"Mo fẹ ki wọn fa sita,ko si wa salaye idi to se n tẹ iyawo ile nitẹkutẹ lara. Wọn ni wn ko sẹsẹ maa se bẹẹ nile itaja naa amọ eyi ni wọn yoo fi jofin nitori ọmọ mi ko jale, bẹẹ ni ko ji ọja wọn. Nigba to n salaye bi isẹlẹ naa se waye ninu fidio ọhun, ọmọ Toyin Adegbola to foju han ranpẹ salaye bi isẹlẹ adurunmọ naa se waye. Obinrin naa, to n tako ọrọ ti ọga ile itaja naa sọ ni lootọ lo sọ fun oun pe oun ji ọja nile itaja wọn ni. "O sọ fun mi nigba ti wọn ko ọrọ naa wa sọdọ rẹ pe mo ji ọja lootọ tabi ko jẹ pe ọja naa jẹ eroja ti eeyan le jẹ. Mo si sọ fun ẹ pe ko si eroja ohun jijẹ ninu baagi mi, ti osisẹ alaabo naa si ni ororo Bio oil ni mo mu.


Toyin Adegbola: Ìdí rèé tí gbajúmọ̀ òṣèré ṣe fa wàhálà nílé ìtajà n‘Ibadan lórí ọ̀rọ̀ ọmọ rẹ̀

Obinrin naa, to n tako ọrọ ti ọga ile itaja naa sọ ni lootọ lo sọ fun oun pe oun ji ọja nile itaja wọn ni. "O sọ fun mi nigba ti wọn ko ọrọ naa wa sọdọ rẹ pe mo ji ọja lootọ tabi ko jẹ pe ọja naa jẹ eroja ti eeyan le jẹ. Mo si sọ fun ẹ pe ko si eroja ohun jijẹ ninu baagi mi, ti osisẹ alaabo naa si ni ororo Bio oil ni mo mu. Lẹyin naa ni mo wa fi han yin ninu risiti ti mo fi sanwo pe Bio oil yii gan lo jẹ eroja keji ti wọn se akọsilẹ rẹ lori risiti nibi ti mo ti sanwo. O daju pe osisẹ naa ko mọ awọn ohun to wa ninu risit ti mo fi sanwo amọ to wa n se bii ẹni to mọ nipa rẹ." Asewo to re Mecca wa yari pe isẹlẹ to waye naa ko tii to eyi to yẹ ki wọn fi maa na eeyan lai se iwadi to yẹ.


Lẹyin naa ni mo wa fi han yin ninu risiti ti mo fi sanwo pe Bio oil yii gan lo jẹ eroja keji ti wọn se akọsilẹ rẹ lori risiti nibi ti mo ti sanwo. O daju pe osisẹ naa ko mọ awọn ohun to wa ninu risit ti mo fi sanwo amọ to wa n se bii ẹni to mọ nipa rẹ." Asewo to re Mecca wa yari pe isẹlẹ to waye naa ko tii to eyi to yẹ ki wọn fi maa na eeyan lai se iwadi to yẹ. O ni ẹni ti wọn tun wa n na jẹ iyawo ile eyi to buru jai, ọlọpa ati ofin si gbọdọ ba awn da si ọrọ naa O wa n leri pe oun yoo pe amofin oun lati gbe ibudo itaja ShopRite rele ẹjọ. Ki ni ile itaja ShopRite se lori isẹlẹ naa: Ninu fidio naa lo ri foju han pe apa awọn osisẹ ibudo itaja ShopRite ja bọ lori isẹlẹ naa, ti ọpọ wọn si n bẹbẹ. Wọn n bẹbẹ pe ki osere tiata naa mase gbe isẹlẹ naa sori afẹfẹ lasiko to n se fidio naa sita fun araye ri.


O ni ẹni ti wọn tun wa n na jẹ iyawo ile eyi to buru jai, ọlọpa ati ofin si gbọdọ ba awn da si ọrọ naa O wa n leri pe oun yoo pe amofin oun lati gbe ibudo itaja ShopRite rele ẹjọ. Ki ni ile itaja ShopRite se lori isẹlẹ naa: Ninu fidio naa lo ri foju han pe apa awọn osisẹ ibudo itaja ShopRite ja bọ lori isẹlẹ naa, ti ọpọ wọn si n bẹbẹ. Wọn n bẹbẹ pe ki osere tiata naa mase gbe isẹlẹ naa sori afẹfẹ lasiko to n se fidio naa sita fun araye ri. Bakan naa ni wọn n bẹ gbajumọ osere naa pe ko ma binu, asise ni, ko si jẹ ki awn pari ọrọ naa labẹle. Lẹyin o rẹyin, Asewo to re Mecca sọ fun awọn ololufẹ rẹ to n tọpinpin bi isẹlẹ naa se n waye ninu fidio naa pe awọn ti yanju ọrọ naa. O ni awọn osisẹ naa ti tọrọ aforijin, ti wọn si ti fa awọn osisẹ to na ọmọ oun sita lati wa bẹbẹ.


Bakan naa ni wọn n bẹ gbajumọ osere naa pe ko ma binu, asise ni, ko si jẹ ki awn pari ọrọ naa labẹle. Lẹyin o rẹyin, Asewo to re Mecca sọ fun awọn ololufẹ rẹ to n tọpinpin bi isẹlẹ naa se n waye ninu fidio naa pe awọn ti yanju ọrọ naa. O ni awọn osisẹ naa ti tọrọ aforijin, ti wọn si ti fa awọn osisẹ to na ọmọ oun sita lati wa bẹbẹ. Gbajumọ osere tiata ni Oluwatoyin ọmọ Babatope aya Adegbola ti ọpọ eeyan mọ si Asẹwo to re Mecca ninu isẹ tiata lede Yoruba. Ọdun 1984, eyiun ọdun mejidinlogoji lo bẹrẹ isẹ tiata to si ti di ilu mọọka. Ọmọ bibi ilu Ilesa nii se amọ Ibadan lo ti lọkọ.


Gbajumọ osere tiata ni Oluwatoyin ọmọ Babatope aya Adegbola ti ọpọ eeyan mọ si Asẹwo to re Mecca ninu isẹ tiata lede Yoruba. Ọdun 1984, eyiun ọdun mejidinlogoji lo bẹrẹ isẹ tiata to si ti di ilu mọọka. Ọmọ bibi ilu Ilesa nii se amọ Ibadan lo ti lọkọ. Orukọ ọkọ rẹ ni Anthony Kolawole Adegbola, ti ọba oke si fi ọmọkunrin kan ati ọmọbinrin kan ta awọn mejeeji lọrẹ. Ilu Dublin lorilẹede Ireland ni awọn ọmọ mejeeji n gbe,wọn ti se igbeyawo, ti ọba oke si ti fi ọmọ ta wọn lọrẹ. Toyin Adegbola ni wọn fi oye Yeyemesọ da lọla nilu Oke-Irun lọjọ Satide, ọjọ karun osu kẹta ọdun 2016.


Orukọ ọkọ rẹ ni Anthony Kolawole Adegbola, ti ọba oke si fi ọmọkunrin kan ati ọmọbinrin kan ta awọn mejeeji lọrẹ. Ilu Dublin lorilẹede Ireland ni awọn ọmọ mejeeji n gbe,wọn ti se igbeyawo, ti ọba oke si ti fi ọmọ ta wọn lọrẹ. Toyin Adegbola ni wọn fi oye Yeyemesọ da lọla nilu Oke-Irun lọjọ Satide, ọjọ karun osu kẹta ọdun 2016. Bakan naa lo ti gba ọpọ ami ẹyẹ gẹgẹ bi osere tiata, to si ti gbe ọpọ ere sinima ti ara rẹ jade.


Bakan naa lo ti gba ọpọ ami ẹyẹ gẹgẹ bi osere tiata, to si ti gbe ọpọ ere sinima ti ara rẹ jade.


Baba Ijesha in court: Iléẹjọ́ sún ìgbẹ́jọ́ Baba Ijesha di oṣu kẹ́jọ lẹ́yìn tí wọ́n fọ̀rọ̀ wá ọmọ́débìnrin tọ́rọ̀ kàn lẹ́nuwò

Ile ẹjọ to n gbọ ẹjọ aṣemaṣe pẹlu ọmọ kekere ti wọn fi kan gbajumọ oṣere sinima Yoruba, Lanre Omiyinka ti ọpọ mọ si Baba Ijesha ti sun igbẹjs lori ẹjọ naa si ọjọ kọkanla ati ati ikejila oṣu kẹjọ ọdun 2021. Ninu ile ẹjọ loni, ọmọdebinrin ti ijọba ipinlẹ Eko n pẹjọ pe Baba Ijẹṣa hu iwa aṣemaṣe pẹlu wa nile ẹjọ ti ile ẹjọ si gbọ ti ẹnu rẹ ni idakọnkọ lẹyin ti adajọ ni ki gbogbo awọn ero ati akọroyin to wa ninu ile ẹjọ naa o jade. Bakan naa ni ikọ agbẹjọro fun Baba Ijẹsha tun ṣe ifọrọwanilẹnuwo fun Princess to jẹ alagbatọ ọmọdebinrin naa. Amofin Kayọde Ọlabiran ṣalaye fun awọn oniroyin pe wọn ko tii fi ọrọ wa Baba Ijesha lẹnu wo ninu ile ẹjọ naa bayii. Baba Ijẹṣa, Princess to jẹ alagbatọ ọmọdebinrin naa ati ọmọdebinrin ti ọrọ kan ni wọn wa ni ile ẹjọ naa loni. Nibi igbẹjọ gbajugbaja oṣere fiimu Yoruba, Olanrewaju Omiyinka ti ọpọ mọ si Baba Ijesha, adajọ ti gba pe ki ọmọde kan wa jẹri.


Amofin Kayọde Ọlabiran ṣalaye fun awọn oniroyin pe wọn ko tii fi ọrọ wa Baba Ijesha lẹnu wo ninu ile ẹjọ naa bayii. Baba Ijẹṣa, Princess to jẹ alagbatọ ọmọdebinrin naa ati ọmọdebinrin ti ọrọ kan ni wọn wa ni ile ẹjọ naa loni. Nibi igbẹjọ gbajugbaja oṣere fiimu Yoruba, Olanrewaju Omiyinka ti ọpọ mọ si Baba Ijesha, adajọ ti gba pe ki ọmọde kan wa jẹri. Igbẹjọ naa lo n waye ni ile ẹjọ ti wọn ti n gbọ ẹsun aṣemaṣe to lu mọ ibalopọ nilu Eko. Amọ ṣe ni adajọ le gbogbo awọn to wa nikalẹ nile ẹjọ sita tori pe o ni  ni ibamu pẹlu ofin, ero ko le wa nibẹ bi ẹlẹri to jẹ ọmọde ba wa jẹri. Ọmọde naa ni wọn ni o ni ohun to lee sọ si iṣẹlẹ to waye yii.


Igbẹjọ naa lo n waye ni ile ẹjọ ti wọn ti n gbọ ẹsun aṣemaṣe to lu mọ ibalopọ nilu Eko. Amọ ṣe ni adajọ le gbogbo awọn to wa nikalẹ nile ẹjọ sita tori pe o ni  ni ibamu pẹlu ofin, ero ko le wa nibẹ bi ẹlẹri to jẹ ọmọde ba wa jẹri. Ọmọde naa ni wọn ni o ni ohun to lee sọ si iṣẹlẹ to waye yii. A ń gbóhùn àdúrà sókè ní orílẹ̀èdè 127 lágbàáyé torí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ Baptist tí wọ́n jígbé ní Kaduna -Baptist Convention Ta ló pa Toheeb "kunlékunlé" nílé ọ̀rẹ́ rẹ̀ ní Ikotun? Wọ́n ti fi ẹ̀sùn míì kan Sunday Igboho ní ìlú Benin! - Agbẹ́jọ́rò Igboho Awọn alatilẹyin Baba Ijesha ati Princess Damilola ti tete de si agbegbe ile ẹjọ lati nkan bii ago mẹsan-abọ owurọ.


A ń gbóhùn àdúrà sókè ní orílẹ̀èdè 127 lágbàáyé torí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ Baptist tí wọ́n jígbé ní Kaduna -Baptist Convention Ta ló pa Toheeb "kunlékunlé" nílé ọ̀rẹ́ rẹ̀ ní Ikotun? Wọ́n ti fi ẹ̀sùn míì kan Sunday Igboho ní ìlú Benin! - Agbẹ́jọ́rò Igboho Awọn alatilẹyin Baba Ijesha ati Princess Damilola ti tete de si agbegbe ile ẹjọ lati nkan bii ago mẹsan-abọ owurọ. Lọjọ Aje ni adajọ Oluwatoyin Taiwo sun igbẹjọ naa siwaju lẹyin ti olupẹjọ, oṣere Princess Commedienne ti orukọ rẹ n jẹ Adekola Adekanye kọkọ ṣalaye ẹjọ tirẹ to lodi si ti oṣere akẹgbẹ rẹ to fẹsun kan. Baba Ijesha ti wọn fi ẹsun mẹfa ọtọọtọ kan lara eyi ti ifipa bani lopọ, fifi ipa fi nkan ọmọkunrin wọ ara obinrin, aṣemaṣe pẹlu ọmọde ati bẹẹ lọ gbogbo eyi ti wọn ni o lodi si abala ofin 259, 135, 261 iwe ofin ipinlẹ Eko ọdun 2011 ati abala 135, 263, 262 ti ofin ipinlẹ Eko ti ọdun 2015. Ijọba ipinlẹ Eko rọ ile ẹjọ to n gbọ ẹjọ Baba Ijẹsha lori ẹsun aṣemaṣe pẹlu ọmọdebinrin kan pe ko fofin de gbajumọ oṣere tiata Yoruba ni, Yọmi Fabiyi pe ko gbọdọ wọ ile ẹjọ naa mọ. Agbẹjọro fun ijọba lori ẹjọ naa, Amofin Olayinka Adeyẹmi ni Yọmi fabiyi ti huwa kini ile ẹjọ yoo ṣe pẹlu sinima tuntun rẹ 'Ọkọ Iyabọ' to gbe jade.


Lọjọ Aje ni adajọ Oluwatoyin Taiwo sun igbẹjọ naa siwaju lẹyin ti olupẹjọ, oṣere Princess Commedienne ti orukọ rẹ n jẹ Adekola Adekanye kọkọ ṣalaye ẹjọ tirẹ to lodi si ti oṣere akẹgbẹ rẹ to fẹsun kan. Baba Ijesha ti wọn fi ẹsun mẹfa ọtọọtọ kan lara eyi ti ifipa bani lopọ, fifi ipa fi nkan ọmọkunrin wọ ara obinrin, aṣemaṣe pẹlu ọmọde ati bẹẹ lọ gbogbo eyi ti wọn ni o lodi si abala ofin 259, 135, 261 iwe ofin ipinlẹ Eko ọdun 2011 ati abala 135, 263, 262 ti ofin ipinlẹ Eko ti ọdun 2015. Ijọba ipinlẹ Eko rọ ile ẹjọ to n gbọ ẹjọ Baba Ijẹsha lori ẹsun aṣemaṣe pẹlu ọmọdebinrin kan pe ko fofin de gbajumọ oṣere tiata Yoruba ni, Yọmi Fabiyi pe ko gbọdọ wọ ile ẹjọ naa mọ. Agbẹjọro fun ijọba lori ẹjọ naa, Amofin Olayinka Adeyẹmi ni Yọmi fabiyi ti huwa kini ile ẹjọ yoo ṣe pẹlu sinima tuntun rẹ 'Ọkọ Iyabọ' to gbe jade. Gẹgẹ bi o ṣe sọ sinama naa da lori igbẹjọ ile ẹjọ naa to waye lọjọ kẹrinlelogun oṣu kẹfa ọdun 2021 lẹyin ti adajọ ile ẹjọ naa ti paṣẹ pe ki ẹnikẹni o dakẹ ọrọ lori ikanni gbogbo nipa ẹjọ naa. Ọkan gboogi lara awọn oṣere to gbohun soke lẹyin Baba Ijẹsa ni Yọmi Fabiyi lati igba ti ọrọ ẹsun aṣemaṣe naa ti bẹrẹ. Agbẹjọro Ijọba ipinlẹ Eko naa ṣalaye fun ile ẹjọ pe gbogbo awọn ọrọ to nii ṣe pẹlu igbẹjọ naa ni Yọmi Fabiyi fi sinu sinama tuntun to ṣẹṣẹ gbe jade naa leyi to ni o tapa si ofin ibọwọ fun ileẹjọ.


Gẹgẹ bi o ṣe sọ sinama naa da lori igbẹjọ ile ẹjọ naa to waye lọjọ kẹrinlelogun oṣu kẹfa ọdun 2021 lẹyin ti adajọ ile ẹjọ naa ti paṣẹ pe ki ẹnikẹni o dakẹ ọrọ lori ikanni gbogbo nipa ẹjọ naa. Ọkan gboogi lara awọn oṣere to gbohun soke lẹyin Baba Ijẹsa ni Yọmi Fabiyi lati igba ti ọrọ ẹsun aṣemaṣe naa ti bẹrẹ. Agbẹjọro Ijọba ipinlẹ Eko naa ṣalaye fun ile ẹjọ pe gbogbo awọn ọrọ to nii ṣe pẹlu igbẹjọ naa ni Yọmi Fabiyi fi sinu sinama tuntun to ṣẹṣẹ gbe jade naa leyi to ni o tapa si ofin ibọwọ fun ileẹjọ. Amọṣa agbẹjọro fun Baba Ijẹṣa, Amofin Dada Awoṣika SAN ṣalaye pe ọrọ ko ri bẹẹ rara nitoripe ki igbẹjọ naa to bẹrẹ ni Yọmi Fabiyi ti bẹrẹ iṣẹ lori sinima naa. Amofin Awoṣika ni oun pẹlu ti wo sinima naa ko si si sna kan to fi gba tako aṣẹ adajọ ile ẹjọ naa. Ninu ọrọ rẹ, Onidajọ Oluwatoyin Taiwo to n gbọ ẹjọ naa beere boya Yọmi Fabiyi wa ninu ile ẹjọ naa ti wọn si daa lohun pe rara.


Amọṣa agbẹjọro fun Baba Ijẹṣa, Amofin Dada Awoṣika SAN ṣalaye pe ọrọ ko ri bẹẹ rara nitoripe ki igbẹjọ naa to bẹrẹ ni Yọmi Fabiyi ti bẹrẹ iṣẹ lori sinima naa. Amofin Awoṣika ni oun pẹlu ti wo sinima naa ko si si sna kan to fi gba tako aṣẹ adajọ ile ẹjọ naa. Ninu ọrọ rẹ, Onidajọ Oluwatoyin Taiwo to n gbọ ẹjọ naa beere boya Yọmi Fabiyi wa ninu ile ẹjọ naa ti wọn si daa lohun pe rara. Nigba ti agbẹjọro ijọba ni o ṣeeṣe ki awọn aṣoju rẹ o wa nibẹ lati ṣoju rẹ, Onidajọ Taiwo ni ko si bi ile ẹjọ ṣe lee mọ ẹni to wa ṣoju rẹ nile ẹjọ niwọn igba ti ko si ẹnikẹni to kọọ siwaju ori pe awọn n ṣoju fun un. Ile ẹjọ to n gbẹjọ osẹre tiata Yoruba, James Omiyinka ti ọpọ mọ si Baba Ijesha ti sun igbẹjọ siwaju. Adajọ Oluwatoyin Taiwo sun igbẹjọ naa si ọjọ kẹtadinlogun oṣu keje ọdun 2021 yii.


Nigba ti agbẹjọro ijọba ni o ṣeeṣe ki awọn aṣoju rẹ o wa nibẹ lati ṣoju rẹ, Onidajọ Taiwo ni ko si bi ile ẹjọ ṣe lee mọ ẹni to wa ṣoju rẹ nile ẹjọ niwọn igba ti ko si ẹnikẹni to kọọ siwaju ori pe awọn n ṣoju fun un. Ile ẹjọ to n gbẹjọ osẹre tiata Yoruba, James Omiyinka ti ọpọ mọ si Baba Ijesha ti sun igbẹjọ siwaju. Adajọ Oluwatoyin Taiwo sun igbẹjọ naa si ọjọ kẹtadinlogun oṣu keje ọdun 2021 yii. Ẹsun ifipabanilopọ lo wa ni ile ẹjọ ti wọn fi kan Baba Ijesha. Ẹwẹ, adẹrinpoṣonu, Gbenga Adeyinka ba BBC Yoruba sọrọ pe ododo gbọdọ fi oju han lori ọrọ Baba Ijesha. Adeyinka ni ẹlẹṣẹ ko gbọdọ lọ lai jiya ẹṣẹ rẹ lori ọrọ to wa nilẹ yii.


Ẹsun ifipabanilopọ lo wa ni ile ẹjọ ti wọn fi kan Baba Ijesha. Ẹwẹ, adẹrinpoṣonu, Gbenga Adeyinka ba BBC Yoruba sọrọ pe ododo gbọdọ fi oju han lori ọrọ Baba Ijesha. Adeyinka ni ẹlẹṣẹ ko gbọdọ lọ lai jiya ẹṣẹ rẹ lori ọrọ to wa nilẹ yii. Oṣere akẹgbẹ rẹ to n tii lẹyin lati ọjọ yii, Yomi Fabiyi ko farahan nile ẹjọ tori ko si ni orilẹede Naijiria lati igba ti ẹgbẹ awọn oṣere TAMPAN ti pee fun ẹjọ ti ko si yọju. Lara awọn to peju si ile ẹjọ ni gbajugbaja oṣerebinrin to n ti Princess, iya ọmọ ti wọn ni baba Ijesha fẹ fipa ba lopọ lẹyin, Iyabo Ojo amọ o kọ lati ba awọn oniroyin sọrọ. Bakan naa, awọn mọlẹbi Baba ijesha bii aburo rẹ ati iya iyawo rẹ ṣi duro gba gba tii lẹyin lai mira ti wọn si wa nile ẹjọ.


Oṣere akẹgbẹ rẹ to n tii lẹyin lati ọjọ yii, Yomi Fabiyi ko farahan nile ẹjọ tori ko si ni orilẹede Naijiria lati igba ti ẹgbẹ awọn oṣere TAMPAN ti pee fun ẹjọ ti ko si yọju. Lara awọn to peju si ile ẹjọ ni gbajugbaja oṣerebinrin to n ti Princess, iya ọmọ ti wọn ni baba Ijesha fẹ fipa ba lopọ lẹyin, Iyabo Ojo amọ o kọ lati ba awọn oniroyin sọrọ. Bakan naa, awọn mọlẹbi Baba ijesha bii aburo rẹ ati iya iyawo rẹ ṣi duro gba gba tii lẹyin lai mira ti wọn si wa nile ẹjọ. A o maa mu ẹkunrẹrẹ wa fun un yin.


A o maa mu ẹkunrẹrẹ wa fun un yin.


Adeherself: Gbogbo ayé ti rí báyìí pé lọkọ láya orí ayélujára lèmi àti Cute Abiola jọ́ ń ṣe

Adedamola Adewale ti ọpọ mọ si Adeherself tun ti sọrọ lori igbeyawo Acute Abiola pẹlu ọrẹbinrin rẹ ọlọjọ pipẹ. Adeherself fi ọrọ naa soju opo Instagram rẹ nibi to ti sọ pe gbogbo eeyan lo ti ri bayii pe iṣẹ loun ati Cute Abiola n ṣe pẹlu awọn fọto tawọn ti maa n fi sori ayelujara. ''Emi ati Cute Abiola dabi tẹgbọn taburo, ọrẹ kidi si ni ajọ jẹ. Akẹgbẹ mi ti mo bu iyi fun gidi ni Cute Abiola, gbogbo ohun tawọn eeyan n gbe kiri lori ọrọ naa bayii fihan pe iṣẹ awọn ni ipa gidi lori awọn eeyan ni. O jẹ ohun iwuri fun mi pe awọn ololufẹ wa n gba awada ti a n ṣe tọwọ tẹsẹ. Amọ ere lasan ni gbogbo rẹ, kii ṣe wi pe a n fẹ ara wa.


Akẹgbẹ mi ti mo bu iyi fun gidi ni Cute Abiola, gbogbo ohun tawọn eeyan n gbe kiri lori ọrọ naa bayii fihan pe iṣẹ awọn ni ipa gidi lori awọn eeyan ni. O jẹ ohun iwuri fun mi pe awọn ololufẹ wa n gba awada ti a n ṣe tọwọ tẹsẹ. Amọ ere lasan ni gbogbo rẹ, kii ṣe wi pe a n fẹ ara wa. Irufẹ iṣẹ ti a n ṣe lọwọ lo jẹ ki emi ati Cute Abiola ti a n ṣe ti a ṣe n fi fọto lọkọ laya ara wa sori ayelujara. Nitori naa, gbogbo awọn to ti n fede fọ lori ọrọ yii, ẹ ṣee. Mo le fi gbogbo ẹnu sọ pe inu mi dun pe emi ati Abiola ṣiṣẹ to jẹ nnkan iwuri,'' Adeherself lo ṣalaye bẹẹ.


Irufẹ iṣẹ ti a n ṣe lọwọ lo jẹ ki emi ati Cute Abiola ti a n ṣe ti a ṣe n fi fọto lọkọ laya ara wa sori ayelujara. Nitori naa, gbogbo awọn to ti n fede fọ lori ọrọ yii, ẹ ṣee. Mo le fi gbogbo ẹnu sọ pe inu mi dun pe emi ati Abiola ṣiṣẹ to jẹ nnkan iwuri,'' Adeherself lo ṣalaye bẹẹ.


Yoruba artists: Wo àwọn òṣèré tó ti bímọ lọ́dún 2021 tí a wà yìí

Ẹ ku owo lomi ni Yoruba maa n ki awọn ti Eleduwa ba ṣẹṣẹ fi ọmọ ta lọrẹ. Bayii gan an ni wọn ṣe n ki awọn oṣere tiata kan lẹyin ti Ọba oke ti fi ọmọ jinki wọn. Wọnyii ni awọn oṣere ti Ọlọrun Oba fi ọmọ tuntun jojolo ta lọrẹ ninu ọdun 2021 ti a wa yii. Bukunmi Oluwasina Lọjọ kẹrin oṣu kẹta ọdun 2021 ni oṣere tiata, Bukunmi Oluwasina kede loju opo Instagram rẹ pe Ọlọrun ti fi ọmọ ta oun lọrẹ. Oṣu kẹsan an ọdun 2020 ni Bukunmi di aya lọọdẹ ẹni bi ọkan rẹ ti wọn ti jọ n fẹra tipẹ. Bukunmi fi oriṣiiriṣii fọto igba to fi wa ninu oyun si oju opo Instagram rẹ.


Bukunmi Oluwasina Lọjọ kẹrin oṣu kẹta ọdun 2021 ni oṣere tiata, Bukunmi Oluwasina kede loju opo Instagram rẹ pe Ọlọrun ti fi ọmọ ta oun lọrẹ. Oṣu kẹsan an ọdun 2020 ni Bukunmi di aya lọọdẹ ẹni bi ọkan rẹ ti wọn ti jọ n fẹra tipẹ. Bukunmi fi oriṣiiriṣii fọto igba to fi wa ninu oyun si oju opo Instagram rẹ. Koda, o tun fi fidio kan eyi ti o fi kọ orin fun ọmọ jojolo ti Eleduwa fi ta a lọrẹ naa. O tun sọ loju opo Instagram rẹ pe, ninu ohun gbogbo ti oun ti fọwọ kan laye, ko si eyi to da bi ọmọ naa. Biola Adekunle Oṣere tiata, Biola Adekunle ati ọkọ rẹ tun ri ẹbun ọmọ tuntun jojolo mii gba lọwọ Eledua ninu oṣu keji ọdun 2021.


Koda, o tun fi fidio kan eyi ti o fi kọ orin fun ọmọ jojolo ti Eleduwa fi ta a lọrẹ naa. O tun sọ loju opo Instagram rẹ pe, ninu ohun gbogbo ti oun ti fọwọ kan laye, ko si eyi to da bi ọmọ naa. Biola Adekunle Oṣere tiata, Biola Adekunle ati ọkọ rẹ tun ri ẹbun ọmọ tuntun jojolo mii gba lọwọ Eledua ninu oṣu keji ọdun 2021. Biola kede lori ayelujara pe Ọlọrun tun ti fi ọmọbinrin jinki idile oun. Ọdun 2014 ni Biola ṣe igbeyawo, ṣugbọn o ni idaduro fun ọdun marun ki o to bimọ. Ọmọ keji ti Ọlọrun yoo fi ta oun ati ọkọ rẹ lọrẹ ree.


Biola kede lori ayelujara pe Ọlọrun tun ti fi ọmọbinrin jinki idile oun. Ọdun 2014 ni Biola ṣe igbeyawo, ṣugbọn o ni idaduro fun ọdun marun ki o to bimọ. Ọmọ keji ti Ọlọrun yoo fi ta oun ati ọkọ rẹ lọrẹ ree. Adesuwa Wellington-Etomi Oṣere tiata, Adesuwa Wellington-Etomi ati ọkọ rẹ, Banky Wellington ti ọpọ mọ si Banky W naa di ọlọmọ loṣu keji ọdun 2021. Adesuwa ati Banky W lo kede ọmọ naa lẹyin ti wọn fi fọto sori oju opo Instagram wọn. Adesua sọ pe ''Ọlọrun agbaye, o lagbara, lọsẹ mẹrin to kọja, mo gba ẹbun iyebiye julọ- ọmọkunrin wa.''


Adesuwa Wellington-Etomi Oṣere tiata, Adesuwa Wellington-Etomi ati ọkọ rẹ, Banky Wellington ti ọpọ mọ si Banky W naa di ọlọmọ loṣu keji ọdun 2021. Adesuwa ati Banky W lo kede ọmọ naa lẹyin ti wọn fi fọto sori oju opo Instagram wọn. Adesua sọ pe ''Ọlọrun agbaye, o lagbara, lọsẹ mẹrin to kọja, mo gba ẹbun iyebiye julọ- ọmọkunrin wa.'' Banky W ni tirẹ ki iyawo rẹ ku ọjọ ibi ati ewu ọmọ ti Ọlọrun fi ta wọn lọrẹ. Olorin takasufe, Banky W ni ọrọ ẹnu lasan ko le sọ bi inu oun ti dun to nitori Eledua ti sọ ẹgan awọn di ogo. Kemi Lala Akindoju Oṣere tiata, Kemi Lala Akindoju naa dawọọ idunnu ọmọ tuntun jojolo loṣu keji ọdun 2021 pẹlu ọkọ rẹ, Gbubemi Fregene.


Banky W ni tirẹ ki iyawo rẹ ku ọjọ ibi ati ewu ọmọ ti Ọlọrun fi ta wọn lọrẹ. Olorin takasufe, Banky W ni ọrọ ẹnu lasan ko le sọ bi inu oun ti dun to nitori Eledua ti sọ ẹgan awọn di ogo. Kemi Lala Akindoju Oṣere tiata, Kemi Lala Akindoju naa dawọọ idunnu ọmọ tuntun jojolo loṣu keji ọdun 2021 pẹlu ọkọ rẹ, Gbubemi Fregene. Kemi ko beṣu bẹgba, oju opo Twitter rẹ lo fi fọto ọmọ si nibi to ti sọ pe ọmọkunrin ni ọmọ ọhun. Oṣere naa tun kọ orukọ ọmọ naa sori oju opo Twitter rẹ pe Adéoreòfé Toritseju Chukwuebuka Fregene ni ọmọ naa yoo maa jẹ. Loju opo Instagram rẹ, Kemi fi orin bọ ẹnu pe ti oun ba tiẹ lẹgbẹrun ahọn, ko le to lati yin Oluwa.


Kemi ko beṣu bẹgba, oju opo Twitter rẹ lo fi fọto ọmọ si nibi to ti sọ pe ọmọkunrin ni ọmọ ọhun. Oṣere naa tun kọ orukọ ọmọ naa sori oju opo Twitter rẹ pe Adéoreòfé Toritseju Chukwuebuka Fregene ni ọmọ naa yoo maa jẹ. Loju opo Instagram rẹ, Kemi fi orin bọ ẹnu pe ti oun ba tiẹ lẹgbẹrun ahọn, ko le to lati yin Oluwa.


Yorùbá films: Iya Rainbow di ònílé tuntun, ilé méjì ni wọ́n fi ta á lọ́rẹ

Agba osere Yoruba, Idowu Phillips, ti ọpọ eeyan mọ si Iya Rainbow tun ti di onile tuntun.Ọsẹ to kọja ni osere naa kede loju opo Instagram rẹ pe ileesẹ kan lo fi ile fulaati meji ta oun lọ rẹ ni agbegbe Mowe, nipinlẹ Ogun.Koda, o ni wọn tun fi orukọ oun sọ opopona kan ninu esiteeti aladani naa.


Lere Paimo: Eda Onile-ola ṣàlàyé bí fíìmù "Ogbori Elemosho" ṣe sọ ọ́ di ìlúmọ̀ọ́ká

Awọn agba bọ, wọn ni ori lo mọ iṣẹ aṣela. Ohun lo difa fun agbaọjẹ oṣere tiata Yoruba, Oloye Lere Paimo ti iṣẹ to yan laayo sọ ọ di ilumọọka. Nigba to b'awọn akọroyin sọrọ laipẹ yii, gbajugbaja oṣere naa ti inagijẹ rẹ n jẹ Eda Onile-ola ṣalaye bi fiimu itan Ogbori Elemosho ṣe ṣọ ọ di olokiki ninu ere tiata. Ninu esi rẹ si ọrọ t'awọn oṣere kan ṣọ pe awọn kii ṣaaba fẹ ṣe fiimu to da lori itan ilẹ Yoruba nitori kii lowo lori bi awọn fiimu agbelewo to wọpọ lasiko yii, Oloye Paimo ni irọ nla ni. Eda Onile-ola ṣọ pe fiimu Ogbori Elemosho ti oun ṣe ta, ati pe fiimu yii lo mu ki ijọba apapọ foun loye MFR pẹlu awọn ilumọọka ọlọrọ bíi Aliko Dangote ati Mike Adenuga niluu Abuja. "Koda ajọ awọn akọṣẹ-mọṣẹ olokowo, Chartered Institute of Commerce ṣẹṣẹ fi oye Ọmọwe da mi lọla ni, nibayii, orukọ mi ti di Oloye Ọmọwe Lere Paimo," Eda Onile-ola ṣalaye.


Ninu esi rẹ si ọrọ t'awọn oṣere kan ṣọ pe awọn kii ṣaaba fẹ ṣe fiimu to da lori itan ilẹ Yoruba nitori kii lowo lori bi awọn fiimu agbelewo to wọpọ lasiko yii, Oloye Paimo ni irọ nla ni. Eda Onile-ola ṣọ pe fiimu Ogbori Elemosho ti oun ṣe ta, ati pe fiimu yii lo mu ki ijọba apapọ foun loye MFR pẹlu awọn ilumọọka ọlọrọ bíi Aliko Dangote ati Mike Adenuga niluu Abuja. "Koda ajọ awọn akọṣẹ-mọṣẹ olokowo, Chartered Institute of Commerce ṣẹṣẹ fi oye Ọmọwe da mi lọla ni, nibayii, orukọ mi ti di Oloye Ọmọwe Lere Paimo," Eda Onile-ola ṣalaye. O ni lati inu fiimu itan ilẹ Yoruba loun ti ri awọn oye yii gba, nibẹ naa loun tun ti ra ọkọ oriṣiiriṣii Eda Onile-ola ni nibi iṣẹ tiata yii naa ni oun ti ran awọn ọmọ lọ sile iwe. "Ẹ sọ fun mi kinni eeyan tun n wa laye?" Agbaọjẹ oṣere yii bu ẹnu atẹ lu bi awọn oṣere asiko yii  kii ti fẹ gbe ere jade lori itan ilẹ Yoruba.


O ni lati inu fiimu itan ilẹ Yoruba loun ti ri awọn oye yii gba, nibẹ naa loun tun ti ra ọkọ oriṣiiriṣii Eda Onile-ola ni nibi iṣẹ tiata yii naa ni oun ti ran awọn ọmọ lọ sile iwe. "Ẹ sọ fun mi kinni eeyan tun n wa laye?" Agbaọjẹ oṣere yii bu ẹnu atẹ lu bi awọn oṣere asiko yii  kii ti fẹ gbe ere jade lori itan ilẹ Yoruba. O ni ọpọ awọn oṣere yii kii le ronu jinlẹ lati kọ iru itan bẹẹ ni. Eda Onile-ola ni oun atawon akẹgbẹ oun ṣe iwadii lọdọ awọn agbaagba ilẹ Yoruba ki awọn to gbe ere bi Ogbori Elemosho ati Saworo Ide jade. "Ṣugbọn iwa ainirẹlẹ ko le jẹ k'awọn ọmọ iṣẹyii to n ṣere tiata lọ b'awọn agbaagba fun iwadii lori ere," Oloye Paimo lo sọ bẹẹ.


O ni ọpọ awọn oṣere yii kii le ronu jinlẹ lati kọ iru itan bẹẹ ni. Eda Onile-ola ni oun atawon akẹgbẹ oun ṣe iwadii lọdọ awọn agbaagba ilẹ Yoruba ki awọn to gbe ere bi Ogbori Elemosho ati Saworo Ide jade. "Ṣugbọn iwa ainirẹlẹ ko le jẹ k'awọn ọmọ iṣẹyii to n ṣere tiata lọ b'awọn agbaagba fun iwadii lori ere," Oloye Paimo lo sọ bẹẹ. Eda Onile-ola fikun ọrọ rẹ pe oun at'awọn akẹgbẹ oun ko yaju s'awọn ọga awọn, bẹẹ ni awọn si bọwọ fawọn to ju awọn lọ lọjọ ori. "Mo fẹ da ileewe ikẹkọọ ere tiata silẹ nibi ti mo ti maa kọ̀ awọn ọdọ nipa ere ṣiṣe, itan kikọ ati ijo jijo ninu ere," Eda Onile-ola lo ṣalaye bẹẹ. O ni iru awọn ere toun fẹ maa kọ awọn ọdọ gbọdọ kọ awọn eeyan lẹkọọ.


Eda Onile-ola fikun ọrọ rẹ pe oun at'awọn akẹgbẹ oun ko yaju s'awọn ọga awọn, bẹẹ ni awọn si bọwọ fawọn to ju awọn lọ lọjọ ori. "Mo fẹ da ileewe ikẹkọọ ere tiata silẹ nibi ti mo ti maa kọ̀ awọn ọdọ nipa ere ṣiṣe, itan kikọ ati ijo jijo ninu ere," Eda Onile-ola lo ṣalaye bẹẹ. O ni iru awọn ere toun fẹ maa kọ awọn ọdọ gbọdọ kọ awọn eeyan lẹkọọ. Lere Paimo ni ohun to fi dabi ẹni pe awọn eeyan ko ṣaaba ri oun ninu ere mọ ni pe awọn olootu ere ni ko ṣaaba pe oun atawon akẹgbẹ oun sí ere mọ. Eda Onile-ola ṣọ pe iwa ti ko boju mu ni ki wọn maa kun atike soju ọdọ lati ṣe bi arugbo ninu ere nigba t'awọn agba oṣere wa nilẹ. Gbajugbaja osere yii tun koro oju si bi ọpọ oṣere ti n bo ara, ṣi ara wọn silẹ ti wọn si n lo awọn ede ti ko dun un gbọ leti ninu ere.


Lere Paimo ni ohun to fi dabi ẹni pe awọn eeyan ko ṣaaba ri oun ninu ere mọ ni pe awọn olootu ere ni ko ṣaaba pe oun atawon akẹgbẹ oun sí ere mọ. Eda Onile-ola ṣọ pe iwa ti ko boju mu ni ki wọn maa kun atike soju ọdọ lati ṣe bi arugbo ninu ere nigba t'awọn agba oṣere wa nilẹ. Gbajugbaja osere yii tun koro oju si bi ọpọ oṣere ti n bo ara, ṣi ara wọn silẹ ti wọn si n lo awọn ede ti ko dun un gbọ leti ninu ere. O ni iru awọn iwa bayii ko ba aṣa Yoruba mu, ati pe oun at'awọn akẹgbẹ oun ko dan iru rẹ wo nigba t'awọn bẹrẹ ere tiata. Oloye Paimo ni awọn kilọ ni aimọye igba fawọn oṣere to n huwa bayii, amọ ọpọ ninu wọn lo kọ eti ikun. Ninu awọn ti Eledumare fi ẹbun ijo jijo jinki, ọkan ni Eda Onile-ola jẹ.


O ni iru awọn iwa bayii ko ba aṣa Yoruba mu, ati pe oun at'awọn akẹgbẹ oun ko dan iru rẹ wo nigba t'awọn bẹrẹ ere tiata. Oloye Paimo ni awọn kilọ ni aimọye igba fawọn oṣere to n huwa bayii, amọ ọpọ ninu wọn lo kọ eti ikun. Ninu awọn ti Eledumare fi ẹbun ijo jijo jinki, ọkan ni Eda Onile-ola jẹ. Oloye Paimo ni Eduwa fi ijo jijo rọ oun debi pe ko si akẹgbẹ oun kan to le jo bi oun ṣe n jo. "Ijo ti mo n jo lo mu ki awọn kan gbe mi lọ si orilẹ-ede Amẹrika lọdun 2017 fun ayẹyẹ ọjọ ibi mi," Eda Onile-ola lo wi bẹẹ. O ni ọpọ lo yanu nigba ti oun f'ẹsẹ rajo ti wọn si sọ pe oun n jo bi gbajugbaja olorin Juju, King Sunny Ade.


Oloye Paimo ni Eduwa fi ijo jijo rọ oun debi pe ko si akẹgbẹ oun kan to le jo bi oun ṣe n jo. "Ijo ti mo n jo lo mu ki awọn kan gbe mi lọ si orilẹ-ede Amẹrika lọdun 2017 fun ayẹyẹ ọjọ ibi mi," Eda Onile-ola lo wi bẹẹ. O ni ọpọ lo yanu nigba ti oun f'ẹsẹ rajo ti wọn si sọ pe oun n jo bi gbajugbaja olorin Juju, King Sunny Ade.


Yoruba artists: Ṣé Yomi Fabiyi ti rí ìfẹ́ míràn ni lẹ́yìn tó kọ ìyàwó rẹ̀ òyìnbó tẹ́lẹ̀ sílẹ̀?

Oriṣiiriṣii nkan lo ṣẹlẹ lagbo awọn oṣere tiata Yoruba lọsẹ yii. Lara awọn nkan to ṣẹlẹ lagbo oṣere yii, meji lami laaka ninu wọn. Wọnyii ni awọn oriṣiiriṣii to ṣẹlẹ lagbo awọn osẹre tiata lọsẹ yii. Yomi Fabiyi Ṣe ẹ mọ pe ọrọ ifẹ bi adanwo ni. Fidio kan ti gbajugbaja oṣere tiata, Yomi Fabiyi fi sita ti jẹ ki awọn eeyan maa beere ibeere. Fidio naa ṣe afihan rẹ pẹlu orekelẹwa obinrin kan nibi ti awọn mejeeji ti n fẹnu ko ara wọn lẹnu.


Yomi Fabiyi Ṣe ẹ mọ pe ọrọ ifẹ bi adanwo ni. Fidio kan ti gbajugbaja oṣere tiata, Yomi Fabiyi fi sita ti jẹ ki awọn eeyan maa beere ibeere. Fidio naa ṣe afihan rẹ pẹlu orekelẹwa obinrin kan nibi ti awọn mejeeji ti n fẹnu ko ara wọn lẹnu. Ọgbẹni Fabiyi gan an kọ awọn ọrọ ifẹ sori fidio naa loju opo Instagram rẹ. Fabiyi ni ''ti mo ba nifẹ rẹ, mo gbọdọ fẹnu ko ẹ ni ẹrẹkẹ. Ọrọ ifẹ maa n sọ mi di alailagbara".


Ọgbẹni Fabiyi gan an kọ awọn ọrọ ifẹ sori fidio naa loju opo Instagram rẹ. Fabiyi ni ''ti mo ba nifẹ rẹ, mo gbọdọ fẹnu ko ẹ ni ẹrẹkẹ. Ọrọ ifẹ maa n sọ mi di alailagbara". Yomi tun sọrọ lori fido mii to fi soju opo Instagram rẹ pe oun ati ọrẹbinrin oun n lọ si gbọngan idaraya. O tun sọ lori fidio naa pe pe kawọn eeyan wo oluranlọwọ oun, eyun-un ni ọmọ pupa roboto kan to wa lẹgbẹ rẹ ninu mọto. Ẹwẹ, ọpọ awọn akẹgbẹ re lo n ki ku oriire igbeyawo bo tilẹ jẹ pe ko sọ fun ẹnikan pe o ti ṣe igbeyawo.


Yomi tun sọrọ lori fido mii to fi soju opo Instagram rẹ pe oun ati ọrẹbinrin oun n lọ si gbọngan idaraya. O tun sọ lori fidio naa pe pe kawọn eeyan wo oluranlọwọ oun, eyun-un ni ọmọ pupa roboto kan to wa lẹgbẹ rẹ ninu mọto. Ẹwẹ, ọpọ awọn akẹgbẹ re lo n ki ku oriire igbeyawo bo tilẹ jẹ pe ko sọ fun ẹnikan pe o ti ṣe igbeyawo. Fabiyi kede lori ayelujara lọdun 2016 pe oun ti kọ iyawo oun oyinbo ọmọ ilẹ Gẹẹsi, Fran silẹ. Iya Awero Iya Awero fẹ́rẹ̀ẹ́ bú sẹ́kún níbí tó ti tẹ́wọ́ gba ẹ̀bùn ilé tuntun Gbajugbaja oṣere fiimu Yoruba, Lanre Hassan ti ọpọlọpọ mọ si Mama Awero di onile lairo tẹlẹ. Bawo lo ti ṣẹlẹ?


Fabiyi kede lori ayelujara lọdun 2016 pe oun ti kọ iyawo oun oyinbo ọmọ ilẹ Gẹẹsi, Fran silẹ. Iya Awero Iya Awero fẹ́rẹ̀ẹ́ bú sẹ́kún níbí tó ti tẹ́wọ́ gba ẹ̀bùn ilé tuntun Gbajugbaja oṣere fiimu Yoruba, Lanre Hassan ti ọpọlọpọ mọ si Mama Awero di onile lairo tẹlẹ. Bawo lo ti ṣẹlẹ? Gomina Babajide Sanwo-Olu ipinlẹ Eko lo fi ile oniyara mẹta ta Iya Awero lọrẹ. Arabinrin Hassan fi idunu rẹ han si gomina ipinlẹ Eko pẹlu oriṣiiriṣii ọrọ iwuri. "Mi o mọ ohun ti mo le sọ, o ṣi n ya mi lẹnu ṣugbọn inu mi dun lonii, mi o ni le sọ pupọ.


Gomina Babajide Sanwo-Olu ipinlẹ Eko lo fi ile oniyara mẹta ta Iya Awero lọrẹ. Arabinrin Hassan fi idunu rẹ han si gomina ipinlẹ Eko pẹlu oriṣiiriṣii ọrọ iwuri. "Mi o mọ ohun ti mo le sọ, o ṣi n ya mi lẹnu ṣugbọn inu mi dun lonii, mi o ni le sọ pupọ. Mo dupẹ pupọ lọwọ yin gomina mi". Bayii ni Iya Awero ṣe fi idunnu rẹ han si Gomina Sanwo-Olu. Adebimpe Oyebade Ilumọọka oṣerebinrin Adebimpe Oyebade ṣe ọjọ ibi, ori ayelujara mi titi.


Mo dupẹ pupọ lọwọ yin gomina mi". Bayii ni Iya Awero ṣe fi idunnu rẹ han si Gomina Sanwo-Olu. Adebimpe Oyebade Ilumọọka oṣerebinrin Adebimpe Oyebade ṣe ọjọ ibi, ori ayelujara mi titi. O ni oun fẹ maa jẹ ẹni to n fi ipo adari to dara han siwaju sii bi oun ṣe n ṣe latẹyin wa. Mo_bimpe fi ọrọ dupẹ fun bi awọn ololufẹ rẹ ṣe tu yaya lati ki i ku ọjọ ibi rẹ. "Ori itage mi ni ile aye yii jẹ mo si ti fi gbogbo ipa mi ko ipa gidi latyin wa.


O ni oun fẹ maa jẹ ẹni to n fi ipo adari to dara han siwaju sii bi oun ṣe n ṣe latẹyin wa. Mo_bimpe fi ọrọ dupẹ fun bi awọn ololufẹ rẹ ṣe tu yaya lati ki i ku ọjọ ibi rẹ. "Ori itage mi ni ile aye yii jẹ mo si ti fi gbogbo ipa mi ko ipa gidi latyin wa. Mo gbadura lati tẹsiwaju ninu ṣiṣe afihan ipo ẹni nla to n dari siwaju sii". Bakan naa ni akẹgbẹ rẹ ti ọpọ maa n pe ni ọkọ rẹ, Lateef Adedimeji ṣe tẹ ẹ si rẹpẹtẹ. Niṣe lo n ki i ni mẹsan an mẹwaa.


Mo gbadura lati tẹsiwaju ninu ṣiṣe afihan ipo ẹni nla to n dari siwaju sii". Bakan naa ni akẹgbẹ rẹ ti ọpọ maa n pe ni ọkọ rẹ, Lateef Adedimeji ṣe tẹ ẹ si rẹpẹtẹ. Niṣe lo n ki i ni mẹsan an mẹwaa. Femi Adebayo Salami Gbajugbaja oṣere tiata, Femi Adebayo Salami ṣe iranti igba ti o lẹpọ pẹlu baba rẹ Adebayo Salami lagbo ogege ṣiṣe. Asọ aran to ṣiṣẹ si lọrun ni Femi wọn ninu fọto ti oun ati baba rẹ wa ninu rẹ wọ. Ọgbẹ Salami gan an fun ra rẹ ro dẹdẹ, bẹẹ lo kan dudu ninu aṣọ oke alanbara to wọ pẹlu ọpọ lọwọ.


Femi Adebayo Salami Gbajugbaja oṣere tiata, Femi Adebayo Salami ṣe iranti igba ti o lẹpọ pẹlu baba rẹ Adebayo Salami lagbo ogege ṣiṣe. Asọ aran to ṣiṣẹ si lọrun ni Femi wọn ninu fọto ti oun ati baba rẹ wa ninu rẹ wọ. Ọgbẹ Salami gan an fun ra rẹ ro dẹdẹ, bẹẹ lo kan dudu ninu aṣọ oke alanbara to wọ pẹlu ọpọ lọwọ. Lai ṣe ani-ani, awọn mejeeji rẹwa lọkunrin ninu aṣọ ti wọn wọ.


Lai ṣe ani-ani, awọn mejeeji rẹwa lọkunrin ninu aṣọ ti wọn wọ.


Goriola Hassan: ‘Tattoo’ tó wà lára mi, kò dí ọba jíjẹ lọ́wọ́, ara oge ṣíṣe ni

Gẹgẹ bi aṣa ilẹ Yoruba, o ni awọn etutu kan ti ilu gbọdọ ṣe ati eyi ti ọmọ oye to ba fẹ jọba naa ni lati ṣe, ki o to le gori oye. Amọ, o dabi ẹni pe gbogbo nkan lo ti yipada bayii bo ya nitori pe aye ti di aye ọlaju ni. Oṣere tiata kan ree, Goriola Hassan to sọ pe, oun ko ṣe etutu kankan, ki oun to jẹ ọba ilẹ Uba Imobi nilẹ Ijẹbu nipinlẹ Ogun. Ọgbẹni Hassan to ti jẹ Ọba ilẹ Uba Imobi bayii sọ pe, lootọọ ni pe wọn gbọdọ ṣe awọn eto, amọ ni toun, ko si ohun to jọ etutu rara. ''Ko digba ti wọn ba to lo odidi eeyan ṣe irubọ, ki eeyan to le jọba, a o ni lati faye ni ẹnikeji lara,'' Oba ilẹ Uba lo sọ bẹẹ. Bakan naa ni Kabiyesi Uba ṣalaye pe, oye ti oun jẹ ko na oun owo bii ti wulẹ ko mọ.


Ọgbẹni Hassan to ti jẹ Ọba ilẹ Uba Imobi bayii sọ pe, lootọọ ni pe wọn gbọdọ ṣe awọn eto, amọ ni toun, ko si ohun to jọ etutu rara. ''Ko digba ti wọn ba to lo odidi eeyan ṣe irubọ, ki eeyan to le jọba, a o ni lati faye ni ẹnikeji lara,'' Oba ilẹ Uba lo sọ bẹẹ. Bakan naa ni Kabiyesi Uba ṣalaye pe, oye ti oun jẹ ko na oun owo bii ti wulẹ ko mọ. Oba ilẹ Uba ni ''idile ọba ni wọn bi mi si, ati idile mama ati baba mi ni wọn n maa n jọba.'' O nigba ti oun de lati orilẹede Amerika, lawọn araalu wa ba oun pe ki oun jẹ ọba ilẹ Uba. ''Mi o ni lati nawo kankan, awọn ilu gan an lo ṣe inawo ibẹ,'' Kabiyesi Uba lo ṣalaye bẹẹ.


Oba ilẹ Uba ni ''idile ọba ni wọn bi mi si, ati idile mama ati baba mi ni wọn n maa n jọba.'' O nigba ti oun de lati orilẹede Amerika, lawọn araalu wa ba oun pe ki oun jẹ ọba ilẹ Uba. ''Mi o ni lati nawo kankan, awọn ilu gan an lo ṣe inawo ibẹ,'' Kabiyesi Uba lo ṣalaye bẹẹ. Lori ọrọ awọn olori laafin, Oba ilẹ Uba ni oju kan lada ni lọrọ oun, o ni iyawo kan toun ni, ti tẹ oun lọrun. ''Mi o le nifẹ obinrin meji pọ lẹẹkan naa, nitori naa, o maa nira fun mi lati ni olori meji laafin,'' Oba Uba lo woye bẹẹ. Bẹẹ ba si gbagbe, gbajumọ osere tẹlẹ naa lo fẹ ọkan lara awọn osere tiata lobinrin, Ayo Adesanya, ko to di pe aarin wọn daru.


Lori ọrọ awọn olori laafin, Oba ilẹ Uba ni oju kan lada ni lọrọ oun, o ni iyawo kan toun ni, ti tẹ oun lọrun. ''Mi o le nifẹ obinrin meji pọ lẹẹkan naa, nitori naa, o maa nira fun mi lati ni olori meji laafin,'' Oba Uba lo woye bẹẹ. Bẹẹ ba si gbagbe, gbajumọ osere tẹlẹ naa lo fẹ ọkan lara awọn osere tiata lobinrin, Ayo Adesanya, ko to di pe aarin wọn daru. Kabiyesi tun sọ fawọn akọroyin pe, ko si ohun tuntun labẹ ọrun mọ lori laali tawọn oloyinbo n pe ni ''tattoos'' to wa lara oun. O ni lati ayebaye lawọn Yoruba ti maa n le laali sara fun oge ṣiṣe, ''laye ode oni ni wọn kan n pe ni ''tattoo.'' Lakotan, Kabiyesi Uba ni oun n gbero lati pe awọn gbajugbaja oṣere tiata wa si ilẹ Uba, lati le wa dokoowo ki awọn araalu si jẹ anfaani rẹ.


Kabiyesi tun sọ fawọn akọroyin pe, ko si ohun tuntun labẹ ọrun mọ lori laali tawọn oloyinbo n pe ni ''tattoos'' to wa lara oun. O ni lati ayebaye lawọn Yoruba ti maa n le laali sara fun oge ṣiṣe, ''laye ode oni ni wọn kan n pe ni ''tattoo.'' Lakotan, Kabiyesi Uba ni oun n gbero lati pe awọn gbajugbaja oṣere tiata wa si ilẹ Uba, lati le wa dokoowo ki awọn araalu si jẹ anfaani rẹ.


Yollywood artists: Mide Martins ní Kìí ṣe gbogbo ìgbéyàwó ló ń túká nítorí àgbèrè

Ọpọlọpọ iṣẹlẹ lo waye ni agbo ere awọn oloṣere ni ọsẹ yii, to fi mọ gbajugbaja osere, Iyaafin Fọlakẹ Arẹmu ti ọpọlọpọ eeyan mọ si Oriṣabunmi to padanu ẹmi rẹ lẹyin aisan ranpẹ, ti aburo rẹ naa si tun dagbere fun aye laarin ọjọ meji. Eyi ya awọn ololufẹ rẹ lẹnu pupọ nitori ko si ẹni to gburo aisan nipa rẹ, ki ọlọjọ to de. Amọṣa ninu fidio kan to fi si ori ikanni ayelujara, Facebook, eekan apanilẹrin ati elere itage, Ọlanrewaju Omiyinka ti ọpọ mọ si Baba Ijeṣa jẹ ko di mimọ pe "ikọ lasan" lo pa oloogbe Oriṣabunmi. Laarin ọjọ meji ti iṣẹlẹ iku orisabunmi waye, ni a tun gbọ pe aburo rẹ̣ naa tun jẹ Olorun nipe. Ki o to di oloogbe, oun ni adari ikọ agbabọọlu Kwara State Falcon Football club. Mide Martins Gbajugbaja oṣere Yoruba, Mide Martins ti gba awọn ololufẹ rẹ ni iyanju wi pe ọpọlọpọ nkan lo n ba igbeyawo jẹ yatọ si ki ọkọ abi iyawo ma a ṣe agbere.


Laarin ọjọ meji ti iṣẹlẹ iku orisabunmi waye, ni a tun gbọ pe aburo rẹ̣ naa tun jẹ Olorun nipe. Ki o to di oloogbe, oun ni adari ikọ agbabọọlu Kwara State Falcon Football club. Mide Martins Gbajugbaja oṣere Yoruba, Mide Martins ti gba awọn ololufẹ rẹ ni iyanju wi pe ọpọlọpọ nkan lo n ba igbeyawo jẹ yatọ si ki ọkọ abi iyawo ma a ṣe agbere. Mide Martins lo sọ bẹẹ loju opo ikansiraẹni Instagram rẹ,nibi ti o ti n gba awọn ololufẹ rẹ ni iyanju lori  igbeyawo ati awọn ohun to n fa idarudapọ ninu ile. Mide ni igbeyawo mii n daru nitori ọkọ tabi aya ko koi bi ara si ekeji rẹ, ti ẹlomiran ko si mọ bi wọn ṣe n tọrọ idariji ẹsẹ lọwọ ọrẹkunrin ati ọrẹbinrin. Mide Martins fikun wi pe awọn ohun to le gbe igbeyawo duro ni ki eniyan ni irẹlẹ ọkan ati imumọra loore-koore.


Mide Martins lo sọ bẹẹ loju opo ikansiraẹni Instagram rẹ,nibi ti o ti n gba awọn ololufẹ rẹ ni iyanju lori  igbeyawo ati awọn ohun to n fa idarudapọ ninu ile. Mide ni igbeyawo mii n daru nitori ọkọ tabi aya ko koi bi ara si ekeji rẹ, ti ẹlomiran ko si mọ bi wọn ṣe n tọrọ idariji ẹsẹ lọwọ ọrẹkunrin ati ọrẹbinrin. Mide Martins fikun wi pe awọn ohun to le gbe igbeyawo duro ni ki eniyan ni irẹlẹ ọkan ati imumọra loore-koore. Bobrisky Gbajugbaja ilumọọka to jẹ ọkunrin, amọ to n wọ asọ obinrin ti darukọ ''Honourable Deji'' lasiko ti o n kọ awọn obinrin ni ọna ati ma fi igbadun wọn han fun ọkunrin lasiko ibalopọ. Eyi ti mu ki ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijiria ma a bere nipa ẹni to n jẹ ''Honourable Deji'' lori ẹrọ ikansiraẹni Twitter kaakiri. DJ Cuppy ati Zlatan Oju opo ikansiraẹni Twitter n gbona jainjain lowurọ  Ọjọ Ẹti ni lẹyin ti gbajugbaja olorin ati ọmọ Femi Otedola, DJ Cuppy ke gbajare sita pe ọrẹ ati akẹgbẹ oun, ti awọn jọ kọ orin 'Gelato'  ti gbegile oju opo ikansiraẹni Instagram ati Whatsapp rẹ fun osu mẹwaa bayii.


Bobrisky Gbajugbaja ilumọọka to jẹ ọkunrin, amọ to n wọ asọ obinrin ti darukọ ''Honourable Deji'' lasiko ti o n kọ awọn obinrin ni ọna ati ma fi igbadun wọn han fun ọkunrin lasiko ibalopọ. Eyi ti mu ki ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijiria ma a bere nipa ẹni to n jẹ ''Honourable Deji'' lori ẹrọ ikansiraẹni Twitter kaakiri. DJ Cuppy ati Zlatan Oju opo ikansiraẹni Twitter n gbona jainjain lowurọ  Ọjọ Ẹti ni lẹyin ti gbajugbaja olorin ati ọmọ Femi Otedola, DJ Cuppy ke gbajare sita pe ọrẹ ati akẹgbẹ oun, ti awọn jọ kọ orin 'Gelato'  ti gbegile oju opo ikansiraẹni Instagram ati Whatsapp rẹ fun osu mẹwaa bayii. DJ Cuppy fikun wi pe oun ko mọ idi to fi gbe igbesẹ bẹẹ, ti kii si ṣe pe awọn ni ija ti tẹlẹ. Vee - BB Naija Arabinrin to kopa ninu idije BBNaija lockdown, Vee ti kesi awọn eniyan lati ṣe suuru nipa wiwa ọrọ ati owo ni aye ti a wayii. Vee ni ti awọn ẹlomiran ba sọ bi awọn ṣe n ri owo awọn, awọn eniyan yoo ma ṣe suuru ni igba gbogbo.


DJ Cuppy fikun wi pe oun ko mọ idi to fi gbe igbesẹ bẹẹ, ti kii si ṣe pe awọn ni ija ti tẹlẹ. Vee - BB Naija Arabinrin to kopa ninu idije BBNaija lockdown, Vee ti kesi awọn eniyan lati ṣe suuru nipa wiwa ọrọ ati owo ni aye ti a wayii. Vee ni ti awọn ẹlomiran ba sọ bi awọn ṣe n ri owo awọn, awọn eniyan yoo ma ṣe suuru ni igba gbogbo.


Barrister - K1 rift: Ìjà parí! Ìdílé Barrister àti K1 Wasiu Ayinde sọ àsọyépọ̀ nílé Obey Commander

Ko sí a gbé ma já, aja ma tan ni ko daa. Eyi lo difa fun idile oloogbe agbaọjẹ Olorin Fuji, Sikiru Ayinde Barrister ati K1 De Ultimate, Wasiu Ayinde Marshal ti wọn ti pẹtu sí aawọ to wa laarin wọn. K1 to tun jẹ Mayegun ilẹ Yoruba ṣalaye pe ile agbaọjẹ olorin Juju, Ajihinrere Ebenezer Obey Fabiyi ni Ikeja ni idile mejeeji ti pade. N kò jẹ Mayegun láti bùgá, mo wá tún ilẹ̀ Yorùbá ṣe ni - Wasiu Ayinde Mo le búra pé kò sí ìbáṣepọ̀ láárin Olorì Badrat àti Wasiu Ayinde - Olori Folashade Barrister ló sọ mí di èèyàn ńlá - Ayinla Kollington Alhaji Adisa Oseifa to jẹ ọrẹ korikosun Barrister naa wa nikalẹ nibi Ipade ọhun. Bakanna, aarẹ ati akọwe agba ẹgbẹ awọn olorin Fuji naa peju pesẹ sibi ipade ati pẹtu sija ọhun. Iná sọ ní Eko, ọkọ̀ agbépo tún tí gbiná lórí afárá Magboro Ìdí tí a fi pa àwọn àgbẹ̀ onírẹ̀sì ní Borno, Boko Haram ṣàlàyé nínú fídíò tuntun Gbogbo awọn ọmọ oloogbe at'awọn iyawo lo wa níbẹ, awọn kan tiẹ tun darapọ nipasẹ ẹrọ ayelujara "Zoom.


N kò jẹ Mayegun láti bùgá, mo wá tún ilẹ̀ Yorùbá ṣe ni - Wasiu Ayinde Mo le búra pé kò sí ìbáṣepọ̀ láárin Olorì Badrat àti Wasiu Ayinde - Olori Folashade Barrister ló sọ mí di èèyàn ńlá - Ayinla Kollington Alhaji Adisa Oseifa to jẹ ọrẹ korikosun Barrister naa wa nikalẹ nibi Ipade ọhun. Bakanna, aarẹ ati akọwe agba ẹgbẹ awọn olorin Fuji naa peju pesẹ sibi ipade ati pẹtu sija ọhun. Iná sọ ní Eko, ọkọ̀ agbépo tún tí gbiná lórí afárá Magboro Ìdí tí a fi pa àwọn àgbẹ̀ onírẹ̀sì ní Borno, Boko Haram ṣàlàyé nínú fídíò tuntun Gbogbo awọn ọmọ oloogbe at'awọn iyawo lo wa níbẹ, awọn kan tiẹ tun darapọ nipasẹ ẹrọ ayelujara "Zoom. "Ifarakinra ati pipari ija yii ni yoo bẹrẹ ayẹyẹ iranti ọdun mẹwaa ti Barrister ti papoda.Ọjọ kẹrindilogun oṣu Kejìlá ọdun 2020 yii ni yoo pe ọdun mẹwaa ti Barrister dagbere faye.


"Ifarakinra ati pipari ija yii ni yoo bẹrẹ ayẹyẹ iranti ọdun mẹwaa ti Barrister ti papoda.Ọjọ kẹrindilogun oṣu Kejìlá ọdun 2020 yii ni yoo pe ọdun mẹwaa ti Barrister dagbere faye.


Yollywood: Àwọn òṣèré Yorùbá t'Élédùwà gbà fún àmọ́ tí wọn kìí ṣe ọmọ ilẹ̀ Yorùbá

Yoruba bọ, wọn ibi ti ori ba da ni si laa gbe. Bi ọrọ ti ri ree fawọn gbajugbaja oṣere ori itage Yoruba ṣugbọn ti wọn kii ṣe ọmọbibi ilẹ kaarọ oo jiire. Ede Yoruba wọn dan mọran, koda wọn maa n pa owe ninu ere nibi ti ede Yoruba ye wọn de. Lootọọ ni wọn wa lati awọn ipinlẹ mii lapa Gusu orilẹede Naijiria, amọ ere ori itage Yoruba lori fi ran wọn. Wọnyii lawọn gbajugbaja oṣere ori itage Yoruba ti wọn kii ṣe ọmọ ilẹ Yoruba. Mercy Aigbe (Ipinlẹ Edo) Wọn bi oṣere Mercy Aigbe lọjọ kinni oṣu kinni ọdun 1978 ni ipinlẹ Edo.


Lootọọ ni wọn wa lati awọn ipinlẹ mii lapa Gusu orilẹede Naijiria, amọ ere ori itage Yoruba lori fi ran wọn. Wọnyii lawọn gbajugbaja oṣere ori itage Yoruba ti wọn kii ṣe ọmọ ilẹ Yoruba. Mercy Aigbe (Ipinlẹ Edo) Wọn bi oṣere Mercy Aigbe lọjọ kinni oṣu kinni ọdun 1978 ni ipinlẹ Edo. Yatọ si ere ṣiṣe, Aigbe tun maa n dari ere, bakan naa lo tun jẹ oniṣowo. Ilumọọka ni Mercy jẹ lagbo ere tiata Yoruba, odu ni kii ṣe aimọ fun oloko. Ilu Benin tii ṣe olu ilu ipinlẹ Edo lo ti wa.


Yatọ si ere ṣiṣe, Aigbe tun maa n dari ere, bakan naa lo tun jẹ oniṣowo. Ilumọọka ni Mercy jẹ lagbo ere tiata Yoruba, odu ni kii ṣe aimọ fun oloko. Ilu Benin tii ṣe olu ilu ipinlẹ Edo lo ti wa. Kelvin Ikeduba (Ipinlẹ Delta) Odu ni Ọgbẹni Kelvin Ngozi Ikeduba lagbo oṣere tiata Yoruba, ki ṣe aimọ fun oloko. Ọjọ kọkanlelogun oṣu kẹjọ ọdun 1976 ni wọn bi Ikeduba. Oriṣiiriṣii ipa ni Ikeduba maa n ko ninu ere, eyi to si ti mu un gba oniruuru ami ẹyẹ nibi ere ṣiṣe.


Kelvin Ikeduba (Ipinlẹ Delta) Odu ni Ọgbẹni Kelvin Ngozi Ikeduba lagbo oṣere tiata Yoruba, ki ṣe aimọ fun oloko. Ọjọ kọkanlelogun oṣu kẹjọ ọdun 1976 ni wọn bi Ikeduba. Oriṣiiriṣii ipa ni Ikeduba maa n ko ninu ere, eyi to si ti mu un gba oniruuru ami ẹyẹ nibi ere ṣiṣe. Bi Ikeduba ṣe maa n ṣere Yoruba naa lo maa n kopa ninu ere oloyinbo. Lootọọ ni Ikeduba jẹ ọmọ ipinlẹ Delta, ṣugbọn agbegbe Ebute-Meta niluu Eko ni wọn bi i si. Fathia Balogun (Ipinlẹ Delta) Ta ni ko mọ gbajugbaja oṣere Fathia Balogun lagbo ere ori itage Yoruba ayafi ẹni to ba fẹ ṣe eke.


Bi Ikeduba ṣe maa n ṣere Yoruba naa lo maa n kopa ninu ere oloyinbo. Lootọọ ni Ikeduba jẹ ọmọ ipinlẹ Delta, ṣugbọn agbegbe Ebute-Meta niluu Eko ni wọn bi i si. Fathia Balogun (Ipinlẹ Delta) Ta ni ko mọ gbajugbaja oṣere Fathia Balogun lagbo ere ori itage Yoruba ayafi ẹni to ba fẹ ṣe eke. Ọmọ ipinlẹ Delta ni Fathia i ṣe. Ọjọ karun oṣu keji ọdun 2021 yii ni Fathia yoo pe ọdun mejilelaadọta loke eepẹ. Ilu Ikeja ni wọn bi Fathia si nipinlẹ Eko lọjọ karun un oṣu keji ọdun 1969.


Ọmọ ipinlẹ Delta ni Fathia i ṣe. Ọjọ karun oṣu keji ọdun 2021 yii ni Fathia yoo pe ọdun mejilelaadọta loke eepẹ. Ilu Ikeja ni wọn bi Fathia si nipinlẹ Eko lọjọ karun un oṣu keji ọdun 1969. Toyin Abraham (Ipinlẹ Edo) Tọmọde tagba lo mọ Toyin Abraham ninu ere itage Yoruba ṣiṣe. Toyin gbaju gbaja lagbo oṣere Yoruba kii ṣe diẹ, koda o ti ṣe oriṣiiriṣii fiimu Yoruba. Amọ ọmọbibi ilu Auchi ni ipinlẹ Edo ni Toyin.


Toyin Abraham (Ipinlẹ Edo) Tọmọde tagba lo mọ Toyin Abraham ninu ere itage Yoruba ṣiṣe. Toyin gbaju gbaja lagbo oṣere Yoruba kii ṣe diẹ, koda o ti ṣe oriṣiiriṣii fiimu Yoruba. Amọ ọmọbibi ilu Auchi ni ipinlẹ Edo ni Toyin. Toyin maa n dari ere, koda o tun maa n ṣe olootu rere yatọ si ere ṣiṣe ti ọpọ mọ ọn si gan an. Ọjọ karun un oṣu kẹsan an ọdun 1982 ni wọn bi Toyin, o si gbe ilu Ibadan dagba. Oṣere tiata ẹgbe rẹ, Adeniyi Johnson ni Toyin kọkọ fẹ, amọ igbeyawo ọhun fori ṣanpọn ki o to fẹ Kola Ajeyemi ti wọn jọ wa papọ bayii.


Toyin maa n dari ere, koda o tun maa n ṣe olootu rere yatọ si ere ṣiṣe ti ọpọ mọ ọn si gan an. Ọjọ karun un oṣu kẹsan an ọdun 1982 ni wọn bi Toyin, o si gbe ilu Ibadan dagba. Oṣere tiata ẹgbe rẹ, Adeniyi Johnson ni Toyin kọkọ fẹ, amọ igbeyawo ọhun fori ṣanpọn ki o to fẹ Kola Ajeyemi ti wọn jọ wa papọ bayii. Regina Chukwu(Ipinle Enugu) Regina Chinedu Chuwku ti ọpọ mọ si Regina Chukwu jẹ ọmọ ipinlẹ Enugu amọ ilu Eko lo ti dagba. Ọjọ kẹtalelọgbọn oṣu kẹta ọdun 1980 ni wọn bi Regina. Ilu Eko lo ti lọ ile iwe girama ki o to tẹsiwaju lọ si ile iwe gbogbonṣe Lagos State Polytechnic.


Regina Chukwu(Ipinle Enugu) Regina Chinedu Chuwku ti ọpọ mọ si Regina Chukwu jẹ ọmọ ipinlẹ Enugu amọ ilu Eko lo ti dagba. Ọjọ kẹtalelọgbọn oṣu kẹta ọdun 1980 ni wọn bi Regina. Ilu Eko lo ti lọ ile iwe girama ki o to tẹsiwaju lọ si ile iwe gbogbonṣe Lagos State Polytechnic. Regina ti kopa ninu oriṣiiriṣii ere bii Akun", "Awolu ati Awalu", "Ewatomi", "Idaro", "Ogunso" atawọn ere Yoruba mii. Regina ṣe igbeyawo amọ o padanu ọkọ rẹ lẹyin ọdun mẹrin ti wọn ṣe igbeyawo. Ṣugbọn Eleduwa fi ọmọ meji, ọkunrin kan ati obinrin kan ta idile rẹ lọrẹ ki ọkọ rẹ to papoda.


Regina ti kopa ninu oriṣiiriṣii ere bii Akun", "Awolu ati Awalu", "Ewatomi", "Idaro", "Ogunso" atawọn ere Yoruba mii. Regina ṣe igbeyawo amọ o padanu ọkọ rẹ lẹyin ọdun mẹrin ti wọn ṣe igbeyawo. Ṣugbọn Eleduwa fi ọmọ meji, ọkunrin kan ati obinrin kan ta idile rẹ lọrẹ ki ọkọ rẹ to papoda.


Erelu Elemure: Ìyá mi rò pé mi ò lè tibi kíkọrin bíi bàbá mi là

Yoruba ni bi baba ba ku, baba nii kù. Adia fun ọmọ bibi inu gbajugbaja olorin ilu Ekiti, Elemure Ogunyemi ti gbogbo eeyan mọ si Elemure iyẹn Funmilayo Elemure to fiwa jọ baba ninu gbogbo nkan. Erelu Elemure ni orukọ itage rẹEde Ekiti kan naa ti baba rẹ, Peter Ogunyemi elemure to ti di oloogbe bayii ma fi n kọ orin loun naa nlo, koda bii ọkunrin lo yan lati maa mura ninu ẹwu bii Agbada, Sokoto ati sọọrọ. Gẹgẹ bo ṣe ṣalaye fun BBC Yoruba, ara ọtọ to n gba mura lo n fun un ni ọgbọn atinuda fun iṣẹ rẹẹ bẹẹ si ni o ni oun n ri iyi ati ọwọ gba latara eyi. O sọ bi iya rẹ ṣe kọkọ sọ ireti nu ninu oun to yan laayo yii to si sọ fun un pe ko le ṣe oriire nibẹ amọ ṣe ni ohun ati ilu ijo mama gan yipada nigba tinkan ti ọmọ rẹ, Erelu elemure n ṣe bayii ti di iwuri nla fun un.


Professor Ayo Akinwale: Iṣẹ́ rẹ ń tọ̀ ọ́ lẹ́yìn

Ayobami Akinwale ọmọ agbo Sasa ọmọ agbo Yaya, Ọmọ Ibadan nile Oluyole, Omo ajẹgbin jẹ 'karahun .... Ijagboro loro Ibadan. Ọmọ Ibadan mesiọgọ, Omo Ibadan Maja Maja ti o fina ara waju leru.......... Hmmmmn! "O yẹ ki ọga mi pe aadọrin dun ninu oṣu kẹrin ọdun to m bọ". Gẹgẹ bi Abdulrasheed Adeoye to jẹ oludari agba ẹka iṣẹ ọna to si ti jẹ oludari ẹka imọ Tiata ni fasiti Ilorin eyi tii ṣe ipo meji ọtọọtọ ti oloogbe Ayo Akinwale naa ti kuro to gbe eku ida le e lọwọ, wọn bi Ayo Akinwale ni ilu Ibadan, ọmọ bibi ilu Ibadan si ni pẹlu. "Ẹni ti Ọlọrun da ti ko ṣee fara we ni Ọjọgbọn Ayo Akinwale. O mu gbogbo akẹkọọ bi ọmọ rẹ, oloju aanu si ni".


Gẹgẹ bi Abdulrasheed Adeoye to jẹ oludari agba ẹka iṣẹ ọna to si ti jẹ oludari ẹka imọ Tiata ni fasiti Ilorin eyi tii ṣe ipo meji ọtọọtọ ti oloogbe Ayo Akinwale naa ti kuro to gbe eku ida le e lọwọ, wọn bi Ayo Akinwale ni ilu Ibadan, ọmọ bibi ilu Ibadan si ni pẹlu. "Ẹni ti Ọlọrun da ti ko ṣee fara we ni Ọjọgbọn Ayo Akinwale. O mu gbogbo akẹkọọ bi ọmọ rẹ, oloju aanu si ni". Gbogbo agbaye ni Ayo Akinwale ti rin kaakiri lati lọ ṣiṣẹ. Gbogbo oye to yẹ keeyan gba ninu imọ iṣẹ Tiata lo gba nigba aye rẹ- oye Diploma, Degree, Masters, PhD ni ẹka Tiata fasiti ilu Ibadan. Abdulrasheed ni gbogbo ohun to wulo fun oniṣẹ Tiata ni rere lawọn atawọn akẹkọ kọ lọdọ Ayo Akinwale.


Gbogbo agbaye ni Ayo Akinwale ti rin kaakiri lati lọ ṣiṣẹ. Gbogbo oye to yẹ keeyan gba ninu imọ iṣẹ Tiata lo gba nigba aye rẹ- oye Diploma, Degree, Masters, PhD ni ẹka Tiata fasiti ilu Ibadan. Abdulrasheed ni gbogbo ohun to wulo fun oniṣẹ Tiata ni rere lawọn atawọn akẹkọ kọ lọdọ Ayo Akinwale. "Baa ṣe le sọrọ soke, baa ṣe le rin lori itage, ṣiṣẹju si eeyan, lilo ọwọ, iru aṣọ to yẹ ka mọ ni ọga kọ wa. Bo ba wa dari ere kan lonii to di oṣu to m bọ to mu omii, ọtun ọtun lẹ o maa ri ninu iṣẹ rẹ". Yatọ fun iṣẹ Tiata, ilumọọka ni Ayo Akinwale ninu fiimu lati igba awọn ere atijọ bii: Afonja Sango Ladepo Omo Adanwo Iranse Aje Agbara Obinrin ati bẹẹ bẹẹ lọ pẹlu oniruuru ami ẹyẹ ti Ayo Akinwale gba gẹgẹ bi oṣere, oludari ere, ẹlẹsẹ ijo ati olohun orin - "gbogbo iha Tiata lo pe lara Ayo Akinwale".


"Baa ṣe le sọrọ soke, baa ṣe le rin lori itage, ṣiṣẹju si eeyan, lilo ọwọ, iru aṣọ to yẹ ka mọ ni ọga kọ wa. Bo ba wa dari ere kan lonii to di oṣu to m bọ to mu omii, ọtun ọtun lẹ o maa ri ninu iṣẹ rẹ". Yatọ fun iṣẹ Tiata, ilumọọka ni Ayo Akinwale ninu fiimu lati igba awọn ere atijọ bii: Afonja Sango Ladepo Omo Adanwo Iranse Aje Agbara Obinrin ati bẹẹ bẹẹ lọ pẹlu oniruuru ami ẹyẹ ti Ayo Akinwale gba gẹgẹ bi oṣere, oludari ere, ẹlẹsẹ ijo ati olohun orin - "gbogbo iha Tiata lo pe lara Ayo Akinwale". Abdulrasheed sọ fun BBC Yoruba. Ọmọkùnrin tó ya 'Blue film' nínú igbó Osun Osogbo ti bayé ara rẹ̀ jẹ́ - Yemi Elebuibon Ó yẹ kí Sotitobire gbọ́ ìdájọ́ lónìí ṣùgbọ́n ẹ wo bí ilé ẹjọ́ ṣe tún ṣe é Ìbẹ̀rù-bojo dé l'Ado Ekiti! Àwọn agbébọn pa ọ̀gá àjọ tó ń rí sí ọ̀rọ̀ ìjọba ìbílẹ̀ Lai Mohammed, Ayo Fayose, Afẹnifẹre, Ndigbo, Arewa dá sí ọ̀rọ̀ Buhari àti Obasanjo Gbajugbaja oṣere to tun jẹ ọkan gboogi ọga lọga lagboTiata nile ati lẹyin odi, Ọjọgbọn Ayo Akinwale ti bẹrẹ irinajo rẹ lọ sọrun.


Abdulrasheed sọ fun BBC Yoruba. Ọmọkùnrin tó ya 'Blue film' nínú igbó Osun Osogbo ti bayé ara rẹ̀ jẹ́ - Yemi Elebuibon Ó yẹ kí Sotitobire gbọ́ ìdájọ́ lónìí ṣùgbọ́n ẹ wo bí ilé ẹjọ́ ṣe tún ṣe é Ìbẹ̀rù-bojo dé l'Ado Ekiti! Àwọn agbébọn pa ọ̀gá àjọ tó ń rí sí ọ̀rọ̀ ìjọba ìbílẹ̀ Lai Mohammed, Ayo Fayose, Afẹnifẹre, Ndigbo, Arewa dá sí ọ̀rọ̀ Buhari àti Obasanjo Gbajugbaja oṣere to tun jẹ ọkan gboogi ọga lọga lagboTiata nile ati lẹyin odi, Ọjọgbọn Ayo Akinwale ti bẹrẹ irinajo rẹ lọ sọrun. Dajudaju, ẹja nla lo lọ  laarin awọn elere Tiata pẹlu bi ayelujara awọn olukọni ati akẹkọ, to fi mọ awọn ọjọgbọn fasiti atawọn agba oṣere ṣe kun fọfọ pẹlu aworan ati iṣẹ ire ti Ayo Akinwale ṣe. Gẹgẹ bi oludari agba ẹka iṣẹ ọna fasiti Ilorin to gba eku ida ẹka yii kan naa lọwọ Ọjọgbọn Akinwale, Ọjọgbọn Rasheed Adeoye ṣe fi atẹjade sita, gbajugbaja oṣere yii to tun jẹ igi nla lagbo imọ ẹkọ Tiata, Ayo Akinwale jade laye lọjọ kẹtala oṣu kẹsan ọdun 2020 ni ile iwosan fasiti Ilorin.Ayo Akinwale ti jẹ adari patapata ẹka imọ ẹkọ Tiata, Performing Arts ni Fasiti Ilorin ati oludari agba ẹka isẹ ọna ni fasiti kan naa ko to jẹ Ọlọrun nipe.


Dajudaju, ẹja nla lo lọ  laarin awọn elere Tiata pẹlu bi ayelujara awọn olukọni ati akẹkọ, to fi mọ awọn ọjọgbọn fasiti atawọn agba oṣere ṣe kun fọfọ pẹlu aworan ati iṣẹ ire ti Ayo Akinwale ṣe. Gẹgẹ bi oludari agba ẹka iṣẹ ọna fasiti Ilorin to gba eku ida ẹka yii kan naa lọwọ Ọjọgbọn Akinwale, Ọjọgbọn Rasheed Adeoye ṣe fi atẹjade sita, gbajugbaja oṣere yii to tun jẹ igi nla lagbo imọ ẹkọ Tiata, Ayo Akinwale jade laye lọjọ kẹtala oṣu kẹsan ọdun 2020 ni ile iwosan fasiti Ilorin.Ayo Akinwale ti jẹ adari patapata ẹka imọ ẹkọ Tiata, Performing Arts ni Fasiti Ilorin ati oludari agba ẹka isẹ ọna ni fasiti kan naa ko to jẹ Ọlọrun nipe.


Nkechi Blessing: Blessing ní ìkébé òun tóbí ju ohun tí òun lè dọwọ́ bò lọ, gbogbo èèyàn ló mọ̀

Yoruba bọ, wọn ni ọla abata lo n mu odo ṣan an, ọla baba ọmọ ni mu ọmọ yan. Eyi lo difa fun gbajugbaja oṣere tiata Yoruba, Nkechi Blessing to sọ fawọn akọroyin pe ikebe ti Eleduwa fi jinki oun tobi ju ohun ti oun le dọwọ bo lọ. Blessing ni gbogbo eeyan lo mọ pe Ọlọrun pari iṣẹ si ẹyin oun, o ni awọn to ni ipenija oju kan to ba sun mọ oun le mọ bi ikebe oun ṣe tobi to. Gbajugbaja oṣere naa ni o jẹ iyalẹnu fun oun pe awọn kan n sọ kaakiri wi pe oun maa n ju idi oun fun ṣe ki a ri mi ṣugbọn o sọ pe ọrọ ko ri bẹẹ rara. Blessing ni aṣiṣe nla lawọn to n sọ pe oun ju idi kiri ki awọn aye le maa sọrọ ṣe nitori iṣu Ọlọrun ti ko ṣe fọwọ bo ni ikebe naa jẹ foun. O tun mẹnu idi ti o fi n gbaruku ti Laycom nile Ẹlẹgbọn Agba iyẹn Big Brother Naija.


Gbajugbaja oṣere naa ni o jẹ iyalẹnu fun oun pe awọn kan n sọ kaakiri wi pe oun maa n ju idi oun fun ṣe ki a ri mi ṣugbọn o sọ pe ọrọ ko ri bẹẹ rara. Blessing ni aṣiṣe nla lawọn to n sọ pe oun ju idi kiri ki awọn aye le maa sọrọ ṣe nitori iṣu Ọlọrun ti ko ṣe fọwọ bo ni ikebe naa jẹ foun. O tun mẹnu idi ti o fi n gbaruku ti Laycom nile Ẹlẹgbọn Agba iyẹn Big Brother Naija. Gbajugbaja oṣere Yoruba naa ni ọlọpọ pipe ni Laycom, eyi lo jẹ ki oun maa dibo fun un. O ni oriṣiiriṣii ẹbun ni Eleduwa fi jinki Laycom eyi to jẹ ko ni ọpọlọpọ ololufẹ to n fẹran rẹ bi oju. ''Ọrọ yii kii ṣe nipa bi oju eeyan ba ṣe gurege si tabi dunwo si nitori ọpọ arẹwa obinrin atawọn ọkunrin ni wọn jọ wa nile Ẹlẹgbọn Agba, ṣugbọn nkankan wa to jẹ ki ọpọ eeyan fẹran Laycom yatọ,'' Blessing lo woye bẹẹ.


Gbajugbaja oṣere Yoruba naa ni ọlọpọ pipe ni Laycom, eyi lo jẹ ki oun maa dibo fun un. O ni oriṣiiriṣii ẹbun ni Eleduwa fi jinki Laycom eyi to jẹ ko ni ọpọlọpọ ololufẹ to n fẹran rẹ bi oju. ''Ọrọ yii kii ṣe nipa bi oju eeyan ba ṣe gurege si tabi dunwo si nitori ọpọ arẹwa obinrin atawọn ọkunrin ni wọn jọ wa nile Ẹlẹgbọn Agba, ṣugbọn nkankan wa to jẹ ki ọpọ eeyan fẹran Laycom yatọ,'' Blessing lo woye bẹẹ. Blessing ni mama Laycom ati ọmọ rẹ obinrin ti n pe oun lori aago lati dupẹ fun bi oun ṣe n gbaruki ti i. Ko ṣai ṣalaye pe awọn okowo oun loun gbajumọ bayii lati igba ti ajakalẹ aarun covid-19 ti ṣakoba fun gbogbo nkan to fi mọ ere ori itage naa. Amọ, o ni oun n gbero lati gbe sinima kan jade ni bii oṣu meji si asiko yii.


Blessing ni mama Laycom ati ọmọ rẹ obinrin ti n pe oun lori aago lati dupẹ fun bi oun ṣe n gbaruki ti i. Ko ṣai ṣalaye pe awọn okowo oun loun gbajumọ bayii lati igba ti ajakalẹ aarun covid-19 ti ṣakoba fun gbogbo nkan to fi mọ ere ori itage naa. Amọ, o ni oun n gbero lati gbe sinima kan jade ni bii oṣu meji si asiko yii.


Nkechi Blessing: Gbajúgbajà òṣèré ní ó sàn fún òun láì tíì lọ́kọ báyìí ju kí òun lọ́kọ láì láyọ lọ

Gbajugbaja oṣere tiata Yoruba, Nkechi Blessing tun ti ja gudugbẹ ọrọ mii lẹyin to sọ pe o san fun oun lai tii lọkọ bayii ju ki oun ti ṣe igbeyawo lọ. Nkechi to sọrọ yii lori ayelujara ṣalaye pe o san fun oun ki oun ni ayọ lai tii lọkọ ju ki oun wa lọọdẹ ọkọ pẹlu inanujẹ ọkan lọ. ''Ẹyin omugọ ti ẹ n pariwo ẹnu pe ki n lọ ṣe igbeyawo, ti o ba ka yin lara, ẹ wa fi ipa mu mi ki ẹ si sin mi lọ si ile ọkọ,'' Blessing lo sọ bẹẹ. Gbajugbaja oṣere ọhun to awọn eeyan ko mọ ẹnikan ni pato gẹgẹ bi ọrẹkunrin ṣalaye pe ko si ohun to buru ninu ki eeyan maa ti lọ sile ọkọ ni wọn igba to ba ti layọ. Laipẹ yii ni Blessing tun sọ fawọn akọroyin pe ikebe ti Eleduwa fi jinki oun tobi ju ohun ti oun le dọwọ bo lọ. O ni gbogbo eeyan lo mọ pe Ọlọrun pari iṣẹ si ẹyin oun, o ni awọn to ni ipenija oju kan to ba sun mọ oun le mọ bi ikebe oun ṣe tobi to.


Gbajugbaja oṣere ọhun to awọn eeyan ko mọ ẹnikan ni pato gẹgẹ bi ọrẹkunrin ṣalaye pe ko si ohun to buru ninu ki eeyan maa ti lọ sile ọkọ ni wọn igba to ba ti layọ. Laipẹ yii ni Blessing tun sọ fawọn akọroyin pe ikebe ti Eleduwa fi jinki oun tobi ju ohun ti oun le dọwọ bo lọ. O ni gbogbo eeyan lo mọ pe Ọlọrun pari iṣẹ si ẹyin oun, o ni awọn to ni ipenija oju kan to ba sun mọ oun le mọ bi ikebe oun ṣe tobi to. Gbajugbaja oṣere naa ni o jẹ iyalẹnu fun oun pe awọn kan n sọ kaakiri wi pe oun maa n ju idi oun fun ṣe ki a ri mi ṣugbọn o sọ pe ọrọ ko ri bẹẹ rara. Blessing ni aṣiṣe nla lawọn to n sọ pe oun ju idi kiri ki awọn aye le maa sọrọ ṣe nitori iṣu Ọlọrun ti ko ṣe fọwọ bo ni ikebe naa jẹ foun. O tun mẹnu idi ti o fi n gbaruku ti Laycom nile Ẹlẹgbọn Agba iyẹn Big Brother Naija.


Gbajugbaja oṣere naa ni o jẹ iyalẹnu fun oun pe awọn kan n sọ kaakiri wi pe oun maa n ju idi oun fun ṣe ki a ri mi ṣugbọn o sọ pe ọrọ ko ri bẹẹ rara. Blessing ni aṣiṣe nla lawọn to n sọ pe oun ju idi kiri ki awọn aye le maa sọrọ ṣe nitori iṣu Ọlọrun ti ko ṣe fọwọ bo ni ikebe naa jẹ foun. O tun mẹnu idi ti o fi n gbaruku ti Laycom nile Ẹlẹgbọn Agba iyẹn Big Brother Naija. Gbajugbaja oṣere Yoruba naa ni ọlọpọ pipe ni Laycom, eyi lo jẹ ki oun maa dibo fun un.


Gbajugbaja oṣere Yoruba naa ni ọlọpọ pipe ni Laycom, eyi lo jẹ ki oun maa dibo fun un.


Mike Bamiloye, adarí Mount Zion bèrè bóyá àpaàyàn kọ́ ní ẹni tó ń ṣí ara sílẹ̀ lọ ṣọ́ọ̀ṣì, ṣé apàyàn kọ́ ni ẹ́ báyìí?

Gbajugbaja oṣere kritẹni, Mike Bamiloye to jẹ oludasilẹ ẹgbẹ oṣere Mount Zion ti ja gudugbẹ ọrọ lulẹ lori aṣọ wiwọ ni ṣọọṣi. Bamiloye ni ''o n wọ aṣọ to ṣi ara silẹ lọ si ṣọọṣi, o tumọ si pe o ti pinnu lati di apayan ni ṣọọṣi.'' ''Iwọ ni tiẹ, ijo ati mu ọmọlakeji ṣubu ni iwọ mọ ọ jo ni tiẹ ti wọn ba n kọ irin ninu isin,'' Bamiloye lo sọ bẹẹ. Bamiloye ni ''iwọ to sọ pe o n jo lati yin Ọlọrun ni ti o si mọ pe fun ra rẹ pe irọ lo n pa.'' Gbajugbaja oṣere kristẹni naa wa beere pe ''njẹ apayan ni ṣọọṣi kọ niọ bayii.'' Ọpọ lo ti di ẹbi aṣọ iwọkuwọ ṣọọṣi ru awọn obinrin nikan, ṣugbọn awọn mii sọ pe ki lawọn ọkunrin naa n wo lara obinrin ti wọn kko kọ oju mọ isin ni ṣọọṣi. Awọn miiran tiẹ ni aṣọ iwọkuwọ lawujọ gan an lo sẹ okunfa iwa ifipabanilopọ to ti pọ si ni Naijiria bayii.


Ìdí tí ìjọba àpapọ̀ ṣe ń gbé Nnamdi Kanu lọ sílé ẹjọ́ tó ga jùlọ rèé

Ìjọba àpapọ̀ ti gba ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà láti fihàn wí pé ìdájọ́ tí ilé ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn gbé kalẹ̀ lọ́jọ́ Kẹtàlá, oṣù Kẹwàá ọdún 2022 pé kí olórí ajìjàgbára tó ń pè fún ìdásílẹ̀ orílẹ̀ èdè Biafra, Nnamdi Kanu máa lọ sílé láyọ̀ àti àláfíà. ìjọba àpapọ̀ ń béèrè pé kí ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ gbé ìdájọ́ ti ilé ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn tì sí ẹ̀gbẹ́ kan, kí wọ́n sì gbà kí ilé ẹjọ́ ṣe ìgbẹ́jọ́ Kanu lórí àwọn ẹ̀sùn tí wọ́n kàn-án. Nínú ìwé ìpẹ̀jọ́ tí iléeṣẹ́ ètò ìdájọ́ kọ ránṣẹ́ sí ilé ẹjọ́ lọ́jọ́ Kejìdínlógún, ní kí ilé ẹjọ́ gbà kí Kanu ní àhámọ́ ná títí ìgbẹ́jọ́ rẹ̀ yóò fi parí pẹ̀lú ilé ejọ́ tó ga jùlọ. Olùpẹjọ́ fún ìjọba àpapọ̀, Mohammed Abubakar nínú ìwé ìpẹjọ́ náà sọ wí pé ìdí mẹ́fà ni àwọn fi ń pe ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn lórí ìdájọ́ náà. Ìjọba àpapọ̀ nínú ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn tí wọ́n pè ní ìdájọ́ ọjọ́ Kẹtàlá tí ilé ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn fi dá Kanu láre kò tẹ́ àwọn lọ́rùn. Wọ́n ní àwọn ní ìgbàgbọ́ pé àwọn ẹjọ́ ṣì wà lórí ọ̀rọ̀ Kanu èyí tí ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ le bá àwọn dá sí.


Olùpẹjọ́ fún ìjọba àpapọ̀, Mohammed Abubakar nínú ìwé ìpẹjọ́ náà sọ wí pé ìdí mẹ́fà ni àwọn fi ń pe ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn lórí ìdájọ́ náà. Ìjọba àpapọ̀ nínú ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn tí wọ́n pè ní ìdájọ́ ọjọ́ Kẹtàlá tí ilé ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn fi dá Kanu láre kò tẹ́ àwọn lọ́rùn. Wọ́n ní àwọn ní ìgbàgbọ́ pé àwọn ẹjọ́ ṣì wà lórí ọ̀rọ̀ Kanu èyí tí ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ le bá àwọn dá sí. Ìdí mìíràn tí ìjọba ṣe ní àwọn ń fẹ́ kí Kanu wà ní àhámọ́ ni pé Nnamdi Kanu le sá kúrò ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí wọ́n bá tu sílẹ̀ kí ilé ẹjọ́ tó parí ẹjọ́ rẹ̀. Wọ́n ní nítorí Kanu ní ìwé ìgbélùú United Kingdom, ó le sá kúrò ní Nàìjíríà nígbà tó bá wù ú àti pé ìgbà àkọ́kọ́ kọ́ nìyí tí yóò sá kúrò ní Nàìjíríà lásìkò tí ìgbẹ́jọ́ rẹ̀ ṣì wà ní ilé ẹjọ́. Bákan náà ni wọ́n ní àwọn ìdí pàtàkì kan tí àwọn fi ń bèèrè fún ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn lórí ẹjọ́ Nnamdi Kanu.


Ìdí mìíràn tí ìjọba ṣe ní àwọn ń fẹ́ kí Kanu wà ní àhámọ́ ni pé Nnamdi Kanu le sá kúrò ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí wọ́n bá tu sílẹ̀ kí ilé ẹjọ́ tó parí ẹjọ́ rẹ̀. Wọ́n ní nítorí Kanu ní ìwé ìgbélùú United Kingdom, ó le sá kúrò ní Nàìjíríà nígbà tó bá wù ú àti pé ìgbà àkọ́kọ́ kọ́ nìyí tí yóò sá kúrò ní Nàìjíríà lásìkò tí ìgbẹ́jọ́ rẹ̀ ṣì wà ní ilé ẹjọ́. Bákan náà ni wọ́n ní àwọn ìdí pàtàkì kan tí àwọn fi ń bèèrè fún ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn lórí ẹjọ́ Nnamdi Kanu. Fun ìdí èyí kí ilé ẹjọ́ gba àwọn láyé láti fi Kanu sí àhámọ́. Ẹ o ranti pe ni ọjọ Kẹtàlá ni a mu iroyin wa pe Ile ẹjọ kotẹmilọrun nilu Abuja ti ni ki wọn tu olori ikọ ajijagbara IPOB Nnamdi silẹ pe ko maa lọ sile lalaafia. Adajọ ẹlẹni mẹta to gbẹjọ kotẹmilọrun to gbe wa sile ẹjọ ni ko lẹjọ lati dahun mọ nitori ile ẹjọ giga ko laṣẹ lati gbẹjọ rẹ.


Fun ìdí èyí kí ilé ẹjọ́ gba àwọn láyé láti fi Kanu sí àhámọ́. Ẹ o ranti pe ni ọjọ Kẹtàlá ni a mu iroyin wa pe Ile ẹjọ kotẹmilọrun nilu Abuja ti ni ki wọn tu olori ikọ ajijagbara IPOB Nnamdi silẹ pe ko maa lọ sile lalaafia. Adajọ ẹlẹni mẹta to gbẹjọ kotẹmilọrun to gbe wa sile ẹjọ ni ko lẹjọ lati dahun mọ nitori ile ẹjọ giga ko laṣẹ lati gbẹjọ rẹ. Adajọ ni ọna ti ko tọ ni wọn fi gbe Kanu wọ Naijiria lati orileede Kenya ati pe wọn ko tẹle ilana to bofin mu nipa gbigbe daran wọ orileede rẹ pada. Tori eyi, adajọ ni ko lẹjọ kankan ro ti wọn si wọgile gbogbo ẹsun ti wọn fi kan an.\nIdajọ yi n waye lẹyin agbẹjọro agba to n ṣoju Kanu,Mike Ozekhome bẹ ile ẹjọ pe ki wọn wgile awọn ẹsun meje to ku ti wọn fi kan Kanu ninu mẹẹdogun ti ile ẹjọ giga ti ṣaaju wọgile mẹjọ ninu rẹ. Ṣaaju, adajọ Jummai Hannatu Saki wọgile iwe ti wọn mu wa pe ki wọn tete gbọ ẹjọ Kanu pẹlu alaye pe ọjọ ti re kọja lori rẹ.


Adajọ ni ọna ti ko tọ ni wọn fi gbe Kanu wọ Naijiria lati orileede Kenya ati pe wọn ko tẹle ilana to bofin mu nipa gbigbe daran wọ orileede rẹ pada. Tori eyi, adajọ ni ko lẹjọ kankan ro ti wọn si wọgile gbogbo ẹsun ti wọn fi kan an.\nIdajọ yi n waye lẹyin agbẹjọro agba to n ṣoju Kanu,Mike Ozekhome bẹ ile ẹjọ pe ki wọn wgile awọn ẹsun meje to ku ti wọn fi kan Kanu ninu mẹẹdogun ti ile ẹjọ giga ti ṣaaju wọgile mẹjọ ninu rẹ. Ṣaaju, adajọ Jummai Hannatu Saki wọgile iwe ti wọn mu wa pe ki wọn tete gbọ ẹjọ Kanu pẹlu alaye pe ọjọ ti re kọja lori rẹ. Bẹẹ naa lo fi igbẹjọ beeli rẹ sẹgbẹ kan titi igba ti wọn yoo fi gbẹjọ kotẹmilọrun .\nIjọba Naijiria lo gbew Kanu lọsi ile ẹjọ lori ẹsun to da lori iditẹgbajọba,iyapa lọtọ ati pe o jẹ ọmọ ẹgbẹ IPOB ti wọn ti fofin de pe ikọ agbesunmọmi ni. Amọ ṣa losu Karun un, adajọ Binta Nyako ti ile ẹjọ giga Abuja wọgile mẹjọ ninu awọn ẹsun ti wọn fi kan an Kanu. Ile ẹjọ giga ti o wa ni Abuja wọgile igbẹjọ beeli ti awọn agbẹjọro rẹ muwa nigba naa.


Bẹẹ naa lo fi igbẹjọ beeli rẹ sẹgbẹ kan titi igba ti wọn yoo fi gbẹjọ kotẹmilọrun .\nIjọba Naijiria lo gbew Kanu lọsi ile ẹjọ lori ẹsun to da lori iditẹgbajọba,iyapa lọtọ ati pe o jẹ ọmọ ẹgbẹ IPOB ti wọn ti fofin de pe ikọ agbesunmọmi ni. Amọ ṣa losu Karun un, adajọ Binta Nyako ti ile ẹjọ giga Abuja wọgile mẹjọ ninu awọn ẹsun ti wọn fi kan an Kanu. Ile ẹjọ giga ti o wa ni Abuja wọgile igbẹjọ beeli ti awọn agbẹjọro rẹ muwa nigba naa. Lẹ́yìn tí ilé ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn gbé ìdájọ́ rẹ̀ kalẹ̀ ni ìjọba àpapọ̀ fi ohun léde. Ìjọba àpapọ̀ ti ní olorí ikọ̀ ajìjàgbara fún ìdásílẹ̀ orílẹ̀ èdè Biafra, IPOB, Nnamdi Kanu ṣì ní ẹjọ́ láti jẹ́ bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ilé ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn ti pa gbogbo ẹ̀sùn tí ìjọba kà si lọ́rùn rẹ́. Mínísítà fétò ìdájọ́  orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, Abubakar Malami ló sọ bẹ́ẹ̀ nínú àtẹ̀jáde kan tí agbẹnusọ rẹ̀, Umar Jibrilu Gwandu fi léde lọ́jọ́bọ̀.


Lẹ́yìn tí ilé ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn gbé ìdájọ́ rẹ̀ kalẹ̀ ni ìjọba àpapọ̀ fi ohun léde. Ìjọba àpapọ̀ ti ní olorí ikọ̀ ajìjàgbara fún ìdásílẹ̀ orílẹ̀ èdè Biafra, IPOB, Nnamdi Kanu ṣì ní ẹjọ́ láti jẹ́ bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ilé ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn ti pa gbogbo ẹ̀sùn tí ìjọba kà si lọ́rùn rẹ́. Mínísítà fétò ìdájọ́  orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, Abubakar Malami ló sọ bẹ́ẹ̀ nínú àtẹ̀jáde kan tí agbẹnusọ rẹ̀, Umar Jibrilu Gwandu fi léde lọ́jọ́bọ̀. Malami ní ohun tí àwọn adájọ́ gbé ìdájọ́ kalẹ̀ lé lórí ni bí ìjọba ṣe gbé Kanu wá sí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà láti wá jẹ́jọ́ kìí ṣe wí pé kò jẹ̀bi ìdìtẹ̀gbàjọba tí wọ́n fi kàn-án. Ó ní gbogbo ẹ̀sùn tó wà lọ́rùn Kanu lórí bó ṣe sá kúrò ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà láti má kojú ìgbẹ́jọ́ nígbà tí wọ́n kọ́kọ́ fún un ní ìdáǹdè ṣì wà lọ́rùn rẹ̀ tí yóò sì kojú ìgbẹ́jọ́ wọn. Bákan náà ló fi kún un pé àwọn máa ṣàgbéyẹ̀wò ìdájọ́ náà daada láti mọ́ ìgbésẹ̀ òfin tó kàn láti gbé ọ̀rọ̀ náà gbà tí àwọn yóò sì fi ohun tí àwọn bá fẹnukò lórí léde fún gbogbo ọmọ Nàìjíríà.


Malami ní ohun tí àwọn adájọ́ gbé ìdájọ́ kalẹ̀ lé lórí ni bí ìjọba ṣe gbé Kanu wá sí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà láti wá jẹ́jọ́ kìí ṣe wí pé kò jẹ̀bi ìdìtẹ̀gbàjọba tí wọ́n fi kàn-án. Ó ní gbogbo ẹ̀sùn tó wà lọ́rùn Kanu lórí bó ṣe sá kúrò ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà láti má kojú ìgbẹ́jọ́ nígbà tí wọ́n kọ́kọ́ fún un ní ìdáǹdè ṣì wà lọ́rùn rẹ̀ tí yóò sì kojú ìgbẹ́jọ́ wọn. Bákan náà ló fi kún un pé àwọn máa ṣàgbéyẹ̀wò ìdájọ́ náà daada láti mọ́ ìgbésẹ̀ òfin tó kàn láti gbé ọ̀rọ̀ náà gbà tí àwọn yóò sì fi ohun tí àwọn bá fẹnukò lórí léde fún gbogbo ọmọ Nàìjíríà. Malami tẹ̀síwájú pé ìjọba àpapọ̀ ní yóò jíròrò lórí ọ̀nà tí wọ́n yóò gbé ìgbẹ́jọ́ náà gbà láìpẹ́. Ẹ̀sùn mẹ́ẹ̀dógún ni ìjọba àpapọ̀ kàsí Nnamdi Kanu lọ́rùn léyìí tó dá lórí ìdìtẹ̀gbàjọba. Ṣùgbọ́n nínú oṣù Karùn-ún ọdún 2022 ni adájọ́ Binta Nyako ti ilé ẹjọ́ gíga ìlú Abuja dín àwọn ẹ̀sùn náà kù di méje.


Malami tẹ̀síwájú pé ìjọba àpapọ̀ ní yóò jíròrò lórí ọ̀nà tí wọ́n yóò gbé ìgbẹ́jọ́ náà gbà láìpẹ́. Ẹ̀sùn mẹ́ẹ̀dógún ni ìjọba àpapọ̀ kàsí Nnamdi Kanu lọ́rùn léyìí tó dá lórí ìdìtẹ̀gbàjọba. Ṣùgbọ́n nínú oṣù Karùn-ún ọdún 2022 ni adájọ́ Binta Nyako ti ilé ẹjọ́ gíga ìlú Abuja dín àwọn ẹ̀sùn náà kù di méje. Àwọn ẹ̀sùn méje tó kù ni ilé ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn dànù lọ́jọ́ Kẹtàlá, oṣù Kẹwàá, ọdún 2022.


Àwọn ẹ̀sùn méje tó kù ni ilé ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn dànù lọ́jọ́ Kẹtàlá, oṣù Kẹwàá, ọdún 2022.


Nnamdi Kanu yóò ṣì wà ní àhámọ́ DSS – Ilé ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn

Ile ẹjọ Kotẹmilọrun ti paṣẹ ni ọjọ Ẹti lati da are fun ẹjọ kotẹmilọrun ti ijọba apapọ Naijiria pe lodi si idajọ ile ẹjọ giga to dá adari ikọ IPOB, Nnamdi Kanu lare ni ọjọ Kẹtala Oṣu Kẹwa. Bakan naa ni adajọ Haruna Tsammani tun paa laṣẹ pe ki wọn fi abajade idajọ naa ranṣẹ si ile ẹjọ giga julọ fun gbigbọ kiakia. Ohun ti eyi tumọ si ni wipe Ọgbẹni Kanu yoo ṣi wa ninu ahamọ ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ titi di igba ti ile ẹjọ giga yoo gbọ ẹjọ ti wọn fi ṣọwọ si ibẹ. Ni ọjọ Kẹtala Oṣu Kẹwa ni ile ẹjọ Kotẹmilọrun dajọ pe Kanu ko jbi ẹsun ti ijọba apapọ fi kan an nile ẹjọ̀ giga to wa ni Abuja lori awọn ẹsun to nii ṣe pẹlu dida alafia ilu ru ati igbesunmọmi. Ẹwẹ, igbimọ ẹlẹni mẹta ka ni ile ẹjọ Kotẹmilọrun wa sọ pe ile ẹjọ giga ṣalaini agbara lati fi ẹsun kan an lori bi ijọba ṣe gbe e lodi si ofin ti wọn si gbe e janto wa si Naijiria eyi to lodi si ofin mimu eeyan wọ orilẹede kan. Ile tun ni awọn ẹsun kan ti wọn fi kan Kanu ko ṣe afihan ibi, ọ́jọ, akoko ati irufẹ ẹsun naa ki wọn to gbe e wọ Naijiria lodi si ofin eyi to si tasẹ agẹrẹ si ofin agbaye gedegbe. Nitori ọna ati wa di itusilẹ Kanu lọwọ ni ijọba apapọ ṣe gba ọna pe ki wọn so idajọ naa rọ na titi ti esi nipa iwe ẹjọ Kotẹmilọrun yoo fi jade ni ile ẹjọ to ga ju lọ.\nAdajọ Tsanammi sọ ni ọjọ Ẹti pe iwe ẹri atako ti ikọ awọn agbẹjọro fun Kanu gbe wa lati tako ijọba lee ṣi eeyan lọkan.


Ni ọjọ Kẹtala Oṣu Kẹwa ni ile ẹjọ Kotẹmilọrun dajọ pe Kanu ko jbi ẹsun ti ijọba apapọ fi kan an nile ẹjọ̀ giga to wa ni Abuja lori awọn ẹsun to nii ṣe pẹlu dida alafia ilu ru ati igbesunmọmi. Ẹwẹ, igbimọ ẹlẹni mẹta ka ni ile ẹjọ Kotẹmilọrun wa sọ pe ile ẹjọ giga ṣalaini agbara lati fi ẹsun kan an lori bi ijọba ṣe gbe e lodi si ofin ti wọn si gbe e janto wa si Naijiria eyi to lodi si ofin mimu eeyan wọ orilẹede kan. Ile tun ni awọn ẹsun kan ti wọn fi kan Kanu ko ṣe afihan ibi, ọ́jọ, akoko ati irufẹ ẹsun naa ki wọn to gbe e wọ Naijiria lodi si ofin eyi to si tasẹ agẹrẹ si ofin agbaye gedegbe. Nitori ọna ati wa di itusilẹ Kanu lọwọ ni ijọba apapọ ṣe gba ọna pe ki wọn so idajọ naa rọ na titi ti esi nipa iwe ẹjọ Kotẹmilọrun yoo fi jade ni ile ẹjọ to ga ju lọ.\nAdajọ Tsanammi sọ ni ọjọ Ẹti pe iwe ẹri atako ti ikọ awọn agbẹjọro fun Kanu gbe wa lati tako ijọba lee ṣi eeyan lọkan. Ọpọlọpọ igba ni ẹgbẹni Kanu ti pe fun yiya kuro lara orilẹede Naijiria fun ekiri ero eeyan lati iha Guusu Naijiria lati orilẹede ti yio maa jẹ Republic of Biafra. Ni Oṣu Kẹwa ọdun 2015, ijọba apapọ fi ofin gbe e lori ẹsun mọkanla ọtọọtọ to da lori igbesunmọmi, dida alafia ilu ru, didari ẹgbẹ ti ko lofin, agbejade ọrọ alufansa, kiko nkan ija oloro pamọ lọna aitọ́ to fi mọ kiko ọja wọle lai bofin mu atawọn nnkan mii. Nigba to di inu Oṣu Kẹrin ọdun 2017, wọn da a silẹ lẹyin ti ikọlu kan waye si ile rẹ.


Ọpọlọpọ igba ni ẹgbẹni Kanu ti pe fun yiya kuro lara orilẹede Naijiria fun ekiri ero eeyan lati iha Guusu Naijiria lati orilẹede ti yio maa jẹ Republic of Biafra. Ni Oṣu Kẹwa ọdun 2015, ijọba apapọ fi ofin gbe e lori ẹsun mọkanla ọtọọtọ to da lori igbesunmọmi, dida alafia ilu ru, didari ẹgbẹ ti ko lofin, agbejade ọrọ alufansa, kiko nkan ija oloro pamọ lọna aitọ́ to fi mọ kiko ọja wọle lai bofin mu atawọn nnkan mii. Nigba to di inu Oṣu Kẹrin ọdun 2017, wọn da a silẹ lẹyin ti ikọlu kan waye si ile rẹ. Ẹwẹ, Ọgbẹni Kanu sa kuro ni orilẹede nimu Oṣu Kẹsan lọdun 2017 lẹyin ti awọn ologun Naijiria ṣe ikọlu si ile rẹ ni Afara-Ukwu ni ẹba Umuahia, ipinlẹ Abia. Nigba to ya ni awọn kan ri ni ilẹ Israel to si tẹsiwaju ninu kiko awọn alatilẹyin rẹ lorilẹ̀ẹede Naijria jọ ninu oniruuru ẹsun iwa ipa lati gbajọba ti wọn n ja fun.\nỌpọlọpọ ẹsun ni ijọba ti ka si lọrun lati igba naa lara eyi to jẹ pe “o n da wahala silẹ lori ẹrọ amohunmaworan, rẹdio ati igbohunsafẹfẹ ori ayelujara lodi si Naijiria ati atawọn ileeṣẹ nla nla Naijiria”. Minisita eto idajọ, Abubakar Malami sọ eyi lẹyin ti wọn tun fi ofin gbe Kanu lọdun 2021.


Ẹwẹ, Ọgbẹni Kanu sa kuro ni orilẹede nimu Oṣu Kẹsan lọdun 2017 lẹyin ti awọn ologun Naijiria ṣe ikọlu si ile rẹ ni Afara-Ukwu ni ẹba Umuahia, ipinlẹ Abia. Nigba to ya ni awọn kan ri ni ilẹ Israel to si tẹsiwaju ninu kiko awọn alatilẹyin rẹ lorilẹ̀ẹede Naijria jọ ninu oniruuru ẹsun iwa ipa lati gbajọba ti wọn n ja fun.\nỌpọlọpọ ẹsun ni ijọba ti ka si lọrun lati igba naa lara eyi to jẹ pe “o n da wahala silẹ lori ẹrọ amohunmaworan, rẹdio ati igbohunsafẹfẹ ori ayelujara lodi si Naijiria ati atawọn ileeṣẹ nla nla Naijiria”. Minisita eto idajọ, Abubakar Malami sọ eyi lẹyin ti wọn tun fi ofin gbe Kanu lọdun 2021. Bakan naa, wọn fi ẹsun kan pe “Kanu n da rugudu silẹ paapaa ni apa Ariwa-Guusu Naijiria eyi to ti fa adanu ẹmi ọpọlọpọ eeyan ati dukia awọn araalu, ologun, afaraj’ologun, ọlọpaa ati biba awọn ileeṣ nla nla jẹ to fi mọ awọn ami idamọ aṣẹ” Si gbogbo eyi, ẹgbẹni Kanu ni ko si ootọ nibẹ, oun ko si jẹbi ẹsun kankan.


Bakan naa, wọn fi ẹsun kan pe “Kanu n da rugudu silẹ paapaa ni apa Ariwa-Guusu Naijiria eyi to ti fa adanu ẹmi ọpọlọpọ eeyan ati dukia awọn araalu, ologun, afaraj’ologun, ọlọpaa ati biba awọn ileeṣ nla nla jẹ to fi mọ awọn ami idamọ aṣẹ” Si gbogbo eyi, ẹgbẹni Kanu ni ko si ootọ nibẹ, oun ko si jẹbi ẹsun kankan.


Tope Oladiji ní Ondo ti dèrò ilẹ̀ẹjọ lẹ́yìn tó ń dúnkookò láti ṣekúpa Bàbà rẹ pẹ̀lú àdá

Arakunrin kan, Tope Oladiji ni o ti dero ileẹjọ giga nipinlẹ Ondo fun ẹsun pe o dunkoko lati ṣekupa baba to bilọmọ, Kolawole Oladiji pẹlu ada Oladiji, ẹni ọdun mọkandinlogoji, to tun jẹ ọlọkada, ni ọwọ awọn ọlọpaa tẹ ni agbegbe Holy Trinity Italuwo Italuowo niluu Ondo, ti wọn si wọ lọ ileẹjọ lati wi tẹnu rẹ. Olujẹjọ ọhun ni ileeṣẹ ọlọpaa ni o gbe igbesẹ naa lọjọ kejidinlọgbọn oṣu kẹwaa ọdun 2022. Eyi to lo di ofin orilẹede Naijiria ati ofin ipinlẹ Ondo lati ma ṣe dunkoko pe oun yoo ṣekupa eeyan. Olujẹjọ ni oun ko jẹbi ẹsun ti wọn kan oun rara, ati wọn kuna lati lo ilana ofin gbe oun wa si ileẹjọ . Agbẹjọro olupẹjọ, Iyabo Omolara, sọ fun ileẹjọ pe oun ni ẹlẹri meji to ṣetan lati jẹri si ẹsun ti wọn fi kan Tope Oladiji. Adajọ Toyin Olowookere ninu idajọ rẹ gba beeli olujẹjọ pẹlu owo toto ẹgbẹrun lọna adọta naira.


Olujẹjọ ni oun ko jẹbi ẹsun ti wọn kan oun rara, ati wọn kuna lati lo ilana ofin gbe oun wa si ileẹjọ . Agbẹjọro olupẹjọ, Iyabo Omolara, sọ fun ileẹjọ pe oun ni ẹlẹri meji to ṣetan lati jẹri si ẹsun ti wọn fi kan Tope Oladiji. Adajọ Toyin Olowookere ninu idajọ rẹ gba beeli olujẹjọ pẹlu owo toto ẹgbẹrun lọna adọta naira. O wa sun igbẹjọ si ọjọ kẹjọ oṣu kejila ọdun 2022. Ọwọ Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Akwa Ibom ti tẹ awọn afurasi asekupani mẹta ti wọn ṣe ikọlu ni agbegbe naa. Lara awọn afurasi naa ni, Baba kan, ẹni ọdun mẹrindiladọrin to ṣekupa ọmọbìnrin rẹ, Ofonmbuk Ime Sunday Ọjọbọ ọsẹ yii ni ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Akwa Ibom ṣe afihan awọn afurasi naa.


O wa sun igbẹjọ si ọjọ kẹjọ oṣu kejila ọdun 2022. Ọwọ Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Akwa Ibom ti tẹ awọn afurasi asekupani mẹta ti wọn ṣe ikọlu ni agbegbe naa. Lara awọn afurasi naa ni, Baba kan, ẹni ọdun mẹrindiladọrin to ṣekupa ọmọbìnrin rẹ, Ofonmbuk Ime Sunday Ọjọbọ ọsẹ yii ni ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Akwa Ibom ṣe afihan awọn afurasi naa. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ni ahamọ ni awọn afurasi naa si wa. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ni Ipinlẹ naa, Odinko Macdon ni iṣẹlẹ naa waye ni ojo kẹsan an oṣu kẹwaa ọdun 2022, ti wọn si bẹrẹ iwadi kete ti wọn gba iroyin naa. Ọlọpaa ni kete to gba ẹmi ọmọ rẹ ẹni ogun ọdun, lo lọ gbe sìn ní bí ira kan nnu agbala rẹ ni Omum Unyiam, ní ìjọba ibilẹ Etim Ekpo.


Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ni ahamọ ni awọn afurasi naa si wa. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ni Ipinlẹ naa, Odinko Macdon ni iṣẹlẹ naa waye ni ojo kẹsan an oṣu kẹwaa ọdun 2022, ti wọn si bẹrẹ iwadi kete ti wọn gba iroyin naa. Ọlọpaa ni kete to gba ẹmi ọmọ rẹ ẹni ogun ọdun, lo lọ gbe sìn ní bí ira kan nnu agbala rẹ ni Omum Unyiam, ní ìjọba ibilẹ Etim Ekpo. Gẹgẹ bii agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ṣe sọ, ọmọbìnrin oloogbe naa fa baba rẹ lẹpon nigba ti ija bẹ silẹ laarin wọn. "Mọlẹbi yii ni ede ayede eyi to sokunfa ìdí ija wọn, tí oloogbe si fa baba rẹ labẹ. "Eyi lo mu kí Baba rẹ fọ igi mọ lori, to si gba ibẹ kú.


Gẹgẹ bii agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ṣe sọ, ọmọbìnrin oloogbe naa fa baba rẹ lẹpon nigba ti ija bẹ silẹ laarin wọn. "Mọlẹbi yii ni ede ayede eyi to sokunfa ìdí ija wọn, tí oloogbe si fa baba rẹ labẹ. "Eyi lo mu kí Baba rẹ fọ igi mọ lori, to si gba ibẹ kú. "Baba, ninu igbiyanju rẹ láti bo asiri, gbe oku naa lọ sìn." Ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn ti hu oku naa jade, tí wọn yoo si gbe lọ sìn ní agbala ile wọn. Bakan an ni ọwọ tẹ ọkunrin miiran to ṣekupa ẹnikan ni agbegbe Afaha Ediene ni ìjọba ibilẹ ikono.


"Baba, ninu igbiyanju rẹ láti bo asiri, gbe oku naa lọ sìn." Ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn ti hu oku naa jade, tí wọn yoo si gbe lọ sìn ní agbala ile wọn. Bakan an ni ọwọ tẹ ọkunrin miiran to ṣekupa ẹnikan ni agbegbe Afaha Ediene ni ìjọba ibilẹ ikono. Ninu iṣẹlẹ miiran, ọwọ tẹ ẹnikan lori iṣẹlẹ kan tó waye ile ẹkọ gbogbonise kan, to si mú ẹmi eeyan kan lọ.


Ninu iṣẹlẹ miiran, ọwọ tẹ ẹnikan lori iṣẹlẹ kan tó waye ile ẹkọ gbogbonise kan, to si mú ẹmi eeyan kan lọ.


₦5bn lá à gbà lọ́wọ́ Sanwo-Olu, ìjọba àpapọ̀, iléeṣẹ́ ọlọ́pàá fún ẹbí Bolanle Raheem - NBA

Ẹgbẹ awọn amofin nipinlẹ Eko NBA, ti beere fun biliọnu marun un naira gẹgẹ bi owo gba maa binu fun mọlẹbi amofin Omobolanle Raheem, ti ọlọpaa kan yinbọn pa lọjọ Keresimesi nipinlẹ Eko. Ẹgbẹ awọn amofin naa ni oju awo lawo fi n gbọbẹ lawọn yoo ṣe pẹlu igbẹjọ ASP Drambi Vandi, ọlọpaa to sekupa Bolanle. Amofin agba, Ẹbun Olu-Ọnagoruwa ṣalaye ninu atẹjade kan lọjọbọ pe oun gan ni ẹgbẹ NBA yan lati lewaju igbimọ oju awo lawo fi n gbọbẹ naa . Oloogbe Raheem ati awọn ẹbí n pada sile ninu ọkọ wọn lagbegbe Ajah nilu Eko lọjọ Aiku Keresimesi ni, nigba ti ọlọpaa naa fi yin ni ibọn. Amofin Adegboruwa SAN sọ NI " Ẹka ẹgbẹ amofin Naijiria, NBA l’Eko pẹlu aarẹ apapọ ẹgbẹ naa, Ọgbẹni Y.C. Mikyau, SAN ti pinnu lati darapọ mọ ikọ olupẹjọ fun ipẹjọ ọlọpaa naa.


Oloogbe Raheem ati awọn ẹbí n pada sile ninu ọkọ wọn lagbegbe Ajah nilu Eko lọjọ Aiku Keresimesi ni, nigba ti ọlọpaa naa fi yin ni ibọn. Amofin Adegboruwa SAN sọ NI " Ẹka ẹgbẹ amofin Naijiria, NBA l’Eko pẹlu aarẹ apapọ ẹgbẹ naa, Ọgbẹni Y.C. Mikyau, SAN ti pinnu lati darapọ mọ ikọ olupẹjọ fun ipẹjọ ọlọpaa naa. Eyi wa gẹgẹ bi ara igbesẹ lati rii pe idajọ ododo ya kankan fun ẹbi oloogbe naa." Amofin Adegboruwa to ni oun ti ba agbẹjọro agba nipinlẹ Eko sọrọ, ni onitọun si ti fi da oun loju pe igbẹjọ yoo bẹrẹ ni kiakia. Adegboruwa ni, “ ẹgbẹ Amofin Naijiria n beere fun owo gba maa binu fun mọlẹbi Bolanle Raheem lọwọ ijọba ipinlẹ Eko.


Eyi wa gẹgẹ bi ara igbesẹ lati rii pe idajọ ododo ya kankan fun ẹbi oloogbe naa." Amofin Adegboruwa to ni oun ti ba agbẹjọro agba nipinlẹ Eko sọrọ, ni onitọun si ti fi da oun loju pe igbẹjọ yoo bẹrẹ ni kiakia. Adegboruwa ni, “ ẹgbẹ Amofin Naijiria n beere fun owo gba maa binu fun mọlẹbi Bolanle Raheem lọwọ ijọba ipinlẹ Eko. Bakan naa ni owo yii kan ijọba apapọ ati ileeṣẹ ọlọpaa pẹlu ajọ to n samuto isẹ ọlọpaa, PSC. “Ẹgbẹ NBA yoo beere fun sisan owo itanran ti ko din ni biliọnu marun un naira pẹlu fifi ọlọpaa naa jofin.” Bakan naa ni amofin Adegboruwa tun rọ gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu lati tẹle ilana to fi lelẹ lasiko igbimọ to gbe kalẹ lori ọrọ EndSARS. "Sanwo-Olu yoo san owo gba maa binu fun ẹbi arábìnrin Raheem ni kiakia niwọn igba to jẹ pe a ti fi  lọlẹ pe ọlopaa lo da ẹmi rẹ legbodo.” Ọga agba fun ileeṣẹ ọlọpaa lorilẹede Naijiria, Usman Alkali Baba ti palasẹ pe ki ọlọpaa ti wọn fẹsun kan pe o yinbọn lu agbẹjọro, Bolanle Rasheed ni agbegbe Ajah lọ maa rọọkun nile.


Bakan naa ni owo yii kan ijọba apapọ ati ileeṣẹ ọlọpaa pẹlu ajọ to n samuto isẹ ọlọpaa, PSC. “Ẹgbẹ NBA yoo beere fun sisan owo itanran ti ko din ni biliọnu marun un naira pẹlu fifi ọlọpaa naa jofin.” Bakan naa ni amofin Adegboruwa tun rọ gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu lati tẹle ilana to fi lelẹ lasiko igbimọ to gbe kalẹ lori ọrọ EndSARS. "Sanwo-Olu yoo san owo gba maa binu fun ẹbi arábìnrin Raheem ni kiakia niwọn igba to jẹ pe a ti fi  lọlẹ pe ọlopaa lo da ẹmi rẹ legbodo.” Ọga agba fun ileeṣẹ ọlọpaa lorilẹede Naijiria, Usman Alkali Baba ti palasẹ pe ki ọlọpaa ti wọn fẹsun kan pe o yinbọn lu agbẹjọro, Bolanle Rasheed ni agbegbe Ajah lọ maa rọọkun nile. Drambi Vandi ni o wa ni ẹka ileeṣẹ ọlọpaa ti Ajah, ti oun ati awọn ọlọpaa miiran si yinbọn lu Agbẹjọro ọhun pẹlu oyun ninu nigba ti oun ati mọlẹbi ti ile jọsin bọ lọjọ keresimesi. Aikali ninu atẹjade ti alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, Olumuyiwa Adejobi fi lede, o ni awọn gbe igbesẹ naa nibamu pẹlu ilana ofin to dirọ mọ ileeṣẹ ọlọpaa. O tẹsiwaju pe igbesẹ ọhun yoo fi anfani silẹ fun ile ẹjọ lati gbe idajọ ododo kalẹ.


Drambi Vandi ni o wa ni ẹka ileeṣẹ ọlọpaa ti Ajah, ti oun ati awọn ọlọpaa miiran si yinbọn lu Agbẹjọro ọhun pẹlu oyun ninu nigba ti oun ati mọlẹbi ti ile jọsin bọ lọjọ keresimesi. Aikali ninu atẹjade ti alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, Olumuyiwa Adejobi fi lede, o ni awọn gbe igbesẹ naa nibamu pẹlu ilana ofin to dirọ mọ ileeṣẹ ọlọpaa. O tẹsiwaju pe igbesẹ ọhun yoo fi anfani silẹ fun ile ẹjọ lati gbe idajọ ododo kalẹ. Ọga agba Akilali wa fi n da awọn ọmọ Najiriia loju pe oun yoo ri pe idajọ ododo jẹyọ. O fikun pe saa toun gẹgẹ bii ọga agba fun ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria ko si ni fi aye silẹ fun iwa ọdaran ni awujọ papa julọ laarin awọn ọlọpaa ilẹ yii. Alkali wa rọ awọn ọmọ Naijiria lati ṣe suuru fun ileeṣẹ ọlọpaa lori isẹlẹ naa nitori awọn ti bẹrẹ iwadii, ti awọn yoo si kede si laipẹ yii.


Ọga agba Akilali wa fi n da awọn ọmọ Najiriia loju pe oun yoo ri pe idajọ ododo jẹyọ. O fikun pe saa toun gẹgẹ bii ọga agba fun ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria ko si ni fi aye silẹ fun iwa ọdaran ni awujọ papa julọ laarin awọn ọlọpaa ilẹ yii. Alkali wa rọ awọn ọmọ Naijiria lati ṣe suuru fun ileeṣẹ ọlọpaa lori isẹlẹ naa nitori awọn ti bẹrẹ iwadii, ti awọn yoo si kede si laipẹ yii. Wayi o, agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọpaa nilẹ wa, Olumuyiwa Adejobi ti salaye pe ọga agba ọlọpaa kankan ko ni asẹ lati yọ osisẹ ọlọpaa kankan nisẹ. Adejọbi fesi bẹẹ nigba to n dahun ibeere araalu kan to ni se lo yẹ ki wọn le osisẹ ọlọpaa to pa Bolanle Raheem lẹnu isẹ patapata ni. Ninu alaye rẹ, Adejobi ni ajọ to wa fun akoso ileesẹ ọlọpaa lorilẹede yii, eyiun Police Service Commission (PSC) nikan lo ni agbara lati kede pe ki wọn le ọlọpaa kan lẹnu isẹ.


Wayi o, agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọpaa nilẹ wa, Olumuyiwa Adejobi ti salaye pe ọga agba ọlọpaa kankan ko ni asẹ lati yọ osisẹ ọlọpaa kankan nisẹ. Adejọbi fesi bẹẹ nigba to n dahun ibeere araalu kan to ni se lo yẹ ki wọn le osisẹ ọlọpaa to pa Bolanle Raheem lẹnu isẹ patapata ni. Ninu alaye rẹ, Adejobi ni ajọ to wa fun akoso ileesẹ ọlọpaa lorilẹede yii, eyiun Police Service Commission (PSC) nikan lo ni agbara lati kede pe ki wọn le ọlọpaa kan lẹnu isẹ. O fikun pe bi wọn se gba gbogbo agbara ati ẹtọ to ni gẹgẹ biii ọlọpaa, ti wọn si ni ko lọ rọọkun nile dabi ẹni pe wọn le lẹnu isẹ ni. Adejobi wa fi ọwọ gbaya fawọn araalu pe ki wọn mase mikan, ko si giri nitori ọlọpaa naa yoo koju igbẹjọ to yẹ bayii. "O di dandan ko foju wina ofin, ẹ ma mikan,asiko yii ni yoo koju igbẹjọ to yẹ bayii."


O fikun pe bi wọn se gba gbogbo agbara ati ẹtọ to ni gẹgẹ biii ọlọpaa, ti wọn si ni ko lọ rọọkun nile dabi ẹni pe wọn le lẹnu isẹ ni. Adejobi wa fi ọwọ gbaya fawọn araalu pe ki wọn mase mikan, ko si giri nitori ọlọpaa naa yoo koju igbẹjọ to yẹ bayii. "O di dandan ko foju wina ofin, ẹ ma mikan,asiko yii ni yoo koju igbẹjọ to yẹ bayii." Iya Bolanle Raheem, agbẹjọro ti awọn ọlọpaa gbẹmi rẹ ni agbegbe Ajah nilu Eko ti salaye ohun ti oju rẹ ri, lasiko to n tọ awọn ọmọ rẹ. Paapaa ko to di pe Bolanle Raheem kẹkọọ gboye lẹka imọ ofin, to si di agbẹjọro. Mama Bolanle sọ ọrọ yii nigbati Kọmisana ọlọpaa ipinlẹ Eko Abiodun Alabi ṣe abẹwo si idile ologbe naa.


Iya Bolanle Raheem, agbẹjọro ti awọn ọlọpaa gbẹmi rẹ ni agbegbe Ajah nilu Eko ti salaye ohun ti oju rẹ ri, lasiko to n tọ awọn ọmọ rẹ. Paapaa ko to di pe Bolanle Raheem kẹkọọ gboye lẹka imọ ofin, to si di agbẹjọro. Mama Bolanle sọ ọrọ yii nigbati Kọmisana ọlọpaa ipinlẹ Eko Abiodun Alabi ṣe abẹwo si idile ologbe naa. Ninu ọrọ iya ologbe Bolanle Raheem, o  ni oun kiri ọsan, ṣe ọpọlọpọ iṣẹ lati ri wi pe ọmọ oun di agbẹjọro. Sugbọn o ni o se ni laanu pe igba to yẹ ki ọmọ oun sanjọ ni awọn ọlọpaa ge ẹmi rẹ kuru. Ninu aworan ti ile iṣẹ ọlọpa fi lede nipa abẹwo Komisona ọlọpa ti ipinlẹ Eko, ni ọrọ naa ti jad.


Ninu ọrọ iya ologbe Bolanle Raheem, o  ni oun kiri ọsan, ṣe ọpọlọpọ iṣẹ lati ri wi pe ọmọ oun di agbẹjọro. Sugbọn o ni o se ni laanu pe igba to yẹ ki ọmọ oun sanjọ ni awọn ọlọpaa ge ẹmi rẹ kuru. Ninu aworan ti ile iṣẹ ọlọpa fi lede nipa abẹwo Komisona ọlọpa ti ipinlẹ Eko, ni ọrọ naa ti jad. Awọn olubanikẹdun naa si n rọ iya ologbe naa lati fi ọrọ naa silẹ fun Ọlọrun lati ja fun.


Awọn olubanikẹdun naa si n rọ iya ologbe naa lati fi ọrọ naa silẹ fun Ọlọrun lati ja fun.


21 years after Bola Ige's death: ọdún mọ́kànlélógún lẹ́yìn ikú Bola Ige, ìjọba kò tíì kéde ẹni tó yìnbọn pa á ní Ibadan

Ninu itan Naijiria yoo soro ki eeyan darukọ Bola Ige ki o fẹ maa si awọn ti yoo bomi loju nitori ipa ribiribi ti o ko.Kò tíì pẹ́ jù bí ìjọba bá leè sọ ẹni tó pa olóògbé Bola Ige- Gani Adams Lagbo oselu,eto ẹkọ ọgbin ati eto to ni se pẹlu ọrọ ofin ilẹ Naijiria, Bola Ige da bira ti ipa to si ko kii se kekere. Bola Ige se Gomina ri, O se Kọmisana ri, o se agbẹjọro koda o de ipo to gajulọ nidi eto idajọ nigba to jẹ Kọmisana eto idajọ Naijiria. Bi a ba ni ka maa tẹnu bọ ọrọ nipa Cicero Esa Oke, ilẹ yoo kun koda o seese ki apilẹkọ yi nikan ma to. Nitori asiko ati aaye, a  o mẹnu ba diẹ ninu ohun to yẹ ka mọ nipa Bola Ige paapa julọ lasiko yi to se pe o pe ogun ọdun ti awọn agbenipa ti da ẹmi Bola Ige legbodo tawọn eeyan si n se idarọ rẹ naa. James Ajibola Idowu  Ige jẹ ọmọ bibi ilu Esa Oke nipinlẹ Osun toni lọjọ Kẹtala osu Kẹsan ọdun1930. O gbe Kaduna nigba kekere rẹ sugbọon o kuro ni Kaduna lati wa si apa iwọ oorun Guusu Naijiria lẹni ọdun mẹrinla.


Nitori asiko ati aaye, a  o mẹnu ba diẹ ninu ohun to yẹ ka mọ nipa Bola Ige paapa julọ lasiko yi to se pe o pe ogun ọdun ti awọn agbenipa ti da ẹmi Bola Ige legbodo tawọn eeyan si n se idarọ rẹ naa. James Ajibola Idowu  Ige jẹ ọmọ bibi ilu Esa Oke nipinlẹ Osun toni lọjọ Kẹtala osu Kẹsan ọdun1930. O gbe Kaduna nigba kekere rẹ sugbọon o kuro ni Kaduna lati wa si apa iwọ oorun Guusu Naijiria lẹni ọdun mẹrinla. Nipa ti eto ẹkọ, o ka ẹkọ Girama ni ile ẹkọ Ibadan Grammar School 1943-48 ati ni Fasiti Ibadan. Lati fasiti Ibadan lo ti tẹsiwaju lọ si University College London to ti kawe gboye imọ ofin ni 1959. Wo igbe aye Oloye Bola Ige: O di agbẹjọro ni ọdun 1961.


Nipa ti eto ẹkọ, o ka ẹkọ Girama ni ile ẹkọ Ibadan Grammar School 1943-48 ati ni Fasiti Ibadan. Lati fasiti Ibadan lo ti tẹsiwaju lọ si University College London to ti kawe gboye imọ ofin ni 1959. Wo igbe aye Oloye Bola Ige: O di agbẹjọro ni ọdun 1961. Nipa ede sisọ Bola Ige le sọ ede Yoruba, Igbo ati Hausa daadaa. O kọ ọpọ iwe lasiko aye rẹ to si jẹ pe wọn gbe wọn sita pada laipẹ si igba to ku. Agbẹjọro oloselu Bi Bola Ige ba n sọrọ ọpọ a maa wo ẹnu rẹ bi igba pe iru ẹda wo leleyi.


Nipa ede sisọ Bola Ige le sọ ede Yoruba, Igbo ati Hausa daadaa. O kọ ọpọ iwe lasiko aye rẹ to si jẹ pe wọn gbe wọn sita pada laipẹ si igba to ku. Agbẹjọro oloselu Bi Bola Ige ba n sọrọ ọpọ a maa wo ẹnu rẹ bi igba pe iru ẹda wo leleyi. Ọrọ da saka lẹnu rẹ ti eleyi si jẹ ki ọpọ fẹran rẹ lagbo oselu ati nidi isẹ agbẹjọro rẹ to yan laayo. Awọn ọmọ ode isẹnyi le maa mọ riri ki eeyan le sọrọ to mọgbọn wa nitori aikọbi ara si eto ẹkọ sugbọn lasiko Bola Ige, ko fi eto ẹkọ sere rara. Yala nigba to ba awọn Awolowo logba labẹ asia ẹgbẹ oselu UPN tabi nigba ti wọn fi jẹ Kọmiṣọnna eto ọgbin labẹ ijọba ologun Yakubu Gowon to fi mọ ibasepọ rẹ pẹlu ijọba Olusegun Obasanjo, Ige a maa fi ipa rẹ lelẹ nibi eyikeyi isẹ ti wọn ba gbe fun un.


Ọrọ da saka lẹnu rẹ ti eleyi si jẹ ki ọpọ fẹran rẹ lagbo oselu ati nidi isẹ agbẹjọro rẹ to yan laayo. Awọn ọmọ ode isẹnyi le maa mọ riri ki eeyan le sọrọ to mọgbọn wa nitori aikọbi ara si eto ẹkọ sugbọn lasiko Bola Ige, ko fi eto ẹkọ sere rara. Yala nigba to ba awọn Awolowo logba labẹ asia ẹgbẹ oselu UPN tabi nigba ti wọn fi jẹ Kọmiṣọnna eto ọgbin labẹ ijọba ologun Yakubu Gowon to fi mọ ibasepọ rẹ pẹlu ijọba Olusegun Obasanjo, Ige a maa fi ipa rẹ lelẹ nibi eyikeyi isẹ ti wọn ba gbe fun un. Bola Ige se Minisita feto ọrọ ina mọnamọna sugbọn oun naa ko ribi wa ojutu si ọrọ ipenija aisina to n ba ileesẹ yi. Lọdun 2000-2001 Bola Ige di ipo amofin agba Naijiria ti a ko si le gbagbe awọn igbesẹ rẹ lasiko yi. Ninu wọn la ti gbọ pe o sọ pe ijọba Naijiria fẹ se agbekalẹ ofin Naijiria lọna igbalode soju ayelujara tawọn eeyan yo si maa le wo loju opo ileesẹ eto idajọ ilẹ yi.


Bola Ige se Minisita feto ọrọ ina mọnamọna sugbọn oun naa ko ribi wa ojutu si ọrọ ipenija aisina to n ba ileesẹ yi. Lọdun 2000-2001 Bola Ige di ipo amofin agba Naijiria ti a ko si le gbagbe awọn igbesẹ rẹ lasiko yi. Ninu wọn la ti gbọ pe o sọ pe ijọba Naijiria fẹ se agbekalẹ ofin Naijiria lọna igbalode soju ayelujara tawọn eeyan yo si maa le wo loju opo ileesẹ eto idajọ ilẹ yi. Kini èrò Bola Ige ati igbejọ Sharia ni Naijiria? Bola Ige tako ninu ọrọ ati ise, idasilẹ ofin Sharia ni apa ariwa Naijiria. Ni osu Kọkanla, ọdun 2001, o kede pe ijọba apapọ Naijiria ko ni faaye gba ki wọn pa arabirin Safiya Hussaini ti ile ẹjọ Sharia sọ pe ki wọn sọ oko pa nitori pe o se agbere.


Kini èrò Bola Ige ati igbejọ Sharia ni Naijiria? Bola Ige tako ninu ọrọ ati ise, idasilẹ ofin Sharia ni apa ariwa Naijiria. Ni osu Kọkanla, ọdun 2001, o kede pe ijọba apapọ Naijiria ko ni faaye gba ki wọn pa arabirin Safiya Hussaini ti ile ẹjọ Sharia sọ pe ki wọn sọ oko pa nitori pe o se agbere. Bawo ni Bola Ige ṣe ku? Bola Ige n mura lati gba ipo tun tun gẹgẹ bi ọmọ igbimọ ajọ isọkan agbaye to n risi ọrọ eto ofin United Nations International Law Commission  ni awọn olubi seku pa ni ile rẹ to wa ni Ibadan. Iku Bola Ige waye ni ọjọ Kẹtalelogun, osu Kejila, ọdun 2001 ni awọn agbebọn lọ ka Bola Ige mọ ile rẹ to wa ni Ibadan.


Bawo ni Bola Ige ṣe ku? Bola Ige n mura lati gba ipo tun tun gẹgẹ bi ọmọ igbimọ ajọ isọkan agbaye to n risi ọrọ eto ofin United Nations International Law Commission  ni awọn olubi seku pa ni ile rẹ to wa ni Ibadan. Iku Bola Ige waye ni ọjọ Kẹtalelogun, osu Kejila, ọdun 2001 ni awọn agbebọn lọ ka Bola Ige mọ ile rẹ to wa ni Ibadan. Wọn ko bikita pe o jẹ Minisita feto idajọ ti wọn fi pa a. Saaju ki o to papoda,a wuyewuye laarin ẹgbẹ oselu rẹ: Alliance for Democracy ni ipinlẹ Osun nigba naa ni eyi ti awọn kan lo seese ko fa iku rẹ. Ija laarin Gomina ipinlẹ Osun nigba naa Bisi Akande ati igbakeji rẹ Iyiola Omisore la gbọ pe o fa iku oloselu kan Odunayo Olagbaju ki Bola Ige to wa ki lẹyin igba naa . Iwadii waye lori iku Bola Ige koda wọn wọ igbakeji Gomina Iyiola Omisore lọ sile ẹjọ lori ẹsun pe o lọwọ ninu iku Bola Ige.


Wọn ko bikita pe o jẹ Minisita feto idajọ ti wọn fi pa a. Saaju ki o to papoda,a wuyewuye laarin ẹgbẹ oselu rẹ: Alliance for Democracy ni ipinlẹ Osun nigba naa ni eyi ti awọn kan lo seese ko fa iku rẹ. Ija laarin Gomina ipinlẹ Osun nigba naa Bisi Akande ati igbakeji rẹ Iyiola Omisore la gbọ pe o fa iku oloselu kan Odunayo Olagbaju ki Bola Ige to wa ki lẹyin igba naa . Iwadii waye lori iku Bola Ige koda wọn wọ igbakeji Gomina Iyiola Omisore lọ sile ẹjọ lori ẹsun pe o lọwọ ninu iku Bola Ige. Asẹyinwa asẹyinbọ, Iyiola Omisore ati awọn mẹwaa mii ti wọn fẹsun kan gba itusilẹ lọdọ adajọ ti wọn si ni wọn ko mọ nipa iku Bola Ige. Titi di ba se n sọrọ yi, wọn ko ti ridi ohun tabi awọn eeyan to mọ nipa iku Bola Ige. Ilu Ibadan ni wọn sin Bola Ige si.


Asẹyinwa asẹyinbọ, Iyiola Omisore ati awọn mẹwaa mii ti wọn fẹsun kan gba itusilẹ lọdọ adajọ ti wọn si ni wọn ko mọ nipa iku Bola Ige. Titi di ba se n sọrọ yi, wọn ko ti ridi ohun tabi awọn eeyan to mọ nipa iku Bola Ige. Ilu Ibadan ni wọn sin Bola Ige si.


Ilé ẹjọ́ rán ọ̀gá ọlọ́pàá Nàìjíríà lọ ẹ̀wọ̀n oṣù mẹ́ta, ọ̀gá ọlọ́pàá ní òun kò mọ̀ sí ìdájọ́ náà

Ile ẹjọ giga apapọ kan nilu Abuja ti ran ọga agba ọlọpaa Naijiria, Usman Baba Alkali lọ si ẹwọn oṣu mẹta fun ẹsun iwa kotọ si ile ẹjọ. Ile ẹjọ naa ran ọga ọlọpaa Alkali lọ si ẹwọ fun bi o ṣe kọ lati tẹle idajọ ile ẹjọ kan to ni ko da Patrick Okoli pada si ẹnu iṣẹ rẹ gẹgẹ bi ọlọpaa. Onidajọ Bọlaji Ọlajuwọn, ninu idajọ kalẹ ninu igbẹjọ ẹjọ ti agbẹjọro fun Okoli, Amofin Arinze Egbo pe, kilọ fun ọgaagba ọlọpaa Naijiria pe ko ṣọ fun aibikita si idajọ ile ẹjọ. Onidajọ Ọlajuwọn ni bi ọga ọlọpaa Alkali ko ba tete wẹ ara rẹ mọ ninu ẹsun aibikiti si idajọ ile ẹjọ naa, oun yoo tun baa fi ẹwọn oṣu mẹta miran lee. Patrick Okoli pe ọga ọlọpaa Naijiria lẹjọ ninu ipẹjọ kan, FHC/ABJ/CS/637/2009 pe ki ile ẹjọ da oun pada si ẹnu iṣẹ oun gẹgẹ bi ọlọpaa lẹyin to ni wọn yọ oun ni iṣẹ lọna ti ko ba ofin mu lọdun 1992. O ni igbimọ to ga julọ lẹnu iṣẹ ọlọpaa lorilẹede Naijiria lo yọ oun niṣẹ lasiko naa ti oun wa nileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Bauchi gẹgẹbi CSP.


Onidajọ Ọlajuwọn ni bi ọga ọlọpaa Alkali ko ba tete wẹ ara rẹ mọ ninu ẹsun aibikiti si idajọ ile ẹjọ naa, oun yoo tun baa fi ẹwọn oṣu mẹta miran lee. Patrick Okoli pe ọga ọlọpaa Naijiria lẹjọ ninu ipẹjọ kan, FHC/ABJ/CS/637/2009 pe ki ile ẹjọ da oun pada si ẹnu iṣẹ oun gẹgẹ bi ọlọpaa lẹyin to ni wọn yọ oun ni iṣẹ lọna ti ko ba ofin mu lọdun 1992. O ni igbimọ to ga julọ lẹnu iṣẹ ọlọpaa lorilẹede Naijiria lo yọ oun niṣẹ lasiko naa ti oun wa nileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Bauchi gẹgẹbi CSP. O ni bi wọn ṣe fi ipa fi ẹyin oun ti lọdun naa labẹ ofin ologun decree 17 ti ọdun 1984 ko ba ofin mu. Onidajọ Okorowo to gbọ ẹjọ naa  lọdun 2011 paṣẹ fun ọga agba ọlọpaa Naijiria o da a pada si ẹnu iṣẹ rẹ ni ibamu pẹlu ofin. Ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria ti sọ pe oun ko mọ ohunkohun nipa idajọ ile ẹjọ to ni ki wọn da ọlọpaa ti wọn da durio lẹnu iṣẹ lọpọ ọdun sẹyin pada si ẹnu iṣẹ.


O ni bi wọn ṣe fi ipa fi ẹyin oun ti lọdun naa labẹ ofin ologun decree 17 ti ọdun 1984 ko ba ofin mu. Onidajọ Okorowo to gbọ ẹjọ naa  lọdun 2011 paṣẹ fun ọga agba ọlọpaa Naijiria o da a pada si ẹnu iṣẹ rẹ ni ibamu pẹlu ofin. Ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria ti sọ pe oun ko mọ ohunkohun nipa idajọ ile ẹjọ to ni ki wọn da ọlọpaa ti wọn da durio lẹnu iṣẹ lọpọ ọdun sẹyin pada si ẹnu iṣẹ. Atẹjade kan ti alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria, CSP Olumuyiwa Adejọbi fi sita sọ pe ọdun 199 ni wọn ti da ọlọpaa naa duro, to jẹ ọdun diẹ lẹyin ti ọga ọlọpaa funrarẹ gan darapọ mọ iṣẹ ọlọpaa. O ni “ọdun 2011 ni idajọ akọkọ lori rẹ waye ti kii si iṣe labẹ akoso adari ọlọpaa to wa nipo bayii nitori naa iyalẹnu nla lo jẹ.” O ni ọga ọlọpaa Naijiria ti wa ke si ọga ọlọpaa to n mojuto ọrọ ofin lati ṣe iwadii si ọrọ naa lati mọ itgbesẹ to kan


Atẹjade kan ti alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria, CSP Olumuyiwa Adejọbi fi sita sọ pe ọdun 199 ni wọn ti da ọlọpaa naa duro, to jẹ ọdun diẹ lẹyin ti ọga ọlọpaa funrarẹ gan darapọ mọ iṣẹ ọlọpaa. O ni “ọdun 2011 ni idajọ akọkọ lori rẹ waye ti kii si iṣe labẹ akoso adari ọlọpaa to wa nipo bayii nitori naa iyalẹnu nla lo jẹ.” O ni ọga ọlọpaa Naijiria ti wa ke si ọga ọlọpaa to n mojuto ọrọ ofin lati ṣe iwadii si ọrọ naa lati mọ itgbesẹ to kan


Ṣé lóòtọ́ ni iléẹjọ́ jú Hushpuppi sẹ́wọ̀n ọdún mọ́kànlá?

Ni ọjọ Ẹti ọjọ Kẹrin Oṣu Kọkanla, iroyin bẹrẹ si ni tan kaakiri awọn ojuko iroyin Naijiria ati lori ayelujara pe gbajumọ ọmọ Naijiria to tun jẹ eekan afurasi ọdaran tayọ orilẹede Naijiria, Ramoni Igbalode ti ọpọlọpọ mọ si Hushpuppi, ti gba idajọ ẹwọn ọdun mọkanla. Amọ ofege gba a ni iroyin yii, ko lẹsẹ nlẹ. Agbẹnusọ fun ọfiisi adajọ agba ilẹ United States to wa ni aarin gbungbun California, Mrozek Thom, sọ fun BBC pe idajọ ọdaran naa ko tii waye. Lara itọpinpin ti BBC ṣe boya lootọ ni abi irọ gẹgẹ bi awọn iroyin abẹle ṣe n sọ ọ, Mrozek salaye lẹkunrrẹ nipa rẹ. “Kii ṣe ootọ, igbẹjọ idajọ rẹ ko tii waye amọ wọn ti gbe eto kalẹ pe yoo waye ni ọjọ Aje to n bọ yii iyẹ ọjọ Keje Oṣu Kọkanla, ọdun 2022. Iwadii ranpẹ lori ayelujara fihan pe oniroyin ọmọ Naijiria Kemi Olunloyo lo kọkọ sọrọ nipa rẹ loju opo Twitter rẹ ati Facebook ni ọjọ Kinni Oṣu Kọkanla.


Lara itọpinpin ti BBC ṣe boya lootọ ni abi irọ gẹgẹ bi awọn iroyin abẹle ṣe n sọ ọ, Mrozek salaye lẹkunrrẹ nipa rẹ. “Kii ṣe ootọ, igbẹjọ idajọ rẹ ko tii waye amọ wọn ti gbe eto kalẹ pe yoo waye ni ọjọ Aje to n bọ yii iyẹ ọjọ Keje Oṣu Kọkanla, ọdun 2022. Iwadii ranpẹ lori ayelujara fihan pe oniroyin ọmọ Naijiria Kemi Olunloyo lo kọkọ sọrọ nipa rẹ loju opo Twitter rẹ ati Facebook ni ọjọ Kinni Oṣu Kọkanla. Ọjọ mẹta lẹyin eyi ni awọn oniroyin bẹrẹ si ni gbe iroyin ka pe wọn dajọ ẹwọn fun un. Ileeṣẹ BBC kan si ile ẹjọ US ni kiakia lori atẹjade Olunloye ile ẹjọ si ni irọ gbaa ni. Awọn oṣiṣẹ alaabo United Arab Emirates fi panpẹ ofin mu Hushpuppi to n gbe ni ilu Dubai ninu Oṣu Kẹfa ọdun 2020.


Ọjọ mẹta lẹyin eyi ni awọn oniroyin bẹrẹ si ni gbe iroyin ka pe wọn dajọ ẹwọn fun un. Ileeṣẹ BBC kan si ile ẹjọ US ni kiakia lori atẹjade Olunloye ile ẹjọ si ni irọ gbaa ni. Awọn oṣiṣẹ alaabo United Arab Emirates fi panpẹ ofin mu Hushpuppi to n gbe ni ilu Dubai ninu Oṣu Kẹfa ọdun 2020. Ẹsun ti wọn fi kan ni pe o n gbiyanju ati ji ọgọọrọ miliọnu Dollar nipasẹ yiyi oju opo atẹjiṣẹ email oniṣowo ti wọn n pe ni business email compromise (BEC), nipasẹ wiwọke. Igbesẹ yii si wa lara ohun ti ofin mọ si yahoo-yahoo atawọn ọna mago mago miran lati lu eeyan ni jibiti. Ninu Oṣu Keje ni ilẹ UAE wa gbe afurasi ọdaran naa lọ si Amẹrika labẹ akoso ọlọpaa ilẹ Amẹrika, FBI nibi ti wọn gba gbe e lọ sile ẹjọ fun igba akọkọ.


Ẹsun ti wọn fi kan ni pe o n gbiyanju ati ji ọgọọrọ miliọnu Dollar nipasẹ yiyi oju opo atẹjiṣẹ email oniṣowo ti wọn n pe ni business email compromise (BEC), nipasẹ wiwọke. Igbesẹ yii si wa lara ohun ti ofin mọ si yahoo-yahoo atawọn ọna mago mago miran lati lu eeyan ni jibiti. Ninu Oṣu Keje ni ilẹ UAE wa gbe afurasi ọdaran naa lọ si Amẹrika labẹ akoso ọlọpaa ilẹ Amẹrika, FBI nibi ti wọn gba gbe e lọ sile ẹjọ fun igba akọkọ. Hushpuppi ni oun ko jẹbi ẹsun meji ninu gbogbo eyi ti wọn ni o ṣe nile ẹjọ Amẹrika eyi to jẹ igbimọpọ lati ko owo jẹ gẹgẹ bo ṣe wa ninu iwe akọsilẹ ti BBC foju ri ti agbẹjọro Louis Shapiro si ni ootọ ni. Gbajugbaja ilumọọka ọdaran ti iṣe rẹ tayọ orilẹede kan ni Hushpuppi jẹ to si tun gbajumọ lori ayelujara paapaa julọ lori Instagram nibi to ti maa n ṣafihan igbe aye yala yolo rẹ. Ọdaran yii jẹ ki awọn eeyan gbagbọ pe iṣẹ ọwọ oun ati iṣẹ aṣekarakara lo gbe oun de ipo ọrọ̀ ti oun wa ati pe o maa n sọ fun awọn to n tẹle e lori ayelujara pe ki wọn fi kun itiraka wọn eyi ti ọpọlọpọ ọdọ ni Naijiria n pe ni “hustle”.


Hushpuppi ni oun ko jẹbi ẹsun meji ninu gbogbo eyi ti wọn ni o ṣe nile ẹjọ Amẹrika eyi to jẹ igbimọpọ lati ko owo jẹ gẹgẹ bo ṣe wa ninu iwe akọsilẹ ti BBC foju ri ti agbẹjọro Louis Shapiro si ni ootọ ni. Gbajugbaja ilumọọka ọdaran ti iṣe rẹ tayọ orilẹede kan ni Hushpuppi jẹ to si tun gbajumọ lori ayelujara paapaa julọ lori Instagram nibi to ti maa n ṣafihan igbe aye yala yolo rẹ. Ọdaran yii jẹ ki awọn eeyan gbagbọ pe iṣẹ ọwọ oun ati iṣẹ aṣekarakara lo gbe oun de ipo ọrọ̀ ti oun wa ati pe o maa n sọ fun awọn to n tẹle e lori ayelujara pe ki wọn fi kun itiraka wọn eyi ti ọpọlọpọ ọdọ ni Naijiria n pe ni “hustle”. Nibayii, ọpọlọpọ eeyan lo n jẹ ọrọ rẹ lẹnu tori wọn fẹ mọ iye ọdun ti ile ẹjọ ha fun un. Ẹwẹ, awọn olupẹjọ ni Amẹrika gba ile ẹjọ nimọran pe ki wọn ran Hushpuppi lọ ẹwọn ọdun mọkanla pẹlu ayẹwo ọlọdun mẹta fun asiko itusilẹ rẹ. Àwọn alaṣẹ Instagram ti sọ idi ti wọn fi pa oju opo gbajumọ, ọmọ Naijiria to tun jẹ Ogbontarigi onijibiti, Ramon Igbalode, ti ọpọ eeyan mọ si Hushpuppi, rẹ.


Nibayii, ọpọlọpọ eeyan lo n jẹ ọrọ rẹ lẹnu tori wọn fẹ mọ iye ọdun ti ile ẹjọ ha fun un. Ẹwẹ, awọn olupẹjọ ni Amẹrika gba ile ẹjọ nimọran pe ki wọn ran Hushpuppi lọ ẹwọn ọdun mọkanla pẹlu ayẹwo ọlọdun mẹta fun asiko itusilẹ rẹ. Àwọn alaṣẹ Instagram ti sọ idi ti wọn fi pa oju opo gbajumọ, ọmọ Naijiria to tun jẹ Ogbontarigi onijibiti, Ramon Igbalode, ti ọpọ eeyan mọ si Hushpuppi, rẹ. Instagram sọ pe Hushpuppi tapa àwọn ilana ayelujara Ibaraẹni dọrẹ ọhun, eyi to tako jibiti. Wọn ni àwọn ko fẹ ki ẹnikẹni lo ayélujára awọn, lati ja ẹnikẹ́ni lólè tabi lu wọn ni jibiti. Agbẹnusọ kan fun ileeṣẹ Meta, to ni Instagram sọ ninu atẹjade pe awọn pa oju opo Hushpuppi rẹ nitori pe o ru awọn ofin náà.


Instagram sọ pe Hushpuppi tapa àwọn ilana ayelujara Ibaraẹni dọrẹ ọhun, eyi to tako jibiti. Wọn ni àwọn ko fẹ ki ẹnikẹni lo ayélujára awọn, lati ja ẹnikẹ́ni lólè tabi lu wọn ni jibiti. Agbẹnusọ kan fun ileeṣẹ Meta, to ni Instagram sọ ninu atẹjade pe awọn pa oju opo Hushpuppi rẹ nitori pe o ru awọn ofin náà. Ṣáájú ki ọwọ ọlọpaa to tẹ ẹ n'ilu Dubai lọdun 2020, Hushpuppi ma n fi àwọn aworan to fihan pe o n jẹ aye ọlọba soju opo naa. Sugbọn igbe aye ajẹrọrun naa dopin nigba ti wọn mu n'ilu Dubai to n gbe, ni oṣu Kẹfa, ọdun 2020. Ileeṣẹ ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ilẹ̀ America, FBI, sọ pe Ramon Abass wa lara awọn onijibi to tobi julọ ni agbaye.


Ṣáájú ki ọwọ ọlọpaa to tẹ ẹ n'ilu Dubai lọdun 2020, Hushpuppi ma n fi àwọn aworan to fihan pe o n jẹ aye ọlọba soju opo naa. Sugbọn igbe aye ajẹrọrun naa dopin nigba ti wọn mu n'ilu Dubai to n gbe, ni oṣu Kẹfa, ọdun 2020. Ileeṣẹ ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ilẹ̀ America, FBI, sọ pe Ramon Abass wa lara awọn onijibi to tobi julọ ni agbaye. Hushpuppi sọ nile ẹjọ́ kan ni America pe oun jẹbi kiko owo pamọ lọ silẹ okeere lọ́nà aitọ. Akọsilẹ ile ẹjọ fihan pe iṣẹ to fẹ ṣe ki ọwọ to o tẹ ni pe, o fẹ lati jí owo tó le ni miliọnu kan Dọla, lọwọ ẹnikan to fẹ kọ ile ẹ̀kọ́ ni orile-ede Qatar. Ati pe gbogbo owo to ti ji to miliọnu mẹrinlelogun Dọla, to si le lọ si bi ẹ̀wọ̀n ogun ọdún.


Hushpuppi sọ nile ẹjọ́ kan ni America pe oun jẹbi kiko owo pamọ lọ silẹ okeere lọ́nà aitọ. Akọsilẹ ile ẹjọ fihan pe iṣẹ to fẹ ṣe ki ọwọ to o tẹ ni pe, o fẹ lati jí owo tó le ni miliọnu kan Dọla, lọwọ ẹnikan to fẹ kọ ile ẹ̀kọ́ ni orile-ede Qatar. Ati pe gbogbo owo to ti ji to miliọnu mẹrinlelogun Dọla, to si le lọ si bi ẹ̀wọ̀n ogun ọdún. Kaakiri agbaye ni Hushpuppi ni àwọn alajọ sisẹ pọ si. Ọjọ keje, oṣu Kọkanla, ọdun 2022, ni idajọ yoo waye lori Hushpuppi, nílé ẹjọ́ kan n'ilu Los Angeles lorile-ede America.


Kaakiri agbaye ni Hushpuppi ni àwọn alajọ sisẹ pọ si. Ọjọ keje, oṣu Kọkanla, ọdun 2022, ni idajọ yoo waye lori Hushpuppi, nílé ẹjọ́ kan n'ilu Los Angeles lorile-ede America.


Adedoyin ló ní kí ń sọ fún ọlọ́pàá pé Timothy Adegoke kò sun sílé ìtura Hilton - Ẹlẹ́rìí

Igbẹjọ tun tẹsiwaju lọjọ Ẹti nile ẹjọ giga ipinlẹ Osun, to wa nilu Osogbo lati tanna wadi iku to pa Timothy Adegoke. Lasiko igbẹjọ naa si ni ikọ olujẹjọ ti ko awọn afurasi jade lati wa sọ tẹnu wọn lori ohun ti wọn mọ nipa isẹlẹ ọhun. Nibi igbẹjọ naa si ni afurasi kan to jẹ oṣiṣẹ ile itura naa, arabinrin Adedeji Adesola ti tu kẹkẹ ọrọ silẹ nipa ohun to mọ lori iku Timothy Adegoke. Adesola ni oludasilẹ ile itura naa, Ọmọọba Rahmon Adedoyin lo sọ fun oun nipa idahun ti oun yoo fun awọn ọlọpaa to wa se iwadii Timothy to di awati. Obinrin naa, tii se osisẹ nile itura Hilton Hotels nilu Ile Ife, to jẹ ti Adedoyin fikun pe oludasilẹ ile itura naa lo sọ fun oun pe ki oun sọ fawọn ọlọpaa pe Timothy Adegoke ko wa si ile itura naa lọjọ to de si ibẹ. Nigba to n dahun si ibeere lọwọ awọn agbẹjọro, Adesola sọ fun adajọ pe Rahmon Adedoyin ati ọmọ rẹ Roheem, lo kọ oun ni ọrọ ti oun yoo sọ naa.


Adesola ni oludasilẹ ile itura naa, Ọmọọba Rahmon Adedoyin lo sọ fun oun nipa idahun ti oun yoo fun awọn ọlọpaa to wa se iwadii Timothy to di awati. Obinrin naa, tii se osisẹ nile itura Hilton Hotels nilu Ile Ife, to jẹ ti Adedoyin fikun pe oludasilẹ ile itura naa lo sọ fun oun pe ki oun sọ fawọn ọlọpaa pe Timothy Adegoke ko wa si ile itura naa lọjọ to de si ibẹ. Nigba to n dahun si ibeere lọwọ awọn agbẹjọro, Adesola sọ fun adajọ pe Rahmon Adedoyin ati ọmọ rẹ Roheem, lo kọ oun ni ọrọ ti oun yoo sọ naa. O ni awọn mejeeji lo pe oun wa si ilegbe wọn, ti wọn si sọ pe ki oun sọ fun awọn ọlọpaa pe Timothy Adegoke ko de si ile itura naa rara ati rara. Osisẹ-binrin naa ni Roheem Adedoyin tun fun oun ni iwe miran dipo eyi to wa nilẹ tẹlẹ, ti orukọ Timothy Adegoke wa. O ni iwe akọsilẹ tuntun to fun oun naa lo ni ki oun fi orukọ ẹlomiran rọpo orukọ Timothy, ki oun si fun awọn ọlọpaa ti wọn ba ti beere iwe akọsilẹ orukọ awọn alejo to sun sile itura naa.


O ni awọn mejeeji lo pe oun wa si ilegbe wọn, ti wọn si sọ pe ki oun sọ fun awọn ọlọpaa pe Timothy Adegoke ko de si ile itura naa rara ati rara. Osisẹ-binrin naa ni Roheem Adedoyin tun fun oun ni iwe miran dipo eyi to wa nilẹ tẹlẹ, ti orukọ Timothy Adegoke wa. O ni iwe akọsilẹ tuntun to fun oun naa lo ni ki oun fi orukọ ẹlomiran rọpo orukọ Timothy, ki oun si fun awọn ọlọpaa ti wọn ba ti beere iwe akọsilẹ orukọ awọn alejo to sun sile itura naa. Wayi o, ile ẹjọ giga naa ti sun igbẹjọ iwadi iku to pa Timothy Adegoke siwaju di ọdun to n bọ. Adajọ Adepele Ojo to n gbọ ẹjọ ọhun lo kede bẹẹ lẹyin ti awọn agbẹjọro Olupejọ ati Olujẹjọ bere ibeere lọwọ awọn ẹlẹrii to yọju si ileẹjọ lọjọ Ẹti Adajọ Ojo ni igbẹjọ naa yoo tẹsiwaju lọjọ keji oṣu keji, ọdun 2023. Àwọn agbẹjọ́rò tahùn síra wọn níbi ìgbẹ́jọ́ ikú Timothy Adegoke: Saaju la ti mu iroyin wa fun yin nipa igbẹjọ iku Timothy Adegoke to waye ni Ọjọbọ.