Ọpọlọpọ orile-ede to jagun Ebola lo lo igbesẹ ti wọn fi bori Ebola lati fi koju ajakalẹ arun Coronavirus. Naijiria to jẹ orilẹ-ede ilẹ alawọdudu ti ero pọ si julọ naa lo ọgbọn atẹyinwa wọn ti wọn fi bori arun polio nipa lilọ kaakiri abule lọ fun awọn ọmọ ni abẹrẹ ajẹsara. Wọn lo ọna ilanilọyẹ yii lati ba awọn eeyan sọrọ lori ajakalẹ arun Covid 19 tuntun yii. Dokita Rosemary Onyibe to ti n sisẹ pẹlu eto polio tẹlẹ sọrọ lori lilo ọna pinpin abẹrẹ ajẹsara polio lati fi wa awọn ti o ti lugbadi Covid 19 ati ṣiṣe abẹwo to yẹ. Imọran ikéyin lori covid 19 Nitootọ ni ilẹ Afirika ko ni iku ati iṣẹlẹ Coronavirus yii bii tawọn orilẹ-ede agbaye miran ṣugbọn ko tii yẹ ki wọn sinmi. Bẹẹ, eto ilera orilẹ-ede Adulawọ ko dabi ti awọn orilẹ-ede agbaye to ti goke agba.


Coronavirus in Africa: Wo ìdí tí coronavirus kò fi ṣọṣẹ́ púpọ̀ jù nílẹ̀ Africa bí i tàwọn tó kù

Dokita Rosemary Onyibe to ti n sisẹ pẹlu eto polio tẹlẹ sọrọ lori lilo ọna pinpin abẹrẹ ajẹsara polio lati fi wa awọn ti o ti lugbadi Covid 19 ati ṣiṣe abẹwo to yẹ. Imọran ikéyin lori covid 19 Nitootọ ni ilẹ Afirika ko ni iku ati iṣẹlẹ Coronavirus yii bii tawọn orilẹ-ede agbaye miran ṣugbọn ko tii yẹ ki wọn sinmi. Bẹẹ, eto ilera orilẹ-ede Adulawọ ko dabi ti awọn orilẹ-ede agbaye to ti goke agba. Agbara ilẹ Adulawọ jẹ ti ajumọṣe gbogbo ẹbi ati ara ni eyi to yẹ ki wọn tun fi ṣe daadaa sii. Dokita Moeti ni o ṣeeṣe ki arun naa tun gbẹnu soke sii ni ile Adulawọ ti wọn ko ba gbe awọn igbesẹ to yẹ.


Agbara ilẹ Adulawọ jẹ ti ajumọṣe gbogbo ẹbi ati ara ni eyi to yẹ ki wọn tun fi ṣe daadaa sii. Dokita Moeti ni o ṣeeṣe ki arun naa tun gbẹnu soke sii ni ile Adulawọ ti wọn ko ba gbe awọn igbesẹ to yẹ.


In pictures: Wo bí àwọn ‘designer’ se yí kádàrá Ghana Must Go padà sí ohun àwòdamiẹnu

Jakejado agbaye ni awọn eeyan ti mọ baagi bẹmidije  alawọ omi aro ati awọ pupa taa n wi yi bi ẹni mọ owo. Ko si fẹ si ọja to wa ni agbegbe iwọ oorun ilẹ Afrika ti wọn kii tii lo Ghana Must Go. Isẹlẹ kan to jẹ ki o di gbajumọ ni igba ti ogunlọgọ awọn ọmọ ilẹ Ghana sa kuro ni Naijiria lẹyin ti ijọba pasẹ ki wọn pada si ilẹ wọn. Isẹlẹ yi lo mu ki awọn eeyan sọ baagi naa ni orukọ Ghana Must Go. Baagi yi rọrun lati ka sapo bẹẹ naa ni o maa n gba ẹru daada. Lati igba ti isẹlẹ yi ti waye to ti gba orukọ, awọn eeyan ko wulẹ pe lorukọ mii mọ.


Isẹlẹ yi lo mu ki awọn eeyan sọ baagi naa ni orukọ Ghana Must Go. Baagi yi rọrun lati ka sapo bẹẹ naa ni o maa n gba ẹru daada. Lati igba ti isẹlẹ yi ti waye to ti gba orukọ, awọn eeyan ko wulẹ pe lorukọ mii mọ. Bi eeyan ba ti fẹ ra iru baagi yi lọja, "ẹ bami mu Ghana Must Go''ni wọn a maa fi juwe rẹ. Kii si se Naijiria nikan ni wọn ti n pe baagi yi lorukọ naa. Koda ni Ghana ti isẹlẹ yi jẹ ohun to fọwọ kan ọpọ lẹmi, Ghana Must Go ni wọn n pe.


Bi eeyan ba ti fẹ ra iru baagi yi lọja, "ẹ bami mu Ghana Must Go''ni wọn a maa fi juwe rẹ. Kii si se Naijiria nikan ni wọn ti n pe baagi yi lorukọ naa. Koda ni Ghana ti isẹlẹ yi jẹ ohun to fọwọ kan ọpọ lẹmi, Ghana Must Go ni wọn n pe. Obioma to jẹ ransọ ransọ to fi New York se igbujoko sọ pe ''Mo ranti igba ti mo wa nii kekere, mo maa n beere lọwọ awọn mọlẹbi mi pe ki gan lo fa ti wọn fi n pe baagi yi lorukọ to n jẹ'' Ninu afihan isẹ ọwọ rẹ to pe ni Anyi N'Aga, to tumọ si A'n lọ lede Igbo, o tọka bi baagi yi ti se yipada kuro ni pe ka kan maa fi wọn kẹru nikan. O ni wọn a maa fi wọn ko asa, isẹsẹ ati ajogunba itan to fi mọ isẹlẹ manigbagbe lọkan awọn to n lo. O darapọ pẹlu asaraloge miran torukọ rẹ njẹ Wuraola Oladapo lati peelo awọn asọ aranbara ti wọn sapejuwe wọn gẹgẹ bi adapọ aso ti ilẹ adulawọ ati toyinbo.


Obioma to jẹ ransọ ransọ to fi New York se igbujoko sọ pe ''Mo ranti igba ti mo wa nii kekere, mo maa n beere lọwọ awọn mọlẹbi mi pe ki gan lo fa ti wọn fi n pe baagi yi lorukọ to n jẹ'' Ninu afihan isẹ ọwọ rẹ to pe ni Anyi N'Aga, to tumọ si A'n lọ lede Igbo, o tọka bi baagi yi ti se yipada kuro ni pe ka kan maa fi wọn kẹru nikan. O ni wọn a maa fi wọn ko asa, isẹsẹ ati ajogunba itan to fi mọ isẹlẹ manigbagbe lọkan awọn to n lo. O darapọ pẹlu asaraloge miran torukọ rẹ njẹ Wuraola Oladapo lati peelo awọn asọ aranbara ti wọn sapejuwe wọn gẹgẹ bi adapọ aso ti ilẹ adulawọ ati toyinbo. Ninu awọn asọ taa n wi ni a o ri ''sikẹti to jọ iro ilẹ alawọdudu wa to fi mọ gele to safihan pe awa gangan lalara gbayi da.'' "Awọn baagi yi safihan pe ki eeyan maa se irinaja, sugbọn irinajo yi kii se ti nkan ki ko lẹmi." O ni "bi arinrinajo ti  se n re kọja ibode kan bẹẹ lo n mu nkan tuntun dani to si n fi ohun atijọ sẹyin'' Lorileede Naijiria ni wọn ti bi Obioma nibi ti baba rẹ ti kọ nipa aworan yiya pẹlu bo se n ya aworan ayẹyẹ ọjọ ibi ati awọn ode mii.


Ninu awọn asọ taa n wi ni a o ri ''sikẹti to jọ iro ilẹ alawọdudu wa to fi mọ gele to safihan pe awa gangan lalara gbayi da.'' "Awọn baagi yi safihan pe ki eeyan maa se irinaja, sugbọn irinajo yi kii se ti nkan ki ko lẹmi." O ni "bi arinrinajo ti  se n re kọja ibode kan bẹẹ lo n mu nkan tuntun dani to si n fi ohun atijọ sẹyin'' Lorileede Naijiria ni wọn ti bi Obioma nibi ti baba rẹ ti kọ nipa aworan yiya pẹlu bo se n ya aworan ayẹyẹ ọjọ ibi ati awọn ode mii. Sugbọn lọdọ iya rẹ lo ti kọkọ gba ẹrọ ayaworan rẹ akọkọ nigba to pari ẹkọ nilẹ Gẹẹsi. O ni ọdun toun lo nilẹ okere lo satọna bi oun ti se n fi ọgbọn ati oye ya aworan awodamiẹnu. ''Mo ri ara mi gẹgẹ bi ẹni to n fi aworan salaye iriri awọn eeyan paapa eleyi to ni se pẹlu asa, idanimọ ati ajogunba ilẹ Afrika.''


Sugbọn lọdọ iya rẹ lo ti kọkọ gba ẹrọ ayaworan rẹ akọkọ nigba to pari ẹkọ nilẹ Gẹẹsi. O ni ọdun toun lo nilẹ okere lo satọna bi oun ti se n fi ọgbọn ati oye ya aworan awodamiẹnu. ''Mo ri ara mi gẹgẹ bi ẹni to n fi aworan salaye iriri awọn eeyan paapa eleyi to ni se pẹlu asa, idanimọ ati ajogunba ilẹ Afrika.'' Oju baagi Ghana Must Go ti ri to. Lara iriri ti baagi yi farada ni pe lọdun 2017, ileesẹ ọkọ ofurufu KLM ati Air France gbegi di fifi baagi yi kẹru nitori pe yoo di aye ikẹrusi lọwọ ninu baalu. Asẹ yii si fẹsẹ mulẹ, boti lẹ jẹ pe awọn alasẹ Ghana fajuro pe itabuku ba awọn eeyan alawọdudu to maa n fi di ẹru lọpọ igba ni igbegidina yii jẹ.


Oju baagi Ghana Must Go ti ri to. Lara iriri ti baagi yi farada ni pe lọdun 2017, ileesẹ ọkọ ofurufu KLM ati Air France gbegi di fifi baagi yi kẹru nitori pe yoo di aye ikẹrusi lọwọ ninu baalu. Asẹ yii si fẹsẹ mulẹ, boti lẹ jẹ pe awọn alasẹ Ghana fajuro pe itabuku ba awọn eeyan alawọdudu to maa n fi di ẹru lọpọ igba ni igbegidina yii jẹ. Bẹẹ naa ni awọn eeyan ti mọ baagi Ghana Must Go mọ iwa jẹgudujẹra lasiko idibo ni Naijiria. Bi wọn ba ni ọjẹlu kankan kowo jẹ tabi o fẹ pin owo, Ghana Must Go ni wọn maa n sọ pe wọn fi ko owo naa toun ti pe ọpọ ikowojẹ lawọn eeyan n se loju opo ayelujara ti eeyan ko si ni foju ri owo naa. Toun ti awọn alebu isọnu wọn yi, ọpọ ni iwọ oorun Afrika lo si n lo Ghana Must Go.


Bẹẹ naa ni awọn eeyan ti mọ baagi Ghana Must Go mọ iwa jẹgudujẹra lasiko idibo ni Naijiria. Bi wọn ba ni ọjẹlu kankan kowo jẹ tabi o fẹ pin owo, Ghana Must Go ni wọn maa n sọ pe wọn fi ko owo naa toun ti pe ọpọ ikowojẹ lawọn eeyan n se loju opo ayelujara ti eeyan ko si ni foju ri owo naa. Toun ti awọn alebu isọnu wọn yi, ọpọ ni iwọ oorun Afrika lo si n lo Ghana Must Go. Orisirisi si ni awọ ti wọn a maa se baagi yi. Owo ti wọn n ta baagi yii ko wọn pupọ, a si maa gba ẹru pupọ paapa nigba ti eeyan ba ti sọ ireti nu pe aye si le wa ninu rẹ. Amọ sa Obioma lero pe o ti tasiko to yẹ ki inagijẹ Ghana Must Go yipada.


Orisirisi si ni awọ ti wọn a maa se baagi yi. Owo ti wọn n ta baagi yii ko wọn pupọ, a si maa gba ẹru pupọ paapa nigba ti eeyan ba ti sọ ireti nu pe aye si le wa ninu rẹ. Amọ sa Obioma lero pe o ti tasiko to yẹ ki inagijẹ Ghana Must Go yipada. O sọ pe "Mo ni iogbagbọ pe orukọ Ghana Must Go jẹ eyi to tabuku ba awọn eeyan, kii si se awọn ọmọ ilẹ Ghana lọrọ yi kan.'' Ọrọ yi lo mu ki a wa maa beere pe orukọ wo lale pe baagi yi ti a ba yi orukọ rẹ pada abi ki a má lo baagi bẹmidije yi mọ ni?''


O sọ pe "Mo ni iogbagbọ pe orukọ Ghana Must Go jẹ eyi to tabuku ba awọn eeyan, kii si se awọn ọmọ ilẹ Ghana lọrọ yi kan.'' Ọrọ yi lo mu ki a wa maa beere pe orukọ wo lale pe baagi yi ti a ba yi orukọ rẹ pada abi ki a má lo baagi bẹmidije yi mọ ni?''


2021 Ebola Outbreak in Guinea: Ebola tún dé sílẹ̀ Adúláwọ̀, kí ní ṣíṣe?

Kini ẹyin ranti nipa Ebola? Ebola ni ajakalẹ arun ti o maa n mu iba, ara wiwo, ara riro ati ọna ọfun didun dani. Nigba to ba ya, ẹni naa yoo bẹrẹ si ni bi, yoo maa yagbẹ, ti yoo si maa da ẹjẹ ninu ati lara. Enikẹni to ba ni ibaṣepọ pẹlu ẹni to ba ti ni ebola naa yoo koo lara rẹ ni. Ara ilaagun, omi ara, afẹfẹ ẹnu ati eemi imu, ẹjẹ, eebi, igbẹ, ati omi ni wọn ti n ko ajakalẹ Ebola. Awọn alaisan rẹ maa n ku lati ara pe omi ara wọn tan ni tabi ki awon ẹya ara wọn kọ iṣẹ silẹ.


Enikẹni to ba ni ibaṣepọ pẹlu ẹni to ba ti ni ebola naa yoo koo lara rẹ ni. Ara ilaagun, omi ara, afẹfẹ ẹnu ati eemi imu, ẹjẹ, eebi, igbẹ, ati omi ni wọn ti n ko ajakalẹ Ebola. Awọn alaisan rẹ maa n ku lati ara pe omi ara wọn tan ni tabi ki awon ẹya ara wọn kọ iṣẹ silẹ. Ebola tún dé sílẹ̀ Adúláwọ̀, kí ní ṣíṣe? Orilẹ-ede Guinea nilẹ Adulawo ti kede pe ajakalẹ arun Ebola tun ti bẹ silẹ lọdọ wọn. Wọn ni eeyan mẹta lo ti gbẹmi mi lẹyin iṣẹlẹ yii ti awọn mẹrin miran si ti n bi, ti wọn n yagbẹ ọrin, ti ẹjẹ si n da lara wọn lẹyin ti wọn lọ sinku nọọsi kan nibẹ.


Ebola tún dé sílẹ̀ Adúláwọ̀, kí ní ṣíṣe? Orilẹ-ede Guinea nilẹ Adulawo ti kede pe ajakalẹ arun Ebola tun ti bẹ silẹ lọdọ wọn. Wọn ni eeyan mẹta lo ti gbẹmi mi lẹyin iṣẹlẹ yii ti awọn mẹrin miran si ti n bi, ti wọn n yagbẹ ọrin, ti ẹjẹ si n da lara wọn lẹyin ti wọn lọ sinku nọọsi kan nibẹ. Awọn alaṣẹ ti kede pe awọn yoo ra abẹrẹ ajẹsara tuntun lati ọdọ ajọ eleto ilera ni agbaye (WHO) lati tete dẹkun itankalẹ Ebola. Lọdun 2013 si ọdun 2016 ti ajakalẹ arun naa ṣọṣẹ pupọ ni orilẹ-ede Guinea ati Liberia ati Sierra Leone to sunmọ wọn. Nibẹ si ni wọn ti gbiyanju lati gbogun ti ebola titi de orilẹ-ede Republic of Congo.


Awọn alaṣẹ ti kede pe awọn yoo ra abẹrẹ ajẹsara tuntun lati ọdọ ajọ eleto ilera ni agbaye (WHO) lati tete dẹkun itankalẹ Ebola. Lọdun 2013 si ọdun 2016 ti ajakalẹ arun naa ṣọṣẹ pupọ ni orilẹ-ede Guinea ati Liberia ati Sierra Leone to sunmọ wọn. Nibẹ si ni wọn ti gbiyanju lati gbogun ti ebola titi de orilẹ-ede Republic of Congo. Oogun / abẹrẹ ajẹsara Ebola nibo ni iṣẹ de duro? Ajọ WHO ni awọn ti wa ni sẹpẹ lati mojuto ọrọ ajakalẹ arun Ebola tuntun yii. Wọn ni wọn ti n sọrọ papọ pẹlu ileeṣẹ to n pese abẹrẹ ajẹsara lati gbogun ti Ebola ki won le pese rẹ lọpọ yanturu.


Oogun / abẹrẹ ajẹsara Ebola nibo ni iṣẹ de duro? Ajọ WHO ni awọn ti wa ni sẹpẹ lati mojuto ọrọ ajakalẹ arun Ebola tuntun yii. Wọn ni wọn ti n sọrọ papọ pẹlu ileeṣẹ to n pese abẹrẹ ajẹsara lati gbogun ti Ebola ki won le pese rẹ lọpọ yanturu. Ileeṣẹ iroyin EFP ni Alfred Goerge Ki-Zerbo to jẹ aṣoju ajọ WHo ni orilẹ-ede Guinea so pe igbesẹ ti bẹrẹ lati gbogun ti itankalẹ arun naa. Bawo lo ṣe bẹ silẹ lẹẹkan sii ni Guinea? Wọn ni Nọọsi kan to n ṣiṣẹ nileewosan Goueké to sunmọ agbegbe Nzérékoré ni guusu ila oorun rẹ lo ku lọjọ kejilelogun, oṣu kinni ọdun ti wọn si sin in lẹyin ọjọ kẹrin.


Ileeṣẹ iroyin EFP ni Alfred Goerge Ki-Zerbo to jẹ aṣoju ajọ WHo ni orilẹ-ede Guinea so pe igbesẹ ti bẹrẹ lati gbogun ti itankalẹ arun naa. Bawo lo ṣe bẹ silẹ lẹẹkan sii ni Guinea? Wọn ni Nọọsi kan to n ṣiṣẹ nileewosan Goueké to sunmọ agbegbe Nzérékoré ni guusu ila oorun rẹ lo ku lọjọ kejilelogun, oṣu kinni ọdun ti wọn si sin in lẹyin ọjọ kẹrin. Eeyan 11,000 lo ti gbẹmi mi ni Iwo oorun ilẹ Adulawọ lori ajakalẹ arun Ebola to bẹrẹ ni Guinea. Ara ẹni to ba ni ebola maa n ṣakoba fun ẹlomii ti ko tii ni. Ọjọ meji si ọsẹ mẹta lo fi n duro lara eeyan.


Eeyan 11,000 lo ti gbẹmi mi ni Iwo oorun ilẹ Adulawọ lori ajakalẹ arun Ebola to bẹrẹ ni Guinea. Ara ẹni to ba ni ebola maa n ṣakoba fun ẹlomii ti ko tii ni. Ọjọ meji si ọsẹ mẹta lo fi n duro lara eeyan. Orilẹ-ede Guinea yii naa ni ajakalẹ arun Ebola ti bẹrẹ lọdun 2013 nilẹ Adulawọ. Aarẹ ibẹ ni ijọba ti bẹrẹ igbesẹ lati rii pe ko tan lọ si awọn orilẹ-ede miran to sunmọ Guinea. Ọkan awọn eeyan mii balẹ diẹ nitori igbagbọ wọn ninu abẹrẹ ajẹsara tuntun to jade naa


Orilẹ-ede Guinea yii naa ni ajakalẹ arun Ebola ti bẹrẹ lọdun 2013 nilẹ Adulawọ. Aarẹ ibẹ ni ijọba ti bẹrẹ igbesẹ lati rii pe ko tan lọ si awọn orilẹ-ede miran to sunmọ Guinea. Ọkan awọn eeyan mii balẹ diẹ nitori igbagbọ wọn ninu abẹrẹ ajẹsara tuntun to jade naa


Hamed Babayoko: Ẹ wo orílẹẹ́èdè tó pàdánù adarí ìjọba méjì láàrin ọdún kan

Olootu orilẹede Ivory Coast, Hamed Babayoko ti papoda ni ileewosan ni orilẹede Germany. Awọn alaṣẹ to fi idi ọrọ yii lede sọ pe Babayoko papoda ni ẹni ọdun mẹrindinlọgọta leyin aisan jẹjẹrẹ. Oṣu Keje, Ọdun 2020 ni wọn yan an si ipo lẹyin ti olootu ijọba to wa nipo tẹlẹ, Amadou Gon Coulibaly  dede ku iku ojiji. Aarẹ orilẹede naa, Alassane Quattara ṣe apejuwe Arakunrin Babayoko gẹgẹ bi eniyan nla to ku ipa ribiribi lawujọ. O fikun wi pe Babayoko jẹ awokọṣe fun awọn ọdọ gẹgẹ bi adari to ṣe e gbojule. Oṣu Keji, ọdun yii ni wọn gbe Babayoko lọ si orilẹede Faranse lẹyin ti ara le ti ko ya tun buru si ju ti tẹlẹ lọ.


Aarẹ orilẹede naa, Alassane Quattara ṣe apejuwe Arakunrin Babayoko gẹgẹ bi eniyan nla to ku ipa ribiribi lawujọ. O fikun wi pe Babayoko jẹ awokọṣe fun awọn ọdọ gẹgẹ bi adari to ṣe e gbojule. Oṣu Keji, ọdun yii ni wọn gbe Babayoko lọ si orilẹede Faranse lẹyin ti ara le ti ko ya tun buru si ju ti tẹlẹ lọ. Babayoko to jẹ onimọ nipa eto iroyin tẹlẹ lo darapọ mọ oṣelu to si ko ipa ribiribi ninu ipẹtu si aawọ lasiko ogun abẹle lorilẹede Ivory Coast. Yato si ipo rẹ gẹgẹ bi Olootu ijọba, Babayoko ni minisita fun eto aabo lorilẹede naa. Nibayii, Patrick Achi ni olootu ijọba fidiẹ, nigba ti aburo aarẹ , Arakunrin Birahima Quattara yoo di ipo minisita fun eto aabo mu fun igba diẹ.


Babayoko to jẹ onimọ nipa eto iroyin tẹlẹ lo darapọ mọ oṣelu to si ko ipa ribiribi ninu ipẹtu si aawọ lasiko ogun abẹle lorilẹede Ivory Coast. Yato si ipo rẹ gẹgẹ bi Olootu ijọba, Babayoko ni minisita fun eto aabo lorilẹede naa. Nibayii, Patrick Achi ni olootu ijọba fidiẹ, nigba ti aburo aarẹ , Arakunrin Birahima Quattara yoo di ipo minisita fun eto aabo mu fun igba diẹ.


Akinwumi Adesina: Ọdún márùn ún ní Adesina yóò lò ní sáà kejì ipò adarí Báńkì AFDB

Ọmọwe Akinwunmi Adesina ti da Aarẹ Banki Ilẹ Afrika, AfDB lẹyin ti wọn bura wọle fun un ni Ọjọ Kinni, Oṣu Kẹsan an, ọdun 2020. Ori ẹrọ ayelujara ni iburawọle naa ti waye ni Ọjọ Iṣẹgun. Ọdun marun un ni Adesina yoo lo lori oye gẹgẹ bi aarẹ Banki ilẹ Afrika, AFDB lẹyin iburawọle fun saa keji naa. Laipẹ yii ni Adesina jawe olubori ninu iwadii ẹsun magomago ti wọn fi kan an. Ni Abidjan ni orilẹ-ede Cote D'Ivore ni eto ibura naa ti waye. Oṣu Kinni, ọdun 2020 ni wọn fi ẹsun ibajẹ onigun mẹrindinlogun kan Adesina, amọ awọn alakoso banki naa fi ọwọ osi da ẹjọ naa nu wi pe ko si otitọ kankan nibẹ.


Laipẹ yii ni Adesina jawe olubori ninu iwadii ẹsun magomago ti wọn fi kan an. Ni Abidjan ni orilẹ-ede Cote D'Ivore ni eto ibura naa ti waye. Oṣu Kinni, ọdun 2020 ni wọn fi ẹsun ibajẹ onigun mẹrindinlogun kan Adesina, amọ awọn alakoso banki naa fi ọwọ osi da ẹjọ naa nu wi pe ko si otitọ kankan nibẹ. Akinwumi Adeṣina ti jẹ minisita eto ọgbin fun orilẹ-ede Naijiria ri. Iroyin to n tẹ wa lọwọ ni wipe wọn ti tun Akinwumi Adeshina yan gẹgẹ bii adari Banki Idagbasoke ilẹ Afrika, AFDB. Oun ni yoo maa tukọ idari banki naa fun saa ọlọdun marun miran lẹyin ti iwadii ti fihan pe ko si kọnu n kọhọ kankan  ninu saa iṣejọba rẹ akọkọ.


Akinwumi Adeṣina ti jẹ minisita eto ọgbin fun orilẹ-ede Naijiria ri. Iroyin to n tẹ wa lọwọ ni wipe wọn ti tun Akinwumi Adeshina yan gẹgẹ bii adari Banki Idagbasoke ilẹ Afrika, AFDB. Oun ni yoo maa tukọ idari banki naa fun saa ọlọdun marun miran lẹyin ti iwadii ti fihan pe ko si kọnu n kọhọ kankan  ninu saa iṣejọba rẹ akọkọ. Akinwumi Adeṣina ti jẹ minisita eto ọgbin fun orilẹede Naijiria ri. Atunyan rẹ kan jẹ ko ma da bii pe wọn ko tẹle ilana ni tori oun nikan ṣoṣo naa ni oludije to wa nibi eto idibo naa eyi to waye lori ayelujara nibi ipade banki naa to waye lọjọbọ. Ninu ọrọ rẹ to sọ lati pe fun ki wọn dibo yan an fun saa keji, Adesina ni oun n lo oun gbogbo ti oun ni lati sin ilẹ Afirika lai lẹ́ja n bákàn ninu.


Akinwumi Adeṣina ti jẹ minisita eto ọgbin fun orilẹede Naijiria ri. Atunyan rẹ kan jẹ ko ma da bii pe wọn ko tẹle ilana ni tori oun nikan ṣoṣo naa ni oludije to wa nibi eto idibo naa eyi to waye lori ayelujara nibi ipade banki naa to waye lọjọbọ. Ninu ọrọ rẹ to sọ lati pe fun ki wọn dibo yan an fun saa keji, Adesina ni oun n lo oun gbogbo ti oun ni lati sin ilẹ Afirika lai lẹ́ja n bákàn ninu. Ẹni ọgọta ọdun ni Akinwumi Adesina. Iwadii tuntun ti Banki Idagbasoke ilẹ Afrika, AFDB gbe kalẹ ti ni adari Banki naa, Akinwunmi Adesina ko jẹbi ẹsun jẹgudujẹra ti wọn fi kan an. Aarẹ ilẹ Ireland tẹlẹri, Mary Robinson to fi mọ agbẹjọrọ agba lorilẹede Gambia, Hassan Jallow ati Leonard McCarthy to jẹ igbakeji aarẹ Banki apapọ lagbaye, wa lara igbimọ to ṣe iwadii Adesina finifini.


Ẹni ọgọta ọdun ni Akinwumi Adesina. Iwadii tuntun ti Banki Idagbasoke ilẹ Afrika, AFDB gbe kalẹ ti ni adari Banki naa, Akinwunmi Adesina ko jẹbi ẹsun jẹgudujẹra ti wọn fi kan an. Aarẹ ilẹ Ireland tẹlẹri, Mary Robinson to fi mọ agbẹjọrọ agba lorilẹede Gambia, Hassan Jallow ati Leonard McCarthy to jẹ igbakeji aarẹ Banki apapọ lagbaye, wa lara igbimọ to ṣe iwadii Adesina finifini. Ajọ naa ni Adesina ko jẹbi kankan ninu gbogbo ẹsun iwa ajẹbanu ti wọn fi kan an. Lara ẹsun ti wọn fi kan Adesina, to jẹ minisita fun eto ọrọ aje lorilẹede Naijiria ni lilo ipo rẹ lọna aitọ, lilu owo banki ni ponpo ati ṣiṣe oju-saaju. Amọ, ni gbogbo igba ni Adesina ma n sọ wi pe, oun ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan oun.


Ajọ naa ni Adesina ko jẹbi kankan ninu gbogbo ẹsun iwa ajẹbanu ti wọn fi kan an. Lara ẹsun ti wọn fi kan Adesina, to jẹ minisita fun eto ọrọ aje lorilẹede Naijiria ni lilo ipo rẹ lọna aitọ, lilu owo banki ni ponpo ati ṣiṣe oju-saaju. Amọ, ni gbogbo igba ni Adesina ma n sọ wi pe, oun ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan oun. Ko to di akoko yii, ni iwadii abẹle ti kọkọ fi lede pe, Adesina ko wu iwa ibajẹ kankan, amọ orilẹede Amerika kọ iwadii naa, ti wọn si gbe omiran kalẹ. Orilẹede Amerika wa lara awọn orilẹede mẹtadinlọgbọn to wa ninu igbimọ banki AFDB naa, ti wọn si jẹ orilẹede keji to ni ipin idokowo to pọ julọ ni banki ọhun. Nibayii, orilẹede Amerika ni awọn faramọ abajade tuntun yii pẹlu igbagbọ pe, otitọ ni wi pe Akinwunmi Adesina ko jẹbi ẹsun iwa ibajẹ ati magomago ti wọn fi kan an.


Ko to di akoko yii, ni iwadii abẹle ti kọkọ fi lede pe, Adesina ko wu iwa ibajẹ kankan, amọ orilẹede Amerika kọ iwadii naa, ti wọn si gbe omiran kalẹ. Orilẹede Amerika wa lara awọn orilẹede mẹtadinlọgbọn to wa ninu igbimọ banki AFDB naa, ti wọn si jẹ orilẹede keji to ni ipin idokowo to pọ julọ ni banki ọhun. Nibayii, orilẹede Amerika ni awọn faramọ abajade tuntun yii pẹlu igbagbọ pe, otitọ ni wi pe Akinwunmi Adesina ko jẹbi ẹsun iwa ibajẹ ati magomago ti wọn fi kan an. Banki to wa fun idagbasoke ilẹ Afrika, The African Development Bank, sọ pe oun ti ṣe agbekalẹ igbimọ oluwadii aladani lati wadii awọn ẹsun iwa ibajẹ ti wọn fi kan Oludari banki naa, Akinwumi Adesina. Adesina to ti fi igba kan ri jẹ Minisita fun iṣẹ agbẹ n f'ojusọna lati tun jẹ olori banki naa ninu eto idibo ti yoo waye l'oṣu Kẹjọ. Sugbọn ilẹ America lo n ṣe agbatẹru ipolongo fun wiwadii rẹ, nitori pe wọn fura si pe o n kowo jẹ, o tun n yan awọn ọmọ Naijiria nikan si awọn ipo nlanla ni banki naa.


Banki to wa fun idagbasoke ilẹ Afrika, The African Development Bank, sọ pe oun ti ṣe agbekalẹ igbimọ oluwadii aladani lati wadii awọn ẹsun iwa ibajẹ ti wọn fi kan Oludari banki naa, Akinwumi Adesina. Adesina to ti fi igba kan ri jẹ Minisita fun iṣẹ agbẹ n f'ojusọna lati tun jẹ olori banki naa ninu eto idibo ti yoo waye l'oṣu Kẹjọ. Sugbọn ilẹ America lo n ṣe agbatẹru ipolongo fun wiwadii rẹ, nitori pe wọn fura si pe o n kowo jẹ, o tun n yan awọn ọmọ Naijiria nikan si awọn ipo nlanla ni banki naa. Wọn tun sọ pe awọn ti wọn ti fi ẹsun jibiti ati iwa ibajẹ kàn ni Adesina n gbega l'ẹnu isẹ.Ọgbẹni Adesina sọ pe oun ko jẹbi ẹsun kankan. Koda, iwadii abẹle ti wọn kọkọ ṣe lori rẹ sọ pe ko jẹbi.


Wọn tun sọ pe awọn ti wọn ti fi ẹsun jibiti ati iwa ibajẹ kàn ni Adesina n gbega l'ẹnu isẹ.Ọgbẹni Adesina sọ pe oun ko jẹbi ẹsun kankan. Koda, iwadii abẹle ti wọn kọkọ ṣe lori rẹ sọ pe ko jẹbi.


John Blake: Wo ohun tó yẹ kí o mọ̀ nípa ọmọ ọdún 17 tí wọ́n ní ó pa èèyàn méjì níbi ìwọ́de Black Lives Matter ní Kenosha

Lẹyin ti awọn ọlọpaa alawọ funfun yinbọn lu jacob Blake, to jẹ alawọ dudu ni l'Amẹrika, lawọn eeyan ilẹ naa bẹrẹ si ni tu sita lati ṣe ifẹhonuhan lori iṣẹlẹ naa. Ni alẹ ọjọ kẹta ti ifẹhonuhan naa bẹrẹ ni iroyin sọ pe ọmọ ọdun mẹtadinlogun kan yinbọn lu awọn olufẹhonuhan, ti meji ninu awọn eeyan ọhun gbẹmi mi, ti ẹnikan si farapa yanayana. Lẹyin naa ni wọn fi panpẹ ofin mu nile iya rẹ ni Antioch, ni ipinlẹ Illinoi, to jẹ nnkan bi ọgbọn iṣẹju si Kenosha nibi ti iṣẹlẹ naa ti waye. Ni bayii, wọn ni yoo foju bale ẹjọ lori ẹsun ipaniyan. Ta ni ọmọkunrin naa gan? Ayẹwo ti a ṣe si oju opo ikansiraẹni rẹ lori itakun agbaye fi han pe ọmọdekunrin naa, Kyle Rittenhouse fẹran awọn agbofinro.


Ni bayii, wọn ni yoo foju bale ẹjọ lori ẹsun ipaniyan. Ta ni ọmọkunrin naa gan? Ayẹwo ti a ṣe si oju opo ikansiraẹni rẹ lori itakun agbaye fi han pe ọmọdekunrin naa, Kyle Rittenhouse fẹran awọn agbofinro. Aworan to fi soju opo Facebook rẹ n ṣafihan akọle "Blue Lives Matter," eyii to n ṣapẹrẹ ibadọre pẹlu ileeṣẹ ọlọpaa, to tun jẹ atako si awọn  alatilẹyin "Black Lives Matter." Pupọ ninu awọn akọle to maa n ko sori ikanni facebook rẹ lo maa n fi bu iyi fun awọn ọlọpaa ti wọn ku ṣenu iṣẹ, o si ti fi igba kan jẹ ara ọmọ ikọ ileeṣẹ ọlọpaa abẹle ti ẹka Grayslake ri. O tun fẹran ibọn lọpọlọ nitori bo ṣe maa n fi aworan ibọn soju opo ikansiraẹni rẹ lori ayelujara.


Aworan to fi soju opo Facebook rẹ n ṣafihan akọle "Blue Lives Matter," eyii to n ṣapẹrẹ ibadọre pẹlu ileeṣẹ ọlọpaa, to tun jẹ atako si awọn  alatilẹyin "Black Lives Matter." Pupọ ninu awọn akọle to maa n ko sori ikanni facebook rẹ lo maa n fi bu iyi fun awọn ọlọpaa ti wọn ku ṣenu iṣẹ, o si ti fi igba kan jẹ ara ọmọ ikọ ileeṣẹ ọlọpaa abẹle ti ẹka Grayslake ri. O tun fẹran ibọn lọpọlọ nitori bo ṣe maa n fi aworan ibọn soju opo ikansiraẹni rẹ lori ayelujara. O sọ pe ara iṣẹ oun ni lati daabo bo awọn eeyan, o ni "ti eeyan ba ṣeṣe, mo le fi ara mi sinu ewu lati ran wọn lọwọ." Oun to ṣẹlẹ Lalẹ ọjọ ifẹhonuhan naa, wọn ri Kyle lori aworan CCTV nibi ti awọn eeyan kan ti n le e pẹlu ibọn ti oun naa si yinbọn lu ọkunrin to n le e ni ori. Lẹyin naa ni awọn eeyan miran tun le e pẹlu ibọn lọwọ ti oun naa si da pada fun wọn.


O sọ pe ara iṣẹ oun ni lati daabo bo awọn eeyan, o ni "ti eeyan ba ṣeṣe, mo le fi ara mi sinu ewu lati ran wọn lọwọ." Oun to ṣẹlẹ Lalẹ ọjọ ifẹhonuhan naa, wọn ri Kyle lori aworan CCTV nibi ti awọn eeyan kan ti n le e pẹlu ibọn ti oun naa si yinbọn lu ọkunrin to n le e ni ori. Lẹyin naa ni awọn eeyan miran tun le e pẹlu ibọn lọwọ ti oun naa si da pada fun wọn. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ọgbẹni John Blake, ọkunrin alawọ dudu tawọn ọlọpaa yinbọn fun ni Kenosha nipinlẹ Wisconsin wa ni wọọdu ICU nibi ti o ti n gba itọju lọwọ Ileeṣẹ ọlọpaa ko tii fi darukọ awọn ọlọpaa ti ọrọ naa kan sita, amọ awọn ọlọpaa naa ti bẹrẹ isinmi lẹnu iṣẹ ni kiakia.Ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn ọlọpaa ko ṣ'adeedee lọ si ibi iṣẹlẹ ọhún, wọn ni awọn kan lo ranṣẹ pe wọn pe ki wọn wa pẹtu si ija. Amọ, ko si ẹni to mọ ohun to da awọn ọlọpaa ati Ọgbẹni Blake pọ.Ẹka idajọ nipinlẹ Wisconsin ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ naa, bakan naa lọgọrọ eeyan ti buwọlu aba lati gbe awọn ọlọpaa ti ọrọ kan sile ẹjọ.


Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ọgbẹni John Blake, ọkunrin alawọ dudu tawọn ọlọpaa yinbọn fun ni Kenosha nipinlẹ Wisconsin wa ni wọọdu ICU nibi ti o ti n gba itọju lọwọ Ileeṣẹ ọlọpaa ko tii fi darukọ awọn ọlọpaa ti ọrọ naa kan sita, amọ awọn ọlọpaa naa ti bẹrẹ isinmi lẹnu iṣẹ ni kiakia.Ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn ọlọpaa ko ṣ'adeedee lọ si ibi iṣẹlẹ ọhún, wọn ni awọn kan lo ranṣẹ pe wọn pe ki wọn wa pẹtu si ija. Amọ, ko si ẹni to mọ ohun to da awọn ọlọpaa ati Ọgbẹni Blake pọ.Ẹka idajọ nipinlẹ Wisconsin ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ naa, bakan naa lọgọrọ eeyan ti buwọlu aba lati gbe awọn ọlọpaa ti ọrọ kan sile ẹjọ. Awọn ti ọrọ naa ṣẹlẹ loju wọn ṣalaye pe Blake n pẹtu si ija laarin obinrin meji k'awọn ọlọpaa to bẹrẹ sí ni yin taju taju.Fidio to lu ayelujara pa fihan pe Blake ko gbe ibọn dani, ṣugbọn awọn ọlọpaa tun yinbọn fún un nigba meje lati ẹyin. Agbẹjọro ati ajafẹtọ, Ben Crump sọ loju opo Twitter rẹ pe loju ọmọdekunrin mẹta Blake lawọn ọlọpaa ti yinbọn fún un.Crump ni titi laelae ni iṣẹlẹ yii yoo maa ṣe iyọnu fawọn ọmọ naa. Ẹwẹ, oludije ipo aarẹ f'ẹgbẹ oṣelu Democrat l'Amẹrika, Joe Biden ti pe fun Iwadii kikun lori iṣẹlẹ naa.


Awọn ti ọrọ naa ṣẹlẹ loju wọn ṣalaye pe Blake n pẹtu si ija laarin obinrin meji k'awọn ọlọpaa to bẹrẹ sí ni yin taju taju.Fidio to lu ayelujara pa fihan pe Blake ko gbe ibọn dani, ṣugbọn awọn ọlọpaa tun yinbọn fún un nigba meje lati ẹyin. Agbẹjọro ati ajafẹtọ, Ben Crump sọ loju opo Twitter rẹ pe loju ọmọdekunrin mẹta Blake lawọn ọlọpaa ti yinbọn fún un.Crump ni titi laelae ni iṣẹlẹ yii yoo maa ṣe iyọnu fawọn ọmọ naa. Ẹwẹ, oludije ipo aarẹ f'ẹgbẹ oṣelu Democrat l'Amẹrika, Joe Biden ti pe fun Iwadii kikun lori iṣẹlẹ naa. Awọn eeyan orilẹ-ede Amẹrika ti gunle iwọde #BlackLivesMatter lọtun lẹyin ti awọn ọlọpaa alawọ funfu yinbọn lu ọkunrin alawọ dudu kan nigba meje. Ọkunrin ọhun ti orukọ rẹ n jẹ Jacob Blake ti wa ni ẹsẹ kan aye ẹsẹ kan ọrun bayii nile iwosan. Iṣẹlẹ naa waye ni ilu Kenosha, to wa ni ipinlẹ Wisconsin lẹyin ti ileeṣẹ ọlọpaa ni wọn gba ipe gbajawiri lori wahala to waye ninu ile kan. Fidio bi awọn ọlọpaa ṣe yinbọn lu ọkunrin ọhun ti gba ori ayelujara kan, nibi ti ọkunrin naa ti n rin lọ ṣeba ọkọ kan, to si kọyin si awọn ọlọpaa naa ki wọn to yin in nibọn.


Awọn eeyan orilẹ-ede Amẹrika ti gunle iwọde #BlackLivesMatter lọtun lẹyin ti awọn ọlọpaa alawọ funfu yinbọn lu ọkunrin alawọ dudu kan nigba meje. Ọkunrin ọhun ti orukọ rẹ n jẹ Jacob Blake ti wa ni ẹsẹ kan aye ẹsẹ kan ọrun bayii nile iwosan. Iṣẹlẹ naa waye ni ilu Kenosha, to wa ni ipinlẹ Wisconsin lẹyin ti ileeṣẹ ọlọpaa ni wọn gba ipe gbajawiri lori wahala to waye ninu ile kan. Fidio bi awọn ọlọpaa ṣe yinbọn lu ọkunrin ọhun ti gba ori ayelujara kan, nibi ti ọkunrin naa ti n rin lọ ṣeba ọkọ kan, to si kọyin si awọn ọlọpaa naa ki wọn to yin in nibọn. Ileeṣẹ to n ri si eto idajọ ni Wsconsin ti ni iwadii ti bẹrẹ lori bi ọrọ naa ṣe ṣẹ, wọn si ti ni ki awọn ọlọpaa to lọwọ ninu iṣẹ ọhun lọ rọkun nile fun igba diẹ na. Ṣugbọn awọn ara ilu Kenosha ti bẹrẹ ifẹhonuhan lẹyin iṣẹlẹ ọhun, koda wọn dana sun ọpọ ọkọ ti wọn si n pariwo pe o to gẹ. Ko pẹ si akoko naa ti ijọba ipinlẹ ọhun kede igbele pajawiri, o si rọ awọn to n ṣowo oni wakati mẹrinlelogun lati tilẹkun ṣọọbu wọn nitori awọn kọlọrọsi to n lo iṣẹlẹ naa lati ja ṣọọbu, ti wọn si n ji ọja ko lọ.


Ileeṣẹ to n ri si eto idajọ ni Wsconsin ti ni iwadii ti bẹrẹ lori bi ọrọ naa ṣe ṣẹ, wọn si ti ni ki awọn ọlọpaa to lọwọ ninu iṣẹ ọhun lọ rọkun nile fun igba diẹ na. Ṣugbọn awọn ara ilu Kenosha ti bẹrẹ ifẹhonuhan lẹyin iṣẹlẹ ọhun, koda wọn dana sun ọpọ ọkọ ti wọn si n pariwo pe o to gẹ. Ko pẹ si akoko naa ti ijọba ipinlẹ ọhun kede igbele pajawiri, o si rọ awọn to n ṣowo oni wakati mẹrinlelogun lati tilẹkun ṣọọbu wọn nitori awọn kọlọrọsi to n lo iṣẹlẹ naa lati ja ṣọọbu, ti wọn si n ji ọja ko lọ. Ẹwẹ, gomiona ipinlẹ Wisconsin, Tony Evans ti bu ẹnu atẹ lu iṣẹlẹ naa. Iṣẹlẹ yii waye lẹyin oṣu diẹ ti awọn ọlọpaa tẹ George Floyd to jẹ alawọ dudu lọrun pa l'Amẹrika yii kan naa.


Ẹwẹ, gomiona ipinlẹ Wisconsin, Tony Evans ti bu ẹnu atẹ lu iṣẹlẹ naa. Iṣẹlẹ yii waye lẹyin oṣu diẹ ti awọn ọlọpaa tẹ George Floyd to jẹ alawọ dudu lọrun pa l'Amẹrika yii kan naa.


John Magufuli: Ọ̀pọ̀ ọmọ ilẹ̀ Tanzania ni Magufuli mú àyípadà rere bá orílẹ́èdè náà

Bi a ku laa dere, eeyan o sunwọn laaye. Awọn ọmọ orilẹede Tanzania ti n ṣe idaro Aarẹ John Magufuli to papoda lẹni ọdun mọkanlelọgọta. Ọpọ eeyan nilẹ naa fẹran Magufuli, wọn gbagbọ pe iṣẹ ribi ribi lo ṣe nipa gbigbe ogun ti iwa ajẹbanu. Onwoye kan, Atilio Tagailile tiẹ sọ pe ọga ni Magufuli pẹlu ohun to ṣe lẹyin to di aarẹ orilẹede Tanzania titi o fi ku. Wọn dibo yan John Magufuli gẹgẹ bi Aarẹ karun un Tanzania lọdun 2015. Katakata ''bulldozer'' ni wọn n pe e wọn gboriyin fun Magufuli fun bi o ti gbogun ti iwa ajẹbanu ati inakuna ijọba lorilẹede naa.


Onwoye kan, Atilio Tagailile tiẹ sọ pe ọga ni Magufuli pẹlu ohun to ṣe lẹyin to di aarẹ orilẹede Tanzania titi o fi ku. Wọn dibo yan John Magufuli gẹgẹ bi Aarẹ karun un Tanzania lọdun 2015. Katakata ''bulldozer'' ni wọn n pe e wọn gboriyin fun Magufuli fun bi o ti gbogun ti iwa ajẹbanu ati inakuna ijọba lorilẹede naa. Magufuli ni arun jẹjẹrẹ ni iwa ajẹbanu eyi to nilo ki ijọba fi ọwọ lile mu.


Magufuli ni arun jẹjẹrẹ ni iwa ajẹbanu eyi to nilo ki ijọba fi ọwọ lile mu.


Benin artefacts: Germany ń gbèrò láti dá ère 530 ìlú Benin tí wọ́n jí padà sí Nàìjíríà

Orilẹede Germany ti bẹrẹ si ni gbero lati da awọn ere iṣẹnbaye ilu Benin to wa nilẹ naa pada si Naijiria. Igbimọ kan lorilẹede Germany lo fidi ọrọ yii mulẹ fawọn akọroyin ni Ọjọru, ọjọ kẹrinlelogun oṣu kẹta ọdun 2023. Lasiko ijọba amunilẹru ilẹ Gẹẹsi ni wọn ji awọn ere naa lati ijọba Benin lọ si Germany. Awọn ere yii si ti wa nile nnkan iṣẹnbaye pamọ si lati igba ti wọn ti ko wọn lọ si oke okun ni ilu Berlin tii ṣe olu ilu orilẹede Germany. Awọn alakoṣo ibi iko nnkan iṣẹnbaye naa si lo fẹnu ko pe awọn yoo da awọn ere idẹ ilu Benin pada si ibi ti wọn ti ko wọn wa. Ninu atẹjade kan ti wọn fi sita, igbimọ naa sọ pe ifọrọjọmi toro ọrọ ti n lọ pẹlu awọn orilẹede ti wọn ti gbe awọn ere kan wa si orilẹede Germany lati da wọn pada.


Awọn ere yii si ti wa nile nnkan iṣẹnbaye pamọ si lati igba ti wọn ti ko wọn lọ si oke okun ni ilu Berlin tii ṣe olu ilu orilẹede Germany. Awọn alakoṣo ibi iko nnkan iṣẹnbaye naa si lo fẹnu ko pe awọn yoo da awọn ere idẹ ilu Benin pada si ibi ti wọn ti ko wọn wa. Ninu atẹjade kan ti wọn fi sita, igbimọ naa sọ pe ifọrọjọmi toro ọrọ ti n lọ pẹlu awọn orilẹede ti wọn ti gbe awọn ere kan wa si orilẹede Germany lati da wọn pada. Minisita ọrọ ilẹ okeere ni Germany, Heiko Maas sọ pe ọna kan lati ṣe ododo nipa itan ikonilẹru ni dida awọn ere ọhun pada. ''Nipa awọn ere idẹ ilu Benin, a ti n ba awọn aṣoju orilẹede Naijiria ni Germany sọrọ, Maas lo sọ bẹẹ.'' Okoo le lẹẹdẹgbẹta nnkan iṣẹnbaye ilu Benin le mẹwaa(530) lo wa nile ikon nkan si to wa ni ilu Berlin.


Minisita ọrọ ilẹ okeere ni Germany, Heiko Maas sọ pe ọna kan lati ṣe ododo nipa itan ikonilẹru ni dida awọn ere ọhun pada. ''Nipa awọn ere idẹ ilu Benin, a ti n ba awọn aṣoju orilẹede Naijiria ni Germany sọrọ, Maas lo sọ bẹẹ.'' Okoo le lẹẹdẹgbẹta nnkan iṣẹnbaye ilu Benin le mẹwaa(530) lo wa nile ikon nkan si to wa ni ilu Berlin.


Ghana Election Special Voters list 2020: Báyìí ni àwn òṣìṣẹ́ tó dá yàts ṣe ní ọjọ́ ìdìbò tiwọn lọ́tọ̀

Awọn ọlọpaa, ologun, oniroyin atawọn to n wa ọkọ agboku ni orilẹede Ghana ti wọn jẹ oṣiṣẹ akanṣe ti n dibo lonii ṣaaju ọjọ keje oṣu kejila ti idibo gangan yoo waye. Akanṣe eto idibo yii ti aj eleto idibo orilẹ̀ede ghana ṣe agbekalẹ rẹ jẹ fun awọn oṣiṣẹ koṣeemani ti yoo maa ṣiṣẹ fun awọn ara Ghana lọjọ keje oṣu kejila ọdun yii. Nkan bii oludibo 109,577 lo n dibo bayii jakejado orilẹede naa kaakiri igun bii mejila ti ajọ eleto idibo fun laṣẹ lati kọkọ dibo eto idibo toni bẹr ni agogo meje owurọ eyi ti yoo si pari ni nkan bii ago marun irọlẹ oni.


Inter-tribal Marriage: Bàbá mi kọ̀ láti bá mi sọ̀rọ̀ torí ọ̀kọ akáta tí mo mú wálé

Tori iriri tirẹ, Jonah ti bẹrẹ si ni ṣe eto idanilẹkọ fawọn lọkọlaya afẹsọna lati gbaradi fun ọna ara ọtọ nipa bi wọn lee ṣafihan ololufẹ wọn to ba ṣajoji si ẹbi wọn. Oun ni oludasilẹ Blindian Project to jẹ eto ori ayelujara to fi n yẹ awọn eeyan alawọdudu si latari irinajo ifẹ wọn pẹlu awọn ara Asia. "Bawo ni mo ṣe le fi afẹsọna mi han fawọn obi mi". Eyi ni ibeere to Jonah maa n ri gba ju latọdọ awọn ara Asia to maa n kan si i. "Niṣe lẹru n ba mi gaan to nira fun mi lati wo oju baba mi, gbogbo igba ni mo n doju bolẹ. Ọpọlọpọ ni ko ni ireti mọ nitori eyi".


Eyi ni ibeere to Jonah maa n ri gba ju latọdọ awọn ara Asia to maa n kan si i. "Niṣe lẹru n ba mi gaan to nira fun mi lati wo oju baba mi, gbogbo igba ni mo n doju bolẹ. Ọpọlọpọ ni ko ni ireti mọ nitori eyi". Ajoṣepọ eto ti Jonah n ṣe pẹlu iyawo rẹ Swetha ni wọn n ṣe lati ṣeranwọ fawọn eeyan bii tiwọn to n ronu bi wọn ṣe le mu ọkọ tabi iyawo afẹsọna dele. Jonah ati Swetha bẹrẹ eto ti wọn n ṣe yii lọdun 2017. Awọn ololufẹ mejeeji pade lọdun 2015 ti wọn si bẹr si ni yofẹ ara wọn lẹsẹkẹsẹ bo tilẹ jẹ pe wọn kii ṣe ọmọ orilẹede kan naa.


Ajoṣepọ eto ti Jonah n ṣe pẹlu iyawo rẹ Swetha ni wọn n ṣe lati ṣeranwọ fawọn eeyan bii tiwọn to n ronu bi wọn ṣe le mu ọkọ tabi iyawo afẹsọna dele. Jonah ati Swetha bẹrẹ eto ti wọn n ṣe yii lọdun 2017. Awọn ololufẹ mejeeji pade lọdun 2015 ti wọn si bẹr si ni yofẹ ara wọn lẹsẹkẹsẹ bo tilẹ jẹ pe wọn kii ṣe ọmọ orilẹede kan naa. Wọn ri i wipe awọn jọ fran ohun kan naa to pọ loriṣiriṣi - ounjẹ, orin, afojusun iṣẹ, idagbasoke idile to jọrawọn. Ti wọn ba n ṣe eto ori ayelujara yii, wọn ni ọpọ eeyan lo maa n bere fun imọran awọn ti ibeere to ma n wọpọ si jẹ "bawo ni mo ṣe le fi afẹsọna mi han fawọn obi mi". Swetha ni "ẹru maa n ba awọn eeyan, awọn eeyan ni ọpọlọpọ iṣoro to tan mọ aṣa nibi ti wọn ti wa paapaa ni Asia".


Wọn ri i wipe awọn jọ fran ohun kan naa to pọ loriṣiriṣi - ounjẹ, orin, afojusun iṣẹ, idagbasoke idile to jọrawọn. Ti wọn ba n ṣe eto ori ayelujara yii, wọn ni ọpọ eeyan lo maa n bere fun imọran awọn ti ibeere to ma n wọpọ si jẹ "bawo ni mo ṣe le fi afẹsọna mi han fawọn obi mi". Swetha ni "ẹru maa n ba awọn eeyan, awọn eeyan ni ọpọlọpọ iṣoro to tan mọ aṣa nibi ti wọn ti wa paapaa ni Asia". O ni wọn maa n ronu bakan bakan boya nipa ohun ti awọn eeyan alawọdudu lee ṣe si tabi ko ran awọn ara Asia. Eeyan kan tilẹ pe sori eto to n yọlẹ sọrọ kẹlẹ kẹlẹ torii pe ko fẹ ki awọn mọlẹbi rẹ gbọ ohun to n sọ. "Mo ti wa pẹlu ololufẹ mi fun ọdun meji ati abọ bayii o si ti su mi ki n ma gbe igbe aye oloju meji".


O ni wọn maa n ronu bakan bakan boya nipa ohun ti awọn eeyan alawọdudu lee ṣe si tabi ko ran awọn ara Asia. Eeyan kan tilẹ pe sori eto to n yọlẹ sọrọ kẹlẹ kẹlẹ torii pe ko fẹ ki awọn mọlẹbi rẹ gbọ ohun to n sọ. "Mo ti wa pẹlu ololufẹ mi fun ọdun meji ati abọ bayii o si ti su mi ki n ma gbe igbe aye oloju meji". O sọ fun Jonah pe aburo oun obinrin nikan loun ti sọ fun to si n gbero lati sọ fun gbọn rẹ ọkunrin naa laipẹ ki ọrọ tilẹ to lee kan awọn obi wọn rara. "Ọkan mi n gbọn nipa ohun ti awọn obi wa maa sọ bi mo ba sọ fun wọn". Jonah ati iyawo rẹ Swetha ti ran ọpọlọpọ eeyan lọwọ lati kọ wọn ni ọna ti wọn lee gba sọ fun obi wọn nipa ẹni ti wọn yan lati fẹ.


O sọ fun Jonah pe aburo oun obinrin nikan loun ti sọ fun to si n gbero lati sọ fun gbọn rẹ ọkunrin naa laipẹ ki ọrọ tilẹ to lee kan awọn obi wọn rara. "Ọkan mi n gbọn nipa ohun ti awọn obi wa maa sọ bi mo ba sọ fun wọn". Jonah ati iyawo rẹ Swetha ti ran ọpọlọpọ eeyan lọwọ lati kọ wọn ni ọna ti wọn lee gba sọ fun obi wọn nipa ẹni ti wọn yan lati fẹ. Sanya Salim ni nkan toun ṣe niyii o si rii pe ẹgbọn rẹ kunrin lo kọkọ ri ololufẹ rẹ soju. "Asiko kan wa ti baba mi kọ lati ba mi sọrọ fun ọpọlọpọ oṣu lẹyin ti mo s fun un nipa Michael, ẹgbọn mi lo ṣi aṣọ loju ọrọ eyi si ni ọrọ to tobi ju taa sọ papọ nipa ololufẹ mi". Ẹwẹ, oniruuru iṣẹlẹ to ti ṣẹlẹ nilẹ Amẹrika laipẹ yii ti ja funrarẹ fun awọn eeyan alawọdudu laarin awn araa ilẹ Asia.


Sanya Salim ni nkan toun ṣe niyii o si rii pe ẹgbọn rẹ kunrin lo kọkọ ri ololufẹ rẹ soju. "Asiko kan wa ti baba mi kọ lati ba mi sọrọ fun ọpọlọpọ oṣu lẹyin ti mo s fun un nipa Michael, ẹgbọn mi lo ṣi aṣọ loju ọrọ eyi si ni ọrọ to tobi ju taa sọ papọ nipa ololufẹ mi". Ẹwẹ, oniruuru iṣẹlẹ to ti ṣẹlẹ nilẹ Amẹrika laipẹ yii ti ja funrarẹ fun awọn eeyan alawọdudu laarin awn araa ilẹ Asia. Apẹrẹ ni ifẹhonuhan #Blacklivesmatter. "Mo yaa kẹnu bọ ọ̀rọ̀ gbogbo ifhonuhan to buru taa ri, nigba ti Kamala Harris tun wọle ggẹ bi igbakeji aarẹ Amẹrika, mo n sọ fun iya mi pe ṣẹẹ mọ pe abẹyameji loun naa bi emi ati Michael". "Mo lero wipe asiko ti a yan bọ si dede.


Apẹrẹ ni ifẹhonuhan #Blacklivesmatter. "Mo yaa kẹnu bọ ọ̀rọ̀ gbogbo ifhonuhan to buru taa ri, nigba ti Kamala Harris tun wọle ggẹ bi igbakeji aarẹ Amẹrika, mo n sọ fun iya mi pe ṣẹẹ mọ pe abẹyameji loun naa bi emi ati Michael". "Mo lero wipe asiko ti a yan bọ si dede. Asiko ti awa sọ baba ọrọ ṣe kongẹ ohun daadaa fun wa, asiko ti ololufẹ meji lee ni ifọkanbalẹ lati jẹ ki awọn eeyan mọ wọn papọ ki wọn si maa ri wọn ni gbangba". Jonah ati Swetha ni ireti pe iriri awọn ati igbesẹ iranwọ tawọn n gbe yoo ran awọn eeyan alawọdudu to wa ni Asia ati lagbaye lọwọ. "Awọn ọmọ wa jẹ ọdun mẹrin ati mẹfa a si n jẹ ki wọn dagba papọ ti wọn si fẹran awọ ara wọn bo ṣe ba jade.


Asiko ti awa sọ baba ọrọ ṣe kongẹ ohun daadaa fun wa, asiko ti ololufẹ meji lee ni ifọkanbalẹ lati jẹ ki awọn eeyan mọ wọn papọ ki wọn si maa ri wọn ni gbangba". Jonah ati Swetha ni ireti pe iriri awọn ati igbesẹ iranwọ tawọn n gbe yoo ran awọn eeyan alawọdudu to wa ni Asia ati lagbaye lọwọ. "Awọn ọmọ wa jẹ ọdun mẹrin ati mẹfa a si n jẹ ki wọn dagba papọ ti wọn si fẹran awọ ara wọn bo ṣe ba jade.


Libya shipwreck: Aṣàtìpó lọ sí Yuropu 45 kú sínú òkun ní Libya, 37 m'órí bọ́

O kere tan aṣatipo marundinlaadọta lo dero ọrun, lẹyin ti engini ọkọ oju omi to n gbe wọn lọ si ilẹ Yuropu lati Libya gbina ti wọn si ja sinu okun. Igbimọ ajọ iṣọkan agbaye to n ri si ọrọ awọn aṣatipo, UNHCR lo fidi ọrọ naa mulẹ. Awọn mẹtadinlọgbọn tawọn apẹja doola ẹmi wọn ṣalaye pe, awọn ọmọde marun un wa lara awọn to bomi lọ naa. Ajọ iṣọkan agbaye ati ajọ to n ri si ṣiṣikiri awọn eeyan to n rinrin ajo lori omi okun ti sọ pe awọn to n doola ẹmi awọn arinrin-ajo lori omi gbodọ pọ si. Wọn lai jẹ bẹẹ, awọn to maa ṣegbe si inu omi okunyoo tubọ maa pọ si. Akọsilẹ fihan pe awọn aṣikiri to le ni ọdunrun un lo ti ku sinu okun Mediterranean lọna irin ajo wọn lati Libya si ilẹ Yuropu.


Ajọ iṣọkan agbaye ati ajọ to n ri si ṣiṣikiri awọn eeyan to n rinrin ajo lori omi okun ti sọ pe awọn to n doola ẹmi awọn arinrin-ajo lori omi gbodọ pọ si. Wọn lai jẹ bẹẹ, awọn to maa ṣegbe si inu omi okunyoo tubọ maa pọ si. Akọsilẹ fihan pe awọn aṣikiri to le ni ọdunrun un lo ti ku sinu okun Mediterranean lọna irin ajo wọn lati Libya si ilẹ Yuropu. Lati ọdun 2011 ti olori orilẹede Libya tẹlẹ, Muammar Gaddafi ti ku ni awọn aṣatipo ti n gba ibẹ lọ sọda si Yuropu. Ẹwẹ, awọn ti ori iṣẹlẹ ko yọ ninu iṣẹlẹ Ọjọru ti wa lahamọ bayii ni Libya lẹyin ti wọn doola ẹmi wọn tan. Awọn aṣatipo naa ni a gbọ pe wọn wa lati orilẹede Senegal, Mali, Chad ati Ghana.


Lati ọdun 2011 ti olori orilẹede Libya tẹlẹ, Muammar Gaddafi ti ku ni awọn aṣatipo ti n gba ibẹ lọ sọda si Yuropu. Ẹwẹ, awọn ti ori iṣẹlẹ ko yọ ninu iṣẹlẹ Ọjọru ti wa lahamọ bayii ni Libya lẹyin ti wọn doola ẹmi wọn tan. Awọn aṣatipo naa ni a gbọ pe wọn wa lati orilẹede Senegal, Mali, Chad ati Ghana.


Albinism: Èèmọ̀ rèé o! Kí ló lè mú kí àfín 114 di àwátì?

Ajọ ajafẹtọ ọmọniyan lapa gusu ilẹ Afirika ti sọ pe ọpọ awọn afin lo si n tun di awati lorilẹede Mozambique di akoko yii. Ajọ naa ṣalaye pe ẹjọ to niṣe pẹlu awọn afin to di awati le ni marunlelaadọta to wa nile ẹjọ bayii. Ajọ ajafẹtọ naa sọ pe o kere tan, afin mẹrinlelaadọfa lo ti di awati ni ọdun bii meje sẹyin. Awọn eeyan kan maa n pa awọn afin lapa ila oorun ati gusu Afirika. Igbagbọ awọn eeyan ni pe wọn maa n lo ẹya ara afin fun oogun owo ati oogun ifẹ. Ajọ to n ri si ẹtọ ọmọniyan ni Mozambique, CNDH ṣe agbekalẹ ijiroro kan niluu Maputo lati fọrọ jomitoro ọrọ lori iwa idẹyeṣi tawọn afin bi ẹgbẹrun lọna ogun n doju kọ.


Awọn eeyan kan maa n pa awọn afin lapa ila oorun ati gusu Afirika. Igbagbọ awọn eeyan ni pe wọn maa n lo ẹya ara afin fun oogun owo ati oogun ifẹ. Ajọ to n ri si ẹtọ ọmọniyan ni Mozambique, CNDH ṣe agbekalẹ ijiroro kan niluu Maputo lati fọrọ jomitoro ọrọ lori iwa idẹyeṣi tawọn afin bi ẹgbẹrun lọna ogun n doju kọ. Sheila Massuque to n ṣiṣẹ pẹlu ajọ CNDH ṣalaye pe ọpọ afin lawọn ẹbi wọn ti kọ silẹ nigba ti awọn mii ti ṣagbako iku ojiji. Ileeṣẹ ijọba to n ri si ọrọ eto idajọ sọ pe ijọba n gbiyanju lati daabo bo awọn afin. Awọn afin to wa lorilẹede Mozambique sọ awọn ile iwosan maa n dẹyẹ si awọn lasiko ajakalẹ arun coronavirus.


Sheila Massuque to n ṣiṣẹ pẹlu ajọ CNDH ṣalaye pe ọpọ afin lawọn ẹbi wọn ti kọ silẹ nigba ti awọn mii ti ṣagbako iku ojiji. Ileeṣẹ ijọba to n ri si ọrọ eto idajọ sọ pe ijọba n gbiyanju lati daabo bo awọn afin. Awọn afin to wa lorilẹede Mozambique sọ awọn ile iwosan maa n dẹyẹ si awọn lasiko ajakalẹ arun coronavirus. Wọn ni ọpọ igba ni wọn maa n da awọn pada.


Wọn ni ọpọ igba ni wọn maa n da awọn pada.


ECOWAS: Aàrẹ Ghana, Nana Akufo-Addo ti di aàrẹ ẹgbẹ́ ìṣọ̀kan ilẹ̀ adúláwọ̀ tuntun

Ajọ orilẹ-ede iwọ oorun ilẹ Adulawọ, Economic Community of West Afircan State ti yan Aarẹ ilẹ Ghana, Nana Akufo-Addo lati ma tukọ ajọ ECOWAS bayii. Wọn yan aarẹ yii nibi ipade to n waye ni Niamey to jẹ olu ilu orilẹ-ede Niger loni ọjọ Aje. Ipade ẹlẹẹkẹtadinlọgọta iru rẹ lo n lọ lọwọ. Aarẹ Ghana lo n gba a lọwọ aarẹ Muhammadou Issoufou tó jẹ aarẹ ilẹ Niger. Awọn ipenija to wa niwaju aarẹ Akufo Addo bayii: Nipi apero naa ni wọn ti sọrọ nipa ipenija to wa niwaju ajọ yii lasiko yii pe:


Fete Gede: Wo àwọn èèyàn tó ń jí àwọn òkú láti bèèrè ààbò ẹ̀mí

Airin jinna, lai ri abuke ọkẹrẹ, t'eeyan ba rin jinna, yoo ri ẹja to yarọ ninu ibu. Awọn eeyan kan ma ree, ti wọn maa n ba oku sọrọ lọdọọdun fun aabo ẹmi, owo, ọmọ ati fawọn ipese nnkan miran. Ọdun awọn to ti ku ti wọn maa n pe ni Fete Gede, jẹ ọkan lara ayẹyẹ to ṣe pataki julọ fawọn ẹlẹsin ibilẹ to n lo oogun dudu, ti wọn n pe ni Voodoo. Àwọn ìtàn mánigbàgbé tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Ayẹyẹ ọhun to maa n waye lọdọọdun, ni wọn ti maa n ṣe ajọyọ lori awọn ẹmi airi, awọn to wa lajule ọrun at'awọn oku lorilẹede. Ọdun naa ti wọn maa n ṣe lọjọ meji akọkọ ninu oṣu kọkanla, lawọn eeyan maa n lo lati wa agbara, abo ati ibaṣepọ ọtun pẹlu awọn oku. Ọpọ eeyan lo maa n lo asiko yii lati ba awọn eeyan wọn to ti ku sọrọ, awọn ti wọn jọ ni asọti ọrọ papọ ki iku to mu wọn lọ.


Àwọn ìtàn mánigbàgbé tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Ayẹyẹ ọhun to maa n waye lọdọọdun, ni wọn ti maa n ṣe ajọyọ lori awọn ẹmi airi, awọn to wa lajule ọrun at'awọn oku lorilẹede. Ọdun naa ti wọn maa n ṣe lọjọ meji akọkọ ninu oṣu kọkanla, lawọn eeyan maa n lo lati wa agbara, abo ati ibaṣepọ ọtun pẹlu awọn oku. Ọpọ eeyan lo maa n lo asiko yii lati ba awọn eeyan wọn to ti ku sọrọ, awọn ti wọn jọ ni asọti ọrọ papọ ki iku to mu wọn lọ. N ṣe ni ẹmi awọn oku maa n ba le awọn eeyan lori nibi ajọdun naa. Awọn ẹlẹsin ibilẹ to n lo oogun dudu Voodoo, to jẹ ọkan lara awọn ẹsin to ti wa nilẹ Afirika tipẹ, lo ni ajọdun yii. Ọpọ ninu awọn eeyan to n se ajọdun awọn oku yii, lo wa lati orilẹ-ede Benin, awọn mii wa lati iran Yoruba ni Naijiria, awọn kan lati Ghana, nigba ti awọn mii lati ẹkun ijọba Kongo.


N ṣe ni ẹmi awọn oku maa n ba le awọn eeyan lori nibi ajọdun naa. Awọn ẹlẹsin ibilẹ to n lo oogun dudu Voodoo, to jẹ ọkan lara awọn ẹsin to ti wa nilẹ Afirika tipẹ, lo ni ajọdun yii. Ọpọ ninu awọn eeyan to n se ajọdun awọn oku yii, lo wa lati orilẹ-ede Benin, awọn mii wa lati iran Yoruba ni Naijiria, awọn kan lati Ghana, nigba ti awọn mii lati ẹkun ijọba Kongo. Koda, awọn ẹlẹsin Kristẹni gan an maa n darapọ mawọn to n ṣe ajọdun yii lorilẹede Haiti. Orilẹ-ede Haiti ni ẹsin yii ti bẹrẹ ati apa ilẹ Caribbean, nibi tawọn eeyan ti wọn ko lẹru lati iwọ oorun Afirika wa. Fun ọpọ ọdun bayii, ẹsin Voodoo ti dapọ mọ ẹsin Kristẹni ati Musulumi.


Koda, awọn ẹlẹsin Kristẹni gan an maa n darapọ mawọn to n ṣe ajọdun yii lorilẹede Haiti. Orilẹ-ede Haiti ni ẹsin yii ti bẹrẹ ati apa ilẹ Caribbean, nibi tawọn eeyan ti wọn ko lẹru lati iwọ oorun Afirika wa. Fun ọpọ ọdun bayii, ẹsin Voodoo ti dapọ mọ ẹsin Kristẹni ati Musulumi. Ajọdun Fete Gede bẹrẹ pẹlu awọn to maa n mura bi ẹmi airi ti wọn maa n pe ni Loas. Awọn mii maa n wọ aṣọ funfun, ti wọn o si maa jo lọ si oju saare ti wọn n sin oku, si pẹlu ẹbun ti wọn fẹ fun awọn oku. Bakan naa ni wọn maa n gbe ounjẹ dani fawọn oku fun aabo wọn lori awọn alaaye.


Ajọdun Fete Gede bẹrẹ pẹlu awọn to maa n mura bi ẹmi airi ti wọn maa n pe ni Loas. Awọn mii maa n wọ aṣọ funfun, ti wọn o si maa jo lọ si oju saare ti wọn n sin oku, si pẹlu ẹbun ti wọn fẹ fun awọn oku. Bakan naa ni wọn maa n gbe ounjẹ dani fawọn oku fun aabo wọn lori awọn alaaye. Ajọdun yii maa n gba okun ati agbara awn to ba n se e nitori ẹmi awọn oku maa n gun wọn, ti ẹmi awọn oku naa yoo si dabi ti alaaye. Ajọ̀dun awọn oku yii lo maa n se pẹki n pẹki pẹlu ayajọ ọjọ awọn oku ninu ẹsin Kristiẹni, ti wọn n pe ni All Saints Day. Wọn tun maa n fi ajọdun yii ṣe iranti Papa Gede, ẹni ti wọn gbagbọ pe oun lo kọkọ ku, ti o sí ṣaaju awọn oku miiran lọ si ilẹ tuntun tii ṣe ibugbe awọn oku.


Ajọdun yii maa n gba okun ati agbara awn to ba n se e nitori ẹmi awọn oku maa n gun wọn, ti ẹmi awọn oku naa yoo si dabi ti alaaye. Ajọ̀dun awọn oku yii lo maa n se pẹki n pẹki pẹlu ayajọ ọjọ awọn oku ninu ẹsin Kristiẹni, ti wọn n pe ni All Saints Day. Wọn tun maa n fi ajọdun yii ṣe iranti Papa Gede, ẹni ti wọn gbagbọ pe oun lo kọkọ ku, ti o sí ṣaaju awọn oku miiran lọ si ilẹ tuntun tii ṣe ibugbe awọn oku. Wọn tun maa n fi oríṣìíríṣìí nkan pa ara wọn to fi mọ fifi ata soju ara wọn, nigba ti akoko wọn ba to lati fawọn oku ni ẹbun. Awọn eeyan tun maa n lo ajọdun Fete Gede lati beere fun owo, ẹmi gigun, ọmọ ati abo lọwọ awọn ẹmi airi.


Wọn tun maa n fi oríṣìíríṣìí nkan pa ara wọn to fi mọ fifi ata soju ara wọn, nigba ti akoko wọn ba to lati fawọn oku ni ẹbun. Awọn eeyan tun maa n lo ajọdun Fete Gede lati beere fun owo, ẹmi gigun, ọmọ ati abo lọwọ awọn ẹmi airi.


Uganda Election Day 2021: Ídìbò Ààrẹ bẹ̀rẹ̀ ní Uganda lẹ́yìn tí ìjọba ti ìtàkùn àgbáyé pa

Idibo Aarẹ Uganda ti bẹrẹ laago meje aarọ oni lorilẹ-ede naa, iyẹn, aago mẹrin aarọ ni Naijiria, ṣugbọn o ṣeṣe ki esi idibo naa má jade titi di ọjọ Aiku. Ọkan pataki lara awọn alatako Aarẹ Yoweri Museveni, to ti n tukọ ijọba orilẹ-ede naa bọ lati ọdun 1986, ni Bobi Wine to jẹ ẹni ọdun mejidinlogoji. Bobi wine ni oun fẹ di Aarẹ lati ṣoju awọn ọdọ orilẹ-ede naa, nigba ti Museveni sọ pe oun n dupo fun sa kẹfa fun itẹsiwaju orilẹ-ede naa. Ṣaaju idibo naa ni oriṣiriṣi rogbodiyan ti n waye, ti ẹmi awọn kan si ti ba awọn iṣẹlẹ naa lọ. Lara awọn iṣẹlẹ naa lo mu ki ijọba ilẹ naa ti gbogbo oju opo ibanidọrẹpọ ati ikansiraẹni bii Facebook ati WhatsApp pa, ṣugbọn ọpọ awọn eeyan kaakiri  ilkẹ adulawọ n lọ ami #UgandaDecides2021 lati sọrọ lori idibo naa. Nigba to n sọrọ lori idi ti wọn ṣe ti awọn oju opo naa pa, ijọba Uganda sọ pe igberaga ati ẹtanu ileeṣẹ Facebook ti pọ ju lo jẹ ki wọn bẹgi dina oju opo awọn to n lo nilẹ ọhun.


Ṣaaju idibo naa ni oriṣiriṣi rogbodiyan ti n waye, ti ẹmi awọn kan si ti ba awọn iṣẹlẹ naa lọ. Lara awọn iṣẹlẹ naa lo mu ki ijọba ilẹ naa ti gbogbo oju opo ibanidọrẹpọ ati ikansiraẹni bii Facebook ati WhatsApp pa, ṣugbọn ọpọ awọn eeyan kaakiri  ilkẹ adulawọ n lọ ami #UgandaDecides2021 lati sọrọ lori idibo naa. Nigba to n sọrọ lori idi ti wọn ṣe ti awọn oju opo naa pa, ijọba Uganda sọ pe igberaga ati ẹtanu ileeṣẹ Facebook ti pọ ju lo jẹ ki wọn bẹgi dina oju opo awọn to n lo nilẹ ọhun. Ṣaaju ni Facebook ti kọkọ ti oju opo to jẹ ijọba ilẹ ọhun pa nigabti idibo naa n sun mọ etile. Ẹwẹ, irọlẹ ọjọ to kangun si ọjọ idibo ọhun ni ijọba yii kan naa ti itakun agbaye pa patapata lorilẹ-ede ọhun. Yoweri Museveni jẹ ọkan pataki lara awọn oloṣelu orilẹ-ede Uganda, oun si ni Aarẹ orilẹ-ede naa lati ọdun 1986.


Ṣaaju ni Facebook ti kọkọ ti oju opo to jẹ ijọba ilẹ ọhun pa nigabti idibo naa n sun mọ etile. Ẹwẹ, irọlẹ ọjọ to kangun si ọjọ idibo ọhun ni ijọba yii kan naa ti itakun agbaye pa patapata lorilẹ-ede ọhun. Yoweri Museveni jẹ ọkan pataki lara awọn oloṣelu orilẹ-ede Uganda, oun si ni Aarẹ orilẹ-ede naa lati ọdun 1986. O wa lara awọn to kopa ninu iditẹgbajọba to yẹ aga ijọba mọ Aarẹ Idi Amin ati Milton Obote nidii laarin ọdun 1980-1985. Lọwọ lọwọ bayii gẹgẹ bi oludije fun ipo aarẹ nilẹ Uganda, Museveni ti gbe awọn oju opo ibanidọrẹpọ ati ikansiraẹni lori ayelujara ti pa nitori ibo aarẹ to n bọ lna lorilẹede naa. Bakan naa ni aarẹ Museveni ti n naka aleebu soju opo Facebook pe o n se igberaga lasiko toun pasẹ fun lati gbegi dina oju opo awọn ọmọ Uganda to n lo Facebook saaju ibo aarẹ.


O wa lara awọn to kopa ninu iditẹgbajọba to yẹ aga ijọba mọ Aarẹ Idi Amin ati Milton Obote nidii laarin ọdun 1980-1985. Lọwọ lọwọ bayii gẹgẹ bi oludije fun ipo aarẹ nilẹ Uganda, Museveni ti gbe awọn oju opo ibanidọrẹpọ ati ikansiraẹni lori ayelujara ti pa nitori ibo aarẹ to n bọ lna lorilẹede naa. Bakan naa ni aarẹ Museveni ti n naka aleebu soju opo Facebook pe o n se igberaga lasiko toun pasẹ fun lati gbegi dina oju opo awọn ọmọ Uganda to n lo Facebook saaju ibo aarẹ. Museveni, ẹni to wọ asọ ologun lasiko to n bawọn eeyan orilẹede rẹ sọrọ lori mohunmaworan orilẹede naa, ti orilẹede Amẹrika si ti bu ẹnu atẹ lu igbesẹ aarẹ ọhun. Amẹrika ni gbe idi dina oju opo awọn araalu nitori idibo tako ẹtọ ọmọniyan ti wọn ni labẹ ofin. Nibayii orilẹede Amẹrika ti ni oun ko ni fi awọn onwoye ibo lati ilẹ okeere ransẹ si ilẹ Uganda lasiko idibo aarẹ to n bọ lọjọbọ ọsẹ yii.


Museveni, ẹni to wọ asọ ologun lasiko to n bawọn eeyan orilẹede rẹ sọrọ lori mohunmaworan orilẹede naa, ti orilẹede Amẹrika si ti bu ẹnu atẹ lu igbesẹ aarẹ ọhun. Amẹrika ni gbe idi dina oju opo awọn araalu nitori idibo tako ẹtọ ọmọniyan ti wọn ni labẹ ofin. Nibayii orilẹede Amẹrika ti ni oun ko ni fi awọn onwoye ibo lati ilẹ okeere ransẹ si ilẹ Uganda lasiko idibo aarẹ to n bọ lọjọbọ ọsẹ yii. Amẹrika ni ida marundinlọgọrin awọn onwoye ibo lati ilẹ Amẹrika ni ajọ eleto idibo lorilẹede Uganda kọ lati fi orukọ wọn silẹ fun itọpinpin ibo naa. Gẹgẹ bi Natalie Brown tii se asoju ilẹ Amẹrika si Uganda ti salaye, ajọ eleto idibo naa ko sọ idi ti eyi fi ri bẹẹ. Diẹ lara bi irinajo aye aarẹ Museveni ṣe lọ ree, ko to de ipo aarẹ ati lẹyin rẹ:


Amẹrika ni ida marundinlọgọrin awọn onwoye ibo lati ilẹ Amẹrika ni ajọ eleto idibo lorilẹede Uganda kọ lati fi orukọ wọn silẹ fun itọpinpin ibo naa. Gẹgẹ bi Natalie Brown tii se asoju ilẹ Amẹrika si Uganda ti salaye, ajọ eleto idibo naa ko sọ idi ti eyi fi ri bẹẹ. Diẹ lara bi irinajo aye aarẹ Museveni ṣe lọ ree, ko to de ipo aarẹ ati lẹyin rẹ:


Lebanon Explosion: Ibùdó tí igba èèyàn ti kú lóṣù kẹjọ ní iná míràn ti jó

Isẹlẹ ina naa, ti wọn ko tii sọ ohun to fa a, lo waye lẹyin ina alagbara to sẹlẹ nibẹ lọjọ kẹrin osu Kẹjọ ọdun 2020. Ikọ alagbelebu pupa tilu Beirut ni ko sẹni to fara pa tabi ku ninu ijamba ina naa amọ awọn eeyan kan, to sun mọ ina naa, ko le mi daadaa. Ijamba ina ọhun lo tun waye ni ibudo yii kannaa, ti ẹmi to to mọkanlelaadọwa ti bọ losu to kọja nigba ti ibugbamu kan waye ni ibudokọ oju omi naa. Awọn alaṣẹ ijọba Lebanon ti da ọmọ Naijiria marun un pada ki wọn ma lee ririnajo jade pẹlu ọkọ ofurufu ti ijọba Naijiria pese pe ko lọ gbe wọn ni ọjọ kejila, oṣu kẹj,ọ ọdun 2020. Ọkan lara wọn, Nkiru Obasi to wa lati ipinlẹ Ebonyi nila oorun guusu lorilẹ-ede Naijiria to n ṣiṣẹ ọmọ ọdọ ni Lebanon. "Ibugbamu nla to waye ni Lebanon sọ mi soke janto, mo ri ọpọlọpọ oku nilẹ", ohun ti ọmọ Naijiria kan to moribọ sọ ree.


Awọn alaṣẹ ijọba Lebanon ti da ọmọ Naijiria marun un pada ki wọn ma lee ririnajo jade pẹlu ọkọ ofurufu ti ijọba Naijiria pese pe ko lọ gbe wọn ni ọjọ kejila, oṣu kẹj,ọ ọdun 2020. Ọkan lara wọn, Nkiru Obasi to wa lati ipinlẹ Ebonyi nila oorun guusu lorilẹ-ede Naijiria to n ṣiṣẹ ọmọ ọdọ ni Lebanon. "Ibugbamu nla to waye ni Lebanon sọ mi soke janto, mo ri ọpọlọpọ oku nilẹ", ohun ti ọmọ Naijiria kan to moribọ sọ ree. Ninu ọrọ to fi ranṣẹ si BBC, Nkiru to farapa ninu ibugbamu Beirut eyi to mu ẹmi awọn to le lọgọrun un  lọ sọ pe ṣe ni wọn ti oun atawọn mẹrin mii mọ inu yara kan ti wọn ko jẹ kawọn ba ọkọ baalu wa si Naijiria toripe wọn ni ọga Madaamu awọn wa fi ẹjọ awọn sun. Nkiru ni: "Bi a ṣe de papakọ ofurufu lati lọ wọ baalu ti ijọba ṣeto ni wọn ni awọn ko ni faaye gba wa, awa marun, wọn ni Madaamu wa wa fi ẹjọ wa sun toripe a kuro nile. Ni wọn ba ni awọn ko ni gba wa laaye ti wọn si n ju ẹru wa nu."


Ninu ọrọ to fi ranṣẹ si BBC, Nkiru to farapa ninu ibugbamu Beirut eyi to mu ẹmi awọn to le lọgọrun un  lọ sọ pe ṣe ni wọn ti oun atawọn mẹrin mii mọ inu yara kan ti wọn ko jẹ kawọn ba ọkọ baalu wa si Naijiria toripe wọn ni ọga Madaamu awọn wa fi ẹjọ awọn sun. Nkiru ni: "Bi a ṣe de papakọ ofurufu lati lọ wọ baalu ti ijọba ṣeto ni wọn ni awọn ko ni faaye gba wa, awa marun, wọn ni Madaamu wa wa fi ẹjọ wa sun toripe a kuro nile. Ni wọn ba ni awọn ko ni gba wa laaye ti wọn si n ju ẹru wa nu." O fi ohun aro ranṣẹ pe:  "Bi ẹ ko ba gburoo mi mọ ki ẹ mọ pe wọn ti sọ mi sẹwọn, bi ẹ ko ba gburo mi mọ, ki ọ mọ pe wọn ti gba gbogbo nkan lọwọ mi ti wọn si ti ti mi pẹlu gbogbo bi mọ ṣe farapa mọ atimọle". Nkiru ni oun kuro nilee Madaamu toripe ko san owo oṣu oun latọjọ yii ni. Ẹwẹ, aṣoju Naijiria ni Lebanon, Goni Modu sọ fun BBC pe awọn mọ nipa iṣẹlẹ naa awọn si n gbiyanju lati yanju ẹ. Ambasadọ Goni to ni eyi kii ṣe igba akọkọ ti iru iṣẹlẹ ki Ọga Madaamu wọn wa maa fi ẹjọ sun.


O fi ohun aro ranṣẹ pe:  "Bi ẹ ko ba gburoo mi mọ ki ẹ mọ pe wọn ti sọ mi sẹwọn, bi ẹ ko ba gburo mi mọ, ki ọ mọ pe wọn ti gba gbogbo nkan lọwọ mi ti wọn si ti ti mi pẹlu gbogbo bi mọ ṣe farapa mọ atimọle". Nkiru ni oun kuro nilee Madaamu toripe ko san owo oṣu oun latọjọ yii ni. Ẹwẹ, aṣoju Naijiria ni Lebanon, Goni Modu sọ fun BBC pe awọn mọ nipa iṣẹlẹ naa awọn si n gbiyanju lati yanju ẹ. Ambasadọ Goni to ni eyi kii ṣe igba akọkọ ti iru iṣẹlẹ ki Ọga Madaamu wọn wa maa fi ẹjọ sun. Iṣẹlẹ Ibugbamu Beirut yii waye lọjọ Iṣẹgun ọsẹ to kogba wọle lọ yii ti o si le leeyan igba to ku ati o le lọgọrun to sọnu to fi mọ ẹgbẹgbẹrun to di alairilegbe. Awọn onimọ sọ pe ibugbamu yii yoo ṣi fun Lebanon, orilẹede to ṣi n tiraka pẹlu ọrọ aje mọ ẹgbẹ kan ti awọn ọmọ ọdọ yoo si ni lati fara mọ atunbọtan rẹ. Asojú ìjọba orílẹ̀-èdè Lebanon ti kọ̀wé fipò silẹ̀ nítorí ìbágbàmù tó gbẹ̀mi ènìyàn 200 Awọn alaṣẹ ijọba orilẹede Lebanon ti kọwe fipo silẹ laarin ọpọlọpọ irunu ati ibinu awọn araalu nitori bugbamu nla to waye lọjọ iṣẹgun ọsẹ to kọja eyi to ba nkan jẹ kọja afẹnusọ ni ilẹ Beirut to si tun mu ẹmi eniyan to le nigba lọ.


Iṣẹlẹ Ibugbamu Beirut yii waye lọjọ Iṣẹgun ọsẹ to kogba wọle lọ yii ti o si le leeyan igba to ku ati o le lọgọrun to sọnu to fi mọ ẹgbẹgbẹrun to di alairilegbe. Awọn onimọ sọ pe ibugbamu yii yoo ṣi fun Lebanon, orilẹede to ṣi n tiraka pẹlu ọrọ aje mọ ẹgbẹ kan ti awọn ọmọ ọdọ yoo si ni lati fara mọ atunbọtan rẹ. Asojú ìjọba orílẹ̀-èdè Lebanon ti kọ̀wé fipò silẹ̀ nítorí ìbágbàmù tó gbẹ̀mi ènìyàn 200 Awọn alaṣẹ ijọba orilẹede Lebanon ti kọwe fipo silẹ laarin ọpọlọpọ irunu ati ibinu awọn araalu nitori bugbamu nla to waye lọjọ iṣẹgun ọsẹ to kọja eyi to ba nkan jẹ kọja afẹnusọ ni ilẹ Beirut to si tun mu ẹmi eniyan to le nigba lọ. Ikede pe wọn fiṣẹ silẹ yii jade lorii tẹlifisan apapọ orilẹede naa nirọlẹ ọjọ aje. Ọpọlọpọ eniyan lo ti n da ẹbi iṣẹlẹ naa ru awọn adari orilẹede ọhun pe wọn ko kọbiara si ilu ati pe iwa ọbayejẹ wọ wọn lẹwu.Awọn afẹhonu han ti tu sigboro fun odidi ọjọ meji bayii lai simi nitori ibugbamu naa.Aarẹ Lebanon ti ṣaaju sọ pe ohun to fa sababi ibugbamu ọhun ni ibugbamu nkan oloro toonu ammonium nitrate to fẹrẹẹ to ẹgbẹrun mẹta (2,750) ti wọn ko pamọ lọna aitọ fun ọpọlọpọ ọdun. Ó lé ní ìgbà ènìyàn lo ti ṣe ódìgbà ó ṣe sí dúníyàn lẹ́yìn ìbúgbàmù Beruit.


Ikede pe wọn fiṣẹ silẹ yii jade lorii tẹlifisan apapọ orilẹede naa nirọlẹ ọjọ aje. Ọpọlọpọ eniyan lo ti n da ẹbi iṣẹlẹ naa ru awọn adari orilẹede ọhun pe wọn ko kọbiara si ilu ati pe iwa ọbayejẹ wọ wọn lẹwu.Awọn afẹhonu han ti tu sigboro fun odidi ọjọ meji bayii lai simi nitori ibugbamu naa.Aarẹ Lebanon ti ṣaaju sọ pe ohun to fa sababi ibugbamu ọhun ni ibugbamu nkan oloro toonu ammonium nitrate to fẹrẹẹ to ẹgbẹrun mẹta (2,750) ti wọn ko pamọ lọna aitọ fun ọpọlọpọ ọdun. Ó lé ní ìgbà ènìyàn lo ti ṣe ódìgbà ó ṣe sí dúníyàn lẹ́yìn ìbúgbàmù Beruit. Gómìnà Beruit lo fìdí ọ̀rọ̀ yìí múlẹ̀ pé ìbúgbàmù ọjọ́ Iṣẹ́gun tó kọjá ti pa ènìyàn igba. Marwan Abboud sọ pé ọ̀pọ̀ ènìyàn ni wọ́n ko tilẹ̀ rí mọ́ títí di àsìkò yìí, ti ọ̀pọ̀ sì jẹ́ àwọn àjòjì tó wá ṣiṣẹ́ ni Lebanon. Alẹ́ ọjọ́ Àìkú ní àwọn ọmọ Lebanon tún bẹ́rẹ̀ ìfẹ̀hhónú hàn míràn ní olúùlùú Beruit tí àwọn àti ọlọ́pàá sì ń kojú ara wọ́n.


Gómìnà Beruit lo fìdí ọ̀rọ̀ yìí múlẹ̀ pé ìbúgbàmù ọjọ́ Iṣẹ́gun tó kọjá ti pa ènìyàn igba. Marwan Abboud sọ pé ọ̀pọ̀ ènìyàn ni wọ́n ko tilẹ̀ rí mọ́ títí di àsìkò yìí, ti ọ̀pọ̀ sì jẹ́ àwọn àjòjì tó wá ṣiṣẹ́ ni Lebanon. Alẹ́ ọjọ́ Àìkú ní àwọn ọmọ Lebanon tún bẹ́rẹ̀ ìfẹ̀hhónú hàn míràn ní olúùlùú Beruit tí àwọn àti ọlọ́pàá sì ń kojú ara wọ́n. Àwọn olùfẹ̀hónúhàn náà ń bínu sí ìhà ti àwọn ìjọba ń kọ sí ìṣẹ̀lẹ̀ to wáyé náà. Síbẹ̀, bí mínísítà fún ètò ìdájọ tó jẹ́ mínísítà kẹ̀ta ṣe tún kọ̀wé fipò sílẹ̀, kò mú àdínkù bá ìbínú àwọn ará ìlú. Ní báyìí, wọ́n tún ti kéde pé kí àwọn ènìyàn jáde láti ní ọ̀sán òní ọjọ́ Ajé lásìkò ti aṣojú ìjọba ilọ̀ Lebanon, Hassan Diab yóò máá pe ìpàdè ìgbìmọ̀ aláṣẹ ìjọba Lebanon.


Àwọn olùfẹ̀hónúhàn náà ń bínu sí ìhà ti àwọn ìjọba ń kọ sí ìṣẹ̀lẹ̀ to wáyé náà. Síbẹ̀, bí mínísítà fún ètò ìdájọ tó jẹ́ mínísítà kẹ̀ta ṣe tún kọ̀wé fipò sílẹ̀, kò mú àdínkù bá ìbínú àwọn ará ìlú. Ní báyìí, wọ́n tún ti kéde pé kí àwọn ènìyàn jáde láti ní ọ̀sán òní ọjọ́ Ajé lásìkò ti aṣojú ìjọba ilọ̀ Lebanon, Hassan Diab yóò máá pe ìpàdè ìgbìmọ̀ aláṣẹ ìjọba Lebanon. Ọ̀gbẹ́ni Diab ti sàlàyé pé ìbígbàmù náà wáye nítori àwọn èròjà tó dín díẹ̀ ni ẹgbẹ̀rún méjì tóònù ti wọ́n kó pamọ si ibùdókọ̀ ojú omi fún ọdún  mẹ́fàá ló fàá. Ìyàlẹ́nu ló jọ́ fún ọ̀pọ̀ ọmọ Lebanon pé ìjọba kó àwọn èròjà olóró sí ìgboro Beruit, bótilẹ̀ jẹ́ pé, o ti pẹ́ ti àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè náà ti ń nànka àláebù sí àwọn olóṣèlú, fún ìwà àjẹbánu, àìbìkítà àti síṣẹ́ ǹkan ìlú báṣubàṣu tí wọ́n tí ń ṣe látẹ̀yìn wá. Beirut Port Explosion: Àwọn adarí lágbàyé ṣèpàdé láti ṣèrànwọ́ fún Lebanon lẹ́yìn ìbúgbàmù tó pa ènìyàn 158 Awọn adari lagbaye yoo ṣe ipade loni lati jiroro lori bi wọn yoo ṣe da owo jọ fun orilẹ-ede Lẹbanon ti ibugbamu ba ọpọlọpọ nkan jẹ nibẹ.


Ọ̀gbẹ́ni Diab ti sàlàyé pé ìbígbàmù náà wáye nítori àwọn èròjà tó dín díẹ̀ ni ẹgbẹ̀rún méjì tóònù ti wọ́n kó pamọ si ibùdókọ̀ ojú omi fún ọdún  mẹ́fàá ló fàá. Ìyàlẹ́nu ló jọ́ fún ọ̀pọ̀ ọmọ Lebanon pé ìjọba kó àwọn èròjà olóró sí ìgboro Beruit, bótilẹ̀ jẹ́ pé, o ti pẹ́ ti àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè náà ti ń nànka àláebù sí àwọn olóṣèlú, fún ìwà àjẹbánu, àìbìkítà àti síṣẹ́ ǹkan ìlú báṣubàṣu tí wọ́n tí ń ṣe látẹ̀yìn wá. Beirut Port Explosion: Àwọn adarí lágbàyé ṣèpàdé láti ṣèrànwọ́ fún Lebanon lẹ́yìn ìbúgbàmù tó pa ènìyàn 158 Awọn adari lagbaye yoo ṣe ipade loni lati jiroro lori bi wọn yoo ṣe da owo jọ fun orilẹ-ede Lẹbanon ti ibugbamu ba ọpọlọpọ nkan jẹ nibẹ. Ipade naa ti yoo waye ni aago mejila ọsan oni lori ẹrọ ayelujara ni Ajọ Iṣọkan Agbaye, (UN ) gbe kalẹ. Aarẹ orilẹ-ede Faranse, Emmanuel Macron lo kọkọ ṣe ipolongo rẹ pe ipade yoo waye lati da owo iranwọ fun orilẹ-ede Lebanon. Awọn asoju lati Ajọ Isọkan ilẹ Yuroopu EU, China, Russia, Egypt, Jordan ati Ilẹ Gẹẹsi, UK ni yoo darapọ mọ ipade naa.


Ipade naa ti yoo waye ni aago mejila ọsan oni lori ẹrọ ayelujara ni Ajọ Iṣọkan Agbaye, (UN ) gbe kalẹ. Aarẹ orilẹ-ede Faranse, Emmanuel Macron lo kọkọ ṣe ipolongo rẹ pe ipade yoo waye lati da owo iranwọ fun orilẹ-ede Lebanon. Awọn asoju lati Ajọ Isọkan ilẹ Yuroopu EU, China, Russia, Egypt, Jordan ati Ilẹ Gẹẹsi, UK ni yoo darapọ mọ ipade naa. Aarẹ orilẹ-ede America, Donald Trump ti ṣeleri lati darapọ mọ ipade naa. Bakan naa ni Aarẹ Trump ni awọn ti ran awọn dokita lati ilẹ America pẹlu iranwọ ounjẹ, omi mimu ati oogun oyinbo lati ran orilẹ-ede Lebanon lọwọ lasiko yii. Ijọba Lebanon fi lede pe iye nkan ti ibugbamu to waye ni ibi ile ti wọn ko ado oloro ammonium nitrate  naa bajẹ yoo lẹ ni iye owo biliọnu marundinlogun lọ.


Aarẹ orilẹ-ede America, Donald Trump ti ṣeleri lati darapọ mọ ipade naa. Bakan naa ni Aarẹ Trump ni awọn ti ran awọn dokita lati ilẹ America pẹlu iranwọ ounjẹ, omi mimu ati oogun oyinbo lati ran orilẹ-ede Lebanon lọwọ lasiko yii. Ijọba Lebanon fi lede pe iye nkan ti ibugbamu to waye ni ibi ile ti wọn ko ado oloro ammonium nitrate  naa bajẹ yoo lẹ ni iye owo biliọnu marundinlogun lọ. Eniyan 158 lo ku ninu iṣẹlẹ ibugbamu naa, ti èniyan 5,000 si farapa nigba ti èniyan 3000 ko ri ile gbe nitori  iṣẹlẹ ohun. Ni Ọjọ Satide lorilẹ-ede Lẹbanon, ẹgbẹlẹgbẹ eniyan lo korajọ lati fẹhonuhan takọ aibikita ijọba si iṣẹlẹ to waye naa. Awọn ọlọpaa da ifẹhọnuhan naa ru, ti wọn si fẹ afẹfẹ gaasi tajutaju si awọn eniyan to n fẹhọnuhan naa.


Eniyan 158 lo ku ninu iṣẹlẹ ibugbamu naa, ti èniyan 5,000 si farapa nigba ti èniyan 3000 ko ri ile gbe nitori  iṣẹlẹ ohun. Ni Ọjọ Satide lorilẹ-ede Lẹbanon, ẹgbẹlẹgbẹ eniyan lo korajọ lati fẹhonuhan takọ aibikita ijọba si iṣẹlẹ to waye naa. Awọn ọlọpaa da ifẹhọnuhan naa ru, ti wọn si fẹ afẹfẹ gaasi tajutaju si awọn eniyan to n fẹhọnuhan naa. Ninu ọrọ tirẹ, Olotu Ijọba orilẹ-ede Lebanon, Hassan Diab ti ni oun yoo pe fun eto idibo ni kiakia, gẹgẹ bi ọna abayọ si rogbodiyan ti ibugbamu naa da silẹ. Orilẹede Lebanon lo ṣi n koju ọrọ aje to dẹnukọlẹ ati arun Coronavirus to n ba wọn finra ki ibugbamu naa to waye. Arabinrin Emmanuelle n gbaradi lati bi ọmọ tuntun ni ile iwosan St George's ni ilu Beirut nigba ti ibugbamu naa ṣẹlẹ.


Ninu ọrọ tirẹ, Olotu Ijọba orilẹ-ede Lebanon, Hassan Diab ti ni oun yoo pe fun eto idibo ni kiakia, gẹgẹ bi ọna abayọ si rogbodiyan ti ibugbamu naa da silẹ. Orilẹede Lebanon lo ṣi n koju ọrọ aje to dẹnukọlẹ ati arun Coronavirus to n ba wọn finra ki ibugbamu naa to waye. Arabinrin Emmanuelle n gbaradi lati bi ọmọ tuntun ni ile iwosan St George's ni ilu Beirut nigba ti ibugbamu naa ṣẹlẹ. O le ni ọgọrun eniyan to ku ninu iṣẹlẹ naa, ti eniyan to le ni ẹgbẹrun mẹrin si farapa. Ọkọ arabinrin to n rọbi naa, Edmond sọ iriri rẹ fun Ileeṣẹ Iroyin BBC ati bi o ṣe ṣẹlẹ. 'Wọn n gbe iyawo mi lọ si yara irọbi lọwọ ni, ti awọn dokita ati nọọsi si n pese ibusun rẹ lọwọ ni awọn gbọ irọ igbugbamu to rin ilẹ.'


O le ni ọgọrun eniyan to ku ninu iṣẹlẹ naa, ti eniyan to le ni ẹgbẹrun mẹrin si farapa. Ọkọ arabinrin to n rọbi naa, Edmond sọ iriri rẹ fun Ileeṣẹ Iroyin BBC ati bi o ṣe ṣẹlẹ. 'Wọn n gbe iyawo mi lọ si yara irọbi lọwọ ni, ti awọn dokita ati nọọsi si n pese ibusun rẹ lọwọ ni awọn gbọ irọ igbugbamu to rin ilẹ.' 'Bi ibugbamu naa ṣe ṣẹlẹ, ti gbogbo gilaasi ferese ati ti orule si fọ, ni mo bẹrẹ si ni wa iyawo mi to n rọbi lọwọ.' 'Ẹru bami, nitori mo ro wi pe iyawo mi ti farapa tabi ọmọ jojolo naa.' 'Ohun gbogbo to wa ni bẹ lo danu ati ohun elo wọn, ko si si ohun kankan to ku mọ.'


'Bi ibugbamu naa ṣe ṣẹlẹ, ti gbogbo gilaasi ferese ati ti orule si fọ, ni mo bẹrẹ si ni wa iyawo mi to n rọbi lọwọ.' 'Ẹru bami, nitori mo ro wi pe iyawo mi ti farapa tabi ọmọ jojolo naa.' 'Ohun gbogbo to wa ni bẹ lo danu ati ohun elo wọn, ko si si ohun kankan to ku mọ.' 'Ohun ti mo kọkọ ṣe ni lati gbe ibusun iyawo mi sita, ti mo si bẹrẹ si ni ran awọn dokita ati nọọsi lọwọ.' 'Iru ba iyawo mi to n rọbi lọwọ, bẹẹ si ni ko si oogun fun un. 'Ọna aye atijọ ni wọn gba lati gbẹbi iyawo mi nitori ko si ohun elo kankan lati lo.'


'Ohun ti mo kọkọ ṣe ni lati gbe ibusun iyawo mi sita, ti mo si bẹrẹ si ni ran awọn dokita ati nọọsi lọwọ.' 'Iru ba iyawo mi to n rọbi lọwọ, bẹẹ si ni ko si oogun fun un. 'Ọna aye atijọ ni wọn gba lati gbẹbi iyawo mi nitori ko si ohun elo kankan lati lo.' Ọḳ iyawo naa fikun pe lẹyin wakati kan abo ti ibugbamu naa waye ni iyawo rẹ, Emmanuelle bi ọmọ tuntun, George. Bẹẹ si ni o dupẹ pẹ iya ati ọmọ tuntun naa wa ni alaafia, ti ara wọn si mokun. Awọn alaṣẹ ibudo ikẹru si ti ibugbamu ti waye ni Beirut ti wa ni ahamọ.


Ọḳ iyawo naa fikun pe lẹyin wakati kan abo ti ibugbamu naa waye ni iyawo rẹ, Emmanuelle bi ọmọ tuntun, George. Bẹẹ si ni o dupẹ pẹ iya ati ọmọ tuntun naa wa ni alaafia, ti ara wọn si mokun. Awọn alaṣẹ ibudo ikẹru si ti ibugbamu ti waye ni Beirut ti wa ni ahamọ. Gẹgẹ bi ohun ti BBC ri ko jọ, wọn ni ki wọn maa wa ni ahamọ nile wọn titi di igba ti iwadii yoo fi bẹrẹ lori ohun to ṣokunfa ibugbamu ọjọ Iṣẹgun. O kere tan eeyan marundinlogoje lo ti ku ninu iṣẹlẹ naa ti awọn to le ni ẹgbẹrun mẹrin si ti farapa. Aarẹ Michel Aoun sọ pe, tọọnu nkan abugbamu ammonium nitrate to le l'ẹgbẹrun meji (2,750), ti wọn ko pamọ lọna ti ko tọ si ibudo ikẹru si, lati bi ọdun mẹfa, lo fa ibugbamu naa.


Gẹgẹ bi ohun ti BBC ri ko jọ, wọn ni ki wọn maa wa ni ahamọ nile wọn titi di igba ti iwadii yoo fi bẹrẹ lori ohun to ṣokunfa ibugbamu ọjọ Iṣẹgun. O kere tan eeyan marundinlogoje lo ti ku ninu iṣẹlẹ naa ti awọn to le ni ẹgbẹrun mẹrin si ti farapa. Aarẹ Michel Aoun sọ pe, tọọnu nkan abugbamu ammonium nitrate to le l'ẹgbẹrun meji (2,750), ti wọn ko pamọ lọna ti ko tọ si ibudo ikẹru si, lati bi ọdun mẹfa, lo fa ibugbamu naa. Ọga agba awọn oṣiṣẹ aṣọbode Badri Daher sọ pe awọn ti ke gbajare ki wọn wa gbe kẹmika to bu gbamu naa kuro laimọye igba ''ṣugbọn wọn ko wa'' O ni awọn  yoo ma reti ababọ awọn onimọ nipa ohun to ṣẹlẹ gaan. Lasiko to n dari ipade pajawiri kan lorileede naa, aarẹ Aoun ni ''eeyan ko le ṣe apejuwe iru ajalu nla to rọlu ilu Beirut eyi to ti da ibẹrubojo silẹ nibẹ'' Awọn onimọ ni fasiti Sheffield nilẹ Gẹẹsi sọ pe bi eeyan ba foju sun, ibugbamu Beirut lagbara ni iwọn igba ida mẹwa ninu ọgọrun ibugbamu Atomic Bomb ti orileede Japan ju lu Hiroshima. Inu ọfọ nla ni awọn eeyan orilẹ-ede Lebanon wa lẹyin ibugbamu nla to waye ni olu ilu orilẹ-ede naa, Beirut lọjọ Iṣẹgun.


Ọga agba awọn oṣiṣẹ aṣọbode Badri Daher sọ pe awọn ti ke gbajare ki wọn wa gbe kẹmika to bu gbamu naa kuro laimọye igba ''ṣugbọn wọn ko wa'' O ni awọn  yoo ma reti ababọ awọn onimọ nipa ohun to ṣẹlẹ gaan. Lasiko to n dari ipade pajawiri kan lorileede naa, aarẹ Aoun ni ''eeyan ko le ṣe apejuwe iru ajalu nla to rọlu ilu Beirut eyi to ti da ibẹrubojo silẹ nibẹ'' Awọn onimọ ni fasiti Sheffield nilẹ Gẹẹsi sọ pe bi eeyan ba foju sun, ibugbamu Beirut lagbara ni iwọn igba ida mẹwa ninu ọgọrun ibugbamu Atomic Bomb ti orileede Japan ju lu Hiroshima. Inu ọfọ nla ni awọn eeyan orilẹ-ede Lebanon wa lẹyin ibugbamu nla to waye ni olu ilu orilẹ-ede naa, Beirut lọjọ Iṣẹgun. Eeyan bi ọgọrun lo ku, awọn to le ni ẹgbẹrun mẹrin si fi ara pa. N ṣe ni gbogbo ilu naa mi titi nitori ibugbamu ọhun, to bẹrẹ pẹlu ina ni ebute okun kan. Ki i gan ni eroja ammonium nitrate to fa ilẹ ya bẹ ẹ? Oriṣiriṣi iwulo ni ammonium nitrate ni, ṣugbọn meji to wọpọ julọ ni pe, wọn ma n lo o lati fi ṣe eroja Ajilẹ fun iṣẹ agbẹ, ati bii eroja abugbamu. Oro inu rẹ l'agbara pupọ, to si ma n bugbamu to ba fi ara kan ina - to ba si ti bugbamu tan, ammonium nitrate ma n fọn afẹfẹ gaasi oloro  nitrogen oxides ati ammonia gas sita.


Eeyan bi ọgọrun lo ku, awọn to le ni ẹgbẹrun mẹrin si fi ara pa. N ṣe ni gbogbo ilu naa mi titi nitori ibugbamu ọhun, to bẹrẹ pẹlu ina ni ebute okun kan. Ki i gan ni eroja ammonium nitrate to fa ilẹ ya bẹ ẹ? Oriṣiriṣi iwulo ni ammonium nitrate ni, ṣugbọn meji to wọpọ julọ ni pe, wọn ma n lo o lati fi ṣe eroja Ajilẹ fun iṣẹ agbẹ, ati bii eroja abugbamu. Oro inu rẹ l'agbara pupọ, to si ma n bugbamu to ba fi ara kan ina - to ba si ti bugbamu tan, ammonium nitrate ma n fọn afẹfẹ gaasi oloro  nitrogen oxides ati ammonia gas sita. Nitori eyi lo ṣe ni awọn ilana to yẹ ki ẹnikẹni to ba fẹ ẹ ko pamọ tẹle. Lara awọn ilana naa ni pe, wọn gbọdọ fi eroja ti ko le jona kọ ibi ti wọn ba fẹ ẹ ko si, ko si gbọdọ si nkan to jọ gọta, ọpa to n gbe nkan, tabi awọn ọna miran ti o le ṣan si. Iroyin sọ pe, ẹgbẹrun meji le díẹ̀ tọọnu ammonium nitrate to gbana yii jẹ ti ẹnikan, to fẹ ẹ ko ranṣẹ si ilẹ okeere lọdun 2014, ṣugbọn tí ijọba gbẹsẹ le e. Wọn gbe ọrọ naa lọ sile ẹjọ, ẹjọ naa si wa ni kootu titi di asiko ti ibugbamu waye ni nnkan bi aago mẹta ọsan lọjọ Iṣẹgun.


Nitori eyi lo ṣe ni awọn ilana to yẹ ki ẹnikẹni to ba fẹ ẹ ko pamọ tẹle. Lara awọn ilana naa ni pe, wọn gbọdọ fi eroja ti ko le jona kọ ibi ti wọn ba fẹ ẹ ko si, ko si gbọdọ si nkan to jọ gọta, ọpa to n gbe nkan, tabi awọn ọna miran ti o le ṣan si. Iroyin sọ pe, ẹgbẹrun meji le díẹ̀ tọọnu ammonium nitrate to gbana yii jẹ ti ẹnikan, to fẹ ẹ ko ranṣẹ si ilẹ okeere lọdun 2014, ṣugbọn tí ijọba gbẹsẹ le e. Wọn gbe ọrọ naa lọ sile ẹjọ, ẹjọ naa si wa ni kootu titi di asiko ti ibugbamu waye ni nnkan bi aago mẹta ọsan lọjọ Iṣẹgun. Èèyàn 78 kú ó lé ní 4000 tó farapa níbi ìbúgbàmù tó wáyé ní Beirut, Lebanon Eniyan to to mejidinlọgọrin ni ijọba Lebanon ti kede pe wọn padanu ẹmi wọn ti awọn to le ni ẹgbẹrun mẹrin si farapa ninu ibugbamu to waye ni Beirut lọjọ Iṣegun. Orileede naa ti bẹrẹ si ni ṣe ọfọ iku awọn to lọ ti ọpọ eeyan jakejado agbaye naa si ti n bawọn ṣe idaro iṣẹlẹ laabi yi. Ni aaye iko nkan pamọ si ni ibudoko ọkọ oju omi to wa ni Beirut ni ibugbamu yi ti ṣẹlẹ.


Èèyàn 78 kú ó lé ní 4000 tó farapa níbi ìbúgbàmù tó wáyé ní Beirut, Lebanon Eniyan to to mejidinlọgọrin ni ijọba Lebanon ti kede pe wọn padanu ẹmi wọn ti awọn to le ni ẹgbẹrun mẹrin si farapa ninu ibugbamu to waye ni Beirut lọjọ Iṣegun. Orileede naa ti bẹrẹ si ni ṣe ọfọ iku awọn to lọ ti ọpọ eeyan jakejado agbaye naa si ti n bawọn ṣe idaro iṣẹlẹ laabi yi. Ni aaye iko nkan pamọ si ni ibudoko ọkọ oju omi to wa ni Beirut ni ibugbamu yi ti ṣẹlẹ. Aaarẹ Michel Aoun sọ pe nkan bi ẹgbẹrun mẹta tọọnu ammonium nitrate ti o ti wa ni ile iko nkan pamọ si yi fun bi odun mẹfa  lawọn funra si pe o ṣokunfa ibugbamu naa. Bẹrẹ lati ọjọru aarẹ ni awọn yoo la ọjọ mẹta kalẹ lati se idaro lorileede naa. Iṣẹlẹ yi n waye saaju abọ igbẹjọ ẹsun pipa Olootu ijọba tẹlẹ, Rafik Hariri lọdun 2005.


Aaarẹ Michel Aoun sọ pe nkan bi ẹgbẹrun mẹta tọọnu ammonium nitrate ti o ti wa ni ile iko nkan pamọ si yi fun bi odun mẹfa  lawọn funra si pe o ṣokunfa ibugbamu naa. Bẹrẹ lati ọjọru aarẹ ni awọn yoo la ọjọ mẹta kalẹ lati se idaro lorileede naa. Iṣẹlẹ yi n waye saaju abọ igbẹjọ ẹsun pipa Olootu ijọba tẹlẹ, Rafik Hariri lọdun 2005. Fidio kan to n ja ranin-ranin lori ayelujara ṣe afihan ofurufu to su jọ ati bi ibugbamu ọhun ṣe ba nnkan jẹ si. Igbimọ olugbejọ kan labẹ ajọ isọkan agbaye ni yoo gbe idajọ kalẹ laipẹ ninu igbẹjọ afurasi mẹrin ti wọn lo lọwọ ninu iwa isekupani lati ipasẹ Ado oloro naa.


Fidio kan to n ja ranin-ranin lori ayelujara ṣe afihan ofurufu to su jọ ati bi ibugbamu ọhun ṣe ba nnkan jẹ si. Igbimọ olugbejọ kan labẹ ajọ isọkan agbaye ni yoo gbe idajọ kalẹ laipẹ ninu igbẹjọ afurasi mẹrin ti wọn lo lọwọ ninu iwa isekupani lati ipasẹ Ado oloro naa.


Dangote, Adenuga àti Rabiu pọ̀ síi pẹ̀lú $5.7bn - Forbes

Ọrọ̀ awọn bilonia to jẹ ọmọ orilẹede Naijiria tun ti pọ sii pẹlu biliọnu mẹfa owo dọla din diẹ laarin ọdun kan sẹyin. Iwe iroyin Forbes lo gbe iroyin naa jade pe ninu atẹjade awọn bilonia fun ọdun 2021. Atẹjade ti Forbes gbe jade lọjọ Iṣẹgun fihan pe Aliko Dangote to jẹ oludari ati ọga agba ileeṣẹ Dangote naa si lo lowo julọ nilẹ Afirika. Mẹrinla lara awọn bilonia agbaye ọhun lo wa lati ilẹ Afirika. Ni bayii, dukia ati ọrọ Dangote ti di $11.5bn lati $8.3bn to wa lọdun 2020. Dangote bilonia to wa ni ipo kọkanlelọgọsan lori tabili awọn eeyan to lọrọ julọ ni gbogbo agbaye.


Mẹrinla lara awọn bilonia agbaye ọhun lo wa lati ilẹ Afirika. Ni bayii, dukia ati ọrọ Dangote ti di $11.5bn lati $8.3bn to wa lọdun 2020. Dangote bilonia to wa ni ipo kọkanlelọgọsan lori tabili awọn eeyan to lọrọ julọ ni gbogbo agbaye. Ọrọ ati dukia alaga ileeṣẹ ẹrọ ibaraẹnisọrọ Globacom ati ile epo rọbi Conoil Plc, Mike Adenuga naa le si lati $5.6bn lọdun 2020 si $6.1bn bayii. Adenuga lẹni to lowo julọ ṣikeji lorilẹede Naijiria, amọ ipo karun un lo wa nilẹ Afirika nigba to wa ni ipo oji le ni irinwo 440 lagbaaye. Oludasilẹ ileeṣẹ BUA Group, Abdulsamad Rabiu naa gberu sii pẹlu ọrọ rẹ.


Ọrọ ati dukia alaga ileeṣẹ ẹrọ ibaraẹnisọrọ Globacom ati ile epo rọbi Conoil Plc, Mike Adenuga naa le si lati $5.6bn lọdun 2020 si $6.1bn bayii. Adenuga lẹni to lowo julọ ṣikeji lorilẹede Naijiria, amọ ipo karun un lo wa nilẹ Afirika nigba to wa ni ipo oji le ni irinwo 440 lagbaaye. Oludasilẹ ileeṣẹ BUA Group, Abdulsamad Rabiu naa gberu sii pẹlu ọrọ rẹ. Ohun ini rẹ ti di $4.9bn bayii lati $2.9bn to wa lọdun 2020. Marun un ninu awọn bilonia lati ilẹ Afirika ti iwe iroyin Forbes gbe jade lo wa lati orilẹede South Africa. Marun un miran wa lati orilẹede Egypt, nigba ti ẹyọkan jẹ ọmọ bibi orilẹede Algeria.


Ohun ini rẹ ti di $4.9bn bayii lati $2.9bn to wa lọdun 2020. Marun un ninu awọn bilonia lati ilẹ Afirika ti iwe iroyin Forbes gbe jade lo wa lati orilẹede South Africa. Marun un miran wa lati orilẹede Egypt, nigba ti ẹyọkan jẹ ọmọ bibi orilẹede Algeria. Ẹwẹ, oludasilẹ ileeṣẹ Amazon, Jeff Bezos si ni ẹni to lowo julọ lagbaaye pẹlu $177bn. Ọgbẹni Bezos ti wa ni ipo kinni bayii fun ọdun mẹrin gbako. Ẹ padà wá o ẹ̀yin ẹlẹ́wọ̀n, ẹni tó bá wá wọ́ọ́rọ́wọ́ yóò rí ìdáríjì, ẹni tí kò bá wá ... - Aregbesola Ariwo sọọ!


Ẹwẹ, oludasilẹ ileeṣẹ Amazon, Jeff Bezos si ni ẹni to lowo julọ lagbaaye pẹlu $177bn. Ọgbẹni Bezos ti wa ni ipo kinni bayii fun ọdun mẹrin gbako. Ẹ padà wá o ẹ̀yin ẹlẹ́wọ̀n, ẹni tó bá wá wọ́ọ́rọ́wọ́ yóò rí ìdáríjì, ẹni tí kò bá wá ... - Aregbesola Ariwo sọọ! Àwọn agbébọn jí ọkọ, ìyàwó àtàwọn ọmọ wọn gbé l'Ondo Sotayo Gaga bẹ́ "speaker" ọdún tó ti ṣegbéyàwó àti ohuin tó fi pamọ́


Àwọn agbébọn jí ọkọ, ìyàwó àtàwọn ọmọ wọn gbé l'Ondo Sotayo Gaga bẹ́ "speaker" ọdún tó ti ṣegbéyàwó àti ohuin tó fi pamọ́


Ghana election: Ààrẹ Akufo-Addo la Mahama mọ́lẹ̀ wọlé ìbò ààrẹ Ghana fún sáà kejì

Aarẹ orilẹde Ghana, Nana Akufo-Addo ti wọlẹ ibo aarẹ ilẹ fun saa keji. Ọga ajọ eleto idibo ilẹ Ghana, Jean Mensa lo kede pe Akufo-Addo la alatako rẹ, John Mahama mọlẹ ninu eto idibo naa. Ọjọ Aje ni eto idibo naa tawọn ọmọ orilẹede Ghana ti tu yaya tu yaya jade dibo waye. Ta ni Nana Akufo- Addo to wọle ibo aarẹ Ghana lẹẹkeji? Ọjọ kọkandinlọgbọn oṣu kẹta ọdun 1944 ni wọn bi Akufo-Addo ni Accra tii ṣe olu ilu orilẹede Ghana. Ọgbẹni Akufo-Addo kii ṣe aimọ fuloko lagbo oṣelu orilẹede Ghana.


Ta ni Nana Akufo- Addo to wọle ibo aarẹ Ghana lẹẹkeji? Ọjọ kọkandinlọgbọn oṣu kẹta ọdun 1944 ni wọn bi Akufo-Addo ni Accra tii ṣe olu ilu orilẹede Ghana. Ọgbẹni Akufo-Addo kii ṣe aimọ fuloko lagbo oṣelu orilẹede Ghana. O ṣiṣẹ gẹgẹ bi agbẹjọro agba orilẹede Ghana laarin ọdun 2001 si ọdun 2003. Bakan naa ni Akufo-Addo jẹ minisita ọrọ ilẹ okeere laarin ọdun 2003 si 2007 labẹ aṣẹ Aarẹ John Kuffour. Oun si ni alaga ajọ ECOWAS to n ri si ọrọ aje awọn orilẹede to wa ni iwọ oorun ilẹ Afirika bayii.


O ṣiṣẹ gẹgẹ bi agbẹjọro agba orilẹede Ghana laarin ọdun 2001 si ọdun 2003. Bakan naa ni Akufo-Addo jẹ minisita ọrọ ilẹ okeere laarin ọdun 2003 si 2007 labẹ aṣẹ Aarẹ John Kuffour. Oun si ni alaga ajọ ECOWAS to n ri si ọrọ aje awọn orilẹede to wa ni iwọ oorun ilẹ Afirika bayii. Afo-Addo ti kọkọ dije fun ipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu NPP lọdun 2008 ati 2012 ṣugbọn o fidi rẹmi lẹẹ mejeeji. Lọjọ kẹsan an oṣu kejila ọdun 2016 ni Akufo-Addo tun gbegba ibo aarẹ ninu eyi to ti fẹyin aarẹ Johna Mahama to wa lori oye gbalẹ ti o si wọle. Mahama naa lo tun fidi rẹmi bayii lẹyin nti Akufo-Addo wọle fun saa keji.


Afo-Addo ti kọkọ dije fun ipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu NPP lọdun 2008 ati 2012 ṣugbọn o fidi rẹmi lẹẹ mejeeji. Lọjọ kẹsan an oṣu kejila ọdun 2016 ni Akufo-Addo tun gbegba ibo aarẹ ninu eyi to ti fẹyin aarẹ Johna Mahama to wa lori oye gbalẹ ti o si wọle. Mahama naa lo tun fidi rẹmi bayii lẹyin nti Akufo-Addo wọle fun saa keji.


Black lives Matter: Yomi Faparusi sọ ìrírí rẹ̀ lọ́wọ́ àwọn ọlọ́pàá nílẹ̀ Amerika

Ọmọ Naijiria to wa nilẹ Amerika ti sọrọ nipa ifiyajẹni ti wọn n koju nitori pe wọn jẹ alawọdudu. Arakunrin, Yomi Faparusi to ba BBC Yoruba sọrọ ni pe ko si alawọdudu to wa nilẹ Amerika ti ko i tii jẹya lọwọ awọn ọlọpaa alawọfunfun. Faparusi salaye pe wọn ma n dẹyẹ si wọn bi ẹni pe ki n ṣe Olorun lo da wọn. O ni gbigbe ni ilẹ Amerika da bi ẹni pe awọn ko lẹtọ si awọn nkankan gẹgẹ bi eniyan, nitori awọn ko gbọdọ ko ọwọ si apo ti ọlọpaa ba n sọrọ. Ọmọ Naijiria naa fikun pe ayipada ti de lati igba ti George Floyd ti ku. Ti awọn eniyan si ti bẹrẹ ifẹhọnu han fun ọpọlọpọ ọjọ lati tako ifiyajẹni ati iṣekupani eniyan nitori wọn jẹ alawọdudu.


O ni gbigbe ni ilẹ Amerika da bi ẹni pe awọn ko lẹtọ si awọn nkankan gẹgẹ bi eniyan, nitori awọn ko gbọdọ ko ọwọ si apo ti ọlọpaa ba n sọrọ. Ọmọ Naijiria naa fikun pe ayipada ti de lati igba ti George Floyd ti ku. Ti awọn eniyan si ti bẹrẹ ifẹhọnu han fun ọpọlọpọ ọjọ lati tako ifiyajẹni ati iṣekupani eniyan nitori wọn jẹ alawọdudu. Ẹkunrẹrẹ fidio naa salaye ọna abayọ si idẹyẹsi awọn alawọdudu. Ìkúnlẹ̀ abiyamọ o, ẹ̀yin olóògùn àyé, àjẹ́, oṣó, ẹ wá gbà wá ní Akínyelé, ìkú yíí ti pọ̀jù! Wo àwọn èèyaǹ jàǹkàn mérin tí àrùn Coronavirus ti sọ dèrò ọ̀run ní Naijiria


Ẹkunrẹrẹ fidio naa salaye ọna abayọ si idẹyẹsi awọn alawọdudu. Ìkúnlẹ̀ abiyamọ o, ẹ̀yin olóògùn àyé, àjẹ́, oṣó, ẹ wá gbà wá ní Akínyelé, ìkú yíí ti pọ̀jù! Wo àwọn èèyaǹ jàǹkàn mérin tí àrùn Coronavirus ti sọ dèrò ọ̀run ní Naijiria


UK Recession: Ètò ọ̀rọ̀ ajé ilẹ́ Gẹ̀ẹ́sì ti dẹnukọlẹ̀ fún ìgbà akọ́kọ́ láti ọdún 2009: wo bí ipa tí yóò ní lórí rẹ̀

Fún ìgbà àkọ́kọ́ ní ǹkan bi ọdún mọ́kànlá sẹ́yìn orílẹ̀-èdè United Kingdom ti kédé pé ètò ọ̀rọ̀ ajé rẹ̀ ti dẹnukọlẹ̀. Èyí sì túmọ̀ sí onírúurú ǹkan to lágbára fun ọ̀pọ̀ èniyàn nílé àti nílẹ̀ òkèèrè. Ètò ọ̀rọ̀ ajé náà ti ti dẹnukọlẹ̀ láti ìdá ogún o lé díẹ̀ yàtọ̀ sí bí ó ṣe wà ni oṣù mẹ́ta àkọ́kọ́ nínú ọdún yìí. Owó ti àwọn ẹbi máa ń lò láti ràn ǹka  sínú ilé kò tó mọ́, nígbà tí ilé ìtajà àti àwọn ilé iṣẹ́ to ń ṣe ǹkan èlò gbogbo kò fi bẹẹ ṣe ọ̀ps mọ́ nígbà ti ọ̀ps sì n gbé ilé iṣẹ́ wọ́n tà. Ilé iṣẹ́ tó ń mójú to iye ènìyàn to wà nínú ìlú sàlàyé pé àwọn ilé-ìwé, ilé ìtajà, àti gbogbo ilé iṣk tó ti wà ní títì pa lásìkò Covid-19 náà ba ńkan jẹ́. Èyí ló ti ilẹ̀ gẹ̀ẹ́sì sí ipò ti wan wà yìí ńitori kò fi kátàkára fún oṣù mẹ́fa  láti ọdún 2009.


Owó ti àwọn ẹbi máa ń lò láti ràn ǹka  sínú ilé kò tó mọ́, nígbà tí ilé ìtajà àti àwọn ilé iṣẹ́ to ń ṣe ǹkan èlò gbogbo kò fi bẹẹ ṣe ọ̀ps mọ́ nígbà ti ọ̀ps sì n gbé ilé iṣẹ́ wọ́n tà. Ilé iṣẹ́ tó ń mójú to iye ènìyàn to wà nínú ìlú sàlàyé pé àwọn ilé-ìwé, ilé ìtajà, àti gbogbo ilé iṣk tó ti wà ní títì pa lásìkò Covid-19 náà ba ńkan jẹ́. Èyí ló ti ilẹ̀ gẹ̀ẹ́sì sí ipò ti wan wà yìí ńitori kò fi kátàkára fún oṣù mẹ́fa  láti ọdún 2009. Iṣẹ́ / Owó Ọ̀pọ̀ ènìyàn le pàdánù iṣẹ́ wọ́n, tàbi kí wan tni kò ní sí ìgbéga tàbi afówókún owó oṣù wọ́n kò ni wayé. Ó tún ṣe é ṣe kí (Kódà àdínkù tún lè báa). Fún àwọn ẹ̀yà aláwọ̀ dúdú tó ni ẹbi ni ilẹ̀ òkèèrè, èyí le jẹ́ ìpalára fún wọ́n nítorí, bi iná bá ń jóni, tó ń jó ọmọ ẹni... nítorí náà an yóò kọ́kọ́ gbọ́ ti ará ìlú kí wọ́n tó r'aàyé ti àwọn alejò.


Iṣẹ́ / Owó Ọ̀pọ̀ ènìyàn le pàdánù iṣẹ́ wọ́n, tàbi kí wan tni kò ní sí ìgbéga tàbi afówókún owó oṣù wọ́n kò ni wayé. Ó tún ṣe é ṣe kí (Kódà àdínkù tún lè báa). Fún àwọn ẹ̀yà aláwọ̀ dúdú tó ni ẹbi ni ilẹ̀ òkèèrè, èyí le jẹ́ ìpalára fún wọ́n nítorí, bi iná bá ń jóni, tó ń jó ọmọ ẹni... nítorí náà an yóò kọ́kọ́ gbọ́ ti ará ìlú kí wọ́n tó r'aàyé ti àwọn alejò. Etò Ẹkọ / Awọn to ti kàwé tán Àwọn ọmọ ilẹ̀ adúláwọ ti wọ́n fẹ̀ lọ sí ilẹ̀ òkèrè láti kàwé, kò ni sí owó ìrànwọ́ tàbi ètò ẹkọ ọfẹ́ nílùú òkèrè bi ti tẹ́lẹ̀ mọ́ Ní àsìkò idẹnukọlẹ̀ ètò ọ̀rọ̀ ajé ọdún 2009, ilé Ekọ UK mú àdínkù bá àwọn owó ti wọ́n fi n rà àwọn akẹ́kọ̀ọ́ túntun lọ́wọ́. Owó ilé-ìwé le wọ́n síi Nítolrí ìdí èyí, ọ̀ps àwọn tó ti kàwé gboyè le ri pé yóò nira fún wọ́n ki wọ́n tó rí iṣẹ́ àkọkọ́ wọ́n. Fún àwọn to sì fẹ wọ́ ilé Ẹ̀kọ́ gíga, ìdẹnukọlẹ ọ̀rọ̀ ajé yìí le jẹ́ ki wọ́n sún ìwọlé síwájú, nítori kò si owó ti wọ́n yóò fi ṣètò náà.


Etò Ẹkọ / Awọn to ti kàwé tán Àwọn ọmọ ilẹ̀ adúláwọ ti wọ́n fẹ̀ lọ sí ilẹ̀ òkèrè láti kàwé, kò ni sí owó ìrànwọ́ tàbi ètò ẹkọ ọfẹ́ nílùú òkèrè bi ti tẹ́lẹ̀ mọ́ Ní àsìkò idẹnukọlẹ̀ ètò ọ̀rọ̀ ajé ọdún 2009, ilé Ekọ UK mú àdínkù bá àwọn owó ti wọ́n fi n rà àwọn akẹ́kọ̀ọ́ túntun lọ́wọ́. Owó ilé-ìwé le wọ́n síi Nítolrí ìdí èyí, ọ̀ps àwọn tó ti kàwé gboyè le ri pé yóò nira fún wọ́n ki wọ́n tó rí iṣẹ́ àkọkọ́ wọ́n. Fún àwọn to sì fẹ wọ́ ilé Ẹ̀kọ́ gíga, ìdẹnukọlẹ ọ̀rọ̀ ajé yìí le jẹ́ ki wọ́n sún ìwọlé síwájú, nítori kò si owó ti wọ́n yóò fi ṣètò náà. Fisà Kò sí ẹni tó yé, iye ti owó ìwé ìrìnnà yóò jẹ́ yálà kí o wọ́n síi tàbi kó tún wálẹ̀. Ó sì tún ṣe é ṣe kí o nira láti ri ìwé ìrìnà lọ si ilẹ Gẹ̀ẹ́sì. Àwọn onímọ̀ ti sàlàyé pé, iṣẹ́ àti òṣì ti ìdẹnukọlẹ̀ ètò ọ̀rọ̀ ajé yìí yóò dá fún ẹbi míràn, ìran wọ́n kò ni lè san tán.


Fisà Kò sí ẹni tó yé, iye ti owó ìwé ìrìnnà yóò jẹ́ yálà kí o wọ́n síi tàbi kó tún wálẹ̀. Ó sì tún ṣe é ṣe kí o nira láti ri ìwé ìrìnà lọ si ilẹ Gẹ̀ẹ́sì. Àwọn onímọ̀ ti sàlàyé pé, iṣẹ́ àti òṣì ti ìdẹnukọlẹ̀ ètò ọ̀rọ̀ ajé yìí yóò dá fún ẹbi míràn, ìran wọ́n kò ni lè san tán. Ìdí ni pé, nígbà míràn, ó máa n nira láti bori àsìkò yìí tí ìṣk náà yóò tún ran àwọn ọmọ. Ohun ìní Àwọn ǹkan ìní  ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì  yóò wálẹ̀, ọ̀pọ̀ àwọn ènìyàn ló nílò owó, èyí yóò si jẹ́ ànfàni fún àwọn to ṣe idókodòwò ilẹ̀ okeèrè, to fi mọ́ àwọn to wá láti ilẹ̀ Afíríkà. Àwọ onímọ̀ fi kún un pé, àwọn tó bá ni ié tàbi ill lé maa tàa.


Ìdí ni pé, nígbà míràn, ó máa n nira láti bori àsìkò yìí tí ìṣk náà yóò tún ran àwọn ọmọ. Ohun ìní Àwọn ǹkan ìní  ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì  yóò wálẹ̀, ọ̀pọ̀ àwọn ènìyàn ló nílò owó, èyí yóò si jẹ́ ànfàni fún àwọn to ṣe idókodòwò ilẹ̀ okeèrè, to fi mọ́ àwọn to wá láti ilẹ̀ Afíríkà. Àwọ onímọ̀ fi kún un pé, àwọn tó bá ni ié tàbi ill lé maa tàa. nítorí náà bákan méjì lọ́rọ̀ ọ̀hún. Ọ̀rọ̀ ajẹe tó dẹnukọlẹ̀ lọ́dún 2009 kíló ṣẹlẹ̀ nigba naa? Ìjàmbá tó ń bá ètò ọ̀rọ̀ aje to dẹnukọlẹ̀ rìn kò rí bákan náà fún gbogbo ènìyàn.


nítorí náà bákan méjì lọ́rọ̀ ọ̀hún. Ọ̀rọ̀ ajẹe tó dẹnukọlẹ̀ lọ́dún 2009 kíló ṣẹlẹ̀ nigba naa? Ìjàmbá tó ń bá ètò ọ̀rọ̀ aje to dẹnukọlẹ̀ rìn kò rí bákan náà fún gbogbo ènìyàn. Èyí túmọ̀ sí pé, bí yóò ṣe kan olúkúlùkù kìí ṣe bákan náà, ó ṣe é ṣe kí ẹlòmíràn má tilẹ̀ mọ̀ ọ́ lára rárá. Bí àpẹ̀rẹ ni ọdún 2009, ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n ni ilé ara wọ́n, ti wọ́n si tún ni iṣẹ́ lọ́wọ́ pada gbádùn nígbà ti ǹkan pada bọ̀ sípò. Bákan náà ni ni àwọn tó ń sanwó èlé lórí  ilé, ìyẹ náà dínkù dáradára, èyí si fún àwọn ènìyàn ni ànfàni láti lówó lọ́wọ́ ti wọ́n le ná.


Èyí túmọ̀ sí pé, bí yóò ṣe kan olúkúlùkù kìí ṣe bákan náà, ó ṣe é ṣe kí ẹlòmíràn má tilẹ̀ mọ̀ ọ́ lára rárá. Bí àpẹ̀rẹ ni ọdún 2009, ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n ni ilé ara wọ́n, ti wọ́n si tún ni iṣẹ́ lọ́wọ́ pada gbádùn nígbà ti ǹkan pada bọ̀ sípò. Bákan náà ni ni àwọn tó ń sanwó èlé lórí  ilé, ìyẹ náà dínkù dáradára, èyí si fún àwọn ènìyàn ni ànfàni láti lówó lọ́wọ́ ti wọ́n le ná. Sùgbọ́n àwọn tọ jẹ́ pé, olá ìjọba ni wọ́n fi n mí, àti àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba, ìdẹnukọlẹ̀ ètò ọ̀rọ̀ ajé pa wọ́n lára gidi ni.


Sùgbọ́n àwọn tọ jẹ́ pé, olá ìjọba ni wọ́n fi n mí, àti àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba, ìdẹnukọlẹ̀ ètò ọ̀rọ̀ ajé pa wọ́n lára gidi ni.


Americans in Africa: Wo ìdí tí àwọn ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà kan ṣe ń kó bọ̀ wá fi ilẹ̀ Áfríkà sebùgbé

Ọpọ awọn eeyan nilẹ Afirika lo n gbiyanju lati tẹkọ leti lọ si Amẹrika lati fi ibẹ ṣebugbe, ṣugbọn awọn adulawọ kan to jẹ ọmọ Amẹrika ti bẹrẹ si nii sa kuro lọhun lati maa wa gbe nilẹ Afrika. Lara irufẹ awọn bẹẹ ni Brian, Rukiya ati Marcus ti wọn fi Amẹrika silẹ lọ si Namibia, Tanzania ati Uganda lati maa gbe. Awọn eeyan naa sọ fun BBC pe eredi ti wọn ṣe fi Amẹrika silẹ ko ṣẹyin bi iwa ẹlẹyamẹya ṣe di tọrọfọnkale nibẹ. Marcus Pace sọ pe oun ti maa n ṣabẹwo si Ugandan loorekoore lati ọjọ to ti pẹ, ṣugbọn oun ti wa pinnu lati fidi mọlẹ si Afrika bayii. O ni o rọrun lati gbe nilẹ adulawọ ju ati gbe ni Amẹrika lọ nitori iṣe ni oun maa n ṣe ni gbogbo igba latari awọn owo ori gọbọi atawọn nnkan miran. Marcus ṣalaye pe ọkan oun balẹ nitori ko si ẹni to n gbiyan lati yin oun nibọn nitori pe oun jẹ alawọ dudu.


Marcus Pace sọ pe oun ti maa n ṣabẹwo si Ugandan loorekoore lati ọjọ to ti pẹ, ṣugbọn oun ti wa pinnu lati fidi mọlẹ si Afrika bayii. O ni o rọrun lati gbe nilẹ adulawọ ju ati gbe ni Amẹrika lọ nitori iṣe ni oun maa n ṣe ni gbogbo igba latari awọn owo ori gọbọi atawọn nnkan miran. Marcus ṣalaye pe ọkan oun balẹ nitori ko si ẹni to n gbiyan lati yin oun nibọn nitori pe oun jẹ alawọ dudu. Bakan naa ni arabinrin Rukiya McNair ni inu awọn ọmọ oun dun pupọ lati gbe nilẹ adulawọ. Ẹ̀yin obìnrin tẹ́ẹ fẹ́ wá bímọ ní America, ọ̀nà ti tì pa látònì! - Trump Bí Amẹrika bá dínà mọ́ Nàíjíríà láti wá sílẹ̀ wọn, ewu ń bẹ fún wa - Lai Muhammed O ṣalaye awọn oun ti oju rẹ ri nigba to n dagba nilẹ Amẹrika, paapaa julọ lori iwa idẹyẹsi ati ẹlẹmẹyamẹya to n waye lagbegbe ti oun dagba si, eyii to jẹ pe awọn alawọ funfun lo pọju nibẹ.


Bakan naa ni arabinrin Rukiya McNair ni inu awọn ọmọ oun dun pupọ lati gbe nilẹ adulawọ. Ẹ̀yin obìnrin tẹ́ẹ fẹ́ wá bímọ ní America, ọ̀nà ti tì pa látònì! - Trump Bí Amẹrika bá dínà mọ́ Nàíjíríà láti wá sílẹ̀ wọn, ewu ń bẹ fún wa - Lai Muhammed O ṣalaye awọn oun ti oju rẹ ri nigba to n dagba nilẹ Amẹrika, paapaa julọ lori iwa idẹyẹsi ati ẹlẹmẹyamẹya to n waye lagbegbe ti oun dagba si, eyii to jẹ pe awọn alawọ funfun lo pọju nibẹ. Rukiya ni afojusun oun ni lati gbe nibi ti yoo fi oun lọkan balẹ ti yoo si dabi ile fun oun. O ni orile-ede Tanzani, nilẹ Afrika ni oun ti ni ifọkanbalẹ ti oun n fẹ tọmọ-tọmọ. Ọgbẹni Brian Wheeler ti lo ọdun mọkanla nilẹ Afrika, botilẹ jẹ pe ọmọ bibi Amẹrika ni, o ni ilẹ Afrika ni oun ri gẹgẹ bi ile.


Rukiya ni afojusun oun ni lati gbe nibi ti yoo fi oun lọkan balẹ ti yoo si dabi ile fun oun. O ni orile-ede Tanzani, nilẹ Afrika ni oun ti ni ifọkanbalẹ ti oun n fẹ tọmọ-tọmọ. Ọgbẹni Brian Wheeler ti lo ọdun mọkanla nilẹ Afrika, botilẹ jẹ pe ọmọ bibi Amẹrika ni, o ni ilẹ Afrika ni oun ri gẹgẹ bi ile. Awọn eeyan naa ṣalaye fun BBC pe ọpọ igba ni awọn eeyan l'Amẹrika ma na sọrọ abuku si wọn nitori awọ ara wọn. Bo tilẹ jẹ pe awọn eeyan ọhun ko mọ ara wọn ri, ṣugbọn ero wọn ṣọkan pe, ko si ibi to dabi ile, ilẹ Afrika si ni ile fun wọn. Lori boya wọn ṣi lee pada silẹ Amẹrika, awọn eeyan ọhun fohun ṣọkan pe ohun kan ṣoṣo to lee gbe wọn pada lọ Amẹrika ni ki wọn lọ ṣe abẹwo si awọn ẹbi to wa lọhun, bi bẹẹ kọ, Afrika ni ile ti wọn yan laayo.


Awọn eeyan naa ṣalaye fun BBC pe ọpọ igba ni awọn eeyan l'Amẹrika ma na sọrọ abuku si wọn nitori awọ ara wọn. Bo tilẹ jẹ pe awọn eeyan ọhun ko mọ ara wọn ri, ṣugbọn ero wọn ṣọkan pe, ko si ibi to dabi ile, ilẹ Afrika si ni ile fun wọn. Lori boya wọn ṣi lee pada silẹ Amẹrika, awọn eeyan ọhun fohun ṣọkan pe ohun kan ṣoṣo to lee gbe wọn pada lọ Amẹrika ni ki wọn lọ ṣe abẹwo si awọn ẹbi to wa lọhun, bi bẹẹ kọ, Afrika ni ile ti wọn yan laayo.


Coronavirus cure: Àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ ṣetán láti dán abẹ́rẹ́ covid-19 tí fásítì Oxford ṣe wò ní Kenya

Ileeṣẹ kan to n ṣe iwadii nipa eto ilera lorilẹede Kenya ti kede pe ohun yoo dan abẹrẹ aarun coronavirus ti fasiti Oxford nilẹ Gẹẹsi ṣe agbekalẹ rẹ wo niluu Kilifi. Kemri-Wellcome trust sọ pe ohun yoo nilo irinwo oṣiṣẹ eleto ilera ti wọn yoo fi ara jin fun ẹkọ kikọ, eyi wa lara ohun to pe ''Abẹrẹ kan fun gbogbo eeyan.'' Kaakiri gbogbo aye lawọn onimọ ijinlẹ ti n wa abẹrẹ to le wo aarun coronavirus. Ẹ gbẹ onimọ ijinlẹ oogun oyinbo kan wa ni fasiti Oxford nibi ti wọn ti n ṣagbeyẹwo abẹrẹ kan ti wọn n pe ni ''ChAdOx1 nCoV-19.'' Wọn ti dan abẹrẹ naa wo lara ẹgbẹrun un kan awọn olugbe ilẹ Gẹẹṣi ti wọn yọnda ara wọn fun idanwo abẹrẹ naa. Nibayii, ileeṣẹ to n ṣewadi nipa eto ilera ni Kenya ti sọ pe awọn eeyan ti wọn fẹ dan abẹrẹ naa wo lara wọn gbọdọ ju ọmọ ọdun mejidinlogun lọ, wọn si gbọdọ jẹ oṣiṣẹ eleto ilera niluu Kilifi.


Ẹ gbẹ onimọ ijinlẹ oogun oyinbo kan wa ni fasiti Oxford nibi ti wọn ti n ṣagbeyẹwo abẹrẹ kan ti wọn n pe ni ''ChAdOx1 nCoV-19.'' Wọn ti dan abẹrẹ naa wo lara ẹgbẹrun un kan awọn olugbe ilẹ Gẹẹṣi ti wọn yọnda ara wọn fun idanwo abẹrẹ naa. Nibayii, ileeṣẹ to n ṣewadi nipa eto ilera ni Kenya ti sọ pe awọn eeyan ti wọn fẹ dan abẹrẹ naa wo lara wọn gbọdọ ju ọmọ ọdun mejidinlogun lọ, wọn si gbọdọ jẹ oṣiṣẹ eleto ilera niluu Kilifi. Ọpọ lo ti tako didan abẹrẹ coronavirus wo nilẹ Adulawọ, ṣugbọn awọn oniṣẹ iwadii naa ti sọ pe awọn yoo gba iyọnda ko to di pe awọn bẹrẹ iṣẹ. Wọn o ṣe pataki ki orilẹede Kenya kopa ninu idanwo abẹrẹ naa ki wọn le mọ bo ya abẹrẹ naa yoo ṣiṣẹ nilẹ Afirika.


Ọpọ lo ti tako didan abẹrẹ coronavirus wo nilẹ Adulawọ, ṣugbọn awọn oniṣẹ iwadii naa ti sọ pe awọn yoo gba iyọnda ko to di pe awọn bẹrẹ iṣẹ. Wọn o ṣe pataki ki orilẹede Kenya kopa ninu idanwo abẹrẹ naa ki wọn le mọ bo ya abẹrẹ naa yoo ṣiṣẹ nilẹ Afirika.


Coronavirus Update: Omi mímu wọ́n ju owó ilé lọ nílùú yìí

Omi jẹ ọkan pataki lara ohun ti eeyan nilo bi yoo ba duro sile gẹgẹ bi ijọba ṣe n paṣẹ isede, ibomu, fifọwọ, diduro sile lasiko ajakal arun Coronavirus yii. Bẹẹ si ni ọgọọrọ awọn araa apa Ila-Oorun Ariwa Afirika ti ko si larọwọto riri omi amọloolo lo n koju wahala bi arun naa ṣe n jẹ wọra sii bayii. Ka to wi ka to fọ, ajọ eleto ilere lagbaaye, WHO yoo ti ni fifọ ọwọ loorekoore jẹ ohun akọkọ ninu gbigbena woju Covid-19. Inú odò ni wọ́n ti rí òkú ọmọ ọdún méjì tó sọnù l'ọ́jọ́ ọdún Eid nílùú Ibadan Itan Omi Erin Itan omi gbigbona ati tutu ni Ikọgosi Ekiti Ǹjẹ́ fífi omi àti iyọ̀ yọnu leè dènà àrùn Coronavirus? ‘Ìjọba, ẹ ràn wá lọ́wọ́! Kìlómítà márùn là ń rìn ká tó rí omi mu’ Ẹwẹ, ni Naijiria ajọ kan ti ko rọgbọku le ijọba ti n kilọ pe lai si omi to mọ gaara, orilẹede Naijiria ko lee borii Coronavirus.


Inú odò ni wọ́n ti rí òkú ọmọ ọdún méjì tó sọnù l'ọ́jọ́ ọdún Eid nílùú Ibadan Itan Omi Erin Itan omi gbigbona ati tutu ni Ikọgosi Ekiti Ǹjẹ́ fífi omi àti iyọ̀ yọnu leè dènà àrùn Coronavirus? ‘Ìjọba, ẹ ràn wá lọ́wọ́! Kìlómítà márùn là ń rìn ká tó rí omi mu’ Ẹwẹ, ni Naijiria ajọ kan ti ko rọgbọku le ijọba ti n kilọ pe lai si omi to mọ gaara, orilẹede Naijiria ko lee borii Coronavirus. Eyi lo mu ki awọn ara ilu lẹkun Guusu Iwọ-Oorun, Guusu Iwọ-Oorun ati Ariwa Naijira figbe sita lorii iya ti wọn n jẹ leyii ti ijọba si n kigbe ẹ ma fọwọ loorekoore. Afẹ́fẹ́ Gáàsì tó rọra ń yọ́ọ́ jò pa Ajibola lẹ́nu iṣẹ́ jórin-jórin 'Irọ́ ni o, àò pinnu láti kógbá Shoprite wọlé ní Nàìjíríà' Wo ìdí tí àwọn ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà kan ṣe ń kó bọ̀ wá fi ilẹ̀ Áfríkà sebùgbé Coronavirus já wá sílẹ̀ ju ti àt'ẹ̀yìn wá lọ, kò  ju èèyàn 288 tó kó o lọ́jọ́ Ajé Toríi "Coro", ẹ wo bí ètò ìsìn ìgbéyàwó orí ayélujára Zoom ṣe lọ


Eyi lo mu ki awọn ara ilu lẹkun Guusu Iwọ-Oorun, Guusu Iwọ-Oorun ati Ariwa Naijira figbe sita lorii iya ti wọn n jẹ leyii ti ijọba si n kigbe ẹ ma fọwọ loorekoore. Afẹ́fẹ́ Gáàsì tó rọra ń yọ́ọ́ jò pa Ajibola lẹ́nu iṣẹ́ jórin-jórin 'Irọ́ ni o, àò pinnu láti kógbá Shoprite wọlé ní Nàìjíríà' Wo ìdí tí àwọn ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà kan ṣe ń kó bọ̀ wá fi ilẹ̀ Áfríkà sebùgbé Coronavirus já wá sílẹ̀ ju ti àt'ẹ̀yìn wá lọ, kò  ju èèyàn 288 tó kó o lọ́jọ́ Ajé Toríi "Coro", ẹ wo bí ètò ìsìn ìgbéyàwó orí ayélujára Zoom ṣe lọ


Jerusalema Remix: Wo orin l'édè Yoruba àti Zulu tí Burna Boy fi fa ayélujára ya

Gbajugbaja olorin ọmọ Naijiria, Burna Boy wa lara awọn orukọ to n falẹ ya loju opo Twitter latari awo orin tuntun, Jerusalema eyi to pawọpọ ṣe pẹlu ọmọ orilẹede South Africa kan, Master KG. Ojo ti n pa igun kikọrin pọ awọn olorin ọmọ Naijiria ati South Africa bọ, ọjọ ti pẹ. Bi o tilẹ jẹ pe ọtọọtọ ni ipilẹ orin kikọ lawọn ilu mejeji yii to si jẹ pe iṣọwọ kọrin wọn yatọ ṣugbọn awọn olorin gangan ti wa ọna ti ajọṣepọ wọn fi n ṣiṣẹ to ti n pọ owo gidi. Ninu ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijiria to ti jọ kọrin pẹlu ọmọ South Africa ti a gbe yẹwo nisalẹ yii ati akọle orin wọn, a fi awo tuntun Burna Boy ati Master KG ṣe akọkọ ti wọn fi ede Yoruba ati Zulu kọrin ninu rẹ. 1. Jerusalema Remix - Burna Boy ati Master KG.


Ninu ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijiria to ti jọ kọrin pẹlu ọmọ South Africa ti a gbe yẹwo nisalẹ yii ati akọle orin wọn, a fi awo tuntun Burna Boy ati Master KG ṣe akọkọ ti wọn fi ede Yoruba ati Zulu kọrin ninu rẹ. 1. Jerusalema Remix - Burna Boy ati Master KG. Atunkọ gangan ni orin ọmọ South Africa, Master KG yii jẹ leyi to ti kọkọ kọ, Jerusalema. Nigba ti yoo wa tun un gbe jade lo pe ọmọ tia Burna Boy si i, lorin ba di gbua lori ayelujara to n ta wara wara. Burna Boy to ti gba oriṣiriṣi mi ẹyẹ fi ọna ilu Afro beat wọle to si dapọ m olohun gooro Nomcebo Zikode ninu orin naa.


Atunkọ gangan ni orin ọmọ South Africa, Master KG yii jẹ leyi to ti kọkọ kọ, Jerusalema. Nigba ti yoo wa tun un gbe jade lo pe ọmọ tia Burna Boy si i, lorin ba di gbua lori ayelujara to n ta wara wara. Burna Boy to ti gba oriṣiriṣi mi ẹyẹ fi ọna ilu Afro beat wọle to si dapọ m olohun gooro Nomcebo Zikode ninu orin naa. Pabanbari rẹ ni pe ninu orin yii, Burna Boy fi ede Zulu lati South Africa ati ede Yoruba Naijiria kọrin ninu awo orin naa pẹlu Nomcebo Zikode. 2. Tchelete - (Davido ati Mafikizolo) (2014) Orin Tchelete jẹ orin ayẹyẹ to si kun fun agbara.


Pabanbari rẹ ni pe ninu orin yii, Burna Boy fi ede Zulu lati South Africa ati ede Yoruba Naijiria kọrin ninu awo orin naa pẹlu Nomcebo Zikode. 2. Tchelete - (Davido ati Mafikizolo) (2014) Orin Tchelete jẹ orin ayẹyẹ to si kun fun agbara. Ni kete tawọn olorin South Africa pe olorin pataki ọmọ Naijiria to jẹ ọlọwọ aje si i, ṣe lo gbe ẹwa orin naa jade to si wa di orin gbogbo igba lẹnu awọn eeyan - awọn ede to jẹyọ ninu orin ọhun ni ede Yoruba, Gẹẹsi, Pidgin ti Naijiria, Isizulu ati Isixhosa. 3. Soweto Baby - DJ Maphoriza pẹlu Wizkid ati DJ Bucks (2015) Yoruba maa n ni "ati ranmu gangan ko sẹyin eekana.


Ni kete tawọn olorin South Africa pe olorin pataki ọmọ Naijiria to jẹ ọlọwọ aje si i, ṣe lo gbe ẹwa orin naa jade to si wa di orin gbogbo igba lẹnu awọn eeyan - awọn ede to jẹyọ ninu orin ọhun ni ede Yoruba, Gẹẹsi, Pidgin ti Naijiria, Isizulu ati Isixhosa. 3. Soweto Baby - DJ Maphoriza pẹlu Wizkid ati DJ Bucks (2015) Yoruba maa n ni "ati ranmu gangan ko sẹyin eekana. Aṣeyọri orin yii jẹ apapọ iṣẹ iyi ti olorin Naijiria, Wizkid ni lọja orin. Bakan naa ni DJ Buckz sa awọn ohun elo ibilẹ si i ninu to fi fakọyọ. 4.


Aṣeyọri orin yii jẹ apapọ iṣẹ iyi ti olorin Naijiria, Wizkid ni lọja orin. Bakan naa ni DJ Buckz sa awọn ohun elo ibilẹ si i ninu to fi fakọyọ. 4. All For Love - Wizkid ati Bucie (2017) Ninu awo orin yii, Wizki ọba orin Afro tun gbe tuntun yọ pe oun to gbangbaa sun lọyẹ pẹlu ọmọbabinrin nile orin eyi ti wọn fi jọ gbe orin "All For Love" jade pẹlu ede Yoruba, Xhosa ati Gẹẹsi ti Maphorisa tun wa sa awọn ohun elo orin bii duru, gita ati woroworo xylophone si i. 6. Mountain- Waje ati Lira Waje ni ọmọ Naijiria, Lira wa lati South Africa.


All For Love - Wizkid ati Bucie (2017) Ninu awo orin yii, Wizki ọba orin Afro tun gbe tuntun yọ pe oun to gbangbaa sun lọyẹ pẹlu ọmọbabinrin nile orin eyi ti wọn fi jọ gbe orin "All For Love" jade pẹlu ede Yoruba, Xhosa ati Gẹẹsi ti Maphorisa tun wa sa awọn ohun elo orin bii duru, gita ati woroworo xylophone si i. 6. Mountain- Waje ati Lira Waje ni ọmọ Naijiria, Lira wa lati South Africa. Gbogbo agbara ọrun to wa ninu ohun Waje lo lo sinu orin yii. Pẹlu awọn ilu, fere ati ohun to rinlẹ ni Lira ati Waje fi ṣe awo orin ti kii ṣe dandan ko sọ oke iṣoro di ipẹtẹlẹ ṣugbọn fi igbagbọ si ni lọkan pe pẹlu ọkan alafia, oke iṣoro le di ipẹtẹlẹ. 6.


Gbogbo agbara ọrun to wa ninu ohun Waje lo lo sinu orin yii. Pẹlu awọn ilu, fere ati ohun to rinlẹ ni Lira ati Waje fi ṣe awo orin ti kii ṣe dandan ko sọ oke iṣoro di ipẹtẹlẹ ṣugbọn fi igbagbọ si ni lọkan pe pẹlu ọkan alafia, oke iṣoro le di ipẹtẹlẹ. 6. Spirit - Kwesta ati Wale Orin yii da lori ibọwọ fun ohun ti ẹmi. Olorin Naijiria, Wale lo gbogbo agbara ọkunrin to ni lati kọ ọrọ inu naa pe "mo le jẹ akewi fun ọ nile rẹ, mo le ba ọ ṣiṣẹ ọpa omi ẹrọ rẹ to ba bẹ...". O ṣe orin yii bi ẹni n pe ọgọọrọ awọn irumọlẹ Yoruba jade ni.


Spirit - Kwesta ati Wale Orin yii da lori ibọwọ fun ohun ti ẹmi. Olorin Naijiria, Wale lo gbogbo agbara ọkunrin to ni lati kọ ọrọ inu naa pe "mo le jẹ akewi fun ọ nile rẹ, mo le ba ọ ṣiṣẹ ọpa omi ẹrọ rẹ to ba bẹ...". O ṣe orin yii bi ẹni n pe ọgọọrọ awọn irumọlẹ Yoruba jade ni.


UN Plane Crash: Èèyàn méjì, tó fi mọ́ ọmọ ọdún márùn-ún ló kú nínú bàálù tó já ní Borno

Aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari ti leri leka pe ijọba oun yoo gbẹsan ikọlu si baalu ajọ isọkan agbaye ti wọn ja lulẹ, eyi to mu ẹmi eeyan meji lọ. Aarẹ wa se apejuwe isẹlẹ naa to waye ni nipinlẹ Borno to wa ni ẹkun ariwa orilẹede Naijiria bii 'isẹlẹ laabi' ti ko ni lọ lasan, lai ni 'ipa buruku'. Ọmọ ọdun marun kan wa lara awọn eyan meji to ku lasiko ikọlu naa to waye lọjọ Satide, eyi ti wọn lo jẹ isẹ ọwọ awọn adunkookomọni. To n daamu ẹkun ariwa Naijiria. O ti le ni ọdun mẹwa ti wọn ti n lo ọkọ ofurufu naa lati gbe awọn ohun eelo iranwọ lọ sọdọ awọn araalu to wa lagbegbe naa, ti laasigbo to n waye nibẹ n ba finra. Ni bayii, ajọ isọkan orilẹede agbaye ti dẹkun kiko eroja iranwọ lọ si agbegbe naa Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe aarẹ Muhammadu Buhari ti n ṣe awọn ipade pajawiri nilu Abuja loni latari ipo ati irisi orilẹ ede Naijiria.


To n daamu ẹkun ariwa Naijiria. O ti le ni ọdun mẹwa ti wọn ti n lo ọkọ ofurufu naa lati gbe awọn ohun eelo iranwọ lọ sọdọ awọn araalu to wa lagbegbe naa, ti laasigbo to n waye nibẹ n ba finra. Ni bayii, ajọ isọkan orilẹede agbaye ti dẹkun kiko eroja iranwọ lọ si agbegbe naa Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe aarẹ Muhammadu Buhari ti n ṣe awọn ipade pajawiri nilu Abuja loni latari ipo ati irisi orilẹ ede Naijiria. Atẹjade kan lori opo ayelujara twita fun ọkan ninu oluranlọwọ fun aarẹ, Bashir Ahmad sọ pe awọn gomina mẹfa se ipade ikọkọ pẹlu aarẹ ni ọjọbọ. Ko sọ ohun ti ipade naa dale lori. Awọn gomina ti o wa nibẹ ni, Atiku Bagudu ti ipinlẹ Kebbi, Udom Emmanuel lati ipinlẹ Akwa Ibom ati Aminu Masari ti ipinle Katsina.


Atẹjade kan lori opo ayelujara twita fun ọkan ninu oluranlọwọ fun aarẹ, Bashir Ahmad sọ pe awọn gomina mẹfa se ipade ikọkọ pẹlu aarẹ ni ọjọbọ. Ko sọ ohun ti ipade naa dale lori. Awọn gomina ti o wa nibẹ ni, Atiku Bagudu ti ipinlẹ Kebbi, Udom Emmanuel lati ipinlẹ Akwa Ibom ati Aminu Masari ti ipinle Katsina. Awọn ẹlomiran ni awọn gomina Dafidi Umahi ti ipinlẹ Ebonyi, Simon Lalong ti o jẹ gomina ipinlẹ Plateau ati alaga ẹgbẹ awọn gomina orilẹede Naijiria, Abdulaziz Yari ti o jẹ gomina ipinle Zamfara. Nipa ti awọn Gomina, o tẹ bayi pe: Ipade lori ọrọ aabo orilẹede. Atẹjade Basir Ahmad lori ẹrọ Twitta wi bayi pe:


Awọn ẹlomiran ni awọn gomina Dafidi Umahi ti ipinlẹ Ebonyi, Simon Lalong ti o jẹ gomina ipinlẹ Plateau ati alaga ẹgbẹ awọn gomina orilẹede Naijiria, Abdulaziz Yari ti o jẹ gomina ipinle Zamfara. Nipa ti awọn Gomina, o tẹ bayi pe: Ipade lori ọrọ aabo orilẹede. Atẹjade Basir Ahmad lori ẹrọ Twitta wi bayi pe:


Child marriage: Wo ọmọbìnrin ọdún méjìlá tó ṣè'gbéyàwó pẹ̀lú ọkùnrin méjì láàrin oṣù kan

Eemọ lukutu pẹbẹ. Ọmọdebinrin ẹni ọdun mejila kan lo ṣe igbeyawo tipatipa pẹlu ọkunrin meji laarin oṣu kan ṣoṣo. Ba wo lo ṣe jẹ? Ilu Nairobi lorilẹede Kenya lo ma ti ṣẹlẹ, baba ọmọ naa to n gbe ni ẹkun Narok lapa iwọ oorun olu ilu Kenya lo kọkọ fi ọmọ naa fun ọkunrin kan ẹni ọdun mọkanlelaadọta. Ọmọde yii moribọ nibi igbeyawo tipatipa ọhun, lẹyin naa ni baba rẹ tun fi fun ọkunrin mii to jẹ ẹni ọdun marundinlogoji. Nile ọkunrin keji yii to ṣe igbayawo pẹlu rẹ lo wa ko ti wi pe ajọ ajafẹtọ awọn ọmọde kan gba a silẹ pẹlu atilẹyin awọn oṣiṣẹ ijọba kan. Gbigbe ọmọbinrin ti ko ba to ọdun mehidinlogun niyawo lodi si ofin lorilẹede Kenya.


Ilu Nairobi lorilẹede Kenya lo ma ti ṣẹlẹ, baba ọmọ naa to n gbe ni ẹkun Narok lapa iwọ oorun olu ilu Kenya lo kọkọ fi ọmọ naa fun ọkunrin kan ẹni ọdun mọkanlelaadọta. Ọmọde yii moribọ nibi igbeyawo tipatipa ọhun, lẹyin naa ni baba rẹ tun fi fun ọkunrin mii to jẹ ẹni ọdun marundinlogoji. Nile ọkunrin keji yii to ṣe igbayawo pẹlu rẹ lo wa ko ti wi pe ajọ ajafẹtọ awọn ọmọde kan gba a silẹ pẹlu atilẹyin awọn oṣiṣẹ ijọba kan. Gbigbe ọmọbinrin ti ko ba to ọdun mehidinlogun niyawo lodi si ofin lorilẹede Kenya. Adari ajafẹtọ fawọn ọmọde to doola ọmọdebinrin naa sọ pe ẹnikan lo ta oun lolobo nipa ọrọ ọmọ ọdun mejila naa lasiko ti oun n gbiyuanju lati doola ọmọde miiran. Ọgbẹni Joshua Kaputah ni iṣẹ ati bi ijọba ti gbe ileewe tipa nitori ajakalẹ aarun coronavirus ti jẹ iṣẹlẹ ṣiṣe igbeyawo tipatipa fawọn ọmọde pọ sii. ''Ọpọ idile ni ebi n pa lasiko yii, ati pe maalu meji si mẹta ti wọn yoo gba gẹgẹ bi owo ori lo n mu ọpọ ṣe igbeyawo tulaasi fawọn ọmọde,'' Kaputah lo woye bẹẹ.