Iyawo mi lọọ fi iwe ile ti mo kọ yawo lai sọ fun mi, mi o fẹ ẹ mọ-Bọboye

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọlọrun nikan lo ku to le da sọrọ rogbodiyan to n n ṣẹlẹ lọwọ laarin tọkọ-taya kan, Ọgbẹni Dele Bọboye ati iyawo rẹ, Abilekọ Ọlayinka Bọboye, pẹlu bi awọn mejeeji ṣe kọ jalẹ lati yanju aawọ to wa laarin wọn nitubi inubi lasiko ti wọn n fara han ni kootu kọkọ-kọkọ to wa l’Oke-Ẹda, niluu Akurẹ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii. Ọgbẹni Bọboye lo mu ẹjọ iyawo rẹ wa si kootu ọhun lọsẹ diẹ sẹyin, nibi to ti n rawọ ẹbẹ si kootu pe oun ti oun n fẹ ni ki wọn ṣaa ba oun tu ibaṣepọ ọlọdun gbọọrọ to wa laarin awọn ka, latari awọn ẹsun kan to ka si obinrin naa lọrun. Lara awọn ẹsun ti olupẹjọ ka si olujẹjọ naa lẹsẹ ni biba oun, awọn aladuugbo ati ẹbi rẹ ja, nigba gbogbo. O ni gbogbo igba ni obinrin naa maa n gbe oun ṣepe, bakan naa lo tun fẹsun kan an pe o lọọ fi pilaani ile ti oun kọ ya owo lai sọ foun. Ọgbẹni Bọboye tun fẹsun kan iyawo rẹ pe gbogbo awọn ọmọ mẹrẹẹrin ti awọn bi ni iya wọn ti kẹyin wọn si oun, o ni ki i jẹ kawọn ọmọ naa jiṣẹ fun oun, bẹẹ ni wọn ki i gbọran soun lẹnu. O ni iya wọn ki i gba wọn laaye lati ba oun ṣe ohunkohun, ohun to ba ti sọ fun wọn nikan ni wọn n gbọ, bo tilẹ jẹ pe owo oun loun fi n tọ wọn ni fasiti ti wọn wa.


O ni gbogbo igba ni obinrin naa maa n gbe oun ṣepe, bakan naa lo tun fẹsun kan an pe o lọọ fi pilaani ile ti oun kọ ya owo lai sọ foun. Ọgbẹni Bọboye tun fẹsun kan iyawo rẹ pe gbogbo awọn ọmọ mẹrẹẹrin ti awọn bi ni iya wọn ti kẹyin wọn si oun, o ni ki i jẹ kawọn ọmọ naa jiṣẹ fun oun, bẹẹ ni wọn ki i gbọran soun lẹnu. O ni iya wọn ki i gba wọn laaye lati ba oun ṣe ohunkohun, ohun to ba ti sọ fun wọn nikan ni wọn n gbọ, bo tilẹ jẹ pe owo oun loun fi n tọ wọn ni fasiti ti wọn wa. Ọkọ iyawo ọhun ni oun wa si kootu ki wọn le tete tu igbeyawo awọn ka, ki wọn too lu olujẹjọ pa si oun lọrun nibi to ti n ja kiri adugbo. Ninu awijare tirẹ, olujẹjọ ni ko si wahala kankan laarin oun ati ọkọ oun nigba ti awọn ṣẹṣẹ fẹra, o ni igboro Akurẹ lawọn n gbe tẹlẹ titi to fi pari ile rẹ to kọ si Ibulẹsọrọ, nijọba ibilẹ Guusu Akurẹ, ti awọn si ko lọ sibẹ lai mọ pe ẹgbọn rẹ lo kọle fun. Abilekọ Ọlayinka ni lati igba ti awọn ti ko de Ibulẹsọrọ ni nnkan ti yipada pẹlu bi ọkọ oun ṣe yipada biri, ti ko tọju oun atawọn ọmọ ti oun bi fun un mọ.


Ọkọ iyawo ọhun ni oun wa si kootu ki wọn le tete tu igbeyawo awọn ka, ki wọn too lu olujẹjọ pa si oun lọrun nibi to ti n ja kiri adugbo. Ninu awijare tirẹ, olujẹjọ ni ko si wahala kankan laarin oun ati ọkọ oun nigba ti awọn ṣẹṣẹ fẹra, o ni igboro Akurẹ lawọn n gbe tẹlẹ titi to fi pari ile rẹ to kọ si Ibulẹsọrọ, nijọba ibilẹ Guusu Akurẹ, ti awọn si ko lọ sibẹ lai mọ pe ẹgbọn rẹ lo kọle fun. Abilekọ Ọlayinka ni lati igba ti awọn ti ko de Ibulẹsọrọ ni nnkan ti yipada pẹlu bi ọkọ oun ṣe yipada biri, ti ko tọju oun atawọn ọmọ ti oun bi fun un mọ. O ni loootọ lo n sanwo ile-iwe awọn ọmọ naa ṣugbọn ki i fun wọn lounjẹ, idi si niyi ti awọn ọmọ naa ki i fi i gbọran si lẹnu. Obinrin to n ṣowo ounjẹ tita ọhun ni oun ti lọọ gba ile si ibomiran niluu Akurẹ, nibi ti oun atawọn ọmọ meji jọ n gbe bayii, nitori ṣe lọkọ oun atawọn ẹbi rẹ maa n da ọwọ jọ lu oun nibi tawọn n gbe tẹlẹ. Obinrin yii ni oun naa fara mọ-ọn ki kootu tu awọn ka ti ọkọ oun ba fi kọ jalẹ lati tẹle oun, ki awọn si jọ lọọ maa gbe nibi ti oun ṣẹṣẹ gba ile si.


O ni loootọ lo n sanwo ile-iwe awọn ọmọ naa ṣugbọn ki i fun wọn lounjẹ, idi si niyi ti awọn ọmọ naa ki i fi i gbọran si lẹnu. Obinrin to n ṣowo ounjẹ tita ọhun ni oun ti lọọ gba ile si ibomiran niluu Akurẹ, nibi ti oun atawọn ọmọ meji jọ n gbe bayii, nitori ṣe lọkọ oun atawọn ẹbi rẹ maa n da ọwọ jọ lu oun nibi tawọn n gbe tẹlẹ. Obinrin yii ni oun naa fara mọ-ọn ki kootu tu awọn ka ti ọkọ oun ba fi kọ jalẹ lati tẹle oun, ki awọn si jọ lọọ maa gbe nibi ti oun ṣẹṣẹ gba ile si. Nigba ti wọn beere lọwọ ọkọ boya oun naa ṣetan lati tẹle iyawo rẹ ki wọn tun jọ maa gbe pọ, esi to fun wọn ni pe iyẹn ko ni i ṣe e ṣe, nitori ko ni i buru titi ki baba ni o di ọwọ ọmọ oun lọrun. Eyi ni wọn fa tiiti ti wọn ko ri yanju titi ti Aarẹ kootu ọhun, Abilekọ Wẹwẹ J. O., fi da wọn lẹkun, to si sun idajọ lori ọrọ awọn mejeeji di ogunjọ, oṣu ta a wa rẹ yii.


Nigba ti wọn beere lọwọ ọkọ boya oun naa ṣetan lati tẹle iyawo rẹ ki wọn tun jọ maa gbe pọ, esi to fun wọn ni pe iyẹn ko ni i ṣe e ṣe, nitori ko ni i buru titi ki baba ni o di ọwọ ọmọ oun lọrun. Eyi ni wọn fa tiiti ti wọn ko ri yanju titi ti Aarẹ kootu ọhun, Abilekọ Wẹwẹ J. O., fi da wọn lẹkun, to si sun idajọ lori ọrọ awọn mejeeji di ogunjọ, oṣu ta a wa rẹ yii.


Ale lemi ati Jamiu yan’ra wa ti mo fi bimọ fun un, mi o ṣe mọ-Kafaya

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Abilekọ kan, Kafayat Jamiu, ti sọ fun Adajọ Lawal Ajibade ti kootu ibilẹ kan niluu Ilọrin, pe ko tu oun ati ọkunrin ti oun yan lale, ti oun si bimọ fun, Jamiu, ka, o ni ọrọ rẹ ti su oun tori pe bii oro lawọn ṣẹ maa n ja lojoojumọ. Adajọ beere lọwọ Kafayat pe bawo ni ọkunrin to gbe wa si ile-ẹjọ naa ṣe jẹ si i ati ibaṣepọ to wa laarin wọn? Kafayat ni ọkọ oun ni. Adajọ tun beere pe iru igbeyawo wo ni wọn ṣe, o si dahun pe awọn ko ṣegbeyawo kankan, niṣe lawọn yan ara awọn lale, tawọn si bimọ kan fun ara wọn. Adajọ ni niwọn igba to ti sọ pe awọn ko ṣe igbeyawo, ti ẹnikẹni ko so wọn pọ, ko si ohun ti ile-ẹjọ fẹẹ tu ka, nitori o tumọ si pe ale ni wọn yan ara wọn, wọn ki i ṣe lọkọ-laya. Kafaya ni to ba ri bẹẹ, ki adajọ tu ale yiyan tawọn yan ara awọn naa ka, tori pe o ti su oun.


Adajọ tun beere pe iru igbeyawo wo ni wọn ṣe, o si dahun pe awọn ko ṣegbeyawo kankan, niṣe lawọn yan ara awọn lale, tawọn si bimọ kan fun ara wọn. Adajọ ni niwọn igba to ti sọ pe awọn ko ṣe igbeyawo, ti ẹnikẹni ko so wọn pọ, ko si ohun ti ile-ẹjọ fẹẹ tu ka, nitori o tumọ si pe ale ni wọn yan ara wọn, wọn ki i ṣe lọkọ-laya. Kafaya ni to ba ri bẹẹ, ki adajọ tu ale yiyan tawọn yan ara awọn naa ka, tori pe o ti su oun. Nigba ti adajọ beere idi ti wọn fi fẹẹ tu ka, Kafayat ni, ‘o ti su mi patapata, gbogbo igba ni a maa n ja’. Ṣugbọn Jamiu sọ ni tiẹ pe, ‘emi ṣi nifẹẹ rẹ, ohun ti mo n ba a ja si ni pe mo fẹ ko maa lọ sibi iṣẹ ransọ-ransọ to n ṣe, mi o fẹ ko ya ọlẹ. Adajọ Lawal Ajibade tu ale yiyan naa ka laarin awọn mejeeji, o gba Jamiu nimọran pe to ba fẹẹ fẹ Kafayat loootọ, ko lọ sile wọn lati lọọ tọrọ rẹ lọwọ awọn obi rẹ.


Nigba ti adajọ beere idi ti wọn fi fẹẹ tu ka, Kafayat ni, ‘o ti su mi patapata, gbogbo igba ni a maa n ja’. Ṣugbọn Jamiu sọ ni tiẹ pe, ‘emi ṣi nifẹẹ rẹ, ohun ti mo n ba a ja si ni pe mo fẹ ko maa lọ sibi iṣẹ ransọ-ransọ to n ṣe, mi o fẹ ko ya ọlẹ. Adajọ Lawal Ajibade tu ale yiyan naa ka laarin awọn mejeeji, o gba Jamiu nimọran pe to ba fẹẹ fẹ Kafayat loootọ, ko lọ sile wọn lati lọọ tọrọ rẹ lọwọ awọn obi rẹ.


Nitori eto idibo, ijọba apapọ fun awọn akẹkọọ ileewe giga fasiti lọlude

Monisọla Saka Ijọba apapọ orilẹ-ede yii ti paṣẹ pe ki wọn ti awọn ileewe giga fasiti, atawọn ẹka eto ẹkọ mi-in ti wọn ni ajọṣepọ pẹlu awọn ileewe fasiti kaakiri orilẹ-ede Naijiria pa, bẹrẹ lati ọjọ kejilelogun, oṣu Keji, titi di ọjọ kẹrinla, oṣu Kẹta, ọdun yii. Ikede yii waye latari eto idibo to n bọ lọna ti yoo waye jake-jado orilẹ-ede Naijiria. Lojuna ati le dena rogbodiyan to ṣee ṣe ko waye lagbegbe awọn ileewe, eyi to le ṣe akoba fun ẹmi ati dukia awọn olukọ ati akẹkọọ, ati lati fun awọn akẹkọọ lanfaani lati lọọ dibo fẹni to wu wọn ni wọn ni igbesẹ naa ṣe waye. Ninu ọrọ ti Adamu Adamu ti i ṣe Minisita feto ẹkọ, gba ẹnu ajọ to n ri si ọrọ fasiti nilẹ yii, NUC sọ ninu ikede (Circular), ti wọn fi ṣọwọ si gbogbo awọn alaṣẹ atawọn adari fasiti, titi mọ awọn ẹka wọn kaakiri ilẹ yii, lo ti rọ gbogbo ile ẹkọ giga pata, lati fi ọgba ileewe silẹ lasiko ibo ta a n wọ lọ yii. Ninu iwe ipade ti Igbakeji akọwe agba ajọ NUC, Ọgbẹni Chris Maiyaki, buwọ lu lọjọ kẹta, oṣu Keji, ọdun yii, ni wọn ti ṣalaye pe adari ọrọ ode ninu ajọ naa, Lawal Ajo, fidi ẹ mulẹ pe lati ọdọ awọn ni lẹta ọhun ti jade wa. Apa kan lẹta naa ka bayii pe, “Gẹgẹ bii ọg agba ileewe giga fasiti, atawọn adari lawọn ile-ẹkọ to ni ajọṣepọ pẹlu fasiti kọọkan, lọjọ karundinlọgbọn, oṣu Keji, ọdun yii, ni ijọba la kalẹ pe eto idibo gbogboogbo ọdun 2023, to jẹ ti aarẹ atawọn aṣofin agba yoo waye, nigba ti ọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ Kọkanla, oṣu Kẹta, ọdun yii, yoo jẹ ọjọ idibo awọn gomina atawọn aṣofin ipinlẹ kọọkan.


Ninu ọrọ ti Adamu Adamu ti i ṣe Minisita feto ẹkọ, gba ẹnu ajọ to n ri si ọrọ fasiti nilẹ yii, NUC sọ ninu ikede (Circular), ti wọn fi ṣọwọ si gbogbo awọn alaṣẹ atawọn adari fasiti, titi mọ awọn ẹka wọn kaakiri ilẹ yii, lo ti rọ gbogbo ile ẹkọ giga pata, lati fi ọgba ileewe silẹ lasiko ibo ta a n wọ lọ yii. Ninu iwe ipade ti Igbakeji akọwe agba ajọ NUC, Ọgbẹni Chris Maiyaki, buwọ lu lọjọ kẹta, oṣu Keji, ọdun yii, ni wọn ti ṣalaye pe adari ọrọ ode ninu ajọ naa, Lawal Ajo, fidi ẹ mulẹ pe lati ọdọ awọn ni lẹta ọhun ti jade wa. Apa kan lẹta naa ka bayii pe, “Gẹgẹ bii ọg agba ileewe giga fasiti, atawọn adari lawọn ile-ẹkọ to ni ajọṣepọ pẹlu fasiti kọọkan, lọjọ karundinlọgbọn, oṣu Keji, ọdun yii, ni ijọba la kalẹ pe eto idibo gbogboogbo ọdun 2023, to jẹ ti aarẹ atawọn aṣofin agba yoo waye, nigba ti ọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ Kọkanla, oṣu Kẹta, ọdun yii, yoo jẹ ọjọ idibo awọn gomina atawọn aṣofin ipinlẹ kọọkan. “Nitori idi eyi ati nitori aabo fun ẹmi awọn oṣiṣẹ, akẹkọọ atawọn nnkan-ini ijọba lawọn ileewe yii, lẹyin ti Minisita feto ẹkọ nilẹ yii, Malam Adamu Adamu, ti ṣepade pẹlu awọn ileeṣẹ eto aabo tọrọ kan, paṣẹ pe ki gbogbo ileewe giga fasiti atawọn ileewe mi-in to ba ni ajọṣepọ pẹlu wọn, ti ilẹkun ọgba ile-ẹkọ wọn pa, ki wọn si da idanilẹkọọ duro laarin ọjọ kejilelogun, oṣu Keji, ọdun yii, si ọjọ kẹrinla, oṣu Kẹta, ọdun 2023’’. Ṣaaju akoko yii ni ẹgbẹ awọn akẹkọọ lorilẹ-ede yii, NANS, ti ke pe ijọba apapọ lati ti awọn ileewe wọn pa lasiko ibo yii, kawọn akẹkọọ ti wọn forukọ silẹ lati dibo niluu koowa wọn le ni anfaani lati ṣe bẹẹ


“Nitori idi eyi ati nitori aabo fun ẹmi awọn oṣiṣẹ, akẹkọọ atawọn nnkan-ini ijọba lawọn ileewe yii, lẹyin ti Minisita feto ẹkọ nilẹ yii, Malam Adamu Adamu, ti ṣepade pẹlu awọn ileeṣẹ eto aabo tọrọ kan, paṣẹ pe ki gbogbo ileewe giga fasiti atawọn ileewe mi-in to ba ni ajọṣepọ pẹlu wọn, ti ilẹkun ọgba ile-ẹkọ wọn pa, ki wọn si da idanilẹkọọ duro laarin ọjọ kejilelogun, oṣu Keji, ọdun yii, si ọjọ kẹrinla, oṣu Kẹta, ọdun 2023’’. Ṣaaju akoko yii ni ẹgbẹ awọn akẹkọọ lorilẹ-ede yii, NANS, ti ke pe ijọba apapọ lati ti awọn ileewe wọn pa lasiko ibo yii, kawọn akẹkọọ ti wọn forukọ silẹ lati dibo niluu koowa wọn le ni anfaani lati ṣe bẹẹ


Ẹ gba mi o, wọn fa irun ọmọ mi lẹgbẹẹ kan, wọn tun sin gbẹrẹ si i lori nileewe to n lọ-Sandrah

Jọkẹ Amọri Ko sẹni to ti i le sọ ibi ti wahala kan to n ṣẹlẹ bayii laarin obinrin kan, Sandrah Ọlatunji, ti ọmọ rẹ obinrin ti ko ju ọmọ ọdun meji lọ n lọ si ileewe ti wọn n pe ni Shunshine Group of Schools, ẹka wọn to wa ni Ireakari, niluu Ibadan, yoo yọri si pẹlu bi obinrin naa ṣe pariwo sita pe ẹnikan ti fa irun ọmọ oun toun gbe lọ si ileewe naa, wọn si sin gbẹrẹ meji si i lori. Ninu fidio kan to gba ori ayelujara kan ni obinrin naa ti ṣalaye pe, ‘‘Ọmọ mi ti ko ju ọmọ ọdun meji lọ n lọ si ileewe kan ti wọn n pe ni Shunshine Group of Schools, ẹka wọn to wa ni Ireakari, niluu Ibadan. Mo mu ọmọ mi lọ sileewe laaarọ ana, ko si si ohun to ṣẹlẹ si i. Lẹyin naa ni mo gba ṣọọṣi lọ. Nigba to di bii aago marun-un ku ogun iṣẹju ni mo pada lọ sileewe naa pe ki n lọọ mu ọmọ mi. Nigba naa ni mo ṣakiyesi pe ẹnikan ti fa irun ọmọ mi lẹyin, ti wọn si sin gbẹrẹ meji si oju ibẹ. Ẹ jọwọ, ẹ ran mi lọwọ o, niṣe ni wọn sọ fun mi pe ẹrọ aṣofofo (CCTV) awọn ko ṣiṣẹ lanaa ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ.


Nigba to di bii aago marun-un ku ogun iṣẹju ni mo pada lọ sileewe naa pe ki n lọọ mu ọmọ mi. Nigba naa ni mo ṣakiyesi pe ẹnikan ti fa irun ọmọ mi lẹyin, ti wọn si sin gbẹrẹ meji si oju ibẹ. Ẹ jọwọ, ẹ ran mi lọwọ o, niṣe ni wọn sọ fun mi pe ẹrọ aṣofofo (CCTV) awọn ko ṣiṣẹ lanaa ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ. Sibẹ ojoojumọ lo n ṣiṣẹ tẹlẹ o, eyi ti wọn ka silẹ lanaa ni wọn ko ri mu jade, ti wọn ni ẹrọ naa ko ṣiṣẹ nigba ti a jọ wo o. Awọn alaṣẹ ileewe naa ko ṣe ohunkohun fun ẹni to ṣiṣẹ naa’’. Niṣe ni obinrin naa mu ariwo bọnu lori Insagraamu pe ki awọn eeyan ran oun lọwọ lori ọrọ naa nitori oriṣiiriṣii ibeere lo yẹ ki ileewe yii dahun lori iṣẹlẹ yii, ṣugbọn ti wọn n gbiyanju lati bo o mọlẹ. O ni, ‘‘Gbogbo ọmọ Naijiria, ẹ jọwọ, ẹ gba mi o, wọn ti fẹẹ bo ọrọ yii mọlẹ, awọn kan tiẹ ti fẹẹ pa ikanni Instagraamu mi rẹ ki awọn eeyan ma baa ri ohun ti mo kọ yii’’.


Sibẹ ojoojumọ lo n ṣiṣẹ tẹlẹ o, eyi ti wọn ka silẹ lanaa ni wọn ko ri mu jade, ti wọn ni ẹrọ naa ko ṣiṣẹ nigba ti a jọ wo o. Awọn alaṣẹ ileewe naa ko ṣe ohunkohun fun ẹni to ṣiṣẹ naa’’. Niṣe ni obinrin naa mu ariwo bọnu lori Insagraamu pe ki awọn eeyan ran oun lọwọ lori ọrọ naa nitori oriṣiiriṣii ibeere lo yẹ ki ileewe yii dahun lori iṣẹlẹ yii, ṣugbọn ti wọn n gbiyanju lati bo o mọlẹ. O ni, ‘‘Gbogbo ọmọ Naijiria, ẹ jọwọ, ẹ gba mi o, wọn ti fẹẹ bo ọrọ yii mọlẹ, awọn kan tiẹ ti fẹẹ pa ikanni Instagraamu mi rẹ ki awọn eeyan ma baa ri ohun ti mo kọ yii’’. Oriṣiiriṣii imọran ni awọn kan ti n fun iya ọmọ ti wọn fa irun rẹ yii, bawọn kan ṣe n sọ pe niṣe lo yẹ ko sọ gbogbo were kalẹ lori iṣẹlẹ naa fawọn alaṣẹ ileewe ọhun lawọn kan n sọ fun un pe ko lọọ fọrọ naa to ọlọpaa leti nitori ti irun ọmọ naa ba ti hu pada, ko si ẹri to fẹẹ fi han mọ. Bẹẹ ni ẹnikan to pe ara rẹ ni temitọpẹ_omo gba obinrin naa niyanju pe ko yaa tete gbe ọmọ naa lọ si ṣọọṣi fun itusilẹ. O ni, ‘‘Jọwọ tete gbe ọmọ naa lọ si ṣọọṣi fun itusilẹ to o ba jẹ Kirisitẹni, to ba si jẹ Musulumi naa ni ọ, tete gbe e lọ si mọṣalaasi.


Oriṣiiriṣii imọran ni awọn kan ti n fun iya ọmọ ti wọn fa irun rẹ yii, bawọn kan ṣe n sọ pe niṣe lo yẹ ko sọ gbogbo were kalẹ lori iṣẹlẹ naa fawọn alaṣẹ ileewe ọhun lawọn kan n sọ fun un pe ko lọọ fọrọ naa to ọlọpaa leti nitori ti irun ọmọ naa ba ti hu pada, ko si ẹri to fẹẹ fi han mọ. Bẹẹ ni ẹnikan to pe ara rẹ ni temitọpẹ_omo gba obinrin naa niyanju pe ko yaa tete gbe ọmọ naa lọ si ṣọọṣi fun itusilẹ. O ni, ‘‘Jọwọ tete gbe ọmọ naa lọ si ṣọọṣi fun itusilẹ to o ba jẹ Kirisitẹni, to ba si jẹ Musulumi naa ni ọ, tete gbe e lọ si mọṣalaasi. Jọwọ, ṣe eleyii siwaju ohunkohun. O jọ pe eleyii ki i ṣe oju lasan’’ Ẹnikan to tun sọrọ sabẹ aworan ọmọ naa to pe ara ẹ ni christyoflove sọ pe ‘‘Ọlọpaa ma ko gbogbo eeyan ni o, ti wọn ko ba le gbe ẹrọ aṣofofo jade lati wo aworan ohun to ṣẹlẹ. Gbogbo wọn, to fi mọ gbogbo awọn olukọ, atawọn oṣiṣẹ ti ki i ṣe olukọ ninu ọgba ileewe naa lo yẹ ki wọn ko gẹge bii afurasi.


Jọwọ, ṣe eleyii siwaju ohunkohun. O jọ pe eleyii ki i ṣe oju lasan’’ Ẹnikan to tun sọrọ sabẹ aworan ọmọ naa to pe ara ẹ ni christyoflove sọ pe ‘‘Ọlọpaa ma ko gbogbo eeyan ni o, ti wọn ko ba le gbe ẹrọ aṣofofo jade lati wo aworan ohun to ṣẹlẹ. Gbogbo wọn, to fi mọ gbogbo awọn olukọ, atawọn oṣiṣẹ ti ki i ṣe olukọ ninu ọgba ileewe naa lo yẹ ki wọn ko gẹge bii afurasi. ‘‘Awọn ẹlẹgbẹ akẹkọọ ọmọ ọdun meji ko le fa irun ori rẹ bayii, o han gbangba pe iṣẹ ọwọ agbalagba ni, mi o si ro pe olukọ to n kọ awọn ọmọ naa ni kilaasi yoo gọ debii ko ṣe iru nnkan bẹẹ. O ṣee ṣe ko jẹ ẹnikan ninu ọgba ileewe naa lo ṣiṣẹ buruku yii. Adura mi ṣaa ni pe ki nnkan kan ma ṣe ọmọ yii.


‘‘Awọn ẹlẹgbẹ akẹkọọ ọmọ ọdun meji ko le fa irun ori rẹ bayii, o han gbangba pe iṣẹ ọwọ agbalagba ni, mi o si ro pe olukọ to n kọ awọn ọmọ naa ni kilaasi yoo gọ debii ko ṣe iru nnkan bẹẹ. O ṣee ṣe ko jẹ ẹnikan ninu ọgba ileewe naa lo ṣiṣẹ buruku yii. Adura mi ṣaa ni pe ki nnkan kan ma ṣe ọmọ yii.


Ẹwọn ọdun mẹta ni adajọ ju Stephen si, oni POS lo lu ni jibiti

Monisọla Saka Ile-ẹjọ to n ri si awọn ẹsun pataki kan to fikalẹ siluu Ikẹja, nipinlẹ Eko, Ikẹja Special Offences Court, ti ju ọkunrin kan ti ko nisẹ lapa, ti ko si ni nnkan mi-in to n ṣe ju ko maa lu jibiti lọ, Stephen Chukwudi, sẹwọn ọdun mẹta. Oni POS lo lu ni jibiti ẹgbẹrun lọna mejidinlaaadọrun-un (88,000) Naira. Aṣoju ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ati ajẹbanu lorilẹ-ede yii (EFCC), Ọgbẹni Ahmed Yerima, ṣalaye fun ile-ẹjọ pe olobo lo ta awọn pe awọn ọmọkunrin kan lu awọn eeyan ti wọn n fi ẹrọ ipọwo kekere, POS, ni jibiti, lagbegbe Ọbalende, nipinlẹ Eko. O tẹsiwaju pe obinrin oni POS yii fowo ranṣẹ sinu akaunti olujẹjọ yii pẹlu asọyepọ laarin wọn pe yoo ko iye owo toun ṣe sinu akaunti rẹ le oun lọwọ ni kiṣi. Ṣugbọn niṣe ni olujẹjọ fẹsẹ fẹ ẹ ni kete ti owo balẹ sinu akaunti rẹ, gbogbo akitiyan obinrin oni POS yii lati ri owo ẹ gba pada lo si ja si pabo. Iṣẹlẹ naa lo ni o mu ki olupẹjọ waa fi ọrọ naa to awọn leti.


O tẹsiwaju pe obinrin oni POS yii fowo ranṣẹ sinu akaunti olujẹjọ yii pẹlu asọyepọ laarin wọn pe yoo ko iye owo toun ṣe sinu akaunti rẹ le oun lọwọ ni kiṣi. Ṣugbọn niṣe ni olujẹjọ fẹsẹ fẹ ẹ ni kete ti owo balẹ sinu akaunti rẹ, gbogbo akitiyan obinrin oni POS yii lati ri owo ẹ gba pada lo si ja si pabo. Iṣẹlẹ naa lo ni o mu ki olupẹjọ waa fi ọrọ naa to awọn leti. Yerima ni gbara ti awọn gbọ nipa ọrọ naa nileeṣẹ awọn lawọn ti nawọ gan ọdaran yii lẹyin tawọn kọkọ ti akaunti rẹ, ti ko si lanfaani lati ri owo gba jade nibẹ. O ni iwa ọdaran ti ọkunrin yii hu ta ko abala kẹjọ iwe ofin to n ri si ẹsun ọdaran, ti ọdun 2006. Bo tilẹ jẹ pe o rawọ ẹbẹ si kootu pe ki ọn ṣiju aanu wo oun, oun ko ni i ṣe bẹẹ mọ, sibẹ ẹwọn ọdun mẹta ni Onidaajọ Mojisọla Dada ran ọdaran naa fun ọna alumọkọrọyi to gba lu ẹni to ja lole ni jibiti.


Yerima ni gbara ti awọn gbọ nipa ọrọ naa nileeṣẹ awọn lawọn ti nawọ gan ọdaran yii lẹyin tawọn kọkọ ti akaunti rẹ, ti ko si lanfaani lati ri owo gba jade nibẹ. O ni iwa ọdaran ti ọkunrin yii hu ta ko abala kẹjọ iwe ofin to n ri si ẹsun ọdaran, ti ọdun 2006. Bo tilẹ jẹ pe o rawọ ẹbẹ si kootu pe ki ọn ṣiju aanu wo oun, oun ko ni i ṣe bẹẹ mọ, sibẹ ẹwọn ọdun mẹta ni Onidaajọ Mojisọla Dada ran ọdaran naa fun ọna alumọkọrọyi to gba lu ẹni to ja lole ni jibiti. Onidaajọ Dada sọ pe ile-ẹjọ yoo faaye beeli ẹgbẹrun lọna aadọjọ Naira, (150,000) silẹ fun olujẹjọ, ṣugbọn ti ko ba ti ni i le san an, ko lọọ fẹwọn ọdun mẹta jura. Bakan naa lo tun paṣẹ pe ki ọdaran naa san deede iye owo to fi lu olupẹjọ ni jibiti, ko si fọwọ siwee pe oun yoo gbe iwa ọmọluabi wọ, oun ko si ni i rin ni regberegbe iwa ọdaran yoowu, ni kete toun ba ti jade lọgba ẹwọn.


Onidaajọ Dada sọ pe ile-ẹjọ yoo faaye beeli ẹgbẹrun lọna aadọjọ Naira, (150,000) silẹ fun olujẹjọ, ṣugbọn ti ko ba ti ni i le san an, ko lọọ fẹwọn ọdun mẹta jura. Bakan naa lo tun paṣẹ pe ki ọdaran naa san deede iye owo to fi lu olupẹjọ ni jibiti, ko si fọwọ siwee pe oun yoo gbe iwa ọmọluabi wọ, oun ko si ni i rin ni regberegbe iwa ọdaran yoowu, ni kete toun ba ti jade lọgba ẹwọn.


Sanwo-Olu ṣe afikun owo-oṣu awọn oṣiṣẹ LAWMA, o ni ki wọn dibo fun ẹgbẹ APC

Monisọla Saka Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Oluṣọla Sanwo-Olu, ti ṣafikun owo oṣu awọn oṣiṣẹ gbalẹ-gbadọti, atawọn awakọ to n ko ilẹ danu, titi kan awọn ti wọn n gba opopona nipinlẹ Eko, pẹlu ida ogun. Ọga agba ajọ LAWMA, Ọgbẹni Ibrahim Ọdumboni, lo fọrọ naa lede l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹjọ, oṣu Keji, ọdun 2023 yii. Nibẹ lo ti ṣalaye pe Gomina Sanwo-Olu ti ṣeleri fawọn oṣiṣẹ LAWMA ti wọn wa labẹ akoso ẹgbẹ awọn ti wọn n gba ilu mọ lorilẹ-ede Naijiria, Association of Waste Managers of Nigeria, AWMN, pe oun yoo fi kun owo-oṣu wọn, bẹẹ lo tun rọ wọn lati dibo fun ẹgbẹ oṣelu APC ninu eto idibo to n bọ yii, ki iṣẹ rere ijọba ẹ le tẹsiwaju. Nibi ipade to ba awọn agbalẹ ṣe lolu ileeṣẹ wọn to wa lagbegbe Ijọra-Ọlọpaa, nipinlẹ Eko, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ni Ọdumboni ti sọrọ naa. O tẹsiwaju pe Sanwo-Olu tun fawọn oṣiṣẹ naa lọkan balẹ pe oniruuru awọn ohun eelo ti yoo mu ki iṣẹ wọn rọrun, bii aṣọ toke-tilẹ alawọpọ (overall) bata ojo (boots), atawọn ohun eelo mi-in bẹẹ loun yoo pese fun wọn. O fi kun un pe ijọba to nifẹẹ awọn oṣiṣẹ ataraalu lọkan ni ijọba to wa lori aleefa bayii, gbogbo akitiyan wọn ni wọn yoo si ṣa lati ri i daju pe wọn ṣatilẹyin to yẹ fawọn oṣiṣẹ lati le ṣiṣẹ wọn pẹlu irọrun lai si wahala.


Awọn ọdọ kan ṣewọde ta ko ile-ẹjọ to ga ju lọ lori  gbedeke pipaarọ owo Naira

Monisọla Saka L’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹjọ, oṣu Keji, ọdun yii, lawọn ọdọ kan ya bo titi ilu Abuja, ti i ṣe olu ilu orilẹ-ede yii, pẹlu ibinu, lati le fẹhonu han ta ko idajọ ti ile-ẹjọ to ga ju lọ lorilẹ-ede da lori owo Naira. Gẹgẹ bi idajọ kootu to ga ju lọ ọhun, wọn ti wọgi le aba ijọba apapọ ati ti olori banki apapọ ilẹ wa, Godwin Emefiele, lori erongba wọn lati fopin si nina owo Naira atijọ, bẹrẹ lati ọjọ Ẹti Furaidee, ọjọ kẹwaa, oṣu Keji, ọdun 2023 yii. Gẹgẹ bi ikede banki apapọ tẹlẹ, ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii, lọjọ ti wọn fawọn araalu da lati na owo atijọ yii, ṣugbọn wọn tun sun un siwaju di ọjọ kẹwaa, oṣu Keji yii. Ọkan lara idi ti banki apapọ ilẹ yii fi n gbe ofin ọlọkan-o-jọkan jade lori owo Naira tuntun ati ti atijọ yii ni lati le bẹgi dina ibo rira ati magomago lasiko ibo aarẹ ti yoo waye lọjọ karundinlọgbọn, oṣu Keji yii, ati ibo awọn gomina to maa waye lọjọ Kọkanla, oṣu Kẹta, ọdun 2023 yii gẹgẹ bi wọn ṣe sọ. Awọn olufẹhonu-han ọhun, ti wọn kora wọn jọ siwaju olu ileeṣẹ banki apapọ ilẹ wa, ati iwaju ọọfiisi adajọ agba ilẹ Naijiria, rọ banki apapọ lati ma ṣe yi ipinnu wọn pada nitori idajọ ile-ẹjọ to ga ju lọ. Nigba ti ọrọ owo gbigba yii ti da oriṣiiriṣii wahala silẹ, tawọn eeyan si n fi owo ra owo wọn jade latinu banki, awọn ọdọ yii ro pe sisun ọjọ ti owo Naira atijọ yoo kasẹ nilẹ siwaju ko yatọ si pe wọn tubọ n sun iya to n jẹ awọn araalu siwaju si i ni.


Ọkan lara idi ti banki apapọ ilẹ yii fi n gbe ofin ọlọkan-o-jọkan jade lori owo Naira tuntun ati ti atijọ yii ni lati le bẹgi dina ibo rira ati magomago lasiko ibo aarẹ ti yoo waye lọjọ karundinlọgbọn, oṣu Keji yii, ati ibo awọn gomina to maa waye lọjọ Kọkanla, oṣu Kẹta, ọdun 2023 yii gẹgẹ bi wọn ṣe sọ. Awọn olufẹhonu-han ọhun, ti wọn kora wọn jọ siwaju olu ileeṣẹ banki apapọ ilẹ wa, ati iwaju ọọfiisi adajọ agba ilẹ Naijiria, rọ banki apapọ lati ma ṣe yi ipinnu wọn pada nitori idajọ ile-ẹjọ to ga ju lọ. Nigba ti ọrọ owo gbigba yii ti da oriṣiiriṣii wahala silẹ, tawọn eeyan si n fi owo ra owo wọn jade latinu banki, awọn ọdọ yii ro pe sisun ọjọ ti owo Naira atijọ yoo kasẹ nilẹ siwaju ko yatọ si pe wọn tubọ n sun iya to n jẹ awọn araalu siwaju si i ni. Oriṣiiriṣii patako ti wọn kọ awọn ọrọ to n dun wọn lọkan, ti wọn si n fẹ atunṣe lori ẹ ni wọn gbe lọwọ. Ọkan lara ọrọ ti wọn kọ ni pe, ‘Onidaajọ Ariwoọla, jawọ ninu lilo ile-ẹjọ to ga ju lọ nilẹ yii lati tẹ ijọba alagbada loju mọlẹ’. Bẹẹ lawọn eeyan yii tun naka aleebu si adajọ agba ilẹ yii, Olukayọde Ariwoọla, lori bo ṣe n ṣiṣẹ fun ẹgbẹ oṣelu APC ati oludije dupo aarẹ ninu ẹgbẹ naa, Bọla Ahmed Tinubu, titi kan awọn gomina maraarun ti wọn n binu si ẹgbẹ wọn lẹgbẹ oṣelu PDP.


Oriṣiiriṣii patako ti wọn kọ awọn ọrọ to n dun wọn lọkan, ti wọn si n fẹ atunṣe lori ẹ ni wọn gbe lọwọ. Ọkan lara ọrọ ti wọn kọ ni pe, ‘Onidaajọ Ariwoọla, jawọ ninu lilo ile-ẹjọ to ga ju lọ nilẹ yii lati tẹ ijọba alagbada loju mọlẹ’. Bẹẹ lawọn eeyan yii tun naka aleebu si adajọ agba ilẹ yii, Olukayọde Ariwoọla, lori bo ṣe n ṣiṣẹ fun ẹgbẹ oṣelu APC ati oludije dupo aarẹ ninu ẹgbẹ naa, Bọla Ahmed Tinubu, titi kan awọn gomina maraarun ti wọn n binu si ẹgbẹ wọn lẹgbẹ oṣelu PDP. Wọn ni o mọ-ọn-mọ da ẹjọ naa lati ṣegbe fawọn eeyan ẹ yii ni.


Wọn ni o mọ-ọn-mọ da ẹjọ naa lati ṣegbe fawọn eeyan ẹ yii ni.


Ẹnikẹni ko gbọdọ ṣe iwọde kankan ni Kwara-Kọmiṣanna ọlọpaa ṣekilọ

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Nitori iwọde ti awọn kan n gbero lati ṣe lori ọwọngogo epo bẹntiroolu ati owo Naira, Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Kwara, CP Paul Odama, ti ṣekilọ fun gbogbo olugbe ipinlẹ naa pe ifẹhonu han tawọn kan n gbero lati ṣe lori ọrọ ọwọngogo epo bẹntiroolu ati owo Naira tuntun to n lọ lọwọ lawọn ipinlẹ kan ko gbọdọ waye ni Kwara. Ninu atẹjade kan ti Alukoro ọlọpaa ipinlẹ ọhun, Ọkasanmi Ajayi, fi sita to tẹ ALAROYE lọwọ niluu Ilọrin, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọṣẹ yii, lo ti lo asiko yii lati kilọ fun gbogbo awọn olugbe ipinlẹ naa, pe ọlọpaa ko ni i faaye gba iwọde ti awọn kan gbero lasiko yii, nitori o ṣee ṣe kawọn janduku kan ja iwọde ti wọn n gbero rẹ ọhun gba mọ wọn lọwọ lati fi da rogbodiyan silẹ ki ohun gbogbo si di idarudapọ. Kọmisanna gba awọn adari oloṣelu nimọran ki wọn kilọ fun awọn alatilẹyin wọn ki wọn jinna si iwa janduku, ki wọn yee pọnmi oke ru todo. O fi kun un pe ileeṣẹ ọlọpaa yoo maa yide kiri, ti wọn aa si hu gbogbo awọn kọlọransi jade nibikibi ti wọn ba farapamọ si, o jẹjẹẹ lati pese aabo to peye fun gbogbo tibu-toro ipinlẹ Kwara.


Ọkọ mẹrin fori sọra wọn lori biriiji Kara, eeyan kan ku

Jọkẹ Amọri Nidaaji Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹsan-an, oṣu Keji yii, ni ijamba ọkọ kan ṣẹlẹ, nibi ti awọn mọto mẹrin kan ti fori sọra wọn, ti ẹni kan si ku lẹsẹkẹsẹ lori biriiji Kara, to wa loju ọna marosẹ Eko s’Ibadan. Gẹgẹ bi awọn tiṣẹlẹ naa ṣoju wọn ṣe fi to ALAROYE leti, wọn ni mọto elero mejidinlogun kan to jẹ ti ileeṣẹ GUO motors, ọkọ Sienna kan, Toyota Corolla ati Toyota Matrix kan ni ijamba ọhun kan. Ọkọ ajagbe kan ni wọn lo sọ ijanu rẹ nu, lo ba lọọ sọ lu awọn ọkọ to wa lẹyin rẹ yii, eyi lo si mu ki Toyota Matrix naa ja bọ si odi keji lati ori biriiji naa, ti ọkọ jiipu Toyota to sọ mọ yii si run womuwomu. Ọkan ninu awọn to maa n taja ninu gosiloo loju titi naa la gbọ pe o padanu ẹmi rẹ lasiko ijamba ọhun. Ijamba ọkọ naa ti mu ko nira fun awọn ọkọ lati rin geere lasiko ti a n kọ iroyin yii. Niṣe ni igboke gbodo ọkọ duro tiiri bii omi ọka, ti awọn to fẹẹ kọja siluu Eko lati ori biriiji Kara naa ko si ribi lọ. A gbọ pe awọn ẹṣọ oju popo ati ileeṣẹ to n mojuto iṣẹlẹ pajawiri (LASEMA) ti wa nibẹ lati palẹ awọn mọto naa mọ ati lati dari oju ọna ki awọn ọkọ le maa raaye lọ geerege.


Ijamba ọkọ naa ti mu ko nira fun awọn ọkọ lati rin geere lasiko ti a n kọ iroyin yii. Niṣe ni igboke gbodo ọkọ duro tiiri bii omi ọka, ti awọn to fẹẹ kọja siluu Eko lati ori biriiji Kara naa ko si ribi lọ. A gbọ pe awọn ẹṣọ oju popo ati ileeṣẹ to n mojuto iṣẹlẹ pajawiri (LASEMA) ti wa nibẹ lati palẹ awọn mọto naa mọ ati lati dari oju ọna ki awọn ọkọ le maa raaye lọ geerege. Bakan naa ni wọn ti ko awọn to fara pa ninu ijamba naa lọ si ọsibitu.


Bakan naa ni wọn ti ko awọn to fara pa ninu ijamba naa lọ si ọsibitu.


Akẹkọọ poli gbe majele jẹ, nitori tọrẹkunrin ẹ loun ko ṣe mọ

Monisọla Saka Akẹkọọbinrin ile iwe giga Poli Yaba College of Technology (Yabatech), to wa lagbegbe Yaba, nipinlẹ Eko, ti wa leti bebe ọrun bayii pẹlu bo ṣe gbe oogun oloro kan ti wọn fi n pa ẹfọn ati kokoro, Sniper mu, nitori pe ọrẹkunrin ẹ ja a si ọlọpọn, tiyẹn loun ko fẹ ẹ mọ. Ẹka ẹkọ ti wọn ti n kọ nipa itaja, Marketing, ni ọdọmọdebinrin ọhun wa nileewe naa. Ọkan ninu awọn ti wọn jọ n gbe ninu yara kan naa ninu ọgba ileewe wọn lo pariwo sita fawọn ẹgbẹ wọn pe Deborah n ku lọ o!. Alabaagbe Deborah yii ṣalaye pe o ti kọkọ ka fidio ara ẹ nibi to ti n mu Sniper sinu fidio silẹ, o si fi ṣọwọ si afẹsọna rẹ ọhun ki oro majele naa too mu un. Ninu fọnran ti ọkan ninu awọn akẹkọọ ileewe yii gbe sori ayelujara l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹsan-an, oṣu Keji, ọdun yii, lawọn akẹkọọ naa ti kora wọn jọ si ẹnu ọna yara ti Deborah wa, ti ọkan ninu wọn si n pariwo pe Deborah fẹẹ da awọn obi ẹ loju nitori ọkunrin lasan. Oriṣiiriṣii ọrọ ni wọn n sọ labẹlẹ ninu fidio ọhun, ọmọbinrin to wa nipele ẹkọ kin-in-ni yii, Deborah, ni wọn si n da lẹbi.


Alabaagbe Deborah yii ṣalaye pe o ti kọkọ ka fidio ara ẹ nibi to ti n mu Sniper sinu fidio silẹ, o si fi ṣọwọ si afẹsọna rẹ ọhun ki oro majele naa too mu un. Ninu fọnran ti ọkan ninu awọn akẹkọọ ileewe yii gbe sori ayelujara l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹsan-an, oṣu Keji, ọdun yii, lawọn akẹkọọ naa ti kora wọn jọ si ẹnu ọna yara ti Deborah wa, ti ọkan ninu wọn si n pariwo pe Deborah fẹẹ da awọn obi ẹ loju nitori ọkunrin lasan. Oriṣiiriṣii ọrọ ni wọn n sọ labẹlẹ ninu fidio ọhun, ọmọbinrin to wa nipele ẹkọ kin-in-ni yii, Deborah, ni wọn si n da lẹbi. Ẹni kan ni, “Bawo lo ṣe maa mu Sniper nitori Adam? Iwọ lọ n gbe majele jẹ nitori Adam lasanlasan? Ẹni kan to kọ ọrọ si abẹ fidio ọhun lori ẹrọ Instagram pe, “Agba ko kan ọgbọn o, a nilo imulọkanle gidi gan-an lorilẹ-ede yii, nitori nnkan o rọgbọ, ita le”.


Ẹni kan ni, “Bawo lo ṣe maa mu Sniper nitori Adam? Iwọ lọ n gbe majele jẹ nitori Adam lasanlasan? Ẹni kan to kọ ọrọ si abẹ fidio ọhun lori ẹrọ Instagram pe, “Agba ko kan ọgbọn o, a nilo imulọkanle gidi gan-an lorilẹ-ede yii, nitori nnkan o rọgbọ, ita le”. Ẹni kan to n jẹ Mr. mor naa kọ ọ pe, “Ara awọn idi temi ko ṣe fara mọ kawọn ọmọ keekeeke yii maa ni afẹsọna niyi o, nitori pẹlu ayọ ati idunnu lo fi maa n bẹrẹ, ṣugbọn to maa n pari pẹlu ẹdun ọkan ati ibanujẹ”. Israel Innocent ni, “Gbogbo ohun yoowu ko jẹ, mi o lero pe oju lasan leleyii o, tori bawo lọmọ to wa nipele ẹkọ kin-in-ni, ṣe maa tori ifẹ para ẹ, o ma ṣe o! Nigba teeyan ko ba si ti mọ ohun to waye waa ṣe, bi wọn ṣe maa n fi ẹmi ara wọn ṣofo niyẹn” .


Ẹni kan to n jẹ Mr. mor naa kọ ọ pe, “Ara awọn idi temi ko ṣe fara mọ kawọn ọmọ keekeeke yii maa ni afẹsọna niyi o, nitori pẹlu ayọ ati idunnu lo fi maa n bẹrẹ, ṣugbọn to maa n pari pẹlu ẹdun ọkan ati ibanujẹ”. Israel Innocent ni, “Gbogbo ohun yoowu ko jẹ, mi o lero pe oju lasan leleyii o, tori bawo lọmọ to wa nipele ẹkọ kin-in-ni, ṣe maa tori ifẹ para ẹ, o ma ṣe o! Nigba teeyan ko ba si ti mọ ohun to waye waa ṣe, bi wọn ṣe maa n fi ẹmi ara wọn ṣofo niyẹn” . Bo tilẹ jẹ pe wọn sare gbe e digbadigba lọ silewosan ileewe wọn, loju-ẹsẹ lawọn yẹn ti kọwe pe ki wọn gbe e lọ si ọsibitu ileewe awọn ologun, Millitary Hospital Yaba, fun itọju to peye. Ko sẹni to le sọ iru ipo tọmọ naa wa lasiko ta a n kọ iroyin yii.


Bo tilẹ jẹ pe wọn sare gbe e digbadigba lọ silewosan ileewe wọn, loju-ẹsẹ lawọn yẹn ti kọwe pe ki wọn gbe e lọ si ọsibitu ileewe awọn ologun, Millitary Hospital Yaba, fun itọju to peye. Ko sẹni to le sọ iru ipo tọmọ naa wa lasiko ta a n kọ iroyin yii.


Saidi Oṣupa sọko ọrọ sawọn oloṣelu

Jọkẹ Amọri Ọkan pataki ninu awọn olorin Fuji nilẹ wa ti gbogbo awọn eeyan fẹran lati maa pe ni ọba orin, Saidi Oṣupa, ti sọko ọrọ si awọn oloṣelu atawọn ti wọn n bu awọn olorin kan. Eyi ko sẹyin bi awọn kan ṣe maa n ṣepe fun awọn olorin to n ṣatilẹyin fun awọn oloṣelu kan tabi omi-in ti ki i ṣe eyi ti awọn fẹran pe ki iru olorin bẹẹ ṣatilẹyin tabi kọrin fun. O ni gbogbo awọn oloṣelu yii fẹẹ owo jẹ ni. Saidi ni bi eeyan ko ba tẹle oloṣelu kan, epe lawọn alatilẹyin rẹ aa maa ṣẹ pe o ko tẹle e, bo o si tun tẹle oloṣelu kan, awọn ti ko fẹran iru oloṣelu bẹẹ yoo tun maa ṣepe fun ọ. O ni ẹni to ba pe oun to san owo to to owo foun loun maa kọrin fun lai fi ti ẹgbẹ oṣelu kankan ṣe. Ọba orin gẹgẹ bi wọn ti maa n pe e sọ pe ẹni ti ko ba fẹ ki oun lọ sibomi-in, ki wọn ko owo to to owo fun oun, oun maa ṣiṣẹ fun wọn. Ninu fidio kan to n ja ran-in lori ayelujara ni Saidi ti fi ọrọ naa kọrin nibi ode ere kan to lọ pe, ‘‘Ẹni to ba tẹle Tinubu, ti iwọ ko ba tẹle Tinubu, wọn aa maa gbe ẹ ṣepe, wọn aa ni oloriburuku ni ẹ. Ẹni to ba tẹle Atiku, ti iwọ ko ba tẹle e, wọn aa maa ṣepe. ‘‘Gbogbo ẹni to ba pe mi lemi maa kanpeeni fun, ka waa fi gbogbo iyooku le Ọlọrun lọwọ.


Saidi Oṣupa sọko ọrọ sawọn oloṣelu

Ọba orin gẹgẹ bi wọn ti maa n pe e sọ pe ẹni ti ko ba fẹ ki oun lọ sibomi-in, ki wọn ko owo to to owo fun oun, oun maa ṣiṣẹ fun wọn. Ninu fidio kan to n ja ran-in lori ayelujara ni Saidi ti fi ọrọ naa kọrin nibi ode ere kan to lọ pe, ‘‘Ẹni to ba tẹle Tinubu, ti iwọ ko ba tẹle Tinubu, wọn aa maa gbe ẹ ṣepe, wọn aa ni oloriburuku ni ẹ. Ẹni to ba tẹle Atiku, ti iwọ ko ba tẹle e, wọn aa maa ṣepe. ‘‘Gbogbo ẹni to ba pe mi lemi maa kanpeeni fun, ka waa fi gbogbo iyooku le Ọlọrun lọwọ. Ẹni ti ko ba fẹ ki n lọ sibomi-in, ko fun mi ni owo to to owo. Gbogbo wọn fẹẹ kowo jẹ ni, kemi naa ko temi jẹ’’. Ti asiko idibo ba ti to bayii lawọn oloṣelu ma n lo awọn olorin atawọn oṣere tiata lati gbe ipolongo ibo wọn larugẹ.


Saidi Oṣupa sọko ọrọ sawọn oloṣelu

Ẹni ti ko ba fẹ ki n lọ sibomi-in, ko fun mi ni owo to to owo. Gbogbo wọn fẹẹ kowo jẹ ni, kemi naa ko temi jẹ’’. Ti asiko idibo ba ti to bayii lawọn oloṣelu ma n lo awọn olorin atawọn oṣere tiata lati gbe ipolongo ibo wọn larugẹ. Ẹgbẹ oṣelu PDP ni Saidi Osupa, Taye Currency atawọn olorin mi-in bẹẹ n ṣiṣẹ fun. Ṣugbọn ẹgbẹ APC ni Wasiu Ayinde, Pasuma Muri Thunder atawọn mi-in naa n ṣiṣẹ fun. Eyi saaba maa n fa ede aiyede laarin awọn olorin yii pẹlu bi ẹgbẹ oṣelu tabi awọn alatilẹyin oloṣelu yii ṣe maa n bu onifuji ti ko ba ṣe atilẹyin fun wọn.


Saidi Oṣupa sọko ọrọ sawọn oloṣelu

Ẹgbẹ oṣelu PDP ni Saidi Osupa, Taye Currency atawọn olorin mi-in bẹẹ n ṣiṣẹ fun. Ṣugbọn ẹgbẹ APC ni Wasiu Ayinde, Pasuma Muri Thunder atawọn mi-in naa n ṣiṣẹ fun. Eyi saaba maa n fa ede aiyede laarin awọn olorin yii pẹlu bi ẹgbẹ oṣelu tabi awọn alatilẹyin oloṣelu yii ṣe maa n bu onifuji ti ko ba ṣe atilẹyin fun wọn. ALAROYE hu u gbọ pe awọn ọmọlẹyin oloṣelu kan ni wọn n fẹsun kan Saidi Oṣupa pe ko kọrin fun oloṣelu ti wọn fẹran, ti wọn si nireti pe oun lo yẹ ko ba ṣiṣẹ. Ṣugbọn ọba orin ti sọ pe ọrọ naa ko faja rara, o ni oun ko ba ẹnikẹni yan odi, ẹni to ba fẹ ki oun waa kọrin foun, ko san owo to to owo foun, oun yoo si kọrin fun un nitori awọn oloṣelu yii fẹẹ kowo jẹ ni, koun naa si tete yaa ko toun jẹ lara wọn.


Saidi Oṣupa sọko ọrọ sawọn oloṣelu

ALAROYE hu u gbọ pe awọn ọmọlẹyin oloṣelu kan ni wọn n fẹsun kan Saidi Oṣupa pe ko kọrin fun oloṣelu ti wọn fẹran, ti wọn si nireti pe oun lo yẹ ko ba ṣiṣẹ. Ṣugbọn ọba orin ti sọ pe ọrọ naa ko faja rara, o ni oun ko ba ẹnikẹni yan odi, ẹni to ba fẹ ki oun waa kọrin foun, ko san owo to to owo foun, oun yoo si kọrin fun un nitori awọn oloṣelu yii fẹẹ kowo jẹ ni, koun naa si tete yaa ko toun jẹ lara wọn.


Adajọ ju ọrẹ meji sẹwọn ọdun meji, kẹkẹ ẹlẹsẹ mẹta ni wọn ji gbe

Ọrẹoluwa Adedeji Ọrẹ ki i ya ọrẹ, akobani ki i ya ara wọn, eyi lo gbe awọn ọrẹ meji kan, Hassan Abdullahi, ẹni ọgbọn ọdun, ati Yau Mohammed, ẹni ọdun mejilelogun, de ile-ẹjọ, nibi ti wọn ti n ṣalaye ohun ti wọn mọ nipa kẹkẹ ẹlẹsẹ mẹta ti wọn ji gbe, ti wọn si lọọ ta a ni gbanjo. Ile-ẹjọ giga kan to wa niluu Jos, ni wọn wọ wọn lọ lori pe awọn mejeeji gbimọ-pọ, wọn lọọ ji kẹkẹ onikẹkẹ gbe, ti wọn si ta a ni owo to din diẹ ni ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹrin Naira (670, 000.00). Gẹgẹ bi ileesẹ Akoroyinjọ ilẹ wa (NAN), ṣe ṣalaye. Jẹẹjẹ ni ẹni to ni kẹkẹ yii, Adams Shuaibu, paaki rẹ silẹ, ti Abdullahi atọrẹ ẹ si lọ sibẹ, ti wọn ji i gbe. Lẹyin ti wọn gbe e ni wọn lọọ lu kẹkẹ naa ta ni gbanjo. Ṣugbọn ọwọ ọlọpaa pada tẹ wọn, bẹẹ ni wọn si ri kẹkẹ ti wọn ji gbe ọhun gba lọwọ wọn.


Jẹẹjẹ ni ẹni to ni kẹkẹ yii, Adams Shuaibu, paaki rẹ silẹ, ti Abdullahi atọrẹ ẹ si lọ sibẹ, ti wọn ji i gbe. Lẹyin ti wọn gbe e ni wọn lọọ lu kẹkẹ naa ta ni gbanjo. Ṣugbọn ọwọ ọlọpaa pada tẹ wọn, bẹẹ ni wọn si ri kẹkẹ ti wọn ji gbe ọhun gba lọwọ wọn. Wọn jẹwọ lasiko tawọn agbofinro n fọrọ wa wọn lẹnu wo pe loootọ lawọn lọọ ji kẹkẹ naa nibi ti ẹni to ni in paaki rẹ si, ti awọn si lọọ ta a. Ẹni to ni ọkada yii, Adams Shuaibu, lo lọọ fọrọ naa to wọn leti lagọọ ọlọpaa Laranto, gẹgẹ bi Agbefọba, Laraban Ahmed, ṣe sọ. O ni awọn eeyan naa jẹwọ pe loootọ ni awọn ji ọkada yii, awọn si ti gba a pada lọwọ wọ. Agbefọba ni iwa ti awọn ọrẹ meji ọhun hu lodi si ọkan ninu awọn ofin to de iwa idigunjale nipinlẹ naa.


Wọn jẹwọ lasiko tawọn agbofinro n fọrọ wa wọn lẹnu wo pe loootọ lawọn lọọ ji kẹkẹ naa nibi ti ẹni to ni in paaki rẹ si, ti awọn si lọọ ta a. Ẹni to ni ọkada yii, Adams Shuaibu, lo lọọ fọrọ naa to wọn leti lagọọ ọlọpaa Laranto, gẹgẹ bi Agbefọba, Laraban Ahmed, ṣe sọ. O ni awọn eeyan naa jẹwọ pe loootọ ni awọn ji ọkada yii, awọn si ti gba a pada lọwọ wọ. Agbefọba ni iwa ti awọn ọrẹ meji ọhun hu lodi si ọkan ninu awọn ofin to de iwa idigunjale nipinlẹ naa. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Adajọ kootu naa, Thomas Ajitise, sọ pe bi ẹlẹjọ ba mọ ẹjọ rẹ lẹbi, ko ni i pẹ lori ikunlẹ lọrọ awọn ọrẹ meji yii pẹlu bi wọn ṣe jẹwọ pe loootọ ni awọn ṣẹ ẹṣẹ naa, ti wọn si bẹbẹ pe ki adajọ ṣiju aanu wọ awọn pẹlu ipinnu pe awọn ko ni i ṣe bẹẹ mọ. Eyio lo mu ki adajọ ran awọn ọrẹ meji yii lẹwọn ọdun meji meji. Ṣugbọn o fi aaye faini ẹgbẹrun lọna aadọta Naira silẹ fun wọn gẹge bii owo itanran.


Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Adajọ kootu naa, Thomas Ajitise, sọ pe bi ẹlẹjọ ba mọ ẹjọ rẹ lẹbi, ko ni i pẹ lori ikunlẹ lọrọ awọn ọrẹ meji yii pẹlu bi wọn ṣe jẹwọ pe loootọ ni awọn ṣẹ ẹṣẹ naa, ti wọn si bẹbẹ pe ki adajọ ṣiju aanu wọ awọn pẹlu ipinnu pe awọn ko ni i ṣe bẹẹ mọ. Eyio lo mu ki adajọ ran awọn ọrẹ meji yii lẹwọn ọdun meji meji. Ṣugbọn o fi aaye faini ẹgbẹrun lọna aadọta Naira silẹ fun wọn gẹge bii owo itanran.


Lori ọwọngogo epo bẹntiroolu ati owo Naira, awọn eeyan fẹhonu han l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Nnkan o ṣẹnure fawọn arinrin-ajo to fẹẹ gba agbegbe Road-block, eyi to wa laarin gbungbun oju ọna marosẹ Ileṣa-Akure-Ọwọ, niluu Akurẹ, kọja laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, pẹlu bi wọn ṣe di opopona ọhun pa patapata lasiko tawọn ọdọ kan n fẹhonu han lori ọrọ ọwọngogo epo bẹntiroolu ati owo Naira to n lọ lọwọ. Aago meje aarọ ko ti i lu tawọn olufẹhonu ọhun fi de si ikorira naa, ọkọ ajagbe nla meji ni wọn fi di ọna marosẹ to wa lati apa Ileṣa, nipinlẹ Ọṣun, pa bamubamu, ohun kan naa ni wọn tun ṣe si opopona to lọ si Ọwọ, Benin ati agbegbe Oke-Ọya, to si jẹ pe bakan naa lọmọ tun ṣori ni ọna to wọ aarin igboro Akurẹ. Gbogbo bi ifẹhonu han naa ṣe n lọ lawọn ọlọpaa duro wamu wamu lati ri i daju pe ẹnikẹni ko da omi alaafia ilu ru tabi ki awọn janduku kan ja iwọde ọhun gba mọ wọn lọwọ. Ariwo ti awọn tinu n bi ọhun fi bọnu lasiko iwọde naa ni pe awọn ko fẹ ọrọ ọwọngogo epo mọ, bẹẹ ni nnkan abuku ni ki eeyan lowo ara rẹ si banki ko tun maa ra owo naa nigba to ba fẹẹ gba a jade lati lo o fun anfaani ara rẹ. Ọkan ninu awọn olufẹhonu han ọhun, Oluyẹmi Fadipẹ, to ba awọn oniroyin sọrọ ṣalaye pe awọn n gbe igbesẹ naa lati jẹ ko di mimọ fun ijọba pe inu awọn eeyan ko dun rara fun iya ajẹpalori ti wọn n jẹ lori iṣẹlẹ ọwọngogo epo ati owo Naira. O ni awọn tete n sọrọ soke bayii ki ijọba tete wa nnkan ṣe nipa iya ainidii ti wọn fi n jẹ awọn araalu latari eto buruku ti wọn gbe kalẹ ọhun.


Ariwo ti awọn tinu n bi ọhun fi bọnu lasiko iwọde naa ni pe awọn ko fẹ ọrọ ọwọngogo epo mọ, bẹẹ ni nnkan abuku ni ki eeyan lowo ara rẹ si banki ko tun maa ra owo naa nigba to ba fẹẹ gba a jade lati lo o fun anfaani ara rẹ. Ọkan ninu awọn olufẹhonu han ọhun, Oluyẹmi Fadipẹ, to ba awọn oniroyin sọrọ ṣalaye pe awọn n gbe igbesẹ naa lati jẹ ko di mimọ fun ijọba pe inu awọn eeyan ko dun rara fun iya ajẹpalori ti wọn n jẹ lori iṣẹlẹ ọwọngogo epo ati owo Naira. O ni awọn tete n sọrọ soke bayii ki ijọba tete wa nnkan ṣe nipa iya ainidii ti wọn fi n jẹ awọn araalu latari eto buruku ti wọn gbe kalẹ ọhun. Lori ọrọ epo bẹntiroolu, o ni awọn n fẹ ki ijọba gbe igbimọ to nitumọ kan kalẹ, eyi ti yoo maa bojuto iye ti wọn ba n ta jala epo, nitori eyi nikan lo le fopin si iwa ika ati alailaaanu awọn alagbata epo kan ti wọn n fara ni awọn araalu nipasẹ owo gegere ti wọn n ta epo wọn. Ni ti owo Naira, Fadipẹ ni awọn mẹkunnu lo n jiya ju lọwọlọwọ lori ọrọ pasipaarọ Naira ti ile-ifowopamọ apapọ kede rẹ, o ni ṣe lo yẹ ki wọn ṣi faaye gba nina owo Naira atijọ ati tuntun titi ti awọn eeyan ko fi ni i ri owo atijọ yii nita mọ. Ọkan ninu awọn aṣoju ẹgbẹ akẹkọọ lorilẹ-ede yii, Ọgbẹni Babatunde ninu ọrọ tirẹ ni ti ijọba apapọ atawọn oloṣelu ba fẹẹ ba ara wọn ja, o yẹ ki wọn mọ ọna ti wọn yoo gba ṣe e dipo ki wọn maa fiya jẹ gbogbo araalu nitori ara tiwọn.


Lori ọrọ epo bẹntiroolu, o ni awọn n fẹ ki ijọba gbe igbimọ to nitumọ kan kalẹ, eyi ti yoo maa bojuto iye ti wọn ba n ta jala epo, nitori eyi nikan lo le fopin si iwa ika ati alailaaanu awọn alagbata epo kan ti wọn n fara ni awọn araalu nipasẹ owo gegere ti wọn n ta epo wọn. Ni ti owo Naira, Fadipẹ ni awọn mẹkunnu lo n jiya ju lọwọlọwọ lori ọrọ pasipaarọ Naira ti ile-ifowopamọ apapọ kede rẹ, o ni ṣe lo yẹ ki wọn ṣi faaye gba nina owo Naira atijọ ati tuntun titi ti awọn eeyan ko fi ni i ri owo atijọ yii nita mọ. Ọkan ninu awọn aṣoju ẹgbẹ akẹkọọ lorilẹ-ede yii, Ọgbẹni Babatunde ninu ọrọ tirẹ ni ti ijọba apapọ atawọn oloṣelu ba fẹẹ ba ara wọn ja, o yẹ ki wọn mọ ọna ti wọn yoo gba ṣe e dipo ki wọn maa fiya jẹ gbogbo araalu nitori ara tiwọn. Ọjọ mẹta lo ni awọn ti pinnu lati fi ṣe iwọde alaafia naa, iyẹn Ọjọruu, Wẹsidee si ọjọ Ẹti, Furaide, ọsẹ yii, o ni awọn ṣetan lati tẹsiwaju lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ to n bọ, ti ijọba ba fi kọ lati da awọn lohun awọn nnkan ti awọn n beere fun.


Ọjọ mẹta lo ni awọn ti pinnu lati fi ṣe iwọde alaafia naa, iyẹn Ọjọruu, Wẹsidee si ọjọ Ẹti, Furaide, ọsẹ yii, o ni awọn ṣetan lati tẹsiwaju lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ to n bọ, ti ijọba ba fi kọ lati da awọn lohun awọn nnkan ti awọn n beere fun.


Josiah to ju ọga rẹ si kanga lẹyin to pa a tan l’Akurẹ ti dero kootu

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọmọ-ẹkọṣẹ kan, Josiah Godwin, ẹni ti wọn fẹsun kan pe o ju oku ọga rẹ, Savior Joseph, sinu kanga lẹyin to pa a tan ti foju bale-ẹjọ Majisreeti to wa l’Oke-Ẹda, niluu Akurẹ. Ọmọkunrin ẹni ogun ọdun ọhun ni wọn fẹsun pe o mọ-ọn-mọ ṣeku pa ni ati ipaniyan kan lasiko to n fara han ni kootu laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ taa wa yii. Iṣẹlẹ ọhun to waye lagbegbe Ìmàfọ̀n, niluu Akurẹ, ninu oṣu keji yii, ni wọn lo ta ko abala ọtalelugba-le-mẹsan-an ninu iwe ofin ipinlẹ Ondo ti ọdun 2006. Ọlọpaa agbefọba, Fọlaṣade Adeyẹmi, ni iwadii awọn ti fidi rẹ mulẹ pe ṣe ni olujẹjọ naa la nnkan mọ ọga rẹ titi to fi ku ko too ṣẹṣẹ lọọ ju oku rẹ sinu kanga. Agbefọba ọhun ni oun dabaa ki wọn ṣi fi afurasi ọdaran naa pamọ sinu ọgba ẹwọn Olokuta, titi tile-ẹjọ yoo fi ri imọran gba lati ọfiisi ajọ to n gba adajọ nimọran. Agbẹjọro fun olujẹjọ, Amofin Friday Adeoye, naa ni oun fara mọ aba yii.


Ọlọpaa agbefọba, Fọlaṣade Adeyẹmi, ni iwadii awọn ti fidi rẹ mulẹ pe ṣe ni olujẹjọ naa la nnkan mọ ọga rẹ titi to fi ku ko too ṣẹṣẹ lọọ ju oku rẹ sinu kanga. Agbefọba ọhun ni oun dabaa ki wọn ṣi fi afurasi ọdaran naa pamọ sinu ọgba ẹwọn Olokuta, titi tile-ẹjọ yoo fi ri imọran gba lati ọfiisi ajọ to n gba adajọ nimọran. Agbẹjọro fun olujẹjọ, Amofin Friday Adeoye, naa ni oun fara mọ aba yii. Nigba to n gbe ipinnu rẹ kalẹ, Onidaajọ Idowu Mayọwa gba ẹbẹ agbefọba wọle pẹlu bo ṣe ni ki wọn ṣi lọọ fi olujẹjọ pamọ sọgba ẹwọn titi di ọjọ kẹtàdínlógún, oṣu Kẹta, ọdun 2023, nigba ti igbẹjọ yoo tun maa tẹsiwaju.


Nigba to n gbe ipinnu rẹ kalẹ, Onidaajọ Idowu Mayọwa gba ẹbẹ agbefọba wọle pẹlu bo ṣe ni ki wọn ṣi lọọ fi olujẹjọ pamọ sọgba ẹwọn titi di ọjọ kẹtàdínlógún, oṣu Kẹta, ọdun 2023, nigba ti igbẹjọ yoo tun maa tẹsiwaju.


Awa o bẹ MC Oluọmọ lọwẹ lati ba wa fi mọto kẹru idibo o! – INEC

Faith Adebọla, Eko Ajọ eleto idibo ilẹ wa, INEC, nipinlẹ Eko, ti sọ pe awọn o nilo iranlọwọ ati aba ti alaga ẹgbẹ awọn onimọto tẹlẹ naa Alaaji Musiliu Akinsanya, tawọn eeeyan mọ si MC Oluọmọ, mu wa ninu lẹta to kọ sawọn pe ki wọn jẹ koun ba wọn ṣeto awọn ọkọ ti wọn maa fi ko nnkan eelo idibo lati banki apapọ ilẹ wa lọ sawọn ibudo idibo kaakiri lasiko eto idibo gbogbogboo ọdun yii, wọn lawọn o fi MC Oluọmọ ṣe aṣoju awọn lọdọ awọn onimọto, awọn maa ba awọn onimọto tawọn fẹẹ haaya sọrọ nipasẹ awọn manija gareeji kọọkan ni. Kọmiṣanna ajọ INEC nipinlẹ Eko, Ọgbẹni Oluṣẹgun Agbaje, lo sọrọ yii di mimọ lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ keje, oṣu Keji yii, ninu ifọrọwerọ kan pẹlu akọroyin Alaroye, lori aago rẹ. Agbaje ni: “Loootọ ni MC Oluọmọ jẹ alaga igbimọ to n ṣakoso awọn onimọto labẹ ijọba ipinlẹ Eko, ṣugbọn ke seyii to kan awa pẹlu alaga wọn, ẹnikọọkan to ni mọto, ibaa jẹ labẹ ijọba o, tabi ko jẹ ọkọ aladaani ni la jọọ lọrọ. Ẹnikẹni to ba ṣaa ti ni mọto ta a le lo la fẹẹ gba, ki i ṣe ọrọ boya alaga onimọto tabi ẹnikan pato kan. “Ọkọ bii ẹgbẹrun marun-un la nilo lasiko yẹn, bawo la ṣe fẹẹ ṣe? Nibo la ti fẹẹ ri ọkọ to pọ to bẹẹ, ẹ gba wa lamọran, bẹ ẹ ba ni ọna mi-in ta a le gbe e gba. “Nipinlẹ Ọyọ, wọn o ni ẹgbẹ onimọto, awọn manija gareeji ni wọn n lo, ṣe ẹ fẹẹ sọ fun mi pe ẹgbẹ oṣelu PDP lo maa dari wọn nibẹ ni?


Ẹnikẹni to ba ṣaa ti ni mọto ta a le lo la fẹẹ gba, ki i ṣe ọrọ boya alaga onimọto tabi ẹnikan pato kan. “Ọkọ bii ẹgbẹrun marun-un la nilo lasiko yẹn, bawo la ṣe fẹẹ ṣe? Nibo la ti fẹẹ ri ọkọ to pọ to bẹẹ, ẹ gba wa lamọran, bẹ ẹ ba ni ọna mi-in ta a le gbe e gba. “Nipinlẹ Ọyọ, wọn o ni ẹgbẹ onimọto, awọn manija gareeji ni wọn n lo, ṣe ẹ fẹẹ sọ fun mi pe ẹgbẹ oṣelu PDP lo maa dari wọn nibẹ ni? Ni gbogbo ilẹ Yoruba, ipinlẹ Ekiti nikan ni mo ro pe ẹgbẹ onimọto, iyẹn NURTW ti n ṣiṣẹ. Ọpọ awọn ti wọn si wa ninu igbimọ awọn onimọto tijọba gbe kalẹ wọnyi, ọpọ wọn lo jẹ pe ọmọ ẹgbẹ NURTW tabi RTEAN naa ni wọn tẹlẹ. Ijọba ipinlẹ Eko si ti fofin de ẹgbẹ onimọto mejeeji yii l’Ekoo, iwa irufin lo maa jẹ ta a ba lo wọn.


Ni gbogbo ilẹ Yoruba, ipinlẹ Ekiti nikan ni mo ro pe ẹgbẹ onimọto, iyẹn NURTW ti n ṣiṣẹ. Ọpọ awọn ti wọn si wa ninu igbimọ awọn onimọto tijọba gbe kalẹ wọnyi, ọpọ wọn lo jẹ pe ọmọ ẹgbẹ NURTW tabi RTEAN naa ni wọn tẹlẹ. Ijọba ipinlẹ Eko si ti fofin de ẹgbẹ onimọto mejeeji yii l’Ekoo, iwa irufin lo maa jẹ ta a ba lo wọn. “A pe awọn NARTO, iyẹn ẹgbẹ awọn onimọto lapaapọ (National Association of Road Transport Owners), wọn o tiẹ le fun wa ni ida ogoji ninu ọgọrun-un nnkan ta a nilo. Ki la waa fẹẹ ṣe nipinlẹ Eko. A o si le ko mọto wa lati ipinlẹ mi-in tori gbogbo ipinlẹ lo n ṣeto idibo lẹẹkan naa, kaluku lo maa maa wa ọkọ ti wọn maa lo nipinlẹ koowa.” Nigba ta a beere pe ọgbọn wo ni INEC fẹẹ da si i ti magomago ko fi ni i ṣẹlẹ nibi tawọn mọto ti wọn fẹẹ lo wọnyi ti n gbe awọn nnkan idibo ṣe pataki kiri, o ni “lati banki apapọ, iyẹn CBN, ti wọn ti fẹẹ ba wa ko ẹru, awọn ọlọpaa, awọn ṣọja, awọn ẹṣọ alaabo mi-in atawọn ejẹnti ẹgbẹ oṣelu gbogbo lo maa wa nibẹ, ibi ti wọn si ti maa ja ẹru naa, gbogbo awọn agbofinro yii lo maa pesẹ sibẹ bamubamu, niṣeju wọn ni wọn ṣe maa ja gbogbo ẹru yii, wọn a wo o boya o pe perepere, ọpọ awọn ẹru naa lo si maa wa ni lilẹ pa, pẹlu awọn nnkan ti ko ṣee dọgbọn si ta a fi lẹ ẹ. Taara ni wọn si maa ko awọn nnkan yii lọ sawọn ijọba ibilẹ gbogbo ti wọn wọn maa ja a si, kin ni kiko ẹru lati ibikan sibomi-in ni i ṣe pẹlu ṣiṣe eru idibo?


“A pe awọn NARTO, iyẹn ẹgbẹ awọn onimọto lapaapọ (National Association of Road Transport Owners), wọn o tiẹ le fun wa ni ida ogoji ninu ọgọrun-un nnkan ta a nilo. Ki la waa fẹẹ ṣe nipinlẹ Eko. A o si le ko mọto wa lati ipinlẹ mi-in tori gbogbo ipinlẹ lo n ṣeto idibo lẹẹkan naa, kaluku lo maa maa wa ọkọ ti wọn maa lo nipinlẹ koowa.” Nigba ta a beere pe ọgbọn wo ni INEC fẹẹ da si i ti magomago ko fi ni i ṣẹlẹ nibi tawọn mọto ti wọn fẹẹ lo wọnyi ti n gbe awọn nnkan idibo ṣe pataki kiri, o ni “lati banki apapọ, iyẹn CBN, ti wọn ti fẹẹ ba wa ko ẹru, awọn ọlọpaa, awọn ṣọja, awọn ẹṣọ alaabo mi-in atawọn ejẹnti ẹgbẹ oṣelu gbogbo lo maa wa nibẹ, ibi ti wọn si ti maa ja ẹru naa, gbogbo awọn agbofinro yii lo maa pesẹ sibẹ bamubamu, niṣeju wọn ni wọn ṣe maa ja gbogbo ẹru yii, wọn a wo o boya o pe perepere, ọpọ awọn ẹru naa lo si maa wa ni lilẹ pa, pẹlu awọn nnkan ti ko ṣee dọgbọn si ta a fi lẹ ẹ. Taara ni wọn si maa ko awọn nnkan yii lọ sawọn ijọba ibilẹ gbogbo ti wọn wọn maa ja a si, kin ni kiko ẹru lati ibikan sibomi-in ni i ṣe pẹlu ṣiṣe eru idibo? Ko si, awọn eeyan kan n bẹru ohun ti ko ṣẹlẹ ni. A gbọdọ sapa lorileede yii lati maa fọkan tan ara wa, mo ti lọọ wo eto idibo lawọn orileede mi-in bii Republic of Ireland, nibi ti ko ti si ọlọpaa atawọn agbofinro rẹpẹtẹ bii tiwa, gbogbo nnkan si lọ nirọwọ-irọsẹ, lai si iṣoro kankan, bẹẹ ko si awọn aṣoju ẹgbẹ oṣelu. Lọjọ yẹn, koda bo ba jẹ Oluọmọ funra lo fẹẹ wa ọkan ninu awọn mọto ta a maa lo, ko si bi iyẹn ṣe fẹẹ mu ojooro wọ eto idibo wa, awọn agbofinro kogberegbe maa tẹle ẹru naa bo ṣe n lọ to n bọ ni,” gẹgẹ bo ṣe wi.


Ko si, awọn eeyan kan n bẹru ohun ti ko ṣẹlẹ ni. A gbọdọ sapa lorileede yii lati maa fọkan tan ara wa, mo ti lọọ wo eto idibo lawọn orileede mi-in bii Republic of Ireland, nibi ti ko ti si ọlọpaa atawọn agbofinro rẹpẹtẹ bii tiwa, gbogbo nnkan si lọ nirọwọ-irọsẹ, lai si iṣoro kankan, bẹẹ ko si awọn aṣoju ẹgbẹ oṣelu. Lọjọ yẹn, koda bo ba jẹ Oluọmọ funra lo fẹẹ wa ọkan ninu awọn mọto ta a maa lo, ko si bi iyẹn ṣe fẹẹ mu ojooro wọ eto idibo wa, awọn agbofinro kogberegbe maa tẹle ẹru naa bo ṣe n lọ to n bọ ni,” gẹgẹ bo ṣe wi. Ni ti ọrọ lẹta ti MC Oluọmọ kọ si INEC, Agbaje ni alaga apapọ lo kọ lẹta naa si, awọn ni wọn maa fun un lesi bo ba yẹ bẹẹ.


Ni ti ọrọ lẹta ti MC Oluọmọ kọ si INEC, Agbaje ni alaga apapọ lo kọ lẹta naa si, awọn ni wọn maa fun un lesi bo ba yẹ bẹẹ.


Nitori ọrọ papa iṣere to ni wọn ko gbọdọ lo, Atiku yẹyẹ Wike

Faith Adebọla Aṣa ti wọn maa n da pe ‘bolounjẹ ri ni to roju, aa si fi aijẹ tẹ ẹ,’ lo wọ ọrọ ti oludije funpo aarẹ ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party, PDP, Alaaji Atiku Abubakar, fi fesi ọrọ si bi Gomina ipinlẹ Rivers ṣe sọ lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ keje, oṣu Keji yii, pe oun ti pa ero da lori wiwọgi tawọn wọgi le iyọnda lilo papa iṣere Adokiye Amesiamaka fun eto ipolongo ibo aarẹ ti ikọ ipolongo ibo Atiku lawọn fẹẹ ṣe. Atiku lawọn o nifẹẹ si papa iṣere naa mọ o, awọn ti ribomi-in tawọn fẹẹ lo, tori eeyan ti o ṣee dara de kan bayii ni Wike. Ọrọ yii waye latari fa-n-fa-a to ti n ṣẹlẹ laarin Gomina Wike, Atiku ati awọn adari ẹgbẹ oṣelu wọn, PDP. Ṣe lọjọ kọkanla, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii ni ijọba ipinlẹ Rivers kọwe si igbimọ ipolongo ibo fun Atiku pe awọn ti faṣẹ si i, awọn si ti gba ki wọn lo papa iṣere nla naa fun ayẹyẹ ipolongo ibo ti wọn fẹẹ waa ṣe loṣu Keji yii, tawọn tọhun si ti n foju sọna lati lo ibẹ. Afi bo ṣe di ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu Kin-in-ni yii, ti ijọba Rivers tun fi iwe mi-in lede, nibi ti wọn kọ ọ si pe awọn ti wọgi le aṣẹ ati iyọnda tawọn fun Atiku ni Januari tẹlẹ, wọn lawọn o ni i yọnda papa iṣere naa fun wọn mọ, ki wọn wa ibi ti wọn ti fẹẹ ṣeto ipolongo ibo wọn siwaju. Idi ti wọn sọ po fa a tawọn fi wọgi le iyọnda ọhun ni pe alami ati akiyesi kan tijọba Rivers ṣe fihan pe awọn ọmọ ẹgbẹ PDP kan nipinlẹ naa n ṣe wọle-wọde pẹlu ẹgbẹ All Progressives Congress, APC, iwa ọdalẹ si niru nnkan bẹẹ, tori PDP lo n ṣakoso Rivers lọwọlọwọ, ati pe iru iwa bẹẹ lo mu komi tẹyin wọgbin lẹnu fawọn lasiko eto idibo gbogbogboo to wọle de tan yii.


Ṣe lọjọ kọkanla, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii ni ijọba ipinlẹ Rivers kọwe si igbimọ ipolongo ibo fun Atiku pe awọn ti faṣẹ si i, awọn si ti gba ki wọn lo papa iṣere nla naa fun ayẹyẹ ipolongo ibo ti wọn fẹẹ waa ṣe loṣu Keji yii, tawọn tọhun si ti n foju sọna lati lo ibẹ. Afi bo ṣe di ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu Kin-in-ni yii, ti ijọba Rivers tun fi iwe mi-in lede, nibi ti wọn kọ ọ si pe awọn ti wọgi le aṣẹ ati iyọnda tawọn fun Atiku ni Januari tẹlẹ, wọn lawọn o ni i yọnda papa iṣere naa fun wọn mọ, ki wọn wa ibi ti wọn ti fẹẹ ṣeto ipolongo ibo wọn siwaju. Idi ti wọn sọ po fa a tawọn fi wọgi le iyọnda ọhun ni pe alami ati akiyesi kan tijọba Rivers ṣe fihan pe awọn ọmọ ẹgbẹ PDP kan nipinlẹ naa n ṣe wọle-wọde pẹlu ẹgbẹ All Progressives Congress, APC, iwa ọdalẹ si niru nnkan bẹẹ, tori PDP lo n ṣakoso Rivers lọwọlọwọ, ati pe iru iwa bẹẹ lo mu komi tẹyin wọgbin lẹnu fawọn lasiko eto idibo gbogbogboo to wọle de tan yii. Ni pato ni atẹjade naa sọ pe aṣiri ti tu sijọba Rivers lọwọ pe awọn kan lara ikọ ipolongo ibo Atiku, ẹka ti Rivers, n ṣiṣẹ pẹlu Tonye Patrick Cole, to jẹ igun kan ninu ẹgbẹ oṣelu APC wọn, o si ṣee ṣe ki ija ati laasigbo bẹ silẹ lasiko ti Atiku ba de saarin wọn. Amọ, ọsẹ kan lẹyin naa, iyẹn lọjọ Tusidee, ọsẹ yii, ni Wike tun kede nibi eto ipolongo ibo fun oludije funpo gomina ipinlẹ Rivers labẹ asia PDP, pe awọn ti tun pa ero da o, ijọba oun ti gba, oun si ti faṣẹ si i pe ki wọn lo sitediọmu ọhun fun Atiku. Nigba to di Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹjọ, oṣu Keji yii, ni Agbẹnsọ fun Atiku ati igbimọ ipolongo rẹ ni Rivers, Ọmọwe Leloonu Nwibubasa, sọ pe awọn o nilo sitediọmu Wike mọ.


Ni pato ni atẹjade naa sọ pe aṣiri ti tu sijọba Rivers lọwọ pe awọn kan lara ikọ ipolongo ibo Atiku, ẹka ti Rivers, n ṣiṣẹ pẹlu Tonye Patrick Cole, to jẹ igun kan ninu ẹgbẹ oṣelu APC wọn, o si ṣee ṣe ki ija ati laasigbo bẹ silẹ lasiko ti Atiku ba de saarin wọn. Amọ, ọsẹ kan lẹyin naa, iyẹn lọjọ Tusidee, ọsẹ yii, ni Wike tun kede nibi eto ipolongo ibo fun oludije funpo gomina ipinlẹ Rivers labẹ asia PDP, pe awọn ti tun pa ero da o, ijọba oun ti gba, oun si ti faṣẹ si i pe ki wọn lo sitediọmu ọhun fun Atiku. Nigba to di Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹjọ, oṣu Keji yii, ni Agbẹnsọ fun Atiku ati igbimọ ipolongo rẹ ni Rivers, Ọmọwe Leloonu Nwibubasa, sọ pe awọn o nilo sitediọmu Wike mọ. Nwibubasa ni: “A gbọ ọ lanaa pe Wike kede p’awọn ti tun yọnda papa iṣere naa fun ilo ipolongo ibo Atiku, wọn lawọn ti peroda lori ipinnu awọn tẹlẹ. “Ẹ jẹ ki n sọ ọ fun yin kedere pe Atiku ati igbimọ ipolongo ibo rẹ ko nilo sitediọmu naa mọ, a o nifẹẹ si ẹbun ‘gba ma sọ mi lẹnu’ ẹ, tori a ti ri i pe ki i ṣẹnikan teeyan le gbara le. “Ṣe o sa a nidii to fi wọgi le iyọnda papa iṣere naa tẹlẹ, o laṣiiri kan tu sawọn lọwọ, ṣe aṣiiri naa o tun waa tu si i lọwọ mọ ni, to fi tun loun ti yọnda ẹ bayii?


Nwibubasa ni: “A gbọ ọ lanaa pe Wike kede p’awọn ti tun yọnda papa iṣere naa fun ilo ipolongo ibo Atiku, wọn lawọn ti peroda lori ipinnu awọn tẹlẹ. “Ẹ jẹ ki n sọ ọ fun yin kedere pe Atiku ati igbimọ ipolongo ibo rẹ ko nilo sitediọmu naa mọ, a o nifẹẹ si ẹbun ‘gba ma sọ mi lẹnu’ ẹ, tori a ti ri i pe ki i ṣẹnikan teeyan le gbara le. “Ṣe o sa a nidii to fi wọgi le iyọnda papa iṣere naa tẹlẹ, o laṣiiri kan tu sawọn lọwọ, ṣe aṣiiri naa o tun waa tu si i lọwọ mọ ni, to fi tun loun ti yọnda ẹ bayii? Ṣe igbimọ ipolongo ibo Atiku to lo n ṣe wọlewọde pẹlu APC lati daluru o tun ṣe bẹẹ mọ ni. Iwe ni Wike kọ to fi faṣẹ si iyọnda alakọọkọ, iwe naa lo kọ si wa to fi loun o yọnda mọ, nigba to pero da yii, iwe naa lo yẹ ko kọ, ki i ṣe ko fẹnu sọ ọ nibi ipolongo ibo ẹ. “Ohun ta a kan fẹ kawọn eeyan ipinlẹ Rivers mọ ni pe, wọn o ni olori gidi to ṣee fọkan tẹ, asọrọ-ana-di-bami-in eeyan kan ni gomina wọn.”


Ṣe igbimọ ipolongo ibo Atiku to lo n ṣe wọlewọde pẹlu APC lati daluru o tun ṣe bẹẹ mọ ni. Iwe ni Wike kọ to fi faṣẹ si iyọnda alakọọkọ, iwe naa lo kọ si wa to fi loun o yọnda mọ, nigba to pero da yii, iwe naa lo yẹ ko kọ, ki i ṣe ko fẹnu sọ ọ nibi ipolongo ibo ẹ. “Ohun ta a kan fẹ kawọn eeyan ipinlẹ Rivers mọ ni pe, wọn o ni olori gidi to ṣee fọkan tẹ, asọrọ-ana-di-bami-in eeyan kan ni gomina wọn.”


Owo ni Muslimah lọọ gba ni banki to fi dawati n’Ilọrin

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Owo ni Abilekọ Muslimah Babaita, to jẹ olukọ nileewe Government Day Secondary School Alore, Ilọrin, lọọ gba ni ileefowopamọ Access, lagbegbe Surulere, niluu Ilọrin, to fi dawati lẹyin ọjọ kẹfa ni wọn ri i niluu Saki, nipinlẹ Ọyọ, ti ko le sọrọ mọ. ALAROYE, gbọ pe Abilekọ Muslimah Babaita, jade nile ni ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu Kin-ni-in, ọdun yii, to lọọ gbowo ni ileefowopamọ Access to wa ni agbegbe Surulere, niluu Ilọrin, ipinlẹ Kwara, ti wọn ko si ri i mọ. Gbogbo igbiyanju awọn mọlẹbi lati mọ ibi to wa lo ja si pabo. Wọn pe ẹrọ ibanisọrọ titi ko lọ, ṣugbọn lẹyin ọjọ keje ni wọn gburoo rẹ niluu Saki, nipinlẹ Ọyọ. Ni bayii, Abilekọ Muslimah, ti dari wale, o si ti dara pọ mọ awọn mọlẹbi rẹ, ṣugbọn ko le sọrọ mọ, koda ko da mọlẹbi kankan mọ mọ, o kan n wo bọ ọ ni, wọn ti waa gbe e lọ si ileewosan alaadani kan ti wọn ko darukọ niluu Ilọrin fun itọju to peye.


O ma ṣe o, Iya Funkẹ Akindele ku lojiji

Asiko yii ki i ṣe eyi to dara fun gbajumọ oṣere ilẹ wa to tun n dije fun ipo igbakeji gomina ipinlẹ Eko ninu ẹgbẹ oṣelu PDP. Eyi ko sẹyin bi iya oṣere naa ṣe ku lojiji. Ko ti i sẹni to le sọ ohun to ṣokunfa iku iya oṣere yii, ṣugbọn ohun to daju ni pe iku iya yii yoo dun oṣere naa jọjọ, nuitori bo ṣe fẹran rẹ ati bi wọn ṣe jọra wọn bii imumu. Lọdun to kọja ti iya naa ṣe ayẹyẹ ọjọọbi rẹ, ti oṣere yii si ko awọn ọrọ dundun, ọrọ iwuri nipa iya rẹ pe, ‘Iya mi to dara ju lọ, mo nifẹẹ rẹ. Mo dupẹ fun iṣẹ takuntakun ti ẹ ṣe ati awọn ẹkọ to niyelori ti ẹ kọ mi, ati bi ẹ ṣe jẹ awokọṣe fun mi, eyi to tun aye mi ṣe lati di ẹni ti mo da lonii. Titi lae ni n oo maa dupẹ lọwọ yin.


O ma ṣe o, Iya Funkẹ Akindele ku lojiji

Lọdun to kọja ti iya naa ṣe ayẹyẹ ọjọọbi rẹ, ti oṣere yii si ko awọn ọrọ dundun, ọrọ iwuri nipa iya rẹ pe, ‘Iya mi to dara ju lọ, mo nifẹẹ rẹ. Mo dupẹ fun iṣẹ takuntakun ti ẹ ṣe ati awọn ẹkọ to niyelori ti ẹ kọ mi, ati bi ẹ ṣe jẹ awokọṣe fun mi, eyi to tun aye mi ṣe lati di ẹni ti mo da lonii. Titi lae ni n oo maa dupẹ lọwọ yin. Mo gbadura pe ki ẹ ṣe ọpọlọpọ ọdun laye. Ṣugbọn o ṣe ni laaanu pe iya naa pada ku lojiji. Gbogbo awọn ọrẹ ati alatilẹyin oṣere yii ni wọn n ba a daro, ti wọn n gbadura fun, wọn si n rọ ọ pe ko mu ọkan le.


O ma ṣe o, Iya Funkẹ Akindele ku lojiji

Mo gbadura pe ki ẹ ṣe ọpọlọpọ ọdun laye. Ṣugbọn o ṣe ni laaanu pe iya naa pada ku lojiji. Gbogbo awọn ọrẹ ati alatilẹyin oṣere yii ni wọn n ba a daro, ti wọn n gbadura fun, wọn si n rọ ọ pe ko mu ọkan le. Wọn gbadura pe ki Ọlọrun tu u ninu, ko si tẹ mama naa si afẹfẹ rere.


O ma ṣe o, Iya Funkẹ Akindele ku lojiji

Wọn gbadura pe ki Ọlọrun tu u ninu, ko si tẹ mama naa si afẹfẹ rere.


Awọn eeyan fẹhonu han niluu Ọrẹ lori ọwọngogo epo ati owo Naira tuntun

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọgọọrọ awọn ọdọ ni wọn tu jade niluu Ọrẹ, nijọba ibilẹ Odigbo, laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, lati fẹhonu han lori ọrọ ọwọngogo epo bẹntiroolu ati owo Naira eyi to n ba awọn eeyan fínra. Ọpọlọpọ wakati lawọn lawọn tinu n bi naa fi di oju ọna pa, ti ọkọ pẹlu awọn arinrin-ajo to n gba oju ọna marosẹ Ọrẹ si Benin, ko fi raaye kọja lasiko ti ifẹhonu alaafia naa fi waye. Awọn olufẹhonu naa ni wọn kọ jalẹ lati tẹle ikilọ ti ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo ṣe ninu atẹjade kan ti wọn fi sita lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii kan naa. Ọkan ninu awọn olufẹhonu han ọhun, Ọmọọba Adebayọ Adeyẹmi, ṣalaye fun akọroyin wa pe ni iṣoro tawọn eeyan n koju lọwọlọwọ latari ọrọ ọwọngogo epo ati airi owo Naira na ti n kọja ifarada. Aarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee lawọn ọdọ kan ti kọkọ ko ara wọn jọ si orita Adegbọla, niluu Akurẹ, lati fẹhonu han lori wahala ti wọn n koju nileefowopamọ kan to wa lagbegbe naa, ṣugbọn wọn ko ti i bẹrẹ iwọde naa ti awọn ọlọpaa kan fi waa tu wọn ka. Eyi lo ṣokunfa ipade pajawiri ti Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Oyeniran Oyeyẹmi, sare pe, nibi to ti kilọ fawọn to n gbero lati fẹhonu han pe ohun ti ko ni i ṣee ṣe ni, nitori awọn ko ni i laju awọn silẹ ki awọn janduku kan ja iwọde naa gba mọ wọn lọwọ.


Ile-ẹjọ ṣekilọ: Buhari ati CBN ko gbọ fi kun ọjọ ti wọn yoo fi paarọ owo atijọ mọ

Faith Adebọla K’eku ile gbọ ko sọ fun toko o, ki adan gbọ ko si lọọ ro foobẹ, ireti awọn ti wọn rọ Aarẹ Muhammadu Buhari ati banki apapọ ilẹ wa lati sun gbedeke nina ati pipaarọ owo atijọ si tuntun ti ja si pabo, pẹlu bile-ẹjọ giga kan lolu-ilẹ wa ṣe paṣẹ pe ijọba ko gbọdọ fi ọjọ kan kun gbedeke naa, wọn ni gbogbo sagba-sula lori pipaarọ owo naa ko gbọdọ kọja ọjọ kẹwaa, oṣu Keji, ọdun 2023, ti i ṣe ọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, gẹgẹ bo ṣe wa lakọọlẹ tẹlẹ. Ọsan ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹfa, oṣu Keji yii, ni Adajọ Eleojo Enenche, ti ile-ẹjọ giga ijọba apapọ kan to fikalẹ siluu Abuja, lolu-ilu ilẹ wa gbe aṣẹ naa kalẹ. Ninu ẹjọ kan ti marun-un ninu awọn ẹgbẹ oṣelu mejidinlogun to wa nilẹ wa pe, eyi ti nọmba iwe ipẹjọ rẹ jẹ FCT/HC/CV/2234/2023. Kootu naa paṣẹ pe bayii pe: “A pa a laṣẹ pe eyikeyii ninu awọn olujẹjọ wọnyi, iyẹn banki apapọ ilẹ wa (CBN), minisita feto idajọ, Aarẹ Muhammadu Buhari ati awọn yooku, ko gbọdọ yiri gbedeke ọjọ ti opin yoo de ba nina ati lilo owo atijọ igba Naira, ẹẹdẹgbẹta Naira ati ẹgbẹrun kan Naira tayọ ọjọ kẹwaa, oṣu Keji, ọdun 2023, bẹẹ ni awọn olujẹjọ wọnyi, tabi aṣoju wọn eyikeyii, ejẹnti wọn, oṣiṣẹ wọn, titi kan awọn banki to n ṣiṣẹ labẹ wọn ati awọn alabadowopọ wọn kankan ko gbọdọ sun gbedeke naa siwaju titi digba ti idajọ yoo fi waye lori ẹsun ati ẹbẹ ti olupẹjọ yii tẹ pẹpẹ rẹ siwaju kootu yii.” Aṣẹ yii ti ta ko ẹbẹ awọn gomina ipinlẹ mẹta kan, Nasir El-Rufai ti Kaduna, Yahaya Bello ti ipinlẹ Kogi, ati Bello Matawale ti Zamfara, tawọn ti kọkọ pẹjọ lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹfa, oṣu Keji yii kan naa, lati rọ ile-ẹjọ giga to ga ju lọ nilẹ wa, Supreme Court, pe ki wọn paṣẹ fun Buhari ati banki apapọ, ki wọn sun gbedeke naa siwaju, wọn ni ipọnju ati inira ti ọrọ owo naa n fa fawọn eeyan ipinlẹ wọn buru gidi ni. Ile-ẹjọ ti idajọ n pari si naa ko ti i mu ọjọ ti wọn yoo gbọ ẹsun yii, bẹẹ ni wọn ko ti i gbe aṣẹ tabi ipinnu kan kalẹ. Bẹẹ, lọjọ Mọnde yii lawọn ẹgbẹ oṣelu mẹtala ninu mejidinlogun to wa nilẹ wa faake kọri p’awọn o ni i gba, awọn o si ni i fara mọ ọn ti banki apapọ ba fi le sun gbedeke naa siwaju kọja ọjọ kẹwaa, oṣu Keji, niṣe lawọn maa yọwọ yọsẹ ninu eto idibo to n bọ yii.


Nitori ifẹhonu han ti wọn fẹẹ ṣe lori ọrọ ọwọngogo epo, awọn ọlọpaa pe ipade pajawiri l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Oyeniran Oyeyẹmi, ti sare pe ipade pajawiri latari ifẹhonu han tawọn kan n gbero lati ṣe lori ọrọ ọwọngogo epo bẹntiroolu ati owo Naira to n lọ lọwọ. Ipade apero ọhun lo waye pẹlu awọn tọrọ kan lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, lolu ileeṣẹ ọlọpaa to wa l’Akurẹ. Ninu ọrọ to ba awọn to peju pesẹ sibi ipade naa sọ, kọmiṣanna ọlọpaa ọhun ni iwadii awọn fidi rẹ mulẹ pe awọn eeyan kan tinu n bi ti n ko ara wọn jọ lati ṣewọde lori iṣẹlẹ to n lọ lọwọ nipinlẹ Ondo. O waa lo asiko naa lati kilọ fun gbogbo awọn araalu pe awọn ọlọpaa ko ni i faaye gba iru iwọde bẹẹ lasiko yii, nitori o ṣee ṣe kawọn janduku kan ja iwọde ti wọn n gbero rẹ ọhun gba mọ wọn lọwọ, ki ohun gbogbo si di rudurudu. Oyeyẹmi ni ṣe loun mọ-ọn–mọ pe awọn tọrọ kan sibi ipade naa ki wọn le waa ṣalaye ohun to n ṣẹlẹ gan-an fawọn araalu ati ohun ti wọn ro pe yoo jẹ ọna abayọ. Gbogbo awọn to wa nibi ipade naa ni wọn fẹnuko pe ki wọn yan awọn eeyan kan ti yoo maa mojuto awọn iṣẹlẹ to ba n waye kaakiri ipinlẹ Ondo ati ọna ti wọn yoo fi maa yanju rẹ nitubi inubi.


O waa lo asiko naa lati kilọ fun gbogbo awọn araalu pe awọn ọlọpaa ko ni i faaye gba iru iwọde bẹẹ lasiko yii, nitori o ṣee ṣe kawọn janduku kan ja iwọde ti wọn n gbero rẹ ọhun gba mọ wọn lọwọ, ki ohun gbogbo si di rudurudu. Oyeyẹmi ni ṣe loun mọ-ọn–mọ pe awọn tọrọ kan sibi ipade naa ki wọn le waa ṣalaye ohun to n ṣẹlẹ gan-an fawọn araalu ati ohun ti wọn ro pe yoo jẹ ọna abayọ. Gbogbo awọn to wa nibi ipade naa ni wọn fẹnuko pe ki wọn yan awọn eeyan kan ti yoo maa mojuto awọn iṣẹlẹ to ba n waye kaakiri ipinlẹ Ondo ati ọna ti wọn yoo fi maa yanju rẹ nitubi inubi. Lara awọn to wa nibi ipade ọhun ni ẹgbẹ awọn akẹkọọ, ẹka ti ipinlẹ Ondo, awọn alakooso ile-ifowopamọ, awọn alagbata epo bẹntiroolu atawọn mi-in.


Lara awọn to wa nibi ipade ọhun ni ẹgbẹ awọn akẹkọọ, ẹka ti ipinlẹ Ondo, awọn alakooso ile-ifowopamọ, awọn alagbata epo bẹntiroolu atawọn mi-in.


Nitori bi nnnkan ṣe ri nita, Portable olorin pin ounjẹ fawọn eeyan

Jọkẹ Amọri Bo tilẹ jẹ pe ọpọ ni ko fẹran imura ati awọn iwa kan to maa n hu, ṣugbọn pẹlu rẹ naa, adura ni awọn eeyan n ṣe fun ọmọkunrin olorin taka-sufee nni, Habeeb Okikiọla, ti gbogbo eeyan mọ si Portable tabi Zazuu. Ohun ti ọpọ ko lero si ọmọkunrin naa lo ṣe laipẹ yii. Niṣe ni Portable to maa n saabaa dasa ‘wahala wahala’ ko ọpolọpọ ounjẹ to ti di sinu ọra lọkọọkan, to si gba igboro lọ, lo ba bẹrẹ si i pin in fun awọn eeyan. Iyalẹnu lọrọ naa jẹ fun ọpọlọpọ nitori wọn ko reti iru nnkan yii lọdọ onkọrin ti ara rẹ ki i balẹ naa. Niṣẹ ni awọn eeyan ṣuru bo ounjẹ yii, ti wọn bẹrẹ si i gba a, ti inu wọn si n dun. Bẹẹ ni ọpọlọpọ eeyan si n rọjo adura le e lori.


Iyalẹnu lọrọ naa jẹ fun ọpọlọpọ nitori wọn ko reti iru nnkan yii lọdọ onkọrin ti ara rẹ ki i balẹ naa. Niṣẹ ni awọn eeyan ṣuru bo ounjẹ yii, ti wọn bẹrẹ si i gba a, ti inu wọn si n dun. Bẹẹ ni ọpọlọpọ eeyan si n rọjo adura le e lori. Awọn kan ni asiko ti ọmọkunrin yii ṣẹ kinni naa si daa pupọ. Nigba ti ko si owo, ti epo bẹntiroolu wọn, ti ọpọ ko si rowo gba ni banki lati fi ra awọn ohun ti wọn le jẹ. Wọn ni ti gbogbo awọn ti Ọlọrun ṣẹgi ọla fun lawujọ ba le ṣe eleyii, nnkan yoo rọrun diẹ si i fun awọn mẹkunnu.


Awọn kan ni asiko ti ọmọkunrin yii ṣẹ kinni naa si daa pupọ. Nigba ti ko si owo, ti epo bẹntiroolu wọn, ti ọpọ ko si rowo gba ni banki lati fi ra awọn ohun ti wọn le jẹ. Wọn ni ti gbogbo awọn ti Ọlọrun ṣẹgi ọla fun lawujọ ba le ṣe eleyii, nnkan yoo rọrun diẹ si i fun awọn mẹkunnu. Ninu fidio to gbe jade to fi ṣafihan bo ṣe n pin ounjẹ naa lo kọ ọ si bayii pe, ‘‘Zazuu, ẹ yee duro ki nnkan ṣẹlẹ kẹ ẹ too ṣe nnkan, ẹyin naa ẹ lọ sita lati mu nnkan ṣẹlẹ. Ẹni to ba maa ran yan lọwọ ko ni i fun tọhun ni wahala ko too ṣe bẹẹ. A maa n ṣalabaapade awọn eeyan fun idi kan tabi omi-in ni, wọn le jẹ orisun ibukun fun wa tabi ki wọn jẹ ẹkọ fun wa.


Ninu fidio to gbe jade to fi ṣafihan bo ṣe n pin ounjẹ naa lo kọ ọ si bayii pe, ‘‘Zazuu, ẹ yee duro ki nnkan ṣẹlẹ kẹ ẹ too ṣe nnkan, ẹyin naa ẹ lọ sita lati mu nnkan ṣẹlẹ. Ẹni to ba maa ran yan lọwọ ko ni i fun tọhun ni wahala ko too ṣe bẹẹ. A maa n ṣalabaapade awọn eeyan fun idi kan tabi omi-in ni, wọn le jẹ orisun ibukun fun wa tabi ki wọn jẹ ẹkọ fun wa. Igboro ti gbajọba bayii o. Olorin ika Afrika, idaamu adugbo yin…’’ Bẹẹ ni oṣere yii kọ ọ sabẹ fidio to gbe jade naa. Inu ọpọ awọn ololufẹ rẹ lo dun si igbesẹ to gbe ọhun, bẹẹ ni wọn ti n ki i ti wọn si n sa a, ti wọn n gbadura fun un pe igbesẹ to daa lo gbe. Eyi ni diẹ lara ọrọ ti awọn ololufẹ rẹ kọ sabẹ fidio naa.


Igboro ti gbajọba bayii o. Olorin ika Afrika, idaamu adugbo yin…’’ Bẹẹ ni oṣere yii kọ ọ sabẹ fidio to gbe jade naa. Inu ọpọ awọn ololufẹ rẹ lo dun si igbesẹ to gbe ọhun, bẹẹ ni wọn ti n ki i ti wọn si n sa a, ti wọn n gbadura fun un pe igbesẹ to daa lo gbe. Eyi ni diẹ lara ọrọ ti awọn ololufẹ rẹ kọ sabẹ fidio naa. Ẹnikan to pe ara rẹ ni kopa.respect sọ pe ‘Ẹnikẹni to ba n wa iṣubu rẹ , ohun lo maa ṣubu…’ ‘Ṣe Portable ti ẹ n sọ pe ko ni i pe ọdun kan kọ niyi, ẹ maa mura yin ṣere’. ‘Portable gbọn gan-an ni o, ṣugbọn awọn kan ro pe ko gbọn, mo gboṣuba fun ọ o.’ Ẹnikan kọ tiẹ pe, ‘Ọmọ ọlọpẹ, ọmọ ologo, mo dupẹ lọwọ rẹ pe o maa n ranti awọn ọmọ adugbo, loootọ ni o mọ awọn ohun ti iwọ naa koju nigba to o wa nibẹ. O o ni i kuna, o o ni i ṣubu’.


Ẹnikan to pe ara rẹ ni kopa.respect sọ pe ‘Ẹnikẹni to ba n wa iṣubu rẹ , ohun lo maa ṣubu…’ ‘Ṣe Portable ti ẹ n sọ pe ko ni i pe ọdun kan kọ niyi, ẹ maa mura yin ṣere’. ‘Portable gbọn gan-an ni o, ṣugbọn awọn kan ro pe ko gbọn, mo gboṣuba fun ọ o.’ Ẹnikan kọ tiẹ pe, ‘Ọmọ ọlọpẹ, ọmọ ologo, mo dupẹ lọwọ rẹ pe o maa n ranti awọn ọmọ adugbo, loootọ ni o mọ awọn ohun ti iwọ naa koju nigba to o wa nibẹ. O o ni i kuna, o o ni i ṣubu’. Bẹ o ba gbagbe, oṣere yii lo de ara rẹ mọ inu posi lasiko kan to lọọ ṣere ni Ikẹja. Laipẹ yii lo si pariwo iyawo to bimọ fun un sita, o ni obinrin naa n yan ale. Gbangba lo si gbe itakurọsọ to waye laarin obinrin naa ati ale rẹ sita.


Bẹ o ba gbagbe, oṣere yii lo de ara rẹ mọ inu posi lasiko kan to lọọ ṣere ni Ikẹja. Laipẹ yii lo si pariwo iyawo to bimọ fun un sita, o ni obinrin naa n yan ale. Gbangba lo si gbe itakurọsọ to waye laarin obinrin naa ati ale rẹ sita.


Iku n rọ dẹdẹ lori ọmọ Naijiria yii o, egboogi oloro lo gbe tọwọ ọlọpaa fi tẹ ẹ ni India tẹ ẹ

Monisọla Saka Ọmọ orilẹ-ede Naijiria kan, Charles Diffodile, ti ko si panpẹ awọn ọlọpaa ilẹ India bayii, nitori ka-ta-ka-ra oogun oloro ti wọn ti fofin de lorilẹ-ede naa to n ṣe, oogun oloro yii ni wọn lo gbe lati ilu Bengaluru, lọ si Kerala lorilẹ-ede India. Giraamu marundinlọgọta oogun ọhun lawọn ọlọpaa teṣan Kozhikode, gba lọwọ Diffodile lasiko ti wọn mu un. Nigba tawọn ọlọpaa n bu ẹnu atẹ lu iwa ibajẹ ti ọkunrin naa hu, wọn ni ogbologboo ni ninu awọn ti wọn n ṣowo, ti wọn si n pin egboogi oloro, lawọn agbegbe to yi ilu Kerala ka. Wọn tẹsiwaju pe, ọrọ oogun oloro kan wa tawọn ọlọpaa n ṣewadii ẹ lọwọ to jẹ pe Diffodile lọwọ ninu ẹ, eyi ni wọn si lo ṣokunfa bi ọwọ ṣe tẹ ẹ. Gẹgẹ bi iwe iroyin Times of India ṣe ṣalaye, wọn ni awọn ọlọpaa sọ pe, “Iṣẹ to yan laayo ni tita oriṣiiriṣii oogun oloro lagbegbe Kerala. Iwadii nipa oogun oloro kan lawọn ọlọpaa n ṣe tọwọ fi tẹ Charles Diffodile, niluu Bengaluru, Karnataka. Wọn ti kọkọ mu un tẹlẹ, ṣugbọn ti wọn faaye beeli silẹ fun un lati gba ara ẹ silẹ, ẹyin igba naa ni ọwọ tun pada tẹ ẹ yii”.


Wọn tẹsiwaju pe, ọrọ oogun oloro kan wa tawọn ọlọpaa n ṣewadii ẹ lọwọ to jẹ pe Diffodile lọwọ ninu ẹ, eyi ni wọn si lo ṣokunfa bi ọwọ ṣe tẹ ẹ. Gẹgẹ bi iwe iroyin Times of India ṣe ṣalaye, wọn ni awọn ọlọpaa sọ pe, “Iṣẹ to yan laayo ni tita oriṣiiriṣii oogun oloro lagbegbe Kerala. Iwadii nipa oogun oloro kan lawọn ọlọpaa n ṣe tọwọ fi tẹ Charles Diffodile, niluu Bengaluru, Karnataka. Wọn ti kọkọ mu un tẹlẹ, ṣugbọn ti wọn faaye beeli silẹ fun un lati gba ara ẹ silẹ, ẹyin igba naa ni ọwọ tun pada tẹ ẹ yii”. Ninu fidio ti ileeṣẹ iroyin naa gbe sori ẹrọ ayelujara, wọn ti ko ma-mu-gaari si ọkunrin afurasi ọmọ orilẹ-ede Naijiria yii lọwọ, o si n wo hanranhanran laarin awọn agbofinro, lasiko ti ọga awọn ọlọpaa ọhun n ba awọn oniroyin sọrọ.


Ninu fidio ti ileeṣẹ iroyin naa gbe sori ẹrọ ayelujara, wọn ti ko ma-mu-gaari si ọkunrin afurasi ọmọ orilẹ-ede Naijiria yii lọwọ, o si n wo hanranhanran laarin awọn agbofinro, lasiko ti ọga awọn ọlọpaa ọhun n ba awọn oniroyin sọrọ.


Lori owo Naira tuntun, awọn gomina APC mẹta wọ Buhari rele-ẹjọ

Faith Adebọla Gbọnmi-si-i-omi-o-to-o to n waye latari ipaarọ owo Naira atijọ si tuntun to n lọ lọwọ lorileede yii ti tun gba ọna mi-in yọ wayii, esuro ti padi da, o ti n le aja, awọn gomina mẹta ninu ẹgbẹ oṣelu to n ṣakoso lọwọ, All Progressives Congress (APC), Gomina ipinlẹ Kaduna, MallaM Nasir El-Rufai, ti ipinlẹ Zamfara, Bello Matawale, ati ti ipinlẹ Kogi, Yahaya Bello, ti wọ Aarẹ Muhammadu Buhari lọ sile-ẹjọ, koda wọn o duro nile-ẹjọ giga tabi ti ko-tẹ-mi-lọrun rara, ile-ẹjọ to ga ju lọ nilẹ wa ni wọn kọri si taara, wọn ni ki wọn gbọ ẹbẹ awọn, ki wọn paṣẹ fun Buhari, ijọba apapọ ati banki agba ilẹ wa, iyẹn Central Bank of Nigeria (CBN), pe ki wọn jawọ lori gbedeke ọjọ kẹwaa, oṣu Keji, ti wọn lawọn eeyan o ni i le naa owo atijọ naa mọ, ki wọn wọgi le deeti naa, ki wọn si fun awọn eeyan lanfaani lati nawo ọwọ wọn, ibaa jẹ tuntun o, ibaa si jẹ tatijọ, bo ṣe wu wọn. Ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹfa, oṣu Keji yii, lawọn gomina mẹtẹẹta ọhun gbe igbeṣẹ akin yii, nipasẹ awọn kọmiṣanna feto idajọ nipinlẹ kaluku wọn, ti wọn si pawọ-pọ gba lọọya kan, Amofin agba AbdulHakeem Uthman Mustapha, wọn pe Minisita feto idajọ nilẹ wa, Malam Abubakar Malami, lẹjọ lati ṣoju fun Buhari ati ijọba apapọ. Lajori ẹbẹ ti wọn tẹ pẹpẹ rẹ siwaju ile-ẹjọ to ga ju lọ ni pe ki wọn paṣẹ fun Buhari ati Emefiele, ti i ṣe Ọga agba banki apapọ ilẹ wa pe ki wọn yaa lẹ ẹ nibi ti wọn ti bu u lori ọrọ gbedeke owo tuntun naa. Wọn tun ni kile-ẹjọ paṣẹ fun banki apapọ, atawọn banki gbogbo, awọn alagbata wọn, awọn ejẹnti atawọn alajọṣe okoowo wọn pe ẹnikan o gbọdọ kọ owo atijọ igba Naira (N200), ẹẹdẹgbẹta Naira (N500) ati ẹgbẹrun kan Naira (N1,000) ṣaaju tabi lẹyin ọjọ kẹwaa, oṣu Keji yii, ti wọn ti n fọnrere ẹ naa. Ninu iwe ipẹjọ naa, wọn sọ funle-ẹjọ pe: “Ti ilẹ-ẹjọ ọlọla yii o ba da sọrọ yii, ipọnju to lekenka ati inira gidi to n koju ijọba ipinlẹ Kaduna, Kogi ati Zamfara, atawọn olugbe ibẹ ko ni i rọlẹ, latari bi ko ṣe si owo tuntun to pọ to, tijọba o si faaye ọjọ gbọọrọ to to silẹ fawọn eeyan lati fẹsọ paarọ owo naa. Wọn ni lọwọlọwọ, atijẹ atimu ti n di inira fawọn eeyan ipinlẹ awọn, eto atunto owo ti banki apapọ si gun le yii n ṣakoba gidi fun iṣẹ ounjẹ oojọ awọn araalu tawọn n ṣejọba le lori.


Wọn tun ni kile-ẹjọ paṣẹ fun banki apapọ, atawọn banki gbogbo, awọn alagbata wọn, awọn ejẹnti atawọn alajọṣe okoowo wọn pe ẹnikan o gbọdọ kọ owo atijọ igba Naira (N200), ẹẹdẹgbẹta Naira (N500) ati ẹgbẹrun kan Naira (N1,000) ṣaaju tabi lẹyin ọjọ kẹwaa, oṣu Keji yii, ti wọn ti n fọnrere ẹ naa. Ninu iwe ipẹjọ naa, wọn sọ funle-ẹjọ pe: “Ti ilẹ-ẹjọ ọlọla yii o ba da sọrọ yii, ipọnju to lekenka ati inira gidi to n koju ijọba ipinlẹ Kaduna, Kogi ati Zamfara, atawọn olugbe ibẹ ko ni i rọlẹ, latari bi ko ṣe si owo tuntun to pọ to, tijọba o si faaye ọjọ gbọọrọ to to silẹ fawọn eeyan lati fẹsọ paarọ owo naa. Wọn ni lọwọlọwọ, atijẹ atimu ti n di inira fawọn eeyan ipinlẹ awọn, eto atunto owo ti banki apapọ si gun le yii n ṣakoba gidi fun iṣẹ ounjẹ oojọ awọn araalu tawọn n ṣejọba le lori. Wọn lawọn agbegbe kan tiẹ wa nipinlẹ koowa wọn to jẹ pe o fẹrẹ ma ṣee ṣe fawọn eeyan lati ri owo tuntun naa gba, wọn ni titi di ba a ṣe n sọ yii lawọn kan o ti i mọ ila towo ọhun kọ, boya dudu ni o abi funfun, tori ko si banki lawọn agbegbe ati arọko kan, ibi ti banki tabi awọn oni-POS wa si wọn jinna bii ẹni n lọ idalẹ ni. Wọn tun ṣalaye pe aibalẹ ọkan, akọlukọgba, ija ati aifararọ ti n ṣẹlẹ lawọn ipinlẹ to pẹjọ yii, tori bawọn eeyan ṣe n wo gbedeke ọjọ ti owo ọwọ wọn yoo di kọndẹ mọ wọn lọwọ, ti wọn o si rọna ati gba tuntun bọrọ, bẹẹ lara n kan wọn si i. Wọn tun rọ ile-ẹjọ to ga ju lọ pe ki wọn ba awọn ṣedajọ ọrọ yii ni igbona-igbooru la a jẹ oku ọpọlọ, wọn ni ki wọn ma ṣe jẹ ki ipinnu wọn lori ẹbẹ awọn falẹ, tori aanu awọn araalu n ṣe awọn gidi. Ṣa, wọn ti gba iwe ipẹjọ awọn gomina yii wọle, wọn si ti ni ki wọn ṣe ẹda rẹ ṣọwọ si Buhari nipasẹ Malami, lẹyin eyi nile-ẹjọ naa yoo pinnu ọjọ ti igbẹjọ yoo bẹrẹ lori ẹjọ naa.


Wọn lawọn agbegbe kan tiẹ wa nipinlẹ koowa wọn to jẹ pe o fẹrẹ ma ṣee ṣe fawọn eeyan lati ri owo tuntun naa gba, wọn ni titi di ba a ṣe n sọ yii lawọn kan o ti i mọ ila towo ọhun kọ, boya dudu ni o abi funfun, tori ko si banki lawọn agbegbe ati arọko kan, ibi ti banki tabi awọn oni-POS wa si wọn jinna bii ẹni n lọ idalẹ ni. Wọn tun ṣalaye pe aibalẹ ọkan, akọlukọgba, ija ati aifararọ ti n ṣẹlẹ lawọn ipinlẹ to pẹjọ yii, tori bawọn eeyan ṣe n wo gbedeke ọjọ ti owo ọwọ wọn yoo di kọndẹ mọ wọn lọwọ, ti wọn o si rọna ati gba tuntun bọrọ, bẹẹ lara n kan wọn si i. Wọn tun rọ ile-ẹjọ to ga ju lọ pe ki wọn ba awọn ṣedajọ ọrọ yii ni igbona-igbooru la a jẹ oku ọpọlọ, wọn ni ki wọn ma ṣe jẹ ki ipinnu wọn lori ẹbẹ awọn falẹ, tori aanu awọn araalu n ṣe awọn gidi. Ṣa, wọn ti gba iwe ipẹjọ awọn gomina yii wọle, wọn si ti ni ki wọn ṣe ẹda rẹ ṣọwọ si Buhari nipasẹ Malami, lẹyin eyi nile-ẹjọ naa yoo pinnu ọjọ ti igbẹjọ yoo bẹrẹ lori ẹjọ naa.


Ile akọku ni Ismaila tan ọmọọleewe kan lọ to ti fipa ba a lo pọ n’Ilọrin

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ile-ẹjọ Magistreeti kan to fi ilu Ilọrin ṣe ibujokoo ti paṣẹ pe ki wọn ju birikila kan, Ibrahim Ismaila, ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn, sọgba ẹwọn Oke-Kura, fẹsun pe o fiba ba ọmọ ileewe ẹni ọdun mẹẹẹdogun lo pọ nibi ile akọku kan niluu Ilọrin, lẹyin to tan an lọ sibẹ. Agbefọba, Gbenga Ayẹni, sọ fun kootu pe lasiko ti akẹkọọ naa ti wọn fi orukọ bo laṣiiri n bọ lati ileewe ni Ismaila da a lọna, o tan an lọ si ile akọlu kan, o si fi tipatipa ba a lo pọ. O tẹsiwaju pe adajọ fi Ismaila ati ẹni keji rẹ, Abdurasheed Yusuf, si ọgba ẹwọn tori pe Yusuf wa nibẹ nigba ti Ismaila ṣiṣẹ aburu naa, ti ko si da a lẹkun. Adajọ Muhammed Dasuki paṣẹ pe ki wọn gbe awọn afurasi mejeeji lọ si ọgba ẹwọn Oke-Kura, o sun igbẹjọ si ọjọ kọkanlelogun, oṣu Keji, ọdun 2023 yii.


Wọn ka agbari eeyan mọ Abdulrahman lọwọ, o lẹgbẹẹ titi loun ti ri i

Faith Adebọla Ọrọ ti o jọra wọn ni afurasi ọdaran ẹni ọdun mejidinlọgbọn kan n sọ nigba ti wọn bi i leere pe nibo lo ti ri agbari ati eegun iha eeyan ti wọn ba lọwọ ẹ, ki lo si fẹẹ fi wọn ṣe, o kọkọ loun loun ni i, igba to ya lo tun ni oun ri wọn he lẹgbẹẹ titi ni, ni wọn ba taari ẹ sakolo awọn ọtẹlẹmuyẹ ileeṣẹ ọlọpaa. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Niger, DSP Wasiu Abiọdun, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ sọ pe ọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹrin, oṣu Keji yii, lawọn ọlọpaa lọọ fi pampẹ ofin gbe afurasi ọdaran naa ni ile to n gbe lagbegbe Banana, nijọba ibilẹ Borgu, nipinlẹ Niger. Olobo kan lo ni o ta awọn pe ọkunrin naa lẹbọ lẹru, awọn si fimu finlẹ nipa ẹ, ko too di pe wọn ri i mu. Abiọdun ni ọmọ bibi abule Gbesewona, lorileede Olominira Bẹnnẹ, lafurasi yii. Nigba ti wọn lọọ ka a mọle, ti wọn ṣayẹwo gbogbo kọrọ iyara ẹ ni wọn ri korofo agbari eeyan kan, eegun iha mẹta, ere oriṣa to n tapo si lori meji, oogun abẹnugọngọ ati ẹgbẹrun marun-un owo ti wọn n na lorileede Benin, 5000 CFA. Nigba tawọn ọlọpaa beere bọrọ ṣe jẹ lọwọ ẹ, wọn l’Abdulrahman jẹwọ pe oun loun ni gbogbo nnkan ti wọn ba wọnyẹn, oun n lo wọn ni, dukia oun si ni wọn.


Abiọdun ni ọmọ bibi abule Gbesewona, lorileede Olominira Bẹnnẹ, lafurasi yii. Nigba ti wọn lọọ ka a mọle, ti wọn ṣayẹwo gbogbo kọrọ iyara ẹ ni wọn ri korofo agbari eeyan kan, eegun iha mẹta, ere oriṣa to n tapo si lori meji, oogun abẹnugọngọ ati ẹgbẹrun marun-un owo ti wọn n na lorileede Benin, 5000 CFA. Nigba tawọn ọlọpaa beere bọrọ ṣe jẹ lọwọ ẹ, wọn l’Abdulrahman jẹwọ pe oun loun ni gbogbo nnkan ti wọn ba wọnyẹn, oun n lo wọn ni, dukia oun si ni wọn. Amọ nigba ti wọn tun tọpinpin siwaju lo tun ni ki wọn ṣe oun jẹẹjẹ, o ni “mo rin irinajo lọ sorileede mi, Bẹnnẹ, laipẹ yii. Lọjọ ti mo n dari bọ, ti mo wọ Naijiria, mo taju kan-an ri baagi kan lẹgbẹẹ titi, ni mo ba duro, mo ro pe boya o ja bọ lọwọ ẹnikan ni tabi boya o re bọ lori ọkọ, ni mo ba gbe e, nigba ti mo si tu u wo, agbari eeyan ati awọn egungun ni mo ba nibẹ. “Iru awọn nnkan wọnyi wulo femi, tori iṣẹ awo lemi n ṣe, a maa n lo awọn nnkan bawọnyi fun awure ati etutu, eyi ni ko jẹ ki n ro o lẹẹmeji, niṣe ni mo di baagi naa sẹyin ọkada ti mo n gun bọ, ti mo gbe e wale mi.” Wọn tun beere lọwọ pe ki lo de ti ko fi lọọ sọrọ ọhun fawọn agbofinro, wọn lo fesi pe ewo lo kan awọn agbofinro ninu korofo agbari eeyan toun ri he, to si wulo foun, o loun o ro pe o pọn dandan lati lọọ sọ iru nnkan bẹẹ loun ko ṣe lọ.” Ṣa, wọn ni kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Niger ti paṣẹ fawọn olutọpinpin lati wadii afurasi naa wo daadaa.


Amọ nigba ti wọn tun tọpinpin siwaju lo tun ni ki wọn ṣe oun jẹẹjẹ, o ni “mo rin irinajo lọ sorileede mi, Bẹnnẹ, laipẹ yii. Lọjọ ti mo n dari bọ, ti mo wọ Naijiria, mo taju kan-an ri baagi kan lẹgbẹẹ titi, ni mo ba duro, mo ro pe boya o ja bọ lọwọ ẹnikan ni tabi boya o re bọ lori ọkọ, ni mo ba gbe e, nigba ti mo si tu u wo, agbari eeyan ati awọn egungun ni mo ba nibẹ. “Iru awọn nnkan wọnyi wulo femi, tori iṣẹ awo lemi n ṣe, a maa n lo awọn nnkan bawọnyi fun awure ati etutu, eyi ni ko jẹ ki n ro o lẹẹmeji, niṣe ni mo di baagi naa sẹyin ọkada ti mo n gun bọ, ti mo gbe e wale mi.” Wọn tun beere lọwọ pe ki lo de ti ko fi lọọ sọrọ ọhun fawọn agbofinro, wọn lo fesi pe ewo lo kan awọn agbofinro ninu korofo agbari eeyan toun ri he, to si wulo foun, o loun o ro pe o pọn dandan lati lọọ sọ iru nnkan bẹẹ loun ko ṣe lọ.” Ṣa, wọn ni kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Niger ti paṣẹ fawọn olutọpinpin lati wadii afurasi naa wo daadaa. Lẹyin iwadii ni wọn lawọn yoo taari oun ati ẹsibiiti ọwọ ẹ siwaju adajọ, kile-ẹjọ le da sẹria fun un.


Lẹyin iwadii ni wọn lawọn yoo taari oun ati ẹsibiiti ọwọ ẹ siwaju adajọ, kile-ẹjọ le da sẹria fun un.


‘Bi banki ilẹ wa ba fi le sun ọjọ owo atijọ gbigba siwaju, a ko ni i kopa ninu eto idibo’

Jọkẹ Amọri Mẹtala ninu awọn alaga ẹgbẹ oṣelu mejidinlogun ta a ni nilẹ yii ni wọn ti faake kọri bayii pe bi banki apapọ ilẹ wa ba tun fi le sun ọjọ ti gbigba owo atijọ nilẹ siwaju, awọn ko ni i kopa ninu eto idibo ti yoo bẹrẹ ni ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Keji, ọdun yii. Alaga apapọ ẹgbẹ Action Alliance, to jẹ alaga wọn, Kenneth Udese, lo sọrọ yii di mimọ fawọn oniroyin. O ṣalaye bayii pe ‘‘Awa alaga mẹtala ninu ẹgbẹ oṣelu mejidinlogun to wa nilẹ yii n fi asiko yii sọ pe a ko ni i nifẹẹ si eto idibo ọdun yii, bẹẹ ni a ko ni i kopa ninu rẹ ti ijọba ba wọgi le eto pipaarọ owo tuntun yii, tabi ti wọn ba sun ọjọ kẹwaa, oṣu Keji yii, ti wọn ni opin yoo de ba pipaarọ owo naa siwaju. Bakan na ni wọn lu ijọba Buhari lọgọ ẹnu fun igbesẹ akin to gbe lati paarọ owo ilẹ wa mẹta nni, igba Naira, ẹẹdẹgbẹta Naira ati ọgọrun-un kan Naira, bẹẹ ni wọn sọ pe ipinnu naa gbọdọ duro. Wọn tun bu ẹnu atẹ lu bi awọn gomina ipinlẹ Kaduna, Kogi ati Zamfara ṣe fẹẹ gba kootu lọ lati sun asiko ti wọn yoo paarọ awọn owo atijọ naa da siwaju. Nigba to n sọrọ nibi ipade naa, nibi ti awọn alaga ẹgbẹ oṣelu, awọn oludije sipo aarẹ, ipo gomina, sẹneeti, ati ileegbimọ aṣofin agba peju si ni wọn ti sọ pe igbesẹ tijọba gbe lori atunṣe owo Naira tuntun yii yoo fun awọn eeyan nigbẹkẹle lori eto idibo ọdun 2023 yii.


Bakan na ni wọn lu ijọba Buhari lọgọ ẹnu fun igbesẹ akin to gbe lati paarọ owo ilẹ wa mẹta nni, igba Naira, ẹẹdẹgbẹta Naira ati ọgọrun-un kan Naira, bẹẹ ni wọn sọ pe ipinnu naa gbọdọ duro. Wọn tun bu ẹnu atẹ lu bi awọn gomina ipinlẹ Kaduna, Kogi ati Zamfara ṣe fẹẹ gba kootu lọ lati sun asiko ti wọn yoo paarọ awọn owo atijọ naa da siwaju. Nigba to n sọrọ nibi ipade naa, nibi ti awọn alaga ẹgbẹ oṣelu, awọn oludije sipo aarẹ, ipo gomina, sẹneeti, ati ileegbimọ aṣofin agba peju si ni wọn ti sọ pe igbesẹ tijọba gbe lori atunṣe owo Naira tuntun yii yoo fun awọn eeyan nigbẹkẹle lori eto idibo ọdun 2023 yii. Wọn ni ti eto idibo naa ba fi waye lai jẹ pe wọn fi ọjọ kun asiko ti wọn ti kede tẹlẹ, eyi yoo fi Aarẹ Buhari han gege bii ẹni to gbe igbeṣẹ nla lori ileri to ṣe fun gbogbo agbaye pe oun yoo ṣe eto idibo to mọyan lori, ti ko si ni eru tabi awuruju kankan ninu. Udeze fi kun ọrọ rẹ pe awọn ti n gbọ ọ labẹlẹ, bẹẹ ni awọn owuyẹ kan ti fi to awọn leti pe awọn kan ti n gbero lati da wahala, idaluru ati aibalẹ ọkan silẹ debii pe wọn yoo fi le fi sun ọjọ ti eto idibo yoo waye siwaju, tabi ki wọn mu ki iṣejọba Buhari wa sopin lojiji. ‘Wọn ti pe wa si iru nnkan yii, ọpọlọpọ ileri lọlọkan-o-jọkan ni wọn ti ṣe fun wa lati le mu erongba wọn ṣẹ, ṣugbọn awa wo o pe orileede Naijiria ṣe pataki si wa ju ohunkohun ti wọn le ṣeleri fun wa lọ’’.


Wọn ni ti eto idibo naa ba fi waye lai jẹ pe wọn fi ọjọ kun asiko ti wọn ti kede tẹlẹ, eyi yoo fi Aarẹ Buhari han gege bii ẹni to gbe igbeṣẹ nla lori ileri to ṣe fun gbogbo agbaye pe oun yoo ṣe eto idibo to mọyan lori, ti ko si ni eru tabi awuruju kankan ninu. Udeze fi kun ọrọ rẹ pe awọn ti n gbọ ọ labẹlẹ, bẹẹ ni awọn owuyẹ kan ti fi to awọn leti pe awọn kan ti n gbero lati da wahala, idaluru ati aibalẹ ọkan silẹ debii pe wọn yoo fi le fi sun ọjọ ti eto idibo yoo waye siwaju, tabi ki wọn mu ki iṣejọba Buhari wa sopin lojiji. ‘Wọn ti pe wa si iru nnkan yii, ọpọlọpọ ileri lọlọkan-o-jọkan ni wọn ti ṣe fun wa lati le mu erongba wọn ṣẹ, ṣugbọn awa wo o pe orileede Naijiria ṣe pataki si wa ju ohunkohun ti wọn le ṣeleri fun wa lọ’’. O ni awọn gomina APC kan, ninu eyi ti awọn gomina ilẹ Yoruba ati ilẹ Hausa pẹlu ilẹ Ibo wa ni wọn n gbomi wahala naa kana. O waa rọ ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ lati fura si awọn eeyan naa. Bakan naa ni wọn waa rọ awọn adari banki lati ri i pe wọn ṣe ohun to yẹ lati ri i pe awọn araalu ri owo gba.


O ni awọn gomina APC kan, ninu eyi ti awọn gomina ilẹ Yoruba ati ilẹ Hausa pẹlu ilẹ Ibo wa ni wọn n gbomi wahala naa kana. O waa rọ ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ lati fura si awọn eeyan naa. Bakan naa ni wọn waa rọ awọn adari banki lati ri i pe wọn ṣe ohun to yẹ lati ri i pe awọn araalu ri owo gba.


Ile-ẹjọ to ga ju lọ da Lawan lare, wọn loun loludije funpo sẹnetọ tawọn faṣẹ si

Faith Adebọla Ilẹkẹ ma ja sile, ma ja sita, ibi kan nilẹkẹ maa ja si, beeyan meji ba si n fa abẹ mọ ara wọn lọwọ, ẹnikan ni abẹ yoo pa lọwọ. Ọrọ yii lo ṣe rẹgi pẹlu idajọ ile-ẹjọ giga ju lọ nilẹ wa ti wọn gbe kalẹ lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹfa, oṣu Keji yii, lori ariyanjiyan nipa ẹni ti yoo ṣoju awọn eeyan ẹkun idibo Ariwa Yobe, nileegbimọ aṣofin agba, iyẹn sẹneeti, lorukọ ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC), ninu eto idibo to ku ọsẹ mẹta pere yii. Ile-ẹjọ naa ti pa ilu mọ Ọgbẹni Bashir Machina to ti n polongo ibo latọjọ yii nidii, wọn ni Olori awọn aṣofin, Sẹnetọ Ahmad Lawan, ni ifa awọn fọre fun. Bakan naa ni ile-ẹjọ giga ju lọ ọhun tun wọgi le idajọ ile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun, eyi to ti da Machina lare, ti eyi si ṣe rẹgi pẹlu idajọ ti ile-ẹjọ giga kan ti kọkọ gbe kalẹ lori ariyanjiyan naa. Ile-ẹjọ giga ju lọ ni awọn aṣiṣe kan ti ko tọna, ti ko si yẹ ko waye, ṣẹlẹ ninu igbẹjọ ile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun, wọn ni ọkan lara ẹsun ti olujẹjọ, iyẹn Machina, fi kan olupẹjọ, ti i ṣe ẹgbẹ oṣelu APC, ni pe APC lu oun ni jibiti, wọn yọ orukọ oun kuro, wọn fi ti Lawan rọpo ẹ, bẹẹ oun loun jawe olubori nibi eto idibo abẹle ti wọn fi yan oludije, eyi ti Lawan ko kopa ninu ẹ rara, tori olori awọn aṣofin naa ti lọọ dije funpo aarẹ ninu eto idibo abẹle mi-in nigba yẹn. Wọn niru ẹsun iwa jibiti bẹẹ ko yẹ lohun ti ile-ẹjọ eyikeyii yoo foju fo da, ti wọn yoo fi ẹtẹ silẹ pa lapalapa, niṣe lo yẹ ki wọn tuṣu desalẹ ikoko ẹsun yẹn ni, ki wọn si pe awọn ẹlẹrii lati fidi ododo mulẹ, kikọ ti wọn kọ lati ṣe bẹẹ lo mu kawọn da idajọ wọn nu bii omi iṣanwọ, ti ẹjọ naa fi waa pada ṣe Lawan loore.


Bakan naa ni ile-ẹjọ giga ju lọ ọhun tun wọgi le idajọ ile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun, eyi to ti da Machina lare, ti eyi si ṣe rẹgi pẹlu idajọ ti ile-ẹjọ giga kan ti kọkọ gbe kalẹ lori ariyanjiyan naa. Ile-ẹjọ giga ju lọ ni awọn aṣiṣe kan ti ko tọna, ti ko si yẹ ko waye, ṣẹlẹ ninu igbẹjọ ile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun, wọn ni ọkan lara ẹsun ti olujẹjọ, iyẹn Machina, fi kan olupẹjọ, ti i ṣe ẹgbẹ oṣelu APC, ni pe APC lu oun ni jibiti, wọn yọ orukọ oun kuro, wọn fi ti Lawan rọpo ẹ, bẹẹ oun loun jawe olubori nibi eto idibo abẹle ti wọn fi yan oludije, eyi ti Lawan ko kopa ninu ẹ rara, tori olori awọn aṣofin naa ti lọọ dije funpo aarẹ ninu eto idibo abẹle mi-in nigba yẹn. Wọn niru ẹsun iwa jibiti bẹẹ ko yẹ lohun ti ile-ẹjọ eyikeyii yoo foju fo da, ti wọn yoo fi ẹtẹ silẹ pa lapalapa, niṣe lo yẹ ki wọn tuṣu desalẹ ikoko ẹsun yẹn ni, ki wọn si pe awọn ẹlẹrii lati fidi ododo mulẹ, kikọ ti wọn kọ lati ṣe bẹẹ lo mu kawọn da idajọ wọn nu bii omi iṣanwọ, ti ẹjọ naa fi waa pada ṣe Lawan loore. Awọn mẹta ninu igbimọ onidaajọ ẹlẹni marun-un tile-ẹjọ giga ju lọ naa ni wọn fẹnu ko pe ki Machina kuro nipo oludije, ki Lawan si bọ saaye ẹ, bẹẹ ni wọn paṣẹ fun ajọ eleto idibo ilẹ wa, INEC lati, fi orukọ Lawan rọpo Machina lẹyẹ-o-sọka. Ẹ oo ranti pe oṣu Karun-un, ọdun 2022, to kọja ni wọn kede pe Bashir Machina bori lai si alatako nibi eto idibo abẹle APC lẹkun idibo sẹneeti Ariwa Yobe. Ko pẹ lẹyin naa ti Ahmed Lawan fidi-rẹmi ninu idije funpo aarẹ, ti wọn kede Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu gẹgẹ bii oludije, ni ẹgbẹ APC ba tun ṣeto idibo abẹle bookẹlẹ kan lọtọ, nibi ti wọn ti ni Lawan lo yege, wọn ni ki Machina juwọ silẹ fun un, n lọkunrin naa ba faake kọri, o si gba ile-ẹjọ lọ.


Awọn mẹta ninu igbimọ onidaajọ ẹlẹni marun-un tile-ẹjọ giga ju lọ naa ni wọn fẹnu ko pe ki Machina kuro nipo oludije, ki Lawan si bọ saaye ẹ, bẹẹ ni wọn paṣẹ fun ajọ eleto idibo ilẹ wa, INEC lati, fi orukọ Lawan rọpo Machina lẹyẹ-o-sọka. Ẹ oo ranti pe oṣu Karun-un, ọdun 2022, to kọja ni wọn kede pe Bashir Machina bori lai si alatako nibi eto idibo abẹle APC lẹkun idibo sẹneeti Ariwa Yobe. Ko pẹ lẹyin naa ti Ahmed Lawan fidi-rẹmi ninu idije funpo aarẹ, ti wọn kede Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu gẹgẹ bii oludije, ni ẹgbẹ APC ba tun ṣeto idibo abẹle bookẹlẹ kan lọtọ, nibi ti wọn ti ni Lawan lo yege, wọn ni ki Machina juwọ silẹ fun un, n lọkunrin naa ba faake kọri, o si gba ile-ẹjọ lọ. Ninu oṣu Kẹsan-an, ọdun 2022, nile-ẹjọ giga kan to wa niluu Damaturu kede rẹ pe oun ni oludije funpo sẹnetọ gidi, wọn ni ki INEC forukọ ẹ silẹ. Lawan ni oun ko gba, lo ba pẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun. Oṣu kẹwaa, ọdun naa, ni idajọ ko-tẹ-mi-lọrun waye, Machina yii kan naa si ni wọn mu, wọn ni ki Lawan lọọ wabikan jokoo si.


Ninu oṣu Kẹsan-an, ọdun 2022, nile-ẹjọ giga kan to wa niluu Damaturu kede rẹ pe oun ni oludije funpo sẹnetọ gidi, wọn ni ki INEC forukọ ẹ silẹ. Lawan ni oun ko gba, lo ba pẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun. Oṣu kẹwaa, ọdun naa, ni idajọ ko-tẹ-mi-lọrun waye, Machina yii kan naa si ni wọn mu, wọn ni ki Lawan lọọ wabikan jokoo si. Nibi yii lọrọ de ti Lawan fi loun o ṣẹjọ mọ, oun ti gba f’Ọlọrun, ati pe ẹnikan ki i jẹ kilẹ o fẹ, o loun fara mọ ọn ki Machina lọ. Amọ ẹgbẹ oṣelu wọn, APC ni awọn ṣi fẹ kẹjọ naa de ile-ẹjọ giga ju lọ, eyi ti idajọ rẹ waye lọjọ Mọnde yii, ti idajọ naa si dẹrin-in pẹẹkẹ Lawan, gẹgẹ bii oludije ti wọn fọwọ si.


Nibi yii lọrọ de ti Lawan fi loun o ṣẹjọ mọ, oun ti gba f’Ọlọrun, ati pe ẹnikan ki i jẹ kilẹ o fẹ, o loun fara mọ ọn ki Machina lọ. Amọ ẹgbẹ oṣelu wọn, APC ni awọn ṣi fẹ kẹjọ naa de ile-ẹjọ giga ju lọ, eyi ti idajọ rẹ waye lọjọ Mọnde yii, ti idajọ naa si dẹrin-in pẹẹkẹ Lawan, gẹgẹ bii oludije ti wọn fọwọ si.


Awọn Fulani darandaran pa eeyan rẹpẹtẹ, wọn sun awọn kan mọnu mọto, nijọba ibilẹ Ọsẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ko din leeyan mẹfa ti wọn pade iku ojijj lasiko tawọn Fulani afẹmiṣofo kan lọọ kọ lu awọn ileto kan nijọba ibilẹ Ọsẹ, laarin ọsẹ to kọja. Lara awọn ileto ta a gbọ pe wọn n koju ọkan-o-jọkan akọlu tawọn darandaran ọhun n ṣe lati bii ọsẹ meji sẹyin ni Arimọgija, Mọ́légé pẹlu awọn meji miiran. Ọkan pataki lara awọn aṣaaju agbegbe naa, Ọgbẹni Owolafẹ Fọlọrunṣọ to ba ALAROYE sọrọ ni ohun to ṣokunfa akọlu tawọn agbebọn n ṣe lọwọlọwọ laọn agbegbe ọhun ko sẹyin bi awọn agbẹ kan ṣe pinnu lati gbe igbesẹ ta ko bi awọn Fulani to n daran ṣe n ba awọn nnkan ọgbin olowo iyebiye ti wọn foogun oju wọn ṣiṣẹ fun jẹ. O ni ọpọ ire oko to yẹ kawọn fi ṣe anfaani lawọn ti padanu sọwọ awọn darandaran wọnyi pẹlu bi wọn ṣe maa n fi oru boju da maaluu wọ inu oko awọn, ti wọn yoo si maa fa awọn nnkan ọgbin ti awọn ti gbin tu fun awọn ẹran wọn lati jẹ. Nibi tawọn bororo ọhun daju de, aimọye igba lo ni wọn ti lọọ ka awọn agbẹ kan mọ inu oko wọn pẹlu ibọn, ti wọn yoo ṣi fipa mu wọn lati maa fọwọ ara wọn tu awọn ire oko wọn fun awọn maaluu ti wọn da wọnu oko oloko jẹ. O ni nigba tọrọ yii fẹẹ maa le ni aleju ni awọn lọọ fẹjọ awọn Fulani ọhun sun awọn ẹṣọ alaabo, ti wọn si gbe igbesẹ kiakia lati waa ba awọn le awọn baṣejẹ obi ti i so lẹẹrun naa kuro ninu oko awọn.


O ni ọpọ ire oko to yẹ kawọn fi ṣe anfaani lawọn ti padanu sọwọ awọn darandaran wọnyi pẹlu bi wọn ṣe maa n fi oru boju da maaluu wọ inu oko awọn, ti wọn yoo si maa fa awọn nnkan ọgbin ti awọn ti gbin tu fun awọn ẹran wọn lati jẹ. Nibi tawọn bororo ọhun daju de, aimọye igba lo ni wọn ti lọọ ka awọn agbẹ kan mọ inu oko wọn pẹlu ibọn, ti wọn yoo ṣi fipa mu wọn lati maa fọwọ ara wọn tu awọn ire oko wọn fun awọn maaluu ti wọn da wọnu oko oloko jẹ. O ni nigba tọrọ yii fẹẹ maa le ni aleju ni awọn lọọ fẹjọ awọn Fulani ọhun sun awọn ẹṣọ alaabo, ti wọn si gbe igbesẹ kiakia lati waa ba awọn le awọn baṣejẹ obi ti i so lẹẹrun naa kuro ninu oko awọn. Eyi lo ni o bi awọn ẹni ibi naa ninu ti wọn fi lọọ ko ara wọn jọ, ti wọn si pada wa laarin oru pẹlu ibọn AK47, ada, aake atawọn nnkan ija mi-in lati waa ṣe akọlu nla si awọn araalu, ninu eyi ti ọpọ awọn eeyan ku si. Ọgbẹni Fọlọrunṣọ ni ọsan gangan lawọn Fulani ọhun tun lọọ dena de awọn arinrin-ajo kan lasiko ti wọn n pada bọ lati Akurẹ, gbogbo awọn eeyan ọhun lo ni wọn pa, ti wọn si tun dana sun ọkọ wọn lẹyin ti wọn ti ji owo atawọn ẹru wọn ko. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ ọkan ninu awọn ọba alaye nijọba ibilẹ Ọsẹ, Onimoru ti Ìmòru, Ọba Rotimi Ọbamuwagun, ni ko si ani-ani pe inu ewu nla lawọn wa latari itu buruku tawọn Fulani n fi awọn eeyan pa ni gbogbo igba.


Eyi lo ni o bi awọn ẹni ibi naa ninu ti wọn fi lọọ ko ara wọn jọ, ti wọn si pada wa laarin oru pẹlu ibọn AK47, ada, aake atawọn nnkan ija mi-in lati waa ṣe akọlu nla si awọn araalu, ninu eyi ti ọpọ awọn eeyan ku si. Ọgbẹni Fọlọrunṣọ ni ọsan gangan lawọn Fulani ọhun tun lọọ dena de awọn arinrin-ajo kan lasiko ti wọn n pada bọ lati Akurẹ, gbogbo awọn eeyan ọhun lo ni wọn pa, ti wọn si tun dana sun ọkọ wọn lẹyin ti wọn ti ji owo atawọn ẹru wọn ko. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ ọkan ninu awọn ọba alaye nijọba ibilẹ Ọsẹ, Onimoru ti Ìmòru, Ọba Rotimi Ọbamuwagun, ni ko si ani-ani pe inu ewu nla lawọn wa latari itu buruku tawọn Fulani n fi awọn eeyan pa ni gbogbo igba. O ni laipẹ yii lawọn Fulani kan lọọ fi maaluu ba oko ẹgẹ to to bii sare ilẹ mẹrin jẹ, oko naa lo ni o jẹ ti ọkan lara awọn eeyan ilu Ìmòru, ẹni to lọọ yawo nla ni banki lati fi da oko ọhun. Obidiado ti Ilu Ìjàgbà, Ọba Andrew Ikioya, ninu ọrọ tirẹ ni nibi ti aaye gba awọn darandaran naa de, wọn ti n lọ sinu oko oloko lati lọọ kore nnkan ọgbin wọn, wọn yoo si tun ru u wa sinu ọja waa ta, ti oloko ko si lori laya ko sọrọ tabi ko da wọn lẹkun. Awọn ọba alade mejeeji yii ni kayeefi lo ṣi n jẹ fawọn eeyan idi tijọba apapọ fi n gba awọn Fulani wọnyi laaye lati maa gbe ibọn AK47 kiri, eyi ti wọn fi n dunkooko mọ awọn araalu.


O ni laipẹ yii lawọn Fulani kan lọọ fi maaluu ba oko ẹgẹ to to bii sare ilẹ mẹrin jẹ, oko naa lo ni o jẹ ti ọkan lara awọn eeyan ilu Ìmòru, ẹni to lọọ yawo nla ni banki lati fi da oko ọhun. Obidiado ti Ilu Ìjàgbà, Ọba Andrew Ikioya, ninu ọrọ tirẹ ni nibi ti aaye gba awọn darandaran naa de, wọn ti n lọ sinu oko oloko lati lọọ kore nnkan ọgbin wọn, wọn yoo si tun ru u wa sinu ọja waa ta, ti oloko ko si lori laya ko sọrọ tabi ko da wọn lẹkun. Awọn ọba alade mejeeji yii ni kayeefi lo ṣi n jẹ fawọn eeyan idi tijọba apapọ fi n gba awọn Fulani wọnyi laaye lati maa gbe ibọn AK47 kiri, eyi ti wọn fi n dunkooko mọ awọn araalu. Bakan naa lawọn ori-ade ọhun tun gbe oṣuba nla fun Gomina ipinlẹ Ondo, Arakunrin Rotimi Akeredolu, lori ṣiṣe agbekalẹ ẹṣọ Amọtẹkun fun aabo ẹmi ati dukia awọn araalu. Alaga ijọba ibilẹ Ọsẹ, Ọmọọba Adekunle Dennis, lasiko to ṣe abẹwo si awọn ileto ti wọn ṣe akọlu si ba ẹbi awọn to fara gba ninu iṣẹlẹ naa kẹdun. O ni ẹdun ọkan patapata lawọn iṣẹlẹ akọlu gbogbo igba to saaba maa n waye nijọba ibilẹ Ọsẹ n jẹ fun Gomina Akeredolu bẹẹ lo rọ ijọba lati tete wa ọna abayọ si awọn ipenija eto aabo ọhun ki nnkan too bọwọ sori.


Bakan naa lawọn ori-ade ọhun tun gbe oṣuba nla fun Gomina ipinlẹ Ondo, Arakunrin Rotimi Akeredolu, lori ṣiṣe agbekalẹ ẹṣọ Amọtẹkun fun aabo ẹmi ati dukia awọn araalu. Alaga ijọba ibilẹ Ọsẹ, Ọmọọba Adekunle Dennis, lasiko to ṣe abẹwo si awọn ileto ti wọn ṣe akọlu si ba ẹbi awọn to fara gba ninu iṣẹlẹ naa kẹdun. O ni ẹdun ọkan patapata lawọn iṣẹlẹ akọlu gbogbo igba to saaba maa n waye nijọba ibilẹ Ọsẹ n jẹ fun Gomina Akeredolu bẹẹ lo rọ ijọba lati tete wa ọna abayọ si awọn ipenija eto aabo ọhun ki nnkan too bọwọ sori. Nigba ti akọroyin wa kan si Alukoro ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Abilekọ Funmilayọ Ọdunlami, lori aago, o ni ko si ọrọ akọlu ṣiṣe lori iṣẹlẹ naa, bo tilẹ jẹ pe loootọ lawọn eeyan agbegbe ohun waa fẹjọ sun lọdọ awọn pe awọn kan waa ya bo awọn. O ni loju ẹsẹ lawọn ẹṣọ alaabo si ti lọ síbẹ ki alaafia le jọba.


Nigba ti akọroyin wa kan si Alukoro ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Abilekọ Funmilayọ Ọdunlami, lori aago, o ni ko si ọrọ akọlu ṣiṣe lori iṣẹlẹ naa, bo tilẹ jẹ pe loootọ lawọn eeyan agbegbe ohun waa fẹjọ sun lọdọ awọn pe awọn kan waa ya bo awọn. O ni loju ẹsẹ lawọn ẹṣọ alaabo si ti lọ síbẹ ki alaafia le jọba.


Micheal yinbọn fun ọrẹkunrin aburo ẹ, o loun ko fẹ ko fẹ ẹ

Gbenga Amos, Abẹokuta Boya orin ‘Micheal wa lo ida ẹ’ tawọn oniṣọọṣi n fi orukọ ẹ kọrin, lo pa a bii ọti ni o, boya inu abisodi naa lo si ru bo o loju to bẹẹ, ọkunrin ẹni ọgbọn ọdun ti wọn porukọ ẹ ni Micheal Ogundele yii nikan lo le ṣalaye ara ẹ, o si ti n ṣalaye ọhun lakolo awọn ọlọpaa, latari bo ṣe fibinu yinbọn lu ọrẹbinrin aburo ẹ kan, Tobi Ọlabisi, o loun o fẹ wọle-wọde ẹ pẹlu aburo oun, oun si ti kilọ fun un, ko fẹẹ jawọ. Aafaa Akeem, to jẹ ọkan ninu awọn aṣaaju ẹsin niluu Ihunbọ, lo lọọ fi iṣẹlẹ ọhun to wọn leti lẹka ileeṣẹ ọlọpaa Idiroko lọjọ keji, oṣu Keji, ta a wa yii, pe afurasi naa ti yinbọn lu Tobi o, ọkunrin naa ko ti i ku, amọ awọn ti gbe e digbadigba lọ si ọsibitu, tori niṣe lẹjẹ n da lara ẹ bii omi, bo maa ye tabi o maa ku, awọn o ti i mọ. Lọgan ti DPO teṣan Idiroko, CSP Ayọ Akinṣọwọn, gbọ sọrọ yii lo ti paṣẹ pe kawọn ọmọọṣẹ ẹ lọọ fi pampẹ ofin gbe Micheal, Ọlọrun si ba wọn ṣe e, wọn ka a mọ ibi to sa pamọ si, ni wọn ba fọwọ ṣinkun ofin gbe e. Nigba to de teṣan ti wọn beere bọrọ ṣe jẹ ko too dogun a n yinbọn mọra ẹni, afurasi naa ni o ti pẹ toun ti n gbọ finrin-finrin pe Tobi n ṣe kurukẹrẹ lọdọ aburo oun obinrin ti wọn forukọ bo laṣiiri, ọmọ ọhun si n kawe lọwọ, nigba toun si wadii, toun ri i pe loootọ ni, oun pe Tobi, oun si kilọ fun un gidigidi pe ko wa ọrẹbinrin ẹ siwaju, aburo oun ko si fun iranu, oun ko fẹ ajọṣe wọn. Amọ, o lọmọkunrin naa ko jawọ, ko si yee wa aburo oun wa, bẹẹ lo maa n rẹburu ẹ kiri igboro, o lọrun iṣu laparo i ku si. O ni lọjọ tiṣẹlẹ naa waye, awọn kan ni wọn waa yin in soun leti pe Tobi tun ti yọ kẹlẹ wọle sinu yara aburo oun, wọn ni afaimọ ni wọn o ti ma ṣe ‘kerewa’ funra wọn, loun ba dide lati lọọ wo o boya loootọ ni, oun si gbe ibọn ṣakabula kan dani. O ni nigba toun debẹ, toun wọnu yara naa, niṣe loun ba Tobi lori bẹẹdi aburo oun to sunkaaka, amọ bo ṣe yira pada to ri oun lo fo dide, o wo raa-raa-ra, o n wọna lati sa lọ, igba to ri i pe ẹnu ọna ko ṣee gba foun tori ibẹ loun duro si, lo ba ta mọ windo, o fẹẹ gbabẹ bẹ jade, oun fa a laṣọ, ṣugbọn ọwọ oun ko to o daadaa to fi bẹ sodikeji, eyi lo jẹ koun dana ibọn ya a, tori oun ko fẹ ko sa lọ, oun si fẹẹ kọ lọgbọn.


Amọ, o lọmọkunrin naa ko jawọ, ko si yee wa aburo oun wa, bẹẹ lo maa n rẹburu ẹ kiri igboro, o lọrun iṣu laparo i ku si. O ni lọjọ tiṣẹlẹ naa waye, awọn kan ni wọn waa yin in soun leti pe Tobi tun ti yọ kẹlẹ wọle sinu yara aburo oun, wọn ni afaimọ ni wọn o ti ma ṣe ‘kerewa’ funra wọn, loun ba dide lati lọọ wo o boya loootọ ni, oun si gbe ibọn ṣakabula kan dani. O ni nigba toun debẹ, toun wọnu yara naa, niṣe loun ba Tobi lori bẹẹdi aburo oun to sunkaaka, amọ bo ṣe yira pada to ri oun lo fo dide, o wo raa-raa-ra, o n wọna lati sa lọ, igba to ri i pe ẹnu ọna ko ṣee gba foun tori ibẹ loun duro si, lo ba ta mọ windo, o fẹẹ gbabẹ bẹ jade, oun fa a laṣọ, ṣugbọn ọwọ oun ko to o daadaa to fi bẹ sodikeji, eyi lo jẹ koun dana ibọn ya a, tori oun ko fẹ ko sa lọ, oun si fẹẹ kọ lọgbọn. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Ogun, SP Abimbọla Oyeyẹmi, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ ninu atẹjade kan to fi ṣọwọ s’Alaroye sọ pe wọn ti gbe ọkunrin to yinbọn mọ naa lọ ọsibitu Jẹnẹra Idiroko, wọn nibẹ lo ṣi wa di ba a ṣe n sọ yii, ti wọn n tọju ẹ, boya yoo le ru u la. O ni Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, naa ti gbọ nipa iṣẹlẹ yii, o si ti paṣẹ pe ki wọn taari Micheal yinbọn-yinbọn ati ibọn ẹ si ẹka ti wọn ti n tọpinpin iwa ọdaran abẹle, ki wọn le tubọ ṣewadii lẹkun-un rẹrẹ. Wọn ni lẹyin iwadii, afurasi naa yoo kawọ pọnyin niwaju adajọ.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Ogun, SP Abimbọla Oyeyẹmi, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ ninu atẹjade kan to fi ṣọwọ s’Alaroye sọ pe wọn ti gbe ọkunrin to yinbọn mọ naa lọ ọsibitu Jẹnẹra Idiroko, wọn nibẹ lo ṣi wa di ba a ṣe n sọ yii, ti wọn n tọju ẹ, boya yoo le ru u la. O ni Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, naa ti gbọ nipa iṣẹlẹ yii, o si ti paṣẹ pe ki wọn taari Micheal yinbọn-yinbọn ati ibọn ẹ si ẹka ti wọn ti n tọpinpin iwa ọdaran abẹle, ki wọn le tubọ ṣewadii lẹkun-un rẹrẹ. Wọn ni lẹyin iwadii, afurasi naa yoo kawọ pọnyin niwaju adajọ.


Ayọ Adebanjọ kilọ fun Tinubu: Awọn ara Oke-Ọya ko ni i dibo fun ọ

Gbenga Amos, Abẹokuta Gbogbo ẹni to ba moju oludije sipo gomina lorukọ ẹgbẹ APC, Aṣiwaju Bọla Tinubu, ki wọn tete sọ fun un pe ko waa darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu Labour, nitori awọn Hausa ko ni i gbejọba fun un, wọn ko si ni i dibo fun un. Baba agba olori awọn ẹgbẹ Afẹnifẹre, Ayọ Adebanjọ, lo sọrọ yii lọjọ Eti, Furaidee, ọjọ kẹta, oṣu Keji, ọdun yii, lasiko ipolongo ibo ẹgbẹ oṣelu Labour to waye niluu Abẹokuta, nipinlẹ Ogun. O ni ki Tinubu ma wulẹ dojuti ara rẹ nipa kikopa ninu eto idibo yii, ko yaa tete pa a ti. Nigba to n sọrọ ni Ake Palace ground, to wa niluu Abẹokuta, nibi eto ipolongo ibo Peter Obi ati igbakeji rẹ, Yusuf Baba Ahmed-Datti, ni baba naa ti sọ pe awọn ẹya ilẹ Hausa ti ọkunrin oloṣelu naa gbẹkẹle yoo ja a kulẹ lasiko eto idibo to ti n kanlẹkun yii. O waa rọ gomina ipinlẹ Eko tẹlẹ naa lati gbagbe erongba rẹ lati di aarẹ, ko waa ṣatilẹyin fun Peter Obi ko too pẹ ju fun un. Baba Adebanjọ, ẹni ti awọn agbaagbaa ẹgbẹ naa bii Sẹnetọ Okunrohunmu tẹle wa sibi ipolongo naa ni, ‘‘Gbogbo ẹni to ba moju Tinubu ko sọ fun un, mo ti sọ fun un tẹlẹ, mo si tun n sọ fun un bayii pe awọn ara Oke-Ọya ko ni i dibo fun un.


Nigba to n sọrọ ni Ake Palace ground, to wa niluu Abẹokuta, nibi eto ipolongo ibo Peter Obi ati igbakeji rẹ, Yusuf Baba Ahmed-Datti, ni baba naa ti sọ pe awọn ẹya ilẹ Hausa ti ọkunrin oloṣelu naa gbẹkẹle yoo ja a kulẹ lasiko eto idibo to ti n kanlẹkun yii. O waa rọ gomina ipinlẹ Eko tẹlẹ naa lati gbagbe erongba rẹ lati di aarẹ, ko waa ṣatilẹyin fun Peter Obi ko too pẹ ju fun un. Baba Adebanjọ, ẹni ti awọn agbaagbaa ẹgbẹ naa bii Sẹnetọ Okunrohunmu tẹle wa sibi ipolongo naa ni, ‘‘Gbogbo ẹni to ba moju Tinubu ko sọ fun un, mo ti sọ fun un tẹlẹ, mo si tun n sọ fun un bayii pe awọn ara Oke-Ọya ko ni i dibo fun un. Imọran mi fun Tinubu ni pe ko tete pada wale, ko waa ṣatilẹyin fun Peter Obi, nitori nigba ti eto idibo naa ba pari, ti wọn ba ja a kulẹ, ko ni i ni igboya lati pada wa sile, bo tilẹ jẹ pe to ba pada wa sile naa, a ṣi maa dariji i ti a maa gba a pada’’. Baba Adebanjo ṣapejuwe ẹgbẹ oṣelu Labour gẹgẹ bii ẹgbẹ NADECO tuntun, o ni awọn ti awọn n ṣatilẹyin fun ẹgbẹ Labour yii ni awọn ni erongba rere fun awọn eeyan Naijiria, awọn fẹ ki Naijiria dara si i, ka si gba ara wa silẹ lọwọ awọn ijọba alagbara to n mu wa sin. Nigba to ṣabẹwo si aafin Alake tilẹ Ẹgba, Ọba Adedọtun Arẹmu Gbadebọ, oludije funpo aarẹ ninu ẹgbẹ Labour, Peter Obi, naa sọ pe orileede yii ni eto aabo ilẹ rẹ ti buru ju lọ lagbaaye, nitori awa kọ ni a n ṣe akoso ilẹ wa mọ bayii.