Ipo kan ṣoṣo pere ni ipo aarẹ, bẹẹ ọpọ nnkan mi-in wa ti a le ṣe lati ṣatilẹyin fun ẹnikẹni to ba wa nipo naa ki ọwọ aago orileede yii ma baa lọ sẹyin mọ, ko le maa lọọ siwaju lai sọsẹ, pẹlu awọn eeyan inu rẹ. Mi o fọrọ sabẹ ahọn sọ fun Aarẹ Buhari, mo ti la erongba mi mọlẹ fun un, aarin emi ati ẹ lo wa, ko ju bẹẹ lọ”, bẹẹ ni Pasitọ Bakare wi.


Ẹ ro ti ipo ẹlẹgẹ ti aabo orileede yii wa, ẹ ma ṣewọde ayajọ EndSARS o – Ijọba

Faith Adebọla Bijọba apapọ ṣe n laago ikilọ lasiko yii lori iwọde ayajọ EndSARS tawọn ọdọ kan n gbero lati ṣe logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun yii, bẹẹ ni wọn tun n rawọ ẹbẹ sawọn ọdọ naa pe ki wọn ro ti ipo ẹlẹgẹ ti eto aabo wa lorileede wa lasiko yii, ki wọn jawọ ninu ṣiṣẹ iwọde ajọdun ọhun. Igbimọ apapọ lori eto ọrọ-aje, National Economic Council (NEC) eyi ti Igbakeji Aarẹ ilẹ wa, Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo, ṣe alaga rẹ lo parọwa yii lasiko ipade igbimọ naa lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, l’Abuja. Igbimọ to n gba ijọba apapọ nimọran ọhun sọ pe: “Bo tilẹ jẹ pe a mọ ipa ti iwọde alaafia ti ko ninu eto ijọba dẹmokiresi lati fi ohun ti araalu fẹẹ jiroro le lori han, sibẹ, Igbimọ NEC n parọwa gidi sawọn ti wọn n gbero lati ṣewọde kaakiri ilu lati sami si ajọdun ayajọ EndSARS, pe ki wọn jawọ lori ẹ, ki wọn si wa ọna mi-in lati fikunlukun pẹlu ijọba. Idi ni pe ipo ti eto aabo wa lorileede wa lọwọ yii gbẹgẹ gidi, o si ṣee ṣe ki iru iwọde bẹẹ di eyi tawọn janduku yoo ja gba mọ wọn lọwọ, awọn ti wọn si ti n wa nnkan ti wọn maa fi kẹwọ huwa ibi tẹlẹ le tun bẹrẹ si i dana ijangbọn lawọn ibi ti iwọde naa ba ti waye. ‘‘Igbimọ yii rọ yin ni, a gba yin lamọran ni, ẹ pa ero da lori iwọde ayajọ yii o. Igbimọ naa tun ṣalaye pe awọn igbimọ oluṣewadii ati apẹtusaawọ tawọn ijọba ipinlẹ kọọkan gbe kalẹ lori awọn ẹsun ifiyajẹni ati titẹ ẹtọ ẹni mọlẹ ti wọn fi kan awọn agbofinro ti ba iṣẹ wọn de ọna to jin, awọn kan lara igbimọ naa si ti jabọ fun ijọba apapọ, koda ijọba ti ya apo owo kan sọtọ lati fi pẹtu sọkan awọn ti wọn koju ifiyajẹni bẹẹ. Wọn ni kawọn ọdọ fun ijọba laaye lati tubọ pari igbesẹ alaafia wọnyi, ki wọn ma ṣe tun dagba le ṣiṣe iwọde to tun le polukurumuṣu omi alaafia ati aabo kaakiri Naijiria.


Idi ni pe ipo ti eto aabo wa lorileede wa lọwọ yii gbẹgẹ gidi, o si ṣee ṣe ki iru iwọde bẹẹ di eyi tawọn janduku yoo ja gba mọ wọn lọwọ, awọn ti wọn si ti n wa nnkan ti wọn maa fi kẹwọ huwa ibi tẹlẹ le tun bẹrẹ si i dana ijangbọn lawọn ibi ti iwọde naa ba ti waye. ‘‘Igbimọ yii rọ yin ni, a gba yin lamọran ni, ẹ pa ero da lori iwọde ayajọ yii o. Igbimọ naa tun ṣalaye pe awọn igbimọ oluṣewadii ati apẹtusaawọ tawọn ijọba ipinlẹ kọọkan gbe kalẹ lori awọn ẹsun ifiyajẹni ati titẹ ẹtọ ẹni mọlẹ ti wọn fi kan awọn agbofinro ti ba iṣẹ wọn de ọna to jin, awọn kan lara igbimọ naa si ti jabọ fun ijọba apapọ, koda ijọba ti ya apo owo kan sọtọ lati fi pẹtu sọkan awọn ti wọn koju ifiyajẹni bẹẹ. Wọn ni kawọn ọdọ fun ijọba laaye lati tubọ pari igbesẹ alaafia wọnyi, ki wọn ma ṣe tun dagba le ṣiṣe iwọde to tun le polukurumuṣu omi alaafia ati aabo kaakiri Naijiria. Wọn ni kawọn to n fẹẹ ṣewọde naa tun wo awọn ọna mi-in ti wọn le gba fi ẹdun ọkan wọn han si ijọba lagbegbe wọn ati ijọba apapọ pẹlu.


Wọn ni kawọn to n fẹẹ ṣewọde naa tun wo awọn ọna mi-in ti wọn le gba fi ẹdun ọkan wọn han si ijọba lagbegbe wọn ati ijọba apapọ pẹlu.


Adajọ sọ fun Oluwoo: O ko lagbara lati yọ Ọtun Ajanasi nipo

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Adajọ ile-ẹjọ giga ipinlẹ Ọṣun to wa niluu Ikirun, Onidaajọ A. L. Adegoke, ti dajọ pe Oluwoo ti ilu Iwo, Ọba Adewale Akanbi, ko lagbara lati yọ Ajanasi ilu naa, Shayk Khalifa Asiru Adio Imran, kuro nipo rẹ. A oo ranti pe ọjọ kẹrin, oṣu kẹfa, ọdun 2019, ni Oluwoo kede pe oun ti yọ Shayk Adio ni ipo Ajanasi ilu Iwo, ati pe ko gbọdọ kirun ni mọṣalaaṣi apapọ ati Yidi mọ, o ni ṣe lawọn ọlọpaa yoo gbe e lọjọkọjọ to ba wa sibẹ. Ọrọ yii da awuyewuye pupọ silẹ nitori kia ni Oluwoo kede orukọ ẹni ti yoo gba ipo naa lọwọ Adio, idi si niyẹn to fi mori le ile-ẹjọ, to si fi ẹsun titẹ ẹtọ ọmọniyan lojumọlẹ kan Oluwoo atawọn yooku. Eeyan mẹfa ni Shayk Adio pe lẹjọ, awọn naa si ni Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, Ọba Adewale Akanbi, Shayk Hasim Ẹjalonibu, Oloye Abiọla Ogundokun, Alhaji Jimoh Alake ati Barisita Tawfeeq Ishola Tewogbade. Agbẹjọro Isiaka Salimon lo ṣoju fun olupẹjọ, Agbẹjọro S. A. Tadeṣe ṣoju fun olujẹjọ kẹfa, iyẹn Tẹwọgbade, nigba ti ko si agbẹjọro kankan to ṣoju fun awọn olujẹjọ yooku ni kootu lọjọ idajọ. Nigba to n ka idajọ rẹ, Onidaajọ Adegoke sọ pe ẹbẹ mẹta ni olupẹjọ gbe wa siwaju ile-ẹjọ, ikinni si ni lati kede pe awọn olujẹjọ mẹfẹẹfa ko lagbara labẹ ofin lati sọ pe olupẹjọ ko le jọsin tabi ṣe ẹsin Musulumi rẹ nibikibi to ba wu u tabi lati da a duro.


Eeyan mẹfa ni Shayk Adio pe lẹjọ, awọn naa si ni Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, Ọba Adewale Akanbi, Shayk Hasim Ẹjalonibu, Oloye Abiọla Ogundokun, Alhaji Jimoh Alake ati Barisita Tawfeeq Ishola Tewogbade. Agbẹjọro Isiaka Salimon lo ṣoju fun olupẹjọ, Agbẹjọro S. A. Tadeṣe ṣoju fun olujẹjọ kẹfa, iyẹn Tẹwọgbade, nigba ti ko si agbẹjọro kankan to ṣoju fun awọn olujẹjọ yooku ni kootu lọjọ idajọ. Nigba to n ka idajọ rẹ, Onidaajọ Adegoke sọ pe ẹbẹ mẹta ni olupẹjọ gbe wa siwaju ile-ẹjọ, ikinni si ni lati kede pe awọn olujẹjọ mẹfẹẹfa ko lagbara labẹ ofin lati sọ pe olupẹjọ ko le jọsin tabi ṣe ẹsin Musulumi rẹ nibikibi to ba wu u tabi lati da a duro. Ekeji ni pe ki ile-ẹjọ kede pe bi Oluwoo ṣe yọ Adio, to si sọ pe ko gbọdọ kirun ni mọṣalaasi apapọ ati Yidi mọ ko tọna rara, o si jẹ titẹ ẹtọ ọmọniyan loju mọlẹ gẹgẹ bo ṣe wa ninu abala ikẹrinlelọgbọn, ikarundinlogoji ati ikejidinlogun ofin orileede yii ti ọdun 1999. Ibeere kẹta ni pe ki ile-ẹjọ paṣẹ pe Oluwoo atawọn olujẹjọ marun un to ku ko gbọdọ di olupẹjọ lọwọ, da a duro tabi de e lọna lati ṣe ojuṣe rẹ ni mọṣalaaṣi apapọ ilu Iwo, nipinlẹ Ọṣun tabi nibikibi lorileede yii. Onidajọ Adegoke sọ siwaju pe olujẹjọ kin in ni, ikẹrin ati ikarun-un ko farahan ni kootu titi ti ẹjọ fi pari, eleyii to tumọ si pe wọn ko ta ko gbogbo ohun ti olupẹjọ n beere.


Ekeji ni pe ki ile-ẹjọ kede pe bi Oluwoo ṣe yọ Adio, to si sọ pe ko gbọdọ kirun ni mọṣalaasi apapọ ati Yidi mọ ko tọna rara, o si jẹ titẹ ẹtọ ọmọniyan loju mọlẹ gẹgẹ bo ṣe wa ninu abala ikẹrinlelọgbọn, ikarundinlogoji ati ikejidinlogun ofin orileede yii ti ọdun 1999. Ibeere kẹta ni pe ki ile-ẹjọ paṣẹ pe Oluwoo atawọn olujẹjọ marun un to ku ko gbọdọ di olupẹjọ lọwọ, da a duro tabi de e lọna lati ṣe ojuṣe rẹ ni mọṣalaaṣi apapọ ilu Iwo, nipinlẹ Ọṣun tabi nibikibi lorileede yii. Onidajọ Adegoke sọ siwaju pe olujẹjọ kin in ni, ikẹrin ati ikarun-un ko farahan ni kootu titi ti ẹjọ fi pari, eleyii to tumọ si pe wọn ko ta ko gbogbo ohun ti olupẹjọ n beere. Nitori idi eyi, adajọ sọ pe niwọn igba ti gbogbo awọn olujẹjọ ti mọ pe ofin ilẹ wa faaye gba gbogbo eeyan lati ṣe ẹsin rẹ nibikibi, ẹnikẹni ko gbọdọ di olupẹjọ lọwọ tabi de e lọna lati jọsin ni mọṣalaaṣi apapọ tabi Yidi, eyi ti i ṣe ibeere ikinni ati ikeji. Niwọn igba ti ile-ẹjọ ti gba ibeere meji akọkọ wọle, Onidaajọ Adegoke sọ pe oun tun fọwọ si ibeere kẹta fun olujẹjọ nitori ẹtọ rẹ ni labẹ ofin.


Nitori idi eyi, adajọ sọ pe niwọn igba ti gbogbo awọn olujẹjọ ti mọ pe ofin ilẹ wa faaye gba gbogbo eeyan lati ṣe ẹsin rẹ nibikibi, ẹnikẹni ko gbọdọ di olupẹjọ lọwọ tabi de e lọna lati jọsin ni mọṣalaaṣi apapọ tabi Yidi, eyi ti i ṣe ibeere ikinni ati ikeji. Niwọn igba ti ile-ẹjọ ti gba ibeere meji akọkọ wọle, Onidaajọ Adegoke sọ pe oun tun fọwọ si ibeere kẹta fun olujẹjọ nitori ẹtọ rẹ ni labẹ ofin.


Ẹgbẹ PDP yan alaga tuntun, Saraki lawọn yoo gba agbara pada lọdun 2023 ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ẹgbẹ oṣelu PDP, ẹka tipinlẹ Kwara, ti yan Alaaji Babatunde Mohammed, gẹgẹ bii alaga tuntun ti yoo maa tukọ ẹgbẹ naa nipinlẹ Kwara, ni Saraki ba ni dandan agbara gbọdọ pada sọwọ PDP, lọdun 2023. Ọjọ Abamẹta, Satide, opin ọsẹ yii, ni awọn ẹgbẹ oṣelu to gbajumọ ju lorileede Naijiria APC ati PDP seto yiya awọn alaga ipinlẹ jake-jado ilẹ yii, eyi lo mu ki ẹgbẹ naa nipinlẹ Kwara yan Alaaji Babatunde Mohammed, gẹgẹ bii alaga ti wọn si yan Umar Mohammed gẹgẹ bii agbakeji alaga. Nigba ti olori awọn aṣofin agba tẹlẹ nilẹ wa, Sẹnetọ Bukọla Saraki, n sọrọ nibi ipade naa, o ni aaya ti bẹ silẹ, o ti bẹ sare, gbogbo ohun to ba gba ni awọn yoo fun un ẹgbẹ oṣelu PDP gbọdọ gbakoso iṣejọba pada lọdun 2023. O tẹsiwaju pe apẹẹrẹ ti han bayii pe ẹgbẹ naa yoo jawe olubori ni Kwara tori pe wọn fimọ sọkan, wọn o pin ara wọn yẹlẹyẹlẹ bi awọn ẹgbẹ kan ti wọn dara wọn si meji, o ni fun idi eyi, ẹgbẹ oṣelu PDP ni yoo jawe olubori nibi eto idibo to n bọ ni Kwara lọdun 2023. Saraki waa sọ fun awọn oloye tuntun ti wọn ṣẹṣẹ yan ki wọn lọọ san sokoto wọn ko le, ki wọn si bẹrẹ ipolongo lati ile sile, ilu si ilu, ki wọn ma duro de pe o digba ti ajọ eleto idibo ba gbe atẹ jade ki wọn too bẹrẹ iṣẹ wọn. Alaga wọn tuntun, Alaaji Babatunde, sọ pe ni orukọ oun ati oloye ẹgbẹ to ku, awọn dupẹ lọwọ ẹgbẹ ti wọn fi ọkan tan awọn, ti wọn si yan wọn sipo, o ni awọn ko si ni ja ẹgbẹ kulẹ, o tẹsiwaju pe gẹgẹ bii ọrọ ti Bukọla Saraki sọ, awọn yoo bẹrẹ iṣẹ ti oun yoo sa ipa oun ti ẹgbẹ naa yoo fi gbakoso ijọba ipinlẹ Kwara pada.


Taiwo bimọ fun Kẹhinde ẹ lẹẹmẹji, o loun maa n gbadun ‘kinni’ ekeji oun

Faith Adebọla Ọrọ buruku toun tẹrin lọrọ naa jọ, palapala ilu apala ni, ṣugbọn eegun to ba ti jade ti kuro ni ‘aiwo o,’ iyẹn ni ija nla to waye laarin awọn ibeji ẹni ọdun mọkandinlọgbọn yii, Ọgbẹni Amos Kunde toun jẹ Taye, ati Kẹhinde ẹ, Juliana Kunde. Ọmọ meji lanti lanti ni Kẹhinde yii ti bi fun Taiwo ẹ to fun un loyun, ija nla to ṣẹlẹ laarin wọn lo mu ki akara iṣẹkuṣe yii tu s’epo. Ọmọ bibi ijọba ibilẹ Guma, nipinlẹ Nassarawa, ni wọn, ṣugbọn agbegbe ijọba ibilẹ Awe, lawọn atawọn obi wọn n gbe lati kekere, iṣẹ oko ni wọn si n ṣe. Ọdun 2013 niṣẹlẹ aburu kan ṣẹlẹ, nigba tawọn Fulani darandaran ṣakọlu sawọn eeyan agbegbe naa ninu oko wọn, wọn pa ọpọ eeyan, awọn obi Taye-Kẹyin yii si wa lara awọn to doloogbe, koda ori lo ko awọn ibeji naa yọ tori awọn ẹgbọn wọn naa wa lara awọn to ku pẹlu, ni wọn ba dọmọ orukan latigba naa. Iṣẹlẹ yii lo mu awọn mejeeji sa lọ si abule kan ti wọn n pe ni Doku, nijọba ibilẹ Doma, nibi ti ipinlẹ Nasarawa ati Benue ti paala, iṣẹ agbẹ ni wọn fi n gbọ bukaata ara wọn nibẹ. Juliana jẹwọ fakọroyin The Nation pe loootọ ni oun ti ni ọrẹkunrin kan nigba toun ṣi wa nileewe pamari, ọrẹkunrin naa lo gba ibale oun, ṣugbọn iṣẹlẹ ojiji to mu awọn obi ati mọlẹbi awọn lọ lo ṣokunfa ajọṣepọ to di wahala sawọn lọrun yii.


Ọdun 2013 niṣẹlẹ aburu kan ṣẹlẹ, nigba tawọn Fulani darandaran ṣakọlu sawọn eeyan agbegbe naa ninu oko wọn, wọn pa ọpọ eeyan, awọn obi Taye-Kẹyin yii si wa lara awọn to doloogbe, koda ori lo ko awọn ibeji naa yọ tori awọn ẹgbọn wọn naa wa lara awọn to ku pẹlu, ni wọn ba dọmọ orukan latigba naa. Iṣẹlẹ yii lo mu awọn mejeeji sa lọ si abule kan ti wọn n pe ni Doku, nijọba ibilẹ Doma, nibi ti ipinlẹ Nasarawa ati Benue ti paala, iṣẹ agbẹ ni wọn fi n gbọ bukaata ara wọn nibẹ. Juliana jẹwọ fakọroyin The Nation pe loootọ ni oun ti ni ọrẹkunrin kan nigba toun ṣi wa nileewe pamari, ọrẹkunrin naa lo gba ibale oun, ṣugbọn iṣẹlẹ ojiji to mu awọn obi ati mọlẹbi awọn lọ lo ṣokunfa ajọṣepọ to di wahala sawọn lọrun yii. O ni oun ati ekeji oun jọ n ṣiṣẹ oko ni, ile kan naa lawọn n sun, ṣugbọn yara ọtọọtọ ni, awọn o si lẹlomi-in tawọn foju jọ ju awọn meji yii naa lọ. “Lọjọ kan, bi a ṣe n hu iṣu lọwọ, niṣe ni ṣokoto ẹ (Taiwo) ṣadeede fa ya labẹ bo ṣe ni koun jokoo, mo si ri ‘kinni’ ẹ, ni mo ba bu sẹrin-in, o mọ pe tori nnkan ti mo ri ni mo ṣe rẹrin-in, o bi mi pe ki lo n pa mi lẹrin-in, mo ni ‘kinni ẹ yii le ṣe obinrin to ba gba mu leṣe o,’ lawa mejeeji si jọ rẹrin-in. Lalẹ ọjọ yẹn nigba ta a dele, mo n dana lọwọ nile idana wa, oun naa si wa sibẹ, o waa wo o boya awọn adiẹ to n sin ti wọ̀, bo ṣe n tan tọọṣi ọwọ ẹ kiri, o tanna si mi labẹ lojiji, emi o si wọ pata, loun naa ba bu sẹrin-in, ṣugbọn mo sare para mọ.


O ni oun ati ekeji oun jọ n ṣiṣẹ oko ni, ile kan naa lawọn n sun, ṣugbọn yara ọtọọtọ ni, awọn o si lẹlomi-in tawọn foju jọ ju awọn meji yii naa lọ. “Lọjọ kan, bi a ṣe n hu iṣu lọwọ, niṣe ni ṣokoto ẹ (Taiwo) ṣadeede fa ya labẹ bo ṣe ni koun jokoo, mo si ri ‘kinni’ ẹ, ni mo ba bu sẹrin-in, o mọ pe tori nnkan ti mo ri ni mo ṣe rẹrin-in, o bi mi pe ki lo n pa mi lẹrin-in, mo ni ‘kinni ẹ yii le ṣe obinrin to ba gba mu leṣe o,’ lawa mejeeji si jọ rẹrin-in. Lalẹ ọjọ yẹn nigba ta a dele, mo n dana lọwọ nile idana wa, oun naa si wa sibẹ, o waa wo o boya awọn adiẹ to n sin ti wọ̀, bo ṣe n tan tọọṣi ọwọ ẹ kiri, o tanna si mi labẹ lojiji, emi o si wọ pata, loun naa ba bu sẹrin-in, ṣugbọn mo sare para mọ. Nigba to di oru, lo ba waa ba mi ni yara ti mo n sun, o loun nilo bileedi, mo fẹẹ ba wa a, bo ṣe di pe a jọ dira wa mu niyẹn, o ni ki n jẹ ka dan ibalopọ wo, mo si gba, ka too mọ ohun to n ṣẹlẹ, o ba mi lo pọ loru ọjọ yẹn. Latigba naa lemi atiẹ ti jọ n laṣepọ, o si da bii pe a gbadun ẹ, ṣugbọn a o jẹ kẹnikẹni mọ, a ṣe e laṣiiri laarin ara wa ni. Ibeji lawọn eeyan maa n pe wa, awọn mi-in si maa n ro pe tẹgbọn-taburo ni wa, awa naa o si jẹ ki wọn mọ nnkan to ṣẹlẹ rara.


Nigba to di oru, lo ba waa ba mi ni yara ti mo n sun, o loun nilo bileedi, mo fẹẹ ba wa a, bo ṣe di pe a jọ dira wa mu niyẹn, o ni ki n jẹ ka dan ibalopọ wo, mo si gba, ka too mọ ohun to n ṣẹlẹ, o ba mi lo pọ loru ọjọ yẹn. Latigba naa lemi atiẹ ti jọ n laṣepọ, o si da bii pe a gbadun ẹ, ṣugbọn a o jẹ kẹnikẹni mọ, a ṣe e laṣiiri laarin ara wa ni. Ibeji lawọn eeyan maa n pe wa, awọn mi-in si maa n ro pe tẹgbọn-taburo ni wa, awa naa o si jẹ ki wọn mọ nnkan to ṣẹlẹ rara. Lati ọdun 2015 yẹn, ọmọ meji ni mo ti bi fun un. Lẹyin ti mo bi alakọọkọ, awọn eeyan ro pe mo gbe oyun naa wa lati ibi ti a ti n bọ ni, ati pe boya ọkọ mi ti ku ninu iṣẹlẹ to le wa jade, ṣugbọn nigba ti oyun ọmọ keji tun ṣẹlẹ, a ko kuro niluu ti a n gbe lọ siluu mi-in, ilu Tse Ngba la ko lọ, awọn eeyan ibẹ ko si mọ pe ibeji ni wa rara, tọka-taya ni wọn n pe wa, ti mo fi bimọ keji, iṣẹ agbẹ naa la si n ṣe, Ọlọrun si n fibukun sori iṣẹ wa. Ko sọ fun mi poun maa fẹyawo mi-in o, niṣe lo sọ fun mi pe a maa ran awọn ọmọ wa lọ sileewe nigba tawa mejeeji ko ti lanfaani lati kawe, ka le sinmi ṣiṣi kiri bii ẹyẹ, afi bo ṣe tun waa sọ fun mi pe oun fẹẹ fẹyawo tuntun, mo ni bawo lo ṣe fẹẹ ṣe ọrọ temi pẹlu awọn ọmọ si, tori mo mọ pe ko siyawo to le fẹ to maa fara mọ ohun to ṣẹlẹ nigbesi aye wa, mi o si fẹ ẹni to maa waa da ẹmi awọn ọmọ mi legbodo, ṣugbọn katikati lo n sọ, o lawọn ọmọ maa yanju ọrọ ara wọn to ba ya, iyẹn ni mo fi yari mọ ọn lọwọ, mi o si ni i gba fun un.” Juliana tun jẹwọ pe “inu mi o tiẹ dun pe ẹlomi-in maa waa gbadun Taiwo mi, tori mo laiki bo ṣe maa n ba mi ṣere ifẹ, ko sigba to ṣe ‘kinni’ pẹlu mi ti ki i tẹ mi lọrun daadaa, o digba to ba rẹ mi tẹnutẹnu ko too fi mi silẹ, mo maa sun oorun asunwọra ni.


Lati ọdun 2015 yẹn, ọmọ meji ni mo ti bi fun un. Lẹyin ti mo bi alakọọkọ, awọn eeyan ro pe mo gbe oyun naa wa lati ibi ti a ti n bọ ni, ati pe boya ọkọ mi ti ku ninu iṣẹlẹ to le wa jade, ṣugbọn nigba ti oyun ọmọ keji tun ṣẹlẹ, a ko kuro niluu ti a n gbe lọ siluu mi-in, ilu Tse Ngba la ko lọ, awọn eeyan ibẹ ko si mọ pe ibeji ni wa rara, tọka-taya ni wọn n pe wa, ti mo fi bimọ keji, iṣẹ agbẹ naa la si n ṣe, Ọlọrun si n fibukun sori iṣẹ wa. Ko sọ fun mi poun maa fẹyawo mi-in o, niṣe lo sọ fun mi pe a maa ran awọn ọmọ wa lọ sileewe nigba tawa mejeeji ko ti lanfaani lati kawe, ka le sinmi ṣiṣi kiri bii ẹyẹ, afi bo ṣe tun waa sọ fun mi pe oun fẹẹ fẹyawo tuntun, mo ni bawo lo ṣe fẹẹ ṣe ọrọ temi pẹlu awọn ọmọ si, tori mo mọ pe ko siyawo to le fẹ to maa fara mọ ohun to ṣẹlẹ nigbesi aye wa, mi o si fẹ ẹni to maa waa da ẹmi awọn ọmọ mi legbodo, ṣugbọn katikati lo n sọ, o lawọn ọmọ maa yanju ọrọ ara wọn to ba ya, iyẹn ni mo fi yari mọ ọn lọwọ, mi o si ni i gba fun un.” Juliana tun jẹwọ pe “inu mi o tiẹ dun pe ẹlomi-in maa waa gbadun Taiwo mi, tori mo laiki bo ṣe maa n ba mi ṣere ifẹ, ko sigba to ṣe ‘kinni’ pẹlu mi ti ki i tẹ mi lọrun daadaa, o digba to ba rẹ mi tẹnutẹnu ko too fi mi silẹ, mo maa sun oorun asunwọra ni. Mi o tiẹ ki i ranti mọ pe ọmọ iya kan naa ni wa, mi o ki i wo ara mi bii ibeji ẹ mọ rara, o mọ ere i ṣe gidi ni.” Nigba ti Amos n ṣalaye bọrọ ṣe jẹ ni tiẹ, o ni Kẹhinde oun lo fa ọran yii, o loun lo tan oun si i, oun si ti ko wọ ọ tan toun o mọ ọgbọn toun fẹẹ da si i bayii, o ni bo ṣe maa n ṣira silẹ toun pẹlu ẹ ba ti n ṣiṣẹ ninu oko lo ṣakoba foun. O loun kabaamọ nnkan to ṣẹlẹ yii tori nnkan ma-jẹ-a-gbọ ni, o ni alaalẹ lo maa n ṣira silẹ ni kiṣinni toun ba n tọju awọn adiẹ oun, o loun kọkọ ro pe ko mọ-ọn-mọ, tabi pe o ṣeeṣi ni, ṣugbọn nigba to ya, oun ri i pe o fẹ nnkan kan ni, gẹgẹ bii ọkunrin, oun si fun un ni nnkan to fẹ. O ni loootọ lọrọ ti Kẹhinde sọ, o ni boun ṣe fẹẹ fẹyawo mi-in ki i ṣe tori ati ja a ju silẹ, o ni oun nilo ẹni to maa ran oun lọwọ lẹnu iṣẹ oko ni, nigba ti ‘ibeji-di’yawo’ oun yii si ṣi n tọmọ lọwọ.


Mi o tiẹ ki i ranti mọ pe ọmọ iya kan naa ni wa, mi o ki i wo ara mi bii ibeji ẹ mọ rara, o mọ ere i ṣe gidi ni.” Nigba ti Amos n ṣalaye bọrọ ṣe jẹ ni tiẹ, o ni Kẹhinde oun lo fa ọran yii, o loun lo tan oun si i, oun si ti ko wọ ọ tan toun o mọ ọgbọn toun fẹẹ da si i bayii, o ni bo ṣe maa n ṣira silẹ toun pẹlu ẹ ba ti n ṣiṣẹ ninu oko lo ṣakoba foun. O loun kabaamọ nnkan to ṣẹlẹ yii tori nnkan ma-jẹ-a-gbọ ni, o ni alaalẹ lo maa n ṣira silẹ ni kiṣinni toun ba n tọju awọn adiẹ oun, o loun kọkọ ro pe ko mọ-ọn-mọ, tabi pe o ṣeeṣi ni, ṣugbọn nigba to ya, oun ri i pe o fẹ nnkan kan ni, gẹgẹ bii ọkunrin, oun si fun un ni nnkan to fẹ. O ni loootọ lọrọ ti Kẹhinde sọ, o ni boun ṣe fẹẹ fẹyawo mi-in ki i ṣe tori ati ja a ju silẹ, o ni oun nilo ẹni to maa ran oun lọwọ lẹnu iṣẹ oko ni, nigba ti ‘ibeji-di’yawo’ oun yii si ṣi n tọmọ lọwọ. Mo tun sọ fun un pe oun naa ṣi le lọkọ tuntun, mo si gba lati mojuto awọn ọmọ wa to ba ṣẹlẹ pe o lọkọ tuntun, ṣugbọn ko fẹẹ gba, o loun o ni i jẹ ki n fẹyawo mi-in, bẹẹ loun o ni i fi mi silẹ, iku lo n gba’ṣọ lara ewurẹ lọrọ emi atoun. Iku ojiji awọn obi wa lo fa jọgọdi yii, aye mi si ti su mi pẹlu, mi o layọ rara.” Ohun ta a gbọ ni pe awo ọrọ yii ti lu si awọn agbaagba ilu ti wọn n gbe naa lọwọ, wọn si ti n ba wọn wa iyanju si i, wọn ni nnkan eewọ ni wọn ṣe, o le fa akufa fawọn mejeeji atawọn ọmọ wọn, tori naa, wọn gbọdọ tete gbe igbesẹ lori ẹ.


Mo tun sọ fun un pe oun naa ṣi le lọkọ tuntun, mo si gba lati mojuto awọn ọmọ wa to ba ṣẹlẹ pe o lọkọ tuntun, ṣugbọn ko fẹẹ gba, o loun o ni i jẹ ki n fẹyawo mi-in, bẹẹ loun o ni i fi mi silẹ, iku lo n gba’ṣọ lara ewurẹ lọrọ emi atoun. Iku ojiji awọn obi wa lo fa jọgọdi yii, aye mi si ti su mi pẹlu, mi o layọ rara.” Ohun ta a gbọ ni pe awo ọrọ yii ti lu si awọn agbaagba ilu ti wọn n gbe naa lọwọ, wọn si ti n ba wọn wa iyanju si i, wọn ni nnkan eewọ ni wọn ṣe, o le fa akufa fawọn mejeeji atawọn ọmọ wọn, tori naa, wọn gbọdọ tete gbe igbesẹ lori ẹ.


Gboyega Famọdun di alaga APC l’Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Nibi eto naa to waye lori papa iṣere ilu Oṣogbo lọjọ Abamẹta, Satide, ni awọn aṣoju ẹgbẹ naa ti wọn din ni ẹgbẹrun meji kaakiri ijọba ibilẹ kora wọn jọ fun eto naa. Ṣaaju ni alaga igbimọ to ṣe kokaari idibo ọhun lati Abuja, Ọnọrebu Ẹlẹgbẹlẹyẹ, ti kede pe eto idibo naa yoo waye lai ni eru kankan ninu, o ni gbogbo ọmọ ẹgbẹ ni wọn gbọdọ fọwọ si ẹnikẹni ti wọn ba yan. Lẹyin eyi ni awọn aṣoju ẹgbẹ lati ijọba ibilẹ kọọkan n jade sita lati nawọ soke lori awọn oloye ti wọn fẹ ki wọn maa dari wọn fun saa yii. Lasiko yii ni wọn yan Ọmọọba Gboyega Famọọdun gẹgẹ bii alaga wọn fun saa keji, wọn yan Alhaji Tajudeen Lawal gẹgẹ bii igbakeji alaga, Ọgbẹni Alao Kamar Ọlabisi, si di akọwe ẹgbẹ. Ọnarebu Fẹmi Kujẹnbọla ni wọn mu gẹgẹ bii akọwe, Alhaja Kudirat Fakokunde, ni adari awọn obinrin, Ọgbẹni Akinwẹmimọ Ibrahim Adegoke, si di adari awọn ọdọ, ati awọn mejidinlọgbọn miran. Ninu ọrọ idupẹ rẹ, Famọdun dupẹ lọwọ Gomina Oyetọla ati awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Ọṣun fun igbagbọ ti wọn ni ninu rẹ to jẹ ki wọn tun un yan sipo.


Gboyega Famọdun di alaga APC l’Ọṣun

Lasiko yii ni wọn yan Ọmọọba Gboyega Famọọdun gẹgẹ bii alaga wọn fun saa keji, wọn yan Alhaji Tajudeen Lawal gẹgẹ bii igbakeji alaga, Ọgbẹni Alao Kamar Ọlabisi, si di akọwe ẹgbẹ. Ọnarebu Fẹmi Kujẹnbọla ni wọn mu gẹgẹ bii akọwe, Alhaja Kudirat Fakokunde, ni adari awọn obinrin, Ọgbẹni Akinwẹmimọ Ibrahim Adegoke, si di adari awọn ọdọ, ati awọn mejidinlọgbọn miran. Ninu ọrọ idupẹ rẹ, Famọdun dupẹ lọwọ Gomina Oyetọla ati awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Ọṣun fun igbagbọ ti wọn ni ninu rẹ to jẹ ki wọn tun un yan sipo. O waa ke si gbogbo awọn oloye tuntun lati lo gbogbo agbara ati ipa to wa nikaawọ wọn fun atilẹyin iṣejọba Gomina Oyetọla, o ṣalaye pe ohun kan ṣoṣo to gbọdọ jẹ wọn logun bayii ni bi ẹgbẹ APC yoo ṣe rọwọ mu ninu idibo gomina lọdun to n bọ. Bakan naa ni Gomina Oyetọla rọ awọn ọmọ ẹgbẹ lati mu ihinrere ifẹ ati iṣọkan lọkun-un-kundun, o ni loootọ ni ikunsinu diẹdiẹ wa ninu ẹgbẹ naa, eleyii to ni ki i ṣe tuntun, ṣugbọn o ni arẹmaja kan ko si. Oyetọla sọ pe oniruuru iṣẹ rere to n lọ lọwọ l’Ọṣun nipasẹ ijọba APC ko gbọdọ duro rara, o ni ki onikaluuku wa ọna lati fa oju awọn ti inu n bi mọra, ki wọn si mọ pe idibo to n bọ ṣe pataki pupọ.


Gboyega Famọdun di alaga APC l’Ọṣun

O waa ke si gbogbo awọn oloye tuntun lati lo gbogbo agbara ati ipa to wa nikaawọ wọn fun atilẹyin iṣejọba Gomina Oyetọla, o ṣalaye pe ohun kan ṣoṣo to gbọdọ jẹ wọn logun bayii ni bi ẹgbẹ APC yoo ṣe rọwọ mu ninu idibo gomina lọdun to n bọ. Bakan naa ni Gomina Oyetọla rọ awọn ọmọ ẹgbẹ lati mu ihinrere ifẹ ati iṣọkan lọkun-un-kundun, o ni loootọ ni ikunsinu diẹdiẹ wa ninu ẹgbẹ naa, eleyii to ni ki i ṣe tuntun, ṣugbọn o ni arẹmaja kan ko si. Oyetọla sọ pe oniruuru iṣẹ rere to n lọ lọwọ l’Ọṣun nipasẹ ijọba APC ko gbọdọ duro rara, o ni ki onikaluuku wa ọna lati fa oju awọn ti inu n bi mọra, ki wọn si mọ pe idibo to n bọ ṣe pataki pupọ.


Mr Macaroni koro oju si bijọba ṣe n halẹ mọ awọn ọdọ to fẹẹ ṣe apero lori ọrọ EndSARS

Faith Adebọla, Eko Ilu-mọ-ọn-ka adẹrin-in poṣonu onitiata ilẹ wa nni, Ọgbẹni Debọ Adedayọ, ti inagijẹ rẹ n jẹ Misita Makaroni ti sọ pe inu oun ko dun si iwa tawọn oṣere tiata ilẹ wa kan n hu, paapaa latigba ti ọrọ iwọde ta ko awọn ọlọpaa SARS ti waye lọdun to kọja titi dasiko yii, o ni alaiṣootọ ati alabosi lawọn oṣere kan, awọn oṣere naa si mọ ara wọn, tori owo ati anfaani ti wọn n ri gba lọdọ ijọba ko jẹ ki wọn le lanu ‘sọrọ soke’ lasiko yii nipa iwọde ayajọ EndSARS tawọn ọdọ kan fẹẹ gun le lọdun yii. Debọ, toun naa kopa to jọju lasiko iwọde EndSARS ọdun 2020 ọhun fi aidunnu rẹ han lori ikanni instagiraamu rẹ, nibi to kọ ọrọ lẹkun-un-rẹrẹ si lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, lori iwọde naa. Mista Makaroni sọ pe: “Mo fẹẹ sọ ohun to n dun mi lọkan. O ti di ọdun kan bayii ti iwọde EndSARS ṣẹlẹ. Gbogbo igba tawọn eeyan ba ti lawọn fẹẹ ṣe iwọde to jẹ mọ EndSARS l’Ekoo, niṣe lawọn ọlọpaa maa ko ọkọ wọn jade, awọn ọkọ akọtami ati eyi ti wọn fi n ja ni wọn maa gbe dina kaakiri ilu. Bẹẹ ilu Eko yii kan naa ti awọn ole n jale lọsan gangan ti ko sẹni to maa gbeja wọn ni o. Ogunjọ, oṣu kẹwaa, lo de tan yii, a laa fẹẹ ṣe ṣewọde wọọrọwọ lọ si Too-geeti, wọn ni ko saaye, a tun laa fẹẹ ṣe apero ni gbọngan Landmark Summit Center, ka le jiroro laarin ara wa lai si ariwo, awọn alagbara kan tun bẹrẹ si i halẹ mọ wọn, titi tawọn alaṣẹ gbọngan naa fi sọ pe ko saaye fun apero wa mọ, ko sẹni to le da wọn lẹbi o, wọn aa ṣaa daabo bo ara wọn, okoowo wọn ati awọn kọsitọma.


O ti di ọdun kan bayii ti iwọde EndSARS ṣẹlẹ. Gbogbo igba tawọn eeyan ba ti lawọn fẹẹ ṣe iwọde to jẹ mọ EndSARS l’Ekoo, niṣe lawọn ọlọpaa maa ko ọkọ wọn jade, awọn ọkọ akọtami ati eyi ti wọn fi n ja ni wọn maa gbe dina kaakiri ilu. Bẹẹ ilu Eko yii kan naa ti awọn ole n jale lọsan gangan ti ko sẹni to maa gbeja wọn ni o. Ogunjọ, oṣu kẹwaa, lo de tan yii, a laa fẹẹ ṣe ṣewọde wọọrọwọ lọ si Too-geeti, wọn ni ko saaye, a tun laa fẹẹ ṣe apero ni gbọngan Landmark Summit Center, ka le jiroro laarin ara wa lai si ariwo, awọn alagbara kan tun bẹrẹ si i halẹ mọ wọn, titi tawọn alaṣẹ gbọngan naa fi sọ pe ko saaye fun apero wa mọ, ko sẹni to le da wọn lẹbi o, wọn aa ṣaa daabo bo ara wọn, okoowo wọn ati awọn kọsitọma. Ṣugbọn ibeere mi ni pe, ṣe awọn ọdọ Naijiria o waa le kora jọ lati jiroro ọna itẹsiwaju laarin ara wọn mọ ni? O daa, ṣe ẹyin lẹ fẹẹ maa ṣakoso titi aye ni, abi? Ijọba Eko dana ayẹyẹ nirọlẹ yii, awọn gbajumọ oṣere ti debẹ lọọ ṣere fun wọn.


Ṣugbọn ibeere mi ni pe, ṣe awọn ọdọ Naijiria o waa le kora jọ lati jiroro ọna itẹsiwaju laarin ara wọn mọ ni? O daa, ṣe ẹyin lẹ fẹẹ maa ṣakoso titi aye ni, abi? Ijọba Eko dana ayẹyẹ nirọlẹ yii, awọn gbajumọ oṣere ti debẹ lọọ ṣere fun wọn. Ijọba Eko le ṣeto ayẹyẹ ṣaaju October 20, ṣugbọn wọn lawọn mi-in ko le kora jọ lati jiroro lalaafia, wọn ni niṣe lawọn kan maa dabaru ipade naa mọ wa lọwọ. Bawo waa lawọn ṣe n ṣe eto apero ati ayẹyẹ tiwọn ti ko sẹni to dabaru ẹ mọ wọn lọwọ to fi waa jẹ tiwa lawọn kan maa dabaru? Ṣe ẹ ri i, ni ti awọn oṣere to kopa wọnyẹn, ẹ jẹ ka ba ara wa sọrọ, ijọba o daa, ijọba o daa, ṣugbọn ẹ n gbowo ijọba.


Ijọba Eko le ṣeto ayẹyẹ ṣaaju October 20, ṣugbọn wọn lawọn mi-in ko le kora jọ lati jiroro lalaafia, wọn ni niṣe lawọn kan maa dabaru ipade naa mọ wa lọwọ. Bawo waa lawọn ṣe n ṣe eto apero ati ayẹyẹ tiwọn ti ko sẹni to dabaru ẹ mọ wọn lọwọ to fi waa jẹ tiwa lawọn kan maa dabaru? Ṣe ẹ ri i, ni ti awọn oṣere to kopa wọnyẹn, ẹ jẹ ka ba ara wa sọrọ, ijọba o daa, ijọba o daa, ṣugbọn ẹ n gbowo ijọba. Mi o ni kẹnikẹni maa ṣe jẹun jẹun o, ṣugbọn awọn nnkan to ju owo lọ wa. To ba jẹ ijọba to n tọju araalu ni, iba tiẹ daa, oju n pọn araalu, awọn onṣejọba yii o si ṣe nnkan kan lori ẹ. Lọjọsi tawọn ọlọpaa mu mi, wọn lu mi pẹlu awọn to ku ti wọn mu, wọn ja wa sihooho, wọn n bi wa pe ‘ṣebi awa la n yọ gomina lẹnu, abi,’ ṣe iru ijọba bẹẹ lemi maa bọwọ fun? Ti wọn ba maa ṣewọde ni October 20, emi o sa o, ṣugbọn o gbọdọ jẹ gbogbo wa ni.


Mi o ni kẹnikẹni maa ṣe jẹun jẹun o, ṣugbọn awọn nnkan to ju owo lọ wa. To ba jẹ ijọba to n tọju araalu ni, iba tiẹ daa, oju n pọn araalu, awọn onṣejọba yii o si ṣe nnkan kan lori ẹ. Lọjọsi tawọn ọlọpaa mu mi, wọn lu mi pẹlu awọn to ku ti wọn mu, wọn ja wa sihooho, wọn n bi wa pe ‘ṣebi awa la n yọ gomina lẹnu, abi,’ ṣe iru ijọba bẹẹ lemi maa bọwọ fun? Ti wọn ba maa ṣewọde ni October 20, emi o sa o, ṣugbọn o gbọdọ jẹ gbogbo wa ni. Ko saburu nibẹ ti wọn ba lọ si ayẹyẹ tijọba, ti wọn si wa si apero awa ọdọ, ta a tun jọ ṣewọde. Omi agbọn dun, ṣugbọn ko sẹni to fẹ ki wọn fọ agbọn lori oun. Tori ni Naijiria, teeyan ba tiẹ gba ki wọn fọ agbọn lori oun, ijọba o ni i jẹ kawọn eeyan ri omi agbọn ọhun mu.


Ko saburu nibẹ ti wọn ba lọ si ayẹyẹ tijọba, ti wọn si wa si apero awa ọdọ, ta a tun jọ ṣewọde. Omi agbọn dun, ṣugbọn ko sẹni to fẹ ki wọn fọ agbọn lori oun. Tori ni Naijiria, teeyan ba tiẹ gba ki wọn fọ agbọn lori oun, ijọba o ni i jẹ kawọn eeyan ri omi agbọn ọhun mu. Gbogbo wa gbọdọ jọ ṣe ni o.” Bẹẹ ni Mista Makaroni sọ.


Gbogbo wa gbọdọ jọ ṣe ni o.” Bẹẹ ni Mista Makaroni sọ.


Ọlọpaa o le sọ pe ka ma ṣewọde ayajọ EndSARS, a maa ṣe e -Oduala

Faith Adebọla, Eko Ọkan ninu awọn to ṣagbatẹru iwọde ta ko awọn ọlọpaa SARS tijọba ti fofin de, Bọlatito Oduala, ti inagijẹ rẹ n jẹ Savvy Rinu ti sọ pe ko sohun to le da awọn ọdọ lọwọ kọ lati ma ṣewọde logunjọ, oṣu kẹwaa yii, ni iranti iṣẹlẹ EndSARS to waye lọdun to kọja. Oduala sọrọ yii lori ikanni ayelujara rẹ lati fesi si ikilọ tileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ṣe ninu atẹjade ti wọn fi lede lọjọ Aje, Mọnde yii, pe awọn o ni i faaye gba iwọde kankan ni iranti iṣẹlẹ EndSARS. Atẹjade ọhun, eyi ti Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, CP Hakeem Odumosu, buwọ lu sọ pe ipo ẹlẹgẹ ni eto aabo ipinlẹ Eko wa, bẹẹ lo si ri kaakiri orileede yii, tori naa awọn ko ni i faaye gba ẹnikẹni tabi awọn ọdọ lati gun le iwọde eyikeyii lọjọ ayajọ EndSARS, o ni irufẹ iwọde bẹẹ le di eyi tawọn janduku atawọn ajinigbe le darapọ mọ lati dana ijangbọn tabi ki wọn wu awọn araalu lewu. Odumosu ni gbogbo ilana ati igbesẹ to bofinmu, to wa nikaawọ awọn agbofinro lawọn yoo gbe lati gbegi dina iwọde tabi ifẹhonuhan lọjọ naa, bẹẹ lo si kilọ fawọn obi lati ba awọn ọmọ wọn sọrọ nibi ti wọn ti maa n gbọran. Ṣugbọn Oduala sọ ninu ọrọ to kọ soju opo ayelujara rẹ ọhun pe ko si nnkan ija tawọn ọlọpaa le lo ti yoo di awọn lọwọ lati ṣewọde lọjọ naa, tori ẹtọ awọn ọdọ ni, awọn si ti ṣeto bo ṣe yẹ. O lawọn o ni lati gba iyọnda lọwọ ileeṣe ọlọpaa ki iwọde too waye, bẹẹ ni ki i ṣe ojuṣe kọmiṣanna lati kọkọ fọwọ si i tabi tako o.


Odumosu ni gbogbo ilana ati igbesẹ to bofinmu, to wa nikaawọ awọn agbofinro lawọn yoo gbe lati gbegi dina iwọde tabi ifẹhonuhan lọjọ naa, bẹẹ lo si kilọ fawọn obi lati ba awọn ọmọ wọn sọrọ nibi ti wọn ti maa n gbọran. Ṣugbọn Oduala sọ ninu ọrọ to kọ soju opo ayelujara rẹ ọhun pe ko si nnkan ija tawọn ọlọpaa le lo ti yoo di awọn lọwọ lati ṣewọde lọjọ naa, tori ẹtọ awọn ọdọ ni, awọn si ti ṣeto bo ṣe yẹ. O lawọn o ni lati gba iyọnda lọwọ ileeṣe ọlọpaa ki iwọde too waye, bẹẹ ni ki i ṣe ojuṣe kọmiṣanna lati kọkọ fọwọ si i tabi tako o. Savvy Rinu kọ ọ sibẹ pe: “CP Hakeem Odumosu, o o laṣẹ lori ọrọ yii, bẹẹ lo o lẹtọọ kankan lati kilọ, tabi gbegi dina fun awọn to fẹẹ ṣe iwọde alaafia. Oṣiṣẹ ijọba ni o, ojuṣe rẹ si ni lati pese aabo, ko o si daabo bo ẹtọ awọn to maa ṣe iwọde.” Oduala ni awọn o ni i wọgi le iwọde naa, dandan ni ko waye bawọn ṣe ṣeto rẹ.


Savvy Rinu kọ ọ sibẹ pe: “CP Hakeem Odumosu, o o laṣẹ lori ọrọ yii, bẹẹ lo o lẹtọọ kankan lati kilọ, tabi gbegi dina fun awọn to fẹẹ ṣe iwọde alaafia. Oṣiṣẹ ijọba ni o, ojuṣe rẹ si ni lati pese aabo, ko o si daabo bo ẹtọ awọn to maa ṣe iwọde.” Oduala ni awọn o ni i wọgi le iwọde naa, dandan ni ko waye bawọn ṣe ṣeto rẹ.


Frank yii yo pẹ lẹwọn o,  ọmọọdun mẹrinla lo fipa ba laṣepọ n’Ilogbo

Faith Adebọla, Eko Ọkunrin ẹni ọdun mejilelọgbọn kan, Frank Nnamọnu, ti dero ọgba ẹwọn bayii, ile-ẹjọ lo paṣẹ bẹẹ, latari ẹsun ti wọn fi kan an pe o fipa ṣe ‘kinni’ fọmọ ọdun mẹrinla ti wọn forukọ bo laṣiiri kan. Adajọ Patrick Adekomaya tile-ẹjọ Majisreeti to fikalẹ siluu Badagry, nijọba ibilẹ Badagry, nipinlẹ Eko, lo juwe ọna ọgba ẹwọn fun afurasi ọdaran ọhun, lasiko igbẹjọ rẹ to waye l’Ọjọbọ, Tọsidee, yii. Agbefọba, Ikem Uko, to ṣoju fun olupẹjọ sọ ni kootu naa pe nnkan bii aago meje kọja ogun iṣẹju, laṣaalẹ ọjọ keji, oṣu kẹjọ, to lọ lọhun-un, ni afurasi ọdaran yii huwa palapala naa lagbegbe Ilogbo Eremi, nitosi Badagry, nipinlẹ Eko. O lawọn obi ọmọbinrin naa ni wọn mu ẹjọ Frank wa si teṣan awọn kawọn agbofinro too bẹrẹ iwadii, ti wọn si ri i pe afurasi naa huwa buruku naa. O ni ẹṣẹ tọkunrin naa da ta ko isọri ọtalerugba ati ẹyọ kan (261) iwe ofin tọdun 2015, eyi tipinlẹ Eko n lo. Wọn bi afurasi ọdaran naa leere boya o jẹbi tabi ko jẹbi, o loun o jẹbi pẹlu alaye. Adajọ Adekomaya ni o di asiko igbẹjọ to n bọ koun too tẹti si alaye rẹ, o ni ki wọn taari ẹ sọgba ẹwọn na, o si sun igbẹjọ mi-in si ogunjọ, oṣu kẹwaa.


Akeem fibinu yinbọn fun’yawo ẹ n’Ibadan, o ni ko tete gbe foonu ẹ nigba toun pe e

Faith Adebọla Awari tobinrin n wa nnkan ọbẹ lawọn ọlọdẹ adugbo atawọn agbofinro fi ọrọ baale ile kan ti wọn porukọ ẹ ni Akeem Ọlaide, tawọn eeyan mọ si “Agbẹdẹ,” ṣe, wọn si ti fa a le ọlọpaa teṣan Orogun, niluu Ibadan, lọwọ, latari bi wọn ṣe lọkunrin naa fibinu dana ibọn ya iyawo rẹ, o ni ko tete gbe aago rẹ nigba toun n pe e. Iṣẹlẹ abaadi yii la gbọ pe o waye ni nnkan bii aago kan ọsan Ọjọbọ, Tọsidee, nile kan to wa laduugbo Orogun, niluu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ. Ọmọbinrin tọkọ-taya naa, Zainab, lo ṣalaye ohun to ṣẹlẹ fawọn oniroyin, o ni ko pẹ ti mama oun ṣẹṣẹ ti ọja de, bo ṣe n ṣeto lati dana ounjẹ ọsan ni baba oun wọle pẹlu ibọn ibilẹ pompo kan lọwọ rẹ, o lo faṣọ inuju, iyẹn ankaṣiifu kan bo ibọn naa. Zainab ni “Bi wọn ṣe wọle ni wọn bẹrẹ si i ṣe gbolohun asọ pẹlu mama mi, ṣugbọn mo sọ fun mama mi pe ki wọn ma da wọn lohun mọ, tori mo ri i pe ija naa ti n di ariwo nla, mo tiẹ sọ fun wọn pe ki wọn sa lọ, tori emi ti ri nnkan kan to da bii ibọn lọwọ dadi mi, wọn fi aṣọ inuju bo o. Mama mi o sa lọ, boya wọn ro pe Dadi mi o le yinbọn fawọn ni, nigba ti mo wọle lọọ bu omi, niṣe ni mo ṣadeede gbọ iro ibọn, ni mo ba sare jade, mo ba iya mi ti wọn n jẹrora iku nilẹ, ẹjẹ ti bo wọn, mo si ri baba mi ti wọn ba ọna ẹyinkule jade, wọn n sa lọ.” Nigba ti wọn bi ọmọ naa leere pe ki lo fa ija awọn obi rẹ tọrọ fi di ranto, o ni koko kan ṣoṣo ti afurasi ọdaran naa tẹnu mọ ni pe iyawo oun ko tete gbe ipe rẹ boun ṣe n pe e leralera latoorọ, bẹẹ ni mama oun si fesi pe foonu oun ko si larọwọto oun nibi toun ti n ṣe ọrọ-aje lọwọ ni, ṣugbọn ọkunrin naa ko gba, o ni irọ lo n pa. Wọn lọpẹlọpẹ awọn aladuugbo to sare de ibi iṣẹlẹ naa ni wọn gbe abilekọ to n joro ibọn naa lọ sọdọ oniṣegun ibilẹ kan to wa lagbegbe naa, Oloye Kẹhinde Ẹgẹ. Oloye Ẹgẹ fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o ni ọta ibọn mọkanlelọgbọn lawọn ti fa yọ lara obinrin naa, ṣugbọn o ara rẹ ti n balẹ, awọn si ti n ṣeto lati gbe e lọ sọsibitu ijọba fun itọju iṣegun oyinbo. Oluọde tilu Ajibọdẹ n’Ibadan, Oloye Sule Ọladimeji, naa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o lawọn ọlọdẹ ti mu ọkunrin naa nibi to sa pamọ si, awọn ọlọpaa si ti bẹrẹ iṣẹ iwadii lori iṣẹlẹ ọhun. Ọmọ marun-un la gbọ pe obinrin tori ko yọ lọwọ iku ojiji yii bi fun ọkọ rẹ, ọmọbinrin mẹrin ati ọmọkunrin kan.


Awọn aṣofin Eko koro oju si fiimu tawọn oṣere n gbe jade, wọn ni palapala ti pọ ju ninu ẹ

Faith Adebọla, Eko Ileegbimọ aṣofin Eko ti paṣẹ fun igbimọ alabẹṣekele ile lori irinajo igbafẹ ati aṣa, lati bẹrẹ si i ṣagbeyẹwo ofin ipinlẹ Eko lori agbejade fiimu, sinima ati ayẹwo ere ori itage, lati le mu adinku ba awọn fiimu ti ko bode mu, ateyi to n tabuku si aṣa ati iwa ọmọluabi lawujọ. Wọn lawọn fiimu tawọn oṣere n gbe jade lasiko yii wa lara ohun to n ṣakoba fawọn ọdọ atawọn ọmọde. Nibi ijiroro to waye lori ẹsun ti Olori ọmọ ẹgbẹ to pọ ju lọ, Ọnarebu S. O. B. Agunbiade, mu wa lasiko ijokoo wọn to waye ni l’Alausa, n’Ikẹja, ni wọn ti sọrọ ọhun. Ọnarebu Agunbiade ni iwọkuwọ, isọkusọ ati iṣekuṣe ti wọpọ ninu awọn fiimu agbelewo tawọn oṣere tiata n gbe jade lasiko yii, o si ti nipa buruku lori awọn ọdọ lawujọ. O dabaa pe ki wọn wọgi le ofin to ṣakoso gbigbe fiimu jade, ki wọn si ṣofin mi-in to maa ni ifiyajẹni to gbopọn fun awọn oṣere to ba huwa ta ko ofin naa.


B. Agunbiade, mu wa lasiko ijokoo wọn to waye ni l’Alausa, n’Ikẹja, ni wọn ti sọrọ ọhun. Ọnarebu Agunbiade ni iwọkuwọ, isọkusọ ati iṣekuṣe ti wọpọ ninu awọn fiimu agbelewo tawọn oṣere tiata n gbe jade lasiko yii, o si ti nipa buruku lori awọn ọdọ lawujọ. O dabaa pe ki wọn wọgi le ofin to ṣakoso gbigbe fiimu jade, ki wọn si ṣofin mi-in to maa ni ifiyajẹni to gbopọn fun awọn oṣere to ba huwa ta ko ofin naa. Bakan naa l’Ọnarebu Joseph Kẹhinde sọ pe iyatọ gbọọrọ-gbọọrọ lo wa laarin awọn oṣere tiata aye ọjọun ati awọn tode oni, o ni iwa ati iṣe ọpọ ninu awọn awọn onitiata ode oni ki i ṣe awokọṣe rere fawọn ọdọ, tori awọn kan ninu wọn n bora, wọn n wọ aṣọkaṣọ, wọn n ṣira silẹ, wọn si n yinbọn bii pe wọn n kọ awọn to n wo fiimu lẹkọọ ibọn yinyin. Ọnarebu Bisi Yusuf ati Ọnarebu Ṣolaja naa sọrọ nipa awọn aleebu to wa ninu awọn fiimu ti wọn n gbe jade lasiko yii, wọn bẹnu atẹ lu ere ori tẹlifiṣan BBNaija, wọn si kọminu si aipeye to maa n wa ninu bi wọn ṣe n tumọ ede Yoruba si ede oyinbo (sub-title) ninu fiimu wọn. Awọn aṣofin naa tun bẹnu atẹ lu bawọn obi ki i ṣe bikita fawọn ọmọ wọn mọ, ati bawọn olukọ kan ṣe maa n gbọjẹgẹ lori ibawi ati ẹkọ iwa rere nileewe.


Bakan naa l’Ọnarebu Joseph Kẹhinde sọ pe iyatọ gbọọrọ-gbọọrọ lo wa laarin awọn oṣere tiata aye ọjọun ati awọn tode oni, o ni iwa ati iṣe ọpọ ninu awọn awọn onitiata ode oni ki i ṣe awokọṣe rere fawọn ọdọ, tori awọn kan ninu wọn n bora, wọn n wọ aṣọkaṣọ, wọn n ṣira silẹ, wọn si n yinbọn bii pe wọn n kọ awọn to n wo fiimu lẹkọọ ibọn yinyin. Ọnarebu Bisi Yusuf ati Ọnarebu Ṣolaja naa sọrọ nipa awọn aleebu to wa ninu awọn fiimu ti wọn n gbe jade lasiko yii, wọn bẹnu atẹ lu ere ori tẹlifiṣan BBNaija, wọn si kọminu si aipeye to maa n wa ninu bi wọn ṣe n tumọ ede Yoruba si ede oyinbo (sub-title) ninu fiimu wọn. Awọn aṣofin naa tun bẹnu atẹ lu bawọn obi ki i ṣe bikita fawọn ọmọ wọn mọ, ati bawọn olukọ kan ṣe maa n gbọjẹgẹ lori ibawi ati ẹkọ iwa rere nileewe. Nipari, awọn aṣofin naa fẹnuko, nipasẹ Igbakeji Abẹnugan wọn, Ọnarebu AbdulWasi Ẹṣinlokun, to dari ijiroro ọjọ naa, pe ki igbimọ tọrọ kan lọọ ṣayẹwo ofin to ṣakoso gbigbe fiimu jade nipinlẹ Eko, ki wọn si kan si kọmiṣanna tọrọ kan ati ajọ to n bojuto iṣẹ sinima nipinlẹ naa, lati wa ojuutu si ọrọ yii, ki wọn si jabọ pada fun ile.


Nipari, awọn aṣofin naa fẹnuko, nipasẹ Igbakeji Abẹnugan wọn, Ọnarebu AbdulWasi Ẹṣinlokun, to dari ijiroro ọjọ naa, pe ki igbimọ tọrọ kan lọọ ṣayẹwo ofin to ṣakoso gbigbe fiimu jade nipinlẹ Eko, ki wọn si kan si kọmiṣanna tọrọ kan ati ajọ to n bojuto iṣẹ sinima nipinlẹ naa, lati wa ojuutu si ọrọ yii, ki wọn si jabọ pada fun ile.


Awọn ọmọde mẹta yii ṣa ọlọkada pa n’Ipẹru, ni wọn ba ji alupupu rẹ lọ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Sọdiq Awokọya; ẹni ọdun mejidinlogun(18), Ọdunayọ Samson; ẹni ọdun mejidinlogun ati Jimọh Ridwan; ọmọ ọdun mẹtadinlogun (17) lẹ n wo yii, ko si eyi ti ọjọ ori rẹ ti i pe ogun ninu wọn. Ṣugbọn bi ẹ ṣe n wo wọn yii, ẹjọ apaniyan ni wọn n lọọ jẹ ni kootu, nitori ọwọ ọlọpaa ti tẹ wọn lẹyin ti wọn ṣa ọlọkada kan, Bashiru Umaru, pa n’Ipẹru-Rẹmọ, ti wọn si gbe ọkada rẹ lọ lati ta a. Ọjọ kẹjọ, oṣu kẹwaa yii, ni aṣiri awọn ọmọde naa tu, nigba ti wọn fẹẹ ta ọkada ẹni ti wọn pa naa fẹnikan lagbegbe Toll- Gate, Ogere, nipinlẹ Ogun. Gẹgẹ bi Alukoro ọlọpaa Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ṣe fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o ni lasiko tawọn ọmọdekunrin yii fẹẹ ta ọkada naa, ẹni ti wọn fẹẹ ta a fun beere iwe ọkada ọhun ko too le kowo le wọn lọwọ. Nibi ti wọn ti n fesi lori iwe ọkada, ọrọ wọn ko dọgba, alaye ti wọn n ṣe lori ibi ti wọn ti ri maṣinni ọhun ko kun to, n lara ba fun ẹni to fẹẹ ra a, iyẹn si dọgbọn fọrọ naa to wọn leti ni teṣan ọlọpaa, bi DPO Abiọdun Ayinde atawọn ikọ rẹ ṣe kọja sibẹ niyẹn ti wọn mu awọn to fẹẹ ta ọkada ọhun. Nigba ti wọn n ṣalaye bo ṣe ṣẹlẹ gan-an, awọn ọmọde yii sọ fawọn ọlọpaa pe awọn ji ọkada naa n’Ipẹru-Rẹmọ ni, eyi lo jẹ kawọn ọlọpaa Ogere fa wọn le ti Ipẹru lọwọ. Nigba ti Ọlọrun yoo mu wọn, asiko tawọn ọlọpaa gbe wọn de Ipẹru lawọn ẹbi ọlọkada naa waa fẹjọ sun ni teṣan pe awọn ko ri eeyan awọn to fi ọkada ṣiṣẹ lọ mọ.


Nibi ti wọn ti n fesi lori iwe ọkada, ọrọ wọn ko dọgba, alaye ti wọn n ṣe lori ibi ti wọn ti ri maṣinni ọhun ko kun to, n lara ba fun ẹni to fẹẹ ra a, iyẹn si dọgbọn fọrọ naa to wọn leti ni teṣan ọlọpaa, bi DPO Abiọdun Ayinde atawọn ikọ rẹ ṣe kọja sibẹ niyẹn ti wọn mu awọn to fẹẹ ta ọkada ọhun. Nigba ti wọn n ṣalaye bo ṣe ṣẹlẹ gan-an, awọn ọmọde yii sọ fawọn ọlọpaa pe awọn ji ọkada naa n’Ipẹru-Rẹmọ ni, eyi lo jẹ kawọn ọlọpaa Ogere fa wọn le ti Ipẹru lọwọ. Nigba ti Ọlọrun yoo mu wọn, asiko tawọn ọlọpaa gbe wọn de Ipẹru lawọn ẹbi ọlọkada naa waa fẹjọ sun ni teṣan pe awọn ko ri eeyan awọn to fi ọkada ṣiṣẹ lọ mọ. Bẹẹ, pẹlu ọkada tawọn afurasi yii fẹẹ ta lawọn ọlọpaa Ogere de Ipẹru, niṣoju awọn ẹbi ọlọkada ni wọn ṣe gbe e de pẹlu awọn ọmọde yii. Bawọn ẹbi ọlọkada ṣe ri ọkada ọmọ wọn ni wọn da a mọ, wọ ni ọkada eeyan awọn tawọn n wa ree. Eyi lo mu kawọn ọlọpaa fi kun iwadii wọn lori awọn afurasi yii, lẹyin igba naa ni awọn ọmọde wọnyi ṣẹṣẹ jẹwọ pe awọn ja ọkada naa gba lọwọ ẹni to ni in ni.


Bẹẹ, pẹlu ọkada tawọn afurasi yii fẹẹ ta lawọn ọlọpaa Ogere de Ipẹru, niṣoju awọn ẹbi ọlọkada ni wọn ṣe gbe e de pẹlu awọn ọmọde yii. Bawọn ẹbi ọlọkada ṣe ri ọkada ọmọ wọn ni wọn da a mọ, wọ ni ọkada eeyan awọn tawọn n wa ree. Eyi lo mu kawọn ọlọpaa fi kun iwadii wọn lori awọn afurasi yii, lẹyin igba naa ni awọn ọmọde wọnyi ṣẹṣẹ jẹwọ pe awọn ja ọkada naa gba lọwọ ẹni to ni in ni. Wọn ni awọn so ẹni to ni ọkada naa mọgi kan ninu igbo, awọn si gbe ọkada rẹ lọ. Awọn ọlọpaa ni ki wọn mu awọn lọ sibi ti wọn de ọlọkada naa mọ, kawọn le tu u silẹ, afi bi wọn ṣe debẹ ti wọn ri i pe wọn ti ṣa ọlọkada naa pa ki wọn too gbe alupupu rẹ lọ. Ninu iwadii awọn ọlọpaa ni wọn ti mọ pe eyi to n jẹ Samson Ọdunayọ ninu awọn ọmọ yii lo pe Bashiru ọlọkada pe ko gbe oun de ibi kan n’Ipẹru, o si ti sọ fun Sọdiq Awokọya pe ko lọọ lugọ de oun nibi kan ninu igbo lagbegbe Ọna Ẹri.


Wọn ni awọn so ẹni to ni ọkada naa mọgi kan ninu igbo, awọn si gbe ọkada rẹ lọ. Awọn ọlọpaa ni ki wọn mu awọn lọ sibi ti wọn de ọlọkada naa mọ, kawọn le tu u silẹ, afi bi wọn ṣe debẹ ti wọn ri i pe wọn ti ṣa ọlọkada naa pa ki wọn too gbe alupupu rẹ lọ. Ninu iwadii awọn ọlọpaa ni wọn ti mọ pe eyi to n jẹ Samson Ọdunayọ ninu awọn ọmọ yii lo pe Bashiru ọlọkada pe ko gbe oun de ibi kan n’Ipẹru, o si ti sọ fun Sọdiq Awokọya pe ko lọọ lugọ de oun nibi kan ninu igbo lagbegbe Ọna Ẹri. Sọdiq to lọọ dena de wọn yii ti mu ada lọwọ atawọn nnkan ija oloro mi-in, ọlọkada nikan ni ko mọ pe wọn ti gbẹ koto iku silẹ foun. Nigba ti wọn de ibi ti Sọdiq sa pamọ si, Samson sọ fun ọlọkada pe ko duro, oun ti de ibi ti oun n lọ. Biyẹn ṣe duro ni Sọdiq jade lati inu igbo pẹlu ada, o ṣa ọlọkada yanna-yanna.


Sọdiq to lọọ dena de wọn yii ti mu ada lọwọ atawọn nnkan ija oloro mi-in, ọlọkada nikan ni ko mọ pe wọn ti gbẹ koto iku silẹ foun. Nigba ti wọn de ibi ti Sọdiq sa pamọ si, Samson sọ fun ọlọkada pe ko duro, oun ti de ibi ti oun n lọ. Biyẹn ṣe duro ni Sọdiq jade lati inu igbo pẹlu ada, o ṣa ọlọkada yanna-yanna. Nibi ti Bashiru ọlọkada ti n japoro iku lọwọ, Samson sun mọ ọn, o yin in lọrun, ọkunrin naa si di oku mọ wọn lọwọ. Lẹyin iku ọlọkada, wọn tọwọ bọ apo rẹ, wọn si ko ẹgbẹrun marun-un aabọ naira ((5,500), to wa lapo rẹ lọ pẹlu ọkada rẹ. Aṣe eyi tiẹ kọ ni akọkọ iwa yii tawọn ọmọ naa yoo hu, wọn ti kọkọ da ọlọkada kan lọna, ti wọn gba ẹgbẹrun mẹrin aabọ naira lọwọ iyẹn.


Nibi ti Bashiru ọlọkada ti n japoro iku lọwọ, Samson sun mọ ọn, o yin in lọrun, ọkunrin naa si di oku mọ wọn lọwọ. Lẹyin iku ọlọkada, wọn tọwọ bọ apo rẹ, wọn si ko ẹgbẹrun marun-un aabọ naira ((5,500), to wa lapo rẹ lọ pẹlu ọkada rẹ. Aṣe eyi tiẹ kọ ni akọkọ iwa yii tawọn ọmọ naa yoo hu, wọn ti kọkọ da ọlọkada kan lọna, ti wọn gba ẹgbẹrun mẹrin aabọ naira lọwọ iyẹn. Wọn tilẹ fẹẹ pa a bii ti Bashiru yii ni, eyi to n jẹ Jimọh Ridwan ninu wọn lo bẹ awọn meji yooku pe ki wọn ma jẹ kawọn pa a, ki wọn jẹ kawọn fi i silẹ ko maa ba tiẹ lọ. Ṣugbọn nigba ti wọn fẹẹ lọọ ṣe iṣẹ ti Bashiru ọlọkada yii, wọn ko wulẹ pe Ridwan dani rara, wọn ko fẹ ko maa bẹ awọn pe kawọn ma tun pa a. Nigba ti ko si ti ba wọn lọ, wọn pa a naa ni. Ada ti wọn fi pa ọlọkada yii ti wa lọdọ awọn ọlọpaa, wọn si ti gba ọkada naa silẹ lọwọ wọn.


Wọn tilẹ fẹẹ pa a bii ti Bashiru yii ni, eyi to n jẹ Jimọh Ridwan ninu wọn lo bẹ awọn meji yooku pe ki wọn ma jẹ kawọn pa a, ki wọn jẹ kawọn fi i silẹ ko maa ba tiẹ lọ. Ṣugbọn nigba ti wọn fẹẹ lọọ ṣe iṣẹ ti Bashiru ọlọkada yii, wọn ko wulẹ pe Ridwan dani rara, wọn ko fẹ ko maa bẹ awọn pe kawọn ma tun pa a. Nigba ti ko si ti ba wọn lọ, wọn pa a naa ni. Ada ti wọn fi pa ọlọkada yii ti wa lọdọ awọn ọlọpaa, wọn si ti gba ọkada naa silẹ lọwọ wọn. Kootu lo ku ti awọn mẹtẹẹta yoo lọ laipẹ yii, ti wọn yoo ti ṣalaye ẹnu wọn.


Kootu lo ku ti awọn mẹtẹẹta yoo lọ laipẹ yii, ti wọn yoo ti ṣalaye ẹnu wọn.


Lẹyin ti wọn fi maaluu ba oko ẹ jẹ, Fulani yin agbẹ lọrun pa niluu Baasi

Olu-theo Omolohun, Oke-Ogun Ma f’oko mi paala, ọjọ kan naa la a kilọ rẹ ni ọkunrin agbẹ ọmọ bibi orileede Olominira Bẹnẹ, Taminu Jugou, fọrọ ṣe latari ikilọ to lọọ ṣe fawọn Fulani pe ki wọn dẹkun dida maaluu wọn wọnu oko oun, lai mọ pe ikilọ naa yoo pada ja si iku ojiji fun un. Iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ l’Abule Agric, ti ko fi bẹẹ jinna siluu Baasi, nijọba ibilẹ Atisbo, nipinlẹ Ọyọ. Gẹgẹ bawọn to fiṣẹlẹ naa to akọroyin wa leti ṣe wi, wọn ni lati bii ọsẹ meji sẹyin ni oloogbe naa to jẹ agbẹ alarojẹ, to si n kore oko rẹ lọwọ, ti n kilọ fawọn Fulani darandaran ti wọn n fi maaluu jẹko rẹ, ṣugbọn wọn ko gbọ. Wọn ni ọjọ kẹta lẹyin eyi lawọn Fulani mẹta mi-in tun ko maaluu wọn wọnu oko re, eyi la gbọ pe o fa a to fi lọọ fẹjọ sun ọba ilu naa lati ba oun kilọ fun wọn. Ba a ṣe gbọ, deedee aago mẹwaa aabọ alẹ ọjọ naa, ṣadeede lawọn Fulani mẹta ti wọn dihamọra ya bo ile Taminu lẹyin toun atawọn mọlẹbi rẹ jẹun alẹ tan, nibi to ti n gbatẹgun ni wọn ka a mọ, ti wọn si yin in lọrun pa niṣoju awọn ọmọ rẹ, lẹyin naa ni wọn na papa bora. Nibi ti oloogbe naa ti n japoro iku lọwọ ni ọmọ rẹ kan torukọ rẹ n jẹ Mark ti sare lọọ fọrọ naa to ọba ilu ọhun leti.


Wọn ni ọjọ kẹta lẹyin eyi lawọn Fulani mẹta mi-in tun ko maaluu wọn wọnu oko re, eyi la gbọ pe o fa a to fi lọọ fẹjọ sun ọba ilu naa lati ba oun kilọ fun wọn. Ba a ṣe gbọ, deedee aago mẹwaa aabọ alẹ ọjọ naa, ṣadeede lawọn Fulani mẹta ti wọn dihamọra ya bo ile Taminu lẹyin toun atawọn mọlẹbi rẹ jẹun alẹ tan, nibi to ti n gbatẹgun ni wọn ka a mọ, ti wọn si yin in lọrun pa niṣoju awọn ọmọ rẹ, lẹyin naa ni wọn na papa bora. Nibi ti oloogbe naa ti n japoro iku lọwọ ni ọmọ rẹ kan torukọ rẹ n jẹ Mark ti sare lọọ fọrọ naa to ọba ilu ọhun leti. Loju-ẹsẹ la gbọ pe ọba naa ti pe awọn agbofinro lati ilu Agọ-Arẹ, ti wọn si palẹ oku naa mọ, wọn gbe e lọ sile igbokuu-si nile iwosan aladaani kan to wa niluu Agọ-Arẹ. Lara awọn agbẹ to ba akọroyin wa sọrọ lori iṣẹlẹ naa koro oju si iṣẹlẹ ọhun, wọn si bẹnu atẹ lu bi Ọba Sunday Azeez ṣe faaye gba awọn Fulani darandaran lati maa fọwọ lalẹ, ti wọn yoo si maa yan fanda fanda laarin ilu lai naani awọn iwa iṣekupani to n waye latọwọ wọn. Kọmandanti awọn Fijilante agbegbe naa, Oloye Ademọla Ọlawọọre, ti ni gbogbo agbara to wa nikaawọ awọn lawon yoo ṣa lati ṣawari awọn Fulani amookunṣika ti wọn sa lọ ọhun laipẹ.


Loju-ẹsẹ la gbọ pe ọba naa ti pe awọn agbofinro lati ilu Agọ-Arẹ, ti wọn si palẹ oku naa mọ, wọn gbe e lọ sile igbokuu-si nile iwosan aladaani kan to wa niluu Agọ-Arẹ. Lara awọn agbẹ to ba akọroyin wa sọrọ lori iṣẹlẹ naa koro oju si iṣẹlẹ ọhun, wọn si bẹnu atẹ lu bi Ọba Sunday Azeez ṣe faaye gba awọn Fulani darandaran lati maa fọwọ lalẹ, ti wọn yoo si maa yan fanda fanda laarin ilu lai naani awọn iwa iṣekupani to n waye latọwọ wọn. Kọmandanti awọn Fijilante agbegbe naa, Oloye Ademọla Ọlawọọre, ti ni gbogbo agbara to wa nikaawọ awọn lawon yoo ṣa lati ṣawari awọn Fulani amookunṣika ti wọn sa lọ ọhun laipẹ.


Lati Disẹmba, oṣiṣẹ ọba ti ko ba ti i gbabẹrẹ ajẹsara Korona ko ni i wọle – Ileeṣẹ Aarẹ

Faith Adebọla Dandan lowo-ori, ọran-an-yan laṣọ ibora, nijọba apapọ sọ ọrọ gbigba abẹrẹ ajẹsara arun Koronafairọọsi di fawọn oṣiṣẹ ọba, paapaa awọn oṣiṣẹ ijọba apapọ, wọn ti fun wọn ni gbedeke ọjọ ki-in-ni, oṣu kejila, ọdun yii, lati lọọ gbabẹrẹ naa, aijẹ bẹẹ, wọn o ni i le wọle sọfiisi wọn lati ọjọ naa lọ. Alaga igbimọ akanṣe tileeṣẹ Aarẹ gbe kale lati ṣe kokaari amojuto arun Korona nilẹ wa, to tun jẹ Akọwe fun ijọba apapọ, Ọgbẹni Boss Mustapha, lo sọrọ yii l’Abuja, l’Ọjọruu, Wẹsidee yii. Lasiko to n sọrọ nibi ipade atigbadegba ti wọn maa n ṣe lati ṣalaye ibi ti ọrọ arun Korona de duro nilẹ wa, Mustapha ni: “Bẹrẹ lati ọjọ ki-in-ni, oṣu Disẹmba, ọdun 2021, awọn oṣiṣẹ ijọba apapọ gbọdọ maa ṣafihan iwe-ẹri pe awọn ti gbabẹrẹ ajẹsara arun Korona, tabi iwe-ẹri pe wọn ti lọọ ṣayẹwo, wọn o si ni arun naa lara, ayẹwo naa si gbọdọ jẹ eyi ti wọn ṣe laarin wakati mejilelaaadọrin (ọjọ mẹta) ki wọn too le gba wọn laaye lati wọ awọn ọfiisi wọn gbogbo, ateyi to wa l’Abuja, atawọn ọfiisi ijọba apapọ to wa kaakiri awọn ipinlẹ mi-in lorileede yii.” Mustapha tun ṣalaye pe gbedeke naa kan awọn oṣiṣẹ ọba lọfiisi awọn aṣoju Naijiria lawọn ilẹ okeere pẹlu. O lawọn maa kọ lẹta kan lati faṣẹ si gbedeke naa kaakiri ọfiisi awọn oṣiṣẹ ọba laipẹ. Mustapha sọ pe akiyesi ati iṣiro tawọn onimọ nipa arun ṣe kari aye fihan pe lẹnu lọọlọọ yii, arun Korona ti n lọ silẹ, ọpọ orileede ni iṣiro naa sọ pe wọn ti n kapa arun ọhun, awọn to n lugbadi rẹ tabi ti arun naa n ṣeku pa ko lọ soke bii ti tẹlẹ mọ, o n dinku si i ni. O lawọn arinrinajo lati Naijiria lọ sorileede United Kingdom ti lominira si i, tori awọn alaṣẹ UK ti gba lati fun awọn ọmọ Naijiria ti wọn ba ti gbabẹrẹ Korona lati Naijiria laaye lati maa ba irinajo wọn lọ.


Abdulsalam dero ẹwọn Kirikiri l’Ekoo, wọn ni ole paraku ni

Faith Adebọla, Eko Gbogbo ẹbẹ afurasi ọdaran ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn kan, Abdulsalam Muktar, pe ki wọn jẹ koun maa ti ile waa jẹ ẹjọ ole jija ti wọn fi kan an l’Adajọ J. A. Oyegun tile-ẹjọ Majisreeti Ikẹja, nipinlẹ Eko, da nu bii omi iṣanwọ, o ni ọgba ẹwọn Kirikiri ni ko ti lọọ maa gbatẹgun titi dọjọ igbẹjọ to kan. Ọjọbọ, Tọsidee yii, ni wọn wọ ọkunrin naa dele-ẹjọ Majisreeti ọhun, ẹsun ole jija, dida omi alaafia ilu ru ati lilo nnkan ija oloro lati huwa ibi ni wọn fi kan an. Agbefọba, ASP Benson Emuerhi, ṣalaye pe ni nnkan bii aago mẹsan-an aabọ alẹ ọjo kejidinlogun, oṣu kẹsan-an, ọdun yii, ni afurasi ọdaran yii huwa idigunjale ọhun, oun ati awọn ẹlẹgbẹ rẹ kan ni wọn n da awọn eeyan lọna ni ikorita Dorba, lagbegbe Festac, ijọba ibilẹ Amuwo-Ọdọfin, nipinlẹ Eko, kọwọ awọn agbofinro too tẹ ẹ. Benson ni awọn ẹlẹgbẹ rẹ yooku ti sa lọ, ṣugbọn awọn agbofinro ṣi n wa wọn loju mejeeji. O lawọn ka ibọn kan ati ọbẹ aṣooro mọ afurasi ọdaran yii lọwọ, iwadii tawọn ọlọpaa si ṣe fihan pe firi-nidii-ọkẹ, alọkolohun-kigbe pọnbele ni, iwa to si hu ta ko isọri kẹtadinlọọọdunrin (297) ati ikọkandinlọọọdunrun (299) iwe ofin iwa ọdaran nipinlẹ Eko. Abdusalam loun ko jẹbi, o si bẹ ile-ẹjọ pe ki wọn ṣaanu oun, ki wọn yọnda beeli foun, ki oun le maa ti ile waa jẹjọ, ṣugbọn Adajọ Adegun ni ko sọrọ ninu ibeere rẹ, o ni ki wọn fi faili ẹsun rẹ ṣọwọ sọdọ ajọ DPP fun amọran wọn, ki wọn si mu afurasi naa pamọ sọgba ẹwọn Kirikiri, titi di ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kọkanla, ti igbẹjọ yoo maa tẹsiwaju.


L’Ogbomọṣọ, ọmọ ‘Yahoo’ mejilelogun ko sakolo EFCC

Faith Adebọla Ko din ni gende mejilelogun tọwọ ajọ to n gbogun ti iwa jibiti ati ṣiṣe owo ilu mọkumọku, EFCC, ba niluu Ogbomọṣọ, ipinlẹ Ọyọ, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, wọn ni jibiti ori ẹrọ ayelujara ti wọn n pe ni ‘Yahoo Yahoo’ lawọn ọdọ naa n ṣe. Orukọ awọn tọwọ ba yii gẹgẹ bi Alukoro ajọ Economic and Financial Crimes Commission, Ọgbẹni Wilson Uwajuren ṣe fi lede ninu atẹjade kan ni: Ibrahim Ọlajide Akintunde, Yusuf Taiye Afeez, Jimọh Idris Okikiọla, Adeyẹmọ Wariz Adegoke, Ademọla Ọlalekan Saheed, Anif Abayọmi Busayọ, Oriade Sunday Oluwatobi, Ajadi Ọpẹyẹmi, Damilọla Peter ati Akanji Blessing. Awọn to ku ni Ọlaoluwa Felix Ogunniran, Agbei Ṣọla Peter, Tọheeb Adeagbo Tọla, Ajayi Akinyinka Umar, Ibrahim Ọpẹyẹmi Iṣọla, Samson Ṣonubi Oluwafẹmi, Oki Kayọde Oluwadahunsi, Duroṣọmọ Temitọpẹ Dickson, Akinrẹmi Ridwan Abiọdun, Ahmed Ogunlẹyẹ ati Olawore Ridwan Ọlalekan. Uwajuren ṣalaye pe ọpọ lara awọn afurasi ọdaran ti wọn mu naa ni wọn jẹ akẹkọọ Fasiti LAUTECH, ṣugbọn kaka ki wọn dojukọ ẹkọ wọn, iwa gbaju-ẹ ni wọn n hu lori intanẹẹti, o ni inu ile kan ti wọn rẹnti niluu Ogbomọṣọ lawọn apamọlẹkun-jaye ẹda yii sa pamọ si. Lasiko tọwọ ba wọn, ọkọ ayọkẹlẹ bọginni marun-un, ọpọlọpọ foonu igbalode alagbeeka, awọn kọmputa agbeletan, pasipọọtu irinna ofurufu atawọn iwe mi-in to lodi sofin ni wọn ba nikaawọ wọn. Ẹka ajọ EFCC ti Ibadan to ṣiṣẹ naa ti taari awọn afurasi ọdaran yii sọdọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ fun iṣẹ iwadii to lọọrin, ki wọn le foju wọn bale-ẹjọ laipẹ.


Ara Sunday Igboho ko ya gidigidi, wọn ti sare gbe e lọ sọsibitu ni Bẹnẹ

Faith Adebọla Iroyin to gbode kan lori atẹ ayelujara bayii ni ti aisan ojiji kan ti wọn lo kọ lu gbajugbaja ajijangbara ilẹ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ, tawọn eeyan mọ si Sunday Igboho lọgba ẹwọn orileede Bẹnẹ to wa, wọn niṣe ni wọn gbe e digbadigba lọ sileewosan kan lati doola ẹmi rẹ. Gẹgẹ bi Amofin Yọmi Aliu to jẹ ọkan lara awọn lọọya to n ṣoju fun Sunday Igboho nile-ẹjọ ṣe sọ fun ileeṣẹ oniroyin BBC, o ni ọkunrin naa ti dubulẹ aisan gidi lọgba ẹwọn ti wọn fi i si, aisan kindinrin ati ifun ni wọn lo kọ lu u. Yọmi ni ọgba ẹwọn Bẹnẹ ni aisan naa ti de ba Sunday Igboho, tori ko si nnkan to jọ iru aarẹ yii lasiko ti wọn fi mu un satimọle lati nnkan bii oṣu mẹta sẹyin. “Ko si aisan to n ṣe Igboho ki wọn too mu un ni Kutọnu, aisan to yọju yii lagbara gidi ni, niṣe ni wọn sare gbe e digbadigba lọ sileewosan fun itọju pajawiri. Mi o le sọ boya o ti kuro nileewosan tabi boya wọn ti da a pada sọgba ẹwọn, ṣugbọn ohun ta a fidi ẹ mulẹ ni pe aisan naa lagbara, o si jọ pe kinni ọhun ti ṣakoba fun kindinrin ati ifun rẹ, mi o mọ boya o ti ṣakoba fawọn ẹya ara mi-in, mo kan mọ pe awọn ẹya ara inu lọhun-un kan ti n niṣoro. Bakan naa ni Ọgbẹni Maxwell Adeyẹye fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o ni loootọ ni aisan n ṣe Oloye Sunday Adeyẹmọ, o si jọ pe kindinrin rẹ laisan naa kọ lu, ṣugbọn o ni ayẹwo mi-in ti wọn ba ṣe lo maa fidi rẹ mulẹ, ati pe awọn to kọṣẹ mọṣẹ gidi lo n bojuto ọkunrin naa lọwọ.


Awọn oloye Ikẹrẹ-Ekiti fariga, wọn lawọn ko ni i gba Olukẹrẹ gẹgẹ bii ọba

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Awọn oloye ati igbimọ to n ṣejọba pẹlu Ogoga Ikẹrẹ-Ekiti ti fariga, wọn faake kọri pe laye, awọn ko ni i gba Olukẹrẹ gẹgẹ bii ọba niluu naa. Ọjọ Ẹti, Furaide, ọsẹ to kọja yii, ni ijọba ipinlẹ Ekiti fi ọba tuntun, Ọba Ganiyu Ọbasoyin, jẹ ni Odo-Ọja, Ikẹrẹ-Ekiti. Odo-Oja yii lo wa labẹ Ikẹrẹ-Ekiti, to si ti n lakaka lati gbomonira kuro labẹ Ikẹrẹ-Ekiti lati ọdun 2014, ṣugbọn ti ijọba asiko naa labẹ gomina tẹlẹ, Ọgbẹni Ayọ Fayoṣe, ko fun wọn ni ominira. Igbesẹ ti ijọba Ekiti gbe lọjọ Ẹti, Furaide yii, lo fopin si awuyewuye ati rogbodiyan lori ọrọ fifi ọba jẹ to ti wa niluu naa lati ọdun 2014 ọhun. Ninu iwe ifẹhonu han kan ti igbimọ iṣejọba Ogoga, eyi ti wọn pe ni (Ogoga-in-council) kọ, ti Oloye Olufẹmi Babatọla to jẹ Sapetu ilu Ikẹrẹ-Ekiti ati awọn oloye mẹẹẹdogun mi-in fọwọ si sọ pe eewọ patapata ni fifi Olukẹrẹ jẹ niluu naa. Awọn oloye naa ninu iwe ifẹhonu han yii sọ pe gbogbo ilu naa ko ni i gba ki Odo-Ọja to wa labẹ Ikẹrẹ-Ekiti da duro lati ni ọba tiwọn, wọn ṣalaye pe Odo-Ọja jẹ adugbo kan lara Ikẹrẹ-Ekiti.


Igbesẹ ti ijọba Ekiti gbe lọjọ Ẹti, Furaide yii, lo fopin si awuyewuye ati rogbodiyan lori ọrọ fifi ọba jẹ to ti wa niluu naa lati ọdun 2014 ọhun. Ninu iwe ifẹhonu han kan ti igbimọ iṣejọba Ogoga, eyi ti wọn pe ni (Ogoga-in-council) kọ, ti Oloye Olufẹmi Babatọla to jẹ Sapetu ilu Ikẹrẹ-Ekiti ati awọn oloye mẹẹẹdogun mi-in fọwọ si sọ pe eewọ patapata ni fifi Olukẹrẹ jẹ niluu naa. Awọn oloye naa ninu iwe ifẹhonu han yii sọ pe gbogbo ilu naa ko ni i gba ki Odo-Ọja to wa labẹ Ikẹrẹ-Ekiti da duro lati ni ọba tiwọn, wọn ṣalaye pe Odo-Ọja jẹ adugbo kan lara Ikẹrẹ-Ekiti. Iwe ifẹhonu han yii ti awọn Oloye mẹrinlelogun fọwọ si juwe igbesẹ Gomina Kayọde Fayẹmi gẹgẹ bii ọna kan pataki lati gbẹsan bi gomina naa ṣe fidi-rẹmi niluu naa ninu eto idibo gomina lọdun 2018, eleyii ti ọmọ bibi ilu naa to tun jẹ igbakeji gomina ipinlẹ Ekiti nigba naa, Ọjọgbọn Kọlapọ Ẹlẹka, jawe olubori niluu ọhun. Wọn fi kun un pe ilu naa ti gba ile-ẹjọ giga ti ipinlẹ Ekiti lọ lati pe ijọba lẹjọ, ati lati ta ko igbesẹ naa. Agbẹjọro agba ati gomina ipinlẹ naa yoo jẹ olujejọ ninu iwe ipejọ naa.


Iwe ifẹhonu han yii ti awọn Oloye mẹrinlelogun fọwọ si juwe igbesẹ Gomina Kayọde Fayẹmi gẹgẹ bii ọna kan pataki lati gbẹsan bi gomina naa ṣe fidi-rẹmi niluu naa ninu eto idibo gomina lọdun 2018, eleyii ti ọmọ bibi ilu naa to tun jẹ igbakeji gomina ipinlẹ Ekiti nigba naa, Ọjọgbọn Kọlapọ Ẹlẹka, jawe olubori niluu ọhun. Wọn fi kun un pe ilu naa ti gba ile-ẹjọ giga ti ipinlẹ Ekiti lọ lati pe ijọba lẹjọ, ati lati ta ko igbesẹ naa. Agbẹjọro agba ati gomina ipinlẹ naa yoo jẹ olujejọ ninu iwe ipejọ naa. Wọn sọ pe gbogbo ilakaka ati ipinnu ijọba ipinlẹ Ekiti lati doju aṣa ati iṣe ilu naa bolẹ ko ni i duro, wọn ṣalaye pe Odo-Ọja, nibi ti Fayẹmi ti fi ọba jẹ yii ti ni oloye kan ti wọn n pe ni Ọlọgọtun tẹlẹ. Nigba ti wọn n tan imọlẹ miiran si ọrọ naa, awọn oloye yii sọ pe igbimọ awọn ọba ipinlẹ Ekiti ti kọkọ juwe ipo Olukẹrẹ gẹgẹ bii oloye lasan lọdun 2014. Bakan naa nijọba asiko naa tun juwe ipo Olukẹrẹ gẹgẹ bii olori olooṣa niluu naa.


Wọn sọ pe gbogbo ilakaka ati ipinnu ijọba ipinlẹ Ekiti lati doju aṣa ati iṣe ilu naa bolẹ ko ni i duro, wọn ṣalaye pe Odo-Ọja, nibi ti Fayẹmi ti fi ọba jẹ yii ti ni oloye kan ti wọn n pe ni Ọlọgọtun tẹlẹ. Nigba ti wọn n tan imọlẹ miiran si ọrọ naa, awọn oloye yii sọ pe igbimọ awọn ọba ipinlẹ Ekiti ti kọkọ juwe ipo Olukẹrẹ gẹgẹ bii oloye lasan lọdun 2014. Bakan naa nijọba asiko naa tun juwe ipo Olukẹrẹ gẹgẹ bii olori olooṣa niluu naa.


Ọṣun 2022: Awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC fontẹ lu saa keji Oyetọla

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Agbẹnusọ fun ileegbimọ aṣofin agba orileede yii, Sẹnetọ Baṣiru Ajibọla, lo ko ogunlọgọ awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC sodi l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, lati sọ nita gbangba pe ki Gomina Gboyega Oyetọla maa ṣejọba lọ. Idi ti wọn fi ṣe bẹẹ gẹgẹ bi Ajibọla ṣe wi, ko ṣẹyin bi iṣejọba rẹ ṣe n fi ti awọn araalu ṣaaju ninu oniruuru igbesẹ idagbasoke to n gbe. Baṣiru gboṣuba fun Oyetọla lori ipa to ti ko ninu itẹsiwaju ipinlẹ Ọṣun lati ọdun mẹta to ti de ori aleefa. O ni ijọloju lo jẹ pe owo ti yoo wọle labẹnu maa n pọ ju iye tijọba n na lọ ninu eto iṣuna ijọba yii. Bakan naa ni igbakeji gomina tẹlẹ nipinlẹ Ọṣun, Ọtunba Titi Laoye-Pọnnle, sọ pe idagbasoke to ti ba ipinlẹ yii, ni pataki ju lọ, ilu Oṣogbo, ti i ṣe olu-ilu ipinlẹ Ọṣun, jẹ nnkan tawọn araalu gbọdọ kan saara si. O ni awọn ko gbọdọ faaye gba ohunkohun laaye lati da ijọba yii duro, idi si niyẹn tijọba ibilẹ mẹrẹẹrin to wa ni ẹkun idibo Oṣogbo ṣe fontẹ lu saa keji iṣejọba Gomina Oyetọla l’Ọṣun.


O ni ijọloju lo jẹ pe owo ti yoo wọle labẹnu maa n pọ ju iye tijọba n na lọ ninu eto iṣuna ijọba yii. Bakan naa ni igbakeji gomina tẹlẹ nipinlẹ Ọṣun, Ọtunba Titi Laoye-Pọnnle, sọ pe idagbasoke to ti ba ipinlẹ yii, ni pataki ju lọ, ilu Oṣogbo, ti i ṣe olu-ilu ipinlẹ Ọṣun, jẹ nnkan tawọn araalu gbọdọ kan saara si. O ni awọn ko gbọdọ faaye gba ohunkohun laaye lati da ijọba yii duro, idi si niyẹn tijọba ibilẹ mẹrẹẹrin to wa ni ẹkun idibo Oṣogbo ṣe fontẹ lu saa keji iṣejọba Gomina Oyetọla l’Ọṣun. Ninu ọrọ tirẹ, alaga kiateka ẹgbẹ APC l’Ọṣun, Ọmọọba Gboyega Famọdun, sọ pe pẹlu bi awọn ẹkun idibo marun-un ninu mẹsan-an ṣe ti fọwọ si saa keji Oyetọla, o han gbangba pe idibo abẹle lati mu oludije funpo gomina loṣu keji ọdun to n bọ yoo lọ nirọwọrọsẹ. Famọdun parọwa sawọn ọmọ ẹgbẹ APC lati tubọ maa fọnrere iṣejọba rere to n lọ l’Ọṣun bayii, ki wọn si maa fifẹ fa awọn ti ki i ṣe ọmọ ẹgbẹ wọn mọra.


Ninu ọrọ tirẹ, alaga kiateka ẹgbẹ APC l’Ọṣun, Ọmọọba Gboyega Famọdun, sọ pe pẹlu bi awọn ẹkun idibo marun-un ninu mẹsan-an ṣe ti fọwọ si saa keji Oyetọla, o han gbangba pe idibo abẹle lati mu oludije funpo gomina loṣu keji ọdun to n bọ yoo lọ nirọwọrọsẹ. Famọdun parọwa sawọn ọmọ ẹgbẹ APC lati tubọ maa fọnrere iṣejọba rere to n lọ l’Ọṣun bayii, ki wọn si maa fifẹ fa awọn ti ki i ṣe ọmọ ẹgbẹ wọn mọra.


Oludasile Ìwé Iroyin Alaroye, Ogbeni Àlàó Adedayo, yóò bá gbogbo agbaye sọ̀rọ̀ nípa èdè Yoruba lọ́jọ́ Sannde yìí [Alaye…]

Oludasile Ìwé Iroyin Alaroye, Ogbeni Àlàó Adedayo, yóò bá gbogbo agbaye sọ̀rọ̀ nípa èdè, àṣà àti ìṣe Yoruba lọ́jọ́ Sannde yìí o. Ẹ pàdé wa ni déédéé aago marun-un, irọ̀lẹ́. Sunday, October 17, 2021 5:00 PM Nigeria 4:00 PM GMT 11:00 AM Austin CST https://www.tfinterviews.com/post/alao-adedayo Zoom: https://us02web.zoom.us/j/86235230007 Facebook: https://www.facebook.com/tfinterviews/live YouTube: https://www.youtube.com/channel/UC2lvX7A2iVndiCq0NfFcb0w/live


Gomina Ekiti tẹlẹ, Ayọ Fayoṣe, ṣabẹwo si Tinubu ni Bourdillon

Jọkẹ Amọri Gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ, Ayọdele Fayoṣe, ti ṣabẹwo ṣe ara balẹ si gomina ipinlẹ Eko tẹlẹ, to tun jẹ aṣiwaju ẹgbẹ APC, Bọla Ahmed Tinubu. Ṣugbọn ọkunrin naa sọ pe abẹwo yii ko ni i ṣe pẹlu boya oun fẹẹ darapọ mọ ẹgbẹ APC, o ni PDP loun tọkan-tara. Ninu atẹjade kan ti Akọwe iroyin rẹ, Lere Ọlayinka, gbe sori ẹrọ ayelujara ni gomina tẹlẹ naa ti sọ pe, ‘Lonii yii, mo ṣabẹwo si Aṣiwaju Bọla Tinubu ni Bourdillon, lati ki i pe ṣe ara mokun si i. ‘‘Ọrọ ilera ẹni ko ni nnkan kan an ṣe pẹlu ẹgbẹ oṣelu ti ẹnikan wa. Ni agbegbe wa nibi, a ki i ṣajọyọ awọn eeyan tiwa nigba ti wọn ba wa laye, afi ka maa fọwọ si iwe ibanikẹdun lẹyin ti wọn ba ku tan. Ṣugbọn loju temi, ki i ṣe ọna to yẹ ka maa gba lati gbe igbesi aye wa ree.


‘‘Ọrọ ilera ẹni ko ni nnkan kan an ṣe pẹlu ẹgbẹ oṣelu ti ẹnikan wa. Ni agbegbe wa nibi, a ki i ṣajọyọ awọn eeyan tiwa nigba ti wọn ba wa laye, afi ka maa fọwọ si iwe ibanikẹdun lẹyin ti wọn ba ku tan. Ṣugbọn loju temi, ki i ṣe ọna to yẹ ka maa gba lati gbe igbesi aye wa ree. ‘‘Ni pataki ju lọ, oṣelu gbọdọ wa fun ka ni ifẹ ara wa. Nitori naa, gẹgẹ bi awọn aṣaaju gbogbo ni Naijiria ti ṣe, emi naa darapọ mọ wọn lati ki Aṣiwaju, ati lati gbadura ilera pipe fun un. ‘‘Ṣugbọn fun ẹyin tẹ ẹ maa n ti ọrọ oṣelu bọ ohunkohun ti eeyan ba ṣe tabi to ba sọ, pẹlu abẹwo ti mo ṣe yii o, alẹnulọrọ ati aṣaaju ẹgbẹ oṣelu PDP ti ko yẹsẹ ni mi.’’ Ohun ti Fayoṣe fi pari ọrọ rẹ niyi.


‘‘Ni pataki ju lọ, oṣelu gbọdọ wa fun ka ni ifẹ ara wa. Nitori naa, gẹgẹ bi awọn aṣaaju gbogbo ni Naijiria ti ṣe, emi naa darapọ mọ wọn lati ki Aṣiwaju, ati lati gbadura ilera pipe fun un. ‘‘Ṣugbọn fun ẹyin tẹ ẹ maa n ti ọrọ oṣelu bọ ohunkohun ti eeyan ba ṣe tabi to ba sọ, pẹlu abẹwo ti mo ṣe yii o, alẹnulọrọ ati aṣaaju ẹgbẹ oṣelu PDP ti ko yẹsẹ ni mi.’’ Ohun ti Fayoṣe fi pari ọrọ rẹ niyi.


Awọn aṣofin faṣẹ si lilo ẹrọ ayelujara fun eto idibo gbogbogbo

Faith Adebọla Awọn aṣofin ti yi ero wọn pada lori ilo ẹrọ ayelujara lasiko idibo apapọ, wọn ti fọwọ si i pe ki ajọ eleto idibo INEC pinnu bo ba ṣe wu wọn lati lo ẹrọ ti wọn fi n dibo, tabi fi esi ibo sọwọ lori ẹrọ ayelujara taarata lati ibudo idibo. Lasiko ijiroro lori abadofin kan ti wọn fẹẹ fi ṣatunṣe si ofin eto idibo gbogbogboo, eyi to waye ninu gbọgan ipade awọn aṣofin agba l’Abuja, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ni ipinnu naa ti waye. Ọkan ninu awọn aba to da awuyewuye silẹ naa ni eyi to wa ni ipo kẹtadinlọgọta, to da lori bawọn eeyan yoo ṣe dibo ati bi wọn yoo ṣe fi esi ibo ranṣẹ. Latigba tawọn aṣofin naa ti beere pe kawọn eeyan sọ ero ati aba wọn lori abadofin yii ni ọpọ ti dabaa pe lilo ẹrọ lati fi dibo ati fifi esi idibo ṣọwọ taarata lori ẹrọ ayelujura lo bode mu, dipo kiko iwe idibo ati esi idibo kiri. Ṣugbọn abadofin naa da awuyewuye silẹ nileegbimọ aṣoju-ṣofin ati lọdọ awọn aṣofin agba nigba ti wọn n ṣagbeyẹwo awọn aba naa loṣu keje to kọja yii. Ọpọ awọn aṣofin lo ta ko lilo intanẹẹti lati fi esi ibo ranṣẹ, wọn ni intanẹẹti ko si lawọn ibudo idibo kan, ati lawọn ijọba ibilẹ mi-in, ati pe lilo intanẹẹti le mu ariyanjiyan dani.


Latigba tawọn aṣofin naa ti beere pe kawọn eeyan sọ ero ati aba wọn lori abadofin yii ni ọpọ ti dabaa pe lilo ẹrọ lati fi dibo ati fifi esi idibo ṣọwọ taarata lori ẹrọ ayelujura lo bode mu, dipo kiko iwe idibo ati esi idibo kiri. Ṣugbọn abadofin naa da awuyewuye silẹ nileegbimọ aṣoju-ṣofin ati lọdọ awọn aṣofin agba nigba ti wọn n ṣagbeyẹwo awọn aba naa loṣu keje to kọja yii. Ọpọ awọn aṣofin lo ta ko lilo intanẹẹti lati fi esi ibo ranṣẹ, wọn ni intanẹẹti ko si lawọn ibudo idibo kan, ati lawọn ijọba ibilẹ mi-in, ati pe lilo intanẹẹti le mu ariyanjiyan dani. Nigba tawọn aṣoju-ṣofin ti buwọ lu lilo imọ ẹrọ, awọn aṣofin agba ko fọwọ si i, eyi lo mu ki wọn gbe igbimọ mi-in dide lati tun ṣayẹwo si aidọgba to wa ninu ofin eto idibo naa. Abọ igbimọ yii lawọn aṣofin agba jiroro le lori lọjọIṣẹgun, wọn si fẹnuko lati yi ila kẹtadinlọgọta naa pada, si: “Ajọ (INEC) le pinnu lati fi esi idibo ṣọwọ nipa ilo ẹrọ ayelujara ni gbogbo ibi ti wọn ba ti ri i pe o ba a mu lati ṣe bẹ, awọn ni yoo si pinnu ilana to dara ju lati lo, titi kan lilo ẹrọ kọmputa ati awọn ẹrọ igbalode fun eto idibo.” Awọn abadofin mi-in ti wọn ti ṣatunṣe si ni: Nọmba kẹtalelogoji, eyi to ka pe: “Ajọ (INEC) yoo pese apoti idibo, ẹrọ igbalode ti wọn fi n dibo tabi awọn ẹrọ mi-in ti wọn lero pe yoo wulo fun eto idibo to muna doko.” Ajọ (INEC) ni yoo pinnu awọn fọọmu to yẹ lati kọ ọrọ kun lasiko idibo, ati fun eto idibo bi wọn ba ṣe ro o si. Awọn aṣoju ẹgbẹ gbọdọ lanfaani lati ri bi wọn ṣe n ko awọn nnkan eelo idibo lati ọfiisi INEC lọ si awọn ibudo idibo kaakiri.” Wọn tun ṣatunṣe si ila kẹtalelọgọta: “Oludari eto idibo gbọdọ fi esi idibo ṣọwọ, titi kan aropọ iye awọn ondibo ti wọn faṣẹ si lati dibo, ati aropọ iwe idibo gẹgẹ bi ajọ INEC ba ṣe la a kalẹ.” Nigba ti olori awọn aṣofin naa beere pe kawọn to fara mọ awọn aba yii sọ pe “bẹẹ ni”, ariwo awọn to sọ pe awọn fara mọ ọn pọ ju ti awọn to sọ pe awọn ko fara mọ ọn lọ, ni wọn ba lu u lontẹ.


Nigba tawọn aṣoju-ṣofin ti buwọ lu lilo imọ ẹrọ, awọn aṣofin agba ko fọwọ si i, eyi lo mu ki wọn gbe igbimọ mi-in dide lati tun ṣayẹwo si aidọgba to wa ninu ofin eto idibo naa. Abọ igbimọ yii lawọn aṣofin agba jiroro le lori lọjọIṣẹgun, wọn si fẹnuko lati yi ila kẹtadinlọgọta naa pada, si: “Ajọ (INEC) le pinnu lati fi esi idibo ṣọwọ nipa ilo ẹrọ ayelujara ni gbogbo ibi ti wọn ba ti ri i pe o ba a mu lati ṣe bẹ, awọn ni yoo si pinnu ilana to dara ju lati lo, titi kan lilo ẹrọ kọmputa ati awọn ẹrọ igbalode fun eto idibo.” Awọn abadofin mi-in ti wọn ti ṣatunṣe si ni: Nọmba kẹtalelogoji, eyi to ka pe: “Ajọ (INEC) yoo pese apoti idibo, ẹrọ igbalode ti wọn fi n dibo tabi awọn ẹrọ mi-in ti wọn lero pe yoo wulo fun eto idibo to muna doko.” Ajọ (INEC) ni yoo pinnu awọn fọọmu to yẹ lati kọ ọrọ kun lasiko idibo, ati fun eto idibo bi wọn ba ṣe ro o si. Awọn aṣoju ẹgbẹ gbọdọ lanfaani lati ri bi wọn ṣe n ko awọn nnkan eelo idibo lati ọfiisi INEC lọ si awọn ibudo idibo kaakiri.” Wọn tun ṣatunṣe si ila kẹtalelọgọta: “Oludari eto idibo gbọdọ fi esi idibo ṣọwọ, titi kan aropọ iye awọn ondibo ti wọn faṣẹ si lati dibo, ati aropọ iwe idibo gẹgẹ bi ajọ INEC ba ṣe la a kalẹ.” Nigba ti olori awọn aṣofin naa beere pe kawọn to fara mọ awọn aba yii sọ pe “bẹẹ ni”, ariwo awọn to sọ pe awọn fara mọ ọn pọ ju ti awọn to sọ pe awọn ko fara mọ ọn lọ, ni wọn ba lu u lontẹ.


Naijiria yoo bọ ara wọn yo bi ida ọgbọn ba n dako – Ọladuni

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọṣẹ yii, ni Giiwa ileewe giga ti wọn ti n kẹkọọ nipa eto iṣẹ agbẹ niluu Ilọrin (ARMTI), Dokita Olufẹmi Ọladunni, ṣalaye pe ti ida ọgbọn ọmọ orileede yii ba n dako, ko ni i si iṣoro ọwọngogo ounjẹ mọ. Ọladunni sọrọ naa di mimọ lasiko ti ileewe ọhun ṣe idanilẹkọọ fun ẹgbẹ akọroyin nipinlẹ Kwara, eyi to jẹ ọkan lara eto ẹgbẹ naa lati fi sami ayẹyẹ ọṣẹ akọroyin wọn ti ọdun yii, ti yoo gba wọn lọjọ mẹta gbako. O tẹsiwaju pe oniṣẹ ijọba ni, oloṣelu tabi ipo yoowu ki eniyan di mu, ti gbogbo ọmọ Naijiria ba n gbinyaju oko dida, eyi yoo mu adinku ba ounjẹ to wọn bii oju, o ni ẹni to n ṣiṣẹ ijọba to n gbowo oṣu, to ba tun n dako, ko ni i maa fowo ra ounjẹ mọ. Bakan naa lo tun rọ ijọba Naijiria lati faaye gba gbogbo olugbe orile-ede yii ki wọn maa dako, ki ijọba si din owo awọn eroja ti wọn fi n ṣiṣẹ oko, eyi ni yoo mu iṣẹ agbẹ wu tolori tẹlẹmu nilẹ yii.


Abidemi ko janduku lọ sileewe nitori ọmọ ẹ ti olukọ ba wi, wọn fẹẹ ṣa tiṣa naa pa l’Abẹokuta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta To ba pẹ ju kawọn alaṣẹ ileewe Baptist Girls College, Idiaba, l’Abẹokuta, too pe ọlọpaa ni, boya tiṣa kan ko ba ti dero ọrun ninu awọn oṣiṣẹ ibẹ lọjọ Iṣẹgun, ọjọ kejila, oṣu kẹwaa yii. Ọkunrin kan, Abidemi Oluwaṣeun, lo ko janduku meji lẹyin pẹlu ada lọwọ, ti wọn lawọn yoo ṣa tiṣa kan to lu ọmọ Abidemi nileewe naa pa. DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, to fi iṣẹlẹ naa ṣọwọ ṣalaye pe ọmọ ọdun mẹẹẹdogun ni ọmọ Abidemi, obinrin si ni. O ni ọmọ naa pẹlu awọn akẹkọọ kan ni wọn jọ n fi tiṣa ṣe yẹyẹ nigba ti iyẹn n kọ wọn lọwọ, bẹẹ ni wọn n fariwo daamu kilaasi, ti wọn ko jẹ kawọn akẹkọọ yooku gbọ ohun ti olukọ n sọ. Eyi lo lo bi tiṣa naa ninu to fi lu ọmọ Abidemi atawọn ti wọn jọ n da kilaasi laamu naa, ki wọn le sinmi palapala. Afi bi ọmọ Abidemi ṣe gba ile lọ, to si sọ fun baba rẹ pe tiṣa lu oun. Ohun ti baba naa gbọ ree to fi kan si awọn ọkunrin meji yii; Fayeṣele Ọlabanji (ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn) ati Alebioṣu Quawiyu (ẹni ọdun mẹrinlelogun), ni awọn mẹtẹẹta ba gbe mọto ayọkẹlẹ kan ti ko ni nọmba lara, o di ileewe ti wọn ti lu ọmọ Abidemi.


Eyi lo lo bi tiṣa naa ninu to fi lu ọmọ Abidemi atawọn ti wọn jọ n da kilaasi laamu naa, ki wọn le sinmi palapala. Afi bi ọmọ Abidemi ṣe gba ile lọ, to si sọ fun baba rẹ pe tiṣa lu oun. Ohun ti baba naa gbọ ree to fi kan si awọn ọkunrin meji yii; Fayeṣele Ọlabanji (ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn) ati Alebioṣu Quawiyu (ẹni ọdun mẹrinlelogun), ni awọn mẹtẹẹta ba gbe mọto ayọkẹlẹ kan ti ko ni nọmba lara, o di ileewe ti wọn ti lu ọmọ Abidemi. Ada tuntun ṣaṣa kan ni wọn mu dani pẹlu ileri pe awọn yoo ṣa tiṣa to lu ọmọbinrin naa pa. Bi wọn ṣe de ileewe Baptist Girls College naa ni wọn sọ ijangbọn kalẹ, wọn n wa tiṣa to ba ọmọ wọn wi, kawọn naa le da sẹria fun un. Ṣugbọn awọn alaṣẹ ileewe naa sare pe awọn ọlọpaa Kemta, CSP Ọpẹbiyi Sunday, to wa nibẹ si tete ran awọn ikọ rẹ lọ sileewe yii, awọn ni wọn da awọn to fẹẹ ṣa tiṣa ladaa naa lẹkun, ti wọn si fọwọ ofin mu wọn pẹlu mọto ti ko ni nọmba ti wọn gbe wa. Nigba to n ṣalaye ara ẹ, Abidemi ti tiṣa lu ọmọ ẹ sọ pe oun loun gba awọn meji yooku naa pe ki wọn waa ba oun kọ tiṣa yii lọgbọn, ohun to jẹ kawọn jọ wa niyẹn pẹlu ada tawọn fẹẹ fi ṣoro fun un.


Ada tuntun ṣaṣa kan ni wọn mu dani pẹlu ileri pe awọn yoo ṣa tiṣa to lu ọmọbinrin naa pa. Bi wọn ṣe de ileewe Baptist Girls College naa ni wọn sọ ijangbọn kalẹ, wọn n wa tiṣa to ba ọmọ wọn wi, kawọn naa le da sẹria fun un. Ṣugbọn awọn alaṣẹ ileewe naa sare pe awọn ọlọpaa Kemta, CSP Ọpẹbiyi Sunday, to wa nibẹ si tete ran awọn ikọ rẹ lọ sileewe yii, awọn ni wọn da awọn to fẹẹ ṣa tiṣa ladaa naa lẹkun, ti wọn si fọwọ ofin mu wọn pẹlu mọto ti ko ni nọmba ti wọn gbe wa. Nigba to n ṣalaye ara ẹ, Abidemi ti tiṣa lu ọmọ ẹ sọ pe oun loun gba awọn meji yooku naa pe ki wọn waa ba oun kọ tiṣa yii lọgbọn, ohun to jẹ kawọn jọ wa niyẹn pẹlu ada tawọn fẹẹ fi ṣoro fun un. Ni bayii, Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Lanre Bankọle, ti paṣẹ pe ki wọn wadii awọn ọkunrin mẹta yii daadaa, ki wọn si taari wọn si kootu laipẹ rara.


Ni bayii, Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Lanre Bankọle, ti paṣẹ pe ki wọn wadii awọn ọkunrin mẹta yii daadaa, ki wọn si taari wọn si kootu laipẹ rara.


Eeyan meje padanu ẹmi wọn ninu ijamba ọkọ lọna Ilọrin s’Ibadan

Ibrahim Alagunmu O kere tan, eeyan meje lo ṣe kongẹ ọlọjọ wọn lasikoi ijamba ọkọ to waye lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọṣẹ yii, lagbegbe ilu Ayekalẹ, lopopona marosẹ Ilọrin si Ibadan. Ninu atẹjade kan ti adari ẹsọ alaabo oju popo nipinlẹ Kwara, Jonathan Ọwọade, fi lede niluu Ilọrin lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọṣẹ yii, lo ti sọ pe owurọ kutukutu niṣẹlẹ naa waye, nigba ti ọkọ akero Toyota Bumper kan to ni nọmba ZAR600XY, sare asapajude, to si takiti pọnla-pọnla. Eeyan mọkandinlogun lo fara kaasa nibi ijamba ọkọ naa, ti eeyan meje si ku loju ina, awọn mejila fara pa yanna yanna. O tẹsiwaju pe awọn ọlọpaa agọ Bode Saadu, nijọba ibilẹ Moro, ni wọn doola ẹmi awọn to fara pa naa, wọn ko wọn lọ si ileewosan to sun mọ agbegbe naa pẹkipẹki fun itọju to peye, ẹsọ alaabo oju popo si ko awọn oku lọ si yara igbokuu-si ni ileewosan ileewe giga Fasiti Ilọrin ( UITH). Ọwọade fi kun un pe awọn ti ko ẹru awọn to ṣe kongẹ ijamba ọkọ ọhun si agọ ọlọpaa Bode-Saadu, nijọba ibilẹ Moro, ki aabo le wa fun un. O rọ awọn awakọ pe ki wọn takete si ere asapajude loju popo.


O tẹsiwaju pe awọn ọlọpaa agọ Bode Saadu, nijọba ibilẹ Moro, ni wọn doola ẹmi awọn to fara pa naa, wọn ko wọn lọ si ileewosan to sun mọ agbegbe naa pẹkipẹki fun itọju to peye, ẹsọ alaabo oju popo si ko awọn oku lọ si yara igbokuu-si ni ileewosan ileewe giga Fasiti Ilọrin ( UITH). Ọwọade fi kun un pe awọn ti ko ẹru awọn to ṣe kongẹ ijamba ọkọ ọhun si agọ ọlọpaa Bode-Saadu, nijọba ibilẹ Moro, ki aabo le wa fun un. O rọ awọn awakọ pe ki wọn takete si ere asapajude loju popo. Ọwọ ọlọpaa atawọn ọlọdẹ tẹ ikọ adigunjale ti wọn jẹ obinrin l’Oṣogbo


Ọwọ ọlọpaa atawọn ọlọdẹ tẹ ikọ adigunjale ti wọn jẹ obinrin l’Oṣogbo


Ọwọ ọlọpaa atawọn ọlọdẹ tẹ ikọ adigunjale ti wọn jẹ obinrin l’Oṣogbo

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Awọn ọdọbinrin mẹta ti wọn n digunjale niluu Oṣogbo ni wọn ti ko si ọwọ awọn ọlọpaa atawọn ọlọdẹ bayii. A gbọ pe awọn adigunjale naa ti pitu ọwọ wọn ninu ile iya agba kan to ṣẹṣẹ ṣenawo lai si idiwọ lagbegbe Arẹsa, niluu Oṣogbo, ti wọn si ko owo nibẹ nidaaji ọjọ Aje, Mọnde. Bi wọn ṣe kuro nibẹ ni wọn duro nibikan lati pin owo ti wọn ji ọhun, ni wọn ba tuka, ṣugbọn ọkan lara wọn to jẹ ọmọ ọdun mẹrinla ko sọwọ awọn ọlọdẹ ni nnkan bii aago mẹrin idaji. Bi ilẹ ṣe mọ ni awọn ọlọdẹ ranṣẹ si awọn ọlọpaa, bi wọn si ṣe de ibi ti wọn fi ọmọbinrin yii pamọ si, o jẹwọ, o si ṣeleri lati mu wọn debi ti awọn yooku rẹ wa. Alaroye gbọ pe awọn ọlọdẹ atawọn ọlọpaa ni wọn tẹle e, ọwọ si tẹ ọkan lara wọn to jẹ ọmọ ọdun mẹrindinlogun ninu ile ọkọ rẹ lagbegbe Olugun, nigba ti wọn ri ekeji mu lagbegbe Ṣaṣa. Alaga ẹgbẹ awọn ọlọdẹ nipinlẹ Ọṣun, Ahmed Nureen, sọ pe loootọ lawọn mu awọn ọmọbinrin mẹta ti wọn n digunjale l’Oṣogbo, amọ oun ko le sọ ẹkunrẹrẹ lori ẹ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, alukooro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe wọn ti fa awọn mẹtẹẹta le ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n ṣewadii iwa ṣiṣe ẹgbẹ okunkun lọwọ.


Chidinma ti wọn lo pa baba alaaanu rẹ loun o jẹbi, ile-ẹjọ ti da a pada sẹwọn

Faith Adebọla, Eko Ile-ẹjọ giga ipinlẹ Eko ti paṣẹ pe ki wọn da afurasi ọdaran akẹkọọ Fasiti Eko, ẹni ọdun mejilelogun nni, Chidinma Ojukwu, ti wọn fẹsun kan pe oun lo ṣekupa Ọga agba ileeṣẹ tẹlifiṣan Super TV, Ọgbẹni Usifo Ataga, lọjọsi, pada satimọle, latari bo ṣe sẹ kanlẹ pe oun o jẹbi ẹsun naa. Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee yii, ni wọn wọ Chidinma lọ sile-ẹjọ giga ọhun to wa lagbegbe Tafawa Balewa Square, l’Erekuṣu Eko, nipinlẹ Eko, ẹsun mẹjọ ni wọn ka si i lẹsẹ, lara rẹ da lori iṣikapaniyan, lilu jibiti, ole jija ati igbimọpọ lati huwa ibi. Yatọ si Chidinma, awọn meji mi-in ti wọn jọ kawọ pọyin rojọ niwaju Adajọ Yetunde Adesanya ni kootu ọhun ni aburo Chidinma, Chioma Egbuchu, ti wọn fẹsun kan pe wọn ba ẹru ole lọwọ ẹ, wọn loun ni wọn ka iPhone 7 to jẹ ti oloogbe naa mọ lọwọ, ati Ọgbẹni Quadri Adedapọ, ti wọn loun naa lọwọ ninu ṣiṣekupa Ataga. Chioma ni tiẹ loun o jẹbi ẹsun rira ọja ole, o loun kọ loun n lo iPhone 7 ti wọn n sọrọ rẹ yii, o loun le ṣalaye bọrọ ṣe jẹ gan-an tile-ẹjọ ba gba oun laaye. Abilekọ Ọlayinka Adeyẹmi lati ẹka to n gbọ ẹjọ araalu nipinlẹ Eko lo n ba awọn afurasi ọdaran naa ṣẹjọ, o ṣalaye pe ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹfa, ọdun yii, ni wọn mu Chidinma lori ẹsun ipaniyan, ati pe afurasi ọdaran naa ti fẹnu ara ẹ jẹwọ ni gbangba pe oun mọ nipa iku ojiji to mu oloogbe naa lọ, o loun fi ọbẹ gun un leralera ninu yara otẹẹli tawọn jọ sun si lagbegbe Lẹkki, nibi tiṣẹlẹ naa ti waye ni. Ṣugbọn Chidinma tun yi ọrọ pada ninu ifọrọwanilẹnuwo kan to ṣe fawọn oniroyin ninu oṣu keje, ọdun yii, o ni oun o si ninu yara naa nigba ti wọn pa oloogbe yii, o loun ti jade lọọ ran nnkan, oloogbe naa si tilẹkun pa boun ṣe jade, ṣugbọn nigba toun pada de, oun kanlẹkun, ko sẹni to dahun, loun ba ṣakiyesi pe wọn o fi kọkọrọ tilẹkun naa pa, wiwọle toun si wọle, inu agbara ẹjẹ loun ba Ọgbẹni Ataga, o ti ku.


Chioma ni tiẹ loun o jẹbi ẹsun rira ọja ole, o loun kọ loun n lo iPhone 7 ti wọn n sọrọ rẹ yii, o loun le ṣalaye bọrọ ṣe jẹ gan-an tile-ẹjọ ba gba oun laaye. Abilekọ Ọlayinka Adeyẹmi lati ẹka to n gbọ ẹjọ araalu nipinlẹ Eko lo n ba awọn afurasi ọdaran naa ṣẹjọ, o ṣalaye pe ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹfa, ọdun yii, ni wọn mu Chidinma lori ẹsun ipaniyan, ati pe afurasi ọdaran naa ti fẹnu ara ẹ jẹwọ ni gbangba pe oun mọ nipa iku ojiji to mu oloogbe naa lọ, o loun fi ọbẹ gun un leralera ninu yara otẹẹli tawọn jọ sun si lagbegbe Lẹkki, nibi tiṣẹlẹ naa ti waye ni. Ṣugbọn Chidinma tun yi ọrọ pada ninu ifọrọwanilẹnuwo kan to ṣe fawọn oniroyin ninu oṣu keje, ọdun yii, o ni oun o si ninu yara naa nigba ti wọn pa oloogbe yii, o loun ti jade lọọ ran nnkan, oloogbe naa si tilẹkun pa boun ṣe jade, ṣugbọn nigba toun pada de, oun kanlẹkun, ko sẹni to dahun, loun ba ṣakiyesi pe wọn o fi kọkọrọ tilẹkun naa pa, wiwọle toun si wọle, inu agbara ẹjẹ loun ba Ọgbẹni Ataga, o ti ku. O loun tun ṣakiyesi pe gbogbo inu ile naa ti daru, o ti yatọ si boun ṣe fi i si nigba toun n jade lọ, to fihan pe ijakadi waye laarin oloogbe naa atawọn to ṣakọlu si i. O ni idi toun fi ‘purọ mọ ara oun lakọọkọ’ ni pe oun ro pe ko ni i sẹni to maa gba oun gbọ toun ba sọ pe oun o mọ nipa iku rẹ, tori awọn meji pere naa lawọn jọ wa ninu yara ọhun fun ọjọ meji kiṣẹlẹ yii too waye. Bakan naa ni ọkan lara awọn mọlẹbi oloogbe naa sọ fawọn oniroyin lasiko ti wọn n sinku Ataga pe apa to wa lọrun ọwọ oloogbe naa fihan pe niṣe ni wọn de e lokun pinpin ki wọn too pa a, bi ile naa si ṣe daru ati ipo ti oku rẹ wa lasiko tawọn agbofinro de’bẹ fihan pe ki i ṣe Chidinma nikan lo da iṣẹ naa ṣe, o ni lati jẹ pe awọn eeyan mi-in pẹlu lati gbẹmi oloogbe ọhun. Ṣa, Adajọ Yetunde Adesanya ti ni ki wọn da gbogbo wọn pada sọgba ẹwọn Kirikiri, titi ti igbẹjọ to kan yoo fi waye loṣu kọkanla, ọdun yii.


O loun tun ṣakiyesi pe gbogbo inu ile naa ti daru, o ti yatọ si boun ṣe fi i si nigba toun n jade lọ, to fihan pe ijakadi waye laarin oloogbe naa atawọn to ṣakọlu si i. O ni idi toun fi ‘purọ mọ ara oun lakọọkọ’ ni pe oun ro pe ko ni i sẹni to maa gba oun gbọ toun ba sọ pe oun o mọ nipa iku rẹ, tori awọn meji pere naa lawọn jọ wa ninu yara ọhun fun ọjọ meji kiṣẹlẹ yii too waye. Bakan naa ni ọkan lara awọn mọlẹbi oloogbe naa sọ fawọn oniroyin lasiko ti wọn n sinku Ataga pe apa to wa lọrun ọwọ oloogbe naa fihan pe niṣe ni wọn de e lokun pinpin ki wọn too pa a, bi ile naa si ṣe daru ati ipo ti oku rẹ wa lasiko tawọn agbofinro de’bẹ fihan pe ki i ṣe Chidinma nikan lo da iṣẹ naa ṣe, o ni lati jẹ pe awọn eeyan mi-in pẹlu lati gbẹmi oloogbe ọhun. Ṣa, Adajọ Yetunde Adesanya ti ni ki wọn da gbogbo wọn pada sọgba ẹwọn Kirikiri, titi ti igbẹjọ to kan yoo fi waye loṣu kọkanla, ọdun yii.


Lori eto aabo, ijọba ibilẹ Atisbo ro awọn ọdẹ ibilẹ lagbara

Olu-Theo Omolohun, Oke-Ogun Lati le jẹ ki eto aabo tubọ rẹsẹ walẹ si i nijọba ibilẹ Atisbo, alupupu Bajaj mẹwaa ni ijọba ibilẹ naa pin fawọn ọlọdẹ agbegbe yii, eyi ti ayẹyẹ rẹ waye lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii, ni Sẹkiteria ijọba ibilẹ Atisbo. Ninu ọrọ Adari awọn aṣofin nijọba ibilẹ naa, Ọnarebu Taiwo Adekunle, jẹ ko di mimọ pe eto aabo mumu laya Gomina Ṣeyi Makinde, idi niyi to fi pa a laṣẹ fun gbogbo ijọba ibilẹ mẹtalelọgbọn nipinlẹ Ọyọ lati ri i pe wọn ṣe koriya fawọn ọdẹ ibilẹ, awọn fijilante, atawọn ọlọpaa agbegbe wọn. Ninu ọrọ Alaga ijọba ibilẹ ọhun, Ọnarebu Fasasi Adeagbo Ademọla, ni awọn gbe igbesẹ yii nibaamu pẹlu aṣẹ latọdọ Gomina latari bi eto aabo ṣe mẹhẹ lorileede yii, paapaa nijọba ibilẹ Atisbo to ni ilẹ ati arọko to pọ ju ni tibu-tooro ipinlẹ Ọyọ. O waa rọ awọn ti wọn janfaani ọkada naa lati lo o lọna to tọ kawọn araalu le sun oorun asundiju lai si wahala kankan. Lara awọn ti wọn pin ọkada naa fun ni awọn ọlọdẹ ibilẹ lati ilu Agunrege, ilu Irawọ Owode, Baasi, awọn ọlọpaa, atawọn ọtẹlẹmuyẹ. Lakooko to n fesi, Balode ilu Irawọ Owode, Oloye Ogunlade Oguntolu, ati akẹgbẹ rẹ lati ilu Baasi, Oloye Oluwaṣẹgun Adeoti ni awọn ti fọkan araalu balẹ pe ki gbogbo wọn ma foya, awọn yoo sa gbogbo agbara awọn lati ri i pe ijọba ibilẹ naa wa lalaafia, ṣugbọn awọn nilo ifọwọsowọpọ wọn ki kaluku joye oju lalakan fi n ṣọri lati le ṣaṣeyori.


Eto aabo Naijiria daa lasiko yii ju bo ṣe ri ki Buhari too de lọ- Fẹmi Adeṣina

Faith Adebọla Oludamọran pataki fun Aarẹ lori eto iroyin, Ọgbẹni Fẹmi Adeṣina, ti gboṣuba fun iṣakoso Muhammadu Buhari lori eto aabo, o ni akitiyan ijọba ti jẹ ki eto aabo sunwọn ju bi nnkan ṣe ri ki wọn too dori aleefa lọ. Adeṣina sọrọ yii nigba to n dahun ibeere lori eto tẹlifiṣan ileeṣẹ Channels TV, laaarọ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. Ijiroro naa da lori atunyẹwo bi iṣakoso to wa lode yii ṣe ṣe si ni idaji saa iṣakoso wọn, paapaa lori awọn koko mẹsan-an ti wọn polongo fawọn eeyan pe awọn fẹẹ mojuto tawọn ba de ori aleefa. Fẹmi ni: “Bẹẹ ni, a ti mu awọn ileri ta a ṣe fawọn ọmọ Naijiria ṣẹ. Awọn agbegbe kan wa ti a ti kunju oṣuwọn ju ibomi-in lọ o, ṣugbọn tẹnikan ba sọ pe odo la mu delẹdelẹ, irọ ni tọhun n pa. Lawọn ibi kan, a le ma ṣe daadaa to, ileri mẹta gboogi la ṣe, ileri mẹta naa si pin si ọna mẹsan-an. Akọkọ ni ti aabo, orileede yii o laabo nigba ta a de.


Fẹmi ni: “Bẹẹ ni, a ti mu awọn ileri ta a ṣe fawọn ọmọ Naijiria ṣẹ. Awọn agbegbe kan wa ti a ti kunju oṣuwọn ju ibomi-in lọ o, ṣugbọn tẹnikan ba sọ pe odo la mu delẹdelẹ, irọ ni tọhun n pa. Lawọn ibi kan, a le ma ṣe daadaa to, ileri mẹta gboogi la ṣe, ileri mẹta naa si pin si ọna mẹsan-an. Akọkọ ni ti aabo, orileede yii o laabo nigba ta a de. Kia la bẹrẹ iṣẹ lori ẹ, a si dẹkun iṣoro naa, bo tilẹ jẹ pe nigba to tun ya, ọrọ tun bẹyin yọ, o tun burẹkẹ si i, o si di yẹlẹyẹlẹ. Tẹlẹ, iṣoro awọn eeṣin-o-kọ’ku nikan lo n ba wa finra, ṣugbọn ni bayii, ọrọ awọn janduku agbebọn, awọn ajinigbe ati tawọn ẹlẹgbẹ okunkun ti yi wọ ọ. Iṣoro gidi si ni. Ṣugbọn ta a ba maa sọ ootọ, ṣe a le fi bi eto aabo ṣe ri lọdun 2015 ta a dẹ we bo ṣe ri lasiko yii?


Kia la bẹrẹ iṣẹ lori ẹ, a si dẹkun iṣoro naa, bo tilẹ jẹ pe nigba to tun ya, ọrọ tun bẹyin yọ, o tun burẹkẹ si i, o si di yẹlẹyẹlẹ. Tẹlẹ, iṣoro awọn eeṣin-o-kọ’ku nikan lo n ba wa finra, ṣugbọn ni bayii, ọrọ awọn janduku agbebọn, awọn ajinigbe ati tawọn ẹlẹgbẹ okunkun ti yi wọ ọ. Iṣoro gidi si ni. Ṣugbọn ta a ba maa sọ ootọ, ṣe a le fi bi eto aabo ṣe ri lọdun 2015 ta a dẹ we bo ṣe ri lasiko yii? Lọdun 2015 yẹn, awọn eeṣin—kọ’ku nikan ni loootọ, ṣugbọn ṣe bi bọmbu ṣe n ro gbau gbau bii ẹni yin banga Keresi kaakiri awọn ilu nla wa lo ṣi n ro lonii? Nnkan ti yatọ, o ti sunwọn si i. Bii igba teeyan fẹẹ ṣabosi ni ti wọn ba n sọ pe eto aabo ko sunwọn rara, o ti sunwọn si i lawọn ibi kan.” Ọgbẹni Fẹmi Adeṣina ni ipenija nla ni iṣoro aabo nilẹ wa, erin lakatabu iṣoro ni, ṣugbọn ijọba n ba iṣẹ lọ lori ẹ, iṣẹ gidi si ni pẹlu. O ni ọrọ ẹgan ni bawọn eeyan kan ṣe n sọ pe ijọba yii o kuro loju kan, o ni ijọba to n tẹsiwaju nijọba Buhari.


Lọdun 2015 yẹn, awọn eeṣin—kọ’ku nikan ni loootọ, ṣugbọn ṣe bi bọmbu ṣe n ro gbau gbau bii ẹni yin banga Keresi kaakiri awọn ilu nla wa lo ṣi n ro lonii? Nnkan ti yatọ, o ti sunwọn si i. Bii igba teeyan fẹẹ ṣabosi ni ti wọn ba n sọ pe eto aabo ko sunwọn rara, o ti sunwọn si i lawọn ibi kan.” Ọgbẹni Fẹmi Adeṣina ni ipenija nla ni iṣoro aabo nilẹ wa, erin lakatabu iṣoro ni, ṣugbọn ijọba n ba iṣẹ lọ lori ẹ, iṣẹ gidi si ni pẹlu. O ni ọrọ ẹgan ni bawọn eeyan kan ṣe n sọ pe ijọba yii o kuro loju kan, o ni ijọba to n tẹsiwaju nijọba Buhari.


Awọn aṣofin wọgi le ilana kawọn aṣoju maa dibo abẹle, wọn fọwọ si gbangba-laṣa-a-ta

Faith Adebọla Bi Aarẹ Muhammadu Buhari ba fọwọ si abadofin eto idibo ti wọn ṣatunṣe si lọjọ Iṣẹgun Tusidee, ọsẹ yii, a jẹ pe o ti deewọ fawọn ẹgbẹ oṣelu to fẹẹ fa oludije kalẹ lati yan irufẹ oludije bẹẹ pẹlu ilana mi-in ayafi ilana gbangba-laṣa-a-ta nikan, aṣoju ajọ INEC si gbọdọ fọwọ si ilana ati eto idibo abẹle naa. Ayipada yii waye nigba tawọn aṣofin agba n jiroro lori abadofin eto idibo ti wọn n ṣagbeyẹwo rẹ lọwọ nileegbimọ aṣofin naa, l’Abuja. Awọn aṣofin naa ti ṣatunṣe si ila kẹtadinlaaadọrun iwe ofin ọhun, eyi to fawọn ẹgbẹ oṣelu lanfaani lati yan oludije labẹ asia ẹgbẹ wọn pẹlu ilana to ba wu wọn, boya ilana ti gbogbo ọmọ ẹgbẹ torukọ wọn wa lakọọlẹ yoo ti dibo abẹle lati yan oludije, iyẹn ilana gbangba-laṣa-a-ta, eyi tawọn eleebo n pe ni Direct Primary, tabi ilana ti awọn aṣoju perete kan yoo ti dibo yan oludije lorukọ gbogbo ọmọ ẹgbẹ, eyi ti wọn n pe ni Indirect Primary. Ila kẹtadinlaaadọrun-un naa ka pe: “Ẹgbẹ oṣelu to fẹẹ fa ondije kale fun idibo labẹ abadofin yii gbọdọ tẹle ilana gbangba-laṣa-i-ta lati yan irufẹ ondije bẹẹ fun gbogbo ipo oṣelu, eyi ti ajọ INEC si gbọdọ mojuto.” Sẹnetọ Ọpẹyẹmi Bamidele lati ipinlẹ Ekiti sọ pe atunṣe lati maa lo ilana gbangba-laṣa-a-ta nikan yii maa ro eto oṣelu demokiresi lagbara, yoo si mu ki ẹnu awọn ọmọ ẹgbẹ tọrọ ninu iyansipo oludije wọn. O lo yẹ ki ilana yii ti bẹrẹ iṣẹ ni Naijiria. Bakan naa ni Sẹnetọ Adamu Aliero lati ipinlẹ Kebbi sọ pe atunṣe naa maa tubọ mu ki eto iṣelu wa tubọ rẹsẹ walẹ daadaa, yoo si di magomago ku ninu yiyan oludije.


Ẹni to ba ṣewọde iranti EndSars l’Ọṣun yoo jiyan rẹ niṣu – Kọmiṣanna ọlọpaa

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, Wale Ọlọkọde, ti ṣekilọ fun gbogbo awọn ọdọ tabi ẹlẹgbẹjẹgbẹ ti wọn ba ni i lọkan lati ṣewọde iranti ọdun kan wahala EndSars lati gbagbe nipa erongba bẹẹ. Ọlọkọde, ninu atẹjade kan ti Alukoro ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, fi sita laipẹ yii sọ pe awọn ti n hu u gbọ pe awọn kan tun fẹẹ ko ara wọn jọ lati ṣeranti ọdun kan ti wahala naa bẹrẹ. O ni oun ko ni i laju silẹ ki talubo ko wọ ọ, oun ko ni i faaye gba ohunkohun to tun le da hilahilo kalẹ sọkan awọn araalu, idi niyi to fi kilọ pe ko gbọdọ si ikorajọpọ kankan nibikibi bo ti wu ko kere mọ. Ọlọkọde sọ siwaju pe gbogbo ipa ati agbara ti ileeṣẹ ọlọpaa ni lawọn yoo lo lati fi imu ẹnikẹni to ba tapa si ikilọ yii, nitori rabaraba ti ọdun to kọja ko ti i kuro nilẹ. O fi kun ọrọ rẹ pe gbogbo awọn DPO ti wọn wa nijọba ibilẹ kọọkan ni wọn ti gbaradi lati dena iwọde ti ko lẹsẹ nilẹ naa. O kilọ fawọn obi ati alagbatọ lati ba awọn ọmọ wọn sọrọ nibi ti wọn ti n gbọ, nitori ko si aaye fun ikorajọpọ to le da rukerudo silẹ nipinlẹ Ọṣun mọ.


Ọlọkọde sọ siwaju pe gbogbo ipa ati agbara ti ileeṣẹ ọlọpaa ni lawọn yoo lo lati fi imu ẹnikẹni to ba tapa si ikilọ yii, nitori rabaraba ti ọdun to kọja ko ti i kuro nilẹ. O fi kun ọrọ rẹ pe gbogbo awọn DPO ti wọn wa nijọba ibilẹ kọọkan ni wọn ti gbaradi lati dena iwọde ti ko lẹsẹ nilẹ naa. O kilọ fawọn obi ati alagbatọ lati ba awọn ọmọ wọn sọrọ nibi ti wọn ti n gbọ, nitori ko si aaye fun ikorajọpọ to le da rukerudo silẹ nipinlẹ Ọṣun mọ. Oṣu kẹwaa, ọdun to kọja, ni iwọde bẹrẹ kaakiri orileede Naijiria lati fi aidunnu han si iwa iṣekupani to n waye lemọlemọ lati ọwọ awọn ọlọpaa SARS, ọpọlọpọ ẹmi ati dukia lo si ba iṣẹlẹ naa lọ nigba naa. Lopin rẹ nijọba kede titu SARS ka, bẹẹ ni Aarẹ paṣẹ pe ki awọn gomina gbe igbimọ oluwadii kalẹ nipinlẹ wọn lati gbọ ẹdun ọkan awọn ti wọn ti jiya lọna kan tabi omi-in lọwọ awọn agbofinro lorileede yii.


Oṣu kẹwaa, ọdun to kọja, ni iwọde bẹrẹ kaakiri orileede Naijiria lati fi aidunnu han si iwa iṣekupani to n waye lemọlemọ lati ọwọ awọn ọlọpaa SARS, ọpọlọpọ ẹmi ati dukia lo si ba iṣẹlẹ naa lọ nigba naa. Lopin rẹ nijọba kede titu SARS ka, bẹẹ ni Aarẹ paṣẹ pe ki awọn gomina gbe igbimọ oluwadii kalẹ nipinlẹ wọn lati gbọ ẹdun ọkan awọn ti wọn ti jiya lọna kan tabi omi-in lọwọ awọn agbofinro lorileede yii.


Mo ti tọrọ aforiji lọwọ Ọlọrun lorukọ awọn ọba to n bọ oriṣa- Oluwoo

Oluwoo ti ilẹ Iwo, Ọba Abdulrosheed Adewale Akanbi, ti sọ pe mimu oriṣa sinsin wọnu aafin jẹ ajeji si ipo ọba. Oluwoo, ninu atẹjade kan to fi sita, ṣalaye pe Ọlọrun ni ipilẹ gbogbo ade ti awọn ọba n de, o si jẹ ohun irira lati maa fi oriṣa pe Ọlọrun nija. Kabiesi sọ siwaju pe aṣoju Olodumare ni awọn ọba ninu aye, iwa ati iṣe wọn si gbọdọ jẹ mimọ, lai faaye pe alagata laarin awọn ati Ọlọrun. O ni ohun ajeji ni ki ọba maa bọriṣa nitori ade jẹ ohun ọwọ, aṣẹ ati ini Ọlọrun. O ni arifin nla ni niwaju Ọlọrun. Oluwoo parọwa si awọn ori-ade lati bọwọ to tọ fun Olodumare, ẹni ti wọn n ṣoju lori itẹ, ki wọn si faaye gba aṣẹ rẹ nikan lati bori.


O ni ohun ajeji ni ki ọba maa bọriṣa nitori ade jẹ ohun ọwọ, aṣẹ ati ini Ọlọrun. O ni arifin nla ni niwaju Ọlọrun. Oluwoo parọwa si awọn ori-ade lati bọwọ to tọ fun Olodumare, ẹni ti wọn n ṣoju lori itẹ, ki wọn si faaye gba aṣẹ rẹ nikan lati bori. “Ọlọrun ni Ọba, o tumọ si pe ile Ọlọrun ni aafin, nibi ti awọn ọba n gbe. Ohun kan ṣoṣo to jẹ orogun fun Ọlọrun ni oriṣa nitori pe ọba ki i pe meji laafin. “Ko gbọdọ si oriṣa ninu aafin.


“Ọlọrun ni Ọba, o tumọ si pe ile Ọlọrun ni aafin, nibi ti awọn ọba n gbe. Ohun kan ṣoṣo to jẹ orogun fun Ọlọrun ni oriṣa nitori pe ọba ki i pe meji laafin. “Ko gbọdọ si oriṣa ninu aafin. Ẹ lọọ sọ fun awọn ori-ade. O fẹyawo, iyawo yẹn waa gbe ọkunrin miiran wa sinu ile, bawo lo ṣe fẹẹ ri lara yin. Ohun ti awọn ọba ilẹ Yoruba n ṣe fun Ọlọrun niyẹn, sibẹ, wọn n reti pe ki Ọlọrun bukun awọn.


Ẹ lọọ sọ fun awọn ori-ade. O fẹyawo, iyawo yẹn waa gbe ọkunrin miiran wa sinu ile, bawo lo ṣe fẹẹ ri lara yin. Ohun ti awọn ọba ilẹ Yoruba n ṣe fun Ọlọrun niyẹn, sibẹ, wọn n reti pe ki Ọlọrun bukun awọn. “Ẹnikẹni ninu awọn baba nla wa ti wọn jẹ ori-ade ti wọn ba n sin oriṣa ko ṣe nnkan to dara. Mo ti gbe igbesẹ akin lati ba wọn tọrọ aforijin. Ewu nla ti ohun ti wọn ṣe yi mu ba wa pọ pupọ.


“Ẹnikẹni ninu awọn baba nla wa ti wọn jẹ ori-ade ti wọn ba n sin oriṣa ko ṣe nnkan to dara. Mo ti gbe igbesẹ akin lati ba wọn tọrọ aforijin. Ewu nla ti ohun ti wọn ṣe yi mu ba wa pọ pupọ. “Ma a ṣaaju ọna lati tun gbogbo awọn nnkan ti ko tọna yii ṣe. A le gboriyin fun awọn baba nla wa ti wọn ba ṣe daradara, ṣugbọn a ko gbọdọ maa sin wọn, ti awa naa ko ba fẹẹ di oriṣa akunlẹbọ fun awọn ọmọ wa. “Ọlọrun nikan ni Ọba.


“Ma a ṣaaju ọna lati tun gbogbo awọn nnkan ti ko tọna yii ṣe. A le gboriyin fun awọn baba nla wa ti wọn ba ṣe daradara, ṣugbọn a ko gbọdọ maa sin wọn, ti awa naa ko ba fẹẹ di oriṣa akunlẹbọ fun awọn ọmọ wa. “Ọlọrun nikan ni Ọba. Oduduwa ba awọn oriṣa ja, o si ṣẹgun Ọbatala. Orukọ Olodumare to ga ju lọ ni ‘Ọba’. Ko si ẹlomiran to n jẹ orukọ yẹn yatọ si awọn ori-ade.


Oduduwa ba awọn oriṣa ja, o si ṣẹgun Ọbatala. Orukọ Olodumare to ga ju lọ ni ‘Ọba’. Ko si ẹlomiran to n jẹ orukọ yẹn yatọ si awọn ori-ade. Aṣoju Olodumare ni wa. A gbọdọ bọwọ fun un, ki a si jawọ ninu ohunkohun ti ko fara mọ. Mo pe gbogbo awọn ọjọgbọn aye nija lati sọ fun mi, oriṣa ti Oduduwa fori balẹ fun.


Aṣoju Olodumare ni wa. A gbọdọ bọwọ fun un, ki a si jawọ ninu ohunkohun ti ko fara mọ. Mo pe gbogbo awọn ọjọgbọn aye nija lati sọ fun mi, oriṣa ti Oduduwa fori balẹ fun. “Aṣa ati iṣe Yoruba lo dara ju lọ lagbaaye. Ohun kan ṣoṣo ti awọn ọba le ṣe lati mu ipo wọn gbayi ni lati jawọ ninu oriṣa sisin”


“Aṣa ati iṣe Yoruba lo dara ju lọ lagbaaye. Ohun kan ṣoṣo ti awọn ọba le ṣe lati mu ipo wọn gbayi ni lati jawọ ninu oriṣa sisin”


Tunde Bakare loun ti bẹrẹ ipolongo atunto Naijiria lakọtun

Faith Adebọla, Eko Oludasilẹ ati adari Citadel Global Community Church, ti wọn n pe ni ṣọọṣi Latter Rain tẹlẹ, Pasitọ Tunde Bakare, ti kede pe oun ti ṣefilọlẹ igbesẹ lati ri i daju pe atunto waye ni Naijiria, o ni ẹgbẹ N4N loun maa lo lati mu ki eyi ṣee ṣe. Bakare sọrọ yii di mimọ ninu ọrọ kan to sọ ni ṣọọṣi rẹ lọjọ Aiku, Sannde, lori ipo ti Naijiria wa lasiko yii. Bakare ni: “O ti to asiko wayi fawọn ọmọ Naijiria lati gba orileede wọn pada, o si da mi loju tadaa pe ijọba maa yipada lọdun 2023. Ẹgbẹ tuntun naa la oo maa pe ni ‘New Nigeria Progressive Movement,’ oun la maa fi ja lati fidi iṣọkan ati iṣejọba gidi mulẹ lorileede yii. Koda laarin awọn ti wọn n leri pe awọn maa ṣe atunto tawọn ba depo oṣelu, ọrọ wọn o jọra, ajọṣe to dan mọran ko si si laarin wọn debi ti wọn aa fi le pawọ-pọ, panu-pọ jiroro bi Naijiria ṣe le bọ soju ọna aṣeyọri. Eyi lo fi jẹ pe ti asiko idibo ba ti n sun mọle, ẹlẹya Naijiria maa n yọ, gbogbo ọrọ tawọn kan ti n sọ ṣaaju ki i ta mọ, kedere lo maa n han pe orileede to n ṣubu lọ la wa.


Ẹgbẹ tuntun naa la oo maa pe ni ‘New Nigeria Progressive Movement,’ oun la maa fi ja lati fidi iṣọkan ati iṣejọba gidi mulẹ lorileede yii. Koda laarin awọn ti wọn n leri pe awọn maa ṣe atunto tawọn ba depo oṣelu, ọrọ wọn o jọra, ajọṣe to dan mọran ko si si laarin wọn debi ti wọn aa fi le pawọ-pọ, panu-pọ jiroro bi Naijiria ṣe le bọ soju ọna aṣeyọri. Eyi lo fi jẹ pe ti asiko idibo ba ti n sun mọle, ẹlẹya Naijiria maa n yọ, gbogbo ọrọ tawọn kan ti n sọ ṣaaju ki i ta mọ, kedere lo maa n han pe orileede to n ṣubu lọ la wa. Ẹyin ọmọ Naijiria ẹlẹgbẹ mi, mo n kede fun yin bayii pe asiko ti to fun awọn to nifẹẹ itẹsiwaju tootọ lati dide, iran-ran oṣelu ti to gẹẹ, o ti to asiko lati gba orileede wa pada. A maa gbe eto kalẹ to maa jẹ ki ijiroro apapọ waye, ki i ṣe ọrọ idibo o, ṣugbọn a fẹẹ bẹrẹ si i fi ipilẹ lelẹ fun atunto orileede yii. Lati ile de ile, ilu nla si abule oko, gbogbo kọrọ la maa de pẹlu eto wa, koko mẹta pere naa ni eto wa da le lori, atunto, atunto ati atunto ni.


Ẹyin ọmọ Naijiria ẹlẹgbẹ mi, mo n kede fun yin bayii pe asiko ti to fun awọn to nifẹẹ itẹsiwaju tootọ lati dide, iran-ran oṣelu ti to gẹẹ, o ti to asiko lati gba orileede wa pada. A maa gbe eto kalẹ to maa jẹ ki ijiroro apapọ waye, ki i ṣe ọrọ idibo o, ṣugbọn a fẹẹ bẹrẹ si i fi ipilẹ lelẹ fun atunto orileede yii. Lati ile de ile, ilu nla si abule oko, gbogbo kọrọ la maa de pẹlu eto wa, koko mẹta pere naa ni eto wa da le lori, atunto, atunto ati atunto ni. Atunto fun Iṣọkan Naijiria ni (Restructuring for United Nigeria). Mo maa ṣiwaju eto yii, emi ni ma a dari ẹ. A maa darapọ mọ awọn orileede agbaye kan, gbogbo ẹya to wa kaakiri la maa ko mọra, a si jọ maa ṣiṣẹ papọ lori atunto ọhun ni titi ti Naijiria yoo fi di orileede amuyangan fun ẹnikọọkan wa.”


Atunto fun Iṣọkan Naijiria ni (Restructuring for United Nigeria). Mo maa ṣiwaju eto yii, emi ni ma a dari ẹ. A maa darapọ mọ awọn orileede agbaye kan, gbogbo ẹya to wa kaakiri la maa ko mọra, a si jọ maa ṣiṣẹ papọ lori atunto ọhun ni titi ti Naijiria yoo fi di orileede amuyangan fun ẹnikọọkan wa.”


Ọdun marun-un ni Sunday yoo lo lẹwọn, eeyan mẹsan-an lo lu ni jibiti owo ile l’Abẹokuta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Abaniwale ni Sunday Ikoni, niluu Abẹokuta. Ṣugbọn ẹwọn ọdun marun-un ni ile-ẹjọ Majisireeti to wa n’Iṣabọ, l’Abẹokuta, ju u si bayii, nitori o gba miliọnu mẹrin din diẹ naira (3.9m) lọwọ eeyan mẹsan-an to n wale. Ọjọ Ẹti to kọja yii ni Adajọ O. M Ṣomẹfun sọ ọ di mimọ pe gbogbo ẹri lo foju han pe Sunday lu awọn eeyan mẹsan-an naa ni jibiti, oun funra rẹ naa si pada jẹwọ pe loootọ loun gbowo naa lọwọ wọn lai fun wọn nile. Agbefọba, Ọlakunle Ṣọnibarẹ, to ṣoju kootu lori ẹjọ yii ṣalaye pe laarin oṣu kẹsan-an to kọja yii ni olujẹjọ gba owo naa lọwọ awọn eeyan to waa ba a pe awọn n wa ile. O ni Ibara Housing Estate wa lara agbegbe ti Sunday loun yoo ba wọn wa ile ọhun si, ṣugbọn niṣe lo fowo kaluku wọn ṣararindin. Diẹ ninu awọn eeyan ti Sunday Ikoni gbowo lọwọ wọn ree gẹgẹ bi Agbefọba Ṣọnibarẹ ṣe wi: Ọgbẹni Mark Taiwo (750,000), Ọgbẹni Ọdẹṣọmi Ṣẹgundo (500,000) ,Ọgbẹni Mohammed Bello (490,000) pẹlu awọn eeyan mẹfa mi-in, apapọ owo to gba naa si din diẹ ni miliọnu mẹrin ni.


Agbefọba, Ọlakunle Ṣọnibarẹ, to ṣoju kootu lori ẹjọ yii ṣalaye pe laarin oṣu kẹsan-an to kọja yii ni olujẹjọ gba owo naa lọwọ awọn eeyan to waa ba a pe awọn n wa ile. O ni Ibara Housing Estate wa lara agbegbe ti Sunday loun yoo ba wọn wa ile ọhun si, ṣugbọn niṣe lo fowo kaluku wọn ṣararindin. Diẹ ninu awọn eeyan ti Sunday Ikoni gbowo lọwọ wọn ree gẹgẹ bi Agbefọba Ṣọnibarẹ ṣe wi: Ọgbẹni Mark Taiwo (750,000), Ọgbẹni Ọdẹṣọmi Ṣẹgundo (500,000) ,Ọgbẹni Mohammed Bello (490,000) pẹlu awọn eeyan mẹfa mi-in, apapọ owo to gba naa si din diẹ ni miliọnu mẹrin ni. Eyi lodi sofin ilẹ yii ati tipinlẹ Ogun ti wọn ṣe lọdun 2006, ijiya si wa fun un. Niwọn igba ti olujejọ naa si ti loun jẹbi ẹ, adajọ ran an lẹwọn ọdun marun-un, tabi ko san owo itanran ẹgbẹrun lọna igba ataabọ (250,000) lẹsẹkẹsẹ, iyẹn lẹyin to ba ti da gbogbo owo awọn to lu ni jibiti pada


Eyi lodi sofin ilẹ yii ati tipinlẹ Ogun ti wọn ṣe lọdun 2006, ijiya si wa fun un. Niwọn igba ti olujejọ naa si ti loun jẹbi ẹ, adajọ ran an lẹwọn ọdun marun-un, tabi ko san owo itanran ẹgbẹrun lọna igba ataabọ (250,000) lẹsẹkẹsẹ, iyẹn lẹyin to ba ti da gbogbo owo awọn to lu ni jibiti pada


Miliọnu lọna ọgbọn naira lawọn to ji olori ọdọ n beere nipinlẹ Ogun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Owo ti ko din ni miliọnu lọna ọgbọn naira (30m) ni awọn ajinigbe to ji olori ẹgbẹ ọdọ ti wọn n pe ni National Youth Council Of Nigeria(NYCN), l’Odogbolu, Ọgbẹni Ọlamilekan Okunuga, n beere bayii lọwọ awọn eeyan ọkunrin naa. Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja yii ni awọn ajinigbe ọhun rẹburu mọto alakooso ọrọ ọdọ naa lasiko to n bọ lati ilu Ibadan. Agbegbe Ogere gan-an ni wọn ti kọ lu u, nipinlẹ Ogun. Wọn fi mọto rẹ to n gbe bọ silẹ sẹba ọna, wọn si gbe ọkunrin naa wọgbo lọ. Nigba to n fidi ijinigbe naa mulẹ lọjọ Sannde ọsẹ yii, Alaga ẹgbẹ NYCN, Abduljabar Ayelaagbe, sọ ọ di mimọ pe irọlẹ ọjọ keji iṣẹlẹ naa ti i ṣe ọjọ Ẹti lawọn ọlọpaa sọ fawọn pe ọwọ ti ba ọkunrin kan to n wa mọto Okunuga kaakiri l’Ogijo. O ni ọkunrin tawọn ọlọpaa mu naa ṣalaye pe oun ri awọn ajinigbe ọhun nigba ti wọn n gbe Okunuga wọgbo lọ, bi wọn si ti gbe e lọ tan loun pinnnu lati gbe mọto rẹ sa lọ ni toun.


Wọn fi mọto rẹ to n gbe bọ silẹ sẹba ọna, wọn si gbe ọkunrin naa wọgbo lọ. Nigba to n fidi ijinigbe naa mulẹ lọjọ Sannde ọsẹ yii, Alaga ẹgbẹ NYCN, Abduljabar Ayelaagbe, sọ ọ di mimọ pe irọlẹ ọjọ keji iṣẹlẹ naa ti i ṣe ọjọ Ẹti lawọn ọlọpaa sọ fawọn pe ọwọ ti ba ọkunrin kan to n wa mọto Okunuga kaakiri l’Ogijo. O ni ọkunrin tawọn ọlọpaa mu naa ṣalaye pe oun ri awọn ajinigbe ọhun nigba ti wọn n gbe Okunuga wọgbo lọ, bi wọn si ti gbe e lọ tan loun pinnnu lati gbe mọto rẹ sa lọ ni toun. Ohun to jẹ kawọn ọlọpaa mu un niyẹn nigba ti wọn ri i pẹlu mọto naa. Alaga NYCN naa sọ pe awọn ajinigbe ọhun ti kan sawọn ẹbi Okunuga, miliọnu lọna ọgbọn naira ni wọn si fẹẹ gba ki wọn too le fi i silẹ. O rọ awọn agbofinro lati jọwọ karamaasiki ọrọ yii, ki wọn si wa Ọlamilekan Okunuga jade.


Ohun to jẹ kawọn ọlọpaa mu un niyẹn nigba ti wọn ri i pẹlu mọto naa. Alaga NYCN naa sọ pe awọn ajinigbe ọhun ti kan sawọn ẹbi Okunuga, miliọnu lọna ọgbọn naira ni wọn si fẹẹ gba ki wọn too le fi i silẹ. O rọ awọn agbofinro lati jọwọ karamaasiki ọrọ yii, ki wọn si wa Ọlamilekan Okunuga jade. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O ni oun mọ pe awọn ajinigbe ji ẹnikan gbe l’Ọjọbọ naa, ṣugbọn oun ko mọ ẹni to jẹ tabi iru ipo to di mu. Oyeyẹmi sọ pe awọn ti mu ẹnikan lori iṣẹlẹ ijinigbe yii, bẹẹ ni iṣẹ ṣi n lọ lati mu awọn yooku ti wọn tun lọwọ ninu ẹ.


Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O ni oun mọ pe awọn ajinigbe ji ẹnikan gbe l’Ọjọbọ naa, ṣugbọn oun ko mọ ẹni to jẹ tabi iru ipo to di mu. Oyeyẹmi sọ pe awọn ti mu ẹnikan lori iṣẹlẹ ijinigbe yii, bẹẹ ni iṣẹ ṣi n lọ lati mu awọn yooku ti wọn tun lọwọ ninu ẹ.


Agboọla ati Tunde fọ ṣọọbu n’Igede-Ekiti, ounjẹ ti wọn ji nibẹ ko din ni miliọnu kan

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Nigba ti awọn ọkunrin meji kan, Ogunkuade Agboọla; ẹni ogoji ọdun, ati ọrẹ rẹ, Ajayi Tunde; ẹni ọdun mọkanlelogoji, fọ ṣọọbu kan ti wọn ti n ta ounjẹ tutu lapo-lapo n’Igede-Ekiti loṣu kẹsan-an to kọja yii, ikanra ni wọn fi bẹrẹ si i gbe apo irẹsi, apo ẹwa, ororo, Indomie atawọn nnkan mi-in tẹnu n jẹ. Nigba ti wọn yoo si fi ṣọṣẹ naa tan, apapọ ohun ti wọn ji ni ṣọọbu ọhun ko din ni miliọnu kan naira. Ohun ti Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ekiti, Sunday Abutu, sọ lori iṣẹlẹ naa lẹyin tọwọ tẹ awọn ọkunrin meji yii ni pe ọjọ kẹfa, oṣu kẹsan-an, ọdun 2021 yii, ni awọn ọrẹ meji ọhun wọ ṣọọbu obinrin kan torukọ ẹ n jẹ Stella Ọpẹyẹmi. O ni Oke-Aga, n’Igede-Ekiti, ni ṣọọbu obinrin naa wa, nibi to ti n ta awọn nnkan tẹnu n jẹ lapo-lapo, to si tun n ta awọn atẹ wẹwẹ mọ ọn. Lẹyin ti awọn afurasi naa fọ ṣọọbu ọhun tan, ọwọ ọlọpaa ko tete tẹ wọn, wọn ti ta ninu ẹ daadaa ko too di pe ọwọ ofin mu wọn lasiko yii. Eyi ni ọja yooku tawọn ọlọpaa ri gba lọwọ wọn gẹgẹ bi Alukoro ọlọpaa Ekiti ṣe ṣalaye: Apo irẹsi mẹfa, ilaji apo ẹwa kan, galọọnu ororo marun-un, paali tumaati nla nla mẹrin, paali miliiki mẹrin, paali Indomie mẹrin ati apo fulawa Golden Penny marun-un.


O ni Oke-Aga, n’Igede-Ekiti, ni ṣọọbu obinrin naa wa, nibi to ti n ta awọn nnkan tẹnu n jẹ lapo-lapo, to si tun n ta awọn atẹ wẹwẹ mọ ọn. Lẹyin ti awọn afurasi naa fọ ṣọọbu ọhun tan, ọwọ ọlọpaa ko tete tẹ wọn, wọn ti ta ninu ẹ daadaa ko too di pe ọwọ ofin mu wọn lasiko yii. Eyi ni ọja yooku tawọn ọlọpaa ri gba lọwọ wọn gẹgẹ bi Alukoro ọlọpaa Ekiti ṣe ṣalaye: Apo irẹsi mẹfa, ilaji apo ẹwa kan, galọọnu ororo marun-un, paali tumaati nla nla mẹrin, paali miliiki mẹrin, paali Indomie mẹrin ati apo fulawa Golden Penny marun-un. Apapọ owo awọn ohun jijẹ wọnyi ko din ni miliọnu kan naira gẹgẹ bi Abutu ṣe wi. Lori bi wọn ṣe ri Agboọla ati Tunde mu, ọlọpaa yii sọ pe awọn eeyan kan ni wọn ta awọn lolobo nipa wọn, awọn si bẹrẹ iwadii to le gan-an, lẹyin iwadii naa lọwọ tẹ wọn. O ni ko ni i pẹ rara ti awọn yoo fi ko awọn mejeeji lọ sile-ẹjọ lati ṣalaye ara wọn.


Apapọ owo awọn ohun jijẹ wọnyi ko din ni miliọnu kan naira gẹgẹ bi Abutu ṣe wi. Lori bi wọn ṣe ri Agboọla ati Tunde mu, ọlọpaa yii sọ pe awọn eeyan kan ni wọn ta awọn lolobo nipa wọn, awọn si bẹrẹ iwadii to le gan-an, lẹyin iwadii naa lọwọ tẹ wọn. O ni ko ni i pẹ rara ti awọn yoo fi ko awọn mejeeji lọ sile-ẹjọ lati ṣalaye ara wọn.