Ẹ woju awọn ọdaran tọwọ tẹ l’Ekoo, oku ọrun lawọn maa n ja lole owo nla

Adefunkẹ Adebiyi Awọn ti ẹ n wo fọto wọn yii, Osita Nwafor, Nwogu Joseph, Anthony Odama, Ikechukwu Nkem,James Okonkwo, Adedio Paulinus ati Ogundepo Olufẹmi, ki i lu jibiti owo kekere, miliọnu nla owo naira ati dọla ilẹ okeere ni wọn n wọ jade lakaunti awọn eeyan pẹlu iranlọwọ awọn oṣiṣẹ banki, ọsẹ to kọja yii lọwọ ba wọn. Awọn ọlọpaa RRS ipinlẹ Eko ni olobo ta lori iṣẹ ti wọn n ṣe. Iṣẹ ti wọn n ṣe naa ni pe wọn maa n tọpinpin awọn olowo ilu to ba doloogbe, wọn yoo kọwọ bọ akaunti wọn ni banki pẹlu iranlọwọ awọn oṣiṣẹ ibẹ kan ti wọn jọ n ṣiṣẹ yii, wọn yoo si wọ miliọnu rẹpẹtẹ jade lakaunti naa, wọn yoo pin in laarin ara wọn. Kọwọ too ba wọn yii, miliọnu mẹẹẹdọgbọn(25m) ni owo ti wọn fẹẹ wọ jade lapo asunwọn ẹnikan ninu awọn banki ilẹ yii, owo dọla ẹgbẹrun lọna igba ati ogun ($220,000) ni wọn si ti pari iṣẹ lori ẹ ni banki kan loke okun, ki wọn wọ ọ jade lo ku. Aṣiri iṣẹ mejeeji yii lo tu sawọn ọlọpaa lọwọ ti wọn fi bẹrẹ si i dọdẹ awọn ikọ yii, olori wọn to n jẹ Osita Nwafor ni wọn kọkọ mu nibi kan niluu Eko, mimu ti wọn mu un lo ṣatọna bọwọ ṣe ba awọn yooku rẹ. Osita ti wọn n pe ni Ossy ṣalaye pe ọdun 2019 loun ko awọn ikọ ole yii jọ, awọn ọmọọṣẹ oun naa si tun ni awọn ọmọọṣẹ tiwọn ti wọn jọ n ṣiṣẹ owo olowo wiwọ jade ni banki yii.


Kọwọ too ba wọn yii, miliọnu mẹẹẹdọgbọn(25m) ni owo ti wọn fẹẹ wọ jade lapo asunwọn ẹnikan ninu awọn banki ilẹ yii, owo dọla ẹgbẹrun lọna igba ati ogun ($220,000) ni wọn si ti pari iṣẹ lori ẹ ni banki kan loke okun, ki wọn wọ ọ jade lo ku. Aṣiri iṣẹ mejeeji yii lo tu sawọn ọlọpaa lọwọ ti wọn fi bẹrẹ si i dọdẹ awọn ikọ yii, olori wọn to n jẹ Osita Nwafor ni wọn kọkọ mu nibi kan niluu Eko, mimu ti wọn mu un lo ṣatọna bọwọ ṣe ba awọn yooku rẹ. Osita ti wọn n pe ni Ossy ṣalaye pe ọdun 2019 loun ko awọn ikọ ole yii jọ, awọn ọmọọṣẹ oun naa si tun ni awọn ọmọọṣẹ tiwọn ti wọn jọ n ṣiṣẹ owo olowo wiwọ jade ni banki yii. O fi kun un pe siimu ti wọn fi n pe loun nilo ni toun, tọwọ oun ba tẹ siimu eeyan nla kan lawujọ, oun yoo ṣiṣẹ lori ẹ, awọn ọmọọṣẹ oun ni yoo pari iṣẹ yooku, bi wọn yoo ṣe wọ miliọnu jade tawọn yoo maa ṣe faaji awọn lọ niyẹn. Wọn tiẹ ni James Okonkwo to jẹ ọrẹ Ossy tun ṣe gbaju-ẹ miliọnu mẹjọ fun ọga rẹ yii laipẹ yii, to jẹ bo ṣe wọ owo jade lo ko o sapo ni tiẹ, ọrọ ọhun ni wọn ṣi n fa lọwọ ti aṣiri wọn fi tu sawọn ọlọpaa RRS lọwọ. Ọkan ninu awọn oṣiṣẹ banki to n gbabọde yii naa ti bọ sọwọ ọlọpaa l’Ekoo gẹgẹ bawọn agbofinro ṣe wi, bo tilẹ jẹ pe wọn ko sọ banki to ti n ṣiṣẹ ati orukọ rẹ.


O fi kun un pe siimu ti wọn fi n pe loun nilo ni toun, tọwọ oun ba tẹ siimu eeyan nla kan lawujọ, oun yoo ṣiṣẹ lori ẹ, awọn ọmọọṣẹ oun ni yoo pari iṣẹ yooku, bi wọn yoo ṣe wọ miliọnu jade tawọn yoo maa ṣe faaji awọn lọ niyẹn. Wọn tiẹ ni James Okonkwo to jẹ ọrẹ Ossy tun ṣe gbaju-ẹ miliọnu mẹjọ fun ọga rẹ yii laipẹ yii, to jẹ bo ṣe wọ owo jade lo ko o sapo ni tiẹ, ọrọ ọhun ni wọn ṣi n fa lọwọ ti aṣiri wọn fi tu sawọn ọlọpaa RRS lọwọ. Ọkan ninu awọn oṣiṣẹ banki to n gbabọde yii naa ti bọ sọwọ ọlọpaa l’Ekoo gẹgẹ bawọn agbofinro ṣe wi, bo tilẹ jẹ pe wọn ko sọ banki to ti n ṣiṣẹ ati orukọ rẹ. Ipinlẹ Edo ni oṣiṣẹ banki keji wa, wọn loun ti sa lọ bo ṣe gbọ pe wọn ti mu awọn eeyan oun l’Ekoo, awọn ọlọpaa ni awọn ṣi n wa a, awọn yoo si ri i. Ni ti awọn tọwọ ba yii, ọdọ awọn SARS ni wọn taari wọn si fun itọpinpin to nipọn.


Ipinlẹ Edo ni oṣiṣẹ banki keji wa, wọn loun ti sa lọ bo ṣe gbọ pe wọn ti mu awọn eeyan oun l’Ekoo, awọn ọlọpaa ni awọn ṣi n wa a, awọn yoo si ri i. Ni ti awọn tọwọ ba yii, ọdọ awọn SARS ni wọn taari wọn si fun itọpinpin to nipọn.


Nnkan de! Sunday ti wọn mu pe o n pa awọn eeyan l’Akinyẹle ti sa lọ lagọọ ọlọpaa n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Iroyin ibanujẹ gbaa lo jẹ fawọn olugbe ijọba ibilẹ Akinyẹle, awọn olugbe Ibadan ati gbogbo ara ipinlẹ Ọyọ lapapọ nigba ti oỌga agba olọpaa ipinlẹ Ọyọ, CP Joe Nwachukwu Enwonwu, fidi ẹ mulẹ pe Sunday Shodipẹ, afurasi ọdaran to n pa kukuru, pa gigun kaakiri agbegbe Akinyẹle, n’Ibadan, ti sa jade latimọle awọn. Ninu atẹjade ti Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ yii, SP Olugbenga Fadeyi, fi ṣọwọ sawọn oniroyin lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ọga agba ọlọpaa fidi ẹ mulẹ pe loootọ lọmọkunrin ẹni ọdun mọkandinlogun (19) to ti paayan bii mẹwaa laarin oṣu kan aabọ ọhun ti sa mọ awọn lọwọ ninu atimọle ti awọn fi i pamọ si. Lọjọ kọkanla, oṣu kẹjọ, ọdun 2020 yii, iyẹn ọjọ Iṣẹgun, Tusidee to kọja, ni wọn lọmọkunrin naa sa mọ awọn ọlọpaa lọwọ ninu ahamọ ti wọn fi i si lẹka ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ti wọn ti n ṣewadii iwa ọdaran laduugbo Iyaganku, n’Ibadan. Gẹgẹ bi SP Olugbenga ṣe kọ ọ sinu atẹjade ọhun, “ọga agba awọn ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ fi asiko yii kede pe ọga awọn afurasi ọdaran to n pa awọn eeyan kiri l’Akinyẹle, ẹni ta a ṣafihan oun pẹlu awọn afurasi ọdaran ẹgbẹ ẹ meji mi-in papọ lọjọ kẹtadinlogun, oṣu keje, ọdun 2020 yii, ti sa kuro ninu ahamọ lọjọ kọkanla, oṣu kẹjọ, ọdun yii, lẹyin ta a ti gbe e lọ si kootu, tile-ẹjọ si ti paṣẹ pe ka fi i pamọ sinu ahamọ wa. “Nitori idi eyi, a rọ ẹyin eeyan lati ba wa foju léde, kẹ́ ẹ le mu ọmọkunrin naa nibikibi tẹ ẹ ba ti ri i, kẹ ẹ si fa a le awọn agbofinro lọwọ ni teṣan ọlọpaa to ba sun mọ yin ju lọ, ka le gbe igbesẹ to ba yẹ lori ẹ.” Bakan naa ni CP Enwonwu rọ ẹnikẹni to ba ni iroyin to le ran awọn agbofinro lọwọ lori bi wọn ṣe le ri afurasi ọdaran naa mu pada, lati tete ta awọn ọlọpaa lolobo nipa ẹ.


Ṣe asasi waa leleyii ni abi eedi, Pele Onikoko si pokunso sinu ṣọọbu rẹ niluu Gbọngan

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ko sẹni ti ko mọ Pele Onikoko niluu Gbọngan nipinlẹ Ọṣun, yatọ si pe Ọlọrun fi buruji diẹ ta a lọrẹ, o tun jẹ eeyan takuntakun ninu ijọ St Peters Anglican Church to n lọ. Idi niyi ti iku rẹ fi jẹ kayeefi fawọn eeyan ilu naa nigba ti wọn gbọ pe o pokunso lalẹ ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii. Festus Ọlawale Ayandokun gan-an ni orukọ rẹ, ọmọ mẹrin lo bi, o si ni iya laye. Ṣe lo wọnu yara kekere kan to wa lara ṣọọbu koko (cocoa store) rẹ ni nnkan bii aago mẹfa irọlẹ ọjọ naa, lẹyin iṣẹju diẹ ti wọn ko gburoo rẹ ni wọn yọju wo ibi to wa. Ṣe ni wọn ba a to ti fi okun ifami so ara rẹ mọ aja ile naa, to si ti n mi dirodiro. Aarọ ọjọ Satide ni awọn oloro ja oku rẹ lẹyin etutu, wọn si lọọ sin in sile rẹ to wa ni agbegbe Wakajaye, ni Express, ilu Gbọngan.


Ṣe lo wọnu yara kekere kan to wa lara ṣọọbu koko (cocoa store) rẹ ni nnkan bii aago mẹfa irọlẹ ọjọ naa, lẹyin iṣẹju diẹ ti wọn ko gburoo rẹ ni wọn yọju wo ibi to wa. Ṣe ni wọn ba a to ti fi okun ifami so ara rẹ mọ aja ile naa, to si ti n mi dirodiro. Aarọ ọjọ Satide ni awọn oloro ja oku rẹ lẹyin etutu, wọn si lọọ sin in sile rẹ to wa ni agbegbe Wakajaye, ni Express, ilu Gbọngan. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, ASP Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fun ALAROYE, o ni ẹni ọdun mẹtalelogoji ni Pele, ati pe iwadii ti bẹrẹ lori iku ẹ.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, ASP Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fun ALAROYE, o ni ẹni ọdun mẹtalelogoji ni Pele, ati pe iwadii ti bẹrẹ lori iku ẹ.


Korona ti tun pa ẹni kan l’Ekiti, bẹẹ lawọn to lugbadi ẹ ti kọja igba

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ipinlẹ Ekiti ti padanu ẹni kẹta sọwọ arun Koronafairọọsi pẹlu bi awọn to lugbadi arun naa ṣe di mẹrinlenigba (204) nipinlẹ naa bayii. Lọsan-an ọjọ Aiku, Sannde, nijọba ipinlẹ naa kede pe eeyan mẹrin ninu awọn ti wọn ṣẹṣẹ ṣayẹwo ni wọn ti ko arun ọhun, eyi si ti sọ awọn to wa nibudo itọju bayii di mejidinlaaadọfa (108). Nitori bi arun yii ṣe n tan kalẹ diẹdiẹ nipinlẹ naa nijọba ṣe mu ofin tita kete sira ẹni ati lilo ibomu lọkun-un-kundun, awọn alakalẹ yii si mulẹ gidigidi. Lọwọlọwọ bayii, eeyan mẹtalelaaadọrun-un (93) lo ti ri iwosan l’Ekiti, eyi to din diẹ ni ida aadọta awọn to ti ko arun naa nipinlẹ ọhun.


Gbajumọ oṣere, Ọmọtọla Jalade, ti ko Koro o

Faith Adebola Gbajumọ oṣere ori itage nni, Ọmọtọla Jalade-Ekeinde, ti ko arun Korona to wa nita bayii o. Funra obinrin naa lo sọ bẹẹ sori ẹrọ ayelujara Instagram rẹ lanaa ọjọ Abameta, Satide. Obinrin naa kọ ọ sibẹ bayii pe, ‘Gbogbo yin lẹ o ti maa beere ibi ti mo wa lati ọjọ yii. Ohun to ṣẹlẹ ni pe mo ko Koro ni. Mo ti wa ni igbele lati ọjọ yii, o tẹ mi diẹ, ṣugbọn ara mi ti n ya! Ma a tubọ ṣalaye bo ti jẹ fun yin to ba ya. Ni bii ọsẹ mẹta sẹyin ni Ọmọtọla kọkọ sọ pe ọkọ oun, iyẹn awako-baalu, Mathew Ekeinde, ṣẹṣẹ ribi ko awọn ọmọ oun meji wale lati Amerika ni, pe Koro yi ka wọn mọbẹ, wọn ko si ri ibi jade lati ọjọ naa.


Mo ti wa ni igbele lati ọjọ yii, o tẹ mi diẹ, ṣugbọn ara mi ti n ya! Ma a tubọ ṣalaye bo ti jẹ fun yin to ba ya. Ni bii ọsẹ mẹta sẹyin ni Ọmọtọla kọkọ sọ pe ọkọ oun, iyẹn awako-baalu, Mathew Ekeinde, ṣẹṣẹ ribi ko awọn ọmọ oun meji wale lati Amerika ni, pe Koro yi ka wọn mọbẹ, wọn ko si ri ibi jade lati ọjọ naa. Ko sẹni to ti i mọ boya lati ara awọn yii ni Ọmọtọla ti ko kinni naa, tabi o ko lati ibomi-in ni.


Ko sẹni to ti i mọ boya lati ara awọn yii ni Ọmọtọla ti ko kinni naa, tabi o ko lati ibomi-in ni.


Oṣu mẹta ni Kọlade yoo fi dari ọkọ loju titi n’Ilọrin, oyinbo kan lo lu ni jibiti

Stephen Ajagbe, Ilọrin, Fẹsun fifi ifẹ ẹtan lu obinrin oyinbo kan ni jibiti lori ẹrọ ayelujara, ile-ẹjọ giga kan to wa niluu Ilọrin ti paṣẹ fun Kọlade Emmanuel Balogun lati dari ọkọ loju titi fun oṣu mẹta, ko si tun san ẹgbẹrun lọna aadọta naira owo itanran. Adajọ Sikiru Oyinloye lo paṣẹ naa nigba tajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ati ajẹbanu, EFCC, wọ ọ lọ sile-ẹjọ. Ọwọ tẹ Kọlade to n pe ara rẹ ni Willam Davis, ninu oṣu kẹta, ọdun 2020, pẹlu awọn atẹranṣe ori ikanni gmail: Willamdavis@gmail.com, eyi to fi n lu jibiti. Olujẹjọ naa loun jẹbi nigba tile-ẹjọ ka ẹsun naa si i leti. Agbẹjọro ijọba, Aliyu Adebayọ ni niwọngba ti olujẹjọ ti loun jẹbi, pẹlu awọn ẹri to daju to wa niwaju ile-ẹjọ, ki adajọ da ẹjọ rẹ bo ba ṣe tọ. Ṣugbọn agbẹjọro olujẹjọ, Rotimi Ọyagbọla, rọ adajọ lati foju aanu wo onibaara rẹ, ko si din ijiya rẹ ku, nitori pe igba akọkọ ree to maa ṣe iru nnkan bẹẹ.


Olujẹjọ naa loun jẹbi nigba tile-ẹjọ ka ẹsun naa si i leti. Agbẹjọro ijọba, Aliyu Adebayọ ni niwọngba ti olujẹjọ ti loun jẹbi, pẹlu awọn ẹri to daju to wa niwaju ile-ẹjọ, ki adajọ da ẹjọ rẹ bo ba ṣe tọ. Ṣugbọn agbẹjọro olujẹjọ, Rotimi Ọyagbọla, rọ adajọ lati foju aanu wo onibaara rẹ, ko si din ijiya rẹ ku, nitori pe igba akọkọ ree to maa ṣe iru nnkan bẹẹ. Adajọ Oyinloye ni ọdaran naa yoo bẹrẹ didari ọkọ lati ọjọ kẹtadinlogun, oṣu kẹjọ, titi de oṣu kẹwaa, ọdun yii. O ni ijọba ti gbẹsẹ le awọn foonu ati kọmputa alaagbeka ti EFCC gba lọwọ rẹ.


Adajọ Oyinloye ni ọdaran naa yoo bẹrẹ didari ọkọ lati ọjọ kẹtadinlogun, oṣu kẹjọ, titi de oṣu kẹwaa, ọdun yii. O ni ijọba ti gbẹsẹ le awọn foonu ati kọmputa alaagbeka ti EFCC gba lọwọ rẹ.


Sanni Abacha ti tun fi biliọnu meji ataabọ naira ranṣẹ sawọn ọmọ Naijiria ‘lati ọrun’

Lati ọjọ kẹjọ, oṣu kẹfa, ọdun 1998, ti Ọgagun Sanni Abacha to ti figba kan jẹ olori orileede yii ti ku, o fẹrẹ ma si ọdun kan, tabi asiko ijọba kan, ti aṣiri awọn owo buruku ti ọkunrin naa ko pamọ sawọn orileede loke okun ko ni i tu, ti awọn orileede naa yoo si da awọn owo ọhun pada fun ijọba Naijiria. Lati aye Aarẹ Oluṣẹgun Ọbasanjọ ni wọn ti n gbowo Naijiria ti Abacha ji ko pamọ sawọn ilẹ okeere. Bẹẹ ni wọn gba obitibiti owo laye ijọba Goodluck Jonathan. Owo ti wọn si ti tun ri gba lawọn orileede kaakiri latigba ti Aarẹ Muhammadu Buhari ti debẹ yii ko mọ niwọn. L’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ ta a lo tan yii, ni orileede Ireland tun kọwọ bọwe adehun pẹlu ilẹ wa lati tun da miliọnu marun-un ataabọ Yuro pada fun Naijiria. Eyi jẹ owo ilẹ wa ti Abacha ko pamọ sorileede naa.


Owo ti wọn si ti tun ri gba lawọn orileede kaakiri latigba ti Aarẹ Muhammadu Buhari ti debẹ yii ko mọ niwọn. L’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ ta a lo tan yii, ni orileede Ireland tun kọwọ bọwe adehun pẹlu ilẹ wa lati tun da miliọnu marun-un ataabọ Yuro pada fun Naijiria. Eyi jẹ owo ilẹ wa ti Abacha ko pamọ sorileede naa. Ba a ba ṣẹ ẹ ni owo ilẹ wa, bii Biliọnu meji ataabọ le diẹ (2, 515, 639, 583.60) ni yoo ku si Minisita eto idajọ nilẹ Irish to fi eleyii lede, Helen McEnteen, sọ pe igbesẹ lati da owo yii pada fun ilẹ Naijiria waye lẹyin ti ile-ẹjọ ti faṣẹ si i pe ki ijọba ilẹ naa gbẹsẹ le owo ọhun lọdun 2015. Minisita yii sọ pe banki kan to wa ni Dublin ni wọn kowo ọhun pamọ si, ileeṣẹ to si n ri si iwa ibajẹ ati ajẹbanu tiwọn niluu oyinbo to da bii EFCC tiwa nibi lo ṣawari owo naa 2014. Lẹyin igbẹjọ ni ile-ẹjọ wọn lọhun paṣẹ pe ki wọn gbẹsẹ le owo ọhun.


Ba a ba ṣẹ ẹ ni owo ilẹ wa, bii Biliọnu meji ataabọ le diẹ (2, 515, 639, 583.60) ni yoo ku si Minisita eto idajọ nilẹ Irish to fi eleyii lede, Helen McEnteen, sọ pe igbesẹ lati da owo yii pada fun ilẹ Naijiria waye lẹyin ti ile-ẹjọ ti faṣẹ si i pe ki ijọba ilẹ naa gbẹsẹ le owo ọhun lọdun 2015. Minisita yii sọ pe banki kan to wa ni Dublin ni wọn kowo ọhun pamọ si, ileeṣẹ to si n ri si iwa ibajẹ ati ajẹbanu tiwọn niluu oyinbo to da bii EFCC tiwa nibi lo ṣawari owo naa 2014. Lẹyin igbẹjọ ni ile-ẹjọ wọn lọhun paṣẹ pe ki wọn gbẹsẹ le owo ọhun. Laarin ọdun mejidinlogun si asiko ta a wa yii, owo ti awọn ijọba wa ti ri gba pada ninu owo ti Sanni Abacha ji ko nilẹ Naijiria, to ko pamọ silẹ okeere lasiko to fi n ṣejọba ti to biliọnu marun-un dọla o din diẹ ($4.6b) Awọn orileede ti wọn ti gba awọn owo to pọ ju lọ ni Switzerland, Jersy Island, ni UK, orileede Amẹrika ati Liechtenstein.


Laarin ọdun mejidinlogun si asiko ta a wa yii, owo ti awọn ijọba wa ti ri gba pada ninu owo ti Sanni Abacha ji ko nilẹ Naijiria, to ko pamọ silẹ okeere lasiko to fi n ṣejọba ti to biliọnu marun-un dọla o din diẹ ($4.6b) Awọn orileede ti wọn ti gba awọn owo to pọ ju lọ ni Switzerland, Jersy Island, ni UK, orileede Amẹrika ati Liechtenstein.


Ẹ woju awọn Fulani to n da awọn eeyan lọna ni Ṣaki

Olawale Ajao, Ibadan Awọn ero to n ti Ṣaki lọ siluu Igboho lagbegbe Oke-Ogun, ni ipinlẹ Ọyọ, lọjọ Abamẹta, Satide, to lọ lọhun-un ko faraare dele. Awọn ọdọ Fulani mẹfa kan ti wọn dihamọra pẹlu ibọn, ada atawọn nnkan ija oloro mi-in lo ṣa wọn ladaa, ti wọn si tun ja wọn lole lọsan-an gangan. Ọmọkunrin ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn (27) kan to n jẹ Abubakar Muhammed lo ṣaaju ikọ awọn adigunjale naa. Orukọ awọn yooku ni Umoru Abdullahi, ẹni ogun (20) ọdun; Muhammadu Bello, ẹni ọdun mẹrinlelọgbọn (34); Alti Abubakar, ẹni ọdun mọkanlelogun (21); Abdullahi Muhammed, ọmọ ogun (20) ati Buba Sanni ti ko ju ọmọọdun mọkandinlogun (19) lọ ni tiẹ.


Emi kọ ni mo pa iyawo atawọn ọmọ mi o – Oyediran (Fidio)

Ipari oṣu to kọja ni iroyin naa gbalẹ pe nọọsi kan, Solomon Tunde Oyediran, gun iyawo, ọmọ-ọmọ ati ọmọ aburo iyawo rẹ pa sinu ile wọn to wa niluu Inisha, nipinlẹ Ọṣun. Gẹgẹ bi awọn ọlọpaa ṣe sọ nigba naa, alẹ ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu keje, ọdun yii, ni Tunde, ẹni to ni Plato Abiye Clinic, gun iyawo rẹ pa sinu ile, ṣugbọn idaji ọjọ keji lawọn araadugbo too mọ nnkan to ṣẹlẹ nigba ti nọọsi naa lọ gbatọju oju ọgbẹ to wa lapa ati ikun rẹ. Iwadii awọn ọlọpaa lẹyin ti wọn mu Oyediran satimọle ti fidi rẹ mulẹ bayii pe ki i ṣe ọkunrin naa lo pa awọn eeyan mẹtẹẹta. A gbọ pe ọwọ awọn ọlọpaa ti tẹ ọmọdekunrin kan, Lukman Adewale, ọmọ bibi ilu Iree, ṣugbọn to jẹ pe ilu Inisha lo fi ṣebujoko. Iṣẹ awọn ti wọn maa n tun nnkan eelo ina to ba bajẹ ṣe, electronics repairer, ni Lukman n ṣe, o si ti pẹ to ti maa n ba iyawo nọọsi naa, Sarah Oyediran, ṣiṣẹ ni ṣọọbu ati ninu ile lọjọ pipẹ. ALAROYE gbọ pe o ti jẹwọ gbogbo nnkan to ṣẹlẹ fun awọn ọlọpaa.


A gbọ pe ọwọ awọn ọlọpaa ti tẹ ọmọdekunrin kan, Lukman Adewale, ọmọ bibi ilu Iree, ṣugbọn to jẹ pe ilu Inisha lo fi ṣebujoko. Iṣẹ awọn ti wọn maa n tun nnkan eelo ina to ba bajẹ ṣe, electronics repairer, ni Lukman n ṣe, o si ti pẹ to ti maa n ba iyawo nọọsi naa, Sarah Oyediran, ṣiṣẹ ni ṣọọbu ati ninu ile lọjọ pipẹ. ALAROYE gbọ pe o ti jẹwọ gbogbo nnkan to ṣẹlẹ fun awọn ọlọpaa. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, fidi ọrọ naa mulẹ, o ni otitọ ti fara han, laipẹ si ni wọn yoo ṣafihan Lukman fun awọn oniroyin. Fidio ifọrọwerọ pẹlu Oyediran:


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, fidi ọrọ naa mulẹ, o ni otitọ ti fara han, laipẹ si ni wọn yoo ṣafihan Lukman fun awọn oniroyin. Fidio ifọrọwerọ pẹlu Oyediran:


Oloṣelu Eko, Lanre Razak, ti ku o!

Ọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu yii, ni agba oloṣelu ilu Ẹpẹ, nipinlẹ Eko, to ti figba kan ṣe kọmiṣanna fun eto irinna nipinlẹ Eko, Lanre Razak,jade laye lẹni ọdun mẹrinlelaaadọrin(74). ALAROYE gbọ pe o ti ṣe diẹ ti o ti fẹ si ọkunrin oloṣelu naa, to si ti n gbatọju lọsibitu kan niluu Eko. Aisan naa lo pada ja siku lọjọ Abamẹta, Satide, opin ọsẹ yii. Ọkan ninu awọn oloṣelu pataki to ja fitafita lati di ipo oṣelu kan tabi omi-in mu nipinlẹ Eko ni Razak. O pẹ daadaa ninu ẹgbẹ oṣelu ANPP, ko too dara pọ mọ ẹgbẹ APC, nibi to ti jẹ ọkan ninu awọn ọmọ igbimọ apaṣẹ to ga ju lọ fun ẹgbẹ naa nipinlẹ Eko..


O yẹ ki Aarẹ Buhari ko awọn igbimọ alaṣẹ rẹ wa ka jọ waa bẹ Yeye Ọṣun lori arun Korona ni- Ọṣunbiyii

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Lati igba ti ayẹyẹ ọdun Ọṣun Oṣogbo to waye lopin ọsẹ to kọja ti ku ọjọ mẹta nijọba ipinlẹ Ọṣun, nipasẹ Kọmisanna fun ọrọ aṣa ati ibudo igbafẹ, Dokita Ọbawale Adebisi, ti kede pe ko ni i si aaye fun ipejọpọ gẹgẹ bo ṣe maa n waye lọdọọdun. Ọbawale sọ pe ko si aaye fun ayẹyẹ kankan latari bi iye awọn to n lugbadi arun Koronafairọọsi ṣe n fojoojumọ gbẹnu soke nipinlẹ Ọṣun. O ni ijọba fẹ ki awọn eeyan ṣe ọdun naa ninu ile wọn, awọn eeyan perete tijọba ba si gba laaye ni wọn yoo lanfaani lati lọ si oju-odo Ọṣun. Ṣugbọn ọrọ ko ri bẹẹ rara, lati nnkan bii aago meje aabọ aarọ ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja ti wọn ṣe aṣekagba ọdun naa lawọn eeyan ti n wọ lọ soju odo kẹti-kẹti pẹlu aṣọ funfun ati oniruuru ike omi ti wọn gbe lọwọ. Koda, ọpọ ninu wọn ni wọn ko lo ibomu tabi iboju, bẹẹ ni ko si si pe a n lo sanitaisa rara. AKEDE AGBAYE bọ saarin awọn eeyan lati beere idi to fi da bii ẹni pe wọn ko bikita fun ẹmi ara wọn, ti wọn tun fi ṣe lodi si aṣẹ tijọba fi lelẹ lori ayẹyẹ naa, iyalẹnu ni esi ti onikalukuu wọn fọ si jẹ.


Ṣugbọn ọrọ ko ri bẹẹ rara, lati nnkan bii aago meje aabọ aarọ ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja ti wọn ṣe aṣekagba ọdun naa lawọn eeyan ti n wọ lọ soju odo kẹti-kẹti pẹlu aṣọ funfun ati oniruuru ike omi ti wọn gbe lọwọ. Koda, ọpọ ninu wọn ni wọn ko lo ibomu tabi iboju, bẹẹ ni ko si si pe a n lo sanitaisa rara. AKEDE AGBAYE bọ saarin awọn eeyan lati beere idi to fi da bii ẹni pe wọn ko bikita fun ẹmi ara wọn, ti wọn tun fi ṣe lodi si aṣẹ tijọba fi lelẹ lori ayẹyẹ naa, iyalẹnu ni esi ti onikalukuu wọn fọ si jẹ. Ọgbẹni Toriọla Kazeem sọ pe loootọ loun mọ pe arun Korona wa, nitori ọpọ eeyan loun mọ niluu Eko ti oun n gbe ti wọn ti ko arun naa, ṣugbọn bi ijọba ko ṣe loootọ nipa arun naa lo n bi oun ninu. O ni awọn mẹkunnu nikan ni wọn n ka lọwọ ko lati ṣe oun to wu wọn, ofin wọn ko mu olowo. Gẹgẹ bo ṣe wi, “Ti ẹ ba de ibi ti awọn oloṣelu yii ba ti n ṣenawo, boya ọjọọbi tabi oku, ẹ maa ri i pe wọn kan n tan ara wọn ni, wọn ko bọwọ fun ofin ti wọn fọwọ ara wọn ṣe.


Ọgbẹni Toriọla Kazeem sọ pe loootọ loun mọ pe arun Korona wa, nitori ọpọ eeyan loun mọ niluu Eko ti oun n gbe ti wọn ti ko arun naa, ṣugbọn bi ijọba ko ṣe loootọ nipa arun naa lo n bi oun ninu. O ni awọn mẹkunnu nikan ni wọn n ka lọwọ ko lati ṣe oun to wu wọn, ofin wọn ko mu olowo. Gẹgẹ bo ṣe wi, “Ti ẹ ba de ibi ti awọn oloṣelu yii ba ti n ṣenawo, boya ọjọọbi tabi oku, ẹ maa ri i pe wọn kan n tan ara wọn ni, wọn ko bọwọ fun ofin ti wọn fọwọ ara wọn ṣe. Ọdun Ọṣun Oṣogbo wa de, wọn n kede pe ka ma waa ṣọdun, ni nnkan to jẹ pe ẹẹkan pere ni lọdun, alẹ ana lemi wọlu lati Eko, mo si tun n pada loni-in ti mo ba ti ṣadua tan, ti mo si bu omi’. Ajọkẹ Ọṣunbiyi ni tiẹ sọ pe ṣe lo kan wu ijọba lati maa sọ nnkan ti wọn fẹ, ko si ẹni to le di oun lọwọ lati ṣọdun iya oun. O ni “Ṣebi wọn kan n tan ara wọn ni, ṣe ẹyin naa o ri nnkan to ṣẹlẹ nibi ipolongo ibo awọn ẹgbẹ oṣelu nipinlẹ Edo, gbogbo awọn adari wa ni wọn wa nibẹ o, gbogbo telifisan lo ṣafihan rẹ bo ṣe n lọ, meloo ni Korona ti waa lu pa ninu wọn?


Ọdun Ọṣun Oṣogbo wa de, wọn n kede pe ka ma waa ṣọdun, ni nnkan to jẹ pe ẹẹkan pere ni lọdun, alẹ ana lemi wọlu lati Eko, mo si tun n pada loni-in ti mo ba ti ṣadua tan, ti mo si bu omi’. Ajọkẹ Ọṣunbiyi ni tiẹ sọ pe ṣe lo kan wu ijọba lati maa sọ nnkan ti wọn fẹ, ko si ẹni to le di oun lọwọ lati ṣọdun iya oun. O ni “Ṣebi wọn kan n tan ara wọn ni, ṣe ẹyin naa o ri nnkan to ṣẹlẹ nibi ipolongo ibo awọn ẹgbẹ oṣelu nipinlẹ Edo, gbogbo awọn adari wa ni wọn wa nibẹ o, gbogbo telifisan lo ṣafihan rẹ bo ṣe n lọ, meloo ni Korona ti waa lu pa ninu wọn? “Ọdun to yẹ ki Aarẹ Buhari gan-an funra rẹ ko awọn igbimọ alaṣẹ rẹ wa ka jọ wa bẹ Yeye Ọṣun ko ba wa fomi fọ arun Korona kuro lorileede wa, Gomina Oyetọla naa wa nipinlẹ Edo, nibi ti wọn ti gbemu-lemu o, o waa n sọ iye awọn to gbọdọ wa sodo, alawada lasan ni gbogbo wọn, ta lẹ ri to da wọn lohun bayii? Bakan naa ni gbogbo awọn olubọ Ọṣun to ku ti a fọrọ wa lẹnu wo ṣe n sọ, koda, awọn agbofinro to wa nibẹ, to fi mọ awọn ọlọpaa, sifu difẹnsi, figilante, ajọ ẹsọ oju popo, awọn Amọtẹkun, wọn le ni ọgọrun-un, kan to wa, eyi ko yọ awọn ti wọn n ta ọti, ilẹkẹ, ike-omi, agbẹgilere, ounjẹ, adirẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ silẹ. Aago mẹjọ kọja iṣẹju diẹ ni Arugba gbera laafin Ataọja, ọkẹ aimọye eeyan ni wọn si tẹle e titi de odo-Ọṣun, bẹẹ lonikaluku n sọ ẹdun ọkan rẹ, ti wọn si n taka oṣi ati aini danu.


“Ọdun to yẹ ki Aarẹ Buhari gan-an funra rẹ ko awọn igbimọ alaṣẹ rẹ wa ka jọ wa bẹ Yeye Ọṣun ko ba wa fomi fọ arun Korona kuro lorileede wa, Gomina Oyetọla naa wa nipinlẹ Edo, nibi ti wọn ti gbemu-lemu o, o waa n sọ iye awọn to gbọdọ wa sodo, alawada lasan ni gbogbo wọn, ta lẹ ri to da wọn lohun bayii? Bakan naa ni gbogbo awọn olubọ Ọṣun to ku ti a fọrọ wa lẹnu wo ṣe n sọ, koda, awọn agbofinro to wa nibẹ, to fi mọ awọn ọlọpaa, sifu difẹnsi, figilante, ajọ ẹsọ oju popo, awọn Amọtẹkun, wọn le ni ọgọrun-un, kan to wa, eyi ko yọ awọn ti wọn n ta ọti, ilẹkẹ, ike-omi, agbẹgilere, ounjẹ, adirẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ silẹ. Aago mẹjọ kọja iṣẹju diẹ ni Arugba gbera laafin Ataọja, ọkẹ aimọye eeyan ni wọn si tẹle e titi de odo-Ọṣun, bẹẹ lonikaluku n sọ ẹdun ọkan rẹ, ti wọn si n taka oṣi ati aini danu. Dokita Ọbawale lo ṣoju Gomina Oyetọla nibẹ, Oloye Ifayẹmi Ẹlẹbuibọn si ko awọn awo sodi lọ sodo. Ọbawale ṣalaye pe ki i ṣe pe ijọba mọ-ọn-mọ fẹẹ di awọn olubọ Ọṣun lọwọ, ṣugbọn koju ma ribi, gbogbo ara loogun rẹ lawọn fẹẹ fi ọrọ naa ṣe. O ni ijọba mọ pataki ọdun Ọṣun-Oṣogbo, idi niyẹn ti wọn fi n ṣatilẹyin fun igbelarugẹ ọdun naa ni gbogbo igba.


Dokita Ọbawale lo ṣoju Gomina Oyetọla nibẹ, Oloye Ifayẹmi Ẹlẹbuibọn si ko awọn awo sodi lọ sodo. Ọbawale ṣalaye pe ki i ṣe pe ijọba mọ-ọn-mọ fẹẹ di awọn olubọ Ọṣun lọwọ, ṣugbọn koju ma ribi, gbogbo ara loogun rẹ lawọn fẹẹ fi ọrọ naa ṣe. O ni ijọba mọ pataki ọdun Ọṣun-Oṣogbo, idi niyẹn ti wọn fi n ṣatilẹyin fun igbelarugẹ ọdun naa ni gbogbo igba. Araba Awo tiluu Oṣogbo, Oloye Ifayẹmi Ẹlẹbuibọn, naa ṣadura fun awọn olubọ Ọṣun, ilu Oṣogbo, ipinlẹ Ọṣun, orileede Naijiria ati gbogbo agbaye, o si ke pe Ọlọrun pe ko ba wa ka arun Korona kuro nilẹ, ki wọn le raaye ṣe ayẹyẹ ti ọdun to n bọ ninu ifọkanbalẹ. Nigba ti aago meji ku diẹ ni Arugba kuro lodo, awọn eeyan si tun wọ tẹle e pada si aafin Ataọja. Ọsẹ meji ni wọn fi maa n ṣe ayẹyẹ ọdun Ọṣun Oṣogbo.


Araba Awo tiluu Oṣogbo, Oloye Ifayẹmi Ẹlẹbuibọn, naa ṣadura fun awọn olubọ Ọṣun, ilu Oṣogbo, ipinlẹ Ọṣun, orileede Naijiria ati gbogbo agbaye, o si ke pe Ọlọrun pe ko ba wa ka arun Korona kuro nilẹ, ki wọn le raaye ṣe ayẹyẹ ti ọdun to n bọ ninu ifọkanbalẹ. Nigba ti aago meji ku diẹ ni Arugba kuro lodo, awọn eeyan si tun wọ tẹle e pada si aafin Ataọja. Ọsẹ meji ni wọn fi maa n ṣe ayẹyẹ ọdun Ọṣun Oṣogbo. Lara awọn eto to maa n waye laarin ọsẹ meji yẹn ni Iwọpopo, ọdun-ade, titan atupa oloju mẹrindinlogun ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Lara awọn eto to maa n waye laarin ọsẹ meji yẹn ni Iwọpopo, ọdun-ade, titan atupa oloju mẹrindinlogun ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Itajẹsilẹ to n ṣẹlẹ lojoojumọ le fa ibinu Ọlọrun fun Naijiria-Ẹlẹbuibọn

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Araba Awo ti ilu Oṣogbo, Oloye Ifayẹmi Ẹlẹbuibọn, ti ke sijọba apapọ orileede yii lati tete wa nnkan ṣe si ọrọ itajẹsilẹ to n waye lojoojumọ, ki Ọlọrun too rọjo ibinu rẹ silẹ. Ẹlẹbuibọn sọrọ yii lasiko ajọdun ẹgbẹ awọn ajẹ ati emere nipinlẹ Ọṣun, eleyii to waye ni Araba Castle, niluu Oṣogbo, lopin ọsẹ to kọja. Baba yii sọ pe ewu nla ni itajẹsilẹ ni, ikorira si ni loju Ọlọrun nitori gbogbo ẹmi lo ṣe pataki. Araba Awo ṣalaye pe ipaniyan niha Ariwa orileede yii ati ipaniṣowo niha Guusu gbọdọ dẹkun nitori inu Ọlọrun ko dun si i rara, ko si si ẹni to lori lati gba a ti ẹsan awọn iwa naa ba de. Bakan naa ni Ẹlẹbuibọn gba awọn olori ẹsin gbogbo nimọran lati ni oye kikun nipa ẹsin ti wọn gbe lọwọ, ki wọn si jawọ ninu gbigbe ẹsin ayalo ga ju ẹsin adayeba wa lọ. O ni ki wọn jẹ ẹni-pipe, ti ko labawọn ninu ohun gbogbo ti wọn ba n ṣe.


Araba Awo ṣalaye pe ipaniyan niha Ariwa orileede yii ati ipaniṣowo niha Guusu gbọdọ dẹkun nitori inu Ọlọrun ko dun si i rara, ko si si ẹni to lori lati gba a ti ẹsan awọn iwa naa ba de. Bakan naa ni Ẹlẹbuibọn gba awọn olori ẹsin gbogbo nimọran lati ni oye kikun nipa ẹsin ti wọn gbe lọwọ, ki wọn si jawọ ninu gbigbe ẹsin ayalo ga ju ẹsin adayeba wa lọ. O ni ki wọn jẹ ẹni-pipe, ti ko labawọn ninu ohun gbogbo ti wọn ba n ṣe. O ni ọpọlọpọ n ṣiṣẹ bii erin, ṣugbọn wọn n jẹ ijẹ ẹliri nitori pe wọn kuna lati mojuto ẹgbẹ ti wọn ni, o ni ko si ẹni to wa laye yii ti ko ni ẹgbẹ, o si pọn dandan lati mọ eewọ tabi nnkan ti ẹgbẹ eeyan fẹran, igba yẹn ni aluyọ yoo wa kiakia. Gẹgẹ bo ṣe wi, awọn ajẹ ati emere naa gbọdọ maa gbe igbe-aye ododo, ki wọn wa lalaafia pẹlu gbogbo eniyan, ki wọn si maa rin nibaamu pẹlu ilana ẹsin abalaye, nigba yẹn lawọn eeyan yoo nifẹẹ lati darapọ mọ wọn. Ninu ọrọ tirẹ, alakooso ẹgbẹ naa nipinlẹ Ọṣun, Oloye (Iyaafin) Oyelọla Ẹlẹbuibọn, sọ pe awọn ṣe ajọdun naa ki gbogbo aye le mọ pe ẹgbẹ awọn ki i ṣe ẹgbẹ buburu gẹgẹ bi awọn kan ṣe maa n sọ.


O ni ọpọlọpọ n ṣiṣẹ bii erin, ṣugbọn wọn n jẹ ijẹ ẹliri nitori pe wọn kuna lati mojuto ẹgbẹ ti wọn ni, o ni ko si ẹni to wa laye yii ti ko ni ẹgbẹ, o si pọn dandan lati mọ eewọ tabi nnkan ti ẹgbẹ eeyan fẹran, igba yẹn ni aluyọ yoo wa kiakia. Gẹgẹ bo ṣe wi, awọn ajẹ ati emere naa gbọdọ maa gbe igbe-aye ododo, ki wọn wa lalaafia pẹlu gbogbo eniyan, ki wọn si maa rin nibaamu pẹlu ilana ẹsin abalaye, nigba yẹn lawọn eeyan yoo nifẹẹ lati darapọ mọ wọn. Ninu ọrọ tirẹ, alakooso ẹgbẹ naa nipinlẹ Ọṣun, Oloye (Iyaafin) Oyelọla Ẹlẹbuibọn, sọ pe awọn ṣe ajọdun naa ki gbogbo aye le mọ pe ẹgbẹ awọn ki i ṣe ẹgbẹ buburu gẹgẹ bi awọn kan ṣe maa n sọ. Oyelọla ṣalaye pe ẹgbẹ alaafia, ẹgbẹ imọlẹ, ẹgbẹ to n mu idagbasoke ba ẹni to ba lo o daadaa ni ẹgbẹ naa, awọn adari ẹsin ni wọn kan n ba ẹgbẹ awọn lorukọ jẹ. O waa rọ awọn ọmọ ẹgbẹ lati ma ṣe gbọ tẹlẹgan rara, ki wọn ma ṣe feti si ariwo ọja, ki wọn gbe otitọ ati ootọ-inu wọ bii ẹwu, ki wọn si maa fi ẹgbẹ naa yangan nibikibi ti wọn ba de. @@@@@@@


Oyelọla ṣalaye pe ẹgbẹ alaafia, ẹgbẹ imọlẹ, ẹgbẹ to n mu idagbasoke ba ẹni to ba lo o daadaa ni ẹgbẹ naa, awọn adari ẹsin ni wọn kan n ba ẹgbẹ awọn lorukọ jẹ. O waa rọ awọn ọmọ ẹgbẹ lati ma ṣe gbọ tẹlẹgan rara, ki wọn ma ṣe feti si ariwo ọja, ki wọn gbe otitọ ati ootọ-inu wọ bii ẹwu, ki wọn si maa fi ẹgbẹ naa yangan nibikibi ti wọn ba de. @@@@@@@


Bayern lu Barca laluwo pẹlu ami-ayo mẹjọ si meji

Iya ami-ayo mẹjọ si meji ki i ṣe nnkan ti ẹgbẹ agbabọọlu Barcelona ilẹ Spain ro pe awọn yoo jẹ lọwọ Bayern Munich ilẹ Germany nibi idije Champions League tọdun yii to n lọ lọwọ, ṣugbọn wọn jẹ iya naa lajẹbanu lalẹ oni. Agbabọọlu mẹfa lo fi goolu mẹjọ pa Barca lẹkun nipele kuọta faina ti wọn gba lonii, Barca si ju ayo meji wọle, eyi ti ko ran nnkan kan ninu ọrọ to wa nilẹ. Ifẹsẹwọnsẹ yii ti sun Bayern si ipele sẹmi faina, eyi to kangun si aṣekagba, ẹni to ba si yege ninu Manchester City ati Lyon ti yoo pade lọna ni wọn yoo koju. Fun Barca, ipade di ọjọ mi-in ọjọ ire.


Idanwo WAEC: ọga ileewe tabi olukọ to ba ṣe eru idanwo ni Kwara yoo da ara rẹ lẹbi

Stephen Ajagbe, Ilọrin Bawọn akẹkọọ ileewe girama ṣe n gbaradi fun idanwo aṣekagba, WAEC, to maa bẹrẹ lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ to n bọ, ijọba ipinlẹ Kwara ti ṣekilọ fawọn ọga ileewe atawọn obi lati ma lọwọ ninu ṣiṣe eru idanwo. Atẹjade kan ti Akọwe iroyin nileeṣẹ ijọba to n mojuto eto ẹkọ, Yusuf Ali-Agan, gbe sita lọjọ Ẹti, Furaidee, lorukọ Kọmiṣanna Hajia Fatimah Ahmed, ni ẹni tọwọ ba tẹ to ṣe makaruru tabi magomago idanwo yoo fimu kata ofin. O ni ibi ipade to waye laarin kọmiṣanna ọhun pẹlu agbarijọpọ awọn ọga ileewe, ANCOPSS, awọn oludasilẹ ileewe aladaani atawọn adari ẹgbẹ olukọ, NUT, ni ikilọ naa ti jẹyọ. Ahmed ni ijọba ko ni i faaye gba ẹnikẹni lati ba orukọ ipinlẹ Kwara jẹ nipa ṣiṣe eru idanwo, nitori naa, ẹni tawọn agbofinro ba mu yoo da ara rẹ lẹbi. O ni Gomina Abdulrahman Abdulrazaq ni lati san miliọnu ọgbọn naira tajọ to n ṣedanwo WAEC ni ki ipinlẹ Kwara san gẹgẹ bii owo itanran nitori ẹsun ṣiṣe eru idanwo lọdun 2019. O kede pe awọn akẹkọọ JSS 3 yoo pada sẹnu ẹkọ wọn lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ to n bọ, lati gbaradi fun idanwo wọn to maa bẹrẹ loṣu kẹsan-an, ọdun yii.


Ahmed ni ijọba ko ni i faaye gba ẹnikẹni lati ba orukọ ipinlẹ Kwara jẹ nipa ṣiṣe eru idanwo, nitori naa, ẹni tawọn agbofinro ba mu yoo da ara rẹ lẹbi. O ni Gomina Abdulrahman Abdulrazaq ni lati san miliọnu ọgbọn naira tajọ to n ṣedanwo WAEC ni ki ipinlẹ Kwara san gẹgẹ bii owo itanran nitori ẹsun ṣiṣe eru idanwo lọdun 2019. O kede pe awọn akẹkọọ JSS 3 yoo pada sẹnu ẹkọ wọn lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ to n bọ, lati gbaradi fun idanwo wọn to maa bẹrẹ loṣu kẹsan-an, ọdun yii. Awọn aṣoju ANCOPSS, Toyin Abdullahi, ati ti awọn oludasilẹ ileewe aladaani, Dokita Adetunji Abdulrahman, ṣeleri fun ijọba lati tẹle gbogbo ilana ofin lasiko idanwo naa.


Awọn aṣoju ANCOPSS, Toyin Abdullahi, ati ti awọn oludasilẹ ileewe aladaani, Dokita Adetunji Abdulrahman, ṣeleri fun ijọba lati tẹle gbogbo ilana ofin lasiko idanwo naa.


Ẹgbẹ to dara ni ẹgbẹ awa ajẹ ati emere, awọn adari ẹsin lo n ba wa lorukọ jẹ – Oyelọla Ẹlẹbuibọn

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Alakooso ẹgbẹ awọn ajẹ ati emere nipinlẹ Ọṣun, Oloye (Iyaafin) Oyelọla Ẹlẹbuibọn, ti ṣapejuwe ẹgbẹ ajẹ ati emere gẹgẹ bii ẹgbẹ ti yoo mu idagbasoke ba awujọ ti awọn eeyan ba bẹrẹ si i fojuure wo o. Lasiko ayẹyẹ ọdun ẹgbẹ naa, alakọọkọ iru ẹ, ti wọn ṣe ni ile Araba Awo ilu Oṣogbo, Oloye Ifayẹmi Ẹlẹbuibọn, ni obinrin naa ti sọ pe pataki ayẹyẹ naa ni lati jẹ ki awọn eeyan mọ pe ẹgbẹ naa ki i ṣe ẹgbẹ buburu gẹgẹ bi awọn kan ṣe maa n bu ẹnu atẹ lu u. Oyelọla Ẹlẹbuibọn ṣalaye pe awọn olori ẹsin ni wọn sọ ẹgbẹ naa lorukọ buburu, eleyii to n mu ifasẹyin ba ọpọlọpọ nnkan lorileede yii. O waa ke si gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ lati duro gbọingbọin ninu nnkan ti wọn gbagbọ, ki wọn ma ṣe faaye gba ẹnikẹni lati fi ọwọ rọ wọn sẹyin. Ninu ọrọ rẹ, Oloye Ifayẹmi Ẹlẹbuibọn, sọ pe ko si ẹni to wa laye ti ko ni ẹgbẹ kan tabi omi-in, o si dara ki onikaluku tete mọ ẹgbẹ tirẹ atawọn etutu to tọ si i lati le mu irin-ajo igbedide ẹni kọọkan ya kankan.


Mọto ayọkẹle mẹwaa ati tirela kan jona deeru ninu ọgba ajọ LASTMA l’Oshodi

Faith Adebọla Ina nla kan ti ṣọṣẹ lagbala ajọ to n ri si igbokegbodo ọkọ loju popo nipinlẹ Eko LASTMA, ninu ọgba wọn to wa ni ile LSTC, ọna marosẹ Oṣodi si Apapa, l’Oshodi. Ọkọ mọkanla ni ina naa bajẹ kanlẹ ki wọn too le kapa rẹ nirọlẹ ọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii. Nnkan bii aago mẹta ọsan ọjọ naa niṣẹlẹ ọhun waye nigba ti ina ṣadeede ṣẹ yọ laarin awọn ọkọ ti wọn fofin gba lọwọ awọn ọlọkọ to lufin irinna, ti wọn ko si ti i waa gba ọkọ wọn. Titi di asiko ti a fi n ko iroyin yii jọ, ko ti i sẹni to mọ pato ohun to ṣokufa ina naa, a ko gbọ pe ẹnikẹni ba iṣẹlẹ naa rin, bẹẹ ni ko sẹni to farapa, ṣugbọn awọn oṣiṣẹ ajọ to n ri si ọrọ pajawari nipinlẹ Eko, LASEMA, ati tileeṣẹ panapana, titi kan awọn agbofinro fi n ṣiṣẹ takuntakun lati ri i pe ina naa ku patapata. Nigba ti Alukoro ajọ LASEMA, Ọgbẹni Nosa Okunbor, n sọrọ nipa ijamba naa, o ni ọkọ ayọkẹlẹ mẹwaa ati tirela kan nina naa jo deeru.


O ma waa ga o, wọn tun ṣa iya oniyaa ladaa pa l’Akinyẹle, n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Nigba ti ọkan awọn ara Akinyẹle, n’Ibadan, ti balẹ pe ọwọ awọn agbofinro ti tẹ awọn afurasi ọdaran to n pa awọn eeyan nipakupa kaakiri adugbo awọn, ti alaafia si ti jọba lagbegbe naa, biri lọrọ tun yi lojiji nigba tawọn ẹruuku tun ṣa iya kan ladaa pa lagbegbe yii kan naa l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii. Iya ọhun, Abilekọ Oluwafunmilayọ, ni wọn lọọ ka mọle ẹ to wa laduugbo ti wọn n pe ni Ori Oke-Ọlọrunkọle, l’Akinyẹle, n’Ibadan, ni nnkan bii aago mẹsan-an alẹ ti wọn si ṣa a ladaa yannayanna. Tẹ o ba gbagbe, ni nnkan bii oṣu kan aabọ sẹyin, iyẹn ninu oṣu kẹfa si ibẹrẹ oṣu keje, ọdun 2020 yii, lawọn ọbayejẹ eeyan ti fi ada ati ṣọ́bìrì ṣa eeyan bii mẹwaa pa. Bo tilẹ jẹ pe awọn iranṣẹ iku wọnyi ko ri Abilekọ Oluwafunmilayọ pa lẹsẹkẹsẹ nigba ti wọn ba a lalejo lalẹ ana, nitori ti awọn alabaagbe ẹ sare gbe e lọ sọsibitu nigba ti wọn gbọ to n keboosi irora, irora oju ọgbẹ nla ọhun lo pada pa a nibi ti wọn ti n tọju ẹ lọwọ nileewosan UCH ti wọn gbe e lọ fun iwosan. Nitori bi awọn ẹlẹ́gírí ti ṣe pa ọpọ eeyan nipakupa nijọba ibilẹ Akinyẹle ṣaaju lẹnu ọjọ mẹta yii, pẹlu ibinu lawọn ọdọ agbegbe naa fi ya sigboro laaarọ yii (Furaidee) lati fẹhonu han. Awọn ọdọ wọnyi fibinu kọ lu agọ ọlọpaa ijọba ibilẹ naa to wa ni Mọniya, n’Ibadan, wọn ṣe awọn ọlọpaa kan leṣe, bẹẹ ni wọn ba nnkan jẹ ni teṣan naa. Bakan naa la gbọ pe wọn ba awọn nnkan jẹ lawọn ibomi-in lagbegbe ọhun ko too di pe awọn ọlọpaa adigboluja da wọn lẹkun Ibinu.


Nitori bi awọn ẹlẹ́gírí ti ṣe pa ọpọ eeyan nipakupa nijọba ibilẹ Akinyẹle ṣaaju lẹnu ọjọ mẹta yii, pẹlu ibinu lawọn ọdọ agbegbe naa fi ya sigboro laaarọ yii (Furaidee) lati fẹhonu han. Awọn ọdọ wọnyi fibinu kọ lu agọ ọlọpaa ijọba ibilẹ naa to wa ni Mọniya, n’Ibadan, wọn ṣe awọn ọlọpaa kan leṣe, bẹẹ ni wọn ba nnkan jẹ ni teṣan naa. Bakan naa la gbọ pe wọn ba awọn nnkan jẹ lawọn ibomi-in lagbegbe ọhun ko too di pe awọn ọlọpaa adigboluja da wọn lẹkun Ibinu. Nigba to n fidi iṣelẹ yi mulẹ, agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Olugbenga Fadeyi, fi aidunnu eẹ han si bi awọn ọdọ ṣe lọọ kọ lu agọ ọlọpaa agbegbe naa, o ni bi iwọde wọn ọhun ṣe la yanpọnyanrin lọ ko tọna rara. O waa fi da gbogbo araalu loju pe laipẹ lọwọ awọn agbofinro yoo tẹ awọn ọdaju eeyan to ṣeku pa iya oniyaa naa, nitori awọn ọlọpaa ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ naa.


Nigba to n fidi iṣelẹ yi mulẹ, agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Olugbenga Fadeyi, fi aidunnu eẹ han si bi awọn ọdọ ṣe lọọ kọ lu agọ ọlọpaa agbegbe naa, o ni bi iwọde wọn ọhun ṣe la yanpọnyanrin lọ ko tọna rara. O waa fi da gbogbo araalu loju pe laipẹ lọwọ awọn agbofinro yoo tẹ awọn ọdaju eeyan to ṣeku pa iya oniyaa naa, nitori awọn ọlọpaa ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ naa.


Agbọọla Ajayi balẹ gudẹ sinu ẹgbẹ ZLP, o loun lawọn eeyan ipinlẹ Ondo n fẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, ni Igbakeji Gomina ipinlẹ Ondo, Ọnarebu Agboọla Ajayi, fi ipinnu rẹ han fawọn eeyan ipinlẹ naa pe oun ti darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu ZLP. Ikede ita gbangba yii lo waye ni olu ile ẹgbẹ naa to wa lagbegbe Lafẹ, niluu Akurẹ. Ọgọọrọ awọn ọmọ ẹgbẹ yii ni wọn tu yaaya jade lati fi ayọ wọn han ati lati ki ọkunrin ọmọ bibi ilu Kiribo, nijọba ibilẹ Ẹsẹ-Odo, ọhun kaabọ. Alaga ẹgbẹ ZLP nipinlẹ Ondo, Joseph Akinlaja ni awọn iṣẹ nla ti ijọba Mimiko ṣe laarin ọdun mẹjọ to fi wa lori aleefa ko ṣee fọwọ rọ sẹyin. O ni inu awọn dun pupọ pe Ajayi fẹẹ dije lorukọ ẹgbẹ ZLP, ki awọn iṣẹ idagbasoke tijọba to wa lode ti pa ti le tẹsiwaju. Ajayi funra rẹ fi awọn eeyan lọkan balẹ pe ko ni i sọrọ ojooro ninu eto idibo to n bọ.


Alaga ẹgbẹ ZLP nipinlẹ Ondo, Joseph Akinlaja ni awọn iṣẹ nla ti ijọba Mimiko ṣe laarin ọdun mẹjọ to fi wa lori aleefa ko ṣee fọwọ rọ sẹyin. O ni inu awọn dun pupọ pe Ajayi fẹẹ dije lorukọ ẹgbẹ ZLP, ki awọn iṣẹ idagbasoke tijọba to wa lode ti pa ti le tẹsiwaju. Ajayi funra rẹ fi awọn eeyan lọkan balẹ pe ko ni i sọrọ ojooro ninu eto idibo to n bọ. O ni ọnakọna tawọn ẹgbẹ APC le fẹẹ gba lati ṣeru lawọn ti n mura silẹ de. Lẹyin ayẹyẹ ti wọn ṣe l’Akurẹ ni wọn tun mori le ilu Ondo, nibi ti wọn ti lọọ fa igbakeji gomina ọhun le Dokita Olusẹgun Mimiko lọwọ.


O ni ọnakọna tawọn ẹgbẹ APC le fẹẹ gba lati ṣeru lawọn ti n mura silẹ de. Lẹyin ayẹyẹ ti wọn ṣe l’Akurẹ ni wọn tun mori le ilu Ondo, nibi ti wọn ti lọọ fa igbakeji gomina ọhun le Dokita Olusẹgun Mimiko lọwọ.


Willian balẹ si Arsenal lẹyin ọdun meje ni Chelsea

Oluyinka Soyemi Agbabọọlu Chelsea tẹlẹ, Willian Borges da Silva, ti balẹ si Arsenal lẹyin to tọwọ bọ iwe adehun ọlọdun mẹta pẹlu kilọọbu tuntun ọhun. Ẹni ọdun mejidinlọgbọn naa gbe igbesẹ yii lẹyin ọdun meje ni Chelsea, nigba ti idunaa-dura ko si wọ mọ lo kẹru ẹ. Ọmọ ilẹ Brazil naa nireti wa pe yoo ran Arsenal lọwọ ni saa to n bọ pẹlu bi Mikel Arteta to jẹ kooṣi ṣe n ko awọn agbabọọlu jọ lati da kilọọbu naa pada sipo aṣaaju. Ife-ẹyẹ Premier League meji, Europa League kan, FA Cup kan ati League Cup kan ni Willian gba lasiko to wa ni Chelsea, o si wa lara awọn ti ko ṣe e fọwọ rọ sẹyin ni kilọọbu ọhun. Ọmọ ilẹ Brazil ni, bẹẹ lo gba bọọlu lawọn kilọọbu ilẹ naa, Ukraine ati Russia ko too balẹ si England lọdun 2013. Ipele U20 ẹgbẹ agbabọọlu Brazil lo kọkọ wa ko too gba igbega lọdun 2011.


Gomina Dapọ Abiọdun gbesẹ lori ofin konilegbele opin ọsẹ l’Ogun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Oni ọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹrinla, oṣu kẹjọ, ni ijọba fopin si konilegbele opin ọsẹ to ti n ṣẹlẹ nipinlẹ Ogun latigba ti Korona ti gbode. Gomina Dapọ Abiọdun ni anfaani ijade ti wa fun gbogbo eeyan bayii lopin ọsẹ ati lọjọ gbogbo. Bakan naa lo jẹ pe wọn yoo ṣi awọn mọṣalaaṣi kaakiri ipinlẹ yii lonii lati kirun Jimọ, ti wọn yoo si ṣi awọn ṣọọṣi lọjọ Sannde, ọjọ kẹrinla, oṣu kẹjọ yii, kan naa. Ki i ṣe pe Korona ti lọ tan patapata bi gomina ṣe wi, ṣugbọn nitori pe ohun gbogbo ṣee fọgbọn ṣe ninu Korona lo jẹ ki anfaani yii ṣi silẹ. Wọn ni kawọn aafaa maa ṣe waasi to n kede pe Korona wa, kawọn pasitọ naa maa fi kọrin iranti ninu isin wọn. Eyi to si ṣe pataki ju lọ ni titẹle gbogbo ofin to de Korona lati ibẹrẹ titi de opin pata, ati titẹle awọn alakalẹ mi-in tijọba fi sita.


Ki i ṣe pe Korona ti lọ tan patapata bi gomina ṣe wi, ṣugbọn nitori pe ohun gbogbo ṣee fọgbọn ṣe ninu Korona lo jẹ ki anfaani yii ṣi silẹ. Wọn ni kawọn aafaa maa ṣe waasi to n kede pe Korona wa, kawọn pasitọ naa maa fi kọrin iranti ninu isin wọn. Eyi to si ṣe pataki ju lọ ni titẹle gbogbo ofin to de Korona lati ibẹrẹ titi de opin pata, ati titẹle awọn alakalẹ mi-in tijọba fi sita. Ibi ti Korona de duro lasiko yii nipinlẹ Ogun gẹgẹ bi atẹjade Gomina Dapọ Abiọdun ṣe wi ni pe eeyan ọrinlelaaadọfa ati mẹjọ (1,288) lo ti ni Korona, eeyan igba ati mẹfa (206) lo n gbatọju lọwọ. Awọn mẹrinlelogun (24) ti ku iku Korona, nigba ti onka awọn ti wọn ti ṣayẹwo ẹ fun le lẹgbẹrun meje (7,122)


Ibi ti Korona de duro lasiko yii nipinlẹ Ogun gẹgẹ bi atẹjade Gomina Dapọ Abiọdun ṣe wi ni pe eeyan ọrinlelaaadọfa ati mẹjọ (1,288) lo ti ni Korona, eeyan igba ati mẹfa (206) lo n gbatọju lọwọ. Awọn mẹrinlelogun (24) ti ku iku Korona, nigba ti onka awọn ti wọn ti ṣayẹwo ẹ fun le lẹgbẹrun meje (7,122)


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Mo fẹẹ ya bara diẹ kuro lori eto ti a n ba bọ, ki n lo anfaani iku ọkan ninu awon aṣaaju wa, Oloye Ayọ Fasanmi, lati fi tun pe awọn agbaagba ilẹ Yoruba si akiyesi pataki kan. Kinni kan ṣẹlẹ ni 1965, ọpọ eeyan ko mọ kinni ọhun, awọn ti wọn ranti ẹ paapaa ko mọ itumọ ohun to jẹ. Lọjọ kẹjọ, osu kin-in-ni, ọdun naa, Ladoke Akintọla gbera lati Ibadan, o mu awọn eeyan diẹ dani. Awọn pataki to tẹle e lọjọ yii ni Rẹmi Fani-Kayọde, Ayo Roṣiji, Richard Akinjide ati Ọba Akran ti Badagry. Kaduna ni wọn kọkọ lọ, lọdọ Sardauna, nibẹ ni wọn si ba lọ si Ṣokoto, lọdọ Sultan igba naa. Ọjọ buruku lọjọ naa fun ilẹ Yoruba, ọjọ ti awọn eeyan wa yii ta ilẹ Yoruba fun awọn Fulani nitori ọrọ oṣelu ni. Lọjọ ti awọn Fulani ṣẹṣẹ gba pe loootọ, awọn ti jagun ṣẹgun ni Naijiria, awọn gan-an lawọn ni Naijria bayii, awọn Yoruba wa ni wọn si lo lati ṣẹgun, ati lati gba Naijiria.


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Kaduna ni wọn kọkọ lọ, lọdọ Sardauna, nibẹ ni wọn si ba lọ si Ṣokoto, lọdọ Sultan igba naa. Ọjọ buruku lọjọ naa fun ilẹ Yoruba, ọjọ ti awọn eeyan wa yii ta ilẹ Yoruba fun awọn Fulani nitori ọrọ oṣelu ni. Lọjọ ti awọn Fulani ṣẹṣẹ gba pe loootọ, awọn ti jagun ṣẹgun ni Naijiria, awọn gan-an lawọn ni Naijria bayii, awọn Yoruba wa ni wọn si lo lati ṣẹgun, ati lati gba Naijiria. Akintọla ni aṣaaju wọn. Ko too digba naa, inu ijaya gidi lawọn eeyan yii wa. Ati Sultan ni o, ati Sardauan ni o, ati awọn ọmọ ẹgbẹ wọn gbogbo.


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Akintọla ni aṣaaju wọn. Ko too digba naa, inu ijaya gidi lawọn eeyan yii wa. Ati Sultan ni o, ati Sardauan ni o, ati awọn ọmọ ẹgbẹ wọn gbogbo. Awọn Fulani wọnyi bẹru awọn Ibo pupọ nigba naa, wọn bẹru Azikiwe, wọn lero pe wọn le gba Naijiria lọwọ awọn, paapaa lasiko ibo ti wọn yoo di ni 1964, ibo to jẹ akọkọ niyẹn nigba ti awọn oyinbo ti gbejọba silẹ fun wọn. Tẹlẹtẹlẹ, Awolọwọ atawọn ọmọ ẹyin rẹ ni ibẹru wọn. Ṣugbọn nigba ti wọn ti ri ẹgbẹ Action Group fọ si meji, ti wọn si ko ọpọlopọ awọn ọlọpọlọ nla nla ti Awolọwo fi ṣe aṣọ ibora, paapaa Akintọla ati Roṣiji, ti wọn si ti sọ Awolọwọ funra ẹ sẹwọn, wọn mọ pe ko si ohun ti Yoruba le ṣe mọ, nitori awọn ti gba agbara lọwọ wọn.


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Awọn Fulani wọnyi bẹru awọn Ibo pupọ nigba naa, wọn bẹru Azikiwe, wọn lero pe wọn le gba Naijiria lọwọ awọn, paapaa lasiko ibo ti wọn yoo di ni 1964, ibo to jẹ akọkọ niyẹn nigba ti awọn oyinbo ti gbejọba silẹ fun wọn. Tẹlẹtẹlẹ, Awolọwọ atawọn ọmọ ẹyin rẹ ni ibẹru wọn. Ṣugbọn nigba ti wọn ti ri ẹgbẹ Action Group fọ si meji, ti wọn si ko ọpọlopọ awọn ọlọpọlọ nla nla ti Awolọwo fi ṣe aṣọ ibora, paapaa Akintọla ati Roṣiji, ti wọn si ti sọ Awolọwọ funra ẹ sẹwọn, wọn mọ pe ko si ohun ti Yoruba le ṣe mọ, nitori awọn ti gba agbara lọwọ wọn. Ṣugbọn gbogbo ọna ti wọn gba lati fọ aarin awọn Ibo, otubantẹ lo ja si, ko bọ si i fun wọn. Ohun to fa ibẹru ree, pe ti wọn ba fi le dibo ti awọn UPGA, iyẹn ẹgbẹ ti NCNC ati Action Group jọ n ṣe papọ, ba fi le wọle, nnkan yoo daru fawọn Hausa-Fulani atijọba wọn. Ohun ti wọn fi fa Akintọla mọra ree: ti wọn fun un lowo, wọn fun un lọlọpaa, wọn fun un ni ṣọja.


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Ṣugbọn gbogbo ọna ti wọn gba lati fọ aarin awọn Ibo, otubantẹ lo ja si, ko bọ si i fun wọn. Ohun to fa ibẹru ree, pe ti wọn ba fi le dibo ti awọn UPGA, iyẹn ẹgbẹ ti NCNC ati Action Group jọ n ṣe papọ, ba fi le wọle, nnkan yoo daru fawọn Hausa-Fulani atijọba wọn. Ohun ti wọn fi fa Akintọla mọra ree: ti wọn fun un lowo, wọn fun un lọlọpaa, wọn fun un ni ṣọja. Nigbẹyin, bo tilẹ jẹ UPGA lawọn ò dibo mọ, Akintọla fi ẹgbẹ Dẹmọ rẹ ko ilẹ Yoruba sabẹ ẹgbẹ NPC to jẹ tawọn Hausa, ninu ajọṣepọ ti wọn jọ ṣe ti wọn pe ni NNA. Ṣugbọn lẹyin ti esi idibo ti jade tan lọjọ kin-in-ni, oṣu kin-in-ni 1965, Azikiwe ti i ṣe aarẹ Naijiria loun o gba, oun o ni i fa ijọba Naijiria le ẹgbẹ NPC tabi ẹni yoowu ti wọn ba fa kalẹ lọwọ. Ṣugbọn lẹyin ti wọn fi adajọ agba dẹru ba a, ti wọn fi ọga awọn oniṣegun oyinbo dẹru ba a, ti wọn mura lati sọ pe ori rẹ ti yi, o n ṣiwere diẹdiẹ, ki wọn le fi yọ ọ kuro nipo ẹ gẹgẹ bii aarẹ, Azikiwe sọrẹnda fun wọn, o ni oun ti gbọ, o si gba lati ṣebura fun Balewa ko maa pada waa ṣejọba.


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Nigbẹyin, bo tilẹ jẹ UPGA lawọn ò dibo mọ, Akintọla fi ẹgbẹ Dẹmọ rẹ ko ilẹ Yoruba sabẹ ẹgbẹ NPC to jẹ tawọn Hausa, ninu ajọṣepọ ti wọn jọ ṣe ti wọn pe ni NNA. Ṣugbọn lẹyin ti esi idibo ti jade tan lọjọ kin-in-ni, oṣu kin-in-ni 1965, Azikiwe ti i ṣe aarẹ Naijiria loun o gba, oun o ni i fa ijọba Naijiria le ẹgbẹ NPC tabi ẹni yoowu ti wọn ba fa kalẹ lọwọ. Ṣugbọn lẹyin ti wọn fi adajọ agba dẹru ba a, ti wọn fi ọga awọn oniṣegun oyinbo dẹru ba a, ti wọn mura lati sọ pe ori rẹ ti yi, o n ṣiwere diẹdiẹ, ki wọn le fi yọ ọ kuro nipo ẹ gẹgẹ bii aarẹ, Azikiwe sọrẹnda fun wọn, o ni oun ti gbọ, o si gba lati ṣebura fun Balewa ko maa pada waa ṣejọba. Gbogob ohun ti wọn ṣe yii pata, awọn ọmọ Yoruba lo jẹ ko ṣee ṣe. Oniṣegun agba ti wọn fi dẹru ba Azikiwe, ti yoo sọ pe oun tẹẹsi ẹ, o larun ọpọlọ, Moses Adekoyejọ Majekodunmi ni. Awọn lọọya ti yoo rojọ pe ko bofin mu fẹni to yi lori lati maa ṣe ijọba lọ, Ayọ Roṣiji ati Fani Kayọde ni.


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Gbogob ohun ti wọn ṣe yii pata, awọn ọmọ Yoruba lo jẹ ko ṣee ṣe. Oniṣegun agba ti wọn fi dẹru ba Azikiwe, ti yoo sọ pe oun tẹẹsi ẹ, o larun ọpọlọ, Moses Adekoyejọ Majekodunmi ni. Awọn lọọya ti yoo rojọ pe ko bofin mu fẹni to yi lori lati maa ṣe ijọba lọ, Ayọ Roṣiji ati Fani Kayọde ni. Adajọ agba ti yoo gbọ ẹjọ pataki bẹẹ, adajọ Adetokunbọ Ademọla ni, nitori nibẹrẹ ọdun 1965, ko si ẹyọ lọọya kan tabi adajọ kan lati ilẹ Hausa, awọn Yoruba lo wa nidii eto idajọ. Ọkunrin to n dari eto yi labẹlẹ, to n fun awọn Hausa-Fulani yii ni awọn eelo ti wọn yoo lo fun ija naa, Akintọla funra rẹ ni. Bẹẹ lo jẹ gbogbo awọn eeyan ti wọn lo lati fi wọle ibo ni 1965 yii, Yoruba ni wọn.


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Adajọ agba ti yoo gbọ ẹjọ pataki bẹẹ, adajọ Adetokunbọ Ademọla ni, nitori nibẹrẹ ọdun 1965, ko si ẹyọ lọọya kan tabi adajọ kan lati ilẹ Hausa, awọn Yoruba lo wa nidii eto idajọ. Ọkunrin to n dari eto yi labẹlẹ, to n fun awọn Hausa-Fulani yii ni awọn eelo ti wọn yoo lo fun ija naa, Akintọla funra rẹ ni. Bẹẹ lo jẹ gbogbo awọn eeyan ti wọn lo lati fi wọle ibo ni 1965 yii, Yoruba ni wọn. Nigba ti wọn si ti pari ibo, ti ọkan ti balẹ pe ijọba ti bọ si ọwọ awọn Hausa-Fulani yii pada, Akintọla ko awọn ti wọn jọ ṣiṣẹ naa lẹyin, wọn gba Kaduna lọ lọdọ Sardauna Ahmadu Bello, wọn waa jọ lọ si Sokoto lati fara han niwaju Sultan, gẹgẹ bii aṣoju awọn to ṣee fọkan tan nilẹ Yoruba, wọn si mu un lọ sibi saare awọn Sultan to ti ku. Ohun ti awọn Akintọla n ṣe ni gbogbo asiko yii, wọn ko ṣe e nitori ohun meji bi ko ṣe lati fi han Awolọwo pe agbara ti bọ lọwọ ẹ, awọn ti lagbara ju u lọ bayii, awọn si fẹ ko ye e pe awọn le fiya jẹ ẹ gbe ni Naijria ti ko sohun ti yoo ṣe. Ni gbogbo igba naa, wọn ti pa ẹgbẹ Ọmọ Oduduwa rẹ, wọn ti da ẹgbẹ Ọmọ Ọlọfin silẹ, awọn yii kan naa ti wọn n ṣe oṣelu ati amofin, ti wọn si fi gbogbo ara koriira Awolọwọ, ni wọn wa ninu ẹgbẹ naa, ko sohun meji to ko wọn jọ bẹẹ ju ikoriira fun Awolọwọ lọ.


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Nigba ti wọn si ti pari ibo, ti ọkan ti balẹ pe ijọba ti bọ si ọwọ awọn Hausa-Fulani yii pada, Akintọla ko awọn ti wọn jọ ṣiṣẹ naa lẹyin, wọn gba Kaduna lọ lọdọ Sardauna Ahmadu Bello, wọn waa jọ lọ si Sokoto lati fara han niwaju Sultan, gẹgẹ bii aṣoju awọn to ṣee fọkan tan nilẹ Yoruba, wọn si mu un lọ sibi saare awọn Sultan to ti ku. Ohun ti awọn Akintọla n ṣe ni gbogbo asiko yii, wọn ko ṣe e nitori ohun meji bi ko ṣe lati fi han Awolọwo pe agbara ti bọ lọwọ ẹ, awọn ti lagbara ju u lọ bayii, awọn si fẹ ko ye e pe awọn le fiya jẹ ẹ gbe ni Naijria ti ko sohun ti yoo ṣe. Ni gbogbo igba naa, wọn ti pa ẹgbẹ Ọmọ Oduduwa rẹ, wọn ti da ẹgbẹ Ọmọ Ọlọfin silẹ, awọn yii kan naa ti wọn n ṣe oṣelu ati amofin, ti wọn si fi gbogbo ara koriira Awolọwọ, ni wọn wa ninu ẹgbẹ naa, ko sohun meji to ko wọn jọ bẹẹ ju ikoriira fun Awolọwọ lọ. Nigbẹyin, o han si gbogbo aye pe awọn ni wọn jẹbi, Awolọwọ lo jare wọn. Ṣugbọn ki ilẹ too pa oṣika, ohun rere yoo ti bajẹ, ki awon aṣaaju Yoruba yii too mọ pe ainiṣọkan ni wọn fi mu wọn, ohun rere nla ti bọ sọnu lọwọ wọn. Awọn ohun to bọ sọnu lọwọ Yoruba nigba naa, njẹ a ti i ri i gba pada bi!


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Nigbẹyin, o han si gbogbo aye pe awọn ni wọn jẹbi, Awolọwọ lo jare wọn. Ṣugbọn ki ilẹ too pa oṣika, ohun rere yoo ti bajẹ, ki awon aṣaaju Yoruba yii too mọ pe ainiṣọkan ni wọn fi mu wọn, ohun rere nla ti bọ sọnu lọwọ wọn. Awọn ohun to bọ sọnu lọwọ Yoruba nigba naa, njẹ a ti i ri i gba pada bi! Nitori ẹ ni mo ṣe fẹ ka ronu wo, ka fi iku Fasanmi yii ṣe atẹgun nnkan tuntun fun Yoruba. Mo woye nigba kan pe awọn ti wọn jẹ aburo wa ki i fẹẹ ba wa ṣe Afẹnifere, mo si beere ọrọ naa lọwọ aburo mi, ọga awọn ALAROYE, esi to fun mi ni pe ni toun, gbogbo ẹgbẹ to ba ti jẹ ti ọmọ Yoruba ni toun, nitori aṣoju ọmọ Yoruba ni iṣẹ iwe iroyin oun, yoo si ṣoro foun lati wa ninu ẹgbẹ kan ki oun pa awọn ẹgbẹ to ku ti. Nigba naa lo sọ ohun miiran to ya mi lẹnu.


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Nitori ẹ ni mo ṣe fẹ ka ronu wo, ka fi iku Fasanmi yii ṣe atẹgun nnkan tuntun fun Yoruba. Mo woye nigba kan pe awọn ti wọn jẹ aburo wa ki i fẹẹ ba wa ṣe Afẹnifere, mo si beere ọrọ naa lọwọ aburo mi, ọga awọn ALAROYE, esi to fun mi ni pe ni toun, gbogbo ẹgbẹ to ba ti jẹ ti ọmọ Yoruba ni toun, nitori aṣoju ọmọ Yoruba ni iṣẹ iwe iroyin oun, yoo si ṣoro foun lati wa ninu ẹgbẹ kan ki oun pa awọn ẹgbẹ to ku ti. Nigba naa lo sọ ohun miiran to ya mi lẹnu. O ni ni ipari 1999, oun lọ si ile Baba Adesanya ti i ṣe aṣaaju gbogbo wa, oun ati Adebiyi, nibi ti oun ti ba baba sọrọ ni oun nikan pe ko ma ṣe aṣaaju ẹgbẹ Afẹnifẹre to n ṣe oṣelu, ẹgbẹ Afẹnifẹre to jẹ ti gbogbo Yoruba ni ko ṣe olori rẹ. O ni idi ti oun fi lọọ sọ bẹẹ ni pe ariwo igba naa ni pe Afẹnifẹre ni AD, oloṣelu Yoruba ti ko ba si ti si ninu AD ko le si ninu Afẹnifẹre. O ni oun ṣalaye idi ti eleyii ko fi le ri bẹẹ, oun sọ fun wọn pe ki Afẹnifẹre jẹ ti gbogbo ọmọ Yoruba, boya oloṣelu to wa ni AD, PDP, tabi ANPP, ki gbogbo wọn jade, ki wọn si ko ire oko wale fun Yoruba ni.


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

O ni ni ipari 1999, oun lọ si ile Baba Adesanya ti i ṣe aṣaaju gbogbo wa, oun ati Adebiyi, nibi ti oun ti ba baba sọrọ ni oun nikan pe ko ma ṣe aṣaaju ẹgbẹ Afẹnifẹre to n ṣe oṣelu, ẹgbẹ Afẹnifẹre to jẹ ti gbogbo Yoruba ni ko ṣe olori rẹ. O ni idi ti oun fi lọọ sọ bẹẹ ni pe ariwo igba naa ni pe Afẹnifẹre ni AD, oloṣelu Yoruba ti ko ba si ti si ninu AD ko le si ninu Afẹnifẹre. O ni oun ṣalaye idi ti eleyii ko fi le ri bẹẹ, oun sọ fun wọn pe ki Afẹnifẹre jẹ ti gbogbo ọmọ Yoruba, boya oloṣelu to wa ni AD, PDP, tabi ANPP, ki gbogbo wọn jade, ki wọn si ko ire oko wale fun Yoruba ni. Alaroye ni ọrọ naa wọ baba yii leti, o si ni oun yoo ṣe nnkan si i. Ṣugbon lẹyin ti Adesanya ri awọn agbaagba to ku, esi ọrọ to jade ninu iwe iroyin ni bii ọjo kẹrin lẹyin ti Alaroye ni oun ri wọn ni “Afẹnifẹre is AD, AD is Afẹnifere”, O ni oun mọ pe esi ọrọ oun niyi. Lọjọ naa lawọn ti wọn jẹ PDP ati ANPP ninu ọmọ Yoruba ti bẹrẹ si i sa fun Afẹnifẹre titi ti AD paapaa fi fọ, ti Afẹnifẹre si tun da awọn ẹgbẹ oṣelu mi-in silẹ ti ko yọri sibi kan. Ija yii kan naa lo fa a ti Fasanmi to ku yii fi di olori Afẹnifẹre apa kan, ti Baba Faṣọranti si jẹ olori Afẹnifẹre keji. Bi ẹ beere lọwọ awọn baba wọnyi, wọn yoo sọ fun yin pe ọkan naa ni Afenifẹre, ṣugbọn awọn naa jọ mọ lọkan ara wọn pe meji lawọn.


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Alaroye ni ọrọ naa wọ baba yii leti, o si ni oun yoo ṣe nnkan si i. Ṣugbon lẹyin ti Adesanya ri awọn agbaagba to ku, esi ọrọ to jade ninu iwe iroyin ni bii ọjo kẹrin lẹyin ti Alaroye ni oun ri wọn ni “Afẹnifẹre is AD, AD is Afẹnifere”, O ni oun mọ pe esi ọrọ oun niyi. Lọjọ naa lawọn ti wọn jẹ PDP ati ANPP ninu ọmọ Yoruba ti bẹrẹ si i sa fun Afẹnifẹre titi ti AD paapaa fi fọ, ti Afẹnifẹre si tun da awọn ẹgbẹ oṣelu mi-in silẹ ti ko yọri sibi kan. Ija yii kan naa lo fa a ti Fasanmi to ku yii fi di olori Afẹnifẹre apa kan, ti Baba Faṣọranti si jẹ olori Afẹnifẹre keji. Bi ẹ beere lọwọ awọn baba wọnyi, wọn yoo sọ fun yin pe ọkan naa ni Afenifẹre, ṣugbọn awọn naa jọ mọ lọkan ara wọn pe meji lawọn. Fasanmi ti waa ku bayii o, ko si ohun meji to si yẹ ki awọn agbaagba yii ṣe ju lati jade sira wọn lọ, ki wọn ba ara wọn sọrọ, ko ma si alaga meji fun Afẹnifẹre mọ. Bi Afẹnifẹre ba ti le ni alaga ẹyọ kan ati igbimọ ẹyọ kan, nibi ti iṣọkan Yoruba yoo ti bẹrẹ niyi. Gbogbo akitiyan ti a n ṣe yii, gbogbo akọtunkọ iwe ti a n kọ sinu awọn iwe iroyin ati lori ẹrọ ayelujara pe Yoruba fẹẹ da duro.


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Fasanmi ti waa ku bayii o, ko si ohun meji to si yẹ ki awọn agbaagba yii ṣe ju lati jade sira wọn lọ, ki wọn ba ara wọn sọrọ, ko ma si alaga meji fun Afẹnifẹre mọ. Bi Afẹnifẹre ba ti le ni alaga ẹyọ kan ati igbimọ ẹyọ kan, nibi ti iṣọkan Yoruba yoo ti bẹrẹ niyi. Gbogbo akitiyan ti a n ṣe yii, gbogbo akọtunkọ iwe ti a n kọ sinu awọn iwe iroyin ati lori ẹrọ ayelujara pe Yoruba fẹẹ da duro. Nibo la fẹẹ duro si! Ori ilẹ wo la fẹẹ duro le lori! Ọna wo la fẹẹ gba de ori ilẹ naa bi ohun wa ko ba ṣọkan!


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Nibo la fẹẹ duro si! Ori ilẹ wo la fẹẹ duro le lori! Ọna wo la fẹẹ gba de ori ilẹ naa bi ohun wa ko ba ṣọkan! Iṣọkan lo ṣaaju, bi ko ba ti si iṣọkan nilẹ Yoruba, bii igba ti a n yin agbado ṣeyin igba lasan ni. Iṣọkan lo sọnu laye awọn Akintọla ti wọn ta wa fun gambari, tabi nibo ni gbogbo ohun ti Awolọwo atawọn eeyan rẹ (pẹlu Akintọla naa) ṣiṣẹ fun laarin 1952 si 1966 nilẹ Yoruba wa loni-in, ṣebi gbogbo ẹ ni wọn ti gba lọwọ wa. Bii ti i ri fun iran tabi ẹya ti ko ba niṣọkan niyẹn.


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Iṣọkan lo ṣaaju, bi ko ba ti si iṣọkan nilẹ Yoruba, bii igba ti a n yin agbado ṣeyin igba lasan ni. Iṣọkan lo sọnu laye awọn Akintọla ti wọn ta wa fun gambari, tabi nibo ni gbogbo ohun ti Awolọwo atawọn eeyan rẹ (pẹlu Akintọla naa) ṣiṣẹ fun laarin 1952 si 1966 nilẹ Yoruba wa loni-in, ṣebi gbogbo ẹ ni wọn ti gba lọwọ wa. Bii ti i ri fun iran tabi ẹya ti ko ba niṣọkan niyẹn. Ẹ jẹ ka lo iku Baba Fasanmi yii ka yi nnkan pada, bi bẹẹ kọ, a oo kan maa fi ori lu ogiri gbigbẹ lasan ni. Bi eeyan ba si fori lu ogiri gbigbẹ titi ti ko ba ṣiwọ, ori naa yoo bẹjẹ gbẹyin ni. Eti yin meloo ẹyin Afẹnifẹre, ẹ jẹ ka kọkọ wa iṣọkan Yoruba, bi a ba ti ri iṣọkan Yoruba, gbogbo ohun to ku ni yoo to wa lọwọ lai ni i ṣe wahala rẹpẹtẹ.


Ẹyin agbaagba Afẹnifẹre, eti yin meloo?

Ẹ jẹ ka lo iku Baba Fasanmi yii ka yi nnkan pada, bi bẹẹ kọ, a oo kan maa fi ori lu ogiri gbigbẹ lasan ni. Bi eeyan ba si fori lu ogiri gbigbẹ titi ti ko ba ṣiwọ, ori naa yoo bẹjẹ gbẹyin ni. Eti yin meloo ẹyin Afẹnifẹre, ẹ jẹ ka kọkọ wa iṣọkan Yoruba, bi a ba ti ri iṣọkan Yoruba, gbogbo ohun to ku ni yoo to wa lọwọ lai ni i ṣe wahala rẹpẹtẹ.


Tọmọde-tagba lo n ṣedaro Dapọ Williams, ọmọ Yoruba daadaa to ku si London

Ilu oyinbo nibẹ lo n gbe, ni London. Ṣugbọn ki i ṣe pe o n gbebẹ bii isansa tabi bii alarinkiri lasan, lara awọn ọmọ Yoruba, lara awọn eeyan diẹ lati Naijiria, ti ọba ilu oyinbo, Queen Elzabeth, paapaa mọ pe o n gbebẹ ni. Idi ni pe ọrẹ wọn ni ni aafin ọba ilu oyinbo yii, nibi ti ọkunrin ti wọn n pe ni Dapọ Williams yii gbajumọ de niyẹn. Ki eeyan kan too le da ileepo silẹ laarin gbungbun ilu London, to si ni opọlọpọ ileeṣẹ kaakiri orilẹ-ede awọn alawọ-funfun naa, yoo ti daju pe iru ẹni bẹẹ ki i ṣe eeyan yẹpẹrẹ. Ni tootọ si ni, Dapọ Williams ki i ṣe eeyan yepẹrẹ, tabi eeyan kan ṣaa, ohun to jẹ ki iku rẹ ka gbogbo aye lara ree, ati oyinbo ati eeyan dudu, ni London, ati lawọn ilẹ Afrika mi-in, ni wọn fẹẹ mọ ohun to pa ọmọ Yoruba pataki yii, ohun ti gbogbo wọn si kọkọ ro ni pe Korona to n paayan kiri yii lo tun mu oun naa lọ. Ṣugbọn Korona kọ lo pa a, nitori ko ṣaisan tẹlẹ, o kan jade nile ko pada de mọ ni.


Ki eeyan kan too le da ileepo silẹ laarin gbungbun ilu London, to si ni opọlọpọ ileeṣẹ kaakiri orilẹ-ede awọn alawọ-funfun naa, yoo ti daju pe iru ẹni bẹẹ ki i ṣe eeyan yẹpẹrẹ. Ni tootọ si ni, Dapọ Williams ki i ṣe eeyan yepẹrẹ, tabi eeyan kan ṣaa, ohun to jẹ ki iku rẹ ka gbogbo aye lara ree, ati oyinbo ati eeyan dudu, ni London, ati lawọn ilẹ Afrika mi-in, ni wọn fẹẹ mọ ohun to pa ọmọ Yoruba pataki yii, ohun ti gbogbo wọn si kọkọ ro ni pe Korona to n paayan kiri yii lo tun mu oun naa lọ. Ṣugbọn Korona kọ lo pa a, nitori ko ṣaisan tẹlẹ, o kan jade nile ko pada de mọ ni. O dagbere fawọn araale pe oun n lọ si ibi ile kan ti oun ṣẹṣẹ ra lati tun kọ, ki oun si tun gba ibẹ de ibi kan si ikeji, bo ṣe jade ti ko pada de ree titi ti ilẹ fi ṣu. Nigba ti iyawo rẹ wa a titi ti ko ri i, o sare sọ fawọn ọlọpaa, ṣugbọn gẹgẹ bii ofin, wọn ko le wa agbalagba to ba jade nile ti ko ba ti i pe wakati mẹrinlelogun, iyẹn odidi ọjọ kan gbako, ti wọn ko ti ri i. Nibẹ ni wọn ti duro, igba to si di wakati kẹrinlelogun loootọ, awọn ọlọpaa da si i, wọn bẹrẹ si i wa ọkunrin gbajumọ ilu London naa kiri. Wọn wa a titi ki wọn too kan mọto rẹ nibi kan lẹyin ọjọ keloo kan, ṣugbọn titi pa ni ilẹkun ibẹ naa wa, wọn ko si tun le deede ja ilẹkun ibẹ lai jẹ pe wọn gbaṣẹ, igba ti wọn yoo si fi ṣe eleyii tan, o ti di odidi ọjọ kẹfa ti wọn ti n wa Dapọ Williams.


O dagbere fawọn araale pe oun n lọ si ibi ile kan ti oun ṣẹṣẹ ra lati tun kọ, ki oun si tun gba ibẹ de ibi kan si ikeji, bo ṣe jade ti ko pada de ree titi ti ilẹ fi ṣu. Nigba ti iyawo rẹ wa a titi ti ko ri i, o sare sọ fawọn ọlọpaa, ṣugbọn gẹgẹ bii ofin, wọn ko le wa agbalagba to ba jade nile ti ko ba ti i pe wakati mẹrinlelogun, iyẹn odidi ọjọ kan gbako, ti wọn ko ti ri i. Nibẹ ni wọn ti duro, igba to si di wakati kẹrinlelogun loootọ, awọn ọlọpaa da si i, wọn bẹrẹ si i wa ọkunrin gbajumọ ilu London naa kiri. Wọn wa a titi ki wọn too kan mọto rẹ nibi kan lẹyin ọjọ keloo kan, ṣugbọn titi pa ni ilẹkun ibẹ naa wa, wọn ko si tun le deede ja ilẹkun ibẹ lai jẹ pe wọn gbaṣẹ, igba ti wọn yoo si fi ṣe eleyii tan, o ti di odidi ọjọ kẹfa ti wọn ti n wa Dapọ Williams. Bi wọn ti ja ilẹkun naa ni wọn ba oku rẹ nibẹ loootọ, wọn ba a to ti ku sibẹ, to si fọwọ gba igbaaya rẹ mu sibẹ, eyi to n fi han pe lojiji ni ọkan rẹ da iṣẹ silẹ, nigba to si jẹ oun nikan lo lọ sibẹ lati ṣe ayẹwo ile to ṣẹṣẹ ra naa, ko sẹni kan nitosi lati sare gbe e lọ si ọsibitu nigba ti kinni naa mu un, bẹẹ ni ko si le da gbe ara rẹ sita, ohun to jẹ ki ọrọ naa ja si iku niyẹn. Ohun to ya awọn eeyan lẹnu ninu ọrọ iku yii ni pe ki i ṣe oni, ki i ṣe ana, to ti maa n lọ sibi awọn ile tuntun to ba ṣẹṣẹ ra, nigba to jẹ lara awọn iṣẹ rẹ ni. Iṣẹ awọn ayaworan-ile lo fi bẹrẹ, ohun to si kọ jade nileewe Yaba College of Technology ree, ko too di pe o waa ka awọn iwe mi-in nipa bi wọn ṣe n wa epo bẹntiroolu, ati bi wọn ṣe n sọ epo naa di tita fun gbogbo aye.


Bi wọn ti ja ilẹkun naa ni wọn ba oku rẹ nibẹ loootọ, wọn ba a to ti ku sibẹ, to si fọwọ gba igbaaya rẹ mu sibẹ, eyi to n fi han pe lojiji ni ọkan rẹ da iṣẹ silẹ, nigba to si jẹ oun nikan lo lọ sibẹ lati ṣe ayẹwo ile to ṣẹṣẹ ra naa, ko sẹni kan nitosi lati sare gbe e lọ si ọsibitu nigba ti kinni naa mu un, bẹẹ ni ko si le da gbe ara rẹ sita, ohun to jẹ ki ọrọ naa ja si iku niyẹn. Ohun to ya awọn eeyan lẹnu ninu ọrọ iku yii ni pe ki i ṣe oni, ki i ṣe ana, to ti maa n lọ sibi awọn ile tuntun to ba ṣẹṣẹ ra, nigba to jẹ lara awọn iṣẹ rẹ ni. Iṣẹ awọn ayaworan-ile lo fi bẹrẹ, ohun to si kọ jade nileewe Yaba College of Technology ree, ko too di pe o waa ka awọn iwe mi-in nipa bi wọn ṣe n wa epo bẹntiroolu, ati bi wọn ṣe n sọ epo naa di tita fun gbogbo aye. Aṣitẹẹti lọpọ eeyan mọ Dapo Williams si, aimọye ile lo si wa ni ikawọ ẹ ni London nibẹ, to jẹ oun lo ni wọn. Ati pe ọpọlọpọ awọn ti iru nnkan bayii ba ṣe ni London, Dapọ Williams ki i jinna si wọn lati gba wọn, bi o ba si jẹ owo nina ni, yoo ti na owo naa tan ko too sọ fẹni kan. Nigba to waa ṣẹlẹ si i ni ko seeyan ti yoo gba a nitosi yii, ohun ti iku rẹ ṣe jẹ ẹdun ọkan fun awọn ti wọn mọ ọn daadaa niyi. Bẹẹ bo ba ṣe ni aarin London ni, ko si ibi ti wọn ko ti mọ ọn, paapaa laarin awọn gbajumọ ti wọn ba n ṣe awọn ohun to bofin mu ni ilu ti wọn wa yii.


Aṣitẹẹti lọpọ eeyan mọ Dapo Williams si, aimọye ile lo si wa ni ikawọ ẹ ni London nibẹ, to jẹ oun lo ni wọn. Ati pe ọpọlọpọ awọn ti iru nnkan bayii ba ṣe ni London, Dapọ Williams ki i jinna si wọn lati gba wọn, bi o ba si jẹ owo nina ni, yoo ti na owo naa tan ko too sọ fẹni kan. Nigba to waa ṣẹlẹ si i ni ko seeyan ti yoo gba a nitosi yii, ohun ti iku rẹ ṣe jẹ ẹdun ọkan fun awọn ti wọn mọ ọn daadaa niyi. Bẹẹ bo ba ṣe ni aarin London ni, ko si ibi ti wọn ko ti mọ ọn, paapaa laarin awọn gbajumọ ti wọn ba n ṣe awọn ohun to bofin mu ni ilu ti wọn wa yii. Boya ni ẹgbẹ gidi kan wa ti yoo jẹ ẹgbẹ awọn ọmọ Naijiria ti Dapọ Williams ko ni i jẹ ọkan ninu awọn aṣaaju wọn, tabi ko jẹ oun ni aṣaaju patapata. Agaga bi ẹgbẹ naa ba waa jẹ ti ọmọ Yoruba, tabi to jẹ eyi to n gbe aṣa ati iṣe Yoruba ga, iwaju bayii lẹ oo ti ba a. Ohun to si maa n sọ fawọn eeyan ni pe gbogbo ohun to ba jẹ mọ ti idagbasoke ilẹ Yoruba, ki wọn ma ṣe alai pe oun si i. Ohun to sọ ọ di gbajumọ laarin awọn ọmọ Yoruba niyi, ti ọrọ naa si kan awọn ọmọ Naijiria lapapọ. Bo jẹ ọrọ oṣelu ti yoo mu idagbasoke ba ilẹ Yoruba, bo jẹ ọrọ awọn oṣere ti wọn n wa bi wọn yoo ṣe ri ibi ba wọle tabi dide ni ilu oyinbo, bo jẹ iṣẹ kan ti awọn ọmọ Yoruba ba fẹẹ ṣe nibẹ, bi wọn ba ti pe Dapo Williams, tabi to jẹ funra rẹ lo gbọ to da awọn ti ọrọ kan duro, latigba naa naa ni yoo ti sọ kinni naa di ti ara rẹ, ti yoo si nawo-nara lati ri i pe kinni naa ṣee ṣe, o si mu anfaani gidi wa fẹni to ni in.


Boya ni ẹgbẹ gidi kan wa ti yoo jẹ ẹgbẹ awọn ọmọ Naijiria ti Dapọ Williams ko ni i jẹ ọkan ninu awọn aṣaaju wọn, tabi ko jẹ oun ni aṣaaju patapata. Agaga bi ẹgbẹ naa ba waa jẹ ti ọmọ Yoruba, tabi to jẹ eyi to n gbe aṣa ati iṣe Yoruba ga, iwaju bayii lẹ oo ti ba a. Ohun to si maa n sọ fawọn eeyan ni pe gbogbo ohun to ba jẹ mọ ti idagbasoke ilẹ Yoruba, ki wọn ma ṣe alai pe oun si i. Ohun to sọ ọ di gbajumọ laarin awọn ọmọ Yoruba niyi, ti ọrọ naa si kan awọn ọmọ Naijiria lapapọ. Bo jẹ ọrọ oṣelu ti yoo mu idagbasoke ba ilẹ Yoruba, bo jẹ ọrọ awọn oṣere ti wọn n wa bi wọn yoo ṣe ri ibi ba wọle tabi dide ni ilu oyinbo, bo jẹ iṣẹ kan ti awọn ọmọ Yoruba ba fẹẹ ṣe nibẹ, bi wọn ba ti pe Dapo Williams, tabi to jẹ funra rẹ lo gbọ to da awọn ti ọrọ kan duro, latigba naa naa ni yoo ti sọ kinni naa di ti ara rẹ, ti yoo si nawo-nara lati ri i pe kinni naa ṣee ṣe, o si mu anfaani gidi wa fẹni to ni in. Ko ti i pe ọdun kan bayii to ba awọn ọmọ Yoruba kan pe, nigba ti wọn da ẹgbẹ iranti orin Sikiru Ayinde Barisiter silẹ, ti wọn si ṣe eto ayẹyẹ naa ni London, ti wọn pe gbogbo eeyan lati waa sọ iru ẹni ti Barrister jẹ, ati bi orin rẹ yoo ti di ohun ti yoo tubọ kari aye si i, koda lẹyin to ti ku tan. Awọn ti wọn gbe eto naa kalẹ royin owo ti Dapo Williams na, ati ipa ribiribi to ko, lati ri i pe eto naa ṣee ṣe, bẹẹ nigba to n sọrọ nibẹ, o ni ki i ṣe pe oun fi taratara fẹran orin Fuji ọhun, ṣugbọn ohun to le gbe aṣa ati iṣe Yoruba ga, ti yoo si ṣe anfaani fun awọn ọmọ Yoruba to ba n ṣe e loun fẹẹ maa da si ni. Nigba ti awọn Buhari n mura lati gba ijọba, ti gbogbo aye si gba wọn gbọ pe ayipada gidi ni wọn yoo mu ba Naijiria, ọkan ninu awọn to sare kiri laarin awọn ọmọ Naijiria fun atilẹyin Buhari ni Dapo Williams, nigba to si wọle tan naa, ọkan ninu awọn ti Buhari kọkọ de ọdọ rẹ niluu oyinbo yii naa ni.


Ko ti i pe ọdun kan bayii to ba awọn ọmọ Yoruba kan pe, nigba ti wọn da ẹgbẹ iranti orin Sikiru Ayinde Barisiter silẹ, ti wọn si ṣe eto ayẹyẹ naa ni London, ti wọn pe gbogbo eeyan lati waa sọ iru ẹni ti Barrister jẹ, ati bi orin rẹ yoo ti di ohun ti yoo tubọ kari aye si i, koda lẹyin to ti ku tan. Awọn ti wọn gbe eto naa kalẹ royin owo ti Dapo Williams na, ati ipa ribiribi to ko, lati ri i pe eto naa ṣee ṣe, bẹẹ nigba to n sọrọ nibẹ, o ni ki i ṣe pe oun fi taratara fẹran orin Fuji ọhun, ṣugbọn ohun to le gbe aṣa ati iṣe Yoruba ga, ti yoo si ṣe anfaani fun awọn ọmọ Yoruba to ba n ṣe e loun fẹẹ maa da si ni. Nigba ti awọn Buhari n mura lati gba ijọba, ti gbogbo aye si gba wọn gbọ pe ayipada gidi ni wọn yoo mu ba Naijiria, ọkan ninu awọn to sare kiri laarin awọn ọmọ Naijiria fun atilẹyin Buhari ni Dapo Williams, nigba to si wọle tan naa, ọkan ninu awọn ti Buhari kọkọ de ọdọ rẹ niluu oyinbo yii naa ni. Ohun ni awọn elẹgbẹ rẹ ṣe sọ o di ko-si-lajọ-ajọ-o-kun, nitori wọn ni eeyan kan ṣoṣo bii mẹẹẹdọgbọn ni. Ohun to si ṣe ri bẹẹ naa ni pe Ọlọrun fun un lowo, o fun un ni ifẹ si awọn eeyan rẹ, o si fẹ idagbasoke ibi ti wọn ti bi i. Ọpọ eeyan ni iru eleyii yoo wu lati ṣe, ti wọn yoo fẹ lati da oriṣiiriṣii ara bi wọn ba de ilu oyinbo, ṣugbọn igbesẹ akọkọ ti wọn gbọdọ gbe ni lati ba ọna to ba dara wọ ilu oyinbo yoowu ti wọn ba fẹẹ wọ, eleyii ni yoo jẹ ki wọn le ni iṣẹ to dara lọwọ, ti wọn yoo si le maa ṣe ohun gbogbo lọna to ba ofin mu. Lati ọdun 1999 ni Dapọ Williams ti mọ Ọbabinrin Elizabeth, ti iyẹn naa si mọ ọn, to jẹ gbogbo ohun ti wọn ba fẹẹ ṣe ni aafin wọn ni wọn yoo pe e si gẹgẹ bii ọkan ninu awọn alejo to ṣee fọkan tan niluu wọn.


Ohun ni awọn elẹgbẹ rẹ ṣe sọ o di ko-si-lajọ-ajọ-o-kun, nitori wọn ni eeyan kan ṣoṣo bii mẹẹẹdọgbọn ni. Ohun to si ṣe ri bẹẹ naa ni pe Ọlọrun fun un lowo, o fun un ni ifẹ si awọn eeyan rẹ, o si fẹ idagbasoke ibi ti wọn ti bi i. Ọpọ eeyan ni iru eleyii yoo wu lati ṣe, ti wọn yoo fẹ lati da oriṣiiriṣii ara bi wọn ba de ilu oyinbo, ṣugbọn igbesẹ akọkọ ti wọn gbọdọ gbe ni lati ba ọna to ba dara wọ ilu oyinbo yoowu ti wọn ba fẹẹ wọ, eleyii ni yoo jẹ ki wọn le ni iṣẹ to dara lọwọ, ti wọn yoo si le maa ṣe ohun gbogbo lọna to ba ofin mu. Lati ọdun 1999 ni Dapọ Williams ti mọ Ọbabinrin Elizabeth, ti iyẹn naa si mọ ọn, to jẹ gbogbo ohun ti wọn ba fẹẹ ṣe ni aafin wọn ni wọn yoo pe e si gẹgẹ bii ọkan ninu awọn alejo to ṣee fọkan tan niluu wọn. Ko sohun to fa a ju pe wọn mọ pe ki i ṣe isansa lọ: ko ba ẹburu wọlu wọn, ko si mura lati lu wọn ni jibiti, o lọ sibẹ lati ṣiṣẹ aje ni ọna to ba ofin mu ni. Ki Ọlọrun tẹ Dapọ Williams si afẹfẹ rere o, ki gbogbo ẹni to ba si n mura ilu oyinbo fi ọrọ ọkunrin ọmọ Yoruba pataki yii ṣe awokọṣe, pe o le dara fawọn naa ni ilu oyinbo, bi awọn ba ti ba ọna to dara de ọhun, ti awọn si ṣe ohun gbogbo lọna to ba ofin mu.


Ko sohun to fa a ju pe wọn mọ pe ki i ṣe isansa lọ: ko ba ẹburu wọlu wọn, ko si mura lati lu wọn ni jibiti, o lọ sibẹ lati ṣiṣẹ aje ni ọna to ba ofin mu ni. Ki Ọlọrun tẹ Dapọ Williams si afẹfẹ rere o, ki gbogbo ẹni to ba si n mura ilu oyinbo fi ọrọ ọkunrin ọmọ Yoruba pataki yii ṣe awokọṣe, pe o le dara fawọn naa ni ilu oyinbo, bi awọn ba ti ba ọna to dara de ọhun, ti awọn si ṣe ohun gbogbo lọna to ba ofin mu.


O ma ṣe o, o ku oṣu meji pere ki ọmọbinrin yii ṣeyawo ni mọto pa a lori ọkada

Faith Adebọla Ibanujẹ ti dori agba kodo fawọn mọlẹbi ọmọbinrin arẹwa ti ẹ n wo fotọ ẹ yii, tori oṣu meji pere lo ku Immaculate Okochu ko deni ile ọkọ ki ijamba ọkọ to waye lagbegbe Ajah, ni ilu Eko l’Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja yii too da ẹmi rẹ legbodo. Ọmọ bibi Ebu, nipinlẹ Delta loloogbe ọhun, ṣugbọn ilu Eko ni wọn bi i si, ibẹ lo ti kawe, o si gboye jade ni Poli Yabatech. Nigba ti ijamba fi ṣẹlẹ si i yii, maneja ni nileeṣẹ Cold Stone Creamery Limited ni Apapa. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, aṣọ alawọ yẹlo kan ti wọn lo fẹran lọmọbinrin naa wọ jade laaarọ ọjọ tiṣẹlẹ ọhun waye, to dagbere pe oun n lọ sibiiṣẹ, ṣugbọn ko pada wale laaye mọ, ko tiẹ ti i de ibiiṣẹ naa to fi pade iku gbigbona to mu un lọ. Wọn ni tori ati tete de ibiiṣẹ ni Immaculate fi ni ki ọlọkada kan gbe oun siwaju, ori ọkada naa ni ni wọn ni ọkọ akẹru kan ti lọọ kọ lu wọn, to si ṣe oloogbe naa leṣe kọja aala. Bo tilẹ jẹ pe mọto to kọ lu u yii ko duro, sibẹ awọn to wa nitosi ṣaajo rẹ, oju-ẹsẹ la gbọ pe wọn ti gbe e lọ sọsibitu aladaani kan to wa nitosi, ṣugbọn ẹpa ko boro mọ.


Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, aṣọ alawọ yẹlo kan ti wọn lo fẹran lọmọbinrin naa wọ jade laaarọ ọjọ tiṣẹlẹ ọhun waye, to dagbere pe oun n lọ sibiiṣẹ, ṣugbọn ko pada wale laaye mọ, ko tiẹ ti i de ibiiṣẹ naa to fi pade iku gbigbona to mu un lọ. Wọn ni tori ati tete de ibiiṣẹ ni Immaculate fi ni ki ọlọkada kan gbe oun siwaju, ori ọkada naa ni ni wọn ni ọkọ akẹru kan ti lọọ kọ lu wọn, to si ṣe oloogbe naa leṣe kọja aala. Bo tilẹ jẹ pe mọto to kọ lu u yii ko duro, sibẹ awọn to wa nitosi ṣaajo rẹ, oju-ẹsẹ la gbọ pe wọn ti gbe e lọ sọsibitu aladaani kan to wa nitosi, ṣugbọn ẹpa ko boro mọ. Ohun ta a gbọ ni pe inu oṣu kẹta ọdun yii loun ati ọkọ afẹsọna re lọọ ṣeto ẹngejimẹnti wọn niluu ọmọbinrin naa, oṣu kẹwaa ọdun yii ni wọn si da lati ṣegbeyawo.


Ohun ta a gbọ ni pe inu oṣu kẹta ọdun yii loun ati ọkọ afẹsọna re lọọ ṣeto ẹngejimẹnti wọn niluu ọmọbinrin naa, oṣu kẹwaa ọdun yii ni wọn si da lati ṣegbeyawo.


Awọn adigunjale to yinbọn pa oṣiṣẹ ileepo Akurẹ d’ero ile-ẹjọ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Meji ninu awọn adigunjale to yinbọn pa oṣiṣẹ ileepo kan lọjọ kẹtalelogun oṣu kẹfa ọdun yii ti foju bale-ẹjọ majisreeti to wa lagbegbe Oke-Ẹda, niluu Akurẹ. Emmanuel James, ẹni ogun ọdun, Wisdom Richard ọmọ ọdun mẹrindinlọgbọn atawọn mi-in ti wọn ti salọ ni wọn fẹsun kan pe wọn lọ sile-epo Farbas to wa l’Alagbaka ni nnkan aago mẹsan-an alẹ ọjọ naa nibi ti wọn ti ṣe ẹnikan leṣe ti wọn si tun yinbọn pa oṣiṣẹ kan ti wọn pe orukọ rẹ ni Bankọle Abdullahi. Ọlọpaa agbefọba Onheninhen Augustine ninu ọrọ rẹ ni ẹsun mẹrẹẹrin ti wọn fi kan awọn olujẹjọ naa tako ofin ipinlẹ Ondo to lodi si iwa idigunjale. Augustine ni iwadii tawọn ọlọpaa ṣe fidi rẹ mulẹ pe ogbologboo ati akọsẹmọsẹ adigunjale to n yọ awọn eeyan ilu Akurẹ lẹnu lawọn mejeeji. O bẹ kootu ọhun lati paṣẹ fifi awọn mejeeji pamọ sọgba ẹwọn na titi ti imọran yoo fi wa lati ọdọ ajọ to n gba adajọ nimọran. Niwọn igba ti Amofin E.O.


Augustine ni iwadii tawọn ọlọpaa ṣe fidi rẹ mulẹ pe ogbologboo ati akọsẹmọsẹ adigunjale to n yọ awọn eeyan ilu Akurẹ lẹnu lawọn mejeeji. O bẹ kootu ọhun lati paṣẹ fifi awọn mejeeji pamọ sọgba ẹwọn na titi ti imọran yoo fi wa lati ọdọ ajọ to n gba adajọ nimọran. Niwọn igba ti Amofin E.O. Owanei to jẹ agbẹjọro wọn ko ti tako aba yii, loju ẹsẹ ni Adajọ Abilekọ O.R. Yusuf ti gba ẹbẹ agbefọba wọle. O paṣẹ poe kawọn ọdaran naa wa ni ahamọ awọn ọlọpaa titi di inu oṣu kọkanla ọdun ta a wa yii.


Owanei to jẹ agbẹjọro wọn ko ti tako aba yii, loju ẹsẹ ni Adajọ Abilekọ O.R. Yusuf ti gba ẹbẹ agbefọba wọle. O paṣẹ poe kawọn ọdaran naa wa ni ahamọ awọn ọlọpaa titi di inu oṣu kọkanla ọdun ta a wa yii.


Ẹ wo Bọọda Tiṣa, o ti rẹwọn he o, ọmọ ọdun mẹwaa lo fipa ba sun l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Tiṣa kan ti wọn porukọ rẹ ni Ọmọtayọ Adanlawọ ti gba idajọ ẹwọn gbere lati ile-ẹjọ giga to wa l’Akurẹ lẹyin to jẹbi ẹsun fifipa ba ọmọ ọdun mẹwaa lo pọ. Ile awọn obi ọmọdebinrin naa to wa niluu Iju, nijọba ibilẹ Akurẹ, ni iṣẹlẹ naa ti waye lọjọ kẹrinlelogun, osu kẹjọ, ọdun 2018. ALAROYE gbọ pe ṣe ni ọdaran ọhun lọọ ka ọmọbinrin yii mọle lọjọ naa, to si fipa ba a lo pọ lẹyin to ri i pe awọn obi rẹ ti lọ soko. Nigba to ṣe ọmọ ọlọmọ bo ṣe wu u tan lo kilọ fun un pe ko gbọdọ wi fẹnikeni ti ko ba fẹẹ fiku ṣe ifa jẹ. Inu kan lo n yọ ọmọ naa lẹnu ti wọn fi sare gbe e lọ sile-iwosan fun itọju, ọṣibitu yii lawọn dokita ti sọ fun wọn pe inu to n run un ki i ṣoju lasan, wọn ni ayẹwo ti awọn ṣe fun un fidi rẹ mulẹ pe ẹni kan ti fipa ba a lo pọ. Eyi gan-an lo ṣokunfa bi ọmọ ṣe ṣẹṣẹ waa jẹwọ fun awọn obi rẹ, to ṣalaye ohun ti ọkan ninu awọn ọmọ ijọ baba rẹ ọhun foju rẹ ri lọjọ to waa ka a mọle.


Nigba to ṣe ọmọ ọlọmọ bo ṣe wu u tan lo kilọ fun un pe ko gbọdọ wi fẹnikeni ti ko ba fẹẹ fiku ṣe ifa jẹ. Inu kan lo n yọ ọmọ naa lẹnu ti wọn fi sare gbe e lọ sile-iwosan fun itọju, ọṣibitu yii lawọn dokita ti sọ fun wọn pe inu to n run un ki i ṣoju lasan, wọn ni ayẹwo ti awọn ṣe fun un fidi rẹ mulẹ pe ẹni kan ti fipa ba a lo pọ. Eyi gan-an lo ṣokunfa bi ọmọ ṣe ṣẹṣẹ waa jẹwọ fun awọn obi rẹ, to ṣalaye ohun ti ọkan ninu awọn ọmọ ijọ baba rẹ ọhun foju rẹ ri lọjọ to waa ka a mọle. Loju ẹsẹ lọrọ ti de agọ ọlọpaa, lati ibẹ ni wọn si ti taari rẹ rẹ lọ sile-ẹjọ lori ẹsun ifipabanilopọ ti wọn fi kan an. Ohun t osi sọ o dero ẹwon niyi o.


Loju ẹsẹ lọrọ ti de agọ ọlọpaa, lati ibẹ ni wọn si ti taari rẹ rẹ lọ sile-ẹjọ lori ẹsun ifipabanilopọ ti wọn fi kan an. Ohun t osi sọ o dero ẹwon niyi o.


Iyawo mi fẹẹ fi lilu pa mi o, mi o fẹ ẹ mọ- Gbade

Ọlawale Ajao, Ibadan “Loootọ ni mo fọ ọkọ mi leti. Oniṣekuṣe ọkunrin ni, ọmọ kan bayii laduugbo wa lo n ba sun, nitori ẹ ni mo ṣe fọ ọ leti.” Iyawo ile kan, Olubunmi Ọlaniyi, lo ṣe bayii sọrọ ni kootu ibilẹ Ile-Tuntun, to wa laduugbo Mapo, n’Ibadan, l’Ọjọruu, Wẹsidee, to kọja. Ọrọ yii jẹ awijare rẹ nigba ti ọkọ ẹ, Gbade Ọlaniyi, pe e lẹjọ si kootu naa, to ni ki ile-ẹjọ fopin si igbeyawo ọlọdun mẹtala to wa laarin awọn, nitori pe iyawo oun ti fẹẹ ẹ fi lulu gbẹmi oun ninu ile. Gẹgẹ b’ọkunrin oniṣowo naa ṣe sọ niwaju igbimọ awọn olugbẹjọ, “iyawo mi ti gba ṣokoto nidii mi, o ti sọ mi dobinrin ninu ile. Ẹnu mi ko ka a rara, igbakugba lo maa n jade bo ṣe wu u lai dagbere fun mi. Bẹẹ ni ko bọwọ fun mi rara gẹgẹ bii olori ẹbi.


Gẹgẹ b’ọkunrin oniṣowo naa ṣe sọ niwaju igbimọ awọn olugbẹjọ, “iyawo mi ti gba ṣokoto nidii mi, o ti sọ mi dobinrin ninu ile. Ẹnu mi ko ka a rara, igbakugba lo maa n jade bo ṣe wu u lai dagbere fun mi. Bẹẹ ni ko bọwọ fun mi rara gẹgẹ bii olori ẹbi. “Ki nnkan kan ma ti i ṣẹlẹ laarin wa ni, aa ti sare maa gba mi leti. Koda, o fọ mi leti kan lọjọ keji, oṣu kẹjọ, ta a wa yii (lọjọ Aiku to lọ lọhun-un), o si fèèkánná ya mi loju.” Njẹ kin niyawo ẹ fọ ọ leti si lọjọ Sannde ọhun, olupẹjọ yii fesi, o ni “ki i ṣe pe mo ṣẹ ẹ lẹṣẹ kan o, o n beere pe nibo ni mo lọ, niori pe mi o da a lohun lo ṣe fọ mi leti. Kinni yẹn si ti di gbogbo igba rẹ, a à ni i ti i sọrọ kan ti yoo ti yaa maa nawọ igbaju si mi.


“Ki nnkan kan ma ti i ṣẹlẹ laarin wa ni, aa ti sare maa gba mi leti. Koda, o fọ mi leti kan lọjọ keji, oṣu kẹjọ, ta a wa yii (lọjọ Aiku to lọ lọhun-un), o si fèèkánná ya mi loju.” Njẹ kin niyawo ẹ fọ ọ leti si lọjọ Sannde ọhun, olupẹjọ yii fesi, o ni “ki i ṣe pe mo ṣẹ ẹ lẹṣẹ kan o, o n beere pe nibo ni mo lọ, niori pe mi o da a lohun lo ṣe fọ mi leti. Kinni yẹn si ti di gbogbo igba rẹ, a à ni i ti i sọrọ kan ti yoo ti yaa maa nawọ igbaju si mi. Nigba ti wọn pe Olubunmi lati waa wi tẹnu ẹ, obinrin naa ko fọrọ sabẹ ahọn sọ, o ni loootọ loun fọ ọ leti, ṣugbọn ọkunrin naa ni ko jẹwọ nnkan to ṣe gan-an ti oun fi ṣe bẹẹ da sẹria fun un. O ni, “O ti sọ mi dìdàkudà, mo ti darugbo ọsan gangan kalẹ lai ti i debi kan. Mi o laṣọ lọrun nitori ki i ṣe ojuṣe ẹ lori emi atawọn ọmọ. Ko tiẹ si aṣọ gidi kankan fawọn ọmọ yẹn lati maa wọ mọ.


Nigba ti wọn pe Olubunmi lati waa wi tẹnu ẹ, obinrin naa ko fọrọ sabẹ ahọn sọ, o ni loootọ loun fọ ọ leti, ṣugbọn ọkunrin naa ni ko jẹwọ nnkan to ṣe gan-an ti oun fi ṣe bẹẹ da sẹria fun un. O ni, “O ti sọ mi dìdàkudà, mo ti darugbo ọsan gangan kalẹ lai ti i debi kan. Mi o laṣọ lọrun nitori ki i ṣe ojuṣe ẹ lori emi atawọn ọmọ. Ko tiẹ si aṣọ gidi kankan fawọn ọmọ yẹn lati maa wọ mọ. “Asiko ti mo ba wa ninu oyun gan-an, ki i tọju mi. Nitori ẹ ni mo ṣe maa n jade lati wákan ṣèkan ko too febi pa oluwa ẹ sinu ile. “Gbogbo nnkan to mọ ni ko maa ṣeranu kaakiri adugbo.


“Asiko ti mo ba wa ninu oyun gan-an, ki i tọju mi. Nitori ẹ ni mo ṣe maa n jade lati wákan ṣèkan ko too febi pa oluwa ẹ sinu ile. “Gbogbo nnkan to mọ ni ko maa ṣeranu kaakiri adugbo. Bẹẹ lo ba ọmọbinrin kan ti wọn n pe ni Shukura laduugbo wa sun. Ko mọ pe aṣiri oun ti tu si mi lọwọ nigba ti ẹgbọn ọmọ yẹn n ba a wi pe o tẹdii silẹ fun ọkọ mi, ṣugbọn nigba ti mo dele ti mo bi i leere, irọ lo bẹrẹ si i pa fun mi. Idi ti mo ṣe fọ ọ leti lọjọ Sannde niyẹn.


Bẹẹ lo ba ọmọbinrin kan ti wọn n pe ni Shukura laduugbo wa sun. Ko mọ pe aṣiri oun ti tu si mi lọwọ nigba ti ẹgbọn ọmọ yẹn n ba a wi pe o tẹdii silẹ fun ọkọ mi, ṣugbọn nigba ti mo dele ti mo bi i leere, irọ lo bẹrẹ si i pa fun mi. Idi ti mo ṣe fọ ọ leti lọjọ Sannde niyẹn. “Ṣaaju igba yẹn ni mo ti ri mẹseeji to fi fi kaadi ranṣẹ sọmọ yẹn lori foonu rẹ. Iyẹn ni ko jẹ ki n ṣiye meji nigba ti mo gbọ lẹnu aunti ọmọ Shukura yẹn pe ọkọ mi n ba a laṣepọ.” Bo tilẹ jẹ pe Olubunmi ati ọkọ ẹ jọ fara mọ pe kile-ẹjọ fopin sigbeyawo awọn, igbimọ awọn adajọ kootu yii ko ṣe bẹẹ, kaka bẹẹ, niṣe ni wọn rọ wọn lati lọọ yanju ọrọ naa laarin ara wọn nile. Oloye Henry Agbaje ti i ṣe olori igbimọ awọn adajọ naa waa sun gbẹjọ ọhun sọjọ kọkandinlogun, oṣu kẹjọ, ọdun yii, ti i ṣe Ọjọruu, Wẹsidee, ni ireti pe awọn ẹbi wọn yoo ti yanju gbogbo ede aiyede to wa laarin wọn.


“Ṣaaju igba yẹn ni mo ti ri mẹseeji to fi fi kaadi ranṣẹ sọmọ yẹn lori foonu rẹ. Iyẹn ni ko jẹ ki n ṣiye meji nigba ti mo gbọ lẹnu aunti ọmọ Shukura yẹn pe ọkọ mi n ba a laṣepọ.” Bo tilẹ jẹ pe Olubunmi ati ọkọ ẹ jọ fara mọ pe kile-ẹjọ fopin sigbeyawo awọn, igbimọ awọn adajọ kootu yii ko ṣe bẹẹ, kaka bẹẹ, niṣe ni wọn rọ wọn lati lọọ yanju ọrọ naa laarin ara wọn nile. Oloye Henry Agbaje ti i ṣe olori igbimọ awọn adajọ naa waa sun gbẹjọ ọhun sọjọ kọkandinlogun, oṣu kẹjọ, ọdun yii, ti i ṣe Ọjọruu, Wẹsidee, ni ireti pe awọn ẹbi wọn yoo ti yanju gbogbo ede aiyede to wa laarin wọn.


Adeṣọla Ọlaniyan gbade, o di ọba ilu Ipokia tuntun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ọjọbọ, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni Gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọọba Dapọ Abiọdun, fun Onipokia tilu Ipokia, nijọba ibilẹ Ipokia, nipinlẹ Ogun, Ọba Adeṣọla Ọlaniyan, lọpa aṣẹ gẹgẹ bii ọba kọkandinlaaadọta ti yoo jẹ niluu naa. Kọmiṣanna fun ijọba ibilẹ ati ọrọ lọbalọba nipinlẹ Ogun, Họnarebu Afọlabi Afuwapẹ, to ṣoju gomina nibi ayẹyẹ naa to waye nile ọlọmọọba Iwaye Dodo, niluu naa, lo gbe ọpa aṣẹ fun ọba tuntun yii. Bẹẹ nijọba rọ Ọba Ọlaniyan lati lo ipo ọhun fun ilọsiwaju ilu yii. Tilu tifọn lawọn araalu naa fi ki kabiyesi kaabọ saafin. Ninu ọrọ rẹ lẹyin ti wọn fun un lọpa aṣẹ, Ọba Ọlaniyan beere fun atilẹyin gbogbo awọn ọmọ ilu naa. Kabiyesi ni ko si ẹni to le de ipo ọba bi ki i ba ṣe pe Ọlọrun lọwọ si i. O waa ṣeleri pe gbogbo ohun ti yoo mu ilọsiwaju ati iṣọkan ba ilu Ipokia loun yoo maa ṣe.


Ẹ je ka bẹ Pasitọ Adeboye atawọn olori ẹlẹsin to ku, ki wọn ma ba aṣa Yoruba jẹ o

Ọjọgbọn agbaye kan, Purofẹsọ Toyin Falọla, ti sọ pe gbogbo ẹni yoowu to ba fẹran aṣa ati idagbasoke ilẹ Yoruba gbọdọ dide, ki wọn bẹ Pasitọ Eunoch Adeboye ti i ṣe olori ijọ Ridiimu, ati awọn olori ẹlẹsin ṣọọṣi igbalode to ku, pẹlu awọn aṣaaju ẹsin Islam ti wọn jẹ ọmọ Yoruba, pe ki wọn ma jẹ ki aṣa ati ede Yoruba bajẹ lati ọwọ wọn, nitori bi mejeeji yii ba bajẹ, iṣoro ni yoo jẹ fun ilọsiwaju gbogbo wa. Falọla ni orilẹ-ede nla kan ni iran Yoruba, ṣugbọn bi aṣa wa ba ti bọ sọnu mọ wa lọwo, a ko le jẹ kinni kan laye. Nibi apero nla kan ti Ọjọgbọn naa ṣe lori ẹrọ ayelujara lati yunifasiti Kembiriiji (Cambridge University) niluu oyinbo lalẹ Ọjọbọ, Tọsidee, yii lo ti sọ bẹẹ, nigba to sọrọ tan ti awọn eeyan bi i leere pe bawo ni ọrọ ẹsin ko ṣe ni i di idagbasoke ilẹ Yoruba lọwọ. O ni awọn olori ẹlẹsin wọnyi ko ṣee ba ja, afi ka bẹ wọn, ka si tubọ ṣalaye fun wọn, ki wọn mọ iyatọ laarin aṣa ati ẹsin, ki wọn yee pe ẹni to ba n ṣe nnkan abalaye wọn ni abọriṣa, nitori pe ko ba ilana ẹsin tiwọn mu. Ọjọgbọn Falọla ni ọtọ ni iṣẹṣe, ọtọ ni aṣa, bẹẹ ọtọ ni ẹsin, ko si si orilẹ-ede aye tabi iran kan ti ko ni aṣa tiwọn, iran yoowu to ba si ti sọ aṣa ati ohun abalaye rẹ nu, iru iran bẹẹ ko le gberi lawujọ awọn orilẹ-ede aye. O ni ohun ti awọn aṣaaju ẹsin wọnyi fi n kọ awọn eeyan wọn nipa aṣa Yoruba ko ba ilana eto ẹsin to ti wa nilẹ tiwa mu, nitori ko si agboole kan laarin awọn Yoruba teeyan ko ni i ri Musulumi ati Kristẹni, pẹlu awọn ẹlẹsin abalaye, ti gbogbo wọn yoo si maa gbe ni igbe-alaafia.


O ni awọn olori ẹlẹsin wọnyi ko ṣee ba ja, afi ka bẹ wọn, ka si tubọ ṣalaye fun wọn, ki wọn mọ iyatọ laarin aṣa ati ẹsin, ki wọn yee pe ẹni to ba n ṣe nnkan abalaye wọn ni abọriṣa, nitori pe ko ba ilana ẹsin tiwọn mu. Ọjọgbọn Falọla ni ọtọ ni iṣẹṣe, ọtọ ni aṣa, bẹẹ ọtọ ni ẹsin, ko si si orilẹ-ede aye tabi iran kan ti ko ni aṣa tiwọn, iran yoowu to ba si ti sọ aṣa ati ohun abalaye rẹ nu, iru iran bẹẹ ko le gberi lawujọ awọn orilẹ-ede aye. O ni ohun ti awọn aṣaaju ẹsin wọnyi fi n kọ awọn eeyan wọn nipa aṣa Yoruba ko ba ilana eto ẹsin to ti wa nilẹ tiwa mu, nitori ko si agboole kan laarin awọn Yoruba teeyan ko ni i ri Musulumi ati Kristẹni, pẹlu awọn ẹlẹsin abalaye, ti gbogbo wọn yoo si maa gbe ni igbe-alaafia. Bo ti wa lati ọjọ alaye ti da a niyẹn. Ọkunrin Ọjọgbọn yii to n sọrọ lori iwe itan Yoruba nla kan ti wọn ṣẹṣẹ dawọ ṣe niluu oyinbo nibẹ ni awọn ijọba ati eeyan ni orilẹ-ede Cuba, Brazil ati awọn ibomi-in bẹẹ ti mu aṣa ati iṣe Yoruba wọ inu awọn ẹsin igbalode tiwọn lọhun-un, wọn si ti fi idi awọn nnkan wọnyi mulẹ debi pe aṣa ati awọn ohun abalaye Yoruba ko le parun lọdọ wọn. O ni ki gbogbo awọn ti wọn nifẹẹ Yoruba bẹ awọn olori ẹlesin wọnyi, ki wọn ma sọ aṣa Yoruba di nnkan ibọriṣa lasan, ko ma di ohun ti gbogbo awọn ọmọde ati ọdọ yoo maa sa nidii awọn nnkan adayeba wa.


Bo ti wa lati ọjọ alaye ti da a niyẹn. Ọkunrin Ọjọgbọn yii to n sọrọ lori iwe itan Yoruba nla kan ti wọn ṣẹṣẹ dawọ ṣe niluu oyinbo nibẹ ni awọn ijọba ati eeyan ni orilẹ-ede Cuba, Brazil ati awọn ibomi-in bẹẹ ti mu aṣa ati iṣe Yoruba wọ inu awọn ẹsin igbalode tiwọn lọhun-un, wọn si ti fi idi awọn nnkan wọnyi mulẹ debi pe aṣa ati awọn ohun abalaye Yoruba ko le parun lọdọ wọn. O ni ki gbogbo awọn ti wọn nifẹẹ Yoruba bẹ awọn olori ẹlesin wọnyi, ki wọn ma sọ aṣa Yoruba di nnkan ibọriṣa lasan, ko ma di ohun ti gbogbo awọn ọmọde ati ọdọ yoo maa sa nidii awọn nnkan adayeba wa.


Adajọ ti gba beeli awakọ to pa Tolulọpẹ Arotile

Lẹyin ti ile-ẹjọ gba beeli ọmọkunrin to wa mọto, ati ẹni to ni mọto to pa Tolulọpẹ Arotile, ọmọbinrin afi-baalu- jagun akọkọ ni Naijiria ti wọn fi mọto kọ lu, to si gbabẹ ku ni ọjọ kẹrinla, oṣu keje, ọdun yii, Adajọ Emmanuel Hassan Benjamin ti sun ẹjọ naa si ọjọ kẹrinlelogun ati ikẹẹẹdọgbọn, oṣu yii. Awọn tẹgbọn-taburo naa, Nehemiah ati David Adejọ, ni adajọ ile-ẹjọ kan ni Kaduna fẹsun kan ni Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Ẹsun meji ni wọn fi kan Nehemiah, o wa mọto lọna ti ko bofin mu, bẹẹ ni ko ni iwe aṣẹ, iyẹn lansẹnsi, lati wa mọto ọhun. Ko si tun gbaṣẹ lọwọ ẹni to ni mọto ko too wa mọto ọhun lọjọ kẹrinla, yii, eyi to ṣeku pa Tolulọpẹ Arotile ninu ọgba awọn ologun, niluu Kaduna. Ṣugbọn awọn mejeeji ni awọn ko jẹbi awọn ẹsun ti wọn fi kan awọn yii. Awọn ẹsun yii ni agbefọba, Martins Leo, ni o ta ko ofin irinna ti ipinlẹ Kaduna n lo, o si ni ijiya labẹ ofin to de irinna ọkọ nipinlẹ Kaduna.


Ko si tun gbaṣẹ lọwọ ẹni to ni mọto ko too wa mọto ọhun lọjọ kẹrinla, yii, eyi to ṣeku pa Tolulọpẹ Arotile ninu ọgba awọn ologun, niluu Kaduna. Ṣugbọn awọn mejeeji ni awọn ko jẹbi awọn ẹsun ti wọn fi kan awọn yii. Awọn ẹsun yii ni agbefọba, Martins Leo, ni o ta ko ofin irinna ti ipinlẹ Kaduna n lo, o si ni ijiya labẹ ofin to de irinna ọkọ nipinlẹ Kaduna. Ọkunrin naa ni niwọn igba to jẹ pe ẹsun ti wọn fi kan awọn olujẹjọ ni i ṣe pẹlu ipaniyan ati aibikita pẹlu aikiyesara, niṣe ni ki adajọ paṣẹ pe ki wọn da Nehemiah pada si atimọle titi ti iwadii ẹsun ipaniyan ti wọn fi kan an yoo fi pari. Ẹsun kan ṣoṣo ti wọn fi kan David to ni mọto naa ni tiẹ ni pe ko kiyesara, leyii to mu ko fa ewu fun ẹmi eeyan ati dukia. Agbẹjọro fun awọn olujẹjọ, Ibrahim Omachi, bẹbẹ pe ki adajọ gba beeli awọn olujẹjọ.


Ọkunrin naa ni niwọn igba to jẹ pe ẹsun ti wọn fi kan awọn olujẹjọ ni i ṣe pẹlu ipaniyan ati aibikita pẹlu aikiyesara, niṣe ni ki adajọ paṣẹ pe ki wọn da Nehemiah pada si atimọle titi ti iwadii ẹsun ipaniyan ti wọn fi kan an yoo fi pari. Ẹsun kan ṣoṣo ti wọn fi kan David to ni mọto naa ni tiẹ ni pe ko kiyesara, leyii to mu ko fa ewu fun ẹmi eeyan ati dukia. Agbẹjọro fun awọn olujẹjọ, Ibrahim Omachi, bẹbẹ pe ki adajọ gba beeli awọn olujẹjọ. O ni yatọ si pe wọn ko ṣẹ iru ẹṣẹ bẹẹ ri, o ti le lọsẹ mẹrin ti wọn ti wa latimọle. Lẹyin ti Adajọ-agba Benjamin Hassan ti ile-ẹjọ giga naa gbọ alaye agbẹjọro olujẹjọ, o gba ẹbẹ agbẹjọro wọn, o si fun wọn ni beeli miliọnu kan naira ati oniduuro meji to n gbe lagbegbe ile-ẹjọ naa, ti wọn si ni nọmba idanimọ ti wọn fi le ṣewadii nipa wọn, iyẹn (BVN). Lẹyin naa lo sun igbẹjọ mi-in si ọjọ kẹrinlelogun ati ikẹẹẹdọgbọn oṣu yii.


O ni yatọ si pe wọn ko ṣẹ iru ẹṣẹ bẹẹ ri, o ti le lọsẹ mẹrin ti wọn ti wa latimọle. Lẹyin ti Adajọ-agba Benjamin Hassan ti ile-ẹjọ giga naa gbọ alaye agbẹjọro olujẹjọ, o gba ẹbẹ agbẹjọro wọn, o si fun wọn ni beeli miliọnu kan naira ati oniduuro meji to n gbe lagbegbe ile-ẹjọ naa, ti wọn si ni nọmba idanimọ ti wọn fi le ṣewadii nipa wọn, iyẹn (BVN). Lẹyin naa lo sun igbẹjọ mi-in si ọjọ kẹrinlelogun ati ikẹẹẹdọgbọn oṣu yii. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ kẹrinla, oṣu keje, ọdun yii, ni awọn ọmọkunrin naa wa mọto niwakuwa ninu ọgba ileeṣẹ ologun to wa ni Kaduna, leyii ti wọn fi ṣeku pa Tolulọpẹ Arotile, ọmọbinrin akọkọ ti yoo waa baalu ijagun agbera-paa nilẹ wa. Wọn ni awọn fẹẹ ki ọmọbinrin naa ni wọn fi pada sẹyin, ti wọn si fi mọto gba a, to fi ori ṣeṣe, to si ku loju ẹsẹ. Latigba naa ni wọn ti ti awọn ọmọkunrin to wa mọto naa atawọn ẹgbẹ rẹ ti wọn jọ wa nibẹ mọle, ko too di pe wọn gbe wọn lọ sile-ẹjọ ni Ọjọruu, ọsẹ yii.


Tẹ o ba gbagbe, ọjọ kẹrinla, oṣu keje, ọdun yii, ni awọn ọmọkunrin naa wa mọto niwakuwa ninu ọgba ileeṣẹ ologun to wa ni Kaduna, leyii ti wọn fi ṣeku pa Tolulọpẹ Arotile, ọmọbinrin akọkọ ti yoo waa baalu ijagun agbera-paa nilẹ wa. Wọn ni awọn fẹẹ ki ọmọbinrin naa ni wọn fi pada sẹyin, ti wọn si fi mọto gba a, to fi ori ṣeṣe, to si ku loju ẹsẹ. Latigba naa ni wọn ti ti awọn ọmọkunrin to wa mọto naa atawọn ẹgbẹ rẹ ti wọn jọ wa nibẹ mọle, ko too di pe wọn gbe wọn lọ sile-ẹjọ ni Ọjọruu, ọsẹ yii.


Baba ọgọrin ọdun to fipa ba ọmọ ọdun marun-un lo pọ l’Agege loun fẹẹ fẹ ẹ ni

Faith Adebọla Tika-tẹgbin lawọn eeyan n wo baba ẹni ọgọrin ọdun kan, Ebenezer Ọlaiya Oyewọle, nigba tawọn agbofinro wọ ọ tuuru l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii de iwaju adajọ ni kootu Majisreeti to wa lagbegbe Ọgba, nipinlẹ Eko, lori ẹsun pe o fipa laṣepọ pẹlu ẹgbẹ ọmọ-ọmọ ẹ, ọmọ ọdun marun-un pere. Adajọ ti ni ko ṣi wa lẹwọn na. Opopona Aranṣe Olu, l’Agege, ni wọn ni baba naa n gbe, ibẹ naa lo ti huwa idọti ọhun, ile kan naa yii lọmọbinrin ọhun si n gbe pẹlu awọn obi ẹ. Ninu alaye ti Agbefọba, Supol Bisi Ogunlẹyẹ, ṣe nigba ti wọn n ka ẹsun si baba naa leti, o ni iwadii tawọn ṣe fi han pe niṣe ni olujẹjọ yii dọgbọn tan ọmọbinrin naa wọ yara rẹ, wọn lọmọbinrin naa sọ pe baba yii lo bọ pata nidii oun lọjọ ọhun, to si ki oun mọlẹ, to fipa ba oun sun. Lẹyin to tẹra ẹ lọrun tan ni wọn lo halẹ mọ ọmọ ọhun pe ko gbọdọ sọ fẹnikan o, tori oun fẹẹ fẹ ẹ ni to ba ya. Wọn lawọn ọrẹ ọmọbinrin ọhun kan to kọkọ sọ fun ni wọn ṣofofo iṣẹlẹ naa fun mama rẹ, ki ọmọbinrin naa too ṣalaye ohun ṣẹlẹ, lawọn obi naa ba lọọ fọrọ naa to awọn ọlọpaa leti ni teṣan wọn. Nigba tawọn ọlọpaa mu baba naa, akata ẹka to n ri si iwa ọdaran abẹle ni kọmandi ọlọpaa Ikẹja ni wọn taari ẹ si, ti wọn bi i leere ọrọ, wọn ni Ebenezer ko jampata, o ni loootọ loun bọ pata nidii ọmọbinrin naa, loootọ loun si ba a laṣepọ, o ni oun laiki ọmọ naa ni.


Lẹyin to tẹra ẹ lọrun tan ni wọn lo halẹ mọ ọmọ ọhun pe ko gbọdọ sọ fẹnikan o, tori oun fẹẹ fẹ ẹ ni to ba ya. Wọn lawọn ọrẹ ọmọbinrin ọhun kan to kọkọ sọ fun ni wọn ṣofofo iṣẹlẹ naa fun mama rẹ, ki ọmọbinrin naa too ṣalaye ohun ṣẹlẹ, lawọn obi naa ba lọọ fọrọ naa to awọn ọlọpaa leti ni teṣan wọn. Nigba tawọn ọlọpaa mu baba naa, akata ẹka to n ri si iwa ọdaran abẹle ni kọmandi ọlọpaa Ikẹja ni wọn taari ẹ si, ti wọn bi i leere ọrọ, wọn ni Ebenezer ko jampata, o ni loootọ loun bọ pata nidii ọmọbinrin naa, loootọ loun si ba a laṣepọ, o ni oun laiki ọmọ naa ni. Ogunlẹyẹ ni iwa ti baba arugbo yii hu ta ko iwe ofin iwa ọdaran ipinlẹ Eko, ẹwọn gbere si nijiya ẹṣẹ yii ti wọn ba lo jẹbi. Nigba ti wọn ni ko sọrọ niwaju adajọ, niṣe ni baba naa n gbọn, gbogbo ohun to le sọ ni pe kile-ejọ ṣaanu oun, ki wọn jẹ koun maa ti ile waa jẹjọ, ki wọn foun ni beeli. Abilekọ E. Kubenje lo wa lori aga idajọ, ko si wo afurasi ọdaran naa lẹẹmeji to fi da ẹbẹ rẹ nu bii omi iṣanwọ.


Ogunlẹyẹ ni iwa ti baba arugbo yii hu ta ko iwe ofin iwa ọdaran ipinlẹ Eko, ẹwọn gbere si nijiya ẹṣẹ yii ti wọn ba lo jẹbi. Nigba ti wọn ni ko sọrọ niwaju adajọ, niṣe ni baba naa n gbọn, gbogbo ohun to le sọ ni pe kile-ejọ ṣaanu oun, ki wọn jẹ koun maa ti ile waa jẹjọ, ki wọn foun ni beeli. Abilekọ E. Kubenje lo wa lori aga idajọ, ko si wo afurasi ọdaran naa lẹẹmeji to fi da ẹbẹ rẹ nu bii omi iṣanwọ. Adajọ ni ko saaye beeli fun un rara, ọgba ẹwọn Kirikiri nile ni ko ti lọọ maa gbatẹgun titi di ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹsan-an, to n bọ yii. O ni ki wọn tete fi faili rẹ ṣọwọ si ajọ to n gba awọn adajọ nimọran, ki wọn le mọ igbesẹ to kan. Kubenje ni bi oun ṣe n wo ọrọ ọhun, afaimọ ki oun maa fi keesi naa ṣọwọ sile-ẹjọ giga laipẹ.


Adajọ ni ko saaye beeli fun un rara, ọgba ẹwọn Kirikiri nile ni ko ti lọọ maa gbatẹgun titi di ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹsan-an, to n bọ yii. O ni ki wọn tete fi faili rẹ ṣọwọ si ajọ to n gba awọn adajọ nimọran, ki wọn le mọ igbesẹ to kan. Kubenje ni bi oun ṣe n wo ọrọ ọhun, afaimọ ki oun maa fi keesi naa ṣọwọ sile-ẹjọ giga laipẹ.


Adedeji, ayederu lọọya, n lọ sẹwọn ọdun mẹta ba a ṣe kọwe rẹ l’Abẹokuta

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Kootu ko fi ẹjọ ayederu lọọya kan, Adedeji Ebenezer, ẹni ti aṣiri ẹ tu lọjọ karun-un oṣu kẹjọ yii, falẹ rara, nigba ti yoo fi di ọjọ kejila, oṣu kan naa, ile-ẹjọ ti ran an lẹwọn ọdun mẹta gbako. Asiko ti lọọya naa n gba ẹjọ ẹlẹjọ kan ro ni kootu Majisireeti agba n’Itori, laṣiri tu pe ki i ṣe lọọya, ko tilẹ mọ nnkan kan nipa ofin, iṣesi rẹ paapaa ko jọ ti lọọya gidi. Nigba ti ẹjọ naa kọkọ bẹrẹ niwaju Adajọ B.A Ṣomorin, Adedeji loun ko jẹbi. Ṣugbọn nigba ti wọn bẹrẹ si i da ibeere oriṣiiriṣii bo o, ti wọn n fi ẹri ti ko jọ ara wọn gbe e lẹsẹ pe olujẹjọ yii ki i ṣe lọọya tootọ, Adedeji jẹwọ pe oun ki i ṣe lọọya, ko sibi kan ti wọn ti foun niwee-ẹri amofin. O lohun toun yoo jẹ loun n wa toun fi n gba ẹjọ ro kiri, bẹẹ ko sẹni to fura soun ri ninu awọn onibaara oun, aṣiri oun ko si tu ri. Nigba to ti jẹwọ lọrọ ko ti pariwo mọ, wọn gbe e lọ si ẹka ileeṣẹ ọlọpaa Ewekoro.


Ṣugbọn nigba ti wọn bẹrẹ si i da ibeere oriṣiiriṣii bo o, ti wọn n fi ẹri ti ko jọ ara wọn gbe e lẹsẹ pe olujẹjọ yii ki i ṣe lọọya tootọ, Adedeji jẹwọ pe oun ki i ṣe lọọya, ko sibi kan ti wọn ti foun niwee-ẹri amofin. O lohun toun yoo jẹ loun n wa toun fi n gba ẹjọ ro kiri, bẹẹ ko sẹni to fura soun ri ninu awọn onibaara oun, aṣiri oun ko si tu ri. Nigba to ti jẹwọ lọrọ ko ti pariwo mọ, wọn gbe e lọ si ẹka ileeṣẹ ọlọpaa Ewekoro. Nigba to di Ọjọruu, ọjọ kejila, oṣu kẹjọ yii, Adajọ Ṣomọrin naa lo gbọ ẹjọ Adedeji, ẹwọn ọdun mẹta gbako lai ni owo itanran ninu lo paṣẹ pe ki ọkunrin naa lọọ ṣe pẹlu iṣẹ aṣekara.


Nigba to di Ọjọruu, ọjọ kejila, oṣu kẹjọ yii, Adajọ Ṣomọrin naa lo gbọ ẹjọ Adedeji, ẹwọn ọdun mẹta gbako lai ni owo itanran ninu lo paṣẹ pe ki ọkunrin naa lọọ ṣe pẹlu iṣẹ aṣekara.


Ewu nla ni eto Big Brother fun ọjọ iwaju awọn ọdọ wa – Ọọni Ogunwusi

Arole Oduduwa, Ọọni Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi ti kọminu lori iha ti awọn ọdọ orileede Naijiria kọ si lilu aluyọ lai ni eru ninu. Ọba naa sọ pe ọpọ ọdọ ni ọrọ aye wọn ko nitumọ si mọ, ohun to wu wọn ni wọn n ṣe. Lasiko ti Ọọni Ogunwusi ko awọn ọdọ labẹ iṣakoso National Youth Council of Nigeria jọ laafin rẹ niluu Ileefẹ lati ṣayẹyẹ ayajọ awọn ọdọ lagbaaye tọdun yii lo ti sọ pe ti awọn ọdọ ba n lo asiko ti wọn n lo lori eto Big Brother Naija lori igbesi aye wọn, ki i se ibi ti orileede yii wa bayii lo maa wa. Kabiesi sọ pe asiko ti to fun awọn ọdọ lati ronu, ki wọn gba ipenija lati de ipo adari, dipo ki wọn kan jokoo nibi kan sọrọ aleebu si awọn to n ṣakoso lorileede yii. O ni eeyan miliọnu mẹtadinlọgbọn pere ni wọn dibo lasiko idibo apapọ ilẹ wa to waye kọja, ṣugbọn eeyan miliọnu mẹtadinlọgọfa ni wọn dibo lasiko eto Big Brother Naija lọdun 2019. Ọọni ṣalaye pe ẹdun ọkan ni eleyii jẹ fun oun nitori ṣe ni ọpọlọpọ ọdọ ro pe ki awọn ji lọjọ kan ki gbogbo nnkan si ti bọ sipo lorileede yii lai mọ pe awọn gan-an ni iṣẹ to pọ ju ninu ẹ. Dipo Big Brother Naija, Ọba Adeyẹye ni ṣe ni ki awọn adari ẹgbẹ NYCN gbe eto kan kalẹ ti wọn yoo maa pe ni The Big Nigeria Reality Show, nibi ti awọn ọdọ yoo ti lanfaani lati ṣafihan ọpọlọ pipe ati ọgbọn inu ti Ọlọrun fi ta wọn lọrẹ.


Kabiesi sọ pe asiko ti to fun awọn ọdọ lati ronu, ki wọn gba ipenija lati de ipo adari, dipo ki wọn kan jokoo nibi kan sọrọ aleebu si awọn to n ṣakoso lorileede yii. O ni eeyan miliọnu mẹtadinlọgbọn pere ni wọn dibo lasiko idibo apapọ ilẹ wa to waye kọja, ṣugbọn eeyan miliọnu mẹtadinlọgọfa ni wọn dibo lasiko eto Big Brother Naija lọdun 2019. Ọọni ṣalaye pe ẹdun ọkan ni eleyii jẹ fun oun nitori ṣe ni ọpọlọpọ ọdọ ro pe ki awọn ji lọjọ kan ki gbogbo nnkan si ti bọ sipo lorileede yii lai mọ pe awọn gan-an ni iṣẹ to pọ ju ninu ẹ. Dipo Big Brother Naija, Ọba Adeyẹye ni ṣe ni ki awọn adari ẹgbẹ NYCN gbe eto kan kalẹ ti wọn yoo maa pe ni The Big Nigeria Reality Show, nibi ti awọn ọdọ yoo ti lanfaani lati ṣafihan ọpọlọ pipe ati ọgbọn inu ti Ọlọrun fi ta wọn lọrẹ. Ninu ọrọ Minisita fun ọrọ awọn ọdọ ati ere-idaraya, Ọgbẹni Sunday Dare, ẹni ti Dokita Mariam Abdullahi ṣoju fun, o ni awọn ọdọ ni ipa nla lati ko ninu idagbasoke orileede yii, ati pe ijọba Aarẹ Buhari ko ni i kuna ninu ojuṣe rẹ lati mu igbelarugẹ ba ọdọ to ba ṣipa. Bakan naa ni Gomina Oyetọla, ẹni ti kọmisanna fọrọ awọn ọdọ ati ere-idaraya, Ọgbẹni Yẹmi Lawal ṣoju fun, rọ awọn ọdọ lati ni itẹriba ki wọn le kọ ẹkọ lara awọn agba, ki o le baa rọrun fun wọn lati de ibi ti wọn n lọ. Aarẹ awọn ọdọ lorileede yii, Sukubo Sara-Igbe Sukubo, dupẹ lọwọ Ọọni Ogunwusi, o si ṣeleri pe gbogbo imọran kabiesi lawọn yoo tẹle.


Ninu ọrọ Minisita fun ọrọ awọn ọdọ ati ere-idaraya, Ọgbẹni Sunday Dare, ẹni ti Dokita Mariam Abdullahi ṣoju fun, o ni awọn ọdọ ni ipa nla lati ko ninu idagbasoke orileede yii, ati pe ijọba Aarẹ Buhari ko ni i kuna ninu ojuṣe rẹ lati mu igbelarugẹ ba ọdọ to ba ṣipa. Bakan naa ni Gomina Oyetọla, ẹni ti kọmisanna fọrọ awọn ọdọ ati ere-idaraya, Ọgbẹni Yẹmi Lawal ṣoju fun, rọ awọn ọdọ lati ni itẹriba ki wọn le kọ ẹkọ lara awọn agba, ki o le baa rọrun fun wọn lati de ibi ti wọn n lọ. Aarẹ awọn ọdọ lorileede yii, Sukubo Sara-Igbe Sukubo, dupẹ lọwọ Ọọni Ogunwusi, o si ṣeleri pe gbogbo imọran kabiesi lawọn yoo tẹle. Ṣaaju ni ẹni to jẹ oludasilẹ ajọ Elizabeth Jack-Rich Aid Foundation ti rọ awọn ọdọ lati sa fun ẹgbẹ buburu, ki wọn si fọkan si ohun gbogbo ti yoo mu ki ọjọ iwaju wọn rọrun.


Ṣaaju ni ẹni to jẹ oludasilẹ ajọ Elizabeth Jack-Rich Aid Foundation ti rọ awọn ọdọ lati sa fun ẹgbẹ buburu, ki wọn si fọkan si ohun gbogbo ti yoo mu ki ọjọ iwaju wọn rọrun.


Nigba t’Abiọla atawọn eeyan rẹ kọju ija si Awolọwọ ni 1979 (Apa Kẹfa)

*Idi abajọ ree o Olori ijọba ologun igba naa, Ọgagun agba Yakubu Gowon, lo ni ki akọwe ijọba wọn kọwe fesi si Theophilous Akindele ti i ṣe ọga agba pata fun ileeṣẹ eleto ibanisọrọ ilẹ wa ni 1973 yii, lori iṣẹ pataki kan ti ijọba fẹẹ ṣe ni. Ijọba fẹẹ ri awọn irinṣẹ ibanisọrọ kan mọlẹ, eyi ti wọn yoo fi le maa mọ ohun gbogbo to ba n lọ ni idakọnkọ, tawọn eeyan ko si ni i mọ pe wọn mọ ohun to n lọ yii gan-an. Iṣẹ awo ni iṣẹ naa, iṣẹ ti aṣiri rẹ ko gbọdọ lu sita ni. Nigba to jẹ ijọba ologun lo wa lori aga, awọn ologun ni yoo ṣeto naa funra wọn, ṣugbọn awọn ileeṣẹ eleto ibanisọrọ yii ni yoo lana ẹ fun wọn, awọn ni wọn yoo sọ ibi to dara ati irinṣẹ to dara ti wọn yoo lo lati ṣe ohun ti wọn fẹẹ ṣe naa. Lọrọ kan, bo tilẹ jẹ pe awọn ologun lo n ṣiṣẹ yii, amọran ti ileeṣẹ eleto ibanisọrọ ba fun wọn ni wọn gbọdọ maa tẹle ki wọn too ṣe e. Nidii eyi, bi ọga ileeṣẹ ibanisọrọ ti ṣe lagbara lori iṣẹ yii, bẹẹ naa ni ọga ẹka awọn ologun to n ri si eto ibanisọrọ tiwọn naa lagbara lori ohun ti wọn fẹẹ ṣe. Bi wọn ti gbe iwe eto yii ranṣẹ si Akindele naa ni wọn gbe e ranṣẹ si Muritala Muhammed, awọn mejeeji ko kan mọ pe awọn naa lawọn yoo tun jọ ṣiṣẹ pọ ni.


Nigba to jẹ ijọba ologun lo wa lori aga, awọn ologun ni yoo ṣeto naa funra wọn, ṣugbọn awọn ileeṣẹ eleto ibanisọrọ yii ni yoo lana ẹ fun wọn, awọn ni wọn yoo sọ ibi to dara ati irinṣẹ to dara ti wọn yoo lo lati ṣe ohun ti wọn fẹẹ ṣe naa. Lọrọ kan, bo tilẹ jẹ pe awọn ologun lo n ṣiṣẹ yii, amọran ti ileeṣẹ eleto ibanisọrọ ba fun wọn ni wọn gbọdọ maa tẹle ki wọn too ṣe e. Nidii eyi, bi ọga ileeṣẹ ibanisọrọ ti ṣe lagbara lori iṣẹ yii, bẹẹ naa ni ọga ẹka awọn ologun to n ri si eto ibanisọrọ tiwọn naa lagbara lori ohun ti wọn fẹẹ ṣe. Bi wọn ti gbe iwe eto yii ranṣẹ si Akindele naa ni wọn gbe e ranṣẹ si Muritala Muhammed, awọn mejeeji ko kan mọ pe awọn naa lawọn yoo tun jọ ṣiṣẹ pọ ni. Afi nigba ti Akindele pe ọga awọn oloogun to n ri si eto ibanisọrọ yii, nigba to jẹ oun ni wọn yoo jọọ ṣepade, lo ba tun di Muritala, ẹni ti oye rẹ ti kuro ni Kọnẹẹli nigba ti wọn kọkọ pade nijọsi, o ti di Birigedia, ọga awọn ologun. Lọrọ kan, awọn mejeeji jọ sọrọ, wọn jọ ṣe bii ẹni pe ko sija, bo tilẹ jẹ wọn ko fi taratara yọ mọ ara wọn. Ni wọn ba jọ fipade si teṣan ileeṣẹ “P and T” to wa ni Falọmọ, wọn ni ki wọn pade ni aago kan ọsan geere.


Afi nigba ti Akindele pe ọga awọn oloogun to n ri si eto ibanisọrọ yii, nigba to jẹ oun ni wọn yoo jọọ ṣepade, lo ba tun di Muritala, ẹni ti oye rẹ ti kuro ni Kọnẹẹli nigba ti wọn kọkọ pade nijọsi, o ti di Birigedia, ọga awọn ologun. Lọrọ kan, awọn mejeeji jọ sọrọ, wọn jọ ṣe bii ẹni pe ko sija, bo tilẹ jẹ wọn ko fi taratara yọ mọ ara wọn. Ni wọn ba jọ fipade si teṣan ileeṣẹ “P and T” to wa ni Falọmọ, wọn ni ki wọn pade ni aago kan ọsan geere. Akoko ti Muritala sọ pe yoo dara ju lọ niyẹn. Nigba ti Akindele n lọ, gẹgẹ bii aṣẹ tawọn ti wọn gbeṣẹ fun un pa, o mu akọwe agba ileeṣẹ eleto ibanisọrọ ijọba apapọ yii, S. O. Williams, dani, bakan naa lo si ranṣẹ si alakooso eto ibanisọrọ fun gbogbo agbegbe Eko, nitori labẹ akoso rẹ ni wọn yoo ti pada ṣe iranlọwọ lori iṣẹ naa fawọn ologun. Ni deede aago kan ku iṣẹju marun-un, Akindele debi ipade naa ni Falọmọ, oun ati akọwe agba ti wọn jọ wa.


Akoko ti Muritala sọ pe yoo dara ju lọ niyẹn. Nigba ti Akindele n lọ, gẹgẹ bii aṣẹ tawọn ti wọn gbeṣẹ fun un pa, o mu akọwe agba ileeṣẹ eleto ibanisọrọ ijọba apapọ yii, S. O. Williams, dani, bakan naa lo si ranṣẹ si alakooso eto ibanisọrọ fun gbogbo agbegbe Eko, nitori labẹ akoso rẹ ni wọn yoo ti pada ṣe iranlọwọ lori iṣẹ naa fawọn ologun. Ni deede aago kan ku iṣẹju marun-un, Akindele debi ipade naa ni Falọmọ, oun ati akọwe agba ti wọn jọ wa. Ṣugbọn Muritala ko de ni aago kan, ko de laago kan kọja iṣẹju mẹwaa paapaa. Aago meji ku iṣẹju mẹẹẹdọgbọn lo too de. Ni gbogbo asiko yii, ibinu Akindele ti n ru soke, pe iru idaduro wo leleyii nitori Ọlọrun.


Ṣugbọn Muritala ko de ni aago kan, ko de laago kan kọja iṣẹju mẹwaa paapaa. Aago meji ku iṣẹju mẹẹẹdọgbọn lo too de. Ni gbogbo asiko yii, ibinu Akindele ti n ru soke, pe iru idaduro wo leleyii nitori Ọlọrun. Nigba ti Muritala tun waa de, oun ko tọrọ gaafara, bẹẹ ni ko tọrọ aforijin kan fun pe o da awọn eeyan yii duro, o kan wọle, o si bẹrẹ si i sọ ohun to fẹ ki wọn ṣe fun wọn ni. O ni: “Ẹyin eeyan, nnkan ti mo fẹ niyi. Ẹ tu gbogbo awọn waya yin to wa ni adugbo yii ka, ki ẹ ri i pe awọn opo to wa nibẹ ko ni kinni kan lori mọ, igba yẹn ni mo too le ṣe ohun ti mo fẹẹ ṣe.


Nigba ti Muritala tun waa de, oun ko tọrọ gaafara, bẹẹ ni ko tọrọ aforijin kan fun pe o da awọn eeyan yii duro, o kan wọle, o si bẹrẹ si i sọ ohun to fẹ ki wọn ṣe fun wọn ni. O ni: “Ẹyin eeyan, nnkan ti mo fẹ niyi. Ẹ tu gbogbo awọn waya yin to wa ni adugbo yii ka, ki ẹ ri i pe awọn opo to wa nibẹ ko ni kinni kan lori mọ, igba yẹn ni mo too le ṣe ohun ti mo fẹẹ ṣe. Ṣe ọrọ mi ye yin bẹẹ yẹn.” Nitori ija to ti wa nilẹ tẹlẹ, Muritala ko kọju si Akindele, bẹẹ ni ko tilẹ ṣe bii ẹni to ri awọn to ku, Williams ti i ṣe akọwe agba lo kọju si, to n ro gbogbo ẹjọ to wa lọkan rẹ fun un. Ṣugbọn akọwe agba yii ko ni esi ti yoo fun Muritala, nitori bẹẹ, esi to le fun un naa ni pe, ‘Oludari agba ileeṣẹ ibanisọrọ lo maa mọ gbogbo ohun ti ẹ n beere yii, oun lo le sọ bi yoo ti ri, ati bi yoo ṣee ṣe tabi ko ni i ṣee ṣe!” Ni Akindele ba sọrọ, bo si tilẹ jẹ pe ibinu ẹ ti ga soke bayii, oun saa ṣe suuru debi to le ṣe e de, o fi ohun tutu diẹ sọrọ, bo tilẹ jẹ inira lo jẹ fun un. O kọju si Muritala, o si sọ fun un pe: “Birigedia, idi ipade ti a waa ṣe yii ni lati mọ ọna to dara ju lọ ti a fi le ṣe irimọlẹ awọn irinṣẹ ti a fẹẹ lo fun iṣẹ yii, n ko si lero pe o wa ni aaye kankan lati le paṣẹ lori bi iṣẹ naa yoo ti ṣe lọ si.