ÌKÉDE KÁRÍAYÉ FÚN È̩TÓ̩ O̩MO̩NÌYÀN
 Ò̩RÒ̩ ÀKÓ̩SO̩
 Bí ó ti jé̩ pé s̩ís̩e àkíyèsí iyì tó jé̩ àbímó̩ fún è̩dá àti ìdó̩gba è̩tó̩ t̩í kò s̩eé mú kúrò tí è̩dá kò̩ò̩kan ní, ni òkúta ìpìlè̩ fún òmìnira, ìdájó̩ òdodo àti àlàáfíà lágbàáyé,
 Bí ó ti jé̩ pé àìka àwo̩n è̩tó̩ o̩mo̩nìyàn sí àti ìké̩gàn àwo̩n è̩tó̩ wò̩nyí ti s̩e okùnfà fún àwo̩n ìwà búburú kan, tó mú è̩rí‐o̩kàn è̩dá gbo̩gbé̩, tó sì jé̩ pé ìbè̩rè̩ ìgbé ayé titun, nínú èyí tí àwo̩n ènìyàn yóò ti ní òmìnira òrò̩ síso̩ àti òmìnira láti gba ohun tó bá wù wó̩n gbó̩, òmìnira ló̩wó̩ è̩rù àti òmìnira ló̩wó̩ àìní, ni a ti kà sí àníyàn tó ga jù lo̩ ló̩kàn àwo̩n o̩mo̩‐èniyàn,
 Bí ó ti jé̩ pé ó s̩e pàtàkì kí a dáàbò bo àwo̩n è̩tó o̩mo̩nìyàn lábé̩ òfin, bí a kò bá fé̩ ti àwo̩n ènìyàn láti ko̩jú ìjà sí ìjo̩ba ipá àti ti amúnisìn, nígbà tí kò bá sí ò̩nà àbáyo̩ mìíràn fún wo̩n láti bèèrè è̩tó̩ wo̩n,
 Bí ó ti jé̩ pé ó s̩e pàtàkì kí ìdàgbàsókè ìbás̩epò̩ ti ò̩ré̩‐sí‐ò̩ré̩ wà láàrin àwo̩n orílè̩‐èdè,
 Bí ó ti jé̩ pé gbogbo o̩mo̩ Àjo̩‐ìsò̩kan orílè̩‐èdè àgbáyé tún ti te̩nu mó̩ ìpinnu tí wó̩n ti s̩e té̩lè̩ nínú ìwé àdéhùn wo̩n, pé àwo̩n ní ìgbàgbó̩ nínú è̩tó̩ o̩mo̩nìyàn tó jé̩ kò‐s̩eé‐má‐nìí, ìgbàgbó̩ nínú iyì àti è̩ye̩ è̩dá ènìyàn, àti ìgbàgbó̩ nínú ìdó̩gba è̩tó̩ láàrin o̩kùnrin àti obìnrin, tó sì jé̩ pé wó̩n tún ti pinnu láti s̩e ìgbéláruge̩ ìtè̩síwájú àwùjo̩ nínú èyí tí òmìnira ètò ìgbé‐ayé rere è̩dá ti lè gbòòrò sí i,
 Bí ó ti jé̩ pé àwo̩n o̩mo̩ e̩gbé̩ Àjo̩‐ìsò̩kan orílè̩‐èdè àgbáyé ti jé̩jè̩é̩ láti fo̩wó̩s̩owó̩ pò̩ pè̩lú Àjo̩ náà, kí won lè jo̩ s̩e às̩eyege nípa àmús̩e̩ àwo̩n è̩tó̩ o̩mo̩nìyàn àti òmìnira è̩dá tó jé̩ kò‐s̩eé‐má‐nìí àti láti rí i pé à ń bò̩wò̩ fún àwo̩n è̩tó̩ náà káríayé,
 Bí ó ti jé̩ pé àfi tí àwo̩n è̩tó̩ àti òmìnira wò̩nyí bá yé ènìyàn nìkan ni a fi lè ní àmús̩e̩ è̩jé̩ yìí ní kíkún,
 Ní báyìí,
 Àpapò̩ ìgbìmò̩ Àjo̩‐ìsò̩kan orílè̩‐èdè àgbáyé s̩e ìkéde káríayé ti è̩tó̩ o̩mo̩nìyàn, gé̩gé̩ bí ohun àfojúsùn tí gbogbo è̩dá àti orílè̩‐èdè jo̩ ń lépa ló̩nà tó jé̩ pé e̩nì kò̩ò̩kan àti è̩ka kò̩ò̩kan láwùjo̩ yóò fi ìkéde yìí só̩kàn, tí wo̩n yóò sì rí i pé àwo̩n lo ètò‐ìkó̩ni àti ètò‐è̩kó̩ láti s̩e ìgbéláruge̩ ìbò̩wò̩ fún è̩tó̩ àti òmìnira wò̩nyí. Bákan náà, a gbo̩dò̩ rí àwo̩n ìgbésè̩ tí ó lè mú ìlo̩síwájú bá orílè̩‐èdè kan s̩os̩o tàbí àwo̩n orílè̩‐èdè sí ara wo̩n, kí a sì rí i pé a fi ò̩wò̩ tó jo̩jú wo̩ àwo̩n òfin wò̩nyí, kí àmúlò wo̩n sì jé̩ káríayé láàrin àwo̩n ènìyàn orílè̩‐èdè tó jé̩ o̩mo̩ Àjo̩‐ìsò̩kan àgbáyé fúnra wo̩n àti láàrin àwo̩n ènìyàn orílè̩‐èdè mìíràn tó wà lábé̩ às̩e̩ wo̩n. Abala kìíní. Gbogbo ènìyàn ni a bí ní òmìnira; iyì àti è̩tó̩ kò̩ò̩kan sì dó̩gba. Wó̩n ní è̩bùn ti làákàyè àti ti è̩rí‐o̩kàn, ó sì ye̩ kí wo̩n ó máa hùwà sí ara wo̩n gé̩gé̩ bí o̩mo̩ ìyá. Abala kejì.


Gbogbo ènìyàn ni a bí ní òmìnira; iyì àti è̩tó̩ kò̩ò̩kan sì dó̩gba. Wó̩n ní è̩bùn ti làákàyè àti ti è̩rí‐o̩kàn, ó sì ye̩ kí wo̩n ó máa hùwà sí ara wo̩n gé̩gé̩ bí o̩mo̩ ìyá. Abala kejì. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní ànfàní sí gbogbo è̩tó̩ àti òmìnira tí a ti gbé kalè̩ nínú ìkéde yìí láìfi ti ò̩rò̩ ìyàtò̩ è̩yà kankan s̩e; ìyàtò̩ bí i ti è̩yà ènìyàn, àwò̩, ako̩‐n̄‐bábo, èdè, è̩sìn, ètò ìs̩èlú tàbí ìyàtò̩ nípa èrò e̩ni, orílè̩‐èdè e̩ni, orírun e̩ni, ohun ìní e̩ni, ìbí e̩ni tàbí ìyàtò̩ mìíràn yòówù kó jé̩. Síwájú sí i, a kò gbo̩dò̩ ya e̩nìké̩ni só̩tò̩ nítorí irú ìjo̩ba orílè̩‐èdè rè̩ ní àwùjo̩ àwo̩n orílè̩‐èdè tàbí nítorí ètò‐ìs̩èlú tàbí ètò‐ìdájó̩ orílè̩‐èdè rè̩; orílè̩‐èdè náà ìbáà wà ní òmìnira tàbí kí ó wà lábé̩ ìs̩àkóso ilè̩ mìíràn, wo̩n ìbáà má dàá ìjo̩ba ara wo̩n s̩e tàbí kí wó̩n wà lábé̩ ìkáni‐lápá‐kò yòówù tí ìbáà fé̩ dí òmìnira wo̩n ló̩wó̩ gé̩gé̩ bí orílè̩‐èdè. Abala ke̩ta.


E̩nì kò̩ò̩kan ló ní ànfàní sí gbogbo è̩tó̩ àti òmìnira tí a ti gbé kalè̩ nínú ìkéde yìí láìfi ti ò̩rò̩ ìyàtò̩ è̩yà kankan s̩e; ìyàtò̩ bí i ti è̩yà ènìyàn, àwò̩, ako̩‐n̄‐bábo, èdè, è̩sìn, ètò ìs̩èlú tàbí ìyàtò̩ nípa èrò e̩ni, orílè̩‐èdè e̩ni, orírun e̩ni, ohun ìní e̩ni, ìbí e̩ni tàbí ìyàtò̩ mìíràn yòówù kó jé̩. Síwájú sí i, a kò gbo̩dò̩ ya e̩nìké̩ni só̩tò̩ nítorí irú ìjo̩ba orílè̩‐èdè rè̩ ní àwùjo̩ àwo̩n orílè̩‐èdè tàbí nítorí ètò‐ìs̩èlú tàbí ètò‐ìdájó̩ orílè̩‐èdè rè̩; orílè̩‐èdè náà ìbáà wà ní òmìnira tàbí kí ó wà lábé̩ ìs̩àkóso ilè̩ mìíràn, wo̩n ìbáà má dàá ìjo̩ba ara wo̩n s̩e tàbí kí wó̩n wà lábé̩ ìkáni‐lápá‐kò yòówù tí ìbáà fé̩ dí òmìnira wo̩n ló̩wó̩ gé̩gé̩ bí orílè̩‐èdè. Abala ke̩ta. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti wà láàyè, è̩tó̩ sí òmìnira àti è̩tó̩ sí ààbò ara rè̩. Abala ke̩rin. A kò gbo̩dò̩ mú e̩niké̩ni ní e̩rú tàbí kí a mú un sìn; e̩rú níní àti ò wò e̩rú ni a gbo̩dò̩ fi òfin dè ní gbogbo ò̩nà.


E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti wà láàyè, è̩tó̩ sí òmìnira àti è̩tó̩ sí ààbò ara rè̩. Abala ke̩rin. A kò gbo̩dò̩ mú e̩niké̩ni ní e̩rú tàbí kí a mú un sìn; e̩rú níní àti ò wò e̩rú ni a gbo̩dò̩ fi òfin dè ní gbogbo ò̩nà. Abala karùn‐ún. A kò gbo̩dò̩ dá e̩nì ké̩ni lóró tàbí kí a lò ó ní ìlò ìkà tí kò ye̩ o̩mo̩ ènìyàn tàbí ìlò tó lè tàbùkù è̩dá ènìyàn. Abala ke̩fà.


Abala karùn‐ún. A kò gbo̩dò̩ dá e̩nì ké̩ni lóró tàbí kí a lò ó ní ìlò ìkà tí kò ye̩ o̩mo̩ ènìyàn tàbí ìlò tó lè tàbùkù è̩dá ènìyàn. Abala ke̩fà. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ pé kí a kà á sí gé̩gé̩ bí ènìyàn lábé̩ òfin ní ibi gbogbo. Abala keje. Gbogbo ènìyàn ló dó̩gba lábé̩ òfin.


E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ pé kí a kà á sí gé̩gé̩ bí ènìyàn lábé̩ òfin ní ibi gbogbo. Abala keje. Gbogbo ènìyàn ló dó̩gba lábé̩ òfin. Wó̩n sì ní è̩tó̩ sí àà bò lábé̩ òfin láìsí ìyàsó̩tò̩ kankan. Gbogbo ènìyàn ló ní è̩tó̩ sí ààbò tó dó̩gba kúrò ló̩wó̩ ìyàsó̩tò̩ yòówù tí ìbáà lòdì sí ìkéde yìí àti è̩tó̩ kúrò ló̩wó̩ gbogbo ohun tó bá lè ti ènìyàn láti s̩e irú ìyàsó̩tò̩ bé̩è̩. Abala ke̩jo̩.


Wó̩n sì ní è̩tó̩ sí àà bò lábé̩ òfin láìsí ìyàsó̩tò̩ kankan. Gbogbo ènìyàn ló ní è̩tó̩ sí ààbò tó dó̩gba kúrò ló̩wó̩ ìyàsó̩tò̩ yòówù tí ìbáà lòdì sí ìkéde yìí àti è̩tó̩ kúrò ló̩wó̩ gbogbo ohun tó bá lè ti ènìyàn láti s̩e irú ìyàsó̩tò̩ bé̩è̩. Abala ke̩jo̩. E̩nì kò̩ò̩kan lórílè̩‐èdè, ló ní è̩tó̩ sí àtúns̩e tó jo̩jú ní ilé‐e̩jó̩ fún ìwà tó lòdì sí è̩tó̩ o̩mo̩nìyàn, tó jé̩ kò‐s̩eé‐má‐nìí gé̩gé̩ bó s̩e wà lábé̩ òfin àti bí òfin‐ìpìlè̩ s̩e là á sílè̩. Abala ke̩sàn‐án. A kò gbo̩dò̩ s̩àdédé fi òfin mú ènìyàn tàbí kí a kàn gbé ènìyàn tì mó̩lé, tàbí kí a lé ènìyàn jáde ní ìlú láìnídìí.


E̩nì kò̩ò̩kan lórílè̩‐èdè, ló ní è̩tó̩ sí àtúns̩e tó jo̩jú ní ilé‐e̩jó̩ fún ìwà tó lòdì sí è̩tó̩ o̩mo̩nìyàn, tó jé̩ kò‐s̩eé‐má‐nìí gé̩gé̩ bó s̩e wà lábé̩ òfin àti bí òfin‐ìpìlè̩ s̩e là á sílè̩. Abala ke̩sàn‐án. A kò gbo̩dò̩ s̩àdédé fi òfin mú ènìyàn tàbí kí a kàn gbé ènìyàn tì mó̩lé, tàbí kí a lé ènìyàn jáde ní ìlú láìnídìí. Abala ke̩wàá. E̩nì kò̩ò̩kan tí a bá fi è̩sùn kàn ló ní è̩tó̩ tó dó̩gba, tó sì kún, láti s̩àlàyé ara rè̩ ní gban̄gba, níwájú ilé‐e̩jó̩ tí kò s̩ègbè, kí wo̩n lè s̩e ìpinnu lórí è̩tó̩ àti ojús̩e rè̩ nípa irú è̩sùn ò̩ràn dídá tí a fi kàn án. Abala ko̩kànlá.


Abala ke̩wàá. E̩nì kò̩ò̩kan tí a bá fi è̩sùn kàn ló ní è̩tó̩ tó dó̩gba, tó sì kún, láti s̩àlàyé ara rè̩ ní gban̄gba, níwájú ilé‐e̩jó̩ tí kò s̩ègbè, kí wo̩n lè s̩e ìpinnu lórí è̩tó̩ àti ojús̩e rè̩ nípa irú è̩sùn ò̩ràn dídá tí a fi kàn án. Abala ko̩kànlá. E̩nìké̩ni tí a fi è̩sùn kàn ni a gbo̩dò̩ gbà wí pé ó jàrè títí è̩bi rè̩ yóò fi hàn lábé̩ òfin nípasè̩ ìdájó̩ tí a s̩e ní gban̄gba nínú èyí tí e̩ni tí a fi è̩sùn kàn yóò ti ní gbogbo ohun tí ó nílò láti fi s̩e àwíjàre ara rè̩. A kò gbo̩dò̩ dá è̩bi è̩s̩è̩ fún e̩nìké̩ni fún pé ó hu ìwà kan tàbí pé ó s̩e àwo̩n àfojúfò kàn nígbà tó jé̩ pé lásìkò tí èyí s̩e̩lè̩, irú ìwà bé̩è̩ tàbí irú àfojúfò bé̩è̩ kò lòdì sí òfin orílè̩‐èdè e̩ni náà tàbí òfin àwo̩n orílè̩‐èdè àgbáyé mìíràn. Bákan náà, ìje̩níyà tí a lè fún e̩ni tó dé̩s̩è̩ kò gbo̩dò̩ ju èyí tó wà ní ìmúlò ní àsìkò tí e̩ni náà dá è̩s̩è̩ rè̩.


E̩nìké̩ni tí a fi è̩sùn kàn ni a gbo̩dò̩ gbà wí pé ó jàrè títí è̩bi rè̩ yóò fi hàn lábé̩ òfin nípasè̩ ìdájó̩ tí a s̩e ní gban̄gba nínú èyí tí e̩ni tí a fi è̩sùn kàn yóò ti ní gbogbo ohun tí ó nílò láti fi s̩e àwíjàre ara rè̩. A kò gbo̩dò̩ dá è̩bi è̩s̩è̩ fún e̩nìké̩ni fún pé ó hu ìwà kan tàbí pé ó s̩e àwo̩n àfojúfò kàn nígbà tó jé̩ pé lásìkò tí èyí s̩e̩lè̩, irú ìwà bé̩è̩ tàbí irú àfojúfò bé̩è̩ kò lòdì sí òfin orílè̩‐èdè e̩ni náà tàbí òfin àwo̩n orílè̩‐èdè àgbáyé mìíràn. Bákan náà, ìje̩níyà tí a lè fún e̩ni tó dé̩s̩è̩ kò gbo̩dò̩ ju èyí tó wà ní ìmúlò ní àsìkò tí e̩ni náà dá è̩s̩è̩ rè̩. Abala kejìlá. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ pé kí a má s̩àdédé s̩e àyo̩júràn sí ò̩rò̩ ìgbésí ayé rè̩, tàbí sí ò̩rò̩e̩bí rè̩ tàbí sí ò̩rò̩ ìdílé rè̩ tàbí ìwé tí a ko̩ sí i; a kò sì gbo̩dò̩ ba iyì àti orúko̩ rè̩ jé̩. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí ààbò lábé̩ òfin kúrò ló̩wó̩ irú àyo̩júràn tàbí ìbanijé̩ bé̩è̩.


Abala kejìlá. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ pé kí a má s̩àdédé s̩e àyo̩júràn sí ò̩rò̩ ìgbésí ayé rè̩, tàbí sí ò̩rò̩e̩bí rè̩ tàbí sí ò̩rò̩ ìdílé rè̩ tàbí ìwé tí a ko̩ sí i; a kò sì gbo̩dò̩ ba iyì àti orúko̩ rè̩ jé̩. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí ààbò lábé̩ òfin kúrò ló̩wó̩ irú àyo̩júràn tàbí ìbanijé̩ bé̩è̩. Abala ke̩tàlá. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti rìn káàkiri ní òmìnira kí ó sì fi ibi tó bá wù ú s̩e ìbùgbé láàrin orílè̩‐èdè rè̩. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti kúrò lórílè̩‐èdè yòówù kó jé̩, tó fi mó̩ orílè̩‐èdè tirè̩, kí ó sì tún padà sí orílè̩‐èdè tirè̩ nígbà tó bá wù ú.
 Abala ke̩rìnlá.


Abala ke̩tàlá. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti rìn káàkiri ní òmìnira kí ó sì fi ibi tó bá wù ú s̩e ìbùgbé láàrin orílè̩‐èdè rè̩. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti kúrò lórílè̩‐èdè yòówù kó jé̩, tó fi mó̩ orílè̩‐èdè tirè̩, kí ó sì tún padà sí orílè̩‐èdè tirè̩ nígbà tó bá wù ú.
 Abala ke̩rìnlá. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti wá ààbò àti láti je̩ àn fàní ààbò yìí ní orílè̩‐èdè mìíràn nígbà tí a bá ń s̩e inúnibíni sí i. A kò lè lo è̩tó̩ yìí fún e̩ni tí a bá pè lé̩jó̩ tó dájú nítorí e̩ s̩è̩ tí kò je̩ mó̩ ò̩rò̩ ìs̩èlú tàbí ohun mìíràn tí ó s̩e tí kò bá ète àti ìgbékalè̩ Ajo̩‐ìsò̩kan orílè̩‐èdè àgbáyé mu. Abala ke̩è̩é̩dógún.


E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti wá ààbò àti láti je̩ àn fàní ààbò yìí ní orílè̩‐èdè mìíràn nígbà tí a bá ń s̩e inúnibíni sí i. A kò lè lo è̩tó̩ yìí fún e̩ni tí a bá pè lé̩jó̩ tó dájú nítorí e̩ s̩è̩ tí kò je̩ mó̩ ò̩rò̩ ìs̩èlú tàbí ohun mìíràn tí ó s̩e tí kò bá ète àti ìgbékalè̩ Ajo̩‐ìsò̩kan orílè̩‐èdè àgbáyé mu. Abala ke̩è̩é̩dógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti jé̩ o̩mo̩ orílè̩‐èdè kan.
 A kò lè s̩àdédé gba è̩tó̩ jíjé̩ o̩mo̩ orílè̩‐èdè e̩ni ló̩wó̩ e̩nìké̩ni láìnídìí tàbí kí a kò̩ fún e̩nìké̩ni láti yàn láti jé̩ o̩mo̩ orílè̩‐èdè mìíràn. Abala ke̩rìndínlógún. To̩kùnrin tobìnrin tó bá ti bàlágà ló ní è̩tó̩ láti fé̩ ara wo̩n, kí wó̩n sì dá e̩bí ti wo̩n sílè̩ láìsí ìkanilápá‐kò kankan nípa è̩yà wo̩n, tàbí orílè̩‐èdè wo̩n tàbí è̩sìn wo̩n.


E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti jé̩ o̩mo̩ orílè̩‐èdè kan.
 A kò lè s̩àdédé gba è̩tó̩ jíjé̩ o̩mo̩ orílè̩‐èdè e̩ni ló̩wó̩ e̩nìké̩ni láìnídìí tàbí kí a kò̩ fún e̩nìké̩ni láti yàn láti jé̩ o̩mo̩ orílè̩‐èdè mìíràn. Abala ke̩rìndínlógún. To̩kùnrin tobìnrin tó bá ti bàlágà ló ní è̩tó̩ láti fé̩ ara wo̩n, kí wó̩n sì dá e̩bí ti wo̩n sílè̩ láìsí ìkanilápá‐kò kankan nípa è̩yà wo̩n, tàbí orílè̩‐èdè wo̩n tàbí è̩sìn wo̩n. E̩tó̩ wo̩n dó̩gba nínú ìgbeyàwó ìbáà jé̩ nígbà tí wo̩n wà papò̩ tàbí lé̩yìn tí wó̩n bá ko̩ ara wo̩n. A kò gbo̩dò̩ s̩e ìgbeyàwó kan láìjé̩ pé àwo̩n tí ó fé̩ fé̩ ara wo̩n ní òmìnira àto̩kànwá tó péye láti yàn fúnra wo̩n. E̩bí jé̩ ìpìlè̩ pàtàkì àdánidá ní àwùjo̩, ó sì ní è̩tó̩ pé kí àwùjo̩ àti orílè̩‐èdè ó dáàbò bò ó.
 Abala ke̩tàdínlógún.


E̩tó̩ wo̩n dó̩gba nínú ìgbeyàwó ìbáà jé̩ nígbà tí wo̩n wà papò̩ tàbí lé̩yìn tí wó̩n bá ko̩ ara wo̩n. A kò gbo̩dò̩ s̩e ìgbeyàwó kan láìjé̩ pé àwo̩n tí ó fé̩ fé̩ ara wo̩n ní òmìnira àto̩kànwá tó péye láti yàn fúnra wo̩n. E̩bí jé̩ ìpìlè̩ pàtàkì àdánidá ní àwùjo̩, ó sì ní è̩tó̩ pé kí àwùjo̩ àti orílè̩‐èdè ó dáàbò bò ó.
 Abala ke̩tàdínlógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti dá ohun ìní ara rè̩ ní tàbí láti ní in papò̩ pè̩lú àwo̩n mìíràn. A kò lè s̩àdédé gba ohun ìní e̩nì kan ló̩wó̩ rè̩ láìnídìí. Abala kejìdínlógún.


E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti dá ohun ìní ara rè̩ ní tàbí láti ní in papò̩ pè̩lú àwo̩n mìíràn. A kò lè s̩àdédé gba ohun ìní e̩nì kan ló̩wó̩ rè̩ láìnídìí. Abala kejìdínlógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí òmìnira èrò, òmìnira è̩rí‐o̩kàn àti òmìnira e̩ sìn. E̩tó̩ yìí sì gbani láàyè láti pààrò̩ e̩ sìn tàbí ìgbàgbó̩ e̩ni. Ó sì fún e̩yo̩ e̩nì kan tàbí àkójo̩pò̩ ènìyàn láàyè láti s̩e è̩sìn wo̩n àti ìgbàgbó̩ wo̩n bó s̩e je̩ mó̩ ti ìkó̩ni, ìs̩esí, ìjó̩sìn àti ìmús̩e ohun tí wó̩n gbàgbó̩ yálà ní ìkò̩kò̩ tàbí ní gban̄gba.


E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí òmìnira èrò, òmìnira è̩rí‐o̩kàn àti òmìnira e̩ sìn. E̩tó̩ yìí sì gbani láàyè láti pààrò̩ e̩ sìn tàbí ìgbàgbó̩ e̩ni. Ó sì fún e̩yo̩ e̩nì kan tàbí àkójo̩pò̩ ènìyàn láàyè láti s̩e è̩sìn wo̩n àti ìgbàgbó̩ wo̩n bó s̩e je̩ mó̩ ti ìkó̩ni, ìs̩esí, ìjó̩sìn àti ìmús̩e ohun tí wó̩n gbàgbó̩ yálà ní ìkò̩kò̩ tàbí ní gban̄gba. Abala ko̩kàndínlógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí òmì nira láti ní ìmò̩ràn tí ó wù ú, kí ó sì so̩ irú ìmò̩ràn bé̩è̩ jáde; è̩tó̩yìí gbani láàyè láti ní ìmò̩ràn yòówù láìsí àtakò láti ò̩dò̩ e̩nìké̩ni láti wádìí ò̩rò̩, láti gba ìmò̩ràn ló̩dò̩ e̩lòmíràn tàbí láti gbani níyànjú ló̩nàkó̩nà láìka ààlà orílè̩‐èdè kankan kún. Abala ogún.


Abala ko̩kàndínlógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí òmì nira láti ní ìmò̩ràn tí ó wù ú, kí ó sì so̩ irú ìmò̩ràn bé̩è̩ jáde; è̩tó̩yìí gbani láàyè láti ní ìmò̩ràn yòówù láìsí àtakò láti ò̩dò̩ e̩nìké̩ni láti wádìí ò̩rò̩, láti gba ìmò̩ràn ló̩dò̩ e̩lòmíràn tàbí láti gbani níyànjú ló̩nàkó̩nà láìka ààlà orílè̩‐èdè kankan kún. Abala ogún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí òmìnira láti pé jo̩ pò̩ àti láti dara pò̩ mó̩ àwo̩n mìíràn ní àlàáfíà. A kò lè fi ipá mú e̩nìké̩ni dara pò̩ mó̩ e̩gbé̩ kankan. Abala ko̩kànlélógún.


E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí òmìnira láti pé jo̩ pò̩ àti láti dara pò̩ mó̩ àwo̩n mìíràn ní àlàáfíà. A kò lè fi ipá mú e̩nìké̩ni dara pò̩ mó̩ e̩gbé̩ kankan. Abala ko̩kànlélógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti kópa nínú ìs̩àkóso orílè̩‐èdè rè̩, yálà fúnra rè̩ tàbí nípasè̩ àwo̩n as̩ojú tí a kò fi ipá yàn. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ tó dó̩gba láti s̩e is̩é̩ ìjo̩ba ní orílè̩‐èdè rè̩. I fé̩ àwo̩n ènìyàn ìlú ni yóò jé̩ òkúta ìpìlè̩ fún à s̩e̩ ìjo̩ba; a ó máa fi ìfé̩ yìí hàn nípasè̩ ìbò tòótó̩ tí a ó máa dì láti ìgbà dé ìgbà, nínú èyí tí e̩nì kò̩ò̩kan yóò ní è̩tó̩ sí ìbò kan s̩os̩o tí a dì ní ìkò̩kò̩ tàbí nípasè̩ irú o̩ nà ìdìbò mìíràn tí ó bá irú ìdìbò bé̩è̩ mu.


E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti kópa nínú ìs̩àkóso orílè̩‐èdè rè̩, yálà fúnra rè̩ tàbí nípasè̩ àwo̩n as̩ojú tí a kò fi ipá yàn. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ tó dó̩gba láti s̩e is̩é̩ ìjo̩ba ní orílè̩‐èdè rè̩. I fé̩ àwo̩n ènìyàn ìlú ni yóò jé̩ òkúta ìpìlè̩ fún à s̩e̩ ìjo̩ba; a ó máa fi ìfé̩ yìí hàn nípasè̩ ìbò tòótó̩ tí a ó máa dì láti ìgbà dé ìgbà, nínú èyí tí e̩nì kò̩ò̩kan yóò ní è̩tó̩ sí ìbò kan s̩os̩o tí a dì ní ìkò̩kò̩ tàbí nípasè̩ irú o̩ nà ìdìbò mìíràn tí ó bá irú ìdìbò bé̩è̩ mu. Abala kejìlélógún. E̩nì kò̩ò̩kan gé̩gé̩ bí è̩yà nínú àwùjo̩ ló ní è̩tó̩ sí ìdáàbò bò láti o̩wó̩ ìjo̩ba àti láti jé̩ àn fà ní àwo̩n è̩tó̩ tí ó bá o̩rò̩‐ajé, ìwà láwùjo̩ àti às̩à àbínibí mu; àwo̩n è̩tó̩ tí ó jé̩ kò‐s̩eé‐má‐nìí fún iyì àti ìdàgbàsókè è̩dá ènìyàn, nípa akitiyan nínú orílè̩‐èdè àti ìfo̩wó̩s̩owó̩ pò̩ láàrin àwo̩n orílè̩‐èdè ní ìbámu pè̩lú ètò àti ohun àlùmó̩nì orílè̩‐èdè kò̩ò̩kan. Abala ke̩tàlélógún.


Abala kejìlélógún. E̩nì kò̩ò̩kan gé̩gé̩ bí è̩yà nínú àwùjo̩ ló ní è̩tó̩ sí ìdáàbò bò láti o̩wó̩ ìjo̩ba àti láti jé̩ àn fà ní àwo̩n è̩tó̩ tí ó bá o̩rò̩‐ajé, ìwà láwùjo̩ àti às̩à àbínibí mu; àwo̩n è̩tó̩ tí ó jé̩ kò‐s̩eé‐má‐nìí fún iyì àti ìdàgbàsókè è̩dá ènìyàn, nípa akitiyan nínú orílè̩‐èdè àti ìfo̩wó̩s̩owó̩ pò̩ láàrin àwo̩n orílè̩‐èdè ní ìbámu pè̩lú ètò àti ohun àlùmó̩nì orílè̩‐èdè kò̩ò̩kan. Abala ke̩tàlélógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti s̩is̩é̩, láti yan irú is̩é̩ tí ó wù ú, lábé̩ àdéhùn tí ó tó̩ tí ó sì tún ro̩rùn, kí ó sì ní ààbò kúrò ló̩wó̩ àìrís̩é̩ s̩e. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti gba iye owó tí ó dó̩gba fún irú is̩é̩ kan náà, láìsí ìyàsó̩tò̩ kankan. E̩nì kò̩ò̩kan tí ó bá ń s̩isé̩ ní è̩tó̩ láti gba owó os̩ù tí ó tó̩ tí yóò sì tó fún òun àti e̩bí rè̩ láti gbé ayé tí ó bu iyì kún ènìyàn; a sì lè fi kún owó yìí nípasè̩ orís̩ìí àwo̩n ètò ìrànló̩wó̩ mìíràn nígbà tí ó bá ye.


E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti s̩is̩é̩, láti yan irú is̩é̩ tí ó wù ú, lábé̩ àdéhùn tí ó tó̩ tí ó sì tún ro̩rùn, kí ó sì ní ààbò kúrò ló̩wó̩ àìrís̩é̩ s̩e. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti gba iye owó tí ó dó̩gba fún irú is̩é̩ kan náà, láìsí ìyàsó̩tò̩ kankan. E̩nì kò̩ò̩kan tí ó bá ń s̩isé̩ ní è̩tó̩ láti gba owó os̩ù tí ó tó̩ tí yóò sì tó fún òun àti e̩bí rè̩ láti gbé ayé tí ó bu iyì kún ènìyàn; a sì lè fi kún owó yìí nípasè̩ orís̩ìí àwo̩n ètò ìrànló̩wó̩ mìíràn nígbà tí ó bá ye. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti dá e̩gbé̩ òs̩ìs̩é̩ sílè̩ àti láti dara pò̩ mó̩ irú e̩gbe̩; bé̩è̩ láti dáàbò bo àwo̩n ohun tí ó je̩ é̩ lógún. Abala ke̩rìnlélógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí ìsinmi àti fàájì pè̩lú àkókò tí kò pò̩ jù lé̩nu is̩é̩ àti àsìkò ìsinmi lé̩nu is̩é̩ láti ìgbà dé ìgbà tí a ó sanwó fún.


E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti dá e̩gbé̩ òs̩ìs̩é̩ sílè̩ àti láti dara pò̩ mó̩ irú e̩gbe̩; bé̩è̩ láti dáàbò bo àwo̩n ohun tí ó je̩ é̩ lógún. Abala ke̩rìnlélógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí ìsinmi àti fàájì pè̩lú àkókò tí kò pò̩ jù lé̩nu is̩é̩ àti àsìkò ìsinmi lé̩nu is̩é̩ láti ìgbà dé ìgbà tí a ó sanwó fún. Abala ke̩è̩é̩dó̩gbò̩n. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti gbé ìgbé ayé tó bójú mu nínú èyí tí òun àti e̩bí rè̩ yóò wà ní ìlera àti àlàáfíà, tí wo̩n yóò sì ní oúnje̩, as̩o̩, ilégbèé, àti àn fàní fún ìwòsàn àti gbogbo ohun tó lè mú è̩dá gbé ìgbé ayé rere. Bákan náà, e̩nì kò̩ò̩kan ló tún ní ààbò nígbà àìnís̩é̩ló̩wó̩, nígbà àìsà n, nígbà tó bá di aláàbò̩‐ara, ní ipò opó, nígbà ogbó rè̩ tàbí ìgbà mìíràn tí ènìyàn kò ní ò̩nà láti rí oúnje̩ òò jó̩, tí eléyìí kì í sì í s̩e è̩bi olúwa rè̩.


Abala ke̩è̩é̩dó̩gbò̩n. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti gbé ìgbé ayé tó bójú mu nínú èyí tí òun àti e̩bí rè̩ yóò wà ní ìlera àti àlàáfíà, tí wo̩n yóò sì ní oúnje̩, as̩o̩, ilégbèé, àti àn fàní fún ìwòsàn àti gbogbo ohun tó lè mú è̩dá gbé ìgbé ayé rere. Bákan náà, e̩nì kò̩ò̩kan ló tún ní ààbò nígbà àìnís̩é̩ló̩wó̩, nígbà àìsà n, nígbà tó bá di aláàbò̩‐ara, ní ipò opó, nígbà ogbó rè̩ tàbí ìgbà mìíràn tí ènìyàn kò ní ò̩nà láti rí oúnje̩ òò jó̩, tí eléyìí kì í sì í s̩e è̩bi olúwa rè̩. A ní láti pèsè ìtó̩jú àti ìrànló̩wó̩ pàtàkì fún àwo̩n abiyamo̩ àti àwo̩n o̩mo̩dé. Gbogbo àwo̩n o̩mo̩dé yóò máa je̩ àwo̩n àn fàní ààbò kan náà nínú àwùjo̩ yálà àwo̩n òbí wo̩n fé̩ ara wo̩n ni tàbí wo̩n kò fé̩ ara wo̩n. Abala ke̩rìndínló̩gbò̩n.


A ní láti pèsè ìtó̩jú àti ìrànló̩wó̩ pàtàkì fún àwo̩n abiyamo̩ àti àwo̩n o̩mo̩dé. Gbogbo àwo̩n o̩mo̩dé yóò máa je̩ àwo̩n àn fàní ààbò kan náà nínú àwùjo̩ yálà àwo̩n òbí wo̩n fé̩ ara wo̩n ni tàbí wo̩n kò fé̩ ara wo̩n. Abala ke̩rìndínló̩gbò̩n. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti kó̩ è̩kó̩. Ó kéré tán, è̩kó̩ gbo̩dò̩ jé̩ ò̩fé̩ ní àwo̩n ilé‐è̩kó̩ alákò̩ó̩bè̩rè̩. E̩kó̩ ní ilé‐è̩kó̩ alákò̩ó̩bè̩rè̩ yìí sì gbo̩dò̩ jé̩ dandan.


E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti kó̩ è̩kó̩. Ó kéré tán, è̩kó̩ gbo̩dò̩ jé̩ ò̩fé̩ ní àwo̩n ilé‐è̩kó̩ alákò̩ó̩bè̩rè̩. E̩kó̩ ní ilé‐è̩kó̩ alákò̩ó̩bè̩rè̩ yìí sì gbo̩dò̩ jé̩ dandan. A gbo̩dò̩ pèsè è̩kó̩ is̩é̩‐o̩wó̩, àti ti ìmò̩‐è̩ro̩ fún àwo̩n ènìyàn lápapò̩. Àn fàní tó dó̩gba ní ilé‐è̩kó̩ gíga gbo̩dò̩ wà ní àró̩wó̩tó gbogbo e̩ni tó bá tó̩ sí. Ohun tí yóò jé̩ ète è̩kó̩ ni láti mú ìlo̩síwájú tó péye bá è̩dá ènìyàn, kí ó sì túbò̩ rí i pé àwo̩n ènìyàn bò̩wò̩ fún è̩tó̩ o̩mo̩nìyàn àti àwo̩n òmìnira wo̩n, tó jé̩ kò‐s̩eé‐má‐nìí.


A gbo̩dò̩ pèsè è̩kó̩ is̩é̩‐o̩wó̩, àti ti ìmò̩‐è̩ro̩ fún àwo̩n ènìyàn lápapò̩. Àn fàní tó dó̩gba ní ilé‐è̩kó̩ gíga gbo̩dò̩ wà ní àró̩wó̩tó gbogbo e̩ni tó bá tó̩ sí. Ohun tí yóò jé̩ ète è̩kó̩ ni láti mú ìlo̩síwájú tó péye bá è̩dá ènìyàn, kí ó sì túbò̩ rí i pé àwo̩n ènìyàn bò̩wò̩ fún è̩tó̩ o̩mo̩nìyàn àti àwo̩n òmìnira wo̩n, tó jé̩ kò‐s̩eé‐má‐nìí. E tò è̩kó̩ gbo̩dò̩ lè rí i pé è̩mí; ìgbó̩ra‐e̩ni‐yé, ìbágbépò̩ àlàáfíà, àti ìfé̩ ò̩ré̩‐sí‐ò̩ré̩ wà láàrin orílè̩‐èdè, láàrin è̩yà kan sí òmíràn àti láàrin e̩lé̩sìn kan sí òmíràn. E tò‐è̩kó̩ sì gbo̩dò̩ kún àwo̩n akitiyan Àjo̩‐ìsò̩kan orílè̩‐èdè àgbáyé ló̩wó̩ láti rí i pé àlàáfíà fìdí múlè̩. Àwo̩n òbí ló ní è̩tó̩ tó ga jù lo̩ láti yan è̩kó̩ tí wó̩n bá fé̩ fún àwo̩n o̩mo̩ wo̩n.


E tò è̩kó̩ gbo̩dò̩ lè rí i pé è̩mí; ìgbó̩ra‐e̩ni‐yé, ìbágbépò̩ àlàáfíà, àti ìfé̩ ò̩ré̩‐sí‐ò̩ré̩ wà láàrin orílè̩‐èdè, láàrin è̩yà kan sí òmíràn àti láàrin e̩lé̩sìn kan sí òmíràn. E tò‐è̩kó̩ sì gbo̩dò̩ kún àwo̩n akitiyan Àjo̩‐ìsò̩kan orílè̩‐èdè àgbáyé ló̩wó̩ láti rí i pé àlàáfíà fìdí múlè̩. Àwo̩n òbí ló ní è̩tó̩ tó ga jù lo̩ láti yan è̩kó̩ tí wó̩n bá fé̩ fún àwo̩n o̩mo̩ wo̩n. Abala ke̩tàdínló̩gbò̩n. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láìjé̩ pé a fi ipá mú un láti kópa nínú àpapò̩ ìgbé ayé àwùjo̩ rè̩, kí ó je̩ ìgbádùn gbogbo ohun àmús̩e̩ wà ibè̩, kí ó sì kópa nínú ìdàgbàsókè ìmò̩ sáyé̩n sì àti àwo̩n àn fàní tó ń ti ibè̩ jáde. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí ààbò àn fàní ìmo̩yì àti ohun ìní tí ó je̩ yo̩ láti inú is̩é̩ yòówù tí ó bá s̩e ìbáà s̩e ìmò̩ sáyé̩n sì, ìwé kíko̩ tàbí is̩é̩ o̩nà.


Abala ke̩tàdínló̩gbò̩n. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láìjé̩ pé a fi ipá mú un láti kópa nínú àpapò̩ ìgbé ayé àwùjo̩ rè̩, kí ó je̩ ìgbádùn gbogbo ohun àmús̩e̩ wà ibè̩, kí ó sì kópa nínú ìdàgbàsókè ìmò̩ sáyé̩n sì àti àwo̩n àn fàní tó ń ti ibè̩ jáde. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí ààbò àn fàní ìmo̩yì àti ohun ìní tí ó je̩ yo̩ láti inú is̩é̩ yòówù tí ó bá s̩e ìbáà s̩e ìmò̩ sáyé̩n sì, ìwé kíko̩ tàbí is̩é̩ o̩nà. Abala kejìdínló̩gbò̩n. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí ètò nínú àwùjo̩ rè̩ àti ní gbogbo àwùjo̩ àgbáyé níbi tí àwo̩n è̩tó̩ òmìnira tí a ti gbé kalè̩ nínú ìkéde yìí yóò ti jé̩ mímús̩e̩. Abala ko̩kàndínló̩gbò̩n.


Abala kejìdínló̩gbò̩n. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí ètò nínú àwùjo̩ rè̩ àti ní gbogbo àwùjo̩ àgbáyé níbi tí àwo̩n è̩tó̩ òmìnira tí a ti gbé kalè̩ nínú ìkéde yìí yóò ti jé̩ mímús̩e̩. Abala ko̩kàndínló̩gbò̩n. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní àwo̩n ojús̩e kan sí àwùjo̩, nípasè̩ èyí tí ó fi lè s̩eé s̩e fún e̩ni náà láti ní ìdàgbàsókè kíkún gé̩gé̩ bí è̩dá ènìyàn. O fin yóò de e̩nì kò̩ò̩kan láti fi ò̩wò̩ àti ìmo̩yì tí ó tó̩ fún è̩tó̩ àti òmìnira àwo̩n e̩lòmíràn nígbà tí e̩ni náà bá ń lo àwo̩n è̩tó̩ àti òmìnira ara rè̩. E yí wà ní ìbámu pè̩lú ò̩nà tó ye̩, tó sì tó̩ láti fi báni lò nínú àwùjo̩ fún ire àti àlàáfíà àwùjo̩ náà nínú èyí tí ìjo̩ba yóò wà ló̩wó̩ gbogbo ènìyàn.


E̩nì kò̩ò̩kan ló ní àwo̩n ojús̩e kan sí àwùjo̩, nípasè̩ èyí tí ó fi lè s̩eé s̩e fún e̩ni náà láti ní ìdàgbàsókè kíkún gé̩gé̩ bí è̩dá ènìyàn. O fin yóò de e̩nì kò̩ò̩kan láti fi ò̩wò̩ àti ìmo̩yì tí ó tó̩ fún è̩tó̩ àti òmìnira àwo̩n e̩lòmíràn nígbà tí e̩ni náà bá ń lo àwo̩n è̩tó̩ àti òmìnira ara rè̩. E yí wà ní ìbámu pè̩lú ò̩nà tó ye̩, tó sì tó̩ láti fi báni lò nínú àwùjo̩ fún ire àti àlàáfíà àwùjo̩ náà nínú èyí tí ìjo̩ba yóò wà ló̩wó̩ gbogbo ènìyàn. A kò gbo̩dò̩ lo àwo̩n è̩tó̩ àti òmìnira wò̩nyí rárá, ní ò̩nà yòówù kó jé̩, tó bá lòdì sí àwo̩n ète àti ìgbékalè̩ Ajo̩‐àpapò̩ orílè̩‐èdè agbáyé. Abala o̩gbò̩n. A kò gbo̩dò̩ túmò̩ ohunkóhun nínú ìkéde yìí gé̩gé̩ bí ohun tí ó fún orílè̩‐èdè kan tàbí àkójo̩pò̩ àwo̩n ènìyàn kan tàbí e̩nìké̩ni ní è̩tó̩ láti s̩e ohunkóhun tí yóò mú ìparun bá èyíkéyìí nínú àwo̩n è̩tó̩ àti òmìnira tí a kéde yìí.


A kò gbo̩dò̩ lo àwo̩n è̩tó̩ àti òmìnira wò̩nyí rárá, ní ò̩nà yòówù kó jé̩, tó bá lòdì sí àwo̩n ète àti ìgbékalè̩ Ajo̩‐àpapò̩ orílè̩‐èdè agbáyé. Abala o̩gbò̩n. A kò gbo̩dò̩ túmò̩ ohunkóhun nínú ìkéde yìí gé̩gé̩ bí ohun tí ó fún orílè̩‐èdè kan tàbí àkójo̩pò̩ àwo̩n ènìyàn kan tàbí e̩nìké̩ni ní è̩tó̩ láti s̩e ohunkóhun tí yóò mú ìparun bá èyíkéyìí nínú àwo̩n è̩tó̩ àti òmìnira tí a kéde yìí.


Ibo 1979 ku si dẹdẹ, n lawọn adigunjale ba ko girigiri ba awọn oloṣelu atijọba Ọbasanjọ (4)

Iroyin ti gbogbo ọmọ Naijiria ti n reti ni. Loootọ wọn ti gbọ oriṣiiriṣii iroyin lori ọrọ ẹjọ awọn adigunjale wọnyi, iyẹn awọn adigunjale ti wọn ja owo ileeṣẹ Boulos gba, ṣugbọn wọn ko mọ ohun ti yoo ṣẹlẹ lẹyin ti wọn ti gbọ ẹjọ naa lọtun-un losi, paapaa nigba ti wọn ko tun tete gbọ nnkan kan mọ. Ṣe wọn yoo da wọn lare ni, nitori awọn mi-in ta ku ninu wọn pe awọn ki i ṣe adigunjale, wọn ṣi awọn mu ni. Ṣe wọn yoo da wọn lẹbi ni, ti ọrọ wọn yoo si ja siku bo ti yẹ ko ja si. Gbogbo eyi lawọn araalu n ro, ti awọn oṣelu gbogbo naa n gbe kiri, nigba to ṣe pe ko si ẹni ti ọrọ ọhun ko ko laya soke. Awọn adigunjale ti wọn ko ọkan gbogbo eeyan ilu soke ni wọn, nitori ni 1979 yii, ko sẹni kan to mọ pe awọn adigunjale kan yoo wa ti wọn yoo jale wọn ni gbangba bayii, ti wọn yoo ja owo nla gba, ti wọn yoo si pa ọlọpaa bii ẹni pa adiẹ.


Ṣe wọn yoo da wọn lẹbi ni, ti ọrọ wọn yoo si ja siku bo ti yẹ ko ja si. Gbogbo eyi lawọn araalu n ro, ti awọn oṣelu gbogbo naa n gbe kiri, nigba to ṣe pe ko si ẹni ti ọrọ ọhun ko ko laya soke. Awọn adigunjale ti wọn ko ọkan gbogbo eeyan ilu soke ni wọn, nitori ni 1979 yii, ko sẹni kan to mọ pe awọn adigunjale kan yoo wa ti wọn yoo jale wọn ni gbangba bayii, ti wọn yoo ja owo nla gba, ti wọn yoo si pa ọlọpaa bii ẹni pa adiẹ. Eyi ni gbogbo araalu ṣe fẹẹ mọ ohun ti yoo ṣẹlẹ, ati bi ọrọ yoo ti ri. Eyi naa lo si ṣe jẹ itura fun gbogbo eeyan nigba ti awọn redio ati tẹlifiṣan gbe e ni alẹ ọjọ kẹrinla, oṣu karun-un, 1979, naa pe wọn yoo dajọ awọn adigunjale to pa ọlọpaa meji, to si ṣe ẹkẹta leṣe lọla, iyẹn ni ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu karun-un, ọdun 1979. Ṣe aye ọjọ naa ko jọ ti asiko yii, ki i ṣe gbogbo eeyan lo ni redio, bẹẹ ni awọn ti wọn ni tẹlifiṣan sile ko to nnkan.


Eyi ni gbogbo araalu ṣe fẹẹ mọ ohun ti yoo ṣẹlẹ, ati bi ọrọ yoo ti ri. Eyi naa lo si ṣe jẹ itura fun gbogbo eeyan nigba ti awọn redio ati tẹlifiṣan gbe e ni alẹ ọjọ kẹrinla, oṣu karun-un, 1979, naa pe wọn yoo dajọ awọn adigunjale to pa ọlọpaa meji, to si ṣe ẹkẹta leṣe lọla, iyẹn ni ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu karun-un, ọdun 1979. Ṣe aye ọjọ naa ko jọ ti asiko yii, ki i ṣe gbogbo eeyan lo ni redio, bẹẹ ni awọn ti wọn ni tẹlifiṣan sile ko to nnkan. Iwe iroyin lo gbayi ju, Daily Times igba naa si ni olori gbogbo wọn. Oun naa si ni gbogbo eeyan n duro de lọjọ keji, bẹẹ loun paapaa ko si ja wọn kulẹ: iroyin idajọ awọn adigunjale naa lo fi ṣaaju iroyin gbogbo. Gadagba ni Daily Times ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu karun-un yii, gbe e pe “ONI LỌJỌ IDAJỌ (TODAY IS DAY OF JUDGMENT),” ti iroyin naa lẹkun-un-rẹrẹ si tẹle e bayii pe: “Awọn ọkunrin mẹfa kan yoo fẹsẹ ara wọn rin dewaju igbimọ to n gbọ ẹjọ awọn to ba digunjale laaarọ yii, nibi ti wọn yoo ti sọ idajọ wọn fun wọn lori ẹsun pe wọn ja ọgọrin ẹgbẹrun Naira (N80,000) gba.


Iwe iroyin lo gbayi ju, Daily Times igba naa si ni olori gbogbo wọn. Oun naa si ni gbogbo eeyan n duro de lọjọ keji, bẹẹ loun paapaa ko si ja wọn kulẹ: iroyin idajọ awọn adigunjale naa lo fi ṣaaju iroyin gbogbo. Gadagba ni Daily Times ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu karun-un yii, gbe e pe “ONI LỌJỌ IDAJỌ (TODAY IS DAY OF JUDGMENT),” ti iroyin naa lẹkun-un-rẹrẹ si tẹle e bayii pe: “Awọn ọkunrin mẹfa kan yoo fẹsẹ ara wọn rin dewaju igbimọ to n gbọ ẹjọ awọn to ba digunjale laaarọ yii, nibi ti wọn yoo ti sọ idajọ wọn fun wọn lori ẹsun pe wọn ja ọgọrin ẹgbẹrun Naira (N80,000) gba. Awọn ọkunrin ọhun – ti meji ninu wọn jẹ ṣọja-to-sa-wale, ti ọkan jẹ ọlọpaa moba – ni wọn fẹsun kan pe wọn ja ọgọrin ẹgbẹrun Naira gba lọjọ kẹfa, oṣu kẹrin, 1979. Nigba ti wọn n fipa jale yii, wọn yinbọn pa awọn ọlọpaa meji ti wọn ba wọn ṣọ owo ti wọn n gbe lọ naa, bẹẹ ni wọn si ṣe eyi to jẹ dẹrẹba to n wa ọkọ wọn leṣe yannayanna. Ti wọn ba da wọn lẹbi loni-in yii, a jẹ pe wọn yoo yinbọn pa wọn ni gbangba ni.


Awọn ọkunrin ọhun – ti meji ninu wọn jẹ ṣọja-to-sa-wale, ti ọkan jẹ ọlọpaa moba – ni wọn fẹsun kan pe wọn ja ọgọrin ẹgbẹrun Naira gba lọjọ kẹfa, oṣu kẹrin, 1979. Nigba ti wọn n fipa jale yii, wọn yinbọn pa awọn ọlọpaa meji ti wọn ba wọn ṣọ owo ti wọn n gbe lọ naa, bẹẹ ni wọn si ṣe eyi to jẹ dẹrẹba to n wa ọkọ wọn leṣe yannayanna. Ti wọn ba da wọn lẹbi loni-in yii, a jẹ pe wọn yoo yinbọn pa wọn ni gbangba ni. Awọn ti wọn fẹsun ọlọmọ mẹta (ilẹdi-apo-pọ, idigunjale, ati ṣiṣe Sunny Dauda leṣe) kan yii ni Nelson Diefoh, ẹni to ti jẹ ṣọja tẹlẹ, ṣugbọn to sa jade kuro nibẹ lai gbaṣẹ tabi kọwe fiṣẹ silẹ. “Awọn to ku rẹ ni John Ibekwe to jẹ kuku ati iranṣẹ ni ileeṣẹ Boulos ti wọn ti ja owo gba; William Douglas, oniṣowo kata-kara; William Ogbolu to n ṣiṣẹ lebura; Youpelle Dakuro toun naa jẹ ṣọja to sa wale; ati ọlọpaa moba kan, Lawrence Edemirukevu. Olori olupẹjọ fun ijọba ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Tunde Ilọri, sọ pe awọn eeyan naa gbimọ-pọ, wọn si digun jale yii ni ikorita Aromirẹ ati Adeniyi Jones, iyẹn nibi ti ọna mejeeji ti pade ara wọn n’Ikẹja.


Awọn ti wọn fẹsun ọlọmọ mẹta (ilẹdi-apo-pọ, idigunjale, ati ṣiṣe Sunny Dauda leṣe) kan yii ni Nelson Diefoh, ẹni to ti jẹ ṣọja tẹlẹ, ṣugbọn to sa jade kuro nibẹ lai gbaṣẹ tabi kọwe fiṣẹ silẹ. “Awọn to ku rẹ ni John Ibekwe to jẹ kuku ati iranṣẹ ni ileeṣẹ Boulos ti wọn ti ja owo gba; William Douglas, oniṣowo kata-kara; William Ogbolu to n ṣiṣẹ lebura; Youpelle Dakuro toun naa jẹ ṣọja to sa wale; ati ọlọpaa moba kan, Lawrence Edemirukevu. Olori olupẹjọ fun ijọba ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Tunde Ilọri, sọ pe awọn eeyan naa gbimọ-pọ, wọn si digun jale yii ni ikorita Aromirẹ ati Adeniyi Jones, iyẹn nibi ti ọna mejeeji ti pade ara wọn n’Ikẹja. Lasiko igbẹjọ naa to bẹrẹ ni ọjọ keji, oṣu karun-un, awọn ẹlẹrii mẹtala ni olupẹjọ pe, awọn ọdaran naa ko pe ẹlẹrii, funra tiwọn ni wọn ṣe ẹri ara wọn. Adajọ E. A. Hotonu ni olori igbimọ ẹlẹni-mẹta ti yoo dajọ wọn loni-in yii, awọn meji to si ku pẹlu rẹ ni Ọga ọlọpaa (Chief Supritendent) E. E. Joshua ati Ọgagun (Major) P. O. Kalikume lati ileeṣẹ ologun aami-ṣọja. “Lọọya mẹta lo duro pẹlu olupẹjọ ijọba, lati le fi idi ẹsun wọn mulẹ, ki awọn adajọ le rohun da.


Lasiko igbẹjọ naa to bẹrẹ ni ọjọ keji, oṣu karun-un, awọn ẹlẹrii mẹtala ni olupẹjọ pe, awọn ọdaran naa ko pe ẹlẹrii, funra tiwọn ni wọn ṣe ẹri ara wọn. Adajọ E. A. Hotonu ni olori igbimọ ẹlẹni-mẹta ti yoo dajọ wọn loni-in yii, awọn meji to si ku pẹlu rẹ ni Ọga ọlọpaa (Chief Supritendent) E. E. Joshua ati Ọgagun (Major) P. O. Kalikume lati ileeṣẹ ologun aami-ṣọja. “Lọọya mẹta lo duro pẹlu olupẹjọ ijọba, lati le fi idi ẹsun wọn mulẹ, ki awọn adajọ le rohun da. Ṣugbọn awọn adigunjale yii ko gba lọọya, afi awọn meji pere ninu wọn. Oloye J. O. Oniware ni lọọya to duro fun Diefoh ati Edemirukevu, ọmọọṣẹ rẹ to si mu dani lati ran an lọwọ ni Olu Akintunde. Awọn ti wọn jẹrii gbe ijọba lẹsẹ ni awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ Boulos, awọn ọlọpaa ti wọn wadii ọrọ naa, ọkunrin wolii oniṣọọṣi kan, ati ọkunrin fọganaisa kan. Kaṣia ileeṣe Boulos, Israel Falọrọ, ẹni to n gbe owo yii lọ si banki gan-an sọ niwaju awọn adajọ pe irẹsi loun n jẹ lọwọ ninu mọto to n gbe owo yii lọ pẹlu awọn ọlọpaa to n ṣọ ọ nigba ti wahala yii fi de.


Ṣugbọn awọn adigunjale yii ko gba lọọya, afi awọn meji pere ninu wọn. Oloye J. O. Oniware ni lọọya to duro fun Diefoh ati Edemirukevu, ọmọọṣẹ rẹ to si mu dani lati ran an lọwọ ni Olu Akintunde. Awọn ti wọn jẹrii gbe ijọba lẹsẹ ni awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ Boulos, awọn ọlọpaa ti wọn wadii ọrọ naa, ọkunrin wolii oniṣọọṣi kan, ati ọkunrin fọganaisa kan. Kaṣia ileeṣe Boulos, Israel Falọrọ, ẹni to n gbe owo yii lọ si banki gan-an sọ niwaju awọn adajọ pe irẹsi loun n jẹ lọwọ ninu mọto to n gbe owo yii lọ pẹlu awọn ọlọpaa to n ṣọ ọ nigba ti wahala yii fi de. O ni bi mọto Toyota tawọn ṣe fẹẹ ya mọtọ mi-in to wa niwaju ẹ silẹ bayii, bi awọn adigunjale naa ṣe dana ibọn bolẹ lẹgbẹẹ awọn niyẹn. “Ẹnikan kan ṣilẹkun mọ mi lẹgbẹẹ piri lojiji ni, lo ba paṣẹ fun mi pe ki n bọọlẹ kia, ki n si doju bolẹ nilẹẹlẹ nibẹ. Ni mo ba ṣe bẹẹ, ko si pẹ ti mo gboju soke ti mo ri i pe ọkan ninu awọn ọlọpaa to n ṣọ owo naa ti ṣubu lati inu mọto, ti ẹjẹ si n ṣe wọru lati ara rẹ.


O ni bi mọto Toyota tawọn ṣe fẹẹ ya mọtọ mi-in to wa niwaju ẹ silẹ bayii, bi awọn adigunjale naa ṣe dana ibọn bolẹ lẹgbẹẹ awọn niyẹn. “Ẹnikan kan ṣilẹkun mọ mi lẹgbẹẹ piri lojiji ni, lo ba paṣẹ fun mi pe ki n bọọlẹ kia, ki n si doju bolẹ nilẹẹlẹ nibẹ. Ni mo ba ṣe bẹẹ, ko si pẹ ti mo gboju soke ti mo ri i pe ọkan ninu awọn ọlọpaa to n ṣọ owo naa ti ṣubu lati inu mọto, ti ẹjẹ si n ṣe wọru lati ara rẹ. Ẹni keji ẹ naa to jokoo sẹgbẹẹ mi gan-an ti sun gbalaja, ẹjẹ lo n jade lati agbari oun naa.’’ Bi Falọrọ ti wi niyẹn. Maneja ileeṣẹ naa paapaa, Nazih Tabet, nigba ti oun naa n jẹrii niwaju awọn adajọ sọ pe oun ati Falọrọ lawọn jọ ka owo naa, ti awọn si fi i sinu pọtimanto kan, pe ki wọn le lọọ ko owo naa si Backlays Bank, to wa ni Ọba Akran, n’Ikẹja. O ni bii aago mẹjọ aabọ ni wọn jade ninu ọgba awọn, ko si pẹ rara lẹyin naa ti dẹrẹba to wa mọto de pẹlu ẹjẹ ni gbogbo ara rẹ, lo ba sọ ohun to ṣẹlẹ fawọn, n lawọn ba ni ki wọn tete gbe e lọ si ọsibitu, nigba ti Falọrọ de toun naa tun sọ bẹẹ, awọn ni ki wọn gbe oun lọ si tọlọpaa, ko lọọ ṣalaye ọrọ naa fun wọn.


Ẹni keji ẹ naa to jokoo sẹgbẹẹ mi gan-an ti sun gbalaja, ẹjẹ lo n jade lati agbari oun naa.’’ Bi Falọrọ ti wi niyẹn. Maneja ileeṣẹ naa paapaa, Nazih Tabet, nigba ti oun naa n jẹrii niwaju awọn adajọ sọ pe oun ati Falọrọ lawọn jọ ka owo naa, ti awọn si fi i sinu pọtimanto kan, pe ki wọn le lọọ ko owo naa si Backlays Bank, to wa ni Ọba Akran, n’Ikẹja. O ni bii aago mẹjọ aabọ ni wọn jade ninu ọgba awọn, ko si pẹ rara lẹyin naa ti dẹrẹba to wa mọto de pẹlu ẹjẹ ni gbogbo ara rẹ, lo ba sọ ohun to ṣẹlẹ fawọn, n lawọn ba ni ki wọn tete gbe e lọ si ọsibitu, nigba ti Falọrọ de toun naa tun sọ bẹẹ, awọn ni ki wọn gbe oun lọ si tọlọpaa, ko lọọ ṣalaye ọrọ naa fun wọn. “Fọganaisa ti ọrọ ṣọju ẹ gan-an naa rojọ. Ọgbẹni Samson Adeṣọla ni oju oun lọrọ naa ti ṣẹlẹ, nitori oun ṣẹṣe deta, oun fẹẹ to irinṣẹ oun ni, afi bi oun ṣe bẹrẹ si i gburoo ibọn, nigba toun yoo si wo iwaju loun ri awọn adigunjale naa, n loun ba fẹsẹ fẹ ẹ. Ṣugbọn oun ri wọn nibi ti oun sa pamọ si, oun n wo wọn bi wọn ti yinbọn pa awọn ọlọpaa to wa ninu mọto, ati bi wọn ṣe gbe owo naa sa lọ. Wọn pe Pasitọ Samson Amosun naa ko waa sọrọ, oun naa si ṣalaye pe awọn eeyan naa waa gbadura lọdọ oun, bo tilẹ jẹ pe wọn ko pe ara wọn ni adigunjale, onimọto akẹru ni wọn pe ara wọn, adura ti wọn si ba wa naa ni ojurere ati aanu.


“Fọganaisa ti ọrọ ṣọju ẹ gan-an naa rojọ. Ọgbẹni Samson Adeṣọla ni oju oun lọrọ naa ti ṣẹlẹ, nitori oun ṣẹṣe deta, oun fẹẹ to irinṣẹ oun ni, afi bi oun ṣe bẹrẹ si i gburoo ibọn, nigba toun yoo si wo iwaju loun ri awọn adigunjale naa, n loun ba fẹsẹ fẹ ẹ. Ṣugbọn oun ri wọn nibi ti oun sa pamọ si, oun n wo wọn bi wọn ti yinbọn pa awọn ọlọpaa to wa ninu mọto, ati bi wọn ṣe gbe owo naa sa lọ. Wọn pe Pasitọ Samson Amosun naa ko waa sọrọ, oun naa si ṣalaye pe awọn eeyan naa waa gbadura lọdọ oun, bo tilẹ jẹ pe wọn ko pe ara wọn ni adigunjale, onimọto akẹru ni wọn pe ara wọn, adura ti wọn si ba wa naa ni ojurere ati aanu. Gbogbo ẹjọ ti wọn ro yii lo ni akọsilẹ, eyi naa si ni awọn adajọ yii yoo dajọ wọn le lori. Olupẹjọ ijọba ti ni ko si awitunwi kan ninu ọrọ yii, ki wọn da wọn lẹbi, ki wọn si dajọ iku fun wọn ni.” Bi iwe iroyin Daily Times ti rojọ ọrọ naa lọjọ kẹẹẹdogun, oṣu karun-un, 1979 yii ree, eyi gan-an lo si mu ero pọ pitimu niwaju igbimọ naa, wọn fẹẹ gbọ ibi tẹjọ wọn yii yoo fori sọ. Awọn mi-in wa latilẹ okeere, awọn mi-in si wa lati itosi, awọn oniroyin si lọ bii omi, nitori boya ni olokiki-isọnu kan wa ni gbogbo Naijiria nigba naa to ju awọn adigunjale wọnyi lọ.


Gbogbo ẹjọ ti wọn ro yii lo ni akọsilẹ, eyi naa si ni awọn adajọ yii yoo dajọ wọn le lori. Olupẹjọ ijọba ti ni ko si awitunwi kan ninu ọrọ yii, ki wọn da wọn lẹbi, ki wọn si dajọ iku fun wọn ni.” Bi iwe iroyin Daily Times ti rojọ ọrọ naa lọjọ kẹẹẹdogun, oṣu karun-un, 1979 yii ree, eyi gan-an lo si mu ero pọ pitimu niwaju igbimọ naa, wọn fẹẹ gbọ ibi tẹjọ wọn yii yoo fori sọ. Awọn mi-in wa latilẹ okeere, awọn mi-in si wa lati itosi, awọn oniroyin si lọ bii omi, nitori boya ni olokiki-isọnu kan wa ni gbogbo Naijiria nigba naa to ju awọn adigunjale wọnyi lọ.


Dele ti jẹwọ fawọn ọlọpaa pe oogun owo loun fẹẹ fi pata obinrin toun mu ni Warewa ṣe

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ni kete tawọn ọlọpaa ba pari ifọrọwanilẹnuwo ati iwadii ti wọn n ṣe lori Dele Ọpẹ, fọganaisa ẹni ọdun mejilelogun to ji pata obinrin ni Warewa, nipinlẹ Ogun, lati fi ṣoogun owo ni yoo foju bale-ẹjọ gẹgẹ bi CP Kenneth Ebrimson ṣe sọ. Obinrin kan ni taya mọto rẹ jo nigba to fẹẹ jade, n lo ba ranṣẹ pe Dele, fọganaisa to wa nitosi ẹ ni Warewa, lopin ọsẹ to kọja. Dele ṣe taya tan, o ba tiẹ lọ. Ṣugbọn gẹrẹ to lọ tan ni obinrin to gbeṣẹ fun un ri i pe pata oun toun sa sori okun ti poora. Ko sẹlomi-in ninu ile naa pẹlu obinrin yii, gẹgẹ bi alaye to ṣe fun wọn ni teṣan ọlọpaa Warewa to mu ẹjọ naa lọ. Obinrin naa ṣalaye pe ẹnikan ṣoṣo to wọnu ọgba oun wa naa ni fọganaisa yii, bo si ṣe lọ tan loun ko ri pata toun sa sori okun mọ.


Ṣugbọn gẹrẹ to lọ tan ni obinrin to gbeṣẹ fun un ri i pe pata oun toun sa sori okun ti poora. Ko sẹlomi-in ninu ile naa pẹlu obinrin yii, gẹgẹ bi alaye to ṣe fun wọn ni teṣan ọlọpaa Warewa to mu ẹjọ naa lọ. Obinrin naa ṣalaye pe ẹnikan ṣoṣo to wọnu ọgba oun wa naa ni fọganaisa yii, bo si ṣe lọ tan loun ko ri pata toun sa sori okun mọ. DPO Fọlakẹ Afẹnifọrọ ko foju kekere wo keesi naa, kia lo ni kawọn ọlọpaa lọ sile Dele, ki wọn tu ibẹ wo yẹbẹyẹbẹ boya wọn yoo ri pata naa. Afi bi wọn ṣe dele Dele loootọ ti wọn ba pata alawọ Elese-aluko (purple) ti wọn n wa, bi wọn ṣe mu fọga niyẹn. Nigba to n ṣalaye ohun to jẹ ko ji pata ka, Dele sọ pe oogun owo loun fẹẹ fi i ṣe.


DPO Fọlakẹ Afẹnifọrọ ko foju kekere wo keesi naa, kia lo ni kawọn ọlọpaa lọ sile Dele, ki wọn tu ibẹ wo yẹbẹyẹbẹ boya wọn yoo ri pata naa. Afi bi wọn ṣe dele Dele loootọ ti wọn ba pata alawọ Elese-aluko (purple) ti wọn n wa, bi wọn ṣe mu fọga niyẹn. Nigba to n ṣalaye ohun to jẹ ko ji pata ka, Dele sọ pe oogun owo loun fẹẹ fi i ṣe. O ni babalawo oun lo ni koun wa pata obinrin wa. Ni bayii,ọga ọlọpaa nipinlẹ Ogun ti ni afi ki wọn gbe e de kootu, ko si gbọdọ pẹ rara.


O ni babalawo oun lo ni koun wa pata obinrin wa. Ni bayii,ọga ọlọpaa nipinlẹ Ogun ti ni afi ki wọn gbe e de kootu, ko si gbọdọ pẹ rara.


Ijọba fi oṣu mẹfa kun igbele awọn alaga kansu fẹsun ṣiṣe owo ilu baṣubaṣu

Stephen Ajagbe, Ilorin Lẹyin ti oṣu mẹfa akọkọ tijọba fi jawee gbele-ẹ fawọn alaga ijọba ibilẹ mẹrindinlogun nipinlẹ Kwara pe, Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ to kọja yii, ni Gomina Abdulrahman Abdulrazaq tun kede pe oun ti fi oṣu mẹfa mi-in kun un fun wọn. Ninu atẹjade kan lati ọọfiisi akọwe iroyin gomina, Ọgbẹni Rafiu Ajakaye, lo ti sọ pe “Lonii ni gomina buwọ lu igbele oṣu mẹfa mi-in fun awọn alakooso ijọba ibilẹ naa. Ijọba ṣe bẹẹ ni ibamu pẹlu aba tileegbimọ aṣofin Kwara da lọjọ kejidinlogun, oṣu kẹfa, ọdun 2019.” O ni igbesẹ naa pọn dandan nitori iwadii ti EFCC n ṣe lọwọ lori ẹsun kiko owo ilu jẹ ti wọn fi kan awọn adari kansu naa. Bo tilẹ jẹ pe awọn alaga kansu ọhun ti dara pọ mọ ẹgbẹ APC, iyẹn ko da ijọba tabi EFCC duro lati tẹsiwaju ninu iwadii wọn. Igbagbọ awọn eeyan ni pe bi wọn ṣe dara pọ mọ ẹgbẹ to n ṣe ṣakoso lọwọ ni Kwara tumọ si pe ẹṣẹ wọn ti parẹ tabi pe ijọba ti foriji wọn. Ṣugbọn wọn ni ko ri bẹẹ rara, ẹlẹṣẹ kan ko ni i lọ lai jiya.


Bo tilẹ jẹ pe awọn alaga kansu ọhun ti dara pọ mọ ẹgbẹ APC, iyẹn ko da ijọba tabi EFCC duro lati tẹsiwaju ninu iwadii wọn. Igbagbọ awọn eeyan ni pe bi wọn ṣe dara pọ mọ ẹgbẹ to n ṣe ṣakoso lọwọ ni Kwara tumọ si pe ẹṣẹ wọn ti parẹ tabi pe ijọba ti foriji wọn. Ṣugbọn wọn ni ko ri bẹẹ rara, ẹlẹṣẹ kan ko ni i lọ lai jiya. Ati pe ọwọ EFCC lọrọ naa wa, ijọba ko laṣẹ lori rẹ mọ. Ṣugbọn awọn alaga kansu naa ti ni ki i ṣe nitori ati ri ojurere gomina lawọn ṣe dara pọ mọ APC o, ohun to wu awọn lọkan ni igbesẹ tawọn gbe. Alaga ALGON, Ọnarebu Joshua Ọmọkanye Jalala, to gbẹnu sọ fun wọn ni, gbogbo ariwo to n lọ nigboro nipa bi ijọba ṣe fi oṣu mẹfa kun ifidimọle awọn ko jẹ ohun tuntun ninu oṣelu.


Ati pe ọwọ EFCC lọrọ naa wa, ijọba ko laṣẹ lori rẹ mọ. Ṣugbọn awọn alaga kansu naa ti ni ki i ṣe nitori ati ri ojurere gomina lawọn ṣe dara pọ mọ APC o, ohun to wu awọn lọkan ni igbesẹ tawọn gbe. Alaga ALGON, Ọnarebu Joshua Ọmọkanye Jalala, to gbẹnu sọ fun wọn ni, gbogbo ariwo to n lọ nigboro nipa bi ijọba ṣe fi oṣu mẹfa kun ifidimọle awọn ko jẹ ohun tuntun ninu oṣelu. Iwadii ni wọn n ṣe, o si le dopin ki oṣu mẹfa naa too pari. O ni fun idi eyi, ko si ohun to n min awọn rara, awọn ko si kabaamọ pe awọn darapọ mọ ẹgbẹ APC, ati pe ki i ṣe ohun tawọn maa jẹ lawọn n wa kiri bi ko ṣe ifẹ lati kopa ninu idagbasoke ilu.


Iwadii ni wọn n ṣe, o si le dopin ki oṣu mẹfa naa too pari. O ni fun idi eyi, ko si ohun to n min awọn rara, awọn ko si kabaamọ pe awọn darapọ mọ ẹgbẹ APC, ati pe ki i ṣe ohun tawọn maa jẹ lawọn n wa kiri bi ko ṣe ifẹ lati kopa ninu idagbasoke ilu.


Awọn ọlọkada yari l’Abẹokuta, wọn ni apọju ẹgbẹ ko jẹ kawọn jere

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Bo tilẹ jẹ pe Gomina Dapọ Abiọdun sọ pe o ṣee ṣe koun fofin de awọn ọlọkada nipinlẹ Ogun nitori ai tẹle ofin Korona, ṣugbọn nigba ti iṣẹ ọhun ba pe awọn ọlọkada ni awọn naa le ṣiṣẹ, awọn alalupupu funra wọn n binu lọwọ yii, wọn ni awọn ẹgbẹ loriṣiiriṣii (Union) ko jẹ kawọn jere iṣẹ awọn. Ọjọbọ to kọja yii ni akojọpọ awọn ọlọkada gba ọfiisi ijọba ibilẹ Guusu Abẹokuta lọ, l’Ake, a si gbọ pe awọn mi-in lọ s’Oke-Mosan, nileeṣẹ ijọba. Ohun ti wọn n sọ ni pe ẹgbẹ mẹta lawọn n ṣiṣẹ sin, awọn mẹtẹẹta lo n ja tikẹẹti fawọn, bẹẹ ni wọn n ta sitika(sticker) tawọn ko gbọdọ ma ra. Ẹgbẹrun meji aabọ ni wọn pe sitika, nigba ti tikẹẹti ojoojumọ jẹ ẹẹdẹgbẹta Naira. Bẹẹ, ẹni ti ko ja tikẹẹti yii ko ni i le ṣiṣẹ, nitori wọn yoo mu un ni. Wọn tun ni owo kan naa wa to n lọ sapo ijọba, bẹẹ, ọwọ awọn naa ni wọn ti n gba a lojumọ.


Ẹgbẹrun meji aabọ ni wọn pe sitika, nigba ti tikẹẹti ojoojumọ jẹ ẹẹdẹgbẹta Naira. Bẹẹ, ẹni ti ko ja tikẹẹti yii ko ni i le ṣiṣẹ, nitori wọn yoo mu un ni. Wọn tun ni owo kan naa wa to n lọ sapo ijọba, bẹẹ, ọwọ awọn naa ni wọn ti n gba a lojumọ. Gbogbo eyi ko jẹ ki iṣẹ naa pe mọ gẹgẹ bi Ọgbẹni Samuel Ọdẹyẹmi to gbẹnu sọ fawọn yooku ẹ ṣe wi, nitori ọpọ awọn lo jẹ pe awọn ko ti i sanwo ọkada tawọn fi n ṣiṣẹ tan, awọn ṣi n sanwo naa diẹdiẹ ni, awọn si gbọdọ gbọ bukaata nile, kawọn naa yọ nita gẹgẹ bii ẹni to niṣẹ to n ṣe. Awọn ẹgbẹ mẹta to wa fawọn ọlọkada nipinlẹ Ogun ni: ACOMORAN, AMORAN ati ROMO, awọn naa lawọn ọlọkada tori ẹ mẹjọ lọ si ọfiisi ijọba ibilẹ naa. Gbogbo igbiyanju wa lati ba awọn ṣiamaanu ẹgbẹ yii tabi awọn amugbalẹgbẹẹ wọn sọrọ ko bọ si i rara, nitori ohun ti gomina sọ lọjọ keji iwọde awọn to fẹhonu han naa ni wọn dojukọ.


Gbogbo eyi ko jẹ ki iṣẹ naa pe mọ gẹgẹ bi Ọgbẹni Samuel Ọdẹyẹmi to gbẹnu sọ fawọn yooku ẹ ṣe wi, nitori ọpọ awọn lo jẹ pe awọn ko ti i sanwo ọkada tawọn fi n ṣiṣẹ tan, awọn ṣi n sanwo naa diẹdiẹ ni, awọn si gbọdọ gbọ bukaata nile, kawọn naa yọ nita gẹgẹ bii ẹni to niṣẹ to n ṣe. Awọn ẹgbẹ mẹta to wa fawọn ọlọkada nipinlẹ Ogun ni: ACOMORAN, AMORAN ati ROMO, awọn naa lawọn ọlọkada tori ẹ mẹjọ lọ si ọfiisi ijọba ibilẹ naa. Gbogbo igbiyanju wa lati ba awọn ṣiamaanu ẹgbẹ yii tabi awọn amugbalẹgbẹẹ wọn sọrọ ko bọ si i rara, nitori ohun ti gomina sọ lọjọ keji iwọde awọn to fẹhonu han naa ni wọn dojukọ. Bi ijọba ko ṣe ni i mu ileri rẹ ṣẹ nipa kiko ọkada kuro nilẹ lo ṣi wa ninu awọn atẹjade to n ti ọdọ wọn wa. Olori Amoran jakejado Naijiria, Alaaji Samsondeen Apẹlogun, ti a ri ba sọrọ laaarọ ọjọ Satide sọ pe oun ko le sọ si ọrọ naa, nitori oun ki i ṣe aarẹ ipinlẹ Ogun, ti gbogbo Naijiria loun.


Bi ijọba ko ṣe ni i mu ileri rẹ ṣẹ nipa kiko ọkada kuro nilẹ lo ṣi wa ninu awọn atẹjade to n ti ọdọ wọn wa. Olori Amoran jakejado Naijiria, Alaaji Samsondeen Apẹlogun, ti a ri ba sọrọ laaarọ ọjọ Satide sọ pe oun ko le sọ si ọrọ naa, nitori oun ki i ṣe aarẹ ipinlẹ Ogun, ti gbogbo Naijiria loun.


Rẹmi jẹwọ ni kootu, o ni koun le rowo tọju iya atiyawo oun loun ṣe n jale

Florence Babaṣọla, Osogbo Ifamoyegun Rẹmi, ẹni ọdun mejidinlogoji, ni aṣoju ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti taari wa si kootu Majisreeti ilu Oṣogbo lori ẹsun ole jija. Ileeṣẹ Mobil Oil Nigeria Plc, to wa ni Oke-fia, niluu Oṣogbo, la gbọ pe Rẹmi ti n ṣiṣẹ lati ọdun 2016, latigba naa lo si ti rọra n ji wọn ni ọili ẹnijinni (engine oil) wẹrẹwẹrẹ. Ọjọ kọkanla, oṣu kẹfa, ti a wa yii lakara tu sepo fun Rẹmi, aṣiri tu, wọn fa a le awọn agbofinro lọwọ, lẹyin ti wọn gba ọrọ lẹnu ẹ ni wọn gbe e wa si kootu. Inspekitọ Kayọde Adeoye sọ ni kootu pe latigba ti Rẹmi ti de ile-epo naa lo ti bẹrẹ iwa ole, inu yara ikẹrusi lo ti lọ maa n ji ọili, ti yoo si dọgbọn ta a. Adeoye ni to ba ti ji ọili bu tan ni yoo rọ omi sinu kẹẹgi kawọn oṣiṣẹ yooku ma baa tete fura pe ko si nnkan kan ninu kẹẹgi mọ. O ni owo ọili ẹnjinni ti Rẹmi ti ji ti to ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta o din diẹ Naira (#469,000.00), eyi to si jẹ ẹṣẹ to nijiya labẹ ofin kẹrinlelogun iwa ọdaran nipinlẹ Ọṣun. Nigba ti wọn n beere boya o jẹbi, Rẹmi ni oun jẹbi ẹsun naa, ṣugbọn kile-ẹjọ ṣiju aanu wo oun.


Inspekitọ Kayọde Adeoye sọ ni kootu pe latigba ti Rẹmi ti de ile-epo naa lo ti bẹrẹ iwa ole, inu yara ikẹrusi lo ti lọ maa n ji ọili, ti yoo si dọgbọn ta a. Adeoye ni to ba ti ji ọili bu tan ni yoo rọ omi sinu kẹẹgi kawọn oṣiṣẹ yooku ma baa tete fura pe ko si nnkan kan ninu kẹẹgi mọ. O ni owo ọili ẹnjinni ti Rẹmi ti ji ti to ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta o din diẹ Naira (#469,000.00), eyi to si jẹ ẹṣẹ to nijiya labẹ ofin kẹrinlelogun iwa ọdaran nipinlẹ Ọṣun. Nigba ti wọn n beere boya o jẹbi, Rẹmi ni oun jẹbi ẹsun naa, ṣugbọn kile-ẹjọ ṣiju aanu wo oun. O ni koun le rowo tọju iya oun pẹlu iyawo oun lo sun oun dedii ole jija, nitori owo-osu toun n gba ko le gbọ gbogbo bukaata naa. Lẹyin eyi ni Adajọ Risikat Ọlayẹmi sọ pe ki Rẹmi lọọ fi aṣọ penpe roko ọba fun oṣu meje gbako lai fi aaye faini silẹ fun un. Adajọ tun paṣẹ fun un lati san ẹgbẹrun lọna irinwo Naira fun olupẹjọ.


O ni koun le rowo tọju iya oun pẹlu iyawo oun lo sun oun dedii ole jija, nitori owo-osu toun n gba ko le gbọ gbogbo bukaata naa. Lẹyin eyi ni Adajọ Risikat Ọlayẹmi sọ pe ki Rẹmi lọọ fi aṣọ penpe roko ọba fun oṣu meje gbako lai fi aaye faini silẹ fun un. Adajọ tun paṣẹ fun un lati san ẹgbẹrun lọna irinwo Naira fun olupẹjọ.


Awọn mọlẹbi Olufalayi tawọn kan lu pa l’Ado-Ekiti n beere fun idajọ ododo

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Inu ọfọ nla lawọn mọlẹbi ọkunrin ẹni ọdun marundinlaaadọta kan, Olufalayi Ọbadare, wa di asiko yii, ti wọn si n beere fun idajọ ododo lori bi awọn kan ṣe lu oloogbe naa pa lẹyin ti wọn ro pe ole ni. Nibẹrẹ ọsẹ to kọja niṣẹlẹ naa waye lagbegbe Olujọda, niluu Ado-Ekiti. Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, ni nnkan bii aago marun-un irọlẹ lawọn ọdọ adugbo kan to wa lagbegbe naa ni wọn ri ọkunrin kapẹnta ọhun to n rin lọ rin bọ bii ẹni to n wa nnkan, eyi lo si jẹ ki wọn fẹsun kan an pe o fẹẹ jale ni, ṣugbọn o sọ fun wọn pe oun gba iṣẹ kan si agbegbe tawọn eeyan ṣẹṣẹ n kọle si ọhun, oun ko si mọ ile naa gangan. Nitori ero tawọn eeyan ọhun ni lọkan latari bi wọn ṣe ni awọn adigunjale kan ti n da agbegbe naa laamu tẹlẹ, wọn ko feti si nnkan ti ọkunrin naa n sọ ti wọn fi bẹrẹ si i na an, lẹyin ti wọn si la nnkan mọ ọn lori atawọn ẹya ara mi-in lo daku, ko too pada jẹ Ọlọrun nipe. Nigba tiyawo oloogbe naa, Yẹmi, n sọrọ pẹlu ẹdun ọkan, o ni ọkọ oun kuro ni opopona Ado-Ekiti si Ilawẹ tawọn n gbe lọjọ naa pẹlu alaye pe oun ri iṣẹ kan, o si ya oun lẹnu pe awọn kan fẹsun ole kan an, ti wọn si pa a danu. Bakan naa ni Abilekọ Ọmọwumi Idowu to jẹ mọlẹbi Olufalayi sọ pe nigba toun gbọ nipa iku oloogbe naa, oun ro pe o ṣaisan ni, nitori o ni iba diẹ lọjọ meloo kan si asiko naa, bẹẹ loun ba a sọrọ ṣaaju iṣẹlẹ ọhun, to si sọ foun nipa iṣẹ to fẹẹ lọọ ṣe.


Nitori ero tawọn eeyan ọhun ni lọkan latari bi wọn ṣe ni awọn adigunjale kan ti n da agbegbe naa laamu tẹlẹ, wọn ko feti si nnkan ti ọkunrin naa n sọ ti wọn fi bẹrẹ si i na an, lẹyin ti wọn si la nnkan mọ ọn lori atawọn ẹya ara mi-in lo daku, ko too pada jẹ Ọlọrun nipe. Nigba tiyawo oloogbe naa, Yẹmi, n sọrọ pẹlu ẹdun ọkan, o ni ọkọ oun kuro ni opopona Ado-Ekiti si Ilawẹ tawọn n gbe lọjọ naa pẹlu alaye pe oun ri iṣẹ kan, o si ya oun lẹnu pe awọn kan fẹsun ole kan an, ti wọn si pa a danu. Bakan naa ni Abilekọ Ọmọwumi Idowu to jẹ mọlẹbi Olufalayi sọ pe nigba toun gbọ nipa iku oloogbe naa, oun ro pe o ṣaisan ni, nitori o ni iba diẹ lọjọ meloo kan si asiko naa, bẹẹ loun ba a sọrọ ṣaaju iṣẹlẹ ọhun, to si sọ foun nipa iṣẹ to fẹẹ lọọ ṣe. Mọlẹbi oloogbe naa ti waa bẹ awọn agbofinro lati ṣiṣẹ takuntakun, ki wọn le mu awọn to ṣiṣẹ naa, ki wọn si fa wọn le ijọba lọwọ lati le jiya ẹṣẹ wọn. Lasiko ta a pari akojọpọ iroyin yii, a gbọ pe eeyan bii meje lọwọ ti tẹ lori iṣẹlẹ naa, wọn si ti n sọ tẹnu wọn lọdọ awọn ọlọpaa. Alukoro ọlọpaa Ekiti, ASP Sunday Abutu, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, bẹẹ lo ni loootọ lọwọ ti ba awọn kan, oku oloogbe si ti wa ni mọṣuari.


Mọlẹbi oloogbe naa ti waa bẹ awọn agbofinro lati ṣiṣẹ takuntakun, ki wọn le mu awọn to ṣiṣẹ naa, ki wọn si fa wọn le ijọba lọwọ lati le jiya ẹṣẹ wọn. Lasiko ta a pari akojọpọ iroyin yii, a gbọ pe eeyan bii meje lọwọ ti tẹ lori iṣẹlẹ naa, wọn si ti n sọ tẹnu wọn lọdọ awọn ọlọpaa. Alukoro ọlọpaa Ekiti, ASP Sunday Abutu, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, bẹẹ lo ni loootọ lọwọ ti ba awọn kan, oku oloogbe si ti wa ni mọṣuari.


Ajọ OYTMA gbẹsẹ le mọto ijọba ipinlẹ Ọyọ, wọn lo da gosiloo silẹ

Ọlawale Ajao, Ibadan “Bi gbogbo aye ba n ṣe bayii, a dun”. Eyi lọrọ ti ọpọ eeyan n sọ nigba ti ọga agba ajọ OYTMA, iyẹn, ajọ to n ri si igbokegbodo ọkọ atawọn ohun irinsẹ gbogbo ni ipinlẹ Ọyọ, Mọgaji Akin Fagbemi, fi panpẹ ọba gbe ọkan ninu awọn ọkọ to jẹ ti ajọ naa n’Ibadan. Ajọ OYTMA yii lo maa n fáìnì awọn awakọ to ba wa mọto gunlẹ sibi ti ko boju mu loju popo ni ipinlẹ Ọyọ, ti wọn si maa n wọ́ iru ọkọ bẹẹ lọ satimọle ninu ọgba ajọ naa to wa ninu sẹkiteriati ijọba ipinlẹ Ọyọ. L’Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja lọkan ninu awọn oṣiṣẹ ajọ naa jaye ta-ni-yoo-mu-mi pẹlu bo ṣe wa mọto to jẹ ti ajọ yii gunlẹ si ibi ti ko yẹ, eyi si da sunkẹrẹ-fakẹrẹ silẹ fawọn mọto atawọn ohun irinsẹ mi-in to n kọja nibẹ laaarọ ọjọ naa. Iṣẹlẹ yii bọ si asiko ti Mọgaji Fagbemi ti i ṣe alakooso agba fun ajọ OYTROMA n pàráàro kaakiri igboro lati mọ bi awọn eeyan ṣe n tẹle ofin ìwakọ̀gúnlẹ̀ sí. Lẹsẹkẹsẹ lo paṣẹ pe ki wọn wọ́ ọkọ naa lọ satimọle pẹlu ọkọ nla ti ajọ naa fi maa n wọ awọn ọkọ to ba tapa si ofin.


L’Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja lọkan ninu awọn oṣiṣẹ ajọ naa jaye ta-ni-yoo-mu-mi pẹlu bo ṣe wa mọto to jẹ ti ajọ yii gunlẹ si ibi ti ko yẹ, eyi si da sunkẹrẹ-fakẹrẹ silẹ fawọn mọto atawọn ohun irinsẹ mi-in to n kọja nibẹ laaarọ ọjọ naa. Iṣẹlẹ yii bọ si asiko ti Mọgaji Fagbemi ti i ṣe alakooso agba fun ajọ OYTROMA n pàráàro kaakiri igboro lati mọ bi awọn eeyan ṣe n tẹle ofin ìwakọ̀gúnlẹ̀ sí. Lẹsẹkẹsẹ lo paṣẹ pe ki wọn wọ́ ọkọ naa lọ satimọle pẹlu ọkọ nla ti ajọ naa fi maa n wọ awọn ọkọ to ba tapa si ofin. Bakan naa lo paṣẹ pe ki wọn faini oṣiṣẹ ajọ OYTROMA to wa mọto yii ni iye owo gan-an ti ajọ yii maa n faini awọn araalu to ba ṣẹ si ofin ìwakọ̀gúnlẹ̀. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, Mọgaji Fagbemi sọ pe gbogbo igba loun maa n kaakiri igboro bẹẹ lati mọ bi awọn awakọ ṣe n pa ofin iwakọgunlẹ mọ si, ati pe gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, loun fi iwa naa jọ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, igbesẹ ti mo n gbe wọnyi jẹ diẹ ninu awọn iṣesi ti mo kọ lara Gomina Ṣeyi Makinde.


Bakan naa lo paṣẹ pe ki wọn faini oṣiṣẹ ajọ OYTROMA to wa mọto yii ni iye owo gan-an ti ajọ yii maa n faini awọn araalu to ba ṣẹ si ofin ìwakọ̀gúnlẹ̀. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, Mọgaji Fagbemi sọ pe gbogbo igba loun maa n kaakiri igboro bẹẹ lati mọ bi awọn awakọ ṣe n pa ofin iwakọgunlẹ mọ si, ati pe gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, loun fi iwa naa jọ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, igbesẹ ti mo n gbe wọnyi jẹ diẹ ninu awọn iṣesi ti mo kọ lara Gomina Ṣeyi Makinde. Ọpọ igba lawọn funra wọn maa n jade bẹẹ lati mọ bi gbogbo nnkan ṣe ri nigboro, ṣugbọn aarin oru lawọn (Makinde) maa n jade bẹẹ ni tiwọn, o le jẹ aago meji si mẹta laarin oru. “Nigba ti Ọlọrun yoo waa ṣe e, nigba ti mo jade lonii, ọkan ninu awọn mọto to jẹ tiwa gan-an lo ko si panpẹ ofin, o si di dandan ka da sẹria to tọ si arufin fun oun naa.”


Ọpọ igba lawọn funra wọn maa n jade bẹẹ lati mọ bi gbogbo nnkan ṣe ri nigboro, ṣugbọn aarin oru lawọn (Makinde) maa n jade bẹẹ ni tiwọn, o le jẹ aago meji si mẹta laarin oru. “Nigba ti Ọlọrun yoo waa ṣe e, nigba ti mo jade lonii, ọkan ninu awọn mọto to jẹ tiwa gan-an lo ko si panpẹ ofin, o si di dandan ka da sẹria to tọ si arufin fun oun naa.”


Iru ajalu wo waa leleyi! Koronafairọọsi pa aṣofin Eko, Senetọ Bayọ Ọshinọwọ (Pẹpẹrito)

Faith Adebọla, Eko ‘Koro wa o, koro is real, koro lo pa ẹgbọn mi o, ẹni ba n sọ pe ko si koro, irọ ni tọhun n pa o. Mo bẹ yin kẹ ẹ waa maa lọ ile yin. Ijẹbu la maa sin wọn si, mo si rọ yin pe kẹ ẹ ma ṣopo ni ẹ n bọ fun isinku lọla, adura ni kẹ ẹ saa maa fi ranṣẹ si oloogbe, a dupẹ lọwọ yin.’ Iwọnyi ni diẹ ninu ọrọ aro ti ẹnikan to pera ẹ ni ẹgbọn fun agba oṣelu Eko ati ọkan lara awọn aṣọfin agba l’Abuja, Senetọ Adebayọ Sikiru Ọshinọwọ, to ku lojiji lọsan-an ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu yii. Oun lo n ṣoju ẹkun-idibo Ila-Oorun Eko nile aṣofin ọhun. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, ni nnkan bii ọjọ mẹsan-an sẹyin ni Ọshinọwọ ṣaroye pe ara oun ko ya, wọn ni iba ati otutu ni wọn kọkọ ro pe o n ṣe e. Nigba ti awọn oogun to lo nile ko fẹẹ ran kinni ọhun ni wọn gbe e lọ si ibi ayẹwo awọn alarun aṣekupani Koronafairọọsi to wa ni Yaba. Wọn ni nigba ti aarẹ naa ko fẹẹ gboju ọwọ ni wọn gbe e lọ si ọsibitu First Cardiology Consultants, lagbegbe Ikoyi, lerekuṣu Eko. Ileewosan naa la gbọ pe o pada ku si.


Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, ni nnkan bii ọjọ mẹsan-an sẹyin ni Ọshinọwọ ṣaroye pe ara oun ko ya, wọn ni iba ati otutu ni wọn kọkọ ro pe o n ṣe e. Nigba ti awọn oogun to lo nile ko fẹẹ ran kinni ọhun ni wọn gbe e lọ si ibi ayẹwo awọn alarun aṣekupani Koronafairọọsi to wa ni Yaba. Wọn ni nigba ti aarẹ naa ko fẹẹ gboju ọwọ ni wọn gbe e lọ si ọsibitu First Cardiology Consultants, lagbegbe Ikoyi, lerekuṣu Eko. Ileewosan naa la gbọ pe o pada ku si. Oriṣiiriṣii nnkan lawọn eeyan n sọ nile sẹnetọ naa to wa ni Ogudu GRA, nigba ti akọroyin wa ṣabẹwo sibẹ lọsan-an ọjọ iṣẹlẹ ọhun. Ọpọ awọn to wa sibẹ lo daro iku agba ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC ti wọn tun mọ si Pepperito ọhun. Wọn ni ẹlẹyinju-aanu ati oloore awọn ni.


Oriṣiiriṣii nnkan lawọn eeyan n sọ nile sẹnetọ naa to wa ni Ogudu GRA, nigba ti akọroyin wa ṣabẹwo sibẹ lọsan-an ọjọ iṣẹlẹ ọhun. Ọpọ awọn to wa sibẹ lo daro iku agba ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC ti wọn tun mọ si Pepperito ọhun. Wọn ni ẹlẹyinju-aanu ati oloore awọn ni. Bẹẹ lawọn kan n leri pe iku rẹ yii maa lẹyin ninu eto oṣelu ipinlẹ Eko, wọn ni awọn gbagbọ pe wọn pa ọkunrin naa ni, wọn ni ija oṣelu kan to n lọ labẹnu laarin ẹgbẹ APC l’Ekoo wa lara ohun to mu ẹmi ẹ lọ yii. Ẹni ọdun mẹrinlelọgọta ni Oloogbe Ọshinọwo, ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu kẹwaa, ọdun 1955, ni wọn bi i si agbegbe kan ti wọn n pe ni Odo-Egbo, ni ilu Ijẹbu-Ode, nipinlẹ Ogun. Ileewe alakọọbẹrẹ Saint Augustin, n’Ijẹbu-Ode, lo lọ, o si lọọ ka ẹkọ girama rẹ ni ileewe sẹkọndiri to wa niluu Isọyin, ni Ijẹbu.


Bẹẹ lawọn kan n leri pe iku rẹ yii maa lẹyin ninu eto oṣelu ipinlẹ Eko, wọn ni awọn gbagbọ pe wọn pa ọkunrin naa ni, wọn ni ija oṣelu kan to n lọ labẹnu laarin ẹgbẹ APC l’Ekoo wa lara ohun to mu ẹmi ẹ lọ yii. Ẹni ọdun mẹrinlelọgọta ni Oloogbe Ọshinọwo, ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu kẹwaa, ọdun 1955, ni wọn bi i si agbegbe kan ti wọn n pe ni Odo-Egbo, ni ilu Ijẹbu-Ode, nipinlẹ Ogun. Ileewe alakọọbẹrẹ Saint Augustin, n’Ijẹbu-Ode, lo lọ, o si lọọ ka ẹkọ girama rẹ ni ileewe sẹkọndiri to wa niluu Isọyin, ni Ijẹbu. Lẹyin naa lo lọọ kawe ẹkọ imọ ile-kikọ nileewe kkan niluu Rome, lorileede Italy, o si tun gba oye masita ni Yunifasiti Urbaniana, niluu naa. Nigba to pada si Naijiria ni 1977, o ṣiṣẹ ni ẹka ileeṣẹ ode tijọba apapọ (Federal Ministry of Works) o si goke agba di ọkan lara awọn darẹkitọ ẹka naa. Oloogbe Ọshinọwọ bẹrẹ irinajo oṣelu rẹ nigba ti wọn yan an gẹgẹ bii alaga awọn ọdọ ninu ẹgbe oṣelu Social Democratic Party (SDP).


Lẹyin naa lo lọọ kawe ẹkọ imọ ile-kikọ nileewe kkan niluu Rome, lorileede Italy, o si tun gba oye masita ni Yunifasiti Urbaniana, niluu naa. Nigba to pada si Naijiria ni 1977, o ṣiṣẹ ni ẹka ileeṣẹ ode tijọba apapọ (Federal Ministry of Works) o si goke agba di ọkan lara awọn darẹkitọ ẹka naa. Oloogbe Ọshinọwọ bẹrẹ irinajo oṣelu rẹ nigba ti wọn yan an gẹgẹ bii alaga awọn ọdọ ninu ẹgbe oṣelu Social Democratic Party (SDP). Lọdun 2003, o dije, o si wọle sipo aṣofin to ṣoju ijọba ibilẹ Kosọfẹ nileegbimọ aṣofin Eko, ki wọn too yan an sipo aṣofin agba lọdun 2019, ipo naa lo si wa tiku fi de yii. Senatọ Adebayọ Ọshinọwọ fẹ Abilekọ Mariam Ayọdele Ọshinọwọ, o si bimọ mẹta. Lara awọn ọmọ naa ni Dokita Taiwo Bakare, Dokita Kehinde Adebisi ati Babatunde Ọshinọwọ.


Lọdun 2003, o dije, o si wọle sipo aṣofin to ṣoju ijọba ibilẹ Kosọfẹ nileegbimọ aṣofin Eko, ki wọn too yan an sipo aṣofin agba lọdun 2019, ipo naa lo si wa tiku fi de yii. Senatọ Adebayọ Ọshinọwọ fẹ Abilekọ Mariam Ayọdele Ọshinọwọ, o si bimọ mẹta. Lara awọn ọmọ naa ni Dokita Taiwo Bakare, Dokita Kehinde Adebisi ati Babatunde Ọshinọwọ. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, ọla, ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ni eto isinku rẹ waye n’Ijẹbu-Ode.


Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, ọla, ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ni eto isinku rẹ waye n’Ijẹbu-Ode.


Awọn panapana ti ri oku ọkan lara awọn ero ọkọ to ko si odo n’Ilorin

Stephen Ajagbe, Ilọrin Awọn oṣiṣẹ panpana ti ri oku Okechukwu Orwabo, ọkan lara awọn eeyan mẹta to ko sodo lasiko ti afara kan da wo ni alẹ ọjọ Abamẹta, Satide, ni agbegbe Oko-Erin, niluu Ilọrin ALAROYE gbọ pe arọọda ojo to rọ mọju ọjọ Sannde lo wo apa kan lara afara naa, eyi ni wọn lo fa ijamba ọhun. Awọn meji la gbọ pe ori ko yọ ninu ijamba naa ninu awọn marun-un to wa ninu ọkọ ọhun, mẹta ninu wọn ni omi gbe lọ. Alukoro ileeṣẹ panpana nipinlẹ Kwara, Ọgbẹni Hassan Hakeem Adekunle, kede ọrọ naa ninu atẹjade kan lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii. Adekunle ni awọn meji; Chuben Orwabo ati Chibike Orwabo ni wọn ṣi n wa. Lasiko to n ṣalaye bi ijamba naa ṣe ṣẹlẹ, Adekunle ni ni nnkan bii aago mẹwaa aabọ alẹ ọjọ Satide ni ileeṣẹ ọhun gba ipe pajawiri pe ọkọ ayọkẹlẹ kan ha sinu ọgbara ojo lori afara naa. O ni ọkan lara awọn ero inu ọkọ naa lo kọkọ jade lati wo ibi ti omi naa mu mọto wọn de, kiyẹn si too mọ ohun to n ṣẹlẹ, apa ibi to duro si naa wo lulẹ, o si re bọ sinu odo.


Adekunle ni awọn meji; Chuben Orwabo ati Chibike Orwabo ni wọn ṣi n wa. Lasiko to n ṣalaye bi ijamba naa ṣe ṣẹlẹ, Adekunle ni ni nnkan bii aago mẹwaa aabọ alẹ ọjọ Satide ni ileeṣẹ ọhun gba ipe pajawiri pe ọkọ ayọkẹlẹ kan ha sinu ọgbara ojo lori afara naa. O ni ọkan lara awọn ero inu ọkọ naa lo kọkọ jade lati wo ibi ti omi naa mu mọto wọn de, kiyẹn si too mọ ohun to n ṣẹlẹ, apa ibi to duro si naa wo lulẹ, o si re bọ sinu odo. O ni oju ẹsẹ ni awọn meji mi-in tun jade lati doola ẹni akọkọ, bi omi ṣe tun wọ awọn naa sinu odo niyẹn. O ṣalaye pe ọna Coca-cola ni awọn ti pada ri oku Okechukwu, awọn ṣi n tẹsiwaju lati wa awọn meji yooku. Nigba ti akọroyin wa de ibi iṣẹlẹ naa, awọn oṣiṣẹ panapana ṣi wa nibẹ ti wọn n wa oku awọn ti wọn ko ti i ri kiri ninu odo.


O ni oju ẹsẹ ni awọn meji mi-in tun jade lati doola ẹni akọkọ, bi omi ṣe tun wọ awọn naa sinu odo niyẹn. O ṣalaye pe ọna Coca-cola ni awọn ti pada ri oku Okechukwu, awọn ṣi n tẹsiwaju lati wa awọn meji yooku. Nigba ti akọroyin wa de ibi iṣẹlẹ naa, awọn oṣiṣẹ panapana ṣi wa nibẹ ti wọn n wa oku awọn ti wọn ko ti i ri kiri ninu odo.


Lori gbọngan aṣa tawọn aṣofin fẹẹ fi sọri Fayẹmi, APC ati PDP sọko ọrọ sira wọn

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti O jọ pe ija ko ti i pari rara lori bi ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC) ati People’s Democratic Party (PDP) ṣe n ju ogulutu ọrọ sira wọn latari awọn igbesẹ tijọba to wa lode nipinlẹ Ekiti n gbe. Eyi to n ja ran-in ran-in lọwọ ni gbọngan aṣa tijọba ipinlẹ naa ti fẹẹ kọ pari bayii tawọn aṣofin ni ki wọn sọ lorukọ Gomina Kayọde Fayẹmi, ṣugbọn ti ẹgbẹ oṣelu PDP ṣapejuwe gẹgẹ bii ainikan an ṣe. Nibẹrẹ ọsẹ to kọja, iyẹn nigba tawọn aṣofin Ekiti n ṣayẹyẹ ọdun kan ti wọn bẹrẹ saa tuntun, ni wọn fẹnuko pe kijọba sọ orukọ gbọngan naa to wa lagbegbe Fajuyi, niluu Ado-Ekiti, lorukọ Fayẹmi, ẹni ti wọn lo ti ṣe awọn iṣẹ akanṣẹ manigbagbe kaakiri. Ṣugbọn ẹgbẹ oṣelu PDP nipasẹ akọwe igbimọ oludari wọn nipinlẹ naa, Diran Ọdẹyẹmi, sọ pe igbesẹ ọhun fi han pe korofo lawọn aṣofin naa, bẹẹ ni imẹlẹ n da wọn laamu. O ni ninu ọdun mẹfa ti Fayẹmi ti lo lori aleefa, eyi to jẹ apapọ saa kin-in-ni rẹ lọdun 2010 si 2014 ati eyi to bẹrẹ lọdun 2018, ko si nnkan to le tọka si bii aṣeyọri, to waa jẹ pe gbọngan ti wọn n kọ lọwọ lo tọ si i loju awọn aṣofin. Ọdẹyẹmi ni biliọnu mẹta ti Fayẹmi ti na lori iṣẹ akanṣẹ naa lo yẹ kawọn aṣofin ṣewadii, bẹẹ lo yẹ kawọn eeyan yii beere nnkan to n ṣe lati ọdun 2012 ti wọn ti bẹrẹ si i kọ ile ọhun.


Ṣugbọn ẹgbẹ oṣelu PDP nipasẹ akọwe igbimọ oludari wọn nipinlẹ naa, Diran Ọdẹyẹmi, sọ pe igbesẹ ọhun fi han pe korofo lawọn aṣofin naa, bẹẹ ni imẹlẹ n da wọn laamu. O ni ninu ọdun mẹfa ti Fayẹmi ti lo lori aleefa, eyi to jẹ apapọ saa kin-in-ni rẹ lọdun 2010 si 2014 ati eyi to bẹrẹ lọdun 2018, ko si nnkan to le tọka si bii aṣeyọri, to waa jẹ pe gbọngan ti wọn n kọ lọwọ lo tọ si i loju awọn aṣofin. Ọdẹyẹmi ni biliọnu mẹta ti Fayẹmi ti na lori iṣẹ akanṣẹ naa lo yẹ kawọn aṣofin ṣewadii, bẹẹ lo yẹ kawọn eeyan yii beere nnkan to n ṣe lati ọdun 2012 ti wọn ti bẹrẹ si i kọ ile ọhun. O waa ni biriiji ilu Ado-Ekiti jẹ iṣẹ akanṣe kan tawọn eeyan Ekiti ko le gbagbe nipa Ayọdele Fayoṣe to jẹ gomina ana ati ọmọ ẹgbẹ PDP, ṣugbọn ileeṣẹ Clay Kaolin to tiẹ wa niluu Fayẹmi, ko si nnkan to ṣe si i lasiko to jẹ minisita fun ohun alumọọni. Nigba to n fesi lorukọ APC, Sam Oluwalana to jẹ adari ẹka iroyin sọ pe Ọdẹyẹmi ko mọ nipa ilọsiwaju Ekiti, igbesẹ tawọn aṣofin si gbe jẹ nnkan tawọn araalu ran wọn. Oluwalana ṣalaye pe ilara ni ẹgbẹ oṣelu PDP n ṣe, ati pe Fayẹmi ko da bii Fayoṣe to fi ọja sọ orukọ ara ẹ lai tẹle ilana ofin nitori pe o lagbara ju awọn aṣofin lọ, titi de ori abẹnugan.


O waa ni biriiji ilu Ado-Ekiti jẹ iṣẹ akanṣe kan tawọn eeyan Ekiti ko le gbagbe nipa Ayọdele Fayoṣe to jẹ gomina ana ati ọmọ ẹgbẹ PDP, ṣugbọn ileeṣẹ Clay Kaolin to tiẹ wa niluu Fayẹmi, ko si nnkan to ṣe si i lasiko to jẹ minisita fun ohun alumọọni. Nigba to n fesi lorukọ APC, Sam Oluwalana to jẹ adari ẹka iroyin sọ pe Ọdẹyẹmi ko mọ nipa ilọsiwaju Ekiti, igbesẹ tawọn aṣofin si gbe jẹ nnkan tawọn araalu ran wọn. Oluwalana ṣalaye pe ilara ni ẹgbẹ oṣelu PDP n ṣe, ati pe Fayẹmi ko da bii Fayoṣe to fi ọja sọ orukọ ara ẹ lai tẹle ilana ofin nitori pe o lagbara ju awọn aṣofin lọ, titi de ori abẹnugan. O waa fẹsun kan PDP pe ẹgbẹ wọn n ku lọ, wọn ko si wa atunṣe si i, ṣugbọn ṣe ni wọn n pariwo gomina to n ṣe daadaa kiri lati ba a lorukọ jẹ. Titi di asiko ta a pari akojọpọ iroyin yii lẹgbẹ mejeeji ṣi n sọrọ sira wọn lori ipinnu awọn aṣofin yii, ko si sẹni to mọ ohun ti yoo gbẹyin awuyewuye naa.


O waa fẹsun kan PDP pe ẹgbẹ wọn n ku lọ, wọn ko si wa atunṣe si i, ṣugbọn ṣe ni wọn n pariwo gomina to n ṣe daadaa kiri lati ba a lorukọ jẹ. Titi di asiko ta a pari akojọpọ iroyin yii lẹgbẹ mejeeji ṣi n sọrọ sira wọn lori ipinnu awọn aṣofin yii, ko si sẹni to mọ ohun ti yoo gbẹyin awuyewuye naa.


Kẹhinde fipa ba abirun lo pọ l’Ọta, Musa naa tun fipa ba ọmọ ọdun mẹjọ lo pọ n’Ijẹbu-Ode

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Fun pe o fi tipatipa ba ọmọbinrin kan ti ara rẹ ko da pe lo pọ, Kẹhinde Oluwafẹmi ti foju ba kootu Majisreeti Ọta, nipinlẹ Ogun, lọsẹ to kọja yii, ṣugbọn o loun ko jẹbi. Agbegbe Isalẹ Ilogbo, l’Ọta, ni Kẹhinde, ẹni ọdun marundinlogoji (35) n gbe, ibẹ naa lo ti fipa ba ọmọbinrin naa lo pọ ni nnkan bii aago mẹwaa aabọ alẹ ọjọ kejila, oṣu keji, ọdun yii. Iwa yii ta ko ofin ipinlẹ Ogun ti wọn ṣe lọdun 2006, ijiya si wa fun un gẹgẹ bi Agbefọba, Inspẹkitọ E.O Adaraloye, ṣe ṣalaye fun kootu naa. Ṣugbọn nigba ti olujẹjọ n dahun ibeere ti wọn bi i pe ṣe o jẹbi tabi bẹẹ kọ, Kẹhinde loun ko jẹbi. Esi rẹ yii lo jẹ ki Adajọ A. O Adeyẹmi faaye beeli silẹ fun un pẹlu ẹgbẹrun lọna aadọta Naira (50,000) ati oniduuro meji niye kan naa. O paṣẹ pe awọn oniduuro naa gbọdọ maa gbe lagbegbe kootu, wọn si gbọdọ niṣẹ gidi lọwọ.


Ṣugbọn nigba ti olujẹjọ n dahun ibeere ti wọn bi i pe ṣe o jẹbi tabi bẹẹ kọ, Kẹhinde loun ko jẹbi. Esi rẹ yii lo jẹ ki Adajọ A. O Adeyẹmi faaye beeli silẹ fun un pẹlu ẹgbẹrun lọna aadọta Naira (50,000) ati oniduuro meji niye kan naa. O paṣẹ pe awọn oniduuro naa gbọdọ maa gbe lagbegbe kootu, wọn si gbọdọ niṣẹ gidi lọwọ. Igbẹjọ tun di ọjọ kọkandinlogun, oṣu yii. Bakan naa ni Musa Anifowoṣe, ẹni ọdun mọkanlelogun pere (21) ti di ero ẹwọn bayii, ohun to si fa a naa ni pe o fipa ba ọmọ ọdun mẹjọ laṣepọ n’Ijẹbu-Ode lọjọ kin-in-ni, oṣu karun-un, ọdun 2020 yii. Kootu Majisireeti ni wọn ti ju u sẹwọn l’Ọjọruu, Wẹsidee, to kọja yii, l’Abẹokuta.


Igbẹjọ tun di ọjọ kọkandinlogun, oṣu yii. Bakan naa ni Musa Anifowoṣe, ẹni ọdun mọkanlelogun pere (21) ti di ero ẹwọn bayii, ohun to si fa a naa ni pe o fipa ba ọmọ ọdun mẹjọ laṣepọ n’Ijẹbu-Ode lọjọ kin-in-ni, oṣu karun-un, ọdun 2020 yii. Kootu Majisireeti ni wọn ti ju u sẹwọn l’Ọjọruu, Wẹsidee, to kọja yii, l’Abẹokuta. Adajọ I.O Abudu sọ pe gbogbo ẹri pata lo fidi ẹ mulẹ pe Musa to n gbe l’Ojule keji, Isalẹ Iyemule, n’Ijẹbu-Ode, fipa ba ọmọbinrin kekere naa sun ni nnkan bii aago mẹsan-an aarọ ọjọ yii, o si ṣe e ṣakaṣaka. Ṣaaju ni Agbefọba, Inspẹkitọ Bukọla Abọlade, ti sọ fun kootu pe l’Ojule kẹfa, Opopona Agbaje, n’Ijẹbu-Ode, ni olujẹjọ ti huwa to lodi sofin ọhun, bẹẹ, iya ọmọ naa lo ran an niṣẹ ti Musa fi fọgbọn ẹtan mu un wọ ile akọku kan lẹgbẹẹ ibi ti wọn ti n ta ẹran ni Sabo, Ijẹbu-Ode, nibẹ lo si ti sọ ọmọ naa di obinrin pẹlu ibale rẹ to gba. Iya ọmọ naa lo ri ẹjẹ lara rẹ nigba to de, nigba naa lọmọ si jẹwọ fun iya rẹ pe Musa ṣe nnkan pẹlu oun ninu ile akọku.


Adajọ I.O Abudu sọ pe gbogbo ẹri pata lo fidi ẹ mulẹ pe Musa to n gbe l’Ojule keji, Isalẹ Iyemule, n’Ijẹbu-Ode, fipa ba ọmọbinrin kekere naa sun ni nnkan bii aago mẹsan-an aarọ ọjọ yii, o si ṣe e ṣakaṣaka. Ṣaaju ni Agbefọba, Inspẹkitọ Bukọla Abọlade, ti sọ fun kootu pe l’Ojule kẹfa, Opopona Agbaje, n’Ijẹbu-Ode, ni olujẹjọ ti huwa to lodi sofin ọhun, bẹẹ, iya ọmọ naa lo ran an niṣẹ ti Musa fi fọgbọn ẹtan mu un wọ ile akọku kan lẹgbẹẹ ibi ti wọn ti n ta ẹran ni Sabo, Ijẹbu-Ode, nibẹ lo si ti sọ ọmọ naa di obinrin pẹlu ibale rẹ to gba. Iya ọmọ naa lo ri ẹjẹ lara rẹ nigba to de, nigba naa lọmọ si jẹwọ fun iya rẹ pe Musa ṣe nnkan pẹlu oun ninu ile akọku. Lẹyin ti gbogbo ẹri si ti fi han pe olujẹjọ huwa naa, Adajọ Abudu ran an lẹwọn ọdun meji lọgba ẹwọn to wa l’Ọ̀bà, l’Abẹokuta. Ko faaye owo itanran silẹ, ẹwọn ọdun meji gbako lo ni ko maa lọ.


Lẹyin ti gbogbo ẹri si ti fi han pe olujẹjọ huwa naa, Adajọ Abudu ran an lẹwọn ọdun meji lọgba ẹwọn to wa l’Ọ̀bà, l’Abẹokuta. Ko faaye owo itanran silẹ, ẹwọn ọdun meji gbako lo ni ko maa lọ.


Awọn onikorona mẹrin sa lọ nibi ti wọn ti n gba itọju n’Igbẹti

Ọlawale Ajao, Ibadan Mẹrin ninu awọn to lugbadi ajakalẹ arun Korona ti sa kuro nibi ti wọn ti n gba itọju niluu Igbẹti, nipinlẹ Ọyọ laipẹ yii. Titi ta a fi pari akojọ iroyin yii, eeyan mẹjọ larun Korona ti ran lọ sọrun ọsan gangan nipinlẹ Ọyọ, apapọ awọn to ti lugbadi arun naa nibẹ ti to nnkan bii ojilenirinwo (440) eeyan, mẹrindinlọgọsan-an (176) ninu wọn lo si ti gbadun lẹyin ti wọn ti gbatọju nileewosan ijọba. Nibi eto itaniji ati idanilẹkọọ ti ileeṣẹ eto ilera ipinlẹ Ọyọ ṣe fawọn oniroyin n’Ibadan lọsẹ to kọja ni wọn ti fidi awọn iroyin yii mulẹ. Nigba to n sọ nipa ọṣẹ́ ti ajakalẹ arun Korona ti ṣe kaakiri agbaye, Olootu agbekalẹ eto gbogbo nileeṣẹ eto ilera ipinlẹ Ọyọ, Dokita Korede Ekume, fidi ẹ mulẹ pe eeyan bii miliọnu mejọ laṣekupani arun naa ti mu kaakiri agbaye bayii. O ni yatọ si titẹle awọn ilana ti awọn eleto ilera la kalẹ, ọna to dara ju lati di ara ẹ lámùrè laarin awọn eeyan lawujọ ni ki tọhun ri gbogbo eeyan gẹgẹ bii ẹni to ti ni arun naa lara, eyi ni yoo jẹ ki iru ẹni bẹẹ le ṣọra lati maa sun mọ ẹnikẹni lawujọ, ti ẹnikẹni ko si ni i le ko arun naa ran an. Igbakeji olùtanijí agba lori eto ilera nipinlẹ Ọyọ, Abilekọ Ọladele Fọlaṣade, ẹni to kin ọrọ yii lẹyin, fi kun un pe eeyan mẹrin lo sa lọ nibi ti wọn ti n gbatọju arun Korona niluu Igbẹti.


Nigba to n sọ nipa ọṣẹ́ ti ajakalẹ arun Korona ti ṣe kaakiri agbaye, Olootu agbekalẹ eto gbogbo nileeṣẹ eto ilera ipinlẹ Ọyọ, Dokita Korede Ekume, fidi ẹ mulẹ pe eeyan bii miliọnu mejọ laṣekupani arun naa ti mu kaakiri agbaye bayii. O ni yatọ si titẹle awọn ilana ti awọn eleto ilera la kalẹ, ọna to dara ju lati di ara ẹ lámùrè laarin awọn eeyan lawujọ ni ki tọhun ri gbogbo eeyan gẹgẹ bii ẹni to ti ni arun naa lara, eyi ni yoo jẹ ki iru ẹni bẹẹ le ṣọra lati maa sun mọ ẹnikẹni lawujọ, ti ẹnikẹni ko si ni i le ko arun naa ran an. Igbakeji olùtanijí agba lori eto ilera nipinlẹ Ọyọ, Abilekọ Ọladele Fọlaṣade, ẹni to kin ọrọ yii lẹyin, fi kun un pe eeyan mẹrin lo sa lọ nibi ti wọn ti n gbatọju arun Korona niluu Igbẹti. Idi niyẹn to fi yẹ ki gbogbo eeyan maa ṣọra lati maa fara kan awọn eeyan tabi sun mọ ẹnikẹni ju bo ṣe yẹ lọ. Gẹgẹ bi aṣoju World Health Organisation (WHO), iyẹn ajọ to n ṣakoso eto ilera lagbaaye, Dokita Marcus Oluwadare, ṣe sọ ninu ọrọ tiẹ, o ni o ṣe ni laaanu pe bi ajakalẹ arun Korona ṣe n gbilẹ si i lawọn eeyan tubọ n foju di i, ti wọn si n tapa si awọn ilana ti ajọ WHO la kalẹ lati maa fi dena arun yii. “Ọpọ eeyan n rin kaakiri ilu lai lo ibomu, awọn ọlọkada ṣi n gbero meji, ti awọn onimọto naa si n kérò kún inu mọto wọn bamubamu.


Idi niyẹn to fi yẹ ki gbogbo eeyan maa ṣọra lati maa fara kan awọn eeyan tabi sun mọ ẹnikẹni ju bo ṣe yẹ lọ. Gẹgẹ bi aṣoju World Health Organisation (WHO), iyẹn ajọ to n ṣakoso eto ilera lagbaaye, Dokita Marcus Oluwadare, ṣe sọ ninu ọrọ tiẹ, o ni o ṣe ni laaanu pe bi ajakalẹ arun Korona ṣe n gbilẹ si i lawọn eeyan tubọ n foju di i, ti wọn si n tapa si awọn ilana ti ajọ WHO la kalẹ lati maa fi dena arun yii. “Ọpọ eeyan n rin kaakiri ilu lai lo ibomu, awọn ọlọkada ṣi n gbero meji, ti awọn onimọto naa si n kérò kún inu mọto wọn bamubamu. Iru awọn iṣesi wọnyi ko jọ iṣesi to yẹ ko maa waye niru asiko bayii to jẹ pe ajakalẹ arun n da gbogbo aye laamu.”


Iru awọn iṣesi wọnyi ko jọ iṣesi to yẹ ko maa waye niru asiko bayii to jẹ pe ajakalẹ arun n da gbogbo aye laamu.”


Lẹyin ọdun marun-un lọgba ẹwọn, adajọ ni Gideon ko jẹbi ẹsun idigunjale

Florence Babasola, Osogbo Adajọ ile-ẹjọ giga kan niluu Oṣogbo, Onidaajọ Kudirat Akano ti sọ pe ki ọmọkunrin kan, Gideon Aycent, maa lọ lalaafia nitori ko jẹbi ẹsun idigunjale ti wọn fi kan an. Iṣẹ agbegilodo (loggers) la gbọ pe Gideon n ṣe ko too di pe o ko sinu wahala naa lọjọ kejidinlọgbọn, oṣu kejila, ọdun 2015. Ẹsun ti awọn ọlọpaa fi kan Gideon ni pe oun lo ba awọn ikọ adigunjale kan ge igi ti wọn lo lati fi da awọn arinrinajo lọna loju-ọna Iwo si Ikire. Fun odidi ọdun mẹta akọkọ ti wọn fi n gbe Gideon lọ si kootu ni ko fi ni agbẹjọro kankan lati gbẹnusọ fun un, oun kan ṣoṣo to ṣaa n tẹnumọ ni pe oun ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan oun. Laipẹ yii ni agbẹjọro Ọdunayọ Henry gba lati ba a rojọ ni kootu, nigba ti wọn si de kootu lọsẹ to kọja ni Ọdunayọ sọ fun adajọ pe ẹsun ti wọn ka si Gideon lẹsẹ ko nitumọ rara. Agbẹjọro yii ni lai si ẹri kankan to daju, bawo ni awọn ọlọpaa ṣe maa sọ pe Gideon lo ge igi tawọn adigunjale fi da ọna lai ṣe pe oun nikan ni agbegilodo lagbegbe yẹn.


Fun odidi ọdun mẹta akọkọ ti wọn fi n gbe Gideon lọ si kootu ni ko fi ni agbẹjọro kankan lati gbẹnusọ fun un, oun kan ṣoṣo to ṣaa n tẹnumọ ni pe oun ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan oun. Laipẹ yii ni agbẹjọro Ọdunayọ Henry gba lati ba a rojọ ni kootu, nigba ti wọn si de kootu lọsẹ to kọja ni Ọdunayọ sọ fun adajọ pe ẹsun ti wọn ka si Gideon lẹsẹ ko nitumọ rara. Agbẹjọro yii ni lai si ẹri kankan to daju, bawo ni awọn ọlọpaa ṣe maa sọ pe Gideon lo ge igi tawọn adigunjale fi da ọna lai ṣe pe oun nikan ni agbegilodo lagbegbe yẹn. O rọ kootu lati ma ṣe faaye silẹ fun ẹnikẹni lati fiya jẹ alaiṣẹ, ki wọn da Gideon silẹ, ko le maa gbe igbe aye alaafia pada. Onidaajọ Akano ni ootọ pọnnbele ni agbẹjọro olujẹjọ sọ, nitori ahesọ lasan ni gbogbo ẹsun ti awọn agbofinro fi kan Gideon. Nitori naa, Akano ni oun tu olujẹjọ silẹ lati maa lọ sile rẹ lalaafia.


O rọ kootu lati ma ṣe faaye silẹ fun ẹnikẹni lati fiya jẹ alaiṣẹ, ki wọn da Gideon silẹ, ko le maa gbe igbe aye alaafia pada. Onidaajọ Akano ni ootọ pọnnbele ni agbẹjọro olujẹjọ sọ, nitori ahesọ lasan ni gbogbo ẹsun ti awọn agbofinro fi kan Gideon. Nitori naa, Akano ni oun tu olujẹjọ silẹ lati maa lọ sile rẹ lalaafia.


Joshua ati Fury ti ṣetan lati ja nigba meji – Eddie Hearn

Oluyinka Soyemi Gbajugbaja eleto ẹṣẹ kikan, Eddie Hearn, ti kede pe Anthony Joshua ati Tyson Fury ti ṣetan lati ja nigba meji, eto si ti n lọ lọwọ. Eddie sọ ọ di mimọ pe awọn mejeeji ti gba lati gbe igbesẹ naa ki wọn le ja ija to lagbara ju ninu itan ẹṣẹ kikan lagbaaye. Ibi tawọn ija naa yoo ti waye atawọn eto mi-in ti n lọ lọwọ, o si ṣee ṣe ko jẹ ọdun 2021 ni yoo waye nitori Joshua gbọdọ kọkọ ja pẹlu Oleksandr Usyk tabi ẹlomi-in, nigba to ṣee ṣe ki Fury ati Deontay Wilder tun pade. Ami-ẹyẹ WBA, IBF ati WBO ati IBO lo wa lọwọ Joshua, nigba ti Fury di WBC mu lẹyin to fiya jẹ Wilder ilẹ Amẹrica loṣu keji, ọdun yii. Fury ni gbogbo awọn bẹliiti yii wa lọwọ ẹ tẹlẹ, ṣugbọn awọn alaṣẹ gba a lọwọ ẹ lọdun 2015 nitori wahala ilera to ni. Ọmọ England ni Joshua ati Fury, eyi to tumọ si pe ilẹ naa ni gbogbo bẹliiti to gbajumọ ju lagbo ẹṣẹ kikan wa lọwọlọwọ.


Ami-ẹyẹ WBA, IBF ati WBO ati IBO lo wa lọwọ Joshua, nigba ti Fury di WBC mu lẹyin to fiya jẹ Wilder ilẹ Amẹrica loṣu keji, ọdun yii. Fury ni gbogbo awọn bẹliiti yii wa lọwọ ẹ tẹlẹ, ṣugbọn awọn alaṣẹ gba a lọwọ ẹ lọdun 2015 nitori wahala ilera to ni. Ọmọ England ni Joshua ati Fury, eyi to tumọ si pe ilẹ naa ni gbogbo bẹliiti to gbajumọ ju lagbo ẹṣẹ kikan wa lọwọlọwọ. Tẹ o ba gbagbe, ija mẹrinlelogun ni Joshua ti ja, ẹẹkan pere lo si fidi-rẹmi. Ija mọkanlelọgbọn ni Fury ti ja ni tiẹ, ko si fidi-rẹmi ri.


Tẹ o ba gbagbe, ija mẹrinlelogun ni Joshua ti ja, ẹẹkan pere lo si fidi-rẹmi. Ija mọkanlelọgbọn ni Fury ti ja ni tiẹ, ko si fidi-rẹmi ri.


Miliọnu mẹwaa Yuro ni Partizan fẹẹ ta Umar Sadiq

Oluyinka Soyemi Ẹgbẹ agbabọọlu Partizan Belgade, ilẹ Serbia, ti sọ pe miliọnu mẹwa Yuro lawọn fẹẹ ta atamatase ilẹ wa, Umar Sadiq, pẹlu bi agbabọọlu naa ṣe n gbona fẹlifẹli lọwọ. Lopin ọsẹ to kọja ni kilọọbu naa ṣe ikede yii, iyẹn lẹyin oṣu mẹfa pere ti wọn ra ẹni ọdun mẹtalelogun naa lowo to din diẹ ni milọnu meji Yuro lati AS Roma, ilẹ Italy. Ni bayii ti awọn kilọọbu bii AC Milan, ilẹ Italy, Valencia, ilẹ Spain, ati Fenerbahce, ilẹ Turkey, ti ṣetan lati ra a, Partizan ni awọn ko le ta a kere ju miliọnu mẹwaa Yuro nitori bẹbẹ to n ṣe lọwọlọwọ ko kere rara. Nnkan ti yoo tun mu idunaa-dura naa dun ni bi CSKA ati Spartak tawọn mejeeji jọ n figagbaga ni liigi ilẹ Russia ṣe n sare lati ra Umar. Ki i ṣe pe ogo Umar ti n tan ṣaaju akoko yii, oju ẹ ri nnkan lagbo ere idaraya. Lẹyin to darapọ mọ AS Roma, nnkan ko dun fun un rara, bẹẹ ni ko tiẹ gba bọọlu wọle, eyi to jẹ ki kilọọbu naa ta a si kilọọbu mẹfa ọtọọtọ, Partizan yii ni wọn si ta a fun gbẹyin kawọn yẹn too pinnu lati ra a patapata.


Nnkan ti yoo tun mu idunaa-dura naa dun ni bi CSKA ati Spartak tawọn mejeeji jọ n figagbaga ni liigi ilẹ Russia ṣe n sare lati ra Umar. Ki i ṣe pe ogo Umar ti n tan ṣaaju akoko yii, oju ẹ ri nnkan lagbo ere idaraya. Lẹyin to darapọ mọ AS Roma, nnkan ko dun fun un rara, bẹẹ ni ko tiẹ gba bọọlu wọle, eyi to jẹ ki kilọọbu naa ta a si kilọọbu mẹfa ọtọọtọ, Partizan yii ni wọn si ta a fun gbẹyin kawọn yẹn too pinnu lati ra a patapata. Bo ṣe de Partizan lọdun to kọja ni ogo ẹ gbera, bọọlu mejidinlogun loun nikan si gba wọle ninu ifẹsẹwọnsẹ mejidinlogoji ni saa yii nikan. Ni ikọ ọjẹ-wẹwẹ, kilọọbu mẹfa ni Umar ti gba bọọlu ni Naijiria ati Italy, nigba to si gba igbega lo gba bọọlu kaakiri kilọọbu mẹjọ nilẹ Italy, Netherlands ati Scotland, ko too lọ si Serbia. O ti kopa fun ikọ ‘U23’ ilẹ Naijiria nigba mẹfa, bọọlu mẹrin lo si gba wọle.


Bo ṣe de Partizan lọdun to kọja ni ogo ẹ gbera, bọọlu mejidinlogun loun nikan si gba wọle ninu ifẹsẹwọnsẹ mejidinlogoji ni saa yii nikan. Ni ikọ ọjẹ-wẹwẹ, kilọọbu mẹfa ni Umar ti gba bọọlu ni Naijiria ati Italy, nigba to si gba igbega lo gba bọọlu kaakiri kilọọbu mẹjọ nilẹ Italy, Netherlands ati Scotland, ko too lọ si Serbia. O ti kopa fun ikọ ‘U23’ ilẹ Naijiria nigba mẹfa, bọọlu mẹrin lo si gba wọle.


Lọjọ ayajọ ijọba tiwa-n-tiwa, ẹlẹwọn mejidinlọgbọn gba idariji nipinlẹ Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Lati ṣami ayajọ ijọba awa-ara-wa, Gomina Rotimi Akeredolu ti kede idariji fun mejidinlọgbọn lara awọn to n ṣẹwọn lọwọ lawọn ẹkun idibo mẹtẹẹta to wa nipinlẹ Ondo. Ikede yii waye ninu ọrọ apilẹkọ rẹ lasiko ti wọn n sami ayajọ ijọba awa-ara-wa tọdun yii lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ to kọja. Gẹgẹ bi alakalẹ ti gomina ọhun ṣe ninu iwe kan to fi ṣọwọ si olu ileeṣẹ ọgba ẹwọn to wa loju ọna Igbatoro, niluu Akurẹ, o paṣẹ pe ki wọn yọnda awọn ẹlẹwọn mẹtala ki wọn maa lọ sile wọn layọ ati alaafia. Mẹwaa ninu awọn ẹlẹwọn ọhun ni wọn ti dajọ iku fun lo yi ijiya wọn pada si ẹwọn gbere, bẹẹ lo tun din idajọ ẹwọn gbere awọn ẹlẹwọn marun-un ku si ọdun perete. Lẹyin eyi lo rọ awọn to ri aanu gba naa lati yago fun iwa ọdaran, ki wọn si ri idariji ti wọn ri gba naa bii anfaani lati wulo fun awujọ ti wọn n gbe. Gomina Akeredolu tun fi asiko ayẹyẹ naa dupẹ lọwọ Aarẹ Muhammadu Buhari lori bo ṣe kede ọjọ kejila, oṣu kẹfa, ọdọọdun, gẹgẹ bii ayajọ ijọba tiwa-n-tiwa.


Mẹwaa ninu awọn ẹlẹwọn ọhun ni wọn ti dajọ iku fun lo yi ijiya wọn pada si ẹwọn gbere, bẹẹ lo tun din idajọ ẹwọn gbere awọn ẹlẹwọn marun-un ku si ọdun perete. Lẹyin eyi lo rọ awọn to ri aanu gba naa lati yago fun iwa ọdaran, ki wọn si ri idariji ti wọn ri gba naa bii anfaani lati wulo fun awujọ ti wọn n gbe. Gomina Akeredolu tun fi asiko ayẹyẹ naa dupẹ lọwọ Aarẹ Muhammadu Buhari lori bo ṣe kede ọjọ kejila, oṣu kẹfa, ọdọọdun, gẹgẹ bii ayajọ ijọba tiwa-n-tiwa. O ni igbesẹ naa jẹ apẹẹrẹ rere, bẹẹ lo tun n ṣafihan pe ijọba apapọ ti Aarẹ Buhari n dari ti ṣetan lati fẹsẹ ijọba awa-ara-wa mulẹ lorilẹ-ede yii ju ti atẹyinwa lọ.


O ni igbesẹ naa jẹ apẹẹrẹ rere, bẹẹ lo tun n ṣafihan pe ijọba apapọ ti Aarẹ Buhari n dari ti ṣetan lati fẹsẹ ijọba awa-ara-wa mulẹ lorilẹ-ede yii ju ti atẹyinwa lọ.


Ẹẹmeji ọtọọtọ lọkọ mi ti lu mi toyun-toyun, mi o fẹ ẹ mọ – Adenikẹ

Ọlawale Ajao, Ibadan “Ọkọ mi ko mọ ju ounjẹ lọ, ọna ti mo gba rowo se ounjẹ ọhun ko kan an. Bo ṣe n ṣiṣẹ owo to, ki i ba mi da si bukaata ile. Ti mo ba bi i leere owo, niṣe lo maa bẹrẹ si i lu mi.” Iyawo ile kan, Adenikẹ Bello, lo ṣe bayii sọrọ ni kootu ibilẹ Ọjaba, to wa laduugbo Mapo, n’Ibadan, l’Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja ninu ẹjọ to pe lati kọ ọkọ ẹ, Sheriff Bello silẹ. Obinrin oniṣowo yii ṣalaye pe bi ko ba ṣe pe Ọlọrun ṣaanu oun ni, odidi oyun meji lọkọ oun iba ti bajẹ mọ oun lara, iyẹn bi ko ba tiẹ ti i gbẹmi oun gan-an paapaa nitori ẹẹmeji ọtọọtọ lọkunrin naa ti lu oun lasiko ti oun wa ninu oyun meji ọtọọtọ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Èèwọ̀ ni fun ọkọ temi lati maa gbọ bukaata idile tiẹ. Tiẹ ni ko ṣaa ti maa ri ounjẹ jẹ, ko fẹẹ mọ ibikibi ti mo ti rowo se ounjẹ naa.


Obinrin oniṣowo yii ṣalaye pe bi ko ba ṣe pe Ọlọrun ṣaanu oun ni, odidi oyun meji lọkọ oun iba ti bajẹ mọ oun lara, iyẹn bi ko ba tiẹ ti i gbẹmi oun gan-an paapaa nitori ẹẹmeji ọtọọtọ lọkunrin naa ti lu oun lasiko ti oun wa ninu oyun meji ọtọọtọ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Èèwọ̀ ni fun ọkọ temi lati maa gbọ bukaata idile tiẹ. Tiẹ ni ko ṣaa ti maa ri ounjẹ jẹ, ko fẹẹ mọ ibikibi ti mo ti rowo se ounjẹ naa. Ọrọ ileewe awọn ọmọ paapaa ko kan an, awọn ọmọ gan-an ki i beere nnkan kan lọwọ ẹ nitori wọn ti mọ pe ko wulẹ ni i fun awọn. “Ki i bọwọ fawọn obi mi rara, niṣe lo maa n ri wọn fin, to si maa n sọrọ si wọn ṣakaṣaka bo ṣe wu u. Nitori ẹ lawọn obi mi ko ṣe wa sile wa mọ.” O waa rọ ile-ẹjọ lati fopin si ibaṣepọ oun ati Sheriff gẹgẹ bii tọkọ-taya. Bẹẹ lolujẹjọ paapaa fara mọ igbesẹ ọhun, o ni ibaṣepọ oun pẹlu obinrin naa ti su oun paapaa.


Ọrọ ileewe awọn ọmọ paapaa ko kan an, awọn ọmọ gan-an ki i beere nnkan kan lọwọ ẹ nitori wọn ti mọ pe ko wulẹ ni i fun awọn. “Ki i bọwọ fawọn obi mi rara, niṣe lo maa n ri wọn fin, to si maa n sọrọ si wọn ṣakaṣaka bo ṣe wu u. Nitori ẹ lawọn obi mi ko ṣe wa sile wa mọ.” O waa rọ ile-ẹjọ lati fopin si ibaṣepọ oun ati Sheriff gẹgẹ bii tọkọ-taya. Bẹẹ lolujẹjọ paapaa fara mọ igbesẹ ọhun, o ni ibaṣepọ oun pẹlu obinrin naa ti su oun paapaa. “Lati ọdun ti mo ti fẹ ẹ, mi o ri nnkan pataki kan bayii ti mo le tọka si gẹgẹ bii aṣeyọri mi. Gbogbo ohun to mọ ko ju ko maa ṣaroye lọ ṣaa, ko si maa fa wahala kaakiri adugbo. O tiẹ ti waa fẹẹ sọ ara ẹ di ọkọ mọ oluwa rẹ lọwọ ninu ile paapaa.” Bẹẹ ni Sheriff sọ ninu awijare tiẹ.


“Lati ọdun ti mo ti fẹ ẹ, mi o ri nnkan pataki kan bayii ti mo le tọka si gẹgẹ bii aṣeyọri mi. Gbogbo ohun to mọ ko ju ko maa ṣaroye lọ ṣaa, ko si maa fa wahala kaakiri adugbo. O tiẹ ti waa fẹẹ sọ ara ẹ di ọkọ mọ oluwa rẹ lọwọ ninu ile paapaa.” Bẹẹ ni Sheriff sọ ninu awijare tiẹ. Igbimọ awọn adajọ kootu ọhun, labẹ akoso Oloye Ọdunade Ademọla, ti tu igbeyawo ọlọmọ marun-un ọhun ka. Olujẹjọ ni wọn yọnda awọn mẹta akọkọ fun ninu awọn ọmọ naa, nigba ti wọn yọnda awọn meji to kere ju lọ ninu wọn fun iya wọn. Oloye Ademọla waa pa olujẹjọ laṣẹ lati maa fun Adenikẹ, ẹni to ti di iyawo ẹ atijọ bayii lẹgbẹrun mẹfa Naira lati maa fi gbọ bukaata jijẹ mimu awọn ọmọ mejeeji ti wọn bi gbẹyin naa.


Igbimọ awọn adajọ kootu ọhun, labẹ akoso Oloye Ọdunade Ademọla, ti tu igbeyawo ọlọmọ marun-un ọhun ka. Olujẹjọ ni wọn yọnda awọn mẹta akọkọ fun ninu awọn ọmọ naa, nigba ti wọn yọnda awọn meji to kere ju lọ ninu wọn fun iya wọn. Oloye Ademọla waa pa olujẹjọ laṣẹ lati maa fun Adenikẹ, ẹni to ti di iyawo ẹ atijọ bayii lẹgbẹrun mẹfa Naira lati maa fi gbọ bukaata jijẹ mimu awọn ọmọ mejeeji ti wọn bi gbẹyin naa. Bẹẹ ni baba wọn tun gbọdọ maa mojuto eto ilera ati eto ẹkọ wọn loorekoore nipasẹ ile-ẹjọ.


Bẹẹ ni baba wọn tun gbọdọ maa mojuto eto ilera ati eto ẹkọ wọn loorekoore nipasẹ ile-ẹjọ.


Ibo 1979 ku si dẹdẹ, n lawọn adigunjale ba ko girigiri ba awọn oloṣelu atijọba Ọbasanjọ (3)

Igba kan ti wa nilẹ yii to jẹ iṣẹ ọlọpaa a maa wuuyan i ṣe, nitori awọn ọlọpaa Naijiria ni apọnle lara pupọ. Ti kinni kan ba ṣẹlẹ to jẹ nnkan aidaa, ti wọn ba ti pe wọn si i, bii ọmọde-meji-n-ṣere ni wọn yoo ti wadii ọrọ naa, ti wọn yoo si tu aṣiri ohun gbogbo to ṣẹlẹ sita. Bi ọrọ awọn adigunjale to ja N80,000, owo ileeṣẹ Boulos, gba, ti wọn pa ọlọpaa meji, ti wọn si ri i pe ọkan to ku fara pa gidigidi, ṣe ri gan-an niyẹn. Nitori pe ọrọ naa ko jinnijinni ba gbogbo ilu, lẹsẹkẹsẹ lawọn ọlọpaa yii ti bẹ sita, nigba ti yoo si fi to ọsẹ kan bayii, aṣiri ọrọ naa ti bẹrẹ si i tu si wọn lọwọ. Bẹẹ ki i ṣe pe awọn adigunjale naa duro soju kan, wọn ko duro rara. Bi wọn ti ja owo ọhun gba ni wọn sare pade ara wọn nibi kan ti wọn ti ṣeto ni Ọgba.


Nitori pe ọrọ naa ko jinnijinni ba gbogbo ilu, lẹsẹkẹsẹ lawọn ọlọpaa yii ti bẹ sita, nigba ti yoo si fi to ọsẹ kan bayii, aṣiri ọrọ naa ti bẹrẹ si i tu si wọn lọwọ. Bẹẹ ki i ṣe pe awọn adigunjale naa duro soju kan, wọn ko duro rara. Bi wọn ti ja owo ọhun gba ni wọn sare pade ara wọn nibi kan ti wọn ti ṣeto ni Ọgba. Nibẹ ni wọn fi ipade si, nibẹ ni gbogbo wọn si ti pin owo ti wọn ja gba naa, ti kaluku ba tirẹ lọ. Bi wọn ṣe pin owo naa ni pe Nelson Diefah ti i ṣe ọga iṣẹ yii gba ẹgbẹrun mejila Naira, Sam Dag, iyẹn Youperer Dakoru, gba ẹgbẹrun mejila, eyi ti wọn n pe ni Igun (Vulture) ninu wọn naa gba ẹgbẹrun mejila, Boniface, ti Albert naa si gba ẹgbẹrun mejila mejila, Umukoro gba ẹgbẹrun mẹwaa, William Douglas naa si gba ẹgbẹrun mẹwaa to wa fun oun ati awọn ti wọn ba wọn wa iṣẹ naa. Bi wọn ti pin owo naa tan ni kaluku da ibọn pada fẹni to ni wọn, wọn si fọnka bii ẹni ti ko tilẹ mọra ri, tabi bii ẹni to ti paayan meji laaarọ ọjọ naa, wọn gba ile wọn lọ.


Nibẹ ni wọn fi ipade si, nibẹ ni gbogbo wọn si ti pin owo ti wọn ja gba naa, ti kaluku ba tirẹ lọ. Bi wọn ṣe pin owo naa ni pe Nelson Diefah ti i ṣe ọga iṣẹ yii gba ẹgbẹrun mejila Naira, Sam Dag, iyẹn Youperer Dakoru, gba ẹgbẹrun mejila, eyi ti wọn n pe ni Igun (Vulture) ninu wọn naa gba ẹgbẹrun mejila, Boniface, ti Albert naa si gba ẹgbẹrun mejila mejila, Umukoro gba ẹgbẹrun mẹwaa, William Douglas naa si gba ẹgbẹrun mẹwaa to wa fun oun ati awọn ti wọn ba wọn wa iṣẹ naa. Bi wọn ti pin owo naa tan ni kaluku da ibọn pada fẹni to ni wọn, wọn si fọnka bii ẹni ti ko tilẹ mọra ri, tabi bii ẹni to ti paayan meji laaarọ ọjọ naa, wọn gba ile wọn lọ. Bi awọn ọlọpaa ti de ibi iṣẹlẹ naa ti wọn si ko awọn oku to ku, ti wọn ṣa awọn ọta ti wọn lo nibẹ, wọn ti ri awọn ohun mẹta kan. Akọkọ ni pe ọna ti wọn gba ṣe iṣẹ naa fi han pe awọn ti wọn mọ nipa iṣẹ ologun ni wọn ṣe e, ẹẹkeji si ni pe ọta ibọn awọn ṣọja ni wọn lo. Eyi ni pe ọrọ naa ti fẹsẹ mulẹ lọna tibẹ yẹn. Awọn ọlọpaa ti mọ pe bi ko ba jẹ awọn ti wọn ṣi wa ninu iṣẹ ologun ni wọn ṣiṣẹ yii, aa jẹ awọn ti wọn ti kuro nibẹ, boya wọn le wọn tabi wọn lọ funra wọn.


Bi awọn ọlọpaa ti de ibi iṣẹlẹ naa ti wọn si ko awọn oku to ku, ti wọn ṣa awọn ọta ti wọn lo nibẹ, wọn ti ri awọn ohun mẹta kan. Akọkọ ni pe ọna ti wọn gba ṣe iṣẹ naa fi han pe awọn ti wọn mọ nipa iṣẹ ologun ni wọn ṣe e, ẹẹkeji si ni pe ọta ibọn awọn ṣọja ni wọn lo. Eyi ni pe ọrọ naa ti fẹsẹ mulẹ lọna tibẹ yẹn. Awọn ọlọpaa ti mọ pe bi ko ba jẹ awọn ti wọn ṣi wa ninu iṣẹ ologun ni wọn ṣiṣẹ yii, aa jẹ awọn ti wọn ti kuro nibẹ, boya wọn le wọn tabi wọn lọ funra wọn. Ọna kẹta si ni pe ọrọ naa ko le ṣẹlẹ bi ko ba ni ọwọ araale ninu. Wọn mọ pe kinni naa ti bọ soju ẹ ju. Bawo ni wọn ṣe mọ pe wọn n gbe owo lọ?


Ọna kẹta si ni pe ọrọ naa ko le ṣẹlẹ bi ko ba ni ọwọ araale ninu. Wọn mọ pe kinni naa ti bọ soju ẹ ju. Bawo ni wọn ṣe mọ pe wọn n gbe owo lọ? Ki lo de ti wọn ko da mọto mi-in duro to jẹ eyi to n gbowo lọ gan-an ni wọn da duro? Bawo ni wọn ṣe mọ iye ọlọpaa to wa ninu ẹ ati ibi towo wa? Awọn ọlọpaa mọ pe ko sẹni to le fun awọn adigunjale ni itọsọna yii ju araale to ti mọ bi wọn ti n gbowo kuro ni ileeṣẹ Boulos ati igba ti wọn n gbe e lọ.


Ki lo de ti wọn ko da mọto mi-in duro to jẹ eyi to n gbowo lọ gan-an ni wọn da duro? Bawo ni wọn ṣe mọ iye ọlọpaa to wa ninu ẹ ati ibi towo wa? Awọn ọlọpaa mọ pe ko sẹni to le fun awọn adigunjale ni itọsọna yii ju araale to ti mọ bi wọn ti n gbowo kuro ni ileeṣẹ Boulos ati igba ti wọn n gbe e lọ. Nidii eyi, awọn oṣiṣẹ ileeṣe Boulos ti wọn wa ninu mọtọ funra wọn ni wọn kọkọ mu, ti wọn si rọ wọn da sitimọle lẹsẹkẹsẹ, paapaa akauntanti ileeṣẹ naa to n gbowo ọhun lọ. Nibi ti wọn ti n tẹ akauntanti wọn yii ati dẹrẹba mi-in ti wọn tun mu ninu ni wọn ti tule kan Johnson Ibekwe. Kuku (cook) ni Ibekwe, ọdọ ọga kan ninu awọn ọga ileeṣẹ naa lo si ti n ṣiṣẹ, iṣẹ ile ni iṣẹ ẹ, ki i ṣe gbogbo igba ni i wa sinu ọgba.


Nidii eyi, awọn oṣiṣẹ ileeṣe Boulos ti wọn wa ninu mọtọ funra wọn ni wọn kọkọ mu, ti wọn si rọ wọn da sitimọle lẹsẹkẹsẹ, paapaa akauntanti ileeṣẹ naa to n gbowo ọhun lọ. Nibi ti wọn ti n tẹ akauntanti wọn yii ati dẹrẹba mi-in ti wọn tun mu ninu ni wọn ti tule kan Johnson Ibekwe. Kuku (cook) ni Ibekwe, ọdọ ọga kan ninu awọn ọga ileeṣẹ naa lo si ti n ṣiṣẹ, iṣẹ ile ni iṣẹ ẹ, ki i ṣe gbogbo igba ni i wa sinu ọgba. Ṣugbọn lọjọ iṣẹlẹ yii, wọn ri kuku naa nibi iṣẹ, koda o wa ninu awọn to ran wọn lọwọ lati gbe owo sọkọ. Nigba tawọn ọlọpaa yoo fi gbọ eyi ṣaa o, ti wọn yoo si sare pe ki wọn wa Ibekwe lọ, ẹran ti lọ! Ko dagbere to fi sa lọ si ilu wọn, ni ilẹ ibo lọhun-un.


Ṣugbọn lọjọ iṣẹlẹ yii, wọn ri kuku naa nibi iṣẹ, koda o wa ninu awọn to ran wọn lọwọ lati gbe owo sọkọ. Nigba tawọn ọlọpaa yoo fi gbọ eyi ṣaa o, ti wọn yoo si sare pe ki wọn wa Ibekwe lọ, ẹran ti lọ! Ko dagbere to fi sa lọ si ilu wọn, ni ilẹ ibo lọhun-un. Lẹsẹkẹsẹ tawọn ọlọpaa gbọ naa ni wọn ti gbe mọto jana, nigba ti yoo si di ọjo keji, wọn kan an lara ni Uzuakoli, nipinlẹ Imo, nibẹ ni wọn ti gbe e janto. Wọn beere pe ki lo waa ṣe nile, o ni oun sare waa wo iyawo oun to loyun ni, nitori oun gbọ pe ara rẹ ko ya. Ki lo waa de ti ko dagdere, o ni ko si ọga oun nile, iyawo rẹ loun dagbere fun.


Lẹsẹkẹsẹ tawọn ọlọpaa gbọ naa ni wọn ti gbe mọto jana, nigba ti yoo si di ọjo keji, wọn kan an lara ni Uzuakoli, nipinlẹ Imo, nibẹ ni wọn ti gbe e janto. Wọn beere pe ki lo waa ṣe nile, o ni oun sare waa wo iyawo oun to loyun ni, nitori oun gbọ pe ara rẹ ko ya. Ki lo waa de ti ko dagdere, o ni ko si ọga oun nile, iyawo rẹ loun dagbere fun. Nibi yii lọrọ ti bẹrẹ si i loju o, nitori nigba ti wọn wọ Ibekwe de Eko, kia lo bẹrẹ ẹjọ ẹnu ẹ bii ẹni ti wọn ti irin gbigbona bọ labẹ, oun lo si fa wọn de ile Jimmy, nigba ti wọn ko si ri Jimmy, o mu wọn, o di ile Nelson Diefoh, ẹni to wa nidii eto gbogbo. Aarin ọsẹ kan ni wọn fi ṣe gbogbo eleyii, nigba ti wọn si ti ri Diefah, to jẹ ibi kan ti ko loluwa ninu ile Festac lo n gbe, ti wọn si mọ pe ṣọja to sa lẹnu iṣẹ ni, wọn ti mọ pe ẹni ti awọn n wa niyẹn, ki awọn mu un daadaa lo ku. Nibi yii lawọn ọlọpaa ti bẹrẹ iṣẹ wọn.


Nibi yii lọrọ ti bẹrẹ si i loju o, nitori nigba ti wọn wọ Ibekwe de Eko, kia lo bẹrẹ ẹjọ ẹnu ẹ bii ẹni ti wọn ti irin gbigbona bọ labẹ, oun lo si fa wọn de ile Jimmy, nigba ti wọn ko si ri Jimmy, o mu wọn, o di ile Nelson Diefoh, ẹni to wa nidii eto gbogbo. Aarin ọsẹ kan ni wọn fi ṣe gbogbo eleyii, nigba ti wọn si ti ri Diefah, to jẹ ibi kan ti ko loluwa ninu ile Festac lo n gbe, ti wọn si mọ pe ṣọja to sa lẹnu iṣẹ ni, wọn ti mọ pe ẹni ti awọn n wa niyẹn, ki awọn mu un daadaa lo ku. Nibi yii lawọn ọlọpaa ti bẹrẹ iṣẹ wọn. Nigba ti iya dun Diefah yii, o jẹwọ fun wọn, o loun gan-an lọga ẹgbẹ adigunjale naa, ko si sohun to ṣẹlẹ lọjọ yii toun ko mọ, bi wọn ba ni suuru, oun yoo ṣalaye gbogbo rẹ fun wọn. N ni Diefah ba tẹnu bọrọ loootọ, oun lo si jẹ ki wọn mọ bi ọrọ naa ṣe lọ. O ni loootọ oun loun dari idigunale naa, ṣugbọn oun kilọ gidi fawọn eeyan oun pe wọn ko gbọdo paayan, Sam Dag ni ko gbọrọ soun lẹnu to fi ba gbogbo nnkan jẹ.


Nigba ti iya dun Diefah yii, o jẹwọ fun wọn, o loun gan-an lọga ẹgbẹ adigunjale naa, ko si sohun to ṣẹlẹ lọjọ yii toun ko mọ, bi wọn ba ni suuru, oun yoo ṣalaye gbogbo rẹ fun wọn. N ni Diefah ba tẹnu bọrọ loootọ, oun lo si jẹ ki wọn mọ bi ọrọ naa ṣe lọ. O ni loootọ oun loun dari idigunale naa, ṣugbọn oun kilọ gidi fawọn eeyan oun pe wọn ko gbọdo paayan, Sam Dag ni ko gbọrọ soun lẹnu to fi ba gbogbo nnkan jẹ. Nibi yii lawọn ọlọpaa ti bẹrẹ si i wa Sam Dag, ki wọn too ṣẹṣẹ waa mọ pe ẹni ti awọn ti n wa tẹlẹ ni, orukọ rẹ gan-an si ni Youpere Dakuro. Wọn n wa a nitori o sa jade kuro ni sẹẹli Adeniji Adele ni, oun ati awọn ọdaran kan ni wọn jọ ja ilẹkun-irin ibẹ, ti wọn si sa jade lọjọ kọkanla, oṣu kẹta, ọdun naa, iyẹn ni pe bii ọsẹ kẹta to sa kuro ni sẹẹli lo lọọ ba wọn jale, to si pa ọlọpaa meji. Ohun to jẹ ko wa ni sẹẹli ni pe wọn ti digunjale kan ni Badagiri tẹlẹ, nibẹ lo ti pa ọlọpaa kan, iyẹn ni wọn n tori ẹ ba a ṣẹjọ to fi wa ni sẹẹli, ko too di pe wọn jalẹkun jade.


Nibi yii lawọn ọlọpaa ti bẹrẹ si i wa Sam Dag, ki wọn too ṣẹṣẹ waa mọ pe ẹni ti awọn ti n wa tẹlẹ ni, orukọ rẹ gan-an si ni Youpere Dakuro. Wọn n wa a nitori o sa jade kuro ni sẹẹli Adeniji Adele ni, oun ati awọn ọdaran kan ni wọn jọ ja ilẹkun-irin ibẹ, ti wọn si sa jade lọjọ kọkanla, oṣu kẹta, ọdun naa, iyẹn ni pe bii ọsẹ kẹta to sa kuro ni sẹẹli lo lọọ ba wọn jale, to si pa ọlọpaa meji. Ohun to jẹ ko wa ni sẹẹli ni pe wọn ti digunjale kan ni Badagiri tẹlẹ, nibẹ lo ti pa ọlọpaa kan, iyẹn ni wọn n tori ẹ ba a ṣẹjọ to fi wa ni sẹẹli, ko too di pe wọn jalẹkun jade. Nigba ti wọn beere bo ṣe sa jade lẹwọn, o ni ki i ṣe oun loun ṣeto ẹ, ọkan ninu awọn ọdaran to wa nibẹ to n jẹ Lobito ni, nigba ti oun si ri awọn ẹlẹwọn to ku ti wọn n sa jade, ko si bi oun ṣe le maa duro woran, n loun naa ṣe sa jade. O ni Ṣaṣa, nitosi Agege, loun sa lọ. Bẹẹ si ni, ni Ṣaṣa lawọn ọlọpaa ti lọọ tu u jade, Diefa lo mu wọn dele ẹ nigba tawọn ọlọpaa ṣe ṣege fun un.


Nigba ti wọn beere bo ṣe sa jade lẹwọn, o ni ki i ṣe oun loun ṣeto ẹ, ọkan ninu awọn ọdaran to wa nibẹ to n jẹ Lobito ni, nigba ti oun si ri awọn ẹlẹwọn to ku ti wọn n sa jade, ko si bi oun ṣe le maa duro woran, n loun naa ṣe sa jade. O ni Ṣaṣa, nitosi Agege, loun sa lọ. Bẹẹ si ni, ni Ṣaṣa lawọn ọlọpaa ti lọọ tu u jade, Diefa lo mu wọn dele ẹ nigba tawọn ọlọpaa ṣe ṣege fun un. Ọrẹ lawọn mejeeji. Ọrẹ gidi ni wọn paapaa. Nigba ti Dakuro jade lẹwọn to farapa rẹpẹtẹ, Dieah lo mu un lọ si ọdọ wolii kan, Pasitọ Samson Amosun, ẹni to ni ṣọọṣi rẹ si Ojule kẹrindinlọgbọn, Opopo Ọlanibi, ni Papa Ajao, Muṣin.


Ọrẹ lawọn mejeeji. Ọrẹ gidi ni wọn paapaa. Nigba ti Dakuro jade lẹwọn to farapa rẹpẹtẹ, Dieah lo mu un lọ si ọdọ wolii kan, Pasitọ Samson Amosun, ẹni to ni ṣọọṣi rẹ si Ojule kẹrindinlọgbọn, Opopo Ọlanibi, ni Papa Ajao, Muṣin. Diefah sọ fun Amosun pe ijamba mọto ni Dakuro ni, ko ba oun gbadura fun un ko le gbadun. Niyẹn ba bẹrẹ adura loootọ, nigba ti wọn si gbadura tan, wọn lọ. Ko pẹ ni Diefoh tun pada lọ si ọdọ pasitọ naa, to ni oun fẹ ko gbadura foun ki oun ba ojurere awọn ọlọpaa pade, nitori onimọto loun, tirela meji loun si ni lọna, oun fẹ ki wọn gbadura ki awọn mọto naa lọ daadaa, ki won bọ daadaa.


Diefah sọ fun Amosun pe ijamba mọto ni Dakuro ni, ko ba oun gbadura fun un ko le gbadun. Niyẹn ba bẹrẹ adura loootọ, nigba ti wọn si gbadura tan, wọn lọ. Ko pẹ ni Diefoh tun pada lọ si ọdọ pasitọ naa, to ni oun fẹ ko gbadura foun ki oun ba ojurere awọn ọlọpaa pade, nitori onimọto loun, tirela meji loun si ni lọna, oun fẹ ki wọn gbadura ki awọn mọto naa lọ daadaa, ki won bọ daadaa. Ni Pasitọ Amosun ba tun bẹrẹ adura, adura ti pasitọ yii gba, ati ogoji Naira (N40) ti wọn fun un lo sọ ọ di ero atimọle, diẹ lo si ku ki wọn mu un mọ awọn adigunjale naa. Dakuro ko parọ ọrọ naa mọ nigba ti kinni ọhun ti de oju ọgbagade. O jẹwọ fawọn ọlọpaa, o ni loootọ loun ti pa ọlọpaa kan ni Badagiri nigba ti awọn lọọ jale nibẹ ninu oṣu kọkanla, ọdun to kọja, nibi ti iṣẹ ti awọn si ṣe ni Ikẹja, oun ko fẹ ki awọn ọlọpaa ti wọn n ṣọ owo naa, tawọn naa si gbebọn dani di awọn lọwọ loun ṣe mu wọn balẹ, ki iṣẹ awọn le ya ni.


Ni Pasitọ Amosun ba tun bẹrẹ adura, adura ti pasitọ yii gba, ati ogoji Naira (N40) ti wọn fun un lo sọ ọ di ero atimọle, diẹ lo si ku ki wọn mu un mọ awọn adigunjale naa. Dakuro ko parọ ọrọ naa mọ nigba ti kinni ọhun ti de oju ọgbagade. O jẹwọ fawọn ọlọpaa, o ni loootọ loun ti pa ọlọpaa kan ni Badagiri nigba ti awọn lọọ jale nibẹ ninu oṣu kọkanla, ọdun to kọja, nibi ti iṣẹ ti awọn si ṣe ni Ikẹja, oun ko fẹ ki awọn ọlọpaa ti wọn n ṣọ owo naa, tawọn naa si gbebọn dani di awọn lọwọ loun ṣe mu wọn balẹ, ki iṣẹ awọn le ya ni. O ni oun ti ri owo daadaa nidii iṣẹ naa nitori laarin ole mẹta pere ti awọn ja laipẹ sigba naa, ẹgbẹrun mẹẹẹdọgbọn Naira loun ti ri. Ni tootọ, owo nla leleyii nigba naa. Diefah naa lo ṣe e ti wọn fi ri Lawrence Edemirukewu mu, oun ni ọlọpaa mopo to na awọn adigunjale naa wa ọta ibọn.


O ni oun ti ri owo daadaa nidii iṣẹ naa nitori laarin ole mẹta pere ti awọn ja laipẹ sigba naa, ẹgbẹrun mẹẹẹdọgbọn Naira loun ti ri. Ni tootọ, owo nla leleyii nigba naa. Diefah naa lo ṣe e ti wọn fi ri Lawrence Edemirukewu mu, oun ni ọlọpaa mopo to na awọn adigunjale naa wa ọta ibọn. Williams Douglas lo mọ ọn, oun lo si ṣeto ọta ibọn naa. Oun naa kuku tiẹ jẹwọ, o ni loootọ loun mọ Douglas, ọmọ Ajegunlẹ jọ lawọn mejeeji, oun ko kan mọ ohun to n sọ nipa ti ọta ibọn yii ni. Ẹni to gbe panla ti jẹwọ, ọrọ ko si pariwo mọ.


Williams Douglas lo mọ ọn, oun lo si ṣeto ọta ibọn naa. Oun naa kuku tiẹ jẹwọ, o ni loootọ loun mọ Douglas, ọmọ Ajegunlẹ jọ lawọn mejeeji, oun ko kan mọ ohun to n sọ nipa ti ọta ibọn yii ni. Ẹni to gbe panla ti jẹwọ, ọrọ ko si pariwo mọ. Awọn ọlọpaa ko gbogbo awọn adigunjale mẹfẹẹfa, o di iwaju igbimọ ologun to n gbọ ẹjọ awọn adigunjale, wọn ni ki wọn da ẹjọ to ba yẹ fun wọn. Bẹẹ ni ẹjọ naa bẹrẹ lọjọ kẹta, oṣu karun-un, lai ti i pe oṣu kan ti iṣẹlẹ naa ṣẹ, niwaju Adajọ K. A. Hotonu ni.


Awọn ọlọpaa ko gbogbo awọn adigunjale mẹfẹẹfa, o di iwaju igbimọ ologun to n gbọ ẹjọ awọn adigunjale, wọn ni ki wọn da ẹjọ to ba yẹ fun wọn. Bẹẹ ni ẹjọ naa bẹrẹ lọjọ kẹta, oṣu karun-un, lai ti i pe oṣu kan ti iṣẹlẹ naa ṣẹ, niwaju Adajọ K. A. Hotonu ni.


Gomina Kwara pa ipo awọn kọmiṣanna marun-un da

Stephen Ajagbe, Ilọrin Lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, ni Gomina ipinlẹ Kwara, Abdulrahman Abdulrazaq, pa ipo awọn kọmiṣanna rẹ kan da, to gbe wọn lọ si ileeṣẹ mi-in lati maa ba iṣẹ wọn lọ. Ninu atẹjade kan ti Akọwe iroyin rẹ, Rafiu Ajakaye, gbe sita lo ti ni awọn tọrọ kan ni; Kọmiṣana feto ibanisọrọ, Ọlanrewaju Muritala ati akẹgbẹ rẹ to n mojuto eto ọgbin ati idagbasoke igberiko, Harriet Adenikẹ Afọlabi Ọshatimẹhin, paarọ ipo. Kọmiṣanna to n mojuto ọrọ ayika tẹlẹ, Aliyu Mohammed Saifudeen, ti lọ si ileeṣẹ ijọba to n mojuto oye jijẹ ati idagbasoke ilu. Hajia Aisha Ahman-Pategi to n sakoso awọn ijọba ibilẹ ati idagbasoke igberiko ni wọn gbe sileeṣẹ to n mojuto akanṣe iṣẹ (Special Duties). Kọmiṣana fun akanṣe iṣẹ, Funkẹ Juliana Oyedun, maa pada si ileeṣẹ ijọba to n mojuto ọrọ ayika. Gomina Abdulrahman tun lo anfaani ikede naa lati dupẹ lọwọ ileeṣẹ BUA Group, fun ẹbun awọn ọkọ agbokuu-gbalaisan mẹta ti wọn fun wọn.


Hajia Aisha Ahman-Pategi to n sakoso awọn ijọba ibilẹ ati idagbasoke igberiko ni wọn gbe sileeṣẹ to n mojuto akanṣe iṣẹ (Special Duties). Kọmiṣana fun akanṣe iṣẹ, Funkẹ Juliana Oyedun, maa pada si ileeṣẹ ijọba to n mojuto ọrọ ayika. Gomina Abdulrahman tun lo anfaani ikede naa lati dupẹ lọwọ ileeṣẹ BUA Group, fun ẹbun awọn ọkọ agbokuu-gbalaisan mẹta ti wọn fun wọn. Eyi waye lẹyin tileeṣẹ yii kan naa ti gbe miliọnu ọgọrun-un kan Naira fun ijọba lati gbogun ti arun Koronafairọọsi. O tun dupẹ lọwọ gbogbo eeyan, to fi mọ awọn ileeṣẹ nla nla ti wọn ti gbe owo ati ẹbun kalẹ lati koju arun naa.


Eyi waye lẹyin tileeṣẹ yii kan naa ti gbe miliọnu ọgọrun-un kan Naira fun ijọba lati gbogun ti arun Koronafairọọsi. O tun dupẹ lọwọ gbogbo eeyan, to fi mọ awọn ileeṣẹ nla nla ti wọn ti gbe owo ati ẹbun kalẹ lati koju arun naa.


Ọshinọwọ ti dero ẹwọn o, owo ijọba lo ko jẹ l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Ibanujẹ ti wọn lo n dori agba kodo lọrọ da fun Ọgbẹni Stephen Ọshinọwọ nigba to n farahan niwaju adajọ ile-ẹjọ giga to n gbọ ẹsun akanṣe eyi to fidi kalẹ si Ikẹja, nipinlẹ Eko, pẹlu bi kootu naa ṣe taari oṣiṣẹ ọba ana naa satimọle ọgba ẹwọn, wọn lo ko ọtadinlaaadoje miliọnu Naira (127 million) owo ọba jẹ. Ọgbẹni Ọshinọwọ ni akọwe agba tẹlẹ ri fun ẹka ileeṣẹ ọba to n ri eto ẹkọ-ọfẹ nipinlẹ Eko (Lagos State Scholarship Board.) Ajọ to n gbogun ti ṣiṣe owo ilu mọkumọku nni, EFCC, lo wọ ọ lọ sile-ẹjọ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, wọn ni ko ṣalaye bi owo nla naa ṣe dawati nigba to fi wa nipo. Ọkan ninu awọn ẹsun ti wọn fi kan afurasi ọdaran naa ka pe: “Iwọ, Ọgbẹni Stephen Oshinọwọ, to o jẹ oṣiṣẹ ijọba ipinlẹ Eko huwa ainitiju nigba kan lọdun 2018, nigba to o sọ owo ti iye rẹ jẹ ọgbọn miliọnu Naira di nina fun Abilekọ Adenikẹ Ọshinọwọ, to o si mọ pe ẹka ileeṣẹ ijọba ipinlẹ Eko lo lowo ọhun.” Ninu iwe ẹsun mi-in, wọn fẹsun kan afurasi naa pe o fọna eru lo ileeṣẹ aladaani kan ti wọn pe ni Julikam International Limited lati baana owo to din diẹ ni ogoji miliọnu Naira (N39,934,919.00) to jẹ ti ijọba ipinlẹ Eko, laarin ọjọ kẹjọ, oṣu keji, ọdun 2016, si ọgbọn ọjọ, oṣu kejila, ọdun kan naa. O si jẹ asiko tọkunrin ọhun wa nipo gẹgẹ bii akọwe agba ẹka ileeṣẹ ọba naa. Agbejọro fun EFCC, Amofin Usman Buhari, ni alaye ti ko lori ti ko nidii, lafurasi naa ṣe nigba tawọn n ṣewadii, n lajọ naa fi wọ ọ dele-ẹjọ.