Ebenezer fibinu fọ agadagodo mọ’yawo ẹ lori, niyẹn gbabẹ ku l’Abẹokuta

Gbenga Amos, Ogun Ibinu ko mọ p’olowo oun ko lẹsẹ nilẹ. Beẹ lọrọ ri fun baale ile ẹni ọdun marundinlaaadọta kan, Oluwaṣẹgun Ọmọtọṣọ Ebenezer, ti ti wa lahaamọ awọn ọlọpaa latari ẹsun pe o fibinu la agadagodo mọ iyawo rẹ, Olubukọla Ọmọtọṣọ, lori nigba ti wọn jọ n ṣe gbolohun asọ, obinrin ẹni ọdun mejilelogoji naa si gbabẹ ku patapata. Ọjọ kẹrinla, oṣu Kọkanla, ọdun yii, lawọn ọlọpaa lọọ fi pampẹ ofin gbe afurasi ọdaran naa, nigba ti ẹgbọn oloogbe lọọ fẹjọ ẹ sun ni ẹka ileeṣẹ ọlọpaa Kemta, l’Abẹokuta, ipinlẹ Ogun. O ni ọkọ aburo oun ti luyawo ẹ pa nibi ti wọn ti n ja lori ọrọ ti ko to nnkan. Obinrin naa ni niṣe lọkọ yii la agadagodo nla ti wọn fi n ti geeti ile wọn mọ iyawo rẹ yii lori, ti ori naa si bẹjẹ, lobinrin naa ba mu’dii lọọlẹ. O lawọn eeyan to wa nitosi ni wọn sare gbe e digbadigba lọ sileewosan ijọba, Federal Medical Centre (FMC), to wa lagbegbe Idi-Aba, l’Abẹokuta.


O ni ọkọ aburo oun ti luyawo ẹ pa nibi ti wọn ti n ja lori ọrọ ti ko to nnkan. Obinrin naa ni niṣe lọkọ yii la agadagodo nla ti wọn fi n ti geeti ile wọn mọ iyawo rẹ yii lori, ti ori naa si bẹjẹ, lobinrin naa ba mu’dii lọọlẹ. O lawọn eeyan to wa nitosi ni wọn sare gbe e digbadigba lọ sileewosan ijọba, Federal Medical Centre (FMC), to wa lagbegbe Idi-Aba, l’Abẹokuta. Awọn dokita gbiyanju lati doola ẹmi ẹ, wọn fun un ni itọju pajawiri, ṣugbọn bi wọn ṣe n tọju ẹ lọwọ naa lo mi eemi ikẹyin. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, SP Abimbọla Oyeyẹmi, sọ ninu atẹjade kan to fi ṣọwọ s’ALAROYE lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, pe obinrin naa laju diẹ nigba to wa lọsibitu, wọn ni pẹlu irora naa lo dọgbọn fi ọrọ ranṣẹ sawọn mọlẹbi ẹ kan lori aago pe ọsibitu loun wa bayii o, oun atọkọ oun lawọn n ja to fi la agadagodo mọ oun lori, eyi lo si sọ oun dero ọsibitu, oun o ti i mọ’bi tọrọ naa le ja si o, ṣugbọn to ba fi ja siku, ki wọn mọ pe Ṣẹgun lo pa oun o, oun ni ki wọn beere iku oun lọwọ ẹ. Kete to pari ifohunranṣẹ ti wọn n pe ni voice note ọhun, to si fi i ṣọwọ, ni wọn lo dakẹ. Wọn ni bi baale ile ọran yii ṣe gbọ nipa ifohunranṣẹ ọhun nibi to ti n ronu irọ to maa fi bo iwa buruku to hu mọlẹ, o ri i pe aṣiri naa ko bo mọ, niṣe lo ba ẹsẹ rẹ sọrọ, o na papa bora.


Awọn dokita gbiyanju lati doola ẹmi ẹ, wọn fun un ni itọju pajawiri, ṣugbọn bi wọn ṣe n tọju ẹ lọwọ naa lo mi eemi ikẹyin. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, SP Abimbọla Oyeyẹmi, sọ ninu atẹjade kan to fi ṣọwọ s’ALAROYE lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, pe obinrin naa laju diẹ nigba to wa lọsibitu, wọn ni pẹlu irora naa lo dọgbọn fi ọrọ ranṣẹ sawọn mọlẹbi ẹ kan lori aago pe ọsibitu loun wa bayii o, oun atọkọ oun lawọn n ja to fi la agadagodo mọ oun lori, eyi lo si sọ oun dero ọsibitu, oun o ti i mọ’bi tọrọ naa le ja si o, ṣugbọn to ba fi ja siku, ki wọn mọ pe Ṣẹgun lo pa oun o, oun ni ki wọn beere iku oun lọwọ ẹ. Kete to pari ifohunranṣẹ ti wọn n pe ni voice note ọhun, to si fi i ṣọwọ, ni wọn lo dakẹ. Wọn ni bi baale ile ọran yii ṣe gbọ nipa ifohunranṣẹ ọhun nibi to ti n ronu irọ to maa fi bo iwa buruku to hu mọlẹ, o ri i pe aṣiri naa ko bo mọ, niṣe lo ba ẹsẹ rẹ sọrọ, o na papa bora. Eyi lo mu kawọn ọlọpaa atawọn ọtẹlẹmuyẹ bẹrẹ si i wa a, wọn tọpinpin ibi to le sa pamọ si, iṣẹ gidi si ni DPO teṣan Kemta, SCP Adeniyi Adekunle, atawọn ẹmẹwa rẹ ṣe ki olobo kan too ta wọn pe jagunlabi yii ti lọ sabule Akinṣeku, wọn nibẹ lo fara ṣoko si. Awọn ara abule naa ko tiẹ fura pe ajoji ọdaran kan lo n ba awọn gbe, tori abule ọhun jinna gidi siluu Abẹokuta, ibẹ naa si lọwọ ti ba a nigbẹyin. Alukoro Oyeyẹmi ni iwadii tawọn ṣe fihan pe loore-koore ni ija ati aawọ maa n waye laarin tọkọ-taya yii latẹyinwa, wọn ni ko sohun meji to saaba n dija ọhun silẹ ju pe iyawo ọkunrin yii da ileewe pamari kan silẹ, tori ileewe olukọni lo lọ to gboye NCE jade, wọn nileewe naa si n ṣe daadaa.


Eyi lo mu kawọn ọlọpaa atawọn ọtẹlẹmuyẹ bẹrẹ si i wa a, wọn tọpinpin ibi to le sa pamọ si, iṣẹ gidi si ni DPO teṣan Kemta, SCP Adeniyi Adekunle, atawọn ẹmẹwa rẹ ṣe ki olobo kan too ta wọn pe jagunlabi yii ti lọ sabule Akinṣeku, wọn nibẹ lo fara ṣoko si. Awọn ara abule naa ko tiẹ fura pe ajoji ọdaran kan lo n ba awọn gbe, tori abule ọhun jinna gidi siluu Abẹokuta, ibẹ naa si lọwọ ti ba a nigbẹyin. Alukoro Oyeyẹmi ni iwadii tawọn ṣe fihan pe loore-koore ni ija ati aawọ maa n waye laarin tọkọ-taya yii latẹyinwa, wọn ni ko sohun meji to saaba n dija ọhun silẹ ju pe iyawo ọkunrin yii da ileewe pamari kan silẹ, tori ileewe olukọni lo lọ to gboye NCE jade, wọn nileewe naa si n ṣe daadaa. Ṣugbọn gbogbo igba lọkọ rẹ ti ko le fidi igo kọ ‘o’, ti wọn lo n ṣiṣẹ kafinta yii maa n ba a ja pe oun loun fẹẹ maa ṣakoso ileewe naa, tori ọkọ lolori aya, ṣugbọn ti obinrin yii ko gba fun un. Eyi ni wọn lo mu ki ọkọ naa maa lu iyawo rẹ lalubami lọpọ igba ti wọn ba ti sọrọ naa dija. Ṣa, Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti paṣẹ ki wọn taari ọkọọyawo alajangbila si ẹka ti wọn ti n wadii ẹsun iwa ọdaran abẹle lolu ileeṣẹ ọlọpaa to wa l’Eleweẹran, l’Abẹokuta.


Ṣugbọn gbogbo igba lọkọ rẹ ti ko le fidi igo kọ ‘o’, ti wọn lo n ṣiṣẹ kafinta yii maa n ba a ja pe oun loun fẹẹ maa ṣakoso ileewe naa, tori ọkọ lolori aya, ṣugbọn ti obinrin yii ko gba fun un. Eyi ni wọn lo mu ki ọkọ naa maa lu iyawo rẹ lalubami lọpọ igba ti wọn ba ti sọrọ naa dija. Ṣa, Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti paṣẹ ki wọn taari ọkọọyawo alajangbila si ẹka ti wọn ti n wadii ẹsun iwa ọdaran abẹle lolu ileeṣẹ ọlọpaa to wa l’Eleweẹran, l’Abẹokuta. O lawọn maa foju Ebenezer bale-ẹjọ laipẹ.


Gani Adams ṣefilọlẹ ẹṣọ alaabo Oodua ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ki eto aabo le gbo pọn si i ni Kwara, Aarẹ Ọna Kakanfo ilẹ Yoruba, Oloye Iba Gani Adams, ti ṣe ifilọlẹ ẹṣọ alaabo Oodua niluu Ọffa, nipinlẹ Kwara, lọjọ Ẹti, Furaide. Nigba ti Adams n ba awọn oniroyin sọrọ niluu Ọffa, o ni awọn ṣe ifilọlẹ ẹṣọ alaabo naa ki eto aabo le rajaja si i ni gbogbo ẹkun Guusu Iwọ Oorun Naijiria, ati ki wọn le daabo bo gbogbo ilẹ Yoruba ati gbogbo agbegbe rẹ. O tẹsiwaju pe Naijiria ti n koju ipenija eto aabo lati ọjọ pipẹ, ti ko si yọ ẹkun Guusu Iwọ-Oorun silẹ, idi niyi ti wọn fi gbe ẹṣọ alaabo naa dide. O fi kun un pe bo tilẹ jẹ pe ipinlẹ Kwara wa lara ẹkun Aarin-Gbungbun Naijiria, wọn tun wa lara ẹya Yoruba ti awọn ẹṣọ alaabo yoo maa ṣiṣẹ papọ pẹlu awọn eyi to wa nilẹ tẹlẹ lawọn ijọba ibilẹ mẹrẹẹrindinlogun to so Kwara ro, ki aabo to peye le wa fun gbogbo olugbe ipinlẹ naa. Adams, ni ẹṣọ alaabo Oodua ti n ṣiṣẹ lawọn ipinlẹ Yoruba bii Eko, Ogun, Ọyọ, Ọṣun, ti swọn si tun ṣe ifilọlẹ rẹ ni Kwara bayii, tori oun nigbagbọ pe ipinlẹ naa ṣe pataki si ilẹ Yoruba, ti yoo si di ipinlẹ alalaafia fun aabo to peye. O rọ ijọba Kwara atawọn ọba alaye ki wọn fọwọsowọpọ pẹlu ẹṣọ alaabo naa, ki wọn le ṣe aṣeyọri.


Ojo to dana sun awọn ọmọ iyawo rẹ mẹta l’Ondo ti foju bale-ẹjọ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, nileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo wọ baba ẹni ọdun mẹrinlelọgọta nni, Joseph Ojo, to dana sun awọn ọmọ iyawo rẹ marun-un, ti mẹta si ku ninu wọn, lọ sile-ẹjọ lori ẹsun ipaniyan ti wọn fi kan an. Ọkunrin to jẹ ọmọ bibi ilu Ondo ọhun ni wọn fẹsun mẹta ọtọọtọ kan lasiko to n fara han ni kootu Majisireeti kin-in-ni to wa l’Oke-Ẹda niluu Akurẹ. Iṣẹlẹ yii lo waye l’Ojule kẹtadinlogoji, adugbo Ayesanmi, Odojọmu, Ondo, ni nnkan bii aago mẹta oru ọjọ karun-un, osu Kọkanla, ọdun 2022. Ẹsun akọkọ ti wọn fi kan ọkunrin to n ṣiṣẹ igi gẹdu ọhun ni pe o dana sun, Tọpẹ Akinfọlayan, ẹni ọdun mẹrinla, Aanu Akinfọlayan, ẹni ọdun mẹwaa ati Tayọ Akinfọlayan ọmọ ọdun mẹjọ, pẹlu bo ṣe da epo bẹntiroolu le wọn lori, to si tun sana si i, eyi to pada ṣokùnfà iku awọn ọmọ mẹtẹẹta. Ninu ẹsun keji, wọn ni olujẹjọ naa tun gbiyanju lati ṣeku pa Esther Ojo atawọn ọmọ rẹ meji, Bisọla Akinfọlayan ati Tobi Akinfọlayan, nipa didana sun wọn. Bakan naa ni wọn tun fẹsun kan Ojo pe o mọ-ọn mọ dana sun ọkada Honda kan to jẹ ti Ṣeun Afọlayan, eyi ti owo rẹ to ẹgbẹrun lọna ẹgbẹta Naira (600,000).


Ẹsun akọkọ ti wọn fi kan ọkunrin to n ṣiṣẹ igi gẹdu ọhun ni pe o dana sun, Tọpẹ Akinfọlayan, ẹni ọdun mẹrinla, Aanu Akinfọlayan, ẹni ọdun mẹwaa ati Tayọ Akinfọlayan ọmọ ọdun mẹjọ, pẹlu bo ṣe da epo bẹntiroolu le wọn lori, to si tun sana si i, eyi to pada ṣokùnfà iku awọn ọmọ mẹtẹẹta. Ninu ẹsun keji, wọn ni olujẹjọ naa tun gbiyanju lati ṣeku pa Esther Ojo atawọn ọmọ rẹ meji, Bisọla Akinfọlayan ati Tobi Akinfọlayan, nipa didana sun wọn. Bakan naa ni wọn tun fẹsun kan Ojo pe o mọ-ọn mọ dana sun ọkada Honda kan to jẹ ti Ṣeun Afọlayan, eyi ti owo rẹ to ẹgbẹrun lọna ẹgbẹta Naira (600,000). Awọn ẹsun ọhun ni Agbefọba, Nelson Akintimẹhin, ni o lodi labẹ abala Okoo-le-lọọọdunrun din mẹrin (316), Okoo-le-lọọọdunrun (320) ati Oji-le-nirinwo le mẹta ((443) ninu iwe ofin ipinlẹ Ondo ti ọdun 2006. Akintimẹhin bẹbẹ fun fifi afurasi ọdaran naa pamọ sinu ọgba ẹwọn titi ti kootu ọhun yoo fi ri imọran gba lati ọfiisi ajọ to n gba adajọ nimọran. Agbejọro olujẹjọ, Ọmọọba Adekunle, ninu ọrọ tirẹ ni o yẹ ki ile-ẹjọ fun onibaara oun laaye ko le fesi lori ẹbẹ ti agbefọba fi siwaju adajọ.


Awọn ẹsun ọhun ni Agbefọba, Nelson Akintimẹhin, ni o lodi labẹ abala Okoo-le-lọọọdunrun din mẹrin (316), Okoo-le-lọọọdunrun (320) ati Oji-le-nirinwo le mẹta ((443) ninu iwe ofin ipinlẹ Ondo ti ọdun 2006. Akintimẹhin bẹbẹ fun fifi afurasi ọdaran naa pamọ sinu ọgba ẹwọn titi ti kootu ọhun yoo fi ri imọran gba lati ọfiisi ajọ to n gba adajọ nimọran. Agbejọro olujẹjọ, Ọmọọba Adekunle, ninu ọrọ tirẹ ni o yẹ ki ile-ẹjọ fun onibaara oun laaye ko le fesi lori ẹbẹ ti agbefọba fi siwaju adajọ. Nigba to n gbe ipinnu rẹ kalẹ, Onidaajọ Musa Al-Yunnus ni ki Ojo ṣi lọọ maa ṣere ninu ọgba ẹwọn na gẹgẹ bii ibeere agbefọba. Lẹyin eyi lo sun ijokoo mi-in si ọjọ kẹfa, oṣu Kẹta, ọdun 2023.


Nigba to n gbe ipinnu rẹ kalẹ, Onidaajọ Musa Al-Yunnus ni ki Ojo ṣi lọọ maa ṣere ninu ọgba ẹwọn na gẹgẹ bii ibeere agbefọba. Lẹyin eyi lo sun ijokoo mi-in si ọjọ kẹfa, oṣu Kẹta, ọdun 2023.


Joy ji ọmọọdun mẹta gbe l’Ekoo, o tun lọọ ji omi-in n’Ibadan

Faith Adebọla Loootọ lawọn eeyan n daṣa pe ko sohun tọkunrin n ṣe tobinrin o le ṣe, ṣugbọn idi okoowo ibanujẹ lobinrin ẹni ọdun mejidinlọgbọn yii, Joy Kọlapọ, tumọ ọrọ naa si ni tiẹ o, niṣe lo n ji awọn ọmọ ọlọmọ gbe kaakiri, to ba ti gbowo lọwọ awọn obi wọn, aa tu wọn silẹ, aa si tun lọ sagbegbe mi-in ti wọn o ti i fura si i, ni yoo ba tun j’ọmọ wọn gbe nibẹ lati gbowo. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, SP Benjamin Hundeyin, to fọrọ yii lede ninu atẹjade kan to fi sọwọ s’ALAROYE lọjọ Aiku, Sannde, ogunjọ, oṣu Kọkanla yii, sọ pe ọjọ kejila, oṣu naa, lọwọ awọn ọtẹlẹmuyẹ tẹ afurasi ọdaran yii. Wọn ni iṣẹlẹ ibanujẹ kan to waye niluu Ejigbo, ipinlẹ Eko, lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kẹwaa, to kọja yii, nibi tọmọ ọdun mẹta kan ti wọn porukọ ẹ ni Bright ti dawati lojiji, lo mu kawọn ọtẹlẹmuyẹ bẹrẹ si i fimu finlẹ, ti wọn n tọpinpin ibi teefin ajalu naa ti n ru wa. Iwadii ijinlẹ naa lo jẹ ki wọn roye pe Abilekọ Joy Kọlapọ ọhun lamookunṣika to ṣiṣẹ laabi ọhun, ati pe oṣika-tan-tẹsẹ-mọrin ẹda yii ti kuro l’Ekoo, eyi lo si gbe wọn deluu Ọmi-Adio, nijọba ibilẹ Ọmi-Adio, nipinlẹ Ọyọ, nibi tọwọ ti tẹ ẹ. Nibi ti wọn ka afurasi naa mọ, wọn ba ọmọọdun meje kan, Moses, lakata ẹ, o ji ọmọ naa gbe ni, o si jẹwọ pe adugbo Olopo Mẹta, niluu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ, loun ti ji i gbe. O tun jẹwọ pe ọdọ ẹnikan niluu Akute, nipinlẹ Ogun, loun tọju Bright ti wọn n wa l’Ekoo pamọ si. Iwadii fihan pe alaamulegbe ni afurasi ọdaran yii jẹ sawọn obi Bright to sọnu, wọn jọ n gbe laduugbo kan naa l’Ejigbo ni, lẹyin to ji ọmọ naa gbe lo dibọn, o pe awọn obi ọmọ ọhun lori aago, o ni ki wọn waa fowo gba ọmọ wọn silẹ, o si gba ẹgbẹrun lọna marundinlọgọta Naira (N55,000) lọwọ wọn.


Iwadii ijinlẹ naa lo jẹ ki wọn roye pe Abilekọ Joy Kọlapọ ọhun lamookunṣika to ṣiṣẹ laabi ọhun, ati pe oṣika-tan-tẹsẹ-mọrin ẹda yii ti kuro l’Ekoo, eyi lo si gbe wọn deluu Ọmi-Adio, nijọba ibilẹ Ọmi-Adio, nipinlẹ Ọyọ, nibi tọwọ ti tẹ ẹ. Nibi ti wọn ka afurasi naa mọ, wọn ba ọmọọdun meje kan, Moses, lakata ẹ, o ji ọmọ naa gbe ni, o si jẹwọ pe adugbo Olopo Mẹta, niluu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ, loun ti ji i gbe. O tun jẹwọ pe ọdọ ẹnikan niluu Akute, nipinlẹ Ogun, loun tọju Bright ti wọn n wa l’Ekoo pamọ si. Iwadii fihan pe alaamulegbe ni afurasi ọdaran yii jẹ sawọn obi Bright to sọnu, wọn jọ n gbe laduugbo kan naa l’Ejigbo ni, lẹyin to ji ọmọ naa gbe lo dibọn, o pe awọn obi ọmọ ọhun lori aago, o ni ki wọn waa fowo gba ọmọ wọn silẹ, o si gba ẹgbẹrun lọna marundinlọgọta Naira (N55,000) lọwọ wọn. Ṣugbọn dipo ti iba fi fọmọ naa le awọn obi ẹ lọwọ, niṣe lo mu un lọ sọdọ ọrẹ ẹ kan to wa l’Akute, o ni kọrẹẹ oun yii jọọ, ba oun mojuto ọmọ naa tori oun fẹẹ yara ra awọn ọja pẹẹpẹẹpẹẹ kan lagbegbe ọhun, lo ba yọ ọmọ naa atọrẹ ẹ silẹ, o sa lọ rau. Wọn ni nigba tọrẹẹ reti remu titi ti ko ri i niyẹn ba kọri si teṣan ọlọpaa lẹka ileeṣẹ wọn to wa l’Ojodu Abiọdun, lati lọọ fiṣẹlẹ naa to wọn leti, o si fa ọmọ ọhun le awọn ọlọpaa lọwọ. Oun ko mọ pe ijẹ ana ti dun mọ ehoro Joy yii lẹnu, o ti tẹkọ leti lọ siluu Ibadan, nibi to ti tun lọọ ji Moses ti wọn ba lọdọ ẹ gbe.


Ṣugbọn dipo ti iba fi fọmọ naa le awọn obi ẹ lọwọ, niṣe lo mu un lọ sọdọ ọrẹ ẹ kan to wa l’Akute, o ni kọrẹẹ oun yii jọọ, ba oun mojuto ọmọ naa tori oun fẹẹ yara ra awọn ọja pẹẹpẹẹpẹẹ kan lagbegbe ọhun, lo ba yọ ọmọ naa atọrẹ ẹ silẹ, o sa lọ rau. Wọn ni nigba tọrẹẹ reti remu titi ti ko ri i niyẹn ba kọri si teṣan ọlọpaa lẹka ileeṣẹ wọn to wa l’Ojodu Abiọdun, lati lọọ fiṣẹlẹ naa to wọn leti, o si fa ọmọ ọhun le awọn ọlọpaa lọwọ. Oun ko mọ pe ijẹ ana ti dun mọ ehoro Joy yii lẹnu, o ti tẹkọ leti lọ siluu Ibadan, nibi to ti tun lọọ ji Moses ti wọn ba lọdọ ẹ gbe. Wọn lo ti gba ẹgbẹrun lọna ogun lọwọ awọn obi Moses ọhun, gẹgẹ bii owo itusilẹ ọmọ wọn, o ṣi n wa ibi to maa yọ ọmọde naa silẹ si, ko tun tẹsẹ mọrin, lawọn agbofinro ka a mọ. Hundeyin ni yatọ si pe wọn toko iroko doko irokoto, o ni ko seyii to fara pa ninu awọn ọmọ mejeeji ọhun, awọn si ti fa wọn le awọn obi wọn lọwọ. O lawọn ti pari iwadii lori iṣẹlẹ yii, awọn si ti fẹsẹ afurasi ọdaran naa le ọna ile-ẹjọ, o ti n kawọ pọnyin niwaju adajọ.


Wọn lo ti gba ẹgbẹrun lọna ogun lọwọ awọn obi Moses ọhun, gẹgẹ bii owo itusilẹ ọmọ wọn, o ṣi n wa ibi to maa yọ ọmọde naa silẹ si, ko tun tẹsẹ mọrin, lawọn agbofinro ka a mọ. Hundeyin ni yatọ si pe wọn toko iroko doko irokoto, o ni ko seyii to fara pa ninu awọn ọmọ mejeeji ọhun, awọn si ti fa wọn le awọn obi wọn lọwọ. O lawọn ti pari iwadii lori iṣẹlẹ yii, awọn si ti fẹsẹ afurasi ọdaran naa le ọna ile-ẹjọ, o ti n kawọ pọnyin niwaju adajọ.


Lẹyin ti babalawo fipa ba aburo iyawo rẹ sun, o tun pa iya wọn

Faith Adebọla Kayeefi ni ọrọ ọkunrin kan ti wọn pe ni babalawo, Jimoh Jogbo, ẹni ọdun mejidinlogoji, to pa iya iyawo rẹ, Fatimọ Muskilu, ẹni ọdun mẹrindinlaaadọta ati ọrẹ rẹ, Shakiru Jamiu, ẹni ogoji ọdun, lẹyin to fipa ba aburo iyawo rẹ ti ko ju ọmọ ọdun mẹrinla lọ lo pọ tan nile wọn to wa ni Opopona Orodana, niluu Olofun, n’Ibẹju Lẹkki. ALAROYE gbọ pe ilu Agọ-Iwoye, nipinlẹ Ogun, ni ọkunrin babalawọ yii ati iyawo rẹ n gbe ki wọn too pinnu lati wa si ilu Eko. Ṣugbọn nitori ko si owo ti wọn le fi gbale lọwọ wọn ni tọkọ-tiyawo yii fi n gbe nile iya iyawo wọn to wa ni Ibẹju Lẹkki yii, lati inu oṣu Kẹta, ọdun yii. Ki i ṣe Jogbo ati iyawo rẹ nikan ni wọn jọ n gbele ana rẹ yii. A gbọ pe awọn aburo iyawo meji mi-in naa n ba wọn gbe ninu ile ọhun pẹlu mama wọn. Ṣugbọn ninu ile ana ni Jogbo ti jẹ nnkan eewọ, to fipa ba aburo iyawo rẹ ti ko ju ọdun mẹrinla lọ lo pọ.


Ki i ṣe Jogbo ati iyawo rẹ nikan ni wọn jọ n gbele ana rẹ yii. A gbọ pe awọn aburo iyawo meji mi-in naa n ba wọn gbe ninu ile ọhun pẹlu mama wọn. Ṣugbọn ninu ile ana ni Jogbo ti jẹ nnkan eewọ, to fipa ba aburo iyawo rẹ ti ko ju ọdun mẹrinla lọ lo pọ. ALAROYE gbọ pe ninu oṣu Kẹwaa, ọdun yii, ni ọkan ninu awọn ọmọ mama yii bimọ, lo ba lọọ ba a ṣe ọlọjọjọ ọmọ, eyi lo fi fi awọn ọmọ rẹ obinrin meji sile pẹlu tọkọ-taya naa. Obinrin yii ṣalaye pe ni ọjọ kẹfa, oṣu Kọkanla, ọdun yii, ọkan ninu awọn aburo oun meji tawọn jọ wa ninu ile lọ si iṣọ oru, ṣugbọn ekeji wa nile, oun ko lọ ni tiẹ. O ni nigba to to nnkan bii aago mọkanla, oun ati ọkọ oun jọ wa nita, ṣugbọn nitori pe o n ba ẹnikan sọrọ lori foonu loun ṣe fi i silẹ ti oun wọle lọ ni toun.


ALAROYE gbọ pe ninu oṣu Kẹwaa, ọdun yii, ni ọkan ninu awọn ọmọ mama yii bimọ, lo ba lọọ ba a ṣe ọlọjọjọ ọmọ, eyi lo fi fi awọn ọmọ rẹ obinrin meji sile pẹlu tọkọ-taya naa. Obinrin yii ṣalaye pe ni ọjọ kẹfa, oṣu Kọkanla, ọdun yii, ọkan ninu awọn aburo oun meji tawọn jọ wa ninu ile lọ si iṣọ oru, ṣugbọn ekeji wa nile, oun ko lọ ni tiẹ. O ni nigba to to nnkan bii aago mọkanla, oun ati ọkọ oun jọ wa nita, ṣugbọn nitori pe o n ba ẹnikan sọrọ lori foonu loun ṣe fi i silẹ ti oun wọle lọ ni toun. Nigba to si pẹ diẹ ni ọkọ oun waa ba oun ninu ile, to si sun si ẹgbẹ oun. Ṣugbọn si iyalẹnu oun, nigba to di aarọ ọjọ keji ni aburo oun waa sọ fun oun pe ọkọ oun fipa ba oun lajọṣepọ loru ọjọ naa. Bo ṣe sọ fun aunti rẹ naa lo sọrọ yii fun mama wọn.


Nigba to si pẹ diẹ ni ọkọ oun waa ba oun ninu ile, to si sun si ẹgbẹ oun. Ṣugbọn si iyalẹnu oun, nigba to di aarọ ọjọ keji ni aburo oun waa sọ fun oun pe ọkọ oun fipa ba oun lajọṣepọ loru ọjọ naa. Bo ṣe sọ fun aunti rẹ naa lo sọrọ yii fun mama wọn. O jọ pe ko too wọle lọọ ba iyawo rẹ pada lo ti ki aburo iyawo rẹ yii mọlẹ, to si fipa ba a lo. Ọrọ yii bi obinrin naa ninu, lo ba lọọ gbe ọrọ naa ko ọkọ re loju, ṣugbọn o ṣẹ kanlẹ pe oun ko ṣe ohun to jọ bẹẹ. Iyawo Jimoh ni, ‘‘Loju-ẹsẹ ni mo pe mama mi ti mo si ṣalaye fun wọn, inu bi awọn naa fun iwa buruku to hu ọhun, la ba ni ko ko ẹru rẹ ko kuro nile wa.


O jọ pe ko too wọle lọọ ba iyawo rẹ pada lo ti ki aburo iyawo rẹ yii mọlẹ, to si fipa ba a lo. Ọrọ yii bi obinrin naa ninu, lo ba lọọ gbe ọrọ naa ko ọkọ re loju, ṣugbọn o ṣẹ kanlẹ pe oun ko ṣe ohun to jọ bẹẹ. Iyawo Jimoh ni, ‘‘Loju-ẹsẹ ni mo pe mama mi ti mo si ṣalaye fun wọn, inu bi awọn naa fun iwa buruku to hu ọhun, la ba ni ko ko ẹru rẹ ko kuro nile wa. Aarọ ọjọ keji lo ko ẹru rẹ, to si lọ, o ni oun n pada si Agọ-Iwoye. Afi bo ṣe tun pada wa laarin ọsẹ yẹn to bẹrẹ si i bẹ mi pe ki n dariji oun. Ṣugbọn gbogbo ẹbẹ to n bẹ pe ka ma jẹ ki ọrọ naa de agọ ọlọpaa ko ba mama mi nile, gbogbo wa ko tiẹ fara mọ ọn paapaa.


Aarọ ọjọ keji lo ko ẹru rẹ, to si lọ, o ni oun n pada si Agọ-Iwoye. Afi bo ṣe tun pada wa laarin ọsẹ yẹn to bẹrẹ si i bẹ mi pe ki n dariji oun. Ṣugbọn gbogbo ẹbẹ to n bẹ pe ka ma jẹ ki ọrọ naa de agọ ọlọpaa ko ba mama mi nile, gbogbo wa ko tiẹ fara mọ ọn paapaa. Eyi lo mu ki n gba agọ ọlọpaa, ẹka ti Akọdo lọ, ti mo si fi iroyin naa to wọn leti. ‘‘Ṣọọṣi Sẹlẹ to wa ni White House, Orofun, ni Ibeji Lẹkki, ti wọn ti maa n jọsin ni mama mi pada si nigba ti wọn de lati ibi ti wọn ti lọọ ba wọn ṣẹ ọlọjọjọ ọmọ. ‘‘Ni nnkan bii aago mẹta oru ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹrinla, oṣu Kọkanla yii, ni ẹnikan pe mi lati ṣọọṣi mama mi pe ki n maa bọ, o ni ara wọn ko ya.


Eyi lo mu ki n gba agọ ọlọpaa, ẹka ti Akọdo lọ, ti mo si fi iroyin naa to wọn leti. ‘‘Ṣọọṣi Sẹlẹ to wa ni White House, Orofun, ni Ibeji Lẹkki, ti wọn ti maa n jọsin ni mama mi pada si nigba ti wọn de lati ibi ti wọn ti lọọ ba wọn ṣẹ ọlọjọjọ ọmọ. ‘‘Ni nnkan bii aago mẹta oru ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹrinla, oṣu Kọkanla yii, ni ẹnikan pe mi lati ṣọọṣi mama mi pe ki n maa bọ, o ni ara wọn ko ya. Bi mo ṣe fẹẹ maa sare lọ sibẹ ni mo n gbọ iro ẹsẹ lẹnu ọna, nigba ti mo si jade, irin nla kan ni mo ba nilẹẹlẹ lẹnu ọna. ‘‘Bi mo ṣe n lọ si ṣọọṣi naa ni wọn tun pe mi pe Ọsibitu Jẹnẹra Akodu ni ki n maa lọ. Ibẹ ni mo ti pada mọ pe Jogbo ti pa mama mi, o si tun fẹẹ waa pa emi naa’’.


Bi mo ṣe fẹẹ maa sare lọ sibẹ ni mo n gbọ iro ẹsẹ lẹnu ọna, nigba ti mo si jade, irin nla kan ni mo ba nilẹẹlẹ lẹnu ọna. ‘‘Bi mo ṣe n lọ si ṣọọṣi naa ni wọn tun pe mi pe Ọsibitu Jẹnẹra Akodu ni ki n maa lọ. Ibẹ ni mo ti pada mọ pe Jogbo ti pa mama mi, o si tun fẹẹ waa pa emi naa’’. A gbọ pe nigba ti Jogbo lọ sinu ṣọọṣi lati pa iya iyawo rẹ yii ni ọkan ninu awọn olujọsin, to tun jẹ ọrẹ rẹ, Shakiru Jamiu, ri i. Nitori pe o da a mọ, ati pe o ṣee ṣe ko ṣofofo ọrọ yii lo fi pa ọrẹ rẹ yii naa. Igi nla to la mọ iya iyawo rẹ lori to fi ku naa lo la mọ oun paapaa lori. Ko si ju bii ibusọ mẹfa si ṣọọṣi naa to pa ọkunrin yii si nibi ti wọn ni iyẹn ti n sa lọ.


A gbọ pe nigba ti Jogbo lọ sinu ṣọọṣi lati pa iya iyawo rẹ yii ni ọkan ninu awọn olujọsin, to tun jẹ ọrẹ rẹ, Shakiru Jamiu, ri i. Nitori pe o da a mọ, ati pe o ṣee ṣe ko ṣofofo ọrọ yii lo fi pa ọrẹ rẹ yii naa. Igi nla to la mọ iya iyawo rẹ lori to fi ku naa lo la mọ oun paapaa lori. Ko si ju bii ibusọ mẹfa si ṣọọṣi naa to pa ọkunrin yii si nibi ti wọn ni iyẹn ti n sa lọ. Ọpẹlọpẹ awọn ọdẹ adugbo ti wọn tete ke si pe ki wọn maa foju lede lati ri i pe wọn ri babalawo naa mu. Lẹyin-o-rẹyin ni wọn mu un, ti wọn si fa a le ọlọpaa lọwọ.


Ọpẹlọpẹ awọn ọdẹ adugbo ti wọn tete ke si pe ki wọn maa foju lede lati ri i pe wọn ri babalawo naa mu. Lẹyin-o-rẹyin ni wọn mu un, ti wọn si fa a le ọlọpaa lọwọ.


Ọga agba  Fasiti ipinlẹ Kwara (KWASU) ku lojiji

Monisọla Saka Ọjọgbọn Muhammed Mustapha Akanbi ti i ṣe Giiwa keji ileewe giga Fasiti ipinlẹ Kwara (KWASU), ti dagbere faye lọjọ Aiku, Sannde, ogunjọ, oṣu Kọkanla, ọdun yii, lẹni ọdun mọkanlelaaadọta(51) niluu Dubai, lorilẹ-ede United Arab Emirates (UAE) lo dakẹ si latari aisan to ti n ba a finra lati ọjọ pipẹ. Ọjọ kin-in-ni, oṣu Kẹrin, ọdun 2020, lo gba ipo adari fasiti ọhun lẹni ọdun mejilelogoji (49), lẹyin ti Ọjọgbọn Na’Allah fipo ọhun silẹ fun un lọ si Fasiti ilu Abuja, eyi lo si mu ko jẹ ọga agba ileewe giga fasiti tọjọ ori rẹ kere ju lọ nilẹ Naijiria. Ọdun 2012 ni oloogbe yii gboye ọjọgbọn lẹni ogoji ọdun. Ko too depo adari naa, olukọ imọ ofin nipa okoowo ni (Business Law) Ọjọgbọn Mustapha nileewe giga Fasiti Ilọrin. Ọdun 1998, lo ti bẹrẹ iṣẹ gẹgẹ bii olukọ kekere (assistant lecturer) lẹka imọ nipa ofin ni fasiti naa. Ọmọ agboole Mọgaji Kemberi, Awodi, lagbegbe Gambari, niluu Ilọrin, ni Ọjọgbọn Mustapha.


Ko too depo adari naa, olukọ imọ ofin nipa okoowo ni (Business Law) Ọjọgbọn Mustapha nileewe giga Fasiti Ilọrin. Ọdun 1998, lo ti bẹrẹ iṣẹ gẹgẹ bii olukọ kekere (assistant lecturer) lẹka imọ nipa ofin ni fasiti naa. Ọmọ agboole Mọgaji Kemberi, Awodi, lagbegbe Gambari, niluu Ilọrin, ni Ọjọgbọn Mustapha. O kawe alakọọbẹrẹ rẹ kaakiri awọn ilu bii Kano, Port Harcourt, Ibadan ati Okigwe, nipinlẹ Imo. Lẹyin to pari ẹkọ rẹ ni Kings College ati Fasiti London lo pada wa sile lati kẹkọọ gbawe ẹri mo-yege nileewe ẹkọ imọ ofin (Nigerian Law School) ẹka ti Victoria Island, nipinlẹ Eko. Gbara to ṣetan nibẹ lọdun 1995 lo ta kọsọ si ile ifowopamọ apapọ ilẹ wa(Central Bank of Nigeria), lati sin ilẹ baba rẹ laarin ọdun 1995 si 1996.


O kawe alakọọbẹrẹ rẹ kaakiri awọn ilu bii Kano, Port Harcourt, Ibadan ati Okigwe, nipinlẹ Imo. Lẹyin to pari ẹkọ rẹ ni Kings College ati Fasiti London lo pada wa sile lati kẹkọọ gbawe ẹri mo-yege nileewe ẹkọ imọ ofin (Nigerian Law School) ẹka ti Victoria Island, nipinlẹ Eko. Gbara to ṣetan nibẹ lọdun 1995 lo ta kọsọ si ile ifowopamọ apapọ ilẹ wa(Central Bank of Nigeria), lati sin ilẹ baba rẹ laarin ọdun 1995 si 1996. Latari ipa ribiribi to ko lẹka imọ nipa ofin atawọn iṣẹ pataki mi-in ni wọn ṣe sọ ọ di agba lọọya (SAN), lọdun 2018. Ọmọ bibi inu Justice Mustapha Akanbi ti i ṣe aarẹ ile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun ilẹ wa (The Court of Appeal) tẹlẹ ni oloogbe yii.


Latari ipa ribiribi to ko lẹka imọ nipa ofin atawọn iṣẹ pataki mi-in ni wọn ṣe sọ ọ di agba lọọya (SAN), lọdun 2018. Ọmọ bibi inu Justice Mustapha Akanbi ti i ṣe aarẹ ile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun ilẹ wa (The Court of Appeal) tẹlẹ ni oloogbe yii.


Nitori ọrẹkunrin rẹ to ja a silẹ, Motunrayọ gbe majele jẹ l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọmọbinrin ẹni ọdun mẹtalelogun kan, Motunrayọ Balogun, la gbọ pe o gbiyanju ati gbẹmi ara rẹ pẹlu bo ṣe gboogun jẹ nitori pe ọrẹkunrin rẹ ja a silẹ lojiji. Ọmọbinrin to n gbe ninu Ẹsiteeti Ijapọ, niluu Akurẹ, naa la gbọ pe ọrẹkunrin re deedee jawee ‘mi o ṣe mọ’ fun lai sọ idi kan pato to fi gbe igbesẹ naa. Eyi la gbọ pe o ba ọmọbinrin naa ninu jẹ to fi pinnu lati gbẹmi ara ẹ. ALAROYE gbọ pe iya Motunrayọ lo ba ọmọ rẹ nilẹẹlẹ ninu yara ile ti wọn n gbe, nibi to ti n pọkaka iku, pẹlu igo majele to ṣẹṣẹ gbe jẹ lọwọ rẹ. Kia ni obinrin yii sare pe awọn araadugbo, ti wọn si jọ gbe e lọ si ọsibitu kan to wa nitosi, nibi tawọn dokita ti ṣiṣẹ takuntakun ki wọn too ri i ji pada saye. Ọrẹ timọ timọ Motunrayọ ta a forukọ bo laṣiiri ṣalaye fun akọroyin wa pe kayeefi patapata niṣẹlẹ ọhun ṣi n jọ loju oun nitori ko ye oun rara idi ti ọrẹ oun fi pinnu lati pa ara rẹ nitori ọkunrin. O juwe Motunrayọ bii arẹwa obinrin, ẹni tawọn ọkunrin yoo fẹran ati fẹ laya latari ọyaya ati akikanju rẹ nibi iṣẹ.


Kia ni obinrin yii sare pe awọn araadugbo, ti wọn si jọ gbe e lọ si ọsibitu kan to wa nitosi, nibi tawọn dokita ti ṣiṣẹ takuntakun ki wọn too ri i ji pada saye. Ọrẹ timọ timọ Motunrayọ ta a forukọ bo laṣiiri ṣalaye fun akọroyin wa pe kayeefi patapata niṣẹlẹ ọhun ṣi n jọ loju oun nitori ko ye oun rara idi ti ọrẹ oun fi pinnu lati pa ara rẹ nitori ọkunrin. O juwe Motunrayọ bii arẹwa obinrin, ẹni tawọn ọkunrin yoo fẹran ati fẹ laya latari ọyaya ati akikanju rẹ nibi iṣẹ. Ọmọbinrin naa ni ko si igba kan ti ọrẹkunrin rẹ yii maa n fi ọrẹ oun lọkan balẹ pẹlu gbogbo bo ṣe n gbiyanju ati tẹ ẹ lọrun to, o ni niṣe lo maa n ṣọ ọ kiri ibikibi to ba lọ. Ọrẹ Motunrayọ yii ni o ṣee ṣe ko jẹ pe ṣe ni ọmọkunrin naa mọ-ọn-mọ kọju Motunrayọ si oorun alẹ nigba to ri i pe ọdun Keresimesi ti ku si dẹdẹ, gẹgẹ bii iwa ati iṣe awọn ọkunrin kan ti wọn maa n ja ọrẹbinrin wọn si ọlọpọn nigba ọdun, nitori aifẹẹ ṣe ojuṣe to yẹ lori wọn. Ara Motunrayọ la gbọ pe o ti n ya diẹdiẹ nileewosan to ti n gba itọju.


Ọmọbinrin naa ni ko si igba kan ti ọrẹkunrin rẹ yii maa n fi ọrẹ oun lọkan balẹ pẹlu gbogbo bo ṣe n gbiyanju ati tẹ ẹ lọrun to, o ni niṣe lo maa n ṣọ ọ kiri ibikibi to ba lọ. Ọrẹ Motunrayọ yii ni o ṣee ṣe ko jẹ pe ṣe ni ọmọkunrin naa mọ-ọn-mọ kọju Motunrayọ si oorun alẹ nigba to ri i pe ọdun Keresimesi ti ku si dẹdẹ, gẹgẹ bii iwa ati iṣe awọn ọkunrin kan ti wọn maa n ja ọrẹbinrin wọn si ọlọpọn nigba ọdun, nitori aifẹẹ ṣe ojuṣe to yẹ lori wọn. Ara Motunrayọ la gbọ pe o ti n ya diẹdiẹ nileewosan to ti n gba itọju.


Awọn agbebọn to ji aafa at’ọmọ ẹ n’Ilọrin n beere fun ọgọrun-un kan miliọnu

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Awọn agbebọn to ji Aafa Sọfiu, ọmọ rẹ ati ẹnikan torukọ rẹ n jẹ Aliyu, gbe lagbegbe Oko-Olowo, niluu Ilọrin, nipinlẹ Kwara ti n beere fun ọgọrun-un kan miliọnu Naira gẹgẹ bii owo itusilẹ. Ọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ to kọja, ni awọn agbebọn naa ji awọn mẹtẹẹta gbe lọ nileegbe wọn lopopona Jẹbba, Oko-Olowo, niluu Ilọrin, lẹyin ti wọn yọ irin oju ferese ni wọn raaye wọle, ti wọn si tun fi ọta ibọn da ọgbẹ sara ọmọ Aafa Sọfiu kan ti orukọ rẹ n jẹ Fasasi. Baba aafa ti iṣẹlẹ yii ṣẹlẹ si, Imam Amolegbe, ti agbegbe Dada, Okelele, Ilorin, sọ fun awọn oniroyin pe awọn ajinigbe naa ro pe Fasasi ti ku nigba ti wọn yinbọn mọ ọn ni wọn ṣe fi i silẹ, sugbọn awọn mọlẹbi ti gbe e lọ si ileewosan aladaani kan, nibi to ti n gba itọju bayii. O fi kun un pe wọn ti bẹ awọn ajinigbe naa ki wọn gba miliọnu mẹwaa Naira, bo tilẹ jẹ pe ko si owo ọhun nilẹ bayii. O rọ ijọba Kwara atawọn ẹlẹyinju aanu ki wọn dide iranlọwọ, ki wọn le tu eeyan wọn yii silẹ lahaamọ awọn ajinigbe. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ni Kwara, Ọkasanmi Ajayi, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni ọwọ ti tẹ awọn afurasi meji lori iṣẹẹ ọhun, ati pe awọn ti n sa gbogbo ipa lati doola awọn aafa naa.


Awa jagunjagun ibilẹ le daabo bo ilu wa ju awọn agbofinro ijọba lọ-Ọmọluabi

Ọlawale Ajao, Ibadan Nitori eto aabo to mẹhẹ lorileede yii, paapaa, nitori laasigbo ti ẹya ajeji n da silẹ, ti wọn n ji awọn ọmọ Yoruba gbe, ti wọn si n pa wọn nipakupa nilẹ baba wọn, awọn ẹya Itsekiri, nipinlẹ Delta, lawọn ti ṣetan lati ran iran Yoruba lọwọ. Olori ikọ ọmọ-ogun ibilẹ ẹya Itsekiri, Oloye Ọmọlubi Newuwum lo fidi igbesẹ yii mulẹ nibi ipade apero eto aabo kan ti gbogbo agbarijọ awọn eleto aabo ibilẹ nilẹ Yoruba ṣe ninu gnọngan nla ileetura Kakanfo Inn, n’Ibadan, l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kọkanla yii. Gẹgẹ bi Oloye Ọmọlubi ṣe sọ, ‘Gbogbo wa la mọ pe awọn Fulani ati ilana ti a n gba ṣeto ijọba lorileede yii lo n dena ilọsiwaju ilẹ Yoruba, idi ree ta a ṣe gbọdọ para pọ lati sa ipa wa lati gba ara wa silẹ lọwọ awọn ọta wa. O daa bi wọn ṣe da Amotekun silẹ nilẹ Yoruba. Awa naa da iru ẹ kan silẹ lọdọ wa ta a pe ni Agbokomasaa. Awa ta a jẹ jagunjagun ibilẹ le daabo bo ilu wa ju agbofinro ijọba apapọ lọ nitori awọn yẹn ko mọ agboole, aarin ilu ati inu igbo wa to wa”.


O daa bi wọn ṣe da Amotekun silẹ nilẹ Yoruba. Awa naa da iru ẹ kan silẹ lọdọ wa ta a pe ni Agbokomasaa. Awa ta a jẹ jagunjagun ibilẹ le daabo bo ilu wa ju agbofinro ijọba apapọ lọ nitori awọn yẹn ko mọ agboole, aarin ilu ati inu igbo wa to wa”. Apapọ awọn to kopa ninu apero nla ọhun to ẹgbẹrun meji (2,000) niye. Ninu ninu wọn la ti ri oriṣiiriṣii ikọ eleto aabo ibilẹ Yoruba bii O.P.C., Agbẹkọya, fijilate, ẹgbẹ awọn ọdẹ ibilẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Nigba to n ṣalaye idi ti wọn ṣe pejọ bẹẹ, Ọmọwe Victor Taiwo, ẹni to ṣagbatẹru ipade ọhun, ṣalaye pe nnkan mẹta lo jẹ iṣoro ẹya Yoruba, aisi eto aabo, iṣọkan ati ominira, ati pe bi ko ba si iṣọkan ati aabo, niṣe lawọn ọta yoo maa fiya jẹ ẹya Yoruba, wọn ko si ni i le ni ominira lati bọ ninu iya naa laelae.


Apapọ awọn to kopa ninu apero nla ọhun to ẹgbẹrun meji (2,000) niye. Ninu ninu wọn la ti ri oriṣiiriṣii ikọ eleto aabo ibilẹ Yoruba bii O.P.C., Agbẹkọya, fijilate, ẹgbẹ awọn ọdẹ ibilẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Nigba to n ṣalaye idi ti wọn ṣe pejọ bẹẹ, Ọmọwe Victor Taiwo, ẹni to ṣagbatẹru ipade ọhun, ṣalaye pe nnkan mẹta lo jẹ iṣoro ẹya Yoruba, aisi eto aabo, iṣọkan ati ominira, ati pe bi ko ba si iṣọkan ati aabo, niṣe lawọn ọta yoo maa fiya jẹ ẹya Yoruba, wọn ko si ni i le ni ominira lati bọ ninu iya naa laelae. Ninu ipade alagbara ọhun ni wọn ti gbe igbimọ majẹẹ-o-bajẹ kan kalẹ lati maa dari awọn agbofinro ibilẹ Yoruba ti wọn ko jọ wọnyi pẹlu itọju ati ipese ohun eelo ti wọn yoo maa fi koju awọn afẹmiṣofo ati oniruuru awọn ọdaran gbogbo. Ninu igbimọ ọhun, eyi to ko gbogbo ẹka igbesi aye ọmọniyan sinu, la ti ri Oṣilẹ ti Oke-Ọna nipinlẹ Ogun, Ọba Adedapọ Tẹjuoṣo, gẹgẹ bii olori igbimọ fun ọrọ awọn lọbalọba; Ọmọwe Bayọ Orire gẹgẹ bii olori igbimọ nipa awọn oloṣelu ati ọrọ oṣelu; Aarẹ Musulumi ilẹ Yoruba, Alhaji Dauda Makanjuọla Akinọla, gẹgẹ bii alamoojuto igbimọ lori ọrọ ẹsin ati bẹẹ bẹẹ lọ. Oloye Ọmọlubi ti waa rọ awọn to gbe ipade apero naa kalẹ lati wa aaye fi awọn Itsekiri naa ninu awọn igbimọ ti wọn gbe kalẹ ọhun, nitori ọmọ Oduduwa lawọn paaapaa jẹ, nitori naa, wọn ti ṣetan lati dara pọ mọ awọn eleto aabo ilẹ Yoruba fun idaabobo awọn ọmọ iya wọn pẹlu ilẹ baba wọn.


Ninu ipade alagbara ọhun ni wọn ti gbe igbimọ majẹẹ-o-bajẹ kan kalẹ lati maa dari awọn agbofinro ibilẹ Yoruba ti wọn ko jọ wọnyi pẹlu itọju ati ipese ohun eelo ti wọn yoo maa fi koju awọn afẹmiṣofo ati oniruuru awọn ọdaran gbogbo. Ninu igbimọ ọhun, eyi to ko gbogbo ẹka igbesi aye ọmọniyan sinu, la ti ri Oṣilẹ ti Oke-Ọna nipinlẹ Ogun, Ọba Adedapọ Tẹjuoṣo, gẹgẹ bii olori igbimọ fun ọrọ awọn lọbalọba; Ọmọwe Bayọ Orire gẹgẹ bii olori igbimọ nipa awọn oloṣelu ati ọrọ oṣelu; Aarẹ Musulumi ilẹ Yoruba, Alhaji Dauda Makanjuọla Akinọla, gẹgẹ bii alamoojuto igbimọ lori ọrọ ẹsin ati bẹẹ bẹẹ lọ. Oloye Ọmọlubi ti waa rọ awọn to gbe ipade apero naa kalẹ lati wa aaye fi awọn Itsekiri naa ninu awọn igbimọ ti wọn gbe kalẹ ọhun, nitori ọmọ Oduduwa lawọn paaapaa jẹ, nitori naa, wọn ti ṣetan lati dara pọ mọ awọn eleto aabo ilẹ Yoruba fun idaabobo awọn ọmọ iya wọn pẹlu ilẹ baba wọn.


Awọn gomina PDP marun-un faake kọri: A o ni i ṣiṣẹ fun Atiku o

Faith Adebọla, Eko Ẹkọ o ti i ṣoju mimu ninu ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party, PDP, paapaa laarin awọn agbaagba ẹgbẹ naa loke, pẹlu bawọn gomina marun-un tinu n bi, atawọn alatilẹyin wọn ko ṣe ti i yi ipinnu wọn pada titi di ba a ṣe n sọ yii lori bi ọn ṣe ni aọn ko ni i ṣatilẹyin fun oludije wọn, Alaaji Atiku Abubakar lasiko ibo ọdun to n bọ. Arọni o wale, onikoyi o sinmi ogun, lọrọ naa da laarin wọn, bẹẹ si lọkan awọn ọmọ ẹgbẹ ko balẹ, tori wọn ni airinpọ lo n jẹ ọmọ ejo niya. Nibi ipade pataki kan to waye laarin awọn gomina ipinlẹ maraarun ọhun ti wọn n jẹ (G-5) ti wọn ya ara wọn sọtọ pe awọn ko ni i ba Atiku ṣe, ti ko ba yọ alaga ẹgbẹ naa, Iyorchia Ayu, ko si fi ẹlomi-in to wa lati iha Guusu orileede yii rọpo rẹ, gẹgẹ bii adehun ti wọn jọ ṣe, lọrọ yii ti jẹ yọ. Awọn gomina ọhun ni Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ṣeyi Makinde, ti ipinlẹ Rivers, Nyesom Wike, ti ipinlẹ Benue, Samuel Ortom, Gomina ipinlẹ Enugu, Ifeanyi Ugwuanyi ati Gomina ipinlẹ Abia, Victor Ikpeazu. Lara awọn mi-in ti wọn fara mọ ipinnu awọn gomina marun-un yii ti wọn si pesẹ sipade naa ni gomina ipinlẹ Ondo tẹlẹri, Oluṣẹgun Mimiko, ti Ekiti tẹlẹ, Ayọdele Fayoṣe, ti Cross-River nigba kan, Donald Duke atawọn eekan eekan ẹgbẹ PDP lati iha Guusu lọhun-un. Igbakeji alaga apapọ ẹgbẹ naa tẹlẹ, Oloye Ọlabọde George lo gba wọn lalejo, otẹẹli Southern Sun, iyẹn Ikoyi Hotel atijọ, nipade naa ti n waye.


Awọn gomina ọhun ni Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ṣeyi Makinde, ti ipinlẹ Rivers, Nyesom Wike, ti ipinlẹ Benue, Samuel Ortom, Gomina ipinlẹ Enugu, Ifeanyi Ugwuanyi ati Gomina ipinlẹ Abia, Victor Ikpeazu. Lara awọn mi-in ti wọn fara mọ ipinnu awọn gomina marun-un yii ti wọn si pesẹ sipade naa ni gomina ipinlẹ Ondo tẹlẹri, Oluṣẹgun Mimiko, ti Ekiti tẹlẹ, Ayọdele Fayoṣe, ti Cross-River nigba kan, Donald Duke atawọn eekan eekan ẹgbẹ PDP lati iha Guusu lọhun-un. Igbakeji alaga apapọ ẹgbẹ naa tẹlẹ, Oloye Ọlabọde George lo gba wọn lalejo, otẹẹli Southern Sun, iyẹn Ikoyi Hotel atijọ, nipade naa ti n waye. Lopin ipade, wọn ko mu atẹjade kankan jade, amọ Mimiko ati Wike to ba awọn ọmọ ẹgbẹ PDP sọrọ sọ pe awọn maa ṣiṣẹ fun gbogbo awọn oludije ẹgbẹ naa, bẹrẹ latori gomina, sẹnetọ atawọn ipo yooku latoke delẹ, ṣugbọn ko mẹnu ba oludije funpo aarẹ, tabi Atiku. Ọrọ yii ko tẹ ọpọ awọn ero to pẹjọ naa lọrun rara, ọpọ wọn lo si fi aidunnu wọn han si iṣẹlẹ naa.


Lopin ipade, wọn ko mu atẹjade kankan jade, amọ Mimiko ati Wike to ba awọn ọmọ ẹgbẹ PDP sọrọ sọ pe awọn maa ṣiṣẹ fun gbogbo awọn oludije ẹgbẹ naa, bẹrẹ latori gomina, sẹnetọ atawọn ipo yooku latoke delẹ, ṣugbọn ko mẹnu ba oludije funpo aarẹ, tabi Atiku. Ọrọ yii ko tẹ ọpọ awọn ero to pẹjọ naa lọrun rara, ọpọ wọn lo si fi aidunnu wọn han si iṣẹlẹ naa.


Sidika tọju kokeeni sinu bata to n wọ lọ si Mẹka

Monisọla Saka, Eko Ọwọ ṣinkun ajọ to n gbogun ti iwa gbigbe oogun oloro nilẹ wa, National Drug Law Enforcement Agency (NDLEA), ti tẹ obinrin opo ẹni ọdun mẹrindinlọgọta (56) kan, Kẹhinde Sidika Ajiṣegiri, lasiko ti obinrin ọlọmọ mẹrin naa n gbiyanju lati gbe egboogi oloro ti wọn n pe ni kokeeni to to iwọn irinwo giraamu (400 grammes) lati Eko lọ siluu Mẹka, lorilẹ-ede Saudi Arabia, lọhun-un. Ni papakọ-ofurufu Murtala Mohammed, to wa n’Ikẹja, niluu Eko, ni wọn ti mu obinrin yii, lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kẹtala, oṣu Kọkanla, ọdun yii. Inu bata rọba dudu to wọ s’ẹsẹ ni wọn fura si pe o gbe oogun oloro naa si, nigba ti ẹrọ to n ṣayẹwo awọn ero to fẹẹ wọ baaluu bẹrẹ si i han gan-an-ranran, eyi to tumọ si pe ẹni naa lẹbọ lẹru. Wọn yẹ gbogbo ara abilekọ yii atẹru rẹ wo, wọn ko ri nnkan kan, ni wọn ba ko bata ẹ sori ẹrọ naa, ibẹ laṣiiri ti tu. Lẹyin ti wọn da obinrin naa duro, wọn la bata ẹsẹ ẹ mejeeji to wọ si meji, ibẹ ni wọn ti ri lailọọnu meji pelebe to pọn egboogi oloro ọhun si ko too ṣẹṣẹ waa ko o saarin awọn bata naa, o si lẹ ẹ pa mẹrẹnmẹrẹn pada bii pe ọwọ ko kan bata yẹn ri. Ninu fidio atawọn fọto kan ti Alukoro ajọ NDLEA, Ọgbẹni Fẹmi Babafẹmi, fi lede lori iṣẹlẹ yii ni wọn ti ṣafihan bi akara iwa ọdaran yii ṣe tu sepo, tọwọ si ba a. Ṣe ẹni to ba mọ nnkan i fi pamọ gbọdọ ranti ẹni ti mọ nnkan i wa dori okodoro.


Wọn yẹ gbogbo ara abilekọ yii atẹru rẹ wo, wọn ko ri nnkan kan, ni wọn ba ko bata ẹ sori ẹrọ naa, ibẹ laṣiiri ti tu. Lẹyin ti wọn da obinrin naa duro, wọn la bata ẹsẹ ẹ mejeeji to wọ si meji, ibẹ ni wọn ti ri lailọọnu meji pelebe to pọn egboogi oloro ọhun si ko too ṣẹṣẹ waa ko o saarin awọn bata naa, o si lẹ ẹ pa mẹrẹnmẹrẹn pada bii pe ọwọ ko kan bata yẹn ri. Ninu fidio atawọn fọto kan ti Alukoro ajọ NDLEA, Ọgbẹni Fẹmi Babafẹmi, fi lede lori iṣẹlẹ yii ni wọn ti ṣafihan bi akara iwa ọdaran yii ṣe tu sepo, tọwọ si ba a. Ṣe ẹni to ba mọ nnkan i fi pamọ gbọdọ ranti ẹni ti mọ nnkan i wa dori okodoro. Afurasi ọdaran to pe ara ẹ ni oniṣowo yii sọ pe aṣọ ati bata agbalagba ati tọmọde loun n ta ninu ọja Idumọta, l’Ekoo, ati pe ọja loun fẹ lọọ ra lorilẹ-ede Saudi toun n lọ, oun si tun fẹẹ de Mẹka, lati ṣe isin mimọ f’Ọlọrun. Wọn niwadii ṣi n tẹsiwaju, ati pe laipẹ ni wọn yoo foju afurasi naa ati egboogi to lẹ mọ bata ọhun bale-ẹjọ, ko le lọọ fimu kata ofin. Olori ajọ NDLEA, Mohammed Buba Marwa, ti gbe oṣuba sadankata fawọn ọmọ abẹ ẹ fun iṣẹ takuntakun ati ilakaka wọn lati fopin si iwa gbigbe egboogi oloro nilẹ yii.


Afurasi ọdaran to pe ara ẹ ni oniṣowo yii sọ pe aṣọ ati bata agbalagba ati tọmọde loun n ta ninu ọja Idumọta, l’Ekoo, ati pe ọja loun fẹ lọọ ra lorilẹ-ede Saudi toun n lọ, oun si tun fẹẹ de Mẹka, lati ṣe isin mimọ f’Ọlọrun. Wọn niwadii ṣi n tẹsiwaju, ati pe laipẹ ni wọn yoo foju afurasi naa ati egboogi to lẹ mọ bata ọhun bale-ẹjọ, ko le lọọ fimu kata ofin. Olori ajọ NDLEA, Mohammed Buba Marwa, ti gbe oṣuba sadankata fawọn ọmọ abẹ ẹ fun iṣẹ takuntakun ati ilakaka wọn lati fopin si iwa gbigbe egboogi oloro nilẹ yii.


2023: Tinubu jafafa, o si ni iriri lati gbe orileede yii goke agba – Oyetọla

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ti awọn ọmọ orileede yii ba le dibo fun oludije funpo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ APC, Aṣiwaju Bọla Tinubu, lọdun to n bọ, iyansipo rẹ yoo sọ ireti wọn di ọtun. Gomina ipinlẹ Ọṣun, Alhaji Adegboyega Oyetọla, lo sọrọ yii niluu Oṣogbo, nibi ifilọlẹ awọn igbimọ ipolongo Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu atigbakeji rẹ, Kashim Shettima, iyẹn, Directorate of Grassroots Mobilisation Engagement and Orientation, lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii. Gẹgẹ bo ṣe wi, O ni Tinubu ni iriri to pọ, eleyii to nilo lati tun itan orileede yii kọ, ati lati gbe e debi giga, o ni oun nigbagbọ ninu awọn ikọ ipolongo ti oun gbe kalẹ naa lati mu ihinrere nipa Tinubu lọ sọdọ awọn eeyan igberiko. O ni, “Awa wa nibi gẹgẹ bii ikọ Ọmọluabi lati fọwọsowọpọ pẹlu ẹni to kunju osunwọn, olotito eniyan ati ẹni to ni iriri lati tun orileede yii ṣe. “A wa nibi gẹgẹ bii eeyan Guusu Iwọ-Oorun orileede yii lati fi ontẹ lu ẹni ti a ti fi agbara dan wo ri, ti a si jẹrii lati ṣe takuntakun ninu mimu ayipada rere ba eto ọrọ-aje. A ti ṣetan lati duro ti oludije ti yoo mu idagbasoke ti ko lẹgbẹ ba orileede yii” Oyetọla ke si awọn ọmọ igbimọ naa lati lọ kaakiri ilu, ki wọn lọ kaakiri igberiko, ki wọn lọ lati ojule de ojule lati ba wọn sọ nipa Tinubu.


O ni, “Awa wa nibi gẹgẹ bii ikọ Ọmọluabi lati fọwọsowọpọ pẹlu ẹni to kunju osunwọn, olotito eniyan ati ẹni to ni iriri lati tun orileede yii ṣe. “A wa nibi gẹgẹ bii eeyan Guusu Iwọ-Oorun orileede yii lati fi ontẹ lu ẹni ti a ti fi agbara dan wo ri, ti a si jẹrii lati ṣe takuntakun ninu mimu ayipada rere ba eto ọrọ-aje. A ti ṣetan lati duro ti oludije ti yoo mu idagbasoke ti ko lẹgbẹ ba orileede yii” Oyetọla ke si awọn ọmọ igbimọ naa lati lọ kaakiri ilu, ki wọn lọ kaakiri igberiko, ki wọn lọ lati ojule de ojule lati ba wọn sọ nipa Tinubu. O ni afojusun wọn ni lati ri i pe Tinubu jawe olubori ninu idibo apapọ oṣu Keji, ọdun to n bọ. Ninu ọrọ tirẹ, alaga ẹgbẹ oṣelu APC l’Ọṣun, Ọmọọba Gboyega Famọdun, sọ pe Tinubu ni agbara, bẹẹ lo si ni ilera pipe lati tukọ orileede yii to ba di aarẹ lọdun to n bọ.


O ni afojusun wọn ni lati ri i pe Tinubu jawe olubori ninu idibo apapọ oṣu Keji, ọdun to n bọ. Ninu ọrọ tirẹ, alaga ẹgbẹ oṣelu APC l’Ọṣun, Ọmọọba Gboyega Famọdun, sọ pe Tinubu ni agbara, bẹẹ lo si ni ilera pipe lati tukọ orileede yii to ba di aarẹ lọdun to n bọ.


Adigunjale kọ lẹta si wọn laduugbo Ologunẹrun, n’Ibadan, wọn lawọn yoo ba wọn lalejo nipari oṣu yii

Ọlawale Ajao, Ibadan Inu ibẹrubojo ni awọn eeyan adugbo Ifẹlagba, Adetokun, Ologun Ẹru, to wa ni Idi-Ọsan, nijọba ibilẹ Iddo, niluu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ wa bayii. Nibi tọrọ naa le de, ko sẹni to le sun oorun asun-diju ninu wọn. Ohun to fa aisun ojiji yii ni bi awọn adigunjalẹ ṣe kọ lẹta si wọn pe awọn n bọ waa ba wọn lalejo o, ki wọn maa reti awọn nipari oṣu Kọkanla yii. Awọn eeyan adugbo naa ni wọn sọ eyi di mimọ fun awọn oniroyin. Ninu lẹta naa, eyi ti awọn adigunjale naa lẹ kaakiri awọn ile to wa ni adugbo ọhun ni wọn ti kọ ọ pe ki awọn eeyan adugbo yii maa mura awọn silẹ o, nitori awọn n bọ waa digun ja wọn lole nipari oṣu Kọkanla yii. Wọn fi kun un pe ki wọn ma wulẹ daamu ara wọn pe awọn n gbọkan le awọn ọdẹ adugbo yii o. Wọn ni awọn maa kapa awọn ọdẹ yii, ti awọn si maa ṣe wọn bi ọṣẹ ṣe n ṣe oju nitori awọn ni wọn ti n di awọn lọwọ lati ṣe iṣẹ ibi ti awọn fẹẹ ṣe ni adugbo naa latọjọ yii.


Awọn eeyan adugbo naa ni wọn sọ eyi di mimọ fun awọn oniroyin. Ninu lẹta naa, eyi ti awọn adigunjale naa lẹ kaakiri awọn ile to wa ni adugbo ọhun ni wọn ti kọ ọ pe ki awọn eeyan adugbo yii maa mura awọn silẹ o, nitori awọn n bọ waa digun ja wọn lole nipari oṣu Kọkanla yii. Wọn fi kun un pe ki wọn ma wulẹ daamu ara wọn pe awọn n gbọkan le awọn ọdẹ adugbo yii o. Wọn ni awọn maa kapa awọn ọdẹ yii, ti awọn si maa ṣe wọn bi ọṣẹ ṣe n ṣe oju nitori awọn ni wọn ti n di awọn lọwọ lati ṣe iṣẹ ibi ti awọn fẹẹ ṣe ni adugbo naa latọjọ yii. Latigba ti awọn eeyan agbegbe naa ti ri awọn iwe ti wọn le kaakiri yii ni wọn ti wa ninu ibẹru, aya wọn n ja gidigidi, ọkan wọn ko si balẹ. Ọkan ninu awọn agbaagba agbegbe naa to ba akọroyin wa sọrọ sọ pe awọn ti n gbe igbesẹ lori ohun ti wọn kọ naa, ṣugbọn awọn ko fẹẹ sọ igbesẹ ti awọn n gbe jade nitori ọrọ to ni i ṣe pẹlu eto aabo ni.


Latigba ti awọn eeyan agbegbe naa ti ri awọn iwe ti wọn le kaakiri yii ni wọn ti wa ninu ibẹru, aya wọn n ja gidigidi, ọkan wọn ko si balẹ. Ọkan ninu awọn agbaagba agbegbe naa to ba akọroyin wa sọrọ sọ pe awọn ti n gbe igbesẹ lori ohun ti wọn kọ naa, ṣugbọn awọn ko fẹẹ sọ igbesẹ ti awọn n gbe jade nitori ọrọ to ni i ṣe pẹlu eto aabo ni.


Awọn gomina ẹgbẹ PDP marun-un (G-5) wọle ipade l’Ekoo

Faith Adebọla Ba a ṣe n kọ iroyin yii, ipade pataki kan n lọ lọwọ laarin awọn gomina ipinlẹ marun-un kan lati inu ẹgbẹ PDP ti wọn n jẹ (G-5) ti wọn ya ara wọn sọtọ pe awọn ko ni i ba oludije sipo aarẹ lorukọ ẹgbẹ PDP, Atiku Abubakar, ṣe ti ko ba yọ alaga ẹgbẹ naa, Iyourchi Ayu, ko si fi ẹlomi-in to wa lati iha Guusu si i gẹgẹ bii adehun ti wọn jọ ṣe. Awọn gomina ọhun ni Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ṣeyi Makinde, ti ipinlẹ Rivers, Nyesom Wike, ipinlẹ Benue, Samuel Ortom, Gomina ipinlẹ Enugu, Ifeanyi Ugwuanyi ati Gomina ipinlẹ Abia, Victor Ikpeazu. Awọn eeyan wọnyi ni wọn ti n yẹra fun ipolongo ibo oludije wọn funpo aarẹ wọn, ti wọn ni awọn ko ni i ni nnkan kan an ba a ṣe nitori ko tẹle adehun ti awọn jọ ṣe pe ti oludije funpo aarẹ ba ti wa lati Ariwa, lati Guusu ni alaga yoo ti wa, bẹẹ ni Ayu ṣeleri pe bi ọrọ ba ri bẹẹ, oun yoo fi ipo oun silẹ. Ṣugbọn ti ọkunrin naa kọ lati ṣe bẹẹ. Otẹẹli Southern Sun, iyẹn (Ikoyi Hotel), atijọ ni ipade naa ti n waye. Awọn gomina maraarun yii atawọn agbaagba ẹgbẹ mi-in ni wọn peju sibi ipade to ṣi n lọ lọwọ naa, nibi ti wọn ti fẹẹ fi ipinnu wọn han lori eto idibo ọdun to n bọ ati igbesẹ to ṣee ṣe ki wọn gbe lori rẹ.


Oore nla de fun Iyabọ Ojo, Jaiye Kuti ati Bọsẹ Akinọla

Lọla Ojo Beeyan ba gẹṣin ninu awọn oṣere ilẹ wa mẹta kan, o daju pe tọhun ko ni i kọsẹ, nitori ninu idunnu rẹpẹtẹ ni wọn wa lasiko yii, gbogbo eeyan lo si n ba wọn dawọọ idunnu ọkan-o-jọkan oore ti Ọlọrun ṣe fun wọn. Ẹni akọkọ to ṣubu lu ire ninu awọn oṣere yii ni arẹwa obinrin to lomi lara daadaa nni, Jaiye Kuti. Ileeṣẹ ti obinrin abeji jo raisi naa n ṣoju fun ni wọn gbe ọkọ ayọkẹlẹ…..(the name of the car) bọginni kan fun un lọsẹ to kọja yii, wọn ni ko maa fi ṣe ẹsẹ rin. Ṣe bi awo ba ki fun ni, a a ki fawo naa pada ni, eyi lo ṣokunfa mọto ti wọn gbe fun oṣere naa, wọn ni awọn mọ asiko to jẹ aṣoju ileeṣẹ awọn si daadaa. Bo tilẹ jẹ pe oṣere yii ko pariwo ọkọ naa rara, ṣugbọn awọn to sun mọ ọn bii iṣan ọrun, ninu eyi ti oṣere ẹgbẹ rẹ, Bimbọ Ọṣhin wa ni wọn n ki i ku oriire, ti wọn si n ṣadura fun un pe ọkọ naa ko ni i fori sọgi, bẹẹ ni ko ni i gba ẹjẹ rẹ. Iroyin eyi lo n lọ lọwọ ti wọn fi tun kede Bọsẹ Akinọla, arẹwa oṣere to fi lu Ibadan ṣebugbe nni, pe oun ni alaga ẹgbẹ awọn oṣere tiata, iyẹn TANPAN, ẹka ti ilu Ibadan.


Ṣe bi awo ba ki fun ni, a a ki fawo naa pada ni, eyi lo ṣokunfa mọto ti wọn gbe fun oṣere naa, wọn ni awọn mọ asiko to jẹ aṣoju ileeṣẹ awọn si daadaa. Bo tilẹ jẹ pe oṣere yii ko pariwo ọkọ naa rara, ṣugbọn awọn to sun mọ ọn bii iṣan ọrun, ninu eyi ti oṣere ẹgbẹ rẹ, Bimbọ Ọṣhin wa ni wọn n ki i ku oriire, ti wọn si n ṣadura fun un pe ọkọ naa ko ni i fori sọgi, bẹẹ ni ko ni i gba ẹjẹ rẹ. Iroyin eyi lo n lọ lọwọ ti wọn fi tun kede Bọsẹ Akinọla, arẹwa oṣere to fi lu Ibadan ṣebugbe nni, pe oun ni alaga ẹgbẹ awọn oṣere tiata, iyẹn TANPAN, ẹka ti ilu Ibadan. Lọsẹ ta a ṣẹṣẹ pari yii ni eto idibo waye niluu Ibadan, nibi ti Bọsẹ to ṣẹṣẹ ṣe fiimu kan ti wọn n pe ni ‘Aranda Ẹkun’ ti jawe olubori. Latigba naa lawọn eeyan ti n ki oṣere to niwa pẹlẹ naa ku oriire, ti wọn si n gbadura fun un pe ara rere ni yoo fi lo ipo naa. Bakan naa ni idunnu tun ṣubu layọ lọdọ oṣere ilẹ wa ti ko gba nọnsẹnsi nni, Iyabo Ojo.


Lọsẹ ta a ṣẹṣẹ pari yii ni eto idibo waye niluu Ibadan, nibi ti Bọsẹ to ṣẹṣẹ ṣe fiimu kan ti wọn n pe ni ‘Aranda Ẹkun’ ti jawe olubori. Latigba naa lawọn eeyan ti n ki oṣere to niwa pẹlẹ naa ku oriire, ti wọn si n gbadura fun un pe ara rere ni yoo fi lo ipo naa. Bakan naa ni idunnu tun ṣubu layọ lọdọ oṣere ilẹ wa ti ko gba nọnsẹnsi nni, Iyabo Ojo. Funran oṣere yii lo kede pe oun ti ni ade ori tuntun, ko si le pa idunnu rẹ mọra nigba to n kede pe ọkunrin ti oun ṣẹṣẹ fẹẹ fi ṣe ade ori yii ki i ṣe Yoruba o, o ni ilẹ Ibo lo ti wa. Iyabọ kọ ọ sori Instagraamu rẹ pe: ‘‘Mo dupẹ lọwọ rẹ, Obim, fun bi o ṣe fẹran mi gidigidi, ti o si ru ọkan mi soke. Chei, ọmọ Ibo ti gba ọkan ọmọbinrin Yoruba yii.’’.


Funran oṣere yii lo kede pe oun ti ni ade ori tuntun, ko si le pa idunnu rẹ mọra nigba to n kede pe ọkunrin ti oun ṣẹṣẹ fẹẹ fi ṣe ade ori yii ki i ṣe Yoruba o, o ni ilẹ Ibo lo ti wa. Iyabọ kọ ọ sori Instagraamu rẹ pe: ‘‘Mo dupẹ lọwọ rẹ, Obim, fun bi o ṣe fẹran mi gidigidi, ti o si ru ọkan mi soke. Chei, ọmọ Ibo ti gba ọkan ọmọbinrin Yoruba yii.’’. Ṣugbọn bi Iyabọ ti kọ ọrọ yii sori ikanni rẹ ni awọn kan ti n yọnu ṣi i pe ṣe ki i ṣe ọkọ ọlọkọ o, ṣe ki i ṣe ọkunrin to ti niyawo nile ni oṣere naa fẹẹ fẹ. Oju-ẹsẹ lo si ti da wọn loun pe ‘emi ko fẹ ọkọ ọlọkọ o, ọkunrin ti mo fẹẹ fẹ ko ti i niyawo nile’. Bakan na ni awọn oṣere ẹgbẹ rẹ pẹlu awọn ololufẹ re ti n ki i ku oriire.


Ṣugbọn bi Iyabọ ti kọ ọrọ yii sori ikanni rẹ ni awọn kan ti n yọnu ṣi i pe ṣe ki i ṣe ọkọ ọlọkọ o, ṣe ki i ṣe ọkunrin to ti niyawo nile ni oṣere naa fẹẹ fẹ. Oju-ẹsẹ lo si ti da wọn loun pe ‘emi ko fẹ ọkọ ọlọkọ o, ọkunrin ti mo fẹẹ fẹ ko ti i niyawo nile’. Bakan na ni awọn oṣere ẹgbẹ rẹ pẹlu awọn ololufẹ re ti n ki i ku oriire. Ọkan ninu awọn to ti ki oṣere yii ni Toyin Abraham, ẹni to kọ ọ sisalẹ ikede ti Iyabọ ṣe pe’ẹyin ti ẹ n ta aṣọ, ẹ ba mi wa aṣọ ti owo rẹ wọn ju lọ’ O ni asọ ilu awọn Ibo ti wọn n pe ni jọọji to ba rẹwa daadaa, to si wọn lowo ni ki wọn ba oun wa, nitori iyawo awọn ni Iyabọ. Ọjọ ti iwe ipe yoo jade, ti aṣọ ẹbi paapaa yoo jade, ti igbeyawo naa yoo waye ni awọn ololufẹ rẹ n duro de.


Ọkan ninu awọn to ti ki oṣere yii ni Toyin Abraham, ẹni to kọ ọ sisalẹ ikede ti Iyabọ ṣe pe’ẹyin ti ẹ n ta aṣọ, ẹ ba mi wa aṣọ ti owo rẹ wọn ju lọ’ O ni asọ ilu awọn Ibo ti wọn n pe ni jọọji to ba rẹwa daadaa, to si wọn lowo ni ki wọn ba oun wa, nitori iyawo awọn ni Iyabọ. Ọjọ ti iwe ipe yoo jade, ti aṣọ ẹbi paapaa yoo jade, ti igbeyawo naa yoo waye ni awọn ololufẹ rẹ n duro de.


Aye le o! Lẹyin ti ọga Zainab fipa ba a lo pọ tan lo ni ki wọn lọọ pa a

Gbenga Amos, Ogun Ọga telọ, to lawọn ọmọ ẹkọṣẹ lọkunrin lobinrin lọdọ ni Sulaimon Oriọla, niluu Owode-Ẹgba, nijọba ibilẹ Ọbafẹmi Owode, nipinlẹ Ogun, ṣugbọn ọkunrin naa ti dero ahamọ awọn ọlọpaa bayii, ọkan lara awọn ọmọọṣẹ ẹ, Zainab, ọmọọdun mẹrindinlogun pere, lo ki mọlẹ, to si fipa ba a laṣepọ. Igba tawo ọrọ naa si fẹẹ ya, wọn lo ran awọn agbanipa sọmọbinrin ọhun, bi ko ba si si ti Ọlọrun to yọ ọmọ ọhun ni, diẹ lo ku ki wọn da ẹmi ẹ legbodo. ALAROYE ṣabẹwo si ilu Owode-Ẹgba, nibi ti awọn aladuugbo ti ṣalaye ohun to ṣẹlẹ fun wa. Obinrin to wa nitosi ile awọn ọmọbinrin naa ti ko fẹ ka darukọ oun ṣalaye pe laarin ọsẹ to lọ lọhun-un niṣẹlẹ yii waye. Wọn ni ṣọọbu ti Sulaimọn ti n ṣiṣẹ aranṣọ, to wa lọna Peaceful, niluu Owode-Ẹgba, lọmọbinrin yii atawọn ẹlẹgbẹ rẹ yooku ti n kọṣẹ faṣọn disaina (fashion designer), ṣugbọn irọlẹ ni Zainab maa n fabọ si ṣọọbu ọhun lẹyin to ba dari de lati ileewe to n lọ. ‘Lọjọ kan, ọmọbinrin yii n bọ lati ileewe rẹ, lo ba pade ọkan ninu awọn bọisi adugbo, iyẹn ba da a duro lọna, o n ba a sọrọ.


Obinrin to wa nitosi ile awọn ọmọbinrin naa ti ko fẹ ka darukọ oun ṣalaye pe laarin ọsẹ to lọ lọhun-un niṣẹlẹ yii waye. Wọn ni ṣọọbu ti Sulaimọn ti n ṣiṣẹ aranṣọ, to wa lọna Peaceful, niluu Owode-Ẹgba, lọmọbinrin yii atawọn ẹlẹgbẹ rẹ yooku ti n kọṣẹ faṣọn disaina (fashion designer), ṣugbọn irọlẹ ni Zainab maa n fabọ si ṣọọbu ọhun lẹyin to ba dari de lati ileewe to n lọ. ‘Lọjọ kan, ọmọbinrin yii n bọ lati ileewe rẹ, lo ba pade ọkan ninu awọn bọisi adugbo, iyẹn ba da a duro lọna, o n ba a sọrọ. Ẹnikan to ri awọn mejeeji lo lọọ ṣofofo fun ọga rẹ pe oun ri Zainab pẹlu awọn gende kan ti wọn jọ n sọrọ. Nigba tọmọ naa de ṣọọbu, ọga rẹ beere ẹni to n ba sọrọ lọna, o si bẹrẹ si i bu u pe onirinkurin ni, lo ba ni ko kọja si ile oun, iyẹn ile ọga rẹ to wa lẹyin ṣọọbu ọhun, o loun maa lọọ da sẹria fun un nibẹ. Nigba ti ọga pada lọọ ba a ninu ile naa, wọn lo paṣẹ fun ọmọọsẹ yii pe ko bọ ẹwu ẹ, ko bọ buresia ẹ, lo ba ku pata nikan nidii ọmọ ọhun.


Ẹnikan to ri awọn mejeeji lo lọọ ṣofofo fun ọga rẹ pe oun ri Zainab pẹlu awọn gende kan ti wọn jọ n sọrọ. Nigba tọmọ naa de ṣọọbu, ọga rẹ beere ẹni to n ba sọrọ lọna, o si bẹrẹ si i bu u pe onirinkurin ni, lo ba ni ko kọja si ile oun, iyẹn ile ọga rẹ to wa lẹyin ṣọọbu ọhun, o loun maa lọọ da sẹria fun un nibẹ. Nigba ti ọga pada lọọ ba a ninu ile naa, wọn lo paṣẹ fun ọmọọsẹ yii pe ko bọ ẹwu ẹ, ko bọ buresia ẹ, lo ba ku pata nikan nidii ọmọ ọhun. Lẹyin eyi lo ni ko kunlẹ, ko kawọ ẹ soke, ko si diju. Wọn niyawo Sulaimọn naa wa nibẹ ti gbogbo eyi fi n ṣẹlẹ, ṣugbọn ọkunrin naa pada ran iyawo ẹ niṣẹ, o ni ko lọọ ba oun ra nnkan kan wa. Gẹrẹ tiyawo rẹ jade lo bọ pata nidii ọmọọṣẹ rẹ yii, o si ba a laṣepọ tipatipa.


Lẹyin eyi lo ni ko kunlẹ, ko kawọ ẹ soke, ko si diju. Wọn niyawo Sulaimọn naa wa nibẹ ti gbogbo eyi fi n ṣẹlẹ, ṣugbọn ọkunrin naa pada ran iyawo ẹ niṣẹ, o ni ko lọọ ba oun ra nnkan kan wa. Gẹrẹ tiyawo rẹ jade lo bọ pata nidii ọmọọṣẹ rẹ yii, o si ba a laṣepọ tipatipa. A gbọ pe ọmọbinrin yii rojọ iṣẹlẹ ọhun fun ọkan ninu awọn ti wọn jọ n kọṣẹ telọ ti wọn n pe ni Pẹlumi. Pẹlumi yii lo ko ọga rẹ loju, o sọ ohun to gbọ fun un, ṣugbọn ọga naa ni irọ ni Zainab pa m’ọun, iru iṣẹlẹ bẹẹ ko waye. Lẹyin naa ni wọn ni afurasi ọdaran yii lọọ ba mama ọmọdebinrin naa sọrọ, wọn lo tun lọọ ba pasitọ ṣọọṣi kan pe ki wọn ba oun ṣe e ti mama ọmọ naa ko fi ni i mọ nnkan to ṣẹlẹ, o loun o fẹ ki akara tu sepo.


A gbọ pe ọmọbinrin yii rojọ iṣẹlẹ ọhun fun ọkan ninu awọn ti wọn jọ n kọṣẹ telọ ti wọn n pe ni Pẹlumi. Pẹlumi yii lo ko ọga rẹ loju, o sọ ohun to gbọ fun un, ṣugbọn ọga naa ni irọ ni Zainab pa m’ọun, iru iṣẹlẹ bẹẹ ko waye. Lẹyin naa ni wọn ni afurasi ọdaran yii lọọ ba mama ọmọdebinrin naa sọrọ, wọn lo tun lọọ ba pasitọ ṣọọṣi kan pe ki wọn ba oun ṣe e ti mama ọmọ naa ko fi ni i mọ nnkan to ṣẹlẹ, o loun o fẹ ki akara tu sepo. Bẹẹ lo tun lọọ ba aafaa kan pe ki wọn ba oun ṣe e tiyaa ọmọ naa ko fi i ni i ranti ohun to ṣẹlẹ tabi ba oun ja lori ẹ. Ṣugbọn nigba to ri i pe ọrọ naa ti bẹrẹ si i ja ranyin laduugbo, o bẹsẹ rẹ sọrọ, o sa lọ. Wọn lawọn ọlọpaa kọkọ mu pasitọ ati aafaa naa nigba tọrọ yii de teṣan, ṣugbọn nigba to ya, wọn tu awọn mejeeji silẹ, tori wọn o mọwọ mẹsẹ. Ọjọ mẹrin lẹyin naa, wọn lafurasi ọdaran yii lọọ rẹbuu ọmọbinrin yii lọna nigba tiyẹn n bọ lati ṣọọṣi to lọ, o si da a duro.


Bẹẹ lo tun lọọ ba aafaa kan pe ki wọn ba oun ṣe e tiyaa ọmọ naa ko fi i ni i ranti ohun to ṣẹlẹ tabi ba oun ja lori ẹ. Ṣugbọn nigba to ri i pe ọrọ naa ti bẹrẹ si i ja ranyin laduugbo, o bẹsẹ rẹ sọrọ, o sa lọ. Wọn lawọn ọlọpaa kọkọ mu pasitọ ati aafaa naa nigba tọrọ yii de teṣan, ṣugbọn nigba to ya, wọn tu awọn mejeeji silẹ, tori wọn o mọwọ mẹsẹ. Ọjọ mẹrin lẹyin naa, wọn lafurasi ọdaran yii lọọ rẹbuu ọmọbinrin yii lọna nigba tiyẹn n bọ lati ṣọọṣi to lọ, o si da a duro. Bibojuwẹyin tọmọbinrin naa wẹyin, niṣe lawọn gende meji kan yọ si i, ni wọn ba faṣọ dudu bo o loju, wọn tun di i lẹnu, ni wọn ba wọ ọ lọ sinu agbo ọgẹdẹ kan ninu igbo. Ọmọbinrin naa loun gbọ tawọn agbanipa naa n sọ pe ‘Zainab, pipa la fẹẹ pa ẹ yii o, oku ẹ o gbọdọ da wa laamu o, Sulaimon ni ki oku ẹ maa lọọ ba ja o,’ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Lẹyin naa ni wọn ju ọmọbinrin naa sinu koto kan, wọn si ba tiwọn lọ.


Bibojuwẹyin tọmọbinrin naa wẹyin, niṣe lawọn gende meji kan yọ si i, ni wọn ba faṣọ dudu bo o loju, wọn tun di i lẹnu, ni wọn ba wọ ọ lọ sinu agbo ọgẹdẹ kan ninu igbo. Ọmọbinrin naa loun gbọ tawọn agbanipa naa n sọ pe ‘Zainab, pipa la fẹẹ pa ẹ yii o, oku ẹ o gbọdọ da wa laamu o, Sulaimon ni ki oku ẹ maa lọọ ba ja o,’ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Lẹyin naa ni wọn ju ọmọbinrin naa sinu koto kan, wọn si ba tiwọn lọ. Wọn lori lo ko ọmọbinrin yii yọ, o rapala kuro ninu koto naa, niṣe lo si fori jagbo titi to fi dọgbọn de aarin ilu pada, gbogbo ara rẹ lo bẹjẹ, ẹgun ti ya a lara yannayanna. Nigba ti wọn mu ọmọbinrin yii de ọdọ ọga rẹ, wọn ni niṣe lẹnu ya a, boya nitori ko lero pe ọmọ naa ṣi maa wa laaye ni. Eyi lo jẹ kawọn agbofinro mu un, to si dero ahamọ.


Wọn lori lo ko ọmọbinrin yii yọ, o rapala kuro ninu koto naa, niṣe lo si fori jagbo titi to fi dọgbọn de aarin ilu pada, gbogbo ara rẹ lo bẹjẹ, ẹgun ti ya a lara yannayanna. Nigba ti wọn mu ọmọbinrin yii de ọdọ ọga rẹ, wọn ni niṣe lẹnu ya a, boya nitori ko lero pe ọmọ naa ṣi maa wa laaye ni. Eyi lo jẹ kawọn agbofinro mu un, to si dero ahamọ. ALAROYE ba iya ọmọbinrin yii sọrọ, o si kọkọ gba lati ṣalaye bọrọ naa ṣe jẹ fun wa, ṣugbọn nigba ti akọroyin wa n lọọ ba a nibi to ti ni ka pade lo tun loun ko si nile. Bakan naa la pe Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, SP Abimbọla Oyeyẹmi, a si tun fi atẹjiṣẹ ṣọwọ soju opo Wasaapu rẹ, ṣugbọn ko ti i fesi titi ta a fi pari akojọpọ iroyin yii.


ALAROYE ba iya ọmọbinrin yii sọrọ, o si kọkọ gba lati ṣalaye bọrọ naa ṣe jẹ fun wa, ṣugbọn nigba ti akọroyin wa n lọọ ba a nibi to ti ni ka pade lo tun loun ko si nile. Bakan naa la pe Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, SP Abimbọla Oyeyẹmi, a si tun fi atẹjiṣẹ ṣọwọ soju opo Wasaapu rẹ, ṣugbọn ko ti i fesi titi ta a fi pari akojọpọ iroyin yii.


Wahala n’Igboọra, Jamiu yinbọn paayan nitori tikẹẹti ọkada, ni wọn ba dana sun un

Gbenga Amos, Abẹokuta ALAROYE gbọ pe ọkunrin kan torukọ rẹ n jẹ Dare Afọlabi, ṣugbọn ti inagijẹ rẹ n jẹ Ẹyẹ, lo fi ọkada ran ọmọṣẹ rẹ kan niṣẹ pe ko lọọ ba oun ra nnkan wa. Lasiko ti ọmọkunrin naa n lọ ni Seigo, olori awọn ọmọọta to maa n ja tikẹẹti yii da a duro, o ni ko waa ja tikẹẹti ojumọ ti wọn n ja fawọn to n fọkade kero, koun le gbowo lọwọ rẹ. Ṣugbọn ọmọkunrin naa ṣalaye fun un pe ki i ṣe pe oun n fi ọkada naa ṣiṣẹ, o ni wọn fi ran oun niṣẹ ni. Gbogbo alaye tọmọkunrin naa ṣe fun Jamiu atawọn ẹmẹwa rẹ pe oun ko fi ọkada yii ṣiṣẹ ko wọ wọn leti, niṣe ni wọn gba ọkada yii lọwọ rẹ, wọn tun lu u. Eyi ni ọmọkunrin naa fi ranṣẹ si ẹni to fi ọkada ran an niṣẹ, iyẹn Dare Afọlabi. Olori ẹgbẹ Agbẹkọya ilu naa ni wọn pe ọkunrin to fi ọkada ran-an-yan niṣẹ yii. Nigba to de ọdọ awọn Jamiu lo ṣalaye fun wọn pe oun loun ran ọmọkunrin naa niṣẹ pẹlu ọkada oun.


Gbogbo alaye tọmọkunrin naa ṣe fun Jamiu atawọn ẹmẹwa rẹ pe oun ko fi ọkada yii ṣiṣẹ ko wọ wọn leti, niṣe ni wọn gba ọkada yii lọwọ rẹ, wọn tun lu u. Eyi ni ọmọkunrin naa fi ranṣẹ si ẹni to fi ọkada ran an niṣẹ, iyẹn Dare Afọlabi. Olori ẹgbẹ Agbẹkọya ilu naa ni wọn pe ọkunrin to fi ọkada ran-an-yan niṣẹ yii. Nigba to de ọdọ awọn Jamiu lo ṣalaye fun wọn pe oun loun ran ọmọkunrin naa niṣẹ pẹlu ọkada oun. Ṣugbọn niṣe ni awọn Seigo ta ku pe afi ki ọkunrin naa ja tikẹẹti, eyi lo fa ija laarin wọn. Ki awọn to wa nibẹ si too mọ ohun to n ṣẹlẹ, wọn ti ṣe ọkunrin to ni ọkada ati ọmọ to fi ọkada ran niṣẹ leṣe. Ibinu eyi ni Dare naa fi pada lọọ ko awọn eeyan rẹ wa, bẹẹ lawọn ọmọlẹyin ti Jamiu naa ti kora wọn jọ, bi wọn ṣe bẹrẹ si i bara wọn ja niyi.


Ṣugbọn niṣe ni awọn Seigo ta ku pe afi ki ọkunrin naa ja tikẹẹti, eyi lo fa ija laarin wọn. Ki awọn to wa nibẹ si too mọ ohun to n ṣẹlẹ, wọn ti ṣe ọkunrin to ni ọkada ati ọmọ to fi ọkada ran niṣẹ leṣe. Ibinu eyi ni Dare naa fi pada lọọ ko awọn eeyan rẹ wa, bẹẹ lawọn ọmọlẹyin ti Jamiu naa ti kora wọn jọ, bi wọn ṣe bẹrẹ si i bara wọn ja niyi. Asiko naa ni Jamiu fa ibọn ponpo kan yọ lapo, o si yin in. Ṣugbọn ọmọ kekere kan ti ko ju ọmọọdun mẹwaa lọ, Adegbitẹ Samuel, to n lọ si ibi ti awọn obi rẹ ran an ni ibọn naa lọọ ba, oju-ẹsẹ ni ọmọ yii si ku. Bakan naa ni ibọn tun lọọ ba baba agbalagba kan. Bo tilẹ jẹ pe iyẹn ko ku, wọn ni o ṣeṣe gidigidi.


Asiko naa ni Jamiu fa ibọn ponpo kan yọ lapo, o si yin in. Ṣugbọn ọmọ kekere kan ti ko ju ọmọọdun mẹwaa lọ, Adegbitẹ Samuel, to n lọ si ibi ti awọn obi rẹ ran an ni ibọn naa lọọ ba, oju-ẹsẹ ni ọmọ yii si ku. Bakan naa ni ibọn tun lọọ ba baba agbalagba kan. Bo tilẹ jẹ pe iyẹn ko ku, wọn ni o ṣeṣe gidigidi. Bo ṣe pa ọmọ naa lo ka awọn eeyan lara ti wọn fi bẹrẹ si i le e. Ṣugbọn nigba ti Jamiu ti ri ohun to ṣẹlẹ, oun atawọn ọmọọṣẹ rẹ naa ko duro mọ, niṣẹ ni wọn n sa lọ. Bẹẹ lawọn eeyan gba ya wọn pe afi ko waa gbe oku ọmọ to pa yii. Lasiko ti wọn n sa lọ ni Seigo to jẹ ọga wọn yii ṣubu, bi awọn eeyan ṣe wọ ọ niyẹn, wọn ni ko waa lọọ gbe oku ọmọ to pa. Asiko naa ni wọn bẹrẹ si i ṣa a ladaa, nigba ti wọn wọ ọ de ibi ti oku ọmọ naa wa ni wọn pa a, ti wọn si dana sun un.


Bo ṣe pa ọmọ naa lo ka awọn eeyan lara ti wọn fi bẹrẹ si i le e. Ṣugbọn nigba ti Jamiu ti ri ohun to ṣẹlẹ, oun atawọn ọmọọṣẹ rẹ naa ko duro mọ, niṣẹ ni wọn n sa lọ. Bẹẹ lawọn eeyan gba ya wọn pe afi ko waa gbe oku ọmọ to pa yii. Lasiko ti wọn n sa lọ ni Seigo to jẹ ọga wọn yii ṣubu, bi awọn eeyan ṣe wọ ọ niyẹn, wọn ni ko waa lọọ gbe oku ọmọ to pa. Asiko naa ni wọn bẹrẹ si i ṣa a ladaa, nigba ti wọn wọ ọ de ibi ti oku ọmọ naa wa ni wọn pa a, ti wọn si dana sun un. Awọn ọmọ ilu naa kan to ba akọroyin wa sọrọ sọ pe tọọgi pọnbele ni ọmọkunrin ti wọn n pe ni Seigo yii, wọn ni ọmọọta lo n ṣe ni adugbo Mushin, niluu Eko, ko too pada si Igboora, ati pe onijangbọn eeyan kan ti ki i gbọ ti ki i gba ni. A gbọ pe wọn ti gbe Dare ati ọmọ to ran niṣẹ ti awọn eeyan naa ṣe leṣe lọ si ọsibitu ti wọn ti n gba itọju. Awọn ọlọpaa, ṣọja ati ẹṣọ alaabo mi-in ni wọn ti wa niluu Igboora lati da alaafia pada si agbegbe ti iṣẹlẹ yii ti waye.


Awọn ọmọ ilu naa kan to ba akọroyin wa sọrọ sọ pe tọọgi pọnbele ni ọmọkunrin ti wọn n pe ni Seigo yii, wọn ni ọmọọta lo n ṣe ni adugbo Mushin, niluu Eko, ko too pada si Igboora, ati pe onijangbọn eeyan kan ti ki i gbọ ti ki i gba ni. A gbọ pe wọn ti gbe Dare ati ọmọ to ran niṣẹ ti awọn eeyan naa ṣe leṣe lọ si ọsibitu ti wọn ti n gba itọju. Awọn ọlọpaa, ṣọja ati ẹṣọ alaabo mi-in ni wọn ti wa niluu Igboora lati da alaafia pada si agbegbe ti iṣẹlẹ yii ti waye.


Yinusa ti jẹwọ: Loootọ ni mo ji ọkada, ṣugbọn ẹ ṣaanu mi

Gbenga Amos, Abẹokuta Akolo ọlọpaa, lẹka ileeṣẹ wọn to wa niluu Ipokia, nijọba ibilẹ Ipokia, ipinlẹ Ogun, ni gende ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn kan, AbdulRasheed Yinusa, ti n jẹwọ ẹṣẹ ẹ bayii, o ni loootọ loun ji ọkada Bajaj pupa kan niluu Ajegunlẹ, ibi to ti wa ẹni to maa ta a fun ni gbanjo lawọn agbofinro ti mu un. Ọga agba ẹṣọ alaabo So-Safe, Kọmandanti Sọji Ganzallo, to sọrọ yii ninu atẹjade kan ti Alukoro wọn, Moruf Yusuf, fi lede lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kọkandinlogun, oṣu Kọkanla yii. O ni awọn kan ni wọn kegbajare wa sọfiisi awọn to wa niluu Ipokia pe ole ti ji ọkada kan gbe sa lọ, wọn ni ile kan to wa ni Ọgọsa, l’Ajegunlẹ, ni wọn ti ji ọkada ti wọn pe nọmba rẹ ni AAA 648 QL ọhun. Oju-ẹsẹ ni Eria Kọmanda So-Safe n’Ipokia ti ko awọn ọmọọṣẹ rẹ sodi, wọn si bẹrẹ si i tọpasẹ afurasi ole naa, gbogbo ọkada to jọ eyi ti wọn n wa ni wọn n ṣayẹwo si, iṣẹ takuntakun si ni wọn ṣe ki olobo too ta wọn pe ki wọn tete wa afurasi ọhun lọ siluu Atan-Iju, ibẹ naa si lọwọ ti to o pẹlu ọkada to ji, nibi to ti n wa bo ṣe maa ta a. Yinusa, ti wọn lo n gbe adugbo Ifẹtẹdo, ni Ọgọsa, Ajegunlẹ, ko la awọn ẹṣọ naa loogun nigba ti wọn mu un, wọn ni lẹrọ lo jẹwọ, o loun ji ọkada naa ni, oun si mọ-ọn-mọ ji i ni, tori oun ti foju si alupupu naa lara tipẹ. Ganzallo ni awọn ti pari iwadii tawọn, awọn si ti fa afurasi ọdaran yii ati ọkada to ji gbe le awọn ọlọpaa lọwọ ki wọn le tubọ tanna ofin wo iṣẹlẹ yii, o ni Yinusa maa too fara han niwaju adajọ laipẹ.


Mo ti gba Tinubu nimọran: Ilera atọjọ-ori ẹ ko gbe ipo aarẹ yii – El-Rufai

Faith Adebọla Wọn ni ṣakata-para lagbala i sintọ, ootọ ọrọ ko si ni ka ma sọ oun, Gomina ipinlẹ Kaduna, to tun jẹ eekan lẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress l’Oke-Ọya, Mallam Nasir El-Rufai, ti sọ pe oun ti gba oludije funpo aarẹ ẹgbẹ oṣelu awọn, APC, Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, nimọran pe ilera rẹ ati ọjọ-ori rẹ ko gbe wahala to wa nidii didupo aarẹ yii, boya ko faaye silẹ fawọn to ṣi lokun to lati ṣe e, tori ba a ba dagba ju bantẹ oniru lọ, ọmọ ẹni la a bọ ọ fun. Ninu fidio kan to n ja ranyin lori ẹrọ ayelujara ni El-Rufai ti sọrọ naa, bo tilẹ jẹ pe ede Hausa lo fi sọ ọ, o ni nigba toun ṣakiyesi awọn nnkan to n ṣẹlẹ lawọn ibi ti Tinubu ti lọọ polongo ibo, o ni ko sidii lati pe afin loyinbo, ko si yẹ ka pe aja lọbọ nibi tọrọ de yii, o ni ipo pataki ati awọn aṣeyọri ti Aṣiwaju ti ṣe ti to nnkan iduunu fun un, teeyan ba si ti wa niru ọjọ-ori kan, o yẹ ka faaye silẹ fun awọn tagbara wọn ba le ṣe e ni, tori ọjọ-ogbo ko ṣe e dọgbọn si. El-Rufai sọrọ, o ni: “Pẹlu ibi tọjọ ori ẹ de, ohun to daa ju ni ko jẹ kawọn mi-in ṣe e, tori o foju han pe agbara ẹ ko gbe e. Ṣugbọn gbogbo igba ti mo ba sọ ọ lawọn eeyan n ba mi jiyan. Ni ijẹta yii, mo wa pẹlu Aṣiwaju, mo si sọ fun un pe ohun ti emi ro ni pe ilera ati ọjọ-ori rẹ ko gbe kinni yii o, ṣugbọn o ni ko ri bẹẹ, oun si le ṣe e, mo si gba pe ko buru. O ni ipo kan teeyan maa de nigbesi aye, to yẹ ko maa dupẹ lọwọ Ọlọrun ni, ko si faaye silẹ fawọn mi-in lati ṣe e.” Ọpọ awuyewuye lo ti waye lori ilera ati ọjọ-ori Tinubu, pẹlu bawọn alatako rẹ ṣe n sọ pe agbara baba ẹni aadọrin ọdun naa ko gbe ipo aarẹ to n dije fun. Ọrọ ọjọ-ori naa si ti wa nile-ẹjọ giga kan l’Abuja, wọn ni Tinubu dagba ju iye ọjọ ori to loun jẹ lọ.


Ni ijẹta yii, mo wa pẹlu Aṣiwaju, mo si sọ fun un pe ohun ti emi ro ni pe ilera ati ọjọ-ori rẹ ko gbe kinni yii o, ṣugbọn o ni ko ri bẹẹ, oun si le ṣe e, mo si gba pe ko buru. O ni ipo kan teeyan maa de nigbesi aye, to yẹ ko maa dupẹ lọwọ Ọlọrun ni, ko si faaye silẹ fawọn mi-in lati ṣe e.” Ọpọ awuyewuye lo ti waye lori ilera ati ọjọ-ori Tinubu, pẹlu bawọn alatako rẹ ṣe n sọ pe agbara baba ẹni aadọrin ọdun naa ko gbe ipo aarẹ to n dije fun. Ọrọ ọjọ-ori naa si ti wa nile-ẹjọ giga kan l’Abuja, wọn ni Tinubu dagba ju iye ọjọ ori to loun jẹ lọ. Lẹnu ọjọ mẹta yii lawọn fidio kan ṣafihan oludije APC naa, nibi to n ṣihun leralera, to n ṣi ọrọ sọ, gẹgẹ bawọn arugbo ṣe maa n ṣe. Tẹ o ba gbagbe, nibi ifilọlẹ eto ipolongo funpo aarẹ to waye lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to kọja niluu Jos, Tinubu fẹẹ ṣadura fun APC, ṣugbọn PDP lo darukọ, ko too sare yi i pada. Ninu fidio mi-in, gomina ipinlẹ Eko tẹlẹri naa n ṣalaye ọrọ lọ, o ni ‘gbọngan apero yatọ si… bala, blu, blu, bulaba, wọn ni ọrọ to fẹẹ sọ lo sa pa a lori, ṣugbọn awọn mi-in sọ pe aarẹ agba ni, wọn ni ami pe ilera rẹ ko ri yekeyeke bo ṣe yẹ ni.


Lẹnu ọjọ mẹta yii lawọn fidio kan ṣafihan oludije APC naa, nibi to n ṣihun leralera, to n ṣi ọrọ sọ, gẹgẹ bawọn arugbo ṣe maa n ṣe. Tẹ o ba gbagbe, nibi ifilọlẹ eto ipolongo funpo aarẹ to waye lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to kọja niluu Jos, Tinubu fẹẹ ṣadura fun APC, ṣugbọn PDP lo darukọ, ko too sare yi i pada. Ninu fidio mi-in, gomina ipinlẹ Eko tẹlẹri naa n ṣalaye ọrọ lọ, o ni ‘gbọngan apero yatọ si… bala, blu, blu, bulaba, wọn ni ọrọ to fẹẹ sọ lo sa pa a lori, ṣugbọn awọn mi-in sọ pe aarẹ agba ni, wọn ni ami pe ilera rẹ ko ri yekeyeke bo ṣe yẹ ni. Amọ, Tinubu ti sọrọ o, o loun ki i lọ sori ẹrọ ayelujara mọ lẹnu ọjọ mẹta yii, o ni niṣe lawọn eeyan n juko ọrọ soun bo ṣe wu wọn, eebu ati yẹyẹ tawọn eeyan n fi oun da lo mu koun sa fun wọn, oun ki i gbọ iroyin ẹrọ ayelujara mọ, ipakọ o gbọ ṣuti loun ṣe fun wọn.


Amọ, Tinubu ti sọrọ o, o loun ki i lọ sori ẹrọ ayelujara mọ lẹnu ọjọ mẹta yii, o ni niṣe lawọn eeyan n juko ọrọ soun bo ṣe wu wọn, eebu ati yẹyẹ tawọn eeyan n fi oun da lo mu koun sa fun wọn, oun ki i gbọ iroyin ẹrọ ayelujara mọ, ipakọ o gbọ ṣuti loun ṣe fun wọn.


Ọmọ ‘Yahoo’ mejidinlogun ko sọwọ EFCC ni Kwara

Ibrahim Alagunmu O kere tan, awọn ọmọ ‘Yahoo’ mejidinlogun ni wọn ti n ṣẹju peu lakolo ajọ to n gbogun ti iwa jibiti ati ṣiṣe owo ilu mọku-mọku nilẹ yii, EFCC, ẹka tipinlẹ Kwara, fẹsun pe wọn n lu jibiti lori ẹrọ ayelujara. L’Ọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kejidinlogun, oṣu Kọkanla yii, ni ọwọ tẹ awọn afurasi naa, Adelẹyẹ Ayọdeji, Muhammed Ayub, Ọdẹlade Samuel, Sodiq Olanrewaju, Ọla Francis, Adeniyi Damilare, Ọlalekan Samad, Tunde Ayọdele, Zubair Buhari ati Ọladosu Naheem, nibi ti wọn fara pamọ si lagbegbe Sobi, Akerebiata, ati agbegbe Asadam, niluu Ilọrin, ti i ṣe olu ilu ipinlẹ Kwara. Awọn miiran ni Olowokere Jamiu, Lawal Usman, Jamiu Abdulrasaq, Lawal Ahmed, Ọpẹyẹmi Samuel, Alarape Ahmed, Kolawole Daniel and Ganiyu Taofeek. Ọpọ awọn afurasi ọhun ni wọn jẹ akẹkọọ lawọn ileewe giga, agbabọọlu, ransọ-ransọ, awọn to n fọ aṣọ, awọn to n ta tẹtẹ lori ayelujara ati bẹẹ bẹẹ lọ ti ajọ naa si ri awọn eroja bii ọkọ ayọkẹlẹ marun-un, foonu tuntun mejilelọgbọn, ẹrọ agbeletan mẹjọ ati bẹẹ bẹẹ lọ gba lọwọ wọn.


Atiku ati Okowa ṣepade pẹlu Jonathan l’Abuja

Monisọla Saka Oludije dupo aarẹ lẹgbẹ oṣelu PDP, Alaaji Atiku Abubakar ati igbakeji ẹ, Ifeanyi Okowa, ṣepade pẹlu aarẹ ilẹ Naijiria tẹlẹ, Goodluck Ebele Jonathan, lalẹ Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kọkanla, ọdun yii, niluu Abuja. Okowa to tun jẹ Gomina ipinlẹ Delta lọwọlọwọ bayii lo gba ori ẹrọ alatagba Twitter ẹ lọ lati kede iroyin naa. Lasiko to gbe awọn fọto ti wọn ya nibi ipade ọhun sori ẹrọ ayelujara ni Okowa ṣalaye pe ọrọ lori bawọn ṣe maa gba ipo pada lọwọ awọn ẹgbẹ oṣelu APC ti wọn wa lori aleefa bayii lọdun 2023 lohun tawọn jọ jiroro le lori. O ni, “Awa niyi lalẹ ana (Tọsidee), aworan emi, oludije dupo aarẹ lẹgbẹ wa, Atiku Abubakar, nigba ta a jokoo ipade pẹlu aarẹ wa tẹlẹ, ọlọla julọ, Goodluck Jonathan. Nibẹ la ti fikun lukun lori erongba wa lati gba Naijiria pada loko ẹru”. Bẹẹ naa ni Atiku funra ẹ ṣalaye lori ẹrọ ayelujara Facebook rẹ lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kejidinlogun, oṣu Kọkanla yii, o ni, “Lalẹ ana, emi ati igbakeji mi lọọ ṣabẹwo alapọnle si aarẹ wa ana, Goodluck Jonathan, nile ẹ to wa l’Abuja.


O ni, “Awa niyi lalẹ ana (Tọsidee), aworan emi, oludije dupo aarẹ lẹgbẹ wa, Atiku Abubakar, nigba ta a jokoo ipade pẹlu aarẹ wa tẹlẹ, ọlọla julọ, Goodluck Jonathan. Nibẹ la ti fikun lukun lori erongba wa lati gba Naijiria pada loko ẹru”. Bẹẹ naa ni Atiku funra ẹ ṣalaye lori ẹrọ ayelujara Facebook rẹ lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kejidinlogun, oṣu Kọkanla yii, o ni, “Lalẹ ana, emi ati igbakeji mi lọọ ṣabẹwo alapọnle si aarẹ wa ana, Goodluck Jonathan, nile ẹ to wa l’Abuja. Ninu fidio ti wọn gbe sori ayelujara ni aarẹ tẹlẹri ọhun ti ṣapejuwe Gomina Okowa gẹgẹ bii igbakeji aarẹ lọdun to n bọ. O fi erongba rẹ han pe oun ti ṣetan lati ti wọn lẹyin, koun si sa gbogbo ipa oun lati ri i daju pe ẹgbẹ PDP kẹsẹ jari ninu ibo ọdun to n bọ. Lẹyin eyi lo ṣadura fun wọn pe didun lọsan yoo so fun wọn.


Ninu fidio ti wọn gbe sori ayelujara ni aarẹ tẹlẹri ọhun ti ṣapejuwe Gomina Okowa gẹgẹ bii igbakeji aarẹ lọdun to n bọ. O fi erongba rẹ han pe oun ti ṣetan lati ti wọn lẹyin, koun si sa gbogbo ipa oun lati ri i daju pe ẹgbẹ PDP kẹsẹ jari ninu ibo ọdun to n bọ. Lẹyin eyi lo ṣadura fun wọn pe didun lọsan yoo so fun wọn. O ni paapaa ju lọ, gbogbo awọn ti wọn fẹẹ ṣoju wa lati ọdun 2023 lọ. Jonathan tun fa Okowa lọwọ soke, pẹlu ẹrin musẹ lo si fi pariwo ẹ nigba to ṣapejuwe ẹ gẹgẹ bii ‘igbakeji aarẹ wa tuntun to n bọ lọna’.


O ni paapaa ju lọ, gbogbo awọn ti wọn fẹẹ ṣoju wa lati ọdun 2023 lọ. Jonathan tun fa Okowa lọwọ soke, pẹlu ẹrin musẹ lo si fi pariwo ẹ nigba to ṣapejuwe ẹ gẹgẹ bii ‘igbakeji aarẹ wa tuntun to n bọ lọna’.


O ma ṣe o, oṣere tiata ilẹ wa ku lojiji

Agbọ-sọgba-nu ni iroyin iku ọkan pataki ninu awọn oṣere ilẹ wa nni, Ọlamilekan Ojo, ti gbogbo eeyan mọ si Gbatami. Aarọ Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kọkanla yii, ni iroyin iku rẹ deede gba ori ẹrọ ayelujara. Gbogbo awọn ti wọn gbọ nipa iku to pa ọkunrin yii ni wọn n sọ pe ko jẹ jẹ bẹẹ, o ba ẹni gbogbo lojiji. Ṣe ọpọ eeyan ni ko mọ pe oṣere to maa n kopa tawọn eeyan fẹran daadaa ninu ere naa ti wa ni idubulẹ aisan, o to ọjọ mẹta. Iwadii ALAROYE fi han pe aisan jẹjẹrẹ ẹdọ fooro (lung cancer) ni wọn lo n ba ọkunrin naa finra, to si ti n gbatọju lọjọ to pẹ diẹ. ALAROYE gbọ pe ọkunrin naa ti kọkọ figba kan lọ siluu oyinbo lati lọọ tọju aisan to n ṣee yii, ko too tun pada wa si Naijiria.


O ma ṣe o, oṣere tiata ilẹ wa ku lojiji

Ṣe ọpọ eeyan ni ko mọ pe oṣere to maa n kopa tawọn eeyan fẹran daadaa ninu ere naa ti wa ni idubulẹ aisan, o to ọjọ mẹta. Iwadii ALAROYE fi han pe aisan jẹjẹrẹ ẹdọ fooro (lung cancer) ni wọn lo n ba ọkunrin naa finra, to si ti n gbatọju lọjọ to pẹ diẹ. ALAROYE gbọ pe ọkunrin naa ti kọkọ figba kan lọ siluu oyinbo lati lọọ tọju aisan to n ṣee yii, ko too tun pada wa si Naijiria. Ṣugbọn aisan nikan leeyan ri wo, ko sẹni to ri ti ọlọjọ ṣe. Ọjọbọ lo pada mi imi ikẹyin. O ṣe diẹ ti ọkunrin yii ti wa lagbo tiata, koda, o ti le logun ọdun to ti n ṣere, bakan naa lo n gbe fiimu jade.


O ma ṣe o, oṣere tiata ilẹ wa ku lojiji

Ṣugbọn aisan nikan leeyan ri wo, ko sẹni to ri ti ọlọjọ ṣe. Ọjọbọ lo pada mi imi ikẹyin. O ṣe diẹ ti ọkunrin yii ti wa lagbo tiata, koda, o ti le logun ọdun to ti n ṣere, bakan naa lo n gbe fiimu jade. Lara awọn fiimu to ṣe jade ki ọlọjọ too de ni: ‘Ọjọ Oro’, ‘Emi nire kan’, ‘Wọnyọsi’ ‘Ṣalaye’ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Lara awọn to ti daro iku ọkunrin oṣere yii ni Ṣeyi Ẹdun, niṣe lo kọ ọ si ori Instagraamu rẹ pe ‘Sun un re o, ọga mi, o ṣoro fun mi lati gba eleyii gbọ’. Bakan naa ni oṣere ilẹ wa to fi orileede Amẹrika ṣe ibugbe nni naa pariwo, to ni, ‘Ọmọ, iroyin yii pin ọkan mi si meji ni, ṣe o n ṣe aisan tẹlẹ ni?


O ma ṣe o, oṣere tiata ilẹ wa ku lojiji

Lara awọn fiimu to ṣe jade ki ọlọjọ too de ni: ‘Ọjọ Oro’, ‘Emi nire kan’, ‘Wọnyọsi’ ‘Ṣalaye’ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Lara awọn to ti daro iku ọkunrin oṣere yii ni Ṣeyi Ẹdun, niṣe lo kọ ọ si ori Instagraamu rẹ pe ‘Sun un re o, ọga mi, o ṣoro fun mi lati gba eleyii gbọ’. Bakan naa ni oṣere ilẹ wa to fi orileede Amẹrika ṣe ibugbe nni naa pariwo, to ni, ‘Ọmọ, iroyin yii pin ọkan mi si meji ni, ṣe o n ṣe aisan tẹlẹ ni? Ọkan ninu awọn ololufẹ rẹ kan, tun kọ ọ pe ‘O ṣoro fun mi lati gbagbọ pe pe Gbatami ti ku. Gbatami gbogbo Gbagada, a maa ṣafẹẹri rẹ o, maa sinmi ninu Oluwa’. Ẹni kan to pe ara rẹ ni ayọmitunde sọ pe ‘Mo ri i ni ọfiisi ti wọn ti n gba pasipọọtu ni Ikoyi ni oṣu diẹ sẹyin, o jẹ eeyan jẹẹjẹ to si ko gbogbo eeyan mọra.


O ma ṣe o, oṣere tiata ilẹ wa ku lojiji

Ọkan ninu awọn ololufẹ rẹ kan, tun kọ ọ pe ‘O ṣoro fun mi lati gbagbọ pe pe Gbatami ti ku. Gbatami gbogbo Gbagada, a maa ṣafẹẹri rẹ o, maa sinmi ninu Oluwa’. Ẹni kan to pe ara rẹ ni ayọmitunde sọ pe ‘Mo ri i ni ọfiisi ti wọn ti n gba pasipọọtu ni Ikoyi ni oṣu diẹ sẹyin, o jẹ eeyan jẹẹjẹ to si ko gbogbo eeyan mọra. Ọpọ awọn eeyan ni wọn ti n daro ọkunrin oṣere ti wọn n pe ni Gbatami yii, ti wọn si n gbadura pe ki Ọlọrun rọ awọn ẹbi rẹ loju.


O ma ṣe o, oṣere tiata ilẹ wa ku lojiji

Ọpọ awọn eeyan ni wọn ti n daro ọkunrin oṣere ti wọn n pe ni Gbatami yii, ti wọn si n gbadura pe ki Ọlọrun rọ awọn ẹbi rẹ loju.


‘Tori owo ti mo fẹẹ ji ninu akaunti iyawo baba mi lemi atawọn ọrẹ mi ṣe pa a’

Faith Adebọla Ọdaju afurasi ọdaran ẹni ogun ọdun kan, Ekenedilichukwu Okeke, ti jẹwọ pe niṣe loun mọ-ọn-mọ bẹ awọn ọrẹ oun lọwẹ pe ki wọn ba oun gba miliọnu kan Naira (N1 million) jade ninu akaunti iyawo baba oun, Abilekọ Theresa Okeke, o loun nilo owo naa lati fi sanwo ati wọ fasiti, oun si mọ pe toun ba beere lẹrọ, oloogbe yii ko ni i fun oun, idi niyẹn toun fi pa a. Ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu Kẹsan-an, ọdun yii, ni wọn pa mama ẹni ọdun mẹrinlelaaadọta to n ṣiṣẹ oluṣiro owo pẹlu ajọ eleto ikaniyan ilẹ wa, National Population Commission (NPC), ọhun, sinu ile rẹ to wa l’Ojule kẹrin, Opopona Umuziocha, niluu Awka, nipinlẹ Anambra. Wọn ni niṣe ni wọn yin obinrin naa lọrun pa laajin oru. Lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, nileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Anambra, ṣafihan awọn afurasi ọdaran mọkandinlogun kan tawọn ọtẹlẹmuyẹ n tọpinpin oriṣiiriṣii ẹsun ti wọn fi kan wọn lọwọ, awọn amookunṣika meji ti wọn da ẹmi oloogbe yii legbodo si wa lara wọn. Boroboro bii ajẹ to jeepo ọbọ ni Ekenedilichukwu n ka lasiko tawọn oniroyin n beere ọrọ lọwọ ẹ, o ni: “Mo ṣẹṣẹ pari idanwo JAMB mi ni, mo n ṣe awọn iṣẹ keekeeke ki n le tuwo jọ lati sanwo wọle si yunifasiti ti wọn ba mu mi. Koda, wọn ba mi waṣẹ sọdọ ajọ eleto ikaniyan, mo ṣiṣẹ pẹẹpẹẹpẹẹ kan pẹlu wọn ni nnkan bii oṣu mẹta sẹyin. Ọdọ mọmi yii ni mo n gbe.


Boroboro bii ajẹ to jeepo ọbọ ni Ekenedilichukwu n ka lasiko tawọn oniroyin n beere ọrọ lọwọ ẹ, o ni: “Mo ṣẹṣẹ pari idanwo JAMB mi ni, mo n ṣe awọn iṣẹ keekeeke ki n le tuwo jọ lati sanwo wọle si yunifasiti ti wọn ba mu mi. Koda, wọn ba mi waṣẹ sọdọ ajọ eleto ikaniyan, mo ṣiṣẹ pẹẹpẹẹpẹẹ kan pẹlu wọn ni nnkan bii oṣu mẹta sẹyin. Ọdọ mọmi yii ni mo n gbe. “Laipẹ yii ni ede aiyede waye laarin emi pẹlu wọn, wọn ni mo ṣẹ awọn. Inu bi wọn gan-an, mo si bẹ wọn pe ki wọn ma binu. Mo ro pe wọn ti fori ji mi ni, tori mo bẹ wọn gidigidi.


“Laipẹ yii ni ede aiyede waye laarin emi pẹlu wọn, wọn ni mo ṣẹ awọn. Inu bi wọn gan-an, mo si bẹ wọn pe ki wọn ma binu. Mo ro pe wọn ti fori ji mi ni, tori mo bẹ wọn gidigidi. Ṣugbọn lọjọ keji ni wọn pe mi, wọn ni ki n kẹru mi, ki n kuro lọdọ awọn. “Mo pe Dadi mi, iyẹn ọkọ wọn, lori aago ki n le ṣalaye fun wọn, ṣugbọn wọn ko gbe aago wọn. Ni mo ba pe ẹgbọn mi ọkunrin, mo si sọ ohun to ṣẹlẹ fun un.


Ṣugbọn lọjọ keji ni wọn pe mi, wọn ni ki n kẹru mi, ki n kuro lọdọ awọn. “Mo pe Dadi mi, iyẹn ọkọ wọn, lori aago ki n le ṣalaye fun wọn, ṣugbọn wọn ko gbe aago wọn. Ni mo ba pe ẹgbọn mi ọkunrin, mo si sọ ohun to ṣẹlẹ fun un. Nigba to ya, mo pe awọn ọrẹ mi kan, mo sọ fun wọn pe ki wọn kọ mi lọgbọn ta a le fi rowo gba lọwọ mama to le mi yii, tori owo wọn ni mo ti gboju le lati fi i sanwo ileewe mi to ba to asiko ati wọle. “Ọgbọn ati gbowo yii la n da lọwọ ti mama naa fi digbo lulẹ, ti wọn si ku lojiji. “Mo kabaamọ ohun to ṣẹlẹ yii, adua mi ni pe k’Ọlọrun dari ji mi, kijọba naa si ṣiju aanu wo mi.


Nigba to ya, mo pe awọn ọrẹ mi kan, mo sọ fun wọn pe ki wọn kọ mi lọgbọn ta a le fi rowo gba lọwọ mama to le mi yii, tori owo wọn ni mo ti gboju le lati fi i sanwo ileewe mi to ba to asiko ati wọle. “Ọgbọn ati gbowo yii la n da lọwọ ti mama naa fi digbo lulẹ, ti wọn si ku lojiji. “Mo kabaamọ ohun to ṣẹlẹ yii, adua mi ni pe k’Ọlọrun dari ji mi, kijọba naa si ṣiju aanu wo mi. Mi o paayan ri laye mi,” gẹgẹ bo ṣe wi. Ọkan ninu awọn ọrẹ ẹ ti wọn jọ gbimọ-pọ ṣiṣẹ buruku naa, Peter Jideofor, tọwọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ba ṣalaye ẹnu ẹ, o ni: “Iṣẹ orin ni mo n ṣe, ‘musician’ ni mi. Emi ni mo faṣọ di oloogbe yii lẹnu lọjọ tiṣẹlẹ naa waye, ko ma baa lọgun le wa lori.


Mi o paayan ri laye mi,” gẹgẹ bo ṣe wi. Ọkan ninu awọn ọrẹ ẹ ti wọn jọ gbimọ-pọ ṣiṣẹ buruku naa, Peter Jideofor, tọwọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ba ṣalaye ẹnu ẹ, o ni: “Iṣẹ orin ni mo n ṣe, ‘musician’ ni mi. Emi ni mo faṣọ di oloogbe yii lẹnu lọjọ tiṣẹlẹ naa waye, ko ma baa lọgun le wa lori. A o ni i lọkan lati gbẹmi ẹ o, ka lo ti fun wa ni nọmba aṣiri to fi n gba owo ninu kaadi rẹ, iyẹn PIN ẹ ni, a o ni i pa a. “Ọrẹ mi yii lo waa sọ fun mi pe ija kan waye laarin oun ati iyawo baba ẹ, mọmi ẹ lo maa n pe wọn, o si ni ki n ran oun lọwọ lati gba miliọnu kan Naira lọwọ ẹ. A jọ di i ni nnkan bii aago meji oru, pẹlu awọn ọrẹ wa mi-in, a wọle tọ mama naa lọ, a so o lọwọ atẹsẹ.


A o ni i lọkan lati gbẹmi ẹ o, ka lo ti fun wa ni nọmba aṣiri to fi n gba owo ninu kaadi rẹ, iyẹn PIN ẹ ni, a o ni i pa a. “Ọrẹ mi yii lo waa sọ fun mi pe ija kan waye laarin oun ati iyawo baba ẹ, mọmi ẹ lo maa n pe wọn, o si ni ki n ran oun lọwọ lati gba miliọnu kan Naira lọwọ ẹ. A jọ di i ni nnkan bii aago meji oru, pẹlu awọn ọrẹ wa mi-in, a wọle tọ mama naa lọ, a so o lọwọ atẹsẹ. “Nigba to fẹẹ maa lọgun, emi ni mo so o lẹnu pa, aṣọ kan ni mo fi di i lẹnu pinpin, bo ṣe di pe ko mi mọ niyẹn. Igba yẹn lemi jade kuro nibẹ ni temi, tori a o ni in lọkan lati paayan. Bi mo ṣe n kuro nibẹ lọjọ yẹn, mo sọ fawọn to ku pe ki wọn maa yọju si mama ni ọgbọn iṣẹju iṣẹju, boya o le pada ji saye, tori mi o lero pe o le ku tuẹ bẹẹ yẹn.


“Nigba to fẹẹ maa lọgun, emi ni mo so o lẹnu pa, aṣọ kan ni mo fi di i lẹnu pinpin, bo ṣe di pe ko mi mọ niyẹn. Igba yẹn lemi jade kuro nibẹ ni temi, tori a o ni in lọkan lati paayan. Bi mo ṣe n kuro nibẹ lọjọ yẹn, mo sọ fawọn to ku pe ki wọn maa yọju si mama ni ọgbọn iṣẹju iṣẹju, boya o le pada ji saye, tori mi o lero pe o le ku tuẹ bẹẹ yẹn. “Igba tilẹ mọ ni wọn pada sọ fun mi pe o ti ku fin-in-fin-in. Aya gbogbo wa ja nigba ta a ri nnkan to ṣẹlẹ, mi o le jade nile titi tawọn ọlọpaa fi de, ti wọn waa mu mi. Iru ẹ ko ṣẹlẹ si mi ri, igba akọkọ leyi.


“Igba tilẹ mọ ni wọn pada sọ fun mi pe o ti ku fin-in-fin-in. Aya gbogbo wa ja nigba ta a ri nnkan to ṣẹlẹ, mi o le jade nile titi tawọn ọlọpaa fi de, ti wọn waa mu mi. Iru ẹ ko ṣẹlẹ si mi ri, igba akọkọ leyi. Mi o niyaa ati baba laye mọ, ọmọ orukan ni mi, iṣẹlẹ yii ka mi lara o.” Bẹẹ loun naa sọ. Ṣa, Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Anambra, CP Echeng Echeng, ṣalaye pe irọ buruku tawọn apaayan yii kọkọ gbe kalẹ ni pe awọn adigunjale kan ni wọn ya wọle naa loru, ti wọn pa mama ọhun. Ṣugbọn nigba tiṣẹ iwadii tẹsiwaju ni wọn jẹwọ pe awọn lawọn pa a, wọn ni miliọnu kan Naira lawọn fẹẹ ba ọrẹ awọn gba lọwọ ẹ tọrọ naa fi ja siku.


Mi o niyaa ati baba laye mọ, ọmọ orukan ni mi, iṣẹlẹ yii ka mi lara o.” Bẹẹ loun naa sọ. Ṣa, Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Anambra, CP Echeng Echeng, ṣalaye pe irọ buruku tawọn apaayan yii kọkọ gbe kalẹ ni pe awọn adigunjale kan ni wọn ya wọle naa loru, ti wọn pa mama ọhun. Ṣugbọn nigba tiṣẹ iwadii tẹsiwaju ni wọn jẹwọ pe awọn lawọn pa a, wọn ni miliọnu kan Naira lawọn fẹẹ ba ọrẹ awọn gba lọwọ ẹ tọrọ naa fi ja siku. Kọmiṣanna lawọn ṣi n ṣewadii, awọn si ti n dọdẹ awọn yooku to lọwọ ninu iwa ọdaran nla yii. O ni gbogbo wọn lo maa jẹyan wọn n’iṣu niwaju adajọ laipẹ.


Kọmiṣanna lawọn ṣi n ṣewadii, awọn si ti n dọdẹ awọn yooku to lọwọ ninu iwa ọdaran nla yii. O ni gbogbo wọn lo maa jẹyan wọn n’iṣu niwaju adajọ laipẹ.


Bii arun jẹjẹrẹ ni Obi ati Kwankwaso jẹ fun ẹgbẹ oṣelu wa- Fayọṣe

Monisọla Saka Ayọdele Fayọṣe ti i ṣe gomina ipinlẹ Ekiti nigba kan ti sọrọ lori bi Kwankwaso ati Obi ṣe le rẹburu wọn ninu ibo aarẹ ọdun to n bọ, to si le di aṣeyọri PDP lasiko idibo naa lọwọ. O ṣapejuwe oludije dupo aarẹ lẹgbẹ Labour Party, Peter Obi, gẹgẹ bii ewu nla tawọn gbọdọ sara fun ninu ibo ọdun 2023. O ni bii aisan jẹjẹrẹ ni Peter Obi ati Rabiu Kwankwaso ti ẹgbẹ NNPP ṣe jẹ fun ẹgbẹ oṣelu PDP. L’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kọkanla ọdun yii, ni Fayọṣe sọrọ ọhun lasiko ifọrọwerọ to ṣe pẹlu ileeṣẹ Tẹlifiṣan Channels l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kejidinlogun, oṣu yii. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o loun ko nigbagbọ pe Obi le ri ida marundinlọgbọn ibo to le gbeeyan depo aarẹ mu, bẹẹ loun o lero pe ẹgbẹ awọn le ri ibo ni apa Iha Guusu Iwọ Oorun(South West) ati Guusu Ila Oorun (South East). “Ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP ni mi, aṣaaju paapaa ni mo si jẹ ninu ẹgbẹ naa, ṣugbọn mo ti maa n sọ ọ tipẹ pe o ko le kogo ja, ti ootọ ọrọ ba ti koro lẹnu rẹ lati sọ.


L’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kọkanla ọdun yii, ni Fayọṣe sọrọ ọhun lasiko ifọrọwerọ to ṣe pẹlu ileeṣẹ Tẹlifiṣan Channels l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kejidinlogun, oṣu yii. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o loun ko nigbagbọ pe Obi le ri ida marundinlọgbọn ibo to le gbeeyan depo aarẹ mu, bẹẹ loun o lero pe ẹgbẹ awọn le ri ibo ni apa Iha Guusu Iwọ Oorun(South West) ati Guusu Ila Oorun (South East). “Ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP ni mi, aṣaaju paapaa ni mo si jẹ ninu ẹgbẹ naa, ṣugbọn mo ti maa n sọ ọ tipẹ pe o ko le kogo ja, ti ootọ ọrọ ba ti koro lẹnu rẹ lati sọ. Ewu nla ta a o gbọdọ laju silẹ maa wo ni Obi jẹ fun wa. Mi o lero pe Obi le ni ida mẹẹẹdọgbọn (25%) ibo nipinlẹ mẹrinlelogun lasan. Ki i ṣe pe mo n ta ko Obi o, mo nifẹẹ rẹ, adari rere si lo jẹ.


Ewu nla ta a o gbọdọ laju silẹ maa wo ni Obi jẹ fun wa. Mi o lero pe Obi le ni ida mẹẹẹdọgbọn (25%) ibo nipinlẹ mẹrinlelogun lasan. Ki i ṣe pe mo n ta ko Obi o, mo nifẹẹ rẹ, adari rere si lo jẹ. Amọ, ka ma parọ, bii aisan jẹjẹrẹ apanirun ni Obi jẹ si PDP, ko si ani-ani nibẹ. Ẹ jẹ ki n fọ alaye mi si wẹwẹ fun yin. Ni apa Iha Guusu Iwọ Oorun wa nibi, awọn eeyan le ma fẹẹ gbọ ohun ti mo fẹẹ sọ, wọn le tun maa pariwo mi pe Fayọṣe tun de, ọmọ igba, ọmọ awo ni, amọ ootọ ibẹ ni pe, mi o ti i mọ bi PDP ṣe fẹẹ rọna lọ lapa Guusu Iwọ Oorun wa nibi.


Amọ, ka ma parọ, bii aisan jẹjẹrẹ apanirun ni Obi jẹ si PDP, ko si ani-ani nibẹ. Ẹ jẹ ki n fọ alaye mi si wẹwẹ fun yin. Ni apa Iha Guusu Iwọ Oorun wa nibi, awọn eeyan le ma fẹẹ gbọ ohun ti mo fẹẹ sọ, wọn le tun maa pariwo mi pe Fayọṣe tun de, ọmọ igba, ọmọ awo ni, amọ ootọ ibẹ ni pe, mi o ti i mọ bi PDP ṣe fẹẹ rọna lọ lapa Guusu Iwọ Oorun wa nibi. Ẹ jẹ kẹni to ba n tan wa jẹ mura si i, apa iha Ila Oorun (South East) gan-an ko daju fun PDP, apa Guusu Guusu (South South) ni tiwọn si ree, gbogbo ẹgbẹ lawọn yẹn n ba ṣe”. Fayọṣe tẹsiwaju pe, wọn maa pin ibo Ariwa mọ ara wọn lọwọ ni, niwọn igba to si ti jẹ pe eyikeyii PDP tabi APC ko mu oludije kankan lati apa Ariwa Iwọ Oorun (North West), ati pe dide ti oludije dupo aarẹ lẹgbẹ NNPP, Rabiu Kwankwaso, tun de yii yoo tun mu ko nira fawọn lati ri ibo to pọ mu lapa Ariwa Ila Oorun (North East) ilẹ yii. O sọrọ siwaju si i pe, “Ẹ jẹ ka waa pada sawọn ilu to ṣe koko lapa Ariwa.


Ẹ jẹ kẹni to ba n tan wa jẹ mura si i, apa iha Ila Oorun (South East) gan-an ko daju fun PDP, apa Guusu Guusu (South South) ni tiwọn si ree, gbogbo ẹgbẹ lawọn yẹn n ba ṣe”. Fayọṣe tẹsiwaju pe, wọn maa pin ibo Ariwa mọ ara wọn lọwọ ni, niwọn igba to si ti jẹ pe eyikeyii PDP tabi APC ko mu oludije kankan lati apa Ariwa Iwọ Oorun (North West), ati pe dide ti oludije dupo aarẹ lẹgbẹ NNPP, Rabiu Kwankwaso, tun de yii yoo tun mu ko nira fawọn lati ri ibo to pọ mu lapa Ariwa Ila Oorun (North East) ilẹ yii. O sọrọ siwaju si i pe, “Ẹ jẹ ka waa pada sawọn ilu to ṣe koko lapa Ariwa. Lai tan ara wa jẹ, iṣẹ pọ fun wa ni Aarin Gbungbun Ariwa. Ẹgbẹ PDP ati APC ko mu oludije Kankan, yala fun ipo aarẹ tabi igbakeji rẹ lapa Ariwa Iwọ Oorun, iyẹn lawọn ipinlẹ bii Kaduna ati bẹẹ bẹẹ lọ. Lapa Ariwa Ila Oorun, bii Yobe ati Borno lawọn APC ti yan awọn oludije tiwọn.


Lai tan ara wa jẹ, iṣẹ pọ fun wa ni Aarin Gbungbun Ariwa. Ẹgbẹ PDP ati APC ko mu oludije Kankan, yala fun ipo aarẹ tabi igbakeji rẹ lapa Ariwa Iwọ Oorun, iyẹn lawọn ipinlẹ bii Kaduna ati bẹẹ bẹẹ lọ. Lapa Ariwa Ila Oorun, bii Yobe ati Borno lawọn APC ti yan awọn oludije tiwọn. Awa si fa ẹgbẹ wa lọ si Adamawa. Ṣugbọn ẹ o gbọdọ tun gbagbe pe bii arun jẹjẹrẹ tabi ewu ni Kwankwaso naa jẹ, oun naa si le ba ọrọ aje wa jẹ lapa Ariwa. Koda ti wọn ba fẹẹ ṣatilẹyin fun lapa Ariwa tẹlẹ, ki i waa ṣe bii pe ẹgbẹ PDP maa ko obitibiti ibo nibẹ nibi tọrọ de duro yii.


Awa si fa ẹgbẹ wa lọ si Adamawa. Ṣugbọn ẹ o gbọdọ tun gbagbe pe bii arun jẹjẹrẹ tabi ewu ni Kwankwaso naa jẹ, oun naa si le ba ọrọ aje wa jẹ lapa Ariwa. Koda ti wọn ba fẹẹ ṣatilẹyin fun lapa Ariwa tẹlẹ, ki i waa ṣe bii pe ẹgbẹ PDP maa ko obitibiti ibo nibẹ nibi tọrọ de duro yii. Mi o ba sọ fun Atiku pe ko ṣe ọna bii aarin oun ati Obi ṣe maa daa. Eyi ti ko ba si dara ju ni ko wa ọna bi alaafia ṣe maa jọba laarin oun ati Wike”. O ṣalaye pe ki ba daa ti ẹgbẹ awọn ati Atiku ba le ni asọyepọ pẹlu Peter Obi ati Gomina ipinlẹ Rivers, Nyesom Wike, iyẹn nikan lo sọ pe o le jẹ kawọn jawe olubori ninu ibo aarẹ ọdun to n bọ.


Mi o ba sọ fun Atiku pe ko ṣe ọna bii aarin oun ati Obi ṣe maa daa. Eyi ti ko ba si dara ju ni ko wa ọna bi alaafia ṣe maa jọba laarin oun ati Wike”. O ṣalaye pe ki ba daa ti ẹgbẹ awọn ati Atiku ba le ni asọyepọ pẹlu Peter Obi ati Gomina ipinlẹ Rivers, Nyesom Wike, iyẹn nikan lo sọ pe o le jẹ kawọn jawe olubori ninu ibo aarẹ ọdun to n bọ.


Awọn janduku fẹẹ jo ileegbimọ aṣofin Ekiti

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Awọn ọlọpaa kogberegbe kan to wa ni ọfiisi awọn ọlọpaa ipinlẹ Ekiti ni wọn doju ija kọ awọn janduku oloṣelu kan ti wọn fẹẹ waa fina si ileegbimọ aṣofin ipinlẹ Ekiti lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kejidinlogun, oṣu Kọkanla yii. Gẹgẹ bi awọn ti ọrọ naa ṣoju wọn ṣe sọ, wọn ni ni deede aago mẹrin idaji ọjọ Furaidee, ni awọn janduku naa fọ ogiri ileegbimọ aṣofin naa, ti wọn si fi epo bẹntiroolu wọn abala kan nibẹ lati fi ina si i. Ti ẹ ko ba gbagbe, l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ni rogbodiyan bẹ silẹ ni kete ti awọn aṣofin yii dibo yan Ọnarebu Gboyega Aribisọgan, gẹgẹ bii abẹnugan ile naa lati rọpo Oloogbe Funminiyi Afuyẹ to jẹ Ọlọrun ni pe lọjọ kọkandinlogun, oṣu Kẹwaa, ọdun 2022. Ninu ibo naa ti wọn di ni gbagede ile yii, Ọnarebu Gboyega Aribisọgan ni ibo mẹẹẹdogun, o fẹyin aṣofin to n ṣoju ijọba ibilẹ Emure, Ọnarebu Olubunmi Adelugba, to ni ibo mẹwaa janlẹ. Lati ọjọ naa ni rogbodiyan ati aigbọra ẹni ye ti bẹ silẹ laarin awọn aṣofin naa, eleyii to kan awọn agbaagba ninu ẹgbẹ Onigbaalẹ ipinlẹ Ekiti tinu wọn ko dunu si bi Ọnarebu Adelugba ṣe padanu ipo abẹnugan naa. Eyi lo fa a ti Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Moronkeji Adesina, ṣe paṣẹ pe ki wọn ti ile naa pa, to si tun paṣẹ pe ki awọn ọlọpaa wa si agbegbe ati ayika ile naa lati daabo bo ayika ile ọhun. Nigba to n sọrọ nipa bi awọn janduku oloṣelu kan ṣe fẹẹ fi ina si abala kan nileegbimọ naa, Alukoro ọlọpaa Ekiti, Ọgbẹni Sunday Abutu, sọ pe awọn janduku bii mẹwaa ni wọn gbe epo bẹntiroolu to to bii lita marundinlọgbọn dani, ti wọn si gbiyanju lati fi ina si abala kan ni ile naa.


Lati ọjọ naa ni rogbodiyan ati aigbọra ẹni ye ti bẹ silẹ laarin awọn aṣofin naa, eleyii to kan awọn agbaagba ninu ẹgbẹ Onigbaalẹ ipinlẹ Ekiti tinu wọn ko dunu si bi Ọnarebu Adelugba ṣe padanu ipo abẹnugan naa. Eyi lo fa a ti Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Moronkeji Adesina, ṣe paṣẹ pe ki wọn ti ile naa pa, to si tun paṣẹ pe ki awọn ọlọpaa wa si agbegbe ati ayika ile naa lati daabo bo ayika ile ọhun. Nigba to n sọrọ nipa bi awọn janduku oloṣelu kan ṣe fẹẹ fi ina si abala kan nileegbimọ naa, Alukoro ọlọpaa Ekiti, Ọgbẹni Sunday Abutu, sọ pe awọn janduku bii mẹwaa ni wọn gbe epo bẹntiroolu to to bii lita marundinlọgbọn dani, ti wọn si gbiyanju lati fi ina si abala kan ni ile naa. O ni awọn agbofinro ile naa ni ko jẹ ki wọn fi ina sile ọhun, ti wọn si le wọn wọ inu igbo kekere kan to wa ni agbegbe ile naa. “Mo fẹẹ sọ fun yin pe awọn janduku naa gbe rọba epo meji dani wa si ileegbimọ lati waa ṣe ijamba, bakan naa ni wọn ko ada ati oun ija miiran dani.” “Ohun ti wọn ro ni pe awọn ọlọpaa ti kuro ni agbegbe naa, nitori pe a ti ko ọkọ kuro ni agbegbe naa.”


O ni awọn agbofinro ile naa ni ko jẹ ki wọn fi ina sile ọhun, ti wọn si le wọn wọ inu igbo kekere kan to wa ni agbegbe ile naa. “Mo fẹẹ sọ fun yin pe awọn janduku naa gbe rọba epo meji dani wa si ileegbimọ lati waa ṣe ijamba, bakan naa ni wọn ko ada ati oun ija miiran dani.” “Ohun ti wọn ro ni pe awọn ọlọpaa ti kuro ni agbegbe naa, nitori pe a ti ko ọkọ kuro ni agbegbe naa.”


A ṣetan lati yọ ipinlẹ Eko ninu igbekun afọbajẹ to sọ ọ di ogun ini rẹ – PDP

Monisọla Saka Pẹlu idunnu ati ayọ lawọn ẹgbẹ oṣelu People’s Democratic Party (PDP), fi ṣe iwọde niluu Eko, l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kọkanla, ọdun yii, nibẹ ni wọn ti lawọn maa fẹyin ẹgbẹ oṣelu APC janlẹ lasiko ibo gbogbogboo ọdun 2023. Wọn ni asiko ti to fawọn lati gba ipinlẹ Eko ninu igbekun afọbajẹ to ti sọ ipo naa di oye idile ti wọn wa. Awọn aṣaaju ninu ẹgbẹ oṣelu ọhun ni wọn sọ eleyii lasiko iwọde ti wọn pe ni ‘Ọjọ Aburanda’ (Umbrella day), eyi ti wọn ṣe ni imurasilẹ fun ibo ọdun to n bọ. Lati agbegbe Fadeyi, lọ si Maryland, opopona Ikorodu, nipinlẹ Eko, ni iwọde naa ti waye. Wọn lawọn ti ṣetan lati fa gbogbo ibo Eko le Atiku Abubakar ti i ṣe oludije dupo aarẹ ẹgbẹ wọn lọwọ. Nibi iwọde ipolongo ibo ti wọn ṣe loju titi marosẹ Ikorodu si Eko yii lawọn jankan jankan ninu ẹgbẹ yii bii oludije dupo gomina nipinlẹ naa, Abdulazeez Adediran, tawọn eeyan mọ si Jandor, igbakeji ẹ, Funkẹ Akindele, awọn ọmọ igbimọ ẹgbẹ bii Adukẹ Marina, Dokita Bimbọ Ogunkelu, alaga ẹgbẹ PDP tẹlẹri nipinlẹ naa, Captain Tunji Shelle, Philip Aivoje, Ọgbẹni Deji Doherty, Tọlagbe Animashaun atawọn mi-in bẹẹ ti ga aburanda lori gẹgẹ bii ami idanimọ ẹgbẹ wọn.


Lati agbegbe Fadeyi, lọ si Maryland, opopona Ikorodu, nipinlẹ Eko, ni iwọde naa ti waye. Wọn lawọn ti ṣetan lati fa gbogbo ibo Eko le Atiku Abubakar ti i ṣe oludije dupo aarẹ ẹgbẹ wọn lọwọ. Nibi iwọde ipolongo ibo ti wọn ṣe loju titi marosẹ Ikorodu si Eko yii lawọn jankan jankan ninu ẹgbẹ yii bii oludije dupo gomina nipinlẹ naa, Abdulazeez Adediran, tawọn eeyan mọ si Jandor, igbakeji ẹ, Funkẹ Akindele, awọn ọmọ igbimọ ẹgbẹ bii Adukẹ Marina, Dokita Bimbọ Ogunkelu, alaga ẹgbẹ PDP tẹlẹri nipinlẹ naa, Captain Tunji Shelle, Philip Aivoje, Ọgbẹni Deji Doherty, Tọlagbe Animashaun atawọn mi-in bẹẹ ti ga aburanda lori gẹgẹ bii ami idanimọ ẹgbẹ wọn. Alaga ikọ ipolongo ibo fun Atiku ati Okowa, Ọgbẹni Adedeji Doherty, atawọn oloye mi-in ninu ẹgbẹ wọn ni wọn ṣaaju iwọde naa. Agbẹnusọ ẹgbẹ wọn tẹlẹ, Ọgbẹni Taofik Gani, sọ pe, “Akoko to wayi lati fẹyin Tinubu janlẹ l’Ekoo. Nigba ti Ọlọrun si maa kuku ṣe e, oun funra ẹ n dupo aarẹ, yoo fi le dun nigba ti awa pẹlu ẹ ta a di jọ n figagbaga ba gbe e lulẹ lasiko ibo.


Alaga ikọ ipolongo ibo fun Atiku ati Okowa, Ọgbẹni Adedeji Doherty, atawọn oloye mi-in ninu ẹgbẹ wọn ni wọn ṣaaju iwọde naa. Agbẹnusọ ẹgbẹ wọn tẹlẹ, Ọgbẹni Taofik Gani, sọ pe, “Akoko to wayi lati fẹyin Tinubu janlẹ l’Ekoo. Nigba ti Ọlọrun si maa kuku ṣe e, oun funra ẹ n dupo aarẹ, yoo fi le dun nigba ti awa pẹlu ẹ ta a di jọ n figagbaga ba gbe e lulẹ lasiko ibo. Lasiko to n ba awọn eeyan sọrọ nigba ti wọn de agbegbe Maryland, Doherty ni, irin Aburanda tawọn n rin yii tumọ si ami iṣọkan, erongba rẹ si ni lati fi han awọn eleto idibo pe awọn ti gbaradi, bẹẹ inu iṣọkan lawọn wa lati fun Naijiria ni ireti rere bi wọn ba dibo yan awọn. “Ami irẹpọ ati iṣọkan ni Aburanda yii lati da awọn eeyan wa pọ, yala nipa ẹsin tabi ẹya, fun Atiku ati Okowa. Eleyii n ṣafihan ọkan ṣoṣo ta a jẹ nipinlẹ Eko, ati lorilẹ-ede Naijiria.


Lasiko to n ba awọn eeyan sọrọ nigba ti wọn de agbegbe Maryland, Doherty ni, irin Aburanda tawọn n rin yii tumọ si ami iṣọkan, erongba rẹ si ni lati fi han awọn eleto idibo pe awọn ti gbaradi, bẹẹ inu iṣọkan lawọn wa lati fun Naijiria ni ireti rere bi wọn ba dibo yan awọn. “Ami irẹpọ ati iṣọkan ni Aburanda yii lati da awọn eeyan wa pọ, yala nipa ẹsin tabi ẹya, fun Atiku ati Okowa. Eleyii n ṣafihan ọkan ṣoṣo ta a jẹ nipinlẹ Eko, ati lorilẹ-ede Naijiria. Aroko ni eleyii tun n pa ranṣẹ sawọn ijọba to wa nipo bayii lati jẹ ki wọn mọ pe ni kete ti ijọba wa ba depo lọdun 2023, la maa fi ẹmi ifẹ ati irẹpọ sọ orilẹ-ede yii di ọkan ṣoṣo. ‘‘Ọga wa, Atiku Abubakar, ti ṣeleri pe oun yoo ko tolori tẹlẹmu mọra ninu iṣejọba oun toun ba wọle. Fun idi eyi, Peter Obi, ẹgbẹ Labour, Rabiu Kwankwaso, ti NNPP, ati Bọla Tinubu, ẹgbẹ oṣelu APC, gbọdọ ṣetan lati fọwọsowọpọ ba a ṣiṣẹ ni.


Aroko ni eleyii tun n pa ranṣẹ sawọn ijọba to wa nipo bayii lati jẹ ki wọn mọ pe ni kete ti ijọba wa ba depo lọdun 2023, la maa fi ẹmi ifẹ ati irẹpọ sọ orilẹ-ede yii di ọkan ṣoṣo. ‘‘Ọga wa, Atiku Abubakar, ti ṣeleri pe oun yoo ko tolori tẹlẹmu mọra ninu iṣejọba oun toun ba wọle. Fun idi eyi, Peter Obi, ẹgbẹ Labour, Rabiu Kwankwaso, ti NNPP, ati Bọla Tinubu, ẹgbẹ oṣelu APC, gbọdọ ṣetan lati fọwọsowọpọ ba a ṣiṣẹ ni. Gbogbo eeyan lo maa ko mọra ti wọn jọ maa ṣiṣẹ pọ, ti iṣọkan ba si ti wa, kekere niyoku. ‘‘Awọn ọmọ Naijiria ti tọ ẹgbẹ PDP ati APC wo, wọn si ti mọ iyatọ, ṣe b’obinrin o ba dan ile ọkọ meji wo, ko ni i mọ eyi to daa, ẹ jẹ ki wọn tun faaye gba PDP lẹẹkan si i, ka le raaye ṣe atunṣe sawọn kudiẹ kudiẹ wa”. Bakan naa ni igbakeji adari ipolongo ibo wọn, Tunji Shelle, fọwọ sọya pe Atiku lo maa wọle ibo 2023, o ṣapejuwe ẹ gẹgẹ bii eeyan ti ori ẹ pe daadaa, to ni alaafia, eeyan to maa n ko ni mọra, ti ọrọ si da ṣaka lẹnu ẹ. Ninu ọrọ tiẹ, Akọwe iroyin fun ẹgbẹ PDP ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Hakeem Amọdẹ, ni ipinlẹ Eko ati Naijiria yoo daa labẹ iṣejọba awọn.


Gbogbo eeyan lo maa ko mọra ti wọn jọ maa ṣiṣẹ pọ, ti iṣọkan ba si ti wa, kekere niyoku. ‘‘Awọn ọmọ Naijiria ti tọ ẹgbẹ PDP ati APC wo, wọn si ti mọ iyatọ, ṣe b’obinrin o ba dan ile ọkọ meji wo, ko ni i mọ eyi to daa, ẹ jẹ ki wọn tun faaye gba PDP lẹẹkan si i, ka le raaye ṣe atunṣe sawọn kudiẹ kudiẹ wa”. Bakan naa ni igbakeji adari ipolongo ibo wọn, Tunji Shelle, fọwọ sọya pe Atiku lo maa wọle ibo 2023, o ṣapejuwe ẹ gẹgẹ bii eeyan ti ori ẹ pe daadaa, to ni alaafia, eeyan to maa n ko ni mọra, ti ọrọ si da ṣaka lẹnu ẹ. Ninu ọrọ tiẹ, Akọwe iroyin fun ẹgbẹ PDP ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Hakeem Amọdẹ, ni ipinlẹ Eko ati Naijiria yoo daa labẹ iṣejọba awọn. Bẹẹ lo ṣeleri pe ijọba awọn n bọ waa yi igbe aye awọn eeyan pada ni, ki i ṣe ijọba ajẹnirun.


Bẹẹ lo ṣeleri pe ijọba awọn n bọ waa yi igbe aye awọn eeyan pada ni, ki i ṣe ijọba ajẹnirun.


Lati Ikẹrẹ-Ekiti lawọn ayederu babalawo yii ti lọọ lu ọkunrin kan ni jibiti nipinlẹ Ogun

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Ọwọ ẹṣọ Amọtẹkun, ẹka ti ipinlẹ Ekiti, ti tẹ eeyan marun-un ti wọn jẹ ọmọ bibi Ikẹrẹ-Ekiti, ti wọn pe ara wọn ni oniṣegun ibilẹ, ṣugbọn to jẹ ogbologboo onijibiti ni. Awọn ọdaran naa ti wọn pe orukọ ẹgbẹ wọn ni ‘Awo Jinginni’, ni wọn maa n lu awọn araalu ni jibiti, nipa pipe ara wọn ni babalawo. Nigba to n ṣe afihan wọn ni olu ileeṣẹ wọn to wa ni Ado-Ekiti, ọga awọn Amọtẹkun, Ajagun-fẹyinti Joe Kọmọlafẹ, sọ pe awọn ọdaran ọhun, Johnson Oluṣọla, ẹni ọdun mẹrinlelogoji (44), Olufẹmi Sunday, ẹni ọdun mejilelaaadọta (52), Aloba Ojo, ẹni ọdun mejidinlọgbọn (28), Deji Ajayi, ẹni ọdun mejilelogoji (42), ati Dayọ Emmanuel, ẹni ogoji ọdun (40) fi ọgbọn jibiti gba owo to to miliọnu meji aabọ Naira lọwọ Udani James, ọkunrin agbẹ to n gbe ni ilu Abẹokuta. Ọkunrin naa ṣalaye pe adugbo Odo-Ọja, n’Ikẹrẹ-Ekiti, tawọn ọdaran naa fi ṣe ibuba wọn ni wọn ti lọọ mu wọn. Kọmọlafẹ sọ pe ọga awọn Amọtẹkun, ẹka ti ipinlẹ Ogun, lo tẹ oun laago pe awọn onijibiti kan ni Ikẹrẹ-Ekiti, ti lu ẹnikan to n gbe ilu Abẹokuta ni ni jibiti, ti wọn ti gba owo to to miliọnu meji aabọ Naira lọwọ rẹ, ti wọn si tun n dunkooko mọ ọn pe awọn yoo gba ẹmi rẹ. Ọga awọn Amọtẹkun yii sọ pe ni kete ti oun gbọ loun atawọn ọmọ ogun oun gbera lọ si ibuba wọn ni Ikẹrẹ-Ekiti, tawọn si ko diẹ lara oun eelo ti wọn n lo lati fi tan awọn eeyan jẹ.


Ọkunrin naa ṣalaye pe adugbo Odo-Ọja, n’Ikẹrẹ-Ekiti, tawọn ọdaran naa fi ṣe ibuba wọn ni wọn ti lọọ mu wọn. Kọmọlafẹ sọ pe ọga awọn Amọtẹkun, ẹka ti ipinlẹ Ogun, lo tẹ oun laago pe awọn onijibiti kan ni Ikẹrẹ-Ekiti, ti lu ẹnikan to n gbe ilu Abẹokuta ni ni jibiti, ti wọn ti gba owo to to miliọnu meji aabọ Naira lọwọ rẹ, ti wọn si tun n dunkooko mọ ọn pe awọn yoo gba ẹmi rẹ. Ọga awọn Amọtẹkun yii sọ pe ni kete ti oun gbọ loun atawọn ọmọ ogun oun gbera lọ si ibuba wọn ni Ikẹrẹ-Ekiti, tawọn si ko diẹ lara oun eelo ti wọn n lo lati fi tan awọn eeyan jẹ. Nigba to n sọ ti ẹnu rẹ, ọkunrin ẹni ogoji ọdun ti wọn gba owo lọwọ rẹ, Udani James, sọ pe agbẹ ni oun, ipinlẹ Benue loun ti wa, ṣugbọn Abeokuta loun n gbe. O sọ pe ọkan lara awọn ọdaran naa lo sadeede pe oun lori ẹrọ ilewọ, to si bẹrẹ si i ṣe adura fun oun ni ilana Onigbagbọ. O ṣalaye pe lẹyin ọpọlọpọ ọjọ to ti gba owo lọwọ oun loun sọ fun un pe oun ko nifẹẹ si gbogbo ohun to sọ pe ki oun ṣe, ni wọn ba bẹrẹ si i dunkooko mọ oun pe awọn yoo gba ẹmi oun ati awọn mọlẹbi oun ti oun ko ba fi owo ranṣẹ si awọn mọ.


Nigba to n sọ ti ẹnu rẹ, ọkunrin ẹni ogoji ọdun ti wọn gba owo lọwọ rẹ, Udani James, sọ pe agbẹ ni oun, ipinlẹ Benue loun ti wa, ṣugbọn Abeokuta loun n gbe. O sọ pe ọkan lara awọn ọdaran naa lo sadeede pe oun lori ẹrọ ilewọ, to si bẹrẹ si i ṣe adura fun oun ni ilana Onigbagbọ. O ṣalaye pe lẹyin ọpọlọpọ ọjọ to ti gba owo lọwọ oun loun sọ fun un pe oun ko nifẹẹ si gbogbo ohun to sọ pe ki oun ṣe, ni wọn ba bẹrẹ si i dunkooko mọ oun pe awọn yoo gba ẹmi oun ati awọn mọlẹbi oun ti oun ko ba fi owo ranṣẹ si awọn mọ. O sọ pe eyi gan-an lo fa a ti oun fi lọọ fi ọrọ naa to awọn Amọtẹkun leti nipinlẹ Ogun, ki wọn too mu wọn nipinlẹ Ekiti.


O sọ pe eyi gan-an lo fa a ti oun fi lọọ fi ọrọ naa to awọn Amọtẹkun leti nipinlẹ Ogun, ki wọn too mu wọn nipinlẹ Ekiti.


Awọn oloye ilu ni ki Oyetọla rọ Akirun tuntun to yan loye

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Awọn ọmọ igbimọ majẹ-o-bajẹ ilu Ikirun ti wọn n pe ni Akinrun-in-Council, ti ke si Gomina ipinlẹ Ọṣun, Adegboyega Oyetọla, lati pa ohun da lori iyansipo Ọlalekan Akadiri tijọba gbe ọpa aṣẹ fun gẹgẹ bii Akinrun ti ilu Ikirun, wọn ni ko rọ ọ loye kia. Nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, lorukọ awọn ọmọ igbimọ ti wọn jẹ ọgọrin ninu mejidinlaaadọrun-un, Ọjọgbọn Yakub Fabiyi ṣalaye pe bi Oyetọla ṣe yan Akinrun tuntun lai fi ti ẹjọ to wa ni kootu ṣe jẹ titapa si aṣẹ ile-ẹjọ. O waa gba gomina niyanju lati ṣe ohun to tọ, ko ma baa fi ọwọ pa ida ofin loju, ko si tete yọ Ọba Akadiri kuro nipo naa. Ọjọgbọn Fabiyi sọ siwaju pe “A fẹ kijọba yọ Akinrun tuntun yii nitori iyansipo rẹ ko ba ilana aṣa wa niluu Ikirun mu. Niluu Ikirun, a ki i dibo yan ọba. Eesa ni yoo ko awọn afọbajẹ to ku sodi lati beere lọwọ Ifa, ẹni ti ifa ba si mu naa ni wọn yoo fi jọba.


Ọjọgbọn Fabiyi sọ siwaju pe “A fẹ kijọba yọ Akinrun tuntun yii nitori iyansipo rẹ ko ba ilana aṣa wa niluu Ikirun mu. Niluu Ikirun, a ki i dibo yan ọba. Eesa ni yoo ko awọn afọbajẹ to ku sodi lati beere lọwọ Ifa, ẹni ti ifa ba si mu naa ni wọn yoo fi jọba. “Akọsilẹ ilana oye jijẹ kan tun wa nilẹ to ṣalaye bi awọn idile ọlọmọọba yoo ṣe ma jẹ Akinrun ni ṣisẹ-n-tẹle. Idile mẹta lo n jọba: Ile Ọbaara, ile Adedeji ati ile Gbolẹru. Ile Ọbaara ni Adeyẹmi, Akinrun ijẹta ti wa, ile Adedeji ni Ọlayiwọla to gbesẹ ti wa, nitori naa, ile Gbolẹru lo kan lati fa ọmọ oye silẹ, awọn idile Gboléru si ni oniruuru ẹjọ ni kootu lọwọlọwọ.


“Akọsilẹ ilana oye jijẹ kan tun wa nilẹ to ṣalaye bi awọn idile ọlọmọọba yoo ṣe ma jẹ Akinrun ni ṣisẹ-n-tẹle. Idile mẹta lo n jọba: Ile Ọbaara, ile Adedeji ati ile Gbolẹru. Ile Ọbaara ni Adeyẹmi, Akinrun ijẹta ti wa, ile Adedeji ni Ọlayiwọla to gbesẹ ti wa, nitori naa, ile Gbolẹru lo kan lati fa ọmọ oye silẹ, awọn idile Gboléru si ni oniruuru ẹjọ ni kootu lọwọlọwọ. “Ni awọn ilu to wa nilẹ okeere, ti ọrọ kan ba ti wa nile-ẹjọ, ẹni to ba gbe igbesẹ kankan le e lori yoo de ọgba ẹwọn. Laipẹ yii, kootu ju alaga ajọ EFCC sọgba ẹwọn nitori pe o huwa to ta ko aṣẹ ile-ẹjọ. Ohun ti gomina ṣe ta ko ofin, o si gbọdọ wẹ ara rẹ mọ nipa rirọ Akinrun loye.


“Ni awọn ilu to wa nilẹ okeere, ti ọrọ kan ba ti wa nile-ẹjọ, ẹni to ba gbe igbesẹ kankan le e lori yoo de ọgba ẹwọn. Laipẹ yii, kootu ju alaga ajọ EFCC sọgba ẹwọn nitori pe o huwa to ta ko aṣẹ ile-ẹjọ. Ohun ti gomina ṣe ta ko ofin, o si gbọdọ wẹ ara rẹ mọ nipa rirọ Akinrun loye. Nigba to n sọrọ lori ẹsun naa, Kọmiṣanna fun eto iroyin atilanilọyẹ, Funkẹ Ẹgbẹmọde, sọ pe ijọba ko gbe igbesẹ kankan ta ko ofin lori ọrọ yiyan Akinrun tuntun. O ni gbogbo awọn ilu ti ko ni ọba lawọn gbe igbesẹ finnifinni lori ohun ti awọn araalu ba sọ pe awọn fẹ. Ẹgbẹmọde sọ siwaju pe ko si iwe kootu kankan to ka ijọba lapa ko lori yiyan Akinrun tuntun.


Nigba to n sọrọ lori ẹsun naa, Kọmiṣanna fun eto iroyin atilanilọyẹ, Funkẹ Ẹgbẹmọde, sọ pe ijọba ko gbe igbesẹ kankan ta ko ofin lori ọrọ yiyan Akinrun tuntun. O ni gbogbo awọn ilu ti ko ni ọba lawọn gbe igbesẹ finnifinni lori ohun ti awọn araalu ba sọ pe awọn fẹ. Ẹgbẹmọde sọ siwaju pe ko si iwe kootu kankan to ka ijọba lapa ko lori yiyan Akinrun tuntun.