Wọn ni bireeki to kọṣẹ lo jẹ ki ọkọ ijọba fẹmi alaboyun atawọn mẹta mi-in ṣofo ni Ketu

Faith Adebọla Ti wọn ba n ṣadura pe k’Ọlọrun ma jẹ ka rin lọjọ tebi n pa ọna, ka ma ba wọn rin irin arinfẹsẹsi, iru ẹ leyi to ṣẹlẹ lafẹmọju Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu Kẹwaa yii, nigba ti ijamba ọkọ mẹta kan waye nibudokọ ero to wa ni Ketu, Ikosi, lọna marosẹ to lọ si Ikorodu, ipinlẹ Eko. Ba a ṣe gbọ, eeyan mẹrin lo dagbere faye lairotẹlẹ ninu iṣẹlẹ ọhun, awọn bii mẹrindinlogun lo si fara gbọgbẹ loriṣiiriṣii, nigba ti bọọsi gbọgbọrọ LAGBUS, kan n ja ṣooroṣo bọ lati Alapẹrẹ, wọn ni bireeki ọkọ naa ti feeli, tori ko tilẹ fi ami han pe yoo duro rara, niṣe lo sẹri mọ awọn ọkọ akero Varagon ti wọn n ṣọrọ aje idaji lọ ni tiwọn, o si ṣeku pa awọn to fẹẹ wọ mọto atawọn to fẹẹ sọda titi, ẹyin eyi lo lọọ sẹri mọ opo irin ti wọn ri mọlẹ sẹgbẹẹ titi fun patako ipolowo, bi ko ba si si ti opo irin ati ogiri yii ni, niṣe lọkọ naa iba sọda sori awọn ṣọọbu to wa ninu ọja Alapẹrẹ lẹgbẹẹ keji titi ọhun. Nigba ti ALAROYE debi iṣẹlẹ naa, a ri ipa ẹjẹ awọn to doloogbe atawọn to fara gbọgbẹ, a si ri bọọsi LAGBUS ti wọn loun lo ṣokunfa ijamba naa nibẹ, bo tilẹ jẹ pe wọn ti ko awọn oku atawọn to fara gbọgbẹ lọ, wọn si ti wọ meji ninu awọn ọkọ tiṣẹlẹ yii kan lọ, ṣugbọn LAGBUS ṣi wa nibi to fori ha si. “Tunde Ọlajimi, to niṣeju oun niṣẹlẹ naa ṣe waye sọ f’ALAROYE pe nnkan bii aago mẹfa ku iṣẹju diẹ loun de ita lati bẹrẹ iṣẹ ounjẹ oojọ oun. O ni obinrin alaboyun kan pe ọlọmọlanke lati ba a gbe ẹru sọda titi, ọlọmọlanke naa ko tete dahun, nibi ti obinrin to diwọ-disẹ sinu yii ti boju wẹyin lati ba ọlọmọlanke sọrọ, ojiji ni ọkọ naa kọ lu wọn, o fọ alaboyun naa lori, niṣe lọpọlọ ẹ fo jade, ẹjẹ si ṣan kaakiri. O pa ọlọmọlanke naa, awọn ero to wa ninu ọkọ ọhun ni lati fọ gilaasi windo ọkọ lati bẹ jade ni.


“Tunde Ọlajimi, to niṣeju oun niṣẹlẹ naa ṣe waye sọ f’ALAROYE pe nnkan bii aago mẹfa ku iṣẹju diẹ loun de ita lati bẹrẹ iṣẹ ounjẹ oojọ oun. O ni obinrin alaboyun kan pe ọlọmọlanke lati ba a gbe ẹru sọda titi, ọlọmọlanke naa ko tete dahun, nibi ti obinrin to diwọ-disẹ sinu yii ti boju wẹyin lati ba ọlọmọlanke sọrọ, ojiji ni ọkọ naa kọ lu wọn, o fọ alaboyun naa lori, niṣe lọpọlọ ẹ fo jade, ẹjẹ si ṣan kaakiri. O pa ọlọmọlanke naa, awọn ero to wa ninu ọkọ ọhun ni lati fọ gilaasi windo ọkọ lati bẹ jade ni. “Nigba taawọn eeyan yoo fi mọ ohun to n ṣẹlẹ, dirẹba to wa ọkọ naa ti sa lọ. Oku mẹrin ni wọn gbe kuro nibi iṣẹlẹ naa, bo tilẹ jẹ pe a o le sọ boya ẹlomi-in ku ninu awọn ero bii mẹrindinlogun ti wọn ko lọ sọsibitu.” SP Benjamin Hundeyin, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Eko ti fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o ni iwadii ti bẹrẹ lori ẹ, awọn si maa wa dẹrẹba ọkọ naa lawaari.


“Nigba taawọn eeyan yoo fi mọ ohun to n ṣẹlẹ, dirẹba to wa ọkọ naa ti sa lọ. Oku mẹrin ni wọn gbe kuro nibi iṣẹlẹ naa, bo tilẹ jẹ pe a o le sọ boya ẹlomi-in ku ninu awọn ero bii mẹrindinlogun ti wọn ko lọ sọsibitu.” SP Benjamin Hundeyin, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Eko ti fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o ni iwadii ti bẹrẹ lori ẹ, awọn si maa wa dẹrẹba ọkọ naa lawaari.


Ẹgbẹ APC Rivers ko ni i ni oludije kankan feto idibo 2023

Faith Adebọla Ohun to ṣẹlẹ si ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC, nipinlẹ Rivers, lọdun 2019, eyi ti ko jẹ ki wọn le kopa ninu eto idibo gbogbogboo ọdun naa ti tun wa sojutaye lasiko yii pẹlu bi ile-ejọ giga apapọ kan to fikalẹ siluu Port Harcourt, olu-ilu ipinlẹ naa, ṣe wọgi le eto idibo abẹle ti wọn fi yan awọn oludije ti yoo kopa ninu eto idibo gbogbogbo tọdun 2023 ninu ẹgbẹ naa. Bakan naa ni wọn wọgi le gbogbo oludije ti wọn yan, wọn ni ojooro ati aidọgba foju han ninu eto idibo abẹle wọn, ko si bofin mu rara. Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu Kẹwaa yii, nidajọ naa waye ninu ẹjọ kan ti Alagba George Orlu, atawọn mẹrin mi-in tinu n bi ninu ẹgbẹ naa pe ta ko eto idibo abẹle wọn ọhun. Awọn olupẹjọ yii rọ ile-ẹjọ lati paṣẹ ki wọn wọgi le eto idibo abẹle naa, wọn lọmọ ẹgbẹ APC lawọn, awọn ni kaadi ọmọ-ẹgbẹ awọn lọwọ, awọn si ti n ba ẹgbẹ naa bọ tipẹ, awọn gba fọọmu lati dije fun awọn ipo kan, ṣugbọn niṣe ni ẹgbẹ naa kan gba owo awọn sapo, wọn o jẹ kawọn kopa ninu eto idibo abẹle naa, wọn yọ orukọ awọn danu bii ẹni yọ jiga, wọn o tiẹ jẹ kawọn raaye wọle sibi ti wọn ti n ṣeto idibo. Awọn olupẹjọ naa ni ki i ṣe awọn nikan ni ẹgbẹ APC Rivers huwa aidaa yii si o, wọn lọpọ eeyan ni ẹgbẹ naa tilẹkun ẹtọ wọn mọ, ti wọn si fi ọwọ ọla gba awọn loju. Lẹyin atotonu olupẹjọ ati awijare olujẹjọ, Onidaajọ E. A. Obile ni ẹri ti ko ṣee jiyan le lori wa niwaju ile-ẹjọ naa pe awọn ọmọ-ẹgbẹ gidi lawọn olupẹjọ wọnyi, ati pe APC ta fọọmu idije fun wọn.


Awọn olupẹjọ yii rọ ile-ẹjọ lati paṣẹ ki wọn wọgi le eto idibo abẹle naa, wọn lọmọ ẹgbẹ APC lawọn, awọn ni kaadi ọmọ-ẹgbẹ awọn lọwọ, awọn si ti n ba ẹgbẹ naa bọ tipẹ, awọn gba fọọmu lati dije fun awọn ipo kan, ṣugbọn niṣe ni ẹgbẹ naa kan gba owo awọn sapo, wọn o jẹ kawọn kopa ninu eto idibo abẹle naa, wọn yọ orukọ awọn danu bii ẹni yọ jiga, wọn o tiẹ jẹ kawọn raaye wọle sibi ti wọn ti n ṣeto idibo. Awọn olupẹjọ naa ni ki i ṣe awọn nikan ni ẹgbẹ APC Rivers huwa aidaa yii si o, wọn lọpọ eeyan ni ẹgbẹ naa tilẹkun ẹtọ wọn mọ, ti wọn si fi ọwọ ọla gba awọn loju. Lẹyin atotonu olupẹjọ ati awijare olujẹjọ, Onidaajọ E. A. Obile ni ẹri ti ko ṣee jiyan le lori wa niwaju ile-ẹjọ naa pe awọn ọmọ-ẹgbẹ gidi lawọn olupẹjọ wọnyi, ati pe APC ta fọọmu idije fun wọn. Adajọ ni iwa ojooro ati ifẹtọ-ẹni-du-ni lo jẹ lati gbegi dina fawọn eeyan naa lasiko idibo abẹle, tori iwa to ta ko ofin eto idibo tọdun 2022 ni, bẹẹ lo ta ko ofin orileede wa paapaa. Latari eyi, ile-ẹjọ paṣẹ pe gbogbo eto idibo naa, ati awọn oludije ti wọn yan nibẹ, irọ n purọ fun irọ ni, wọn wọgi le gbogbo wọn. Wọn ni niwọn igba ti ẹgbẹ APC Rivers ko ti tẹle ilana ofin eto idibo, gbogbo igboke-gbodo ati igbesẹ ti wọn fi yan oludije ko rẹsẹ walẹ labẹ ofin, wọn si paṣẹ fun ajọ eleto idibo, INEC, lati pa orukọ gbogbo awọn oludije ti wọn yan naa rẹ kia mọsa.


Adajọ ni iwa ojooro ati ifẹtọ-ẹni-du-ni lo jẹ lati gbegi dina fawọn eeyan naa lasiko idibo abẹle, tori iwa to ta ko ofin eto idibo tọdun 2022 ni, bẹẹ lo ta ko ofin orileede wa paapaa. Latari eyi, ile-ẹjọ paṣẹ pe gbogbo eto idibo naa, ati awọn oludije ti wọn yan nibẹ, irọ n purọ fun irọ ni, wọn wọgi le gbogbo wọn. Wọn ni niwọn igba ti ẹgbẹ APC Rivers ko ti tẹle ilana ofin eto idibo, gbogbo igboke-gbodo ati igbesẹ ti wọn fi yan oludije ko rẹsẹ walẹ labẹ ofin, wọn si paṣẹ fun ajọ eleto idibo, INEC, lati pa orukọ gbogbo awọn oludije ti wọn yan naa rẹ kia mọsa. Ile-ẹjọ naa ko fun wọn lanfaani lati ṣeto idibo abẹle mi-in, leyii to tumọ si pe ẹgbẹ APC ipinlẹ Rivers ko ni oludije kankan ti yoo fa kalẹ fun ipo eyikeyii lọdun 2023, ayafi bi wọn ba pẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun, tabi ti idajọ to ga ju mi-in ba waye. Amọ ṣa o, Alukoro apapọ fẹgbẹ APC, Darlington Nwaujun, ti fi atẹjade kan lede lori iṣẹlẹ yii, o ni ọgbọnkọgbọn lawọn kan ti wọn mori mu sibi kan n da lati ri i pe ẹgbẹ APC ipinlẹ Rivers ko ni i kopa ninu eto idibo 2023, o ni iromi wọn to n jo labẹ omi, awọn ti wa onilu ẹ to wa nisalẹ odo kan, tori idajọ ti ko le gbeṣẹ ni idajọ yii, awọn si maa pẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun laipẹ, lati fẹ idajọ naa danu bii elubọ. O ni ile-ẹjọ giga ju lọ ilẹ wa ti ṣedajọ nigba kan pe ọrọ abẹle ẹgbẹ ti ko kan ẹnikẹni lọrọ eto idibo abẹle, bo ba si ṣe wu awọn oloye ẹgbẹ ni wọn le ṣeto idibo abẹle wọn, tori ẹlẹnu rirun lo ni amu iya rẹ, ko seyii to kan ile-ẹjọ atawọn olupẹjọ ti wọn n paara ile-ẹjọ wọnyi, o lawọn maa gba idajọ mi-in to yatọ laipẹ, o si rọ awọn ọmọ-ẹgbẹ APC Rivers lati lọọ fọkan ara wọn balẹ, ki wọn si duro ti ẹgbẹ bo ṣe yẹ.


Ile-ẹjọ naa ko fun wọn lanfaani lati ṣeto idibo abẹle mi-in, leyii to tumọ si pe ẹgbẹ APC ipinlẹ Rivers ko ni oludije kankan ti yoo fa kalẹ fun ipo eyikeyii lọdun 2023, ayafi bi wọn ba pẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun, tabi ti idajọ to ga ju mi-in ba waye. Amọ ṣa o, Alukoro apapọ fẹgbẹ APC, Darlington Nwaujun, ti fi atẹjade kan lede lori iṣẹlẹ yii, o ni ọgbọnkọgbọn lawọn kan ti wọn mori mu sibi kan n da lati ri i pe ẹgbẹ APC ipinlẹ Rivers ko ni i kopa ninu eto idibo 2023, o ni iromi wọn to n jo labẹ omi, awọn ti wa onilu ẹ to wa nisalẹ odo kan, tori idajọ ti ko le gbeṣẹ ni idajọ yii, awọn si maa pẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun laipẹ, lati fẹ idajọ naa danu bii elubọ. O ni ile-ẹjọ giga ju lọ ilẹ wa ti ṣedajọ nigba kan pe ọrọ abẹle ẹgbẹ ti ko kan ẹnikẹni lọrọ eto idibo abẹle, bo ba si ṣe wu awọn oloye ẹgbẹ ni wọn le ṣeto idibo abẹle wọn, tori ẹlẹnu rirun lo ni amu iya rẹ, ko seyii to kan ile-ẹjọ atawọn olupẹjọ ti wọn n paara ile-ẹjọ wọnyi, o lawọn maa gba idajọ mi-in to yatọ laipẹ, o si rọ awọn ọmọ-ẹgbẹ APC Rivers lati lọọ fọkan ara wọn balẹ, ki wọn si duro ti ẹgbẹ bo ṣe yẹ.


Ẹya ara ọkọ lawọn ọrẹ mẹrin yii n tu ta tọwọ fi tẹ wọn

Monisọla Saka Ileeṣẹ ọlọpaa agbegbe Ijọra Badia, nipinlẹ Eko, ti fi panpẹ ofin gbe awọn afurasi ọdaran mẹrin kan ti wọn n da awọn eeyan agbegbe naa laamu. Wọn ni iṣẹ tawọn ẹni ibi yii yan laayo ni ki wọn ji mọto, ki wọn si tu u ta. Gẹgẹ bi agbẹnusọ ọlọpaa Eko, Benjamin Hundenyin, ṣe sọ, awọn afurasi mẹrẹẹrin ọhun, Alafia Afiwajuomo, Ganiyu Tajudeen, Ọlamilekan Hassan, ati Lucky Esomojumi, lọwọ palaba wọn segi lasiko tọwọ awọn ọlọpaa tẹ wọn labẹ biriiji Iganmu, lagbegbe Orile, nipinlẹ Eko. Hundenyin ni, ileeṣẹ ọlọpaa lo gbe awọn ikọ onitọpinpin kan dide lati wa awọn ọdaran ti wọn n da omi alaafia agbegbe naa ru lẹyin ti arabinrin kan to n jẹ Sandra waa fẹjọ sun ni teṣan to wa ni agbegbe Ijọra pe wọn fibọn gba ọkọ Toyota Camry kan lọwọ oun lagbegbe Iganmu, Surulere nipinlẹ Eko. “Nibi ti wọn ti n mura lati tu ọkọ naa wẹlẹwẹlẹ, ki wọn le maa tu u ta lẹyọ-kọọkan bii iṣe wọn lawọn ọlọpaa ka wọn mọ, ti wọn gba a pada. Bakan naa ni wọn tun ri awọn ẹya ara ọkọ ti wọn ti tu silẹ tẹlẹ, ti wọn si ti ta nibẹ gba pada”.


Hundenyin ni, ileeṣẹ ọlọpaa lo gbe awọn ikọ onitọpinpin kan dide lati wa awọn ọdaran ti wọn n da omi alaafia agbegbe naa ru lẹyin ti arabinrin kan to n jẹ Sandra waa fẹjọ sun ni teṣan to wa ni agbegbe Ijọra pe wọn fibọn gba ọkọ Toyota Camry kan lọwọ oun lagbegbe Iganmu, Surulere nipinlẹ Eko. “Nibi ti wọn ti n mura lati tu ọkọ naa wẹlẹwẹlẹ, ki wọn le maa tu u ta lẹyọ-kọọkan bii iṣe wọn lawọn ọlọpaa ka wọn mọ, ti wọn gba a pada. Bakan naa ni wọn tun ri awọn ẹya ara ọkọ ti wọn ti tu silẹ tẹlẹ, ti wọn si ti ta nibẹ gba pada”. Alukoro ọlọpaa fi kun un pe awọn ti foju awọn ọdaran naa bale-ẹjọ.


Alukoro ọlọpaa fi kun un pe awọn ti foju awọn ọdaran naa bale-ẹjọ.


‘Ọna lati wa ijẹ fawọn kan ni owo Naira ti wọn fẹẹ tun tẹ yii’

Monisọla Saka Ẹgbẹ kan lapa Ariwa orilẹ-ede yii, Concerned Northern Forum, ti lawọn o fara mọ igbesẹ ti banki apapọ ilẹ wa fẹẹ gbe lori atuntẹ awọn owo Naira tuntun, bẹrẹ lati ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Kejila, ọdun to n bọ yii. Gẹgẹ bi olori banki apapọ ilẹ wa, Godwin Emefiele, ṣe sọ, L’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu Kẹwaa, ọdun yii, o ni lati ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Kejila, ọdun yii, ni banki naa yoo maa ko awọn owo tuntun naa sita faraalu, kawọn eeyan si bẹrẹ si i maa na eyi to wa nilẹ tẹlẹ sita nitori inu oṣu Kin-in-ni, ọdun to n bọ yii, lawọn yoo ko gbogbo rẹ kuro nilẹ. Awọn ẹgbẹ yii ni obitibiti owo, agaga, owo awọn eeyan to sanwo-ori ni wọn yoo tun na le atuntẹ owo naa. Lasiko ti ẹgbẹ ọhun n sọrọ lodi si ohun ti banki apapọ, CBN, sọ lati ẹnu agbẹnusọ wọn, Abdulsalam Kazeem, l’Ọjọruu, Wẹsidee, niluu Kaduna, ni wọn ti sọ pe, atuntẹ owo Naira ko ni iyi kankan to fẹẹ bu kun owo Naijiria, iyẹn o dẹ sọ pe ko gbe pẹẹli bii owo awọn orileede yooku, o ni eleyii ko tun tumọ si pe atuntẹ owo yii yoo mu aye rọgbọ fun awọn eeyan ilẹ yii si i, nitori eyi si lawọn ko ṣe le fara mọ ọn. O ni, “Ọrọ ipade apero ti olori banki apapọ ilẹ wa pe niluu Abuja, nibi to ti sọ pe awọn fẹẹ ṣe atuntẹ awọn owo ilẹ wa kan bii igba Naira (200), ẹẹdẹgbẹta Naira(500) ati ẹgbẹrun kan(1000) Naira, lati inu oṣu Kejila, ọdun yii, ti de si etiigbọ ẹgbẹ wa. Si awa gẹgẹ bii ẹgbẹ, igbesẹ yii ko ja mọ nnkan kan. Eto ọrọ aje wa gẹgẹ bii orilẹ-ede ti dẹnu kọlẹ, owo wa si ti bajẹ kọja bo ṣe yẹ, banki apapọ ko waa ri ohunkohun kan ṣe si i, ohun ti wọn le ṣe gẹgẹ bii adari ko waa ju ki wọn pa awọ awọn owo wa da, ki wọn gbe ara ọtun yọ fun wa lọ.


Lasiko ti ẹgbẹ ọhun n sọrọ lodi si ohun ti banki apapọ, CBN, sọ lati ẹnu agbẹnusọ wọn, Abdulsalam Kazeem, l’Ọjọruu, Wẹsidee, niluu Kaduna, ni wọn ti sọ pe, atuntẹ owo Naira ko ni iyi kankan to fẹẹ bu kun owo Naijiria, iyẹn o dẹ sọ pe ko gbe pẹẹli bii owo awọn orileede yooku, o ni eleyii ko tun tumọ si pe atuntẹ owo yii yoo mu aye rọgbọ fun awọn eeyan ilẹ yii si i, nitori eyi si lawọn ko ṣe le fara mọ ọn. O ni, “Ọrọ ipade apero ti olori banki apapọ ilẹ wa pe niluu Abuja, nibi to ti sọ pe awọn fẹẹ ṣe atuntẹ awọn owo ilẹ wa kan bii igba Naira (200), ẹẹdẹgbẹta Naira(500) ati ẹgbẹrun kan(1000) Naira, lati inu oṣu Kejila, ọdun yii, ti de si etiigbọ ẹgbẹ wa. Si awa gẹgẹ bii ẹgbẹ, igbesẹ yii ko ja mọ nnkan kan. Eto ọrọ aje wa gẹgẹ bii orilẹ-ede ti dẹnu kọlẹ, owo wa si ti bajẹ kọja bo ṣe yẹ, banki apapọ ko waa ri ohunkohun kan ṣe si i, ohun ti wọn le ṣe gẹgẹ bii adari ko waa ju ki wọn pa awọ awọn owo wa da, ki wọn gbe ara ọtun yọ fun wa lọ. “Owo rọgunrọgun tawọn eeyan n san gẹgẹ bii owo-ori ni yoo tun ba eleyii lọ. Ko tilẹ tun waa jẹ asiko ti nnkan dẹrun, niru akoko to jẹ pe a n ya owo lati fi ṣe awọn nnkan to jẹ koko ninu aba eto iṣuna ilẹ wa, bẹẹ la n ya awọn owo mi-in lati fi rọ gbese to wa nilẹ tẹlẹ san ni, ọna abayọ kan ṣoṣo ti banki to ga ju lọ nilẹ wa ri ko ju ki wọn dara si owo wa lara, ki wọn si gbe e jade lara ọtun lọ. ‘‘Ọrọ yii kan wa, o si n ka wa lara gẹgẹ bii aṣoju awọn eeyan ati agbegbe wa.


“Owo rọgunrọgun tawọn eeyan n san gẹgẹ bii owo-ori ni yoo tun ba eleyii lọ. Ko tilẹ tun waa jẹ asiko ti nnkan dẹrun, niru akoko to jẹ pe a n ya owo lati fi ṣe awọn nnkan to jẹ koko ninu aba eto iṣuna ilẹ wa, bẹẹ la n ya awọn owo mi-in lati fi rọ gbese to wa nilẹ tẹlẹ san ni, ọna abayọ kan ṣoṣo ti banki to ga ju lọ nilẹ wa ri ko ju ki wọn dara si owo wa lara, ki wọn si gbe e jade lara ọtun lọ. ‘‘Ọrọ yii kan wa, o si n ka wa lara gẹgẹ bii aṣoju awọn eeyan ati agbegbe wa. Ṣe atunṣe yii fẹẹ yi igbe aye awọn eeyan pada si ti daadaa ni abi o fẹẹ mu ki owo tiwa naa niyi lagbaaye? ‘‘Gbogbo awọn ibeere to n tawọ tasẹ ninu wa ree, tẹ o ba waa ri idahun gidi kan fun wa gẹgẹ bi awa gan-an ko ṣe reti ikankan lati ọdọ yin, ki banki giga ọhun yaa pa ọrọ owo tuntun ni titẹ ti kiakia, bi bẹẹ kọ, awa atawọn ẹgbẹ mi-in lawujọ ti ọrọ ilu yii ba mumu laya wọn maa kọ ọ ninu ati nita agbegbe wa. ‘‘Ẹ ti ibi owo Naira kan si dọla tabi pansi (pounds) wo o, nibẹ lẹ oo ti ri i pe owo Naira ti bajẹ patapata, aba eto ọrọ aje to dara lo ku ta a nilo bayii lati mu ki owo wa le duro lẹgbẹẹ dọla ati pansi lagbaaye”.


Ṣe atunṣe yii fẹẹ yi igbe aye awọn eeyan pada si ti daadaa ni abi o fẹẹ mu ki owo tiwa naa niyi lagbaaye? ‘‘Gbogbo awọn ibeere to n tawọ tasẹ ninu wa ree, tẹ o ba waa ri idahun gidi kan fun wa gẹgẹ bi awa gan-an ko ṣe reti ikankan lati ọdọ yin, ki banki giga ọhun yaa pa ọrọ owo tuntun ni titẹ ti kiakia, bi bẹẹ kọ, awa atawọn ẹgbẹ mi-in lawujọ ti ọrọ ilu yii ba mumu laya wọn maa kọ ọ ninu ati nita agbegbe wa. ‘‘Ẹ ti ibi owo Naira kan si dọla tabi pansi (pounds) wo o, nibẹ lẹ oo ti ri i pe owo Naira ti bajẹ patapata, aba eto ọrọ aje to dara lo ku ta a nilo bayii lati mu ki owo wa le duro lẹgbẹẹ dọla ati pansi lagbaaye”. Bakan naa lo lawọn nigbagbọ pe, owo ti wọn fẹẹ tun tẹ yii, ọna lati lati wa ijẹ fawọn eeyan kan tabi awọn agbaṣẹṣe ki saa eto ijọba yii too wa sopin ni. Tẹ o ba gbagbe, aipẹ yii ni ileesẹ banki apapo wa kede pe awọn fẹẹ yi awọn to wa lara awọn owo ilẹ wa pada, ti onikaluku si n sọ ero rẹ lori eleyii.


Bakan naa lo lawọn nigbagbọ pe, owo ti wọn fẹẹ tun tẹ yii, ọna lati lati wa ijẹ fawọn eeyan kan tabi awọn agbaṣẹṣe ki saa eto ijọba yii too wa sopin ni. Tẹ o ba gbagbe, aipẹ yii ni ileesẹ banki apapo wa kede pe awọn fẹẹ yi awọn to wa lara awọn owo ilẹ wa pada, ti onikaluku si n sọ ero rẹ lori eleyii.


Sanwo-Olu gbe aba eto iṣuna ọdun 2023 kalẹ fawọn aṣofin

Faith Adebola, Eko Owo ti iye rẹ to tiriliọnu kan, biliọnu ẹẹdẹgbẹrin din mẹjọ, miliọnu ọrinlelẹgbẹta ati mẹwaa, ẹgbẹrun lọna ọtalelẹẹdẹgberin din meje, ẹẹdẹgbẹrun le mẹrin Naira (₦1,692,670,753,894) ni ijọba ipinlẹ Eko yoo na sori igbokegbodo iṣẹ ọba ati ipese awọn ohun amayedẹrun lọdun 2023 ta a fẹẹ mu yii. Ṣe ẹnu onikan la a ti i gbọ pọn-un, Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Oluṣọla Sanwo-Olu, naa lo sọrọ yii l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kẹwaa yii, lasiko to n gbe aba eto iṣuna 2023 kalẹ niwaju awọn aṣofin ipinlẹ Eko. Gbọngan apero awọn aṣofin naa, eyi to wa l’Alausa, leto yii ti waye. Ẹkunrẹrẹ alaye n bọ laipẹ.


Digbi ni mo ṣi wa lẹyin Wike, mi o ṣetan lati gba ipo kankan lọwọ Atiku-Mimiko

Oluṣẹyẹ Iyiade Gomina tẹlẹ nipinlẹ Ondo, Dokita Olusẹgun Mimiko, ti ṣẹ kanlẹ lori iroyin kan ti wọn n gbe kiri laipẹ yii pe o ti kẹyin si ọrẹ rẹ, iyẹn Nyesome Wike, to n tukọ ipinlẹ Rivers lọwọlọwọ pẹlu bo ṣe lọọ darapọ mọ ikọ ipolongo oludije sipo aarẹ ninu ẹgbẹ oṣelu PDP, Alaaji Atiku Abubakar. Ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lawọn aṣaaju ẹgbẹ PDP nipinlẹ Ondo darukọ awọn eeyan ti iye wọn to bii oji-le-n’irinwo-le-ẹyọkan (441) gẹgẹ bii awọn ọmọ igbimọ ti yoo polongo ibo fun Atiku ṣaaju eto idibo gbogbogboo to fẹẹ waye lọdun to n bọ. Mimiko ni wọn ni yoo jẹ adari gbogbogboo fun ikọ olupolongo ibo ọhun, Ambasadọ Roland Ọmọwa ni yoo si jẹ alaga patapata, nigba ti Amofin agba Eyitayọ Jẹgẹdẹ jẹ igbakeji alaga. Ni kete ti wọn ti fi awọn orukọ yii sita lawọn ọmọ ẹgbẹ kan ti fa ibinu yọ, ti wọn si n fi aidunnu wọn han si orukọ Mimiko ti wọn fi sinu awọn ọmọ igbimọ naa, niwọn igba ti gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ mọ pe ko si ni iha awọn to fara mọ bi Atiku ko ṣe yọ Ayu gẹgẹ bii alaga ẹgbẹ wọn. Ori eyi ni wọn wa ti wọn ko ti i ri i yanju ti gomina ana ọhun fi da wọn lohun pe oun gan-an ko ṣetan lati kọ ẹyin si Wike lati waa ṣiṣẹ fuj jijawe olubori Atiku ninu ẹgbẹ PDP. Mimiko ninu atẹjade to fi sita nipasẹ Akọwe iroyin rẹ, John Paul Akinduro, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ni ahesọ ati ayederu patapata ni iroyin naa jẹ nitori pe digbi loun ṣi wa lẹyin Wike, bẹẹ ni ko si ki ẹnikẹni fi orukọ oun sinu igbimọ kan lai kọkọ bun oun gbọ nipa rẹ.


Ni kete ti wọn ti fi awọn orukọ yii sita lawọn ọmọ ẹgbẹ kan ti fa ibinu yọ, ti wọn si n fi aidunnu wọn han si orukọ Mimiko ti wọn fi sinu awọn ọmọ igbimọ naa, niwọn igba ti gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ mọ pe ko si ni iha awọn to fara mọ bi Atiku ko ṣe yọ Ayu gẹgẹ bii alaga ẹgbẹ wọn. Ori eyi ni wọn wa ti wọn ko ti i ri i yanju ti gomina ana ọhun fi da wọn lohun pe oun gan-an ko ṣetan lati kọ ẹyin si Wike lati waa ṣiṣẹ fuj jijawe olubori Atiku ninu ẹgbẹ PDP. Mimiko ninu atẹjade to fi sita nipasẹ Akọwe iroyin rẹ, John Paul Akinduro, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ni ahesọ ati ayederu patapata ni iroyin naa jẹ nitori pe digbi loun ṣi wa lẹyin Wike, bẹẹ ni ko si ki ẹnikẹni fi orukọ oun sinu igbimọ kan lai kọkọ bun oun gbọ nipa rẹ. O ni oun gbagbọ pe awọn ọbayejẹ kan ni wọn ṣe agbatẹru iroyin ofege naa lati ba orukọ rere oun jẹ pẹlu bi wọn ṣe ni oun ti kẹyin si Makinde, Wike atawọn gomina yooku ti awọn jọ n ja fun pipin nnkan dọgbadọgba ninu ẹgbẹ PDP. Mimiko ni oun ko ṣetan ati yi ipinnu oun pada rara, nitori oun ni igbagbọ pe aiṣegbe, pipin ipo lori-o-jori ati idajọ ododo nikan ni ẹgbẹ PDP fi le rọwọ mu ninu eto idibo to n bọ yii.


O ni oun gbagbọ pe awọn ọbayejẹ kan ni wọn ṣe agbatẹru iroyin ofege naa lati ba orukọ rere oun jẹ pẹlu bi wọn ṣe ni oun ti kẹyin si Makinde, Wike atawọn gomina yooku ti awọn jọ n ja fun pipin nnkan dọgbadọgba ninu ẹgbẹ PDP. Mimiko ni oun ko ṣetan ati yi ipinnu oun pada rara, nitori oun ni igbagbọ pe aiṣegbe, pipin ipo lori-o-jori ati idajọ ododo nikan ni ẹgbẹ PDP fi le rọwọ mu ninu eto idibo to n bọ yii.


Adajọ ti sọ Dele to ji ounjẹ sẹwọn ọdun ọdun mọkanlelogun

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Ile-ẹjọ giga kan to wa nipinle Ekiti, ti paṣẹ pe ki okunrin ẹni aadọta ọdun kan, Jimoh Dele, maa lọọ gbatẹgun lọgba ẹwọn fun ọdun mọkanlelogun. Ẹsun pe o ji irẹsi atawọn ounjẹ mi-in gbe ni wọn tori ẹ sọ ọ sẹwọn. Dele ti gbogbo eeyan mọ si Dele Pẹtim, ni wọn fẹsun kan pe o lọọ fọ ileetaja kan to jẹ ti Arabinrin Adelẹyẹ Oluwayẹmisi, lagbegbe ile-epo Mobil, l’Ado-Ekiti, lọjọ kọkanla, ọṣun Karun-un, ọdun 2020, to si ko ounjẹ ati owo to le ni ẹgbẹrun lọna igba Naira (N234,000). Ẹsun yi ni ile-ẹjọ juwe gẹgẹ bii eyi to lodi sofin ipinlẹ Ekiti ti wọn kọ lọdun 2012. Ninu iwe ti wọn fi gba ohun rẹ silẹ ni tesan ọlọpaa lakooko itọpinpin, Arabinrin Oluwayẹmisi to ni ṣọọbu naa sọ pe igba meji otọọtọ ni wọn ti fọ ṣọọbu oun, ti wọn si ko ounjẹ bii irẹsi, ẹwa, tomato, sẹmo ati ọbẹ ti oun jẹ ku lọjọ naa. Nigba to n sọrọ niwaju adajọ, Agbefọba, Sajẹnti Ọladele Ayọdeji, sọ pe ọwọ tẹ ọdaran naa lọjọ kọkandinlogun, oṣu Kọkanla, ọdun 2021, pẹlu ẹsun ijinigbe ati ipaniyan.


Ẹsun yi ni ile-ẹjọ juwe gẹgẹ bii eyi to lodi sofin ipinlẹ Ekiti ti wọn kọ lọdun 2012. Ninu iwe ti wọn fi gba ohun rẹ silẹ ni tesan ọlọpaa lakooko itọpinpin, Arabinrin Oluwayẹmisi to ni ṣọọbu naa sọ pe igba meji otọọtọ ni wọn ti fọ ṣọọbu oun, ti wọn si ko ounjẹ bii irẹsi, ẹwa, tomato, sẹmo ati ọbẹ ti oun jẹ ku lọjọ naa. Nigba to n sọrọ niwaju adajọ, Agbefọba, Sajẹnti Ọladele Ayọdeji, sọ pe ọwọ tẹ ọdaran naa lọjọ kọkandinlogun, oṣu Kọkanla, ọdun 2021, pẹlu ẹsun ijinigbe ati ipaniyan. Ọladele ni ni kete ti ọwọ awọn tẹ ẹ, ti iwadii sì bẹrẹ lo jẹwọ pe oun loun fọ ṣọọbu Arabinrin Oluwayẹmisi ni agbegbe Ajilosun, ni Ado-Ekiti, ti oun si ko ounjẹ ati ọbẹ to ṣẹṣẹ se ni ọjọ yii. Lati fi idi ẹjọ rẹ mulẹ ṣinṣin, agbefọba pe ẹlẹrii meji, o si tun gbe iwe ti wọn fi gba ohun rẹ silẹ lakooko itọpinpin awọn ọlọpaa siwaju adajọ. Bakan naa lo tun mu iwe ti wọn fi gba ohun silẹ lẹnu eni to ni ṣọọbu ti ọdaran naa lọọ fọ ati awọn ẹri miiran silẹ.


Ọladele ni ni kete ti ọwọ awọn tẹ ẹ, ti iwadii sì bẹrẹ lo jẹwọ pe oun loun fọ ṣọọbu Arabinrin Oluwayẹmisi ni agbegbe Ajilosun, ni Ado-Ekiti, ti oun si ko ounjẹ ati ọbẹ to ṣẹṣẹ se ni ọjọ yii. Lati fi idi ẹjọ rẹ mulẹ ṣinṣin, agbefọba pe ẹlẹrii meji, o si tun gbe iwe ti wọn fi gba ohun rẹ silẹ lakooko itọpinpin awọn ọlọpaa siwaju adajọ. Bakan naa lo tun mu iwe ti wọn fi gba ohun silẹ lẹnu eni to ni ṣọọbu ti ọdaran naa lọọ fọ ati awọn ẹri miiran silẹ. Agbẹjọro olujẹjọ, Ọgbẹni Tọpe Salami, ko ri ẹlẹrii kankan pe. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Onidaajọ Ọlalekan Ọlatawura sọ pe agbefọba naa ti sa gbogbo ipa lati fi idi ẹjọ rẹ mulẹ, o fi kun un pe ọdaran naa jẹbi ẹsun ti won fi kan an. O sọ ọ si ẹwọn ọdun mẹrinla fun ẹsun kin-in-ni, o si ran an ni ẹwọn ọdun jeje fun ẹsun keji pẹlu iṣẹ aṣekara.


Agbẹjọro olujẹjọ, Ọgbẹni Tọpe Salami, ko ri ẹlẹrii kankan pe. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Onidaajọ Ọlalekan Ọlatawura sọ pe agbefọba naa ti sa gbogbo ipa lati fi idi ẹjọ rẹ mulẹ, o fi kun un pe ọdaran naa jẹbi ẹsun ti won fi kan an. O sọ ọ si ẹwọn ọdun mẹrinla fun ẹsun kin-in-ni, o si ran an ni ẹwọn ọdun jeje fun ẹsun keji pẹlu iṣẹ aṣekara.


Adajọ ni ki wọn da Kanu pada si orileede Kenya ti wọn ti gbe e wale

Jọkẹ Amọri Milịiọnu lọna ẹẹdẹgbẹta Naira (500m), ni ile-ẹjọ giga kan to fikalẹ si ilu Umuahia, nipinlẹ Delta, paṣẹ pe ki ijọba apapọ san fun ajafẹtọọ ominira Biafra nni, Nnamdi Kanu, fun bi wọn ṣe tẹ ẹtọ rẹ loju labẹ ofin, bẹẹ ni wọn ni ki wọn da a pada si orileede Kenya ti won ti gbe e ni papamọra wa si Naijiria. Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni idajọ naa waye labẹ idari Onidaajọ E. N. Anyadike to gbọ ẹjọ ọhun. O fidi rẹ mulẹ pe ohun ti ko bojumu ni labẹ ofin bi wọn ṣe wọ Kanu wa si Naijiria lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu Kẹfa, ọdun 2021, lai tẹle ofin ati ilana to tọ, eleyii si tẹ ẹtọ ti ọkunrin naa ni loju mọlẹ. Adajọ ni ijọba ko ni ẹri lati fi ta ko ẹsun ti Kanu fi kan wọn pe wọn mu oun, bẹẹ ni wọn fi nnkan di oun loju, wọn tun fiya nla jẹ oun, ti wọn si so sẹkẹsẹkẹ mọ oun lọwọ ati ẹsẹ fun ọjọ mẹjọ, ki wọn too ko oun ni papamọra pada si Naijiria. Kanu gbe ijọba apapọ lọ sile-ẹjọ nipasẹ agbẹjọro rẹ, Aloy Ejimakor, lọjọ kọkandinlogun, oṣu Kẹfa, ọdun 2022, lori bi wọn ṣe gbe e wa si orileede Naijiria lati Kenya lọna aitọ. Agbẹjọro Kanu ni oun fẹ ki ile-ẹjọ ba oun fi oju lameetọ wo bi ijọba apapọ ṣe gba ọna ti ko bofin mu taari ajafẹtọọ naa wa si Naijiria gẹgẹ bii eyi to lodi, to si ta ko ẹtọ ti ọkunrin yii ni labẹ ofin.


Adajọ ni ijọba ko ni ẹri lati fi ta ko ẹsun ti Kanu fi kan wọn pe wọn mu oun, bẹẹ ni wọn fi nnkan di oun loju, wọn tun fiya nla jẹ oun, ti wọn si so sẹkẹsẹkẹ mọ oun lọwọ ati ẹsẹ fun ọjọ mẹjọ, ki wọn too ko oun ni papamọra pada si Naijiria. Kanu gbe ijọba apapọ lọ sile-ẹjọ nipasẹ agbẹjọro rẹ, Aloy Ejimakor, lọjọ kọkandinlogun, oṣu Kẹfa, ọdun 2022, lori bi wọn ṣe gbe e wa si orileede Naijiria lati Kenya lọna aitọ. Agbẹjọro Kanu ni oun fẹ ki ile-ẹjọ ba oun fi oju lameetọ wo bi ijọba apapọ ṣe gba ọna ti ko bofin mu taari ajafẹtọọ naa wa si Naijiria gẹgẹ bii eyi to lodi, to si ta ko ẹtọ ti ọkunrin yii ni labẹ ofin. Bẹẹ lo ni ki ile-ẹjọ ri si bi wọn ṣe ko o ni papamọra, ti wọn fi nnkan di i loju, ti wọn de sẹkẹṣẹkẹ mọ ọn lọwọ ati lẹsẹ, ti wọn ko si jẹ ko ni anfaani lati sọ tẹnu rẹ labẹ ofin ki wọn too gbe e kuro ni Kenya wa si Naijiria, eyi to tọna fun wọn lati ṣe. O ni ki adajọ paṣẹ pe ọkunrin naa ko ni ẹjọ kankan lati jẹ, bẹẹ ni ki o pada sipo to wa ko too di pe wọn mu un lọjọ kọkandinlogun, oṣu Kẹfa, ọdun 2021. Gbogbo awọn ibeere yii ni adajọ yii gba wọlẹ, to si paṣẹ pe ki awọn ti wọn n ba Kanu rojọ san ẹgbẹrun lọna aadọta miliọnu (500m) fun un, ki wọn si da a pada si orileede Kenya ti wọn ti gbe e wa sile lọna aitọ, nitori ibi ti a ba ti gun igi la ti i sọ.


Bẹẹ lo ni ki ile-ẹjọ ri si bi wọn ṣe ko o ni papamọra, ti wọn fi nnkan di i loju, ti wọn de sẹkẹṣẹkẹ mọ ọn lọwọ ati lẹsẹ, ti wọn ko si jẹ ko ni anfaani lati sọ tẹnu rẹ labẹ ofin ki wọn too gbe e kuro ni Kenya wa si Naijiria, eyi to tọna fun wọn lati ṣe. O ni ki adajọ paṣẹ pe ọkunrin naa ko ni ẹjọ kankan lati jẹ, bẹẹ ni ki o pada sipo to wa ko too di pe wọn mu un lọjọ kọkandinlogun, oṣu Kẹfa, ọdun 2021. Gbogbo awọn ibeere yii ni adajọ yii gba wọlẹ, to si paṣẹ pe ki awọn ti wọn n ba Kanu rojọ san ẹgbẹrun lọna aadọta miliọnu (500m) fun un, ki wọn si da a pada si orileede Kenya ti wọn ti gbe e wa sile lọna aitọ, nitori ibi ti a ba ti gun igi la ti i sọ.


IṢẸLẸ KAN ṢẸLẸ SI MI NILUU ILỌRIN TO GBOMI LOJU MI-Madam no Network

FAITH ADEBỌLA, MONISỌLA SAKA Ba a ba n sọrọ nipa awọn adẹrin-in poṣonu nilẹ wa, ọtọ ni tọ́lú, ọtọ ni tọ̀lú, ọtọ si ni tọ́lùú wò ti obinrin kan ti wọn n pe ni Atinukẹ, ṣugbọn ti gbogbo eeyan mọ si Madam no Network. Adẹrin-in poṣonu ni loootọ, ṣugbọn ọna ara ni oun n gba dẹrin-in pa awọn eeyan. Bo ṣe maa n ṣe bii aditi, ti awọn eeyan yoo maa wi irú, ti oun yoo si maa wi ìrù lo maa n pa awọn eeyan lẹrin-in, nitori ọtọ ni ohun ti wọn yoo maa bi No Network, ọtọ ni ohun ti yoo maa dahun, ko si si bi eeyan ṣe le ya oṣonu to, to ba wa nibi ti wọn ti n bi obinrin naa lọrọ, to si n gbọ bo ṣe n fun wọn lesi, yoo rẹrin-in ṣaa ni. Laipẹ yii ni ALAROYE ṣabẹwo si obinrin to lomi lara daadaa yii, to si ṣalaye awọn ohun ti ọpọ eeyan ko mọ nipa rẹ. Bawo lo ṣe gba orukọ No Network to ti waa bori orukọ ti iya ati baba sọ ọ? Bawo ni irinajo rẹ nidii iṣẹ tiata, awọn aṣeyọri wo lo si ti ṣe nidii iṣẹ yii?


Laipẹ yii ni ALAROYE ṣabẹwo si obinrin to lomi lara daadaa yii, to si ṣalaye awọn ohun ti ọpọ eeyan ko mọ nipa rẹ. Bawo lo ṣe gba orukọ No Network to ti waa bori orukọ ti iya ati baba sọ ọ? Bawo ni irinajo rẹ nidii iṣẹ tiata, awọn aṣeyọri wo lo si ti ṣe nidii iṣẹ yii? Gbogbo nnkan wọnyi ati awọn ohun mi-in ti ẹnikẹni ko mọ nipa oṣere yii lo tu kẹkẹ rẹ funa awọn akọroyin wa. Ko sai mẹnu ba iṣẹlẹ kan to gbomi loju rẹ gidigidi niluu Ilọrin. Eyi lawọn ohun ti arẹwa oṣere naa ba awọn akọroyin wa, FAITH ADEBỌLA ati MONISỌLA SAKA sọ.


Gbogbo nnkan wọnyi ati awọn ohun mi-in ti ẹnikẹni ko mọ nipa oṣere yii lo tu kẹkẹ rẹ funa awọn akọroyin wa. Ko sai mẹnu ba iṣẹlẹ kan to gbomi loju rẹ gidigidi niluu Ilọrin. Eyi lawọn ohun ti arẹwa oṣere naa ba awọn akọroyin wa, FAITH ADEBỌLA ati MONISỌLA SAKA sọ. ALAROYE: Ki lorukọ yin? Madam No Network: Ẹẹẹhn? Ẹ ni pe?


ALAROYE: Ki lorukọ yin? Madam No Network: Ẹẹẹhn? Ẹ ni pe? ALAROYE: Ki ni orukọ yin? Madam No Network: Ẹ fẹẹ fo fence? ( O rẹrin-in).


ALAROYE: Ki ni orukọ yin? Madam No Network: Ẹ fẹẹ fo fence? ( O rẹrin-in). Orukọ mi ni Atinukẹ ti inagijẹ mi n jẹ Mama no Network, ti gbogbo ẹyin ololufẹ mi dẹ tun mọ si ‘Iya Saburi o n skonto’. ALAROYE: Ọmọ ilu wo ni yin? Madam No Network: Mo jẹ ọmọ bibi ilu Ijẹbu-Ode, Ijẹbu-Ode ni baba to bi mi lọmọ, amọ Agọ-Iwoye ni mama mi.


Orukọ mi ni Atinukẹ ti inagijẹ mi n jẹ Mama no Network, ti gbogbo ẹyin ololufẹ mi dẹ tun mọ si ‘Iya Saburi o n skonto’. ALAROYE: Ọmọ ilu wo ni yin? Madam No Network: Mo jẹ ọmọ bibi ilu Ijẹbu-Ode, Ijẹbu-Ode ni baba to bi mi lọmọ, amọ Agọ-Iwoye ni mama mi. ALAROYE: Ṣe ibẹ naa lẹ ti ṣe kekere ni? Madam No Network: Mo ṣe kekere ni Ijẹbu-Ode, ibẹ naa ni mo ti lọ sileewe. Moslem School la maa n pe ileewe yẹn nigba yẹn ni Ijẹbu-Ode.


ALAROYE: Ṣe ibẹ naa lẹ ti ṣe kekere ni? Madam No Network: Mo ṣe kekere ni Ijẹbu-Ode, ibẹ naa ni mo ti lọ sileewe. Moslem School la maa n pe ileewe yẹn nigba yẹn ni Ijẹbu-Ode. Ibẹ ni mo ti ka iwe mẹfa ja. ALAROYE: Igba wo lẹ dero Eko? Madam No Network: Eko naa ni wọn bi mi si o.


Ibẹ ni mo ti ka iwe mẹfa ja. ALAROYE: Igba wo lẹ dero Eko? Madam No Network: Eko naa ni wọn bi mi si o. A kan lọọ ṣe kekere niluu ni. Idumọta gangan ni wọn bi mi si ni kekere, niluu Eko nibi. Ibẹ lawọn obi mi n gbe, ibẹ ni wọn bi mi si.


A kan lọọ ṣe kekere niluu ni. Idumọta gangan ni wọn bi mi si ni kekere, niluu Eko nibi. Ibẹ lawọn obi mi n gbe, ibẹ ni wọn bi mi si. ALAROYE: Ṣe iṣẹ tiata yii lẹ n ṣe lati ilẹ ni abi ẹ ni in lọkan lati ṣiṣẹ mi-in? Madam No Network: Iṣẹ tiata kọ. Mo ti figba kan kọṣẹẹ telọ ri.


ALAROYE: Ṣe iṣẹ tiata yii lẹ n ṣe lati ilẹ ni abi ẹ ni in lọkan lati ṣiṣẹ mi-in? Madam No Network: Iṣẹ tiata kọ. Mo ti figba kan kọṣẹẹ telọ ri. Nigba ti ọga mi wa n ko lọ si Ibadan, ti wọn fẹ maa lọọ gbebẹ, ni mi o ṣe kọṣẹ mọ. Amọ iṣẹ telọ ni mo kọkọ kọ. ALAROYE: Ṣe ẹ dẹ mọ ọn?


Nigba ti ọga mi wa n ko lọ si Ibadan, ti wọn fẹ maa lọọ gbebẹ, ni mi o ṣe kọṣẹ mọ. Amọ iṣẹ telọ ni mo kọkọ kọ. ALAROYE: Ṣe ẹ dẹ mọ ọn? Madam No Network: ( O rẹrin-in) Aye igba yẹn, pepa simẹnti la maa n fi n ge aṣọ, mo dẹ ti n ge bulaosi diẹdiẹ nigba naa. Ṣe ẹ dẹ mọ pe abẹrẹ ati owu la kọkọ fi maa n ran aṣọ awọn bebi ta a maa n ran lati fi danra wo nigba yẹn. ALAROYE: Igba wo lẹ waa bọ sori iṣẹ tiata yii?


Madam No Network: ( O rẹrin-in) Aye igba yẹn, pepa simẹnti la maa n fi n ge aṣọ, mo dẹ ti n ge bulaosi diẹdiẹ nigba naa. Ṣe ẹ dẹ mọ pe abẹrẹ ati owu la kọkọ fi maa n ran aṣọ awọn bebi ta a maa n ran lati fi danra wo nigba yẹn. ALAROYE: Igba wo lẹ waa bọ sori iṣẹ tiata yii? Madam No Network: Nnkan to ṣẹlẹ ni pe ni ti iṣẹ tiata, lagbegbe Ṣomolu, nipinlẹ Eko, lọdọ Kalẹyẹwa Theatre Group, ni mo ti kọṣẹ. Bii ijo Ṣango atawọn oniruuru ijo to wa nigba yẹn lọgaa mi kọ mi. Awọn kọ ni wọn kọ mi ni ere awada ti mo n ṣe yii.


Madam No Network: Nnkan to ṣẹlẹ ni pe ni ti iṣẹ tiata, lagbegbe Ṣomolu, nipinlẹ Eko, lọdọ Kalẹyẹwa Theatre Group, ni mo ti kọṣẹ. Bii ijo Ṣango atawọn oniruuru ijo to wa nigba yẹn lọgaa mi kọ mi. Awọn kọ ni wọn kọ mi ni ere awada ti mo n ṣe yii. ALAROYE: Ki lo mu ọkan yin lọ sidii iṣẹ tiata ko too di pe ẹ ṣẹṣẹ wa lọọ kọ ọ? Madam No Network: Nnkan to wa lọkan mi ni pe, ki Ọlọrun fọrun kẹ Anti mi, Oriṣabunmi, ṣe ẹ mọ pe awọn maa n sun rara ni. Nigba yẹn, mo maa n wo wọn, mo maa n wo o pe o dẹ wu mi kemi naa maa sun rara bi anti yii ṣe maa n ṣe o. Mo waa lọọ ba baba kan laduugbo wa pe mo dẹ fẹẹ maa sun rara o, o waa ni mo le ma mọ ọn nitori wọn ki i kọ ọ, wọn maa n bi eeyan mọ ọn ni.


ALAROYE: Ki lo mu ọkan yin lọ sidii iṣẹ tiata ko too di pe ẹ ṣẹṣẹ wa lọọ kọ ọ? Madam No Network: Nnkan to wa lọkan mi ni pe, ki Ọlọrun fọrun kẹ Anti mi, Oriṣabunmi, ṣe ẹ mọ pe awọn maa n sun rara ni. Nigba yẹn, mo maa n wo wọn, mo maa n wo o pe o dẹ wu mi kemi naa maa sun rara bi anti yii ṣe maa n ṣe o. Mo waa lọọ ba baba kan laduugbo wa pe mo dẹ fẹẹ maa sun rara o, o waa ni mo le ma mọ ọn nitori wọn ki i kọ ọ, wọn maa n bi eeyan mọ ọn ni. Wọn ni abi ṣe ọmọ eleegun ni mi ni, mo ni rara, wọn ni ṣe ọmọ Ọlọṣun ni tabi a ni oriṣa kankan ni idile wa, mo ni rara. Ni wọn ba ni mi o le kọ ọ, afi ti n ba kan n gbiyanju ẹ. Latigba yẹn naa ni mo dẹ ti n gbe igbesẹ lati kewi, bi iru yin yii nisinyii, mo le fẹẹ ki yin, nẹtiwọọki kan le sa lọ ti ko ba sowo ni (o rẹrin-in). Bawo ni ibi ọdọ ọga yin tẹ ẹ ti lọ kọṣẹ ṣe ri, ki lawọn nnkan ti wọn kọ yin?


Wọn ni abi ṣe ọmọ eleegun ni mi ni, mo ni rara, wọn ni ṣe ọmọ Ọlọṣun ni tabi a ni oriṣa kankan ni idile wa, mo ni rara. Ni wọn ba ni mi o le kọ ọ, afi ti n ba kan n gbiyanju ẹ. Latigba yẹn naa ni mo dẹ ti n gbe igbesẹ lati kewi, bi iru yin yii nisinyii, mo le fẹẹ ki yin, nẹtiwọọki kan le sa lọ ti ko ba sowo ni (o rẹrin-in). Bawo ni ibi ọdọ ọga yin tẹ ẹ ti lọ kọṣẹ ṣe ri, ki lawọn nnkan ti wọn kọ yin? Madam No Network : Lara awọn nnkan ti wọn kọ wa ni ere ori itage, ọga wa jẹ eeyan kan ti wọn maa n ṣe ere ori itage. Wọn dẹ maa n gbe e kaakiri awọn igberiko. Ṣe ẹ mọ pe ko sohun to n jẹ fiimu nigba yẹn, ṣugbọn a maa n dawo jọ fun awọn LTV ti wọn maa gbe kamẹra waa fi ya wa nigba yẹn, laye ‘roll tape’ kan bayii.


Madam No Network : Lara awọn nnkan ti wọn kọ wa ni ere ori itage, ọga wa jẹ eeyan kan ti wọn maa n ṣe ere ori itage. Wọn dẹ maa n gbe e kaakiri awọn igberiko. Ṣe ẹ mọ pe ko sohun to n jẹ fiimu nigba yẹn, ṣugbọn a maa n dawo jọ fun awọn LTV ti wọn maa gbe kamẹra waa fi ya wa nigba yẹn, laye ‘roll tape’ kan bayii. Nigba yẹn ṣa, ere ori itage lọgaa mi maa n gba ju, bii ka lọọ ṣere ori itage ni inu awọn ileewe lawọn abule kereje kereje. ALAROYE: Iyatọ wo lo wa laarin ere ori itage yẹn ati fiimu agbelewo toni? Madam No Network: Iyatọ wa nibẹ.


Nigba yẹn ṣa, ere ori itage lọgaa mi maa n gba ju, bii ka lọọ ṣere ori itage ni inu awọn ileewe lawọn abule kereje kereje. ALAROYE: Iyatọ wo lo wa laarin ere ori itage yẹn ati fiimu agbelewo toni? Madam No Network: Iyatọ wa nibẹ. Laye isinyii, ori ijokoo la maa wa ta a ti maa ṣe ohun ti wọn ba ni ka ṣe. Laye igba yẹn, ori itage ni, wọn maa kan pako, ori ibẹ yẹn la maa duro le lori ṣere. Lara ohun ti wọn kọ wa ni ba a ṣe maa doju kọ awọn ero iworan ta o fi ni i kẹyin si wọn.


Laye isinyii, ori ijokoo la maa wa ta a ti maa ṣe ohun ti wọn ba ni ka ṣe. Laye igba yẹn, ori itage ni, wọn maa kan pako, ori ibẹ yẹn la maa duro le lori ṣere. Lara ohun ti wọn kọ wa ni ba a ṣe maa doju kọ awọn ero iworan ta o fi ni i kẹyin si wọn. Gbogbo awọn nnkan wọnyi ni wọn ti fi kọ wa, gbogbo ẹni to ba dẹ kọ ere ori itage yii laye igba yẹn, oun ṣi la n pe ni ọga. ALAROYE: Ere wo lẹ kọkọ kopa ninu ẹ, ipa wo lẹ si ko ninu ere ọhun? Madam No Network: Ere ta a kọkọ kopa ninu ẹ, gẹgẹ bi mo ṣe sọ fun yin lẹẹkan pe tẹlifiṣan LTV8 ni wọn maa n gbe kamẹra wa ti wọn maa waa ya wa nigba yẹn, ko dẹ ti i di ohun to fẹju bayii ko too di aye igba ti awọn ọga wa fẹ ẹ loju.


Gbogbo awọn nnkan wọnyi ni wọn ti fi kọ wa, gbogbo ẹni to ba dẹ kọ ere ori itage yii laye igba yẹn, oun ṣi la n pe ni ọga. ALAROYE: Ere wo lẹ kọkọ kopa ninu ẹ, ipa wo lẹ si ko ninu ere ọhun? Madam No Network: Ere ta a kọkọ kopa ninu ẹ, gẹgẹ bi mo ṣe sọ fun yin lẹẹkan pe tẹlifiṣan LTV8 ni wọn maa n gbe kamẹra wa ti wọn maa waa ya wa nigba yẹn, ko dẹ ti i di ohun to fẹju bayii ko too di aye igba ti awọn ọga wa fẹ ẹ loju. Ere ti mo waa mọ pe mo kọkọ ṣe to han diẹ, loootọ mi o ki i ṣere Nẹtiwọọki nigba yẹn, nẹtiwọọki mi o ki i sa lọ nigba yẹn, awọn ere eeyan ti eti ẹ o di ni mo maa n ṣe. Amọ toni nẹtiwọọki yẹn, Ọlọrun kan ṣaa fi sọ pe ọna mi niyẹn ni. ALAROYE: Ẹ o waa le ranti akọle ere tẹ ẹ kọkọ kopa ninu ẹ?


Ere ti mo waa mọ pe mo kọkọ ṣe to han diẹ, loootọ mi o ki i ṣere Nẹtiwọọki nigba yẹn, nẹtiwọọki mi o ki i sa lọ nigba yẹn, awọn ere eeyan ti eti ẹ o di ni mo maa n ṣe. Amọ toni nẹtiwọọki yẹn, Ọlọrun kan ṣaa fi sọ pe ọna mi niyẹn ni. ALAROYE: Ẹ o waa le ranti akọle ere tẹ ẹ kọkọ kopa ninu ẹ? No Network: Ere ti mo le kọkọ sọ pe mo kopa ninu ẹ to gbajumọ ni ‘Aginju Ibẹru’ ti Tọpẹ Ẹgbẹji ṣe. Ere tawọn iwin n paayan ninu igbo. O kan wa lọjọ yẹn ni mo ni ẹ jọọ, ẹ jẹ k’emi naa ṣe bo jẹ idan (scene) kan pere, bii ere bii ere, ni wọn ba lo ya.


No Network: Ere ti mo le kọkọ sọ pe mo kopa ninu ẹ to gbajumọ ni ‘Aginju Ibẹru’ ti Tọpẹ Ẹgbẹji ṣe. Ere tawọn iwin n paayan ninu igbo. O kan wa lọjọ yẹn ni mo ni ẹ jọọ, ẹ jẹ k’emi naa ṣe bo jẹ idan (scene) kan pere, bii ere bii ere, ni wọn ba lo ya. Mo dẹ ṣe e, Ọlọrun dẹ ṣe e lati ibẹ. ALAROYE: Njẹ wọn fun yin lowo nigba tẹ ẹ ṣere yẹn? Mama No Network: Owo kẹ!


Mo dẹ ṣe e, Ọlọrun dẹ ṣe e lati ibẹ. ALAROYE: Njẹ wọn fun yin lowo nigba tẹ ẹ ṣere yẹn? Mama No Network: Owo kẹ! Abi mo tun dupẹ pe wọn ṣe e. Ko sowo o, niṣe ni mo tun n dupẹ pe wọn tiẹ lo mi, bo tilẹ jẹ pe ọna kan naa ni. ALAROYE: Ere wo lẹ kọkọ ṣe tẹ ẹ fi gbowo? Madam No Network: Walai mi o tiẹ mọ, tori iṣẹ ọfẹ lo pọ ju nigba yẹn, a ki i beere owo, a n ṣe e pe ki wọn le ri wa ni.


Abi mo tun dupẹ pe wọn ṣe e. Ko sowo o, niṣe ni mo tun n dupẹ pe wọn tiẹ lo mi, bo tilẹ jẹ pe ọna kan naa ni. ALAROYE: Ere wo lẹ kọkọ ṣe tẹ ẹ fi gbowo? Madam No Network: Walai mi o tiẹ mọ, tori iṣẹ ọfẹ lo pọ ju nigba yẹn, a ki i beere owo, a n ṣe e pe ki wọn le ri wa ni. ALAROYE: O da bii pe ọrọ bii ẹfẹ, bii awada ni ipa tẹ ẹ n ko jẹ mọ, ṣe alawada ni yin latilẹ ni abi ẹ kọ awada yẹn ni? Madam No Network: Mi o ki i ṣe alawada latilẹ. Mi o dẹ kọ ọ, Ọlọrun kan mọ-ọn mọ fi ọna yẹn han mi ni, nitori nigba ta a lọọ ṣere ori itage yẹn.


ALAROYE: O da bii pe ọrọ bii ẹfẹ, bii awada ni ipa tẹ ẹ n ko jẹ mọ, ṣe alawada ni yin latilẹ ni abi ẹ kọ awada yẹn ni? Madam No Network: Mi o ki i ṣe alawada latilẹ. Mi o dẹ kọ ọ, Ọlọrun kan mọ-ọn mọ fi ọna yẹn han mi ni, nitori nigba ta a lọọ ṣere ori itage yẹn. Wọn ni a maa ṣere babalawo, emi lọ sile babalawo lati lọọ ṣe nnkan. Ni babalawo ba sọ fun mi pe ‘nnkan ti mo ba ti sọ, ko o maa sọ ọ tẹle mi ni o’. Mo ba ni o daa, mo ti gbọ, ni babalawo ba ni ‘ko ti i ya, ani mo sọ pe ko ti i ya, ani ẹ jokoo mama’, lati ibẹ lọ, awọn eeyan wa rẹrin-in, wọn patẹwọ.


Wọn ni a maa ṣere babalawo, emi lọ sile babalawo lati lọọ ṣe nnkan. Ni babalawo ba sọ fun mi pe ‘nnkan ti mo ba ti sọ, ko o maa sọ ọ tẹle mi ni o’. Mo ba ni o daa, mo ti gbọ, ni babalawo ba ni ‘ko ti i ya, ani mo sọ pe ko ti i ya, ani ẹ jokoo mama’, lati ibẹ lọ, awọn eeyan wa rẹrin-in, wọn patẹwọ. Mo waa wo o pe ti mo ba dẹ le maa ṣe iru awọn nnkan bayii o, o maa daa, bi mo ṣe bẹrẹ ẹ niyẹn. Ere ori itage la lọọ ṣe nigba yẹn ko too di pe Ọlọrun waa jẹ ko ja sọpẹ. Kawọn eeyan too waa maa ri wa ninu fiimu lẹẹkọọkan.


Mo waa wo o pe ti mo ba dẹ le maa ṣe iru awọn nnkan bayii o, o maa daa, bi mo ṣe bẹrẹ ẹ niyẹn. Ere ori itage la lọọ ṣe nigba yẹn ko too di pe Ọlọrun waa jẹ ko ja sọpẹ. Kawọn eeyan too waa maa ri wa ninu fiimu lẹẹkọọkan. ALAROYE: Bawo lẹ ṣe waa di Madam No Network? Madam No Network: Igba ta a ṣe fiimu ‘Misita Tiṣa’, iṣẹ awọn Nice Twins. A waa ṣe ‘Baba Nepa’, ‘Baba Nepa’ yẹn la n ṣe lọwọ ni Latin waa sọ pe ‘eee Iya Mistura, nnkan ti mo fi le rẹrin-in si ohun ti o ṣe yii, mo fẹẹ ṣe fiimu kan ‘Lagos to Benin’, mo maa pe ẹ lati waa kopa nibẹ.


ALAROYE: Bawo lẹ ṣe waa di Madam No Network? Madam No Network: Igba ta a ṣe fiimu ‘Misita Tiṣa’, iṣẹ awọn Nice Twins. A waa ṣe ‘Baba Nepa’, ‘Baba Nepa’ yẹn la n ṣe lọwọ ni Latin waa sọ pe ‘eee Iya Mistura, nnkan ti mo fi le rẹrin-in si ohun ti o ṣe yii, mo fẹẹ ṣe fiimu kan ‘Lagos to Benin’, mo maa pe ẹ lati waa kopa nibẹ. Nigba yẹn ni mo waa lọọ ṣe ‘Lagos to Benin’ yẹn, fiimu yẹn ni Epsalum waa fi polowo ti mo fi sọ pe ‘ibi ibi (o fọwọ si eti ẹ apa osi), ko si nẹtiwọọki. ALAROYE: Ki ni itumọ ibi ibi ko si nẹtiwọọki? Madam No Network: (o rẹrin-in) Tẹ ẹ ba ti sọrọ daadaa, kẹ ẹ wo oju mi ni.


Nigba yẹn ni mo waa lọọ ṣe ‘Lagos to Benin’ yẹn, fiimu yẹn ni Epsalum waa fi polowo ti mo fi sọ pe ‘ibi ibi (o fọwọ si eti ẹ apa osi), ko si nẹtiwọọki. ALAROYE: Ki ni itumọ ibi ibi ko si nẹtiwọọki? Madam No Network: (o rẹrin-in) Tẹ ẹ ba ti sọrọ daadaa, kẹ ẹ wo oju mi ni. Ẹ wo oju mi, tori tẹ ẹ ba kọju si mi ba mi sọrọ, mo le ma gbọ, amọ tẹ ẹ ba fọwọ ṣapejuwe bayii pe ‘ounjẹ ounjẹ’, ma a gbọ. ALAROYE: Ṣugbọn loju aye gangan, ṣe nẹtiwọọki wa? Madam No Network: Haaa, o maa n sa lọ ti ko ba ti si ọrọ owo.


Ẹ wo oju mi, tori tẹ ẹ ba kọju si mi ba mi sọrọ, mo le ma gbọ, amọ tẹ ẹ ba fọwọ ṣapejuwe bayii pe ‘ounjẹ ounjẹ’, ma a gbọ. ALAROYE: Ṣugbọn loju aye gangan, ṣe nẹtiwọọki wa? Madam No Network: Haaa, o maa n sa lọ ti ko ba ti si ọrọ owo. Ọrọ ti ko ba ti si owo nibẹ, nẹtiwọọki le sa lọ o, amọ eyi towo ba wa nibẹ, nẹtiwọọki maa wa. ALAROYE: Wọn ni ọkọ yin tẹlẹ, Lanko Ọmọọba Dubai, lo kọ yin ni awada? Madam No Network: Nigba ta a jọ wa yẹn, a dupẹ lọwọ Ọlọrun.


Ọrọ ti ko ba ti si owo nibẹ, nẹtiwọọki le sa lọ o, amọ eyi towo ba wa nibẹ, nẹtiwọọki maa wa. ALAROYE: Wọn ni ọkọ yin tẹlẹ, Lanko Ọmọọba Dubai, lo kọ yin ni awada? Madam No Network: Nigba ta a jọ wa yẹn, a dupẹ lọwọ Ọlọrun. Ohunkohun to ba ti jẹ oro Lanko, mi o ki i sọ ọ lori afẹfẹ. O yẹ ki ọrọ mi ti ye yin. A ti fẹra wa ri loootọ, a o fẹra wa mọ, o ti tan.


Ohunkohun to ba ti jẹ oro Lanko, mi o ki i sọ ọ lori afẹfẹ. O yẹ ki ọrọ mi ti ye yin. A ti fẹra wa ri loootọ, a o fẹra wa mọ, o ti tan. ALAROYE: Nigba kan tẹ ẹ ṣe ifọrọwerọ pẹlu ALAROYE gbẹyin, ẹ ni o wu yin lati lọ siluu oyinbo. Njẹ adura naa dẹ ti gba bayii? Madam No Network: A dupẹ lọwọ Ọlọrun o. Eletiigbaroye ni, mo ti si lọ Dubai, mo ti lọ si Canada, mo ti lọ si London lẹẹmeji, ninu ọdun ta a tiẹ wa yii, mo ti lọ si London, mo ti lọ si Uganda, mo ti lọ si Kenya, mo tun n mura omi-in lọwọ bayii, kiku ma pa wa, ko dẹ ma pa awọn ololufẹ mi, ko ma pa awọn alaaanu mi patapata.


ALAROYE: Nigba kan tẹ ẹ ṣe ifọrọwerọ pẹlu ALAROYE gbẹyin, ẹ ni o wu yin lati lọ siluu oyinbo. Njẹ adura naa dẹ ti gba bayii? Madam No Network: A dupẹ lọwọ Ọlọrun o. Eletiigbaroye ni, mo ti si lọ Dubai, mo ti lọ si Canada, mo ti lọ si London lẹẹmeji, ninu ọdun ta a tiẹ wa yii, mo ti lọ si London, mo ti lọ si Uganda, mo ti lọ si Kenya, mo tun n mura omi-in lọwọ bayii, kiku ma pa wa, ko dẹ ma pa awọn ololufẹ mi, ko ma pa awọn alaaanu mi patapata. ALAROYE: Bawo lo ṣe ri lara yin lọjọ tẹ ẹ kọkọ fẹsẹ tẹ ilu oyinbo? Madam No Network: Mi o tiẹ ti i tẹ ilu oyinbo gan-an, nigba ti ẹronpileeni ti gbera, mo kan wo o pe haaa, irọ ni, irọ ni, ti mo fi wọle, ti baaluu yẹn gbera bayii, to gbe ẹnu soke, omi lo bọ loju mi pe ileri Ọlọrun pada ṣẹ ninu aye mi. ALAROYE: Nigba tẹ ẹ dọhun-un, bawo ni iṣesi, ihuwasi ati igbesi aye aṣa wọn lọhun-un, bawo dẹ ni ọrọ nẹtiwọọki lọhun-un naa dẹ ṣe ri?


ALAROYE: Bawo lo ṣe ri lara yin lọjọ tẹ ẹ kọkọ fẹsẹ tẹ ilu oyinbo? Madam No Network: Mi o tiẹ ti i tẹ ilu oyinbo gan-an, nigba ti ẹronpileeni ti gbera, mo kan wo o pe haaa, irọ ni, irọ ni, ti mo fi wọle, ti baaluu yẹn gbera bayii, to gbe ẹnu soke, omi lo bọ loju mi pe ileri Ọlọrun pada ṣẹ ninu aye mi. ALAROYE: Nigba tẹ ẹ dọhun-un, bawo ni iṣesi, ihuwasi ati igbesi aye aṣa wọn lọhun-un, bawo dẹ ni ọrọ nẹtiwọọki lọhun-un naa dẹ ṣe ri? Madam No Network: A dupẹ lọwọ Ọlọrun. O daa, ṣugbọn sibẹsibẹ naa, ọmọ ẹni o ni i ṣe idi bẹbẹrẹ, ka ko ilẹkẹ sidii ọmọ ẹlomi-in. Ilu wa naa niluu wa aa maa jẹ, ilu tiwọn naa niluu wọn aa maa jẹ.


Madam No Network: A dupẹ lọwọ Ọlọrun. O daa, ṣugbọn sibẹsibẹ naa, ọmọ ẹni o ni i ṣe idi bẹbẹrẹ, ka ko ilẹkẹ sidii ọmọ ẹlomi-in. Ilu wa naa niluu wa aa maa jẹ, ilu tiwọn naa niluu wọn aa maa jẹ. Ki Ọlọrun ba wa tun ilu tiwa naa ṣe ko daa. ALAROYE: Ṣe wọn mọ yin si Madam No Network lọhun-un yẹn naa? Madam No Network: Wọn mọ ọn o. Ko si ilu ta a de ti wọn o mọ network yẹn o. Wọn mọ ọn.


Ki Ọlọrun ba wa tun ilu tiwa naa ṣe ko daa. ALAROYE: Ṣe wọn mọ yin si Madam No Network lọhun-un yẹn naa? Madam No Network: Wọn mọ ọn o. Ko si ilu ta a de ti wọn o mọ network yẹn o. Wọn mọ ọn. ALAROYE: Iyẹn ni pe network n lọ lọhun-un yẹn naa? Madam No Network: Awọn ololufẹ mi n jẹ ki n mọ pe awọn tẹle mi, awọn n ṣe temi gidi gan-an. Gbogbo ilu ti mo de ni wọn ti jẹ ki n mọ pe awọn n gba temi.


ALAROYE: Iyẹn ni pe network n lọ lọhun-un yẹn naa? Madam No Network: Awọn ololufẹ mi n jẹ ki n mọ pe awọn tẹle mi, awọn n ṣe temi gidi gan-an. Gbogbo ilu ti mo de ni wọn ti jẹ ki n mọ pe awọn n gba temi. ALAROYE: Ere tiata tẹ ẹ n ṣe yii, njẹ ẹ mu iṣẹ mi-in mọ ọn? Madam No Network: Hmmm, mo maa n ṣe adari eto lode ariya (MC), alaga ijokoo ati alaga iduro. Bẹẹ ni mo tun n ṣe aṣoju fawọn ileeṣẹ nla.


ALAROYE: Ere tiata tẹ ẹ n ṣe yii, njẹ ẹ mu iṣẹ mi-in mọ ọn? Madam No Network: Hmmm, mo maa n ṣe adari eto lode ariya (MC), alaga ijokoo ati alaga iduro. Bẹẹ ni mo tun n ṣe aṣoju fawọn ileeṣẹ nla. ALAROYE: Awọn aṣeyọri wo lẹ ti ṣe nidii iṣẹ yii? Madam No Network: O pọ, ki Ọlọrun ṣaanu fun wa naa ni. A n lo mọto, ki Ọlọrun kọle ayọ fun wa.


ALAROYE: Awọn aṣeyọri wo lẹ ti ṣe nidii iṣẹ yii? Madam No Network: O pọ, ki Ọlọrun ṣaanu fun wa naa ni. A n lo mọto, ki Ọlọrun kọle ayọ fun wa. A o ti i kọle o, amọ ki Ọlọrun kọle ayọ fun wa. Ninu ẹ naa la dẹ ti lọ siluu oyinbo. ALAROYE: Ṣe ipa ẹyọ kan ṣoṣo ti wọn mọ yin mọ lẹ le ṣe abi ti wọn ba pe yin kẹ ẹ kopa mi-in ninu ere ẹ le ṣe e?


A o ti i kọle o, amọ ki Ọlọrun kọle ayọ fun wa. Ninu ẹ naa la dẹ ti lọ siluu oyinbo. ALAROYE: Ṣe ipa ẹyọ kan ṣoṣo ti wọn mọ yin mọ lẹ le ṣe abi ti wọn ba pe yin kẹ ẹ kopa mi-in ninu ere ẹ le ṣe e? Madam No Network: Ṣe ẹ ri eyi tẹ ẹ beere yẹn, lọwọlọwọ bayii, ibi ti aye ba yi si la maa ba wọn yi si o. Ṣe ẹ ri lọwọlọwọ bayii, no network yẹn laye fẹẹ gbọ, oun ni wọn fẹẹ ri, ti wọn fẹẹ wo. Idi ti mo fi sọ bẹẹ ni pe, mo ti ṣe rẹkọọdu nigba kan to jẹ pe mo kan ṣe e ki wọn mọ pe ki i ṣe no nẹtiwọọki yẹn nikan ni mo le ṣe. Lawọn ololufẹ mi ba bẹrẹ si i pe mi pe, ohun ti mo ṣe jọ awọn loju gan-an o, emi doju ti awọn, mo ja awọn kulẹ, wọn ni ṣe ẹni to diti maa n la eti pada ni.


Madam No Network: Ṣe ẹ ri eyi tẹ ẹ beere yẹn, lọwọlọwọ bayii, ibi ti aye ba yi si la maa ba wọn yi si o. Ṣe ẹ ri lọwọlọwọ bayii, no network yẹn laye fẹẹ gbọ, oun ni wọn fẹẹ ri, ti wọn fẹẹ wo. Idi ti mo fi sọ bẹẹ ni pe, mo ti ṣe rẹkọọdu nigba kan to jẹ pe mo kan ṣe e ki wọn mọ pe ki i ṣe no nẹtiwọọki yẹn nikan ni mo le ṣe. Lawọn ololufẹ mi ba bẹrẹ si i pe mi pe, ohun ti mo ṣe jọ awọn loju gan-an o, emi doju ti awọn, mo ja awọn kulẹ, wọn ni ṣe ẹni to diti maa n la eti pada ni. Ṣe ẹ mọ gbogbo iru nnkan bẹẹ yẹn. Wọn kan ṣaa ba mi fi ifẹ ra kasẹẹti yẹn, ṣugbọn wọn jẹ ki n mọ pe awọn o ko nnkan yẹn jẹ. Koda gan-an, awọn mi-in maa n sọ pe mama no network o, ẹ ba wa ṣe fidio kekere fun ọjọ ibi wa, ti n ba ṣe e fun wọn, wọn aa lawọn o fẹ, no nẹtiwọọki yẹn gangan ni ki n fi ṣe e. Lọwọlọwọ bayii o, bi wọn ṣe fẹ ẹ niyẹn, a dẹ ṣi n t ọna yẹn lọwọ, ki Ọlọrun ma jẹ ko bajẹ.


Ṣe ẹ mọ gbogbo iru nnkan bẹẹ yẹn. Wọn kan ṣaa ba mi fi ifẹ ra kasẹẹti yẹn, ṣugbọn wọn jẹ ki n mọ pe awọn o ko nnkan yẹn jẹ. Koda gan-an, awọn mi-in maa n sọ pe mama no network o, ẹ ba wa ṣe fidio kekere fun ọjọ ibi wa, ti n ba ṣe e fun wọn, wọn aa lawọn o fẹ, no nẹtiwọọki yẹn gangan ni ki n fi ṣe e. Lọwọlọwọ bayii o, bi wọn ṣe fẹ ẹ niyẹn, a dẹ ṣi n t ọna yẹn lọwọ, ki Ọlọrun ma jẹ ko bajẹ. ALAROYE: Awọn ipenija wo lẹ ti ba pade lẹnu iṣẹ yii to ti fẹ mu ko yọ lọkan yin? Madam No Network: Aimọye. Igba kan, a n ya fiimu kan lọwọ nisinyii, ‘Akọ Okuta’ ni, awa la ni in, Ijẹbu-Ode la ti lọọ ya a, mo ni ijamba ọkọ kan nigba yẹn to lagbara gan-an to jẹ pe ori ni mo mu lọ silẹ.


ALAROYE: Awọn ipenija wo lẹ ti ba pade lẹnu iṣẹ yii to ti fẹ mu ko yọ lọkan yin? Madam No Network: Aimọye. Igba kan, a n ya fiimu kan lọwọ nisinyii, ‘Akọ Okuta’ ni, awa la ni in, Ijẹbu-Ode la ti lọọ ya a, mo ni ijamba ọkọ kan nigba yẹn to lagbara gan-an to jẹ pe ori ni mo mu lọ silẹ. Emi ati ọrẹ mi Tawa, mo dẹ fẹẹ lọọ wa ọsibitu ta a maa lo ni ni mo fi sare lọ. Aimọye bẹẹ bẹẹ, ọjọ mi-in a le lọ ka ma jẹun, bii ka sun ita lọjọ mi-in. Wọn o ni i fun ẹ lounjẹ nitori iwọ lo lọ sibẹ ki wọn le ri ẹ, ko sohun to o fẹẹ ṣe ju ko o tọju ara ẹ lọ.


Emi ati ọrẹ mi Tawa, mo dẹ fẹẹ lọọ wa ọsibitu ta a maa lo ni ni mo fi sare lọ. Aimọye bẹẹ bẹẹ, ọjọ mi-in a le lọ ka ma jẹun, bii ka sun ita lọjọ mi-in. Wọn o ni i fun ẹ lounjẹ nitori iwọ lo lọ sibẹ ki wọn le ri ẹ, ko sohun to o fẹẹ ṣe ju ko o tọju ara ẹ lọ. Awọn ẹbi mi ni ki n fi iṣẹ yẹn silẹ o. Wọn ni mo n fiya jẹ ara ẹ mi ni. Mo ni ibi teeyan ba ti ṣubu, teeyan ba tẹ iṣan mọ ibẹ, o le dide. Ohun ti ko jẹ ki n sọ pe mo fẹẹ jawọ nibẹ niyẹn, aimọye afojuri ati adojukọ.


Awọn ẹbi mi ni ki n fi iṣẹ yẹn silẹ o. Wọn ni mo n fiya jẹ ara ẹ mi ni. Mo ni ibi teeyan ba ti ṣubu, teeyan ba tẹ iṣan mọ ibẹ, o le dide. Ohun ti ko jẹ ki n sọ pe mo fẹẹ jawọ nibẹ niyẹn, aimọye afojuri ati adojukọ. Lara ẹ ni iru ijamba mọto ta a ni laipẹ yii, emi atawọn alabaaṣiṣẹpọ mi, ibi iṣẹ la ti n bọ to fi ṣẹlẹ. Ọlọrun yọ awọn, tori bi bireeki tirela yẹn ṣe sọnu bayii, to fẹẹ lọ sọdọ wọn loun jawọ pada. Jija to jawọ pada bayii, o ba tirela mi-in to n bọ ni, o waa fori sọ ọdọ tiwa, o fẹẹ gori mọto yẹn ni, ọpẹlọpẹ Ọlọrun.


Lara ẹ ni iru ijamba mọto ta a ni laipẹ yii, emi atawọn alabaaṣiṣẹpọ mi, ibi iṣẹ la ti n bọ to fi ṣẹlẹ. Ọlọrun yọ awọn, tori bi bireeki tirela yẹn ṣe sọnu bayii, to fẹẹ lọ sọdọ wọn loun jawọ pada. Jija to jawọ pada bayii, o ba tirela mi-in to n bọ ni, o waa fori sọ ọdọ tiwa, o fẹẹ gori mọto yẹn ni, ọpẹlọpẹ Ọlọrun. Mo dẹ tun dupẹ lọwọ awọn ololufẹ mi naa ti wọn n pe mi, mo dupẹ lọwọ gbogbo wọn. Aimọye nnkan teeyan n ri. Bẹẹ naa ni ọrọ iṣẹ ṣe ri, ẹ mọ pe ẹni to ba ri funfun, o maa ri dudu diẹ, ki Ọlọrun ma jẹ ki dudu pọ ju funfun lọ ninu aye wa ni.


Mo dẹ tun dupẹ lọwọ awọn ololufẹ mi naa ti wọn n pe mi, mo dupẹ lọwọ gbogbo wọn. Aimọye nnkan teeyan n ri. Bẹẹ naa ni ọrọ iṣẹ ṣe ri, ẹ mọ pe ẹni to ba ri funfun, o maa ri dudu diẹ, ki Ọlọrun ma jẹ ki dudu pọ ju funfun lọ ninu aye wa ni. Emi ti mo lọ siluu oyinbo, ṣebi lara igbadun iṣẹ yii naa ni, nigba ti ti ijamba mọto yẹn naa dẹ tun de, Ọlọrun tun fẹẹ dan igbagbọ mi wo ni, mo si dupẹ lọwọ Ọlọrun pe ko si nnkan to ṣe awọn ọmọ, ko dẹ sohun to ṣe mi. Mọto nikan lo bajẹ, Ọlọrun aa dẹ tun un ṣe. ALAROYE: Iha wo lawọn obi yin kọ si iṣẹ tiata tẹ ẹ yan laayo yii?


Emi ti mo lọ siluu oyinbo, ṣebi lara igbadun iṣẹ yii naa ni, nigba ti ti ijamba mọto yẹn naa dẹ tun de, Ọlọrun tun fẹẹ dan igbagbọ mi wo ni, mo si dupẹ lọwọ Ọlọrun pe ko si nnkan to ṣe awọn ọmọ, ko dẹ sohun to ṣe mi. Mọto nikan lo bajẹ, Ọlọrun aa dẹ tun un ṣe. ALAROYE: Iha wo lawọn obi yin kọ si iṣẹ tiata tẹ ẹ yan laayo yii? Madam No Network: Dadi mi o mọ nipa gbogbo nnkan bẹẹ yẹn tori aafaa ni wọn. Ko kan wọn, amọ mama mi n sọ pe awọn o fẹ o, tori igbagbọ wọn ni pe oogun pọ nitori ba a ṣe maa n ṣere ori itage nigba yẹn. Mama mi a maa sọ pe awọn ko fẹ ki n di oṣere, nitori wọn maa n ṣoogun ni o. Ẹgbọn mi kan lo ti kọkọ n ṣe e tẹlẹ, mo ti gbagbe orukọ ti wọn n jẹ lori siteeji.


Madam No Network: Dadi mi o mọ nipa gbogbo nnkan bẹẹ yẹn tori aafaa ni wọn. Ko kan wọn, amọ mama mi n sọ pe awọn o fẹ o, tori igbagbọ wọn ni pe oogun pọ nitori ba a ṣe maa n ṣere ori itage nigba yẹn. Mama mi a maa sọ pe awọn ko fẹ ki n di oṣere, nitori wọn maa n ṣoogun ni o. Ẹgbọn mi kan lo ti kọkọ n ṣe e tẹlẹ, mo ti gbagbe orukọ ti wọn n jẹ lori siteeji. Igba ti wọn waa dele ti wọn n kọrin ti wọn maa n kọ lori itage nigba yẹn, awọn orin bii: ‘Wẹrẹwẹrẹ ni ina n jo o, bo ba r’epo a bu lala’. Ẹ mọ pe iru awọn orin ti wọn n kọ wa nigba yẹn niyẹn. mọmi mi wa n ba wọn wi lọjọ kan, wọn waa yọ ẹgba pe awọn fẹẹ na an, oun kan yi orin tiata wẹrẹwẹrẹ yẹn wọ ọ ni.


Igba ti wọn waa dele ti wọn n kọrin ti wọn maa n kọ lori itage nigba yẹn, awọn orin bii: ‘Wẹrẹwẹrẹ ni ina n jo o, bo ba r’epo a bu lala’. Ẹ mọ pe iru awọn orin ti wọn n kọ wa nigba yẹn niyẹn. mọmi mi wa n ba wọn wi lọjọ kan, wọn waa yọ ẹgba pe awọn fẹẹ na an, oun kan yi orin tiata wẹrẹwẹrẹ yẹn wọ ọ ni. Ni mọmi mi ba ni, ẹẹn ẹẹn, o n pọfọ fun mi abi, nitori pe o ti n ṣe tiata, ‘omi lo n pa oro ina’. Lo ba loun o ni i lọ sibi tiata yẹn mọ. Amọ igba ti emi fi maa bẹrẹ temi, wọn o fi bẹẹ sọrọ mọ, amọ wọn o jẹ ki ẹgbọn mi yẹn ṣe e. Ọlọrun kan ṣaa ti sọ pe ogo kan fẹẹ jade latinu idile yẹn lo jẹ ki emi maa ṣe e lọ.


Ni mọmi mi ba ni, ẹẹn ẹẹn, o n pọfọ fun mi abi, nitori pe o ti n ṣe tiata, ‘omi lo n pa oro ina’. Lo ba loun o ni i lọ sibi tiata yẹn mọ. Amọ igba ti emi fi maa bẹrẹ temi, wọn o fi bẹẹ sọrọ mọ, amọ wọn o jẹ ki ẹgbọn mi yẹn ṣe e. Ọlọrun kan ṣaa ti sọ pe ogo kan fẹẹ jade latinu idile yẹn lo jẹ ki emi maa ṣe e lọ. Gbogbo igba to fi wa n daa nisinyii, awọn mejeeji ti ku, ki Ọlọrun fọrun kẹ wọn. ALAROYE: Ọjọ wo ni inu yin dun julọ nidii iṣẹ yii? Madam No Network: Ọjọ ti inu mi dun pọ.


Gbogbo igba to fi wa n daa nisinyii, awọn mejeeji ti ku, ki Ọlọrun fọrun kẹ wọn. ALAROYE: Ọjọ wo ni inu yin dun julọ nidii iṣẹ yii? Madam No Network: Ọjọ ti inu mi dun pọ. Amọ ọjọ ti inu mi kọkọ dun ni igba ti ‘Saburi’ jade. ‘Daginni daginni bọda ọdẹ, bọda ọdẹ’. Ko pẹ ti mo ṣe ‘Lagos to Benin’, ‘Daginni Daginni’ yẹn lo tẹle fiimu yẹn.


Amọ ọjọ ti inu mi kọkọ dun ni igba ti ‘Saburi’ jade. ‘Daginni daginni bọda ọdẹ, bọda ọdẹ’. Ko pẹ ti mo ṣe ‘Lagos to Benin’, ‘Daginni Daginni’ yẹn lo tẹle fiimu yẹn. Nigba ti mo waa lọ si Ilọrin, kasẹẹti yẹn n ta lọwọ nigba naa, awọn ero waa pọ, ọrẹ mi ti mo sin lọ gan-an ko tete mọ, wọn waa bẹrẹ si i pọn gbogbo oke ile wọn, wọn wa n pariwo, ‘Iya Saburi, Iya Saburi, a fẹẹ ri iya Saburi. Wọn waa bẹrẹ si i na wọn. Mo waa bọ si faranda ile wọn, mo waa ri ero, wọn ti pọn Oke ile yẹn, wọn to mọ gbogbo ile yẹn.


Nigba ti mo waa lọ si Ilọrin, kasẹẹti yẹn n ta lọwọ nigba naa, awọn ero waa pọ, ọrẹ mi ti mo sin lọ gan-an ko tete mọ, wọn waa bẹrẹ si i pọn gbogbo oke ile wọn, wọn wa n pariwo, ‘Iya Saburi, Iya Saburi, a fẹẹ ri iya Saburi. Wọn waa bẹrẹ si i na wọn. Mo waa bọ si faranda ile wọn, mo waa ri ero, wọn ti pọn Oke ile yẹn, wọn to mọ gbogbo ile yẹn. Mo waa ni ẹ ma na wọn, emi ni wọn wa wa. Mo wa wo o pe emi naa? Omi kan bẹrẹ si ni ja bọ loju mi ni.


Mo waa ni ẹ ma na wọn, emi ni wọn wa wa. Mo wa wo o pe emi naa? Omi kan bẹrẹ si ni ja bọ loju mi ni. Ọjọ yẹn ni mo kọkọ ri i pe inu mi dun, tori wọn tẹwọ gba mi, latigba yẹn naa lawọn ololufẹ mi dẹ ti n gba mi tọwọtẹsẹ. ALAROYE: Ẹ o fi bẹẹ kawe pupọ. Nibo lẹ duro si ni ti ọrọ ileewe de?


Ọjọ yẹn ni mo kọkọ ri i pe inu mi dun, tori wọn tẹwọ gba mi, latigba yẹn naa lawọn ololufẹ mi dẹ ti n gba mi tọwọtẹsẹ. ALAROYE: Ẹ o fi bẹẹ kawe pupọ. Nibo lẹ duro si ni ti ọrọ ileewe de? Madam No Network: Haaa, ṣe ẹ ri ti ọrọ onileewe de yẹn, ki Ọlọrun ṣaanu wa ni o, Ọlọrun kọ wa mọ ọn ṣe. Tori bi mo ṣe mọ ọn diẹdiẹ gan-an o ye mi. Emi o kawe, mo dẹ tun ka, tori dadi mi kawe, ṣugbọn arugbo ara ni wọn fi bi mi.


Madam No Network: Haaa, ṣe ẹ ri ti ọrọ onileewe de yẹn, ki Ọlọrun ṣaanu wa ni o, Ọlọrun kọ wa mọ ọn ṣe. Tori bi mo ṣe mọ ọn diẹdiẹ gan-an o ye mi. Emi o kawe, mo dẹ tun ka, tori dadi mi kawe, ṣugbọn arugbo ara ni wọn fi bi mi. Awọn eeyan dẹ gba mi lọwọ wọn lati tọ mi. Ẹ dẹ mọ ọrọ awọn eeyan, wọn o ni i ṣe ẹ bii pe awọn lawọn bi ẹ, nitori naa nkọ, iṣẹ, iṣẹ, iṣẹ ile lo maa n pọ ju iwe yẹn lọ nigba yẹn. Iṣẹ ile yẹn ni wọn dẹ fi kọ mi ju pe keeyan lọ si ileewe, o dẹ mọ mi lara di isinyii naa.


Awọn eeyan dẹ gba mi lọwọ wọn lati tọ mi. Ẹ dẹ mọ ọrọ awọn eeyan, wọn o ni i ṣe ẹ bii pe awọn lawọn bi ẹ, nitori naa nkọ, iṣẹ, iṣẹ, iṣẹ ile lo maa n pọ ju iwe yẹn lọ nigba yẹn. Iṣẹ ile yẹn ni wọn dẹ fi kọ mi ju pe keeyan lọ si ileewe, o dẹ mọ mi lara di isinyii naa. ALAROYE: Ṣe aikawe yẹn o mu kawọn eeyan maa lo ọgbọn iwe fi fẹẹ rẹ yin jẹ? Madam No Network: Ọlọrun n gbeja emi naa ni gbogbo ibi. Ko faaye silẹ lati jẹ ki awọn eeyan rẹ mi jẹ.


ALAROYE: Ṣe aikawe yẹn o mu kawọn eeyan maa lo ọgbọn iwe fi fẹẹ rẹ yin jẹ? Madam No Network: Ọlọrun n gbeja emi naa ni gbogbo ibi. Ko faaye silẹ lati jẹ ki awọn eeyan rẹ mi jẹ. Mi o sọ pe wọn o le rẹ mi jẹ nibi iwe o, amọ Ọlọrun o waa fi aaye yẹn silẹ. Ọlọrun jẹ ki n mọ ọn kọ mọ ọn ka diẹ. To o ba kawe ju mi lọ rẹpẹtẹ, o le sọ oyinbo nla, emi le sọ ọ ko ma to tiẹ, amọ maa ṣaa ṣi sọ diẹ nibẹ.


Mi o sọ pe wọn o le rẹ mi jẹ nibi iwe o, amọ Ọlọrun o waa fi aaye yẹn silẹ. Ọlọrun jẹ ki n mọ ọn kọ mọ ọn ka diẹ. To o ba kawe ju mi lọ rẹpẹtẹ, o le sọ oyinbo nla, emi le sọ ọ ko ma to tiẹ, amọ maa ṣaa ṣi sọ diẹ nibẹ. Pẹlu ẹ naa, Ọlọrun dẹ n ba wa ṣe e, awọn ti wọn n pe wa lati waa ṣe aṣoju ileeṣẹ wọn, wọn o jẹ ki aaye yẹn yọ silẹ ju. Ọlọrun dẹ ṣe e, mo ti ni manija to n ba emi naa ṣiṣẹ. ALAROYE: Bo ṣe jẹ ipa alawada lawọn eeyan mọ yin mọ tẹ ẹ n ko ninu ere yii, akoba wo lo ti ṣe fun yin?


Pẹlu ẹ naa, Ọlọrun dẹ n ba wa ṣe e, awọn ti wọn n pe wa lati waa ṣe aṣoju ileeṣẹ wọn, wọn o jẹ ki aaye yẹn yọ silẹ ju. Ọlọrun dẹ ṣe e, mo ti ni manija to n ba emi naa ṣiṣẹ. ALAROYE: Bo ṣe jẹ ipa alawada lawọn eeyan mọ yin mọ tẹ ẹ n ko ninu ere yii, akoba wo lo ti ṣe fun yin? Madam No Network: Nnkan to kan ṣẹlẹ ni pe ti mo ba de ọja ti mo fẹẹ ra nnkan nigba mi-in, boya mo ti ni in lọkan pe mo fẹẹ ra nnkan pupọ. Bi wọn ṣe maa maa fa mi, ti wọn a maa na mi, gba mi, ko ni i le jẹ ki n ra nnkan ti mo fẹẹ lọọ ra lọja yẹn gangan. Ti n ba tun waa fẹẹ ra awọn nnkan mi-in nigba mi-in gan, ti wọn ba ni tiri Naira lawọn n ta a, ti mo ba ni tuu Naira, wọn aa ni ṣe o yẹ ki emi maa naja, emi to jẹ pe no network ni mi.


Madam No Network: Nnkan to kan ṣẹlẹ ni pe ti mo ba de ọja ti mo fẹẹ ra nnkan nigba mi-in, boya mo ti ni in lọkan pe mo fẹẹ ra nnkan pupọ. Bi wọn ṣe maa maa fa mi, ti wọn a maa na mi, gba mi, ko ni i le jẹ ki n ra nnkan ti mo fẹẹ lọọ ra lọja yẹn gangan. Ti n ba tun waa fẹẹ ra awọn nnkan mi-in nigba mi-in gan, ti wọn ba ni tiri Naira lawọn n ta a, ti mo ba ni tuu Naira, wọn aa ni ṣe o yẹ ki emi maa naja, emi to jẹ pe no network ni mi. Gbogbo iru awọn nnkan bẹẹ yẹn naa lo n ṣẹlẹ. Ko dẹ si ọgbọn pe ko ma ṣẹlẹ, nitori ọmọ ti aye ba fẹ, laye n gbe jo. ALAROYE: Laipẹ yii la ri ẹyin onitiata lẹyin awọn oloṣelu nigba ti wọn ṣe iwọde fun ọkan ninu awọn to n dupo aarẹ ni Eko, bawo lo si ṣe ri lara yin?


Gbogbo iru awọn nnkan bẹẹ yẹn naa lo n ṣẹlẹ. Ko dẹ si ọgbọn pe ko ma ṣẹlẹ, nitori ọmọ ti aye ba fẹ, laye n gbe jo. ALAROYE: Laipẹ yii la ri ẹyin onitiata lẹyin awọn oloṣelu nigba ti wọn ṣe iwọde fun ọkan ninu awọn to n dupo aarẹ ni Eko, bawo lo si ṣe ri lara yin? Madam No Network: Awọn mi-in pe mi, awọn eeyan dẹ n sọ oriṣiiriṣii ọrọ, wọn n sọ pe, ‘no nẹtiwọọki, ṣe o yẹ ki ẹ ba wọn ṣe rali yẹn, ṣugbọn ohun ti mo kan fi n fun wọn lesi ni pe ẹnikẹni to ba maa tun Naijiria ṣe ti Naijiria ba maa daa lemi n tẹle o. Ko baa jẹ ọdọ tabi agbalagba, ko baa si jẹ ọmọde, ki Naijiria yii ṣaa ti da bii ilu oyinbo ta a n lọ yẹn, ta a lọọ n kowo wa nibẹ, kawọn ọmọ wa naa riṣẹ ṣe, kawọn naa maa rowo. Nnkan temi fẹ niyẹn, emi o ba ẹnikankan ja o. Ẹni to ba maa tun ilu ṣe lemi n ba ṣe o. Ki i ṣe pe mi o jade, loootọ ni mo jade fun iwọde yẹn, ṣugbọn ibi to ba ṣaa maa daa naa ni. ALAROYE: Awọn eeyan sọ pe owo ni wọn n gbe fun ẹyin onitiata kẹ ẹ le ba wọn ṣe rali?


Madam No Network: Awọn mi-in pe mi, awọn eeyan dẹ n sọ oriṣiiriṣii ọrọ, wọn n sọ pe, ‘no nẹtiwọọki, ṣe o yẹ ki ẹ ba wọn ṣe rali yẹn, ṣugbọn ohun ti mo kan fi n fun wọn lesi ni pe ẹnikẹni to ba maa tun Naijiria ṣe ti Naijiria ba maa daa lemi n tẹle o. Ko baa jẹ ọdọ tabi agbalagba, ko baa si jẹ ọmọde, ki Naijiria yii ṣaa ti da bii ilu oyinbo ta a n lọ yẹn, ta a lọọ n kowo wa nibẹ, kawọn ọmọ wa naa riṣẹ ṣe, kawọn naa maa rowo. Nnkan temi fẹ niyẹn, emi o ba ẹnikankan ja o. Ẹni to ba maa tun ilu ṣe lemi n ba ṣe o. Ki i ṣe pe mi o jade, loootọ ni mo jade fun iwọde yẹn, ṣugbọn ibi to ba ṣaa maa daa naa ni. ALAROYE: Awọn eeyan sọ pe owo ni wọn n gbe fun ẹyin onitiata kẹ ẹ le ba wọn ṣe rali? Madam No Network: Emi o gbowo lọwọ ẹnikẹni o. Ṣugbọn nitori mo ri i pe awọn agbaagba ẹgbẹ wa wa nibẹ ni, ibi taye ba yi si naa la maa ba wọn yi si. Mi o gbowo lọwọ wọn, wọn o dẹ pe mi, amọ nitori pe awọn eeyan wa wa nibẹ. Ati pe nitori ti MC Oluọmọ wa nibẹ, to jẹ pe awọn naa maa n duro ti wa nigba mi-in, o tan o. Oun ni gbogbo wa kan fi lọ, ki i ṣe pe boya nitori owo kan tabi nnkan kan to pa mọ.


Madam No Network: Emi o gbowo lọwọ ẹnikẹni o. Ṣugbọn nitori mo ri i pe awọn agbaagba ẹgbẹ wa wa nibẹ ni, ibi taye ba yi si naa la maa ba wọn yi si. Mi o gbowo lọwọ wọn, wọn o dẹ pe mi, amọ nitori pe awọn eeyan wa wa nibẹ. Ati pe nitori ti MC Oluọmọ wa nibẹ, to jẹ pe awọn naa maa n duro ti wa nigba mi-in, o tan o. Oun ni gbogbo wa kan fi lọ, ki i ṣe pe boya nitori owo kan tabi nnkan kan to pa mọ. Wọn o ṣaa ti i bẹrẹ ipolongo ibo ta a ba fi maa ni a ti n tẹle wọn lọ, ṣugbọn nitori ko le daa naa ni gbogbo wa fi n wo o pe a o mọbi ta a le yi si to le daa. ALAROYE: Ṣe ti awọn oloṣelu mi-in ba tun waa ba yin pe awọn fẹ kẹ ẹ ṣe atilẹyin fun awọn, ṣe ẹ maa lọ? Madam No Network: A maa bẹ Ọlọrun naa ni pe ẹnikẹni to ba pe mi ti mo ba maa ba ṣiṣẹ, tori emi ki i tẹle olofo latilẹ mi.


Wọn o ṣaa ti i bẹrẹ ipolongo ibo ta a ba fi maa ni a ti n tẹle wọn lọ, ṣugbọn nitori ko le daa naa ni gbogbo wa fi n wo o pe a o mọbi ta a le yi si to le daa. ALAROYE: Ṣe ti awọn oloṣelu mi-in ba tun waa ba yin pe awọn fẹ kẹ ẹ ṣe atilẹyin fun awọn, ṣe ẹ maa lọ? Madam No Network: A maa bẹ Ọlọrun naa ni pe ẹnikẹni to ba pe mi ti mo ba maa ba ṣiṣẹ, tori emi ki i tẹle olofo latilẹ mi. Mi o ki i ṣe oloṣelu o, koda gan-an tẹ ẹ ba wo o daadaa, emi ki i fi bẹẹ si lori ẹrọ ayelujara, tiata to kan gbe mi saye ni. Mi o ki i ṣe eeyan to fẹran afẹfẹyẹyẹ. Ti wọn ba pe mi, inu yara mi nibi ni mo wa, ti mo ba ri i pe ẹ le ṣe e, ẹyin lẹ maa ṣe e to maa daa.


Mi o ki i ṣe oloṣelu o, koda gan-an tẹ ẹ ba wo o daadaa, emi ki i fi bẹẹ si lori ẹrọ ayelujara, tiata to kan gbe mi saye ni. Mi o ki i ṣe eeyan to fẹran afẹfẹyẹyẹ. Ti wọn ba pe mi, inu yara mi nibi ni mo wa, ti mo ba ri i pe ẹ le ṣe e, ẹyin lẹ maa ṣe e to maa daa. Ma a tẹle iru ẹni bẹẹ o, emi o ba ẹni kan ja o, tori pe mi o lọtaa, mi o dẹ ni ọrẹ, mo n da ṣe temi ni, Ọlọrun lo dẹ n tọ emi sọna. Ki i dẹẹ ṣe pe owo ẹgbẹ oṣelu kan ni mo fi debi ti mo de lonii yii, mi o dẹ gbowo lọwọ eeyan fi ṣe rali. Emi kan fara mi silẹ pe ki n fi ṣe faaji ni temi ni.


Ma a tẹle iru ẹni bẹẹ o, emi o ba ẹni kan ja o, tori pe mi o lọtaa, mi o dẹ ni ọrẹ, mo n da ṣe temi ni, Ọlọrun lo dẹ n tọ emi sọna. Ki i dẹẹ ṣe pe owo ẹgbẹ oṣelu kan ni mo fi debi ti mo de lonii yii, mi o dẹ gbowo lọwọ eeyan fi ṣe rali. Emi kan fara mi silẹ pe ki n fi ṣe faaji ni temi ni. ALAROYE: Iha wo lẹ kọ si TAMPAN ati ANTP? Madam No Network: Nnkan to ṣẹlẹ ni pe ati TAMPAN ati ANTP, ọkan naa ni gbogbo wa. Ọrọ yẹn da bii ọrọ Ọlọrun ni.


ALAROYE: Iha wo lẹ kọ si TAMPAN ati ANTP? Madam No Network: Nnkan to ṣẹlẹ ni pe ati TAMPAN ati ANTP, ọkan naa ni gbogbo wa. Ọrọ yẹn da bii ọrọ Ọlọrun ni. babalawo n pe Ọlọrun, wolii n pe Ọlọrun, aafaa n pe Ọlọrun, ṣebi Ọlọrun yii kan naa la jọ n pe. Ti TAMPAN ba pe mi lati lọ bawọn ṣiṣẹ, maa lọ bawọn ṣe e, bi ANTP ba pe mi maa lọ. Emi o ba ẹnikẹni ja o, gbogbo wọn ni mo n ba ṣe.


babalawo n pe Ọlọrun, wolii n pe Ọlọrun, aafaa n pe Ọlọrun, ṣebi Ọlọrun yii kan naa la jọ n pe. Ti TAMPAN ba pe mi lati lọ bawọn ṣiṣẹ, maa lọ bawọn ṣe e, bi ANTP ba pe mi maa lọ. Emi o ba ẹnikẹni ja o, gbogbo wọn ni mo n ba ṣe. Iya gbogbo wọn, iyawo gbogbo wọn lemi o. Ibi towo ba ti maa yọ lemi wa o. Ti wọn ba ti pe mi lori iṣẹ ti mo n ṣe, to jẹ ipa ti mo n ko ni wọn pe mi fun, ko ṣeni ti mi o ki i jẹ ipe rẹ. Mi o ni ikunsinu si eyikeyii awọn ẹgbẹ yẹn. ALAROYE: Ọpọ awọn oṣere alawada ni wọn ti n dide lẹyin tiyin, ọgbọn wo lẹ n ṣe lati le ri i pe ẹ ṣi n rọwọ mu?


Iya gbogbo wọn, iyawo gbogbo wọn lemi o. Ibi towo ba ti maa yọ lemi wa o. Ti wọn ba ti pe mi lori iṣẹ ti mo n ṣe, to jẹ ipa ti mo n ko ni wọn pe mi fun, ko ṣeni ti mi o ki i jẹ ipe rẹ. Mi o ni ikunsinu si eyikeyii awọn ẹgbẹ yẹn. ALAROYE: Ọpọ awọn oṣere alawada ni wọn ti n dide lẹyin tiyin, ọgbọn wo lẹ n ṣe lati le ri i pe ẹ ṣi n rọwọ mu? Madam No Network: Ẹ mọ pe nnkan ti Ọlọrun ba n ṣe lọwọlọwọ, ko sẹdaa to le da a duro. Tẹ ẹ ba wo o nita nisinyii, agaga ori ẹrọ alatagba bii YouTube, Instagram, awọn alawada ti wọn n dide bọ maa n pe mi tori pe iru ipa ti mo n ko yatọ si ti gbogbo eeyan, ko wọpọ. Bi wọn dẹ ṣe n pe mi ni mo n da wọn lohun, to o ba ti sanwo mi fun mi.


Madam No Network: Ẹ mọ pe nnkan ti Ọlọrun ba n ṣe lọwọlọwọ, ko sẹdaa to le da a duro. Tẹ ẹ ba wo o nita nisinyii, agaga ori ẹrọ alatagba bii YouTube, Instagram, awọn alawada ti wọn n dide bọ maa n pe mi tori pe iru ipa ti mo n ko yatọ si ti gbogbo eeyan, ko wọpọ. Bi wọn dẹ ṣe n pe mi ni mo n da wọn lohun, to o ba ti sanwo mi fun mi. Ti wọn ba pe mi to ba jẹ alawada ni, ti mo ba ni mi o ba ọmọ kekere tabi ọdọ ṣe, ta ni mo waa fẹẹ ba ṣe? Nnkan tawọn ọmọ isinyii n ṣe lori Instagram lawa naa n tọpasẹ ẹ. Nnkan tawọn ọdọ oni yii ba dẹ ti n ṣe teeyan n tẹle e, iru ẹni bẹẹ o ni i dẹni ana. Amọ teeyan ba n wo o pe ọmọ kan kere, mi o le ba wọn ṣe, iyẹn nikan lemi o le sọ.


Ti wọn ba pe mi to ba jẹ alawada ni, ti mo ba ni mi o ba ọmọ kekere tabi ọdọ ṣe, ta ni mo waa fẹẹ ba ṣe? Nnkan tawọn ọmọ isinyii n ṣe lori Instagram lawa naa n tọpasẹ ẹ. Nnkan tawọn ọdọ oni yii ba dẹ ti n ṣe teeyan n tẹle e, iru ẹni bẹẹ o ni i dẹni ana. Amọ teeyan ba n wo o pe ọmọ kan kere, mi o le ba wọn ṣe, iyẹn nikan lemi o le sọ. Amọ emi n ba ọmọde ṣe, mo n ba agba ṣe, oun ni mo fi n gbera pẹlu wọn. ALAROYE: A n gbọ pe Madam no network tun fẹẹ pada si ọdọ Lanko o, ṣe ootọ ni? Madam No Network: (O rẹrin-in lọ) O daa, ko buru, emi o pada sile Lanko o. Ki i ṣe ọdun kẹwaa ti emi ati Lanko ti kọra wa silẹ ree, wọn ni tobinrin ba daa, ọkunrin o ni kọ ọ silẹ, mi o sọ pe mo fẹẹ fẹ Lanko o, mi o ṣe wẹdin pẹlu ẹ o. O ti ni awọn iyawo tiẹ to ti fẹ, emi naa dẹ ti lọkọ temi, ṣugbọn ti wọn ba pe wa papọ, a jọ n ṣiṣẹ, boya iyẹn ni ko jẹ ko han sawọn eeyan pe a o fẹra wa mọ.


Amọ emi n ba ọmọde ṣe, mo n ba agba ṣe, oun ni mo fi n gbera pẹlu wọn. ALAROYE: A n gbọ pe Madam no network tun fẹẹ pada si ọdọ Lanko o, ṣe ootọ ni? Madam No Network: (O rẹrin-in lọ) O daa, ko buru, emi o pada sile Lanko o. Ki i ṣe ọdun kẹwaa ti emi ati Lanko ti kọra wa silẹ ree, wọn ni tobinrin ba daa, ọkunrin o ni kọ ọ silẹ, mi o sọ pe mo fẹẹ fẹ Lanko o, mi o ṣe wẹdin pẹlu ẹ o. O ti ni awọn iyawo tiẹ to ti fẹ, emi naa dẹ ti lọkọ temi, ṣugbọn ti wọn ba pe wa papọ, a jọ n ṣiṣẹ, boya iyẹn ni ko jẹ ko han sawọn eeyan pe a o fẹra wa mọ. A o fẹra wa mọ, mi o si labẹ ẹ, mi o si labẹ orule ẹ gan-an mọ. Mo da duro temi ni, mo dẹ ti lọkọ mi-in. Eyi ti wọn n sọ pe mo fẹẹ ṣeyawo pẹlu Lanko yẹn, irọ lasan ni wọn n gbe kiri o, iyẹn o le sẹlẹ mọ.


A o fẹra wa mọ, mi o si labẹ ẹ, mi o si labẹ orule ẹ gan-an mọ. Mo da duro temi ni, mo dẹ ti lọkọ mi-in. Eyi ti wọn n sọ pe mo fẹẹ ṣeyawo pẹlu Lanko yẹn, irọ lasan ni wọn n gbe kiri o, iyẹn o le sẹlẹ mọ. Mi o waa le sọ boya ti ọkan ninu awọn ọmọ ẹ ba fẹẹ ṣe nnkan o, ijokoo le da wa pọ. ALAROYE: Ṣe ajọṣe ṣi n wa lori ọrọ awọn ọlọmọde, iyẹn eso ti Ọlọrun fi da yin pọ? Madam No network: Ẹẹn, tawọn ọmọ ba ni nnkan an ṣe, wọn n lọ sile baba wọn.


Mi o waa le sọ boya ti ọkan ninu awọn ọmọ ẹ ba fẹẹ ṣe nnkan o, ijokoo le da wa pọ. ALAROYE: Ṣe ajọṣe ṣi n wa lori ọrọ awọn ọlọmọde, iyẹn eso ti Ọlọrun fi da yin pọ? Madam No network: Ẹẹn, tawọn ọmọ ba ni nnkan an ṣe, wọn n lọ sile baba wọn. Ọkan lo n woju mi yii, ti wọn ba ni nnkan an ṣe, ko sija, ko si wahala, a o kan jọ fẹra wa mọ ni, ko si fifẹ laarin wa mọ, gbogbo wa ti di famili. ALAROYE: Ki lẹ le sọ nipa ọjọ ọla ere yii, awọn iranlọwọ wo lẹ nilo lọdọ ijọba? Madam No Network: Ṣe ẹ ri i, iṣẹ tiata n sun siwaju si i ni.


Ọkan lo n woju mi yii, ti wọn ba ni nnkan an ṣe, ko sija, ko si wahala, a o kan jọ fẹra wa mọ ni, ko si fifẹ laarin wa mọ, gbogbo wa ti di famili. ALAROYE: Ki lẹ le sọ nipa ọjọ ọla ere yii, awọn iranlọwọ wo lẹ nilo lọdọ ijọba? Madam No Network: Ṣe ẹ ri i, iṣẹ tiata n sun siwaju si i ni. To ba ṣe n sun, awa naa a maa sun tẹle e ni. Ko sẹni kan to le sọ pe bayii ni ọla tiata ṣe maa ri ju pe ka sọ fun Ọlọrun ko ba wa tun un ṣe lọ. Tori pe bẹ ẹ ṣe sọ pe gbogbo ẹ ti n laju, awọn nnkan kan wa to jẹ pe a maa n ṣe tẹlẹ ta o ṣe mọ.


To ba ṣe n sun, awa naa a maa sun tẹle e ni. Ko sẹni kan to le sọ pe bayii ni ọla tiata ṣe maa ri ju pe ka sọ fun Ọlọrun ko ba wa tun un ṣe lọ. Tori pe bẹ ẹ ṣe sọ pe gbogbo ẹ ti n laju, awọn nnkan kan wa to jẹ pe a maa n ṣe tẹlẹ ta o ṣe mọ. Ta a ba waa wo o nisinyii, owo ta a fi n gbeṣẹ jade nisinyii ki i ṣe ohun la n ri. Igba kan wa to jẹ awọn kan maa kowo rẹpẹtẹ silẹ lati gbe eeyan jade, ṣugbọn asiko kan de to jẹ pe ti wọn ba kowo yẹn silẹ, wọn ki i rowo gidi lọ titi mọ gẹgẹ bi awọn ti wọn n ṣe ẹda kasẹẹti wa ti wọn n pe ni piracy ṣe wa nita. O maa n jẹ ki ẹlomi-in kuta, o n jẹ kaya awọn eeyan maa ja lati kowo silẹ, ṣugbọn sibẹ naa, awọn eeyan o fẹ ki orisun tiata di nnkan igbagbe.


Ta a ba waa wo o nisinyii, owo ta a fi n gbeṣẹ jade nisinyii ki i ṣe ohun la n ri. Igba kan wa to jẹ awọn kan maa kowo rẹpẹtẹ silẹ lati gbe eeyan jade, ṣugbọn asiko kan de to jẹ pe ti wọn ba kowo yẹn silẹ, wọn ki i rowo gidi lọ titi mọ gẹgẹ bi awọn ti wọn n ṣe ẹda kasẹẹti wa ti wọn n pe ni piracy ṣe wa nita. O maa n jẹ ki ẹlomi-in kuta, o n jẹ kaya awọn eeyan maa ja lati kowo silẹ, ṣugbọn sibẹ naa, awọn eeyan o fẹ ki orisun tiata di nnkan igbagbe. Tẹ ẹ ba waa wo nnkan to n lọ nita nisinyii, agaga awọn ọmọ yẹn, bi wọn ba mu foonu lasan dani lati ṣe fiimu, wọn n pawo o. Ṣe a maa waa duro pe a o ni i tẹle ohun ti wọn n ṣe yẹn ni? Ibi towo ti n yọ naa niyẹn. Fun idi eyi, teeyan ba ti n ṣe fiimu, ko maa ṣe e lori ẹrọ ayelujara, ko maa ja gbogbo ẹ pọ naa la le fi ba bo ṣe n lọ o. Amọ ki Ọlọrun ba wa tun gbogbo ẹ ṣe to jẹ pe awọn to jiya iṣẹ yii, bii iru emi.


Tẹ ẹ ba waa wo nnkan to n lọ nita nisinyii, agaga awọn ọmọ yẹn, bi wọn ba mu foonu lasan dani lati ṣe fiimu, wọn n pawo o. Ṣe a maa waa duro pe a o ni i tẹle ohun ti wọn n ṣe yẹn ni? Ibi towo ti n yọ naa niyẹn. Fun idi eyi, teeyan ba ti n ṣe fiimu, ko maa ṣe e lori ẹrọ ayelujara, ko maa ja gbogbo ẹ pọ naa la le fi ba bo ṣe n lọ o. Amọ ki Ọlọrun ba wa tun gbogbo ẹ ṣe to jẹ pe awọn to jiya iṣẹ yii, bii iru emi. Emi jẹya tiata daadaa, mo dẹ mọ pe emi maa jẹ ọrọ ẹ daadaa. Ti pe kawọn ti ko ṣe wahala waa maa ko ifa yẹn, oun lemi fẹ ki Ọlọrun ba wa tun ṣe debii pe ko kari awọn ọdọ to n bọ lẹyin ati gbogbo awa ta a ti wa nibẹ ṣiwaju, ki ọkan gbogbo wa balẹ ko le to jẹ fun wa. Iranlọwọ ti emi kan fẹ kijọba ṣe fun wa ni pe lawọn orilẹ-ede okeere lọhun-un, o maa ni awọn nnkan tawọn ijọba maa n ṣe fawọn irawọ oṣere, kawọn ijọba wa naa dide.


Emi jẹya tiata daadaa, mo dẹ mọ pe emi maa jẹ ọrọ ẹ daadaa. Ti pe kawọn ti ko ṣe wahala waa maa ko ifa yẹn, oun lemi fẹ ki Ọlọrun ba wa tun ṣe debii pe ko kari awọn ọdọ to n bọ lẹyin ati gbogbo awa ta a ti wa nibẹ ṣiwaju, ki ọkan gbogbo wa balẹ ko le to jẹ fun wa. Iranlọwọ ti emi kan fẹ kijọba ṣe fun wa ni pe lawọn orilẹ-ede okeere lọhun-un, o maa ni awọn nnkan tawọn ijọba maa n ṣe fawọn irawọ oṣere, kawọn ijọba wa naa dide. A o sọ pe wọn ki i ṣe e o, amọ ko ti i to, ki wọn tubọ ran wa lọwọ paapaa ju lọ, awọn agbaagba aarin wa ti wọn ti darugbo to jẹ pe ko si nnkan kan fun wọn mọ. O maa n jẹ nnkan itiju fun mi nigba mi-in tẹlomi-in ba n ṣaisan, ti wọn waa gbe e sori afẹfẹ pe ki wọn dawo fun un. Ti wọn wa n sọ pe ẹ ba wa dawo fun un, ẹ ṣaanu ẹ. Owo ta a n ri nidii iṣẹ tiata, ko to wahala ta a n ṣe lori ẹ, ṣugbọn sibẹ naa, t’Ọlọrun ba fi alubarika sidii iṣẹ eeyan, oni piọwọta aa kọle o. Kawa naa ta a jẹ irawọ oṣere naa si mọ iwọn ara wa.


A o sọ pe wọn ki i ṣe e o, amọ ko ti i to, ki wọn tubọ ran wa lọwọ paapaa ju lọ, awọn agbaagba aarin wa ti wọn ti darugbo to jẹ pe ko si nnkan kan fun wọn mọ. O maa n jẹ nnkan itiju fun mi nigba mi-in tẹlomi-in ba n ṣaisan, ti wọn waa gbe e sori afẹfẹ pe ki wọn dawo fun un. Ti wọn wa n sọ pe ẹ ba wa dawo fun un, ẹ ṣaanu ẹ. Owo ta a n ri nidii iṣẹ tiata, ko to wahala ta a n ṣe lori ẹ, ṣugbọn sibẹ naa, t’Ọlọrun ba fi alubarika sidii iṣẹ eeyan, oni piọwọta aa kọle o. Kawa naa ta a jẹ irawọ oṣere naa si mọ iwọn ara wa. Nigba ti iṣẹ to o n ṣe o ba pọ to o fẹyawo bii ogun bii ọgbọn, to o bimọ bii ọgọrun-un, ṣe ijọba lo ran ẹ ni gbogbo iyẹn. Emi ti mi o waa bimọ pupọ, ti mo rọra n fowo mi ṣe temi wẹrẹwẹrẹ. Ṣe ẹ mọ, gbogbo iru awọn nnkan bẹẹ yẹn, ki Ọlọrun ṣaanu wa, ki Ọlọrun dẹ ba wa tọ awọn ọkunrin wa sọna ni.


Nigba ti iṣẹ to o n ṣe o ba pọ to o fẹyawo bii ogun bii ọgbọn, to o bimọ bii ọgọrun-un, ṣe ijọba lo ran ẹ ni gbogbo iyẹn. Emi ti mi o waa bimọ pupọ, ti mo rọra n fowo mi ṣe temi wẹrẹwẹrẹ. Ṣe ẹ mọ, gbogbo iru awọn nnkan bẹẹ yẹn, ki Ọlọrun ṣaanu wa, ki Ọlọrun dẹ ba wa tọ awọn ọkunrin wa sọna ni. Ki Ọlọrun tọ wọn sọna nitori pe kowo tabi orukọ kan ma i ti i de ni, inu otẹẹli ni wọn maa maa gbe, ọjọ alẹ wa nkọ? Nitori naa, tiata too jẹ, teeyan ba mọ iwọnba ara ẹ, to mọ ohun toun ba lọ sibẹ. To o ba ti i lorukọ, obinrin aa pe ẹ, to o ba jẹ obinrin, ọkunrin aa pe ẹ, loriṣiriṣii ni, iwọ ni ko o mọbi to o n lọ.


Ki Ọlọrun tọ wọn sọna nitori pe kowo tabi orukọ kan ma i ti i de ni, inu otẹẹli ni wọn maa maa gbe, ọjọ alẹ wa nkọ? Nitori naa, tiata too jẹ, teeyan ba mọ iwọnba ara ẹ, to mọ ohun toun ba lọ sibẹ. To o ba ti i lorukọ, obinrin aa pe ẹ, to o ba jẹ obinrin, ọkunrin aa pe ẹ, loriṣiriṣii ni, iwọ ni ko o mọbi to o n lọ. To ba waa jẹ ọkunrin naa, to o ba ti lorukọ bayii, obinrin maa to mọ ẹ, irọ ni wọn n pa o, ogo ara ẹ naa ni wọn fẹẹ gba nibẹ. Nnkan ti mo fẹẹ sọ naa ni pe k’Ọlọrun ba wa tọ awọn eeyan wa sọna, ki Ọlọrun dẹ fi ibẹru si wọn lọkan. Ki ọrọ Ọlọrun maa ho ninu eti wọn.


To ba waa jẹ ọkunrin naa, to o ba ti lorukọ bayii, obinrin maa to mọ ẹ, irọ ni wọn n pa o, ogo ara ẹ naa ni wọn fẹẹ gba nibẹ. Nnkan ti mo fẹẹ sọ naa ni pe k’Ọlọrun ba wa tọ awọn eeyan wa sọna, ki Ọlọrun dẹ fi ibẹru si wọn lọkan. Ki ọrọ Ọlọrun maa ho ninu eti wọn. Awọn ijọba wa naa, ki wọn dẹ ran wa lọwọ. Nitori naa, ko sẹni to mọ bi ọla ṣe le ri, Ọlọrun nikan lo mọ bi ọla ṣe maa ri o. ALAROYE: Ṣe awọn ọkunrin ṣi n pe yin? Madam No Network: Nigba ti ki i ṣe pe mo ja lapa tabi mo ge lẹsẹ, iru ọrọ wo ni olootu n sọ yii?


Awọn ijọba wa naa, ki wọn dẹ ran wa lọwọ. Nitori naa, ko sẹni to mọ bi ọla ṣe le ri, Ọlọrun nikan lo mọ bi ọla ṣe maa ri o. ALAROYE: Ṣe awọn ọkunrin ṣi n pe yin? Madam No Network: Nigba ti ki i ṣe pe mo ja lapa tabi mo ge lẹsẹ, iru ọrọ wo ni olootu n sọ yii? ( o rẹrin-in) ọmọ ọdun meloo ni mi tẹ ẹ maa ni ki ọkunrin ma pe mi. Ti wọn ba pe mi, emi ni mo mọ pe mi o ni i ṣe palapala pẹlu wọn. Ẹ lọọ beere lọwọ awọn eeyan, mi o ki i lọ pati tabi kilọọbu, mi o laju de gbogbo ibẹ yẹn.


( o rẹrin-in) ọmọ ọdun meloo ni mi tẹ ẹ maa ni ki ọkunrin ma pe mi. Ti wọn ba pe mi, emi ni mo mọ pe mi o ni i ṣe palapala pẹlu wọn. Ẹ lọọ beere lọwọ awọn eeyan, mi o ki i lọ pati tabi kilọọbu, mi o laju de gbogbo ibẹ yẹn. Inu ile mi ni emi pẹlu awọn alabaaṣiṣẹpọ mi ti maa n ṣe faaji wa. Mi o dẹ ki i ṣe oniṣekuṣe obinrin, tọkọ ba dẹ kọ eeyan, ṣebi ọkọ leeyan maa fẹ? Ehn ehn, o ti tan.


Inu ile mi ni emi pẹlu awọn alabaaṣiṣẹpọ mi ti maa n ṣe faaji wa. Mi o dẹ ki i ṣe oniṣekuṣe obinrin, tọkọ ba dẹ kọ eeyan, ṣebi ọkọ leeyan maa fẹ? Ehn ehn, o ti tan. ALAROYE: Njẹ ẹ le kọọyan niṣẹ tiata yii abi ẹ lawọn tẹ ẹ n kọ? Madam No Network: Awọn eeyan wa daadaa, awọn ọmọ ẹgbẹ mi wa daadaa. Awọn mi-in fẹẹ kọ ọ, amọ ki i ṣe iru ipa ti mo n ko yẹn ni wọn fẹẹ kọ o. Ẹyin ẹ wo iru Fẹla nisinyii, ẹ wo bo ṣe lorukọ to, ṣe ẹ mọ pe ogo yẹn, oun lo ni in, loootọ awọn ọmọ ẹ n gbiyanju o, amọ ko ba ti Fẹla.


ALAROYE: Njẹ ẹ le kọọyan niṣẹ tiata yii abi ẹ lawọn tẹ ẹ n kọ? Madam No Network: Awọn eeyan wa daadaa, awọn ọmọ ẹgbẹ mi wa daadaa. Awọn mi-in fẹẹ kọ ọ, amọ ki i ṣe iru ipa ti mo n ko yẹn ni wọn fẹẹ kọ o. Ẹyin ẹ wo iru Fẹla nisinyii, ẹ wo bo ṣe lorukọ to, ṣe ẹ mọ pe ogo yẹn, oun lo ni in, loootọ awọn ọmọ ẹ n gbiyanju o, amọ ko ba ti Fẹla. Ogo kan lo maa n wa, nigba teeyan ba ṣawari ara ẹ, t’Ọlọrun ba ti wa gbe ẹ jade, pe o n sin eeyan kan jẹ o sọ pe ki ogo ẹ jade. Ẹyin ẹ wo iru Lukuluku nisinyii, aimọye awọn ti wọn ti ṣe Lukuluku kọja. Aimọye bẹẹ bẹẹ bẹẹ.


Ogo kan lo maa n wa, nigba teeyan ba ṣawari ara ẹ, t’Ọlọrun ba ti wa gbe ẹ jade, pe o n sin eeyan kan jẹ o sọ pe ki ogo ẹ jade. Ẹyin ẹ wo iru Lukuluku nisinyii, aimọye awọn ti wọn ti ṣe Lukuluku kọja. Aimọye bẹẹ bẹẹ bẹẹ. Tawọn naa ba waa ṣawari ara wọn, mo maa n sọ fun wọn pe ẹ ma wo o pe nitori mo ti n ṣe no nẹtiwọọki, dandan dandan no nẹtiwọọki lẹyin naa fẹẹ ṣe. Rara o, boya Ọlọrun ti kọ ọ pe ibi temi fẹẹ gba la, ti mo maa gba jade niyẹn. Ma a ni, wo nnkan gidi mi-in lara mi to o maa ṣe to maa yatọ si temi, tiwọ naa aa le tete rọna lọ.


Tawọn naa ba waa ṣawari ara wọn, mo maa n sọ fun wọn pe ẹ ma wo o pe nitori mo ti n ṣe no nẹtiwọọki, dandan dandan no nẹtiwọọki lẹyin naa fẹẹ ṣe. Rara o, boya Ọlọrun ti kọ ọ pe ibi temi fẹẹ gba la, ti mo maa gba jade niyẹn. Ma a ni, wo nnkan gidi mi-in lara mi to o maa ṣe to maa yatọ si temi, tiwọ naa aa le tete rọna lọ. Ki i ṣe dandan keeyan loun fẹẹ maa kopa tẹnikan n ko nitori pe o ti lorukọ. ALAROYE: Imọran wo lẹ ni fawọn to fẹẹ gbegba tiata? Madam No Network: Nnkan meji ni, awọn ọmọ isinyii o fẹẹ fara gbolẹ fun ọga kankan mọ.


Ki i ṣe dandan keeyan loun fẹẹ maa kopa tẹnikan n ko nitori pe o ti lorukọ. ALAROYE: Imọran wo lẹ ni fawọn to fẹẹ gbegba tiata? Madam No Network: Nnkan meji ni, awọn ọmọ isinyii o fẹẹ fara gbolẹ fun ọga kankan mọ. Ẹlomi-in aa tilẹ pe mi, wọn aa ni, ‘No Network, mo fẹẹ dara pọ mọ ẹgbẹ tiata yin, eelo lẹ maa maa fun mi loṣooṣu?’ Ma a ni ṣe mo raja lọwọ ẹ ni, o o ṣe duro sile yin. Wa a kọṣẹ ni, awa kọ ọ ni, emi kọṣẹ tiata, mo ṣe firidọọmu nidii ẹ. Iwe-ẹri ti mo gba lọwọ ọga to kọ mi niṣẹ wa nibi paapaa. O kere tan, wa a tiẹ kọ ọ fọdun kan tabi ọdun meji ti wa a fi mọ ọn, tiwọ naa aa fi le sọ pe ọga mi niyi.


Ẹlomi-in aa tilẹ pe mi, wọn aa ni, ‘No Network, mo fẹẹ dara pọ mọ ẹgbẹ tiata yin, eelo lẹ maa maa fun mi loṣooṣu?’ Ma a ni ṣe mo raja lọwọ ẹ ni, o o ṣe duro sile yin. Wa a kọṣẹ ni, awa kọ ọ ni, emi kọṣẹ tiata, mo ṣe firidọọmu nidii ẹ. Iwe-ẹri ti mo gba lọwọ ọga to kọ mi niṣẹ wa nibi paapaa. O kere tan, wa a tiẹ kọ ọ fọdun kan tabi ọdun meji ti wa a fi mọ ọn, tiwọ naa aa fi le sọ pe ọga mi niyi. Amọ awọn ọmọ isinyii o fẹẹ kọ ọ, wọn o fẹẹ mọ, amọ irọ naa ni, aaye ẹ maa n yọ silẹ nigba mi-in to jẹ pe pupọ ninu awọn ti wọn n ṣe e lori ẹrọ ayelujara yẹn aa tun pe wa pe ka a maa bọ, ka a waa ti awọn lẹyin. Ko si bo ṣe fẹẹ ri, aaye ẹ maa yọ silẹ, wọn o le da a ṣe. Nitori awọn ọmọ isinyii gbọdọ ni suuru, ki wọn si lẹmii ifarada tori wọn o fẹẹ fara gbolẹ fẹnikẹni, nigba ti foonu tiẹ ti waa de nisinyii, ti wọn ba ti ki i mọlẹ bayii, wọn ti di irawọ loju ara wọn niyẹn.


Amọ awọn ọmọ isinyii o fẹẹ kọ ọ, wọn o fẹẹ mọ, amọ irọ naa ni, aaye ẹ maa n yọ silẹ nigba mi-in to jẹ pe pupọ ninu awọn ti wọn n ṣe e lori ẹrọ ayelujara yẹn aa tun pe wa pe ka a maa bọ, ka a waa ti awọn lẹyin. Ko si bo ṣe fẹẹ ri, aaye ẹ maa yọ silẹ, wọn o le da a ṣe. Nitori awọn ọmọ isinyii gbọdọ ni suuru, ki wọn si lẹmii ifarada tori wọn o fẹẹ fara gbolẹ fẹnikẹni, nigba ti foonu tiẹ ti waa de nisinyii, ti wọn ba ti ki i mọlẹ bayii, wọn ti di irawọ loju ara wọn niyẹn. T’Ọlọrun ba tun waa ba wọn ṣe e ti wọn lawọn to n tẹle wọn lori ẹrọ ayelujara to ti pọ, ti wọn tun wa n ri ṣenji diẹ diẹ, haaa igara ti bẹrẹ. Ṣugbọn Ọlọrun o jẹ kiru awa yii di ẹni yẹpẹrẹ, ki Ọlọrun ma yẹpẹrẹ wa o ati gbogbo awọn ololufẹ mi patapata, ki Ọlọrun dẹ jẹ kawọn naa maa tẹsiwaju, ko kọ wọn mọ ọn ṣe.


T’Ọlọrun ba tun waa ba wọn ṣe e ti wọn lawọn to n tẹle wọn lori ẹrọ ayelujara to ti pọ, ti wọn tun wa n ri ṣenji diẹ diẹ, haaa igara ti bẹrẹ. Ṣugbọn Ọlọrun o jẹ kiru awa yii di ẹni yẹpẹrẹ, ki Ọlọrun ma yẹpẹrẹ wa o ati gbogbo awọn ololufẹ mi patapata, ki Ọlọrun dẹ jẹ kawọn naa maa tẹsiwaju, ko kọ wọn mọ ọn ṣe.


Lai jẹ pe wọn ṣatunṣe si iwe ofin ilẹ wa, ọlọpaa ipinlẹ ko le ṣee ṣe o-Muyiwa Adejọbi

FAITH ADEBỌLA Bi ọrọ ba ti jẹ mọ ọrọ aabo nibikibi, ọrukọ ileeṣẹ ọlọpaa ko le gbẹyin nibẹ. Ẹni to rinu rode nileeṣẹ naa lori eto aabo. Alukoro apapọ funleeṣẹ ọlọpaa ilẹ wa, Ọmọọba Olumuyiwa Adejọbi, gba ikọ ileeṣẹ ALAROYE lalejo laipẹ yii, a si sọrọ lẹkun-unrẹrẹ lori idasilẹ ọlọpaa ipinlẹ, awọn ọlọpaa ti wọn n yan tẹle awọn ọlọla lawujọ, ati ọna abayọ to wa fun eto aabo. Akagbadun ni! ALAROYE: Ọpọ iṣẹ oriṣiiriṣii lo wa teeyan le yan lasiko tẹ ẹ wọṣẹ ọlọpaa, ki lo fa a to fi jẹ iṣẹ yii lẹ yan laayo? Ọmọọba Adejọbi: Baba to bi mi, olukọ ni, tiṣa ni, ko too di ọba niluu Orile-Owu, nipinlẹ Ọṣun.


Akagbadun ni! ALAROYE: Ọpọ iṣẹ oriṣiiriṣii lo wa teeyan le yan lasiko tẹ ẹ wọṣẹ ọlọpaa, ki lo fa a to fi jẹ iṣẹ yii lẹ yan laayo? Ọmọọba Adejọbi: Baba to bi mi, olukọ ni, tiṣa ni, ko too di ọba niluu Orile-Owu, nipinlẹ Ọṣun. Iya to bi mi lọmọ, olukọ ni, ko too di olori, ayaba laafin. Baba mi lo pinnu pe awọn ọmọ oun gbọdọ wa ni ilana, yala olukọni, tabi agbofinro, tabi apẹtu-saawọ lawujọ. Ṣugbọn o da bii pe wọn yan iṣẹ ọlọpaa laayo, wọn o ṣiṣẹ ọlọpaa ri o, ṣugbọn wọn nifẹẹ si iṣẹ naa pupọ.


Iya to bi mi lọmọ, olukọ ni, ko too di olori, ayaba laafin. Baba mi lo pinnu pe awọn ọmọ oun gbọdọ wa ni ilana, yala olukọni, tabi agbofinro, tabi apẹtu-saawọ lawujọ. Ṣugbọn o da bii pe wọn yan iṣẹ ọlọpaa laayo, wọn o ṣiṣẹ ọlọpaa ri o, ṣugbọn wọn nifẹẹ si iṣẹ naa pupọ. Ni idile wa, ni ila baba mi Oladoṣu Adejọbi, awa mẹrin la jẹ ọga ọlọpaa latibẹ, akọbi ẹ lọkunrin, Igbakeji kọmiṣana ọlọpaa ni (Assistant Commissioner of Police) ni, emi naa ati iyawo mi, ọga ọlọpaa ni wa, ẹgbọn ti mo tẹle, ati iyawo wọn, ọga ọlọpaa lawọn mejeeji. Ṣugbọn ni idile Adejọbi lapapọ, awa ta a jẹ ọlọpaa n lọ si bii ogun. Nibi ta a si pẹka de, a fẹrẹ to aadọta lẹnu iṣẹ ọlọpaa.


Ni idile wa, ni ila baba mi Oladoṣu Adejọbi, awa mẹrin la jẹ ọga ọlọpaa latibẹ, akọbi ẹ lọkunrin, Igbakeji kọmiṣana ọlọpaa ni (Assistant Commissioner of Police) ni, emi naa ati iyawo mi, ọga ọlọpaa ni wa, ẹgbọn ti mo tẹle, ati iyawo wọn, ọga ọlọpaa lawọn mejeeji. Ṣugbọn ni idile Adejọbi lapapọ, awa ta a jẹ ọlọpaa n lọ si bii ogun. Nibi ta a si pẹka de, a fẹrẹ to aadọta lẹnu iṣẹ ọlọpaa. Baba wa fẹran iṣẹ ọlọpaa pupọ, oun lo fi n tẹ ẹ mọ wa leti pe ka ṣiṣẹ naa. Eyi ti ko si ṣe ọlọpaa ninu wa, olukọni agba lo jẹ ni fasiti. Eyi ti o si ṣe ọlọpaa tabi olukọ laarin wa, iṣẹ to tan mọ ṣiṣamojuto awọn eeyan loun naa n ṣe, iyẹn Abilekọ Iyabọ Ogunyẹmi, Head of Local Government Administration, l’Ejigbo, l’Ekoo.


Baba wa fẹran iṣẹ ọlọpaa pupọ, oun lo fi n tẹ ẹ mọ wa leti pe ka ṣiṣẹ naa. Eyi ti ko si ṣe ọlọpaa ninu wa, olukọni agba lo jẹ ni fasiti. Eyi ti o si ṣe ọlọpaa tabi olukọ laarin wa, iṣẹ to tan mọ ṣiṣamojuto awọn eeyan loun naa n ṣe, iyẹn Abilekọ Iyabọ Ogunyẹmi, Head of Local Government Administration, l’Ejigbo, l’Ekoo. Ba a ṣe tan lẹka ẹka niyẹn, ṣugbọn iṣẹ ọlọpaa lo laami-laaka ju laarin idile wa. Emi gẹgẹ bii ẹni kan, mo ti wa lẹnu iṣẹ yii, o ti pẹ diẹ. Mo dara pọ mọ ileeṣẹ ọlọpaa ni ọdun 2005, iyẹn ọdun mejidinlogun sẹyin.


Ba a ṣe tan lẹka ẹka niyẹn, ṣugbọn iṣẹ ọlọpaa lo laami-laaka ju laarin idile wa. Emi gẹgẹ bii ẹni kan, mo ti wa lẹnu iṣẹ yii, o ti pẹ diẹ. Mo dara pọ mọ ileeṣẹ ọlọpaa ni ọdun 2005, iyẹn ọdun mejidinlogun sẹyin. Gbogbo asiko ti mo si lo lẹnu iṣẹ yii, eyi to pọ ju ninu ẹ ni mo fi siṣẹ alukoro tabi akọwe. Mi o nifẹẹ siṣẹ to le mu kawọn eeyan ro pe boya owo la n wa, tabi ka maa fẹgẹ, ka maa ko girigiri b’awọn eeyan, mi o nifẹẹ si i. Mo fẹran iṣẹ alukoro pupọ, mo si nifẹẹ si pipẹtu saawọ. Tori ki n too darapọ mọ iṣẹ ọlọpaa, mo ti kawe-gboye akọkọ ninu ẹkọ nipa iwakusa-aṣa, ti wọn n pe ni archeology, lati Fasiti Ibadan (University of Ibadan), mo si tun kẹkọọ-gboye ni ipele masitaas (Masters) ninu imọ nipa alafia ati ipẹtu-saawọ (Peace and Conflict Studies).


Gbogbo asiko ti mo si lo lẹnu iṣẹ yii, eyi to pọ ju ninu ẹ ni mo fi siṣẹ alukoro tabi akọwe. Mi o nifẹẹ siṣẹ to le mu kawọn eeyan ro pe boya owo la n wa, tabi ka maa fẹgẹ, ka maa ko girigiri b’awọn eeyan, mi o nifẹẹ si i. Mo fẹran iṣẹ alukoro pupọ, mo si nifẹẹ si pipẹtu saawọ. Tori ki n too darapọ mọ iṣẹ ọlọpaa, mo ti kawe-gboye akọkọ ninu ẹkọ nipa iwakusa-aṣa, ti wọn n pe ni archeology, lati Fasiti Ibadan (University of Ibadan), mo si tun kẹkọọ-gboye ni ipele masitaas (Masters) ninu imọ nipa alafia ati ipẹtu-saawọ (Peace and Conflict Studies). Imọ ti mo ni wọnyi ni mo da pọ mọ ẹkọ ti mo kọ lẹnu iṣẹ ọlọpaa, eyi ti gbogbo ẹ da lori ipẹtu-saawọ, ibagbepọ ẹda, ajọṣe laarin ojugba, wiwa alaafia ati bẹẹ bẹẹ lọ. Mo dupẹ ibi ti mo ba a de yii o. O wu mi lọkan ki gbogbo araalu nifẹẹ iṣẹ ọlọpaa, ṣugbọn fun idi kan tabi omi-in, ko ri bẹẹ. ALAROYE: Ẹ ni ọlọpaa ni yin, ọlọpaa naa si niyawo yin, bawo lẹ ṣe n ṣe ojuṣe yin nile?


Imọ ti mo ni wọnyi ni mo da pọ mọ ẹkọ ti mo kọ lẹnu iṣẹ ọlọpaa, eyi ti gbogbo ẹ da lori ipẹtu-saawọ, ibagbepọ ẹda, ajọṣe laarin ojugba, wiwa alaafia ati bẹẹ bẹẹ lọ. Mo dupẹ ibi ti mo ba a de yii o. O wu mi lọkan ki gbogbo araalu nifẹẹ iṣẹ ọlọpaa, ṣugbọn fun idi kan tabi omi-in, ko ri bẹẹ. ALAROYE: Ẹ ni ọlọpaa ni yin, ọlọpaa naa si niyawo yin, bawo lẹ ṣe n ṣe ojuṣe yin nile? Ọmọọba Adejọbi: (o rẹrin-in musẹ) Bo ti mọ ni yoo mọ o, ọkọọyawo yoo lọdii. Aaye n wa, o kan le ma jẹ lojoojumọ ni. Iwọnba aaye to ba yọju naa, eyikeyii oore-ọfẹ to ba ti wa, a n lọ sile, a si n ṣe ojuṣe.


Ọmọọba Adejọbi: (o rẹrin-in musẹ) Bo ti mọ ni yoo mọ o, ọkọọyawo yoo lọdii. Aaye n wa, o kan le ma jẹ lojoojumọ ni. Iwọnba aaye to ba yọju naa, eyikeyii oore-ọfẹ to ba ti wa, a n lọ sile, a si n ṣe ojuṣe. Ibadan lawọn idile mi wa, irin-ajo Abuja si Ibadan fẹrẹ ma ju aadọta iṣẹju lọ, owo ni yoo kan na eeyan ni (lati gun baaluu). Igba mi-in ẹwẹ, awọn naa n yọju si wa lọfiisi. Koda nigba toju ogun le, ti ipo mi ṣi kere si eyi ti mo wa yii, ta a ṣi wa ni sisare soke sodo bii ologinni iya agba, a kuku n ri aaye.


Ibadan lawọn idile mi wa, irin-ajo Abuja si Ibadan fẹrẹ ma ju aadọta iṣẹju lọ, owo ni yoo kan na eeyan ni (lati gun baaluu). Igba mi-in ẹwẹ, awọn naa n yọju si wa lọfiisi. Koda nigba toju ogun le, ti ipo mi ṣi kere si eyi ti mo wa yii, ta a ṣi wa ni sisare soke sodo bii ologinni iya agba, a kuku n ri aaye. O jẹ ki n ranti ọga mi kan ni, nigba ti mo bimọ ti mo lọọ yayọ fun wọn, wọn lanu pe bawo ni mo ṣe ṣe e, pẹlu gbogbo airaaye yii. Mo ni ‘ọga, eyi ta a fi n ṣere ọmọ ko ju iṣẹju marun-un naa lọ’, ṣoki ladiẹ n ṣere ifẹ, ninu airaaye yii naa la gbọdọ dọgbọn si i. Iyawo mi wa pẹlu awọn ọmọ, a si n kọ wọn lẹkọọ to yẹ, iṣẹ ọlọpaa naa faaye gba kawọn obi to jẹ ọlọpaa wa larọọwọto awọn ọmọ wọn, ki wọn le kọ wọn bo ṣe tọ ati bo ṣe yẹ ni ilana ofin, ilana ẹkọ, ati ilana aṣa. Emi o ro pe a gbọdọ ri ọmọ kan ninu ọmọ iru awa yii, ti ko ni i mọ nipa aṣa ati iṣe ilẹ Yoruba, tori ọpọlọpọ awọn iwa buruku to gbode kan lawujọ wa yii, tori pe a ti sọ aṣa ati iṣe Yoruba nu lo n ko ba wa.


O jẹ ki n ranti ọga mi kan ni, nigba ti mo bimọ ti mo lọọ yayọ fun wọn, wọn lanu pe bawo ni mo ṣe ṣe e, pẹlu gbogbo airaaye yii. Mo ni ‘ọga, eyi ta a fi n ṣere ọmọ ko ju iṣẹju marun-un naa lọ’, ṣoki ladiẹ n ṣere ifẹ, ninu airaaye yii naa la gbọdọ dọgbọn si i. Iyawo mi wa pẹlu awọn ọmọ, a si n kọ wọn lẹkọọ to yẹ, iṣẹ ọlọpaa naa faaye gba kawọn obi to jẹ ọlọpaa wa larọọwọto awọn ọmọ wọn, ki wọn le kọ wọn bo ṣe tọ ati bo ṣe yẹ ni ilana ofin, ilana ẹkọ, ati ilana aṣa. Emi o ro pe a gbọdọ ri ọmọ kan ninu ọmọ iru awa yii, ti ko ni i mọ nipa aṣa ati iṣe ilẹ Yoruba, tori ọpọlọpọ awọn iwa buruku to gbode kan lawujọ wa yii, tori pe a ti sọ aṣa ati iṣe Yoruba nu lo n ko ba wa. Ko si ọmọ mi kan to le dide pe oun fẹẹ lọ kẹgbẹkẹgbẹ, ma a bi i leere pe ta lo fẹẹ fi iyẹn jọ? Emi gbagbọ pe ta a ba mu aṣa ati iṣe wa lọkun-un-kun-un-dun, awọn ipenija wa yii ko ni i pọ. ALAROYE: Ọrọ aabo tubọ n buru si i ju tatẹyinwa lọ ni lorileede yii, loju tiyin, ta lo jẹbi eto aabo to n fojoojumọ bajẹ yii?


Ko si ọmọ mi kan to le dide pe oun fẹẹ lọ kẹgbẹkẹgbẹ, ma a bi i leere pe ta lo fẹẹ fi iyẹn jọ? Emi gbagbọ pe ta a ba mu aṣa ati iṣe wa lọkun-un-kun-un-dun, awọn ipenija wa yii ko ni i pọ. ALAROYE: Ọrọ aabo tubọ n buru si i ju tatẹyinwa lọ ni lorileede yii, loju tiyin, ta lo jẹbi eto aabo to n fojoojumọ bajẹ yii? Ọmọọba Adejọbi: Ninu ere aye atijọ kan, ‘Ṣaworo Idẹ’, Baba Ọpalamba kọrin kan nibẹ, wọn ni: “Ọrọ lẹyẹ n gbọ, ẹyẹ o deede ba lorule o, ọrọ lẹyẹ n gbọ o.” Ẹni ba beere ọrọ lo n fẹ idi ẹ gbọ. Mo ti sọ lede eebo ninu awọn ifọrọwanilẹnuwo ti mo ṣe kan pe emi gẹgẹ bii ẹni kan, mi o nigbagbọ pe eto aabo orileede yii mẹhẹ to bẹẹ. Ọpọlọpọ wa, a ki i ṣọmọluabi lorileede Naijiria, a o nigbagbọ ninu orileede yii mọ, eyi tawọn eleebo n pe ni patriotism, koda a o nifẹẹ orileede wa bo ṣe yẹ mọ.


Ọmọọba Adejọbi: Ninu ere aye atijọ kan, ‘Ṣaworo Idẹ’, Baba Ọpalamba kọrin kan nibẹ, wọn ni: “Ọrọ lẹyẹ n gbọ, ẹyẹ o deede ba lorule o, ọrọ lẹyẹ n gbọ o.” Ẹni ba beere ọrọ lo n fẹ idi ẹ gbọ. Mo ti sọ lede eebo ninu awọn ifọrọwanilẹnuwo ti mo ṣe kan pe emi gẹgẹ bii ẹni kan, mi o nigbagbọ pe eto aabo orileede yii mẹhẹ to bẹẹ. Ọpọlọpọ wa, a ki i ṣọmọluabi lorileede Naijiria, a o nigbagbọ ninu orileede yii mọ, eyi tawọn eleebo n pe ni patriotism, koda a o nifẹẹ orileede wa bo ṣe yẹ mọ. Fun apẹẹrẹ, awọn ti wọn n ja lapa Oke-Ọya, ti wọn n pa ara wọn, wọn ki i ṣe ajeji, ọmọ orileede yii ma ni wọn. Awọn ti wọn n pa ara wọn, ti wọn n pe ni IPOB, wọn o ki i ṣe ara-ita, ọmọ orileede yii naa ni wọn, ede kan naa ni wọn n sọ, awọ kan naa ni wọn si ni. Awa ara wa la n pa ara wa.


Fun apẹẹrẹ, awọn ti wọn n ja lapa Oke-Ọya, ti wọn n pa ara wọn, wọn ki i ṣe ajeji, ọmọ orileede yii ma ni wọn. Awọn ti wọn n pa ara wọn, ti wọn n pe ni IPOB, wọn o ki i ṣe ara-ita, ọmọ orileede yii naa ni wọn, ede kan naa ni wọn n sọ, awọ kan naa ni wọn si ni. Awa ara wa la n pa ara wa. Iyẹn ki i ṣe ipenija eto aabo. Emi Adejọbi, iwọ Adejọbi, oun Adejọba, a waa jẹ meje, a pe ara wa jọ, a n ṣepade, ẹni kan waa dide laarin wa, o fa ibọn yọ, o pa awọn mọlẹbi ẹ, ṣe eto aabo lo mẹhẹ yẹn ni? Eto aabo kọ niyẹn, Eṣu to n gbe inu ẹ ni kẹ ẹ jẹ ka beere, eedi wo lo di i to fi n ṣe awọn eeyan ẹ ni ṣuta.


Iyẹn ki i ṣe ipenija eto aabo. Emi Adejọbi, iwọ Adejọbi, oun Adejọba, a waa jẹ meje, a pe ara wa jọ, a n ṣepade, ẹni kan waa dide laarin wa, o fa ibọn yọ, o pa awọn mọlẹbi ẹ, ṣe eto aabo lo mẹhẹ yẹn ni? Eto aabo kọ niyẹn, Eṣu to n gbe inu ẹ ni kẹ ẹ jẹ ka beere, eedi wo lo di i to fi n ṣe awọn eeyan ẹ ni ṣuta. Gbogbo ohun to n ṣẹlẹ ni Naijiria patapata, ko ju nnkan ti mo sọ yii lọ. Awọn agbẹ ti wọn wa ninu oko wọn lapa Oke-Ọya, ti awọn kan si faṣọ dudu boju, ti wọn yọ si wọn, ti wọn si pa wọn sibẹ, ede kan naa ni wọn n sọ, ọmọọya kan naa ni wọn. Ki lo mu keeyan maa pa elede ẹ, ṣe arun ọpọlọ ni, abi awọn nnkan ta a gba gbọ lọwọlọwọ bayii, ti wọn n pe ni ideologies lo n ko ba wa.


Gbogbo ohun to n ṣẹlẹ ni Naijiria patapata, ko ju nnkan ti mo sọ yii lọ. Awọn agbẹ ti wọn wa ninu oko wọn lapa Oke-Ọya, ti awọn kan si faṣọ dudu boju, ti wọn yọ si wọn, ti wọn si pa wọn sibẹ, ede kan naa ni wọn n sọ, ọmọọya kan naa ni wọn. Ki lo mu keeyan maa pa elede ẹ, ṣe arun ọpọlọ ni, abi awọn nnkan ta a gba gbọ lọwọlọwọ bayii, ti wọn n pe ni ideologies lo n ko ba wa. Awọn kan gbagbọ pe ti wọn ba pa gbogbo eeyan, awọn aa ri ijọba ọrun wọ, iru igbagbọ bẹẹ ki i ṣe igbagbọ wa. Awọn kan lawọn n ba ijọba ja, awọn fẹẹ ya kuro ni Naijiria, wọn fẹẹ da duro, wọn fẹẹ gba ijọba tiwọn, la wa n pa ara wa, beeyan ba pa gbogbo araalu tan tori ati jọba, ta ni tọhun fẹẹ jọba le lori. Iyẹn lo fi jẹ pe awa la n fọwọ ara wa ṣe ara wa.


Awọn kan gbagbọ pe ti wọn ba pa gbogbo eeyan, awọn aa ri ijọba ọrun wọ, iru igbagbọ bẹẹ ki i ṣe igbagbọ wa. Awọn kan lawọn n ba ijọba ja, awọn fẹẹ ya kuro ni Naijiria, wọn fẹẹ da duro, wọn fẹẹ gba ijọba tiwọn, la wa n pa ara wa, beeyan ba pa gbogbo araalu tan tori ati jọba, ta ni tọhun fẹẹ jọba le lori. Iyẹn lo fi jẹ pe awa la n fọwọ ara wa ṣe ara wa. O si ti to akoko to yẹ ka pe aro ati ọdọfin inu wa, ta a o pe ọtun atosi, lati jiroro bawo la ṣe fẹẹ yanju ọrọ to wa nilẹ yii. Ailaṣọ lọrun paaka, o to nnkan apero fọmọ eriwo. Eto aabo wa o mẹhẹ, awa la n pa ara wa, awa la n ṣe ara wa leṣe, awa la n fun ara wa ni majele jẹ, awa la n ji ara wa gbe, ko si ara Oke-Ọya nibẹ, ko si oyinbo kankan nibẹ, ọmọ Naijiria yii naa ni gbogbo wa, awa la n gba abọde fun ara wa, fun idi kan tabi omi-in, ọpọlọ ni ta a ba debi iru, ka fo o. Ṣugbọn ka ma gbagbe o, ẹni to tori adun ọgẹdẹ, to fi gbogbo ile pọn ọti agadagidi, o ti gbagbe pe ti ọgẹdẹ ba pawada tan, niṣe ni i pa ni ju ọti lọ.


O si ti to akoko to yẹ ka pe aro ati ọdọfin inu wa, ta a o pe ọtun atosi, lati jiroro bawo la ṣe fẹẹ yanju ọrọ to wa nilẹ yii. Ailaṣọ lọrun paaka, o to nnkan apero fọmọ eriwo. Eto aabo wa o mẹhẹ, awa la n pa ara wa, awa la n ṣe ara wa leṣe, awa la n fun ara wa ni majele jẹ, awa la n ji ara wa gbe, ko si ara Oke-Ọya nibẹ, ko si oyinbo kankan nibẹ, ọmọ Naijiria yii naa ni gbogbo wa, awa la n gba abọde fun ara wa, fun idi kan tabi omi-in, ọpọlọ ni ta a ba debi iru, ka fo o. Ṣugbọn ka ma gbagbe o, ẹni to tori adun ọgẹdẹ, to fi gbogbo ile pọn ọti agadagidi, o ti gbagbe pe ti ọgẹdẹ ba pawada tan, niṣe ni i pa ni ju ọti lọ. Ka ro o daadaa, ta a ba ni a n binu, a n ba orileede Naijiria jẹ, nibo la fẹẹ sa lọ, ko si orileede adulawọ tabi ti ilẹ oyinbo to ṣetan lati gba gbogbo wa silẹ wọn. Bẹnikan ba ro pe ti ilu yii ba daru pẹnrẹn, oun aa di ẹru oun, oun aa sa lọ, irọ ni o, awọn to lero pe wọn maa gba oun sile yẹn, wọn maa tilẹkun wọn ni. Tori ẹ, ka ronu ara wa wo ni.


Ka ro o daadaa, ta a ba ni a n binu, a n ba orileede Naijiria jẹ, nibo la fẹẹ sa lọ, ko si orileede adulawọ tabi ti ilẹ oyinbo to ṣetan lati gba gbogbo wa silẹ wọn. Bẹnikan ba ro pe ti ilu yii ba daru pẹnrẹn, oun aa di ẹru oun, oun aa sa lọ, irọ ni o, awọn to lero pe wọn maa gba oun sile yẹn, wọn maa tilẹkun wọn ni. Tori ẹ, ka ronu ara wa wo ni. ALAROYE: Lẹnu lọọlọọ yii, lemọlemọ lawọn ọlọpaa n padanu ẹmi wọn, bẹẹ ko ri bẹẹ nigba kan, ẹ si leto aabo ko mẹhẹ? Ọmọọba Adejọbi: Nilẹ Yoruba, wọn ni a ki i ra kun ogun ologun pin, ohun t’ologun ba fi silẹ naa la o ba a pin. O si jẹ mọ nnkan ti mo sọ laipẹ yii.


ALAROYE: Lẹnu lọọlọọ yii, lemọlemọ lawọn ọlọpaa n padanu ẹmi wọn, bẹẹ ko ri bẹẹ nigba kan, ẹ si leto aabo ko mẹhẹ? Ọmọọba Adejọbi: Nilẹ Yoruba, wọn ni a ki i ra kun ogun ologun pin, ohun t’ologun ba fi silẹ naa la o ba a pin. O si jẹ mọ nnkan ti mo sọ laipẹ yii. Awọn kan ti lero pe ijọba apapọ lawọn n ba ja, gbogbo agbefọba tawọn ba ti ri lawọn yoo si maa pa. Wọn mu un ni ibaada ni, wọn mu ni iṣẹ ni, pe tawọn ba ti jade lojumọ kan, awọn gbọdọ ta ẹjẹ ọlọpaa silẹ ni, Ọlọrun ni ko gba fun wọn. Agbara ojo ko loun o ni ile i wo, onile ni o ni i gba fun un. Ki i ṣe ọlọpaa nikan, awọn ṣọja ti wọn jẹ ologun gan-an, ti wọn ni nnkan ogun ju wa lọ, awọn naa n fara gba ninu ẹ, awọn onṣejọba, awọn alaṣẹ naa n ba a lọ, ko si ẹka ti ko de.


Awọn kan ti lero pe ijọba apapọ lawọn n ba ja, gbogbo agbefọba tawọn ba ti ri lawọn yoo si maa pa. Wọn mu un ni ibaada ni, wọn mu ni iṣẹ ni, pe tawọn ba ti jade lojumọ kan, awọn gbọdọ ta ẹjẹ ọlọpaa silẹ ni, Ọlọrun ni ko gba fun wọn. Agbara ojo ko loun o ni ile i wo, onile ni o ni i gba fun un. Ki i ṣe ọlọpaa nikan, awọn ṣọja ti wọn jẹ ologun gan-an, ti wọn ni nnkan ogun ju wa lọ, awọn naa n fara gba ninu ẹ, awọn onṣejọba, awọn alaṣẹ naa n ba a lọ, ko si ẹka ti ko de. Tẹ ẹ ba wo o, titi de ṣọọṣi, de mọṣalaaṣi wọn n fara kaaṣa, ki i ṣe ọlọpaa nikan. Idi ẹ ko si ju pe awọn agbesunmọmi, awọn eeṣin-o-kọ’ku ti wọn lawọn n ba ijọba ja, wọn o kọ kilẹ ṣu lọsan-an gangan. Awọn ọmọ ijọba, awọn agbofinro, ni wọn si n pa, ki wọn baa le fiya jẹ ijọba, ko baa le dun ijọba, ko le ka ijọba lara, irọ si ni wọn n pa. Tori ẹ lawa naa o ṣe ni i beṣu bẹgba, a o jọ koju ara wa ni o. Oni o jọ tanaa, igbago kanra gogo.


Tẹ ẹ ba wo o, titi de ṣọọṣi, de mọṣalaaṣi wọn n fara kaaṣa, ki i ṣe ọlọpaa nikan. Idi ẹ ko si ju pe awọn agbesunmọmi, awọn eeṣin-o-kọ’ku ti wọn lawọn n ba ijọba ja, wọn o kọ kilẹ ṣu lọsan-an gangan. Awọn ọmọ ijọba, awọn agbofinro, ni wọn si n pa, ki wọn baa le fiya jẹ ijọba, ko baa le dun ijọba, ko le ka ijọba lara, irọ si ni wọn n pa. Tori ẹ lawa naa o ṣe ni i beṣu bẹgba, a o jọ koju ara wa ni o. Oni o jọ tanaa, igbago kanra gogo. Ẹ o ri i pe lẹnu ọjọ mẹta yii, pipa ti wọn n pa awọn ọlọpaa dinku diẹ, tori awọn nnkan ija nla kan wọle fawa naa, ta a fi n dana ya wọn. Agba-wọle ni teerin, akan-wọlẹ ni teekan, ti wọn ba lawọn o ni i gba, awa naa o ni i gba. ALAROYE: Lati ro eto aabo lagbara, njẹ ẹ fara mọ idasilẹ ọlọpaa ipinlẹ?


Ẹ o ri i pe lẹnu ọjọ mẹta yii, pipa ti wọn n pa awọn ọlọpaa dinku diẹ, tori awọn nnkan ija nla kan wọle fawa naa, ta a fi n dana ya wọn. Agba-wọle ni teerin, akan-wọlẹ ni teekan, ti wọn ba lawọn o ni i gba, awa naa o ni i gba. ALAROYE: Lati ro eto aabo lagbara, njẹ ẹ fara mọ idasilẹ ọlọpaa ipinlẹ? Ọmọọba Adejọbi: Ko sohun to buru nibẹ, ko buru rara. Bi ẹran ba sopa, idunnu ọlọdẹ ni. Ṣugbọn ọrọ ofin ni, ọrọ ofin orileede wa ni, ti wọn o ba ṣatunṣe si ofin, o ṣee ṣe ki idasilẹ ọlọpaa ibilẹ tabi ti ipinlẹ ma ṣee ṣe.


Ọmọọba Adejọbi: Ko sohun to buru nibẹ, ko buru rara. Bi ẹran ba sopa, idunnu ọlọdẹ ni. Ṣugbọn ọrọ ofin ni, ọrọ ofin orileede wa ni, ti wọn o ba ṣatunṣe si ofin, o ṣee ṣe ki idasilẹ ọlọpaa ibilẹ tabi ti ipinlẹ ma ṣee ṣe. Iṣẹ si n lọ lori ofin naa, nigba ta a ba de ori afara, a o mọ ọna lati sọda ẹ. A ni lati ṣatunṣe lori ofin to ko wa ni papa mọra lori ọrọ ọlọpaa ipinlẹ lọwọlọwọ, ko si si nnkan tawa naa le sọ lori ẹ. Ti atunṣe bẹẹ ba wa, ti wọn si da ọlọpaa ipinlẹ silẹ, ọhun to daa ni. A ki i ri ẹni ran ni lẹru, ka ru aruyọke o. Ọlọpaa ni baba-baba gbogbo ẹka agbofinro jake-jado orileede yii, latọdun 1862 la ti n ba a bọ.


Iṣẹ si n lọ lori ofin naa, nigba ta a ba de ori afara, a o mọ ọna lati sọda ẹ. A ni lati ṣatunṣe lori ofin to ko wa ni papa mọra lori ọrọ ọlọpaa ipinlẹ lọwọlọwọ, ko si si nnkan tawa naa le sọ lori ẹ. Ti atunṣe bẹẹ ba wa, ti wọn si da ọlọpaa ipinlẹ silẹ, ọhun to daa ni. A ki i ri ẹni ran ni lẹru, ka ru aruyọke o. Ọlọpaa ni baba-baba gbogbo ẹka agbofinro jake-jado orileede yii, latọdun 1862 la ti n ba a bọ. Ko si ẹka ileeṣẹ agbofinro ti ki i ṣe ara ọlọpaa ni wọn ti ya, bo si ṣe ri kaakiri awọn orileede agbaye niyẹn. Awa naa gbọdọ ro awọn ọlọpaa lagbara bo ṣe yẹ. Ti a ba ro wọn lagbara, awọn kudiẹ-kudiẹ to n yọ silẹ yii yoo di nnkan afisẹyin teegun n fi’ṣọ.


Ko si ẹka ileeṣẹ agbofinro ti ki i ṣe ara ọlọpaa ni wọn ti ya, bo si ṣe ri kaakiri awọn orileede agbaye niyẹn. Awa naa gbọdọ ro awọn ọlọpaa lagbara bo ṣe yẹ. Ti a ba ro wọn lagbara, awọn kudiẹ-kudiẹ to n yọ silẹ yii yoo di nnkan afisẹyin teegun n fi’ṣọ. ALAROYE: Awọn kan mu aba wa pe nibi tọrọ de yii, kijọba kuku gba gbogbo araalu laaye lati maa gbebọn, ki lẹ ri si i? Ọmọọba Adejọbi: Ta a ba ni ki were ṣe oku iya rẹ bo ṣe wu u, yoo sun oku iya rẹ jẹ o. Awọn baba wa si sọ pe aworo to ya lugbin, tori ijo layẹwu, ọrọ ẹ gba suuru o. Ẹni ti o ba loju inu, tita ẹ n pọn yan lakọsẹ ni. A o ti i to, a o dagba to, a o loore-ọfẹ to ki kaluku maa gbebọn lorileede Naijiria o, emi o fọwọ si i, gbogbo awọn to si laṣẹ naa ti lawọn o fọwọ si i, wọn ni ko ti i ri bẹẹ.


ALAROYE: Awọn kan mu aba wa pe nibi tọrọ de yii, kijọba kuku gba gbogbo araalu laaye lati maa gbebọn, ki lẹ ri si i? Ọmọọba Adejọbi: Ta a ba ni ki were ṣe oku iya rẹ bo ṣe wu u, yoo sun oku iya rẹ jẹ o. Awọn baba wa si sọ pe aworo to ya lugbin, tori ijo layẹwu, ọrọ ẹ gba suuru o. Ẹni ti o ba loju inu, tita ẹ n pọn yan lakọsẹ ni. A o ti i to, a o dagba to, a o loore-ọfẹ to ki kaluku maa gbebọn lorileede Naijiria o, emi o fọwọ si i, gbogbo awọn to si laṣẹ naa ti lawọn o fọwọ si i, wọn ni ko ti i ri bẹẹ. Ko ti i to, ko ti i yẹ, lati jẹ kawọn eeyan maa gbebọn bẹẹ. Ohun to yẹ ka ṣe ni riro awọn ẹka agbofinro wa lagbara, lati ṣe ohun to tọ, ateyi to yẹ. Ba a ba ni ki gbogbo wa gbebọn, hun-un, awọn orileede ti wọn ṣeru ofin bẹẹ gan-an, wọn ti n geka abamọ jẹ.


Ko ti i to, ko ti i yẹ, lati jẹ kawọn eeyan maa gbebọn bẹẹ. Ohun to yẹ ka ṣe ni riro awọn ẹka agbofinro wa lagbara, lati ṣe ohun to tọ, ateyi to yẹ. Ba a ba ni ki gbogbo wa gbebọn, hun-un, awọn orileede ti wọn ṣeru ofin bẹẹ gan-an, wọn ti n geka abamọ jẹ. A le wa lagboole ka la n ṣe ikomọ, ẹnikan aa si ṣadeede yọ si wa, aa paayan bii ogun bii ọgbọn, ṣe iyẹn mu ori pipe wa. O ti o, o ku-diẹ-ka-a-to. Ẹ jẹ ka ṣe e pẹlẹpẹlẹ, ko ti i to asiko lati ṣeru ẹ, afi ta a ba fẹẹ feṣu ṣe ara wa lo ku o. ALAROYE: Awọn ipenija wo lẹ ti ba pade nidii iṣẹ alukoro ọlọpaa, bawo lẹ si ṣe koju wọn?


A le wa lagboole ka la n ṣe ikomọ, ẹnikan aa si ṣadeede yọ si wa, aa paayan bii ogun bii ọgbọn, ṣe iyẹn mu ori pipe wa. O ti o, o ku-diẹ-ka-a-to. Ẹ jẹ ka ṣe e pẹlẹpẹlẹ, ko ti i to asiko lati ṣeru ẹ, afi ta a ba fẹẹ feṣu ṣe ara wa lo ku o. ALAROYE: Awọn ipenija wo lẹ ti ba pade nidii iṣẹ alukoro ọlọpaa, bawo lẹ si ṣe koju wọn? Ọmọọba Adejọbi: Wọn kọ ọ nile ọgbọn, wọn wo ẹ nile imọ, ọgbọn leeyan o ni i gbọn ni, abi imọ ni tọhun o ni i mọ. Ko si nnkan to wa ninu iwa tẹmbẹlẹkun, iwa ọtẹ, gbigbesunmọmi, ahesọ, isọkusọ, ti ko ba mi lara mu. Mo sọ lẹẹkan pe baba to bi mi, ọba alade ni.