Ijaye niluu Abẹokuta. Mọ̀ síi nípa Ooreoluwa, ọmọkunrin awọn tọkọtaya ti wọ́n pa ni Abeokuta? Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, Fasiti Babcock to wa ni Ikẹnnẹ, ipinlẹ Ogun ni Ọrẹoluwa ti kẹkọọ jade lọdun to lọ lọhun, ti wọn si lo n gbiyanju lati lọ kawe sii ni fasiti Ibadan. Ẹnikan to pe orukọ rẹ ni Sunday Ṣaanu, ẹni to loun ati Arabinrin Olubukọla Fatinoye jọ jade ile-ẹkọ girama Liṣabi to wa ni Idi Aba lọdun 1988 sọ pe oun loun n ba Ọrẹoluwa wa ọna bi yóò ṣe wọ Fasiti Ibadan lati ṣe Masters rẹ. Ṣaanu jẹ ko di mimọ pẹ ti Arabinrin naa ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi aadọta ọdun, iyẹn ninu oṣu kẹfa, ọdun to kọja lo ran Ọrẹoluwa wa ba oun niluu Ibadan, toun si gbiyanju agbara oun lati wa ọna bi yoo ṣe wọ Fasiti Ibadan.


Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, Fasiti Babcock to wa ni Ikẹnnẹ, ipinlẹ Ogun ni Ọrẹoluwa ti kẹkọọ jade lọdun to lọ lọhun, ti wọn si lo n gbiyanju lati lọ kawe sii ni fasiti Ibadan. Ẹnikan to pe orukọ rẹ ni Sunday Ṣaanu, ẹni to loun ati Arabinrin Olubukọla Fatinoye jọ jade ile-ẹkọ girama Liṣabi to wa ni Idi Aba lọdun 1988 sọ pe oun loun n ba Ọrẹoluwa wa ọna bi yóò ṣe wọ Fasiti Ibadan lati ṣe Masters rẹ. Ṣaanu jẹ ko di mimọ pẹ ti Arabinrin naa ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi aadọta ọdun, iyẹn ninu oṣu kẹfa, ọdun to kọja lo ran Ọrẹoluwa wa ba oun niluu Ibadan, toun si gbiyanju agbara oun lati wa ọna bi yoo ṣe wọ Fasiti Ibadan. Ni bayii, CP Lanre Bankọle ti ṣeleri wi pe awọn yoo rọwọ to awọn amookunṣeka naa, ti wọn yoo si fi wọn j'ofin laipẹ. Titi di asiko ti a pari akojọpọ iroyin yii ni iṣẹlẹ ọhun ṣi n jẹ kayeefi nla fun ọpọ awọn to ti gbọ, paapaa awọn mọlẹbi Ọgbẹni Kẹhinde Fatinoye ati Arabinrin Bukọla Fatinoye . Won ti sin oku arakunrin Kehinde to jẹ ọga agba nile ifowopamọsi Central Bank of Nigeria ni Abeokuta ati ti aya rẹ Olubukola to jẹ ọga agba nile ẹkọ giga Fasiti olohun ọgbin ni Abeokuta, iyen Federal University of Agriculture, Abeokuta nilan ẹsin onigbagbọ.


Ni bayii, CP Lanre Bankọle ti ṣeleri wi pe awọn yoo rọwọ to awọn amookunṣeka naa, ti wọn yoo si fi wọn j'ofin laipẹ. Titi di asiko ti a pari akojọpọ iroyin yii ni iṣẹlẹ ọhun ṣi n jẹ kayeefi nla fun ọpọ awọn to ti gbọ, paapaa awọn mọlẹbi Ọgbẹni Kẹhinde Fatinoye ati Arabinrin Bukọla Fatinoye . Won ti sin oku arakunrin Kehinde to jẹ ọga agba nile ifowopamọsi Central Bank of Nigeria ni Abeokuta ati ti aya rẹ Olubukola to jẹ ọga agba nile ẹkọ giga Fasiti olohun ọgbin ni Abeokuta, iyen Federal University of Agriculture, Abeokuta nilan ẹsin onigbagbọ. Bi ẹlẹkun ṣe n sunkun, bẹẹ l’awọn miran n gbera ṣanlẹ nibi ti wọn ti sinku awọn oloogbe mejeeji yii ni itẹku to wa lagbegbe Lantoro niluu Abẹokuta. Ẹsẹ ko gbero ni ṣọọṣi Christ Anglican Church to wa ni Iporo Ake niluu Abẹokuta, nibi ti wọn ti gbe oku wọn wọ lati ṣe ẹyẹ ikẹhin fun wọn. Rẹfurẹndi S.K Oyewale to lewaju isin ẹyẹ ikẹhin naa ṣapejuwe awọn oloogbe naa gẹgẹ bi oniwa tutu ti wọn n ran iṣẹ iranṣẹ ijọ naa lọwọ ni gbogbo igba, koda to ni wọn kii fi isin ṣere.


Bi ẹlẹkun ṣe n sunkun, bẹẹ l’awọn miran n gbera ṣanlẹ nibi ti wọn ti sinku awọn oloogbe mejeeji yii ni itẹku to wa lagbegbe Lantoro niluu Abẹokuta. Ẹsẹ ko gbero ni ṣọọṣi Christ Anglican Church to wa ni Iporo Ake niluu Abẹokuta, nibi ti wọn ti gbe oku wọn wọ lati ṣe ẹyẹ ikẹhin fun wọn. Rẹfurẹndi S.K Oyewale to lewaju isin ẹyẹ ikẹhin naa ṣapejuwe awọn oloogbe naa gẹgẹ bi oniwa tutu ti wọn n ran iṣẹ iranṣẹ ijọ naa lọwọ ni gbogbo igba, koda to ni wọn kii fi isin ṣere. Kini Alufaa ile ijosin sọ nipa awọn mejeeji? Alufaa yii sọ pe inu ṣọọṣi naa ni wọn ti kuro ko to di pe iṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ loru mọjumọ, to si rawọ ẹbẹ s’awọn agbofinro lati tọpinpin iṣẹlẹ ọhun, ki ọwọ le tẹ gbogbo awọn to lọwọ ninu iku naa. Ara, ọrẹ, ojulumọ atawọn abanikẹdun la gbọ pe wọn wa nibi eto isinku naa lọjọ Aje, Mọnde ana.


Kini Alufaa ile ijosin sọ nipa awọn mejeeji? Alufaa yii sọ pe inu ṣọọṣi naa ni wọn ti kuro ko to di pe iṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ loru mọjumọ, to si rawọ ẹbẹ s’awọn agbofinro lati tọpinpin iṣẹlẹ ọhun, ki ọwọ le tẹ gbogbo awọn to lọwọ ninu iku naa. Ara, ọrẹ, ojulumọ atawọn abanikẹdun la gbọ pe wọn wa nibi eto isinku naa lọjọ Aje, Mọnde ana. Pupọ awọn to wa nibi itẹkuu naa ni wọn n ṣepe rabandẹ rabandẹ f’awọn to ṣiṣẹ buruku naa, ti wọn si jẹ ko di mimọ pe awọn ti wọn pa yii jẹ gboogi to n ṣe iranlọwọ f’awọn eeyan, paapaa ninu mọlẹbi. Abimbọla Oyeyẹmi to jẹ agbẹnusọ f’awọn ọlọpaa ipinlẹ Ogun nigba to n sọrọ sọ pe iṣẹlẹ naa ko yatọ si ti agbanipa, to si ni ọga awọn ti paṣẹ pe ki ẹka ileeṣẹ wọn to n ṣe iwadii ọran, iyẹn State Criminal Investigation Department (SCID) tẹsiwaju iwadii, ki ọwọ le tẹ awọn amookunṣeka ọhun. Bo tilẹ jẹ pe titi di asiko ti a pari akojọpọ iroyin yii ni iṣẹlẹ naa ṣi n jẹ kayeefi fun gbogbo awọn araalu Abẹokuta ati agbegbe ẹ nipinlẹ Ogun, paapaa awọn to gbọ sii, sibẹ, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti f’idi rẹ mulẹ pe gbogbo awọn to lọwọ ninu iwa ika naa ni yoo f’oju wina ofin.


Pupọ awọn to wa nibi itẹkuu naa ni wọn n ṣepe rabandẹ rabandẹ f’awọn to ṣiṣẹ buruku naa, ti wọn si jẹ ko di mimọ pe awọn ti wọn pa yii jẹ gboogi to n ṣe iranlọwọ f’awọn eeyan, paapaa ninu mọlẹbi. Abimbọla Oyeyẹmi to jẹ agbẹnusọ f’awọn ọlọpaa ipinlẹ Ogun nigba to n sọrọ sọ pe iṣẹlẹ naa ko yatọ si ti agbanipa, to si ni ọga awọn ti paṣẹ pe ki ẹka ileeṣẹ wọn to n ṣe iwadii ọran, iyẹn State Criminal Investigation Department (SCID) tẹsiwaju iwadii, ki ọwọ le tẹ awọn amookunṣeka ọhun. Bo tilẹ jẹ pe titi di asiko ti a pari akojọpọ iroyin yii ni iṣẹlẹ naa ṣi n jẹ kayeefi fun gbogbo awọn araalu Abẹokuta ati agbegbe ẹ nipinlẹ Ogun, paapaa awọn to gbọ sii, sibẹ, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti f’idi rẹ mulẹ pe gbogbo awọn to lọwọ ninu iwa ika naa ni yoo f’oju wina ofin. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbọla Oyeyẹmi n’igba to n sọrọ kọminu lori iṣẹlẹ aburu ọhun. To si l’awọn ti bẹrẹ iṣẹ iwadii, ati pe ọwọ ti tẹ ẹnikan lori bi wọn ṣe dana sun t’ọkọ t’iyawo naa mọle, ti wọn tun ji awọn ọmọ wọn gbe salọ. Gẹgẹ bi iroyin to tẹ BBC YORUBA lọwọ, a gbọ pe ni kete ti ọkọ ati iyawo naa, Ọgbẹni Kẹhinde Fatinoye ati Arabinrin Bukọla Fatinoye de lati ibi isin wọnu ọdun tuntun l’awọn amookunṣeka naa lọ ka wọn mọle ni nnkan bi aago mẹta ọru, ko to di pe wọn dana sun wọn mọle.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbọla Oyeyẹmi n’igba to n sọrọ kọminu lori iṣẹlẹ aburu ọhun. To si l’awọn ti bẹrẹ iṣẹ iwadii, ati pe ọwọ ti tẹ ẹnikan lori bi wọn ṣe dana sun t’ọkọ t’iyawo naa mọle, ti wọn tun ji awọn ọmọ wọn gbe salọ. Gẹgẹ bi iroyin to tẹ BBC YORUBA lọwọ, a gbọ pe ni kete ti ọkọ ati iyawo naa, Ọgbẹni Kẹhinde Fatinoye ati Arabinrin Bukọla Fatinoye de lati ibi isin wọnu ọdun tuntun l’awọn amookunṣeka naa lọ ka wọn mọle ni nnkan bi aago mẹta ọru, ko to di pe wọn dana sun wọn mọle.


Wó àwọn òṣèré tíàtà àti èèkànlú to jáde láyé ní 2022

Bii ọdun 2022 ṣe jẹ ọdun idunu fun awọn eeyan kan pẹlu oniruuru asiko to dara ati manigbagbe isẹlẹ ree. Bakan naa, lo jẹ ọdun to mu ibanujẹ wọle fun awọn ẹbi kan, paapa julọ si awọn mọlẹbi awọn eeyan jankan jankan kan to jade laye. Ileeṣẹ BBC News Yoruba ṣe akọsilẹ orukọ awọn eeyan jankanjankan ati osere tiata naa ati igbesi aye ti wọn gbe nigba ti wọn wa laye. Ti a ba sọrọ nipa ọkan googi ninu Ọba alade nilẹ Yoruba, ko si bi wọn ko ṣe ni darukọ, Alaafin ti ilu Oyo, Ọba Lamidi Adeyemi. Adọta ọdun Ọba Adeyemi III lo lori apere ko to waje. Pupọ lara awọn ohun idagbasoke ti o ni ọwọ Ọba naa ninu, ti awọn araalu si fẹran Alaafin pupọ.


Ti a ba sọrọ nipa ọkan googi ninu Ọba alade nilẹ Yoruba, ko si bi wọn ko ṣe ni darukọ, Alaafin ti ilu Oyo, Ọba Lamidi Adeyemi. Adọta ọdun Ọba Adeyemi III lo lori apere ko to waje. Pupọ lara awọn ohun idagbasoke ti o ni ọwọ Ọba naa ninu, ti awọn araalu si fẹran Alaafin pupọ. Iyawo mẹtala ni Ọba Adeyemi fẹ sile gẹgẹ bii aya Ọba Adeyemi waja ninu lọjọ kẹtalelogun, oṣu kẹrin ọdun 2022. Aarẹ Yemi Adegunju lo kọkọ se sinima agbelewo to jẹ kikida awọn obinrin nikan, to pe akọle rẹ ni "Lágídígba". Gẹgẹ bi iroyin to tẹ BBC Yoruba lọwọ, Adegunju jade laye lasiko aisan kan to ba afinra, eyi ti ko ju osu meji pere lọ.


Iyawo mẹtala ni Ọba Adeyemi fẹ sile gẹgẹ bii aya Ọba Adeyemi waja ninu lọjọ kẹtalelogun, oṣu kẹrin ọdun 2022. Aarẹ Yemi Adegunju lo kọkọ se sinima agbelewo to jẹ kikida awọn obinrin nikan, to pe akọle rẹ ni "Lágídígba". Gẹgẹ bi iroyin to tẹ BBC Yoruba lọwọ, Adegunju jade laye lasiko aisan kan to ba afinra, eyi ti ko ju osu meji pere lọ. Ologbe Yemi Adegunju ni wọn ti sin sile rẹ to wa nilu Ibadan l'Ọjọru. Ọjọ Isẹgun, ọjọ kẹtala osu Kejila ọdun 2022 ni Yemi Adegunju jade laye, ti ọpọ awọn osere tiata lede Yoruba si ti n se idaro rẹ, paapaa lawọn oju opo ayelujara wọn. Loju opo Instagram rẹ, gbajugbaja osere tiata kan, Odunlade Adekola lo kọkọ kede oku oloogbe naa, to si ni ko sun re.


Ologbe Yemi Adegunju ni wọn ti sin sile rẹ to wa nilu Ibadan l'Ọjọru. Ọjọ Isẹgun, ọjọ kẹtala osu Kejila ọdun 2022 ni Yemi Adegunju jade laye, ti ọpọ awọn osere tiata lede Yoruba si ti n se idaro rẹ, paapaa lawọn oju opo ayelujara wọn. Loju opo Instagram rẹ, gbajugbaja osere tiata kan, Odunlade Adekola lo kọkọ kede oku oloogbe naa, to si ni ko sun re. Bakan na ni osere tiata miran, Bose Aregbesola naa kọrin re ki Oloogbe Yemi Adegunju pe ẹni ire lọ loju opo Instagram rẹ. Ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu Kẹjọ, ọdun 1928 ni wọn bi Oloogbe Saliu Akanmu Adetunji ni agboole Adetunji, ni adugbo Popoyemoja nilu Ibadan. Gẹgẹ bi iroyin ṣe sọ, Oba Adetunji ko lọ si ile ẹkọ kankan.


Bakan na ni osere tiata miran, Bose Aregbesola naa kọrin re ki Oloogbe Yemi Adegunju pe ẹni ire lọ loju opo Instagram rẹ. Ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu Kẹjọ, ọdun 1928 ni wọn bi Oloogbe Saliu Akanmu Adetunji ni agboole Adetunji, ni adugbo Popoyemoja nilu Ibadan. Gẹgẹ bi iroyin ṣe sọ, Oba Adetunji ko lọ si ile ẹkọ kankan. O ni ibaṣepọ oun pẹlu awọ̀n oyinbo alawọ funfun, gẹgẹ bi oniṣowo lo fun oun ni anfaani lati gbọ ede Gẹẹsi. Iṣẹ aranṣọ ni Adetunji kọkọ kọ ni owurọ aye rẹ. Ori ade naa la gbọ pe o ku si ilewosan aladani kan nilu Ibadan ni owurọ ọjọ Aiku, ọjọ keji, oṣu Kinni, ọdun 2022.


O ni ibaṣepọ oun pẹlu awọ̀n oyinbo alawọ funfun, gẹgẹ bi oniṣowo lo fun oun ni anfaani lati gbọ ede Gẹẹsi. Iṣẹ aranṣọ ni Adetunji kọkọ kọ ni owurọ aye rẹ. Ori ade naa la gbọ pe o ku si ilewosan aladani kan nilu Ibadan ni owurọ ọjọ Aiku, ọjọ keji, oṣu Kinni, ọdun 2022. Ẹni ọdun mẹtalelaaadọrun ni. Oloye Earnest Shonekan lo jẹ aarẹ fidi rẹ lẹyin isẹjọba aarẹ ologun Ibrahim Babangida Oloye ku ni ọjọ kọkanla oṣu kini ọdun 2022 lẹyin aisan ranpẹ nile wosan niluu Eko. Oloogbe kẹkọọ gboye imọ ofin nilẹ Gẹẹsi, o tun jẹ oniṣowo to yanranti.


Ẹni ọdun mẹtalelaaadọrun ni. Oloye Earnest Shonekan lo jẹ aarẹ fidi rẹ lẹyin isẹjọba aarẹ ologun Ibrahim Babangida Oloye ku ni ọjọ kọkanla oṣu kini ọdun 2022 lẹyin aisan ranpẹ nile wosan niluu Eko. Oloogbe kẹkọọ gboye imọ ofin nilẹ Gẹẹsi, o tun jẹ oniṣowo to yanranti. Shonekan ni ọga agba ileeṣẹ United African Company of Nigeria Plc, UAC, ki ọgagun Ibrahim Babangida to yan gẹgẹ bii Aarẹ fidihẹ lọdun 1993. Wọn bi Shonekan lọjọ kẹsan an, ọsu Karun un, ọdun 1936 niluu Eko. O kawe ni ile ẹkọ CMS grammar school niluu Eko ati Igbobi College, ko to tẹsiwaju kẹkọgboye ni fasiti ilu London ati Harvard Business School.


Shonekan ni ọga agba ileeṣẹ United African Company of Nigeria Plc, UAC, ki ọgagun Ibrahim Babangida to yan gẹgẹ bii Aarẹ fidihẹ lọdun 1993. Wọn bi Shonekan lọjọ kẹsan an, ọsu Karun un, ọdun 1936 niluu Eko. O kawe ni ile ẹkọ CMS grammar school niluu Eko ati Igbobi College, ko to tẹsiwaju kẹkọgboye ni fasiti ilu London ati Harvard Business School. Gbajugbaja oṣere tiata, Kunle Tokunbo ti gbogbo enìyan mọ sí Dejo Tunfulu naa pẹlu awọn gbajumọ to  jáde láyé lọdun 2022. Ni oru mọjumọ ni oloogbe naa jade laye bi o tilẹ jẹ pa a ko tii le fidi ohun to se okunfa iku rẹ mulẹ. Aadọta ọdun ni loogbe naa lo loke eepẹ, ki ọlọjọ to de.


Gbajugbaja oṣere tiata, Kunle Tokunbo ti gbogbo enìyan mọ sí Dejo Tunfulu naa pẹlu awọn gbajumọ to  jáde láyé lọdun 2022. Ni oru mọjumọ ni oloogbe naa jade laye bi o tilẹ jẹ pa a ko tii le fidi ohun to se okunfa iku rẹ mulẹ. Aadọta ọdun ni loogbe naa lo loke eepẹ, ki ọlọjọ to de. John Adewuni Adewoye, ni ọpọ eeyan mọ si Tafa Oloyede lori ere tiata. O jẹ gbajumọ osere tiata lori mohunmaworan, sinima agbelewo ati fiimu ni ede Yoruba, Ẹgbẹ osere Oyin Adejobi lo wa, to ti di ilumọọka osere tiata nilu Osogbo. Ọmọ bibi ilu Ede ni Tafa Oloyede, to si ti kopa ninu ọpọ sinima, ere itage ati fiimu.


John Adewuni Adewoye, ni ọpọ eeyan mọ si Tafa Oloyede lori ere tiata. O jẹ gbajumọ osere tiata lori mohunmaworan, sinima agbelewo ati fiimu ni ede Yoruba, Ẹgbẹ osere Oyin Adejobi lo wa, to ti di ilumọọka osere tiata nilu Osogbo. Ọmọ bibi ilu Ede ni Tafa Oloyede, to si ti kopa ninu ọpọ sinima, ere itage ati fiimu. Alẹ ọjọ Aje ni iroyin gbalẹ kan pe Ifeanyichukwu tii se ọmọkunrin kan soso ti gbajumọ akọrin takansufe, Davido bi ti jade laye. Ọpọ eeyan naa ni iroyin ọhun n se ni kami kami kami, ti wọn ko si fẹ gba ikede iku ọmọ naa gbọ. Amọ nigba to di aarọ ọjọ keji ni agbẹnusọ ọlọpaa nipinlẹ Eko, Benjamin Hundeyin fidi isẹlẹ naa mulẹ fun awọn akọroyin pe lootọ ni Ifeanyi ti jade laye.


Alẹ ọjọ Aje ni iroyin gbalẹ kan pe Ifeanyichukwu tii se ọmọkunrin kan soso ti gbajumọ akọrin takansufe, Davido bi ti jade laye. Ọpọ eeyan naa ni iroyin ọhun n se ni kami kami kami, ti wọn ko si fẹ gba ikede iku ọmọ naa gbọ. Amọ nigba to di aarọ ọjọ keji ni agbẹnusọ ọlọpaa nipinlẹ Eko, Benjamin Hundeyin fidi isẹlẹ naa mulẹ fun awọn akọroyin pe lootọ ni Ifeanyi ti jade laye. Isẹlẹ iku ọmọde yii lo dun awọn eeyan de ọkan, paapaa na to ba ku, ti ọpọ awn osere tiata, akọrin, awọn oloselu atawọn agbaagba lawujọ si ti n ransẹ ibanikẹdun si ẹbi Adeleke. Alhaji Kamal Adebayo, ti ọpọ mọ si ‘Sir Kay Warrior’ jade laye lọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹtadinlọgbọn oṣu kejila ọdun 2022. Ọpọ eekan oṣere ni wọn ti n daro gbajumọ oṣere Gbajumọ oṣere naa jẹ eekan adẹrinpoṣonu nigba aye rẹ to si ti kopa ninu oniruuru sinima.


Isẹlẹ iku ọmọde yii lo dun awọn eeyan de ọkan, paapaa na to ba ku, ti ọpọ awn osere tiata, akọrin, awọn oloselu atawọn agbaagba lawujọ si ti n ransẹ ibanikẹdun si ẹbi Adeleke. Alhaji Kamal Adebayo, ti ọpọ mọ si ‘Sir Kay Warrior’ jade laye lọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹtadinlọgbọn oṣu kejila ọdun 2022. Ọpọ eekan oṣere ni wọn ti n daro gbajumọ oṣere Gbajumọ oṣere naa jẹ eekan adẹrinpoṣonu nigba aye rẹ to si ti kopa ninu oniruuru sinima. Alaaji Adebayọ ni Baba Adebayọ Ridwan, ti ọpọ mọ si Isbae U Barbie lori oju opo ayelujara. Gbajugbaja oṣere tiata, Ada Ameh lo ti jade laye lana ọjọ Aiku ni ile iwọsan kan ni ipinlẹ Delta. Ada Ameh jẹ oṣere tiata Nollywood ti a bi ni ọjọ kẹẹdogun ọdun 1974.


Alaaji Adebayọ ni Baba Adebayọ Ridwan, ti ọpọ mọ si Isbae U Barbie lori oju opo ayelujara. Gbajugbaja oṣere tiata, Ada Ameh lo ti jade laye lana ọjọ Aiku ni ile iwọsan kan ni ipinlẹ Delta. Ada Ameh jẹ oṣere tiata Nollywood ti a bi ni ọjọ kẹẹdogun ọdun 1974. O wa lati ilu Idoma ni ipinlẹ Benue sugbọn wọn bi ni Ajegunle ni ipinlẹ Eko. O ka ile ẹkọ akọbẹrẹ ati girama rẹ ni ipinlẹ Eko sugbọn o dẹkun lati ma lọ ile eko lẹni ọdun mẹrinla. O darapo mọ ẹgbẹ tiata lọdun mẹtadinlọgbọn sẹyin.


O wa lati ilu Idoma ni ipinlẹ Benue sugbọn wọn bi ni Ajegunle ni ipinlẹ Eko. O ka ile ẹkọ akọbẹrẹ ati girama rẹ ni ipinlẹ Eko sugbọn o dẹkun lati ma lọ ile eko lẹni ọdun mẹrinla. O darapo mọ ẹgbẹ tiata lọdun mẹtadinlọgbọn sẹyin. Arabinrin Osinachi ti awo orin "Ekwueme" tan irawọ rẹ kariaye jade laye lọjọ kọjọ oṣu kẹrin ọdun 2022 lẹyin ti wọn ni o ni ọgbẹ inu lookan aya rẹnitori iya ati lilu lọwọ ọkọ rẹ. Lẹyin iku rẹ ni iroyin to lu jade sita pe wọn fẹsun kan ọkọ rẹ pe oun lo luu titi to fi ku.Awọn mọlẹbi oloogbe - iya, ibeji rẹ atawọn aburo rẹ, ọrẹ atawọn mii fẹsun kan pe ọkọ rẹ maa n na a.Amọṣa to fi mọ Ọlọpaa ati ile ẹjọ, ko si ẹnikẹni to tii fi aridaju eyi han sita.Iku rẹ wu ibinu jade lọkan awọn eeyan kaakiri agbalaaye tori o jẹ iyalẹnu.


Arabinrin Osinachi ti awo orin "Ekwueme" tan irawọ rẹ kariaye jade laye lọjọ kọjọ oṣu kẹrin ọdun 2022 lẹyin ti wọn ni o ni ọgbẹ inu lookan aya rẹnitori iya ati lilu lọwọ ọkọ rẹ. Lẹyin iku rẹ ni iroyin to lu jade sita pe wọn fẹsun kan ọkọ rẹ pe oun lo luu titi to fi ku.Awọn mọlẹbi oloogbe - iya, ibeji rẹ atawọn aburo rẹ, ọrẹ atawọn mii fẹsun kan pe ọkọ rẹ maa n na a.Amọṣa to fi mọ Ọlọpaa ati ile ẹjọ, ko si ẹnikẹni to tii fi aridaju eyi han sita.Iku rẹ wu ibinu jade lọkan awọn eeyan kaakiri agbalaaye tori o jẹ iyalẹnu.


Ìbànújẹ̀ ní ọdún tuntun, àwọn ènìyàn tẹ ara wọn pa!

O kere tan eniyan mẹsan lo ti ku lẹyin ti awọn oluworan tẹ ara wọn pa nigba ti wọn n ṣe ayẹyẹ ọdun tuntun ni ilu Kampala ni orilẹede Kampala. Awọn ọmọde naa ni iroyin ni pe wọn ku ninu ikọlu naa ti o waye nigba ti ile itaja nla kan n safihan awọn ina alaranbara ‘’fireworks’’ lati ṣe ayẹyẹ ọdun Oṣojumikoro kan to so iṣẹlẹ naa ni awọn eniyan to fi mọ ọrẹ oun lo ku nigba ti wọn ko le mi mọ nitori ọpọ ero to pọ ti wọn si n kọlu ara wọn. Awọn ti iṣẹlẹ naa ṣe oju wọn ni awọn eniyan to n kọlu ara wọn nitori wọn n rin ti wọn si kọju si ara wọn. Ileeṣẹ ọlọpaa ni iṣẹlẹ naa waye nitori awọn to lọ si ayẹyẹ kan n jade nigba ti awọn ti wọn fẹ wa wo ina alaranbara n wọle ni igba kan naa. Ileeṣẹ ọlọpaa ni Kampala ni ẹgbẹgbẹrun awọn eniyan ni wọn wa si ibi ayẹyẹ orin ni ile itaja Freedom City Mall. Awọn ọmọde marun un ni wọn ku lẹyin ti wọn tẹ wọn pa lasiko iṣẹlẹ naa Amọ ijọba ni awọn eniyan mẹsan ni wọn ku lapapọ to fi mọ awọn ti wọn gbe lọ si ileewosan.


Adeboye, Ayodele, Enenche sọ àṣọtẹ́lẹ̀ fún 2023

Pasitọ agba ijọ Redeem, Enoch Adeboye ti sọ asọtẹlẹ pe alaafia to pọ yoo jọba ni ọdun 2023. Adeboye to sọ ọrọ naa nibi eto isin irekọja si ọdun 2023 sọ pe ọpọlọpọ awọn to fẹran lati ma a da wahala silẹ, yoo padanu agbara wọn lati ṣe bẹẹ. Bakan naa lo sọ pe ayipada oju ọjọ yoo lagbara gan-an, amọ ko nii buru ju nibi ti awọn ọmọ Ọlọrun ba wa. “Alaafia yoo jọba si l’agbaye. “Ọpọlọpọ awọn to n da wahala silẹ ni yoo sọ agbara wọn nu, ti wọn o si ni le ṣe bẹẹ mọ. Kini Primate Ayodele so nipa 2023?


“Alaafia yoo jọba si l’agbaye. “Ọpọlọpọ awọn to n da wahala silẹ ni yoo sọ agbara wọn nu, ti wọn o si ni le ṣe bẹẹ mọ. Kini Primate Ayodele so nipa 2023? Bakan naa, ni oludasilẹ ijọ Inri Evangelical Spiritual Church nipinlẹ Eko, Primate Elijah Ayodele, ti kilọ pe eto ọrọ aje yoo buru si ni Naijiria, ati awọn orilẹ-ede agbaye lọdun 2023. Ninu ọrọ ọdun tuntun to sọ, Ayodele sọ pe ijọba apapọ yoo tun fi kun owo ori, ti ọpọ gomina ko si ni rowo san owo oṣu awọn oṣiṣẹ rẹ. O ni ọkan pataki lara awọn oludije si ipo aarẹ lọdun 2023, yoo ba ijakulẹ pade, nitori pe awọn to sun mọ yoo dalẹ rẹ, ti awọn oludije kan yoo si ku ṣaaju ọjọ idibo, ti awọn ilumọọka mii naa yoo si ku.


Bakan naa, ni oludasilẹ ijọ Inri Evangelical Spiritual Church nipinlẹ Eko, Primate Elijah Ayodele, ti kilọ pe eto ọrọ aje yoo buru si ni Naijiria, ati awọn orilẹ-ede agbaye lọdun 2023. Ninu ọrọ ọdun tuntun to sọ, Ayodele sọ pe ijọba apapọ yoo tun fi kun owo ori, ti ọpọ gomina ko si ni rowo san owo oṣu awọn oṣiṣẹ rẹ. O ni ọkan pataki lara awọn oludije si ipo aarẹ lọdun 2023, yoo ba ijakulẹ pade, nitori pe awọn to sun mọ yoo dalẹ rẹ, ti awọn oludije kan yoo si ku ṣaaju ọjọ idibo, ti awọn ilumọọka mii naa yoo si ku. Kini Pasito Paul Enenche sọ? Ninu ọrọ ọdun to sọ naa, pasitọ agba ijọ Dunamis International,  Paul Enenche ti sọ asọtẹlẹ pe ayipada ọtun yoo ba Naijiria lọdun 2023. Enenche to sọrọ naa nile ijọsin rẹ nibi aisun ọdun sọ pe imọlẹ ti de si Naijiria lọdun 2023.


Kini Pasito Paul Enenche sọ? Ninu ọrọ ọdun to sọ naa, pasitọ agba ijọ Dunamis International,  Paul Enenche ti sọ asọtẹlẹ pe ayipada ọtun yoo ba Naijiria lọdun 2023. Enenche to sọrọ naa nile ijọsin rẹ nibi aisun ọdun sọ pe imọlẹ ti de si Naijiria lọdun 2023.


Wo àwọn orílẹ̀ èdè mẹ́wàá tí kìí ṣe ayẹyẹ ọdún tuntun ní January 1

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ orílẹ̀ èdè káàkiri àgbáyé ló kí ọdún tuntun káàbọ̀ ní ọjọ́ Àìkú, ọjọ́ Kìíní, oṣù Ṣẹẹrẹ gẹ́gẹ́ bí ìṣe ní ọdọọdún. Ní ọdún 1582 ni Pope Gregory ṣe àtúnṣe sí kajọ́ kaṣù tí àwọn orílẹ̀ èdè ń lò tó sì gbé kàlẹ́ńdà tuntun mìíràn jáde èyí tó bí ṣíṣe ayẹyẹ ọdún tuntun ní ọjọ́ kìíní oṣù January. Àmọ́ bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn orílẹ̀ èdè ṣe ń ṣayẹyẹ yìí, àwọn orílẹ̀ èdè kàn wá tó jẹ́ wí pé wọn kìí ṣe ayẹyẹ ọdún tuntun ti wọn ní ọjọ́ yìí. Àwọn orílẹ̀ èdè tí à ń sọ yìí ló jẹ́ wí pé dípò kajọ́ kaṣù Gregorian, oòrùn, òṣùpá àti àwọn nǹkan mìíràn ni wọ́n fi ń ka ọjọ́ ti wọn. Èyí ló fà á tó fi jẹ́ pé wọ́n ní àwọn ọjọ́ tí wọ́n yà fúnra wọn gẹ́gẹ́ bí ọjọ́ tí wọ́n ń bẹ̀rẹ̀ ọdún tuntun lọ́tọ̀ tí kò si jọ ara wọn. Nínú àwọn orílẹ̀ èdè tí wọn kìí ṣe ayẹyẹ ọdún tuntun ní January 1, ẹ wo àwọn mẹ́wàá tí BBC Yorùbá ṣe àkójọ wọn.


Àwọn orílẹ̀ èdè tí à ń sọ yìí ló jẹ́ wí pé dípò kajọ́ kaṣù Gregorian, oòrùn, òṣùpá àti àwọn nǹkan mìíràn ni wọ́n fi ń ka ọjọ́ ti wọn. Èyí ló fà á tó fi jẹ́ pé wọ́n ní àwọn ọjọ́ tí wọ́n yà fúnra wọn gẹ́gẹ́ bí ọjọ́ tí wọ́n ń bẹ̀rẹ̀ ọdún tuntun lọ́tọ̀ tí kò si jọ ara wọn. Nínú àwọn orílẹ̀ èdè tí wọn kìí ṣe ayẹyẹ ọdún tuntun ní January 1, ẹ wo àwọn mẹ́wàá tí BBC Yorùbá ṣe àkójọ wọn. Orílẹ̀ Ethiopia nìkan ni orílẹ̀ èdè ẹkùn Adúláwọ̀ tí kìí ṣe ayẹyẹ ọdún tuntun ní ọjọ́ kìíní oṣù kìíní ọdún. Ní ọjọ́ Kọkànlá, oṣù Kẹsàn-án ọdọọdún ni orílẹ̀ èdè Ethiopia, tó wà ní ẹkùn ìlà-oòrun ilẹ̀ Adúláwọ̀ máa ń bẹ̀rẹ̀ ọdún tuntun tirẹ̀. Ìdí tí èyí fi ríbẹ̀ ni pé dípò kajọ́ kaṣù Gregorian, kajọ́ kaṣù Coptic èyí tó ń ka oṣù mẹ́tàlá fún ọdún kan ni Ethiopia ń lò nítorí wọn ò ní ìgbàgbọ́ nínú ìjọ Àgùdà.


Orílẹ̀ Ethiopia nìkan ni orílẹ̀ èdè ẹkùn Adúláwọ̀ tí kìí ṣe ayẹyẹ ọdún tuntun ní ọjọ́ kìíní oṣù kìíní ọdún. Ní ọjọ́ Kọkànlá, oṣù Kẹsàn-án ọdọọdún ni orílẹ̀ èdè Ethiopia, tó wà ní ẹkùn ìlà-oòrun ilẹ̀ Adúláwọ̀ máa ń bẹ̀rẹ̀ ọdún tuntun tirẹ̀. Ìdí tí èyí fi ríbẹ̀ ni pé dípò kajọ́ kaṣù Gregorian, kajọ́ kaṣù Coptic èyí tó ń ka oṣù mẹ́tàlá fún ọdún kan ni Ethiopia ń lò nítorí wọn ò ní ìgbàgbọ́ nínú ìjọ Àgùdà. Ọdún méje àti oṣù mẹ́jọ ni Ethiopia fi wà lẹ́yìn àwọn orílẹ̀ èdè àgbáyé tó ń lo kajọ́ kaṣù Gregorian. Ní oṣù Kẹsàn-án, ọdún 2022 tó kọjá ni Ethiopia ṣẹ̀ṣẹ̀ wọ ọdún 2015. Ní ọdún 2022, ọjọ́ Kìíní, oṣù Kejì ni orílẹ̀-èdè China tó bọ́ sí ọdún tuntun àmọ́ ní ọdún 2023 tí àwọn orílẹ̀-èdè kan ti bọ́ sí yìí, ọjọ́ Kejìlélógún, oṣù Kìíní ni China ṣẹ̀ṣẹ̀ máa bọ́ sí 2023.


Ọdún méje àti oṣù mẹ́jọ ni Ethiopia fi wà lẹ́yìn àwọn orílẹ̀ èdè àgbáyé tó ń lo kajọ́ kaṣù Gregorian. Ní oṣù Kẹsàn-án, ọdún 2022 tó kọjá ni Ethiopia ṣẹ̀ṣẹ̀ wọ ọdún 2015. Ní ọdún 2022, ọjọ́ Kìíní, oṣù Kejì ni orílẹ̀-èdè China tó bọ́ sí ọdún tuntun àmọ́ ní ọdún 2023 tí àwọn orílẹ̀-èdè kan ti bọ́ sí yìí, ọjọ́ Kejìlélógún, oṣù Kìíní ni China ṣẹ̀ṣẹ̀ máa bọ́ sí 2023. Ayẹyẹ ọjọ́ mẹ́ẹ̀dógún ni China àti àwọn orílẹ̀-èdè tí wọ́n jọ máa ń ṣayẹyẹ ọdún tuntun fi máa ń kí ọdún tuntun káàbọ̀. Láti àárín ọdún 1990 ni orílẹ̀-èdè China ti máa ń fún àwọn ènìyàn ní ọlidé ọjọ́ méje láti ṣayẹyẹ ọdún tuntun. Hijri ní kajọ́-kaṣù tí Saudi Arabia àti àwọn orílẹ̀-èdè GCC ń lò, ọjọ́ kìíní, oṣù Muharram sì ni wọ́n máa ń ṣe ayẹyẹ ọjọ́ kìíní ọdún tuntun.


Ayẹyẹ ọjọ́ mẹ́ẹ̀dógún ni China àti àwọn orílẹ̀-èdè tí wọ́n jọ máa ń ṣayẹyẹ ọdún tuntun fi máa ń kí ọdún tuntun káàbọ̀. Láti àárín ọdún 1990 ni orílẹ̀-èdè China ti máa ń fún àwọn ènìyàn ní ọlidé ọjọ́ méje láti ṣayẹyẹ ọdún tuntun. Hijri ní kajọ́-kaṣù tí Saudi Arabia àti àwọn orílẹ̀-èdè GCC ń lò, ọjọ́ kìíní, oṣù Muharram sì ni wọ́n máa ń ṣe ayẹyẹ ọjọ́ kìíní ọdún tuntun. Òṣùpá ni àwọn orílẹ̀ èdè yìí fi máa ń ka ọjọ́. Ìbẹ̀rẹ̀ ọdún tuntun ní Muharram ń wáyé láti fi ṣe ìrántí bí Ànọ́bì Muhammad ṣe rin ìrìnàjò láti Mecca lọ sí Medina èyí tí wọ́n ń pè ní Hijrah. Iye ọjọ́ tó wà nínú kajọ́-kaṣù Hijri ní ọdún kan máa ń fi ọjọ́ mọ̀kánlà sí méjìlá dín sí kajọ́-kaṣù Gregorian.


Òṣùpá ni àwọn orílẹ̀ èdè yìí fi máa ń ka ọjọ́. Ìbẹ̀rẹ̀ ọdún tuntun ní Muharram ń wáyé láti fi ṣe ìrántí bí Ànọ́bì Muhammad ṣe rin ìrìnàjò láti Mecca lọ sí Medina èyí tí wọ́n ń pè ní Hijrah. Iye ọjọ́ tó wà nínú kajọ́-kaṣù Hijri ní ọdún kan máa ń fi ọjọ́ mọ̀kánlà sí méjìlá dín sí kajọ́-kaṣù Gregorian. Ọdún 1444AH ni Saudi Arabia báyìí ní èyí tó túmọ̀ sí ẹ̀yìn ikú Ànọ́bì Muhammad. Ọjọ́ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ni wọ́n máa ń ṣayẹyẹ ọdún tuntun káàkiri orílẹ̀ èdè India. Ní gúúsù India, oṣù Kẹta sí oṣù Kẹrin ọdún ni wọ́n máa ń ṣe ayẹyẹ ọdún tuntun tó sì jẹ́ wí pé ní àríwá àti ààrin gbùngùn India inú oṣù Kẹrin ọdún ló máa ń wáyé.


Ọdún 1444AH ni Saudi Arabia báyìí ní èyí tó túmọ̀ sí ẹ̀yìn ikú Ànọ́bì Muhammad. Ọjọ́ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ni wọ́n máa ń ṣayẹyẹ ọdún tuntun káàkiri orílẹ̀ èdè India. Ní gúúsù India, oṣù Kẹta sí oṣù Kẹrin ọdún ni wọ́n máa ń ṣe ayẹyẹ ọdún tuntun tó sì jẹ́ wí pé ní àríwá àti ààrin gbùngùn India inú oṣù Kẹrin ọdún ló máa ń wáyé. Bẹ́ẹ̀ inú oṣù Kọkànlá ni Gujarat - ìwọ̀ oòrùn India máa ń ṣayẹyẹ ọdún tuntun. Ní ọjọ́ kìíní, oṣù Baishakh ni orílẹ̀ èdè Bangladesh máa ń ṣayẹyẹ ọdún tuntun tí wọ́n ń pè ní Naba Barsha. Ọjọ́ Kẹrìnlá oṣù Kẹrin ọdún ni ọjọ́ bọ́ sí nínú kajọ́-kaṣù Gregorian tó sì jẹ́ pé kajọ́-kaṣù Hindu Bengali ni wọ́n ń lò ní Bangladesh.


Bẹ́ẹ̀ inú oṣù Kọkànlá ni Gujarat - ìwọ̀ oòrùn India máa ń ṣayẹyẹ ọdún tuntun. Ní ọjọ́ kìíní, oṣù Baishakh ni orílẹ̀ èdè Bangladesh máa ń ṣayẹyẹ ọdún tuntun tí wọ́n ń pè ní Naba Barsha. Ọjọ́ Kẹrìnlá oṣù Kẹrin ọdún ni ọjọ́ bọ́ sí nínú kajọ́-kaṣù Gregorian tó sì jẹ́ pé kajọ́-kaṣù Hindu Bengali ni wọ́n ń lò ní Bangladesh. Kajọ́-kaṣù Persian ni orílẹ̀ èdè Iran ń lò láti fi máa ka ọjọ́ wọn. Nowruz ni wọ́n máa ń pe ayẹyẹ tí wọ́n máa ń ṣe nínú oṣù Kẹta láti fi ṣàmì ayẹyẹ ọdún tuntun bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kajọ́-kaṣù Hijri ni wọ́n ń lò ní Iran. Lára àwọn nǹkan tí wọ́n fi máa fi ń ṣayẹyẹ ni ṣíṣe ìmọ́tótó àyíká àti ìrúbọ láti fi bèèrè fún ohun rere nínú ọdún tuntun.


Kajọ́-kaṣù Persian ni orílẹ̀ èdè Iran ń lò láti fi máa ka ọjọ́ wọn. Nowruz ni wọ́n máa ń pe ayẹyẹ tí wọ́n máa ń ṣe nínú oṣù Kẹta láti fi ṣàmì ayẹyẹ ọdún tuntun bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kajọ́-kaṣù Hijri ni wọ́n ń lò ní Iran. Lára àwọn nǹkan tí wọ́n fi máa fi ń ṣayẹyẹ ni ṣíṣe ìmọ́tótó àyíká àti ìrúbọ láti fi bèèrè fún ohun rere nínú ọdún tuntun. Gẹ́gẹ́ bí Iran Kajọ́-kaṣù Persian náà ni orílẹ̀ èdè Afghanistan ń lò láti fi máa ka ọjọ́ wọn tí ayẹyẹ ọdún wọn sì ń jẹ́ Nowruz. Ọ̀sẹ̀ méjì ni Afghanistan fi máa ń ṣayẹyẹ ọdún tuntun wọn. Ọdún tuntun ló ń jẹ́ Seollal ní Korea tí ayẹyẹ rẹ̀ sì máa ń wáyé fún odidi ọjọ́ mẹ́ta gbáko.


Gẹ́gẹ́ bí Iran Kajọ́-kaṣù Persian náà ni orílẹ̀ èdè Afghanistan ń lò láti fi máa ka ọjọ́ wọn tí ayẹyẹ ọdún wọn sì ń jẹ́ Nowruz. Ọ̀sẹ̀ méjì ni Afghanistan fi máa ń ṣayẹyẹ ọdún tuntun wọn. Ọdún tuntun ló ń jẹ́ Seollal ní Korea tí ayẹyẹ rẹ̀ sì máa ń wáyé fún odidi ọjọ́ mẹ́ta gbáko. Òṣùpá ni àwọn Korea máań lò láti fi ka ọjọ́ wọn. Tí ọdún tuntun bá ku ọ̀la ni ayẹyẹ náà ń bẹ̀rẹ̀ tí yóò sì parí ní ọjọ́ kejì ọdún. Ọjọ́ tuntun túmọ̀ sí ọjọ́ láti bọ̀wọ̀ fún àwọn babańlá ènìyàn ní Korea pẹ̀lú wíwọ aṣọ ìbílẹ̀.


Òṣùpá ni àwọn Korea máań lò láti fi ka ọjọ́ wọn. Tí ọdún tuntun bá ku ọ̀la ni ayẹyẹ náà ń bẹ̀rẹ̀ tí yóò sì parí ní ọjọ́ kejì ọdún. Ọjọ́ tuntun túmọ̀ sí ọjọ́ láti bọ̀wọ̀ fún àwọn babańlá ènìyàn ní Korea pẹ̀lú wíwọ aṣọ ìbílẹ̀. Ní oṣù Kẹsàn-án ni orílẹ̀èdè Isreal máa ń ṣayẹyẹ ọdún tuntun ní ìlànà kajọ́-kaṣù Jew. Rosh Hashanah tó túmọ̀ sí “orí ọdún” ni wọ́n ń pe ọdún tuntun èyí tí wọ́n máa ń ṣe ní ọjọ́ kìíní, oṣù Tishri. Aṣọ funfun ni wọ́n sábà máa ń wọ̀ ní ọjọ́ yìí pẹ̀lú gbígba àdúrà ní Synagogue.


Ní oṣù Kẹsàn-án ni orílẹ̀èdè Isreal máa ń ṣayẹyẹ ọdún tuntun ní ìlànà kajọ́-kaṣù Jew. Rosh Hashanah tó túmọ̀ sí “orí ọdún” ni wọ́n ń pe ọdún tuntun èyí tí wọ́n máa ń ṣe ní ọjọ́ kìíní, oṣù Tishri. Aṣọ funfun ni wọ́n sábà máa ń wọ̀ ní ọjọ́ yìí pẹ̀lú gbígba àdúrà ní Synagogue. Ìgbàgbọ́ wọn ni pé ọjọ́ náà ni Ọlọ́run dá Adam àti Efa àti pé ọ jẹ́ ọjọ́ láti ṣayẹyẹ ìdásílẹ̀ ayé. Tet Nguyen Dan tàbí Tet ni wọ́n máa ń pe ọdún tuntun ní Vietnam. Lẹ́yìn tí Vietnam ya kúrò lára orílẹ̀ èdè China ni wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí ní lo oòrùn láti fi máa ka ọjọ́ wọn lọ́tọ̀.


Ìgbàgbọ́ wọn ni pé ọjọ́ náà ni Ọlọ́run dá Adam àti Efa àti pé ọ jẹ́ ọjọ́ láti ṣayẹyẹ ìdásílẹ̀ ayé. Tet Nguyen Dan tàbí Tet ni wọ́n máa ń pe ọdún tuntun ní Vietnam. Lẹ́yìn tí Vietnam ya kúrò lára orílẹ̀ èdè China ni wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí ní lo oòrùn láti fi máa ka ọjọ́ wọn lọ́tọ̀. Ọjọ́ Kejìlélógún oṣù kìíní ni Vietnam máa ṣe ayẹyẹ ọdún tuntun ti wọn. Tó bà sì ti ku ọ̀sẹ̀ kan tí ọdún tuntun máa bẹ̀rẹ̀ ni ayẹyẹ ti máa ń wáyé pẹ̀lú ìgbàgbọ́ pé àsìkò yìí ni ìránṣẹ́ Ọlọ́run máa ń lọ jábọ̀ ohun tó ń lọ láyé fún Ọlọ́run kó tó tún padà wá sáyé fún ọdún tuntun.


Ọjọ́ Kejìlélógún oṣù kìíní ni Vietnam máa ṣe ayẹyẹ ọdún tuntun ti wọn. Tó bà sì ti ku ọ̀sẹ̀ kan tí ọdún tuntun máa bẹ̀rẹ̀ ni ayẹyẹ ti máa ń wáyé pẹ̀lú ìgbàgbọ́ pé àsìkò yìí ni ìránṣẹ́ Ọlọ́run máa ń lọ jábọ̀ ohun tó ń lọ láyé fún Ọlọ́run kó tó tún padà wá sáyé fún ọdún tuntun.


Tobi ní òun kò ní jẹ́ asáré ojú títì lásán, mo sì ń tì í lẹ́yìn - Alàgbà Amusan

Awọn obi Oluwatobiloba Amusan, to jẹ elere ori ọdan ọmọ Naijiria, ti n jo yagini yojo pẹlu bi ọmọ wọn ṣe gbegba oroke ninu idije igi fifo 100m hurdles. Nibi idije Commonwealth Games ni akikanju obinrin yii ti fi itan lelẹ gẹgẹ bi ẹni to yara sa ere naa julọ ni isọri awọn obinrin. O fi akoko tuntun 12.30 lelẹ lati fi gba ami ẹyẹ wura lorukọ Naijiria lowurọ ọjọ Aiku. Ṣaaju lo ti kọkọ gba ami ẹyẹ rẹ akọkọ nibi abala to kangun si aṣekagba idije elere igi fifo 100 metres hurdles lọjọ Aiku. Awọn obi rẹ, arakunrin ati arabirin Amusan sọ fun BBC pe awọn ko ti gbagbe ayọ ati idunnu tawọn mọ nigba ti Tobi gba ami ẹyẹ wura. Bakan naa lo si tun fi itan lelẹ nibi idije World Athletics Championships to waye ni Eugen USA.


Ṣaaju lo ti kọkọ gba ami ẹyẹ rẹ akọkọ nibi abala to kangun si aṣekagba idije elere igi fifo 100 metres hurdles lọjọ Aiku. Awọn obi rẹ, arakunrin ati arabirin Amusan sọ fun BBC pe awọn ko ti gbagbe ayọ ati idunnu tawọn mọ nigba ti Tobi gba ami ẹyẹ wura. Bakan naa lo si tun fi itan lelẹ nibi idije World Athletics Championships to waye ni Eugen USA. Nibẹ lo ti fi itan lelẹ gẹgẹ bi ọmọ Naijria akọkọ ti yoo gba ami ẹyẹ wura nibi idije naa. Baba Tobi sọ iriri rẹ lalẹ ọjọ ti Tobi gba ami ẹyẹ nibi idije World Chamìonship. O sọ fun BBC pe oun ko sun daada lalẹ naa nitori pe oun fẹ wo Tobi lasiko ti yoo sare lori amohunmaworan.


Nibẹ lo ti fi itan lelẹ gẹgẹ bi ọmọ Naijria akọkọ ti yoo gba ami ẹyẹ wura nibi idije naa. Baba Tobi sọ iriri rẹ lalẹ ọjọ ti Tobi gba ami ẹyẹ nibi idije World Chamìonship. O sọ fun BBC pe oun ko sun daada lalẹ naa nitori pe oun fẹ wo Tobi lasiko ti yoo sare lori amohunmaworan. Baba Amusan tẹsiwaju pe ''Nigba ti Tobi kopa nibi idije World Championship, mo sọ pe mo gbọdọ darun mọju lati wo isesi rẹ lori ọdan. Oorun diẹ bẹrẹ si ni kun mi nitori akoko wa yatọ si ti ilu to ti n kopa nibi idije naa. Gẹgẹ bi obi, bi ọmọ rẹ ba ṣe oriire, idunnu rẹ ko ni lopin, a kọrin, a jo, a fọpẹ fun Ọlọrun.


Baba Amusan tẹsiwaju pe ''Nigba ti Tobi kopa nibi idije World Championship, mo sọ pe mo gbọdọ darun mọju lati wo isesi rẹ lori ọdan. Oorun diẹ bẹrẹ si ni kun mi nitori akoko wa yatọ si ti ilu to ti n kopa nibi idije naa. Gẹgẹ bi obi, bi ọmọ rẹ ba ṣe oriire, idunnu rẹ ko ni lopin, a kọrin, a jo, a fọpẹ fun Ọlọrun. Inu wa dun pupọ'' Kii se ọjọ ti eeyan ba gun, lo n kan ọrun, lẹyin igbesẹ akọkọ, mo ti n sọ fun awn ohun to yẹ ko se atawọn ohun ti ko yẹ ko se. Koda, Tobi sọ fun mi pe laelae, oun ko ni jẹ asare oju titi lasan, lati igba naa ni mo ti n se atilẹyin fun. Mo si nigbagbọ ninu rẹ pe lọjọ kan, yoo di ohun eelo to se iyebiye lagbo ere idaraya.


Inu wa dun pupọ'' Kii se ọjọ ti eeyan ba gun, lo n kan ọrun, lẹyin igbesẹ akọkọ, mo ti n sọ fun awn ohun to yẹ ko se atawọn ohun ti ko yẹ ko se. Koda, Tobi sọ fun mi pe laelae, oun ko ni jẹ asare oju titi lasan, lati igba naa ni mo ti n se atilẹyin fun. Mo si nigbagbọ ninu rẹ pe lọjọ kan, yoo di ohun eelo to se iyebiye lagbo ere idaraya. Lootọ ni ala mi pada wa sẹ lori rẹ, eyi to dun mọ mi ninu, ogo si ni fun Oluwa nitori kii se mimọọse wa. O fikun pe oun ko mọ pe iru ọjọ bayii yoo waye, ti ogo Tobi yoo tan bi ti irawọ. Baba Tobi sọ pe kii ṣe mimọ ṣe awọn bi kii ṣe pe Ọlọrun lo gbogo fun ọmọ awọn.


Lootọ ni ala mi pada wa sẹ lori rẹ, eyi to dun mọ mi ninu, ogo si ni fun Oluwa nitori kii se mimọọse wa. O fikun pe oun ko mọ pe iru ọjọ bayii yoo waye, ti ogo Tobi yoo tan bi ti irawọ. Baba Tobi sọ pe kii ṣe mimọ ṣe awọn bi kii ṣe pe Ọlọrun lo gbogo fun ọmọ awọn.


Ọmọ ọ̀dọ̀ ni wọ́n gbé mi lọ ṣe ní London, wọ́n yí orúkọ mi padà, mo dí olókìkí kí ń tó lè lẹ́nu ọ̀rọ̀ - Mo Farah

Ko to di gbajugbaja tẹẹ mọ lonii, hummmmn.. ikun imu ti bọ si tosi ti ko si lee pariwo titi to fi dagba. Gbajúgbajà eléré ìdárayá Sir Mo Farah ti tú àṣírí bí ó ṣe wọ orílẹ̀ èdè United Kingdom ní kékeré. Farah ní ọ̀nà àìtọ́ ni wọ́n gbà gbé òun wọ UK láti ṣe ọmọ ọ̀dọ̀. Ó ní àwọn tó gbé òun wọ orílẹ̀ èdè United Kingdom ló sọ òun ni Mohammed Farah àti pé Hussein Abdi Kahin gan-an ni orúkọ tí ìyá àti bàbá sọ òun. Ó ní obìnrin kan ló mú òun kúrò ní orílẹ̀ èdè Somalia tó jẹ́ orílẹ̀ èdè bàbá òun nígbà tí òun wà ní ọmọ ọdún mẹ́sàn-án láti wá máa ṣe ìtọ́jú àwọn ọmọ kan ní orílẹ̀ èdè UK. Farah ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé nǹkan tí òun máa ń sọ tẹ́lẹ̀ ni wí pé òun àti àwọn òbí òun ṣe àtìpó wọ UK tẹ̀lé ni, ó ní òótọ́ ibẹ̀ ni pé àwọn òbí òun kò fi ìgbà kankan dé United Kingdom rí.


Ó ní àwọn tó gbé òun wọ orílẹ̀ èdè United Kingdom ló sọ òun ni Mohammed Farah àti pé Hussein Abdi Kahin gan-an ni orúkọ tí ìyá àti bàbá sọ òun. Ó ní obìnrin kan ló mú òun kúrò ní orílẹ̀ èdè Somalia tó jẹ́ orílẹ̀ èdè bàbá òun nígbà tí òun wà ní ọmọ ọdún mẹ́sàn-án láti wá máa ṣe ìtọ́jú àwọn ọmọ kan ní orílẹ̀ èdè UK. Farah ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé nǹkan tí òun máa ń sọ tẹ́lẹ̀ ni wí pé òun àti àwọn òbí òun ṣe àtìpó wọ UK tẹ̀lé ni, ó ní òótọ́ ibẹ̀ ni pé àwọn òbí òun kò fi ìgbà kankan dé United Kingdom rí. Ó ṣàlàyé fún BBC pé oko àwọn ní òun àti àwọn ẹbí òun ń gbé kí òun tó di èrò UK. Ó ní ọmọ ọdún mẹ́rin ni òun wà tí bàbá òun fi jáde láyé lẹ́yìn tí ìbọn bà á nínú ogun abẹ́lé tó wáyé ní orílẹ̀ èdè Somalia ní ọdún náà lọ́hùn-ún. Ó fi kun pé bí ọmọ ọdún mẹ́jọ sí mẹ́sàn-án ni òun wà tí wọ́n fi wá mú òun kúrò ní ilé àwọn láti lọ máa gbé ọ̀dọ̀ mọ̀lẹ́bí kan ní Djibouti.


Ó ṣàlàyé fún BBC pé oko àwọn ní òun àti àwọn ẹbí òun ń gbé kí òun tó di èrò UK. Ó ní ọmọ ọdún mẹ́rin ni òun wà tí bàbá òun fi jáde láyé lẹ́yìn tí ìbọn bà á nínú ogun abẹ́lé tó wáyé ní orílẹ̀ èdè Somalia ní ọdún náà lọ́hùn-ún. Ó fi kun pé bí ọmọ ọdún mẹ́jọ sí mẹ́sàn-án ni òun wà tí wọ́n fi wá mú òun kúrò ní ilé àwọn láti lọ máa gbé ọ̀dọ̀ mọ̀lẹ́bí kan ní Djibouti. "Obìnrin kan tí mi ò mọ̀ rí ló mú mi wọ orílẹ̀ èdè United Kingdom". "Inú mi dùn gidi nígbà náà nítorí mi ò wọ ọkọ̀ òfurufú rí"  "Obìnrin náà ló ní kí n sọ pé Mohammed ni orúkọ mi, ìwé ìrìnnà kan sì wà lọ́wọ́ rẹ̀ èyí tó ṣàfihàn àwòrán mi pẹ̀lú orúkọ Mohammed Farah"  Farah tẹ̀síwájú pé nígbà tí àwọn dé UK, obìnrin náà mú òun lọ sí ilé rẹ̀ ní Hounslow, ẹkùn ìwọ̀ oòrùn London tó sì gba ìwé ìrìnnà ọwọ́ òun. "Níwájú mi ló fa gbogbo ìwé náà ya tó sì dà á sí ilé-ilẹ̀, ìgbà yẹn gan ni mo mọ̀ wí pé mo ti wọ gàù"  Ó ní láti ìgbà náà ni òun ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ọmọ ọ̀dọ̀ tí obìnrin náà sì ṣe ìkìlọ̀ fún òun wí pé tí òun bá ṣì fẹ́ rí àwọn ẹbí òun láyé òun ò gbọdọ̀ la ẹnu òun sọ ohunkóhun fún ẹnìkankan.


"Obìnrin kan tí mi ò mọ̀ rí ló mú mi wọ orílẹ̀ èdè United Kingdom". "Inú mi dùn gidi nígbà náà nítorí mi ò wọ ọkọ̀ òfurufú rí"  "Obìnrin náà ló ní kí n sọ pé Mohammed ni orúkọ mi, ìwé ìrìnnà kan sì wà lọ́wọ́ rẹ̀ èyí tó ṣàfihàn àwòrán mi pẹ̀lú orúkọ Mohammed Farah"  Farah tẹ̀síwájú pé nígbà tí àwọn dé UK, obìnrin náà mú òun lọ sí ilé rẹ̀ ní Hounslow, ẹkùn ìwọ̀ oòrùn London tó sì gba ìwé ìrìnnà ọwọ́ òun. "Níwájú mi ló fa gbogbo ìwé náà ya tó sì dà á sí ilé-ilẹ̀, ìgbà yẹn gan ni mo mọ̀ wí pé mo ti wọ gàù"  Ó ní láti ìgbà náà ni òun ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ọmọ ọ̀dọ̀ tí obìnrin náà sì ṣe ìkìlọ̀ fún òun wí pé tí òun bá ṣì fẹ́ rí àwọn ẹbí òun láyé òun ò gbọdọ̀ la ẹnu òun sọ ohunkóhun fún ẹnìkankan. Ó ṣàlàyé pé òun tó ọmọ ọdún méjìlá kí wọ́n tó fi òun sí ilé ẹ̀kọ́ ní Feltham Community college. Ó ní òun ti wọ́n sọ ní ilé ẹ̀kọ́ náà ni wí pé òun wá ṣe àtìpó ní UK láti Somalia ni. Ọ̀kan lára àwọn olùkọ́ Mo Farah tó bá BBC sọ̀rọ̀ ni nígbà tó bẹ̀rẹ̀ ilé ẹ̀kọ́ kìí múra dada àti pé kò le sọ èdè Gẹ̀ẹ́sì tó bẹ́ẹ̀.


Ó ṣàlàyé pé òun tó ọmọ ọdún méjìlá kí wọ́n tó fi òun sí ilé ẹ̀kọ́ ní Feltham Community college. Ó ní òun ti wọ́n sọ ní ilé ẹ̀kọ́ náà ni wí pé òun wá ṣe àtìpó ní UK láti Somalia ni. Ọ̀kan lára àwọn olùkọ́ Mo Farah tó bá BBC sọ̀rọ̀ ni nígbà tó bẹ̀rẹ̀ ilé ẹ̀kọ́ kìí múra dada àti pé kò le sọ èdè Gẹ̀ẹ́sì tó bẹ́ẹ̀. Bákan náà ni àwọn kò rí kí àwọn òbí rẹ̀ máa wá fún ẹ̀kọ́ àgbà. Olùkọ́ Farah tó kọ eré ìdárayá, Alan Watkinson ní òun máa ń rí ìyàtọ̀ lára Farah tó bá ti wọ aṣọ eré ìdárayá. Watkinson ní ó dàbí wí pé eré ìdárayá nìkan ni èdè tí Farah gbọ́.


Bákan náà ni àwọn kò rí kí àwọn òbí rẹ̀ máa wá fún ẹ̀kọ́ àgbà. Olùkọ́ Farah tó kọ eré ìdárayá, Alan Watkinson ní òun máa ń rí ìyàtọ̀ lára Farah tó bá ti wọ aṣọ eré ìdárayá. Watkinson ní ó dàbí wí pé eré ìdárayá nìkan ni èdè tí Farah gbọ́. Mo Farah ni eré ìdárayá dàbí òun tó mú ìgbé ayé tuntun bá òun, tí òun sì rò ó wí pé tí òun bá fẹ́ bọ́ nínú ìgbé ayé tí òun ń gbé lọ́wọ́ òun ní láti mu ni ọ̀kúnkúndùn  Ó ní èyí ló mú òun jẹ́wọ́ ẹni tí òun jẹ́ gan fún olùkọ́ Watkinson tí òun sì ṣàlàyé iṣẹ́ tí òun ń ṣe fún àwọn mọ̀lẹ́bí náà fun. Ó fi kun pé Watkinson ló so òun papọ̀ mọ́ àwọn ẹbí mìíràn tí wọ́n wá láti Somalia bí tòun àti pé láti ìgbà náà ni inú ti máa ń dùn. Láti ọmọ ọdún mẹ́rìnlá ló ti bẹ̀rẹ̀ sí ní pa òkìkí nínú eré sísá tí wọ́n sì pè é láti wá díje ni Latvia àmọ́ ìwé ìrìnnà tí kò ní ṣe ìdíwọ́ fún un.


Mo Farah ni eré ìdárayá dàbí òun tó mú ìgbé ayé tuntun bá òun, tí òun sì rò ó wí pé tí òun bá fẹ́ bọ́ nínú ìgbé ayé tí òun ń gbé lọ́wọ́ òun ní láti mu ni ọ̀kúnkúndùn  Ó ní èyí ló mú òun jẹ́wọ́ ẹni tí òun jẹ́ gan fún olùkọ́ Watkinson tí òun sì ṣàlàyé iṣẹ́ tí òun ń ṣe fún àwọn mọ̀lẹ́bí náà fun. Ó fi kun pé Watkinson ló so òun papọ̀ mọ́ àwọn ẹbí mìíràn tí wọ́n wá láti Somalia bí tòun àti pé láti ìgbà náà ni inú ti máa ń dùn. Láti ọmọ ọdún mẹ́rìnlá ló ti bẹ̀rẹ̀ sí ní pa òkìkí nínú eré sísá tí wọ́n sì pè é láti wá díje ni Latvia àmọ́ ìwé ìrìnnà tí kò ní ṣe ìdíwọ́ fún un. Ó ní lọ́dún 2000 ni Watkinson bá òun gba ìwé ọmọ ìlú British pẹ̀lú orúkọ Mohammed Farah. Farah ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ló kojú irú ìṣòro tí òun ní yìí, eré sísá ló gba òun là. Iléeṣẹ́ BBC gbìyànjú láti kàn sí obìnrin tí Farah fẹ̀sùn kàn pé òun ló mú òun wọ London àmọ́ ó kọ̀ láti sọ ohunkóhun lórí ọ̀rọ̀ náà.


Ó ní lọ́dún 2000 ni Watkinson bá òun gba ìwé ọmọ ìlú British pẹ̀lú orúkọ Mohammed Farah. Farah ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ló kojú irú ìṣòro tí òun ní yìí, eré sísá ló gba òun là. Iléeṣẹ́ BBC gbìyànjú láti kàn sí obìnrin tí Farah fẹ̀sùn kàn pé òun ló mú òun wọ London àmọ́ ó kọ̀ láti sọ ohunkóhun lórí ọ̀rọ̀ náà.


Arsenal da àlejò ọ̀ràn fún Bournemouth, 3:0 ni wọ́n fi dá bàntẹ́ ìyà fún wọn

Ẹgbẹ agbabọọlu Arsenal ti fagba han ẹgbẹ agbabọọlu Bournemouth ninu ifẹsẹwọnsẹ Premier League to waye lọjọ Abamẹta. Ami ayo mẹta ọtọtọ ni Arsenal fi da bantẹ fun Bournemouth eyii to mu ki orin ọpẹ gba ẹnu awọn ololufẹ ikọ naa. Igba ti ifẹsẹwọnsẹ ọhun wọ iṣẹju marun un ni Martin Ødegaard kọkọ ṣi oju awọn Bournemouth wo. Nigba ti ifẹsẹwọnsẹ naa gbẹnule iṣẹju mọkanla gerege lo tun dan ẹnu awọn Bournemouth wo lẹẹkansi, ti bọọlu naa si ri ẹyin awọn naa. Ẹwẹ, nigba ti yoo fi di iṣẹju marunlelaadọta ti ifẹwọnsẹ ọhun bẹrẹ ni William Saliba sọ pe aisinibẹ ni ai ba wọn da si, eyii to mu ko ṣọ ami ayo Arsenal do aro mẹta ti ko gbọdọ da omi ọbẹ nu. Wayi, bo tilẹ jẹ awọn ọmọ ẹgbẹ agbabọọlu Bournemouth naa gbiyanju lati ṣe bii ọkunrin, amọ o jọ bi ẹni pe diẹ ọmọkunrin wọn ko to.


Nigba ti ifẹsẹwọnsẹ naa gbẹnule iṣẹju mọkanla gerege lo tun dan ẹnu awọn Bournemouth wo lẹẹkansi, ti bọọlu naa si ri ẹyin awọn naa. Ẹwẹ, nigba ti yoo fi di iṣẹju marunlelaadọta ti ifẹwọnsẹ ọhun bẹrẹ ni William Saliba sọ pe aisinibẹ ni ai ba wọn da si, eyii to mu ko ṣọ ami ayo Arsenal do aro mẹta ti ko gbọdọ da omi ọbẹ nu. Wayi, bo tilẹ jẹ awọn ọmọ ẹgbẹ agbabọọlu Bournemouth naa gbiyanju lati ṣe bii ọkunrin, amọ o jọ bi ẹni pe diẹ ọmọkunrin wọn ko to. Ẹwẹ, ninu ifẹsẹwọnsẹ to kọkọ waye, Tottenham ja fitafita ki wọn to ri goolu kan fi ṣagba Wolves. Nigba ti ifẹsẹwọnsẹ naa wọ iṣẹju kẹrinlelọgọta ni Harry Kane sọ ami kan sọsọ wọle. Pẹlu goolu naa, Harry Kane ti lewaju bayii gẹgẹbii agbabọọlu to gba goolu sinu awọn julọ ninu ẹgbẹ agbabọọlu kan naa lati igba ti Premier league ilẹ Gẹẹsi ti bẹrẹ ni nnkan bii ọgbọn ọdun sẹyin.


Ẹwẹ, ninu ifẹsẹwọnsẹ to kọkọ waye, Tottenham ja fitafita ki wọn to ri goolu kan fi ṣagba Wolves. Nigba ti ifẹsẹwọnsẹ naa wọ iṣẹju kẹrinlelọgọta ni Harry Kane sọ ami kan sọsọ wọle. Pẹlu goolu naa, Harry Kane ti lewaju bayii gẹgẹbii agbabọọlu to gba goolu sinu awọn julọ ninu ẹgbẹ agbabọọlu kan naa lati igba ti Premier league ilẹ Gẹẹsi ti bẹrẹ ni nnkan bii ọgbọn ọdun sẹyin. Goolu marundinlaadọwa, (185 goals) ni Harry kane ti gba sinu awọn bayii.


Goolu marundinlaadọwa, (185 goals) ni Harry kane ti gba sinu awọn bayii.


Queen Elizabeth II: Wo ọ̀pọ́ àwòrán ìgbà tí Ọbabìnrin ti kópa nínú eré ìdárayá

BBC ṣe akọjọpọ awọn akoko ti ỌbabinrinElizabeth kopa ninu ere idaraya.


Ìjọba Nàìjíríà yí ìpinnu rẹ̀ padà lórí àjọ eré ìdárayá bọ́ọ̀lù alápẹ̀rẹ̀ tó bẹ́gilé tẹ́lẹ̀

Ijọba orile-ede Naijiria ti yi ìpinnu pada lori ere idaraya gbigbabọọlu sáwọn lẹyin ti wọn yoo ọwọ ninu ifieyẹ agbaye losu to lọ. Ajọ to rí sì ere idaraya ati oun to jọ mọ awọn ọdọ lorile-ede Naijiria ni awọn o ni kopa ninu ifesewonse kankan latari iṣẹlẹ kan to waye ni apa guusu ilẹ adulawo. Ajọ naa ni ìpinnu awọn ni aṣẹ aarẹ Muhammad Buhari latari igbinyanju ijọba lati ṣe amujuto ere idaraya naa lati ẹsẹ kuku ati lati ṣe àtúnṣe si. Iyiyi ìpinnu naa pada waye lẹyin Ipadẹ laarin àjọ agbaye ere gbigbabọọlu sáwọ, FIBA ati minisita ajọ to rí sì ere idaraya ati oun to jọ mọ awọn ọdọ lorile-ede Naijiria, Sunday Dare. Yiyi ìpinnu naa pada túmọ̀ si orile-ede Naijiria yoo ni anfani lati kopa ninu ere idaraya gbigbabọọlu sáwọn ti Ile adulawo ti yoo waye ni orile-ede Rwanda losu to bo, nibi ti wọn ti koju Mali, Uganda ati orile-ede Cape Verde.\n\n\nIko D'Tigers ni o le tente tabili lẹyin ifesewonse akoko ninu oṣu November


Latifat Tijani: Ìjọba Naijiria ń ṣèlérí láti mọ́ rírì mi àmọ́ láti 2016, pàbó ló ń já sí

Latifat Tijani jẹ akọni to n gbe irin fun orilẹede Naijiria ninu awọn idije fawọn agba ọjẹ elere idaraya lagbaye. Ilu Abeokuta nipinlẹ Ogun ni Latifat ti wa, oun nikan soso si ni elere idaraya to mu ami ẹyẹ goolu wale laarin awn elere idaraya to jẹ akanda ẹda to soju orilẹede wa ninu idije ere idaraya Olympics fawọn akanda ẹda to waye ni Tokyo lọdun 2020. Saaju ni Latifat ti kọkọ gba ami ẹyẹ fadaka fun orilẹede Naijiria lọdun 2016 ti inu awọn alasẹ ilẹ wa si dunnu si awọn igbesẹ akin ti akọni obinrin to jẹ akanda ẹda naa n gbe. Amọ bo ti se bẹbẹ to yii, Latifat ko ri ohun rere kankan tọkasi lati safihan iyi ati ẹyẹ to n mu ba ilẹ baba rẹ. Koda, inu ile ti Latifat n gbe ko wu oju ri rara, eyi to n mu ki ibinu awọn ọmọ Naijiria maa ru soke si ijọba pe se o yẹ ki iya maa jẹ iru eeyan bayii. BBC Yoruba ba Latifat fọrọ jomitoro ọrọ, to si salaye pe ijọba ko tii se amusẹ gbogbo ileri ti wọn se fun oun lati ọdun 2016 titi di akoko yii bi o tilẹ jẹ pe wọn n se ileri pe awọn yoo se e. O ni igbe aye oun lo n fi ojoojumọ buru si lojoojumọ, iwọnba ohun ti oun ri gba lọwọ gomina Amosun lọdun 2016 si ni oun fi sare se ile ti oun n gbe.


Amọ bo ti se bẹbẹ to yii, Latifat ko ri ohun rere kankan tọkasi lati safihan iyi ati ẹyẹ to n mu ba ilẹ baba rẹ. Koda, inu ile ti Latifat n gbe ko wu oju ri rara, eyi to n mu ki ibinu awọn ọmọ Naijiria maa ru soke si ijọba pe se o yẹ ki iya maa jẹ iru eeyan bayii. BBC Yoruba ba Latifat fọrọ jomitoro ọrọ, to si salaye pe ijọba ko tii se amusẹ gbogbo ileri ti wọn se fun oun lati ọdun 2016 titi di akoko yii bi o tilẹ jẹ pe wọn n se ileri pe awọn yoo se e. O ni igbe aye oun lo n fi ojoojumọ buru si lojoojumọ, iwọnba ohun ti oun ri gba lọwọ gomina Amosun lọdun 2016 si ni oun fi sare se ile ti oun n gbe. Amọ sibẹ sibẹ Latifat ni ifẹ nla ti oun ni si ere idaraya ko yinjẹ rara, ti oun si setan lati se bẹbẹ siwaju niwọn igba ti ijọba ba fun ohun lawọn ohun eelo to yẹ fun igbaradi awọn elere idaraya bii ti oun.


Amọ sibẹ sibẹ Latifat ni ifẹ nla ti oun ni si ere idaraya ko yinjẹ rara, ti oun si setan lati se bẹbẹ siwaju niwọn igba ti ijọba ba fun ohun lawọn ohun eelo to yẹ fun igbaradi awọn elere idaraya bii ti oun.


Ridwan Scorpion Oyekola: October 30 ni màá tún ìjà jà láti gba belt mi padà àmọ́ kò sí onígbọ̀wọ́

Ridwan Scorpion Oyekola tun ti ba BBC Yoruba sọrọ lori ohun to jẹ ẹdun kan rẹ lọwọ lọwọ bayii, eyi to si le se akoba fun ẹsẹ kikan to yan laayo. Oyekola ni lẹyin osu mẹfa ti oun gba ami ẹyẹ bẹliti agbaye, lo yẹ ki oun tun ija miran ja lati tun bẹliti naa gba. O ni osu kẹfa ọdun 2021 lo yẹ ki ija keji naa ti waye, amọ ko si onigbọwọ fun oun eyi ti ko tii jẹ ki ija naa waye. Akansẹ agbaye naa ni ajọ to n se kokari idije naa ti n yọ oun lẹnu, ti wọn si ti fi ọjọ ija naa si ọgbọnjọ osu Kẹwa taa wa yii. Amọ o ni titi di akoko yii, onigbọwọ kankan ko tii si fun oun lati ja ija naa, to si n ke si aarẹ mMuhammadu Buhari atawọn ọlọrọ lorilẹede yii, lati wa se iranwọ fun lori ika oun. Oyekola ni lai si onigbọwọ, wọn le gba bẹliti agbaye naa lọwọ oun, eyi to le se akoba fun ẹsẹ kikan to yan laayo, ti yoo si da omi tutu si lọkan.


African Sports Personality of the Year award: BBC kéde àwọn tó pegedé láti gba àmì ẹ̀yẹ èrè ìdárayá ọdún 2021

Ileeṣẹ iroyin BBC ti kede orukọ awọn eeyan to fa kalẹ fun ami ẹye ẹni to pegede julọ ninu ere idaraya lọdun  2021. Igbimọ awọn akọroyin lati ilẹ Afrika ati ilẹ Gẹẹsi lo ṣe akojọpọ orukọ awọn eeyan mẹfa naa. Wọn yan awọn eeyan ọhun gẹgẹ bii aṣeyọri wọn ninu awọn ifẹsẹwọnsẹ ti wọn ti kopa kaakiri agbaye laarin oṣu Kiini si oṣu Kẹsan an, ọdun 2021. Bakan naa ni wọn tun yan awọn eeyan naa lori awọn aṣeyọri wọn yatọ si ipa ti wọn n ko ninu ere idaraya. Awọn eeyan naa ree: Orilẹ-ede: Kenya Ọjọ ori: 37 Ere: Ere-ije gigun Eliud Kipchoge di gbajumọ lẹyin to jawe olubori ninu ere ije oni maili mẹrindinlogun ninu idije Olympic. Lẹyin naa ni igbimọ Olympic naa kede orukọ rẹ gẹgẹ bii okunrin to tayọ julọ ninu idijẹ ọhun.


Bakan naa ni wọn tun yan awọn eeyan naa lori awọn aṣeyọri wọn yatọ si ipa ti wọn n ko ninu ere idaraya. Awọn eeyan naa ree: Orilẹ-ede: Kenya Ọjọ ori: 37 Ere: Ere-ije gigun Eliud Kipchoge di gbajumọ lẹyin to jawe olubori ninu ere ije oni maili mẹrindinlogun ninu idije Olympic. Lẹyin naa ni igbimọ Olympic naa kede orukọ rẹ gẹgẹ bii okunrin to tayọ julọ ninu idijẹ ọhun. Okunrin ọhun jawe olubori ninu idije mẹtala ninu marundinlogun to ti kopa ninu rẹ. Lẹni ọdun mẹrindinlogoji, Eliud Kipchoge ni okunrin to dagba julọ ti yoo bori ninu ere-ije gigun ninu idije Olympic lẹyin Calos Lopes, lati Portugal lọdun 1984. Orilẹ-ede: Kenya Ọjọ ori: 27 Ere: Ere-ije gigun Faith Kipyegon bori ninu ere 1,500 mita lẹyin to ti kọkọ bori ninu ere ije naa ni Rio de Janeiro lọdun 2016.


Okunrin ọhun jawe olubori ninu idije mẹtala ninu marundinlogun to ti kopa ninu rẹ. Lẹni ọdun mẹrindinlogoji, Eliud Kipchoge ni okunrin to dagba julọ ti yoo bori ninu ere-ije gigun ninu idije Olympic lẹyin Calos Lopes, lati Portugal lọdun 1984. Orilẹ-ede: Kenya Ọjọ ori: 27 Ere: Ere-ije gigun Faith Kipyegon bori ninu ere 1,500 mita lẹyin to ti kọkọ bori ninu ere ije naa ni Rio de Janeiro lọdun 2016. Lẹyin to bori tan lo fi aṣeyọri naa sọ ori ọmọ rẹ obinrin to jẹ ọmọ ọdun mẹta, eyii to ni oun lo fun oun ni iwuri lati ṣe aṣeyọri. Bo ṣe fi ami ẹyẹ naa sọri ọmọ rẹ ṣe pataki nitori oun ni elere ije kẹta ti yoo bi ọmọ, ti yoo si tun jawe olubori ninu idije lẹyin to bimọ tan. Awọn meji akọkọ ni Shirley Strickland latri Australia ati Francoise Mbango lati Cameroon.


Lẹyin to bori tan lo fi aṣeyọri naa sọ ori ọmọ rẹ obinrin to jẹ ọmọ ọdun mẹta, eyii to ni oun lo fun oun ni iwuri lati ṣe aṣeyọri. Bo ṣe fi ami ẹyẹ naa sọri ọmọ rẹ ṣe pataki nitori oun ni elere ije kẹta ti yoo bi ọmọ, ti yoo si tun jawe olubori ninu idije lẹyin to bimọ tan. Awọn meji akọkọ ni Shirley Strickland latri Australia ati Francoise Mbango lati Cameroon. Orilẹ-ede: Kenya Ọjọ ori: 27 Ere: Ere-ije 200m Ntando Mahlangu jawe olubori ninu ere idaraya awọn akandan ẹda fun igba akọkọ lasiko to wa ni ọmọ ọdun mẹrinla lọdun 2016. Lọdun yii, o tun jawe olubori ninu ifẹwọnsẹ long jump ninu idije Olympic ni Tokyo. Igba to wa ni ọmọ ọdun mẹwaa ni wọn ge ẹsẹ rẹ mejeji nitori ẹsẹ naa kọ lati dagbe bi awọn ẹya ara rẹ to ku ṣe n dagba.


Orilẹ-ede: Kenya Ọjọ ori: 27 Ere: Ere-ije 200m Ntando Mahlangu jawe olubori ninu ere idaraya awọn akandan ẹda fun igba akọkọ lasiko to wa ni ọmọ ọdun mẹrinla lọdun 2016. Lọdun yii, o tun jawe olubori ninu ifẹwọnsẹ long jump ninu idije Olympic ni Tokyo. Igba to wa ni ọmọ ọdun mẹwaa ni wọn ge ẹsẹ rẹ mejeji nitori ẹsẹ naa kọ lati dagbe bi awọn ẹya ara rẹ to ku ṣe n dagba. Orilẹ-ede: Namibia Ọjọ ori: 18 Ere: Ere-ije Igba to wa lẹni ọdun marundinlogun lo kọkọ gba goolu fun orilẹ-ede rẹ ninu idije Tokyo Olympic 2020. Orilẹ-ede: Senegal Ọjọ ori: 29 Ere: Adele bọọlu alafẹsẹgba Edouard Mendy ti ṣe bẹbẹ lati igba to ti darapọ mọ ẹgbẹ agbabọọlu Chelsea lati Rennes. Orukọ rẹ wọ inu iwe itan gẹgẹ bii adele ẹgbẹ agbabọọlu akọkọ lati ilẹ Afrika ti yoo kopa ninu idije Champions League.


Orilẹ-ede: Namibia Ọjọ ori: 18 Ere: Ere-ije Igba to wa lẹni ọdun marundinlogun lo kọkọ gba goolu fun orilẹ-ede rẹ ninu idije Tokyo Olympic 2020. Orilẹ-ede: Senegal Ọjọ ori: 29 Ere: Adele bọọlu alafẹsẹgba Edouard Mendy ti ṣe bẹbẹ lati igba to ti darapọ mọ ẹgbẹ agbabọọlu Chelsea lati Rennes. Orukọ rẹ wọ inu iwe itan gẹgẹ bii adele ẹgbẹ agbabọọlu akọkọ lati ilẹ Afrika ti yoo kopa ninu idije Champions League. Orilẹ-ede: South Africa Ọjọ ori: 24 Ere: Breaststroke Tatjana Schoenmaker ni obinrinn akọkọ ti yoo gba ife ẹyẹ Olympic fun South Africa lati ọdun 2000. Nigba to  ba awọn akọroyin sọrọ lẹyin to gba ami ẹyẹ naa tan, o ni afojusun oun lọwọ yii ni ki oun bẹrẹ si n ṣe daadaa ju ti tẹlẹ lọ.


Orilẹ-ede: South Africa Ọjọ ori: 24 Ere: Breaststroke Tatjana Schoenmaker ni obinrinn akọkọ ti yoo gba ife ẹyẹ Olympic fun South Africa lati ọdun 2000. Nigba to  ba awọn akọroyin sọrọ lẹyin to gba ami ẹyẹ naa tan, o ni afojusun oun lọwọ yii ni ki oun bẹrẹ si n ṣe daadaa ju ti tẹlẹ lọ.


Jurgen Klopp: Akọ́nimọ̀ọ́gbá Liverpool tọwọ́ bọ̀wé àdéhùn tuntun tí yóò múu wà nípò di ọdún 2026

Akọnimọọgba ẹgbẹ agbabọọlu Liverpool, ti buwọlu  adehun afikun ọlọọdun meji kun adehun rẹ to wa nilẹ tẹlẹ pẹlu ẹgbẹ agbabọọlu naa. Lọdun 2024 lo yẹ ki adehun rẹ to wa nilẹ tẹlẹ pari, ṣugbọn adehun tuntun to fọwọsi bayii ti sun un di ọdun 2026 bayii. Ni ọdun 2015 ni Klopp darapọ mọ Liverpool ki o to sọ ọ bi ẹna loṣu kẹta ọdun 2022 pe o ṣeeṣe ki oun gba isinmi kuro lẹnu iṣẹ akọnimọọgba lasiko ti saa adehun oun ba pari lọdun 2024. Ife ẹyẹ marun ni Klopp ti gba pẹlu Liverpool lati igba to ti dara pọ mọ wọn. Nigba to darapọ mọ ẹgbẹ agbabọọlu naa lọdun 2015, Klopp ṣeleri ati mu idunnu wa fawọn ololufẹ agbabọọlu naa lati mu wọn di ẹni to ni igbagbọ to jinlẹ ninu ilepa ikọ agbabọọlu naa lati ṣe aṣeyọri. Nigba naa, Liverpool ko tii gba ife ẹyẹ liigi ilẹ Gẹẹsi lati ọdun 1990.


Ife ẹyẹ marun ni Klopp ti gba pẹlu Liverpool lati igba to ti dara pọ mọ wọn. Nigba to darapọ mọ ẹgbẹ agbabọọlu naa lọdun 2015, Klopp ṣeleri ati mu idunnu wa fawọn ololufẹ agbabọọlu naa lati mu wọn di ẹni to ni igbagbọ to jinlẹ ninu ilepa ikọ agbabọọlu naa lati ṣe aṣeyọri. Nigba naa, Liverpool ko tii gba ife ẹyẹ liigi ilẹ Gẹẹsi lati ọdun 1990. Klopp ko ikọ naa sodi gba ife ẹyẹ Champions League Yuroopu ni saa liigi ọdun 2018 si 2019 ki o to ko wọn sodi gba ife ẹyẹ liigi lọdun 2020. Nigba to n buwọlu adehun tuntun naa, Klopp ni "inu oun dun, ayọ oun kun, oun si rii gẹgẹ bi anfani nlanla" Klopp fi kun un pe " Nigba tawọn to ni ẹgbẹ agbabọọlu naa mu aba adehun tuntun tọ mi wa, mo bi ara mi leere ibeere ti mo maa n beere ni gbangba lọpọ igba. Ṣe mo ni agbara ati okun lati  ṣiṣẹ naa lẹẹkansi lati ṣe awọn ohun ti ẹgbẹ agbabọọlu to dara yii nilo latọdọ ẹni to di ipo akọnimọọgba mu?"


Klopp ko ikọ naa sodi gba ife ẹyẹ Champions League Yuroopu ni saa liigi ọdun 2018 si 2019 ki o to ko wọn sodi gba ife ẹyẹ liigi lọdun 2020. Nigba to n buwọlu adehun tuntun naa, Klopp ni "inu oun dun, ayọ oun kun, oun si rii gẹgẹ bi anfani nlanla" Klopp fi kun un pe " Nigba tawọn to ni ẹgbẹ agbabọọlu naa mu aba adehun tuntun tọ mi wa, mo bi ara mi leere ibeere ti mo maa n beere ni gbangba lọpọ igba. Ṣe mo ni agbara ati okun lati  ṣiṣẹ naa lẹẹkansi lati ṣe awọn ohun ti ẹgbẹ agbabọọlu to dara yii nilo latọdọ ẹni to di ipo akọnimọọgba mu?" "Ko gba mi lọpọ akoko lati ri idahun sii..ifẹ ibi yii ti gba ọkan mi." Bakan naa lawọn amugbalẹgbẹ rẹ, Pep Lijnders ati Peter Krawietz naa ti tọwọ bọ iwe adehun tuntun pẹlu.


"Ko gba mi lọpọ akoko lati ri idahun sii..ifẹ ibi yii ti gba ọkan mi." Bakan naa lawọn amugbalẹgbẹ rẹ, Pep Lijnders ati Peter Krawietz naa ti tọwọ bọ iwe adehun tuntun pẹlu.


UCL results: Wo ìdí tí ó fi rọrùn fún Chelsea láti bu ìfọ́jú lu Manchester City lẹ́ẹ̀mẹẹ̀ta léra wọn

Yoruba bọ, wọn ni paa lẹẹkinni, paa lẹẹkeji, paa lẹẹkẹta. Bi oju ọhun ko ba fọ, yoo di bai bai. Bayii ni Chelsea ṣe dijgbaju olooyi ru Manchester City nini ifẹsẹwọnsẹ aṣekagba UEFA Champions to waye lalẹ ọjọ Abamẹta ọjọ kọkandinlọgbọn oṣu karun ọdun 2021. Ninu idije Premier League ni Chelsea ti kọkọ fagba han Man City lẹyin ti Thomas Tuchel di akọnimọọgba Chelsea. Kẹrẹ kẹrẹ, Man City ati Chelsea tun pade nini ipele to kangun si aṣekagba idije FA Cup, iya naa lo tun bade fun Man City lọwọ Chelsea. Ọpọ lo ti ro pe ina eṣi ko le jo Man City nigba mẹta lere wọn, amọ ina yii jo wọn raurau nio.


Ninu idije Premier League ni Chelsea ti kọkọ fagba han Man City lẹyin ti Thomas Tuchel di akọnimọọgba Chelsea. Kẹrẹ kẹrẹ, Man City ati Chelsea tun pade nini ipele to kangun si aṣekagba idije FA Cup, iya naa lo tun bade fun Man City lọwọ Chelsea. Ọpọ lo ti ro pe ina eṣi ko le jo Man City nigba mẹta lere wọn, amọ ina yii jo wọn raurau nio. Aṣeju Pep Guardiola ṣakoba fun Manchester City Ọpọ onimọ nipa ere bọọlu ni wọn ti di ẹbi ru olukọni Man City, Pep Guardiola fun aṣeju nipa bi o ṣe maa n to awọn agbabọọlu to maa n lo fun awọn ifẹsẹwọnsẹ to lamilaaka. Iru iṣẹlẹ yii ti ṣẹlẹ fun igba meji ninu idije Champions League nigba ti ẹgbẹ agbabọọlu Lyon ati Monaco lo City jade ninu idije naa lai ro tẹlẹ. Ohun to ya gbogbo eeyan lẹnu to fi mọ olukọni Chelsea fun ra rẹ, Tuchel ni pe Guardiola ko fi agbaọjẹ agbabọọlu arin gbungbun rẹ Fernandinho sara awọn to bẹrẹ ifẹsẹwọnsẹ aṣekagba Champions League ọjọ Abamẹta.


Aṣeju Pep Guardiola ṣakoba fun Manchester City Ọpọ onimọ nipa ere bọọlu ni wọn ti di ẹbi ru olukọni Man City, Pep Guardiola fun aṣeju nipa bi o ṣe maa n to awọn agbabọọlu to maa n lo fun awọn ifẹsẹwọnsẹ to lamilaaka. Iru iṣẹlẹ yii ti ṣẹlẹ fun igba meji ninu idije Champions League nigba ti ẹgbẹ agbabọọlu Lyon ati Monaco lo City jade ninu idije naa lai ro tẹlẹ. Ohun to ya gbogbo eeyan lẹnu to fi mọ olukọni Chelsea fun ra rẹ, Tuchel ni pe Guardiola ko fi agbaọjẹ agbabọọlu arin gbungbun rẹ Fernandinho sara awọn to bẹrẹ ifẹsẹwọnsẹ aṣekagba Champions League ọjọ Abamẹta. Ohun to tumọ si nipe ko si agbabọọlu to le di aarin mu fun City ni wọn igba ti o jẹ pe Rodri tabi Fernandinho ko si nibẹ. Eyi lo ṣakoba fun City nitori ti wọn ba ti lọ siwaju bayii ni Chelsea ri ọna lọ si ile wọn lati ṣe wọn ni suta. Apa keji ere bọọlu naa ni Guardiola gbe Fernadinho wọle, ṣugbọn ẹpa ko boro mọ.


Ohun to tumọ si nipe ko si agbabọọlu to le di aarin mu fun City ni wọn igba ti o jẹ pe Rodri tabi Fernandinho ko si nibẹ. Eyi lo ṣakoba fun City nitori ti wọn ba ti lọ siwaju bayii ni Chelsea ri ọna lọ si ile wọn lati ṣe wọn ni suta. Apa keji ere bọọlu naa ni Guardiola gbe Fernadinho wọle, ṣugbọn ẹpa ko boro mọ.


Ìwọ́de àwọn olólùfẹ́ Man U fọwọ́ ago sẹ́yìn fún Man City láti gba ife ẹ̀yẹ Premier League

Lẹyin tawọn ololufẹ ẹgbẹ agbabọọlu Manchester City ati Liverpool ti wa ni ikalẹ kaakiri agbaaye lati wo ifẹsẹwọnsẹ wọn to yẹ ko waye lọjọ keji oṣu karun un ọdun 2021, lawọn alaṣẹ idije Premier League kede pe wọn ti sun ifẹsẹwọnsẹ naa siwaju. Idi abajọ ni pe ọgọọrọ awọn ololufẹ Man U yabo papa iṣere Old Trafford nibi ti wọn ṣe iwọde tako ẹbi Glazer to ra ẹgbẹ agbabọọlu naa lori bi Man U ṣe wa lara awọn ikọ agbabọọlu mẹfa to buwọlu iwe lati yapa lọ da idije European Super League ti ko kẹsẹ jari. Bakan naa ni wọn lo ifẹhonuhan ti wọn ṣe lati sọ fun ẹbi Glazer pe ki wọn yọwọ lọrọ Man United pe ki wọn ta ikọ agbabọọlu naa ni kiakia. Awọn alaṣẹ idije Premier League yoo ṣepade pẹlu Man U ati Liverpool bayii lati sọ ọjọ ti ifẹsẹwọnsẹ naa yoo waye. Niiṣe ni ero kun ita papa iṣere Old Trafford biba, nigba tawọn kan ninu wọn rapala wọle ti wọn si duro sori papa iṣere naa. Awọn alaṣẹ idije liigi naa sọ pe abo awọn eeyan to wa ni papa iṣere Old Trafford lọjọ Aiku lo ṣe koko.


Awọn alaṣẹ idije Premier League yoo ṣepade pẹlu Man U ati Liverpool bayii lati sọ ọjọ ti ifẹsẹwọnsẹ naa yoo waye. Niiṣe ni ero kun ita papa iṣere Old Trafford biba, nigba tawọn kan ninu wọn rapala wọle ti wọn si duro sori papa iṣere naa. Awọn alaṣẹ idije liigi naa sọ pe abo awọn eeyan to wa ni papa iṣere Old Trafford lọjọ Aiku lo ṣe koko. Iroyin tiẹ sọ pe ọlọpaa kan ṣeeṣe nibi to ti n dari awọn ololufẹ Man U to yabo papa isẹre Old Trafford. Manchester United lo wa ni ipo keji lọwọ yii lori tabili idije Premier League, nigba ti orogun wọn, Manchester City wa loke tente. Manchester City ko ba gba ife ẹyẹ Premier League lọjọ Aiku to ba jẹ pe Man U fidi rẹmi ti Liverpool ti ere bọọlu naa ba waye.


Iroyin tiẹ sọ pe ọlọpaa kan ṣeeṣe nibi to ti n dari awọn ololufẹ Man U to yabo papa isẹre Old Trafford. Manchester United lo wa ni ipo keji lọwọ yii lori tabili idije Premier League, nigba ti orogun wọn, Manchester City wa loke tente. Manchester City ko ba gba ife ẹyẹ Premier League lọjọ Aiku to ba jẹ pe Man U fidi rẹmi ti Liverpool ti ere bọọlu naa ba waye. Bi ọrọ ṣe ri bayii, City ni lati jawe olubori ninu ifẹsẹwọnsẹ kan sii lati gba ife ẹyẹ Premier League ti saa bọọlu yii.


Bi ọrọ ṣe ri bayii, City ni lati jawe olubori ninu ifẹsẹwọnsẹ kan sii lati gba ife ẹyẹ Premier League ti saa bọọlu yii.


Squash: Dele Oladejo ní eré ìdáráyá náà yóò pèsè iṣẹ́ àti owó fáráàlú

Ni orilẹede Naijiria, ọpọ eeyan ni ko mọ nipa ere idaraya miran mọ yatọ si ere bọọlu, eyi to lokiki yika aye. Ọpọ eeyan ni ko si mọ pe ere idaraya ẹlẹyin ti wọn n gba mọ iganna, "Squash",  jẹ ọkan gboogi lara awọn ọna ti awọn orilẹede to ti goke agba l'agbaye fi n se agbega eto ilera ati ọrọ aje wọn. Bo tilẹ jẹ wi pe ere idaraya naa ko ti i fi bẹẹ wọ pọ ni orilẹede Naijiria, amọ awọn akọṣẹmọṣẹ nipa ere idaraya Squash kan ti ṣe alaye fun BBC Yoruba wi pe, orisun ọrọ ati ilera pipe ni ere idaraya naa, ti a ba le kọ ibi ara si i. Agba ọjẹ ninu ere idaraya naa, Dokita Oludele Oladejo ṣe alaye wi pe ijọba gbọdọ wa ọna lati gbe ere idaraya naa larugẹ nitori pe o le ṣe anfani to pọ fun ọrọ aje aladani ati fun orilẹede l'apapọ. Dele Ọladejo si lo se agbatẹru idije Squash nilu Ibadan laipẹ yii fawọn ọjẹ wẹwẹ elere idaraya naa ti ọjọ ori wọn wa laarin ọdun mẹtala si mẹtadinlogun. Dokita onisegun oyinbo naa ni, "Ere idaraya Squash jẹ eto ọrọ aje lọna tiẹ nitori pe fun awọn to n gba a, iṣẹ aṣejere ati aṣelowo ni. Awọn ti yoo ma a mojuto akoso ere idaraya naa, iṣẹ lo jẹ fun awọn yẹn pẹlu.


Dele Ọladejo si lo se agbatẹru idije Squash nilu Ibadan laipẹ yii fawọn ọjẹ wẹwẹ elere idaraya naa ti ọjọ ori wọn wa laarin ọdun mẹtala si mẹtadinlogun. Dokita onisegun oyinbo naa ni, "Ere idaraya Squash jẹ eto ọrọ aje lọna tiẹ nitori pe fun awọn to n gba a, iṣẹ aṣejere ati aṣelowo ni. Awọn ti yoo ma a mojuto akoso ere idaraya naa, iṣẹ lo jẹ fun awọn yẹn pẹlu. Ijọba gan yoo maa gba owo ori lọwọ awọn oṣiṣẹ tabi lọwọ awọn to n gba Squash, to ba di ere idaraya nla". Oladejo ni ere bọọlu ti wọn n gba mọ iganna yii, iyẹn "Squash" ki i ṣe ere idaraya lasan nitori ojulowo iṣẹ oojọ to n fun ni lokun, to si tun le mu ọpọlọpọ owo wọle ni. O parọwa si awọn obi ati ijọba lati fun awọn ọmọ lanfani kikopa ninu ere idaraya naa nitori pupọ ọmọde ni yoo fakọyọ, ti wọn ba fun wọn ni anfani lati se ere idaraya naa.


Ijọba gan yoo maa gba owo ori lọwọ awọn oṣiṣẹ tabi lọwọ awọn to n gba Squash, to ba di ere idaraya nla". Oladejo ni ere bọọlu ti wọn n gba mọ iganna yii, iyẹn "Squash" ki i ṣe ere idaraya lasan nitori ojulowo iṣẹ oojọ to n fun ni lokun, to si tun le mu ọpọlọpọ owo wọle ni. O parọwa si awọn obi ati ijọba lati fun awọn ọmọ lanfani kikopa ninu ere idaraya naa nitori pupọ ọmọde ni yoo fakọyọ, ti wọn ba fun wọn ni anfani lati se ere idaraya naa. O fi kun ọrọ rẹ pe "ijọba ni lati wa ọna to fi jẹ pe gbogbo awọn ere idaraya wọnyii ni yoo jẹ gboogi ohun ti wọn n na owo le. Bakan naa ni ki wọn fi anfani silẹ fun awọn akọṣẹmọṣẹ to n kọ ọmọ nipa awọn ere yii lati lọ kọọ nibi ti o yẹ, nitori pe ere ti o wa nibẹ kọja nnkan ti a ro". Lẹyin idije ere idaraya Squash to waye ni ibudo igbafẹ Recreation Club nilu Ibadan naa ni wọn ti pin oniruuru ẹbun fawọn ọmọ to fakọyọ lọkunrin ati lobinrin, ninu idije naa.


O fi kun ọrọ rẹ pe "ijọba ni lati wa ọna to fi jẹ pe gbogbo awọn ere idaraya wọnyii ni yoo jẹ gboogi ohun ti wọn n na owo le. Bakan naa ni ki wọn fi anfani silẹ fun awọn akọṣẹmọṣẹ to n kọ ọmọ nipa awọn ere yii lati lọ kọọ nibi ti o yẹ, nitori pe ere ti o wa nibẹ kọja nnkan ti a ro". Lẹyin idije ere idaraya Squash to waye ni ibudo igbafẹ Recreation Club nilu Ibadan naa ni wọn ti pin oniruuru ẹbun fawọn ọmọ to fakọyọ lọkunrin ati lobinrin, ninu idije naa. Bakan naa ni ọmọkunrin meji, ti wọn jẹ ọmọ iya kan naa gba ẹbun ẹkọ ọfẹ titi de ile ẹkọ giga fasiti eyi ti apapọ awọn elere idaraya Squash to wa nibudo igbafẹ Recreation Club nilu Ibadan se agbatẹru rẹ.


Bakan naa ni ọmọkunrin meji, ti wọn jẹ ọmọ iya kan naa gba ẹbun ẹkọ ọfẹ titi de ile ẹkọ giga fasiti eyi ti apapọ awọn elere idaraya Squash to wa nibudo igbafẹ Recreation Club nilu Ibadan se agbatẹru rẹ.


UFC 261: Kamaru Usman gba ife ẹ̀yẹ UFC Welterweight lẹ́yìn tó sán bàǹtẹ́ ìyà fún Jorge Masvidal

Ajẹkun iya ni Jorge Masvidal jẹ lọwọ Kamaru Usman to jẹ ọmọ Naijiria lasiko ifẹṣẹkubiojo to waye ni aarin awọn mejeeji ni Florida. Awọn mejeeji jijakadi lati figagbaga lori ẹni ti yio gba Ami Ẹyẹ UFC welterweight. Ijakadi naa to waye ni Jacksonville ni Florida ni Kamaru ti ṣe bẹbẹ laarin awọn ololufẹ rẹ to le ni ẹgbẹrun lọna marundinlogun, 15,000 to wa wo iran. Ijakadi naa waye lati fi idi rẹ mulẹ ẹni gan an to kujuwọn lati gba UFC welterweight laarin awọn mejeeji. Ni saa akọkọ idije naa, round one, awọn mejeeji lo ṣe daradara ti wọn si sa ipa wọn lati fi agba han ẹnikẹji. Amọ ni saa keji idije naa, round two, Kamaru to ti rẹkẹ Masvidal fi akọ han to si lu u ni alubami.


Ijakadi naa waye lati fi idi rẹ mulẹ ẹni gan an to kujuwọn lati gba UFC welterweight laarin awọn mejeeji. Ni saa akọkọ idije naa, round one, awọn mejeeji lo ṣe daradara ti wọn si sa ipa wọn lati fi agba han ẹnikẹji. Amọ ni saa keji idije naa, round two, Kamaru to ti rẹkẹ Masvidal fi akọ han to si lu u ni alubami. Eleyii ti mu ki Usman lamilaaka ju ti tẹlẹ lọ, ti o si ti di igba mọkandinlogun si ẹyọkan, 19-1 ti o ti fakọyọ ninu idije ifẹṣẹkubiojo. Ninu ọrọ rẹ, Kamaru ni ohun ti sọ fun awọn eniyan pe oun ṣẹṣẹ mu ẹyẹ bọ lapo ni, nitori naa ki ẹ farabalẹ ma a wo iran oun. Bakan naa ni Kamaru  ni o da oun loju wi pe laipẹ gbogbo eniyan ni yoo ri wi pe oun lo darajulọ gẹgẹ bi afẹsẹkubiojo ni agbaye.


Eleyii ti mu ki Usman lamilaaka ju ti tẹlẹ lọ, ti o si ti di igba mọkandinlogun si ẹyọkan, 19-1 ti o ti fakọyọ ninu idije ifẹṣẹkubiojo. Ninu ọrọ rẹ, Kamaru ni ohun ti sọ fun awọn eniyan pe oun ṣẹṣẹ mu ẹyẹ bọ lapo ni, nitori naa ki ẹ farabalẹ ma a wo iran oun. Bakan naa ni Kamaru  ni o da oun loju wi pe laipẹ gbogbo eniyan ni yoo ri wi pe oun lo darajulọ gẹgẹ bi afẹsẹkubiojo ni agbaye.


EURO 2020: Ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù England gbàgbọ́ pé àwọn lè gba ife ẹ̀yẹ EURO

Bi ẹgbẹ agbabọọlu England ṣe gbajugbaja to, wọn ko tii gba ife ẹyẹ EURO ri ninu itan wọn. O ti pe ọdun marundinlọgọta ti England ti de ipele aṣekagba idije bọọlu afẹsẹgba to gbojigan kẹyin lẹyin ti wọn gba ife ẹyẹ agbaaye lọdun 1966. Eyi túmọ si pe England ko tii de ipele aṣekagba idije EURO ri. Akọnimọọgba ẹgbẹ agbabọọlu England, Gareth Southgate ko ṣai mọ eleyii, idi ree ti o fi kepe awọn agbabọọlu rẹ lati fakọyọ nigba ti wọn ba koju Denmark ninu ifẹsẹwọnsẹ to kangun sí aṣekagba alẹ Ọjọru. Southgate ni lootọọ ni England ko tii de ipele aṣekagba idije EURO ri, ṣugbọn o ni awọn agbabọọlu oun ti ṣetan lati ṣe iwuri fun orilẹ-ede wọn. O ni awọn agbabọọlu to n ṣoju England lọwọ yii le jẹ ikọ agbabọọlu akọkọ ti yoo gbe England wọ ipele aṣekagba idije EURO.


Akọnimọọgba ẹgbẹ agbabọọlu England, Gareth Southgate ko ṣai mọ eleyii, idi ree ti o fi kepe awọn agbabọọlu rẹ lati fakọyọ nigba ti wọn ba koju Denmark ninu ifẹsẹwọnsẹ to kangun sí aṣekagba alẹ Ọjọru. Southgate ni lootọọ ni England ko tii de ipele aṣekagba idije EURO ri, ṣugbọn o ni awọn agbabọọlu oun ti ṣetan lati ṣe iwuri fun orilẹ-ede wọn. O ni awọn agbabọọlu to n ṣoju England lọwọ yii le jẹ ikọ agbabọọlu akọkọ ti yoo gbe England wọ ipele aṣekagba idije EURO. Southgate fikun ọrọ rẹ pe nkan idunnu ati iwuri lo jẹ pe gbogbo eeyan ilẹ Gẹẹsi lo wa lẹyin awọn. "A ti wa ni igbaradi fun ifẹsẹwọnsẹ pẹlu Denmark ti yoo waye ni papa iṣere Wembley. Awọn agbabọọlu wa ti ni iriri ipele yii ri lẹyin ti a de ipele to kangun sí aṣekagba ninu idije ife ẹyẹ agbaaye ọdun 2018 ni Russia.


Southgate fikun ọrọ rẹ pe nkan idunnu ati iwuri lo jẹ pe gbogbo eeyan ilẹ Gẹẹsi lo wa lẹyin awọn. "A ti wa ni igbaradi fun ifẹsẹwọnsẹ pẹlu Denmark ti yoo waye ni papa iṣere Wembley. Awọn agbabọọlu wa ti ni iriri ipele yii ri lẹyin ti a de ipele to kangun sí aṣekagba ninu idije ife ẹyẹ agbaaye ọdun 2018 ni Russia. A mọ pe ko le rọrun pẹlu Denmark ṣugbọn ere bọọlu ti gbogbo eeyan yoo gbadun ni," Southgate lo sọ bẹẹ. Akọnimọọgba ilẹ Gẹẹsi ni ko si ewu loko fún ikọ England afi giri aparo lasan. Southgate ni Denmark lo le maa kọminu nitori awọn ni wọn ti gba ife naa lọdun 1992.


A mọ pe ko le rọrun pẹlu Denmark ṣugbọn ere bọọlu ti gbogbo eeyan yoo gbadun ni," Southgate lo sọ bẹẹ. Akọnimọọgba ilẹ Gẹẹsi ni ko si ewu loko fún ikọ England afi giri aparo lasan. Southgate ni Denmark lo le maa kọminu nitori awọn ni wọn ti gba ife naa lọdun 1992.


Lekan Salami Stadium: Ìjọba Oyo fèsì padà lórí aríwísí pé omi wọ pápá tí Makinde fi N5.3bn tún ṣe

Omi lórí pápá ìṣeré Adamasingba kìí ṣe tuntun, ó lè ṣẹlẹ níbi kíbi- Ìjọba OyoSeyi Makinde ṣí pàpá ìṣeré tó fi N5.3bn tún ṣe àmọ́ òjo bàá jẹ́ lọ́jọ́ ayẹyẹ ìṣíde Ijọba ipinlẹ ti fesi lori iroyin to gba ori ayelujara nipa bi omi ṣe dagun si ori papa iṣere Adamasingba ti Gomina Seyi Makinde ipinlẹ Oyo ṣi ni Ọjọ́rú. Nigba ti o n ba BBC Yoruba sọrọ, akọwe iroyin fún Gomina Makinde, Taiwo Adisa sọ pe omi to dagun lori papa iṣere naa kii ṣe ohun ti oju ko riri. Ọgbẹni Adisa ni "iru nkan bayii naa n ṣẹlẹ ní òkè òkun to fi mọ ninu idije Premier League gan an. Ọpọ ìgbà ni a máa n ri bi yinyin ṣe maa n jabọ, ti o si máa n ṣakoba fun papa iṣere ti wọn ti n gbabọọlu. Igba miiran gan an, wọn máa wọgile ere bọọlu ti yinyin ba ti pọju lori papa. Bakan naa lo fikun pe iṣẹ atunse papa ere idaraya naa ṣi n lọ lọwọ, ti isẹ ko si tii pari patapata nibẹ.


Ọpọ ìgbà ni a máa n ri bi yinyin ṣe maa n jabọ, ti o si máa n ṣakoba fun papa iṣere ti wọn ti n gbabọọlu. Igba miiran gan an, wọn máa wọgile ere bọọlu ti yinyin ba ti pọju lori papa. Bakan naa lo fikun pe iṣẹ atunse papa ere idaraya naa ṣi n lọ lọwọ, ti isẹ ko si tii pari patapata nibẹ. "Agbaṣẹse to n se atunse papa isere idaraya naa ṣẹṣẹ gbin koriko sori papa ere bọọlu ọhún, ni nkan bi oṣu meji sẹyin. Gomina Makinde si lo pinnu lati ṣi papa iṣere naa ki ẹgbẹ agbabọọlu Shooting Stars le lanfaani lati máa lo o fún igbaradi idije Super 8 wọn ni. Ijebu Ode ni Shooting Stars ti n lọ gbabọọlu lati ọjọ yii wa, eleyii ti ko si bojumu to."


"Agbaṣẹse to n se atunse papa isere idaraya naa ṣẹṣẹ gbin koriko sori papa ere bọọlu ọhún, ni nkan bi oṣu meji sẹyin. Gomina Makinde si lo pinnu lati ṣi papa iṣere naa ki ẹgbẹ agbabọọlu Shooting Stars le lanfaani lati máa lo o fún igbaradi idije Super 8 wọn ni. Ijebu Ode ni Shooting Stars ti n lọ gbabọọlu lati ọjọ yii wa, eleyii ti ko si bojumu to." O wa fikun pe o buru jai ki odidi ilu Ibadan, to jẹ olu ìlú ijọba iwọ oorun guusu Naijiria tẹlẹ má ni papa iṣere ti ẹgbẹ agbabọọlu ipinlẹ Oyo le maa lo. Idi niyii, ti ijọba fi tètè ṣi papa iṣere naa nigba ti agbaṣẹṣe ko ti pari iṣẹ lori papa iṣere naa. Fún àwọn tí wọn n sọ pé ijọba na biliọnu marun o le diẹ naira (N5bn) lori papa iṣere lasan, Taiwo Adisa ni kii ṣe ori papa Adamasingba nikan ni owo wà fún o.


O wa fikun pe o buru jai ki odidi ilu Ibadan, to jẹ olu ìlú ijọba iwọ oorun guusu Naijiria tẹlẹ má ni papa iṣere ti ẹgbẹ agbabọọlu ipinlẹ Oyo le maa lo. Idi niyii, ti ijọba fi tètè ṣi papa iṣere naa nigba ti agbaṣẹṣe ko ti pari iṣẹ lori papa iṣere naa. Fún àwọn tí wọn n sọ pé ijọba na biliọnu marun o le diẹ naira (N5bn) lori papa iṣere lasan, Taiwo Adisa ni kii ṣe ori papa Adamasingba nikan ni owo wà fún o. "Ipele mẹta ni iṣẹ lori papa iṣere Adamasingba yìí pin sí, agbaṣẹṣe ṣẹṣẹ n pari iṣẹ lọ lori ipele kinni ni iṣẹ papa iṣere naa ni. Agbaṣẹṣe sọ fún ijọba pe o kere tan, o máa to oṣu mẹta ki ori papa iṣere Adamasingba tó ṣee lo daadaa. Lara N5bn yìí naa ni agbaṣẹṣe yoo ti kọ oríṣìíríṣìí gbọngan ere idaraya pẹlu awọn ohun elo igbalode.


"Ipele mẹta ni iṣẹ lori papa iṣere Adamasingba yìí pin sí, agbaṣẹṣe ṣẹṣẹ n pari iṣẹ lọ lori ipele kinni ni iṣẹ papa iṣere naa ni. Agbaṣẹṣe sọ fún ijọba pe o kere tan, o máa to oṣu mẹta ki ori papa iṣere Adamasingba tó ṣee lo daadaa. Lara N5bn yìí naa ni agbaṣẹṣe yoo ti kọ oríṣìíríṣìí gbọngan ere idaraya pẹlu awọn ohun elo igbalode. Bakan naa, agbaṣẹṣe yóò tún kọ ile itura sí papa iṣere yìí láti lè maa ri owo ṣe àtúnṣe papa iṣere yìí," Adisa lo sọ bẹẹ. Amọ agbaṣẹṣe to n ṣiṣẹ atunse papa isere idaraya naa kọ láti bá BBC Yoruba sọrọ nigba ti a kàn sí lati gbọ tẹnu rẹ lori isẹlẹ to waye lana ọhun . Nnkan ayọ ati itura ni wẹliwẹli ojo maa n jẹ lọpọlọpọ igba ti o ba rọ si ori ilẹ fun gbogbo ẹda alaye.


Bakan naa, agbaṣẹṣe yóò tún kọ ile itura sí papa iṣere yìí láti lè maa ri owo ṣe àtúnṣe papa iṣere yìí," Adisa lo sọ bẹẹ. Amọ agbaṣẹṣe to n ṣiṣẹ atunse papa isere idaraya naa kọ láti bá BBC Yoruba sọrọ nigba ti a kàn sí lati gbọ tẹnu rẹ lori isẹlẹ to waye lana ọhun . Nnkan ayọ ati itura ni wẹliwẹli ojo maa n jẹ lọpọlọpọ igba ti o ba rọ si ori ilẹ fun gbogbo ẹda alaye. Ṣugbọn awuyewuye ni ojo to rọ l'Ọjọru nibi ayẹyẹ atunṣe papa iṣẹre Lekan Salami, to n bẹ ni Adamasingba mu lọwọ. Saaju ni gomina Seyi Makinde ti kede pe biliọnu marun ati miliọnu lọna ọọdunrun naira (N5.3bn) ni oun naa lati se atunse papa isere idaraya naa. Ọwọ eeyan si lo n foju soju sode lati pe wo papa isere awodamiẹnu naa, ti wọn lo ba tawọn ilẹ okeere mu, nigba to ba di sisi.


Ṣugbọn awuyewuye ni ojo to rọ l'Ọjọru nibi ayẹyẹ atunṣe papa iṣẹre Lekan Salami, to n bẹ ni Adamasingba mu lọwọ. Saaju ni gomina Seyi Makinde ti kede pe biliọnu marun ati miliọnu lọna ọọdunrun naira (N5.3bn) ni oun naa lati se atunse papa isere idaraya naa. Ọwọ eeyan si lo n foju soju sode lati pe wo papa isere awodamiẹnu naa, ti wọn lo ba tawọn ilẹ okeere mu, nigba to ba di sisi. Lara awọn eto ti wọn si la kalẹ fun ayẹyẹ sisi papa isere idaraya naa ni ifẹsẹwọnsẹ ere bọọlu laarin ẹgbẹ agbabọọlu 3SC ati NK Tabor Sezana lati orilẹede Slovenia. Ayẹyẹ iside naa bẹrẹ ni pẹrẹu ni nnkan bi i aago marun un irọlẹ, ohun gbogbo lo si n lọ leto-leto, ko to di wi pe ojo bẹrẹ ni papa iṣere naa. Lati ibẹ si ni ọpọplọpọ awọn eeyan ti o lọ wo iran ifẹsẹwọnsẹ ere bọọlu naa, ti bọ si ori itakun ayelujara lati fi aidun inu wọn han lori awọn kudiẹ-kudiẹ ti wẹliwẹli ojo naa tu sita lasiko ti ifẹsẹwọnsẹ n lọ lọwọ.


Lara awọn eto ti wọn si la kalẹ fun ayẹyẹ sisi papa isere idaraya naa ni ifẹsẹwọnsẹ ere bọọlu laarin ẹgbẹ agbabọọlu 3SC ati NK Tabor Sezana lati orilẹede Slovenia. Ayẹyẹ iside naa bẹrẹ ni pẹrẹu ni nnkan bi i aago marun un irọlẹ, ohun gbogbo lo si n lọ leto-leto, ko to di wi pe ojo bẹrẹ ni papa iṣere naa. Lati ibẹ si ni ọpọplọpọ awọn eeyan ti o lọ wo iran ifẹsẹwọnsẹ ere bọọlu naa, ti bọ si ori itakun ayelujara lati fi aidun inu wọn han lori awọn kudiẹ-kudiẹ ti wẹliwẹli ojo naa tu sita lasiko ti ifẹsẹwọnsẹ n lọ lọwọ. Lori opo ikansiraẹni Facebook, ẹnikan ti orukọ rẹ n jẹ Morufu Smith kọọ sibẹ pe, "Mo kọ iwe lati gbe oriyin fun Ṣeyi Makinde lori atunṣe papa iṣere Lekan Salami saaju ọjọ ayẹyẹ naa. Mo si fi kun ọrọ mi pe laipẹ laijina a o mọ boya ojulowo ni awọn nnkan ti wọn tun se nibẹ. O si ṣẹlẹ bẹẹ lasiko ti ifẹwọnsẹ n lọ lọwọ nitori ọpọlọpọ omi lo rogun si ori papa ti wọn ti n gba bọọlu, nitori ko si ibomii ti agbara ojo le ṣan si.


Lori opo ikansiraẹni Facebook, ẹnikan ti orukọ rẹ n jẹ Morufu Smith kọọ sibẹ pe, "Mo kọ iwe lati gbe oriyin fun Ṣeyi Makinde lori atunṣe papa iṣere Lekan Salami saaju ọjọ ayẹyẹ naa. Mo si fi kun ọrọ mi pe laipẹ laijina a o mọ boya ojulowo ni awọn nnkan ti wọn tun se nibẹ. O si ṣẹlẹ bẹẹ lasiko ti ifẹwọnsẹ n lọ lọwọ nitori ọpọlọpọ omi lo rogun si ori papa ti wọn ti n gba bọọlu, nitori ko si ibomii ti agbara ojo le ṣan si. Sé sàgbèlójúyòyò ni ‘renovations’ tí Sèyí se ni?". Ẹlomii to tun fi ọrọ lede, Adebisi Adeniyi ni "ọta ẹni ki i pa odu ọya", ti ariwo si sọ lórí omi tó kún pápá ìṣeré Lekan Salami, O fi kun ọrọ rẹ pe awọn ọta ilọsiwaju lo n binu Ṣeyi Makinde nitori ojo to rọ nibi ayẹyẹ naa. Ninu ọrọ ti ẹ, Godwin Onoghokere ni "Gomina Makinde(Ọyọ) na N5.3BN lati ṣe atunṣe papa iṣere ṣugbọn ojo tuna aṣiri iṣẹ to ni ọwọ oṣelu ninu".