Awọn olugbe abule naa la gbọ pe wọn ti sa asala fun ẹmi wọn nitori ibẹru, ti ko si sẹni to laya ninu wọn lati pada wa ni gbogbo asiko ta a fi n kọ iroyin yii lọwọ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ, Alakooso ẹsọ Amọtẹkun nipinlẹ Ondo, Oloye Adetunji Adelẹyẹ, ni loootọ lawọn eeyan kan pe awọn sori aago lati fi ọrọ ọhun to awọn leti. O ni loju-ẹsẹ lawọn ti mu ọna abule naa pọn kawọn le peṣe aabo fawọn eeyan ibẹ. O ni awọn Fulani yii tun dena de ẹṣọ Amọtẹkun lasiko ti wọn n pada bọ, ti wọn si ṣina ibọn bo wọn, ṣugbọn ti awọn kọ lati da wọn lohun nitori pe awọn n sọra ki awọn ma lọọ ṣe akọlu sawọn alaisẹ. Oloye Adelẹyẹ rọ awọn eeyan abule naa lati pada sẹnu isẹ wọn nitori pe awọn ẹsọ Amọtẹkun ti wa nikalẹ ki fun didena irufẹ iṣẹlẹ bẹẹ to le tun fẹẹ waye. ALAROYE fidi rẹ mulẹ pe pupọ ninu awọn eeyan abule to wa nijọba ibilẹ Ọṣẹ ni wọn ti n sa kuro ni ibugbe wọn latari ohun ti wọn n gbọ pe awọn Fulani darandaran ọhun tun n gbaradi lati ṣe awọn akọlu mi-in.


Fulani darandaran ya bo abule Mọlege, l’Ondo, wọn yinbọn paayan mẹta, wọn tun dana sun ọpọlọpọ ile

O ni awọn Fulani yii tun dena de ẹṣọ Amọtẹkun lasiko ti wọn n pada bọ, ti wọn si ṣina ibọn bo wọn, ṣugbọn ti awọn kọ lati da wọn lohun nitori pe awọn n sọra ki awọn ma lọọ ṣe akọlu sawọn alaisẹ. Oloye Adelẹyẹ rọ awọn eeyan abule naa lati pada sẹnu isẹ wọn nitori pe awọn ẹsọ Amọtẹkun ti wa nikalẹ ki fun didena irufẹ iṣẹlẹ bẹẹ to le tun fẹẹ waye. ALAROYE fidi rẹ mulẹ pe pupọ ninu awọn eeyan abule to wa nijọba ibilẹ Ọṣẹ ni wọn ti n sa kuro ni ibugbe wọn latari ohun ti wọn n gbọ pe awọn Fulani darandaran ọhun tun n gbaradi lati ṣe awọn akọlu mi-in.


Awọn Fulani ko maalu bii ẹgbẹrun kan wọ ilu Oṣogbo loru, awọn Amọtẹkun lo da wọn pada

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ṣe lawọn eeyan agbegbe Ọmọbọlanle, niluu Oṣogbo, atawọn awakọ ti wọn n kọja nibẹ lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, n sa kijokijo kaakiri nigba ti wọn deede ri maaluu ti wọn to ẹgbẹrun kan niye. A gbọ pe bi awọn maaluu naa ṣe n lọ niwaju ni awọn Fulani darandaran ti wọn to mejila naa n bọ lẹyin wọn, idi si niyi ti awọn eeyan agbegbe naa fi tete fi ọrọ naa to awọn Amọtẹkun leti. Wọn ni ko pẹ rara ti awọn Amọtẹkun de sibẹ lati ma ṣe jẹ ki awọn Fulani ọhun da awọn maaluu naa wọ aaringbungbun ilu. Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, Alakooso Amọtẹkun l’Ọṣun, Amitolu Shittu, ṣalaye pe ootọ ni iṣẹlẹ naa, ati pe o da ipaya silẹ laarin awọn araalu nigba ti wọn ri wọn. Gẹgẹ bo ṣe wi, “Ootọ ni pe awọn Fulani darandaran kan ti wọn n bọ lati Ogbomọṣọ ko awọn maaluu ti wọn to ẹgbẹrun kan wọlu Oṣogbo laajin. “Wọn kọkọ fẹẹ ba wa lo agidi, ṣugbọn nigba to ya, wọn duro.


Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, Alakooso Amọtẹkun l’Ọṣun, Amitolu Shittu, ṣalaye pe ootọ ni iṣẹlẹ naa, ati pe o da ipaya silẹ laarin awọn araalu nigba ti wọn ri wọn. Gẹgẹ bo ṣe wi, “Ootọ ni pe awọn Fulani darandaran kan ti wọn n bọ lati Ogbomọṣọ ko awọn maaluu ti wọn to ẹgbẹrun kan wọlu Oṣogbo laajin. “Wọn kọkọ fẹẹ ba wa lo agidi, ṣugbọn nigba to ya, wọn duro. Wọn sọ pe omi lawọn n wa, ati pe awọn ti kọkọ lọ kaakiri ilu lọsan-an lati mọ ọna tawọn fẹẹ gba. “A sọ fun wọn pe ko saaye kiko maaluu jẹko kaakiri nipinlẹ Ọṣun, bẹẹ ni ofin si ti wa to gbe e lẹsẹ. A dari wọn lọ sibi kan ti omi wa, lẹyin ti awọn maaluu wọn mumi tan la sin wọn jade kuro l’Ọṣun lọ si aala ipinlẹ kan lẹgbẹẹ wa.


Wọn sọ pe omi lawọn n wa, ati pe awọn ti kọkọ lọ kaakiri ilu lọsan-an lati mọ ọna tawọn fẹẹ gba. “A sọ fun wọn pe ko saaye kiko maaluu jẹko kaakiri nipinlẹ Ọṣun, bẹẹ ni ofin si ti wa to gbe e lẹsẹ. A dari wọn lọ sibi kan ti omi wa, lẹyin ti awọn maaluu wọn mumi tan la sin wọn jade kuro l’Ọṣun lọ si aala ipinlẹ kan lẹgbẹẹ wa. “Ohun gbogbo ti bọ sipo bayii, ko si wahala.”


“Ohun gbogbo ti bọ sipo bayii, ko si wahala.”


Nitori ọrọ ipo Oubadan, ẹgbẹ Igbimọ Agba ilẹ Ibadan ṣepade pẹlu Ladọja

Ọlawale Ajao, Ibadan Laaarọ kutu ọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ opin ọsẹ yii ni awọn oloye ẹgbẹ Igbimọ Agba ilẹ Ibadan bii marun-un ṣepade nile Oloye Rasidi Adewọlu Ladọja to wa ni Bodija, niluu Ibadan. Awọn ọmọ igbimọ naa, ninu eyi ti Alaga wọn, Oloye Yẹmisi Adeaga, Oloye Dọtun Sanusi ati ọkan ninu awọn ọmọ ẹgbẹ, Baalẹ Yẹmi Ogunyẹmi pẹlu awọn meji mi-in wa ni wọn wọle ipade pẹlu gomina Ọyọ tẹlẹ naa. Fun bii odidi wakati kan le diẹ lawọn eeyan naa fi tilẹkun mọri, ti wọn ko si gba oniroyin kankan laaye lati wọnu ile pẹlu wọn. Ipade naa ko sẹyin bi gbogbo nnkan yoo ṣe lọ bo ṣe yẹ ko lọ lori ẹni ti yoo jẹ Olubadan ilẹ Ibadan gẹgẹ bi ẹnikan ṣe fi to ALAROYE leti. Lẹyin ti wọn pari ipade ọhun lawọn oniroyin sun mọ wọn lati mọ ohun ti wọn tori ẹ pepade, ṣugbọn awọn eeyan naa ko ba oniroyin kankan sọrọ. Alaga wọn, Oloye Adeaga, kan sọ pe ko si wahala kankan, o ni gbogbo ọrọ ti yanju, ki awọn eeyan fọkan balẹ.


Ipade naa ko sẹyin bi gbogbo nnkan yoo ṣe lọ bo ṣe yẹ ko lọ lori ẹni ti yoo jẹ Olubadan ilẹ Ibadan gẹgẹ bi ẹnikan ṣe fi to ALAROYE leti. Lẹyin ti wọn pari ipade ọhun lawọn oniroyin sun mọ wọn lati mọ ohun ti wọn tori ẹ pepade, ṣugbọn awọn eeyan naa ko ba oniroyin kankan sọrọ. Alaga wọn, Oloye Adeaga, kan sọ pe ko si wahala kankan, o ni gbogbo ọrọ ti yanju, ki awọn eeyan fọkan balẹ. Bakan naa ni ẹnikan yọ sọ fun ALAROYE pe Oloye Lekan Balogun ti gbogbo eeyan gbagbọ pe ipo naa tọ si paapaa ti pe Oloye Adewọlu Ladọja sori aago l‘Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ṣugbọn ko sẹni to mọ ohun ti wọn jọ bara wọn sọ. Ohun tawọn to mọ bo ṣe n lọ sọ fun ALAROYE ni pe gbogbo ọna ni awọn eeyan n wa bayii lati ri i pe oju ko ti Oloye Lekan Balogun, ati pe o bọ sori apere gẹgẹ bii Olubadan ilẹ Ibadan. Ṣugbọn ti eleyii yoo ba wa si imuṣẹ, pupọ ọrọ naa wa lọwọ Oloye Adewọlu Ladọja gẹgẹ bi wọn ṣe sọ, nitori ọkunrin naa ni ipa pataki lati ko lori ẹjọ to wa nile-ẹjọ ati Gomina Ṣeyi Makinde ti ọrọ wa lọwọ rẹ lati buwọ lu ẹni ti wọn yan gẹgẹ bii Olubadan.


Bakan naa ni ẹnikan yọ sọ fun ALAROYE pe Oloye Lekan Balogun ti gbogbo eeyan gbagbọ pe ipo naa tọ si paapaa ti pe Oloye Adewọlu Ladọja sori aago l‘Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ṣugbọn ko sẹni to mọ ohun ti wọn jọ bara wọn sọ. Ohun tawọn to mọ bo ṣe n lọ sọ fun ALAROYE ni pe gbogbo ọna ni awọn eeyan n wa bayii lati ri i pe oju ko ti Oloye Lekan Balogun, ati pe o bọ sori apere gẹgẹ bii Olubadan ilẹ Ibadan. Ṣugbọn ti eleyii yoo ba wa si imuṣẹ, pupọ ọrọ naa wa lọwọ Oloye Adewọlu Ladọja gẹgẹ bi wọn ṣe sọ, nitori ọkunrin naa ni ipa pataki lati ko lori ẹjọ to wa nile-ẹjọ ati Gomina Ṣeyi Makinde ti ọrọ wa lọwọ rẹ lati buwọ lu ẹni ti wọn yan gẹgẹ bii Olubadan. Igbagbọ ọpọ eeyan ni pe Ladọja ati Makinde sun mọ ara wọn, gomina naa yoo si fẹẹ ṣe ohun ti Ladọja ba fẹ. Bẹ o ba gbagbe, l’Ọjọbọ, ọsidee, oṣẹ yii ni Ladọja sọrọ lori redio kan, nibi to ti sọ pe ki awọn eeyan yee pariwo oun lori ọrọ oye ilẹ Ibadan. O ni ki ọn rọ Lekan Balogun ko lọọ fa iwe ẹjọ to pe si kootu ya to ba mọ pe oun fẹẹ jẹ Olubadan.


Igbagbọ ọpọ eeyan ni pe Ladọja ati Makinde sun mọ ara wọn, gomina naa yoo si fẹẹ ṣe ohun ti Ladọja ba fẹ. Bẹ o ba gbagbe, l’Ọjọbọ, ọsidee, oṣẹ yii ni Ladọja sọrọ lori redio kan, nibi to ti sọ pe ki awọn eeyan yee pariwo oun lori ọrọ oye ilẹ Ibadan. O ni ki ọn rọ Lekan Balogun ko lọọ fa iwe ẹjọ to pe si kootu ya to ba mọ pe oun fẹẹ jẹ Olubadan. Wẹsidee, Ọjọruu, ti i ṣe ọjọ karun-un, oṣu yii ni awọn Oloye ilẹ Ibadan pe jọ si, nibi ti wọn ti kede Oloye Lekan Balogun gẹgẹ bii Olubadan ilẹ Ibadan tuntun. Ṣugbọn ko ti i le bọ sori apere naa, afi ti gomina ba fọwọ si i. Idiwọ to le wa nibẹ ni bi Gomina Ṣeyi Makinde ba tẹle imọran Amofin agba, Micheal Fọlọrunṣọ Lana, to gba a pe ko ma ti i fọwọ si Olubadan ti ipo naa kan nitori ẹjọ to wa nile-ẹjọ lori ade ti gomina ipinlẹ Ọyọ tẹlẹ, Oloogbe Isiaka Ajimọbi, fun awọn igbimọ Olubadan, eyi to si ti da awuyewuye silẹ, ti ọrọ naa si ti de ile-ẹjọ. Ko ti i sẹni to mọ ibi ti ọrọ naa yoo fori sọ.


Wẹsidee, Ọjọruu, ti i ṣe ọjọ karun-un, oṣu yii ni awọn Oloye ilẹ Ibadan pe jọ si, nibi ti wọn ti kede Oloye Lekan Balogun gẹgẹ bii Olubadan ilẹ Ibadan tuntun. Ṣugbọn ko ti i le bọ sori apere naa, afi ti gomina ba fọwọ si i. Idiwọ to le wa nibẹ ni bi Gomina Ṣeyi Makinde ba tẹle imọran Amofin agba, Micheal Fọlọrunṣọ Lana, to gba a pe ko ma ti i fọwọ si Olubadan ti ipo naa kan nitori ẹjọ to wa nile-ẹjọ lori ade ti gomina ipinlẹ Ọyọ tẹlẹ, Oloogbe Isiaka Ajimọbi, fun awọn igbimọ Olubadan, eyi to si ti da awuyewuye silẹ, ti ọrọ naa si ti de ile-ẹjọ. Ko ti i sẹni to mọ ibi ti ọrọ naa yoo fori sọ.


Agbara mi ko gbe wahala ipo aarẹ daadaa mọ, mo n rọju ni- Buhari

Faith Adebọla Olori orileede wa, Ajagun-fẹyinti Muhammadu Buhari, ti ṣalaye pe ko rọrun foun lọjọ ori oun lati maa kopa ninu igbokegbodo iṣẹ gẹgẹ bii aarẹ orileede, o ni ara oun ti di ara agba, niṣe lo n ṣe oun bii ki oṣu mẹtadinlogun to ṣẹku yii tete de, koun le sinmi bo ṣe yẹ. Buhari la ọrọ yii mọlẹ nigba ti wọn n fọrọ wa a lẹnu wo lori eto tẹlifiṣan ijọba apapọ NTA, l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii. Ṣe lọjọ kẹtadinlogun, oṣu kejila, ọdun to kọja, ni Buhari pe ọdun mọkandinlọgọrin (79) loke eepẹ, toun atiyawo ẹ, pẹlu awọn lọgaa lọgaa lẹnu iṣẹ ọba kan si lọọ ṣayẹyẹ ọjọọbi naa niluu Instanbul, lorileede Turkey. Ninu ọrọ rẹ lori tẹlifiṣan NTA, Buhari ni: “Nipa ti ọjọ ori mi, mo maa n ri awọn ojugba mi, niṣe ni wọn n sinmi lasiko yii, ẹ ma jẹ ki n tan yin, niṣe lo n ṣe mi bii ki oṣu mẹtadinlogun to ku yii tete de, kọwọ emi naa le dilẹ diẹ. “Ara ti di ara agba, keeyan ṣi maa ṣiṣẹ ọfiisi fun wakati mẹfa, meje, tabi mẹjọ loojọ ki i ṣọrọ apara, ki n too mojuto awọn ipade ati ijiroro igbimọ apaṣẹ lọṣọọsẹ, ki n too fesi si awọn lẹta to n wọle lati awọn ipinlẹ gbogbo, iṣẹ nla ni. “Iṣẹ nla gidi ni o, ṣugbọn emi ni mo wa a, tori ẹ ni mi o fi le ṣaroye.


Ninu ọrọ rẹ lori tẹlifiṣan NTA, Buhari ni: “Nipa ti ọjọ ori mi, mo maa n ri awọn ojugba mi, niṣe ni wọn n sinmi lasiko yii, ẹ ma jẹ ki n tan yin, niṣe lo n ṣe mi bii ki oṣu mẹtadinlogun to ku yii tete de, kọwọ emi naa le dilẹ diẹ. “Ara ti di ara agba, keeyan ṣi maa ṣiṣẹ ọfiisi fun wakati mẹfa, meje, tabi mẹjọ loojọ ki i ṣọrọ apara, ki n too mojuto awọn ipade ati ijiroro igbimọ apaṣẹ lọṣọọsẹ, ki n too fesi si awọn lẹta to n wọle lati awọn ipinlẹ gbogbo, iṣẹ nla ni. “Iṣẹ nla gidi ni o, ṣugbọn emi ni mo wa a, tori ẹ ni mi o fi le ṣaroye. Mo ti jẹ gomina ri, mo ti wa nipo minisita, saa keji si ni mo n lo lọ yii gẹgẹ bii aarẹ, o ti mọ mi lara, ki lo tun ku ki n ṣe forileede yii? Mo ti ṣe gbogbo nnkan ti agbara mi gbe, ireti mi ni pe ti mo ba lọ, awọn ọmọ Naijiria maa boju wẹyin wo awọn nnkan ti mo ti ṣe, wọn aa si kan saara si mi. “Ohun ti mo reti kawọn ọmọ Naijiria sọ nipa mi ni pe ‘ọkunrin yii gbiyanju gbogbo agbara ẹ o.’ Mo maa jẹ ki aabo wa ni Naijiria ju bo ṣe ri yii lọ, ki n too kuro.


Mo ti jẹ gomina ri, mo ti wa nipo minisita, saa keji si ni mo n lo lọ yii gẹgẹ bii aarẹ, o ti mọ mi lara, ki lo tun ku ki n ṣe forileede yii? Mo ti ṣe gbogbo nnkan ti agbara mi gbe, ireti mi ni pe ti mo ba lọ, awọn ọmọ Naijiria maa boju wẹyin wo awọn nnkan ti mo ti ṣe, wọn aa si kan saara si mi. “Ohun ti mo reti kawọn ọmọ Naijiria sọ nipa mi ni pe ‘ọkunrin yii gbiyanju gbogbo agbara ẹ o.’ Mo maa jẹ ki aabo wa ni Naijiria ju bo ṣe ri yii lọ, ki n too kuro. Mo fẹ kawọn ọmọ Naijiria yin mi ni.”


Mo fẹ kawọn ọmọ Naijiria yin mi ni.”


Lekan Balogun lo dagba ju ninu awa agba ijoye Ibadan,  ṣugbọn mi o lagbara lati sọ ẹni to maa jọba-Ladọja

Ọlawale Ajao, Ibadan Gomina ipinlẹ Ọyọ nigba kan, Sẹnetọ Rashidi Adewolu Ladọja, to tun jẹ Osi Olubadan tilẹ Ibadan ti sọ pe oun ko lagbara lati sọ ẹni to yẹ ko gori itẹ Olubadan lẹyin ipapoda Olubadan ana, Ọba Saliu Akanmu Adetunji. Eyi lo ta ko iroyin kan to n ja ran-in-ran-in kiri bayii pe Ladọja ti gba pe Sẹnetọ Balogun lẹni naa to yẹ ko bọ sori itẹ Olubadan bayii. L’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹfa, oṣu kin-in-ni, ọdun 2022, l’Agba-Oye Ladọja sọrọ naa lasiko to n gbalejo ẹni to n ṣoju ẹkun idibo Aarin Gbungbun ipinlẹ Ọyọ nileegbimọ aṣofin agba ilẹ yii niluu Abuja, Sẹnetọ Teslim Fọlarin atawọn agba ẹgbẹ oṣelu APC to kọwọọrin pẹlu ẹ nile ẹ (Ladọja) to wa laduugbo Bodija, n’Ibadan, lati ki i ku arafẹraku Olubadan to waja ọhun. Lasiko abẹwo yii ni wọn ti beere lọwọ Ladọja pe ta lo yẹ ko jẹ Olubadan bayii pẹlu gbogbo awuyewuye to n lọ nigboro nipa ẹni ti ipo naa tọ si, ti baba naa ṣi fesi pe oun ko lagbara lati sọ ẹni tipo Olubadan kan. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Fun anfaani awọn to n beere, ko ruju rara, Ẹgbọn Lekan Balogun lo ga ju lori akaba oye, awọn naa ni wọn kangun sipo Olubadan. Ṣugbọn mi o lagbara lati fi ẹnikẹni jọba, gomina ipinlẹ yii nikan lo lagbara lati fi ẹni ti ọba ba tọ sí jọba. “Nigba ti Ajimọbi (gomina ipinlẹ Ọyọ tẹlẹ) ṣatunṣe ti ko wulo si ọrọ oye Ibadan, o fẹẹ jẹ pe gbogbo awa agba ijoye Ibadan la o fara mọ igbesẹ yẹn, ta a si tori ẹ pe Gomina Ajimọbi lẹjọ si kootu.


Lasiko abẹwo yii ni wọn ti beere lọwọ Ladọja pe ta lo yẹ ko jẹ Olubadan bayii pẹlu gbogbo awuyewuye to n lọ nigboro nipa ẹni ti ipo naa tọ si, ti baba naa ṣi fesi pe oun ko lagbara lati sọ ẹni tipo Olubadan kan. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Fun anfaani awọn to n beere, ko ruju rara, Ẹgbọn Lekan Balogun lo ga ju lori akaba oye, awọn naa ni wọn kangun sipo Olubadan. Ṣugbọn mi o lagbara lati fi ẹnikẹni jọba, gomina ipinlẹ yii nikan lo lagbara lati fi ẹni ti ọba ba tọ sí jọba. “Nigba ti Ajimọbi (gomina ipinlẹ Ọyọ tẹlẹ) ṣatunṣe ti ko wulo si ọrọ oye Ibadan, o fẹẹ jẹ pe gbogbo awa agba ijoye Ibadan la o fara mọ igbesẹ yẹn, ta a si tori ẹ pe Gomina Ajimọbi lẹjọ si kootu. Amofin Michael Lana ni lọọya ta a gbeṣẹ yẹn fun nigba yẹn. “Nigba to ya l’Amofin Lana pe mi pe awọn kan ninu wa ti pe oun pe awọn o ṣẹjọ mọ, ki oun yọ orukọ awọn kuro ninu ẹjọ naa, o ba ku emi ati Ẹgbọn Balogun nikan. Ọsẹ meji lẹyin iyẹn l’Ẹgbọn Balogun naa pe mi pe awọn naa ko ṣe mọ.


Amofin Michael Lana ni lọọya ta a gbeṣẹ yẹn fun nigba yẹn. “Nigba to ya l’Amofin Lana pe mi pe awọn kan ninu wa ti pe oun pe awọn o ṣẹjọ mọ, ki oun yọ orukọ awọn kuro ninu ẹjọ naa, o ba ku emi ati Ẹgbọn Balogun nikan. Ọsẹ meji lẹyin iyẹn l’Ẹgbọn Balogun naa pe mi pe awọn naa ko ṣe mọ. Mo waa pe Amofin lana pe ṣe emi nikan le ma ba ẹjọ yẹn lọ, o si ni bẹẹ ni. Idi niyẹn to ṣe jẹ pe emi nikan lo ku ti mo ta ko atunṣe ti Gomina Ajimọbi ṣe si ọrọ oye jijẹ ninu awa agba ijoye nigba naa. “Awa nile-ẹjọ da lare lori ẹjọ yẹn.


Mo waa pe Amofin lana pe ṣe emi nikan le ma ba ẹjọ yẹn lọ, o si ni bẹẹ ni. Idi niyẹn to ṣe jẹ pe emi nikan lo ku ti mo ta ko atunṣe ti Gomina Ajimọbi ṣe si ọrọ oye jijẹ ninu awa agba ijoye nigba naa. “Awa nile-ẹjọ da lare lori ẹjọ yẹn. Ajimọbi pẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun ta ko idajọ yẹn. Ọ ku diẹ ki Ajimọbi fi ipo gomina silẹ nile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun da ẹjọ yẹ pada sile-ẹjọ gíga pe ki wọn tun ẹjọ yẹn gbọ latibẹrẹ. “Nigba ti ẹjọ yoo fi bẹrẹ pada nile-ẹjọ giga, Makinde ti depo gomina, o si sọ pe oun ko fẹ ẹjọ ni toun, lo ba ni ka gbe ẹjọ kuro ni kootu, ka yanju ẹ nitubi-inubi laarin ara wa.


Ajimọbi pẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun ta ko idajọ yẹn. Ọ ku diẹ ki Ajimọbi fi ipo gomina silẹ nile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun da ẹjọ yẹ pada sile-ẹjọ gíga pe ki wọn tun ẹjọ yẹn gbọ latibẹrẹ. “Nigba ti ẹjọ yoo fi bẹrẹ pada nile-ẹjọ giga, Makinde ti depo gomina, o si sọ pe oun ko fẹ ẹjọ ni toun, lo ba ni ka gbe ẹjọ kuro ni kootu, ka yanju ẹ nitubi-inubi laarin ara wa. Gbogbo wa la si fara mọ ọn, ta a si ṣe bi gomina ṣe wi. “Lẹyin ta a ti pari ọrọ yẹn laarin ara wa, a fi igbesẹ yii to ile-ẹjọ leti, ohun ti idajọ gbogbo awọn adajọ yẹn fẹnu ko le lori ni pe a ti yanju ọrọ yẹn ni ibamu pẹlu awọn ilana kan.” Pataki ninu awọn ilana ọhun gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, ni pe awọn agba ijoye wọnyi ko ni i pe ara wọn lọba mọ, debii pe wọn yoo tun de ade lọ sibikibi ti wọn ba n lọ. Ladọja tẹsiwaju ninu ọrọ ẹ pe lẹyin-o-rẹyin ni wọn (awọn agba ijoye yooku) tun pẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun pe awọn ko fara mọ idajọ yẹn.


Gbogbo wa la si fara mọ ọn, ta a si ṣe bi gomina ṣe wi. “Lẹyin ta a ti pari ọrọ yẹn laarin ara wa, a fi igbesẹ yii to ile-ẹjọ leti, ohun ti idajọ gbogbo awọn adajọ yẹn fẹnu ko le lori ni pe a ti yanju ọrọ yẹn ni ibamu pẹlu awọn ilana kan.” Pataki ninu awọn ilana ọhun gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, ni pe awọn agba ijoye wọnyi ko ni i pe ara wọn lọba mọ, debii pe wọn yoo tun de ade lọ sibikibi ti wọn ba n lọ. Ladọja tẹsiwaju ninu ọrọ ẹ pe lẹyin-o-rẹyin ni wọn (awọn agba ijoye yooku) tun pẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun pe awọn ko fara mọ idajọ yẹn. Ẹjọ meji ọtọọtọ ni wọn si tun gbe dide nitori ọrọ yii, ẹjọ mejeeji ṣi wa ni kootu di bi mo ṣe n sọrọ yii. “Nitori naa, mo fẹ ki gbogbo aye mọ pe mi o da wahala kankan silẹ lori ọrọ to ni i ṣe pẹlu ẹni to yẹ ko jẹ Olubadan. Awuyewuye ti ko nitumọ lọrọ yii n da silẹ.


Ẹjọ meji ọtọọtọ ni wọn si tun gbe dide nitori ọrọ yii, ẹjọ mejeeji ṣi wa ni kootu di bi mo ṣe n sọrọ yii. “Nitori naa, mo fẹ ki gbogbo aye mọ pe mi o da wahala kankan silẹ lori ọrọ to ni i ṣe pẹlu ẹni to yẹ ko jẹ Olubadan. Awuyewuye ti ko nitumọ lọrọ yii n da silẹ. Awọn to pẹjọ lo yẹ kawọn eeyan sọ fun pe ki wọn gbe ẹjọ ti wọn pe kuro ni kootu.” Ni ibamu pẹlu ilana ti wọn fi n jọba ilu naa, Sẹnetọ Balogun, to tun jẹ Ọtun Olubadan lọwọlọwọ, ni gbogbo aye gba pe o kan lati jọba Ibadan tuntun. Ṣugbọn nigba ti agba agbẹjọro ọmọ Ibadan nni, Amofin Michael Fọlọrunṣọ Lana, kọ lẹta si Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde ti i ṣe gomina ipinlẹ Ọyọ lati ma ṣe ti i fi Olubadan tuntun jẹ nitori ẹjọ to wa ni kootu, eyi ti Sẹnetọ Balogun atawọn agba ijoye Ibadan mi-in n ba ijọba ipinlẹ yii fa lọwọlọwọ lori ọrọ oye ọba ti ijọba ipinlẹ yii, lasiko Gomina (Oloogbe) Abiọla Ajimọbi fawọn agba ijoye Ibadan yooku jẹ yatọ si Ladọja. Amofin Lana ni bi gomina ko ba ni suuru ki igbẹjọ ọhun wa sopin na, bo ba yara fẹnikẹni jọba Ibadan bayii, o le kọrun bọ wahala ẹjọ mi-in ni kootu.


Awọn to pẹjọ lo yẹ kawọn eeyan sọ fun pe ki wọn gbe ẹjọ ti wọn pe kuro ni kootu.” Ni ibamu pẹlu ilana ti wọn fi n jọba ilu naa, Sẹnetọ Balogun, to tun jẹ Ọtun Olubadan lọwọlọwọ, ni gbogbo aye gba pe o kan lati jọba Ibadan tuntun. Ṣugbọn nigba ti agba agbẹjọro ọmọ Ibadan nni, Amofin Michael Fọlọrunṣọ Lana, kọ lẹta si Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde ti i ṣe gomina ipinlẹ Ọyọ lati ma ṣe ti i fi Olubadan tuntun jẹ nitori ẹjọ to wa ni kootu, eyi ti Sẹnetọ Balogun atawọn agba ijoye Ibadan mi-in n ba ijọba ipinlẹ yii fa lọwọlọwọ lori ọrọ oye ọba ti ijọba ipinlẹ yii, lasiko Gomina (Oloogbe) Abiọla Ajimọbi fawọn agba ijoye Ibadan yooku jẹ yatọ si Ladọja. Amofin Lana ni bi gomina ko ba ni suuru ki igbẹjọ ọhun wa sopin na, bo ba yara fẹnikẹni jọba Ibadan bayii, o le kọrun bọ wahala ẹjọ mi-in ni kootu. Latigba naa lawuyewuye si ti gba igboro kan, pe Ladọja lo ran agba amofin naa niṣẹ to jẹ yii, nitori to fẹẹ kanju gori itẹ bo tilẹ jẹ pe ipo kẹta lo wa bayii lori atẹgun sipo ọba. Ṣugbọn Agba-Oye Ladọja sọ pe oun ko ran lọọya naa niṣẹ nitori oun pẹlu ẹ ko foju kanra, bẹẹ lawọn ko jọ sọrọ lati bii oṣu meloo kan sẹyin. Ọrọ ti Osi Olubadan sọ yii lo fidi awijare Amofin Lana mulẹ ninu ifọrọwọrọ to ṣe pẹlu ALAROYE lọjọ Iṣẹgun, Tusidee ọsẹ yii.


Latigba naa lawuyewuye si ti gba igboro kan, pe Ladọja lo ran agba amofin naa niṣẹ to jẹ yii, nitori to fẹẹ kanju gori itẹ bo tilẹ jẹ pe ipo kẹta lo wa bayii lori atẹgun sipo ọba. Ṣugbọn Agba-Oye Ladọja sọ pe oun ko ran lọọya naa niṣẹ nitori oun pẹlu ẹ ko foju kanra, bẹẹ lawọn ko jọ sọrọ lati bii oṣu meloo kan sẹyin. Ọrọ ti Osi Olubadan sọ yii lo fidi awijare Amofin Lana mulẹ ninu ifọrọwọrọ to ṣe pẹlu ALAROYE lọjọ Iṣẹgun, Tusidee ọsẹ yii. Tẹ o ba si gbagbe, lọjọ Aiku, ọsẹ yii, iyen, Sannde, ọjọ keji, oṣu kin-in-ni, ọdun 2022 yii, ni iku sọ Saliu Akanmu Adetunji kalẹ lori apere ọba. Agba amofin naa ṣalaye pe lẹta ti oun kọ si gomina ki i ṣe lati gbe lẹyin ẹnikẹni, bi ko ṣe lati gba gomina nimọran ko ma baa gbe igbesẹ to le mu ko yaju si ẹka eto idajọ ilẹ yii tabi ko di ohun ti awọn kan yoo tun maa pe ijọba lẹjọ lori ọrọ oye Olubadan.


Tẹ o ba si gbagbe, lọjọ Aiku, ọsẹ yii, iyen, Sannde, ọjọ keji, oṣu kin-in-ni, ọdun 2022 yii, ni iku sọ Saliu Akanmu Adetunji kalẹ lori apere ọba. Agba amofin naa ṣalaye pe lẹta ti oun kọ si gomina ki i ṣe lati gbe lẹyin ẹnikẹni, bi ko ṣe lati gba gomina nimọran ko ma baa gbe igbesẹ to le mu ko yaju si ẹka eto idajọ ilẹ yii tabi ko di ohun ti awọn kan yoo tun maa pe ijọba lẹjọ lori ọrọ oye Olubadan.


Ọkunrin ti wọn ka ẹya ara eeyan mọ lọwọ l’Ọṣun ni akoba ni

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Bo tilẹ jẹ pe ariwo ‘wọn ko ba mi’ ni ọkunrin kan n pa lasiko ti awọn eeyan ilu Igẹgẹ, nipinlẹ Ọṣun, ka oriṣiiriṣii ẹya ara eeyan mọ ọn lọwọ, sibẹ, alubami ni wọn na an ko too di pe awọn ikọ Amọtẹkun gba a silẹ. A gbọ pe lasiko ti ọkunrin naa n lọ kaakiri pẹlu baagi ‘Ghana must go’ kan lọwọ rẹ lawọn araalu da a duro, ti wọn si beere pe ki lo di sinu baagi. Nigba ti ọkunrin yii ko tete ri esi fọ fun wọn ni wọn bẹrẹ si i na an, ti wọn si ni ko ṣi baagi naa, ko si tu nnkan to wa ninu rẹ jade. Bo ṣe ṣi baagi ti wọn ba oriṣiiriṣii ẹya ara eeyan ninu ẹ lariwo sọ, ṣugbọn ṣe lọkunrin yii n tẹwọ pẹbẹ pe oun ko mọ nnkan kan nipa nnkan ti wọn ba ninu baagi naa ati pe akoba lasan ni. A gbọ pe ọrọ iba yiwọ fun ọkunrin naa bi ki i baa ṣe ti awọn Amọtẹkun ati awọn ọlọpaa ti wọn tete debẹ lati gbe e. Alaga ijọba ibilẹ agbegbe Ila-Oorun Guusu ỌlaOluwa, Sunday Ọlaifa, ṣalaye pe iṣẹlẹ naa nilo ki awọn agbofinro ṣiṣẹ iwadii to kunna le e lori. O ni nigba ti oun debẹ, ohun ti ọkunrin naa n tẹnu mọ ni pe akoba niṣẹlẹ naa, ni nitori latigba ti oun ti lọọ mu ọmọ tiyawo oun bi sile ọkọ akọkọ kuro lọdọ ọkunrin kan to n fojoojumọ jẹ ẹ niya lọkunrin naa ti sọ pe afi ki oun sun oun dẹwọn.


Bo ṣe ṣi baagi ti wọn ba oriṣiiriṣii ẹya ara eeyan ninu ẹ lariwo sọ, ṣugbọn ṣe lọkunrin yii n tẹwọ pẹbẹ pe oun ko mọ nnkan kan nipa nnkan ti wọn ba ninu baagi naa ati pe akoba lasan ni. A gbọ pe ọrọ iba yiwọ fun ọkunrin naa bi ki i baa ṣe ti awọn Amọtẹkun ati awọn ọlọpaa ti wọn tete debẹ lati gbe e. Alaga ijọba ibilẹ agbegbe Ila-Oorun Guusu ỌlaOluwa, Sunday Ọlaifa, ṣalaye pe iṣẹlẹ naa nilo ki awọn agbofinro ṣiṣẹ iwadii to kunna le e lori. O ni nigba ti oun debẹ, ohun ti ọkunrin naa n tẹnu mọ ni pe akoba niṣẹlẹ naa, ni nitori latigba ti oun ti lọọ mu ọmọ tiyawo oun bi sile ọkọ akọkọ kuro lọdọ ọkunrin kan to n fojoojumọ jẹ ẹ niya lọkunrin naa ti sọ pe afi ki oun sun oun dẹwọn. Ọlaifa fi kun ọrọ rẹ pe ọkunrin ti afurasi yii n tẹnu mọ pe o ko ba oun naa lo lọọ ke si awọn araalu lati fura si baagi to n gbe kaakiri ilu, to si tun lọọ fi to awọn ọlọpaa leti.


Ọlaifa fi kun ọrọ rẹ pe ọkunrin ti afurasi yii n tẹnu mọ pe o ko ba oun naa lo lọọ ke si awọn araalu lati fura si baagi to n gbe kaakiri ilu, to si tun lọọ fi to awọn ọlọpaa leti.


Awọn ọdọ ilẹ Hausa lawọn fara mọ ki Ọṣinbajo di aarẹ ni 2023

Adefunkẹ Adebiyi L’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ karun-un, oṣu kin-in-ni, ọdun 2022, ni awọn ọdọ kan lati awọn ipinlẹ ilẹ Hausa mọkandinlogun to wa ni Naijiria, kora wọn jọ si Kaduna, nibẹ ni wọn ti ṣepade kan, ti wọn si fẹnu ko pe awọn fara mọ Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo lati di aarẹ Naijiria ni 2023. Nibi ipade naa ti wọn pe akọle ẹ ni ‘Nothern Agenda: our real solution’ ni wọn ti ṣalaye pe ko sohun to dara fun Naijiria lọdun 2023 ju ki wọn jẹ ki Yoruba di aarẹ lọ. Wọn si ni ko yẹ kẹnikẹni tun maa wa ondije dupo kan kiri mọ, bi ko ṣe pe ki wọn fẹnu ko si yiyan Ọjọgbọn Yẹmi Ọsinbajo ti i ṣe Igbakeji aarẹ wa lọwọlọwọ. Wọn ni ọkurin naa ni oye lori lati tukọ Naijiria, yoo si gbe orilẹ-ede yii de ebute ogo nipa ṣiṣẹgun rogbodiyan awọn afẹmiṣofo ati oriṣiiriṣii iṣoro ti orilẹ-ede yii n koju. Wọn ni Ọṣinbajo yoo kapa ija ẹṣin ati ẹlẹyamẹya, apa Arewa paapaa yoo si ni alaafia ju bo ti ṣe wa lọ. Bakan naa lawọn ọdọ ilẹ Hausa ọhun sọ pe ero tawọn kan n ro pe ilẹ Hausa ni agbara yoo tun duro si lọdun 2023 ko le ṣe Oke-ọya ni anfaani kankan.


Wọn ni ọkurin naa ni oye lori lati tukọ Naijiria, yoo si gbe orilẹ-ede yii de ebute ogo nipa ṣiṣẹgun rogbodiyan awọn afẹmiṣofo ati oriṣiiriṣii iṣoro ti orilẹ-ede yii n koju. Wọn ni Ọṣinbajo yoo kapa ija ẹṣin ati ẹlẹyamẹya, apa Arewa paapaa yoo si ni alaafia ju bo ti ṣe wa lọ. Bakan naa lawọn ọdọ ilẹ Hausa ọhun sọ pe ero tawọn kan n ro pe ilẹ Hausa ni agbara yoo tun duro si lọdun 2023 ko le ṣe Oke-ọya ni anfaani kankan. Wọn ni iru ero bẹẹ le da wahala silẹ, bi Naijiria ba si fi kọ ti wọn ko jẹ ki Ọsibanjo di aarẹ ni 2023, atubọtan rẹ maa lagbara gidi. Bakan naa lawọn ọdọ yii sọ pe awọn lodi si pe ki aarẹ ati igbakeji rẹ jẹ ẹlẹsin kan naa. Wọn ni ohun to daa ni pe ki ẹsin wọn yatọ, bi ẹni kan ba jẹ Kristiẹni, ki ẹni keji si jẹ Musulumi.


Wọn ni iru ero bẹẹ le da wahala silẹ, bi Naijiria ba si fi kọ ti wọn ko jẹ ki Ọsibanjo di aarẹ ni 2023, atubọtan rẹ maa lagbara gidi. Bakan naa lawọn ọdọ yii sọ pe awọn lodi si pe ki aarẹ ati igbakeji rẹ jẹ ẹlẹsin kan naa. Wọn ni ohun to daa ni pe ki ẹsin wọn yatọ, bi ẹni kan ba jẹ Kristiẹni, ki ẹni keji si jẹ Musulumi. Olori ẹgbẹ Arewa Consensus Assembly, Daniel Shawaulu atawọn yooku ẹ bii Alaaji Suleiman Makama ati Alaaji Khalid Mohammad ni wọn buwọ lu ohun tawọn ọdọ naa fẹnuko si yii.


Olori ẹgbẹ Arewa Consensus Assembly, Daniel Shawaulu atawọn yooku ẹ bii Alaaji Suleiman Makama ati Alaaji Khalid Mohammad ni wọn buwọ lu ohun tawọn ọdọ naa fẹnuko si yii.


Ọlọpaa ipinlẹ kọ lọrọ kan, mi o fara mọ ọn-Buhari

Faith Adebọla Aarẹ Muhammadu Buhari ti ṣalaye pe oun ko fara mọ idasilẹ ọlọpaa ipinlẹ tawọn eeyan n pariwo ẹ latọjọ yii, o ni ọrọ naa ko si ninu aba toun le gbe yẹwo rara. Ọrọ yii wa lara ibeere tawọn oniroyin bi i lasiko ifọrọwanilẹnuwo ileeṣẹ tẹlifiṣan Channels to waye l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Nigba ti wọn beere lọwọ Aarẹ Buhari boya o ti gba lati fara mọ idasilẹ ọlọpaa ipinlẹ, ki eto aabo le tubọ lagbara si i, Buhari ni oun o fara mọ ọn rara, ni toun. “Idasilẹ ọlọpaa ipinlẹ ko tiẹ si ninu ọrọ rara, ko si ninu aba to yẹ keeyan mu wa, emi o fara mọ ọn. “Ẹ lọọ beere bi nnkan ṣe ri laarin awọn ijọba ibilẹ ati awọn gomina ipinlẹ wọn gbogbo, ki wọn sọ ootọ fun yin nipa ajọṣe wọn. “Njẹ ẹka ijọba kẹta yii (ijọba ibilẹ) n ri ẹtọ wọn gba gẹgẹ bi ofin ṣe la a kalẹ?


“Idasilẹ ọlọpaa ipinlẹ ko tiẹ si ninu ọrọ rara, ko si ninu aba to yẹ keeyan mu wa, emi o fara mọ ọn. “Ẹ lọọ beere bi nnkan ṣe ri laarin awọn ijọba ibilẹ ati awọn gomina ipinlẹ wọn gbogbo, ki wọn sọ ootọ fun yin nipa ajọṣe wọn. “Njẹ ẹka ijọba kẹta yii (ijọba ibilẹ) n ri ẹtọ wọn gba gẹgẹ bi ofin ṣe la a kalẹ? Ẹ jẹ kawọn ijọba ibilẹ salaye fun yin, ki wọn sọ ootọ ibẹ fun yin, ija buruku lo n lọ laarin awọn ijọba ibilẹ atawọn gomina wọn.” Ṣaaju asiko yii ni Buhari ti loun o fara mọ idasilẹ ọlọpaa ibilẹ, o ni aṣilo agbara maa gbilẹ ti wọn ba faaye gba awọn ipinlẹ lati ni ọlọpaa kaluku wọn.


Ẹ jẹ kawọn ijọba ibilẹ salaye fun yin, ki wọn sọ ootọ ibẹ fun yin, ija buruku lo n lọ laarin awọn ijọba ibilẹ atawọn gomina wọn.” Ṣaaju asiko yii ni Buhari ti loun o fara mọ idasilẹ ọlọpaa ibilẹ, o ni aṣilo agbara maa gbilẹ ti wọn ba faaye gba awọn ipinlẹ lati ni ọlọpaa kaluku wọn.


Mi o fẹẹ sọ ẹni to wu mi lati bọ sipo aarẹ lẹyin mi, wọn le pa a danu-Buhari

Faith Adebọla Aarẹ Muhammadu Buhari ti loun ni i sọ ẹni tọkan oun fẹ lati bọ sipo aarẹ lẹyin toun ba ti pari saa iṣakoso oun, o ni ọbẹ ki i mi nikun agba loun maa fi ọrọ naa ṣe, tori wọn le lọọ pa iru onitọhun danu toun ba darukọ ẹ. Ninu ifọrọwanilẹnuwo kan to ṣe pẹlu ileeṣẹ tẹlifiṣan Channels lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, lo ti sọrọ ọhun. Nigba tawọn oniroyin bi i leere boya ẹnikan pato wa ti Aarẹ nifẹẹ si pe ko di aarẹ lẹyin rẹ, o fesi pe: “Rara, ẹ jẹ kẹnikẹni to ba n bọ maa bọ, ẹni yoowu ko jẹ ni. “Ohun to ṣe koko ni pe ma a ri i akọsilẹ wa, tori mi o fẹ kẹnikan waa pe mi pe ki n waa jẹrii nile-ẹjọ. Aijẹ bẹẹ, onitọhun maa ko sijangbọn ni. Gbogbo nnkan to maa nilo lati mọ, aa ti wa lakọọlẹ, ma a ri i daju pe akọsilẹ yẹn wa, o si peye, gbogbo ọrọ to ṣe koko lo maa wa ninu ẹ.” Wọn tun bi Buhari leere boya o ni ẹnikan pato lọkan ninu ẹgbẹ oṣelu rẹ, All Progressive Congress (APC), to maa fẹ ko bọ sipo aarẹ, o ni: “Rara o, mi o ni ẹnikan lọkan, mi o si le darukọ ẹnikẹni, tori wọn le lọọ pa tọhun danu. Ẹ jẹ ki n fi tọhun sikun ara mi, iyẹn lo daa ju.” Bẹẹ ni Buhari wi.


Ọwọ ti ba ọrẹ meji ti wọn ṣa ọlọpaa pa nitori maaluu n’Imẹkọ-Afọn

Kusogba Isreal; ẹni ọdun mejilelọgbọn pẹlu Oye Ṣẹgun; ẹni ogoji ọdun. Awọn mejeeji lọwọ ẹṣọ Amọtẹkun ipinlẹ Ogun ti tẹ bayii lori iku Inspẹkitọ Adebayọ Adele, ọlọpaa Ibadan ti wọn ni wọn ṣa pa n’Imẹkọ- Afọn logunjọ, oṣu kẹsan-an, ọdun to kọja. Ọjọ keji, oṣu kin-in-ni, ọdun yii, lọwọ awọn Amọtẹkun tẹ wọn. Gẹgẹ bi CP David Akinrẹmi, ọga Amọtẹkun ipinlẹ Ogun ṣe wi, o ni ọkunrin alapata kan torukọ ẹ n jẹ Aminu Azeez, ni wọn lo ra maaluu tawọn kan ji n’Ibadan, bẹẹ, ẹnikan lo ni awọn maaluu yii, ti Aminu ra a, to si ko o wa s’Imẹkọ. Ẹni to ni awọn maaluu naa lo lọọ sọ f’ọlọpaa, n’Ibadan, ti wọn fi wa lati mu Aminu lọ loṣu kẹsan-an naa. Ṣugbọn nigba tawọn ọlọpaa naa de, Aminu ko jẹ ki wọn mu oun, bẹẹ lo paṣẹ fun awọn yooku rẹ ti wọn to mẹrinla, tawọn naa jẹ alapata lati doju ija kọ awọn ọlọpaa ọhun, nibẹ ni wọn si ti ṣa Inspẹkitọ Adebayọ Adele ladaa, eyi to pada yọri siku fun un.


Gẹgẹ bi CP David Akinrẹmi, ọga Amọtẹkun ipinlẹ Ogun ṣe wi, o ni ọkunrin alapata kan torukọ ẹ n jẹ Aminu Azeez, ni wọn lo ra maaluu tawọn kan ji n’Ibadan, bẹẹ, ẹnikan lo ni awọn maaluu yii, ti Aminu ra a, to si ko o wa s’Imẹkọ. Ẹni to ni awọn maaluu naa lo lọọ sọ f’ọlọpaa, n’Ibadan, ti wọn fi wa lati mu Aminu lọ loṣu kẹsan-an naa. Ṣugbọn nigba tawọn ọlọpaa naa de, Aminu ko jẹ ki wọn mu oun, bẹẹ lo paṣẹ fun awọn yooku rẹ ti wọn to mẹrinla, tawọn naa jẹ alapata lati doju ija kọ awọn ọlọpaa ọhun, nibẹ ni wọn si ti ṣa Inspẹkitọ Adebayọ Adele ladaa, eyi to pada yọri siku fun un. Awọn meji tọwọ ṣẹṣẹ bayii ni wọn ni wọn mọ nipa bi wọn ṣe ṣa ọlọpaa naa pa, Amọtẹkun si ti fa wọn le ọlọpaa Ibadan lọwọ, bẹẹ ni iṣẹ n lọ lati mu awọn yooku ti wọn tun lọwọ si iṣẹlẹ yii.


Awọn meji tọwọ ṣẹṣẹ bayii ni wọn ni wọn mọ nipa bi wọn ṣe ṣa ọlọpaa naa pa, Amọtẹkun si ti fa wọn le ọlọpaa Ibadan lọwọ, bẹẹ ni iṣẹ n lọ lati mu awọn yooku ti wọn tun lọwọ si iṣẹlẹ yii.


Ọkada ti wọn ji gbe ni Hussaini n gun kiri ni Ṣagamu, Amọtẹkun ti mu un

Lọjọ kin-in-ni, oṣu kin-in-ni, ọdun 2022, ni ikọ Amọtẹkun ipinlẹ Ogun nawọ gan ọkunrin yii, Hussaini Abdulsalam; ẹni ọdun mẹrinlelogun. Idi ni pe ọkada tawọn kan ji gbe n’Ijẹbu-Ode loun n gun kiri ni Ṣagamu. Ohun to ṣẹlẹ gan-an gẹgẹ bi CP David Akinrẹmi ti i ṣe olori Amọtẹkun Ogun ṣe sọ ni pe awọn ọkunrin meji kan ni wọn pe ẹni to n gun ọkada naa n’Ijẹbu-Ode, pe ko gbe awọn lọ si otẹẹli kan niluu naa. Nibi ti wọn ti n lọ ni wọn ti n ba ọlọkada ọhun ṣawada, to bẹẹ to jẹ wọn mu un lọrẹẹ, wọn si fun un ni nnkan mimu kan pe ko mu un. Ọlọkada ko mọ pe wọn ti foogun sinu ohun ti wọn fun oun mu naa, bo ti mu un tan lo bẹrẹ si i toogbe, bẹẹ lawọn ọkunrin meji naa si ṣe gbe ọkada rẹ lọ raurau. Wọn paarọ nọmba alupupu naa kuro ni “ Ogun TTD 439 VN, wọn sọ ọ di Ogun AAB 252 WI.


Nibi ti wọn ti n lọ ni wọn ti n ba ọlọkada ọhun ṣawada, to bẹẹ to jẹ wọn mu un lọrẹẹ, wọn si fun un ni nnkan mimu kan pe ko mu un. Ọlọkada ko mọ pe wọn ti foogun sinu ohun ti wọn fun oun mu naa, bo ti mu un tan lo bẹrẹ si i toogbe, bẹẹ lawọn ọkunrin meji naa si ṣe gbe ọkada rẹ lọ raurau. Wọn paarọ nọmba alupupu naa kuro ni “ Ogun TTD 439 VN, wọn sọ ọ di Ogun AAB 252 WI. Eyi ni Usman n gun kiri ni tiẹ ni Ṣagamu. Iwadii ijinlẹ lawọn Amọtẹkun fi tọpinpin alupupu naa de ọdọ rẹ, nigba ti olobo ta wọn pe Hussaini ni ọkada ọhun wa lọdọ rẹ, n ni wọn ba mu un. Nigba tawọn ẹṣọ yii fọrọ wa a lẹnu wo, Hussaini sọ fun wọn pe oun n tun alupupu naa ṣe ni, ati pe ẹnikan lo gbe e wa sọdọ oun pe koun ba oun tun un ṣe.


Eyi ni Usman n gun kiri ni tiẹ ni Ṣagamu. Iwadii ijinlẹ lawọn Amọtẹkun fi tọpinpin alupupu naa de ọdọ rẹ, nigba ti olobo ta wọn pe Hussaini ni ọkada ọhun wa lọdọ rẹ, n ni wọn ba mu un. Nigba tawọn ẹṣọ yii fọrọ wa a lẹnu wo, Hussaini sọ fun wọn pe oun n tun alupupu naa ṣe ni, ati pe ẹnikan lo gbe e wa sọdọ oun pe koun ba oun tun un ṣe. Wọn beere oruko ẹni to gbe ọkada fun un, ko ri nnkan kan wi, bẹẹ ni ko le sọ pato pe ibi bayii lẹni ọhun wa. Bi wọn ṣe fa a le awọn ọlọpaa lọwọ niyẹn, l’Eleweeran, l’Abẹokuta.


Wọn beere oruko ẹni to gbe ọkada fun un, ko ri nnkan kan wi, bẹẹ ni ko le sọ pato pe ibi bayii lẹni ọhun wa. Bi wọn ṣe fa a le awọn ọlọpaa lọwọ niyẹn, l’Eleweeran, l’Abẹokuta.


Iyabọ Oko tun pada ji saye lẹyin wakati mẹta ti wọn kede pe o ti ku

Faith Adebọla Ọpọ awuyewuye lo n lọ lori ipo ti gbajugbaja oṣere tiata ilẹ wa, Abilekọ Sidikat Odukanmi, tawọn eeyan mọ si Iyabọ Oko wa bayii, boya o ti ku ni abi o ṣi wa laaye. Irọlẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ karun-un, oṣu ki-in-ni, ọdun yii, lariwo kọkọ gba ilu pe obinrin naa mi eemi ikẹyin, latari aisan ọlọjọ pipẹ kan to da a gbalẹ. Ọkan ninu awọn irawọ oṣere ẹlẹgbẹ rẹ, Abilekọ Folukẹ Daramọla-Salakọ lo kọkọ fidi iku oloogbe naa mulẹ lori opo ayelujara rẹ. Folukẹ kọ ọ sori atẹ Instagiraamu rẹ pe: “O ma ṣe o, afigba ti iku mu un lọ, sun un re o, Iyabọ Oko. A ṣe gbogbo ohun ti a le ṣe o, ṣugbọn o ye Ọlọrun.” Bakan naa ni ọmọ oloogbe naa, Bisi Aisha, toun jẹ ṣọja, fidi iku mama rẹ mulẹ ninu awọn ọrọ ṣoki kan to sọ leralera, o ni: “Ki Ọlọrun tẹ yin safẹfẹ rere o, maami.” O tun ni: “Mọmi mi ti lọ, sun un re o, mama mi daadaa.” Eyi lo mu ki ọpọ awọn oniroyin gbe ọrọ iku obinrin naa jade ninu iweeroyin ati lori atẹ ayelujara wọn. Ṣugbọn laaarọ ọjọ keji, Ọjọbọ, Tọsidee, Aisha tun kọ ọrọ mi-in sori atẹ ayelujara rẹ, o ni: “Iṣẹ ara leyi o, mama mi tun gbe ọwọ wọn lẹyin wakati mẹta ti wọn ti ku.


Folukẹ kọ ọ sori atẹ Instagiraamu rẹ pe: “O ma ṣe o, afigba ti iku mu un lọ, sun un re o, Iyabọ Oko. A ṣe gbogbo ohun ti a le ṣe o, ṣugbọn o ye Ọlọrun.” Bakan naa ni ọmọ oloogbe naa, Bisi Aisha, toun jẹ ṣọja, fidi iku mama rẹ mulẹ ninu awọn ọrọ ṣoki kan to sọ leralera, o ni: “Ki Ọlọrun tẹ yin safẹfẹ rere o, maami.” O tun ni: “Mọmi mi ti lọ, sun un re o, mama mi daadaa.” Eyi lo mu ki ọpọ awọn oniroyin gbe ọrọ iku obinrin naa jade ninu iweeroyin ati lori atẹ ayelujara wọn. Ṣugbọn laaarọ ọjọ keji, Ọjọbọ, Tọsidee, Aisha tun kọ ọrọ mi-in sori atẹ ayelujara rẹ, o ni: “Iṣẹ ara leyi o, mama mi tun gbe ọwọ wọn lẹyin wakati mẹta ti wọn ti ku. Titi aye la o maa fi iyin fun orukọ mimọ yin, Ọlọrun.” Bakan naa ni Folukẹ Daramọla-Salakọ tun gba ori atẹ ayelujara rẹ lọ, toun naa si kọ ọ sibẹ pe: “Ẹ ma binu o, ọmọ rẹ lo tun ṣẹṣẹ sọ fun mi pe mama oun tun gbe ọwọ rẹ soke laipẹ yii, to fi han pe ko ti i ku, o ṣi wa laaye o. Aleluya. O ṣi wa laaye o.” Ẹni ọdun mọkalelọgọta ni agba oṣere yii, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kọkọkanla, ọdun 1960, ni wọn bi i. Ọmọ bibi ilu Iwo, nijọba ibilẹ Iwo, nipinlẹ Ọṣun ni. Lọdun to kọja yii ni ọkan ninu awọn ọmọ rẹ, Ọlamide, ṣiṣọ loju eegun aisan to n ṣe mama rẹ, o ni lati bii ọdun marun-un sẹyin ni mama oun ti dubulẹ aarẹ rọpa-rọsẹ kan ti wọn n pe ni Ischaemic stroke, aisan naa ni ko jẹ ko le lọ soko ere tiata bo ṣe maa n ṣe.


Titi aye la o maa fi iyin fun orukọ mimọ yin, Ọlọrun.” Bakan naa ni Folukẹ Daramọla-Salakọ tun gba ori atẹ ayelujara rẹ lọ, toun naa si kọ ọ sibẹ pe: “Ẹ ma binu o, ọmọ rẹ lo tun ṣẹṣẹ sọ fun mi pe mama oun tun gbe ọwọ rẹ soke laipẹ yii, to fi han pe ko ti i ku, o ṣi wa laaye o. Aleluya. O ṣi wa laaye o.” Ẹni ọdun mọkalelọgọta ni agba oṣere yii, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kọkọkanla, ọdun 1960, ni wọn bi i. Ọmọ bibi ilu Iwo, nijọba ibilẹ Iwo, nipinlẹ Ọṣun ni. Lọdun to kọja yii ni ọkan ninu awọn ọmọ rẹ, Ọlamide, ṣiṣọ loju eegun aisan to n ṣe mama rẹ, o ni lati bii ọdun marun-un sẹyin ni mama oun ti dubulẹ aarẹ rọpa-rọsẹ kan ti wọn n pe ni Ischaemic stroke, aisan naa ni ko jẹ ko le lọ soko ere tiata bo ṣe maa n ṣe. Bo tilẹ jẹ pe ọpọ awọn onitiata ẹgbẹ ẹ dide iranwọ loriṣiiriṣii, sibẹ obinrin tawọn eeyan tun mọ si “Apoti Aje,” ati “Sisi Mama” yii ko gbadun taara, asiko kan tiẹ wa tawọn kan lero pe o ti ku.


Bo tilẹ jẹ pe ọpọ awọn onitiata ẹgbẹ ẹ dide iranwọ loriṣiiriṣii, sibẹ obinrin tawọn eeyan tun mọ si “Apoti Aje,” ati “Sisi Mama” yii ko gbadun taara, asiko kan tiẹ wa tawọn kan lero pe o ti ku.


Ijọba Eko lawọn akẹkọọ ati ileewe Dowen ko mọ ohunkohun nipa iku Sylvester

Jọkẹ Amọri Ijọba ipinlẹ Eko ti ni ileewe Dowen College, to wa ni Ikoyi, atawọn akẹkọọ marun-un ti wọn ko lori iṣẹlẹ naa ko mọ ohunkohun nipa iku ọmọ ọdun mejila to jẹ akẹkọọ ileewe naa, Sylvester Oromoni, to ku. Wọn ni awọn tẹle amọran ẹka eto idajọ lati ọdọ ọga agba ileeṣẹ to maa n gba ijọba nimọran nipinlẹ Eko, Arabinrin Adetutu Oshinusi. Bakan naa ni wọn ni ko si ẹri to gbopọn lati fidi rẹ mulẹ pe awọn ọmọ wọnyi wa ninu ẹgbẹ okunkun tabi ẹgbẹkẹgbẹ mi-in. Siwaju si i, wọn ni nnkan kan naa ni abọ iwadii nipa iku to pa ọmọ naa ti wọn ṣe nipinlẹ Delta ati Eko, ti ko si ni i ṣe pẹlu ẹsun pe ẹnikẹni lo pa a.


Mọsalasi ati ṣọọṣi ni wọn ti n dawo jọ bayii lati doola awọn mẹreerin ti wọn ji gbe lọna Omu-Aran

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Awọn ajinigbe to ji awọn arinrin-ajo mẹrin: Sunday Balogun, iyawo rẹ, Iya Mary, Taye, ọmọọṣẹ Sunday, ati Kẹhinde rẹ, gbe ni loju ọna Oke-Onigbin si Omu-Aran lọjọ Aiku, Sannde, ọṣẹ yii, ti n beere fun miliọnu mẹwaa owo itusilẹ bayii. Ẹni kan to sun mọ mọlẹbi awọn ti wọn ji gbe, Arabinrin Laoye Seyifunmi, to ba ALAROYE sọrọ sọ pe ibi igbeyawo ni awọn arinrin-ajo ọhun lọ lati ilu Oke-Onigbin si Obo Ayegunlẹ, sugbọn wọn ko sọwọ awọn ajinigbe, ti wọn si ji wọn gbe lọ. Gẹgẹ bo ṣe wi, o ni awọn araalu Oke-Onigbin to ri mọto Sunday lẹba ọna ni wọn fi mọ pe wọn ti ji wọn gbe. Ko pẹ ni awọn to ji wọn gbe pe mọlẹbi, ti wọn si n beere fun miliọnu mẹwaa naira owo itusilẹ. Wọn dunaa-dura, awọn mọlẹbi gbe miliọnu kan naira lọ, ṣugbọn wọn kọ ọ, wọn ni ki i ṣe owo awọn, miliọnu mẹrin ni wọn pada taku si pe wọn yoo gba jalẹ. Gbogbo ileejọsin, mọsalasi ati ṣọọṣi ni wọn ti n dawo jọ bayii lati doola awọn mẹreerin to wa lakata awọn ajinigbe ọhun.


Awọn afọbajẹ yan Lekan Balogun gẹgẹ bii Olubadan tuntun

Ọlawale Ajao, Ibadan Nibi ipade ti awọn eeyan yii, pẹlu apapọ igbimọ Olubadan ṣe ni Gbọngan Mapo, n’Ibadan, lọsan- Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ karun-un, oṣu kin-in-ni ọdun 2022 yii, ni wọn ti kede ọrọ naa fun gbogbo aye gbọ. Lara awọn to wa nibi ipade ọhun ni Ọba Lekan Balogun funra rẹ, to jẹ Ọtun Olubadan ilẹ Ibadan lọwọlọwọ; Balogun ilẹ Ibadan, Ọba Owolabi Akinloye; Aṣipa Olubadan, Ọba Eddy Oyewọle; Ọtun Balogun, Ọba Tajudeen Ajibọla ati Ọba Lateef Gbadamọsi ti i ṣe Osi Balogun ilẹ Ibadan. Awọn agba ijoye Ibadan yooku, ti wọn tun jẹ igbimọ afọbajẹ ilu naa ni Ọba Abiọdun Kọla Daisi (Ẹkẹrin Olubadan), Ọba Amidu Ajibade (Ẹkarun-un Olubadan), Ọba Adebayọ Akande (Abẹsẹ Olubadan) ati Ọba Kọla Adegbọla ti i ṣe Aṣipa Balogun ilẹ Ibadan. Tẹ o ba gbagbe, gbogbo awọn agba ijoye Ibadan, yatọ si Osi Olubadan, iyẹn Agba-Oye Rashidi Ladọja, ẹni ti ko ba wọn kopa ninu ipade yii, nijọba nipinlẹ Ọyọ, labẹ gomina ana, Sẹnetọ Abiọla Ajimọbi, fi jọba lori agbegbe koowa wọn lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kẹjọ, ọdun 2017. Ṣaaju lọmọ oye tuntun naa, Ọba Lekan Balogun ti ki idile Olubadan to faye silẹ, Ọba Saliu Akanmu Adetunji, ilu Ibadan, ati Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, ku ara fẹra ku Olubadan ana, eyi to lọọ dara pọ mọ awọn baba nla ẹ lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ keji, oṣu kin-in-ni, ọdun 2022 yii. Ni kete ti Ọba Adetunji ti waja lọrọ kan ti bẹrẹ si i ja ran-in-ran-in kiri pe ẹni ti ipo ọba ilu nla yii kan ko dape mọ, wọn ni baba ti rọ lapa rọ lẹsẹ, bẹẹ lo tun fọ loju.


Tẹ o ba gbagbe, gbogbo awọn agba ijoye Ibadan, yatọ si Osi Olubadan, iyẹn Agba-Oye Rashidi Ladọja, ẹni ti ko ba wọn kopa ninu ipade yii, nijọba nipinlẹ Ọyọ, labẹ gomina ana, Sẹnetọ Abiọla Ajimọbi, fi jọba lori agbegbe koowa wọn lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kẹjọ, ọdun 2017. Ṣaaju lọmọ oye tuntun naa, Ọba Lekan Balogun ti ki idile Olubadan to faye silẹ, Ọba Saliu Akanmu Adetunji, ilu Ibadan, ati Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, ku ara fẹra ku Olubadan ana, eyi to lọọ dara pọ mọ awọn baba nla ẹ lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ keji, oṣu kin-in-ni, ọdun 2022 yii. Ni kete ti Ọba Adetunji ti waja lọrọ kan ti bẹrẹ si i ja ran-in-ran-in kiri pe ẹni ti ipo ọba ilu nla yii kan ko dape mọ, wọn ni baba ti rọ lapa rọ lẹsẹ, bẹẹ lo tun fọ loju. Lati ta ko ahesọ ọrọ naa, ikuuku mejeeji lỌba Balogun kọkọ ju bii igba ti abẹṣẹẹ-ku-bii-ojo ba pinnu lati fi ikuuku da batani si alatako rẹ lara. O ṣeyi lati fi han gbogbo aye pe oun ko nipenija ara ati pe perepere leegun ara oun pe. O waa rọ gbogbo ọmọ Ibadan lati kọti ikun si gbogbo ahesọ iroyin to le da omi alaafia ilu ru, eyi ti wọn le ti maa gbọ lẹnu ọjọ mẹta yii.


Lati ta ko ahesọ ọrọ naa, ikuuku mejeeji lỌba Balogun kọkọ ju bii igba ti abẹṣẹẹ-ku-bii-ojo ba pinnu lati fi ikuuku da batani si alatako rẹ lara. O ṣeyi lati fi han gbogbo aye pe oun ko nipenija ara ati pe perepere leegun ara oun pe. O waa rọ gbogbo ọmọ Ibadan lati kọti ikun si gbogbo ahesọ iroyin to le da omi alaafia ilu ru, eyi ti wọn le ti maa gbọ lẹnu ọjọ mẹta yii. Nipa eto bi wọn yoo ṣe fẹlomi-in jọba lẹyin ipapoda Ọba Adetunji, Ọba Balogun sọ pe “igbimọ awọn afọbajẹ ti n gbe igbesẹ to yẹ pẹlu gomina ipinlẹ yii lati ri i pe ẹni tipo Olubadan tọ si gori itẹ ni ibamu pẹlu aṣa taa fi n jọba nilẹ yii”. Lẹyin naa l’Ọtun Balogun ilẹ Ibadan, Ọba Tajudeen Ajibọla ati Ọba Amidu Ajibade ti i ṣe Ẹkarun-un Olubadan fopin si awuyewuye to n lọ nigboro pe o ṣee ṣe ki ẹjọ to wa ni kootu mu ipalara ba eto lati fi Olubadan tuntun jẹ. Gẹgẹ bi Ọba Ajibọla ati Ọba Ajibade ṣe ṣalaye, “ẹjọ to wa ni kootu ko ni nnkan kan an ṣe pẹlu ọrọ ẹni to yẹ ko jẹ Olubadan tuntun.


Nipa eto bi wọn yoo ṣe fẹlomi-in jọba lẹyin ipapoda Ọba Adetunji, Ọba Balogun sọ pe “igbimọ awọn afọbajẹ ti n gbe igbesẹ to yẹ pẹlu gomina ipinlẹ yii lati ri i pe ẹni tipo Olubadan tọ si gori itẹ ni ibamu pẹlu aṣa taa fi n jọba nilẹ yii”. Lẹyin naa l’Ọtun Balogun ilẹ Ibadan, Ọba Tajudeen Ajibọla ati Ọba Amidu Ajibade ti i ṣe Ẹkarun-un Olubadan fopin si awuyewuye to n lọ nigboro pe o ṣee ṣe ki ẹjọ to wa ni kootu mu ipalara ba eto lati fi Olubadan tuntun jẹ. Gẹgẹ bi Ọba Ajibọla ati Ọba Ajibade ṣe ṣalaye, “ẹjọ to wa ni kootu ko ni nnkan kan an ṣe pẹlu ọrọ ẹni to yẹ ko jẹ Olubadan tuntun. Gbogbo wa la ti mọ pe Ọba Lekan Balogun nipo Olubadan kan, ta a ṣi ti fọwọ si i. Ilana ta a fi n jOlubadan ti wa nilẹ, ko si si nnkan kan to maa da a ru”.


Gbogbo wa la ti mọ pe Ọba Lekan Balogun nipo Olubadan kan, ta a ṣi ti fọwọ si i. Ilana ta a fi n jOlubadan ti wa nilẹ, ko si si nnkan kan to maa da a ru”.


Awọn adigunjale kọ lu Kẹmi Afọlabi, wọn gba nnkan ini ẹ, wọn tun ṣa a ladaa

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Pẹlu bo ṣe jẹ pe alaafia ko fi bẹẹ to fun Kẹmi Afọlabi Adeṣipẹ, oṣere tiata Yoruba to kede ohun to n ṣe e faye lọsẹ to kọja yii, ṣibẹ, obinrin naa tun ko sọwọ awọn adigunjale lọdun tuntun yii. Wọn ṣa a ladaa lapa, wọn tun gba awọn foonu rẹ atawọn nnkan mi-in lọ. Kẹmi funra ẹ lo fiṣẹlẹ naa lede loju opo Instagraamu ẹ. O ni oko fiimu loun lọ l’Arepo, nipinlẹ Ogun, oun si wa ninu mọto oun pẹlu dẹrẹba to n wa mọto naa, afi bawọn adigunjale ṣe ya bo awọn lojiji. Oṣere yii sọ ọ di mimọ pe sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ ọkọ wa loju ọna ọhun nigba tawọn ole naa kọ lu oun ati dẹrẹba. O ni wọn fọ gilaasi mọto oun, bẹẹ ni wọn fi ada ṣa oun lapa, wọn ko foonu oun lọ, wọn si fọ dẹrẹba oun naa lori. O ni bi wọn ṣe ṣọṣẹ wọn tan ni wọn sa lọ, ti gbogbo ara oun bo yẹlẹyẹlẹ latari gilaasi ti wọn fọ naa, oun ko si ti i foju kan oorun latigba tiṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ, nitori ibẹru ti kinni naa ko sọkan oun.


Oṣere yii sọ ọ di mimọ pe sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ ọkọ wa loju ọna ọhun nigba tawọn ole naa kọ lu oun ati dẹrẹba. O ni wọn fọ gilaasi mọto oun, bẹẹ ni wọn fi ada ṣa oun lapa, wọn ko foonu oun lọ, wọn si fọ dẹrẹba oun naa lori. O ni bi wọn ṣe ṣọṣẹ wọn tan ni wọn sa lọ, ti gbogbo ara oun bo yẹlẹyẹlẹ latari gilaasi ti wọn fọ naa, oun ko si ti i foju kan oorun latigba tiṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ, nitori ibẹru ti kinni naa ko sọkan oun. Kẹmi fi kun un pe ohun to ṣẹlẹ yii tubọ fidi ẹ mulẹ pe aabo ko si ni Naijiria yii, beeyan si fi gbogbo ọjọ pariwo fawọn olori wa pe ẹmi araalu ko de, wọn ki i dahun, niṣe ni wọn n kọti ikun si ariwo araalu, ti wọn ki i ja alaafia wọn kunra. Nitori ẹ lo ṣe fi iṣẹlẹ naa lede to si fi orukọ Sanwo-Olu si i, o fi tawọn ọlọpaa Naijiria ati ti Aarẹ Muhammadu Buhari si i, o ni ki wọn maa ri i bo ṣe n lọ. Pẹlu gbogbo eyi ṣa, obinrin naa sọ pe ole to ja oun ko to nnkan kan ninu ohun toun ti la kọja laipẹ yii, bo si ti le wu ko buru to, Kẹmi loun yoo maa fọpẹ f’Ọlọrun to n da ẹmi oun si ni.


Kẹmi fi kun un pe ohun to ṣẹlẹ yii tubọ fidi ẹ mulẹ pe aabo ko si ni Naijiria yii, beeyan si fi gbogbo ọjọ pariwo fawọn olori wa pe ẹmi araalu ko de, wọn ki i dahun, niṣe ni wọn n kọti ikun si ariwo araalu, ti wọn ki i ja alaafia wọn kunra. Nitori ẹ lo ṣe fi iṣẹlẹ naa lede to si fi orukọ Sanwo-Olu si i, o fi tawọn ọlọpaa Naijiria ati ti Aarẹ Muhammadu Buhari si i, o ni ki wọn maa ri i bo ṣe n lọ. Pẹlu gbogbo eyi ṣa, obinrin naa sọ pe ole to ja oun ko to nnkan kan ninu ohun toun ti la kọja laipẹ yii, bo si ti le wu ko buru to, Kẹmi loun yoo maa fọpẹ f’Ọlọrun to n da ẹmi oun si ni.


Fungba akọkọ, ijọba fun awọn oṣiṣẹ to fakọ yọ lẹbun ọkọ ayọkẹlẹ l’Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ṣe ni olukọ kan lati ileewe L.A Primary School, Adogbe, nijọba ibilẹ Ariwa Ẹdẹ, Arabinrin Abiọla Grace Adukẹ, bu sẹkun ayọ nigba ti wọn kede orukọ rẹ gẹgẹ bii ọkan lara awọn to jẹ ẹbun ọkọ ayọkẹlẹ latọwọ ijọba ipinlẹ Ọṣun lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii. Lasiko adura ibẹrẹ ọdun tijọba ipinlẹ Ọṣun ṣe ni sẹkiteriati wọn ni wọn kede orukọ awọn oṣiṣẹ marun-un ti wọn fakọ yọ lẹnu iṣẹ wọn lọdun un 2021. Ọkọ ayọkẹlẹ Toyota Corolla ni awọn oṣiṣẹ maraarun ọhun fi ṣefa jẹ, nigba ti awọn miiran gba ẹbun firiiji ati amohunmaworan. Yatọ si Adukẹ, awọn oṣiṣẹ ti wọn tun jẹ ẹbun ọkọ ayọkẹlẹ ọhun ni oṣiṣẹ kan lẹka eto ilera, Adeọṣun Francisca Adebọla, oṣiṣẹ kan lati ileeṣẹ to n ri si ọrọ iṣẹ-ode, Adepọju Rasaq Daramọla, olukọ ileewe girama kan, Adeyẹmọ Isiaka Adeoye ati oṣiṣẹ kan nileeṣẹ igbohun-safẹfẹ OSBC, Yẹmi Abọdẹrin. Ṣaaju ninu ọrọ alaga awọn oṣiṣẹ ijọba l’Ọṣun, Comreedi Jacob Adekomi, o sọ pe ifọwọsowọpọ ti Gomina Oyetọla n janfaani rẹ ko ṣẹyin ọwọ tijọba rẹ fi mu awọn oṣiṣẹ latigba to ti debẹ. Adekomi ṣalaye pe alakooso to kọṣẹ-mọṣẹ ni Oyetọla, awọn oṣiṣẹ ijọba ko si ti i ni iru anfaani ti wọn ni labẹ iṣẹjọba rẹ yii ri.


Yatọ si Adukẹ, awọn oṣiṣẹ ti wọn tun jẹ ẹbun ọkọ ayọkẹlẹ ọhun ni oṣiṣẹ kan lẹka eto ilera, Adeọṣun Francisca Adebọla, oṣiṣẹ kan lati ileeṣẹ to n ri si ọrọ iṣẹ-ode, Adepọju Rasaq Daramọla, olukọ ileewe girama kan, Adeyẹmọ Isiaka Adeoye ati oṣiṣẹ kan nileeṣẹ igbohun-safẹfẹ OSBC, Yẹmi Abọdẹrin. Ṣaaju ninu ọrọ alaga awọn oṣiṣẹ ijọba l’Ọṣun, Comreedi Jacob Adekomi, o sọ pe ifọwọsowọpọ ti Gomina Oyetọla n janfaani rẹ ko ṣẹyin ọwọ tijọba rẹ fi mu awọn oṣiṣẹ latigba to ti debẹ. Adekomi ṣalaye pe alakooso to kọṣẹ-mọṣẹ ni Oyetọla, awọn oṣiṣẹ ijọba ko si ti i ni iru anfaani ti wọn ni labẹ iṣẹjọba rẹ yii ri. O ni idi niyẹn ti gbogbo wọn fi mura si iṣẹ. Nigba to n dupẹ lọwọ awọn oṣiṣẹ ijọba fun atilẹyin wọn, Gomina Oyetọla fi da wọn loju pe kekere ni gbogbo awọn nnkan ti wọn ti ri, o ni akọkọ ni ọrọ igbaye-gbadun wọn yoo jẹ ninu ọdun tuntun yii. O fi da awọn oṣiṣẹ-fẹyinti loju pe ijọba ko fi ọwọ kekere mu ọrọ wọn rara, oun yoo si maa tubọ tiraka lati san owo tijọba ana jẹ wọn loorekoore.


O ni idi niyẹn ti gbogbo wọn fi mura si iṣẹ. Nigba to n dupẹ lọwọ awọn oṣiṣẹ ijọba fun atilẹyin wọn, Gomina Oyetọla fi da wọn loju pe kekere ni gbogbo awọn nnkan ti wọn ti ri, o ni akọkọ ni ọrọ igbaye-gbadun wọn yoo jẹ ninu ọdun tuntun yii. O fi da awọn oṣiṣẹ-fẹyinti loju pe ijọba ko fi ọwọ kekere mu ọrọ wọn rara, oun yoo si maa tubọ tiraka lati san owo tijọba ana jẹ wọn loorekoore. Gomina ke si wọn lati tubọ mu iwa ọmọluabi lọkun-unkundun ninu ọdun tuntun, ki wọn ma si ṣe ọlẹ rara nitori gbogbo nnkan ti wọn n ṣe lo lere.


Gomina ke si wọn lati tubọ mu iwa ọmọluabi lọkun-unkundun ninu ọdun tuntun, ki wọn ma si ṣe ọlẹ rara nitori gbogbo nnkan ti wọn n ṣe lo lere.


Nitori ireke aadọta Naira, Hausa gun Yoruba lọbẹ n’llọrin

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ṣe ni ibẹrubojo gbilẹ lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọṣẹ yii, ni ọja kan to gbajugbaja niluu Ilọrin ti wọn n pe ni Mandete, lakooko ti rogbodiyan bẹ silẹ nigba ti Hausa to n ta ireke gun Yoruba kan lọbẹ nitori ireke aadọta Naira. Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ ajọ ẹṣọ alaabo ṣifu difẹnsi, ẹka ti ipinlẹ Kwara, Ọgbẹni Babawale Zaid Afolabi, fi sita to tẹ ALAROYE lọwọ lo ti sọ pe ajọ naa gba ipe pajawiri ni owurọ kutu ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọṣẹ yii, pe ẹya Yoruba ati Hausa ti fija pẹẹta ni ọja Mandete, ọpẹlọpẹ ajọ naa to ka awọn eniyan ọja ọhun lọwọ ko, nnkan o ba bajẹ ju bo ṣe yẹ lọ. O tẹsiwaju pe arakunrin Yoruba kan lo ra ireke aadọta naira lọwọ Hausa, lo ba sọ pe ko dun, ko paarọ ireke naa, eyi ni wọn lo da edeiyede silẹ laarin wọn ti Hausa si gun Yoruba lọbẹ, ni ẹjẹ ba n ṣan bii omi. Eyi lo pada di ija ẹlẹyamẹya. Yoruba ati Hausa ba kọju ija si ara wọn. Wọn si ti gbe ọkunrin ti wọn gun lọbẹ lọ si ileewosan fun itọju to peye.


Eyi lo pada di ija ẹlẹyamẹya. Yoruba ati Hausa ba kọju ija si ara wọn. Wọn si ti gbe ọkunrin ti wọn gun lọbẹ lọ si ileewosan fun itọju to peye. Adari ajọ ṣifu difẹnsi, Ọgbẹni Makinde Ayinla, ti waa paṣẹ pe ki awọn ẹsọ alaabo duro wamuwamu fun odidi wakati mẹrindinlogun ni gbogbo agbegbe ọja ọhun lati dena rogbodiyan ọtun.


Adari ajọ ṣifu difẹnsi, Ọgbẹni Makinde Ayinla, ti waa paṣẹ pe ki awọn ẹsọ alaabo duro wamuwamu fun odidi wakati mẹrindinlogun ni gbogbo agbegbe ọja ọhun lati dena rogbodiyan ọtun.


Ẹlẹwọn mẹrin padanu ẹmi wọn lasiko ti wọn fẹẹ sa kuro lọgba ẹwọn n’Ileefẹ

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ẹlẹwọn mẹrin niroyin fidi rẹ mulẹ pe wọn padanu ẹmi wọn ni ọgba ẹwọn agbegbe Kosẹrẹ, niluu ****Ileefẹ, laaarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, lasiko ti wọn n gbiyanju lati sa kuro nibẹ. Alaroye gbọ pe lasiko ti wọn n ṣe itọju ayika ti wọn maa n ṣe laraarọ (morning sanitation) niṣẹlẹ naa ṣẹlẹ. Ọkan lara awọn oṣiṣẹ ọgba ẹwọn naa lawọn ẹlẹwọn ọhun kọkọ kọ lu, ti wọn si ṣe e leṣe, lẹyin naa ni wọn fẹẹ gbiyanju lati sa lọ koo to di pe awọn agbofinro dide si wọn. Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, lasiko yii ni ibọn ba mẹrin lara wọn, ti wọn si ku loju-ẹsẹ, nigba ti awọn yooku si ti ri nnkan to ṣẹlẹ ni wọn tete sa pada sinu ọgba ẹwọn. A gbọ pe Alakoso ọgba ẹwọn nipinlẹ Ọṣun, Lanre Amọran, ti ṣabẹwo si ọgba ẹwọn naa lati lọ mọ nnkan to ṣelẹ gan-an. Alukoro fun ileeṣẹ ọgba ẹwọn nipinlẹ Ọṣun, Ṣọla Adeotan, sọ pe oun ko ti i gbọ nnkan kan nipa iṣẹlẹ naa.


Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, lasiko yii ni ibọn ba mẹrin lara wọn, ti wọn si ku loju-ẹsẹ, nigba ti awọn yooku si ti ri nnkan to ṣẹlẹ ni wọn tete sa pada sinu ọgba ẹwọn. A gbọ pe Alakoso ọgba ẹwọn nipinlẹ Ọṣun, Lanre Amọran, ti ṣabẹwo si ọgba ẹwọn naa lati lọ mọ nnkan to ṣelẹ gan-an. Alukoro fun ileeṣẹ ọgba ẹwọn nipinlẹ Ọṣun, Ṣọla Adeotan, sọ pe oun ko ti i gbọ nnkan kan nipa iṣẹlẹ naa. Ṣugbọn Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe loootọ niṣẹlẹ naa, ṣugbọn o beere fun asiko diẹ lati fi ni iroyin kikun nipa rẹ.


Ṣugbọn Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe loootọ niṣẹlẹ naa, ṣugbọn o beere fun asiko diẹ lati fi ni iroyin kikun nipa rẹ.


Ọwọ ọlọpaa tẹ Sikiru pẹlu ẹya ara eeyan n’Ikorodu, o loun feẹ fi ṣoogun owo ni

Jọkẹ Amọri Ilu Ikorodu ni awọn ọlọpaa ipinlẹ Eko ti mu ọmọkunrin kan ti wọn porukọ rẹ ni Sikiru Kọlawọle pẹlu ọkan eeyan ọwọ meji ati ẹran ara to loun fẹẹ fi ṣoogun owo. Ọmọkunrin yii ṣalaye fawọn ọlọpaa pe iṣẹ oun ni ko lọ deede, toun si ṣalaye fun ọrẹ oun kan. Ọrẹ oun yii lo mu oun lọ sọdọ aafaa kan, ti aafa yii si ni koun lọọ wa ẹya ara eeyan wa ti oun yoo fi ṣe aajo foun ti oun yoo fi di olowo. O ni eyi lo mu ki oun ṣe iwadii ibi ti oun ti le ri ohun ti aafaa beere yii, awọn kan ni wọn si juwe fun oun pe oun le ri ni itẹkuu. Ọkunrin ẹni ọdun mọkanlelogoji yii sọ pe eyi lo gbe oun lọ si itẹkuu kan to wa ni Sabo, loju ọna Igbogbo, n’Ikorodu, niluu Eko, nibi ti oun ti ri saare ti wọn ṣẹṣẹ sin oku si, ti oun si hu u. Loun ba yọ ọkan oku naa, oun si ge ọwọ rẹ mejeeji ati ẹran ara rẹ gẹgẹ bi aafaa naa ṣe ni ki oun mu un wa. Nigba to n ṣalaye bi ọwọ ṣe tẹ ẹ, o ni nigba ti oun n kọja lọ ni awọn ọlọpaa da oun duro, ti wọn si beere pe ki oun saa wo ohun to wa ninu apo ti oun gbe lọwọ. Lasiko naa ni aṣiri tu pe ẹya ara eeyan loun gbe, bi wọn ṣe mu oun ṣinkun niyẹn.


Ọkunrin ẹni ọdun mọkanlelogoji yii sọ pe eyi lo gbe oun lọ si itẹkuu kan to wa ni Sabo, loju ọna Igbogbo, n’Ikorodu, niluu Eko, nibi ti oun ti ri saare ti wọn ṣẹṣẹ sin oku si, ti oun si hu u. Loun ba yọ ọkan oku naa, oun si ge ọwọ rẹ mejeeji ati ẹran ara rẹ gẹgẹ bi aafaa naa ṣe ni ki oun mu un wa. Nigba to n ṣalaye bi ọwọ ṣe tẹ ẹ, o ni nigba ti oun n kọja lọ ni awọn ọlọpaa da oun duro, ti wọn si beere pe ki oun saa wo ohun to wa ninu apo ti oun gbe lọwọ. Lasiko naa ni aṣiri tu pe ẹya ara eeyan loun gbe, bi wọn ṣe mu oun ṣinkun niyẹn. Ọga ọlọpaa ipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu ni lootọ ni ọwọ tẹ ọmọkunrin naa pẹlu ẹya ara eeyan ati ọbẹ to fi ge e nitẹkuu. O fi kun un pe lẹyin tawọn ba ti pari gbogbo iwadii to yẹ ni yoo foju bale-ẹjọ


Ọga ọlọpaa ipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu ni lootọ ni ọwọ tẹ ọmọkunrin naa pẹlu ẹya ara eeyan ati ọbẹ to fi ge e nitẹkuu. O fi kun un pe lẹyin tawọn ba ti pari gbogbo iwadii to yẹ ni yoo foju bale-ẹjọ


Ariyanjiyan bẹ silẹ laarin ọmọọṣẹ Ajimọbi ati agbẹjọro lori ẹni ti yoo jẹ Olubadan tuntun

Ọlawale Ajao, Ibadan Lẹyin ti Olubadan ilẹ Ibadan, Ọba Saliu Akanmu Adetunji, ti waja lọjọ Aiku, Sannde, oṣe yii, gbogbo aye lo ti mọ pe igbakeji rẹ, Sẹnetọ Lekan Balogun, nipo ọba kan bayii, ṣugbọn pẹlu gbogbo awọn nnkan to n lọ labẹlẹ bayii, o ṣee ṣe ki baba naa ma le depo Olubadan gẹgẹ bii ireti gbogbo aye. Lọjọ keji ti Ọba Adetunji tẹri gbaṣọ, iyẹn lọjọ Aje, Mọnde, lagba agbẹjọro kan, Amofin Michael Fọlọrunṣọ Lana, to tun ti figba kan jẹ kọmiṣanna fọrọ ofin ati eto idajọ nipinlẹ Ọyọ lasiko iṣejọba Gomina Adebayọ Alao-Akala, kọ lẹta si Ẹnjinia Ṣeyi Makinde ti i ṣe gomina ipinlẹ yii lati ma ṣe ti i kanju fi Sẹnetọ Balogun to ti n foju sọna funpo ọba joye naa. Ninu awijare amofin yii, o tọka si ẹjọ ti Balogun atawọn agba oloye Ibadan mi-in pe ijọba ipinlẹ Ọyọ ta ko yiyọ ti Gomina Makinde yọ wọn kuro nipo ọba. Ṣe lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kẹjọ, ọdun 2017, nijọba ipinlẹ yii, laye Gomina Abiọla Ajimọbi, fawọn mọkanlelogun to ga ju lọ ninu awọn agba ijoye Ibadan jọba lori agbegbe ti wọn bi kaluku wọn si, ṣugbọn ti Gomina Makinde paṣẹ pe ki wọn gbagbe lori ọrọ ọba jijẹ naa. ki awọn le ribi pari ija ti ọrọ ọba jijẹ yii da silẹ laarin wọn pẹlu Ọba Adetunji, eyi to ti di ohun ti wọn n tori ẹ gbera wọn lọ si kootu. Eyi ko dun mọ awọn ijoye naa ninu, ni wọn bá gba kootu lọ, wọn pe ijọba lẹjọ, wọn ni kile-ẹjọ paṣẹ fun gomina lati da awọn pada sipo ọba ti awọn ti wa ko too jẹ gomina.


Ṣe lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kẹjọ, ọdun 2017, nijọba ipinlẹ yii, laye Gomina Abiọla Ajimọbi, fawọn mọkanlelogun to ga ju lọ ninu awọn agba ijoye Ibadan jọba lori agbegbe ti wọn bi kaluku wọn si, ṣugbọn ti Gomina Makinde paṣẹ pe ki wọn gbagbe lori ọrọ ọba jijẹ naa. ki awọn le ribi pari ija ti ọrọ ọba jijẹ yii da silẹ laarin wọn pẹlu Ọba Adetunji, eyi to ti di ohun ti wọn n tori ẹ gbera wọn lọ si kootu. Eyi ko dun mọ awọn ijoye naa ninu, ni wọn bá gba kootu lọ, wọn pe ijọba lẹjọ, wọn ni kile-ẹjọ paṣẹ fun gomina lati da awọn pada sipo ọba ti awọn ti wa ko too jẹ gomina. Ẹjọ ti awọn eeyan yii pe ijọba l’Amofin Lana n pakiesi Gomina Makinde si, o ni bo ba fi awọn eeyan to pe ijọba lẹjọ wọnyi jọba, niṣe loun naa yoo tun da wahala mi-in silẹ, tọrọ naa yoo tun di ohun ti wọn yoo maa tori ẹ pera wọn lẹjọ lẹyinwa ọla. O ni, Nnkan meji lo wa nibẹ, akọkọ ni ki awọn agba ijoye wọnyi gbe ẹjọ ti wọn pe ijọba kuro ni kootu, ki wọn ṣẹṣẹ waa jọ jokoo yanju ọrọ to wa nilẹ yii. Ọna keji ni ki wọn duro de idajọ yoowu ti ile-ẹjọ ba gbe kalẹ lori ọrọ yii.


Ẹjọ ti awọn eeyan yii pe ijọba l’Amofin Lana n pakiesi Gomina Makinde si, o ni bo ba fi awọn eeyan to pe ijọba lẹjọ wọnyi jọba, niṣe loun naa yoo tun da wahala mi-in silẹ, tọrọ naa yoo tun di ohun ti wọn yoo maa tori ẹ pera wọn lẹjọ lẹyinwa ọla. O ni, Nnkan meji lo wa nibẹ, akọkọ ni ki awọn agba ijoye wọnyi gbe ẹjọ ti wọn pe ijọba kuro ni kootu, ki wọn ṣẹṣẹ waa jọ jokoo yanju ọrọ to wa nilẹ yii. Ọna keji ni ki wọn duro de idajọ yoowu ti ile-ẹjọ ba gbe kalẹ lori ọrọ yii. Bi ile-ẹjọ ba ta ko ọba ti awọn agba ijoye wọnyi jẹ, a jẹ pe gbogbo wọn ni wọn lẹtọọ lati jẹ Olubadan niyẹn. Ṣugbọn tile-ẹjọ ba fara mọ ọba ti wọn ti jẹ tẹlẹ, a jẹ pe wọn ko lẹtọọ lati jẹ Olubadan mọ niyẹn nitori eeyan ki i jọba kan ko tun tun ọba mi-in jẹ.” Nigba to n ṣapejuwe bi Oloogbe Ajimọbi ṣe fawọn agba ijoye ilẹ Ibadan jọba nigba naa lọhun-un gẹgẹ bii igbesẹ to lodi sofin ati ilana ilẹ Ibadan, ninu ifọrọwọrọ to ṣe pẹlu akọroyin ALAROYE lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, Amofin Lana waa gba Gomina Makinde nimọran lati ma ṣe fi ikanju yan Olubadan tuntun, ko ma ti ipa bẹẹ lugbadi ofin. Ṣugbọn olori awọn oṣiṣẹ gomina lasiko iṣejọba Oloogbe Ajimọbi, Ọmọde Gbade Ojo, ta ko awijare naa, o ni ko si ohun to buru ninu igbesẹ ti Gomina tẹlẹ ọhun gbe.


Bi ile-ẹjọ ba ta ko ọba ti awọn agba ijoye wọnyi jẹ, a jẹ pe gbogbo wọn ni wọn lẹtọọ lati jẹ Olubadan niyẹn. Ṣugbọn tile-ẹjọ ba fara mọ ọba ti wọn ti jẹ tẹlẹ, a jẹ pe wọn ko lẹtọọ lati jẹ Olubadan mọ niyẹn nitori eeyan ki i jọba kan ko tun tun ọba mi-in jẹ.” Nigba to n ṣapejuwe bi Oloogbe Ajimọbi ṣe fawọn agba ijoye ilẹ Ibadan jọba nigba naa lọhun-un gẹgẹ bii igbesẹ to lodi sofin ati ilana ilẹ Ibadan, ninu ifọrọwọrọ to ṣe pẹlu akọroyin ALAROYE lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, Amofin Lana waa gba Gomina Makinde nimọran lati ma ṣe fi ikanju yan Olubadan tuntun, ko ma ti ipa bẹẹ lugbadi ofin. Ṣugbọn olori awọn oṣiṣẹ gomina lasiko iṣejọba Oloogbe Ajimọbi, Ọmọde Gbade Ojo, ta ko awijare naa, o ni ko si ohun to buru ninu igbesẹ ti Gomina tẹlẹ ọhun gbe. Nigba ti oun naa n gbalejo ALAROYE lọfiisi ẹ, Ọmọwe Ọjọ sọ pe “Iṣẹ aje lasan l’Amofin Lana n ṣe, ko sẹni to le di Sẹnetọ Balogun lọwọ lati jẹ Olubadan nitori gbogbo igbesẹ to yẹ labẹ ofin l’Oloogbe Ajimọbi gbe ko too fi baba naa pẹlu awọn agba ijoye yooku jọba nigba naa lọhun-un.


Nigba ti oun naa n gbalejo ALAROYE lọfiisi ẹ, Ọmọwe Ọjọ sọ pe “Iṣẹ aje lasan l’Amofin Lana n ṣe, ko sẹni to le di Sẹnetọ Balogun lọwọ lati jẹ Olubadan nitori gbogbo igbesẹ to yẹ labẹ ofin l’Oloogbe Ajimọbi gbe ko too fi baba naa pẹlu awọn agba ijoye yooku jọba nigba naa lọhun-un.


Ọmọ ọdun mẹrinla to ji ọmọ ọga ẹ gbe l’Ekoo  bọ sọwọ ọlọpaa l’Ogun

Ọmọ ọdọ ni wọn gba a fun, iyẹn Favour Iwuozor, ọmọdebinrin ọmọ ọdun mẹrinla to gbe ọmọ kerere dani yii, pe ko maa tọju ile tọju ọmọ, afi bo ṣe ji ọmọ ti wọn ni ko maa tọju gbe l’Ekoo, kọwọ too ba a ni Ṣagamu, ipinlẹ Ogun. Ọjọ kẹta, oṣu kin-in-ni, ọdun yii, lọwọ awọn ọlọpaa ipinlẹ Ogun tẹ ẹ fun ẹsun jiji ọmọ gbe sa lọ. Lọjọ kejilelogun, oṣu kejila, ọdun 2021, to pari yii ni Favour gbe ọmọ ọga rẹ yii jade ni Yaba, l’Ekoo, to si bẹrẹ si i fi ọmọ naa tọrọ baara lọwọ awọn eeyan. Alaye to n ṣe fun wọn ni pe aburo oun ree, ara rẹ ko ya, awọn obi awọn si ti ku ninu ijamba ọkọ lọdun 2020, kawọn eeyan dakun ṣaanu oun koun le rowo tọju ọmọ ọdun meji ti ara rẹ ko ya naa. Nibi to ti n tọrọ owo pẹlu ọmọ to han pe ara rẹ ko ya naa ni obinrin kan, Victoria Nwafor, ni ki Favour ati aburo ẹ jẹ kawọn lọ sile oun, oun yoo tọju wọn, lo ba mu wọn lọ sile rẹ ni Ṣagamu, o si bẹrẹ si i tọju wọn. Nigba ti ara ọmọ ọdun meji naa ya tan latari itọju ti iya yii fun un, Favour lawọn ti fẹẹ maa lọ, oun fẹẹ gbe aburo oun naa lọ siluu awọn nipinlẹ Imo.


Alaye to n ṣe fun wọn ni pe aburo oun ree, ara rẹ ko ya, awọn obi awọn si ti ku ninu ijamba ọkọ lọdun 2020, kawọn eeyan dakun ṣaanu oun koun le rowo tọju ọmọ ọdun meji ti ara rẹ ko ya naa. Nibi to ti n tọrọ owo pẹlu ọmọ to han pe ara rẹ ko ya naa ni obinrin kan, Victoria Nwafor, ni ki Favour ati aburo ẹ jẹ kawọn lọ sile oun, oun yoo tọju wọn, lo ba mu wọn lọ sile rẹ ni Ṣagamu, o si bẹrẹ si i tọju wọn. Nigba ti ara ọmọ ọdun meji naa ya tan latari itọju ti iya yii fun un, Favour lawọn ti fẹẹ maa lọ, oun fẹẹ gbe aburo oun naa lọ siluu awọn nipinlẹ Imo. Ohun to sọ yii lo mu ara fu iya to gba wọn sọdọ, nitori o ro o pe ọjọ ori Favour kere si ohun to fẹẹ ṣe, bo ṣe lọọ sọrọ naa fawọn ọlọpaa niyẹn. Awọn agbofinro Ṣagamu waa mu Favour, o si ṣalaye fun wọn pe ọmọ ọdọ loun n ṣe lọdọ iya ọmọ ọdun meji naa. O ni lati ọjọ kọkandinlogun, oṣu kejila, ọdun 2021, loun ti gbe ọmọ naa kuro nile.


Ohun to sọ yii lo mu ara fu iya to gba wọn sọdọ, nitori o ro o pe ọjọ ori Favour kere si ohun to fẹẹ ṣe, bo ṣe lọọ sọrọ naa fawọn ọlọpaa niyẹn. Awọn agbofinro Ṣagamu waa mu Favour, o si ṣalaye fun wọn pe ọmọ ọdọ loun n ṣe lọdọ iya ọmọ ọdun meji naa. O ni lati ọjọ kọkandinlogun, oṣu kejila, ọdun 2021, loun ti gbe ọmọ naa kuro nile. O ni ṣọọṣi lawọn wa toun ti lọọ gba ọmọ naa lọwọ olukọ ileewe ọjọ isinmi to n kọ wọn, nigba to jẹ tiṣa to n kọ wọn nibẹ mọ pe oun lọmọ ọdọ iya ọmọ naa lo ṣe yọnda ẹ foun. Ọmọ ọdun mẹrinla yii tẹsiwaju pe owo mọto toun yoo wọ de ipinlẹ Imo pẹlu ọmọ ọlọmọ naa loun n wa toun fi bẹrẹ si i tọrọ owo lọwọ awọn eeyan, pẹlu irọ nla toun n pa fun wọn, ko too di pe iya to n gbe ni Ṣagamu mu oun ati ọmọ naa wale. Ọga ọlọpaa Ogun, CP Lanre Bankọle paṣẹ pe ki wọn kan sawọn obi ọmọ to ji gbe, ki wọn si taari ẹjọ yii pada siluu Eko ti ọmọ ọdun mẹrinla yii ti lufin


O ni ṣọọṣi lawọn wa toun ti lọọ gba ọmọ naa lọwọ olukọ ileewe ọjọ isinmi to n kọ wọn, nigba to jẹ tiṣa to n kọ wọn nibẹ mọ pe oun lọmọ ọdọ iya ọmọ naa lo ṣe yọnda ẹ foun. Ọmọ ọdun mẹrinla yii tẹsiwaju pe owo mọto toun yoo wọ de ipinlẹ Imo pẹlu ọmọ ọlọmọ naa loun n wa toun fi bẹrẹ si i tọrọ owo lọwọ awọn eeyan, pẹlu irọ nla toun n pa fun wọn, ko too di pe iya to n gbe ni Ṣagamu mu oun ati ọmọ naa wale. Ọga ọlọpaa Ogun, CP Lanre Bankọle paṣẹ pe ki wọn kan sawọn obi ọmọ to ji gbe, ki wọn si taari ẹjọ yii pada siluu Eko ti ọmọ ọdun mẹrinla yii ti lufin


Ọba David Ọlajide, baba to bi Sẹnetọ Iyiọla Omiṣore, ti waja

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Olu ti Ayepe Ọlọdẹ, nijọba ibilẹ Guusu Ifẹ, nipinlẹ Ọṣun, Ọba David Ọlajide Omiṣore, Omigbade 1, ti waja. Laaarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, la gbọ pe baba to bi Sẹnetọ Iyiọla Omiṣore naa darapọ mọ awọn baba nla rẹ. Ọmọ aadọrun-un ọdun ni baba naa ki ọlọjọ too de.


Ọjọgbọn Clement Adebọoye di ọga agba tuntun fun Fasiti Ọṣun

Alaga igbimọ alakooso Fasiti Ọṣun, Mallam Yusuf Ali, ti kede Ọjọgbọn Ọdunayọ Clement Adebọoye gẹgẹ bii ọga agba tuntun kẹrin fun fasiti naa. Ninu atẹjade kan ti Alukoro ile-ẹkọ ọhun, Ademọla Adesọji, fi sita laaarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, lo ti ṣalaye pe lẹyin ti Alaamojuto agba fasiti naa, Gomina Adegboyega Oyetọla, fọwọ si yiyan Adebọoye ni wọn kede orukọ rẹ. Atẹjade naa ṣalaye pe ọjọ kejidinlogun, oṣu kejila, ọdun 1966, ni wọn bi Ọjọgbọn Adebọoye, eyi to tumọ si pe ọmọ ọdun mẹrindinlọgọta ni. Ọjọgbọn ninu eto ọgbin (Plant Physiology), ni ọga tuntun naa, o si ti wa ninu eto-ẹkọ lati nnkan bii ọdun mẹrindinlọgbọn sẹyin. O tun jẹ ọkan lara awọn igbakeji ọga Fasiti Ọṣun ki wọn too yan an sipo tuntun yii. O ti fi ọpọ ọdun jẹ ọjọgbọn to n ṣiṣẹ lawọn fasiti kaakiri orileede Naijiria, Germany, Canada, to si ti ṣiṣẹ papọ pẹlu United Nations ri.


Ọjọgbọn ninu eto ọgbin (Plant Physiology), ni ọga tuntun naa, o si ti wa ninu eto-ẹkọ lati nnkan bii ọdun mẹrindinlọgbọn sẹyin. O tun jẹ ọkan lara awọn igbakeji ọga Fasiti Ọṣun ki wọn too yan an sipo tuntun yii. O ti fi ọpọ ọdun jẹ ọjọgbọn to n ṣiṣẹ lawọn fasiti kaakiri orileede Naijiria, Germany, Canada, to si ti ṣiṣẹ papọ pẹlu United Nations ri. Mallam Yusuf Ali sọ pe oniruuru ipenija ni igbimọ naa koju lasiko ti wọn n gbe igbesẹ lati yan ọga agba tuntun naa, sibẹ, pẹlu ipinnu ọkan, wọn yan ẹni to kunju oṣunwọn sipo naa. O ni oun nigbagbọ kikun ninu awọn amuyẹ ti Ọjọgbọn Adebọoye ni, oun si mọ pe yoo lo iriri rẹ lati mu idagbasoke ba fasiti naa. Ali waa parọwa sawọn igbimọ alakooso ati awọn oṣiṣẹ fasiti naa lati fọwọsowọpọ pẹlu ọga agba tuntun naa.


Mallam Yusuf Ali sọ pe oniruuru ipenija ni igbimọ naa koju lasiko ti wọn n gbe igbesẹ lati yan ọga agba tuntun naa, sibẹ, pẹlu ipinnu ọkan, wọn yan ẹni to kunju oṣunwọn sipo naa. O ni oun nigbagbọ kikun ninu awọn amuyẹ ti Ọjọgbọn Adebọoye ni, oun si mọ pe yoo lo iriri rẹ lati mu idagbasoke ba fasiti naa. Ali waa parọwa sawọn igbimọ alakooso ati awọn oṣiṣẹ fasiti naa lati fọwọsowọpọ pẹlu ọga agba tuntun naa.


Akeredolu siju aanu wo awọn ẹlẹwọn mọkanla fun ayajọ ọdun tuntun

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu, ti siju aanu wo awọn ẹlẹwọn mọkanla lati fi ṣami ayẹyẹ ayajọ ọdun tuntun ta a wa yii. Mẹrin ninu awọn ẹlẹwọn ọhun ni wọn gba idariji patapata kuro lọgba ẹwọn, nigba ti gomina pasẹ yiyi idajọ iku ti wọn da fun awọn mẹfa pada si ẹwọn gbere. Ẹlẹwọn kan to n ṣẹwọn gbere lọwọ ni gomina tun siju aanu wo, to si ni ki wọn yi i pada si ọdun mẹẹẹdogun. Arakunrin ni igbesẹ ti oun gbe naa wa ni ibamu pẹlu abala igba le mejila (212) ninu iwe ofin orilẹ-ede yii ti ọdun 1999. O ni oun ṣiju aanu wo awọn ẹlẹwọn ọhun latari iroyin rere ti oun n gbọ nipa wọn laarin asiko ti wọn fi wa lawọn ọgba atunṣe to wa nipinlẹ Ondo. Gomina kilọ fawọn ti wọn ri idariji gba naa lati yago fun iwakiwa to tun le da wọn pada sọgba ẹwọn, bakan naa lo rọ awọn eeyan awujọ ki wọn fa wọn mọra, o ni ki wọn sọra lori iwa didẹyẹ si iru awọn eeyan bẹẹ.


Eeyan mẹfa ku ninu ijamba ọkọ ni marosẹ Eko s’Abẹokuta, ọmọde meji wa ninu wọn

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ni nnkan bii aago meji ọsan kọja iṣẹju mẹwaa ni ijamba ọkọ kan ṣẹlẹ loju ọna marosẹ Eko s’Abẹokuta, lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹta, oṣu kin-in-ni, ọdun 2022 yii. Eeyan mẹfa lo ku, ninu eyi ti awọn ọmọde meji wa, eeyan mejila si tun fara pa. Adari ẹṣọ oju popo FRSC, nipinlẹ Ogun, Kọmandanti Ahmed Umar ṣalaye pe lagbegbe Lala si Kere, niṣẹlẹ yii ti waye, ati pe mọto Mitsubishi kan ti nọmba ẹ jẹ XS 595 JJJ lo fẹẹ yi ori pada lai wo bi iwaju ṣe ri, nigba naa ni Mazda ti nọmba tiẹ jẹ LSR 266 YD lo kọ lu u, ti ijamba to fẹmi eeyan mẹfa ṣofo si waye. O ni eeyan mejidinlogoji ni ijamba yii kan, ogun ọkunrin ati obinrin mẹtala ni wọn. Eeyan mejila ni Umar sọ pe wọn fara pa, ọkunrin mẹjọ, awọn agbalagba obinrin mẹta ati ọmọdebinrin kan. Eeyan mẹfa lo doloogbe, baale ile mẹrin, ọmọdekunrin ati ọmọdebinrin kan. Ileewosan jẹnẹra l’Abẹokuta ni wọn ko awọn to ṣeṣe lọ, mọṣuari ibẹ naa ni wọn ko oku awọn to doloogbe si.


Lẹyin ọdun mẹwaa to ti n w’ọmọ lobinrin yii bi ibeji, ọjọ kẹta lo dagbere faye

Inu ọfọ ati ibanujẹ nla ni awọn eeyan obinrin yii, Abilekọ Gloria Chiaka Aderibigbe, ṣi wa bayii, pẹlu bi obinrin naa ṣe dagbere faye lọjọ ọdun Keresimesi to kọja, lẹyin to bi ibeji tan. Ẹnikan to sọ iṣẹlẹ iku Iyaabeji yii di mimọ loju opo Fesibuuku, Nancy Chika, to jẹ aburo obinrin naa, ṣalaye pe ọdun kẹwaa ree ti Abilekọ Aderibigbe ti ṣe igbeyawo to si ti n woju Oluwa fun ọmọ rere. O ni adura naa ko tete gba, afi lọdun 2021 to kọja yii ti Ọlọrun da a lohun, to loyun, to si fi oyun ọhun bi ibeji lanti-lanti. Ọjọ kẹtalelogun, oṣu kejila, ọdun 2021, ni Gloria bi awọn ibeji naa, ti tẹbi-tara si n ba a dupẹ, ti wọn n ki i ku oriire lẹyin ọdun rẹpẹtẹ to ti n fomije beere ọmọ lọwọ Oluwa. Ṣugbọn bo ṣe bi awọn ọmọ naa tan lọjọ Alamisi ọhun ni awọn wahala kan to rọ mọ ibimọ bẹrẹ si i ṣẹlẹ, to si di pe wọn waa fi mọto ti wọn fi n gbe alaisan (ambulance) gbe obinrin naa lọ sibi ti wọn yoo ti tọju rẹ si i. Aburo rẹ yii tilẹ sọ pe oun ri i bo ṣe n gbiyanju ninu ọkọ naa lati ja ajaye, ti ara n ni ẹgbọn oun, ṣugbọn to n tiraka lati duro ṣe iya awọn ọmọ rẹ. O loun di ọwọ rẹ mu, oun ko mọ pe arimọ toun yoo ri i niyẹn.


Ọjọ kẹtalelogun, oṣu kejila, ọdun 2021, ni Gloria bi awọn ibeji naa, ti tẹbi-tara si n ba a dupẹ, ti wọn n ki i ku oriire lẹyin ọdun rẹpẹtẹ to ti n fomije beere ọmọ lọwọ Oluwa. Ṣugbọn bo ṣe bi awọn ọmọ naa tan lọjọ Alamisi ọhun ni awọn wahala kan to rọ mọ ibimọ bẹrẹ si i ṣẹlẹ, to si di pe wọn waa fi mọto ti wọn fi n gbe alaisan (ambulance) gbe obinrin naa lọ sibi ti wọn yoo ti tọju rẹ si i. Aburo rẹ yii tilẹ sọ pe oun ri i bo ṣe n gbiyanju ninu ọkọ naa lati ja ajaye, ti ara n ni ẹgbọn oun, ṣugbọn to n tiraka lati duro ṣe iya awọn ọmọ rẹ. O loun di ọwọ rẹ mu, oun ko mọ pe arimọ toun yoo ri i niyẹn. Afi bo ṣe di ọjọ kẹta lẹyin ti Gloria bimọ tan, iyẹn lọjọ ọdun Keresimesi, ti Iyaabeji tuntun naa dagbere faye, to si fi awọn ọmọ to ti n tọrọ tipẹ naa silẹ lojiji, to darapọ mawọn ara ọrun. Latigba ti iṣẹlẹ aburu naa ti ṣẹlẹ ni nnkan ko ti ri bo ṣe yẹ ko ri mọ nile oloogbe yii, adura tawọn eeyan si n ṣe fun idile rẹ ni pe k’Ọlọrun fun wọn lagbara ti wọn yoo fi gbe iṣẹlẹ buruku naa kuro lọkan, ko si da awọn ẹjẹ ọrun ti iya wọn ko duro wo wọn yii si.


Afi bo ṣe di ọjọ kẹta lẹyin ti Gloria bimọ tan, iyẹn lọjọ ọdun Keresimesi, ti Iyaabeji tuntun naa dagbere faye, to si fi awọn ọmọ to ti n tọrọ tipẹ naa silẹ lojiji, to darapọ mawọn ara ọrun. Latigba ti iṣẹlẹ aburu naa ti ṣẹlẹ ni nnkan ko ti ri bo ṣe yẹ ko ri mọ nile oloogbe yii, adura tawọn eeyan si n ṣe fun idile rẹ ni pe k’Ọlọrun fun wọn lagbara ti wọn yoo fi gbe iṣẹlẹ buruku naa kuro lọkan, ko si da awọn ẹjẹ ọrun ti iya wọn ko duro wo wọn yii si.


Nitori Olubadan to waja, gbogbo ọja wa ni titi n’Ibadan

Jọkẹ Amọri Lati bu ọla fun Olubadan ilẹ Ibadan, Ọba Saliu Adetunji Aje Ogungunnisọ 1, to darapọ mọ awọn baba nla rẹ lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, Babalọja ilu Ibadan, Alaaji Yẹkini Abass Ọladapọ ti paṣẹ pe ki gbogbo ọja to wa niluu Ibadan wa ni titi pa. Ko gbọdọ si tita ati rira kaakiri gbogbo ọja to wa niluu naa. Ọladapọ sọ eyi di mimọ ninu atẹjade kan to fun awọn oniroyin lọjọ Aiku lori ipapoda ọba naa. Ninu atẹjade naa lo ti sọ pe ‘lorukọ gbogbo awọn oniṣowo niluu Ibadan, Babalọja jẹnera, kẹdun pẹlu awọn ọmọ bibi ilu Ibadan lọkunrin ati lobinrin, Gomina ipinlẹ Ọyọ labẹ idari Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, awọn agba oye Ibadan, awọn igbimọ apaṣẹ Olubadan ati Olori Rashedat Adetunji lori ipapoda Ọba Saliu Adetunji, Aje Ogungunnisọ Kin-in-ni.’ O ni ifọwọsowọpọ kabiyesi pẹlu awọn ọlọja mu ki awọn ọlọja niluu Ibadan ṣe aṣeyọri, ti awọn eeyan si n ba awọn dowo pọ daadaa. Abass ṣalaye pe lẹyin ipade pajawiri awọn adari awọn ọlọja naa tawọn ṣe lọjọ Aiku lawọn fẹnuko pe ki wọn pa ọja jẹ nitori aikanju ọba naa. O waa gbadura pe ki ẹyin Ọba Ọlatunji daa.


Awọn adigunjale mẹta sa lọ lọgba ẹwọn n’Ilọrin

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ọjọbọ, Tọsidee, ọṣẹ to kọja, ni awọn ẹlẹwọn mẹta ti wọn fi ẹsun idigunjale kan Umaru, Ṣẹgun Nasiru ati Isa Usman, sa lọ lọgba ẹwọn to wa ni agbegbe Mandala, niluu Ilọrin, ipinlẹ Kwara, ti wọn si ti fi awọn to n sọ ọgba ẹwọn naa sinu idaamu bayii. ALAROYE, gbọ pe Umaru ni wọn ti dajọ iku fun fun ẹsun idigunjale, bakan naa ni wọn fi ẹsun idigunjale kan Ṣẹgun ati ekeji ẹ, ṣugbọn wọn duro de idajọ ile-ẹjọ. Awọn mẹtẹẹta ni wọn ti sa lọ bayii. Iroyin ta a gbọ ni pe awọn ẹlẹwọn ọhun rẹ irin to wa lẹnu iloro ni wọn fi raaye sa lọ Agbẹnusọ ajọ to n mojuto ọgba ẹwọn nilẹ yii, Ọgbẹni Francis Enobore, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, ṣugbọn o ni oun o le sọ ni pato bi iṣẹlẹ naa ti waye. O ni lẹyin iwadii lawọn yoo ṣe ẹkunrẹrẹ alaye lori bi iṣẹlẹ naa ṣe waye. Titi digba ta a n ko iroyin yii jọ, inu idaamu nla lawọn to n ṣọ ọgba ọhun wa bayii.


Wasiu ko ẹgbẹrun mẹwaa Naira fun agbanipa, o ni ko fi payawo oun toyun-toyun l’Ogijo

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Iyalẹnu gbaa ni ọrọ baale ile kan torukọ ẹ n jẹ Eluyẹra Wasiu, ẹni ọdun marundinlogoji (35) to fun iyawo ẹ loyun, to si tun ran agbanipa si i pe ko lọọ pa obinrin naa toyun-toyun, l’Ogijo, nipinlẹ Ogun. Aarọ ọjọ Aje, Mọnde, ti i ṣe ọjọ kẹta, oṣu kin-in-ni, ọdun tuntun yii, ni Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, fi iṣẹlẹ yii sita, ninu eyi to ti ṣalaye pe awọn ọmọ Naijiria rere ni wọn ri Wasiu ati ẹnikeji ẹ, Adeniyi Samuel, to ran niṣẹ iku siyawo ẹ, nibi ti wọn ti n ja gidigbo laduugbo Oponuwa, l’Ogijo, ti wọn sare pe teṣan ọlọpaa. Ti wọn sọ fun wọn pe awọn meji naa fẹẹ lu ara wọn pa o, eyi si jẹ ọjọ ọdun tuntun ti i ṣe ọjọ kin-in-ni, oṣu kin-in-ni, ọdun 2022. Bawọn ọlọpaa ṣe lọ sibẹ lati mu awọn to n ja naa niyẹn, ki wọn ma baa para wọn. Nigba ti wọn mu wọn ni idi ti wọn fi n ja di mimọ fawọn ọlọpaa. Samuel ti Wasiu bẹ niṣẹ lo kọkọ rojọ.


Bawọn ọlọpaa ṣe lọ sibẹ lati mu awọn to n ja naa niyẹn, ki wọn ma baa para wọn. Nigba ti wọn mu wọn ni idi ti wọn fi n ja di mimọ fawọn ọlọpaa. Samuel ti Wasiu bẹ niṣẹ lo kọkọ rojọ. Ọkunrin ẹni ọdun mọkandinlọgbọn(29) naa ṣalaye pe Wasiu ni koun ba oun pa iyawo oun, Bọla Taiwo, to wa ninu oyun. O ni ẹgbẹrun mẹwaa naira ni Wasiu sọ pe oun yoo san fun iṣẹ ipaniyan naa, oun si gba lati ba a ṣe e, o si foun lẹgbẹrun marun-un naira gẹgẹ bii asansilẹ, o ni toun ba pari iṣẹ ipaniyan naa, oun yoo san eyi to ku. Ai ti i ṣiṣẹ ọhun lo ni o fa a to fi wa n ba oun ja nigboro, to fẹẹ gba ẹgbẹrun marun-un to kọkọ san.


Ọkunrin ẹni ọdun mọkandinlọgbọn(29) naa ṣalaye pe Wasiu ni koun ba oun pa iyawo oun, Bọla Taiwo, to wa ninu oyun. O ni ẹgbẹrun mẹwaa naira ni Wasiu sọ pe oun yoo san fun iṣẹ ipaniyan naa, oun si gba lati ba a ṣe e, o si foun lẹgbẹrun marun-un naira gẹgẹ bii asansilẹ, o ni toun ba pari iṣẹ ipaniyan naa, oun yoo san eyi to ku. Ai ti i ṣiṣẹ ọhun lo ni o fa a to fi wa n ba oun ja nigboro, to fẹẹ gba ẹgbẹrun marun-un to kọkọ san. Iwadii awọn ọlọpaa fidi ẹ mulẹ, pe tọkọ-tiyawo ni Wasiu Eluyẹra ati Bọla Taiwo to fẹẹ pa yii tẹlẹ. Ija lo de laarin wọn to fi di pe kaluku gba ọna ọtọọtọ, ti wọn ko fẹra wọn mọ. Lẹyin igba naa ni Wasiu fẹ iyawo mi-in toun ati ẹ jọ n gbe bayii.


Iwadii awọn ọlọpaa fidi ẹ mulẹ, pe tọkọ-tiyawo ni Wasiu Eluyẹra ati Bọla Taiwo to fẹẹ pa yii tẹlẹ. Ija lo de laarin wọn to fi di pe kaluku gba ọna ọtọọtọ, ti wọn ko fẹra wọn mọ. Lẹyin igba naa ni Wasiu fẹ iyawo mi-in toun ati ẹ jọ n gbe bayii. Ṣugbọn bo ṣe jẹ pe ija tọkọ-tiyawo ko ṣee da si i, to jẹ wọn tun le pari ẹ bo ti wu ko pẹ to, niṣe ni Wasiu ati Bọla tun pari ija wọn, ni wọn ba tun n fẹra wọn pada, nibẹ loyun ti de lojiji, ti Bọla loyun fọkọ to ti kọ silẹ tẹlẹ. Oyun ti Bọla ni yii ko dun mọ Wasiu, nitori ko fẹ kiyawo tuntun to wa nile binu to ba gbọ, iyẹn lo fi ni ki Bọla jẹ kawọn ṣẹ oyun naa, iyẹn si loun ko ni i ṣẹyun, ọmọ loun yoo fi ọlẹ ayọ to sọ ninu oun naa bi. Latigba ti Bọla ti loun ko ni i ṣẹyun ni Wasiu ti n wa ọna ti yoo fi pa a ti ọrọ oyun naa yoo pari sibẹ.


Ṣugbọn bo ṣe jẹ pe ija tọkọ-tiyawo ko ṣee da si i, to jẹ wọn tun le pari ẹ bo ti wu ko pẹ to, niṣe ni Wasiu ati Bọla tun pari ija wọn, ni wọn ba tun n fẹra wọn pada, nibẹ loyun ti de lojiji, ti Bọla loyun fọkọ to ti kọ silẹ tẹlẹ. Oyun ti Bọla ni yii ko dun mọ Wasiu, nitori ko fẹ kiyawo tuntun to wa nile binu to ba gbọ, iyẹn lo fi ni ki Bọla jẹ kawọn ṣẹ oyun naa, iyẹn si loun ko ni i ṣẹyun, ọmọ loun yoo fi ọlẹ ayọ to sọ ninu oun naa bi. Latigba ti Bọla ti loun ko ni i ṣẹyun ni Wasiu ti n wa ọna ti yoo fi pa a ti ọrọ oyun naa yoo pari sibẹ. Ẹẹmeji ọtọọtọ lo ra ounjẹ lọ fun obinrin oloyun naa to si ti fi majele si i, ṣugbọn ọla inu kan ati bi Ẹlẹdaa rẹ ṣe wa lẹyin rẹ, Bọla ko jẹ ounjẹ ọhun, ọkọ to fẹẹ pa a ko si ri i pa. Nigba ti gbogbo igbiyanju lati pa a yii ko bọ si i lo lọọ ba Samuel Adeniyi pe ko ba oun pa a. Wasiu funra ẹ jẹwọ fawọn ọlọpaa, pe oun loun bẹ Samuel lọwẹ pe ko ba oun pa Bọla Taiwo, oun tun funra oun mu un lọ sile obinrin naa ko le da a mọ to ba fẹẹ pa a, oun si tun fun un ni fọto rẹ pẹlu. Lẹyin naa loun fun un lẹgbẹrun marun-an Naira asansilẹ, pe to ba pari iṣẹ, oun yoo san ẹgbẹrun marun-un to ku fun un. O ni Samuel waa kọ, ko ba oun pa a, o waa n yan fanda kiri lọjọ ọdun tuntun, o ni ohun to fa ija awọn niyẹn tawọn araadugbo fi pe ọlọpaa.


Ẹẹmeji ọtọọtọ lo ra ounjẹ lọ fun obinrin oloyun naa to si ti fi majele si i, ṣugbọn ọla inu kan ati bi Ẹlẹdaa rẹ ṣe wa lẹyin rẹ, Bọla ko jẹ ounjẹ ọhun, ọkọ to fẹẹ pa a ko si ri i pa. Nigba ti gbogbo igbiyanju lati pa a yii ko bọ si i lo lọọ ba Samuel Adeniyi pe ko ba oun pa a. Wasiu funra ẹ jẹwọ fawọn ọlọpaa, pe oun loun bẹ Samuel lọwẹ pe ko ba oun pa Bọla Taiwo, oun tun funra oun mu un lọ sile obinrin naa ko le da a mọ to ba fẹẹ pa a, oun si tun fun un ni fọto rẹ pẹlu. Lẹyin naa loun fun un lẹgbẹrun marun-an Naira asansilẹ, pe to ba pari iṣẹ, oun yoo san ẹgbẹrun marun-un to ku fun un. O ni Samuel waa kọ, ko ba oun pa a, o waa n yan fanda kiri lọjọ ọdun tuntun, o ni ohun to fa ija awọn niyẹn tawọn araadugbo fi pe ọlọpaa. CP Lanre Bankọle ti i ṣẹ ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti ni ki iwadii to lagbara tẹsiwaju lori iṣẹlẹ yii, ki wọn si gbe awọn mejeeji naa lọ si kootu fun igbẹjọ.


CP Lanre Bankọle ti i ṣẹ ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti ni ki iwadii to lagbara tẹsiwaju lori iṣẹlẹ yii, ki wọn si gbe awọn mejeeji naa lọ si kootu fun igbẹjọ.


Akeredolu ṣedaro Olubadan ilẹ Ibadan to waja

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu, ti ranṣẹ ibanikẹdun sawọn eeyan ipinlẹ Ọyọ lori ipapoda Ọba Saliu Akanmu Adetunji, Olubadan tilu Ibadan to waja lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii lẹni ọdun mẹtalelaaadọrun-un. Gomina ọhun ninu atẹjade kan toun funra rẹ fi sita juwe iku Olubadan gẹgẹ bii adanu nla fawọn eeyan ipinlẹ Ọyọ, ilu Ibadan ati gbogbo Naijiria lapapọ. O ni bo tilẹ jẹ pe Olubadan ti lọjọ lori daadaa ko too gori apere awọn baba nla rẹ, sibẹ, anfaani tijọba rẹ mu wa ki i ṣe fawọn eeyan ilu Ibadan to jọba le lori nikan, gbogbo eeyan ilẹ Yoruba patapata lo ni wọn jẹ anfaani ọba alaye ọhun laarin asiko to fi wa lori oye. Alaga ẹgbẹ awọn gomina lẹkun Guusu Iwọ-Oorun orilẹ-ede yii ni adanu nla ni ipapoda Ọba Saliu jẹ lasiko yii tawọn eeyan ilẹ Yoruba si n ṣọfọ Ṣọun tilu Ogbomọṣọ, Ọba Jimọh Ọladunni Oyewumi lọwọ. Aketi ni gẹgẹ bii ojulowo ọmọ Yoruba to nigbagbọ ninu aṣa ati iṣe wa, o ni oun mọ pe Olubadan ti lọọ darapọ mọ awọn baba nla rẹ lẹyin to ti ṣiṣẹ takuntakun fun idagbasoke ilẹ Ibadan. Ọba to ṣẹṣẹ gbesẹ naa lo ni o ti ṣe iwọn to le ṣe, ati pe awọn ogun rere to ti fi lelẹ ki i ṣe eyi tawọn eeyan le gbagbe bọrọ.


Ipo aarẹ ni 2023:Tinubu ni tabi Yẹmi Ọṣinbajo

Yẹmi Adedeji Awọn eeyan kan n sọ kiri pe ko si ẹni ti Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo fi ẹnu ara rẹ sọ fun pe oun fẹẹ du ipo aarẹ orilẹ-ede Naijiria ninu eto idibo to n bọ ni ọdun 2023. Ẹni ti ko ba de ilu Abuja nikan ni yoo maa sọ bẹẹ, tabi ti ko mọ ohun to n lọ rara. Bii ọna mẹta ni patako agbesoke nla wa, eyi to si tobi ju ninu wọn wa ni ọna to lọ si papa-ọkọ ofurufu Nnamdi Azikiwe, niluu naa, to jẹ pe ati ẹni to n lọ, ati ẹni to n bọ, lo n ri i, ohun ti wọn si kọ sibẹ ni “Jẹ ki iṣẹ naa tẹsiwaju, Yẹmi Ọṣinbajo nikan lo le ṣe e!” Yatọ si eleyii, ọpọlọpọ irin lo n lọ ni abẹlẹ, eyi to fi han gbangba pe Ọṣinbajo yoo du ipo aarẹ Naijiria lọdun 2023. Bẹẹ lawọn mi-in naa n sọ pe Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu ko ti i fẹnu ara rẹ sọ pe oun fẹẹ du ipo aarẹ ni ọdun yii kan naa, ẹni ti ko ba le fi eeji kun ẹẹta nikan ni yoo sọ bẹẹ, nitori Tinubu ati awọn ọmọlẹyin rẹ ti fọnka sigboro, ohun ti wọn si n wa kiri ni awọn alatilẹyin ti yoo gbe e wọle. Ki i ṣe pe Tinubu ṣẹṣẹ mọ pe oun yoo du ipo aarẹ Naijiria lọdun 2023, bẹẹ ni ki i ṣe pe Ọṣinbajo naa ṣẹṣẹ mọ, onikaluku n duro de asiko ti ariwo ọrọ naa yoo ṣee pa sita ni, nitori laarin awọn mejeeji, boya Tinubu ni o, tabi Ọṣinbajo ni o, ẹni kan ṣoṣo naa lo le di awọn mejeeji lọwọ: Aarẹ Muhammadu Buhari ni. Ẹni yoowu ti Buhari ba fẹ ko di aarẹ, bo fi oju sọ ọ ni tabi o fi ẹnu sọ ọ, tabi ara nikan lo fi sọ ọ, tọhun ni yoo di aarẹ Naijiria ninu awọn mejeeji yii lọdun 2023.


Bẹẹ lawọn mi-in naa n sọ pe Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu ko ti i fẹnu ara rẹ sọ pe oun fẹẹ du ipo aarẹ ni ọdun yii kan naa, ẹni ti ko ba le fi eeji kun ẹẹta nikan ni yoo sọ bẹẹ, nitori Tinubu ati awọn ọmọlẹyin rẹ ti fọnka sigboro, ohun ti wọn si n wa kiri ni awọn alatilẹyin ti yoo gbe e wọle. Ki i ṣe pe Tinubu ṣẹṣẹ mọ pe oun yoo du ipo aarẹ Naijiria lọdun 2023, bẹẹ ni ki i ṣe pe Ọṣinbajo naa ṣẹṣẹ mọ, onikaluku n duro de asiko ti ariwo ọrọ naa yoo ṣee pa sita ni, nitori laarin awọn mejeeji, boya Tinubu ni o, tabi Ọṣinbajo ni o, ẹni kan ṣoṣo naa lo le di awọn mejeeji lọwọ: Aarẹ Muhammadu Buhari ni. Ẹni yoowu ti Buhari ba fẹ ko di aarẹ, bo fi oju sọ ọ ni tabi o fi ẹnu sọ ọ, tabi ara nikan lo fi sọ ọ, tọhun ni yoo di aarẹ Naijiria ninu awọn mejeeji yii lọdun 2023. Ohun to han gbangba ṣaa ni pe nigba ti a ba fi eeji kun ẹẹta loootọ, tabi nigba ti ọrọ ba de oju ọgbagade, awọn meji ti yoo ṣe pataki ju lọ ninu idije ọdun to n bọ naa, Tinubu ati Ọṣinbajo ni o. Idi ni pe ko jọ rara pe Tinubu yoo fi ipo naa silẹ fẹnikan leyii to ti nawo, to ti nara, to si ti wa lọkan rẹ tipẹ, ohun to ba gba gan-an ni wọn yoo fun un. Bẹẹ ni ko jọ pe Ọṣinbajo yoo fi ipo naa silẹ fun ọga rẹ atijọ, nitori nibi ti ọrọ naa ti de duro bayii, iṣẹ n lọ rẹpẹtẹ laarin awọn eeyan, nilẹ Hausa ati ilẹ Ibo, ko si si ohun meji ti iṣẹ naa da le lori ju pe Ọṣinbajo lawọn fẹ lọ. Ni ọsẹ to kọja yii ni ẹni ti ọpọ eeyan o ro pe awọn le gbọ iru ọrọ bẹẹ lẹnu rẹ jade si gbangba, ko si fi ọrọ naa si abẹ ahọn sọ rara to fi ni Ọṣinbajo loun fara mọ lati du ipo aarẹ ni Naijiria lọdun 2023.


Ohun to han gbangba ṣaa ni pe nigba ti a ba fi eeji kun ẹẹta loootọ, tabi nigba ti ọrọ ba de oju ọgbagade, awọn meji ti yoo ṣe pataki ju lọ ninu idije ọdun to n bọ naa, Tinubu ati Ọṣinbajo ni o. Idi ni pe ko jọ rara pe Tinubu yoo fi ipo naa silẹ fẹnikan leyii to ti nawo, to ti nara, to si ti wa lọkan rẹ tipẹ, ohun to ba gba gan-an ni wọn yoo fun un. Bẹẹ ni ko jọ pe Ọṣinbajo yoo fi ipo naa silẹ fun ọga rẹ atijọ, nitori nibi ti ọrọ naa ti de duro bayii, iṣẹ n lọ rẹpẹtẹ laarin awọn eeyan, nilẹ Hausa ati ilẹ Ibo, ko si si ohun meji ti iṣẹ naa da le lori ju pe Ọṣinbajo lawọn fẹ lọ. Ni ọsẹ to kọja yii ni ẹni ti ọpọ eeyan o ro pe awọn le gbọ iru ọrọ bẹẹ lẹnu rẹ jade si gbangba, ko si fi ọrọ naa si abẹ ahọn sọ rara to fi ni Ọṣinbajo loun fara mọ lati du ipo aarẹ ni Naijiria lọdun 2023. Ọrọ ti abiku ba sọ ni o, ara ọrun lo sọ ọ. lbrahim Babangida ki i ṣe ẹni kan ti i sọrọ pọnnbele ṣaa. Yatọ si pe ẹni to ti fi odidi ọdun mẹjọ ṣe ijọba orilẹ-ede yii, to ni ọrẹ nile, to ni ọrẹ loko ni, bii idaji ninu awọn agbaagba ilẹ Hausa lo maa n gbọ ọrọ si i lẹnu, ibi to ba ni ki wọn lọ ni wọn yoo lọ, amọran to ba si fun wọn ni wọn yoo tẹle. Eleyii ko ṣẹṣẹ bẹrẹ, o ti wa bẹẹ lọjọ to pẹ.


Ọrọ ti abiku ba sọ ni o, ara ọrun lo sọ ọ. lbrahim Babangida ki i ṣe ẹni kan ti i sọrọ pọnnbele ṣaa. Yatọ si pe ẹni to ti fi odidi ọdun mẹjọ ṣe ijọba orilẹ-ede yii, to ni ọrẹ nile, to ni ọrẹ loko ni, bii idaji ninu awọn agbaagba ilẹ Hausa lo maa n gbọ ọrọ si i lẹnu, ibi to ba ni ki wọn lọ ni wọn yoo lọ, amọran to ba si fun wọn ni wọn yoo tẹle. Eleyii ko ṣẹṣẹ bẹrẹ, o ti wa bẹẹ lọjọ to pẹ. Bii arinu-rode lawọn mi-in mu ọkunrin Maradona naa. Bi ọrọ oṣelu ba pa ilẹ Hausa ati awọn ẹya to ku ni Naijiria pọ, ẹnu Babangida lawọn aṣaaju yii maa n wo lati mọ ibi ti awọn yoo lọ. Nitori ẹ ni ohun to ṣẹlẹ lọsẹ to kọja yii ṣe jẹ nnkan iyanu, koda fun Tinubu ati awọn eeyan tirẹ, nitori awọn ko mọ pe ibi ti Ọṣinbajo yoo gba yọ si awọn niyẹn.


Bii arinu-rode lawọn mi-in mu ọkunrin Maradona naa. Bi ọrọ oṣelu ba pa ilẹ Hausa ati awọn ẹya to ku ni Naijiria pọ, ẹnu Babangida lawọn aṣaaju yii maa n wo lati mọ ibi ti awọn yoo lọ. Nitori ẹ ni ohun to ṣẹlẹ lọsẹ to kọja yii ṣe jẹ nnkan iyanu, koda fun Tinubu ati awọn eeyan tirẹ, nitori awọn ko mọ pe ibi ti Ọṣinbajo yoo gba yọ si awọn niyẹn. Ṣe awọn naa ti kaakiri ilẹ Hausa, ṣugbọn wọn ko ti i ri ẹja nla kan gbe nibẹ, bi Ọṣinbajo ṣe wa to o, to jẹ Babangida loun gbe lodidi lẹẹkan naa yii ya wọn lẹnu pupọ, nitori ọkan lara awọn ti Aarẹ Muhammadu Buhari funra ẹ n gbọrọ si lẹnu ni Babangida i ṣe. Gbogbo wọn lo mọ ọn, wọn a si maa bẹru ọrọ to ba sọ. Bẹẹ ni ki i ṣe pe Babangida naa kan jade lo sọrọ yii, awọn kan ti wọn n ṣiṣẹ fun Ọṣinbajo ni wọn lọọ ba a, awọn ti wọn ba si ti mọ ọrọ oṣelu daadaa, wọn yoo mọ pe eto naa ko deede balẹ bẹẹ, awọn kan ni wọn to o, iṣẹ nla ni!


Ṣe awọn naa ti kaakiri ilẹ Hausa, ṣugbọn wọn ko ti i ri ẹja nla kan gbe nibẹ, bi Ọṣinbajo ṣe wa to o, to jẹ Babangida loun gbe lodidi lẹẹkan naa yii ya wọn lẹnu pupọ, nitori ọkan lara awọn ti Aarẹ Muhammadu Buhari funra ẹ n gbọrọ si lẹnu ni Babangida i ṣe. Gbogbo wọn lo mọ ọn, wọn a si maa bẹru ọrọ to ba sọ. Bẹẹ ni ki i ṣe pe Babangida naa kan jade lo sọrọ yii, awọn kan ti wọn n ṣiṣẹ fun Ọṣinbajo ni wọn lọọ ba a, awọn ti wọn ba si ti mọ ọrọ oṣelu daadaa, wọn yoo mọ pe eto naa ko deede balẹ bẹẹ, awọn kan ni wọn to o, iṣẹ nla ni! Idi ni pe ki i ṣe pe eeyan ti gbọ orukọ ẹgbẹ wọn yii tẹlẹ, bẹẹ ni ko si ti i si ninu iroyin pe wọn ti n lọ kaakiri. Ijade akọkọ ti wọn yoo jade naa ree, iyẹn awọn ẹgbẹ Ọṣinbajo Grassroot Organisation, ẹgbẹ mẹkunnu to fẹ ti Ọṣinbajo, ti Ojo Foluṣọ jẹ olori wọn. Ijade nla ni, ọkan ninu awọn aṣaaju ẹgbẹ wọn yii, Emma Ejiofor, lo ṣaaju wọn.


Idi ni pe ki i ṣe pe eeyan ti gbọ orukọ ẹgbẹ wọn yii tẹlẹ, bẹẹ ni ko si ti i si ninu iroyin pe wọn ti n lọ kaakiri. Ijade akọkọ ti wọn yoo jade naa ree, iyẹn awọn ẹgbẹ Ọṣinbajo Grassroot Organisation, ẹgbẹ mẹkunnu to fẹ ti Ọṣinbajo, ti Ojo Foluṣọ jẹ olori wọn. Ijade nla ni, ọkan ninu awọn aṣaaju ẹgbẹ wọn yii, Emma Ejiofor, lo ṣaaju wọn. Ọdọ Babangida ni wọn ti bẹrẹ iṣẹ naa, ohun to si fi han ni pe o ṣee ṣe ki ọkunrin aloku-ṣọja naa ti mọ nipa eto yii tẹlẹ ni. Bi ko jẹ bẹẹ, ko ni i jẹ taarata ti ẹgbẹ naa n n lọ, ile Babangida ni wọn kọkọ gba, ti wọn lọọ sọ fun un pe awọn waa gba aṣẹ lẹnu rẹ, nitori Yẹmi Ọṣinbajo, igbakeji aarẹ Naijiria lọwọlọwọ bayii, n mura lati gba ipo naa lọwọ ọga rẹ bi tọhun ba ṣetan, ko si jẹ oun ni yoo maa ṣejọba naa lọ. Ọrọ ti Babangida gbọ niyi to gbe kinni ọhun ru, o si sọ ọ ju ibi ti awọn ọlọrọ paapaa sọ ọ de lọ.


Ọdọ Babangida ni wọn ti bẹrẹ iṣẹ naa, ohun to si fi han ni pe o ṣee ṣe ki ọkunrin aloku-ṣọja naa ti mọ nipa eto yii tẹlẹ ni. Bi ko jẹ bẹẹ, ko ni i jẹ taarata ti ẹgbẹ naa n n lọ, ile Babangida ni wọn kọkọ gba, ti wọn lọọ sọ fun un pe awọn waa gba aṣẹ lẹnu rẹ, nitori Yẹmi Ọṣinbajo, igbakeji aarẹ Naijiria lọwọlọwọ bayii, n mura lati gba ipo naa lọwọ ọga rẹ bi tọhun ba ṣetan, ko si jẹ oun ni yoo maa ṣejọba naa lọ. Ọrọ ti Babangida gbọ niyi to gbe kinni ọhun ru, o si sọ ọ ju ibi ti awọn ọlọrọ paapaa sọ ọ de lọ. “Ọṣinbajo ti ẹ ri yẹn, o fẹran Naijiria de gongo. Oun nikan lo le ba gbogbo ilu sọrọ ti wọn yoo tẹti si i, oun lo si le sọ fun wọn pe ki wọn ṣe bayii ti wọn yoo ṣe e, ọrọ ẹnu rẹ nikan si to lati ṣe atunṣe si ohun to ruju gbogbo! Bo ba jẹ ti idibo ọdun 2023 yii ni o, Ọṣinbajo lo dara ju lati ṣe aṣaaju Naijiria lọdun naa, oun lo yẹ ko ṣe olori wa.” Babangida lo n sọ bẹẹ nigba ti awọn ẹgbẹ Ọṣinbajo Grassroot Organisation yii lọọ ba a ni ori oke tente to n gbe ni ilu Minna.


“Ọṣinbajo ti ẹ ri yẹn, o fẹran Naijiria de gongo. Oun nikan lo le ba gbogbo ilu sọrọ ti wọn yoo tẹti si i, oun lo si le sọ fun wọn pe ki wọn ṣe bayii ti wọn yoo ṣe e, ọrọ ẹnu rẹ nikan si to lati ṣe atunṣe si ohun to ruju gbogbo! Bo ba jẹ ti idibo ọdun 2023 yii ni o, Ọṣinbajo lo dara ju lati ṣe aṣaaju Naijiria lọdun naa, oun lo yẹ ko ṣe olori wa.” Babangida lo n sọ bẹẹ nigba ti awọn ẹgbẹ Ọṣinbajo Grassroot Organisation yii lọọ ba a ni ori oke tente to n gbe ni ilu Minna. Ọgagun agba naa ko ti i ṣetan o, o tun ni: “Mo mọ Igbakeji Aarẹ daadaa! Eeyan daadaa ni. Ẹni kan to nifẹẹ Naijiria, to si gbagbọ pe orilẹ-ede naa le ṣe aṣeyege ni.


Ọgagun agba naa ko ti i ṣetan o, o tun ni: “Mo mọ Igbakeji Aarẹ daadaa! Eeyan daadaa ni. Ẹni kan to nifẹẹ Naijiria, to si gbagbọ pe orilẹ-ede naa le ṣe aṣeyege ni. Ẹnikan to ṣe e wo niwaju ni o, ẹni ti ọrọ rẹ si le ye gbogbo eeyan ni. Iru eeyan bẹẹ yẹn lo ṣe e gbe ọpa aṣẹ le lọwọ pe ko ṣaaju wa, eeyan gidi la nilo bii aṣaaju ni Naijiria bayii, eeyan gidi si ni Ọṣinbajo. “Orilẹ-ede Naijiria wa yii daa, awọn eeyan daadaa naa lo si wa nibẹ.


Ẹnikan to ṣe e wo niwaju ni o, ẹni ti ọrọ rẹ si le ye gbogbo eeyan ni. Iru eeyan bẹẹ yẹn lo ṣe e gbe ọpa aṣẹ le lọwọ pe ko ṣaaju wa, eeyan gidi la nilo bii aṣaaju ni Naijiria bayii, eeyan gidi si ni Ọṣinbajo. “Orilẹ-ede Naijiria wa yii daa, awọn eeyan daadaa naa lo si wa nibẹ. Ki ẹni to ba jẹ olori kan mọ awọn eeyan rẹ daadaa ni, ọna to si fi le mọ wọn naa ni ko maa ba wọn sọrọ ni gbogbo igba. Mo fẹ ki ẹ ba mi sọ fun Igbakeji Aarẹ pe mo gbadura aṣeyege fun un, ẹ sọ fun un pe mo ni ko ma wo ọtun, ko ma wo osi, ibi to n lọ ni ko kọju mọ o. Mo mọ pe ki i ṣe nnkan to ma rọrun o, ṣugbọn mo gbadura fun un pe yoo ṣee ṣe!” Bẹẹ ni Babangida wi, to si n fi gbogbo ẹnu sọrọ pe ohun ti ọkunrin Igbakeji Aarẹ yii dawọ le yoo ṣee ṣe fun un. Gbogbo awọn ti wọn n tẹle Tinubu, ti wọn si ti ṣiṣẹ lọ bii ilẹ bii ẹni, ni kinni naa ko laya soke giri, nitori ojiji lo jẹ fun wọn, agaga nigba ti Babangida tun sọ fun awọn ti wọn lọọ ba a lorukọ Ọṣinbajo naa pe, oun mọ-ọn-mọ ri wọn nitori Oṣinbajo ni o. Eyi fihan pe tọwọ-tẹsẹ ni Babangida fi si ki Ọṣinbajo di aarẹ.


Ki ẹni to ba jẹ olori kan mọ awọn eeyan rẹ daadaa ni, ọna to si fi le mọ wọn naa ni ko maa ba wọn sọrọ ni gbogbo igba. Mo fẹ ki ẹ ba mi sọ fun Igbakeji Aarẹ pe mo gbadura aṣeyege fun un, ẹ sọ fun un pe mo ni ko ma wo ọtun, ko ma wo osi, ibi to n lọ ni ko kọju mọ o. Mo mọ pe ki i ṣe nnkan to ma rọrun o, ṣugbọn mo gbadura fun un pe yoo ṣee ṣe!” Bẹẹ ni Babangida wi, to si n fi gbogbo ẹnu sọrọ pe ohun ti ọkunrin Igbakeji Aarẹ yii dawọ le yoo ṣee ṣe fun un. Gbogbo awọn ti wọn n tẹle Tinubu, ti wọn si ti ṣiṣẹ lọ bii ilẹ bii ẹni, ni kinni naa ko laya soke giri, nitori ojiji lo jẹ fun wọn, agaga nigba ti Babangida tun sọ fun awọn ti wọn lọọ ba a lorukọ Ọṣinbajo naa pe, oun mọ-ọn-mọ ri wọn nitori Oṣinbajo ni o. Eyi fihan pe tọwọ-tẹsẹ ni Babangida fi si ki Ọṣinbajo di aarẹ. Tinubu naa ti jade silẹ Hausa, ṣugbọn ko ri iru ẹja nla bayii gbe, nitori awọn alatako laarin awọn eeyan naa pọ fun un. Lati fa oju awọn eeyan yii mọra, ọpọ awọn nnkan lo ti ṣe fun wọn, bi ki i ba si i ṣe pe awọn eeyan naa ya alaimoore, ko si idi ti wọn yoo fi ṣe atako Aṣiwaju. Ni ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kẹta, ọdun to fẹẹ pari yii, wọn pe Tinubu sibi idanilẹkọọ kan ni Kaduna, idanilẹkọọ awọn Arewa ni, ipade nla si ni, nilẹ Hausa.


Tinubu naa ti jade silẹ Hausa, ṣugbọn ko ri iru ẹja nla bayii gbe, nitori awọn alatako laarin awọn eeyan naa pọ fun un. Lati fa oju awọn eeyan yii mọra, ọpọ awọn nnkan lo ti ṣe fun wọn, bi ki i ba si i ṣe pe awọn eeyan naa ya alaimoore, ko si idi ti wọn yoo fi ṣe atako Aṣiwaju. Ni ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kẹta, ọdun to fẹẹ pari yii, wọn pe Tinubu sibi idanilẹkọọ kan ni Kaduna, idanilẹkọọ awọn Arewa ni, ipade nla si ni, nilẹ Hausa. Nigba ti Tinubu de ibi ti wọn ti ṣe ayẹyẹ naa, to jẹ yara-ikowee-si ati itọju ohun aṣa awọn Arewa, o ri i pe ibudo naa ko dara mọ, o ti n bajẹ lọ. Lẹsẹkẹsẹ ni Tinubu ni kinni naa ko tẹ oun lọrun, o ni oun yoo ko owo kalẹ, oun yoo si ri i pe wọn tun gbogbo ibẹ ṣe laarin oṣu mẹta pere. Bo tilẹ jẹ pe kinni naa jẹ owo nla, oṣu mẹta ti Tinubu wi ko yẹ, nitori wọn ko si yara tuntun naa ni ọjọ kẹtala, oṣu keje, 2021.


Nigba ti Tinubu de ibi ti wọn ti ṣe ayẹyẹ naa, to jẹ yara-ikowee-si ati itọju ohun aṣa awọn Arewa, o ri i pe ibudo naa ko dara mọ, o ti n bajẹ lọ. Lẹsẹkẹsẹ ni Tinubu ni kinni naa ko tẹ oun lọrun, o ni oun yoo ko owo kalẹ, oun yoo si ri i pe wọn tun gbogbo ibẹ ṣe laarin oṣu mẹta pere. Bo tilẹ jẹ pe kinni naa jẹ owo nla, oṣu mẹta ti Tinubu wi ko yẹ, nitori wọn ko si yara tuntun naa ni ọjọ kẹtala, oṣu keje, 2021. Bo tile jẹ pe Tinubu ko tete jẹwọ pe oun yoo ṣe oṣelu, ọrẹ rẹ to mu un lọ, Abdullahi Ganduje, Gomina ipinlẹ Kano ki i ṣe kekere. O ti lọ sibẹ laimoye igba, o si ti gbe owo nla kalẹ fun wọn, fun atunṣe mọṣalaasi gbogbogboo ilu naa, bẹẹ lo si ha owo rẹpẹtẹ fun awọn lemọọmu gbogbo nibẹ. Ọrẹ naa pọ debii pe ẹni kan jade ninu awọn aṣofin lati Kano yii pe Tinubu lawọn n ba lọ.


Bo tile jẹ pe Tinubu ko tete jẹwọ pe oun yoo ṣe oṣelu, ọrẹ rẹ to mu un lọ, Abdullahi Ganduje, Gomina ipinlẹ Kano ki i ṣe kekere. O ti lọ sibẹ laimoye igba, o si ti gbe owo nla kalẹ fun wọn, fun atunṣe mọṣalaasi gbogbogboo ilu naa, bẹẹ lo si ha owo rẹpẹtẹ fun awọn lemọọmu gbogbo nibẹ. Ọrẹ naa pọ debii pe ẹni kan jade ninu awọn aṣofin lati Kano yii pe Tinubu lawọn n ba lọ. O kan jẹ pe ọrọ naa da wahala silẹ ni, nitori ko pẹ lẹyin ọrọ ọhun ti ija buruku sọ ninu ẹgbẹ APC nibẹ, ti wọn si fọ ẹgbẹ naa si meji titi di bi a ti n wi yii. Ṣugbọn iyẹn ko da ọrẹ ti Tinubu ati Ganduje n ṣe duro, nitori Tinubu gboju le e pe ibo Kano lo pọ ju ni Naijiria, ẹni ti wọn ba si ti tẹle, yoo wọle bi ọrọ ba di ka dibo, boya ninu ẹgbẹ APC ni o tabi ninu idibo gbogbogboo. Lojoojumọ lawọn oloṣelu kan nibẹ tilẹ n ba iṣẹ lọ fun Aṣiwaju, wọn fẹ ko di aarẹ loootọ ni.


O kan jẹ pe ọrọ naa da wahala silẹ ni, nitori ko pẹ lẹyin ọrọ ọhun ti ija buruku sọ ninu ẹgbẹ APC nibẹ, ti wọn si fọ ẹgbẹ naa si meji titi di bi a ti n wi yii. Ṣugbọn iyẹn ko da ọrẹ ti Tinubu ati Ganduje n ṣe duro, nitori Tinubu gboju le e pe ibo Kano lo pọ ju ni Naijiria, ẹni ti wọn ba si ti tẹle, yoo wọle bi ọrọ ba di ka dibo, boya ninu ẹgbẹ APC ni o tabi ninu idibo gbogbogboo. Lojoojumọ lawọn oloṣelu kan nibẹ tilẹ n ba iṣẹ lọ fun Aṣiwaju, wọn fẹ ko di aarẹ loootọ ni. Ninu oṣu kọkanla to kọja yii ni ọkunrin kan ti wọn n pe ni Tanko Yakassai jade, baba arugbo loun, lara awọn oloṣelu atijọ si ni nibẹ. O ni Tinubu waa ba oun nile o, o si ti bẹ oun pe ki oun ṣe atilẹyin fun un. O ni awọn meji naa loun le ṣe atilẹyin fun ninu APC, bo tilẹ jẹ pe ko darukọ, awọn eeyan mọ pe Ọṣinbajo ati Tinubu lo n sọ, ṣugbọn o ni oun ti pinnu pe ẹni to ba kọkọ waa ba oun ninu awọn mejeeji ni, nigba to si jẹ Tinubu lo kọkọ wa yii, Tinubu naa loun n ba lọ.


Ninu oṣu kọkanla to kọja yii ni ọkunrin kan ti wọn n pe ni Tanko Yakassai jade, baba arugbo loun, lara awọn oloṣelu atijọ si ni nibẹ. O ni Tinubu waa ba oun nile o, o si ti bẹ oun pe ki oun ṣe atilẹyin fun un. O ni awọn meji naa loun le ṣe atilẹyin fun ninu APC, bo tilẹ jẹ pe ko darukọ, awọn eeyan mọ pe Ọṣinbajo ati Tinubu lo n sọ, ṣugbọn o ni oun ti pinnu pe ẹni to ba kọkọ waa ba oun ninu awọn mejeeji ni, nigba to si jẹ Tinubu lo kọkọ wa yii, Tinubu naa loun n ba lọ. Tinubu ko ti i fẹ ki ọrọ naa di ariwo nigba ti Yakassai ju bọmbu naa lulẹ, to si sọ fun gbogbo aye pe Tinubu fẹẹ du ipo aarẹ. Ni ọsẹ to kọja lọhun-un, ọkunrin Hausa kan naa jade, Mohammed Saleh loun n jẹ, o ni oun yoo ṣeto bi awọn ara Kaduna yoo ṣe tẹle Tinubu lasiko idibo to n bọ naa. O ni ki Jagaban ma daamu ara ẹ, awọn ti n ba iṣẹ lọ ni tawọn.


Tinubu ko ti i fẹ ki ọrọ naa di ariwo nigba ti Yakassai ju bọmbu naa lulẹ, to si sọ fun gbogbo aye pe Tinubu fẹẹ du ipo aarẹ. Ni ọsẹ to kọja lọhun-un, ọkunrin Hausa kan naa jade, Mohammed Saleh loun n jẹ, o ni oun yoo ṣeto bi awọn ara Kaduna yoo ṣe tẹle Tinubu lasiko idibo to n bọ naa. O ni ki Jagaban ma daamu ara ẹ, awọn ti n ba iṣẹ lọ ni tawọn. Eyi ni pe nibi ti ọrọ naa le si bayii, iṣẹ n lọ rẹbutu fun Tinubu nilẹ Hausa lọhun-un, nitori nibẹ ni ireti pọ si ju pe ẹnikẹni to ba fẹẹ du ipo aarẹ yii, to si fẹẹ wọle, o gbọdọ ri awọn oloṣelu ilẹ Hausa mu mọra. Ṣugbọn nnkan ko fi bẹẹ ṣe daadaa to ni awọn ibi ti Tinubu ni awọn eeyan si yii, nitori ko si kinni kan ti yoo ṣẹlẹ ni Kaduna ti yoo jẹ nnkan idunnu fawọn Tinubu bi Nasir El-Rufai ba ṣi n ṣe gomina nibẹ. Ọkunrin naa koriira Tinubu, ko si fi bo.


Eyi ni pe nibi ti ọrọ naa le si bayii, iṣẹ n lọ rẹbutu fun Tinubu nilẹ Hausa lọhun-un, nitori nibẹ ni ireti pọ si ju pe ẹnikẹni to ba fẹẹ du ipo aarẹ yii, to si fẹẹ wọle, o gbọdọ ri awọn oloṣelu ilẹ Hausa mu mọra. Ṣugbọn nnkan ko fi bẹẹ ṣe daadaa to ni awọn ibi ti Tinubu ni awọn eeyan si yii, nitori ko si kinni kan ti yoo ṣẹlẹ ni Kaduna ti yoo jẹ nnkan idunnu fawọn Tinubu bi Nasir El-Rufai ba ṣi n ṣe gomina nibẹ. Ọkunrin naa koriira Tinubu, ko si fi bo. Ọpọ igba lo ti ta ko o ni gbangba, to ni ko lọọ jokoo, ko jẹ ki awọn ọmọde ṣejọba. Igba kan wa to ti pe awọn ara Eko pe ki wọn gba ipinlẹ naa kuro lọwọ Tinubu, nitori ko ro daadaa fun wọn, ati pe o n fi gbogbo ohun to n ṣe rẹ wọn jẹ ni. Nibi ipade awọn APC kan ni 2015, ni gẹrẹ ti wọn gbajọba, El-Rufai lo ṣaaju awọn ti wọn ni ko si ipo Aṣaaju APC apapọ ti Tinubu n pe ara ẹ ninu iwe ofin ẹgbẹ wọn.


Ọpọ igba lo ti ta ko o ni gbangba, to ni ko lọọ jokoo, ko jẹ ki awọn ọmọde ṣejọba. Igba kan wa to ti pe awọn ara Eko pe ki wọn gba ipinlẹ naa kuro lọwọ Tinubu, nitori ko ro daadaa fun wọn, ati pe o n fi gbogbo ohun to n ṣe rẹ wọn jẹ ni. Nibi ipade awọn APC kan ni 2015, ni gẹrẹ ti wọn gbajọba, El-Rufai lo ṣaaju awọn ti wọn ni ko si ipo Aṣaaju APC apapọ ti Tinubu n pe ara ẹ ninu iwe ofin ẹgbẹ wọn. Loootọ National Leader ni Tinubu n pe ara rẹ, bi wọn si ti pe e ko too di pe Buhari wọle niyi. Afi lojiji ti awọn oloṣelu ilẹ Hausa inu APC dide, ti wọn ni Tinubu ko le maa wa sipade awọn apaṣẹ ẹgbẹ naa, nitori ipo to n ru kiri yii ko si ninu ofin ẹgbẹ. Lati igba naa ni eegun Jagaban ko si ti ṣẹ mọ nibi ipade to ba ti jẹ ti awọn apaṣẹ ẹgbẹ APC.


Loootọ National Leader ni Tinubu n pe ara rẹ, bi wọn si ti pe e ko too di pe Buhari wọle niyi. Afi lojiji ti awọn oloṣelu ilẹ Hausa inu APC dide, ti wọn ni Tinubu ko le maa wa sipade awọn apaṣẹ ẹgbẹ naa, nitori ipo to n ru kiri yii ko si ninu ofin ẹgbẹ. Lati igba naa ni eegun Jagaban ko si ti ṣẹ mọ nibi ipade to ba ti jẹ ti awọn apaṣẹ ẹgbẹ APC. Bẹẹ ko too di igba naa, ọrẹ ni Tinubu ati awọn El-Rufai, ọrọ oṣelu pe Tinubu fẹẹ maa ṣe bii alagbara kan lẹgbẹẹ Buhari lo si pin wọn niya nigba naa. Titi di asiko yii, nnkan ko ṣe daadaa laarin wọn, ohun yoowu to ba si jẹ ti Tinubu, o daju pe ki i ṣe lẹgbẹẹ El-Rufai yii ni yoo ti ṣee ṣe. Bẹẹ ni ati Saleh ati Yakassai, ko si ẹni to sun mọ ile ijọba, tabi to mọ ohun to n lọ laarin awọn agbaagba ilẹ Hausa.


Bẹẹ ko too di igba naa, ọrẹ ni Tinubu ati awọn El-Rufai, ọrọ oṣelu pe Tinubu fẹẹ maa ṣe bii alagbara kan lẹgbẹẹ Buhari lo si pin wọn niya nigba naa. Titi di asiko yii, nnkan ko ṣe daadaa laarin wọn, ohun yoowu to ba si jẹ ti Tinubu, o daju pe ki i ṣe lẹgbẹẹ El-Rufai yii ni yoo ti ṣee ṣe. Bẹẹ ni ati Saleh ati Yakassai, ko si ẹni to sun mọ ile ijọba, tabi to mọ ohun to n lọ laarin awọn agbaagba ilẹ Hausa. Ọkunrin aṣofin kan, Shehu Sani, tilẹ ti ni ki Tinubu yee jẹ ki awọn oloṣelu ilẹ Hausa lu oun ni jibiti, o ni wọn n fi i jẹun lasan ni. Loootọ lawọn kan n sọ laarin awọn Hausa yii pe Tinubu lo gbe Buhari wọle, ko si sohun to yẹ ko di awọn lọwọ lati ma ṣe ṣatilẹyin fun un pe ko di aarẹ. Ṣugbọn awọn ti wọn jẹ oloṣelu gidi laarin wọn ko gba, wọn ni ibo ti wọn ri lati adugbo naa ko to ihalẹ ati ariwo ti awọn oloṣelu ilẹ Yoruba n pa. Ni tiwọn, ko si ohun ti Tinubu ṣe ti awọn naa ko jẹ.


Ọkunrin aṣofin kan, Shehu Sani, tilẹ ti ni ki Tinubu yee jẹ ki awọn oloṣelu ilẹ Hausa lu oun ni jibiti, o ni wọn n fi i jẹun lasan ni. Loootọ lawọn kan n sọ laarin awọn Hausa yii pe Tinubu lo gbe Buhari wọle, ko si sohun to yẹ ko di awọn lọwọ lati ma ṣe ṣatilẹyin fun un pe ko di aarẹ. Ṣugbọn awọn ti wọn jẹ oloṣelu gidi laarin wọn ko gba, wọn ni ibo ti wọn ri lati adugbo naa ko to ihalẹ ati ariwo ti awọn oloṣelu ilẹ Yoruba n pa. Ni tiwọn, ko si ohun ti Tinubu ṣe ti awọn naa ko jẹ. Ọkunrin kan to tilẹ n mura lati di alaga ẹgbẹ APC bayii, Bunu Alli Modu Sheriff, lati ipinlẹ Borno, fẹẹ ba Tinubu ja ni gbangba lasiko kampeeni ti wọn n ṣe, o ni oun ko fẹẹ gbọ ki wọn pe ọkunrin naa ni Aṣaaju APC lapapọ, nitori kaluku ni aṣaaju ẹgbẹ naa ni adugbo tirẹ, aṣaaju APC loun ni ipinlẹ toun, bẹẹ si ni ko si ohun ti Tinubu ṣe fawọn eeyan rẹ ti oun naa ko ṣe fawọn eeyan oun paapaa nigba to jẹ asiko kan naa lawọn jọ ṣe gomina, ewo waa ni ki wọn maa pe Tinubu ni aṣaaju gbogbo awọn. Bẹẹ Tinubu ati awọn eeyan rẹ ti ko oriṣiiriṣii ẹgbẹ jọ. Ọtọ ni awọn SWAGA, ọtọ ni awọn BAT, ọtọ ni wọn ABAF, ọto ni awọn tilu oyinbo, ọtọ ni awọn ti wọn n pe ara wọn ni Ẹgbẹ Ọmọlẹyin Jagaban, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Ọkunrin kan to tilẹ n mura lati di alaga ẹgbẹ APC bayii, Bunu Alli Modu Sheriff, lati ipinlẹ Borno, fẹẹ ba Tinubu ja ni gbangba lasiko kampeeni ti wọn n ṣe, o ni oun ko fẹẹ gbọ ki wọn pe ọkunrin naa ni Aṣaaju APC lapapọ, nitori kaluku ni aṣaaju ẹgbẹ naa ni adugbo tirẹ, aṣaaju APC loun ni ipinlẹ toun, bẹẹ si ni ko si ohun ti Tinubu ṣe fawọn eeyan rẹ ti oun naa ko ṣe fawọn eeyan oun paapaa nigba to jẹ asiko kan naa lawọn jọ ṣe gomina, ewo waa ni ki wọn maa pe Tinubu ni aṣaaju gbogbo awọn. Bẹẹ Tinubu ati awọn eeyan rẹ ti ko oriṣiiriṣii ẹgbẹ jọ. Ọtọ ni awọn SWAGA, ọtọ ni awọn BAT, ọtọ ni wọn ABAF, ọto ni awọn tilu oyinbo, ọtọ ni awọn ti wọn n pe ara wọn ni Ẹgbẹ Ọmọlẹyin Jagaban, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ohun ti wọn si ṣe n sọ pe bi ọrọ ba de oju ẹ pata, Ọsinbajo ko lẹnu nibẹ niyi, ti wọn ni ko si ibi ti yoo ti rowo ti yoo na, bẹẹ ni ko ni agbara oṣelu tabi ọmọlẹyin ti yoo fi koju Tinubu, ẹni ti ṣe ọga rẹ. Awọn ti wọn n ṣiṣẹ fun Ọṣinbajo ni ọrọ ko ri bẹẹ rara. Wọn ni ẹni to ba fi oju ọgbara lasan wo Kudẹti, oluwa rẹ yoo b’odo lọ ni o. Ohun ti awọn yii n sọ ni pe ko si agba gidi kan nilẹ Hausa ti ko si lẹyin Ọṣinbajo, ohun ti wọn si ṣe fẹran rẹ ni pe wọn ni ni gbogbo igba to fi n ba Buhari ṣiṣẹ, ko gbo o lẹnu, tabi ko dalẹ rẹ nibi kan, pe ohun yoowu to ba ṣẹlẹ, ẹyin Buhari ni Ọṣinbajo n wa nigba gbogbo.