Ninu ọrọ tirẹ @fingertrickz ni ọna àbáyọ kan ṣoṣo to yẹ, ni kí ijọba din owo awọn ọmọ ile ìgbímọ asofin ku, ti awọn miran si n fẹdun ọkan wọn han lori ọrọ airiṣẹse, lẹyin ọpọ ọdun ti wọn ti jade ile iwe. Lori ọrọ iye ti awọn orile-ede miran to ni epo rọbi n ta epo bẹtiro fun ara ilu aarẹ ni Egypt ₦211 Saudi Arabia ₦168 Chad ₦362 Niger ₦346 Ghana si n ta ni ₦326, ti Naijiria si ti n taa ni ₦161 báyìí. Ọpọ ọmọ Naijiria lo gbana jẹ lori eyi pe, ko tọ ki aarẹ maa fi owo epo Saudi we tí Naijiria nitori anfani ti Saudi n jẹ lati ọdọ ijọba ko ni afiwe, si iya ti ijọba Naijiria fi n jẹ ara ilu . Ẹlomiran tiẹ n beere pe elo ni owo osu osisẹ ni Naijiria ati ti Saudi, Ghana, Chad, Egypt. Gbajugbaja akoroyin ni Naijiria, Fisayo Soyombo ni ibanujẹ ni ọjọ oni nitori ọrẹ oun ti awọn ajinigbe jigbe ti pe ọjọ meji ni akamọ wọn. O ni o jẹ nkan itiju pe iru iṣẹlẹ yii n waye ni orile-ede to ti pe ọgọta ọdun, ijọba ko le pese nnkan tó ṣe koko lara nnkan ti ara ilu nilo, eyi to jẹ aabo to peye.


Nigeria Independence Day: Aráàlú fa ìbínú yọ lórí ọ̀rọ̀ tí Buhari sọ fún àyẹyẹ òmìnira

Ẹlomiran tiẹ n beere pe elo ni owo osu osisẹ ni Naijiria ati ti Saudi, Ghana, Chad, Egypt. Gbajugbaja akoroyin ni Naijiria, Fisayo Soyombo ni ibanujẹ ni ọjọ oni nitori ọrẹ oun ti awọn ajinigbe jigbe ti pe ọjọ meji ni akamọ wọn. O ni o jẹ nkan itiju pe iru iṣẹlẹ yii n waye ni orile-ede to ti pe ọgọta ọdun, ijọba ko le pese nnkan tó ṣe koko lara nnkan ti ara ilu nilo, eyi to jẹ aabo to peye. Ibeere ti Thomas Ibu ni tirẹ ni pe, ajọyọ kini Naijiria n ṣe gan-an? Ṣe ti owo epo to wọn gogo ni? Tabi ti ọrọ ina mọnamọna to lọ soke ni?


Ibeere ti Thomas Ibu ni tirẹ ni pe, ajọyọ kini Naijiria n ṣe gan-an? Ṣe ti owo epo to wọn gogo ni? Tabi ti ọrọ ina mọnamọna to lọ soke ni? Ijinigbe gbogbo ati ipaniyan jakejado Naijiria, ṣe ti ainiṣẹ lọwọ awọn ọdọ ni abi kini gan-an.? Ọpọ loju opo twitter lo ń beere ibere yii bakan naa pe, ki ayẹyẹ ti a n se gan-an? Ẹnikan ni orile-ede ti a n ṣe ayẹyẹ rẹ yii, kii se eyi to yẹ wa.


Ijinigbe gbogbo ati ipaniyan jakejado Naijiria, ṣe ti ainiṣẹ lọwọ awọn ọdọ ni abi kini gan-an.? Ọpọ loju opo twitter lo ń beere ibere yii bakan naa pe, ki ayẹyẹ ti a n se gan-an? Ẹnikan ni orile-ede ti a n ṣe ayẹyẹ rẹ yii, kii se eyi to yẹ wa. Ọgọta ọdun, ikuna isejọba ati ajẹbanu. Ọgọta ọdun eto ọrọ aje to dẹnukọlẹ. Ọgọta ọdun ninu gbigbọkan le epo rọọbi nikan ati aini isokan laarin awọn ẹya rẹ.


Ọgọta ọdun, ikuna isejọba ati ajẹbanu. Ọgọta ọdun eto ọrọ aje to dẹnukọlẹ. Ọgọta ọdun ninu gbigbọkan le epo rọọbi nikan ati aini isokan laarin awọn ẹya rẹ. Amofin agba ati ajafẹtọ ọmọniyan, Femi Falana ti sọ fun BBC pe ominira ti Naijiria n ṣajọyọ rẹ kii ṣe ominira rara, bikoṣe omi inira. Falana ni ọrọ ti Aarẹ Buhari sọ nipa owo epo nigba to n ba awọn ọmọ Naijiria sọrọ ko bojumu to, ati pe ko lẹtọọ ki Aarẹ maa ṣafiwe igbe aye awọn ọmọ naijiria si ti awọn eeyan Saudi Arabia. O ni "Ọrọ aje orilẹ-ede wa ko ṣe dede nitori awọn to n ṣelu ko gbọ eyii ti awọn ara ilu n ṣe bikoṣe eyii ti ajo IMF ati banki agbaye ba sọ."


Amofin agba ati ajafẹtọ ọmọniyan, Femi Falana ti sọ fun BBC pe ominira ti Naijiria n ṣajọyọ rẹ kii ṣe ominira rara, bikoṣe omi inira. Falana ni ọrọ ti Aarẹ Buhari sọ nipa owo epo nigba to n ba awọn ọmọ Naijiria sọrọ ko bojumu to, ati pe ko lẹtọọ ki Aarẹ maa ṣafiwe igbe aye awọn ọmọ naijiria si ti awọn eeyan Saudi Arabia. O ni "Ọrọ aje orilẹ-ede wa ko ṣe dede nitori awọn to n ṣelu ko gbọ eyii ti awọn ara ilu n ṣe bikoṣe eyii ti ajo IMF ati banki agbaye ba sọ." Amofin agba naa sọ pe itan ati afarawe iye ti wọn n ta epo ni Saudi Arabia ati Egypt ko kan awọn ara ilu lasiko yii, bikoṣe pe ki aijọba sọ fun wọn bi igbe aye wọn yoo ṣe gbe pẹẹli ju ti atẹyinwa lọ. Falana ni ti Aarẹ Buhari ba fẹ ṣe afiwe, ni ṣe lo yẹ ko bẹrẹ lati owo oṣu to kere ju ti awọn ọmọ orilẹ-ede Saudi Arabia n gba si ti Naijiria ko to sọrọ nipa iye ti wọn n san fun owo epo. O ni "Ọfẹ ni owo ile iwe ati eto ilera ni Saudi, bakan naa ni ile iwe Ghana dara ju ti Naijiria lọ, idi ree ti awọn ọmọ ilẹ yii ṣe n kẹkọọ lọhun.


Amofin agba naa sọ pe itan ati afarawe iye ti wọn n ta epo ni Saudi Arabia ati Egypt ko kan awọn ara ilu lasiko yii, bikoṣe pe ki aijọba sọ fun wọn bi igbe aye wọn yoo ṣe gbe pẹẹli ju ti atẹyinwa lọ. Falana ni ti Aarẹ Buhari ba fẹ ṣe afiwe, ni ṣe lo yẹ ko bẹrẹ lati owo oṣu to kere ju ti awọn ọmọ orilẹ-ede Saudi Arabia n gba si ti Naijiria ko to sọrọ nipa iye ti wọn n san fun owo epo. O ni "Ọfẹ ni owo ile iwe ati eto ilera ni Saudi, bakan naa ni ile iwe Ghana dara ju ti Naijiria lọ, idi ree ti awọn ọmọ ilẹ yii ṣe n kẹkọọ lọhun. Falana pari ọrọ rẹ pe o yẹ ki ijọba wo iru iya to n jẹ awọn ara ilu, ko si wa ọna abayọ sii ko to maa ṣafiwe iye owo epo. Ẹwẹ, nigba to n da si ọrọ naa, akọwe ẹgbẹ Afenifere, Yinka Odumakin ni bo tilẹ jẹ pe o ti pe ọgọta ọdun ti Naijiria gba ominira kuro loko ẹru ijọba ilẹ Gẹẹsi, inu oko ẹru naa ṣi ni awọn ọmọ Naijiria wa sibẹ. O ni bo tilẹ jẹ pe o ti pe ọgọta ọdun ti Naijiria gba ominira lọwọ ijọba amunisin oyinbo alawọ funfun, abẹ ijọba amunisin abẹ ile ni Naijiria wa sibẹ.


Falana pari ọrọ rẹ pe o yẹ ki ijọba wo iru iya to n jẹ awọn ara ilu, ko si wa ọna abayọ sii ko to maa ṣafiwe iye owo epo. Ẹwẹ, nigba to n da si ọrọ naa, akọwe ẹgbẹ Afenifere, Yinka Odumakin ni bo tilẹ jẹ pe o ti pe ọgọta ọdun ti Naijiria gba ominira kuro loko ẹru ijọba ilẹ Gẹẹsi, inu oko ẹru naa ṣi ni awọn ọmọ Naijiria wa sibẹ. O ni bo tilẹ jẹ pe o ti pe ọgọta ọdun ti Naijiria gba ominira lọwọ ijọba amunisin oyinbo alawọ funfun, abẹ ijọba amunisin abẹ ile ni Naijiria wa sibẹ. Odumakin sọ pe Naijiria ti di ilu to n ba aye awọn ọmọ onilu jẹ, eyii to mu ki ọpọ eeyan maa funrere pe ki Naijiria tu ka. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni Naijiria ko ni ilọsiwaju kankan to lamilaaka lati ọgọta ọdun sẹyin. O tẹsiwaju pe "Ina Naijiria n jo ajorẹyin ni, nitori ko si olori tuntun kankan to jẹ nilẹ yii ti asiko rẹ ko buru ju ti ẹni to jẹ ṣaaju rẹ lọ."


Odumakin sọ pe Naijiria ti di ilu to n ba aye awọn ọmọ onilu jẹ, eyii to mu ki ọpọ eeyan maa funrere pe ki Naijiria tu ka. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni Naijiria ko ni ilọsiwaju kankan to lamilaaka lati ọgọta ọdun sẹyin. O tẹsiwaju pe "Ina Naijiria n jo ajorẹyin ni, nitori ko si olori tuntun kankan to jẹ nilẹ yii ti asiko rẹ ko buru ju ti ẹni to jẹ ṣaaju rẹ lọ." Bo tilẹ jẹ pe Odumakin sọ pe Afẹnifẹre ko fẹ ki Naijiria tu ka, ṣugbọn o ni erongba ẹgbẹ ọhun ni ki atunto de ba eto ijọba Naijiria. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Aarẹ Muhammadu Buhari ti sọ pe, kii ṣe Naijiria ni epo rọbi ti wọn ju lagbaye nitori epo wọn ni awọn orilẹ-ede kan bii Ghana ati Niger ju Naijiria lọ.


Bo tilẹ jẹ pe Odumakin sọ pe Afẹnifẹre ko fẹ ki Naijiria tu ka, ṣugbọn o ni erongba ẹgbẹ ọhun ni ki atunto de ba eto ijọba Naijiria. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Aarẹ Muhammadu Buhari ti sọ pe, kii ṣe Naijiria ni epo rọbi ti wọn ju lagbaye nitori epo wọn ni awọn orilẹ-ede kan bii Ghana ati Niger ju Naijiria lọ. Buhari lo kede bẹẹ nigba to n bawọn ọmọ Naijiria sọrọ laarọ ọjọ kinni, oṣu Kẹwaa, ọdun 2020, fun ajọyọ ọgọta ọdun ti Naijiria gba ominira lọwọ oyinbo alawọ funfun. Bakan naa lo fi kun pe, owo epo Naijiria lo si dinwo julọ lẹkun iwọ oorun Afirika nitori N326 ni wọ́n ń ta jáálá epo ní Ghana, N211 ní Egypt, ní ìgbà tó jẹ́ N168 ní Saudi Arabia. Aarẹ wa woye pe, kò mú ọpọlọ lọ́wọ́ kí owó epo bẹntiróòlù ní Nàìjíríà dinwo ju ti orilẹede Saudi Arabia lọ.


Buhari lo kede bẹẹ nigba to n bawọn ọmọ Naijiria sọrọ laarọ ọjọ kinni, oṣu Kẹwaa, ọdun 2020, fun ajọyọ ọgọta ọdun ti Naijiria gba ominira lọwọ oyinbo alawọ funfun. Bakan naa lo fi kun pe, owo epo Naijiria lo si dinwo julọ lẹkun iwọ oorun Afirika nitori N326 ni wọ́n ń ta jáálá epo ní Ghana, N211 ní Egypt, ní ìgbà tó jẹ́ N168 ní Saudi Arabia. Aarẹ wa woye pe, kò mú ọpọlọ lọ́wọ́ kí owó epo bẹntiróòlù ní Nàìjíríà dinwo ju ti orilẹede Saudi Arabia lọ.


Petrol Price Hike: Ilé aṣojú-ṣòfin dúró ìṣẹ́jú kan fún Buruji Kashamu àti Rose Okoh

Ile igbimọ asoju sofin Naijiria ti rọ ijọba apapọ, lati tẹle adehun ti wọn ṣe pẹlu ẹgbẹ oṣiṣẹ, eyi to mu ki wọn ṣẹwele ipinu lati gunle iyansẹlodi ati ifẹhonu han. Awọn ọmọ ile igbimọ asoju sofin l'Abuja sọ eyi di mimọ, lẹyin ti wọn wọle pada lẹyin isinmi oloṣu meji ti wọn gunle, fun isinmi ọdọdun ti wọn maa n ṣe. Ijoko ile naa, ti abẹnugan ile Femi Gbajabiamila dari, salaye pe, o ṣe pataki ki ijọba apapọ tẹle adehun ti awọn ati ẹgbẹ oṣiṣẹ se ti wọn fi wọgile ipinu wọn lati bẹrẹ iyanṣẹlodi to yẹ ko bẹrẹ lọjọ aje. O ni ninu ifọrọwerọ wọn, ijọba apapọ ṣe adehun fawọn ẹgbẹ oṣiṣẹ ati ọmọ Naijiria lapapọ, eyi ti wọn si gbọdọ tẹle. O fi kun le pe, bi wọn ba ṣe n tẹle adehun yii ko gbọdọ pa gbogbo akitiyan ijọba lara, lati ṣe gbogbo eto amuludun ti wọn ti n pinu lati ṣe tẹlẹ tabi eyi ti wọn n ṣe lọwọ. Bakan naa ni abẹnugan ile tun ka iwe ẹbẹ aarẹ, to n bere fun ibuwọlu ile lati san idapada owo fun awọn ipinlẹ marun kan, lori awọn opopona ti wọn ṣe lati inu apo ijọba ipinlẹ wọn.


O ni ninu ifọrọwerọ wọn, ijọba apapọ ṣe adehun fawọn ẹgbẹ oṣiṣẹ ati ọmọ Naijiria lapapọ, eyi ti wọn si gbọdọ tẹle. O fi kun le pe, bi wọn ba ṣe n tẹle adehun yii ko gbọdọ pa gbogbo akitiyan ijọba lara, lati ṣe gbogbo eto amuludun ti wọn ti n pinu lati ṣe tẹlẹ tabi eyi ti wọn n ṣe lọwọ. Bakan naa ni abẹnugan ile tun ka iwe ẹbẹ aarẹ, to n bere fun ibuwọlu ile lati san idapada owo fun awọn ipinlẹ marun kan, lori awọn opopona ti wọn ṣe lati inu apo ijọba ipinlẹ wọn. Ile igbimọ asofin ninu ijoko ile ṣe idakẹ jẹ iṣẹju kan, fun awọn ọmọ ile igbimo asofin agba meji to papoda, sẹnatọ Rose Okoh ati Buruji Kashamu. Gbajabiamila ni fun igba akọkọ ninu itan ile igbimọ asofin, ile igbimọ asofin n lo ẹrọ igbalode ti awọn eniyan le ma fi wo ijoko ile loju ẹsẹ. O ni araalu yoo tun lanfaani lati maa wo bi ijororo ile ati gbogbo idibo yoo se maa waye, bakan naa ni yoo maa lọ si ipamọ fun itan ọjọ iwaju.


Ile igbimọ asofin ninu ijoko ile ṣe idakẹ jẹ iṣẹju kan, fun awọn ọmọ ile igbimo asofin agba meji to papoda, sẹnatọ Rose Okoh ati Buruji Kashamu. Gbajabiamila ni fun igba akọkọ ninu itan ile igbimọ asofin, ile igbimọ asofin n lo ẹrọ igbalode ti awọn eniyan le ma fi wo ijoko ile loju ẹsẹ. O ni araalu yoo tun lanfaani lati maa wo bi ijororo ile ati gbogbo idibo yoo se maa waye, bakan naa ni yoo maa lọ si ipamọ fun itan ọjọ iwaju. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe, ajọ to n se akoso ina ọba ni Naijiria, NERC ti ni, awọn yoo tẹle aṣẹ ijọba apapọ lati da owo ina ọba pada si bo ṣe wa tẹlẹ, ki wọn to fi owo le. Ajọ NERC fi idi ọrọ naa mulẹ lasiko ti wọn fesi si ikede ijọba to mu ki ẹgbẹ oṣiṣẹ fagile iyanṣẹlodi ti wọn fẹ bẹrẹ ni Ọjọ Aje. NERC ni awọn ti gbọ gbogbo ohun ti ijọba pa laṣẹ, amọ awọn nilo asiko lati gbeyẹwo, lori bi adinku yoo se ba ina ọba laarin ọsẹ meji.


Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe, ajọ to n se akoso ina ọba ni Naijiria, NERC ti ni, awọn yoo tẹle aṣẹ ijọba apapọ lati da owo ina ọba pada si bo ṣe wa tẹlẹ, ki wọn to fi owo le. Ajọ NERC fi idi ọrọ naa mulẹ lasiko ti wọn fesi si ikede ijọba to mu ki ẹgbẹ oṣiṣẹ fagile iyanṣẹlodi ti wọn fẹ bẹrẹ ni Ọjọ Aje. NERC ni awọn ti gbọ gbogbo ohun ti ijọba pa laṣẹ, amọ awọn nilo asiko lati gbeyẹwo, lori bi adinku yoo se ba ina ọba laarin ọsẹ meji. Ajọ naa fikun pe, gbogbo igbesẹ to ba tọ ni oun yoo gbe, lọna ati tẹle ofin ti ijọba apapọ pa laṣẹ fun wọn. Ọpọlọpọ ọmọ Naijiria lo fẹhọnu han lẹyin ti ajọ Amunawa lorilẹede Niajiria gbe owo le ina ọba, ti ẹkunwo naa si tun ba owo epo bẹntirol lasiko kan naa. Eyi lo mu ki ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ tiraka lati gunle iyanṣẹlodi, amọ wọn gbegile iyanṣẹlodi naa lẹyin ti ijọba paṣẹ pe ki ina ọba pada si bo ṣe wa tẹlẹ ki wọn to fi owo kun un.


Ajọ naa fikun pe, gbogbo igbesẹ to ba tọ ni oun yoo gbe, lọna ati tẹle ofin ti ijọba apapọ pa laṣẹ fun wọn. Ọpọlọpọ ọmọ Naijiria lo fẹhọnu han lẹyin ti ajọ Amunawa lorilẹede Niajiria gbe owo le ina ọba, ti ẹkunwo naa si tun ba owo epo bẹntirol lasiko kan naa. Eyi lo mu ki ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ tiraka lati gunle iyanṣẹlodi, amọ wọn gbegile iyanṣẹlodi naa lẹyin ti ijọba paṣẹ pe ki ina ọba pada si bo ṣe wa tẹlẹ ki wọn to fi owo kun un. Ibanujẹ ọkan lo jẹ fun mi bi ẹgbẹ NLC ṣe wogile iyanṣẹlodi - NLC Eko Alaga ẹgbẹ oṣiṣẹ nipinlẹ Eko, Comrade Agnes Funmi-Sessi, ti bu ẹnu atẹ lu bi ẹgbẹ oṣiṣẹ lapapọ, NLC, ṣe paṣẹ pe ki wọn gbegile iyanṣẹlodi ti wọn fẹ gunle ni Ọjọ Aje, tako ọwọn gogo epo bẹntirol ati ina ọba. Comrade Funmi-Sessi lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ ni ohun ti ijọba apapọ n ṣe ni lati pana iyanṣẹlodi naa lasiko yii. O ni ibanujẹ ọkan lo jẹ fun oun wi pe, awọn adari NLC gbọ si ijọba lẹnu nitori awọn eniyan ti mura silẹ lati bẹrẹ iyanṣẹlodi tako ọwọngogo naa.


Ibanujẹ ọkan lo jẹ fun mi bi ẹgbẹ NLC ṣe wogile iyanṣẹlodi - NLC Eko Alaga ẹgbẹ oṣiṣẹ nipinlẹ Eko, Comrade Agnes Funmi-Sessi, ti bu ẹnu atẹ lu bi ẹgbẹ oṣiṣẹ lapapọ, NLC, ṣe paṣẹ pe ki wọn gbegile iyanṣẹlodi ti wọn fẹ gunle ni Ọjọ Aje, tako ọwọn gogo epo bẹntirol ati ina ọba. Comrade Funmi-Sessi lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ ni ohun ti ijọba apapọ n ṣe ni lati pana iyanṣẹlodi naa lasiko yii. O ni ibanujẹ ọkan lo jẹ fun oun wi pe, awọn adari NLC gbọ si ijọba lẹnu nitori awọn eniyan ti mura silẹ lati bẹrẹ iyanṣẹlodi tako ọwọngogo naa. Amọ, Alaga ẹgbẹ oṣiṣẹ nipinlẹ Eko naa ni, awọn ko le e ṣe ohunkohun lẹyin aṣẹ ti awọn adari oṣiṣẹ pa fun wọn, nitori naa ni awọn ṣe pana iyanṣẹlodi ohun. "Awọn oṣiṣẹ nipinlẹ Eko ti gbaradi lati ṣewode ati iyanṣẹlodi kaakiri ipinlẹ naa loni, amọ awọn adari wa ti gbabọde fun wa". "Adura wa ni wi pe, ki ẹgbẹ oṣiṣẹ ma doju ti awọn ọmọ Naijiria, pẹlu igbesẹ ijọba lori ọwọn gogo owo epo bẹntirol ati ina mọnamọna."


Amọ, Alaga ẹgbẹ oṣiṣẹ nipinlẹ Eko naa ni, awọn ko le e ṣe ohunkohun lẹyin aṣẹ ti awọn adari oṣiṣẹ pa fun wọn, nitori naa ni awọn ṣe pana iyanṣẹlodi ohun. "Awọn oṣiṣẹ nipinlẹ Eko ti gbaradi lati ṣewode ati iyanṣẹlodi kaakiri ipinlẹ naa loni, amọ awọn adari wa ti gbabọde fun wa". "Adura wa ni wi pe, ki ẹgbẹ oṣiṣẹ ma doju ti awọn ọmọ Naijiria, pẹlu igbesẹ ijọba lori ọwọn gogo owo epo bẹntirol ati ina mọnamọna." "Ti ọsẹ meji ba pe, ti ko si si aṣeyọri kankan, awọn ọmọ Naijiria ko ni da wa loun mọ, ti a ba pe wọn fun iyanṣẹlodi tabi ifẹhọnu han.". Nibayii, Comrade Funmi -Sessi ni awọn ko i tii mọ ohun to kan gẹgẹ bi oṣiṣẹ, amọ awọn n duro de aṣẹ ẹgbẹ NLC, lori ohun to kan lẹyin ti wọn ti wọgile iyanṣẹlodi naa. Ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ lorilẹede Naijiria, Nigeria Labour Congress ati akẹẹgbẹ rẹ, Trade Union Congress, ti fagile iyanṣelodi ọlọjọ gbọọrọ to yẹ ko bẹrẹ loni.


"Ti ọsẹ meji ba pe, ti ko si si aṣeyọri kankan, awọn ọmọ Naijiria ko ni da wa loun mọ, ti a ba pe wọn fun iyanṣẹlodi tabi ifẹhọnu han.". Nibayii, Comrade Funmi -Sessi ni awọn ko i tii mọ ohun to kan gẹgẹ bi oṣiṣẹ, amọ awọn n duro de aṣẹ ẹgbẹ NLC, lori ohun to kan lẹyin ti wọn ti wọgile iyanṣẹlodi naa. Ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ lorilẹede Naijiria, Nigeria Labour Congress ati akẹẹgbẹ rẹ, Trade Union Congress, ti fagile iyanṣelodi ọlọjọ gbọọrọ to yẹ ko bẹrẹ loni. Eyi ko ṣẹyin abajade ipade pajawiri ti ijọba apapọ ati awọn oṣiṣẹ ṣe lati aago mẹjọ alẹ Ọjọ Aiku, titi di afẹmojumo Ọjọ Aje, ti o yẹ ki iyanṣẹlodi naa bẹrẹ. Lẹyin ijiroro fun ọpọlọpọ wakati, ni ijọba paṣẹ ki iye owo ti awọn eniyan n san lori owo ina ọba pada si bo ṣe wa tẹlẹ fun ọsẹ meji. Minisita fun ọrọ iṣẹ ati igbanisiṣẹ, Chris Ngige to soju ijọba lo ka abajade ipade naa.


Eyi ko ṣẹyin abajade ipade pajawiri ti ijọba apapọ ati awọn oṣiṣẹ ṣe lati aago mẹjọ alẹ Ọjọ Aiku, titi di afẹmojumo Ọjọ Aje, ti o yẹ ki iyanṣẹlodi naa bẹrẹ. Lẹyin ijiroro fun ọpọlọpọ wakati, ni ijọba paṣẹ ki iye owo ti awọn eniyan n san lori owo ina ọba pada si bo ṣe wa tẹlẹ fun ọsẹ meji. Minisita fun ọrọ iṣẹ ati igbanisiṣẹ, Chris Ngige to soju ijọba lo ka abajade ipade naa. Ninu ọrọ ti wọn, ẹgbẹ oṣiṣẹ ni awọn gbegi le iyanṣẹlodi naa fun ọṣẹ meji, lati fun ijọba apapọ laaye lati gbe igbesẹ to yẹ fun awọn oṣiṣẹ. NLC ni awọn igbesẹ ijọba naa gbọdọ fun awọn osisẹ ni igbe aye irọrun, ki wọn si da awọn ohun to wọn gogo pada si bi o ṣe wa tẹlẹ. "Laarin ọsẹ meji naa ni ajọ to n risi ọrọ ina oba, DISCOs,  yoo fi wọgile owo ina oba ti o ti da owon gogo yii' Bakan naa ni ijọba fikun pe, wọn n gbe igbesẹ lati ma a ṣe iranwọ fun awọn oṣiṣẹ nipa owo ọkọ, owo ina ọba, owo ile gbigbe, eto ọgbin ati awọn owo iranwọ miran.


Ninu ọrọ ti wọn, ẹgbẹ oṣiṣẹ ni awọn gbegi le iyanṣẹlodi naa fun ọṣẹ meji, lati fun ijọba apapọ laaye lati gbe igbesẹ to yẹ fun awọn oṣiṣẹ. NLC ni awọn igbesẹ ijọba naa gbọdọ fun awọn osisẹ ni igbe aye irọrun, ki wọn si da awọn ohun to wọn gogo pada si bi o ṣe wa tẹlẹ. "Laarin ọsẹ meji naa ni ajọ to n risi ọrọ ina oba, DISCOs,  yoo fi wọgile owo ina oba ti o ti da owon gogo yii' Bakan naa ni ijọba fikun pe, wọn n gbe igbesẹ lati ma a ṣe iranwọ fun awọn oṣiṣẹ nipa owo ọkọ, owo ina ọba, owo ile gbigbe, eto ọgbin ati awọn owo iranwọ miran. Ijọba fikun wi pe, wọn yoo pese ọkọ ti yoo ma gbe awọn eniyan kaakiri ni awọn ilu nla ni orilẹede Naijiria, to fi mọ igberiko, ki ọdun 2021 to pari. Bakan naa ni awọn oṣiṣẹ ijọba yoo ni anfaani si ida mẹwaa ninu ile igbe ti ijọba apapọ n kọ kaakiri. Awọn to wa nibi ipade naa ni Aarẹ ẹgbẹ oṣiṣẹ, Ayuba Wabba ati akẹgbẹ rẹ ni ẹgbẹ TUC, Quadri Olaleye.


Ijọba fikun wi pe, wọn yoo pese ọkọ ti yoo ma gbe awọn eniyan kaakiri ni awọn ilu nla ni orilẹede Naijiria, to fi mọ igberiko, ki ọdun 2021 to pari. Bakan naa ni awọn oṣiṣẹ ijọba yoo ni anfaani si ida mẹwaa ninu ile igbe ti ijọba apapọ n kọ kaakiri. Awọn to wa nibi ipade naa ni Aarẹ ẹgbẹ oṣiṣẹ, Ayuba Wabba ati akẹgbẹ rẹ ni ẹgbẹ TUC, Quadri Olaleye. Bakan naa ni Minisita fun ọrọ oṣiṣẹ, Chris Ngige; Minisita fun ọrọ epo bẹntirol, Timipre Silva; Festus Keyamo (SAN) wa nibi ipade naa. Ko tan sibẹ o, Minisita fun ọrọ iroyin, Lai Mohammed ati akọwe ijọba apapọ, Boss Mustapha naa bawọn peju sibẹ pẹlu. Yoruba bọ, wọn ni ka wi fun ni ka to da ni, agba ijankadi.


Bakan naa ni Minisita fun ọrọ oṣiṣẹ, Chris Ngige; Minisita fun ọrọ epo bẹntirol, Timipre Silva; Festus Keyamo (SAN) wa nibi ipade naa. Ko tan sibẹ o, Minisita fun ọrọ iroyin, Lai Mohammed ati akọwe ijọba apapọ, Boss Mustapha naa bawọn peju sibẹ pẹlu. Yoruba bọ, wọn ni ka wi fun ni ka to da ni, agba ijankadi. Eyi lo jẹ ki ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria kilọ fawọn ẹgbẹ oṣiṣẹ NLC ati TUC to fẹ gunle iyanṣẹlodi lọla ọjọ Aje lori afikun owo ina ọba ati epo bẹntiro. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, Frank Mba ti sọ pe, oṣiṣẹ to ba jade lati ṣe iwọde lọjọ yoo foju wina ofin. O ni wamuwamu lawọn ọlọpaa n duro de awọn oṣiṣẹ to ba fẹ ṣe iwọde, awọn yoo si se ohun to tọ labẹ ofin.


Eyi lo jẹ ki ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria kilọ fawọn ẹgbẹ oṣiṣẹ NLC ati TUC to fẹ gunle iyanṣẹlodi lọla ọjọ Aje lori afikun owo ina ọba ati epo bẹntiro. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, Frank Mba ti sọ pe, oṣiṣẹ to ba jade lati ṣe iwọde lọjọ yoo foju wina ofin. O ni wamuwamu lawọn ọlọpaa n duro de awọn oṣiṣẹ to ba fẹ ṣe iwọde, awọn yoo si se ohun to tọ labẹ ofin. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa sọ fawọn akọroyin pe, ọrọ oun ko ju bayii lọ lori erongba ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ lati gunle iyanṣẹlodi lọla. Ṣugbọn awọn agbẹjọro kan ni ileeṣẹ ọlọpaa ko lagbara labẹ ofin lati da ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ duro pẹlu iwọde ti wọn fẹ ṣe. Agbẹjọro agba, Chino Obiagwu sọ pe, ko lẹtọ labẹ ofin fun ileeṣẹ ọlọpaa lati gba iṣẹ ileẹjọ ṣe, nipa dida awọn oṣiṣẹ duro pẹlu iwọde ti wọn fẹ ṣe.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa sọ fawọn akọroyin pe, ọrọ oun ko ju bayii lọ lori erongba ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ lati gunle iyanṣẹlodi lọla. Ṣugbọn awọn agbẹjọro kan ni ileeṣẹ ọlọpaa ko lagbara labẹ ofin lati da ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ duro pẹlu iwọde ti wọn fẹ ṣe. Agbẹjọro agba, Chino Obiagwu sọ pe, ko lẹtọ labẹ ofin fun ileeṣẹ ọlọpaa lati gba iṣẹ ileẹjọ ṣe, nipa dida awọn oṣiṣẹ duro pẹlu iwọde ti wọn fẹ ṣe. Amofin Obiagwu ṣalaye pe, lootọọ ni ileẹjọ to n ri si ọrọ osisẹ paṣẹ pe ki ẹgbẹ osisẹ mase gunle iynaṣẹlodi ṣugbọn ileẹjọ ko ni ki wọn maa ṣe iwọde. O ni ọrọ to wa nilẹ kii ṣe ọrọ iwa ọdaran ti ọlọpaa le da si, ọrọ iṣẹ ni. Agbẹjọro Obiagwu ni, to ba wu ijọba apapọ, o le lọ si ileẹjọ ti o ba ro pe awọn oṣiṣẹ ti tapa si ofin, amọ ọrọ naa ko kan ọlọpaa rara.


Amofin Obiagwu ṣalaye pe, lootọọ ni ileẹjọ to n ri si ọrọ osisẹ paṣẹ pe ki ẹgbẹ osisẹ mase gunle iynaṣẹlodi ṣugbọn ileẹjọ ko ni ki wọn maa ṣe iwọde. O ni ọrọ to wa nilẹ kii ṣe ọrọ iwa ọdaran ti ọlọpaa le da si, ọrọ iṣẹ ni. Agbẹjọro Obiagwu ni, to ba wu ijọba apapọ, o le lọ si ileẹjọ ti o ba ro pe awọn oṣiṣẹ ti tapa si ofin, amọ ọrọ naa ko kan ọlọpaa rara. Ẹwẹ, olori awọn oṣisẹ lorilẹede Naijiria, Ọmọwe Folasade Yemi-Esan tẹlẹ ti rọ awọn oṣiṣẹ jake jado Naijiria pe ki wọn ma ṣalai lọ sibi iṣẹ lọjọ Aje. Ẹ̀yin òṣìṣẹ́, ẹ má ṣáì lọ síbi iṣẹ́ lọ́jọ́ Ajé, olórí àwọn òṣìṣẹ́ ní Nàìjíríà tako ìyanṣẹ́lódì Olori awọn oṣisẹ lorilẹede Naijiria, Ọmọwe Folasade Yemi-Esan ti rọ awọn oṣiṣẹ jake jado Naijiria pe ki wọn ma ṣalai lọ sibi iṣẹ lọjọ Aje. Amọran yii waye lẹyin ti ẹgbẹ apapọ awọn oṣiṣẹ ni naijiria kede pe iyanṣẹlodi yoo bẹrẹ lọjọ Aje lati fi ẹhonu han lori bi ijọba apapọ ti ṣe afikun owo ina ọba ati epo bẹntiro.


Ẹwẹ, olori awọn oṣisẹ lorilẹede Naijiria, Ọmọwe Folasade Yemi-Esan tẹlẹ ti rọ awọn oṣiṣẹ jake jado Naijiria pe ki wọn ma ṣalai lọ sibi iṣẹ lọjọ Aje. Ẹ̀yin òṣìṣẹ́, ẹ má ṣáì lọ síbi iṣẹ́ lọ́jọ́ Ajé, olórí àwọn òṣìṣẹ́ ní Nàìjíríà tako ìyanṣẹ́lódì Olori awọn oṣisẹ lorilẹede Naijiria, Ọmọwe Folasade Yemi-Esan ti rọ awọn oṣiṣẹ jake jado Naijiria pe ki wọn ma ṣalai lọ sibi iṣẹ lọjọ Aje. Amọran yii waye lẹyin ti ẹgbẹ apapọ awọn oṣiṣẹ ni naijiria kede pe iyanṣẹlodi yoo bẹrẹ lọjọ Aje lati fi ẹhonu han lori bi ijọba apapọ ti ṣe afikun owo ina ọba ati epo bẹntiro. Ọmọwe Yemi-Esan rọ awọn oṣiṣẹ papaa julọ awọn to wa nipele kejila lọ soke atawọn oṣiṣẹ ko ṣee maa ni lati lọ sẹnu iṣẹ wọn lọjọ Aje. Olori awọn oṣisẹ ni Naijiria ṣalaye pe ijọba apapọ ṣi n jiroro lọwọ pẹlu ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ lori ohun ti wọn fẹ ki ijọba ṣe gan an. Ọmọwe Yemi-Esan tun sọ pe aṣẹ ti ileẹjọ to n ri si ọrọ awọn ile iṣẹ ni Naijiria l'Ọjọbọ ti sọ pe ẹgbẹ oṣiṣẹ ko le gunle iyanṣẹlodi mọ lọjọ Aje.


Ọmọwe Yemi-Esan rọ awọn oṣiṣẹ papaa julọ awọn to wa nipele kejila lọ soke atawọn oṣiṣẹ ko ṣee maa ni lati lọ sẹnu iṣẹ wọn lọjọ Aje. Olori awọn oṣisẹ ni Naijiria ṣalaye pe ijọba apapọ ṣi n jiroro lọwọ pẹlu ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ lori ohun ti wọn fẹ ki ijọba ṣe gan an. Ọmọwe Yemi-Esan tun sọ pe aṣẹ ti ileẹjọ to n ri si ọrọ awọn ile iṣẹ ni Naijiria l'Ọjọbọ ti sọ pe ẹgbẹ oṣiṣẹ ko le gunle iyanṣẹlodi mọ lọjọ Aje. O wa rọ gbogbo awọn akọwe agba atawọn adari ẹka ileeṣẹ ijọba lati sọ fawọn oṣiṣẹ to wa labẹ wọn pe ki wọn rii pe awọn oṣiṣẹ lọ sibi iṣẹ lọjọ Aje to n bọ. Kò sí iléẹjọ́ tó le dá wa dúró, ìyanṣẹ́lódì yóò bẹ̀rẹ̀ ní Ọjọ́ Ajé - NLC Ẹgbẹ oṣiṣẹ lorilẹede Naijiria, NLC ti ni dandan awọn yoo tẹsiwaju ninu iyanṣẹlodi ti awọn fẹ gunle bẹrẹ lati Ọjọ Aje, ọsẹ to n bọ. Ọkan lara awọn adari ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ naa lo sọ fun BBC News Hausa pe awọn ko i tii ri iwe ipẹjọ ileẹjọ kankan to sọ wi pe ki awọn ma gunle iyanṣẹlodi.


O wa rọ gbogbo awọn akọwe agba atawọn adari ẹka ileeṣẹ ijọba lati sọ fawọn oṣiṣẹ to wa labẹ wọn pe ki wọn rii pe awọn oṣiṣẹ lọ sibi iṣẹ lọjọ Aje to n bọ. Kò sí iléẹjọ́ tó le dá wa dúró, ìyanṣẹ́lódì yóò bẹ̀rẹ̀ ní Ọjọ́ Ajé - NLC Ẹgbẹ oṣiṣẹ lorilẹede Naijiria, NLC ti ni dandan awọn yoo tẹsiwaju ninu iyanṣẹlodi ti awọn fẹ gunle bẹrẹ lati Ọjọ Aje, ọsẹ to n bọ. Ọkan lara awọn adari ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ naa lo sọ fun BBC News Hausa pe awọn ko i tii ri iwe ipẹjọ ileẹjọ kankan to sọ wi pe ki awọn ma gunle iyanṣẹlodi. Bakan naa ni ẹgbẹ oṣiṣẹ naa fikun wi pe awọn naa ni atilẹyin ileẹjọ lati tẹsiwaju ninu iyanṣẹlodi tako ọwọngogo owo epo bẹnitirol ati ina ọba. Amọ, ileẹjọ kan ni ilu Abuja ti pasẹ ki ẹgbẹ oṣiṣẹ dawọ iyanṣẹlodi wn duro titi di igba ti awọn ma a gbọ ẹjọ ti ajọ kan pe mọ ẹgbẹ oṣiṣẹ NLC. Adajọ Ibrahim Galadima gbe igbeṣẹ naa lẹyin ti Ajọ Peace and Unity Ambassadors Association pe fun ki ẹgbẹ NLC jawọ ninu iyanṣẹlodi ti wọn fẹ gunle ni ọjọ Aje.


Bakan naa ni ẹgbẹ oṣiṣẹ naa fikun wi pe awọn naa ni atilẹyin ileẹjọ lati tẹsiwaju ninu iyanṣẹlodi tako ọwọngogo owo epo bẹnitirol ati ina ọba. Amọ, ileẹjọ kan ni ilu Abuja ti pasẹ ki ẹgbẹ oṣiṣẹ dawọ iyanṣẹlodi wn duro titi di igba ti awọn ma a gbọ ẹjọ ti ajọ kan pe mọ ẹgbẹ oṣiṣẹ NLC. Adajọ Ibrahim Galadima gbe igbeṣẹ naa lẹyin ti Ajọ Peace and Unity Ambassadors Association pe fun ki ẹgbẹ NLC jawọ ninu iyanṣẹlodi ti wọn fẹ gunle ni ọjọ Aje. Bakan naa ni ileẹjọ ohun pàṣẹ ki ẹgbẹ NLC ma di awọn ọmọ Naijiria lọwọ lati ṣe iṣẹ oojọ wọn. Ileẹjọ naa tun paṣẹ fun Ọga Agba Ọlọpaa ati adari ẹsọ alaabo lati ri wi pe awọn oṣiṣẹ ni aabo to daju lasiko ti wọn ba n ṣiṣẹ wọn tako aṣẹ NLC. Amọ, ẹgbẹ oṣiṣẹ NLC ti ni gbogbo ọmọ Naijiria ni yoo kopa ninu iyanṣelodi yii nitori gbogbo ọmọ Niajiria lo n jẹ irọra bi wọn ṣe fikun owo epo ati ina ijọba ni Naijiria.


Bakan naa ni ileẹjọ ohun pàṣẹ ki ẹgbẹ NLC ma di awọn ọmọ Naijiria lọwọ lati ṣe iṣẹ oojọ wọn. Ileẹjọ naa tun paṣẹ fun Ọga Agba Ọlọpaa ati adari ẹsọ alaabo lati ri wi pe awọn oṣiṣẹ ni aabo to daju lasiko ti wọn ba n ṣiṣẹ wọn tako aṣẹ NLC. Amọ, ẹgbẹ oṣiṣẹ NLC ti ni gbogbo ọmọ Naijiria ni yoo kopa ninu iyanṣelodi yii nitori gbogbo ọmọ Niajiria lo n jẹ irọra bi wọn ṣe fikun owo epo ati ina ijọba ni Naijiria. NLC ni owo oṣu oṣiṣẹ ti da radarada nitori ọwọngogo to gun owo epo, ina ọba, ati ounjẹ kaakiri Naijiria. Ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ lorilẹede Naijiria,NLC ti kede wi pe awọn yoo bẹrẹ iyanṣẹlodi ati ifẹhọnuhan kaakiri orilẹede Naijiria bẹrẹ lati Ọjọ Ajẹ, ọsẹ to n bọ. Adari ileeṣẹ ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ NLC ni ipinlẹ Eko, Onyeka Chris lọ sọ bẹẹ fun BBC News Yoruba lasiko to n sọrọ lori igbaradi wọn fun ifẹhọnuhan ọlọgọọrọ naa.


NLC ni owo oṣu oṣiṣẹ ti da radarada nitori ọwọngogo to gun owo epo, ina ọba, ati ounjẹ kaakiri Naijiria. Ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ lorilẹede Naijiria,NLC ti kede wi pe awọn yoo bẹrẹ iyanṣẹlodi ati ifẹhọnuhan kaakiri orilẹede Naijiria bẹrẹ lati Ọjọ Ajẹ, ọsẹ to n bọ. Adari ileeṣẹ ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ NLC ni ipinlẹ Eko, Onyeka Chris lọ sọ bẹẹ fun BBC News Yoruba lasiko to n sọrọ lori igbaradi wọn fun ifẹhọnuhan ọlọgọọrọ naa. Chris ni awọn oṣiṣẹ darapọ mọ awọn ọmọ Niajiria to ku kaakiri lati tako igbesẹ ijọba to fi owo kun owo epo ati ina ọba naa. O ni igbesẹ ijọba yii fihan wi pe ko ye wọn ohun ti awọn ọmọ Naijiria n la kọja kaakiri orilẹede Niajiria. Ẹgbẹ oṣiṣẹ NLC ni awọn tẹlẹ gbogbo igbesẹ to yẹ lati ri wi pe ijọba yi ipinnu wọn pada ko to di asiko yii.


Chris ni awọn oṣiṣẹ darapọ mọ awọn ọmọ Niajiria to ku kaakiri lati tako igbesẹ ijọba to fi owo kun owo epo ati ina ọba naa. O ni igbesẹ ijọba yii fihan wi pe ko ye wọn ohun ti awọn ọmọ Naijiria n la kọja kaakiri orilẹede Niajiria. Ẹgbẹ oṣiṣẹ NLC ni awọn tẹlẹ gbogbo igbesẹ to yẹ lati ri wi pe ijọba yi ipinnu wọn pada ko to di asiko yii. Amọ, ijọba ko fun wọn ni esi lori gbogbo lẹta ati iwe ti awọn fi ranṣẹ si ijọba ko to di wi pe awọn gbe igbesẹ lati ṣe ifẹhọnuhan ati iyanṣẹlodi tako igbesẹ ijọba. NLC ni awọn tele ilana ati alakalẹ ti o ṣe koko ki awọn to gunlẹ iyanṣelodi ni ko jẹ ki awọn tete bẹrẹ ifẹhọnuhan di asiko yii. Gbogbo ẹgbẹ oṣiṣẹ ijọba, awọn oniṣẹ ọwọ, awọn ọdọ, awọn adari ẹgbẹ akẹkọọ lo parapọ sọ wi pe ki iyanṣẹlodi yii tẹsiwaju.


Amọ, ijọba ko fun wọn ni esi lori gbogbo lẹta ati iwe ti awọn fi ranṣẹ si ijọba ko to di wi pe awọn gbe igbesẹ lati ṣe ifẹhọnuhan ati iyanṣẹlodi tako igbesẹ ijọba. NLC ni awọn tele ilana ati alakalẹ ti o ṣe koko ki awọn to gunlẹ iyanṣelodi ni ko jẹ ki awọn tete bẹrẹ ifẹhọnuhan di asiko yii. Gbogbo ẹgbẹ oṣiṣẹ ijọba, awọn oniṣẹ ọwọ, awọn ọdọ, awọn adari ẹgbẹ akẹkọọ lo parapọ sọ wi pe ki iyanṣẹlodi yii tẹsiwaju. Ẹgbẹ oṣiṣẹ NLC ti ni gbogbo ọmọ Naijiria ni yoo kopa ninu iyanṣelodi yii nitori gbogbo ọmọ Niajiria lo n jẹ irọra bi wọn ṣe fikun owo epo ati ina ijọba ni Naijiria. NLC ni owo oṣu oṣiṣẹ ti da radarada nitori ọwọngogo to gun owo epo, ina ọba, ati ounjẹ kaakiri Naijiria. ''Owo osu N30,000 ti da N9 nitori owongogo ti ba ounjẹ ti ko si ṣe e ra mọ.''


Ẹgbẹ oṣiṣẹ NLC ti ni gbogbo ọmọ Naijiria ni yoo kopa ninu iyanṣelodi yii nitori gbogbo ọmọ Niajiria lo n jẹ irọra bi wọn ṣe fikun owo epo ati ina ijọba ni Naijiria. NLC ni owo oṣu oṣiṣẹ ti da radarada nitori ọwọngogo to gun owo epo, ina ọba, ati ounjẹ kaakiri Naijiria. ''Owo osu N30,000 ti da N9 nitori owongogo ti ba ounjẹ ti ko si ṣe e ra mọ.'' ''Ohun to buruju ni wi pe awọn oloṣelu to fi owo kun owo epo, ina ọba kii san owo kankan lati ra nkan wọnyii, ọfẹ ni wọn n rii lọ''. ''Mẹkunu ti ko ni iṣẹ, ti oun jẹ iya ni igbesẹ ijọba n fi aye ni lara.'' ''Titi da igba ti ijọba ba da owo epo ati ina ọba pada si bo ṣẹ wa tẹlẹ ni awọn yoo to jawọ ninu iyanṣẹlodi naa.''


''Ohun to buruju ni wi pe awọn oloṣelu to fi owo kun owo epo, ina ọba kii san owo kankan lati ra nkan wọnyii, ọfẹ ni wọn n rii lọ''. ''Mẹkunu ti ko ni iṣẹ, ti oun jẹ iya ni igbesẹ ijọba n fi aye ni lara.'' ''Titi da igba ti ijọba ba da owo epo ati ina ọba pada si bo ṣẹ wa tẹlẹ ni awọn yoo to jawọ ninu iyanṣẹlodi naa.'' Bakan naa ni wọn fikun wi pe ileeṣẹ kankan ko ni ṣi, awọn ileepo ko ni ṣi, ojuko iwapo, ileewosan, ileeṣẹ ijọba, ileeṣẹ ofurufu ati bẹẹ lọ ni yoo darapọ. Ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ lorilẹede Niajiria, NLC ti ni awọn ko gbero lati ṣe ifẹhọnuhan tako owongogo bẹntirol ati ina mọnamọna. Igbakeji adari ẹgbẹ NLC lorilẹede Naijiria, Comrade Joe Ajaero lo fi ọrọ naa lede lasiko to n ba BBC News Yoruba sọrọ lori boya ifẹhọnu han yoo waye ni ọjọ Isẹgun, Ọjọ Kẹjọ, Oṣu Kẹsan, ọdun 2020.


Bakan naa ni wọn fikun wi pe ileeṣẹ kankan ko ni ṣi, awọn ileepo ko ni ṣi, ojuko iwapo, ileewosan, ileeṣẹ ijọba, ileeṣẹ ofurufu ati bẹẹ lọ ni yoo darapọ. Ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ lorilẹede Niajiria, NLC ti ni awọn ko gbero lati ṣe ifẹhọnuhan tako owongogo bẹntirol ati ina mọnamọna. Igbakeji adari ẹgbẹ NLC lorilẹede Naijiria, Comrade Joe Ajaero lo fi ọrọ naa lede lasiko to n ba BBC News Yoruba sọrọ lori boya ifẹhọnu han yoo waye ni ọjọ Isẹgun, Ọjọ Kẹjọ, Oṣu Kẹsan, ọdun 2020. Eyi ko ṣẹyin iroyin to n tan kaakiri pe ẹgbẹ oṣiṣẹ yoo bẹrẹ ifẹhọnuhan tako bi ijọba apapọ ṣe fi owo kun owo epo bẹntirol. Comrade Joe ni awọn ko i tii fun ọmọ ẹgbẹ awọn ni aṣẹ kankan lati bẹrẹ ifẹhọnu han. O ni ifẹhọnu ti awọn fẹ ṣe ni Ọjọ Iṣẹgun ni lati dẹkun ifiyajẹni to n waye ni ipinlẹ Rivers.


Eyi ko ṣẹyin iroyin to n tan kaakiri pe ẹgbẹ oṣiṣẹ yoo bẹrẹ ifẹhọnuhan tako bi ijọba apapọ ṣe fi owo kun owo epo bẹntirol. Comrade Joe ni awọn ko i tii fun ọmọ ẹgbẹ awọn ni aṣẹ kankan lati bẹrẹ ifẹhọnu han. O ni ifẹhọnu ti awọn fẹ ṣe ni Ọjọ Iṣẹgun ni lati dẹkun ifiyajẹni to n waye ni ipinlẹ Rivers. Ẹgbẹ NLC ni ijọba n fi iya jẹ awọn oṣiṣẹ ni ipinlẹ Rivers, ti wọn ti lẹ n na lara wọn nitori wọn n bere fun ẹtọ wọn. Bakan naa ni wọn fikun wi pe lati igba ti ijọba apapọ ti n gbimọ rẹ ni awọn ti bẹrẹ si ni tako igbeṣẹ naa. Nibayii, NLC ni awọn ti bẹrẹ ijiroro pẹlu ijọba lati yi igbeṣẹ naa pada.


Ẹgbẹ NLC ni ijọba n fi iya jẹ awọn oṣiṣẹ ni ipinlẹ Rivers, ti wọn ti lẹ n na lara wọn nitori wọn n bere fun ẹtọ wọn. Bakan naa ni wọn fikun wi pe lati igba ti ijọba apapọ ti n gbimọ rẹ ni awọn ti bẹrẹ si ni tako igbeṣẹ naa. Nibayii, NLC ni awọn ti bẹrẹ ijiroro pẹlu ijọba lati yi igbeṣẹ naa pada. Amọ, ẹgbẹ oṣiṣẹ NLC fikun pe awọn yoo gunle iyanṣelodi ti ijọba ba kọ lati gba ero wọn ro, abi ti wọn ni dandan awọn yoo tẹsiwaju pẹlu owongogo owo epo bẹntirol ati ina mọnamọna naa. Ninu ọrọ tirẹ, Aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari ni idi ti oun fi gbe igbesẹ naa ni lati fi opin si iwa jẹgudujẹra ni ẹka mejeeji, ki idagbasoke ba a le ba ọrọ ajẹ ni Niajiria. Yoruba ni awifuni ko to da ni, agba ijakadi ni, bẹẹ si ni ogun awitẹlẹ kii pa arọ, eyiun arọ to ba gbọn.


Amọ, ẹgbẹ oṣiṣẹ NLC fikun pe awọn yoo gunle iyanṣelodi ti ijọba ba kọ lati gba ero wọn ro, abi ti wọn ni dandan awọn yoo tẹsiwaju pẹlu owongogo owo epo bẹntirol ati ina mọnamọna naa. Ninu ọrọ tirẹ, Aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari ni idi ti oun fi gbe igbesẹ naa ni lati fi opin si iwa jẹgudujẹra ni ẹka mejeeji, ki idagbasoke ba a le ba ọrọ ajẹ ni Niajiria. Yoruba ni awifuni ko to da ni, agba ijakadi ni, bẹẹ si ni ogun awitẹlẹ kii pa arọ, eyiun arọ to ba gbọn. Agbarijọpọ ẹgbẹ awọn osisẹ ni Naijiria, NLC ati TUC ti n leri leka pe ọjọ isẹgun yoo ro lorilẹede Naijiria. Idi ni pe awọn ẹgbẹ osisẹ mejeeji yii ti n palẹ ogun mọ lati gbena woju ijọba apapọ lori alekun owo eroja epo rọbi to se. Awọn ẹgbẹ osisẹ naa ni awọn yoo gun le iwọde lati tako ele owo ori epo naa, bẹẹ ni awọn ti n se koriya ati itaniji fawọn osisẹ lati kopa ninu iwọde naa.


Agbarijọpọ ẹgbẹ awọn osisẹ ni Naijiria, NLC ati TUC ti n leri leka pe ọjọ isẹgun yoo ro lorilẹede Naijiria. Idi ni pe awọn ẹgbẹ osisẹ mejeeji yii ti n palẹ ogun mọ lati gbena woju ijọba apapọ lori alekun owo eroja epo rọbi to se. Awọn ẹgbẹ osisẹ naa ni awọn yoo gun le iwọde lati tako ele owo ori epo naa, bẹẹ ni awọn ti n se koriya ati itaniji fawọn osisẹ lati kopa ninu iwọde naa. Amọ awọn eeyan kan ti n kede loju opo ayelujara pe ileẹjọ kan ti da awọn ẹgbẹ osisẹ ọhun lọwọkọ lati mase gunle iwọde ti wọn n gbero naa. Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ lori ikede ile ẹjọ naa, igbakeji aarẹ fun ẹgbẹ TUC, Chika Onuegbu sisọ loju rẹ pe, awọn ko tii ri iwe kankan gba lati ile ẹjọ to tako iwọde ti awọn n gbero yii. Onuegbu ni "Lọwọ lọwọ, awa si n ko awọn ọmọ ẹgbẹ wa jọ lati fi ẹhonu han lori owo tijọba fikun owo epo, eyi to n nipa to ko dara lori awọn osisẹ nilẹ yii.


Amọ awọn eeyan kan ti n kede loju opo ayelujara pe ileẹjọ kan ti da awọn ẹgbẹ osisẹ ọhun lọwọkọ lati mase gunle iwọde ti wọn n gbero naa. Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ lori ikede ile ẹjọ naa, igbakeji aarẹ fun ẹgbẹ TUC, Chika Onuegbu sisọ loju rẹ pe, awọn ko tii ri iwe kankan gba lati ile ẹjọ to tako iwọde ti awọn n gbero yii. Onuegbu ni "Lọwọ lọwọ, awa si n ko awọn ọmọ ẹgbẹ wa jọ lati fi ẹhonu han lori owo tijọba fikun owo epo, eyi to n nipa to ko dara lori awọn osisẹ nilẹ yii. Bakan naa ni wọn tun fi owo kun owo ina ọba lasiko kannaa, to fi mọ owo ori awọn ọja gbogbo, eyi to nipa buruku lori owo ounjẹ atawọn ohun eelo fun igbaye-gbadun gbogbo osisẹ." O fikun pe lasiko ti ọwọn ọja n waye yii, nijọba tun jẹ awọn osisẹ kan lowo osu, owo ifẹyinti ati owo ajẹmọnu ifẹyinti lẹnu isẹ, eyi ti ko wu eti gbọọ rara. Awọn ẹgbẹ osisẹ naa wa kesi ijọba apapọ lati da owo epo pada si iye to wa tẹlẹ bibẹẹ kọ, awọn yoo korajọ lati fi ẹhonu to lagbara han ni Naijiria.


Bakan naa ni wọn tun fi owo kun owo ina ọba lasiko kannaa, to fi mọ owo ori awọn ọja gbogbo, eyi to nipa buruku lori owo ounjẹ atawọn ohun eelo fun igbaye-gbadun gbogbo osisẹ." O fikun pe lasiko ti ọwọn ọja n waye yii, nijọba tun jẹ awọn osisẹ kan lowo osu, owo ifẹyinti ati owo ajẹmọnu ifẹyinti lẹnu isẹ, eyi ti ko wu eti gbọọ rara. Awọn ẹgbẹ osisẹ naa wa kesi ijọba apapọ lati da owo epo pada si iye to wa tẹlẹ bibẹẹ kọ, awọn yoo korajọ lati fi ẹhonu to lagbara han ni Naijiria. Awọn eeyan niluu Osogbo tii ṣe olu-ilu ipinlẹ Oṣun ṣe ifẹhonuhan lori afikun owo epo bẹntiroo ti ijọba apapọ ṣẹṣẹ kede rẹ. Ẹgbẹ kan to n jẹ The Osun Civil Societies Coalition (OCSC) lo ṣagbatẹru ifẹhonahan naa. Laarọ ọjọ Ẹti lawọn eeyan peju pesẹ si Nelson Mandela Freedom Park, l'Osogbo, lati fi aidunnu wọn han si igbẹsẹ ijọba lati sọ epo jala di naira mọkanlelọgọta.


Awọn eeyan niluu Osogbo tii ṣe olu-ilu ipinlẹ Oṣun ṣe ifẹhonuhan lori afikun owo epo bẹntiroo ti ijọba apapọ ṣẹṣẹ kede rẹ. Ẹgbẹ kan to n jẹ The Osun Civil Societies Coalition (OCSC) lo ṣagbatẹru ifẹhonahan naa. Laarọ ọjọ Ẹti lawọn eeyan peju pesẹ si Nelson Mandela Freedom Park, l'Osogbo, lati fi aidunnu wọn han si igbẹsẹ ijọba lati sọ epo jala di naira mọkanlelọgọta. Ọpọ awọn olufẹhonuhan lo gbe beeba lọwọ eyi ti wọn kọ oriṣiiriṣii ọrọ sii bi ''awa o faramọ afikun owo epo''(NO TO FUEL PRICE INCREMENT), ''O TO GẸẸ''(ENOUGH IS ENOUGH) ati bẹẹ lọ. Minisita abẹle fun epo rọbi, Timipre Marlin Sylva ti kọkọ ṣalaye pe owo iranwọ ti ijọba ko fi si ori epo mọ lo jẹ ki ayipada maa ba iye tawọn ọmọ Naijiria n ra epo looreekooree.


Ọpọ awọn olufẹhonuhan lo gbe beeba lọwọ eyi ti wọn kọ oriṣiiriṣii ọrọ sii bi ''awa o faramọ afikun owo epo''(NO TO FUEL PRICE INCREMENT), ''O TO GẸẸ''(ENOUGH IS ENOUGH) ati bẹẹ lọ. Minisita abẹle fun epo rọbi, Timipre Marlin Sylva ti kọkọ ṣalaye pe owo iranwọ ti ijọba ko fi si ori epo mọ lo jẹ ki ayipada maa ba iye tawọn ọmọ Naijiria n ra epo looreekooree.


Fuel Price Hike: Onímọ̀ ní oṣooṣù ni owó lítà epò kan yóò máa yàtọ̀, ó le léwó tàbí dínwó

Ẹgbẹ oṣiṣẹ lorilẹede Naijiria ti ni yẹkini kan ko lee yẹ iwọde apapọ jakejado orilẹede Naijiria ti yoo waye lọjọ kẹtalelogun oṣu kẹsan an. Ẹgbẹ oṣiṣẹ n pe fun iwọde gbankọgbi kaakiri orilẹede Naijiria lati tako igbesẹ ti ijọba gbe laipẹ yii lati fi owo kun owo epo bẹntiro ati ina mọnamọna. Ninu ọrọ to ba BBC sọ, akọwe agba ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ TUC lorilẹede Naijiria, Comrade Musa Lawal ṣalaye pe ijọba apapọ labẹ iṣejọba Muhammadu Buhari ko ṣe bi ẹni to mọ pe ara n ro araalu rara paapaa pẹlu atunbọtan ajakalẹ arun COVID-19 to da ọrọ aje ọpọlọpọ eeyan ati orilẹede ru, ninu eyi ti ọpọ di alainiṣẹ lọwọ. Ẹgbẹ TUC ni ọna abayọ meji pere ni awọn fun ijọba apapọ ki alaafia to lee jọba. Awọn ọna abayọ naa si ni akọkọ, ki wọn da owo epo pada si iye to wa tẹlẹ, iyẹn naira marundinlaadọjọ N145 lori jala kan; ikeji ki wọn si da owo ina pada si iye to wa tẹlẹ. Ẹgbẹ naa ni eyi fihan pe bi ijọba ba ti kuna lati ṣe ohun meji yii, ko si ijiroro kankan to lee waye nitori pe o yẹ ki ijọba fi ọrọ naa lọ araalu ki wọn to da iru aṣọ bẹẹ ṣoro.


Ẹgbẹ TUC ni ọna abayọ meji pere ni awọn fun ijọba apapọ ki alaafia to lee jọba. Awọn ọna abayọ naa si ni akọkọ, ki wọn da owo epo pada si iye to wa tẹlẹ, iyẹn naira marundinlaadọjọ N145 lori jala kan; ikeji ki wọn si da owo ina pada si iye to wa tẹlẹ. Ẹgbẹ naa ni eyi fihan pe bi ijọba ba ti kuna lati ṣe ohun meji yii, ko si ijiroro kankan to lee waye nitori pe o yẹ ki ijọba fi ọrọ naa lọ araalu ki wọn to da iru aṣọ bẹẹ ṣoro. O fi kun un pe o yẹ ki ijọba o ronu pe ajakalẹ arun COVID-19 ṣe ọpọẹọpọ ijamba fun awọn ọmọ Naijiria, bẹẹni gbogbo awọn ohun itura ti ijọba ṣeleri rẹ , ni araalu o ri, bi o tilẹ jẹ pe ijọba n pariwo pe awọn na ẹgbẹlẹgbẹ owo lori rẹ. Amofin Lawal ṣalaye pe bi ijọba ba wa kuna lori awọn agbekalẹ rẹ wọnyii ko si ohun to n di awọn lọwọ iwọde awọn niyẹn. Ijọba orilẹede Naijiria ti ni awọn ti jawọ ninu dida Iye le owo ti awọn elepo yoo ma ta epo bẹntirol lorilẹede Niajiria.


O fi kun un pe o yẹ ki ijọba o ronu pe ajakalẹ arun COVID-19 ṣe ọpọẹọpọ ijamba fun awọn ọmọ Naijiria, bẹẹni gbogbo awọn ohun itura ti ijọba ṣeleri rẹ , ni araalu o ri, bi o tilẹ jẹ pe ijọba n pariwo pe awọn na ẹgbẹlẹgbẹ owo lori rẹ. Amofin Lawal ṣalaye pe bi ijọba ba wa kuna lori awọn agbekalẹ rẹ wọnyii ko si ohun to n di awọn lọwọ iwọde awọn niyẹn. Ijọba orilẹede Naijiria ti ni awọn ti jawọ ninu dida Iye le owo ti awọn elepo yoo ma ta epo bẹntirol lorilẹede Niajiria. Nibayii, awọn to n ta epo bẹntirol ni yoo ma sọ iye ti wọn ba fẹ ta epo bẹntirol naa loore-koore. O ti le ni oṣu mẹta bayii ti ijọba ti bẹrẹ si ni yọ ọwọ kuro lori iye ti awọn elepo n ta epo ni Naijiria, ti wọn ko si fi kede iye ti wọn yoo ta epo ni Osu Kẹjọ ati Oṣu Kẹsan an, ọdun 2020. Adari ileeṣẹ Petroleum Products Pricing Regulatory Agency, PPPRA,  Abdulkadir Saidu ni lati igba yii lọ, bi awọn eniyan ṣe n ta epo sii ati iye ti wọn ta epo rọbi lagbaye, ni yoo ma sọ iye ti awọn elepo yoo ma ta lita epo.


Nibayii, awọn to n ta epo bẹntirol ni yoo ma sọ iye ti wọn ba fẹ ta epo bẹntirol naa loore-koore. O ti le ni oṣu mẹta bayii ti ijọba ti bẹrẹ si ni yọ ọwọ kuro lori iye ti awọn elepo n ta epo ni Naijiria, ti wọn ko si fi kede iye ti wọn yoo ta epo ni Osu Kẹjọ ati Oṣu Kẹsan an, ọdun 2020. Adari ileeṣẹ Petroleum Products Pricing Regulatory Agency, PPPRA,  Abdulkadir Saidu ni lati igba yii lọ, bi awọn eniyan ṣe n ta epo sii ati iye ti wọn ta epo rọbi lagbaye, ni yoo ma sọ iye ti awọn elepo yoo ma ta lita epo. Amọ, o ni ijọba orilẹede Naijiria yoo ri wi pe iye ti wọn ta a, ko kọja agbara awọn ti yoo ra a. ''Owo bentirol yoo lọ soke si lasiko ti ijọba ni ki awọn elepo maa diye le owo epo." Onimọ nipa eto ọrọ aje, Temitọpẹ Kolawole ti salaye ohun ti igbesẹ ijọba tunmọ si fun awọn ọmọ Naijiria.


Amọ, o ni ijọba orilẹede Naijiria yoo ri wi pe iye ti wọn ta a, ko kọja agbara awọn ti yoo ra a. ''Owo bentirol yoo lọ soke si lasiko ti ijọba ni ki awọn elepo maa diye le owo epo." Onimọ nipa eto ọrọ aje, Temitọpẹ Kolawole ti salaye ohun ti igbesẹ ijọba tunmọ si fun awọn ọmọ Naijiria. Kolawọle ni iye ti wọn ba ra a ni yoo ma a sọ iye ti wọn yoo ma a ta, nitori naa iye owo epo bẹntirlo yoo lọ soke si. Amọ, bi igba ba ṣe n lọ, owo epo yoo walẹ si, ti iye ti wọn yoo ma ta a yio si yatọ si ara wọn bi igba ba ṣe n lọ. O fikun wi pe yiyọ ti ijọba yọ owo iranwọ epo naa, yoo mu ibugbooro ba ọrọ aje ni Naijiria. ''


Kolawọle ni iye ti wọn ba ra a ni yoo ma a sọ iye ti wọn yoo ma a ta, nitori naa iye owo epo bẹntirlo yoo lọ soke si. Amọ, bi igba ba ṣe n lọ, owo epo yoo walẹ si, ti iye ti wọn yoo ma ta a yio si yatọ si ara wọn bi igba ba ṣe n lọ. O fikun wi pe yiyọ ti ijọba yọ owo iranwọ epo naa, yoo mu ibugbooro ba ọrọ aje ni Naijiria. '' Íye owo bẹntirol le goke to N250 si N300 lati igba yii lọ'' ‘Apẹẹrẹ ni Sim Card ti a n ra bayii ni ọgọrun naira, amọ nigba ti o kọkọ jade, ẹgbẹrun lọna ọgbọn naira ni wọn n ta." Nitori naa, onimọ nipa eto ọrọ aje ni Naijiria, Temitope Kọlawole wa rọ awọn ọmọ Naijiria, lati bẹrẹ si ni ṣe ipesẹ ounjẹ wọn labẹle nitori ọwọngogo ti yoo gori awọn eroja ounjẹ lasiko yii. Kolawole fikun wi pe, asiko ti ijọba gbe igbesẹ naa ni ko rọrun fun awọn ọmọ Naijiria, nitori ọrọ aje to dẹnukọlẹ ati arun Coronavirus to n ba gbogbo agbaye finra.


Íye owo bẹntirol le goke to N250 si N300 lati igba yii lọ'' ‘Apẹẹrẹ ni Sim Card ti a n ra bayii ni ọgọrun naira, amọ nigba ti o kọkọ jade, ẹgbẹrun lọna ọgbọn naira ni wọn n ta." Nitori naa, onimọ nipa eto ọrọ aje ni Naijiria, Temitope Kọlawole wa rọ awọn ọmọ Naijiria, lati bẹrẹ si ni ṣe ipesẹ ounjẹ wọn labẹle nitori ọwọngogo ti yoo gori awọn eroja ounjẹ lasiko yii. Kolawole fikun wi pe, asiko ti ijọba gbe igbesẹ naa ni ko rọrun fun awọn ọmọ Naijiria, nitori ọrọ aje to dẹnukọlẹ ati arun Coronavirus to n ba gbogbo agbaye finra. Ijọba apapọ lorilẹede Naijiria ti sọ wi pe naira mejilelọgọjọ ti wọn n ta lita epo pẹtiro kan lo kere julọ ni ilẹ Afrika. Minisita fun eto iroyin ati asa, Lai Mohammed lo sọ bẹẹ lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ nilu Abuja. Lai Mohammed ni, bi o tilẹ jẹpe awọn yọ owo iranwọ to wa lori epo, iye ti awọn n ta lo kere julọ ni iwọ oorun ilẹ Afrika.


Ijọba apapọ lorilẹede Naijiria ti sọ wi pe naira mejilelọgọjọ ti wọn n ta lita epo pẹtiro kan lo kere julọ ni ilẹ Afrika. Minisita fun eto iroyin ati asa, Lai Mohammed lo sọ bẹẹ lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ nilu Abuja. Lai Mohammed ni, bi o tilẹ jẹpe awọn yọ owo iranwọ to wa lori epo, iye ti awọn n ta lo kere julọ ni iwọ oorun ilẹ Afrika. O fi iye owo ti wọn n ta a ni awọn orilẹede yii lede bayii; Minisita naa fikun wi pe, ti a ba kuro ni ẹkun iwọ oorun Afrika lọ si awọn orilẹede bii Egypt ati Saudi Arabia, oye ti wọn n ta a ni N211 ati N168. Lai Mohammed ni  iye owo epo yii fihan pe, iye owo ti wọn ta epo bẹntirol ni Naijiria lo ṣi kere ju ni ilẹ Afrika, bi o tilẹ jẹ pe awọn ti yọ owo iranwo kuro lori rẹ. Mohammed ni Naijiria ko ri owo pa wọle mọ bii ti tẹlẹ, nitori naa awọn ko ni le san owo iranwọ lori epo bẹntirol ati mọnamọna mọ.


O fi iye owo ti wọn n ta a ni awọn orilẹede yii lede bayii; Minisita naa fikun wi pe, ti a ba kuro ni ẹkun iwọ oorun Afrika lọ si awọn orilẹede bii Egypt ati Saudi Arabia, oye ti wọn n ta a ni N211 ati N168. Lai Mohammed ni  iye owo epo yii fihan pe, iye owo ti wọn ta epo bẹntirol ni Naijiria lo ṣi kere ju ni ilẹ Afrika, bi o tilẹ jẹ pe awọn ti yọ owo iranwo kuro lori rẹ. Mohammed ni Naijiria ko ri owo pa wọle mọ bii ti tẹlẹ, nitori naa awọn ko ni le san owo iranwọ lori epo bẹntirol ati mọnamọna mọ. Bakan naa lo ni ajọ to n bojuto ọrọ epo bẹntirol ni Naijiria, NNPC gbe jade pe, iye owo to le ni triliọnu mẹwaa naira ni awọn ti na lori owo iranwọ epo lati ọdun 2006 si 2019. Amọ, inú àwọn èèyàn kò dún rárá lásìkò yii tí Ààrẹ Buhari gbé owó lé owó epo àti iná mọ̀nàmọ́ná nigba kannaa, nitori nnkan nira fun awọn eniyan lasiko arun Coronavirus yii. Ijọba Aarẹ Buhari ti ni o pọn dandan fun oun lati gbe igbesẹ to gbe nipa fifi owo le owo epo bentirol ati ina mọnamọna.


Bakan naa lo ni ajọ to n bojuto ọrọ epo bẹntirol ni Naijiria, NNPC gbe jade pe, iye owo to le ni triliọnu mẹwaa naira ni awọn ti na lori owo iranwọ epo lati ọdun 2006 si 2019. Amọ, inú àwọn èèyàn kò dún rárá lásìkò yii tí Ààrẹ Buhari gbé owó lé owó epo àti iná mọ̀nàmọ́ná nigba kannaa, nitori nnkan nira fun awọn eniyan lasiko arun Coronavirus yii. Ijọba Aarẹ Buhari ti ni o pọn dandan fun oun lati gbe igbesẹ to gbe nipa fifi owo le owo epo bentirol ati ina mọnamọna. Ijọba ni eyi ri bẹẹ ki idagbasoke nla lee ba ọrọ aje lorilẹede Naijiria ni. Atẹjade ti oluranlọwọ pataki feto iroyin fun aarẹ Buhari, Mallam Garba Shehu fi lede lo ti salaye idi ti Aarẹ Buhari fi gbe igbesẹ naa. Ijọba ni awọn yọ owo iranwọ to wa lori epo bẹntirol ati awọn ẹka miran, lọna ati le lo owo ori ti awọn eniyan ba san lọna to tọ, yatọ si sise afikun owo epo.


Ijọba ni eyi ri bẹẹ ki idagbasoke nla lee ba ọrọ aje lorilẹede Naijiria ni. Atẹjade ti oluranlọwọ pataki feto iroyin fun aarẹ Buhari, Mallam Garba Shehu fi lede lo ti salaye idi ti Aarẹ Buhari fi gbe igbesẹ naa. Ijọba ni awọn yọ owo iranwọ to wa lori epo bẹntirol ati awọn ẹka miran, lọna ati le lo owo ori ti awọn eniyan ba san lọna to tọ, yatọ si sise afikun owo epo. Atẹjade naa ni yiyọ ti aarẹ yọ owo iranwọ naa yoo fopin si iwa ibajẹ ati iwa jẹgudujẹra, ti awọn kan n ṣe lori owo iranwọ to wa lori epo bẹntirol, ina mọnamọna ati awọn ohun elo to n mu nkan ọgbin gbooro si. ijọba ni oun gbe igbesẹ naa, ki awọn ọlọja yii fun ara wọn gbe owo le awọn ọja yii, lọna ti yoo pe awọn ara ilu. O fikun wi pe awọn ijọba to ti wa tẹlẹ ti gbiyanju lati ṣe eyi, amọ wọn ko ni igboya lati ri wi pe o wa si imuṣẹ.


Atẹjade naa ni yiyọ ti aarẹ yọ owo iranwọ naa yoo fopin si iwa ibajẹ ati iwa jẹgudujẹra, ti awọn kan n ṣe lori owo iranwọ to wa lori epo bẹntirol, ina mọnamọna ati awọn ohun elo to n mu nkan ọgbin gbooro si. ijọba ni oun gbe igbesẹ naa, ki awọn ọlọja yii fun ara wọn gbe owo le awọn ọja yii, lọna ti yoo pe awọn ara ilu. O fikun wi pe awọn ijọba to ti wa tẹlẹ ti gbiyanju lati ṣe eyi, amọ wọn ko ni igboya lati ri wi pe o wa si imuṣẹ. Oluranlọwọ pataki fun naa ni awọn eniyan yoo ranti aarẹ Buhari si rere ni ọjọ iwaju. O ni biotilẹjẹpe o lera fun awọn eniyan lasiko yii, awọn igbesẹ naa pọn dandan lati le mu itẹsiwaju ba orilẹede Naijiria, ati lati le mu ilọsiwaju ba ọrọ aje to dẹnu kọlẹ. Garba Shehu fikun wi pe, nigba ti ẹgbẹ oṣelu APC gba iṣejọba ni ọdun 2015, awọn ṣeleri ati mu igbe aye rọrun fun awọn eniyan, ọdun marun si igba ti awọn wọle, awọn si n n gbe igbesẹ lati mu ohun gbogbo pada si ipo lorilẹede Naijiria.


Oluranlọwọ pataki fun naa ni awọn eniyan yoo ranti aarẹ Buhari si rere ni ọjọ iwaju. O ni biotilẹjẹpe o lera fun awọn eniyan lasiko yii, awọn igbesẹ naa pọn dandan lati le mu itẹsiwaju ba orilẹede Naijiria, ati lati le mu ilọsiwaju ba ọrọ aje to dẹnu kọlẹ. Garba Shehu fikun wi pe, nigba ti ẹgbẹ oṣelu APC gba iṣejọba ni ọdun 2015, awọn ṣeleri ati mu igbe aye rọrun fun awọn eniyan, ọdun marun si igba ti awọn wọle, awọn si n n gbe igbesẹ lati mu ohun gbogbo pada si ipo lorilẹede Naijiria. Bakan naa ni wọn fi lede wi pe, ijọba Aarẹ Buhari nilo ifọwọsowọpọ awọn araalu, ẹgbẹ oṣiṣẹ lorilẹede Naijiria ati awọn ẹgbẹ oṣelu to ku ni Naijiria lati le mu Niajiria de ilẹ ileri. Fuel Price Increase: Ìjọba Buhari ń fi ara ní àwọn èèyàn púpọ̀ jù Awọn eeyan ipinlẹ Ọyọ gbarata lori alekun owo epo bẹntiro Gbogbo awọn eniyan to n lo epo bẹntiro fun iṣẹ oojọ ati igbokegbodo ọkọ ti gbarata lori aleekun ti ijọba mu ba iye ti wọn n ta jala epo kan jakejado orilẹede yii. BBC Yoruba rin kaakiri ilu Ibadan olu ilu ipinlẹ Ọyọ lati ṣe amojuto awọn ayipada to rọ mọ alekun naa.


Bakan naa ni wọn fi lede wi pe, ijọba Aarẹ Buhari nilo ifọwọsowọpọ awọn araalu, ẹgbẹ oṣiṣẹ lorilẹede Naijiria ati awọn ẹgbẹ oṣelu to ku ni Naijiria lati le mu Niajiria de ilẹ ileri. Fuel Price Increase: Ìjọba Buhari ń fi ara ní àwọn èèyàn púpọ̀ jù Awọn eeyan ipinlẹ Ọyọ gbarata lori alekun owo epo bẹntiro Gbogbo awọn eniyan to n lo epo bẹntiro fun iṣẹ oojọ ati igbokegbodo ọkọ ti gbarata lori aleekun ti ijọba mu ba iye ti wọn n ta jala epo kan jakejado orilẹede yii. BBC Yoruba rin kaakiri ilu Ibadan olu ilu ipinlẹ Ọyọ lati ṣe amojuto awọn ayipada to rọ mọ alekun naa. Arabinrin kan ti a ba sọrọ ni agbegbe Orita ṣe alaye wi pe epo ẹgbẹrun kan naira ni oun maa n ra sinu ọkọ tẹlẹri ki ijọba to mu alekun ba owo epo. O tẹsiwaju pe epo ẹgbẹrun kan naira ko le de ibi kankan mọ ninu ọkọ nibayii ti epo ti gbowo lori. Arọwa arabinrin yii si ijọba ni pe ki wọn ja owo epo pada wa silẹ nitori pe o ti pọ ju.


Arabinrin kan ti a ba sọrọ ni agbegbe Orita ṣe alaye wi pe epo ẹgbẹrun kan naira ni oun maa n ra sinu ọkọ tẹlẹri ki ijọba to mu alekun ba owo epo. O tẹsiwaju pe epo ẹgbẹrun kan naira ko le de ibi kankan mọ ninu ọkọ nibayii ti epo ti gbowo lori. Arọwa arabinrin yii si ijọba ni pe ki wọn ja owo epo pada wa silẹ nitori pe o ti pọ ju. O ni, "gbogbo nnkan lo wọn tẹlẹ, Owo ti wọn fi kun epo yoo kan jẹ ki nnkan tun wọn si i ni ti ara yoo si maa ni gbogbo ara ilu." A tun rinrin ajo de agbegbe Tipper Garrage nilu Ibadan: Awakọ ero kan ti o ba wa sọrọ nibẹ fi ẹhonu han wi pe awọn adari orilẹede yii ko nifẹ ara ilu bo ti n wu ko mọ. O ni ti wọn ba ni aanu mẹkunu lọkan ni, wọn ko ni fi kun owo epo rara.


O ni, "gbogbo nnkan lo wọn tẹlẹ, Owo ti wọn fi kun epo yoo kan jẹ ki nnkan tun wọn si i ni ti ara yoo si maa ni gbogbo ara ilu." A tun rinrin ajo de agbegbe Tipper Garrage nilu Ibadan: Awakọ ero kan ti o ba wa sọrọ nibẹ fi ẹhonu han wi pe awọn adari orilẹede yii ko nifẹ ara ilu bo ti n wu ko mọ. O ni ti wọn ba ni aanu mẹkunu lọkan ni, wọn ko ni fi kun owo epo rara. O rawọ ẹbẹ wi pe ki ijọba tun ero rẹ pa. Kini BBC ba bọ ni agbegbe New Garrage? Alamojuto ile epo kan ni agbegbe New Garrage ṣe alaye fun ikọ BBC News Yoruba wi pe ara ko rọ okun - ara ko rọ adiye ni ọrọ aleekun to de ba owo epo. O ni bi awọn ṣe n ta epo ni owọngogo naa n kopa buburu lori eto iṣuna awọn nitori yoo kan ẹbi, ara ati ọrẹ awọn to n ta epo naa.


O rawọ ẹbẹ wi pe ki ijọba tun ero rẹ pa. Kini BBC ba bọ ni agbegbe New Garrage? Alamojuto ile epo kan ni agbegbe New Garrage ṣe alaye fun ikọ BBC News Yoruba wi pe ara ko rọ okun - ara ko rọ adiye ni ọrọ aleekun to de ba owo epo. O ni bi awọn ṣe n ta epo ni owọngogo naa n kopa buburu lori eto iṣuna awọn nitori yoo kan ẹbi, ara ati ọrẹ awọn to n ta epo naa. O tẹsiwaju wi pe epo to wọn ki i ṣe ẹbi awọn onile epo bikoṣe awọn alaṣẹ to n be loke. Awọn to n ta epo bẹntiroo naa tun ba akọroyin BBC sọrọ pe: Ontaja epo mii to ba wa sọrọ ṣe alaye wi pe ọwọ ijọba ni gbogbo rẹ wa nitori ko si ẹni kan to iredi ti ijọba fi gbe igbesẹ naa. O ni awọn kan ṣa dede ji ni awọn gbọ iroyin wi pe owo epo ti sun lọ soke pe iye bayii ni epo tun un ba jade.


O tẹsiwaju wi pe epo to wọn ki i ṣe ẹbi awọn onile epo bikoṣe awọn alaṣẹ to n be loke. Awọn to n ta epo bẹntiroo naa tun ba akọroyin BBC sọrọ pe: Ontaja epo mii to ba wa sọrọ ṣe alaye wi pe ọwọ ijọba ni gbogbo rẹ wa nitori ko si ẹni kan to iredi ti ijọba fi gbe igbesẹ naa. O ni awọn kan ṣa dede ji ni awọn gbọ iroyin wi pe owo epo ti sun lọ soke pe iye bayii ni epo tun un ba jade. O ni, "boya owo dollar lo gbẹnusoke ni o tabi nnkan. Aarin yẹn ko ye wa. Ṣugbọn ẹ mọ pe nnkan ti awa ontaja epo aladani ba ra naa ni a maa ta."


O ni, "boya owo dollar lo gbẹnusoke ni o tabi nnkan. Aarin yẹn ko ye wa. Ṣugbọn ẹ mọ pe nnkan ti awa ontaja epo aladani ba ra naa ni a maa ta." Ki lo kọkọ ṣẹlẹ? Wo ohun tó ń fa àfikún epo lóòrèkóòrè ní Nàìjíríà Èyí ni bí ojú ọjà epo lágbáyé ṣe ń fa àfikún epo lóòrèkóòrè ní Nàìjíríà Kaakiri oju ayelujara ni iroyin ti gbode pe ijọba ti fi owo kun iye owo jala epo bẹntiroo ni Naijiria lọjọru. Ijọba apapọ nipasẹ ileeṣẹ epo rọbi lorilẹede Naijiria, NNPC ti kede afikun owo epo lorilẹede Naijiria leyi to gbe owo ori epo bẹntiro soke sii.


Ki lo kọkọ ṣẹlẹ? Wo ohun tó ń fa àfikún epo lóòrèkóòrè ní Nàìjíríà Èyí ni bí ojú ọjà epo lágbáyé ṣe ń fa àfikún epo lóòrèkóòrè ní Nàìjíríà Kaakiri oju ayelujara ni iroyin ti gbode pe ijọba ti fi owo kun iye owo jala epo bẹntiroo ni Naijiria lọjọru. Ijọba apapọ nipasẹ ileeṣẹ epo rọbi lorilẹede Naijiria, NNPC ti kede afikun owo epo lorilẹede Naijiria leyi to gbe owo ori epo bẹntiro soke sii. Eyi si ti fa ọpọlọpọ awuyewuye laarin awọn ẹgbẹ, ọgba, ileeṣẹ lajọlajọ ati mutumuwa. Amọṣa ki lo n fa afikun epo loorekoore lẹnu ọjọ mẹta yii na? Idahun si eyi wa ninu atẹjade kan eleyii ti ileeṣẹ ijọba apapọ to n ri si idiyele owo epo rọbi lorilẹede Naijiria, (PPPRA) tẹ jade ni Ọgbọn ọjọ, oṣu kẹta ọdun 2020 Ṣugbọn ti o bọ si gbangba iwoju araalu ni ọjọ kẹrin, oṣu karunun, ọdun 2020 yii kan naa eleyii ti wọn pe akọle rẹ ni "Ofin lilo idunadura oju ọja epo lati fi diyele epo bẹntiro t'ọdun 2020".


Eyi si ti fa ọpọlọpọ awuyewuye laarin awọn ẹgbẹ, ọgba, ileeṣẹ lajọlajọ ati mutumuwa. Amọṣa ki lo n fa afikun epo loorekoore lẹnu ọjọ mẹta yii na? Idahun si eyi wa ninu atẹjade kan eleyii ti ileeṣẹ ijọba apapọ to n ri si idiyele owo epo rọbi lorilẹede Naijiria, (PPPRA) tẹ jade ni Ọgbọn ọjọ, oṣu kẹta ọdun 2020 Ṣugbọn ti o bọ si gbangba iwoju araalu ni ọjọ kẹrin, oṣu karunun, ọdun 2020 yii kan naa eleyii ti wọn pe akọle rẹ ni "Ofin lilo idunadura oju ọja epo lati fi diyele epo bẹntiro t'ọdun 2020". Akọwe agba ajọ naa, Abdulkadir Saidu ṣalayekikun ni pa igbeṣe inu fifi owo sori epo. O ni  wi pe ajọ oludiyele owo epo lorilẹ-ede Naijiria yoo maa boju wo bi nnkan ṣe n lọ si lọja epo rọbi lagbaye lati lee ma fun ajọ elepo rọbi lorilẹede Naijiria, NNPC atawọn ontaja epo ni amọran loṣooṣu lori ibi ti owo ori epo de duro Pẹlu eleyi, o fihan pe awọn alagbata epo ni anfani bayii lati diye le ori epo bẹntiro ki wọn si lee taa ju iye ti ajọ PPPRA ba gbe kalẹ lọ. Eyi fihan pe ohun ti awọn oniṣowṣo epo ba ra ni ọja epo agbaye ni wọn yoo fi ṣe odiwọn iye ti wọn yoo taa lọja abẹle fun awọn ọmọ orilẹede Naijiria.


Akọwe agba ajọ naa, Abdulkadir Saidu ṣalayekikun ni pa igbeṣe inu fifi owo sori epo. O ni  wi pe ajọ oludiyele owo epo lorilẹ-ede Naijiria yoo maa boju wo bi nnkan ṣe n lọ si lọja epo rọbi lagbaye lati lee ma fun ajọ elepo rọbi lorilẹede Naijiria, NNPC atawọn ontaja epo ni amọran loṣooṣu lori ibi ti owo ori epo de duro Pẹlu eleyi, o fihan pe awọn alagbata epo ni anfani bayii lati diye le ori epo bẹntiro ki wọn si lee taa ju iye ti ajọ PPPRA ba gbe kalẹ lọ. Eyi fihan pe ohun ti awọn oniṣowṣo epo ba ra ni ọja epo agbaye ni wọn yoo fi ṣe odiwọn iye ti wọn yoo taa lọja abẹle fun awọn ọmọ orilẹede Naijiria. Idi niyi ti owo ori epo fi n wa soke-wasilẹ lẹnu ọjọ mẹta yii nitori segesege to n waye lori owo epo lọja agbaye. Ijọba apapọ n kede afikun owo epo bẹntiro lẹyin ọjọ kan ti wọn kede ẹkunwo owo ina mọnamọna jakejado orilẹede Naijiria. Lati jọru ti iroyin afikun yii si ti jade lawọn eeyan lẹkajẹka gbogbo lawujọ si ti n fi ero wọn han lori rẹ.


Idi niyi ti owo ori epo fi n wa soke-wasilẹ lẹnu ọjọ mẹta yii nitori segesege to n waye lori owo epo lọja agbaye. Ijọba apapọ n kede afikun owo epo bẹntiro lẹyin ọjọ kan ti wọn kede ẹkunwo owo ina mọnamọna jakejado orilẹede Naijiria. Lati jọru ti iroyin afikun yii si ti jade lawọn eeyan lẹkajẹka gbogbo lawujọ si ti n fi ero wọn han lori rẹ. Ninu ọrọ tirẹ, ẹgbẹ awọn oludaleeṣẹ silẹ lorilẹede Naijiria,, MAN ṣalaye pe igbesẹ naa yoo mu inira ba awọn ileeṣẹ kerejekereje to ṣẹṣẹ n gbimọran ati ri ẹsẹ walẹ. Ijọba apapọ nipasẹ ileeṣẹ epo rọbi lorilẹ-ede Naijiria, NNPC ti kede afikun owo epo ni Naijiria leyi to gbe owo ori epo bẹntiro soke sii. Bi ọrọ ṣe n lọ bayii, o ṣeeṣe ko jẹ pe naira mejilelọgọta ni wọn yoo pada naa taa nitori ohun ti alaga awọn agbepo lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria, Dele Tajudeen sọ fawọn akọroyin kan ni wi pe iye ti awọn yoo maa ta epo niyen niori pe ijọba pẹlu ti gbe owo sisan ni ibdu igbepo gbogbo ti di naira mọkanlelaadọta, (N151.56).


Ninu ọrọ tirẹ, ẹgbẹ awọn oludaleeṣẹ silẹ lorilẹede Naijiria,, MAN ṣalaye pe igbesẹ naa yoo mu inira ba awọn ileeṣẹ kerejekereje to ṣẹṣẹ n gbimọran ati ri ẹsẹ walẹ. Ijọba apapọ nipasẹ ileeṣẹ epo rọbi lorilẹ-ede Naijiria, NNPC ti kede afikun owo epo ni Naijiria leyi to gbe owo ori epo bẹntiro soke sii. Bi ọrọ ṣe n lọ bayii, o ṣeeṣe ko jẹ pe naira mejilelọgọta ni wọn yoo pada naa taa nitori ohun ti alaga awọn agbepo lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria, Dele Tajudeen sọ fawọn akọroyin kan ni wi pe iye ti awọn yoo maa ta epo niyen niori pe ijọba pẹlu ti gbe owo sisan ni ibdu igbepo gbogbo ti di naira mọkanlelaadọta, (N151.56). Awọn MAN ni ohun to yẹ ki ijọba o ṣe ni lati rii pe ina ọba duro deede lati mu ki awọn eeyan o dẹkun rirọgbọku le epo. Ninu ọrọ tirẹ, ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ lorilẹede Naijiria NLC ṣalaye pe n ṣe ni ijọba n mu awọn ọmọ Naijiria ni suẹgbẹ pẹlu igbesẹ naa. "Igba kẹta ree laarin oṣu mẹta.


Awọn MAN ni ohun to yẹ ki ijọba o ṣe ni lati rii pe ina ọba duro deede lati mu ki awọn eeyan o dẹkun rirọgbọku le epo. Ninu ọrọ tirẹ, ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ lorilẹede Naijiria NLC ṣalaye pe n ṣe ni ijọba n mu awọn ọmọ Naijiria ni suẹgbẹ pẹlu igbesẹ naa. "Igba kẹta ree laarin oṣu mẹta. lana ode yii (Ọjọ Iṣẹgun) ni wọn ṣẹṣẹ bu owo le owo ina mọnamọna o." NLC ni awọn kọ afikun owo epo yii nitori ara n ni awọn ara ilu Ẹgbẹ alagbata epo aladani lorileede Naijiria IPMAN ti paṣẹ ki awọn ọmọ ẹgbẹ wọn jakejado Naijiria maa ta jala epo kan ni naira mejilelọgọjọ. Afikun ti wọn kede ọhun yoo wa jẹ lati naira márùndínláàdọ́jọ (N145) lita kan ti o wa tẹlẹ si iye tuntun yi.


lana ode yii (Ọjọ Iṣẹgun) ni wọn ṣẹṣẹ bu owo le owo ina mọnamọna o." NLC ni awọn kọ afikun owo epo yii nitori ara n ni awọn ara ilu Ẹgbẹ alagbata epo aladani lorileede Naijiria IPMAN ti paṣẹ ki awọn ọmọ ẹgbẹ wọn jakejado Naijiria maa ta jala epo kan ni naira mejilelọgọjọ. Afikun ti wọn kede ọhun yoo wa jẹ lati naira márùndínláàdọ́jọ (N145) lita kan ti o wa tẹlẹ si iye tuntun yi. Ninu alaye rẹ Alhaji Bashir Dan Malam to jẹ alaga IPMAN ni Kano sọ pe iye yi di dandan ki awọn baa le ri owo tawọn naa yọ lẹyin gbogbo isiro to ba iye owo epo de. Bẹẹ lo ni igbesẹ ijọba to sọ iye owo epo bẹntiroo di Naira mọkanlelaadọjọ lo mu ki awọn naa fi owo kun. Igba ẹlẹẹkẹta ree ti ijọba Naijiria yoo fi owo kun owo bẹntiroo lẹnu oṣu meloo sẹyin.


Ninu alaye rẹ Alhaji Bashir Dan Malam to jẹ alaga IPMAN ni Kano sọ pe iye yi di dandan ki awọn baa le ri owo tawọn naa yọ lẹyin gbogbo isiro to ba iye owo epo de. Bẹẹ lo ni igbesẹ ijọba to sọ iye owo epo bẹntiroo di Naira mọkanlelaadọjọ lo mu ki awọn naa fi owo kun. Igba ẹlẹẹkẹta ree ti ijọba Naijiria yoo fi owo kun owo bẹntiroo lẹnu oṣu meloo sẹyin. Ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic party ti kesi ijọba Naijiria labẹ Aarẹ Muhammadu Buhari lati da owo jala bẹntiroo ati ina mọnamọna ti wọn lekun pada walẹ ni kiakia. Akọwe ipolongo ẹgbẹ naa Kola Ologbọndiyan lo fi ọrọ yi sita loju opo Twitter lọjọru. Ologbondiyan ni o jẹ iyalẹnu pe ijọba APC le gbe iru igbesẹ yi lasiko ti ara n ni awọn ọmọ Naijiria to si kesi ile aṣofin Naijiria lati da si ọrọ naa.


Ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic party ti kesi ijọba Naijiria labẹ Aarẹ Muhammadu Buhari lati da owo jala bẹntiroo ati ina mọnamọna ti wọn lekun pada walẹ ni kiakia. Akọwe ipolongo ẹgbẹ naa Kola Ologbọndiyan lo fi ọrọ yi sita loju opo Twitter lọjọru. Ologbondiyan ni o jẹ iyalẹnu pe ijọba APC le gbe iru igbesẹ yi lasiko ti ara n ni awọn ọmọ Naijiria to si kesi ile aṣofin Naijiria lati da si ọrọ naa. Ẹwẹ, Ayodele Fayose to figba kan jẹ Gomina ipinlẹ Ekirti naa ti bẹnu at lu ẹkunwo owo jala epo ti ijọba Naijiria kede. O sọ ọrọ yi loju opo Twitter rẹ .O ni ohun ti kilọ fawọn ọmọ Naijiria paapa awọn to kopa ninu iwọde lati tako ijọba PDP nigba ti wọn fi owo kun owo epo bẹntiroo Awọn ọmọ Naijiria ti n ke irora lori bi iroyin ṣe gbode pe alekun ti ba iye owo ti wọn yoo maa san lati fi ra jala epo bẹntiroo.Àìní sí iná mọ̀nàmọ́ná ní Eko ló ń kọ áwọn èèyàn lóminú Ti iroyin naa ba jẹ́ ootọ, o kere tan ekunwo epo bẹntiroo lati naira marundinlaadọjọ si naira mọkanlelaadọjọ,₦151.56k, ni awọn ọmọ Naijiria yoo bẹrẹ si ni lo nibẹrẹ oṣu Kẹsan an, ọdun 2020. Ikede yi ti ọpọ ileeṣẹ iroyin ni Naijiria ti gbe lọjọru jẹ eyi ti BBC ko ti ribi fidi rẹ mulẹ.


Ẹwẹ, Ayodele Fayose to figba kan jẹ Gomina ipinlẹ Ekirti naa ti bẹnu at lu ẹkunwo owo jala epo ti ijọba Naijiria kede. O sọ ọrọ yi loju opo Twitter rẹ .O ni ohun ti kilọ fawọn ọmọ Naijiria paapa awọn to kopa ninu iwọde lati tako ijọba PDP nigba ti wọn fi owo kun owo epo bẹntiroo Awọn ọmọ Naijiria ti n ke irora lori bi iroyin ṣe gbode pe alekun ti ba iye owo ti wọn yoo maa san lati fi ra jala epo bẹntiroo.Àìní sí iná mọ̀nàmọ́ná ní Eko ló ń kọ áwọn èèyàn lóminú Ti iroyin naa ba jẹ́ ootọ, o kere tan ekunwo epo bẹntiroo lati naira marundinlaadọjọ si naira mọkanlelaadọjọ,₦151.56k, ni awọn ọmọ Naijiria yoo bẹrẹ si ni lo nibẹrẹ oṣu Kẹsan an, ọdun 2020. Ikede yi ti ọpọ ileeṣẹ iroyin ni Naijiria ti gbe lọjọru jẹ eyi ti BBC ko ti ribi fidi rẹ mulẹ. Ṣugbọn awọn eeyan Naijiria ko tilẹ jẹ ki iroyin naa balẹ ki wọn to ma lọgun pe ẹkunwo yi yoo mu inira ba ara ilu. Kini iroyin naa sọ ati pe bawo lo ṣe bẹrẹ? Iwe tawọn akọroyin n lo lati fi kin ọrọ lẹyin nipa alekun yi ni wọn sọ pe o wa lati ọdọ arakunrin kan ti o n ṣiṣẹ pẹlu PPMC ọgbẹni D.O Abalaka.


Ṣugbọn awọn eeyan Naijiria ko tilẹ jẹ ki iroyin naa balẹ ki wọn to ma lọgun pe ẹkunwo yi yoo mu inira ba ara ilu. Kini iroyin naa sọ ati pe bawo lo ṣe bẹrẹ? Iwe tawọn akọroyin n lo lati fi kin ọrọ lẹyin nipa alekun yi ni wọn sọ pe o wa lati ọdọ arakunrin kan ti o n ṣiṣẹ pẹlu PPMC ọgbẹni D.O Abalaka. Gbogbo igbinyanju BBC lati ba awọn alakoso PPMC sọrọ nipa ikede yi ko ti seso re. Ni kete ti a ba ri aridaju ọrọ yi fi mulẹ, a o jẹ ki ẹ gbọ. Ijọba ti kede ẹkunwo epo bẹntiro lati ọgọrun un nairia le ni naira mọkanlelogun àbọ̀ (N121.50)  si naira mẹtalelogóje  le ni ọgọrin kọ́bọ̀(N 143.80).


Gbogbo igbinyanju BBC lati ba awọn alakoso PPMC sọrọ nipa ikede yi ko ti seso re. Ni kete ti a ba ri aridaju ọrọ yi fi mulẹ, a o jẹ ki ẹ gbọ. Ijọba ti kede ẹkunwo epo bẹntiro lati ọgọrun un nairia le ni naira mọkanlelogun àbọ̀ (N121.50)  si naira mẹtalelogóje  le ni ọgọrin kọ́bọ̀(N 143.80). Ajọ PPPRA to n ṣamojuto owo epo rọbi lo ṣe ikede naa ninu atẹjade kan to fi sita lọ́sàn Ọjọrun. Àjọ náà ni "lẹ́yìn àgbéyẹ̀wò kíkún àti nǹkan ti ọjà epo bẹtiróò ń sọ lágbàyé nínú oṣù kẹfa, àwọn ṣe àmójútó ìyé tó to gbé epo jáde tí ẹnikẹni kò sì ni pàdánì owó" "Nítorí náà, a rọ àwọn ilé epo láti máa ta jálá epò bẹtiróò ní ogóje náìrà sí náírà mẹ́tàlélógóje ó lé ọgọ́rin kọ́bọ̀, fún oṣù keje ọdún 2020." A rọ gbogbo àwọn ilé epo aládani kí wọ́n ta ọjà wọ́n ni gbèdéke iye ti PPPRA pè é. Ẹgbẹ́ àwọn aladani tó n ta epo bẹtiró ní Nàìjíríà (IPMAN) ti sàlàyé pé, gbogbo ìlànà ti ìjọba là sílẹ̀ ni àwọ́n ń tẹ̀lé nípa títa epo bẹtiró.


Ajọ PPPRA to n ṣamojuto owo epo rọbi lo ṣe ikede naa ninu atẹjade kan to fi sita lọ́sàn Ọjọrun. Àjọ náà ni "lẹ́yìn àgbéyẹ̀wò kíkún àti nǹkan ti ọjà epo bẹtiróò ń sọ lágbàyé nínú oṣù kẹfa, àwọn ṣe àmójútó ìyé tó to gbé epo jáde tí ẹnikẹni kò sì ni pàdánì owó" "Nítorí náà, a rọ àwọn ilé epo láti máa ta jálá epò bẹtiróò ní ogóje náìrà sí náírà mẹ́tàlélógóje ó lé ọgọ́rin kọ́bọ̀, fún oṣù keje ọdún 2020." A rọ gbogbo àwọn ilé epo aládani kí wọ́n ta ọjà wọ́n ni gbèdéke iye ti PPPRA pè é. Ẹgbẹ́ àwọn aladani tó n ta epo bẹtiró ní Nàìjíríà (IPMAN) ti sàlàyé pé, gbogbo ìlànà ti ìjọba là sílẹ̀ ni àwọ́n ń tẹ̀lé nípa títa epo bẹtiró. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ, ààrẹ ẹgbẹ́ IPMAN ní Nàìjíríà Chinedu Okoronkwo sàlàyé pé, ẹ̀dínwó epo látọ̀dọ̀ ìjọba tí kásẹ̀ nílẹ̀, síbẹ̀ àjọ tó n rí si iye owó ti wọ́n n ta epo lábẹle náà n fi gbédéke iye tí ilé epo aladáni gbọdọ̀ ta epo síta. Ó ní gbogbo ọmọ ẹgbẹ́ ló ń tẹ̀lé àṣẹ́ ijọba nípa títà á ni ìye ti ijọba sọ, tí àwọn míràn tilẹ̀ ń tà á ni ìye tó tún kéré jù bẹ́ẹ̀ lọ. Okoronkwo ní ọ̀pọ̀ ló ń fi náírà méjì, mẹ́ta tà á nítorí wọ́n fẹ́ padà lọ ra òmíràn lásìkò, kí wọ́n sì pa owó wọ́n kí wọn sì kó èrè wọ́n jọ.


Nínú ọ̀rọ̀ rẹ, ààrẹ ẹgbẹ́ IPMAN ní Nàìjíríà Chinedu Okoronkwo sàlàyé pé, ẹ̀dínwó epo látọ̀dọ̀ ìjọba tí kásẹ̀ nílẹ̀, síbẹ̀ àjọ tó n rí si iye owó ti wọ́n n ta epo lábẹle náà n fi gbédéke iye tí ilé epo aladáni gbọdọ̀ ta epo síta. Ó ní gbogbo ọmọ ẹgbẹ́ ló ń tẹ̀lé àṣẹ́ ijọba nípa títà á ni ìye ti ijọba sọ, tí àwọn míràn tilẹ̀ ń tà á ni ìye tó tún kéré jù bẹ́ẹ̀ lọ. Okoronkwo ní ọ̀pọ̀ ló ń fi náírà méjì, mẹ́ta tà á nítorí wọ́n fẹ́ padà lọ ra òmíràn lásìkò, kí wọ́n sì pa owó wọ́n kí wọn sì kó èrè wọ́n jọ. Nígbà ti BBC Yoruba beere lórí ìdí tí àwọn alagbata míràn fí n ta jálá epo kan ní náírà márùndínláàdójé, nígbà tí ìjọba ni kí wọ́n máa tà á ni náírà mọ́kànlélọ́gọ́fà àbọ̀, Okonkwo sọ pé àsìkò péréte náà ló kù tí irú wọ́n kò fì ni lé ṣe bẹ́ẹ̀ mọ nítorí tí ará ìlú bá rí ibi ti epó ti dínwó, wọ́n kò ni lọ sí ibi ti ó ti wọ́n. Naira mọ́kàndínlọ́gọ́fà ní àwọn ilé epo míràn ń tà á ní ìpínlẹ̀ Porthacourt, sùgbọ́n láìpẹ́ nǹkan ti olúkúlùkù bá rà, ni wọ́n ó tà, ẹni tó bá sì rà ọjà ọ̀wọ́n, náà ni yóò wá bí yóò ṣe tà á. Kíní ìtúmọ owó ìrànwọ lórí epo (Fuel Subsidy) tí ìjọba yọ báyìí Ǹkan tí o túmọ sí náà ni pé, ètò ọ̀rọ̀ ajé Nàìjíríà ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ní, nítóri àsìkò yìí ní àwọn ojúlówó onísòwò epo yóò ṣẹ̀ṣẹ̀ rí tajé ṣe. Okonkwo sàlàyé pé, sáájú àsìkò yìí, àwọn ti kò ṣòwò epo máa ń gbà owó ìrànwọ́ ìjọba lọ́nà àìtọ́, sùgbọ́n nísìnyí kò ni sí gbogbo ìyẹn  mọ́.


Nígbà ti BBC Yoruba beere lórí ìdí tí àwọn alagbata míràn fí n ta jálá epo kan ní náírà márùndínláàdójé, nígbà tí ìjọba ni kí wọ́n máa tà á ni náírà mọ́kànlélọ́gọ́fà àbọ̀, Okonkwo sọ pé àsìkò péréte náà ló kù tí irú wọ́n kò fì ni lé ṣe bẹ́ẹ̀ mọ nítorí tí ará ìlú bá rí ibi ti epó ti dínwó, wọ́n kò ni lọ sí ibi ti ó ti wọ́n. Naira mọ́kàndínlọ́gọ́fà ní àwọn ilé epo míràn ń tà á ní ìpínlẹ̀ Porthacourt, sùgbọ́n láìpẹ́ nǹkan ti olúkúlùkù bá rà, ni wọ́n ó tà, ẹni tó bá sì rà ọjà ọ̀wọ́n, náà ni yóò wá bí yóò ṣe tà á. Kíní ìtúmọ owó ìrànwọ lórí epo (Fuel Subsidy) tí ìjọba yọ báyìí Ǹkan tí o túmọ sí náà ni pé, ètò ọ̀rọ̀ ajé Nàìjíríà ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ní, nítóri àsìkò yìí ní àwọn ojúlówó onísòwò epo yóò ṣẹ̀ṣẹ̀ rí tajé ṣe. Okonkwo sàlàyé pé, sáájú àsìkò yìí, àwọn ti kò ṣòwò epo máa ń gbà owó ìrànwọ́ ìjọba lọ́nà àìtọ́, sùgbọ́n nísìnyí kò ni sí gbogbo ìyẹn  mọ́. O fí kún-un pé, gbogbo àwọn ibi ti wọ́n tí n fọ epo lórílède Nàìjíríà náà yóò le ṣiṣẹ́, èyí yóò sì mú àdíkù báa ìbéèrè fún níná owó dọla nígbàgbogbo, nítórí pé èyí gàn ló n kóba ètò ọ̀rọ̀ ajé Nàìjíríà. Ó ní tí eyí bá wáye ǹkan yóò túbọ̀ rọrùn ni Nàìjíríà ní. Sáájú ni àjọ PPPRA ti sọ pé oṣooṣù ni àwọn yóò maa kéde iyé ti wọ́n yóò ma tepo lábẹ́lé ni Naijiria.


O fí kún-un pé, gbogbo àwọn ibi ti wọ́n tí n fọ epo lórílède Nàìjíríà náà yóò le ṣiṣẹ́, èyí yóò sì mú àdíkù báa ìbéèrè fún níná owó dọla nígbàgbogbo, nítórí pé èyí gàn ló n kóba ètò ọ̀rọ̀ ajé Nàìjíríà. Ó ní tí eyí bá wáye ǹkan yóò túbọ̀ rọrùn ni Nàìjíríà ní. Sáájú ni àjọ PPPRA ti sọ pé oṣooṣù ni àwọn yóò maa kéde iyé ti wọ́n yóò ma tepo lábẹ́lé ni Naijiria. Láti inú oṣù kẹta tí owó epo ti jáwálẹ̀ lágbàyé ni PPPRA ti bẹ̀rẹ̀ ìgbésẹ̀ tuntun yìí ti àwọn ilé epo aládàni míràn sì ketí ọ̀gbọin sí ikéde olóṣooṣù náà. Epo bẹntiró ti di N121.50 ní Nàìjíríà báyìí- Àjọ PPPRA Fuel Price: Àjọ PPPRA epo bẹntiró ti di N121.50 ní Nàìjíríà báyìí Ijọba ti kede ẹkunwo epo bẹntiro lati ọgọrun un nairia le ni naira mẹtalelogun aabọ(N123.50)  si ọgọrun un nairia le ni naira mókanlelogun aabọ(N121.50). Ajọ PPPRA to n ṣamojuto owo epo rọbi lo ṣe ikede naa ninu atẹjade kan to fi sita.


Láti inú oṣù kẹta tí owó epo ti jáwálẹ̀ lágbàyé ni PPPRA ti bẹ̀rẹ̀ ìgbésẹ̀ tuntun yìí ti àwọn ilé epo aládàni míràn sì ketí ọ̀gbọin sí ikéde olóṣooṣù náà. Epo bẹntiró ti di N121.50 ní Nàìjíríà báyìí- Àjọ PPPRA Fuel Price: Àjọ PPPRA epo bẹntiró ti di N121.50 ní Nàìjíríà báyìí Ijọba ti kede ẹkunwo epo bẹntiro lati ọgọrun un nairia le ni naira mẹtalelogun aabọ(N123.50)  si ọgọrun un nairia le ni naira mókanlelogun aabọ(N121.50). Ajọ PPPRA to n ṣamojuto owo epo rọbi lo ṣe ikede naa ninu atẹjade kan to fi sita. Ajọ PPPRA ṣalaye ninu atẹjade naa wi ẹdinwo epo bẹntiro naa wa ni ibamu pẹlu idasilẹ ṣiṣe ayẹwo owo epo rọbi oṣu kẹta ọdun yii. Bi owo epo rọbi ṣe walẹ lọja agbaye lo jẹ ki adinku ba owo tawọn alagbata epo fi n gbepo wọ Naijiria lati oṣu kẹta ọdun 2020 nitori ajakalẹ aarun coronavirus. Ijọba ti kọkọ ṣe edinwo epo bẹntiro lati naira marunlelogoje si naira marunlelọgọfa lọjọ kejilogun oṣu kẹta.


Ajọ PPPRA ṣalaye ninu atẹjade naa wi ẹdinwo epo bẹntiro naa wa ni ibamu pẹlu idasilẹ ṣiṣe ayẹwo owo epo rọbi oṣu kẹta ọdun yii. Bi owo epo rọbi ṣe walẹ lọja agbaye lo jẹ ki adinku ba owo tawọn alagbata epo fi n gbepo wọ Naijiria lati oṣu kẹta ọdun 2020 nitori ajakalẹ aarun coronavirus. Ijọba ti kọkọ ṣe edinwo epo bẹntiro lati naira marunlelogoje si naira marunlelọgọfa lọjọ kejilogun oṣu kẹta. Lati oṣu kẹta naa ni ijọba ti sọ pe loṣooṣu ni ajọ PPPRA yoo maa ṣe ayẹwo owo epo bẹntiro ni Naijiria. Ẹ̀dínwó epo bẹntíró tí NNPC kéde kò kan ará ìlú Ọ̀pọ̀ ọmọ Nàìjíríà ló ti gbàlù gbájó lẹ́yìn ti wọ́n gbọ́ ìkéde pé ilé iṣẹ́ to n rí si epo rọ̀ọ̀bì ni Nàìjíríà (NNPC) tí mú àdínkù bá owó epo rọ̀ọ̀bì. Sùgbọ́n oo àlàyé láti ẹnu olùdarí ìjáde àti ìwọlé epo nínú ẹgbẹ́  IPMAN to tún jẹ́ akọ̀wé ẹgbẹ́ náà tẹlẹ̀ Mike Osatuyi,  sàlàyé pé, èdinwó náà ko tii sí fún ará ilú.


Lati oṣu kẹta naa ni ijọba ti sọ pe loṣooṣu ni ajọ PPPRA yoo maa ṣe ayẹwo owo epo bẹntiro ni Naijiria. Ẹ̀dínwó epo bẹntíró tí NNPC kéde kò kan ará ìlú Ọ̀pọ̀ ọmọ Nàìjíríà ló ti gbàlù gbájó lẹ́yìn ti wọ́n gbọ́ ìkéde pé ilé iṣẹ́ to n rí si epo rọ̀ọ̀bì ni Nàìjíríà (NNPC) tí mú àdínkù bá owó epo rọ̀ọ̀bì. Sùgbọ́n oo àlàyé láti ẹnu olùdarí ìjáde àti ìwọlé epo nínú ẹgbẹ́  IPMAN to tún jẹ́ akọ̀wé ẹgbẹ́ náà tẹlẹ̀ Mike Osatuyi,  sàlàyé pé, èdinwó náà ko tii sí fún ará ilú. O ní gẹ́gẹ́ bi àjọ NNPC ṣe ti kéde láti ìgbà tí ọ̀rọ̀ epó bẹntiro tí n já wálẹ̀ l'Ágbàyé pé oṣooṣù ni àwọn yóò ma sọ iye ti àwọn ará ilú yóò maa ra epo. Osatuyi ni lóòyọ́ ni wọ́n kéde, sùgbọ́n lẹ́yìn ìkéde wọ́n ó yẹ ki àjọ PPMC náà fi ikéde tirẹ̀ sita láti mọ iyé ti o tọ́ fún ará ilú láti maa ràá. "Ọ̀rọ̀ epo kìí ṣe bi iṣu àti ata lọ́ja, wọ́n maa n pé olúkúlúkù láti wá gbé epo ni, iyé ti ẹni náà ba si báa ni yóò ràá, nítori náà iye ti olúkúlúkò yóò si taa yoo yàtọ̀ si ara wọ́n" Ẹkúnrẹ́rẹ́ àlàyé Mike Osatuyi rèé Ìjọba dín owó epo bẹntiró sí N108 Fuel price: Ìjọba dín owó epo bẹntiró láwọn ibùdó ìjápo (depot) sí N108 láti N113 Ijọba apapọ orilẹede Naijiria ti kede adinku owo epo bẹntiro kuro ni naira mẹtalelaadọfa naira to wa tẹlẹ si naira mejidinlaadọfa naira gẹgẹ bi iye ti wọn yoo maa ta jala epo lawọn ibudo igbepo gbogbo lorilẹede Naijiria.


O ní gẹ́gẹ́ bi àjọ NNPC ṣe ti kéde láti ìgbà tí ọ̀rọ̀ epó bẹntiro tí n já wálẹ̀ l'Ágbàyé pé oṣooṣù ni àwọn yóò ma sọ iye ti àwọn ará ilú yóò maa ra epo. Osatuyi ni lóòyọ́ ni wọ́n kéde, sùgbọ́n lẹ́yìn ìkéde wọ́n ó yẹ ki àjọ PPMC náà fi ikéde tirẹ̀ sita láti mọ iyé ti o tọ́ fún ará ilú láti maa ràá. "Ọ̀rọ̀ epo kìí ṣe bi iṣu àti ata lọ́ja, wọ́n maa n pé olúkúlúkù láti wá gbé epo ni, iyé ti ẹni náà ba si báa ni yóò ràá, nítori náà iye ti olúkúlúkò yóò si taa yoo yàtọ̀ si ara wọ́n" Ẹkúnrẹ́rẹ́ àlàyé Mike Osatuyi rèé Ìjọba dín owó epo bẹntiró sí N108 Fuel price: Ìjọba dín owó epo bẹntiró láwọn ibùdó ìjápo (depot) sí N108 láti N113 Ijọba apapọ orilẹede Naijiria ti kede adinku owo epo bẹntiro kuro ni naira mẹtalelaadọfa naira to wa tẹlẹ si naira mejidinlaadọfa naira gẹgẹ bi iye ti wọn yoo maa ta jala epo lawọn ibudo igbepo gbogbo lorilẹede Naijiria. Atẹjade kan ti ileeṣẹ to n ri si karakata owo epo lorilẹede Naijiria, PPMC fi sita ṣalaye pe igbesẹ naa wa lati tubọ mu ki ọja rẹ tubọ ta si ni ibamu pẹlu aṣẹ ajs to n ri si idiyele owo epo lorilẹede Naijiria, PPPRA gbe kalẹ lori iye ti wọn yoo maa ta epo lorilẹede Naijiria. Ọgbẹni Musa Lawan, oludari agba ileeṣẹ to n ri si idunadura epo lorilẹede Naijiria, PPMC, ti atẹjade naa kede o fi ọrọ naa sita nio igbesẹ adinku owo epo lawọn ibudo ijapo gbogbo naa yoo mu ki wọn lee tete ta omilẹgbẹ biliọnu jala epo ti waọn ni kaakiri aka wọn sita lowo ti ko ga ju ara rọ fawọn onibara rẹ. O fi kun pe lẹyin ti wọn fojuwo bi oju ọjọ ṣe ri lọja epo ni wọn fi gbe ẹdinwo naa kalẹ.


Atẹjade kan ti ileeṣẹ to n ri si karakata owo epo lorilẹede Naijiria, PPMC fi sita ṣalaye pe igbesẹ naa wa lati tubọ mu ki ọja rẹ tubọ ta si ni ibamu pẹlu aṣẹ ajs to n ri si idiyele owo epo lorilẹede Naijiria, PPPRA gbe kalẹ lori iye ti wọn yoo maa ta epo lorilẹede Naijiria. Ọgbẹni Musa Lawan, oludari agba ileeṣẹ to n ri si idunadura epo lorilẹede Naijiria, PPMC, ti atẹjade naa kede o fi ọrọ naa sita nio igbesẹ adinku owo epo lawọn ibudo ijapo gbogbo naa yoo mu ki wọn lee tete ta omilẹgbẹ biliọnu jala epo ti waọn ni kaakiri aka wọn sita lowo ti ko ga ju ara rọ fawọn onibara rẹ. O fi kun pe lẹyin ti wọn fojuwo bi oju ọjọ ṣe ri lọja epo ni wọn fi gbe ẹdinwo naa kalẹ. Amọṣa, ẹdinwo tuntun yii ko kan epo disu. Iroyin lati Abuja, to jẹ Olu ilu orilẹede Naijiria ti fi han pe sunkẹrẹ fakẹrẹ ọkọ to waye nibẹ ko ṣẹyin iṣẹ takuntakun awọn agbofinro lati ri pe awọn eeyan tẹlẹ ilana ti ijọba gbe kalẹ lasiko yi. Ọpọ awọn eeyan to n kọja lati ipinlẹ Nasarawa to wa lẹba ilu Abuja ni ko raye kọja, ni bi awọn agbofinro ọhun ṣe n da awọn ti ko ba wọ ibomu pada lẹnu ibode ilu naa.


Amọṣa, ẹdinwo tuntun yii ko kan epo disu. Iroyin lati Abuja, to jẹ Olu ilu orilẹede Naijiria ti fi han pe sunkẹrẹ fakẹrẹ ọkọ to waye nibẹ ko ṣẹyin iṣẹ takuntakun awọn agbofinro lati ri pe awọn eeyan tẹlẹ ilana ti ijọba gbe kalẹ lasiko yi. Ọpọ awọn eeyan to n kọja lati ipinlẹ Nasarawa to wa lẹba ilu Abuja ni ko raye kọja, ni bi awọn agbofinro ọhun ṣe n da awọn ti ko ba wọ ibomu pada lẹnu ibode ilu naa. Iroyin ni wamuwamu ni awọn ọmọ ologun, awọn oṣiṣẹ abo ararẹni labo ilu, NSCDC ati ajọ to n risi igboke gbodo ọkọ, FRSC ro lẹnu ibode ọhun. Bi wọn ṣe n ṣayẹwo gbogbo awọn to ba fẹ kọja naa ni wọn n da ẹnikẹni ti ko ba wọ ibomu pada, tabi ki irufẹ ẹni bẹ jẹ bulala. Ayẹwo ti awọn agbofinro naa n ṣe ti fa sunkẹrẹ fakẹrẹ ọkọ, ti ko si dun mọ awọn eeyan naa ninu nitori wọn ni awọn mii ma n lo wakati mẹrin lojukan.


Iroyin ni wamuwamu ni awọn ọmọ ologun, awọn oṣiṣẹ abo ararẹni labo ilu, NSCDC ati ajọ to n risi igboke gbodo ọkọ, FRSC ro lẹnu ibode ọhun. Bi wọn ṣe n ṣayẹwo gbogbo awọn to ba fẹ kọja naa ni wọn n da ẹnikẹni ti ko ba wọ ibomu pada, tabi ki irufẹ ẹni bẹ jẹ bulala. Ayẹwo ti awọn agbofinro naa n ṣe ti fa sunkẹrẹ fakẹrẹ ọkọ, ti ko si dun mọ awọn eeyan naa ninu nitori wọn ni awọn mii ma n lo wakati mẹrin lojukan. Ṣaaju ni minisita olu ilu naa ti sọ fun awọn olugbe agbegbe bi Nyanya lati joko sile wọn, ṣugbọn ọpọ ninu awọn eeyan ọhun sọ pe wọn ni lati jade si igboro nitori atijẹ. Lara awọn eeyan ọhun to ba BBC sọrọ ni ti Coronavirus ko ba pa wọn, ebi lo ma pa wọn sile, nitrori naa ko si ohun miran ti wọn le ṣe ju ki wọn jade. Ni kete ti ijọba apapẹ dẹwọ igbele naa lọjọ Aje, ọjọ kẹrin oṣu karun ọdun 2020, ohun akọkọ tawọn eeyan naa ṣe ni abẹwo sile ifowopamọ ti wọn n lo lati gba owo wọn.


Ṣaaju ni minisita olu ilu naa ti sọ fun awọn olugbe agbegbe bi Nyanya lati joko sile wọn, ṣugbọn ọpọ ninu awọn eeyan ọhun sọ pe wọn ni lati jade si igboro nitori atijẹ. Lara awọn eeyan ọhun to ba BBC sọrọ ni ti Coronavirus ko ba pa wọn, ebi lo ma pa wọn sile, nitrori naa ko si ohun miran ti wọn le ṣe ju ki wọn jade. Ni kete ti ijọba apapẹ dẹwọ igbele naa lọjọ Aje, ọjọ kẹrin oṣu karun ọdun 2020, ohun akọkọ tawọn eeyan naa ṣe ni abẹwo sile ifowopamọ ti wọn n lo lati gba owo wọn. Ní báyìí tí ìjọba àpapọ̀ tí dẹ okun lọrun àṣẹ kònílé ó gbélé, ó dàbí ẹni pé àwọn aráàlú Èkó àti Abuja tí gbàgbé òfin títa kété síra ẹni.Irinke-rindo ikọ BBC làwọn ojú pópó n'ilu Eko lónìí ọjọ́ Ajé,  ṣàkíyèsí pé, ní agbègbè Ojodu-Berger, ṣe ni àwọn aráàlú ń du ọkọ wọ, tí wọ́n ko si bọ̀wọ̀ fún òfin ìtakété síra ẹni, bẹ́ẹ̀ ni àwọn ọlọkọ èrò ń gbé èrò kún inú mọto wọn dẹnu. Ṣáájú sì ni ìjọba Ìpínlẹ̀ Eko ti kede pé ìdá ọgọ́ta nínú ọgọ́rùn-ún èrò táwọn ọlọkọ ń gbé sínú ọkọ wọn tẹ́lẹ̀, ní kí wọ́n máa gbé báyìí, kí àwọn èrò leè ráyè takete síra wọn.Kódà, ní ibùdókọ̀ ọkọ èrò ìjọba, BRT to wá ní Berger, àwọn èrò tó fẹ́ wọnú àwọn ọkọ náà kò bọ̀wọ̀ fún òfin ìtakété síra ẹni lórí ila tí wọn tó sì, láti wọ ọkọ náà.Bi o tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn èèyàn yìí ló aṣọ ibomu tó jẹ́ atọwọda, àmọ́ àwọn òṣìṣẹ́ eleto ìlera ti kede tẹ́lẹ̀ pé èyí kò tó láti dáàbò bo ara ẹni lọ́wọ́ Coronavirus. Ní olú ìlú ilẹ wá, Abuja, ẹwẹ, àwọn òṣìṣẹ́ nibẹ ya bo ojú pópó láti lọ síbi isẹ koowa wọn lọ́jọ́ Aje.Ní agbègbè Nyanya-Mararaba tí ọ̀pọ̀ òṣìṣẹ́ ń gbé, ṣe ni àwọn agbofinro gbé igi dabu ọna, láti tọpinpin lílọ bibọ ọkọ sí Ìpínlẹ̀ Nasarrawa, tíì ṣe Ìpínlẹ̀ miran to mule tí Abuja, tí wọ́n si ń rí dájú pé àwọn èèyàn náà wọ aṣọ ìbòjú.Kódà, àwọn agbófinró ń yẹ ara àwọn èrò àti ọlọkada wo pẹ̀lú ẹ̀rọ, kí wọ́n tó kọjá, tí wọn sì n da àwọn ọlọkọ tó bá lòdì sí òfin pada.


Ní báyìí tí ìjọba àpapọ̀ tí dẹ okun lọrun àṣẹ kònílé ó gbélé, ó dàbí ẹni pé àwọn aráàlú Èkó àti Abuja tí gbàgbé òfin títa kété síra ẹni.Irinke-rindo ikọ BBC làwọn ojú pópó n'ilu Eko lónìí ọjọ́ Ajé,  ṣàkíyèsí pé, ní agbègbè Ojodu-Berger, ṣe ni àwọn aráàlú ń du ọkọ wọ, tí wọ́n ko si bọ̀wọ̀ fún òfin ìtakété síra ẹni, bẹ́ẹ̀ ni àwọn ọlọkọ èrò ń gbé èrò kún inú mọto wọn dẹnu. Ṣáájú sì ni ìjọba Ìpínlẹ̀ Eko ti kede pé ìdá ọgọ́ta nínú ọgọ́rùn-ún èrò táwọn ọlọkọ ń gbé sínú ọkọ wọn tẹ́lẹ̀, ní kí wọ́n máa gbé báyìí, kí àwọn èrò leè ráyè takete síra wọn.Kódà, ní ibùdókọ̀ ọkọ èrò ìjọba, BRT to wá ní Berger, àwọn èrò tó fẹ́ wọnú àwọn ọkọ náà kò bọ̀wọ̀ fún òfin ìtakété síra ẹni lórí ila tí wọn tó sì, láti wọ ọkọ náà.Bi o tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn èèyàn yìí ló aṣọ ibomu tó jẹ́ atọwọda, àmọ́ àwọn òṣìṣẹ́ eleto ìlera ti kede tẹ́lẹ̀ pé èyí kò tó láti dáàbò bo ara ẹni lọ́wọ́ Coronavirus. Ní olú ìlú ilẹ wá, Abuja, ẹwẹ, àwọn òṣìṣẹ́ nibẹ ya bo ojú pópó láti lọ síbi isẹ koowa wọn lọ́jọ́ Aje.Ní agbègbè Nyanya-Mararaba tí ọ̀pọ̀ òṣìṣẹ́ ń gbé, ṣe ni àwọn agbofinro gbé igi dabu ọna, láti tọpinpin lílọ bibọ ọkọ sí Ìpínlẹ̀ Nasarrawa, tíì ṣe Ìpínlẹ̀ miran to mule tí Abuja, tí wọ́n si ń rí dájú pé àwọn èèyàn náà wọ aṣọ ìbòjú.Kódà, àwọn agbófinró ń yẹ ara àwọn èrò àti ọlọkada wo pẹ̀lú ẹ̀rọ, kí wọ́n tó kọjá, tí wọn sì n da àwọn ọlọkọ tó bá lòdì sí òfin pada. Wàyí o, bi aibọwọ fún òfin ìtakété síra ẹni ṣe ń wáyé n'ilu Eko, naa lo ṣe ri ni Abuja, nítorí báwọn èrò àti ọlọkada ṣe tó fún ayẹwo ọlọ́pàá, lòdì sí òfin ìtakété síra ẹni, ṣe ni wọn to si ẹyin ara wọn lai fi ààyè kankan silẹ. Ẹnikan nínú wọn tiẹ̀ sọ fún ikọ ìròyìn BBC pé, àǹfààní ńlá ni ìjáde wọn òní jẹ láti gba atẹgun sára. Oni ọjọ Aje ni orilẹ-ede Naijiria bẹrẹ si ni dẹ okun ofin konile-o-gbele to fi sita nitori coronavirus nilu Abuja, ipinlẹ Ogun, ati ipinlẹ Eko lati le din ipa buruku ti aarun naa le ni lara ọrọ aje ku.


Wàyí o, bi aibọwọ fún òfin ìtakété síra ẹni ṣe ń wáyé n'ilu Eko, naa lo ṣe ri ni Abuja, nítorí báwọn èrò àti ọlọkada ṣe tó fún ayẹwo ọlọ́pàá, lòdì sí òfin ìtakété síra ẹni, ṣe ni wọn to si ẹyin ara wọn lai fi ààyè kankan silẹ. Ẹnikan nínú wọn tiẹ̀ sọ fún ikọ ìròyìn BBC pé, àǹfààní ńlá ni ìjáde wọn òní jẹ láti gba atẹgun sára. Oni ọjọ Aje ni orilẹ-ede Naijiria bẹrẹ si ni dẹ okun ofin konile-o-gbele to fi sita nitori coronavirus nilu Abuja, ipinlẹ Ogun, ati ipinlẹ Eko lati le din ipa buruku ti aarun naa le ni lara ọrọ aje ku. Lootọ Aarẹ Buhari lo paṣẹ naa, ṣugbọn gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti fi awọn ilana ti awọn eeyan gbọdọ tẹle sita. Lara awọn ilana naa ni pe awọn oṣiṣẹ ijọba to wa ni ipele 'Level 15' soke nikan ni yoo pada sẹnu iṣẹ. Ṣugbọn ṣa, ofin ṣi de ipejọpọ ọpọ eniyan, awọn ile ijọsin ati ileewe.


Lootọ Aarẹ Buhari lo paṣẹ naa, ṣugbọn gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti fi awọn ilana ti awọn eeyan gbọdọ tẹle sita. Lara awọn ilana naa ni pe awọn oṣiṣẹ ijọba to wa ni ipele 'Level 15' soke nikan ni yoo pada sẹnu iṣẹ. Ṣugbọn ṣa, ofin ṣi de ipejọpọ ọpọ eniyan, awọn ile ijọsin ati ileewe. Awọn to ni aarun coronavirus ni Naijiria pọ si lọsẹ to kọja, pẹlu bi eniyan 2,558 ṣe ni aarun naa bayii, mẹtadinlaadọrun si ti ku. Gómínà ìpínlẹ̀ Eko Babajide Sanwo-Olu ti kede pé pé kí gbogbo òṣìṣẹ́ ìjọba láti ipile kejila si isàlẹ̀ jòkó silé wọn fún ọsẹ̀ méji. Sugbọ́n ó ni ikéde yìí yọ àwọn to ṣe àwọn osiṣẹ́ eleto ààbò, awọn panapana àti àwọn onimọ iṣegun.


Awọn to ni aarun coronavirus ni Naijiria pọ si lọsẹ to kọja, pẹlu bi eniyan 2,558 ṣe ni aarun naa bayii, mẹtadinlaadọrun si ti ku. Gómínà ìpínlẹ̀ Eko Babajide Sanwo-Olu ti kede pé pé kí gbogbo òṣìṣẹ́ ìjọba láti ipile kejila si isàlẹ̀ jòkó silé wọn fún ọsẹ̀ méji. Sugbọ́n ó ni ikéde yìí yọ àwọn to ṣe àwọn osiṣẹ́ eleto ààbò, awọn panapana àti àwọn onimọ iṣegun. Bakan náà ni Gomina ni ìjọba ti ṣe àfikún àwọn ilé iwosan ti wọ́n le ko àwọn ènìyàn si. " a mọ bi ǹkan to wà ni ìwáju wa ṣe toni tó a si ti ṣetan láti koju rẹ, a ti n ba àwọn asoju àwọn ọlọja sọ̀rọ̀ àti àwọn olóri awakọ láti ri dáju pé wọ́n tẹle ìlàna jijina si ẹnikeji." "Ri dájú pe o wà ni ìgbéle fun ọjọ mẹrinla ti o ba ṣẹsẹ tirin ajo dé si Naijiria.


Bakan náà ni Gomina ni ìjọba ti ṣe àfikún àwọn ilé iwosan ti wọ́n le ko àwọn ènìyàn si. " a mọ bi ǹkan to wà ni ìwáju wa ṣe toni tó a si ti ṣetan láti koju rẹ, a ti n ba àwọn asoju àwọn ọlọja sọ̀rọ̀ àti àwọn olóri awakọ láti ri dáju pé wọ́n tẹle ìlàna jijina si ẹnikeji." "Ri dájú pe o wà ni ìgbéle fun ọjọ mẹrinla ti o ba ṣẹsẹ tirin ajo dé si Naijiria. Eyi ni ǹkan to tọna láti ṣe." " A ni láti ji giri si idojukọ wa. A o bori  ti ifọwọsowọpọ ba wa láàrin àwọn olùgbé ìpínlẹ̀ Eko, a ti ri irú idojukọ bayiìí tẹlẹ".


Eyi ni ǹkan to tọna láti ṣe." " A ni láti ji giri si idojukọ wa. A o bori  ti ifọwọsowọpọ ba wa láàrin àwọn olùgbé ìpínlẹ̀ Eko, a ti ri irú idojukọ bayiìí tẹlẹ". Ẹ̀wẹ̀ ìjọba ìpínlẹ̀ Kwara náà ti ni ki gbogbo oṣiṣẹ tirẹ maa siṣẹ́ láti ilé. Nínú àtẹjade kan ti Gomina ìpínlẹ̀ Kwara Abdulrahman Abdulrazaq fọwọ́ si lo ti sàlaye pé botill jẹ́ pé ìpínlẹ̀ Kwara ko tii gba nipa ẹnikẹni to ni à[run náà sibẹ̀, iná ko se fi sori orule sùn. Gomina fi kún pé igbẹ́sẹ̀ ti n lọ lọ́wọ́ lóri eto la'ti mu ki àwọn ilé iwosan ipinlẹ Kwara lé sàmójú to ààrun náà.


Ẹ̀wẹ̀ ìjọba ìpínlẹ̀ Kwara náà ti ni ki gbogbo oṣiṣẹ tirẹ maa siṣẹ́ láti ilé. Nínú àtẹjade kan ti Gomina ìpínlẹ̀ Kwara Abdulrahman Abdulrazaq fọwọ́ si lo ti sàlaye pé botill jẹ́ pé ìpínlẹ̀ Kwara ko tii gba nipa ẹnikẹni to ni à[run náà sibẹ̀, iná ko se fi sori orule sùn. Gomina fi kún pé igbẹ́sẹ̀ ti n lọ lọ́wọ́ lóri eto la'ti mu ki àwọn ilé iwosan ipinlẹ Kwara lé sàmójú to ààrun náà. Ní báyìí eniyan ọgbsn lo ti ni ààrun náà ni orill èdè Naijira


Ní báyìí eniyan ọgbsn lo ti ni ààrun náà ni orill èdè Naijira


Increased DSTV tariff: MultiChoice ní àfikún owó epo, owó iná pẹ̀lú owó orí VAT ló jẹ́ káwọn fowó kún tàríìfù DSTV

Ti ko ba nidi, obinrin kii jẹ ikumolu. Ileeṣẹ MultiChoice Group to ni ileeṣẹ amohunmaworan DSTV ti ṣalaye fawọn ọmọ Naijiria ohun to ṣe okunfa bi wọn ti gbowo le tariifu ẹrọ amohunmaworan naa. Ileeṣẹ MultiChoice Group bi ijọba apapọ ti ṣe afikun owo ori VAT, epo rọbi  ati ina mọnamọna lo jẹ kawọn naa gbowo le DSTV. Oludari ileeṣẹ MultiChoice Group, John Ugbe lo sọrọ yii niwaju igbimọ ile aṣoju-ṣofin to ṣe iwadii afikun owo tariifu DSTV. O tun fesi lori bi awọn eeyan kan ti n sọ pe ileeṣẹ naa ko ṣe eto iranwọ fawọn ọmọ Naijiria lasiko coronavirus, MultiChoice Group ni ohun ti gbe biliọnu kan naira fun ijọba apapọ gẹgẹ bi owo iranwọ. Ileeṣẹ MultiChoice Group ṣalaye siwaju si pe bi ọrọ aje to dẹnu kọlẹ ṣe n ṣakoba fawọn ọmọ Naijiria lo n ṣe akoba fun ileeṣẹ ọhun naa.


Oludari ileeṣẹ MultiChoice Group, John Ugbe lo sọrọ yii niwaju igbimọ ile aṣoju-ṣofin to ṣe iwadii afikun owo tariifu DSTV. O tun fesi lori bi awọn eeyan kan ti n sọ pe ileeṣẹ naa ko ṣe eto iranwọ fawọn ọmọ Naijiria lasiko coronavirus, MultiChoice Group ni ohun ti gbe biliọnu kan naira fun ijọba apapọ gẹgẹ bi owo iranwọ. Ileeṣẹ MultiChoice Group ṣalaye siwaju si pe bi ọrọ aje to dẹnu kọlẹ ṣe n ṣakoba fawọn ọmọ Naijiria lo n ṣe akoba fun ileeṣẹ ọhun naa. Lọjọ kẹtadinlogun oṣu kẹta 2020 yii ni ile igbimọ aṣoju-ṣoju gbe igbimọ kan kalẹ lati ṣe iwadii afikun owo tariifu DSTV ni Naijiria. Bakan naa ni ile tun pinnu lọjọ keji oṣu kẹfa pe ki ileeṣẹ DSTV wa wi tẹnu rẹ lori ọrọ tariifu naa. Ninu ọrọ rẹ, alaga igbimọ to n ṣe iwadii ileeṣẹ DSTV, Unyime Idem sọ pe ile bẹrẹ iwadii lẹyin tawọn ọmọ fi ẹhonu han lori afikun owo tariifu DSTV.


Lọjọ kẹtadinlogun oṣu kẹta 2020 yii ni ile igbimọ aṣoju-ṣoju gbe igbimọ kan kalẹ lati ṣe iwadii afikun owo tariifu DSTV ni Naijiria. Bakan naa ni ile tun pinnu lọjọ keji oṣu kẹfa pe ki ileeṣẹ DSTV wa wi tẹnu rẹ lori ọrọ tariifu naa. Ninu ọrọ rẹ, alaga igbimọ to n ṣe iwadii ileeṣẹ DSTV, Unyime Idem sọ pe ile bẹrẹ iwadii lẹyin tawọn ọmọ fi ẹhonu han lori afikun owo tariifu DSTV. Ile ti sun ijoko lori ọrọ naa siwaju lai lọjọ lẹyin ijoko ọjọ Aje.


Ile ti sun ijoko lori ọrọ naa siwaju lai lọjọ lẹyin ijoko ọjọ Aje.


World Teachers Day: Ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ àlàyé rèé nípa ìlànà àkànṣe owó oṣù tuntun fáwọn òlùkọ́

Ni Ayajọ Ọjọ awọn olukọ lagbaye, World Teachers Day ni Aarẹ Buhari kede ilana tuntun fun owo oṣu awọn olukọ ni Naijiria. Minisita fun eto ẹkọ, Adamu Adamu to ṣoju aarẹ Buhari, lo ka ikede naa jade fun awọn eniyan ni ibi ayẹyẹ ohun ni ilu Abuja. Ọpọlọpọ awọn eniyan si lo ti n beere pe bawo ni ilana owo oṣu tuntun yii yoo ṣe lọ, ati wi pe, ki ni awọn alakalẹ tuntun naa da le lori. Idi ree ti BBC Yoruba fi se akojọpọ alaye nipa ilana owo osu tuntun ti aarẹ́ Buhari kede fawọn olukọ naa. Saaju la ti kọkọ mu iroyin wa fun yin pe aarẹ Muhammadu Buhari ti kede ilana akanse owo osu fawọn olukọ lorilẹede yii. Ikede yii si lo n waye ni oni ọjọ Isẹgun, ọjọ Karun osu kẹwaa, tii se ayajọ ọjọ awọn olukọ lagbaaye.


Idi ree ti BBC Yoruba fi se akojọpọ alaye nipa ilana owo osu tuntun ti aarẹ́ Buhari kede fawọn olukọ naa. Saaju la ti kọkọ mu iroyin wa fun yin pe aarẹ Muhammadu Buhari ti kede ilana akanse owo osu fawọn olukọ lorilẹede yii. Ikede yii si lo n waye ni oni ọjọ Isẹgun, ọjọ Karun osu kẹwaa, tii se ayajọ ọjọ awọn olukọ lagbaaye. Minisita feto ẹkọ, Adamu Adamu , to soju aarẹ Buhari nibi eto ti wọn fi n sami ọjọ olukọ nilu Abuja, lo sisọ loju ọrọ yii. Adamu ni Buhari gbe igbesẹ naa lati se iwuri fawọn olukọ jakejado Naijiria, ki wsn lee sa ipa wọn lati sisẹ kara siwaju si, ki wsn si tun lee dantọọ lẹnu isẹ. Bakan naa ni aarẹ Buhari tun sisọ loju r pe, lati akoko yii lọ, awọn olukọ ko ni fẹyin ti mọ lẹnu isẹ lẹyin ti wọn ba ti lo ọdun marundinlogoji, amọ o tun fi ọdun marun kun ọdun ifẹyinti wọn.


Minisita feto ẹkọ, Adamu Adamu , to soju aarẹ Buhari nibi eto ti wọn fi n sami ọjọ olukọ nilu Abuja, lo sisọ loju ọrọ yii. Adamu ni Buhari gbe igbesẹ naa lati se iwuri fawọn olukọ jakejado Naijiria, ki wsn lee sa ipa wọn lati sisẹ kara siwaju si, ki wsn si tun lee dantọọ lẹnu isẹ. Bakan naa ni aarẹ Buhari tun sisọ loju r pe, lati akoko yii lọ, awọn olukọ ko ni fẹyin ti mọ lẹnu isẹ lẹyin ti wọn ba ti lo ọdun marundinlogoji, amọ o tun fi ọdun marun kun ọdun ifẹyinti wọn. Eyi tumọ si pe ogoji ọdun ni awọn olukọ yoo maa lo lẹnu isẹ bayii, ki wọn to fẹyin ti.


Eyi tumọ si pe ogoji ọdun ni awọn olukọ yoo maa lo lẹnu isẹ bayii, ki wọn to fẹyin ti.


EndSARS Protest Update: Ẹgbẹ́ àgbà Yorùbá ní ọwọ́ alágbarà ẹ̀yìn odi ló wà nídi ìkọlù tó wáyé l'Eko

Aṣiwaju ẹgbẹ Yoruba lagbaye, Yoruba World Congress, YWC, Alagba Banji Akintoye, ti koro oju si bi aarẹ Muhammadu Buhari ṣe foju rena iṣẹlẹ to waye ni Lekki. O wa ṣapejuwe bi awọn ologun se kọju ibọn sawọn ọdọ to n sewọde ni Lekki Eko gẹgẹ bi ikọlu si ilẹ Yoruba. O ni bi aarẹ Buhari ṣe dakẹ lori iṣẹlẹ naa fihan pe iṣẹlẹ naa lọwọ kan awọn araata ninu lati da oju ilẹ Yoruba de'lẹ. Ninu atẹjade kan to fi sita lọjọ Ẹti, Akintoye ni asiko wa to bayii ki ajọ iṣọkan agbaye, ajọ orilẹede Yuroopu, ajọ iṣọkan ilẹ Afirika, AU, orilẹede Amẹrika ati ilẹ Gẹẹsi, lati dide wa fun atunto asopọ Naijiria ti wọn ṣe ni ọdun 1914. Atẹjade naa, to fi sita lẹyin ipade ẹgbẹ naa lowurọ ọjọ Ẹti, aarẹ ẹgbẹ YWC ni o kọ ni lominu pe, awọn ikọlu to waye fun wakati mejidinlaadọta laidakẹ, lee waye ni Naijiria yii, lai si pe ijọba ka awọn to n ṣiṣẹ laabi naa lọwọ ko. O ni ọrọ ti aarẹ ba awọn ọmọ Naijiria sọ ko jọ bi eyi to ti inu ọkan rẹ wa, afi bii pe n ṣe ni wọn kan an nipa fun un.


Ninu atẹjade kan to fi sita lọjọ Ẹti, Akintoye ni asiko wa to bayii ki ajọ iṣọkan agbaye, ajọ orilẹede Yuroopu, ajọ iṣọkan ilẹ Afirika, AU, orilẹede Amẹrika ati ilẹ Gẹẹsi, lati dide wa fun atunto asopọ Naijiria ti wọn ṣe ni ọdun 1914. Atẹjade naa, to fi sita lẹyin ipade ẹgbẹ naa lowurọ ọjọ Ẹti, aarẹ ẹgbẹ YWC ni o kọ ni lominu pe, awọn ikọlu to waye fun wakati mejidinlaadọta laidakẹ, lee waye ni Naijiria yii, lai si pe ijọba ka awọn to n ṣiṣẹ laabi naa lọwọ ko. O ni ọrọ ti aarẹ ba awọn ọmọ Naijiria sọ ko jọ bi eyi to ti inu ọkan rẹ wa, afi bii pe n ṣe ni wọn kan an nipa fun un. Ẹgbẹ Oodua Peoples Congress, OPC, ti bu ẹnu ẹtẹ lu bi awọn ọmọ ologun Naijiria ṣe ṣina ìbọn fun awọn ọdọ to ṣe iwọde#ENDSARS ni Lekki nipinlẹ Eko. Alẹ ọjọ Iṣẹgun ni iṣẹlẹ naa waye lẹyin ti àwọn ọdọ naa ti n ṣe iwọde kaakiri Naijiria pe ki ijọba fi opin si aṣilo agbara awọn ọlọpaa. Ninu ọrọ ti ẹgbẹ OPC sọ, o kilọ fun awọn janduku to n lo anfaani rogbodiyan to waye ọhun lati ma a fi ja ole, to si tun n ba dukia ijọba jẹ, lati mase ṣọ Iwọ-oorun Gusu Naijiria di ibudo ogun.


Ẹgbẹ Oodua Peoples Congress, OPC, ti bu ẹnu ẹtẹ lu bi awọn ọmọ ologun Naijiria ṣe ṣina ìbọn fun awọn ọdọ to ṣe iwọde#ENDSARS ni Lekki nipinlẹ Eko. Alẹ ọjọ Iṣẹgun ni iṣẹlẹ naa waye lẹyin ti àwọn ọdọ naa ti n ṣe iwọde kaakiri Naijiria pe ki ijọba fi opin si aṣilo agbara awọn ọlọpaa. Ninu ọrọ ti ẹgbẹ OPC sọ, o kilọ fun awọn janduku to n lo anfaani rogbodiyan to waye ọhun lati ma a fi ja ole, to si tun n ba dukia ijọba jẹ, lati mase ṣọ Iwọ-oorun Gusu Naijiria di ibudo ogun. Akọwe ẹgbẹ naa, Amofin Yinka Oguntimehin, to fi atẹjade sita lorukọ ẹgbẹ sọ pe "iwa ẹranko gba a ni iṣẹlẹ to waye ni Lekki". O ni "o han gbangba pe awọn ọta Iwọ-oorun Gusu Naijiria, to jẹ ilẹ Yoruba, lo awọn iwọde alaafia to waye naa, lati doju ogun kọ ẹkùn naa". O fi kun ọrọ rẹ pe, labẹ isejọba ologun ti oloogbe Sani Abacha dari, ni nkan ti ri bayii ni Naijiria kẹhin.


Akọwe ẹgbẹ naa, Amofin Yinka Oguntimehin, to fi atẹjade sita lorukọ ẹgbẹ sọ pe "iwa ẹranko gba a ni iṣẹlẹ to waye ni Lekki". O ni "o han gbangba pe awọn ọta Iwọ-oorun Gusu Naijiria, to jẹ ilẹ Yoruba, lo awọn iwọde alaafia to waye naa, lati doju ogun kọ ẹkùn naa". O fi kun ọrọ rẹ pe, labẹ isejọba ologun ti oloogbe Sani Abacha dari, ni nkan ti ri bayii ni Naijiria kẹhin. Bakan naa lo rawọ ẹbẹ si ajọ agbaye, United Nations, lati finna mọ ijọba Naijiria, ko le ṣe iwadii iṣẹlẹ naa. "O jẹ ibanujẹ pe ijọba apapọ kuna lati dahun ibeere awọn oluwọde naa, eyi to mu ki iwọde alalaafia di itajẹ silẹ, didana sun dukia ati kiko sọọbu awọn eeyan. " Mo tun n sọ ọ lẹẹkan si pe, ki ijọba apapọ dẹ́kun titan awọn oluwọde to n fi ẹ̀mí wọn wewu lati beere fun igbe aye idẹrun.


Bakan naa lo rawọ ẹbẹ si ajọ agbaye, United Nations, lati finna mọ ijọba Naijiria, ko le ṣe iwadii iṣẹlẹ naa. "O jẹ ibanujẹ pe ijọba apapọ kuna lati dahun ibeere awọn oluwọde naa, eyi to mu ki iwọde alalaafia di itajẹ silẹ, didana sun dukia ati kiko sọọbu awọn eeyan. " Mo tun n sọ ọ lẹẹkan si pe, ki ijọba apapọ dẹ́kun titan awọn oluwọde to n fi ẹ̀mí wọn wewu lati beere fun igbe aye idẹrun. O ni iru igbesẹ bẹẹ yoo koba irufẹ ijọba bẹ ẹ to jẹ pe ara ilu lo dibo yan an sipo, paapa nilẹ Iwọ-oorun Gusu Naijiria ." O ni oun kẹdun pẹlu awọn ẹbi oluwọde to ku sinu iṣẹlẹ naa, o si gboriyin fun awọn ọdọ Naijiria fun bi wọn ṣe" fi igboya ati iduro ṣinṣin polongo fun àtúnṣe nileesẹ ọlọpaa, ti aisi isejọba gidi ba jẹ". Ojisẹ Ọlọrun kan ninu ijọ Aguda, Fada Ejike Mbaka ti sọrọ lori iwọde EndSARS, to si ni ipo ti awọn ọdọ wa ni Naijiria ko dara rara.


O ni iru igbesẹ bẹẹ yoo koba irufẹ ijọba bẹ ẹ to jẹ pe ara ilu lo dibo yan an sipo, paapa nilẹ Iwọ-oorun Gusu Naijiria ." O ni oun kẹdun pẹlu awọn ẹbi oluwọde to ku sinu iṣẹlẹ naa, o si gboriyin fun awọn ọdọ Naijiria fun bi wọn ṣe" fi igboya ati iduro ṣinṣin polongo fun àtúnṣe nileesẹ ọlọpaa, ti aisi isejọba gidi ba jẹ". Ojisẹ Ọlọrun kan ninu ijọ Aguda, Fada Ejike Mbaka ti sọrọ lori iwọde EndSARS, to si ni ipo ti awọn ọdọ wa ni Naijiria ko dara rara. Mbaka, ninu fidio kan to fi soju opo Facebook ijọ rẹ, Adoration Ministry, ni ọpọ igba loun ti maa n ke sawọn ọdọ lati taji loju oorun wọn. O ni ti ajaga ba ti wuwo ju bose yẹ lọ, ti ko si se fara da mọ, awọn eeyan yoo ja lati bọ ninu rẹ, pẹlu afikun pe, igbe aye awọn ọdọ Naijiria ko wu ni lori rara. Ojisẹ Ọlọrun naa ni kii ẹbi Buhari ni awọn isẹlẹ to n waye yii, nitori ko to de ipo ni atako sawọn ọlọpaa SARS ti n waye, paapaa lati aye awọn ijọba to ti kogba wọle.


Mbaka, ninu fidio kan to fi soju opo Facebook ijọ rẹ, Adoration Ministry, ni ọpọ igba loun ti maa n ke sawọn ọdọ lati taji loju oorun wọn. O ni ti ajaga ba ti wuwo ju bose yẹ lọ, ti ko si se fara da mọ, awọn eeyan yoo ja lati bọ ninu rẹ, pẹlu afikun pe, igbe aye awọn ọdọ Naijiria ko wu ni lori rara. Ojisẹ Ọlọrun naa ni kii ẹbi Buhari ni awọn isẹlẹ to n waye yii, nitori ko to de ipo ni atako sawọn ọlọpaa SARS ti n waye, paapaa lati aye awọn ijọba to ti kogba wọle. "SARS kọ ni isoro kansoso taa ni, lẹyin isoro SARS yii, awọn isoro wa yoo si maa tẹsiwaju, abi bawo ni awọn ọdọ ko se ni risẹ oojọ se. Awọn Sẹnatọ wa n joko le aimọye biliọnu naira, bo si se wa ree lati ọjọ ti alaye ti daye, eyi si kọja ọrọ Buhari." Mbaka wa gbe imọran kalẹ pe ohun to yẹ ko jẹ wa logun bayii ni eto ti Naijiria ni fawọn ọdọ rẹ ati ipese awọn ohun eelo amayederun.


"SARS kọ ni isoro kansoso taa ni, lẹyin isoro SARS yii, awọn isoro wa yoo si maa tẹsiwaju, abi bawo ni awọn ọdọ ko se ni risẹ oojọ se. Awọn Sẹnatọ wa n joko le aimọye biliọnu naira, bo si se wa ree lati ọjọ ti alaye ti daye, eyi si kọja ọrọ Buhari." Mbaka wa gbe imọran kalẹ pe ohun to yẹ ko jẹ wa logun bayii ni eto ti Naijiria ni fawọn ọdọ rẹ ati ipese awọn ohun eelo amayederun. O ni ọpọ awọn oju popo wa ni ko se rin nitori koto ati gegele, ta ba si ni ka maa pariwo nikan ni, ariwo laa pa titi ti ewu yoo fi hu lori wa, sugbọn awọn ọdọ ko gbọdọ dakẹ. Ojisẹ Ọlọrun naa tun salaye pe ibeere to yẹ ka maa bi awọn asaaju wa ni pe ki ni wọn n fi owo epo wa se, se wọn kan fi n ra dukia silu Dubai ni. O ni ẹtahoro ọmọ Naijiria lo n na owo wa, ti eyi ba si tẹsiwaju, ewu si n bẹ loko longẹ.


O ni ọpọ awọn oju popo wa ni ko se rin nitori koto ati gegele, ta ba si ni ka maa pariwo nikan ni, ariwo laa pa titi ti ewu yoo fi hu lori wa, sugbọn awọn ọdọ ko gbọdọ dakẹ. Ojisẹ Ọlọrun naa tun salaye pe ibeere to yẹ ka maa bi awọn asaaju wa ni pe ki ni wọn n fi owo epo wa se, se wọn kan fi n ra dukia silu Dubai ni. O ni ẹtahoro ọmọ Naijiria lo n na owo wa, ti eyi ba si tẹsiwaju, ewu si n bẹ loko longẹ. Àwọn oníjàgídìjágan kọlu aafin Oba ìlú Eko àti iléesẹ́ ìròyìn LTV Ileeṣẹ iroyin ipinlẹ Eko ti wa ni titi pa bayii lẹyin ti awọn onijagidijagan yabo ileeṣẹ naa. Awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ naa ni ijọba ti fun awọn laṣẹ lati kuro ni agbegbe naa, ti wọn ko si si ni ori afẹfẹ lọwọlọwọ bayii. Ẹni ti iṣẹlẹ naa ṣoju rẹ ni awọn onijagidijagan naa ṣekọlu si awọn ileeṣẹ naa, ti wọn si ba awọn ohun ini wọn jẹ.


Àwọn oníjàgídìjágan kọlu aafin Oba ìlú Eko àti iléesẹ́ ìròyìn LTV Ileeṣẹ iroyin ipinlẹ Eko ti wa ni titi pa bayii lẹyin ti awọn onijagidijagan yabo ileeṣẹ naa. Awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ naa ni ijọba ti fun awọn laṣẹ lati kuro ni agbegbe naa, ti wọn ko si si ni ori afẹfẹ lọwọlọwọ bayii. Ẹni ti iṣẹlẹ naa ṣoju rẹ ni awọn onijagidijagan naa ṣekọlu si awọn ileeṣẹ naa, ti wọn si ba awọn ohun ini wọn jẹ. O fikun pe ileeṣẹ iroyin LTV, Eko FM, Traffic Radio, ati Radio Lagos ni wọn ti tipa bayii lati dẹkun biba awọn ohun ini awon eniyan jẹ ati ti ijọba. Bakan naa ni wọn yabo aafin ọba ilu Eko to wa ni agbegbe Iga Idugaran, ni agbegbe Lagos Island, nibi ti wọn ti n ba awọn ọkọ ati dukia jẹ. Aworan fidio to n ja ranyin kaakiri ṣe afihan awọn onijanduku ti wọn gbe ọpa aṣẹ ọba naa, ti wọn si n salọ.


O fikun pe ileeṣẹ iroyin LTV, Eko FM, Traffic Radio, ati Radio Lagos ni wọn ti tipa bayii lati dẹkun biba awọn ohun ini awon eniyan jẹ ati ti ijọba. Bakan naa ni wọn yabo aafin ọba ilu Eko to wa ni agbegbe Iga Idugaran, ni agbegbe Lagos Island, nibi ti wọn ti n ba awọn ọkọ ati dukia jẹ. Aworan fidio to n ja ranyin kaakiri ṣe afihan awọn onijanduku ti wọn gbe ọpa aṣẹ ọba naa, ti wọn si n salọ. Olugbe agbegbe Lagos Island sọ wi pe awọn to ṣekọlu si ile iya gomina Sanwo-Olu naa lo ṣekọlu si ile ọba naa. ''Nigba ti awọn janduku naa n lọ si ile baba Sanwo-Olu, awọn ọlọpaa ko wọn lọna, ti wọn si yinbọn fun wọn, amọ wọn bori awọn ọlọpaa naa, ti wọn si salọ fun wọn. Eleyii lo mu wọn lọ si ile Oba ilu Eko, ti wọn si yabo ibẹ pe ọba naa pẹlu ijọba, nitori awọn ileeṣẹ ijọba ni awọn n ṣekọlu si.


Olugbe agbegbe Lagos Island sọ wi pe awọn to ṣekọlu si ile iya gomina Sanwo-Olu naa lo ṣekọlu si ile ọba naa. ''Nigba ti awọn janduku naa n lọ si ile baba Sanwo-Olu, awọn ọlọpaa ko wọn lọna, ti wọn si yinbọn fun wọn, amọ wọn bori awọn ọlọpaa naa, ti wọn si salọ fun wọn. Eleyii lo mu wọn lọ si ile Oba ilu Eko, ti wọn si yabo ibẹ pe ọba naa pẹlu ijọba, nitori awọn ileeṣẹ ijọba ni awọn n ṣekọlu si. Àwọn oníjàgídìjágan kọlu aàfin Oba ìlú Eko àti iléesẹ́ ìròyìn LTV Aisha Buhari polongo àwo orin tó ní Nàíjíríà ń ṣun ẹ̀jẹ̀ lásìkò ìwọ́de EndSars: Aisha Buhari kígbe kí ìjọba gba àwọn ará Àríwá lọ́wọ́ ètò ààbò tó mẹ́hẹ Iyawo aarẹ Naijiria, Aisha Buhari ti kesi ijọba lati gbe igbesẹ ni kiakia, nidi ipese eto aabo to mẹhẹ ni ẹkun iwọ oorun Ariwa orilẹede yii. Aisha Buhari se ikede naa loju opo Facebook rẹ, lẹyin ti awọn ọdọ yika Naijiria fariga pe, ifiyajẹni ati iṣekupani lọwọ awọn ọlọpaa gbọdọ dopin ni Naijiria. Iyawo aarẹ Buhari se eyi nipa fi fi ara awo orin ti oṣere tiata kan lede Hausa, Adam Zango gbe jade soju opo Twitter rẹ.


Àwọn oníjàgídìjágan kọlu aàfin Oba ìlú Eko àti iléesẹ́ ìròyìn LTV Aisha Buhari polongo àwo orin tó ní Nàíjíríà ń ṣun ẹ̀jẹ̀ lásìkò ìwọ́de EndSars: Aisha Buhari kígbe kí ìjọba gba àwọn ará Àríwá lọ́wọ́ ètò ààbò tó mẹ́hẹ Iyawo aarẹ Naijiria, Aisha Buhari ti kesi ijọba lati gbe igbesẹ ni kiakia, nidi ipese eto aabo to mẹhẹ ni ẹkun iwọ oorun Ariwa orilẹede yii. Aisha Buhari se ikede naa loju opo Facebook rẹ, lẹyin ti awọn ọdọ yika Naijiria fariga pe, ifiyajẹni ati iṣekupani lọwọ awọn ọlọpaa gbọdọ dopin ni Naijiria. Iyawo aarẹ Buhari se eyi nipa fi fi ara awo orin ti oṣere tiata kan lede Hausa, Adam Zango gbe jade soju opo Twitter rẹ. Akọle awo orin naa ni "Arewa na kuka", eleyii to tun mọ si pe ''Ariwa Naijiria n sun ẹkun''. Pẹlu orin naa ni Aisha Buhari kọ atẹjade to fi pe fun ki opin de ba eto aabo to dẹnukọlẹ ni Ariwa orilẹede Niajiria naa. Pẹlu Hashtag, ti iyawo aarẹ kọ ni ede Hausa, to si pe ni  "#AChechijamaa", eyi to tunmọ si ipe fun itusilẹ awọn eniyan.


Akọle awo orin naa ni "Arewa na kuka", eleyii to tun mọ si pe ''Ariwa Naijiria n sun ẹkun''. Pẹlu orin naa ni Aisha Buhari kọ atẹjade to fi pe fun ki opin de ba eto aabo to dẹnukọlẹ ni Ariwa orilẹede Niajiria naa. Pẹlu Hashtag, ti iyawo aarẹ kọ ni ede Hausa, to si pe ni  "#AChechijamaa", eyi to tunmọ si ipe fun itusilẹ awọn eniyan. Igba akọkọ kọ ni yii ti Aisha Buhari yoo sọrọ tako isejọba ọkọ rẹ, nitori bi ilana isejọba aarẹ naa ko mu idagbasoke ba orilẹede Naijiria. Fidio orin naa lo ṣe afihan aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammed Buhari, nibi ti o ti n ṣe ipade pẹlu awọn adari eto aabo lorilẹede Naijiria. Lara awọn ohun ti orin naa sọ ni pe: ''Ni orukọ Olorun, a bẹyin ki ẹ tẹti silẹ si awọn eniyan yin, a nilo iranlọwọ, Ariwa orilẹede Naijiria n sunkun/ Ẹjẹ ti wọn ta silẹ, awọn eniyan n ku/dukia si n bajẹ.''


Igba akọkọ kọ ni yii ti Aisha Buhari yoo sọrọ tako isejọba ọkọ rẹ, nitori bi ilana isejọba aarẹ naa ko mu idagbasoke ba orilẹede Naijiria. Fidio orin naa lo ṣe afihan aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammed Buhari, nibi ti o ti n ṣe ipade pẹlu awọn adari eto aabo lorilẹede Naijiria. Lara awọn ohun ti orin naa sọ ni pe: ''Ni orukọ Olorun, a bẹyin ki ẹ tẹti silẹ si awọn eniyan yin, a nilo iranlọwọ, Ariwa orilẹede Naijiria n sunkun/ Ẹjẹ ti wọn ta silẹ, awọn eniyan n ku/dukia si n bajẹ.'' Ikọ Agbẹsunmọmi Boko Haram ti pa ẹgbẹgbẹrun awọn eniyan ni Ariwa orilẹede Naijiria, ti ọpọlọpọ si ti di alairile gbe. Fun igba diẹ bayii, ni awọn ọdọ ti bẹrẹ si ni ṣe ifẹhọnuhan kaakiri orilẹede Niajiria, lati tako iṣekupani ojoojumọ lati ọwọ awọn ọlọpaa Niajiria paapaa ikọ SARS. Bakan naa ni ijọba fi lede wi pe, awọn ti tu ikọ SARS naa ka, ti wọn si gbe ikọ ọlọpaa SWAT dide lati koju iwa ọdaran lawujọ.


Ikọ Agbẹsunmọmi Boko Haram ti pa ẹgbẹgbẹrun awọn eniyan ni Ariwa orilẹede Naijiria, ti ọpọlọpọ si ti di alairile gbe. Fun igba diẹ bayii, ni awọn ọdọ ti bẹrẹ si ni ṣe ifẹhọnuhan kaakiri orilẹede Niajiria, lati tako iṣekupani ojoojumọ lati ọwọ awọn ọlọpaa Niajiria paapaa ikọ SARS. Bakan naa ni ijọba fi lede wi pe, awọn ti tu ikọ SARS naa ka, ti wọn si gbe ikọ ọlọpaa SWAT dide lati koju iwa ọdaran lawujọ. Amọ, awọn ọdọ lorilẹede Naijira ni irọ ni igbeṣẹ ijọba, nitorinaa awọn kọ ikọ SWAT kaakiri Naijiria.