“Sugbọn o ṣe ni laanu pe ajọ DSS ko fun ni anfani lati ṣe itọju ara ẹ. “Kete ti a gbọ, ni agbẹjọro agba wa Oloye Mike Ozekhome pasẹ pe ki a bẹrẹ isẹ lati fi ofin si ifiyajẹni naa. Igbakeji alaga ẹgbẹ oṣelu PDP tẹlẹ, Olabode George ti fi aidunnu rẹ han si bi ẹgbẹ oṣelu PDP ko ṣe ni nkan gboogi lati fi dije dupo ni ilẹ Yoruba ni idibo ọdun to n bọ. Ninu ọrọ rẹ lori eto tẹlifiṣọn Arise TV lo ti fi ero rẹ han. Bode George ni ẹgbẹ oṣelu PDP ko dabi ẹgbẹ oṣelu APC to jẹ pe iha Guusu Naijiria ni wọn ti mu ẹni ti yoo dije du ipo aarẹ ni Naijiria ni idibo ọdun to n bọ. Bio tilẹ jẹpe ko darukọ Bola Tinubu, o ṣe afiwe nipa rẹ ati ẹgbẹ oṣelu APC.


Ìlera Nnamdi Kanu ń burú si, àìsàn ń ṣe é láti inú - Agbẹjọ́rò

Ninu ọrọ rẹ lori eto tẹlifiṣọn Arise TV lo ti fi ero rẹ han. Bode George ni ẹgbẹ oṣelu PDP ko dabi ẹgbẹ oṣelu APC to jẹ pe iha Guusu Naijiria ni wọn ti mu ẹni ti yoo dije du ipo aarẹ ni Naijiria ni idibo ọdun to n bọ. Bio tilẹ jẹpe ko darukọ Bola Tinubu, o ṣe afiwe nipa rẹ ati ẹgbẹ oṣelu APC. O ni ti ilẹ Yoruba ko ba ni ipa kan patọ to fẹ lepa ninu eto idibo naa, ko si idi ti awọn eniyan ni ilẹ Yoruba yoo fi dibo fun ẹgbẹ oselu PDP. ‘’Bawo ni mo se fẹ se ipolongo idibo ni ilẹ Yoruba ki wọn wa dibo fun ẹni ti ẹgbẹ oṣelu gbe?’’ A gbọdọ mọ wipe ẹgbẹ oṣelu alatako PDP mu oludije sipo aarẹ ni ilẹ Yoruba nitori naa awọn ni ohun ti wọn fẹ ta, amọ kini ẹgbẹ oṣelu PDP fẹ ta fun awọn ara ilẹ Niajiria? ‘’Ki awn to wa ni iha Ariwa Niajiria fi ọrọ naa yẹ ara wọn wo, ṣe wọn le faramọ ki oludije sipo aarẹ, igbakeji rẹ ati alaga ẹgbẹ ki wọn wa lati iha Guusu Naijiria, se ara wọn le gba iru rẹ.’’ ‘’Ohun ti mo n sọ ni ki ẹ jẹ ki idajoẹ odoodo ati ṣiṣe didara laarin awọn eniyan jọ wọn loju.’’ ‘’Alaga ẹgbẹ oṣelu PDP, Iyorchia Ayu gbọdọ fi ipo silẹ’’


O ni ti ilẹ Yoruba ko ba ni ipa kan patọ to fẹ lepa ninu eto idibo naa, ko si idi ti awọn eniyan ni ilẹ Yoruba yoo fi dibo fun ẹgbẹ oselu PDP. ‘’Bawo ni mo se fẹ se ipolongo idibo ni ilẹ Yoruba ki wọn wa dibo fun ẹni ti ẹgbẹ oṣelu gbe?’’ A gbọdọ mọ wipe ẹgbẹ oṣelu alatako PDP mu oludije sipo aarẹ ni ilẹ Yoruba nitori naa awọn ni ohun ti wọn fẹ ta, amọ kini ẹgbẹ oṣelu PDP fẹ ta fun awọn ara ilẹ Niajiria? ‘’Ki awn to wa ni iha Ariwa Niajiria fi ọrọ naa yẹ ara wọn wo, ṣe wọn le faramọ ki oludije sipo aarẹ, igbakeji rẹ ati alaga ẹgbẹ ki wọn wa lati iha Guusu Naijiria, se ara wọn le gba iru rẹ.’’ ‘’Ohun ti mo n sọ ni ki ẹ jẹ ki idajoẹ odoodo ati ṣiṣe didara laarin awọn eniyan jọ wọn loju.’’ ‘’Alaga ẹgbẹ oṣelu PDP, Iyorchia Ayu gbọdọ fi ipo silẹ’’


Awakọ̀ èrò tíjọba ta ọkọ̀ rẹ̀ lo oṣù mẹ́ta lẹ́wọ̀n, ọmọ rẹ̀ ọdún mẹ́ta tún kú

Ọkunrin kan, Osinachi Ndukwe, ti ko alaye balẹ lori awọn adanwo to de ba nitori awọn igbesẹ aato oju popo ti ijọba ipinlẹ Eko gbe. Ijọba ipinlẹ Eko lo lu awọn ọkọ mẹrinlelaadoje (134) ni gbanjo, to si ta wọn fawọn araalu, lara wọn si ni ọkọ ayọkẹlẹ kan, to jẹ ti Osinachi Ndukwe wa, eyi to fi n gbe ero loju popo. Ijọba Eko lo n gba awọn ọkọ ero ati ti adani lọwọ awọn to ni wọn, ni kete ti wọn ba ti sẹ sawọn ofin to de igboke-gboko ọdọ nipinlẹ naa. Lara awọn ijiya to wa fun awakọ to ba ta eyikeyi ninu awọn ofin irinna naa nipa ni pe ki ijọba ta mọto rẹ tabi ko lọ naju lọgba ẹwọn. Amọ ni ti Osinachi, ijiya mejeeji oke yii lo gba, eyi to tun mu ẹmi ọmọdebinrin to bi lọ lasiko ti ijọba sọ pe o jẹbi ẹsun gbigba opopona ti ko tọ laarin ilu Eko Osinachi lasiko to n gbalejo oludije sipo gomina nipinlẹ Eko labẹ asia ẹgbẹ oselu PDP , Dokita Abdul-Azeez Olajide Adediran ati igbakeji rẹ, Funke Akindele, lo sisọ loju ọrọ yii. Gẹgẹ bi Osinachi se sọ fun Adediran, ti ọpọ eeyan tun mọ si Jandor ati igbakeji rẹ, o ni lootọ ni oun sọ nileẹjọ ti wọn gbe oun lọ pe oun jẹbi.


Lara awọn ijiya to wa fun awakọ to ba ta eyikeyi ninu awọn ofin irinna naa nipa ni pe ki ijọba ta mọto rẹ tabi ko lọ naju lọgba ẹwọn. Amọ ni ti Osinachi, ijiya mejeeji oke yii lo gba, eyi to tun mu ẹmi ọmọdebinrin to bi lọ lasiko ti ijọba sọ pe o jẹbi ẹsun gbigba opopona ti ko tọ laarin ilu Eko Osinachi lasiko to n gbalejo oludije sipo gomina nipinlẹ Eko labẹ asia ẹgbẹ oselu PDP , Dokita Abdul-Azeez Olajide Adediran ati igbakeji rẹ, Funke Akindele, lo sisọ loju ọrọ yii. Gẹgẹ bi Osinachi se sọ fun Adediran, ti ọpọ eeyan tun mọ si Jandor ati igbakeji rẹ, o ni lootọ ni oun sọ nileẹjọ ti wọn gbe oun lọ pe oun jẹbi. Jandor ati Akindele ni wọn lọ sile Osinachi lati ba oun ati aya rẹ kẹdun ofo mẹta to de baa naa, eyiun iku ọmọ rẹ obinrin, bi ijọba se lu mọto rẹ ni gbanjo ati ẹwọn osu mẹta to se. Nigba to n salaye bi isẹlẹ naa se waye, Osinachi ni “Agbẹjẹro kan lo ni ki n sọ fun adajọ pe mo jẹbi ẹsun ti wọn fi kan mi. O ni niwọn igba ti mo kuku ti n sọ tẹlẹ pe mo jẹbi ẹsun ti wọn fi kan mi, ti mo si sọ bẹẹ fun adajọ.


Jandor ati Akindele ni wọn lọ sile Osinachi lati ba oun ati aya rẹ kẹdun ofo mẹta to de baa naa, eyiun iku ọmọ rẹ obinrin, bi ijọba se lu mọto rẹ ni gbanjo ati ẹwọn osu mẹta to se. Nigba to n salaye bi isẹlẹ naa se waye, Osinachi ni “Agbẹjẹro kan lo ni ki n sọ fun adajọ pe mo jẹbi ẹsun ti wọn fi kan mi. O ni niwọn igba ti mo kuku ti n sọ tẹlẹ pe mo jẹbi ẹsun ti wọn fi kan mi, ti mo si sọ bẹẹ fun adajọ. Adajọ wa ni ki n lọ se ẹwọn osu mẹta, ti mo si lọ. Ọgba ẹwọn yii ni mo wa, ti wọn fi ni ọmọ mi obinrin n se aisan, amọ lẹyin ọsẹ meji, ni wọn pada sọ fun mi pe ọmọ naa ti ku. Nigba ti mo pada de lati ọgba ẹwọn, mo lọ lati beere ọkọ mi ti mo fi n sisẹ amọ wọn sọ fun mi pe ọkọ ero naa kii se ti temi mọ, o ti di ti ijọba.


Adajọ wa ni ki n lọ se ẹwọn osu mẹta, ti mo si lọ. Ọgba ẹwọn yii ni mo wa, ti wọn fi ni ọmọ mi obinrin n se aisan, amọ lẹyin ọsẹ meji, ni wọn pada sọ fun mi pe ọmọ naa ti ku. Nigba ti mo pada de lati ọgba ẹwọn, mo lọ lati beere ọkọ mi ti mo fi n sisẹ amọ wọn sọ fun mi pe ọkọ ero naa kii se ti temi mọ, o ti di ti ijọba. Mo wa n beere pe ki lo de lẹyin ti mo ti se ẹwọn osu mẹta, ti ọmọ mi obinrin tun ku, mo sọkun kikoro amọ se ni wọn ti mi sita kuro lẹnu ọna wọn.” Osinachi ni aisi owo ti wọn yoo fi tọju ọmọ oun naa lo mu ko jade laye laipe ọjọ, ti oun si tun padanu ọkọ ti oun fi n sisẹ lẹyin ti oun ti se ẹwọn osu mẹta. Nigba to n fesi si awọn ọrọ abaninujẹ ti ọkunrin naa sọ, Jandor ni lootọ ni ojuse ijọba wa lati gbe ofin ro, ti wọn yoo si fiya jẹ ẹni yoowu to ba tapa si ofin. Amọ o ni ohun ti awọn ko fara mọ ijiya ẹsẹ ti yoo gba irinsẹ ti awọn eeyan fi n sisẹ aje, lati ri ọwọ mu lọ sẹnu kuro lọwọ wọn.


Mo wa n beere pe ki lo de lẹyin ti mo ti se ẹwọn osu mẹta, ti ọmọ mi obinrin tun ku, mo sọkun kikoro amọ se ni wọn ti mi sita kuro lẹnu ọna wọn.” Osinachi ni aisi owo ti wọn yoo fi tọju ọmọ oun naa lo mu ko jade laye laipe ọjọ, ti oun si tun padanu ọkọ ti oun fi n sisẹ lẹyin ti oun ti se ẹwọn osu mẹta. Nigba to n fesi si awọn ọrọ abaninujẹ ti ọkunrin naa sọ, Jandor ni lootọ ni ojuse ijọba wa lati gbe ofin ro, ti wọn yoo si fiya jẹ ẹni yoowu to ba tapa si ofin. Amọ o ni ohun ti awọn ko fara mọ ijiya ẹsẹ ti yoo gba irinsẹ ti awọn eeyan fi n sisẹ aje, lati ri ọwọ mu lọ sẹnu kuro lọwọ wọn. O wa n beere pe ti ijọba ba ti gba mọto ero ti Osinachi fi n sisẹ lọwọ rẹ, bawo ni wọn se fẹ ko wa laye tabi ko bọ ẹbi rẹ? “To ba jẹ pe o ti lo akoko to yẹ ni ọgba ẹwọn, ti wọn si gbe ọkọ ayọkẹlẹ rẹ fun ẹnikan lati maa ba ọ fi sisẹ, o seese ki ọmọ rẹ si wa laye bayii. A ba ọ kẹdun lori eleyi, amọ emi ati oludije igbakeji mi wa sibi lati wa wo ba se le seranwọ fun ọ lati mu idẹrun ati itunu ba isoro to n la kọja.” Jandor sa salaye pe kii se pe oun n fara mọ pe ki awọn eeyan maa huwa ti ko tọ loju popo amọ o ni iwa ailaanu ni ki ijọba gba orisun ọrọ aje kuro lọwọ araalu fun ijiya ẹsẹ.


O wa n beere pe ti ijọba ba ti gba mọto ero ti Osinachi fi n sisẹ lọwọ rẹ, bawo ni wọn se fẹ ko wa laye tabi ko bọ ẹbi rẹ? “To ba jẹ pe o ti lo akoko to yẹ ni ọgba ẹwọn, ti wọn si gbe ọkọ ayọkẹlẹ rẹ fun ẹnikan lati maa ba ọ fi sisẹ, o seese ki ọmọ rẹ si wa laye bayii. A ba ọ kẹdun lori eleyi, amọ emi ati oludije igbakeji mi wa sibi lati wa wo ba se le seranwọ fun ọ lati mu idẹrun ati itunu ba isoro to n la kọja.” Jandor sa salaye pe kii se pe oun n fara mọ pe ki awọn eeyan maa huwa ti ko tọ loju popo amọ o ni iwa ailaanu ni ki ijọba gba orisun ọrọ aje kuro lọwọ araalu fun ijiya ẹsẹ. O fikun pe alaye ree ti isoro eto aabo se n buru si loju popo nitori bi ijọba se n gba orisun ọrọ aje araalu lẹnu wọn. Wayi o, ijọba ipinlẹ Eko ti wa salaye idi to fi ta ọkọ to to mẹrinlelaadoje ti wọn gbẹsẹ le nitori bi awọn awakọ se tapa si awọn ofin to de eto irinna nipinlẹ naa. Igbesẹ naa, eyi to ti fa awuyewuye lawọn oju opo ayelujara, ti ọpọ eeyan si ni igbesẹ ijọba naa buru jai, to si ku diẹ kaato.


O fikun pe alaye ree ti isoro eto aabo se n buru si loju popo nitori bi ijọba se n gba orisun ọrọ aje araalu lẹnu wọn. Wayi o, ijọba ipinlẹ Eko ti wa salaye idi to fi ta ọkọ to to mẹrinlelaadoje ti wọn gbẹsẹ le nitori bi awọn awakọ se tapa si awọn ofin to de eto irinna nipinlẹ naa. Igbesẹ naa, eyi to ti fa awuyewuye lawọn oju opo ayelujara, ti ọpọ eeyan si ni igbesẹ ijọba naa buru jai, to si ku diẹ kaato. Awọn eeyan to ni awọn mọto naa, ni ọpọ fidio to wa lori ayelujara se afihan wọn, bi wọn se n gbe ara asanl nigba tijọba Eko n lu gbanjo le awọn ọkọ naa lori fun tita. Amọ amugbalẹgbẹ fun gomina Babajide Sanwo-Olu feto isẹ iroyin igbalode, Jubril Gawat, ti wa salaye idi tijọba fi se bẹẹ loju opo Twitter rẹ. Gawat, ninu akọle ikede kan to pe ni “ootọ ọrọ nipa igbesẹ bijọba ipinlẹ Eko se n lu gbanjo” ni eyi wa nibamu pẹlu ofin.


Awọn eeyan to ni awọn mọto naa, ni ọpọ fidio to wa lori ayelujara se afihan wọn, bi wọn se n gbe ara asanl nigba tijọba Eko n lu gbanjo le awọn ọkọ naa lori fun tita. Amọ amugbalẹgbẹ fun gomina Babajide Sanwo-Olu feto isẹ iroyin igbalode, Jubril Gawat, ti wa salaye idi tijọba fi se bẹẹ loju opo Twitter rẹ. Gawat, ninu akọle ikede kan to pe ni “ootọ ọrọ nipa igbesẹ bijọba ipinlẹ Eko se n lu gbanjo” ni eyi wa nibamu pẹlu ofin. Gawat ni ọpọ awọn mọto ti wọn gbẹsẹle naa lo jẹ ko san owo itanran lasan amọ se ni awọn to ni wọn pa wọn ti sọdọ ijọba, tijba ko si ni nnkan to fẹ fi wọn se ju ko lu wọn ni gbanjo lọ. “Ọpọ awọn kọ naa lo gba ọna ti ko yẹ, ti wọn si gbẹsẹ le wọn amọ awọn awakọ miran sa lọ nitori wn ko fẹ koju ileẹjọ. Igbesẹ lilu awọn mọto naa ni gbanjo ti igbimọ amusẹya n se lo wa lati fi ewe ọmọ mọ awọn araalu leti pe ki wọn ye tapa sawọn ofin to de eto irinna loju popo.” Gawat ni oun lero pe igbesẹ naa yoo jẹ arikọgbọn fun awọn awakọ to kundun asa yii nitori ofin ko mọ oju ẹnikẹni.


Gawat ni ọpọ awọn mọto ti wọn gbẹsẹle naa lo jẹ ko san owo itanran lasan amọ se ni awọn to ni wọn pa wọn ti sọdọ ijọba, tijba ko si ni nnkan to fẹ fi wọn se ju ko lu wọn ni gbanjo lọ. “Ọpọ awọn kọ naa lo gba ọna ti ko yẹ, ti wọn si gbẹsẹ le wọn amọ awọn awakọ miran sa lọ nitori wn ko fẹ koju ileẹjọ. Igbesẹ lilu awọn mọto naa ni gbanjo ti igbimọ amusẹya n se lo wa lati fi ewe ọmọ mọ awọn araalu leti pe ki wọn ye tapa sawọn ofin to de eto irinna loju popo.” Gawat ni oun lero pe igbesẹ naa yoo jẹ arikọgbọn fun awọn awakọ to kundun asa yii nitori ofin ko mọ oju ẹnikẹni. Olori ile aṣoju sofin  orilẹ-ede yii Femi Gbajabiamila ti kede pe Aare Muhammadu Buhari ko ni pẹ́ gbe aba isuna 2023 wa. O ni pe ninu ọsẹ akọkọ, osu Kẹwaa yoo  gbe aba isuno orilẹ-ede yii ti ọdun 2023 wa siwaju ile igbimọ asofin  . Gbajabiamila ni trillionu okandinlogun le die naira ni Aare Muhamadu Buhari yoo gbe wa si ile igbimo asoju sofin Gbajabiamila sọ iroyin yii nigbati o se abewo sii ibi atunṣe ton nlo lọwọ si gbogon ile igbimọ aṣojú  sofin eyi ti awọn agbasese yoo paari nipari osu kejo ọdun 2023 Oni atunse ile igbimọ aṣoju sofin orilẹ-ede yii yo wa ni ibamu pelu awọn ile igbimọ asofin ka kiri agbaye.


Olori ile aṣoju sofin  orilẹ-ede yii Femi Gbajabiamila ti kede pe Aare Muhammadu Buhari ko ni pẹ́ gbe aba isuna 2023 wa. O ni pe ninu ọsẹ akọkọ, osu Kẹwaa yoo  gbe aba isuno orilẹ-ede yii ti ọdun 2023 wa siwaju ile igbimọ asofin  . Gbajabiamila ni trillionu okandinlogun le die naira ni Aare Muhamadu Buhari yoo gbe wa si ile igbimo asoju sofin Gbajabiamila sọ iroyin yii nigbati o se abewo sii ibi atunṣe ton nlo lọwọ si gbogon ile igbimọ aṣojú  sofin eyi ti awọn agbasese yoo paari nipari osu kejo ọdun 2023 Oni atunse ile igbimọ aṣoju sofin orilẹ-ede yii yo wa ni ibamu pelu awọn ile igbimọ asofin ka kiri agbaye. O ro awọn agbasese naa lati yaara si iṣẹ, Atunṣe ile aṣoju sofin yoo paari ninu osu kejo ọdun ton bo.


O ro awọn agbasese naa lati yaara si iṣẹ, Atunṣe ile aṣoju sofin yoo paari ninu osu kejo ọdun ton bo.


Queen Elizabeth II: Wo bí àwọn ìlànà ìsìnkú Ọbabìnrin yóò ṣe wáyé lónìí

Lẹyin ọpọ ọjọ ti wọn ti tẹ posi oku Ọbabinrin nitẹ ẹyẹ, iyoku ara rẹ yoo bẹrẹ irinajo ikẹyin laarọ oni ọjọ Aje gẹgẹ bi ara eto isinku alarinrin ti wọn la kalẹ - yoo kọkọ lọ si ile ijọsin Westminster Abbey, fun akanse isin idagbere niwaju ẹgbẹlẹgbẹ eeyan, lẹyin naa ni yoo lọ si Winsor Castle fun isin idagbere miran, ki wọn to wa lọ sin oku rẹ ni idakọnkọ. Oni yoo jẹ ọjọ ayẹyẹ eyi ti ko tii waye mọ lati igba ti wọn ti se ayẹyẹ isinkua alarinrin kẹyin fun Winston Churchill ni bii ọgọta ọdun sẹyin. Koda, Ọbabinrin funra gan se afikun si awọn ilana isinku naa, gẹgẹ bii aafin Buckingham ti sọ. Wo bí àwọn ìlànà ìsìnkú Ọbabìnrin yóò ṣe wáyé lónìí ọjọ Aje, ọjọ Kọkandinloguun osu Kẹsan. Aago mẹfa abọ aarọ ni wọn yoo tẹ oku Ọbabinrin nitẹ ẹyẹ, ti awọn eeyan to kẹyin yoo si to lọwọọwọ kọja lara posi rẹ. Wọn yoo silẹkun Westminster Abbey fun isinku naa ni aago mẹjọ aarọ.


Wo bí àwọn ìlànà ìsìnkú Ọbabìnrin yóò ṣe wáyé lónìí ọjọ Aje, ọjọ Kọkandinloguun osu Kẹsan. Aago mẹfa abọ aarọ ni wọn yoo tẹ oku Ọbabinrin nitẹ ẹyẹ, ti awọn eeyan to kẹyin yoo si to lọwọọwọ kọja lara posi rẹ. Wọn yoo silẹkun Westminster Abbey fun isinku naa ni aago mẹjọ aarọ. Nigba to ba di aago mọkanla kọja isẹju mẹrindinlogun, wọn yoo gbe posi Ọbabinrin pẹlu ọkọ ẹlẹsin. Awọn eeyan yoo si to ni ọwọọwọ lati aafin lọ si Westminster Abbey, tawọn ọmọ ogun oju omi yoo si maa yin ibọn. Ọdun 1979 ni wọn lo ọkọ ẹlẹsin naa kẹyin lasiko isinku aburo baba Ọmọọba Phillip, eyiun Ọlọla Mountbatten, ti awọn awakọ oju omi mejilelogoje latinu ikọ ologun oju omi yoo maa wa.


Nigba to ba di aago mọkanla kọja isẹju mẹrindinlogun, wọn yoo gbe posi Ọbabinrin pẹlu ọkọ ẹlẹsin. Awọn eeyan yoo si to ni ọwọọwọ lati aafin lọ si Westminster Abbey, tawọn ọmọ ogun oju omi yoo si maa yin ibọn. Ọdun 1979 ni wọn lo ọkọ ẹlẹsin naa kẹyin lasiko isinku aburo baba Ọmọọba Phillip, eyiun Ọlọla Mountbatten, ti awọn awakọ oju omi mejilelogoje latinu ikọ ologun oju omi yoo maa wa. Ọmọọba Charles Kẹta yoo maa rin bọ lẹyin ọkọ ẹlẹsin naa pẹlu ọmọọba obinrin,  Duke ti York ati Earl ti Wessex. Lẹyin naa ni awọn ọmọọmọ Ọbabinrin yoo to tẹle wọn, eyiun Ọmọọba Wales, Duke ti Sussex ati Peter Phillips. Isin ikẹyin ti yoo waye ni Westminster Abbey fun Ọbabinrin.


Ọmọọba Charles Kẹta yoo maa rin bọ lẹyin ọkọ ẹlẹsin naa pẹlu ọmọọba obinrin,  Duke ti York ati Earl ti Wessex. Lẹyin naa ni awọn ọmọọmọ Ọbabinrin yoo to tẹle wọn, eyiun Ọmọọba Wales, Duke ti Sussex ati Peter Phillips. Isin ikẹyin ti yoo waye ni Westminster Abbey fun Ọbabinrin. Awọn ologun ilẹ Scotland ati Ireland, ọ̀wọ́ ologun Gurkhas ati ologun ofurufu , ti apapọ wọn to igba niye, ni yoo fi ilu ati orin gbe. Aago mọkanla ku isẹju mẹjọ ni wọn yoo gbe posi Ọbabinrin de Abbey, ti isin idagbere yoo si bẹrẹ ni aago mọkanla aarọ. Ni aago mejila ku isẹju marun, ni wọn yoo fọn ipe ikẹyin, ti idakẹ rọrọ isẹju meji yoo si waye ni Abbey ati ni jake jado ilẹ UK.


Awọn ologun ilẹ Scotland ati Ireland, ọ̀wọ́ ologun Gurkhas ati ologun ofurufu , ti apapọ wọn to igba niye, ni yoo fi ilu ati orin gbe. Aago mọkanla ku isẹju mẹjọ ni wọn yoo gbe posi Ọbabinrin de Abbey, ti isin idagbere yoo si bẹrẹ ni aago mọkanla aarọ. Ni aago mejila ku isẹju marun, ni wọn yoo fọn ipe ikẹyin, ti idakẹ rọrọ isẹju meji yoo si waye ni Abbey ati ni jake jado ilẹ UK. Orin ibilẹ ilẹ UK ti afọnfere ọba yoo kọ, ni wọn yoo fi kasẹ isin idagbere naa nilẹ ni deede aago mejila ọsan. Lara awọn alejo ẹgbẹrun meji ti yoo peju sibi isinku naa ni awọn idile ọba, awọn eekan oselu nilẹ UK atawọn olori orilẹede jakejado agbaye, atawọn ẹgbẹ alaanu ti bvabinrin n se atilẹyin fun. Lẹyin isin idagbere naa, wọn yoo to lọwọọwọ tẹle posi naa lati Westminster Abbey lọ si Wellington Arch.


Orin ibilẹ ilẹ UK ti afọnfere ọba yoo kọ, ni wọn yoo fi kasẹ isin idagbere naa nilẹ ni deede aago mejila ọsan. Lara awọn alejo ẹgbẹrun meji ti yoo peju sibi isinku naa ni awọn idile ọba, awọn eekan oselu nilẹ UK atawọn olori orilẹede jakejado agbaye, atawọn ẹgbẹ alaanu ti bvabinrin n se atilẹyin fun. Lẹyin isin idagbere naa, wọn yoo to lọwọọwọ tẹle posi naa lati Westminster Abbey lọ si Wellington Arch. Ọba ati awọn mọlẹbi ninu idile ọba ni yoo maa rin tẹle posi naa. Aago mẹrin irọlẹ ni wọn yoo se isin fifi eeru fun eeru. Ẹtahoro ero ti wọn jẹ kikida awọn eeyan to sunmọ Ọbabinrin nigba aye rẹ, ti wọn ko ju ẹgbẹrin lọ, ni yoo peju sibi isin naa.


Ọba ati awọn mọlẹbi ninu idile ọba ni yoo maa rin tẹle posi naa. Aago mẹrin irọlẹ ni wọn yoo se isin fifi eeru fun eeru. Ẹtahoro ero ti wọn jẹ kikida awọn eeyan to sunmọ Ọbabinrin nigba aye rẹ, ti wọn ko ju ẹgbẹrin lọ, ni yoo peju sibi isin naa. Olori ile Windsor, David Conner ni yoo dari isin naa, ti Bisọọbu agba ti Canterbury, Justin Welby yoo si sure fun wọn. Lẹyin eyi ni wọn yoo gbe iyoku ara Ọbabinrin si itẹ oku awọn idile ọba. Ni ọwọ irọlẹ lẹyin isin idakọnkọ ti yoo waye ninu ile ijọsin niranti King George VI to wa ninu ile ijọsin St George, ni wọn yoo sin Ọbabinrin sẹgbẹ ọkọ rẹ, Duke ti Edinburgh.


Olori ile Windsor, David Conner ni yoo dari isin naa, ti Bisọọbu agba ti Canterbury, Justin Welby yoo si sure fun wọn. Lẹyin eyi ni wọn yoo gbe iyoku ara Ọbabinrin si itẹ oku awọn idile ọba. Ni ọwọ irọlẹ lẹyin isin idakọnkọ ti yoo waye ninu ile ijọsin niranti King George VI to wa ninu ile ijọsin St George, ni wọn yoo sin Ọbabinrin sẹgbẹ ọkọ rẹ, Duke ti Edinburgh. Oni ọjọ Aje, tii se ọjọ isinmi Bank Holiday nilẹ UK, ni isinku Ọbabinrin Elizabeth Keji to waja. Aago mẹfa abọ aarọ ni wọn yoo tẹ oku Ọbabinrin nitẹ ẹyẹ, ti awọn eeyan to kẹyin yoo si to lọwọọwọ kọja lara posi rẹ. Wọn yoo silẹkun Westminster Abbey fun isinku naa ni aago mẹjọ aarọ.


Oni ọjọ Aje, tii se ọjọ isinmi Bank Holiday nilẹ UK, ni isinku Ọbabinrin Elizabeth Keji to waja. Aago mẹfa abọ aarọ ni wọn yoo tẹ oku Ọbabinrin nitẹ ẹyẹ, ti awọn eeyan to kẹyin yoo si to lọwọọwọ kọja lara posi rẹ. Wọn yoo silẹkun Westminster Abbey fun isinku naa ni aago mẹjọ aarọ. Nigba to ba di aago mọkanla kọja isẹju mẹrindinlogun, wọn yoo gbe posi Ọbabinrin pẹlu ọkọ ẹlẹsin. Awọn eeyan yoo si to ni ọwọọwọ lati aafin lọ si Westminster Abbey, tawọn ọmọ ogun oju omi yoo si maa yin ibọn. Ọdun 1979 ni wọn lo ọkọ ẹlẹsin naa kẹyin lasiko isinku aburo baba Ọmọọba Phillip, eyiun Ọlọla Mountbatten, ti awọn awakọ oju omi mejilelogoje latinu ikọ ologun oju omi yoo maa wa.


Nigba to ba di aago mọkanla kọja isẹju mẹrindinlogun, wọn yoo gbe posi Ọbabinrin pẹlu ọkọ ẹlẹsin. Awọn eeyan yoo si to ni ọwọọwọ lati aafin lọ si Westminster Abbey, tawọn ọmọ ogun oju omi yoo si maa yin ibọn. Ọdun 1979 ni wọn lo ọkọ ẹlẹsin naa kẹyin lasiko isinku aburo baba Ọmọọba Phillip, eyiun Ọlọla Mountbatten, ti awọn awakọ oju omi mejilelogoje latinu ikọ ologun oju omi yoo maa wa. Ọmọọba Charles Kẹta yoo maa rin bọ lẹyin ọkọ ẹlẹsin naa pẹlu ọmọọba obinrin,  Duke ti York ati Earl ti Wessex. Lẹyin naa ni awọn ọmọọmọ Ọbabinrin yoo to tẹle wọn, eyiun Ọmọọba Wales, Duke ti Sussex ati Peter Phillips. Isin ikẹyin ti yoo waye ni Westminster Abbey fun Ọbabinrin: Awọn ologun ilẹ Scotland ati Ireland, ọ̀wọ́ ologun Gurkhas ati ologun ofurufu , ti apapọ wọn to igba niye, ni yoo fi ilu ati orin gbe.


Ọmọọba Charles Kẹta yoo maa rin bọ lẹyin ọkọ ẹlẹsin naa pẹlu ọmọọba obinrin,  Duke ti York ati Earl ti Wessex. Lẹyin naa ni awọn ọmọọmọ Ọbabinrin yoo to tẹle wọn, eyiun Ọmọọba Wales, Duke ti Sussex ati Peter Phillips. Isin ikẹyin ti yoo waye ni Westminster Abbey fun Ọbabinrin: Awọn ologun ilẹ Scotland ati Ireland, ọ̀wọ́ ologun Gurkhas ati ologun ofurufu , ti apapọ wọn to igba niye, ni yoo fi ilu ati orin gbe. Aago mọkanla ku isẹju mẹjọ ni wọn yoo gbe posi Ọbabinrin de Abbey, ti isin idagbere yoo si bẹrẹ ni aago mọkanla aarọ. Ni aago mejila ku isẹju marun, ni wọn yoo fọn ipe ikẹyin, ti idakẹ rọrọ isẹju meji yoo si waye ni Abbey ati ni jake jado ilẹ UK. Orin ibilẹ ilẹ UK ti afọnfere ọba yoo kọ, ni wọn yoo fi kasẹ isin idagbere naa nilẹ ni deede aago mejila ọsan.


Aago mọkanla ku isẹju mẹjọ ni wọn yoo gbe posi Ọbabinrin de Abbey, ti isin idagbere yoo si bẹrẹ ni aago mọkanla aarọ. Ni aago mejila ku isẹju marun, ni wọn yoo fọn ipe ikẹyin, ti idakẹ rọrọ isẹju meji yoo si waye ni Abbey ati ni jake jado ilẹ UK. Orin ibilẹ ilẹ UK ti afọnfere ọba yoo kọ, ni wọn yoo fi kasẹ isin idagbere naa nilẹ ni deede aago mejila ọsan. Lara awọn alejo ẹgbẹrun meji ti yoo peju sibi isinku naa ni awọn idile ọba, awọn eekan oselu nilẹ UK atawọn olori orilẹede jakejado agbaye, atawọn ẹgbẹ alaanu ti bvabinrin n se atilẹyin fun. Lẹyin isin idagbere naa, wọn yoo to lọwọọwọ tẹle posi naa lati Westminster Abbey lọ si Wellington Arch. Ọba ati awọn mọlẹbi ninu idile ọba ni yoo maa rin tẹle posi naa.


Lara awọn alejo ẹgbẹrun meji ti yoo peju sibi isinku naa ni awọn idile ọba, awọn eekan oselu nilẹ UK atawọn olori orilẹede jakejado agbaye, atawọn ẹgbẹ alaanu ti bvabinrin n se atilẹyin fun. Lẹyin isin idagbere naa, wọn yoo to lọwọọwọ tẹle posi naa lati Westminster Abbey lọ si Wellington Arch. Ọba ati awọn mọlẹbi ninu idile ọba ni yoo maa rin tẹle posi naa. Aago mẹrin irọlẹ ni wọn yoo se isin fifi eeru fun eeru. Ẹtahoro ero ti wọn jẹ kikida awọn eeyan to sunmọ Ọbabinrin nigba aye rẹ, ti wọn ko ju ẹgbẹrin lọ, ni yoo peju sibi isin naa. Olori ile Windsor, David Conner ni yoo dari isin naa, ti Bisọọbu agba ti Canterbury, Justin Welby yoo si sure fun wọn.


Aago mẹrin irọlẹ ni wọn yoo se isin fifi eeru fun eeru. Ẹtahoro ero ti wọn jẹ kikida awọn eeyan to sunmọ Ọbabinrin nigba aye rẹ, ti wọn ko ju ẹgbẹrin lọ, ni yoo peju sibi isin naa. Olori ile Windsor, David Conner ni yoo dari isin naa, ti Bisọọbu agba ti Canterbury, Justin Welby yoo si sure fun wọn. Lẹyin eyi ni wọn yoo gbe iyoku ara Ọbabinrin si itẹ oku awọn idile ọba. Ni ọwọ irọlẹ lẹyin isin idakọnkọ ti yoo waye ninu ile ijọsin niranti King George VI to wa ninu ile ijọsin St George, ni wọn yoo sin Ọbabinrin sẹgbẹ ọkọ rẹ, Duke ti Edinburgh. Posi Ọbabinrin yoo wa ni itẹ oku ni gbọngan Westminster fun odidi ọjọ kẹrin, eyi  si ni ọjọ to kẹyin ti isinku yoo fi waye.


Lẹyin eyi ni wọn yoo gbe iyoku ara Ọbabinrin si itẹ oku awọn idile ọba. Ni ọwọ irọlẹ lẹyin isin idakọnkọ ti yoo waye ninu ile ijọsin niranti King George VI to wa ninu ile ijọsin St George, ni wọn yoo sin Ọbabinrin sẹgbẹ ọkọ rẹ, Duke ti Edinburgh. Posi Ọbabinrin yoo wa ni itẹ oku ni gbọngan Westminster fun odidi ọjọ kẹrin, eyi  si ni ọjọ to kẹyin ti isinku yoo fi waye. Ojoojumọ ni wọn fi si gbọngan naa silẹ lai ti ilẹkun rẹ fawọn araalu lati maa to kọja lẹba posi naa, ti wọn si n bu ọ̀wọ̀ ikẹyin oku Ọbabinrin, eyi ti yoo waye di aago mẹfa aarọ ọjọ Aje. Awọn to ba si nifẹ lati bu ọwọ ikẹyin yii naa le maa wo bo se n lọ loju opo BBC lagbaye. Amọ awọn ilana igbesẹ yii ni yoo maa waye ni ojoojumọ.


Ojoojumọ ni wọn fi si gbọngan naa silẹ lai ti ilẹkun rẹ fawọn araalu lati maa to kọja lẹba posi naa, ti wọn si n bu ọ̀wọ̀ ikẹyin oku Ọbabinrin, eyi ti yoo waye di aago mẹfa aarọ ọjọ Aje. Awọn to ba si nifẹ lati bu ọwọ ikẹyin yii naa le maa wo bo se n lọ loju opo BBC lagbaye. Amọ awọn ilana igbesẹ yii ni yoo maa waye ni ojoojumọ. Oni yii ni ọjọ kẹrin ti wọn ti tẹ posi Ọbabinrin ni itẹ ẹyẹ ni gbọngan Westminster, oni yii naa si ni asekagba igbesẹ titẹ posi naa ni itẹ ẹyẹ. Awọn araalu ni wọn n to lọwọọwọ kọja lara posi Ọbabinrin ti wọn ko si silẹ, eyi ti wọn gbe ka ori pepele kan. Ẹgbẹlẹgbẹ awọn olubanikẹdun lo ti bu ọ̀wọ̀ ikẹyin fun Ọbabinrin naa ti ile nla ti wọn pe ni 11th Century, eyi to jẹ abala to tii pẹ julọ ninu aafin Westminster. Obitibiti ero si lo to sori ila gbọọrọ, koda, o ti gun de South Bank, kọja National Theather, lọ si Tate Modern ati HMS Belfast titi de Southwark Park.


Oni yii ni ọjọ kẹrin ti wọn ti tẹ posi Ọbabinrin ni itẹ ẹyẹ ni gbọngan Westminster, oni yii naa si ni asekagba igbesẹ titẹ posi naa ni itẹ ẹyẹ. Awọn araalu ni wọn n to lọwọọwọ kọja lara posi Ọbabinrin ti wọn ko si silẹ, eyi ti wọn gbe ka ori pepele kan. Ẹgbẹlẹgbẹ awọn olubanikẹdun lo ti bu ọ̀wọ̀ ikẹyin fun Ọbabinrin naa ti ile nla ti wọn pe ni 11th Century, eyi to jẹ abala to tii pẹ julọ ninu aafin Westminster. Obitibiti ero si lo to sori ila gbọọrọ, koda, o ti gun de South Bank, kọja National Theather, lọ si Tate Modern ati HMS Belfast titi de Southwark Park. Ijọba ilẹ UK ti wa tẹ iwe atọnisọna kan sita fun awọn eeyan lati maa tẹle loju opo ayelujara YouTube. To ba si ni ibeere lori awọn nnkan to le mu dani ati eyi ti o ko le mu wọle sibẹ, lọ ka iwe atọnisọna naa. Ni deede aago mẹjọ alẹ, wọn yoo se idakẹjẹẹ isẹju kan jakejado ilẹ UK, ti wọn si gba awọn eeyan niyanju lati se eto idakẹjẹẹ naa ninu ile wọn, loju popo pẹlu awọn aladugbo tabi nibi ipejọpọ awujọ tabi isọ oru.


Ijọba ilẹ UK ti wa tẹ iwe atọnisọna kan sita fun awọn eeyan lati maa tẹle loju opo ayelujara YouTube. To ba si ni ibeere lori awọn nnkan to le mu dani ati eyi ti o ko le mu wọle sibẹ, lọ ka iwe atọnisọna naa. Ni deede aago mẹjọ alẹ, wọn yoo se idakẹjẹẹ isẹju kan jakejado ilẹ UK, ti wọn si gba awọn eeyan niyanju lati se eto idakẹjẹẹ naa ninu ile wọn, loju popo pẹlu awọn aladugbo tabi nibi ipejọpọ awujọ tabi isọ oru. Saaju idakẹjẹẹ naa, akanse isin adura yoo waye ni Kelpies, nibi ti ère ẹsin to ga to iwọn ẹsẹ bata mejidinlọgọrun wa, to si wa lẹba Falkirk. Atupa mẹrindinlọgọrun - atupa ọkọọkan fun iye ọdun kọọkan ti Ọbabinrin lo - ni wọn yoo tan lori omi to yi ere ẹsin naa ka. Awọn Olori orilẹede nireti wa pe wọn yoo bẹrẹ si ni de silu London fun ayẹyẹ isinku Ọbabinrin.


Saaju idakẹjẹẹ naa, akanse isin adura yoo waye ni Kelpies, nibi ti ère ẹsin to ga to iwọn ẹsẹ bata mejidinlọgọrun wa, to si wa lẹba Falkirk. Atupa mẹrindinlọgọrun - atupa ọkọọkan fun iye ọdun kọọkan ti Ọbabinrin lo - ni wọn yoo tan lori omi to yi ere ẹsin naa ka. Awọn Olori orilẹede nireti wa pe wọn yoo bẹrẹ si ni de silu London fun ayẹyẹ isinku Ọbabinrin. Diẹ lara wọn nireti wa pe wọn yoo fi ọwọ si iwe ibanikẹdun ni ile Lancaster. Ọba Charles Kẹta yoo ba Olootu ijọba UK, Liz Truss fikunlukun ni aafin Buckingham. Ọba ati olori rẹ, Camilla yoo tun gbalejo awọn olori orilẹede pẹlu awọn alejo pataki lati ilẹ okeere nibi akanse alarinrin naa.


Diẹ lara wọn nireti wa pe wọn yoo fi ọwọ si iwe ibanikẹdun ni ile Lancaster. Ọba Charles Kẹta yoo ba Olootu ijọba UK, Liz Truss fikunlukun ni aafin Buckingham. Ọba ati olori rẹ, Camilla yoo tun gbalejo awọn olori orilẹede pẹlu awọn alejo pataki lati ilẹ okeere nibi akanse alarinrin naa. Nigba to ba di ọsan gangan, Olootu Ijọba yoo pade pọ pẹlu awọn olori orilẹede lati ilẹ okeere, to fi mọ Micheal Martin ti Taoiseach, Justin Trudeau to jẹ olootu ijọba ni Canada, aarẹ Andrzej Duda ti Poland ati aarẹ ilẹ Amẹrika, Joe Biden. Oni Ojo Abameta, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu kesan an yii ni ọjọ keta ninu ọjọ mẹrin ti oku Obabinrin Elizabeth yoo lo ni ibẹ. Gbongan yii si ni ara Obabinrin elizabeth yoo wa titi ti wọn yoo fi lọ sin in sile ikẹyin rẹ.


Nigba to ba di ọsan gangan, Olootu Ijọba yoo pade pọ pẹlu awọn olori orilẹede lati ilẹ okeere, to fi mọ Micheal Martin ti Taoiseach, Justin Trudeau to jẹ olootu ijọba ni Canada, aarẹ Andrzej Duda ti Poland ati aarẹ ilẹ Amẹrika, Joe Biden. Oni Ojo Abameta, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu kesan an yii ni ọjọ keta ninu ọjọ mẹrin ti oku Obabinrin Elizabeth yoo lo ni ibẹ. Gbongan yii si ni ara Obabinrin elizabeth yoo wa titi ti wọn yoo fi lọ sin in sile ikẹyin rẹ. Koda, won ti gba awọn ero niyanju pe ki awọn mii ma rinrinajo mọ lati wa wo oku Obabinrin nitoripe ila naa ti gun ju lasiko yii nitori pe ero ti pọ ju ti wọn fẹ bu ọla fun un. Opo ero lo ti n wa bu ọla ikẹyin fun Obabinrin nigba ti wọn ṣi tun n reti ọpọlọpọ ero lati wa ba wọn kẹdun nibẹ. Ni ile nla 11th - Century to jẹ ile apa ibi ti wọn ti kọ tipẹ lati ọdun gbọgbọrọ sẹyin ni posi naa yoo wa.


Koda, won ti gba awọn ero niyanju pe ki awọn mii ma rinrinajo mọ lati wa wo oku Obabinrin nitoripe ila naa ti gun ju lasiko yii nitori pe ero ti pọ ju ti wọn fẹ bu ọla fun un. Opo ero lo ti n wa bu ọla ikẹyin fun Obabinrin nigba ti wọn ṣi tun n reti ọpọlọpọ ero lati wa ba wọn kẹdun nibẹ. Ni ile nla 11th - Century to jẹ ile apa ibi ti wọn ti kọ tipẹ lati ọdun gbọgbọrọ sẹyin ni posi naa yoo wa. Iya Obabinrin Elizabeth ni wọn tẹ oku rẹ sinu ile nla yii kẹyin lọdun 2002 nigba to salaisi. O le ni ẹgbẹrun lọna igba eeyan to wa wo oku Iya Obabinrin Elizabeth nigba naa. Bayii ni yoo ṣe waye lọjoojumọ.


Iya Obabinrin Elizabeth ni wọn tẹ oku rẹ sinu ile nla yii kẹyin lọdun 2002 nigba to salaisi. O le ni ẹgbẹrun lọna igba eeyan to wa wo oku Iya Obabinrin Elizabeth nigba naa. Bayii ni yoo ṣe waye lọjoojumọ. Wọ́n yoo gbe Posi Obabinrin Elizabeth kuro ni aafin Buckingham lọ si gbongan nla Westminster loni. To ba ti di ọsan ni awọn ọmọ ogun yoo maa yan bi ologun lati bu ẹyẹ fun oloogbe naa. Ni Westminster ni won yoo tẹ oku Obabinrin Elizabeth si fún ọjọ mẹrin ṣaaju eto isinku rẹ ti yoo waye lọjọ aje to m bọ.


Wọ́n yoo gbe Posi Obabinrin Elizabeth kuro ni aafin Buckingham lọ si gbongan nla Westminster loni. To ba ti di ọsan ni awọn ọmọ ogun yoo maa yan bi ologun lati bu ẹyẹ fun oloogbe naa. Ni Westminster ni won yoo tẹ oku Obabinrin Elizabeth si fún ọjọ mẹrin ṣaaju eto isinku rẹ ti yoo waye lọjọ aje to m bọ. Awọn eeyna yoo ni anfani lati wa maa wo oku Obabinrin naa. Lónìí ni òkú Obabìnrin Elizabeth yóò kúrò ní Buckingham ló sí Westminster Hall pẹ̀lú ikọ̀ ọmọ ogun Posi Ọbabinrin ti gbera kuro ni Balmoral, lọ si Edinburgh saaju eto isinku Ọbabinrin Elizabeth keji lọjọ Aje, ọjọ kọkandinlogun, osu kẹsan an. Awọn eeyan yoo ni anfani lati bu ọla ikẹyin fun Ọbabinrin Elizabeth keji, bi wọn ba ṣe gbe oku rẹ de Aafin Holyroodhopuse ati gbọngan Westminster fun awọn eeyan lati wo posi naa- eto ilana to jẹ isẹnbaye.


Awọn eeyna yoo ni anfani lati wa maa wo oku Obabinrin naa. Lónìí ni òkú Obabìnrin Elizabeth yóò kúrò ní Buckingham ló sí Westminster Hall pẹ̀lú ikọ̀ ọmọ ogun Posi Ọbabinrin ti gbera kuro ni Balmoral, lọ si Edinburgh saaju eto isinku Ọbabinrin Elizabeth keji lọjọ Aje, ọjọ kọkandinlogun, osu kẹsan an. Awọn eeyan yoo ni anfani lati bu ọla ikẹyin fun Ọbabinrin Elizabeth keji, bi wọn ba ṣe gbe oku rẹ de Aafin Holyroodhopuse ati gbọngan Westminster fun awọn eeyan lati wo posi naa- eto ilana to jẹ isẹnbaye. Ọba Charles kẹta yoo bẹrẹ irinajo lọ si awọn orilẹ-ede mẹrin to parapọ to di ilẹ̀ United Kingdom (UK). Posi Ọbabinrin Elizabeth keji, eyi to joko ni gbọngan Balmoral, ni awọn osisẹ ti gbe si ọkọ a gbe ọku. Oku rẹ kuro ni Balmoral ni deede agogo mẹwaa, ti o si rọra rin fun wakati mẹfa lọ si Edinburgh to to kilomita marundinlọgọsan an.


Ọba Charles kẹta yoo bẹrẹ irinajo lọ si awọn orilẹ-ede mẹrin to parapọ to di ilẹ̀ United Kingdom (UK). Posi Ọbabinrin Elizabeth keji, eyi to joko ni gbọngan Balmoral, ni awọn osisẹ ti gbe si ọkọ a gbe ọku. Oku rẹ kuro ni Balmoral ni deede agogo mẹwaa, ti o si rọra rin fun wakati mẹfa lọ si Edinburgh to to kilomita marundinlọgọsan an. Maapu ṣe afihan ni irinajo naa ṣe bẹrẹ ati bi irinajo naa ṣe gba Aberdeen, Dundee ati Perth. Posi naa si balẹ si Aafin Holyroodhouse- ilegbe awọn Ori ade ilẹ Gẹẹsi ni olu ilu Scotland, ti wọn si tẹ ẹ silẹ ninu Iyara Itẹ ti wọn n pe ni Throne Room. Niluu London, Ọba Charles kẹta yoo ṣe ipade pẹlu awọn akọwe agba fun ajọ isọkan Commonwealth ni Aafin Buckingham.


Maapu ṣe afihan ni irinajo naa ṣe bẹrẹ ati bi irinajo naa ṣe gba Aberdeen, Dundee ati Perth. Posi naa si balẹ si Aafin Holyroodhouse- ilegbe awọn Ori ade ilẹ Gẹẹsi ni olu ilu Scotland, ti wọn si tẹ ẹ silẹ ninu Iyara Itẹ ti wọn n pe ni Throne Room. Niluu London, Ọba Charles kẹta yoo ṣe ipade pẹlu awọn akọwe agba fun ajọ isọkan Commonwealth ni Aafin Buckingham. Bakan naa ni yoo ma a gbalejo awọn olori orilẹ-ede to jẹ le lori ni iyara igbalejo Bow's Room ni Aafin rẹ. Bí ètò ìsìnkú yóò ṣe lọ lójoojúmọ́ rèé títí Obabìnrin yóò fi wọ káà ilẹ̀ Ọba Charles kẹta yoo bẹrẹ ọjọ naa pẹlu irinajo lọ si gbọngan Westminister nibi ti awọn ọmọ ile igbimọ aṣofin mejeeji yoo ti ma a daro Ọbabinrin. Pẹlu iyawo rẹ Camilla, Olori Ọba, Ọba Charles yoo gbera lọ si Edinburgh.


Bakan naa ni yoo ma a gbalejo awọn olori orilẹ-ede to jẹ le lori ni iyara igbalejo Bow's Room ni Aafin rẹ. Bí ètò ìsìnkú yóò ṣe lọ lójoojúmọ́ rèé títí Obabìnrin yóò fi wọ káà ilẹ̀ Ọba Charles kẹta yoo bẹrẹ ọjọ naa pẹlu irinajo lọ si gbọngan Westminister nibi ti awọn ọmọ ile igbimọ aṣofin mejeeji yoo ti ma a daro Ọbabinrin. Pẹlu iyawo rẹ Camilla, Olori Ọba, Ọba Charles yoo gbera lọ si Edinburgh. Eyi wa lara irinajo 'Operation Spring Tide' to jẹ irinajo akọkọ kaakiri awọn orilẹ-ede to wa labẹ ile UK to jẹ Ọba. Lọsan, posi Ọbabinrin yoo gbera lọ si ile jọsin St Giles pẹlu Ọba ati awọn mọlẹbi Ori Ade. Ọba Charles yoo pada si Aafin Holyroodhouse, nibi ti yoo ti lọ ba olootu ijọba Scotland, Nicola Sturgeon.


Eyi wa lara irinajo 'Operation Spring Tide' to jẹ irinajo akọkọ kaakiri awọn orilẹ-ede to wa labẹ ile UK to jẹ Ọba. Lọsan, posi Ọbabinrin yoo gbera lọ si ile jọsin St Giles pẹlu Ọba ati awọn mọlẹbi Ori Ade. Ọba Charles yoo pada si Aafin Holyroodhouse, nibi ti yoo ti lọ ba olootu ijọba Scotland, Nicola Sturgeon. Oun pẹlu Olori Camilla, Obabinrin Consort yoo wa gbera lọ ile aṣofin orilẹ-ede Scotland ni bi ti wọn ti ma a ki i ku ọrọ eeyan. Ni asalẹ, Ọba Charles yoo ṣe isin pẹlu awọn mọlẹbi ori ade ni ile jọsin St Giles nibi ti won yoo tẹ e si. Ọmọbabinrin Ori Ade, Ọmọbinrin Anne, to jẹ ọmọbinrin kan soso fun Ọbabinrin Elizabeth yoo tẹle posi Ọbabinrin lati ile ijọsin St Giles lọ si papa ofurufu Edinburgh, ki wọn to tẹ ọkọ baalu ileeṣẹ ọmọ ologun leti.


Oun pẹlu Olori Camilla, Obabinrin Consort yoo wa gbera lọ ile aṣofin orilẹ-ede Scotland ni bi ti wọn ti ma a ki i ku ọrọ eeyan. Ni asalẹ, Ọba Charles yoo ṣe isin pẹlu awọn mọlẹbi ori ade ni ile jọsin St Giles nibi ti won yoo tẹ e si. Ọmọbabinrin Ori Ade, Ọmọbinrin Anne, to jẹ ọmọbinrin kan soso fun Ọbabinrin Elizabeth yoo tẹle posi Ọbabinrin lati ile ijọsin St Giles lọ si papa ofurufu Edinburgh, ki wọn to tẹ ọkọ baalu ileeṣẹ ọmọ ologun leti. Irinajo ofurufu ikẹyin ree fun Ọbabinrin Elizabeth keji lati ilu Scotland lọ si London ni deede ago meje alẹ. Lati ibẹ, wọn yoo gbe oku Ọbabinrin lọ si Aafin Buckingham. Ọba ati Olori Camilla yoo si ri posi naa ki wọn to gbe e lọ si  iyara lati sinmi.


Irinajo ofurufu ikẹyin ree fun Ọbabinrin Elizabeth keji lati ilu Scotland lọ si London ni deede ago meje alẹ. Lati ibẹ, wọn yoo gbe oku Ọbabinrin lọ si Aafin Buckingham. Ọba ati Olori Camilla yoo si ri posi naa ki wọn to gbe e lọ si  iyara lati sinmi. Ki o to di igba naa, Ọba ati Camilla yoo ṣe abẹwo si Belfast lorilẹ-ede Northern Ireland. Wọn yoo tun rinrin ajo lọ Aafin Hillsborough lati mu ibasepo ọlọjọ pipẹ ti Ọbabinrin ni pẹlu wọn dan mọran si i. Ọba Charles yoo ṣe ipade pẹlu akọwe agba fun orilẹ-ede Northern Ireland, Chris Heaton-Harria pẹlu awọn oloṣelu miiran. Yoo tun tẹwọ gba iwe ikẹdun lọwọ Abẹnugan ile igbimọ asofin Northern Ireland, Alex Maskey MLA.


Ki o to di igba naa, Ọba ati Camilla yoo ṣe abẹwo si Belfast lorilẹ-ede Northern Ireland. Wọn yoo tun rinrin ajo lọ Aafin Hillsborough lati mu ibasepo ọlọjọ pipẹ ti Ọbabinrin ni pẹlu wọn dan mọran si i. Ọba Charles yoo ṣe ipade pẹlu akọwe agba fun orilẹ-ede Northern Ireland, Chris Heaton-Harria pẹlu awọn oloṣelu miiran. Yoo tun tẹwọ gba iwe ikẹdun lọwọ Abẹnugan ile igbimọ asofin Northern Ireland, Alex Maskey MLA. Lẹyin ipade pẹlu awọn adari ẹsin, Ọba Charles ati Camilla yoo darapọ mọ ile ijọsin St Anne fun adura ki wọn to pada si London Oku Ọbabinrin yoo rin irinajo lati Aafin Buckingham lọ si gbọgan Westminster ni aago mẹrin kọja iṣeju diẹ. Posi naa ni wọn gbe si ọkọ onibọn ti Ori Ade, ti wọn ọmọ ologun pẹlu awọn mọlẹbi yoo si tẹle. Ọba Charles so siwaju ọkọ naa, eyi ti wọn yoo fi asọ ori ade yipọ.


Lẹyin ipade pẹlu awọn adari ẹsin, Ọba Charles ati Camilla yoo darapọ mọ ile ijọsin St Anne fun adura ki wọn to pada si London Oku Ọbabinrin yoo rin irinajo lati Aafin Buckingham lọ si gbọgan Westminster ni aago mẹrin kọja iṣeju diẹ. Posi naa ni wọn gbe si ọkọ onibọn ti Ori Ade, ti wọn ọmọ ologun pẹlu awọn mọlẹbi yoo si tẹle. Ọba Charles so siwaju ọkọ naa, eyi ti wọn yoo fi asọ ori ade yipọ. Awọn ero yoo ni anfani lati wo bo ṣe lọ si ọgba Ọbabinrin ati ibo miiran ninu Aafin. Irinajo naa ni yoo waye fun ogoji iṣeju. Ero imowamoworan yoo wa  nile nigba ile gbe ọkọ ni Aafin.


Awọn ero yoo ni anfani lati wo bo ṣe lọ si ọgba Ọbabinrin ati ibo miiran ninu Aafin. Irinajo naa ni yoo waye fun ogoji iṣeju. Ero imowamoworan yoo wa  nile nigba ile gbe ọkọ ni Aafin. Kete ti wọn ba ti de Westminister, wọn yoo gbe posi naa sori pẹpẹle, nibi ti wọn pe ni 'Catafalque' pẹlu Ade ati Ọpasẹ. Gbogbo ayika ibẹ ni awọn ọmọ ologun lati ninu awọn to sọ Aafin yoo ma sọ. Bisọọbu agba fun ijọ aguda  Canterbury, Justin Welby yoo ṣe ijọsin ranpẹ ti Ọba Charles kẹta ati awọn ekan ninu mọlọbi Ori Ade ki wọn to si gbagede fun awọn eniyan.


Kete ti wọn ba ti de Westminister, wọn yoo gbe posi naa sori pẹpẹle, nibi ti wọn pe ni 'Catafalque' pẹlu Ade ati Ọpasẹ. Gbogbo ayika ibẹ ni awọn ọmọ ologun lati ninu awọn to sọ Aafin yoo ma sọ. Bisọọbu agba fun ijọ aguda  Canterbury, Justin Welby yoo ṣe ijọsin ranpẹ ti Ọba Charles kẹta ati awọn ekan ninu mọlọbi Ori Ade ki wọn to si gbagede fun awọn eniyan. Ọjọ naa jẹ ọjọ akọkọ ninu awọn ọjọ mẹrin ti oku Ọbabirin yoo wa ni gbagan  Westminster, nibiti yoo wa titi di owurọ nigba ti eto isinku ijọba yoo bẹrẹ. Wọn yoo gbe posi naa sori pẹpẹle ti o ga soke,  ti gbogbo eniyan yoo ni anfani lati wọ, ti wọn si ṣe ẹyẹ ikẹyin fun. Wọn yoo fi awọn laye sita lori bi awọn ẹniyan yoo ṣe le kopa, ṣugbọn ireti wa pe ọpọlọpọ awọn olubanikẹdun yoo ni anfani lati bu ẹyẹ ikẹyin ni gbọngan eyi to je ile to pe julọ ni Aafin Westminister, ati ọkan ìjọba ile Gẹẹsi.


Ọjọ naa jẹ ọjọ akọkọ ninu awọn ọjọ mẹrin ti oku Ọbabirin yoo wa ni gbagan  Westminster, nibiti yoo wa titi di owurọ nigba ti eto isinku ijọba yoo bẹrẹ. Wọn yoo gbe posi naa sori pẹpẹle ti o ga soke,  ti gbogbo eniyan yoo ni anfani lati wọ, ti wọn si ṣe ẹyẹ ikẹyin fun. Wọn yoo fi awọn laye sita lori bi awọn ẹniyan yoo ṣe le kopa, ṣugbọn ireti wa pe ọpọlọpọ awọn olubanikẹdun yoo ni anfani lati bu ẹyẹ ikẹyin ni gbọngan eyi to je ile to pe julọ ni Aafin Westminister, ati ọkan ìjọba ile Gẹẹsi. Tite oku si gbagede jẹ ilana aṣa ti a fi fun Ọba-alaṣẹ, awọn Olori to waye tabi ti atẹyinwa, igbamiran  awọn agba oloṣelu - botilẹjẹpe, ko ti si Olootu ijọba ile Gẹẹsi ti won gbe oku rẹ sibẹ lẹyin isinku Winston Churchil lọdun 1965 Posi Ọbabinrin Elizabeth yoo wa ni inu gbọngan Westminister fun ọjọ keji nibiti awọn araalu yoo ti ni anfani lati se ẹyẹ ekehin fun. Ọba Charles kẹta ati Camilla yoo rin irinajo lọ si Wales, eyi ti yoo samisi ipari awọn abẹwo rẹ si gbogbo awọn orilẹede mẹrin to wa labe ijọba ile Geesi gẹgẹ bi ọba. Oku Ọbabirin yoo wa ni gbọgan Westministe, fun ọjọ kẹta gbọngan Westminister Oku Ọbabirin yoo wa ni gbọgan Westministe, fun ọjọ kẹrin gbọngan Westminister Ni owurọ, Ọjọ Aje ti te oku Ọbairin Elizabeth si gbagede yoo dopin, ti wọn yoo si gbe oku na lọ si Westminister Abbey fun isinku ijọba, Ọjọ Aje je ọjọ isinmi Banki ni ilé Gẹẹsi.


Tite oku si gbagede jẹ ilana aṣa ti a fi fun Ọba-alaṣẹ, awọn Olori to waye tabi ti atẹyinwa, igbamiran  awọn agba oloṣelu - botilẹjẹpe, ko ti si Olootu ijọba ile Gẹẹsi ti won gbe oku rẹ sibẹ lẹyin isinku Winston Churchil lọdun 1965 Posi Ọbabinrin Elizabeth yoo wa ni inu gbọngan Westminister fun ọjọ keji nibiti awọn araalu yoo ti ni anfani lati se ẹyẹ ekehin fun. Ọba Charles kẹta ati Camilla yoo rin irinajo lọ si Wales, eyi ti yoo samisi ipari awọn abẹwo rẹ si gbogbo awọn orilẹede mẹrin to wa labe ijọba ile Geesi gẹgẹ bi ọba. Oku Ọbabirin yoo wa ni gbọgan Westministe, fun ọjọ kẹta gbọngan Westminister Oku Ọbabirin yoo wa ni gbọgan Westministe, fun ọjọ kẹrin gbọngan Westminister Ni owurọ, Ọjọ Aje ti te oku Ọbairin Elizabeth si gbagede yoo dopin, ti wọn yoo si gbe oku na lọ si Westminister Abbey fun isinku ijọba, Ọjọ Aje je ọjọ isinmi Banki ni ilé Gẹẹsi. Lara awọn alejo ti yoo darapọ mọ awọn idile rẹ  ni awọn oloṣelu ilẹ Geesi ati awọn olori ilu lati gbogbo agbaye. Lẹhin isinku naa, posi  naa yoo rin irin-ajo lati Westminster Abbey si Wellington Arch, latibẹ, yoo gbera lọ si Windsor. Ọkọ igboku yoo si gbe posi lo si ijọ St George ni Winsdor nibi ti ayẹyẹ igbeyin yoo ti waye


Lara awọn alejo ti yoo darapọ mọ awọn idile rẹ  ni awọn oloṣelu ilẹ Geesi ati awọn olori ilu lati gbogbo agbaye. Lẹhin isinku naa, posi  naa yoo rin irin-ajo lati Westminster Abbey si Wellington Arch, latibẹ, yoo gbera lọ si Windsor. Ọkọ igboku yoo si gbe posi lo si ijọ St George ni Winsdor nibi ti ayẹyẹ igbeyin yoo ti waye


"Àṣìlò ìlù ìbílẹ̀ wa le pe ẹ̀mí àwọn baba ńlá wa àtàwọn ẹ̀mí burúkú míì dìde"

Ileeṣẹ ijọba to risi ọrọ asa lorilẹede Burundi ti fẹhonuhan lori nkan ti wọn sapejuwe gẹgẹ bi asilo ilu, nibi ayẹyẹ ọdun orin Nyege Nyege. Ayẹyẹ orin naa lo wa sopin lọjọ Aje lorilẹede Uganda. Ninu atẹjade kan ti wọn fi sọwọ sori ayelujara Twitter, ileeṣẹ ijọba safihan awọn kan nibiti wọn ti tapa si asa to de lilu ilu naa. “A ko ni fi aye gba ẹnikẹni lati tapa si ofin asa ati ise Burundi. Ẹnikẹni ti a ba ba irufẹ iwa ibajẹ bẹẹ lọwọ rẹ, yoo jiya ofin. Igbagbọ wa pe ilu lilu yoo ta awọn baba nla wa dide ati ẹmi buruku miran.” Ayẹyẹ Ilu lilu lorilẹede Burundi ni wọn maa n ṣe ti wọn ba fẹ ṣe ayẹyẹ tabi lati fi ki awọn alejo wọn kaabọ.


“A ko ni fi aye gba ẹnikẹni lati tapa si ofin asa ati ise Burundi. Ẹnikẹni ti a ba ba irufẹ iwa ibajẹ bẹẹ lọwọ rẹ, yoo jiya ofin. Igbagbọ wa pe ilu lilu yoo ta awọn baba nla wa dide ati ẹmi buruku miran.” Ayẹyẹ Ilu lilu lorilẹede Burundi ni wọn maa n ṣe ti wọn ba fẹ ṣe ayẹyẹ tabi lati fi ki awọn alejo wọn kaabọ. Alaye ko ti wa, boya Orilẹede Burundi yoo gbe awọn to tapa sofin lọ ileẹjọ nibi ọdun Nyege Nyege lorilẹede Uganda. Eyi kii ṣe igba akọkọ ti ileeṣẹ ijọba yoo gbe ikilọ sita lori asilo ilu naa fun awọn ara ita to wa si orilẹede naa. Bakan naa, kii n ṣe igba akọkọ ree ti ọdun Nyege Nyege yoo fa rogbodiyan .


Alaye ko ti wa, boya Orilẹede Burundi yoo gbe awọn to tapa sofin lọ ileẹjọ nibi ọdun Nyege Nyege lorilẹede Uganda. Eyi kii ṣe igba akọkọ ti ileeṣẹ ijọba yoo gbe ikilọ sita lori asilo ilu naa fun awọn ara ita to wa si orilẹede naa. Bakan naa, kii n ṣe igba akọkọ ree ti ọdun Nyege Nyege yoo fa rogbodiyan . Ijọba orilẹede Uganda ti n dunkoko lati fi ofin ọlọjọ mẹrin de ayẹyẹ naa tẹlẹ nitori awọn iwa ibajẹ orisirisi to maa n sẹlẹ nibi ayẹyẹ naa. O to ẹgbẹrun mẹtadinlogun eeyan to wa nibi ayẹyẹ naa ni Itanda Fall nibi adagun odo River Nile.


Ijọba orilẹede Uganda ti n dunkoko lati fi ofin ọlọjọ mẹrin de ayẹyẹ naa tẹlẹ nitori awọn iwa ibajẹ orisirisi to maa n sẹlẹ nibi ayẹyẹ naa. O to ẹgbẹrun mẹtadinlogun eeyan to wa nibi ayẹyẹ naa ni Itanda Fall nibi adagun odo River Nile.


PDP gbọn Dotun Babayemi yọ nínú ẹgbẹ́ bí jìga

Ẹgbẹ́ òṣèlú Peoples Democratic Party, PDP tẹ̀ka ìpínlẹ̀ Osun ní àwọn ti lé Dotun Babayemi kúrò nínú ẹgbẹ́ náà. Lẹ́yìn tí ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà dájọ́ pé Ademola Adeleke ni ojúlówó olùdíje sípò gómìnà ẹgbẹ́ náà níbi ètò ìdìbò abẹ́nú tó wáyé lọ́jọ́ Kẹrìndínlógún oṣù Keje. Dotun Babayemi ló ti ṣaájú gba ilé ẹjọ́ lọ wí pé kí ilé ẹjọ́ wọ́gilé ètò ìdìbò abẹ́nú tó gbé Ademola Adeleke wọlé gẹ́gẹ́ bí olùdíje PDP kí wọ́n sì kéde òun bíi ẹni tó gbégbá orókè níbi ètò ìdìbò náà. Àtẹ̀jáde kan tí adelé alága PDP Osun, Adekunle Akindele fi síta lọ́jọ́bọ̀ ní Dotun Babayemi kìí ṣe ọmọ ẹgbẹ́ àwọn mọ́ fún ìgbésẹ̀ tó gbé náà. Akindele ní Babayemi kò lẹ́tọ̀ọ́ kankan mọ́ báyìí láti dá sí ọ̀rọ̀ tó bá jẹmọ́ ti ẹgbẹ́ òṣèlú PDP. Bákan náà ló kan sáárá sí ilé ẹjọ́ fún ìdájọ́ náà wí pé àwọn ti ń ní ìgbẹ́kẹ̀lé nínú ìdájọ́ ilé ẹjọ́.


Àtẹ̀jáde kan tí adelé alága PDP Osun, Adekunle Akindele fi síta lọ́jọ́bọ̀ ní Dotun Babayemi kìí ṣe ọmọ ẹgbẹ́ àwọn mọ́ fún ìgbésẹ̀ tó gbé náà. Akindele ní Babayemi kò lẹ́tọ̀ọ́ kankan mọ́ báyìí láti dá sí ọ̀rọ̀ tó bá jẹmọ́ ti ẹgbẹ́ òṣèlú PDP. Bákan náà ló kan sáárá sí ilé ẹjọ́ fún ìdájọ́ náà wí pé àwọn ti ń ní ìgbẹ́kẹ̀lé nínú ìdájọ́ ilé ẹjọ́. Ó ní ẹnikẹ́ni tó bá ní ohunkóhun ṣe pẹ̀lú Dotun Babayemi ni àwọn yóò tún fẹ̀sùn kàn wí pé ó ń ṣekuṣẹyẹ pẹ̀lú ẹgbẹ́ tí yóò sì kojú ìjìyà tó péye. À ti pé gbogbo àwọn tó bá ń ṣojú méjì nínú ẹgbẹ́ ni àwọn yóò gbọ̀n dànù ni àwọn máa gbọ̀n dánú láì wẹ̀yìn wò. Ẹ ó rantí pé a mú ìròyìn wá fún-un yín ní àná wí pé Ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ ní Nàìjíríà ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé gómínà tí wọ́n dìbò yàn ní ìpínlẹ̀ Osun, Ademola Adeleke ni ojúlówó olùdíje ẹgbẹ́ òṣèlú Peoples Democratic Party, PDP.


Ó ní ẹnikẹ́ni tó bá ní ohunkóhun ṣe pẹ̀lú Dotun Babayemi ni àwọn yóò tún fẹ̀sùn kàn wí pé ó ń ṣekuṣẹyẹ pẹ̀lú ẹgbẹ́ tí yóò sì kojú ìjìyà tó péye. À ti pé gbogbo àwọn tó bá ń ṣojú méjì nínú ẹgbẹ́ ni àwọn yóò gbọ̀n dànù ni àwọn máa gbọ̀n dánú láì wẹ̀yìn wò. Ẹ ó rantí pé a mú ìròyìn wá fún-un yín ní àná wí pé Ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ ní Nàìjíríà ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé gómínà tí wọ́n dìbò yàn ní ìpínlẹ̀ Osun, Ademola Adeleke ni ojúlówó olùdíje ẹgbẹ́ òṣèlú Peoples Democratic Party, PDP. Nínú ìdájọ́ ìgbìmọ̀ ẹlẹ́ni márùn-ún tí ilé ẹjọ́ náà gbé kalẹ̀ lọ́jọ́bọ̀ ní ẹjọ́ tí Dotun Babayemi pè wí pé òun ni ojúlówó olùdíje tí ẹgbẹ́ PDP yàn níbi ètò ìdìbò abẹ́nú ẹgbẹ́ náà tó wáyé lọ́jọ́ Kẹrìndínlógún oṣù Keje kò lẹ́sẹ̀ nílẹ̀. Wọ́n ní ọjọ́ mẹ́rìnlá tí ilé ẹjọ́ là kalẹ̀ kí ẹni tí ìdájọ́ ilé ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn ní láti fi gbé ẹjọ́ wọn wá sí ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ ti kọjá kí Dotun Babayemi tó gbé ẹjọ́ rẹ̀ wá. Ìgbìmọ̀ tó ń gbọ́ ẹ̀hónú ìbò ìpínlẹ̀ Osun ti sún ìgbẹ́jọ́ síwájú di ọjọ́ Kẹrin, oṣù Kẹwàá.


Nínú ìdájọ́ ìgbìmọ̀ ẹlẹ́ni márùn-ún tí ilé ẹjọ́ náà gbé kalẹ̀ lọ́jọ́bọ̀ ní ẹjọ́ tí Dotun Babayemi pè wí pé òun ni ojúlówó olùdíje tí ẹgbẹ́ PDP yàn níbi ètò ìdìbò abẹ́nú ẹgbẹ́ náà tó wáyé lọ́jọ́ Kẹrìndínlógún oṣù Keje kò lẹ́sẹ̀ nílẹ̀. Wọ́n ní ọjọ́ mẹ́rìnlá tí ilé ẹjọ́ là kalẹ̀ kí ẹni tí ìdájọ́ ilé ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn ní láti fi gbé ẹjọ́ wọn wá sí ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ ti kọjá kí Dotun Babayemi tó gbé ẹjọ́ rẹ̀ wá. Ìgbìmọ̀ tó ń gbọ́ ẹ̀hónú ìbò ìpínlẹ̀ Osun ti sún ìgbẹ́jọ́ síwájú di ọjọ́ Kẹrin, oṣù Kẹwàá. Èyí wáyé láti fún àjọ tó ń rí sí ètò ìdìbò Nàìjíríà, INEC, gómìnà tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ dìbò yàn, Ademola Adeleke àti ẹgbẹ́ òṣèlú Peoples Democratic Party, PDP láti ṣara jọ lórí ìgbẹ́jọ́ ọ̀hún. Nígbà tí ìgbẹ́jọ́ yóò bẹ̀rẹ̀ lónìí, ọjọ́ Ajé ọjọ́ Kẹrìndínlógún, oṣù Kẹsàn-án, Agbẹjọ́rò ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress, APC Ọ̀jọ̀gbọ́n Kayode Olatoke ní àwọn ti ṣetán tí àwọn sì ti wà ní digbí fún ìgbẹ́jọ́ náà. Olatoke ní àwọn ti buwọ́lu fọ́ọ̀mù TF008 láti tẹ̀síwájú ìgbẹ́jọ́ náà.


Èyí wáyé láti fún àjọ tó ń rí sí ètò ìdìbò Nàìjíríà, INEC, gómìnà tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ dìbò yàn, Ademola Adeleke àti ẹgbẹ́ òṣèlú Peoples Democratic Party, PDP láti ṣara jọ lórí ìgbẹ́jọ́ ọ̀hún. Nígbà tí ìgbẹ́jọ́ yóò bẹ̀rẹ̀ lónìí, ọjọ́ Ajé ọjọ́ Kẹrìndínlógún, oṣù Kẹsàn-án, Agbẹjọ́rò ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress, APC Ọ̀jọ̀gbọ́n Kayode Olatoke ní àwọn ti ṣetán tí àwọn sì ti wà ní digbí fún ìgbẹ́jọ́ náà. Olatoke ní àwọn ti buwọ́lu fọ́ọ̀mù TF008 láti tẹ̀síwájú ìgbẹ́jọ́ náà. Àmọ́ Agbẹjọ́rò àjọ INEC, Ben Ananaba ní òun kò ì tíì lè tẹ̀síwájú lórí ìgbẹ́jọ́ náà nítorí wọn ṣẹ̀ṣẹ̀ fi ìwé ìpẹ̀jọ́ ránṣẹ́ sí òun ní òwúrọ̀ òní ni. Ananaba ní òun ṣì ní ọjọ́ méje láti fi fèsì sí ìpẹ̀jọ́ náà nítorí náà kí ilé ẹjọ́ fún òun láyè si. Bákan náà ni Agbẹjọ́rò Adeleke, Bamidele Abolarin àti Agbẹjórò PDP, Nathaniel Oke náà bèèrè fún ìsúnsíwájú ìgbẹ́jọ́ ọ̀hún.


Àmọ́ Agbẹjọ́rò àjọ INEC, Ben Ananaba ní òun kò ì tíì lè tẹ̀síwájú lórí ìgbẹ́jọ́ náà nítorí wọn ṣẹ̀ṣẹ̀ fi ìwé ìpẹ̀jọ́ ránṣẹ́ sí òun ní òwúrọ̀ òní ni. Ananaba ní òun ṣì ní ọjọ́ méje láti fi fèsì sí ìpẹ̀jọ́ náà nítorí náà kí ilé ẹjọ́ fún òun láyè si. Bákan náà ni Agbẹjọ́rò Adeleke, Bamidele Abolarin àti Agbẹjórò PDP, Nathaniel Oke náà bèèrè fún ìsúnsíwájú ìgbẹ́jọ́ ọ̀hún. Wọ́n ní kí ilé ẹjọ́ fún àwọn ní ọjọ́ méje láti fèsì sí àwọn ẹ̀sùn náà àti láti gbáradì. Nígbà tó ń gbé ìgbẹ́jọ́ rẹ̀ kalẹ̀, alága ìgbìmọ̀ náà, Adájọ́ Tertsea Kume wá sún ìgbẹ́jọ́ náà sí ọjọ́ Kẹrin, oṣù Kẹwàá. Nígbà tó ń bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀, Agbẹjọ́rò ẹgbẹ́ òṣèlú APC, Ọ̀jọ̀gbọ́n Olatoke ní ìgbésẹ̀ tí adájọ́ náà gbé kìí ṣe ohun tó burú nítorí àwọn tó yẹ kí wọ́n jẹ́jọ́ ní àwọn ṣẹ̀ṣẹ̀ ń rí ìwé ìpẹ̀jọ́ gbà ni.


Wọ́n ní kí ilé ẹjọ́ fún àwọn ní ọjọ́ méje láti fèsì sí àwọn ẹ̀sùn náà àti láti gbáradì. Nígbà tó ń gbé ìgbẹ́jọ́ rẹ̀ kalẹ̀, alága ìgbìmọ̀ náà, Adájọ́ Tertsea Kume wá sún ìgbẹ́jọ́ náà sí ọjọ́ Kẹrin, oṣù Kẹwàá. Nígbà tó ń bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀, Agbẹjọ́rò ẹgbẹ́ òṣèlú APC, Ọ̀jọ̀gbọ́n Olatoke ní ìgbésẹ̀ tí adájọ́ náà gbé kìí ṣe ohun tó burú nítorí àwọn tó yẹ kí wọ́n jẹ́jọ́ ní àwọn ṣẹ̀ṣẹ̀ ń rí ìwé ìpẹ̀jọ́ gbà ni. Onírúurú awuyewuye ló ń jẹ jáde lẹ́yìn ètò ìdìbò sípò gómìnà ìpínlẹ̀ Osun níbi tí Sẹ́nétọ̀ Ademola Adeleke ti ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ti jáwé olúborí. Lára ohun tó wáyé lẹ́yìn ìdìbò náà ni pé gómìnà tó wà lórí ipò Gboyega Oyetola, tó tún jẹ́ olùdíje lábẹ́ àsíá ẹgbẹ́ òṣèlú APC kọ èsì ìdìbò náà. Lẹ́yìn náà ni ẹgbẹ́ òṣèlú APC àti Gómìnà Oyetola wọ Sẹ́nétọ̀ Adeleke àti ẹgbẹ́ òṣèlú PDP lọ síwájú ìgbìmọ̀ tó ń gbọ́ ẹ̀hónú ìbò lórí èsì ìdìbò náà.


Onírúurú awuyewuye ló ń jẹ jáde lẹ́yìn ètò ìdìbò sípò gómìnà ìpínlẹ̀ Osun níbi tí Sẹ́nétọ̀ Ademola Adeleke ti ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ti jáwé olúborí. Lára ohun tó wáyé lẹ́yìn ìdìbò náà ni pé gómìnà tó wà lórí ipò Gboyega Oyetola, tó tún jẹ́ olùdíje lábẹ́ àsíá ẹgbẹ́ òṣèlú APC kọ èsì ìdìbò náà. Lẹ́yìn náà ni ẹgbẹ́ òṣèlú APC àti Gómìnà Oyetola wọ Sẹ́nétọ̀ Adeleke àti ẹgbẹ́ òṣèlú PDP lọ síwájú ìgbìmọ̀ tó ń gbọ́ ẹ̀hónú ìbò lórí èsì ìdìbò náà. Lára àwọn ẹ̀sùn tí gómìnà Oyetola fi kàn ni wí pé ìbò dídì wáyé ní àwọn ibùdó ìdìbò 750 ju iye ìdìbò tó yẹ kó wáyé láti ibẹ̀ lọ. Ẹ̀wẹ̀, lẹ́nu ọjọ́ mẹ́ta yìí ni ìròyìn tún gba ìgboro pé gómìnà tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ dìbò yàn náà, Sẹ́nétọ̀ Adeleke náà fọwọ́ si pé àlékún ìbò wáyé ní àwọn ibùdó náà. Èyí ló mú BBC News Yorùbá kàn sí gómìnà tuntun náà láti gbọ́ látẹnu rẹ̀ ohun tó ń ṣẹlẹ̀ gan-an.


Lára àwọn ẹ̀sùn tí gómìnà Oyetola fi kàn ni wí pé ìbò dídì wáyé ní àwọn ibùdó ìdìbò 750 ju iye ìdìbò tó yẹ kó wáyé láti ibẹ̀ lọ. Ẹ̀wẹ̀, lẹ́nu ọjọ́ mẹ́ta yìí ni ìròyìn tún gba ìgboro pé gómìnà tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ dìbò yàn náà, Sẹ́nétọ̀ Adeleke náà fọwọ́ si pé àlékún ìbò wáyé ní àwọn ibùdó náà. Èyí ló mú BBC News Yorùbá kàn sí gómìnà tuntun náà láti gbọ́ látẹnu rẹ̀ ohun tó ń ṣẹlẹ̀ gan-an. Gómìnà tuntun tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ dìbò yàn ní ìpínlẹ̀ Osun, Ademola Adeleke ti wá sọ̀rọ̀ lórí ìròyìn pé àwọn àlékún ìdìbò wáyé ní àwọn ibùdó ìdìbò kan ju bó ṣe yẹ lọ. Adeleke ní dípò ibùdó 750 tí ẹgbẹ́ òṣèlú APC àti Gómìnà Gboyega Oyetola ń gbé kiri pé àwọn èsì ìbò tó wáyé níbẹ̀ pọ̀ ju iye tó yẹ kó jẹ́ lọ. Ó ní ibùdó mẹ́fà ni irúfẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ bẹ́ẹ̀ ti wáyé.


Gómìnà tuntun tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ dìbò yàn ní ìpínlẹ̀ Osun, Ademola Adeleke ti wá sọ̀rọ̀ lórí ìròyìn pé àwọn àlékún ìdìbò wáyé ní àwọn ibùdó ìdìbò kan ju bó ṣe yẹ lọ. Adeleke ní dípò ibùdó 750 tí ẹgbẹ́ òṣèlú APC àti Gómìnà Gboyega Oyetola ń gbé kiri pé àwọn èsì ìbò tó wáyé níbẹ̀ pọ̀ ju iye tó yẹ kó jẹ́ lọ. Ó ní ibùdó mẹ́fà ni irúfẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ bẹ́ẹ̀ ti wáyé. Agbẹnusọ Adeleke, Olawale Rasheed tó bá BBC Yorùbá sọ̀rọ̀ ṣàlàyé pé ìròyìn náà ló mú kí àwọn gbé àtẹ̀jáde kan síta lọ́jọ́ Àìkú, ọjọ́ Kejìdínlógún oṣù Kẹsàn-án ọdún 2022. O ni atẹjade naa lo wa láti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé irọ́ pátá gbáà ni ìròyìn náà. Rasheed ní lóòótọ́ ni àwọn ṣe àyẹ̀wọ̀ àwọn èsì ìbò tí àwọn ènìyàn dì lẹ́yìn tí gómìnà Oyetola àti APC gbé àwọn lọ sí ilé ẹjọ́.


Agbẹnusọ Adeleke, Olawale Rasheed tó bá BBC Yorùbá sọ̀rọ̀ ṣàlàyé pé ìròyìn náà ló mú kí àwọn gbé àtẹ̀jáde kan síta lọ́jọ́ Àìkú, ọjọ́ Kejìdínlógún oṣù Kẹsàn-án ọdún 2022. O ni atẹjade naa lo wa láti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé irọ́ pátá gbáà ni ìròyìn náà. Rasheed ní lóòótọ́ ni àwọn ṣe àyẹ̀wọ̀ àwọn èsì ìbò tí àwọn ènìyàn dì lẹ́yìn tí gómìnà Oyetola àti APC gbé àwọn lọ sí ilé ẹjọ́. Ó ní ohun tí àwọn ṣàwárí ni pé dípò ibùdó ìdìbò 750 tí APC ní àwọn kùdìẹ̀kudiẹ ti wáyé, ibùdó ìdìbò mẹ́fà ni àwọn àlékún náà ti wáyé. Ó fi kun pé àwọn ẹ̀rí wà tó lè fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé irọ́ pátápátá ní gbogbo ohun tí Oyetola ń sọ, tí ó sì hàn sílé ẹjọ́ pé Sẹ́nétọ̀ Adeleke fìdí Oyetola janlẹ̀ níbi ètò ìdìbò náà. Rasheed sọ pé àwọn ìwé ẹ̀rí akọsilẹ esi ibo tí kò pé ni ẹgbẹ́ òṣèlú APC kó síwájú ilé ẹjọ́.


Ó ní ohun tí àwọn ṣàwárí ni pé dípò ibùdó ìdìbò 750 tí APC ní àwọn kùdìẹ̀kudiẹ ti wáyé, ibùdó ìdìbò mẹ́fà ni àwọn àlékún náà ti wáyé. Ó fi kun pé àwọn ẹ̀rí wà tó lè fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé irọ́ pátápátá ní gbogbo ohun tí Oyetola ń sọ, tí ó sì hàn sílé ẹjọ́ pé Sẹ́nétọ̀ Adeleke fìdí Oyetola janlẹ̀ níbi ètò ìdìbò náà. Rasheed sọ pé àwọn ìwé ẹ̀rí akọsilẹ esi ibo tí kò pé ni ẹgbẹ́ òṣèlú APC kó síwájú ilé ẹjọ́. O ni èyí tó lòdì sí ohun tó wà nínú ẹ̀rọ BVAS àti fọ́ọ̀mù EC8A tó jẹ́ ojúlówó àwọn ẹ̀rọ tí wọ́n lò lásìkò ìdìbò náà. Ó tẹ̀síwájú pé àwọn gbà wí pé lóòótọ́ ni àwọn èsì ìbò kan pọ̀ju iye ènìyàn tó yẹ kó lẹ́tọ̀ọ́ láti dìbò ní àwọn ibùdó ìdìbò mẹ́fà. Àmọ́ ó ní kìí se ibùdó 750 ni irú rẹ̀ tí wáyé gẹ́gẹ́ bí ìròyìn tí Oyetola àti APC ń gbé kiri.


O ni èyí tó lòdì sí ohun tó wà nínú ẹ̀rọ BVAS àti fọ́ọ̀mù EC8A tó jẹ́ ojúlówó àwọn ẹ̀rọ tí wọ́n lò lásìkò ìdìbò náà. Ó tẹ̀síwájú pé àwọn gbà wí pé lóòótọ́ ni àwọn èsì ìbò kan pọ̀ju iye ènìyàn tó yẹ kó lẹ́tọ̀ọ́ láti dìbò ní àwọn ibùdó ìdìbò mẹ́fà. Àmọ́ ó ní kìí se ibùdó 750 ni irú rẹ̀ tí wáyé gẹ́gẹ́ bí ìròyìn tí Oyetola àti APC ń gbé kiri. Ó fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé àṣìṣe ẹ̀rọ BVAS ló fa ìṣẹ̀lẹ̀ náà àti pé ìbò ibùdó náà kò le ṣàkóbá fún èsì ìdìbò Adeleke tí wọ́n bá yọ ọ́ kúrò nínú èsì ìbò tó  gbé Adeleke wọlé. Bákan náà lo ní kò yẹ kí Gómìnà Oyetola àti ẹgbẹ́ òṣèlú APC máa lọ sọ̀rọ̀ sórí ayélujára àti àwọn iléeṣẹ́ ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ lórí ìdìbò náà lẹ́yìn tí ẹjọ́ ti wà nílé ẹjọ́. Ó wá rọ̀ wọ́n láti gba ilé ẹjọ́ láyè láti ṣe iṣẹ́ rẹ̀ bó ṣe tó àti bó ṣe yẹ.


Ó fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé àṣìṣe ẹ̀rọ BVAS ló fa ìṣẹ̀lẹ̀ náà àti pé ìbò ibùdó náà kò le ṣàkóbá fún èsì ìdìbò Adeleke tí wọ́n bá yọ ọ́ kúrò nínú èsì ìbò tó  gbé Adeleke wọlé. Bákan náà lo ní kò yẹ kí Gómìnà Oyetola àti ẹgbẹ́ òṣèlú APC máa lọ sọ̀rọ̀ sórí ayélujára àti àwọn iléeṣẹ́ ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ lórí ìdìbò náà lẹ́yìn tí ẹjọ́ ti wà nílé ẹjọ́. Ó wá rọ̀ wọ́n láti gba ilé ẹjọ́ láyè láti ṣe iṣẹ́ rẹ̀ bó ṣe tó àti bó ṣe yẹ.


Ààrẹ Buhari Kan sáárá sí Ọọni Ife lórí ipa rẹ̀ sí ìṣọ̀kan Nàìjíríà

Ṣaaju ni a ti mu iroyin wa fun yin in pe Ọọni fẹ bẹrẹ igbele ọlọjọ meje ni eyi to n bẹrẹ ayẹyẹ ọdun Ọlọ́jọ́ níbi ti yóò ti bẹ àwọn alálẹ̀ lọ́wẹ̀ lórí ọ̀rọ̀ Nàìjíríà. Ní báyìí ayẹyẹ ọdún Ọlọ́jọ́ ti kásẹ̀ nílẹ́ tí Ọọni sì ti jáde padà lẹ́yìn ìgbélé ọjọ́ méje. Ẹ̀wẹ̀, Ààrẹ Muhammadu Buhari ti kan sáárá sí Ọọni Ile Ife, Ọọni Enitan Ogunwusi Ojaja Keji fún ipa ribiribi tó ń kó sí ríri dájú pé àláfíà ń jọba ní agbègbè rẹ̀. Ààrẹ Buhari, ẹni tí Mínísítà fọ́rọ̀ abẹ́lé, Rauf Aregbesola ṣojú fún níbi ayẹyẹ ọdún Ọlọ́jọ́ ti 2022 ní ètò ààbò ní Nàìjíríà ti kọjá ohun tí ẹnìkan tàbí ìjọba le dá ṣe. Ó ní níbi tí Nàìjíríà dé dúró báyìí, gbogbo ènìyàn gbọ́dọ̀ máa wà ní ojú lalákàn fi ń ṣọrí kí wọ́n yé dá gbogbo rẹ̀ dá àwọn ẹ̀ṣọ́ ààbò nìkan. “Ìjọba máa gbìyànjú láti ṣe ipá tirẹ̀ láti dá ààbò bo àwọn ará ìlú, bẹ́ẹ̀ náà ló yẹ kí àwọn ènìyàn máa ran àwọn òṣìṣẹ́ ààbò lọ́wọ́ kí iṣẹ́ wọn le jẹ́ àṣeyọrí.” “Gbogbo àwọn ìwà kò tọ́ àti ìrìn tí kò bá mọ́ ti ẹ́ ba kẹ́fin ní àdágbò yin ló yẹ kí ẹ máa fi tó ìjọba léti.” Ààrẹ ní òun gbóríyàn fún Ọọni fún ipa takuntakun tí Ọọni láti wá ojútùú sí ìpéníjà ààbò tó ń bá Nàìjíríà fínra lásìkò yìí.


Ààrẹ Buhari, ẹni tí Mínísítà fọ́rọ̀ abẹ́lé, Rauf Aregbesola ṣojú fún níbi ayẹyẹ ọdún Ọlọ́jọ́ ti 2022 ní ètò ààbò ní Nàìjíríà ti kọjá ohun tí ẹnìkan tàbí ìjọba le dá ṣe. Ó ní níbi tí Nàìjíríà dé dúró báyìí, gbogbo ènìyàn gbọ́dọ̀ máa wà ní ojú lalákàn fi ń ṣọrí kí wọ́n yé dá gbogbo rẹ̀ dá àwọn ẹ̀ṣọ́ ààbò nìkan. “Ìjọba máa gbìyànjú láti ṣe ipá tirẹ̀ láti dá ààbò bo àwọn ará ìlú, bẹ́ẹ̀ náà ló yẹ kí àwọn ènìyàn máa ran àwọn òṣìṣẹ́ ààbò lọ́wọ́ kí iṣẹ́ wọn le jẹ́ àṣeyọrí.” “Gbogbo àwọn ìwà kò tọ́ àti ìrìn tí kò bá mọ́ ti ẹ́ ba kẹ́fin ní àdágbò yin ló yẹ kí ẹ máa fi tó ìjọba léti.” Ààrẹ ní òun gbóríyàn fún Ọọni fún ipa takuntakun tí Ọọni láti wá ojútùú sí ìpéníjà ààbò tó ń bá Nàìjíríà fínra lásìkò yìí. Nígbà tó ń sọ̀rọ̀ nípa ọdún Ọlọ́jọ́, Ààrẹ ní láyé àtijọ́ ọdún Ọlọ́jọ́ àti àwọn ayẹyẹ mìíràn nílẹ̀ Yorùbá jẹ́ àsìkò tí wọ́n máa ń fi èrè oko wọn han aráyé. Ó ní yàtọ̀ sí wẹ̀jẹmẹ̀mu tó máa ń wáyé láwọn àsìkò náà, iṣẹ́ àgbẹ̀ tó jẹ́ iṣẹ́ kan gbòógì tí Yorùbá kò fọwọ́ yẹpẹrẹ mú máa ń jẹ́ lájọrí ohun tí àwọn ayẹyẹ náà máa ń dálé lórí. Ó fi kun pé yóò jẹ́ ìdùnnú àti ohun ìwúrí fún òun tí àwọn ènìyàn bá le padà sóko bí ti ayé àtijọ́ tí ọdún Ọlọ́jọ́ yóò sì máa jẹ́ ayẹyẹ tí àwọn àgbẹ̀ ti ń ṣàfihàn èrè oko wọn.


Nígbà tó ń sọ̀rọ̀ nípa ọdún Ọlọ́jọ́, Ààrẹ ní láyé àtijọ́ ọdún Ọlọ́jọ́ àti àwọn ayẹyẹ mìíràn nílẹ̀ Yorùbá jẹ́ àsìkò tí wọ́n máa ń fi èrè oko wọn han aráyé. Ó ní yàtọ̀ sí wẹ̀jẹmẹ̀mu tó máa ń wáyé láwọn àsìkò náà, iṣẹ́ àgbẹ̀ tó jẹ́ iṣẹ́ kan gbòógì tí Yorùbá kò fọwọ́ yẹpẹrẹ mú máa ń jẹ́ lájọrí ohun tí àwọn ayẹyẹ náà máa ń dálé lórí. Ó fi kun pé yóò jẹ́ ìdùnnú àti ohun ìwúrí fún òun tí àwọn ènìyàn bá le padà sóko bí ti ayé àtijọ́ tí ọdún Ọlọ́jọ́ yóò sì máa jẹ́ ayẹyẹ tí àwọn àgbẹ̀ ti ń ṣàfihàn èrè oko wọn. Nígbà tó ń sọ̀rọ̀, Ọọni Ogunwusi kọminú lórí àwọn ìpèníjà tó ń bá Nàìjíríà fínra pàápàá lórí ọrọ̀ ajé àti ètò ààbò. Ọọni ní ohun ìbànújẹ́ ló máa ń jẹ́ fun òun nígbà tí òun bá ń kà ìròyìn nípa bí ètò ààbò ṣe ti fẹ́ pín Nàìjíríà sí yẹ́lẹyẹ̀lẹ. Ó ní gbogbo ọ̀rọ̀ ẹnì kọ̀ọ̀kan ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà kò kọjá bí Nàìjíríà yóò ṣe pín lọ.


Nígbà tó ń sọ̀rọ̀, Ọọni Ogunwusi kọminú lórí àwọn ìpèníjà tó ń bá Nàìjíríà fínra pàápàá lórí ọrọ̀ ajé àti ètò ààbò. Ọọni ní ohun ìbànújẹ́ ló máa ń jẹ́ fun òun nígbà tí òun bá ń kà ìròyìn nípa bí ètò ààbò ṣe ti fẹ́ pín Nàìjíríà sí yẹ́lẹyẹ̀lẹ. Ó ní gbogbo ọ̀rọ̀ ẹnì kọ̀ọ̀kan ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà kò kọjá bí Nàìjíríà yóò ṣe pín lọ. Ó wá sọ àrídájú rẹ̀ pé òun kò ní yẹ̀bá nídìí ríri dájú pé ìṣọ̀kan Nàìjíríà dúró ṣinṣin nípasẹ̀ lílo àṣà àti ìnàjú láti fi gbogbo ẹ̀yà mọ́ra. Ọọni tẹ̀síwájú pé ọdún Ọlọ́jọ́ jẹ́ ọ̀nà kan tí òun ní èròńgbà láti fi mú ìṣọ̀kan dúró láàárín gbogbo ènìyàn. Ó fi kun pé gbogbo agbára òun ni òun yóò sà láti ri pé ìpìlẹ̀ rere tí àwọn ara ìgbà nnì fi lélẹ̀, gẹ́gẹ́ bí Àrólé Oduduwa, kò parẹ́ rárá.


Ó wá sọ àrídájú rẹ̀ pé òun kò ní yẹ̀bá nídìí ríri dájú pé ìṣọ̀kan Nàìjíríà dúró ṣinṣin nípasẹ̀ lílo àṣà àti ìnàjú láti fi gbogbo ẹ̀yà mọ́ra. Ọọni tẹ̀síwájú pé ọdún Ọlọ́jọ́ jẹ́ ọ̀nà kan tí òun ní èròńgbà láti fi mú ìṣọ̀kan dúró láàárín gbogbo ènìyàn. Ó fi kun pé gbogbo agbára òun ni òun yóò sà láti ri pé ìpìlẹ̀ rere tí àwọn ara ìgbà nnì fi lélẹ̀, gẹ́gẹ́ bí Àrólé Oduduwa, kò parẹ́ rárá. Ooni tilu Ile Ife, Ọba Adeyeye Enitan Ogunwusi ti kuro ni aafin rẹ lati lọ da nikan wa, ko le bawọn alalẹ sọrọ, bi ọdun Ọlọ́jọ́ ṣe n sunmọ tosi. Igbele adura naa ti Ooni yoo se fun ọjọ meje, lo jẹ ara igbesẹ to maa n waye saaju ọdun Ọlọjọ́ naa, eyi to maa n waye ni ọdọọdun. Nígbà tó ń bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀ lasiko tó ń kúrò ní ààfin Ile-Oodua, Ooni ní bí òpin yóò ṣe dé bá ìyanṣẹ́lódì tí ASUU gùnlé, wà lára àdúrà tí òun yóò máa bá Olódùmarè sọ.


Ooni tilu Ile Ife, Ọba Adeyeye Enitan Ogunwusi ti kuro ni aafin rẹ lati lọ da nikan wa, ko le bawọn alalẹ sọrọ, bi ọdun Ọlọ́jọ́ ṣe n sunmọ tosi. Igbele adura naa ti Ooni yoo se fun ọjọ meje, lo jẹ ara igbesẹ to maa n waye saaju ọdun Ọlọjọ́ naa, eyi to maa n waye ni ọdọọdun. Nígbà tó ń bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀ lasiko tó ń kúrò ní ààfin Ile-Oodua, Ooni ní bí òpin yóò ṣe dé bá ìyanṣẹ́lódì tí ASUU gùnlé, wà lára àdúrà tí òun yóò máa bá Olódùmarè sọ. Ọọni ní bí àgbọ́yé yóò ṣe wà láàárín ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga Fásitì, ASUU àti ìjọba àpapọ̀ wà lára ohun tí òun yóò máa bẹ àwọn alálẹ̀ lọ́wẹ̀, sí bí òun ṣe ń bẹ̀rẹ̀ ìgbélé ṣaájú ọdún Ọlọ́jọ́. Ooni ní òun máa fi àkókò ìgbélé náà bá Ọlọ́run sọ̀rọ̀ lórí gbogbo ìpèníjà tó ń bá orílẹ̀ èdè Nàìjíríà pàápàá bí ètò ìdìbò gbogbogboò ṣe ń kan ilẹ̀kùn gbọ̀ngbọ̀n. Ó ṣàlàyé pé ìjọba àpapọ̀, ní kíákíá gbọ́dọ̀ wá ọ̀nà láti fòpin sí ìyanṣẹ́lódì tó ń lọ náà bí wọn kò bá fẹ́ rí ìbínú àwọn ọ̀dọ́ Nàìjíríà.


Ọọni ní bí àgbọ́yé yóò ṣe wà láàárín ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga Fásitì, ASUU àti ìjọba àpapọ̀ wà lára ohun tí òun yóò máa bẹ àwọn alálẹ̀ lọ́wẹ̀, sí bí òun ṣe ń bẹ̀rẹ̀ ìgbélé ṣaájú ọdún Ọlọ́jọ́. Ooni ní òun máa fi àkókò ìgbélé náà bá Ọlọ́run sọ̀rọ̀ lórí gbogbo ìpèníjà tó ń bá orílẹ̀ èdè Nàìjíríà pàápàá bí ètò ìdìbò gbogbogboò ṣe ń kan ilẹ̀kùn gbọ̀ngbọ̀n. Ó ṣàlàyé pé ìjọba àpapọ̀, ní kíákíá gbọ́dọ̀ wá ọ̀nà láti fòpin sí ìyanṣẹ́lódì tó ń lọ náà bí wọn kò bá fẹ́ rí ìbínú àwọn ọ̀dọ́ Nàìjíríà. Ó ní àwọn ọ̀dọ́ ti ń bínú gidi lọ́wọ́ yìí tí ènìyàn kò sì le rí wọn báwí nítorí ọ̀pọ̀lọpọ̀ oṣù ni wọ́n ti fi wà nílé láì ṣe ohunkóhun. "ASUU àti ìjọba àpapọ̀ láti fẹnukò kí wọ́n fòpin sí ìyanṣẹ́lódì nítorí kò sí ẹni tó máa rí àwọn ọ̀dọ́ mú tí wọ́n bá bínú tán. Ọọni fi kun pé ìbínú àwọn ọ̀dọ́ ti ń fojú hàn nípa bí wọ́n ṣe ti bẹ̀rẹ̀ sí ní dí ọ̀nà mọ́ àwọn ọlọ́kọ̀ ní  àwọn òpópónà àti pápá kọ̀ òfurufú.


Ó ní àwọn ọ̀dọ́ ti ń bínú gidi lọ́wọ́ yìí tí ènìyàn kò sì le rí wọn báwí nítorí ọ̀pọ̀lọpọ̀ oṣù ni wọ́n ti fi wà nílé láì ṣe ohunkóhun. "ASUU àti ìjọba àpapọ̀ láti fẹnukò kí wọ́n fòpin sí ìyanṣẹ́lódì nítorí kò sí ẹni tó máa rí àwọn ọ̀dọ́ mú tí wọ́n bá bínú tán. Ọọni fi kun pé ìbínú àwọn ọ̀dọ́ ti ń fojú hàn nípa bí wọ́n ṣe ti bẹ̀rẹ̀ sí ní dí ọ̀nà mọ́ àwọn ọlọ́kọ̀ ní  àwọn òpópónà àti pápá kọ̀ òfurufú. Ó ní èyí túmọ̀ sí pé wọ́n ti sún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ohun kan ògiri ló fa ìgbésẹ̀ wọn yìí. Ó ní lásìkò ìgbanisíṣẹ́ OjajaMore tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe ìfilọ́lẹ̀ rẹ̀, Ọọni ní àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò tíì parí ẹ̀kọ́ wọn ni àwọn tó forúkọ sílẹ̀ jùlọ. Ọba alayé ọ̀hún ní ohun tó túmọ̀ sí ni pé ilé ti sú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ilé-ẹ̀kọ́ wọn ń yanṣẹ́lódì lọ́wọ́.


Ó ní èyí túmọ̀ sí pé wọ́n ti sún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ohun kan ògiri ló fa ìgbésẹ̀ wọn yìí. Ó ní lásìkò ìgbanisíṣẹ́ OjajaMore tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe ìfilọ́lẹ̀ rẹ̀, Ọọni ní àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò tíì parí ẹ̀kọ́ wọn ni àwọn tó forúkọ sílẹ̀ jùlọ. Ọba alayé ọ̀hún ní ohun tó túmọ̀ sí ni pé ilé ti sú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ilé-ẹ̀kọ́ wọn ń yanṣẹ́lódì lọ́wọ́. Ó ní ìyanṣẹ́lódì ASUU ti ṣàkóbá lọ́pọ̀lọpọ̀ tí ìjọba sì gbọdọ̀ tètè mójúto ní kíákíá. Àrólé Oòduà ní ètò ìdìbò ọdún tó ń bọ̀ tún jẹ́ ohun tí òun yóò máa gbàdúrà lé lórí kó le lọ ní ìrọ́wọ́rọsẹ̀ kí àláfíà le jọba ní orílẹ̀ èdè yìí. Ó fi ìdánilójú hàn wí pé gbogbo àdúrà tí òun bá ṣe náà ni yóò gbà nítorí kò sí ìgbà tí òun képe Ọlọ́run lásìkò ìgbélé náà tí àdúrà òun kìí gbá.


Ó ní ìyanṣẹ́lódì ASUU ti ṣàkóbá lọ́pọ̀lọpọ̀ tí ìjọba sì gbọdọ̀ tètè mójúto ní kíákíá. Àrólé Oòduà ní ètò ìdìbò ọdún tó ń bọ̀ tún jẹ́ ohun tí òun yóò máa gbàdúrà lé lórí kó le lọ ní ìrọ́wọ́rọsẹ̀ kí àláfíà le jọba ní orílẹ̀ èdè yìí. Ó fi ìdánilójú hàn wí pé gbogbo àdúrà tí òun bá ṣe náà ni yóò gbà nítorí kò sí ìgbà tí òun képe Ọlọ́run lásìkò ìgbélé náà tí àdúrà òun kìí gbá. Ní ọdọọdún ni ọdún Ọlọ́jọ́ máa ń wáyé ní ìlú Ile Ife láti ṣàmì ayẹyẹ ọjọ́ tí Ọlọ́run dá ilé ayé. Lára àwọn ohun tí yóò wáyé níbi ayẹyẹ ti ọdún yìí ni Ilagun, Ojo Owode, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.


Ní ọdọọdún ni ọdún Ọlọ́jọ́ máa ń wáyé ní ìlú Ile Ife láti ṣàmì ayẹyẹ ọjọ́ tí Ọlọ́run dá ilé ayé. Lára àwọn ohun tí yóò wáyé níbi ayẹyẹ ti ọdún yìí ni Ilagun, Ojo Owode, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.


ASUU àtàwọn aṣòfin ṣàdéhùn tí yóò fòpin sí ìyanṣẹ́lódì, Buhari ló kú kó buwọ́lù ú

Ẹgbẹ awọn olukọ fasiti, ASUU ti ṣe adehun tuntun pẹlu ijọba apapọ Naijiria. Awọn ikọ adari ile igbimọ asofin apapọ lo lewaju ipade oni wakati mẹrin to bi adehun tuntun naa to waye ni ile gbimọ asofin to wa niluu Abuja lọjọ isẹgun. Adehun naa lo nilo ibuwọlu Aarẹ Muhammadu Buhari, ẹni to rin irinajo lati kopa nibi ijokoo Ajọ isọkan Agbaye niluu New York. Emmanuel Osodeke lo lewaju fun ẹgbẹ awọn olukọ fasiti ti minista fun eto ẹkọ, Goodluck Opiah si lewaju fun ijọba apapọ nibi ipade naa. Lẹyin ipade naa, Adari ile igbimọ aṣofin kekere, Femi Gbajabiamila, to tun jẹ alaga fun ipade naa kede pe ipade naa bi awọn adehun tuntun sugbọn ko sọ ipo ti adehun tuntun naa dirọ mọ. O ni awọn ọmọ ile igbimọ aṣofin yoo ṣe agbekalẹ awọn adehun naa fun Aarẹ Buhari, to ba pada de si orilẹede Naijiria.


Emmanuel Osodeke lo lewaju fun ẹgbẹ awọn olukọ fasiti ti minista fun eto ẹkọ, Goodluck Opiah si lewaju fun ijọba apapọ nibi ipade naa. Lẹyin ipade naa, Adari ile igbimọ aṣofin kekere, Femi Gbajabiamila, to tun jẹ alaga fun ipade naa kede pe ipade naa bi awọn adehun tuntun sugbọn ko sọ ipo ti adehun tuntun naa dirọ mọ. O ni awọn ọmọ ile igbimọ aṣofin yoo ṣe agbekalẹ awọn adehun naa fun Aarẹ Buhari, to ba pada de si orilẹede Naijiria. “Ọna meje ni ASUU fi ṣe agbekalẹ wọn, to si ti fi ẹnu ko lori awọn nkankan lẹyin ti a jọ wo awọn ọna naa. “Lẹyin eleyi, Awọn Adari ile igbimọ aṣofin yoo duro ki Aarẹ Buhari pada si orilẹede Naijiria lati ibi ipade ajọ isọkan agbaye. A ṣe awọn agbekalẹ fun Aarẹ, ti a si ni ireti pe Aarẹ yoo fara mọ awọn adehun naa, pẹlu eleyi, mo ni igbagbọ pe ọrọ naa yoo tete ri iyanju.” Nigba ti o sọrọ nibi ipade naa, Aarẹ ajọ Asuu, Emmanuel Osodeke ni ọrọ ko ni pẹ ti wọn ma fi iyanju rẹ.


“Ọna meje ni ASUU fi ṣe agbekalẹ wọn, to si ti fi ẹnu ko lori awọn nkankan lẹyin ti a jọ wo awọn ọna naa. “Lẹyin eleyi, Awọn Adari ile igbimọ aṣofin yoo duro ki Aarẹ Buhari pada si orilẹede Naijiria lati ibi ipade ajọ isọkan agbaye. A ṣe awọn agbekalẹ fun Aarẹ, ti a si ni ireti pe Aarẹ yoo fara mọ awọn adehun naa, pẹlu eleyi, mo ni igbagbọ pe ọrọ naa yoo tete ri iyanju.” Nigba ti o sọrọ nibi ipade naa, Aarẹ ajọ Asuu, Emmanuel Osodeke ni ọrọ ko ni pẹ ti wọn ma fi iyanju rẹ. “A ti ri ilọsiwaju latara ipade, ti a si duro de nkan ti wọn yoo fi ransẹ si wa lati fi ba awọn ọmọ ẹgbẹ sọrọ. A ni ireti pe ko ni pẹ ti ọrọ iyansẹlodi yoo fi di ohun igbgagbe.” Ẹgbẹ awọn akẹkọọ lorilẹede Naijiria, NAN ti balẹ si papakọ ofurufu to wa ni ipinlẹ Eko, ti wọn si  da lilọ bibọ duro saaju bi ijọba ṣe kuna lati fi opin si iyanṣelodi ti ẹgbẹ olukọ ASUU gunle. Ifẹhonuhan naa ko ṣẹyin iyanṣelọdi to ti wọ oṣu meje bayii lori bi ijọba ko ṣe mu adehun to ṣe pẹlu awọn olukọ ṣe.


“A ti ri ilọsiwaju latara ipade, ti a si duro de nkan ti wọn yoo fi ransẹ si wa lati fi ba awọn ọmọ ẹgbẹ sọrọ. A ni ireti pe ko ni pẹ ti ọrọ iyansẹlodi yoo fi di ohun igbgagbe.” Ẹgbẹ awọn akẹkọọ lorilẹede Naijiria, NAN ti balẹ si papakọ ofurufu to wa ni ipinlẹ Eko, ti wọn si  da lilọ bibọ duro saaju bi ijọba ṣe kuna lati fi opin si iyanṣelodi ti ẹgbẹ olukọ ASUU gunle. Ifẹhonuhan naa ko ṣẹyin iyanṣelọdi to ti wọ oṣu meje bayii lori bi ijọba ko ṣe mu adehun to ṣe pẹlu awọn olukọ ṣe. Ati aisan owo oṣu fun wọn ni gbogbo igba ti wọn fi yan iṣẹ lodi Ogunlọgọ awọn akẹẹkọ lo ti balẹ si agbegbe naa lati bẹrẹ ifẹhonuhan naa Ọsẹ to kọja ni Ẹgbẹ NAN ṣe ipade nipinlẹ Ondo, ti wọn si bu ẹnu atẹ lu bi ijọba apapọ ko ṣe naani awọn olukọ ati eto ẹkọ paapaa ni Naijiria. Nibi ipade naa ni wọn ti kede pe awọn yoo bẹrẹ ifẹhonuhan kaaliri papakọ ofurufu lorilẹede Naijiria. ‘’Bẹrẹ lati Ọjọ Aje, Ọjọ Kọkandinlogun, ọdun 2022 ni a o bẹrẹ ifẹhọnuhan miran.


Ati aisan owo oṣu fun wọn ni gbogbo igba ti wọn fi yan iṣẹ lodi Ogunlọgọ awọn akẹẹkọ lo ti balẹ si agbegbe naa lati bẹrẹ ifẹhonuhan naa Ọsẹ to kọja ni Ẹgbẹ NAN ṣe ipade nipinlẹ Ondo, ti wọn si bu ẹnu atẹ lu bi ijọba apapọ ko ṣe naani awọn olukọ ati eto ẹkọ paapaa ni Naijiria. Nibi ipade naa ni wọn ti kede pe awọn yoo bẹrẹ ifẹhonuhan kaaliri papakọ ofurufu lorilẹede Naijiria. ‘’Bẹrẹ lati Ọjọ Aje, Ọjọ Kọkandinlogun, ọdun 2022 ni a o bẹrẹ ifẹhọnuhan miran. ‘’A o ri pe ko si ọkọ ofurufu kankan lati ilẹ okeere to balẹ si Naijiria abi eleyii ti yoo jade.’’ ‘’Aarẹ Buhari gbọdọ san gbogbo owo awọn olukọ to jẹ wọn nitori o ti su wa ki a ba wọn sọrọ ti wọn kọ’’ ‘’A ko ni gba ki awọn akẹkọọ joko si ile nigba ti awọn oloṣelu n ran ọmọ wọn lọ si oke okun. ‘’#OccupyTheAirports yoo bẹrẹ ni Ọjọ Aje, ki gbogbo agbaye le mọ ohun ti a n la kọja ni orilẹede Naijiria.’


‘’A o ri pe ko si ọkọ ofurufu kankan lati ilẹ okeere to balẹ si Naijiria abi eleyii ti yoo jade.’’ ‘’Aarẹ Buhari gbọdọ san gbogbo owo awọn olukọ to jẹ wọn nitori o ti su wa ki a ba wọn sọrọ ti wọn kọ’’ ‘’A ko ni gba ki awọn akẹkọọ joko si ile nigba ti awọn oloṣelu n ran ọmọ wọn lọ si oke okun. ‘’#OccupyTheAirports yoo bẹrẹ ni Ọjọ Aje, ki gbogbo agbaye le mọ ohun ti a n la kọja ni orilẹede Naijiria.’


Mariam Anako: Ohun tó yẹ kí ẹ mọ̀ nípa ìyàwó Ọọni tuntun

Iyawo ti Ọọni ti Ile Ife, Oba Enitan Ogunwusi, Ojaja II ṣẹṣẹ fẹ, Mariam Anakọ ni awọn eniyan n sọrọ nipa rẹ lori ẹrọ ayelujara. Laipẹ ni iroyin jade ninu fidio to n ja ranyin lori ẹrọ ayelujara pe Ọọni ti fẹ iyawo tuntun, ti awọn oloye laafin to fi mọ Ọọni fun ara rẹ si n gbadura fun lasiko to kunlẹ niwaju ọba naa. Mariam Anakọ ni obinrin kẹrin ti yoo jẹ olori Ọba Ogunwusi lẹyin to pinya pẹlu Woli Naomi ni ọdun to kọja. Ki o to di olori ni aafin, gbajumọ oniṣowo epo ni arabinrin Mariam Anako, ọmọ ẹya Ebira ni ipinlẹ Kogi si ni. Ilu Ilorin ni a gbọ pe awọn obi rẹ wa. Bakan naa la gbọ pe Mariam padanu baba rẹ lati igba ewe rẹ, ile ọga ọlọpaa patapata  ri lorilẹede Naijiria, Mohammed Dikko Abubakar ni wọn si ti tọọ dagba.


Ki o to di olori ni aafin, gbajumọ oniṣowo epo ni arabinrin Mariam Anako, ọmọ ẹya Ebira ni ipinlẹ Kogi si ni. Ilu Ilorin ni a gbọ pe awọn obi rẹ wa. Bakan naa la gbọ pe Mariam padanu baba rẹ lati igba ewe rẹ, ile ọga ọlọpaa patapata  ri lorilẹede Naijiria, Mohammed Dikko Abubakar ni wọn si ti tọọ dagba. Iya rẹ pẹlu jẹ ọlọpaa to ti fẹyinti. Kabiyesi Ọọni ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi, ti fẹ olori tuntun. Orukọ olori tuntun naa ni Mariam Anako.


Iya rẹ pẹlu jẹ ọlọpaa to ti fẹyinti. Kabiyesi Ọọni ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi, ti fẹ olori tuntun. Orukọ olori tuntun naa ni Mariam Anako. Bo tilẹ jẹ pe wọn ko kede igbeyawo naa ṣaaju fun gbogbo agbaye, ọpọ awọn ẹbi, oloye, ọtọkulu atawọn ladelade lati ipinlẹ Kwara lo peju sibi igbeyawo ọhun. Fidio kan ti Yera Moses Olafare, tii se akọwe feto iroyin fun Ooni Ife, fi soju opo Facebook rẹ lo se afihan  bi ayẹyẹ igbeyawo naa se lọ. Lara awọn ladelade to wa nibi ayẹyẹ igbeyawo ọhun ni aṣoju Olofin Adimula, Owa Ajero, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Bo tilẹ jẹ pe wọn ko kede igbeyawo naa ṣaaju fun gbogbo agbaye, ọpọ awọn ẹbi, oloye, ọtọkulu atawọn ladelade lati ipinlẹ Kwara lo peju sibi igbeyawo ọhun. Fidio kan ti Yera Moses Olafare, tii se akọwe feto iroyin fun Ooni Ife, fi soju opo Facebook rẹ lo se afihan  bi ayẹyẹ igbeyawo naa se lọ. Lara awọn ladelade to wa nibi ayẹyẹ igbeyawo ọhun ni aṣoju Olofin Adimula, Owa Ajero, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Igbeyawo tuntun yii lo n waye lẹyin ti igbeyawo Ooni pẹlu wolii obinrin, Naomi Silekunola tuka. Ti ẹ ko ba gbagbe, inu oṣu Kejila, ọdun 2021 ni Naomi kede loju opo Instagram rẹ pe oun ati Ooni ti pinya. Lẹyin naa lo tun kede pe oun fẹ yọ akọle ‘Olori’ kuro lara orukọ oun.


Igbeyawo tuntun yii lo n waye lẹyin ti igbeyawo Ooni pẹlu wolii obinrin, Naomi Silekunola tuka. Ti ẹ ko ba gbagbe, inu oṣu Kejila, ọdun 2021 ni Naomi kede loju opo Instagram rẹ pe oun ati Ooni ti pinya. Lẹyin naa lo tun kede pe oun fẹ yọ akọle ‘Olori’ kuro lara orukọ oun. Ṣaaju igbeyawo rẹ pẹlu Ooni, Naomi ni adari ijọ kan, En-Herald Ministries, to wa nilu Akure, ni ipinlẹ Ondo. Nibi ayẹyẹ igbeyawo ti ko la ariwo lọ, ni wn mu olori tuntun Mariam wọnu aafin Ife lọ. Saaju si ni awọn obinrin ile ti bu omi si iyawo tuntun naa lẹsẹ, ti ọpọ eeyan si n se adura fun.


Ṣaaju igbeyawo rẹ pẹlu Ooni, Naomi ni adari ijọ kan, En-Herald Ministries, to wa nilu Akure, ni ipinlẹ Ondo. Nibi ayẹyẹ igbeyawo ti ko la ariwo lọ, ni wn mu olori tuntun Mariam wọnu aafin Ife lọ. Saaju si ni awọn obinrin ile ti bu omi si iyawo tuntun naa lẹsẹ, ti ọpọ eeyan si n se adura fun. Bakan naa ninu fidio igbeyawo ọhun to jade soti ayelujara, la ti ri Olori Mariam Anako to kunlẹ siwaju ọpọ eeyan, plu ilẹkẹ olori lọrun rẹ. Gbajumọ oniṣowo epo ni arabinrin Mariam Anako, ọmọ ẹya Ebira ni ipinlẹ Kogi si ni. Ilu Ilorin ni a gbọ pe awọn obi rẹ wa.


Bakan naa ninu fidio igbeyawo ọhun to jade soti ayelujara, la ti ri Olori Mariam Anako to kunlẹ siwaju ọpọ eeyan, plu ilẹkẹ olori lọrun rẹ. Gbajumọ oniṣowo epo ni arabinrin Mariam Anako, ọmọ ẹya Ebira ni ipinlẹ Kogi si ni. Ilu Ilorin ni a gbọ pe awọn obi rẹ wa. Bakan naa la gbọ pe Mariam padanu baba rẹ lati igba ewe rẹ, ile ọga ọlọpaa patapata  ri lorilẹede Naijiria, Mohammed Dikko Abubakar ni wọn si ti tọọ dagba. Iya rẹ pẹlu jẹ ọlọpaa to ti fẹyinti. Eyi ni yoo jẹ igba kẹrin ti Ọọni Ile Ifẹ yoo maa ṣe igbeyawo arede.


Bakan naa la gbọ pe Mariam padanu baba rẹ lati igba ewe rẹ, ile ọga ọlọpaa patapata  ri lorilẹede Naijiria, Mohammed Dikko Abubakar ni wọn si ti tọọ dagba. Iya rẹ pẹlu jẹ ọlọpaa to ti fẹyinti. Eyi ni yoo jẹ igba kẹrin ti Ọọni Ile Ifẹ yoo maa ṣe igbeyawo arede. Gẹgẹ bi ẹ ṣe mọ pe apọn ni Ọoniriṣa pada si lẹyin ti Olori rẹ ana, Ṣilẹkunnọla Naomi fi silẹ ni oṣu kejila ọdun 2021. Igbeyawo wọn so eso kan ṣoṣo, ọmọ okunrin ti wọn pe orukọ rẹ ni Tadenikawo; oṣu kọkanla ọdun yii si ni ọmọdekunrin ọhun yoo pe ọmọ ọdun meji. Ṣaaju Naomi, Kabiyesi Ọọni Ogunwusi ti kọkọ fẹ Adebukola Bombata ki o to de ori oye ṣugbọn ituka waye lẹyin iwuye rẹ.


Gẹgẹ bi ẹ ṣe mọ pe apọn ni Ọoniriṣa pada si lẹyin ti Olori rẹ ana, Ṣilẹkunnọla Naomi fi silẹ ni oṣu kejila ọdun 2021. Igbeyawo wọn so eso kan ṣoṣo, ọmọ okunrin ti wọn pe orukọ rẹ ni Tadenikawo; oṣu kọkanla ọdun yii si ni ọmọdekunrin ọhun yoo pe ọmọ ọdun meji. Ṣaaju Naomi, Kabiyesi Ọọni Ogunwusi ti kọkọ fẹ Adebukola Bombata ki o to de ori oye ṣugbọn ituka waye lẹyin iwuye rẹ. Lẹyin rẹ, o fẹ Olori Wuraọla ki igbeyawo naa to foriṣanpọn loṣu keje ọdun 2017. Lẹyin rẹ lo fẹ Olori Naomi lọdun 2018 ki onitọun pẹlu to gba ori ayelujara Instagram lọ lati kede ituka igbeyawo oun ati ọbalaye naa.


Lẹyin rẹ, o fẹ Olori Wuraọla ki igbeyawo naa to foriṣanpọn loṣu keje ọdun 2017. Lẹyin rẹ lo fẹ Olori Naomi lọdun 2018 ki onitọun pẹlu to gba ori ayelujara Instagram lọ lati kede ituka igbeyawo oun ati ọbalaye naa.


Á ti palẹ̀ gbogbo agbébọn mọ́ títí oṣù Kejìlá - Ìjọba àpapọ̀

Ijọba orilẹede Naijiria ti fọwọ sọya pe oun yoo palẹmọ awọn agbebọn mọ, ko to di oṣu kejila ọdun 2022. Minisita fun ọrọ abẹle, Rauf Aregbesola lo fi ọrọ naa mulẹ nibi ipade kan to waye pẹlu minisita to n risi awọn ọmọ ologun ati ileeṣẹ ọlọpaa. Aregbesola wa fi da awọn orilẹede Naijiria loju pe, ọrọ eto aabo wọn lo jẹ ijọba apapọ logun pupọ ju. “Eyin ọmọ Naijiria, a fi da yin loju pe ko si laburu nipa eto abo yin. Pẹlu asẹ lati ọdọ aarẹ, ko to di oṣu kejila, ọrọ abo to mẹyẹ ni yoo ti di ohun igbagbe lorilẹede Naijiria. “Pupọ lara awọn to doju kọ wa ro pe awọn ni agbara lati ba orilẹede yii jẹ sugbọn ipinnu wa ni lati yanju gbogbo wọn lapapọ.


“Eyin ọmọ Naijiria, a fi da yin loju pe ko si laburu nipa eto abo yin. Pẹlu asẹ lati ọdọ aarẹ, ko to di oṣu kejila, ọrọ abo to mẹyẹ ni yoo ti di ohun igbagbe lorilẹede Naijiria. “Pupọ lara awọn to doju kọ wa ro pe awọn ni agbara lati ba orilẹede yii jẹ sugbọn ipinnu wa ni lati yanju gbogbo wọn lapapọ. Eyi si ni yoo mu ki alaafia pada si Naijiria ko to di inu oṣu kejila ọdun yii." “Ọrọ naa dabi awada sugbọn ipinnu wa niyẹn, ti idabobo dukia ati ẹmi awọn eeyan si jẹ wa logun. Ọrọ ti jade pẹlu asẹ Aarẹ Buhari.” Aregbesola fikun pe itankalẹ arun Covid 19 wa lara ohun to ṣe okunfa bi eto aabo ṣe mẹyẹ ni Naijiria.


Eyi si ni yoo mu ki alaafia pada si Naijiria ko to di inu oṣu kejila ọdun yii." “Ọrọ naa dabi awada sugbọn ipinnu wa niyẹn, ti idabobo dukia ati ẹmi awọn eeyan si jẹ wa logun. Ọrọ ti jade pẹlu asẹ Aarẹ Buhari.” Aregbesola fikun pe itankalẹ arun Covid 19 wa lara ohun to ṣe okunfa bi eto aabo ṣe mẹyẹ ni Naijiria. “A ko ni dẹkun didabo bo ẹmi ati dukia awọn ọmọ Naijiria ati awọn ajoji to wa larin wa. A ri daju pe alaafia jọba lorilẹede, a ko ni sinmi lati maa palẹ awọn agbebon to wa larin wa mọ.” Bakan naa ni minisita fun eto iroyin ati aṣa, Lai Mohammed ni ipenija eto abo ti di ohun igbagbe lorilẹede yii O ni eyi ri bẹẹ nitori ijọba apapọ ti ṣetan lati gbogun ti awọn agbegbọn, ti ọpọ wọn si ti wa lo ri ere. “Gbogbo wa ni a mọ pe ipenija eto abo ti ba ibasepọ awọn ọmọ orilẹede yii jẹ nitori igba ikẹyin ti irufe iṣẹlẹ yii waye ni ọdun 1967 si 1970.


“A ko ni dẹkun didabo bo ẹmi ati dukia awọn ọmọ Naijiria ati awọn ajoji to wa larin wa. A ri daju pe alaafia jọba lorilẹede, a ko ni sinmi lati maa palẹ awọn agbebon to wa larin wa mọ.” Bakan naa ni minisita fun eto iroyin ati aṣa, Lai Mohammed ni ipenija eto abo ti di ohun igbagbe lorilẹede yii O ni eyi ri bẹẹ nitori ijọba apapọ ti ṣetan lati gbogun ti awọn agbegbọn, ti ọpọ wọn si ti wa lo ri ere. “Gbogbo wa ni a mọ pe ipenija eto abo ti ba ibasepọ awọn ọmọ orilẹede yii jẹ nitori igba ikẹyin ti irufe iṣẹlẹ yii waye ni ọdun 1967 si 1970. “Ki n ṣe orilẹede Naijiria nikan lo doju kọ ipenija eto abo sugbọn a dupẹ lọwọ Aarẹ Bubari. “Ni bayi, Mo n sọ fun yii pe gbogbo ikọlu awọn agbegbọn lo di ohun igbagbe lorilẹede Naijiria. “Ẹ ma si mi gbọ, o sese ki a si ma ri awọn ikọlu sugbọn ko le to ti tẹlẹ mọ.


“Ki n ṣe orilẹede Naijiria nikan lo doju kọ ipenija eto abo sugbọn a dupẹ lọwọ Aarẹ Bubari. “Ni bayi, Mo n sọ fun yii pe gbogbo ikọlu awọn agbegbọn lo di ohun igbagbe lorilẹede Naijiria. “Ẹ ma si mi gbọ, o sese ki a si ma ri awọn ikọlu sugbọn ko le to ti tẹlẹ mọ. “Awọn agbebọn yii ko sa mọ wa lọwọ, eyi ti fara han lẹyin ti a mu awọn to ṣe ikọlu sile ijọsin kan ni Owo.”


“Awọn agbebọn yii ko sa mọ wa lọwọ, eyi ti fara han lẹyin ti a mu awọn to ṣe ikọlu sile ijọsin kan ni Owo.”


Fídíò nípa ìtàn ayé Ọbabìnrin Elizabeth kejì tó jáde láyé

Ọbabinrin Elizabeth Keji ti ilẹ Gẹẹsi ni ori ade to pẹ julọ lori oye nilẹ naa. Ọjọbọ, ọjọ kẹjọ, oṣu Kẹsan an, ọdun 2022 yii ni Ọbabinrin Elizabeth waja. Ẹni aadọrin ọdun ni ki ọlọjọ to de. Westminster Abbey ni wọn ti dade fun Elizabeth lẹni ọdun 27. Ṣaaju iku rẹ ni awọn mọlẹbi rẹ ti kọkọ korajọ si aafin rẹ ni Scotland lẹyin ti wọn ti kọkọ n kọminu lori eto ilera rẹ. Wo fidio yii fun ẹkunrẹrẹ.


Akẹ́kọ̀ọ́jáde LAUTECH dá ìwé ẹ̀rí padà, ó fẹ́ kíléẹ̀kọ́  dá gbogbo owó ẹ̀kọ́ tó san padà

Awọn alaṣẹ fasiti LAUTECH ti sọrọ lori fidio kan to n milẹ titi lori ayelujara ninu eyi ti akẹkọọjade fasiti naa kan ti da iwe ẹri rẹ pada. Ninu fidio naa ni a ti ri akẹkọọjade ọhun, Oludare Alaba, ti n ba awọn oṣiṣẹ fasiti naa sọrọ, to n si sọ pe oun fẹ da iwe ẹri oun pada. Awijare rẹ to fi fẹ se bẹẹ ni pe iwe ẹri naa ko wulo fun oun, oun si fẹ gba gbogbo owo ti oun ti san gẹgẹ bii owo ile ẹkọ pada. O ni “ Ẹ ba mi mu owo mi, mi o kawe mọ, iya n jẹ mi.” Bo tilẹ jẹ pe awọn ẹṣọ alabo fasiti naa n sọ fun pe ko ni suuru, amọ o ni iya n jẹ oun, ẹni iya n jẹ, ki i si se suuru. Alaba ṣalaye pe oun ti gbiyanju lati ṣe ohun ti awọn ẹgbẹ oun n ṣe nile aye amọ pabo ni gbogbgo igbiyanju oun ja si. Alaba ni nitori naa, ohun to ku fun oun lati ṣe ni lati da iwe ẹri naa pada fun fasiti LAUTECH nitori ibanujẹ ọkan lo jẹ fun oun.


O ni “ Ẹ ba mi mu owo mi, mi o kawe mọ, iya n jẹ mi.” Bo tilẹ jẹ pe awọn ẹṣọ alabo fasiti naa n sọ fun pe ko ni suuru, amọ o ni iya n jẹ oun, ẹni iya n jẹ, ki i si se suuru. Alaba ṣalaye pe oun ti gbiyanju lati ṣe ohun ti awọn ẹgbẹ oun n ṣe nile aye amọ pabo ni gbogbgo igbiyanju oun ja si. Alaba ni nitori naa, ohun to ku fun oun lati ṣe ni lati da iwe ẹri naa pada fun fasiti LAUTECH nitori ibanujẹ ọkan lo jẹ fun oun. O ni “Eredi ti mo ṣe da iwe ẹri naa pada ni pe mo kan gba a ni, ko wulo fun mi. Awọn anfaani ti mo n ri ko ju ki n bu ọṣẹ si ori lọ, ki n si ṣe oogun owo amọ mi o le ṣe oogun owo nitori mo fẹ wulo fun ara mi ati orilẹ-ede mi.” Alaba sọ pe oun gbagbọ pe ti wọn ba da owo ti oun san nile ẹkọ pada fun oun, owo naa yoo wulo lati gbe ẹbun oun larugẹ, ki oun si gbe nnkan rere ṣe. Ẹwẹ, nigba ti BBC Yoruba kan sawọn alaṣẹ fasiti naa, alukoro ile ẹkọ ọhun, Olalekan Fadeyi ba wa sọrọ lori isẹlẹ naa.


O ni “Eredi ti mo ṣe da iwe ẹri naa pada ni pe mo kan gba a ni, ko wulo fun mi. Awọn anfaani ti mo n ri ko ju ki n bu ọṣẹ si ori lọ, ki n si ṣe oogun owo amọ mi o le ṣe oogun owo nitori mo fẹ wulo fun ara mi ati orilẹ-ede mi.” Alaba sọ pe oun gbagbọ pe ti wọn ba da owo ti oun san nile ẹkọ pada fun oun, owo naa yoo wulo lati gbe ẹbun oun larugẹ, ki oun si gbe nnkan rere ṣe. Ẹwẹ, nigba ti BBC Yoruba kan sawọn alaṣẹ fasiti naa, alukoro ile ẹkọ ọhun, Olalekan Fadeyi ba wa sọrọ lori isẹlẹ naa. Fadeyi sọ pe awọn kii ba akẹkọọ wa iṣẹ, beẹ si ni awọn ko ṣeleri iṣẹ fun akẹkọọ kankan. Alukoro fun fasiti LAUTECH naa ṣalaye pe idunadura to wa laarin awọn atawọn akẹkọọ, ni ki wọn kọ awọn eeyan naa lẹkọọ. Amọ o ni kii ṣe isẹ fasiti naa lati ba wọn wa iṣẹ lẹyin ti wọn ba kẹkọọjade.


Fadeyi sọ pe awọn kii ba akẹkọọ wa iṣẹ, beẹ si ni awọn ko ṣeleri iṣẹ fun akẹkọọ kankan. Alukoro fun fasiti LAUTECH naa ṣalaye pe idunadura to wa laarin awọn atawọn akẹkọọ, ni ki wọn kọ awọn eeyan naa lẹkọọ. Amọ o ni kii ṣe isẹ fasiti naa lati ba wọn wa iṣẹ lẹyin ti wọn ba kẹkọọjade. O ni “Gẹgẹ bii anu rẹ ṣe yẹ ko ṣe wa to, pe ọmọ lọ sile ẹkọ ko si ri iṣẹ, LAUTECH kii ṣe ibi ti wọn ti n pese iṣẹ fun eeyan. A ko si tọwọ bọwe adehun pe a o fun akẹkọọ nisẹ to ba jade tan nile ẹkọ wa.” “Eeyan melo ni a fẹ wa iṣẹ fun, ṣe LAUTECH lagbara lati wa iṣẹ fun ẹnikẹni ni?” “Mi o tii ri ọmọ naa bayii o, bẹẹ naa ni ko yọju si ọga agba ile ẹkọ wa atawọn ti ọrọ kan. Bi ẹ ṣe ri fidio rẹ naa ni awa naa ṣe ri.” “Ni bayii, ko tii wa ba wa sọrọ, to ba wa sọdọ wa pe oun fẹ ri VC, a oo mọ igbesẹ ti a maa gbe lori ọrọ rẹ. Irufẹ nnkan bayii ko ṣẹlẹ ri lati ọdun 1990 ti wọn ti da LAUTECH silẹ.”


O ni “Gẹgẹ bii anu rẹ ṣe yẹ ko ṣe wa to, pe ọmọ lọ sile ẹkọ ko si ri iṣẹ, LAUTECH kii ṣe ibi ti wọn ti n pese iṣẹ fun eeyan. A ko si tọwọ bọwe adehun pe a o fun akẹkọọ nisẹ to ba jade tan nile ẹkọ wa.” “Eeyan melo ni a fẹ wa iṣẹ fun, ṣe LAUTECH lagbara lati wa iṣẹ fun ẹnikẹni ni?” “Mi o tii ri ọmọ naa bayii o, bẹẹ naa ni ko yọju si ọga agba ile ẹkọ wa atawọn ti ọrọ kan. Bi ẹ ṣe ri fidio rẹ naa ni awa naa ṣe ri.” “Ni bayii, ko tii wa ba wa sọrọ, to ba wa sọdọ wa pe oun fẹ ri VC, a oo mọ igbesẹ ti a maa gbe lori ọrọ rẹ. Irufẹ nnkan bayii ko ṣẹlẹ ri lati ọdun 1990 ti wọn ti da LAUTECH silẹ.”


Wo irin, ọ̀kọ̀, ìbọn àti àdá tí Ogedengbe Agbogungboro fi ń jagun àti àga tó fi ń wo ọ̀tá

Ti a ba n sọrọ itan ilẹ Ijesa ati Yoruba lapapọ, itan naa ko le pari lai sọ ipa ribiribi ti akọni ọkunrin kan, Ogedengbe Agbogungboro ko lati gba ilu naa ati ilẹ Yoruba silẹ lọwọ ogun. Ni aye atijọ, ọkan lara awọn alagbara ti okiki wọn kan pupọ ni akọni ọkunrin naa, to si n ba awọn ologun olokiki bii Basọrun Oluyole nilẹ Ibadan ta kangbọn. Ọdun 1910 si ni Ogedengbe Agbogungboro jade laye eyi to ti pe ọdún mejilelaadọfa (112) bayii. Ni ipari osu Keje ọdun 2022, ni awọn idile Ogedengbe Agbogungboro se iranti ọdun mejilelaadọfa naa ti akọni to sẹdasil wọn jade laye. Idi si ree ti BBC Yoruba fi gba ilu Ilesa lọ, lati wo bi ayẹyẹ iranti naa se waye, ka si wo awọn ohun manigbagbe ti Ogedengbe Agbogungboro se fun il Ijesa ati Yoruba lapapọ. Nigba to n salaye bi wọn se bi Ogedengbe Agbogungboro fun BBC Yoruba, Oluọdẹ ilu Owode-Itori, Oloye Ojo Elijah ni ifa ti kede saaju nigba ti iya Ogedengbe loyun rẹ pe wọn ko gbọdọ bi ọwọ naa sile baba rẹ.


Ni ipari osu Keje ọdun 2022, ni awọn idile Ogedengbe Agbogungboro se iranti ọdun mejilelaadọfa naa ti akọni to sẹdasil wọn jade laye. Idi si ree ti BBC Yoruba fi gba ilu Ilesa lọ, lati wo bi ayẹyẹ iranti naa se waye, ka si wo awọn ohun manigbagbe ti Ogedengbe Agbogungboro se fun il Ijesa ati Yoruba lapapọ. Nigba to n salaye bi wọn se bi Ogedengbe Agbogungboro fun BBC Yoruba, Oluọdẹ ilu Owode-Itori, Oloye Ojo Elijah ni ifa ti kede saaju nigba ti iya Ogedengbe loyun rẹ pe wọn ko gbọdọ bi ọwọ naa sile baba rẹ. O ni ile iya rẹ ni Itori ni ki wọn bi Ogedengbe Agbogungboro si nitori pe akọni ọmọ ni. O si le ni ẹni ọdun mtadinlogun ki Ogedengbe Agbogungboro to maa bẹr si jagun nigba ti ogun bẹrẹ lagbegbe naa. Agbara to ni yii si lo ni o fi gba ilẹ Ijesha silẹ ati il Yoruba lapapọ lọwọ ogun.


O ni ile iya rẹ ni Itori ni ki wọn bi Ogedengbe Agbogungboro si nitori pe akọni ọmọ ni. O si le ni ẹni ọdun mtadinlogun ki Ogedengbe Agbogungboro to maa bẹr si jagun nigba ti ogun bẹrẹ lagbegbe naa. Agbara to ni yii si lo ni o fi gba ilẹ Ijesha silẹ ati il Yoruba lapapọ lọwọ ogun. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, ọkan lara awọn arọmọdọmọ Ogedengbe Agbogungboro, Ọmọọba Tayo Ogedengbe salaye igbe aye baba nla rẹ naa fun wa. Ọmọọba Ogedengbe ni Owode Itori gan ni ilu Ogedengbe Agbogungboro, itori ija ẹkẹ to maa n ja ni wọn se sọ ni Ogedemgbe. Orisarayibi gan ni orukọ Ogedengbe Agbogungboro amọ nitori pe o maa n gbe eeyan ni Ogedengbe lati la onitọun mọlẹ lasiko ija ẹkẹ ni wọn fi sọ ni inagijẹ naa.


Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, ọkan lara awọn arọmọdọmọ Ogedengbe Agbogungboro, Ọmọọba Tayo Ogedengbe salaye igbe aye baba nla rẹ naa fun wa. Ọmọọba Ogedengbe ni Owode Itori gan ni ilu Ogedengbe Agbogungboro, itori ija ẹkẹ to maa n ja ni wọn se sọ ni Ogedemgbe. Orisarayibi gan ni orukọ Ogedengbe Agbogungboro amọ nitori pe o maa n gbe eeyan ni Ogedengbe lati la onitọun mọlẹ lasiko ija ẹkẹ ni wọn fi sọ ni inagijẹ naa. O fikun pe ọdun mtadinlogun ni akọni naa ti n jija ẹkọ, to si maa n bori ọpọ akọni ọkunrin ninu ija naa eyi to mu ki okiki rẹ pọ kaakiri il Ijesa nigba naa. Oju rẹ yoo pn bii ẹjẹ, yoo si gbe kaun si ẹrẹkẹ kọọkan eyi to fi maa ro awọn oogun rẹ lagbara bii igba ti eeyan ba n saaji batiri. Ọkan Ijesa si bal pe awọn ni Ogedengbe Agbogungboro lati doju kọ ogun yowu ti wọn ba gbe ti awọn.” Lasiko ayẹyẹ iranti naa ni awọn arọmọdọmọ Ogedengbe Agbogungboro se afihan awọn eroja ti akọni naa lo nigba to wa loke eepẹ.


O fikun pe ọdun mtadinlogun ni akọni naa ti n jija ẹkọ, to si maa n bori ọpọ akọni ọkunrin ninu ija naa eyi to mu ki okiki rẹ pọ kaakiri il Ijesa nigba naa. Oju rẹ yoo pn bii ẹjẹ, yoo si gbe kaun si ẹrẹkẹ kọọkan eyi to fi maa ro awọn oogun rẹ lagbara bii igba ti eeyan ba n saaji batiri. Ọkan Ijesa si bal pe awọn ni Ogedengbe Agbogungboro lati doju kọ ogun yowu ti wọn ba gbe ti awọn.” Lasiko ayẹyẹ iranti naa ni awọn arọmọdọmọ Ogedengbe Agbogungboro se afihan awọn eroja ti akọni naa lo nigba to wa loke eepẹ. Lara awọn eroja ijagun Ogedengbe Agbogungboro ta fi oju ri ni irin, ibọn, ọkọ, ada ati aga to fi maa n joko lati wo awọn ọta lati orere nigba ti ogun ba n bọ. “Ibọn danku ti baba n lo ree, ko to di pe oyinbo ko ibọn Ak47 de, bo si se n jagun niwaju, ni yoo tun maa jagun bọ ni ẹyin. Ori aga yii naa si lo maa n joko si lati ri awọn ọta to n gbe ogun bọ lati ọkankan nitori ori oke ni ile rẹ wa.


Lara awọn eroja ijagun Ogedengbe Agbogungboro ta fi oju ri ni irin, ibọn, ọkọ, ada ati aga to fi maa n joko lati wo awọn ọta lati orere nigba ti ogun ba n bọ. “Ibọn danku ti baba n lo ree, ko to di pe oyinbo ko ibọn Ak47 de, bo si se n jagun niwaju, ni yoo tun maa jagun bọ ni ẹyin. Ori aga yii naa si lo maa n joko si lati ri awọn ọta to n gbe ogun bọ lati ọkankan nitori ori oke ni ile rẹ wa. Ogedengbe Agbogungboro jagun ni Ibadan, Igbajọ, kii si se Ilesa nikan lo ti jagun amọ idi ogun Kiriji lo pari ogun jija si. Awọn idile Ogedengbe Agbogungboro tun sọ fun BBC Yoruba pe akọni naa lo maa n fi ọwọ ara rẹ se oogun abẹnu gọngọ to maa n lo lati jagun. Wọn ni ko ni babalawo to maa n ba se oogun gẹgẹ bii awọn akọni miran.


Ogedengbe Agbogungboro jagun ni Ibadan, Igbajọ, kii si se Ilesa nikan lo ti jagun amọ idi ogun Kiriji lo pari ogun jija si. Awọn idile Ogedengbe Agbogungboro tun sọ fun BBC Yoruba pe akọni naa lo maa n fi ọwọ ara rẹ se oogun abẹnu gọngọ to maa n lo lati jagun. Wọn ni ko ni babalawo to maa n ba se oogun gẹgẹ bii awọn akọni miran. Bakan naa lo ni awọn iyawo kankan kii ba Ogedengbe Agbogungboro gbe amọ wọn n gbe ni agboole rẹ to wa ni adugbo Anaye nilu Ilesa. Sugbọn wọn ni inu oko mọlẹbi naa to wa ni Itori ni baba naa n gbe. Bakan naa ni wọn sọ fun BBC Yoruba pe akọni ọkunrin yii tun ni nnkan se pẹlu adugbo Ibeju-Lekki.


Bakan naa lo ni awọn iyawo kankan kii ba Ogedengbe Agbogungboro gbe amọ wọn n gbe ni agboole rẹ to wa ni adugbo Anaye nilu Ilesa. Sugbọn wọn ni inu oko mọlẹbi naa to wa ni Itori ni baba naa n gbe. Bakan naa ni wọn sọ fun BBC Yoruba pe akọni ọkunrin yii tun ni nnkan se pẹlu adugbo Ibeju-Lekki. Wọn ni ọkunrin naa sisẹ ribiribi nibẹ, ti wọn ko si le gbagbe rẹ titi di oni yii. Ipari ogun Kiriji ati iku Ogedengbe Agbogungboro lọdun 1910: Nipari, a ri gbọ pe Ogedengbe Agbogungboro fi ogun jija si yin ogun Kiriji. Dun 1886 si ni Ogedengbe Agbogungboro fi ọwọ bọ iwe adehun pẹlu awọn oyinbo amunisin ati ilu Ibadan pe ogun naa ti wa sopin.


Wọn ni ọkunrin naa sisẹ ribiribi nibẹ, ti wọn ko si le gbagbe rẹ titi di oni yii. Ipari ogun Kiriji ati iku Ogedengbe Agbogungboro lọdun 1910: Nipari, a ri gbọ pe Ogedengbe Agbogungboro fi ogun jija si yin ogun Kiriji. Dun 1886 si ni Ogedengbe Agbogungboro fi ọwọ bọ iwe adehun pẹlu awọn oyinbo amunisin ati ilu Ibadan pe ogun naa ti wa sopin. Koda awọn ọmọ Ogedengbe Agbogungboro gan tun de ibudo ti wọn ti tọwọ bọ iwe adehun lati fi opin si ogun Kiriji nilu Imesi-Ile eyi ti BBC Yoruba naa ko gbẹyin nibẹ. Awọn ọmọ Ogedengbe Agbogungboro wa seleri pe awọn yoo tun ile baba naa kọ si ti igbalode ko le jẹ ibudo tawọn arinrinajo afẹ yoo maa peju si.


Koda awọn ọmọ Ogedengbe Agbogungboro gan tun de ibudo ti wọn ti tọwọ bọ iwe adehun lati fi opin si ogun Kiriji nilu Imesi-Ile eyi ti BBC Yoruba naa ko gbẹyin nibẹ. Awọn ọmọ Ogedengbe Agbogungboro wa seleri pe awọn yoo tun ile baba naa kọ si ti igbalode ko le jẹ ibudo tawọn arinrinajo afẹ yoo maa peju si.


Aṣọ́bodè gba èròjà olóró tówó rẹ̀ tó N33.3m àti aṣọ̀ ológun lọ́nà Ijebu Ode

Ileeṣẹ aṣọbode ni Naijiria ti ni awọn n ṣiṣẹ takun takun lọna ati koju eto aabo to mẹhẹ, paapaa awọn to n ko eru wọle si Naijiria ni ọna ẹburu. Adari ẹka ileeṣẹ naa ni ipinlẹ Eko, Hussein Ejibunu ni awọn ri garawa oogun oloro Carbide ti wọn fi n ṣe ado oloro to le ni ogun, ti wọn fẹ gbe yọ wọ Naijiria. Ejibunu ni opopona Abeokuta si Ijebu-Ode ni ọwọ awọn ti tẹ awọn to gbe oogun oloro ni ipinlẹ Ogun. O ni apapọ owo kabaidi naa to miliọnu mẹtalelọgbọn naira o le diẹ (N33.3m) Bakan naa lo ni awon oṣiṣẹ wọn ri awọn ti wọn n yọ gbe aṣọ awọn sọja wọle, ki wọn to ra wọn gba. Ninu ọrọ rẹ, o ni awọn to n ko ẹru lorisirisi wọ Naijiria peleke si nitori asiko ọdun to n sun mọ ile. Amọ o ni awọn n gbiyanju lati fi ọwọ ofin mu wọn.


O ni apapọ owo kabaidi naa to miliọnu mẹtalelọgbọn naira o le diẹ (N33.3m) Bakan naa lo ni awon oṣiṣẹ wọn ri awọn ti wọn n yọ gbe aṣọ awọn sọja wọle, ki wọn to ra wọn gba. Ninu ọrọ rẹ, o ni awọn to n ko ẹru lorisirisi wọ Naijiria peleke si nitori asiko ọdun to n sun mọ ile. Amọ o ni awọn n gbiyanju lati fi ọwọ ofin mu wọn. ‘’Paapaa awọn to n ko oogun oloro wọle, awọn miran ko ki n san owo ori ti wọn ko wọle, gbogbo rẹ ni a n bojuto.’’ ‘’Lori garawa oogun oloro ogun ti a ri ko, iru nkan bayii lee da alaafia orilẹede ru.’’ Nitori ti awọn ohun ija oloro yii ba kan eniyan lara, o le e ṣe ijamba fun ẹmi ati dukia awọn eniyan.’’ A ko tilẹ gbọdọ fi aye gba awọn ẹni ibi lati ko iru nkan bayii wọ orilẹede Naijria nitori to ba kan omi, ewu nla ni.’’ Ti eniyan ba fi ọwọ kan oogun oloro Calcium Carbide abi ko mi si imu, o le e da aisan si agọ ara eniyan, ọna ọfun ati bẹẹ bẹẹ lọ. ‘’Lara agbegbe ti ati ri awọn ẹru jibiti ti wọn fẹ ko wọle gba ni Idi-Roko, Ọyọ, Seme, Ijẹbu Ode ati awọn ibukodo oju omi.’'


‘’Paapaa awọn to n ko oogun oloro wọle, awọn miran ko ki n san owo ori ti wọn ko wọle, gbogbo rẹ ni a n bojuto.’’ ‘’Lori garawa oogun oloro ogun ti a ri ko, iru nkan bayii lee da alaafia orilẹede ru.’’ Nitori ti awọn ohun ija oloro yii ba kan eniyan lara, o le e ṣe ijamba fun ẹmi ati dukia awọn eniyan.’’ A ko tilẹ gbọdọ fi aye gba awọn ẹni ibi lati ko iru nkan bayii wọ orilẹede Naijria nitori to ba kan omi, ewu nla ni.’’ Ti eniyan ba fi ọwọ kan oogun oloro Calcium Carbide abi ko mi si imu, o le e da aisan si agọ ara eniyan, ọna ọfun ati bẹẹ bẹẹ lọ. ‘’Lara agbegbe ti ati ri awọn ẹru jibiti ti wọn fẹ ko wọle gba ni Idi-Roko, Ọyọ, Seme, Ijẹbu Ode ati awọn ibukodo oju omi.’'


"Nǹkan kò ní rọgbọ, bí ààrẹ tuntun bá wá láti àríwá ní 2023"

Ẹgbẹ kan to n ja fun idagbasoke agbegbe Niger Delta, Pan Niger Delta Forum, PANDEF, ti ṣeleri pe awọn ko ni gba ki Aarẹ Naijiira tuntun wa lati Ariwa lọdun to n bọ. Akọwe apapọ fẹgbẹ naa, Ken Robinson, lo fi ọrọ naa lede lasiko ti awọn adari ẹgbẹ ọhun ṣabẹwo si oludije sipo Aarẹ fẹgbẹ oṣelu SDP, Ọmọọba Adewole Adebayo niluu Abuja. PANDEF ni awọn ti ṣetan lati ṣa awọn eeyan jọ kaakiri ẹkun Niger Delta lati kọju ija si iyanjẹ ti Ariwa n ṣe si Guusu Naijiria. Robinson ni ijọba to wa lode yii ko naani awọn ẹya Guusu Naijiria, ati pe mẹrinla ninu awọn adari ileeṣẹ eto abo to wa ni Naijiria ni ẹya Ariwa n dari, nigba ti mẹta pere wa lati Guusu. O fi kun pe meje ninu ipo to ṣe pataki ninu ajọ NNPC ni awọn eeyan Ariwa di mu, nigba ti ẹya Guusu ni mẹrin pere. O ni “A o ko ara wa jọ ti ipolongo ibo ba ti bẹrẹ, a o si ba awọn ọlọpọlọ pipe ni Ariwa sọrọ.


Robinson ni ijọba to wa lode yii ko naani awọn ẹya Guusu Naijiria, ati pe mẹrinla ninu awọn adari ileeṣẹ eto abo to wa ni Naijiria ni ẹya Ariwa n dari, nigba ti mẹta pere wa lati Guusu. O fi kun pe meje ninu ipo to ṣe pataki ninu ajọ NNPC ni awọn eeyan Ariwa di mu, nigba ti ẹya Guusu ni mẹrin pere. O ni “A o ko ara wa jọ ti ipolongo ibo ba ti bẹrẹ, a o si ba awọn ọlọpọlọ pipe ni Ariwa sọrọ. A jẹ ki wọn mọ pe Aarẹ to n bọ gbọdọ wa lati Guusu.” “Kii ṣe pe a n dunkooko mọ ẹnikẹni o, amọ a ti ba ọọfisi ijọba orilẹ-ede Denmark sọrọ, to fi mọ ti ilẹ Gẹẹsi. Ati sọ fun wọn pe nnkan ko ni rọgbọ ni Naijiria, ti ipo Aarẹ ba tun lọ si Ariwa.” Robonson fi kun pe, ipade ẹgbẹ naa pẹlu awọn oludije sipo Aarẹ lati Guusu ko ṣẹyin afojusun awọn, lati ri pe oludije tootọ lo di Aarẹ lọdun to n bọ. Ẹwẹ, oludije sipo Aarẹ ninu ẹgbẹ oṣelu SDP, Ọmọba Adewole Adebayo sọ pe ipade oun pẹlu ẹgbẹ PANDEF jẹ ọkan lara awọn ọna ti oun fi n ja fun iṣọkan Naijiria.


A jẹ ki wọn mọ pe Aarẹ to n bọ gbọdọ wa lati Guusu.” “Kii ṣe pe a n dunkooko mọ ẹnikẹni o, amọ a ti ba ọọfisi ijọba orilẹ-ede Denmark sọrọ, to fi mọ ti ilẹ Gẹẹsi. Ati sọ fun wọn pe nnkan ko ni rọgbọ ni Naijiria, ti ipo Aarẹ ba tun lọ si Ariwa.” Robonson fi kun pe, ipade ẹgbẹ naa pẹlu awọn oludije sipo Aarẹ lati Guusu ko ṣẹyin afojusun awọn, lati ri pe oludije tootọ lo di Aarẹ lọdun to n bọ. Ẹwẹ, oludije sipo Aarẹ ninu ẹgbẹ oṣelu SDP, Ọmọba Adewole Adebayo sọ pe ipade oun pẹlu ẹgbẹ PANDEF jẹ ọkan lara awọn ọna ti oun fi n ja fun iṣọkan Naijiria. Ọdọmọkunrin kan ti orukọ rẹ jẹ, Adamu Musa lo ti padanu ẹmi rẹ nigbati o gbiyanju lati dola ẹmi ọkan lara awọn maluu to da kiri. Ijọba ibilẹ Buji ni ipinlẹ Jigawa ni isẹlẹ naa ti waye. Oṣojumikoro ni iṣẹlẹ naa lo waye ni ọjọ Satide ni agbegbe Unguwar niluu Buji.


Ọdọmọkunrin kan ti orukọ rẹ jẹ, Adamu Musa lo ti padanu ẹmi rẹ nigbati o gbiyanju lati dola ẹmi ọkan lara awọn maluu to da kiri. Ijọba ibilẹ Buji ni ipinlẹ Jigawa ni isẹlẹ naa ti waye. Oṣojumikoro ni iṣẹlẹ naa lo waye ni ọjọ Satide ni agbegbe Unguwar niluu Buji. O ni ọdọmọkunrin naa, ẹni ọdun mejidinlogun padanu ẹmi rẹ lẹyin to bọ sinu omi adagun lati dola ẹmi maluu to yọ sinu odo naa nigba ti o da awọn Maluu kiri. Agbẹnusọ ajọ NSCDC, CSC Adamu Shehu ti fidi iṣẹlẹ naa mulẹ. Musa ni:  “ajọ naa gbọ si iroyin ọhun to waye ni deede aago mẹta ọsan, pe arakunrin kan ko awọn maluu rẹ lọ si oko lati lọ jeun.


O ni ọdọmọkunrin naa, ẹni ọdun mejidinlogun padanu ẹmi rẹ lẹyin to bọ sinu omi adagun lati dola ẹmi maluu to yọ sinu odo naa nigba ti o da awọn Maluu kiri. Agbẹnusọ ajọ NSCDC, CSC Adamu Shehu ti fidi iṣẹlẹ naa mulẹ. Musa ni:  “ajọ naa gbọ si iroyin ọhun to waye ni deede aago mẹta ọsan, pe arakunrin kan ko awọn maluu rẹ lọ si oko lati lọ jeun. “Sugbọn ọkan lara awọn maluu bọ sinu odo adagun to wa ni tosi ibi oko to ti fẹran jẹko. “ Kete ti arakunrin naa ri pe maluu oun ti bọ sinu odo adagun ni o gbinyanju lati dola ẹmi maluu naa sugbọn oun gan lo ba isẹlẹ naa lọ.” Shehu fikun pe arọ ọjọ aiku ni wọn ri oku ọkunrin naa. O ni isẹ ti bẹrẹ lati ṣe ayẹwo lori oku naa, ki wọn to gbe fun awọn obi rẹ lati sin.


“Sugbọn ọkan lara awọn maluu bọ sinu odo adagun to wa ni tosi ibi oko to ti fẹran jẹko. “ Kete ti arakunrin naa ri pe maluu oun ti bọ sinu odo adagun ni o gbinyanju lati dola ẹmi maluu naa sugbọn oun gan lo ba isẹlẹ naa lọ.” Shehu fikun pe arọ ọjọ aiku ni wọn ri oku ọkunrin naa. O ni isẹ ti bẹrẹ lati ṣe ayẹwo lori oku naa, ki wọn to gbe fun awọn obi rẹ lati sin.


Iléejọ́ dájọ́ ikú fún obìnrin méjì lórí ẹ̀sùn pípolongo ìbálòpọ̀ abo sí abo

Ile-ẹjọ kan ni Iran ti da  Zahra Seddiqi Hamedani ati Elham Choubdar lẹbi iku fun iwa ibajẹ. Awọn mejeeji jẹ ajafẹtọ ẹni nidii igbeyawo laarin akọ si akọ ati abo si abo. Ajọ  to n ja fun ẹtọ ọmọniyan, Hengaw ni, wọn fi ẹsun sise agbega ibasepọ laarin akọ si akọ ati abo si abo kan kan awọn obinrin mejeeji naa. Bakan naa lo ni wọn fi ẹsun pipolongo ẹsun Kristiẹni ati lílo ẹrọ ayelujara to lodi si ofin islam ni Iran, kan awọn ajafẹtọẹni naa. Àjọ ti o risi eto idajọ ni Iran jẹri si idajọ ile ẹjọ́ naa, o ni  awọn ajafẹtọẹni naa tun jẹbi ẹsun fifi eniyan ṣowo. Ajọ Hengaw to fidi isẹlẹ yii mulẹ ni Norway sọ pe Seddiqi Hamedani, ti a tun mọ ni Sareh, wa lati ilu Kurdish.


Bakan naa lo ni wọn fi ẹsun pipolongo ẹsun Kristiẹni ati lílo ẹrọ ayelujara to lodi si ofin islam ni Iran, kan awọn ajafẹtọẹni naa. Àjọ ti o risi eto idajọ ni Iran jẹri si idajọ ile ẹjọ́ naa, o ni  awọn ajafẹtọẹni naa tun jẹbi ẹsun fifi eniyan ṣowo. Ajọ Hengaw to fidi isẹlẹ yii mulẹ ni Norway sọ pe Seddiqi Hamedani, ti a tun mọ ni Sareh, wa lati ilu Kurdish. O ni Naqadeh jẹ ilu nla ni agbegbe Iwọ-oorun Azerbaijan, eyiti o pin aala pelu Turkey ati Iraq. Ajo Amnesty International ṣapejuwe Zahra Seddiqi Hamedani gẹgẹ bi “olugbeja ẹtọ eniyan. Ajo Amnesty International royin pe Oṣu Kẹwa Ọdun 2021 ni ẹka ikọ ologun ilu Iran  (IRGC) mu Zahra Seddiqi Hamedani lakoko ti o n gbiyanju lati rekọja si Turkey.


O ni Naqadeh jẹ ilu nla ni agbegbe Iwọ-oorun Azerbaijan, eyiti o pin aala pelu Turkey ati Iraq. Ajo Amnesty International ṣapejuwe Zahra Seddiqi Hamedani gẹgẹ bi “olugbeja ẹtọ eniyan. Ajo Amnesty International royin pe Oṣu Kẹwa Ọdun 2021 ni ẹka ikọ ologun ilu Iran  (IRGC) mu Zahra Seddiqi Hamedani lakoko ti o n gbiyanju lati rekọja si Turkey. Labẹ ofin Iran, iwa-ibalopọ laarin akọ si akọ ati abo si abo jẹ ẹṣẹ ọdaran, ti ijiya ti o tẹle si jẹ ijiya iku. Eyi ni igba akọkọ ti obinrin yoo ri idajọ iku ni Iran fun ẹsun ibalopọ pẹlu ìṣẹ̀dá re.


Labẹ ofin Iran, iwa-ibalopọ laarin akọ si akọ ati abo si abo jẹ ẹṣẹ ọdaran, ti ijiya ti o tẹle si jẹ ijiya iku. Eyi ni igba akọkọ ti obinrin yoo ri idajọ iku ni Iran fun ẹsun ibalopọ pẹlu ìṣẹ̀dá re.


Ẹ fààyè gbà kí Amotekun máa lo ohun ìjà alágbára – Akeredolu

Gomina ipinlẹ Ondo, Oluwarotimi Akeredolu, ti ke si ijọba apapọ lati gba ikọ alaabo Amotekun laaye, lati maa lo awọn ohun ija oloro fun idaabo araalu. Akeredolu tun sọrọ lori iṣẹ abo ọpa epo ti ijọba apapọ gbe fun ileeṣẹ aladani kan. O ni ti ijọba ba le gba awọn ileeṣẹ aladani laaye lati maa lo ohun ija oloro fun aabo ọpa epo, ko buru ti ijọba ka naa ba le gba Amotekun laaye lati maa lo ibọn fun abo araalu. Akeredolu lo sọ ọrọ naa nibi to ti ṣi ọọfisi ajọ OSOPADEC tuntun, ni Oba Ile, niluu Akure. Nigba to n bu ẹnu atẹ lu ipo ti eto abo Naijiria wa, Akeredolu sọ pe oun ko ni dẹkun ati maa gbena woju ẹkun ijọba apapọ lori ọrọ naa. O ni “Ọpọ araalu atawọn akẹgbẹ mi lo yẹ ko ye nipa ipo mi lori iṣẹ ti ijọba apapọ gbe fun ileeṣẹ aladani lori abo ọpa epo. N ko lodi si ki ijọba gbe iṣẹ eto abo fun ẹnikẹni to ba wu wọn, owo wọn ni, wọn si le na bo ṣe wu wọn.” Ni ipinlẹ wa nibi, Amotekun ni a n ko owo wa le lori.


Nigba to n bu ẹnu atẹ lu ipo ti eto abo Naijiria wa, Akeredolu sọ pe oun ko ni dẹkun ati maa gbena woju ẹkun ijọba apapọ lori ọrọ naa. O ni “Ọpọ araalu atawọn akẹgbẹ mi lo yẹ ko ye nipa ipo mi lori iṣẹ ti ijọba apapọ gbe fun ileeṣẹ aladani lori abo ọpa epo. N ko lodi si ki ijọba gbe iṣẹ eto abo fun ẹnikẹni to ba wu wọn, owo wọn ni, wọn si le na bo ṣe wu wọn.” Ni ipinlẹ wa nibi, Amotekun ni a n ko owo wa le lori. Nnkan ti mo sọ ni pe o yẹ ki ijọba gba fun Amotekun lati gbe ohun ija alagbara gẹgẹ bo ṣe gba bẹẹ fun awọn alaabo to n ṣọ ọpa epo.” “Ti ẹ ba le gba awọn aladani laaye lati gbe ibọn fun abo ọpa epo, kilode ti ẹ ko gba Amotekun laaye lati maa dabo bo awọn araalu?” Gomina ọhun ni “ Ọpa epo rọbi ko ṣe pataki ju ẹmi eeyan lọ.” O sọ siwaju si pe ọwọ ofin ti tẹ lara awọn afurasi to ji awọn arinrinajokan  gbe loju ọna Ifon lọsẹ to kọja, amọ ẹru n ba wọn ti eeyan wọn ji gbew lati wa tọka si awọn afurasi ọhun.” Lẹyin naa lo dupẹ lọwọ gbogbo awọn ẹṣọ alaabo ipilẹ Ondo fun akitiyan wọn lati dabo bo awọn araalu, to fi mọ Amotekun fun bi wọn ṣe doola awọn ti wọn ji gbe.