Wọn tiẹ ti sun un siwaju debii pe o le jẹ ọgọta tabi aadọrin ni wọn maa rọ sinu iṣẹ naa, ti wọn aa fun Yoruba ati Ibo ni diẹ, nitori isọlẹnu lasan. Kota yii ni ibẹrẹ eto bawọn araabi yii ṣe ba iṣẹ ologun Naijiria jẹ titi di bi a ti n sọ yii. Ohun keji ti wọn ṣe ni lati din eto bi wọn ṣe maa gba wọn siṣẹ naa ku. Tẹlẹ, bi ẹnikẹni ba fẹẹ wọ iṣẹ ṣọja ti yoo di ọga nibẹ, yoo ti ka iwe mẹwaa rẹ jade, yoo si paasi daadaa ninu gbogbo idanwo to ba ṣe. Tẹlẹtẹlẹ, bi ọmọ kan ba yege ninu iṣẹ yii, o ni iye maaki to gbọdọ gba ninu idanwo to ba ṣe, ṣaaṣa awọn ọmọ Hausa yii ni wọn le de iru maaki naa, koda bo ti le wu ki wọn kọ wọn to. Meji ni iṣẹ to maa n ja wọn kulẹ ju lọ, iyẹn naa ni ede oyinbo ati iṣẹ iṣiro.


Eyi ni bawọn aṣaaju Hausa-Fulani ṣe ba Naijiria yii jẹ (16)

Tẹlẹ, bi ẹnikẹni ba fẹẹ wọ iṣẹ ṣọja ti yoo di ọga nibẹ, yoo ti ka iwe mẹwaa rẹ jade, yoo si paasi daadaa ninu gbogbo idanwo to ba ṣe. Tẹlẹtẹlẹ, bi ọmọ kan ba yege ninu iṣẹ yii, o ni iye maaki to gbọdọ gba ninu idanwo to ba ṣe, ṣaaṣa awọn ọmọ Hausa yii ni wọn le de iru maaki naa, koda bo ti le wu ki wọn kọ wọn to. Meji ni iṣẹ to maa n ja wọn kulẹ ju lọ, iyẹn naa ni ede oyinbo ati iṣẹ iṣiro. Ẹnikẹni ti ko ba si ti gba to ọgọta ninu ọgọrun-un, iru ẹni bẹẹ ko ṣee mu lọ sinu iṣẹ ologun, awọn oyinbo ti wọn n dari wọn tẹlẹ ko tilẹ ni i jẹ ko wọle. Ṣugbọn nigba to kan awọn araabi yii, to jẹ Hausa ni minisita eto aabo, to jẹ akọwe agba fun iṣẹ ologun, Hausa naa ni, to jẹ minisita kekere fun iṣẹ ṣọja, Hausa naa ni, kia lawọn yi kinni naa pada, wọn si gbe maaki tiwọn jade. Wọn ni wọn o le fi maaki ọmọ ilẹ Hausa we ti awọn ọmọ ilẹ Yoruba ati ilẹ Ibo, pe ti ọmọ Hausa ba ti le gba maaki bii ogoji tabi marundinlogoji, ko sohun to de ti o le di ọọfisa ninu ṣọja, eyi ti ko ba ti i mọ, aa maa ka a bo ba de ile-ẹkọ awọn ologun.


Ẹnikẹni ti ko ba si ti gba to ọgọta ninu ọgọrun-un, iru ẹni bẹẹ ko ṣee mu lọ sinu iṣẹ ologun, awọn oyinbo ti wọn n dari wọn tẹlẹ ko tilẹ ni i jẹ ko wọle. Ṣugbọn nigba to kan awọn araabi yii, to jẹ Hausa ni minisita eto aabo, to jẹ akọwe agba fun iṣẹ ologun, Hausa naa ni, to jẹ minisita kekere fun iṣẹ ṣọja, Hausa naa ni, kia lawọn yi kinni naa pada, wọn si gbe maaki tiwọn jade. Wọn ni wọn o le fi maaki ọmọ ilẹ Hausa we ti awọn ọmọ ilẹ Yoruba ati ilẹ Ibo, pe ti ọmọ Hausa ba ti le gba maaki bii ogoji tabi marundinlogoji, ko sohun to de ti o le di ọọfisa ninu ṣọja, eyi ti ko ba ti i mọ, aa maa ka a bo ba de ile-ẹkọ awọn ologun. Bo ṣe di pe awon ọmọ ilẹ Hausa ti wọn o le gboorun ipo ọọfisa ninu iṣẹ ṣọja laelae bẹrẹ si i di ọmọleewe ologun, ti wọn si n di ọọfisa ti wọn ba jade, lai mọ kinni kan. Oun la n ri loni-in yii, ẹyin naa kuku n ri i. Ọpọ awọn ọga ṣọja lati ilẹ Hausa, bi wọn ba sọ ede oyinbo bayii, eeyan yoo fẹrẹ sa lọ. Wọn ko fi ṣeka, nigba ti wọn o gbọ. Bẹẹ o yẹ ki wọn gbọ ki wọn too de iru ipo ti wọn wa, ṣugbọn eto irẹjẹ tawọn baba wọn ti ṣe silẹ fun wọn ko jẹ, ko sẹni to laya ninu awọn ti wọn n ṣejọba lati yi kinni naa pada, titi dori ẹgbọn tiwa, Bọọda Ṣẹgun, toun naa mọ pe kinni ọhun o daa.


Bo ṣe di pe awon ọmọ ilẹ Hausa ti wọn o le gboorun ipo ọọfisa ninu iṣẹ ṣọja laelae bẹrẹ si i di ọmọleewe ologun, ti wọn si n di ọọfisa ti wọn ba jade, lai mọ kinni kan. Oun la n ri loni-in yii, ẹyin naa kuku n ri i. Ọpọ awọn ọga ṣọja lati ilẹ Hausa, bi wọn ba sọ ede oyinbo bayii, eeyan yoo fẹrẹ sa lọ. Wọn ko fi ṣeka, nigba ti wọn o gbọ. Bẹẹ o yẹ ki wọn gbọ ki wọn too de iru ipo ti wọn wa, ṣugbọn eto irẹjẹ tawọn baba wọn ti ṣe silẹ fun wọn ko jẹ, ko sẹni to laya ninu awọn ti wọn n ṣejọba lati yi kinni naa pada, titi dori ẹgbọn tiwa, Bọọda Ṣẹgun, toun naa mọ pe kinni ọhun o daa. Ọna kẹta tawọn aṣaaju Hausa yii fi bẹrẹ si i ko awọn ọmọ wọn sinu iṣẹ ṣọja, ti wọn si n fi wọn ṣe ọga ni lati maa lọ sileewe girama kaakiri ilẹ Hausa, ki wọn si ni kawọn ọmọ ibẹ maa mura lati di ṣọja, bi wọn ti maa n ṣe kinni naa aa ya yin lẹnu bẹ ẹ ba gbọ. Nigba ti Yakubu Gowon ṣẹṣẹ jade nileewe awọn ṣọja, wọn maa n mu un lẹyin lọ sawọn ileewe yii, wọn aa ni ki wọn wo ohun tawọn naa le da bi wọn ba wọ iṣẹ sọja. Ni bii 1961 yẹn, nigba ti wọn fẹẹ gba awọn ọmọ si ṣọja, Tanko Galadima to jẹ minisita abẹle fun iṣẹ ṣọja nigba naa mu Gowon dani, wọn lọ si Government College, ni Bida, nibẹ ni wọn ti n sọ fawọn ọmọọleewe ibẹ pe ki wọn waa wọ iṣẹ sọja, ki wọn le da bii Gowon to ba ya.


Ọna kẹta tawọn aṣaaju Hausa yii fi bẹrẹ si i ko awọn ọmọ wọn sinu iṣẹ ṣọja, ti wọn si n fi wọn ṣe ọga ni lati maa lọ sileewe girama kaakiri ilẹ Hausa, ki wọn si ni kawọn ọmọ ibẹ maa mura lati di ṣọja, bi wọn ti maa n ṣe kinni naa aa ya yin lẹnu bẹ ẹ ba gbọ. Nigba ti Yakubu Gowon ṣẹṣẹ jade nileewe awọn ṣọja, wọn maa n mu un lẹyin lọ sawọn ileewe yii, wọn aa ni ki wọn wo ohun tawọn naa le da bi wọn ba wọ iṣẹ sọja. Ni bii 1961 yẹn, nigba ti wọn fẹẹ gba awọn ọmọ si ṣọja, Tanko Galadima to jẹ minisita abẹle fun iṣẹ ṣọja nigba naa mu Gowon dani, wọn lọ si Government College, ni Bida, nibẹ ni wọn ti n sọ fawọn ọmọọleewe ibẹ pe ki wọn waa wọ iṣẹ sọja, ki wọn le da bii Gowon to ba ya. Awọn ti wọn ba nileewe nijọ naa, lara wọn ni Ibrahim Babangida, AbdulSalami Abubakar, Maman Vatsa, Garba Duba, Gado Nasko, Sani Bello, Muhammed Magoro, atawọn mi-in. Gbogbo awọn ti mo darukọ yii ni wọn pada waa di ọga ninu iṣẹ ologun, ti ninu wọn si di olori orilẹ-ede. Ohun ti ko jẹ ki awọn mi-in ninu wọn ni sabukeeti iwe mẹwaa ree, nitori wọn tẹle awọn ti wọn waa gba wọn yii lọ.


Awọn ti wọn ba nileewe nijọ naa, lara wọn ni Ibrahim Babangida, AbdulSalami Abubakar, Maman Vatsa, Garba Duba, Gado Nasko, Sani Bello, Muhammed Magoro, atawọn mi-in. Gbogbo awọn ti mo darukọ yii ni wọn pada waa di ọga ninu iṣẹ ologun, ti ninu wọn si di olori orilẹ-ede. Ohun ti ko jẹ ki awọn mi-in ninu wọn ni sabukeeti iwe mẹwaa ree, nitori wọn tẹle awọn ti wọn waa gba wọn yii lọ. Loootọ ni wọn ti fẹẹ jade, ṣugbọn wọn ko ṣedanwo oniwee mẹwaa jade. Bi nnkan ṣe buru to niyẹn. Bawọn eeyan yii ṣe fi ọbọ lọ wa to niyẹn.


Loootọ ni wọn ti fẹẹ jade, ṣugbọn wọn ko ṣedanwo oniwee mẹwaa jade. Bi nnkan ṣe buru to niyẹn. Bawọn eeyan yii ṣe fi ọbọ lọ wa to niyẹn. Bi awọn ti wọn lọ si Government College, Bida yii, ti n ṣe tiwọn, bẹẹ lawọn mi-in mu Zak Maimalari pe ko waa lọọ ba wọn sọrọ ni Barewa College, lara awọn ti wọn gbọ ọrọ lẹnu oun ni Muritala Muhammed. Bi wọn ba ti gbọ ọrọ bayii, wọn n lọ sinu iṣẹ ṣọja niyẹn. Bayii lawọn eeyan yii bẹrẹ si i rọ awọn ọmọ wọn sinu ṣọja lai kun oju oṣuwọn: wọn mọwe wọn o mọwe, wọn paasi wọn o paasi, nibi ti ọrọ wa ti n dojuru si i niyẹn.


Bi awọn ti wọn lọ si Government College, Bida yii, ti n ṣe tiwọn, bẹẹ lawọn mi-in mu Zak Maimalari pe ko waa lọọ ba wọn sọrọ ni Barewa College, lara awọn ti wọn gbọ ọrọ lẹnu oun ni Muritala Muhammed. Bi wọn ba ti gbọ ọrọ bayii, wọn n lọ sinu iṣẹ ṣọja niyẹn. Bayii lawọn eeyan yii bẹrẹ si i rọ awọn ọmọ wọn sinu ṣọja lai kun oju oṣuwọn: wọn mọwe wọn o mọwe, wọn paasi wọn o paasi, nibi ti ọrọ wa ti n dojuru si i niyẹn. E tun pade mi lọsẹ to n bọ si i


E tun pade mi lọsẹ to n bọ si i


Ọfiisi Ajọ eleto idibo jona l’Akurẹ

Ọfiisi Ajọ eleto idibo to wa niluu Akurẹ, ni olu-ilu ipinlẹ Ondo, ti jona. Lasiko ta a n kọ iroyin yii, ko sẹni to le fidi ohun to fa ijamba naa mulẹ, ṣugbọn a gbọ pe bii maṣinni ẹgbẹrun marun-un ti wọn fẹẹ fi ka ibo lo jona. Bii aago mẹsan-an alẹ ku diẹ ni ina naa sọ, ẹka kọmputa ileeṣẹ naa ni kinni ọhun si ti ṣẹlẹ, bẹẹ lawọn panapana ko ti i debẹ lasiko ti a n ko iroyin yii jọ. Fidio:


Nitori ọrọ oṣelu, wọn tun ti ṣeku pa ẹnikan n’Idanre

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọrọ oṣelu to n lọ lọwọ nipinlẹ Ondo gbọna mi-in yọ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, pẹlu bi awọn ọdọ kan ṣe fẹhonu han lori ọrọ ọmọkunrin kan ti wọn pa lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Ọmọkunrun ti wọn porukọ rẹ ni Taye yii lawọn tọọgi kan ti wọn ni wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ APC ṣe akọlu si ni nnkan bii aago mẹsan-an alẹ ọjọ naa latari bo ṣe kuro ninu ẹgbẹ wọn, to si lọọ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu ZLP. ALAROYE gbọ pe ọkan ninu awọn ọmọ ẹgbẹ APC ni wọn pe oloogbe ọhun tẹlẹ ko too kuro, to si lọọ darapọ mọ ẹgbẹ PDP. Laipẹ yii lo tun sa kuro ninu ẹgbẹ PDP, to si ba ẹgbẹ ZLP lọ. Fila ẹgbẹ tuntun to lọọ darapọ mọ yii to de sori lalẹ ọjọ iṣẹlẹ naa ni wọn lo bi awọn tọọgi APC ninu tí wọn fi kọlu u lagbegbe Sabo, niluu Alade-Idanre. Loootọ lo kọkọ ja fitafita, to si gbiyanju lati sa mọ wọn lọwọ, ṣugbọn ti ko ti i raaye sa jinna tọwọ awọn to n le e fi pada tẹ ẹ, ti wọn si ṣa a pa mọ inu igbo to sa wọ.


Laipẹ yii lo tun sa kuro ninu ẹgbẹ PDP, to si ba ẹgbẹ ZLP lọ. Fila ẹgbẹ tuntun to lọọ darapọ mọ yii to de sori lalẹ ọjọ iṣẹlẹ naa ni wọn lo bi awọn tọọgi APC ninu tí wọn fi kọlu u lagbegbe Sabo, niluu Alade-Idanre. Loootọ lo kọkọ ja fitafita, to si gbiyanju lati sa mọ wọn lọwọ, ṣugbọn ti ko ti i raaye sa jinna tọwọ awọn to n le e fi pada tẹ ẹ, ti wọn si ṣa a pa mọ inu igbo to sa wọ. Eyi naa lo ṣokunfa bawọn ọdọ kan ṣe binu fọn sì igboro ilu naa laaarọ kutukutu Ọjọbọ, Tọsidee, pẹlu aake, ada, atawọn nnkan ija mi-in lati fẹhonu han ta ko iku oloogbe ọhun. Ṣe ni wọn sun taya ọkọ si gbogbo oju ọna abawọlu Alade, ti wọn si n fa awọn posita oludije ẹgbẹ APC ti wọn ba ti rí ya.


Eyi naa lo ṣokunfa bawọn ọdọ kan ṣe binu fọn sì igboro ilu naa laaarọ kutukutu Ọjọbọ, Tọsidee, pẹlu aake, ada, atawọn nnkan ija mi-in lati fẹhonu han ta ko iku oloogbe ọhun. Ṣe ni wọn sun taya ọkọ si gbogbo oju ọna abawọlu Alade, ti wọn si n fa awọn posita oludije ẹgbẹ APC ti wọn ba ti rí ya.


Wọn ti geeti ile-igbimọ mọ awọn aṣofin ẹgbẹ PDP l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ṣe lo da bii igba tawọn eeyan n wo fiimu agbelewo nile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Ondo l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, pẹlu bawọn ẹsọ alaabo ṣe ti geeti mọ awọn aṣofin ẹgbẹ PDP meji lasiko ti wọn fẹẹ lọọ darapọ mọ awọn ẹgbẹ wọn nibi ijokoo ile. Gbogbo akitiyan awọn aṣofin mejeeji, Ọnarebu Festus Akingbasọ to n soju awọn eeyan ijọba ibilẹ Idanre ati Rasheed Ẹlẹgbẹlẹyẹ to jẹ olori awọn ọmọ-ile to kere ju lọ lati rọna wọle lo ja si pabo lọjọ naa. Aṣofin to n ṣoju awọn eeyan Iwọ-Oorun Ondo kin-in-ni, Ọnarebu Leonard Tọmide Akinribido, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ ni gbogbo awọn aṣofin mẹsan-an ti awọn ko fọwọ si iwe iyọnipo Igbakeji Gomina, Ọnarebu Agboọla Ajayi, ni wọn n ti mọ ita, ti wọn ki i gba awọn laaye lati wọle nigbakuugba ti ijokoo ba n lọ lọwọ. Igbakeji olori awọn ọmọ-ile to kere ju lọ ọhun ni ẹnu geeti ni wọn ti maa n da awọn pada, ti awọn ẹsọ alaabo yoo si maa sọ fawọn pe asẹ ti wọn pa fawọn lawọn n tẹle. Ọjọ Aje, Mọnde, ọṣẹ yii, kan naa lawọn tọọgi kan di ẹnu ọna ile-igbimọ ọhun pa, ti wọn si kọ lati fun Igbakeji abẹnugan, Ọnarebu Irọju Ogundeji, ati aṣofin mi-in lanfaani lati wọle lọọ ṣe ojuṣe wọn lọjọ yii.


Lẹyin ọdun kan to ti sa lọ, afurasi to da wahala silẹ niluu Odo-Ọwa dero ahamọ

Stephen Ajagbe, Ilorin Lẹyin ọdun kan ati oṣu mẹrin ti wọn lo ti sa lọ, ọwọ ọlọpaa pada tẹ Akinọla Babatunde, ọkan lara awọn afurasi to da ilu Odo-Ọwa atawọn ilu to wa lagbegbe rẹ ru, nibi ti eeyan mẹta ti padanu ẹmi wọn, o si ti dero ahaamọ bayii. Akinọla tawọn eeyan mọ si Agoro lawọn ọlọpaa wọ wa sile-ẹjọ Magisreeti kan niluu Ilọrin l’Ọjọbọ, Tọsidee, ile-ẹjọ si ti paṣẹ ko wa lahaamọ ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ, CID. Ẹsun ti wọn fi kan an ni pe o lọwọ ninu akọlu to waye lọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu kẹta, ati ọjọ kin-in-ni, oṣu kẹrin, ọdun 2019, ninu eyi ti eeyan mẹta; Emmanuel Akinọla, Sunday Olukosi ati Ọlasunkanmi Agboọla ti padanu ẹmi wọn. Afurasi ọhun pẹlu awọn mẹsan-an kan to n jẹjọ nile-ẹjọ giga tilu Ilọrin lori iṣẹlẹ naa, ninu eyi ti Oguntoye Bayọ wa lara wọn lawọn ọlọpaa fẹsun kan pe wọn gbe ohun ija oloro, oogun lati da ilu ru, eyi to yọri si iku awọn eeyan kan. Olujẹjọ to jẹ ọmọ bibi agboole Arin-rin, niluu Odo-Ọwa, naa ni wọn fẹsun kan pe o ko ipa nla ninu akọlu ọhun, nigba to ri i pe awọn ọlọpaa n wa oun lo sa kuro niluu. Agbẹjọro ijọba, Sgt. Isa Amọtẹkun, rọ ile-ẹjọ lati gbe olujẹjọ naa sahaamọ ọgba ẹwọn nitori pe iwadii ṣi n tẹsiwaju.


Afurasi ọhun pẹlu awọn mẹsan-an kan to n jẹjọ nile-ẹjọ giga tilu Ilọrin lori iṣẹlẹ naa, ninu eyi ti Oguntoye Bayọ wa lara wọn lawọn ọlọpaa fẹsun kan pe wọn gbe ohun ija oloro, oogun lati da ilu ru, eyi to yọri si iku awọn eeyan kan. Olujẹjọ to jẹ ọmọ bibi agboole Arin-rin, niluu Odo-Ọwa, naa ni wọn fẹsun kan pe o ko ipa nla ninu akọlu ọhun, nigba to ri i pe awọn ọlọpaa n wa oun lo sa kuro niluu. Agbẹjọro ijọba, Sgt. Isa Amọtẹkun, rọ ile-ẹjọ lati gbe olujẹjọ naa sahaamọ ọgba ẹwọn nitori pe iwadii ṣi n tẹsiwaju. O ni oun ti fi iwe ẹsun naa ranṣẹ si ẹka to n gba ile-ẹjọ nimọran nileeṣẹ eto idajọ fun imọran lori ẹjọ naa. Ṣugbọn agbẹjọro olujẹjọ, Ọgbẹni O.M Odeh ati Adelokun Adeoye, rọ ile-ẹjọ lati gba oniduuro onibaara wọn nitori pe o ti pẹ ju lahaamọ awọn ọlọpaa. Adajọ Ọlaolu M Abayọmi ni ile-ẹjọ oun ko lagbara ati aṣẹ lati gbọ ẹjọ naa.


O ni oun ti fi iwe ẹsun naa ranṣẹ si ẹka to n gba ile-ẹjọ nimọran nileeṣẹ eto idajọ fun imọran lori ẹjọ naa. Ṣugbọn agbẹjọro olujẹjọ, Ọgbẹni O.M Odeh ati Adelokun Adeoye, rọ ile-ẹjọ lati gba oniduuro onibaara wọn nitori pe o ti pẹ ju lahaamọ awọn ọlọpaa. Adajọ Ọlaolu M Abayọmi ni ile-ẹjọ oun ko lagbara ati aṣẹ lati gbọ ẹjọ naa. O gba ẹbẹ agbefọba naa wọle pẹlu bo ṣe paṣẹ pe ki wọn gbe olujẹjọ naa lọ sahaamọ ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ. O sun ẹjọ naa siwaju di ọjọ kẹjọ, oṣu kẹwaa, ọdun yii


O gba ẹbẹ agbefọba naa wọle pẹlu bo ṣe paṣẹ pe ki wọn gbe olujẹjọ naa lọ sahaamọ ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ. O sun ẹjọ naa siwaju di ọjọ kẹjọ, oṣu kẹwaa, ọdun yii


Tẹgbọn-taburo n ṣe yahoo n’Ibadan, wọn ti mu wọn o

Pako bayii lawọn ọmọ iya meji kan, Ayọọla Timilẹhin, Oluṣọla Timilẹhin atawọn ọre wọn n wo bayii ninu akolo ajọ EFCC lori ẹsun jibiti ti wọn fi kan wọn. Adugbo kan ti wọn n pe ni Alaka Ẹlẹbu lọwọ ti tẹ wọn niluu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ. Ọrọ ti Ọgbẹni Dele Oyewale, agbẹnusọ fun ajọ ọhun, sọ ni pe awọn eeyan kan lo ta awọn lolobo irufẹ igbe-aye ijẹkujẹ tawọn eeyan ọhun n gbe lai ni iṣẹ gidi kan pato lọwọ, lo fa a ti wọn fi ke sawọn. Awọn mi-in tọwọ tun tẹ pẹlu awọn ọmọ iya meji yii ni, Temitọpẹ Kumuyi, Babatunde Oyelakin, ati Ọlanrewaju Ibrahim. Gbogbo awọn ọmọ tọwọ tẹ yii, ni wọn sọ pe ọjọ ori wọn ko ju ogun ọdun si ọgbọn ọdun lọ. Awọn irinṣẹ ti wọn ka mọ wọn lọwọ niwọnyi, erọ kọmputa alagbeeka, awọn foonu olowo iyebiye, onlu kan to je ti ẹka iṣuna owo ti ileewe Queensland University’s School of Medicine, lorilẹ-ede Australia ati mọto ayọkẹlẹ mẹrin.


Awọn mi-in tọwọ tun tẹ pẹlu awọn ọmọ iya meji yii ni, Temitọpẹ Kumuyi, Babatunde Oyelakin, ati Ọlanrewaju Ibrahim. Gbogbo awọn ọmọ tọwọ tẹ yii, ni wọn sọ pe ọjọ ori wọn ko ju ogun ọdun si ọgbọn ọdun lọ. Awọn irinṣẹ ti wọn ka mọ wọn lọwọ niwọnyi, erọ kọmputa alagbeeka, awọn foonu olowo iyebiye, onlu kan to je ti ẹka iṣuna owo ti ileewe Queensland University’s School of Medicine, lorilẹ-ede Australia ati mọto ayọkẹlẹ mẹrin. Oyewale ti sọ pe ile-ẹjọ lawọn ọmọkunrin naa yoo ti ṣalaye ohun ti wọn ri lọbẹ ti wọn fi gaaru ọwọ ni kete tawọn ba ti pari iwadii awọn.


Oyewale ti sọ pe ile-ẹjọ lawọn ọmọkunrin naa yoo ti ṣalaye ohun ti wọn ri lọbẹ ti wọn fi gaaru ọwọ ni kete tawọn ba ti pari iwadii awọn.


Nitori Ọọni Ile-Ifẹ, Fani Kayọde sọko ọrọ si Tinubu

Minisita to n ri si igbokegbodo ọkọ ofurufu nilẹ wa tẹlẹ to tun jẹ ọmọ bibi ilu Ileefẹ, Oloye Fẹmi Fani-Kayọde, ti sọko ọrọ si gomina ipinlẹ Eko tẹlẹ, Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, lori bo ṣe jokoo nigba to n ki Ọọni Ileefẹ, Ọba Ẹnitan Ogunwusi, nibi ayẹyẹ igbade Ọba Gbọlahan Lawal to je Oniru ti ilẹ Iru, nipinlẹ Eko. Ọkunrin naa ko le pa ibinu rẹ mọra lori ọrọ yii, niṣe lo kọ ọ sori ikanni ayelujara rẹ bayii pe ‘‘Pe Aṣiwaju Bourdillon kọ lati dide duro ki Ọọni Ileefẹ jẹ ọrọ to loyun sinu. Ki i ṣe pe o jẹ arifin fun awọn ọmọ bibi Ileefẹ ati gbogbo ọmọ Yoruba nikan, o jẹ iwa afojudi nla. Ṣe aṣaaju ilẹ Hausa kan le maa ki ọba adugbo rẹ lorii ijokoo?’’ Bẹ o ba gbagbe, lati ọsẹ to kọja ti aworan ayẹyẹ igbade ọba oniru naa ti gba ori ẹrọ ayelujara, nibi ti Sẹnetọ Bọla Tinubu ti jokoo lasiko to n ki Ọọni, ti awọn eeyan yooku si dide duro, ni awọn eeyan ti n bu ẹnu atẹ lu iwa afojudi ti wọn ni Tinubu hu si ọba nla pataki nilẹ Yoruba yii. Bawọn kan ṣe n sọ pe igberaga oloṣelu yii pọ lawọn mi-in n sọ pe ko si ohun to na ọkunrin naa to ba dide duro ki Ọọni nitori ki i ṣe ọba naa lo n bọwọ fun bi ko ṣe gbogbo ọmọ Yoruba to gbe ọba yii de ori ipo. Ṣugbọn awọn kan ti n gbija ọkunrin oloṣelu naa, wọn ni ko si ohun to buru ninu bo ṣe jokoo, pe iyẹn ko sọ pe ko bọwọ fun Ọba Ogunwusi.


Ṣe aṣaaju ilẹ Hausa kan le maa ki ọba adugbo rẹ lorii ijokoo?’’ Bẹ o ba gbagbe, lati ọsẹ to kọja ti aworan ayẹyẹ igbade ọba oniru naa ti gba ori ẹrọ ayelujara, nibi ti Sẹnetọ Bọla Tinubu ti jokoo lasiko to n ki Ọọni, ti awọn eeyan yooku si dide duro, ni awọn eeyan ti n bu ẹnu atẹ lu iwa afojudi ti wọn ni Tinubu hu si ọba nla pataki nilẹ Yoruba yii. Bawọn kan ṣe n sọ pe igberaga oloṣelu yii pọ lawọn mi-in n sọ pe ko si ohun to na ọkunrin naa to ba dide duro ki Ọọni nitori ki i ṣe ọba naa lo n bọwọ fun bi ko ṣe gbogbo ọmọ Yoruba to gbe ọba yii de ori ipo. Ṣugbọn awọn kan ti n gbija ọkunrin oloṣelu naa, wọn ni ko si ohun to buru ninu bo ṣe jokoo, pe iyẹn ko sọ pe ko bọwọ fun Ọba Ogunwusi. Ṣugbọn awọn to naka abuku si Bọla Tinubu, ti wọn si ni ko fi iwa aṣaaju rere ati apẹẹrẹ rere lelẹ lo pọ ju lọ. Lasiko ayẹyẹ naa, eto ti n lọ lọwọ ki Ọọni too wọle. Bi kabiyesi ṣe wọle ni ọpọ awọn to wa lori ijokoo ọlọla n dide duro lati ki i. Ijokoo Tinubu ni ọba naa yoo kọkọ kan ko too kọja lọ sori ijokoo ti wọn pese fun un, eyi lo fi lo anfaani yii lati ki Aṣiwaju, ṣugbọn dipo ki ọkunrin naa dide nilẹ lati yẹ ẹ si, ori ijokoo lo ti n ki Ọba Ogunwusi.


Ṣugbọn awọn to naka abuku si Bọla Tinubu, ti wọn si ni ko fi iwa aṣaaju rere ati apẹẹrẹ rere lelẹ lo pọ ju lọ. Lasiko ayẹyẹ naa, eto ti n lọ lọwọ ki Ọọni too wọle. Bi kabiyesi ṣe wọle ni ọpọ awọn to wa lori ijokoo ọlọla n dide duro lati ki i. Ijokoo Tinubu ni ọba naa yoo kọkọ kan ko too kọja lọ sori ijokoo ti wọn pese fun un, eyi lo fi lo anfaani yii lati ki Aṣiwaju, ṣugbọn dipo ki ọkunrin naa dide nilẹ lati yẹ ẹ si, ori ijokoo lo ti n ki Ọba Ogunwusi. Yatọ si Fani Kayọde, ọpọlọpọ ọmọ Yoruba ni inu wọn ko dun si eyi, wọn ni iwa arifin ati afojudi ni Tinubu hu eyi ti awọn araata le maa wo to le mu ki wọn ma ni ibọwọ to to fun ọba ilẹ Yoruba naa. Awọn kan ni Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ to ju Tinubu lọ ni gbogbo ọna paapaa ki i duro ki aọn ọba ile Yoruba.


Yatọ si Fani Kayọde, ọpọlọpọ ọmọ Yoruba ni inu wọn ko dun si eyi, wọn ni iwa arifin ati afojudi ni Tinubu hu eyi ti awọn araata le maa wo to le mu ki wọn ma ni ibọwọ to to fun ọba ilẹ Yoruba naa. Awọn kan ni Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ to ju Tinubu lọ ni gbogbo ọna paapaa ki i duro ki aọn ọba ile Yoruba.


Nibo lẹyin n gbe, nibo lẹyin wa: Nigba t’Abiọla atawọn eeyan rẹ kọju ija si Awolọwọ ni 1979 (10)

*Idi abajọ ree o Bi iṣẹ ko pẹ ni, a ki i pẹṣẹ; iroko to si wo si ile agb’ọpọn ni, iṣẹ de fun baba agbẹdo pẹrẹwu niyẹn. Bi ọrọ ti ri fun Theophilous Akindele ree nigba ti Ọgagun agba Yakubu Gowon gbe iṣẹ tuntun le e lọwọ. Ọgbọn ni agbalagba fi i yanju ọrọ ni Gowon ṣe lori ọrọ yii, nitori o mọ pe oninufufu eeyan kan ni Ọgagun Muritala Muhammed ti i ṣe kọmiṣanna fun eto ibanisọrọ, bakan naa lo si mọ pe eeyan lile gbaa ni Akindele ti i ṣe ọga agba pata fun ileeṣẹ to n ṣeto ibanisọrọ yii, o mọ pe awọn mejeeji ni wọn le bii apaara. Ṣugbọn ni ti ọrọ to wa nilẹ yii, Gowon mọ pe Akindele ko jẹbi rara, bi ẹnikan ba wa to jẹbi ọrọ naa, Muritala ni. Muritala lo n fẹẹ fi agbara ti pe oun ni ọga, oun ni minisita eto ibanisọrọ, agbara yii lo si fẹẹ maa fi gun Akindele garagara, pe gbogbo ohun ti oun Muritala ba fẹ ni Akindele gbọdọ ṣe. Akindele si ree, oun ki i ṣe ẹni ti wọn le maa fi iru ọrọ bẹẹ lọ, oun naa yoo binu rangbọndan ni, paapaa nigba to ba ti mọ pe ori are loun wa.


Ṣugbọn ni ti ọrọ to wa nilẹ yii, Gowon mọ pe Akindele ko jẹbi rara, bi ẹnikan ba wa to jẹbi ọrọ naa, Muritala ni. Muritala lo n fẹẹ fi agbara ti pe oun ni ọga, oun ni minisita eto ibanisọrọ, agbara yii lo si fẹẹ maa fi gun Akindele garagara, pe gbogbo ohun ti oun Muritala ba fẹ ni Akindele gbọdọ ṣe. Akindele si ree, oun ki i ṣe ẹni ti wọn le maa fi iru ọrọ bẹẹ lọ, oun naa yoo binu rangbọndan ni, paapaa nigba to ba ti mọ pe ori are loun wa. Ọrọ ileeṣẹ ITT to da wahala silẹ yii naa, ọrọ to gba ẹlẹgẹ ni. Gowon mọ pe ọrẹ timọ ni MKO Abiọla ti i ṣe alaga ileeṣẹ yii ni Naijiria ati Muritala, ohun gbogbo si ni Muritala yoo ṣe lati ri i pe iṣẹ naa bọ si ọwọ ọrẹ oun. Ati pe ninu awọn ọga ṣọja ti wọn n ṣejọba igba naa, ṣaaṣa ni ẹni ti Abiọla ko mọ ninu wọn, tabi ti ko ti i ṣe nnkan fun, ko si sẹni ti yoo ta ko ohun yoowu to ba jẹ tirẹ laarin awọn ologun yii, paapaa nigba ti iyẹn ba ti ni ọwọ Muritala ninu.


Ọrọ ileeṣẹ ITT to da wahala silẹ yii naa, ọrọ to gba ẹlẹgẹ ni. Gowon mọ pe ọrẹ timọ ni MKO Abiọla ti i ṣe alaga ileeṣẹ yii ni Naijiria ati Muritala, ohun gbogbo si ni Muritala yoo ṣe lati ri i pe iṣẹ naa bọ si ọwọ ọrẹ oun. Ati pe ninu awọn ọga ṣọja ti wọn n ṣejọba igba naa, ṣaaṣa ni ẹni ti Abiọla ko mọ ninu wọn, tabi ti ko ti i ṣe nnkan fun, ko si sẹni ti yoo ta ko ohun yoowu to ba jẹ tirẹ laarin awọn ologun yii, paapaa nigba ti iyẹn ba ti ni ọwọ Muritala ninu. Nidii eyi, gbogbo awọn ti wọn n ṣejọba oloogun yii ni wọn gba pe iwe ileeṣẹ ITT ti Muritala gbe wa siwaju awọn igbimọ ologun naa, iwe daadaa ni, awọn gbọdọ fọwọ si i kia ko maa lọ. Akindele nikan lo ta ku pe iwe naa ko dara. O ni ko dara ki ijọba fọwọ si i bẹẹ, nitori gbogbo ayẹwo to yẹ ki awọn ṣe lawọn ko ṣe.


Nidii eyi, gbogbo awọn ti wọn n ṣejọba oloogun yii ni wọn gba pe iwe ileeṣẹ ITT ti Muritala gbe wa siwaju awọn igbimọ ologun naa, iwe daadaa ni, awọn gbọdọ fọwọ si i kia ko maa lọ. Akindele nikan lo ta ku pe iwe naa ko dara. O ni ko dara ki ijọba fọwọ si i bẹẹ, nitori gbogbo ayẹwo to yẹ ki awọn ṣe lawọn ko ṣe. Bi ọrọ ba di eto ibanisọro, boya ti ileeṣẹ tẹlifoonu ni tabi ileeṣẹ ifiweranṣẹ lapapọ, ko si ẹni ti Gowon i maa fẹẹ gbọrọ lẹnu rẹ ju Akindele lọ. O mọ pe Akindele mọ ohun to n ṣe: to ba sọ pe kinni kan ko dara, kinni naa ko dara ni. Ati pe iṣẹ ti wọn fẹẹ ṣe yii, iyẹn ohun eelo ibanisọrọ tawọn ITT ni awọn fẹẹ ta fun ijọba apapọ yii, owo iṣẹ naa pọ ju ohun ti eeyan gbọdọ fi ọwọ dẹngbẹrẹ mu lọ.


Bi ọrọ ba di eto ibanisọro, boya ti ileeṣẹ tẹlifoonu ni tabi ileeṣẹ ifiweranṣẹ lapapọ, ko si ẹni ti Gowon i maa fẹẹ gbọrọ lẹnu rẹ ju Akindele lọ. O mọ pe Akindele mọ ohun to n ṣe: to ba sọ pe kinni kan ko dara, kinni naa ko dara ni. Ati pe iṣẹ ti wọn fẹẹ ṣe yii, iyẹn ohun eelo ibanisọrọ tawọn ITT ni awọn fẹẹ ta fun ijọba apapọ yii, owo iṣẹ naa pọ ju ohun ti eeyan gbọdọ fi ọwọ dẹngbẹrẹ mu lọ. Owo to din diẹ ni ẹẹdẹgbẹta miliọnu owo naira (N465,686,708) ni. Bẹẹ nigba naa, dọla Amẹrika meji ni Naira kan. Owo naa ki i ṣe owo kekere rara, ibi yoowu ti ijọba ba si fẹẹ na iru owo bẹẹ si, ibi to yẹ ko ṣee tọka si ni. Gowon mọ pe ki i ṣe pe Akindele fẹẹ gba kinni kan ninu owo yii, ṣugbọn ki owo naa ma ṣegbe ni gbogbo ohun ti oun n ṣe.


Owo to din diẹ ni ẹẹdẹgbẹta miliọnu owo naira (N465,686,708) ni. Bẹẹ nigba naa, dọla Amẹrika meji ni Naira kan. Owo naa ki i ṣe owo kekere rara, ibi yoowu ti ijọba ba si fẹẹ na iru owo bẹẹ si, ibi to yẹ ko ṣee tọka si ni. Gowon mọ pe ki i ṣe pe Akindele fẹẹ gba kinni kan ninu owo yii, ṣugbọn ki owo naa ma ṣegbe ni gbogbo ohun ti oun n ṣe. Ṣugbọn ko tun fẹẹ ṣẹ Muritala ati awọn ọga ṣọja ti wọn yi i ka ninu igbimọ ologun, iyẹn naa tun lewu. Nitori ẹ lo ṣe da a bii ọgbọn, to ni ki wọn ko gbogbo iwe iṣẹ naa fun Akindele, ko lọọ tun un yẹwo, ko si gbe abajade iwadii rẹ, ati ọna ti wọn yoo fi gba ṣe iṣẹ naa jade fun igbimọ ologun to ga ju lọ yii laarin ogunjọ pere. Iyẹn ni iṣẹ naa ṣe le koko, nitori lẹsẹkẹsẹ ni akọwe ijọba apapọ, C. Lawson, gbe iwe iṣẹ awọn ITT yii ti awọn Muritala ti n bo hẹhẹ le e lọwọ, to ni ko tete maa ba iṣẹ rẹ lọ.


Ṣugbọn ko tun fẹẹ ṣẹ Muritala ati awọn ọga ṣọja ti wọn yi i ka ninu igbimọ ologun, iyẹn naa tun lewu. Nitori ẹ lo ṣe da a bii ọgbọn, to ni ki wọn ko gbogbo iwe iṣẹ naa fun Akindele, ko lọọ tun un yẹwo, ko si gbe abajade iwadii rẹ, ati ọna ti wọn yoo fi gba ṣe iṣẹ naa jade fun igbimọ ologun to ga ju lọ yii laarin ogunjọ pere. Iyẹn ni iṣẹ naa ṣe le koko, nitori lẹsẹkẹsẹ ni akọwe ijọba apapọ, C. Lawson, gbe iwe iṣẹ awọn ITT yii ti awọn Muritala ti n bo hẹhẹ le e lọwọ, to ni ko tete maa ba iṣẹ rẹ lọ. Bẹẹ ni Akindele fo jade, oun naa mọ pe iṣẹ kekere kọ ni iṣẹ ọhun, iṣẹ to yẹ ko na wọn bii oṣu mẹta ni. Ṣugbọn o mọ pe oun ko gbọdọ ja Gowon kulẹ, oun ko si gbọdọ doju ti i, oun gbọdọ ṣe iṣẹ naa bii iṣẹ ni. Bo ti de ọọfiisi rẹ lo tu iwe naa yẹbẹyẹbẹ, aisun bẹrẹ, nigba ti yoo si fi di ọjọ keji, o ti ṣeto lati ha iwe iṣẹ naa fun gbogbo ẹka to yẹ ko de.


Bẹẹ ni Akindele fo jade, oun naa mọ pe iṣẹ kekere kọ ni iṣẹ ọhun, iṣẹ to yẹ ko na wọn bii oṣu mẹta ni. Ṣugbọn o mọ pe oun ko gbọdọ ja Gowon kulẹ, oun ko si gbọdọ doju ti i, oun gbọdọ ṣe iṣẹ naa bii iṣẹ ni. Bo ti de ọọfiisi rẹ lo tu iwe naa yẹbẹyẹbẹ, aisun bẹrẹ, nigba ti yoo si fi di ọjọ keji, o ti ṣeto lati ha iwe iṣẹ naa fun gbogbo ẹka to yẹ ko de. Bo ti n ha iwe naa fun awọn ẹka yii lo n sọ pe wọn yoo da a pada foun laarin ọsẹ kan, bi gbogbo wọn ti n ṣiṣẹ lọ loun naa n da ṣe iṣẹ tirẹ labẹle, o fẹẹ wo o ko ma jẹ oun loun ṣe aṣiṣe, ati ko ma jẹ ọna mi-in wa ti irinṣẹ ti wọn n wi naa fi le ṣiṣẹ fun Naijiria, bi oun ba si ti ri iru ọna bẹẹ, ki oun le fọwọ si i fun wọn. Ṣugbọn iyalẹnu lo jẹ fun un pe iwadii ti oun ṣe, ati eyi ti awọn ẹka to n gbe iṣẹ fun alagbaṣe ni ọdọ wọn nibẹ ṣe, bakan naa ni kinni naa ku si, esi ti wọn si mu wa naa ni pe irinṣẹ naa yoo ṣoro lati lo ni Naijiria, ati pe ko yẹ ko jẹ ITT nikan ni wọn yoo gbe iru iṣẹ bẹẹ fun. Lẹyin naa ni igibmọ to n gbe iṣẹ iru eyi jade pepade nla, wọn ni ki wọn waa yẹ iwe iṣẹ ITT yii wo, bo ba jẹ eyi to ṣee ṣe ni.


Bo ti n ha iwe naa fun awọn ẹka yii lo n sọ pe wọn yoo da a pada foun laarin ọsẹ kan, bi gbogbo wọn ti n ṣiṣẹ lọ loun naa n da ṣe iṣẹ tirẹ labẹle, o fẹẹ wo o ko ma jẹ oun loun ṣe aṣiṣe, ati ko ma jẹ ọna mi-in wa ti irinṣẹ ti wọn n wi naa fi le ṣiṣẹ fun Naijiria, bi oun ba si ti ri iru ọna bẹẹ, ki oun le fọwọ si i fun wọn. Ṣugbọn iyalẹnu lo jẹ fun un pe iwadii ti oun ṣe, ati eyi ti awọn ẹka to n gbe iṣẹ fun alagbaṣe ni ọdọ wọn nibẹ ṣe, bakan naa ni kinni naa ku si, esi ti wọn si mu wa naa ni pe irinṣẹ naa yoo ṣoro lati lo ni Naijiria, ati pe ko yẹ ko jẹ ITT nikan ni wọn yoo gbe iru iṣẹ bẹẹ fun. Lẹyin naa ni igibmọ to n gbe iṣẹ iru eyi jade pepade nla, wọn ni ki wọn waa yẹ iwe iṣẹ ITT yii wo, bo ba jẹ eyi to ṣee ṣe ni. Kaakiri ẹka ileeṣẹ naa ati lati ọdọ awọn ṣọja, ati lati ọdọ ijọba apapọ lawọn aṣoju ti wa, wọn si fi ipade naa si ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹwaa, 1974. Ọjọ ti igbimọ yii yoo yẹ iwe ileeṣẹ Abiọla wo ni, ohunkohun ti igbimọ naa ba si ti gbe jade ni abẹ ge, koda ko si ohun ti kọmiṣanna, iyẹn Muritala funra rẹ, le ṣe si i. Bi ara ile ẹni ba lẹnu, oluwarẹ naa yoo lẹsẹ ni; ẹni ti ko ba si ni i jẹ keeyan jẹun yo, niṣe la oo kọ ọka iru ẹni bẹẹ mọ ounjẹ ẹni. Gbogbo bi Muritala ti buru to, to n ṣe oju koko si Akindele, oun naa jade, o si mu awọn eeyan tirẹ ti yoo lọ sipade naa, ti wọn yoo le fibo rẹyin Akindele.


Kaakiri ẹka ileeṣẹ naa ati lati ọdọ awọn ṣọja, ati lati ọdọ ijọba apapọ lawọn aṣoju ti wa, wọn si fi ipade naa si ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹwaa, 1974. Ọjọ ti igbimọ yii yoo yẹ iwe ileeṣẹ Abiọla wo ni, ohunkohun ti igbimọ naa ba si ti gbe jade ni abẹ ge, koda ko si ohun ti kọmiṣanna, iyẹn Muritala funra rẹ, le ṣe si i. Bi ara ile ẹni ba lẹnu, oluwarẹ naa yoo lẹsẹ ni; ẹni ti ko ba si ni i jẹ keeyan jẹun yo, niṣe la oo kọ ọka iru ẹni bẹẹ mọ ounjẹ ẹni. Gbogbo bi Muritala ti buru to, to n ṣe oju koko si Akindele, oun naa jade, o si mu awọn eeyan tirẹ ti yoo lọ sipade naa, ti wọn yoo le fibo rẹyin Akindele. Muritala paṣẹ fẹni to wa lati ileeṣẹ ologun, bẹẹ lo paṣẹ fun darẹkitọ to n ri si iṣẹ ibanisọrọ, ẹni to jẹ bi ki i baa ṣe ohun to de, abẹ Akindele lo wa, ko sohun to kan oun ati Muritala rara. Ṣugbọn ija ti de, orin dowe, ọkunrin naa gan-an ni Muritala n lo lati rẹyin Akindele, oun naa si n ṣe iṣẹ rẹ bẹẹ, Ọgbẹni Lasọde ni. Muritala tun wa ẹni kan si meji mi-in, o dẹ wọn sipade naa, pe toun ni ki wọn ṣe.


Muritala paṣẹ fẹni to wa lati ileeṣẹ ologun, bẹẹ lo paṣẹ fun darẹkitọ to n ri si iṣẹ ibanisọrọ, ẹni to jẹ bi ki i baa ṣe ohun to de, abẹ Akindele lo wa, ko sohun to kan oun ati Muritala rara. Ṣugbọn ija ti de, orin dowe, ọkunrin naa gan-an ni Muritala n lo lati rẹyin Akindele, oun naa si n ṣe iṣẹ rẹ bẹẹ, Ọgbẹni Lasọde ni. Muritala tun wa ẹni kan si meji mi-in, o dẹ wọn sipade naa, pe toun ni ki wọn ṣe. Ni owurọ ọjọ ipade naa, Muritala ti ki i ba Akindele sọrọ tẹlẹ pe e, o si sọ fun un pe ipade to n lọ yii o, ko ri i pe awọn fi ọwọ si iwe iṣẹ ITT, nitori bi wọn ko ba fọwọ si i, ọrọ naa yoo di wahala gidi fun un. Nigba ti wọn de ipade yii loootọ, gbẹgẹdẹ gbina. Akindele ṣalaye gbogbo ọrọ, o si gbe awọn iwe ti wọn ti ko jọ lori iṣẹ ITT yii kalẹ, o waa sọ awọn idi ti ipade naa fi waye ati awọn ohun to fa ọrọ naa lati ilẹ, bo si ti n sọ ọ lo n ko ẹri kalẹ fun wọn.


Ni owurọ ọjọ ipade naa, Muritala ti ki i ba Akindele sọrọ tẹlẹ pe e, o si sọ fun un pe ipade to n lọ yii o, ko ri i pe awọn fi ọwọ si iwe iṣẹ ITT, nitori bi wọn ko ba fọwọ si i, ọrọ naa yoo di wahala gidi fun un. Nigba ti wọn de ipade yii loootọ, gbẹgẹdẹ gbina. Akindele ṣalaye gbogbo ọrọ, o si gbe awọn iwe ti wọn ti ko jọ lori iṣẹ ITT yii kalẹ, o waa sọ awọn idi ti ipade naa fi waye ati awọn ohun to fa ọrọ naa lati ilẹ, bo si ti n sọ ọ lo n ko ẹri kalẹ fun wọn. Awọn eeyan Muritala ninu ipade naa ja fitafita, iṣoro wọn ni pe awọn ootọ ọrọ to foju han pe iṣẹ naa ko le dara, bẹẹ lawọn irinṣẹ ti wọn n ko bọ ko le wulo, ti pọ ju ohun ti wọn le gba si abẹ ewe lọ. Gbogbo alaye ti kaluku ti ṣe lori ọrọ iṣẹ yii ni wọn yẹ wo nikọọkan, ko si si alaye kan to sọ pe ki wọn gbe iṣẹ naa fun ITT, tabi ki wọn ra irinṣẹ wọnyi lọwọ wọn. Nigba tawọn ọmọ ti Muritala to wa ninu igbimọ ri ibi ti ina ọrọ yii n jo lọ, wọn ni ki awọn dibo si i, ohun ti ibo ba mu wa ni wọn yoo ṣe.


Awọn eeyan Muritala ninu ipade naa ja fitafita, iṣoro wọn ni pe awọn ootọ ọrọ to foju han pe iṣẹ naa ko le dara, bẹẹ lawọn irinṣẹ ti wọn n ko bọ ko le wulo, ti pọ ju ohun ti wọn le gba si abẹ ewe lọ. Gbogbo alaye ti kaluku ti ṣe lori ọrọ iṣẹ yii ni wọn yẹ wo nikọọkan, ko si si alaye kan to sọ pe ki wọn gbe iṣẹ naa fun ITT, tabi ki wọn ra irinṣẹ wọnyi lọwọ wọn. Nigba tawọn ọmọ ti Muritala to wa ninu igbimọ ri ibi ti ina ọrọ yii n jo lọ, wọn ni ki awọn dibo si i, ohun ti ibo ba mu wa ni wọn yoo ṣe. Ni wọn ba dibo. Ṣugbọn nigba ti wọn dibo naa tan, awọn ti wọn ni ki wọn ma gbe iṣẹ yi fun ITT, pe wahala ni yoo mu wa, pọ ju awọn ọmọ Muritala ti wọn fẹ ki wọn gbe iṣẹ naa fun wọn ni gbogbo ọna lọ. Wọn tun tun kinni naa da silẹ, wọn tun yẹ ẹ wo, nitori awọn ọmọ Muritala yii ko mọ bi wọn yoo ṣe pada lọọ ba ọga wọn pe kinni naa ko ṣee ṣe.


Ni wọn ba dibo. Ṣugbọn nigba ti wọn dibo naa tan, awọn ti wọn ni ki wọn ma gbe iṣẹ yi fun ITT, pe wahala ni yoo mu wa, pọ ju awọn ọmọ Muritala ti wọn fẹ ki wọn gbe iṣẹ naa fun wọn ni gbogbo ọna lọ. Wọn tun tun kinni naa da silẹ, wọn tun yẹ ẹ wo, nitori awọn ọmọ Muritala yii ko mọ bi wọn yoo ṣe pada lọọ ba ọga wọn pe kinni naa ko ṣee ṣe. Ṣugbọn gbogbo bi wọn ti ṣe e to, ibi kọọ naa lo ja si fun wọn, awọn ti wọn wa nipade ta ku pe iṣẹ naa ko le ṣee ṣe, nitori pe ko yatọ si bii igba tawọn ITT fẹẹ waa lu wọn ni jibiti, bi wọn ba si lu jibiti naa tan, wọn yoo so ọwọ ijọba mọgi, wọn yoo maa ṣe wọn bo ṣe wu wọn lori ọrọ ati eto ibanisọrọ ni, nitori gbogbo iṣẹ naa ni yoo bọ si wọn lọwọ. Nibi ni ipade naa pari si, ṣugbọn bo ti pari ni awọn darekitọ to di aṣoju Muritala yii ati Kọnẹẹli to wa lati ileeṣẹ ologun sare taara, o di ọdọ Muritala, nibẹ ni wọn wa ti wọn tilẹkun mọri, ni akọwe agba paapaa ba lọọ ba wọn. Ipade to yẹ ki wọn pe Akindele si, ko ṣẹni to darukọ ẹ nibẹ, nitori ẹjọ rẹ ni wọn n ro, ohun ti wọn n sọ ni pe oun lo ba nnkan jẹ, oun ni ko jẹ ki wọn fọwọ si iwe naa, oun lo n tapa si ofin Muritala, oun lo n sọ ara rẹ di Ọlọrun le minisita naa lori.


Ṣugbọn gbogbo bi wọn ti ṣe e to, ibi kọọ naa lo ja si fun wọn, awọn ti wọn wa nipade ta ku pe iṣẹ naa ko le ṣee ṣe, nitori pe ko yatọ si bii igba tawọn ITT fẹẹ waa lu wọn ni jibiti, bi wọn ba si lu jibiti naa tan, wọn yoo so ọwọ ijọba mọgi, wọn yoo maa ṣe wọn bo ṣe wu wọn lori ọrọ ati eto ibanisọrọ ni, nitori gbogbo iṣẹ naa ni yoo bọ si wọn lọwọ. Nibi ni ipade naa pari si, ṣugbọn bo ti pari ni awọn darekitọ to di aṣoju Muritala yii ati Kọnẹẹli to wa lati ileeṣẹ ologun sare taara, o di ọdọ Muritala, nibẹ ni wọn wa ti wọn tilẹkun mọri, ni akọwe agba paapaa ba lọọ ba wọn. Ipade to yẹ ki wọn pe Akindele si, ko ṣẹni to darukọ ẹ nibẹ, nitori ẹjọ rẹ ni wọn n ro, ohun ti wọn n sọ ni pe oun lo ba nnkan jẹ, oun ni ko jẹ ki wọn fọwọ si iwe naa, oun lo n tapa si ofin Muritala, oun lo n sọ ara rẹ di Ọlọrun le minisita naa lori. Inu bi Muritala gidigidi, o n wa ọna ti yoo fi le Akindele danu nileeṣẹ naa kiakia. Nibi ipade ti oun ati awọn eeyan yii n ṣe lo ti paṣẹ pe ki wọn kọwe kan, ki wọn si gbe iwe naa jade. Ohun to wa ninu iwe yii ni pe yoo fun awọn darekitọ gbogbo laṣẹ lati maa lọọ ba Muritala ṣepade funra wọn, ti wọn yoo kuro labẹ Akindele, ti ọrọ kan ko si ni i gba iwaju rẹ kọja mọ.


Inu bi Muritala gidigidi, o n wa ọna ti yoo fi le Akindele danu nileeṣẹ naa kiakia. Nibi ipade ti oun ati awọn eeyan yii n ṣe lo ti paṣẹ pe ki wọn kọwe kan, ki wọn si gbe iwe naa jade. Ohun to wa ninu iwe yii ni pe yoo fun awọn darekitọ gbogbo laṣẹ lati maa lọọ ba Muritala ṣepade funra wọn, ti wọn yoo kuro labẹ Akindele, ti ọrọ kan ko si ni i gba iwaju rẹ kọja mọ. Akindele gbọ gbogbo ọrọ yii, nitori wọn pada waa fun un ni lẹta pe bi eto iṣẹ wọn yoo ṣe maa lọ niyẹn. Ṣugbọn oun gẹgẹ bii ọga agba, ẹni to si ti pẹ lẹnu iṣẹ ijọba, oun mọ pe ko si ofin to faaye gba iru ohun ti wọn ṣe yii, eewọ patapata gbaa lo jẹ. Nitori bẹẹ, o mura lati ja ija naa, o ni ki i ṣe nitori ti ara oun, ṣugbọn nitori awọn mi-in ti wọn yoo tun wa nipo bẹẹ lọjọ iwaju ni.


Akindele gbọ gbogbo ọrọ yii, nitori wọn pada waa fun un ni lẹta pe bi eto iṣẹ wọn yoo ṣe maa lọ niyẹn. Ṣugbọn oun gẹgẹ bii ọga agba, ẹni to si ti pẹ lẹnu iṣẹ ijọba, oun mọ pe ko si ofin to faaye gba iru ohun ti wọn ṣe yii, eewọ patapata gbaa lo jẹ. Nitori bẹẹ, o mura lati ja ija naa, o ni ki i ṣe nitori ti ara oun, ṣugbọn nitori awọn mi-in ti wọn yoo tun wa nipo bẹẹ lọjọ iwaju ni. O mọ pe Ọgbẹni Lasọde, darẹkitọ to sọ ara rẹ di ọmọ Muritala yii lo wa nidii ọrọ yii, ọpọ awọn aṣiri ohun ti ko yẹ ko ṣe to ṣe pẹlu Muritala lo si ti tu si i lọwọ nibi ipade ti wọn ṣe. Ni Akindele ba ki gege mọlẹ, o si kọwe naa o kun, o fi ẹjọ Lasọde sun ọga wọn pata nileeṣẹ ijọba, iyẹn olori awọn oṣiṣẹ ọba. Ko da iwe naa duro lọdọ oun nikan o, o ha iwe na de ileeṣẹ olori ijọba ologun, o ha a de ọdọ awọn akọwe ijọba apapọ, o si fun Muritala ati akọwe agba rẹ, Lasọde naa si gba tirẹ.


O mọ pe Ọgbẹni Lasọde, darẹkitọ to sọ ara rẹ di ọmọ Muritala yii lo wa nidii ọrọ yii, ọpọ awọn aṣiri ohun ti ko yẹ ko ṣe to ṣe pẹlu Muritala lo si ti tu si i lọwọ nibi ipade ti wọn ṣe. Ni Akindele ba ki gege mọlẹ, o si kọwe naa o kun, o fi ẹjọ Lasọde sun ọga wọn pata nileeṣẹ ijọba, iyẹn olori awọn oṣiṣẹ ọba. Ko da iwe naa duro lọdọ oun nikan o, o ha iwe na de ileeṣẹ olori ijọba ologun, o ha a de ọdọ awọn akọwe ijọba apapọ, o si fun Muritala ati akọwe agba rẹ, Lasọde naa si gba tirẹ. N lọrọ ba di ariwo rẹpẹtẹ, aya Lasọde ja, nitori o mọ pe oun n lọ nidii iṣẹ ijọba ree, nitori oun naa kuku mọ pe awọn iwa ti oun hu ko dara, ṣugbọn ero pe ti wọn ba le yọ Akindele danu, Muritala yoo fi oun si ipo Akindele ni gbogbo ohun to n ṣe. Ṣugbọn lẹta yii ba nnkan jẹ, o si da wahala silẹ kaakiri. Nigba ti Muritala ri i bẹẹ, o pe akọwe agba ni ileeṣẹ eleto ibanisọrọ wọn yii, iyẹn Ọgbẹni Williams, o ni ki oun naa kọ lẹta ibinu, ko fi ẹjọ Akindele sun akọwe ijọba apapọ, ko ṣalaye pe ko fi ọwọ sọwọ pọ pẹlu awọn lati le mu ilọsiwaju ba ileeṣẹ awọn, kaka bẹẹ, gbogbo ohun ti awọn ba ti ṣe lo n ba jẹ, bẹẹ lo si n ri minisita fin.


N lọrọ ba di ariwo rẹpẹtẹ, aya Lasọde ja, nitori o mọ pe oun n lọ nidii iṣẹ ijọba ree, nitori oun naa kuku mọ pe awọn iwa ti oun hu ko dara, ṣugbọn ero pe ti wọn ba le yọ Akindele danu, Muritala yoo fi oun si ipo Akindele ni gbogbo ohun to n ṣe. Ṣugbọn lẹta yii ba nnkan jẹ, o si da wahala silẹ kaakiri. Nigba ti Muritala ri i bẹẹ, o pe akọwe agba ni ileeṣẹ eleto ibanisọrọ wọn yii, iyẹn Ọgbẹni Williams, o ni ki oun naa kọ lẹta ibinu, ko fi ẹjọ Akindele sun akọwe ijọba apapọ, ko ṣalaye pe ko fi ọwọ sọwọ pọ pẹlu awọn lati le mu ilọsiwaju ba ileeṣẹ awọn, kaka bẹẹ, gbogbo ohun ti awọn ba ti ṣe lo n ba jẹ, bẹẹ lo si n ri minisita fin. Akọwe agba to n jiṣẹ ti Muritala ran an yii ni ki wọn ṣeto ifiyajẹni to ba tọ si Akindele laarin ọjọ kan sikeji, nitori bo ba ṣe ohun to n ṣe yii ni aṣegbe, apẹẹrẹ buruku ni yoo jẹ fun awọn ọga keekeekee to n bọ lẹyin rẹ. Lẹsẹkẹsẹ ni iwe ti de lati ọdọ akọwe agba fun ijọba ologun, wọn ni ki Akindele ṣalaye idi ti wọn ko ṣe ni fi iya jẹ ẹ pẹlu awọn ohun to ṣe yii, ni wọn ba fi awọn iwe ti Ọgbẹni Williams to jẹ akọwe ni ileeṣẹ eleto ibanisọrọ yii fi ranṣẹ si wọn ranṣẹ soun naa, wọn ni ko wo o, ko ri ohun ti awọn ti wọn jọ n ṣiṣẹ kọ ranṣẹ nipa rẹ. Ẹnu ya Akindele lati ri ohun ti Williams kọ nipa oun, paapaa nigba to jẹ ọrẹ ni wọn, ti wọn si ti jọ n ṣiṣẹ lati bii ọdun mẹrin sẹyin ki Muritala too de rara.


Akọwe agba to n jiṣẹ ti Muritala ran an yii ni ki wọn ṣeto ifiyajẹni to ba tọ si Akindele laarin ọjọ kan sikeji, nitori bo ba ṣe ohun to n ṣe yii ni aṣegbe, apẹẹrẹ buruku ni yoo jẹ fun awọn ọga keekeekee to n bọ lẹyin rẹ. Lẹsẹkẹsẹ ni iwe ti de lati ọdọ akọwe agba fun ijọba ologun, wọn ni ki Akindele ṣalaye idi ti wọn ko ṣe ni fi iya jẹ ẹ pẹlu awọn ohun to ṣe yii, ni wọn ba fi awọn iwe ti Ọgbẹni Williams to jẹ akọwe ni ileeṣẹ eleto ibanisọrọ yii fi ranṣẹ si wọn ranṣẹ soun naa, wọn ni ko wo o, ko ri ohun ti awọn ti wọn jọ n ṣiṣẹ kọ ranṣẹ nipa rẹ. Ẹnu ya Akindele lati ri ohun ti Williams kọ nipa oun, paapaa nigba to jẹ ọrẹ ni wọn, ti wọn si ti jọ n ṣiṣẹ lati bii ọdun mẹrin sẹyin ki Muritala too de rara. Nigba ti Akindele ri i pe ọrẹ oun lo kọwe yii, to si ri gbogbo irọ to pa mọ oun, oun naa mura lati fesi ṣọwọ, n lo ba jokoo, ile ko ṣee lọ mọ, o sa gbọdọ fesi ni kutukutu owurọ ni. Awọn ohun aṣiri kan wa ti akọwe agba yii ati Muritala ti jọ n ṣe lẹyin ti Akindele ko mọ, ninu faili to ti fẹẹ fesi ọrọ rẹ lo ti ri i, n lo ba to gbogbo rẹ jọ, o si kọ iwe naa ni akọkun. Nigba ti iwe naa balẹ si ọdọ akọwe ijọba apapọ, niṣe lọrọ na wọlẹ ṣẹn-ẹn.


Nigba ti Akindele ri i pe ọrẹ oun lo kọwe yii, to si ri gbogbo irọ to pa mọ oun, oun naa mura lati fesi ṣọwọ, n lo ba jokoo, ile ko ṣee lọ mọ, o sa gbọdọ fesi ni kutukutu owurọ ni. Awọn ohun aṣiri kan wa ti akọwe agba yii ati Muritala ti jọ n ṣe lẹyin ti Akindele ko mọ, ninu faili to ti fẹẹ fesi ọrọ rẹ lo ti ri i, n lo ba to gbogbo rẹ jọ, o si kọ iwe naa ni akọkun. Nigba ti iwe naa balẹ si ọdọ akọwe ijọba apapọ, niṣe lọrọ na wọlẹ ṣẹn-ẹn. Akindele reti ki wọn pe oun, tabi ki wọn kọ iwe ifiyajẹni soun, tabi ki wọn tilẹ wi nnkan kan lori ọrọ yii, ko si kinni kan to jade nibẹ mọ, nitori to ba jẹ ohun kan yoo jade ni, Ọgbẹni Williams ni yoo jiya ibẹ, nitori aṣiri ti tu pe ko si ohun ti Akindele ṣe ti ko daa, oun Williams, ati awọn ti wọn n ba Muritala ṣepade idakọnkọ ni wọn n ṣe ohun ti ko dara. Fun odidi ọsẹ meji, Akindele ko gbọ kinni kan mọ, afi lojiji ti tẹlifoonu rẹ dun nijọ kan, ni ẹni to n pe e ba di Ọgbẹni George Ige, ẹni to jẹ akọwe agba ni ileeṣẹ to n ri si awọn iṣẹ gbogbo to ba jẹ tijọba, o ni kọmiṣanna oun ni ko waa ri oun kiakia. Ọgagun Oluṣẹgun Ọbasanjọ ni kọmisanna, abi minisita, fun ileeṣẹ ode yii, ọkan ninu awọn alagbara ninu ijọba Gowon ni.


Akindele reti ki wọn pe oun, tabi ki wọn kọ iwe ifiyajẹni soun, tabi ki wọn tilẹ wi nnkan kan lori ọrọ yii, ko si kinni kan to jade nibẹ mọ, nitori to ba jẹ ohun kan yoo jade ni, Ọgbẹni Williams ni yoo jiya ibẹ, nitori aṣiri ti tu pe ko si ohun ti Akindele ṣe ti ko daa, oun Williams, ati awọn ti wọn n ba Muritala ṣepade idakọnkọ ni wọn n ṣe ohun ti ko dara. Fun odidi ọsẹ meji, Akindele ko gbọ kinni kan mọ, afi lojiji ti tẹlifoonu rẹ dun nijọ kan, ni ẹni to n pe e ba di Ọgbẹni George Ige, ẹni to jẹ akọwe agba ni ileeṣẹ to n ri si awọn iṣẹ gbogbo to ba jẹ tijọba, o ni kọmiṣanna oun ni ko waa ri oun kiakia. Ọgagun Oluṣẹgun Ọbasanjọ ni kọmisanna, abi minisita, fun ileeṣẹ ode yii, ọkan ninu awọn alagbara ninu ijọba Gowon ni. Ẹnu ya Akindele nigba to gbọ pe Ọbasanjọ n pe e, ko si mọ idi to fi n pe oun, lo ba lọ. Nigba to debẹ lo ri i pe nitori ọrọ to wa nilẹ, ọrọ iṣẹ ITT ati ti Muritala ni Ọbasanjọ ṣe ranṣẹ pe oun. O ya a lẹnu pe ọrọ naa ti di ohun ti gbogbo eeyan mọ, ṣugbọn inu rẹ dun lẹgbẹẹ kan pe oun yoo ri eeyan gidi kan ṣalaye ọrọ naa fun, ati bi ohun gbogbo ṣe ri.


Ẹnu ya Akindele nigba to gbọ pe Ọbasanjọ n pe e, ko si mọ idi to fi n pe oun, lo ba lọ. Nigba to debẹ lo ri i pe nitori ọrọ to wa nilẹ, ọrọ iṣẹ ITT ati ti Muritala ni Ọbasanjọ ṣe ranṣẹ pe oun. O ya a lẹnu pe ọrọ naa ti di ohun ti gbogbo eeyan mọ, ṣugbọn inu rẹ dun lẹgbẹẹ kan pe oun yoo ri eeyan gidi kan ṣalaye ọrọ naa fun, ati bi ohun gbogbo ṣe ri. Nigba ti Ọbasanjọ gbẹnu le ọrọ naa, Akindele ko alaye balẹ, lati igba ti ọrọ naa ti bẹrẹ titi di igba ti wọn n kọwe ibinu si i, ti oun naa si n da esi pada fun wọn. Ni Ọbasanjọ ba ni ki Akindele sare lọ si ọfiisi rẹ, ko lọọ gbe faili to fi kọwe si ọdọ akọwe ijọba apapọ lori ọrọ lẹta ti akọwe agba naa kọ si wọn lọhun-un waa foun, oun fẹẹ yẹ ẹ wo daadaa ki ọrọ naa le ye oun. Ni Akindele ba sare lọ, nitori o ti ri onilaja ti yoo da si ọrọ naa bo ṣe yẹ.


Nigba ti Ọbasanjọ gbẹnu le ọrọ naa, Akindele ko alaye balẹ, lati igba ti ọrọ naa ti bẹrẹ titi di igba ti wọn n kọwe ibinu si i, ti oun naa si n da esi pada fun wọn. Ni Ọbasanjọ ba ni ki Akindele sare lọ si ọfiisi rẹ, ko lọọ gbe faili to fi kọwe si ọdọ akọwe ijọba apapọ lori ọrọ lẹta ti akọwe agba naa kọ si wọn lọhun-un waa foun, oun fẹẹ yẹ ẹ wo daadaa ki ọrọ naa le ye oun. Ni Akindele ba sare lọ, nitori o ti ri onilaja ti yoo da si ọrọ naa bo ṣe yẹ. Ṣugbọn lẹyin ti faili naa ti de ọwọ Ọbasanjọ, ọtọ lọrọ ti oun naa bẹrẹ si i sọ, iyẹn lori iṣẹ ITT naa. O sọ fun Akindele pe, “Ẹgbọn, ṣe ẹ mọ pe ti a ba ni ki a bẹ igi, a le bẹẹyan mọ. Ṣe e mọ pe ti ẹ ba diju jalẹ lori ọrọ yii, ṣe ẹ mọ pe araale yin, aburo yin, le n ṣe nibi yẹn!” Itumọ ọrọ naa ni pe bi Akindele ba n ba ileeṣẹ ITT ja, ti ko jẹ ki wọn gbe iṣẹ naa jade, ṣe o mọ pe Abiọla to jẹ araale oun loun n ṣe ni aidaa ṣaa.


Ṣugbọn lẹyin ti faili naa ti de ọwọ Ọbasanjọ, ọtọ lọrọ ti oun naa bẹrẹ si i sọ, iyẹn lori iṣẹ ITT naa. O sọ fun Akindele pe, “Ẹgbọn, ṣe ẹ mọ pe ti a ba ni ki a bẹ igi, a le bẹẹyan mọ. Ṣe e mọ pe ti ẹ ba diju jalẹ lori ọrọ yii, ṣe ẹ mọ pe araale yin, aburo yin, le n ṣe nibi yẹn!” Itumọ ọrọ naa ni pe bi Akindele ba n ba ileeṣẹ ITT ja, ti ko jẹ ki wọn gbe iṣẹ naa jade, ṣe o mọ pe Abiọla to jẹ araale oun loun n ṣe ni aidaa ṣaa. Akindele ṣalaye pe bẹẹ kọ, pe ti awọn ITT ba ti le wa irinṣẹ mi-in to ba eyi ti awọn ni nilẹ mu, ti owo rẹ si ba iye ti awọn to ku n ta tiwọn naa mu, oun yoo fọwọ si i pe ki wọn gbe iṣẹ naa fun un lai sọsẹ rara. O ni ohun ti oun n ja fun ni pe ko si bi iṣẹ yii yoo ṣe jade ti ko ni i pa Naijiria lara, gbese ni yoo da sọrun ijọba apapọ, bii ẹni to fi owo jona gan-an ni. Ọbasanjọ ni ko buru, o ni ki Akindele jẹ ki oun yẹ faili naa wo finnifinni, oun yoo gbe e lọ sile, oun yoo si ri awọn ohun to wa nibẹ.


Akindele ṣalaye pe bẹẹ kọ, pe ti awọn ITT ba ti le wa irinṣẹ mi-in to ba eyi ti awọn ni nilẹ mu, ti owo rẹ si ba iye ti awọn to ku n ta tiwọn naa mu, oun yoo fọwọ si i pe ki wọn gbe iṣẹ naa fun un lai sọsẹ rara. O ni ohun ti oun n ja fun ni pe ko si bi iṣẹ yii yoo ṣe jade ti ko ni i pa Naijiria lara, gbese ni yoo da sọrun ijọba apapọ, bii ẹni to fi owo jona gan-an ni. Ọbasanjọ ni ko buru, o ni ki Akindele jẹ ki oun yẹ faili naa wo finnifinni, oun yoo gbe e lọ sile, oun yoo si ri awọn ohun to wa nibẹ. Bẹẹ ni Ọbasanjọ gbe faili naa lọ. Ọlọrun lo yọ Akindele, bo ba ṣe pe ko ni ẹda awọn ohun to wa ninu faili naa, ti ko jẹ pe mẹta faili naa lo ṣe to ko meji si ọọfiisi to gbe ọkan lọ sile ara rẹ, nibẹ ni faili naa yoo poora si, nitori Ọbasanjọ gbe faili lọ, ko gbe e pada mọ. Akindele paara ọfiisi rẹ, ṣugbọn ko ni ri i, koda ko wa nile, nigba to su u lo yọnda faili ọrọ naa fun un.


Bẹẹ ni Ọbasanjọ gbe faili naa lọ. Ọlọrun lo yọ Akindele, bo ba ṣe pe ko ni ẹda awọn ohun to wa ninu faili naa, ti ko jẹ pe mẹta faili naa lo ṣe to ko meji si ọọfiisi to gbe ọkan lọ sile ara rẹ, nibẹ ni faili naa yoo poora si, nitori Ọbasanjọ gbe faili lọ, ko gbe e pada mọ. Akindele paara ọfiisi rẹ, ṣugbọn ko ni ri i, koda ko wa nile, nigba to su u lo yọnda faili ọrọ naa fun un. Bẹẹ ni gbogbo igba yii, ipade ti Gowon ni oun n reti esi iṣẹ ti oun gbe fun Akindele ti wọle tan, ka si ni ko si faili yii lọwọ rẹ, yoo ri pipọn oju Gowon ati ti awọn to ba ba pade nibẹ. Ṣugbọn faili wa lọwọ rẹ, ohun to si n reti ni ọjọ ipade naa ti wọn yoo kede. Ni ọjọ kẹwaa, oṣu kọkanla, lo deede gba lẹta lojiji, ipade naa yoo waye lọjọ keji, ọrọ iṣẹ awọn ITT yii si lo ṣe pataki ju lọ ninu ohun ti wọn fẹẹ sọ nibẹ.


Bẹẹ ni gbogbo igba yii, ipade ti Gowon ni oun n reti esi iṣẹ ti oun gbe fun Akindele ti wọle tan, ka si ni ko si faili yii lọwọ rẹ, yoo ri pipọn oju Gowon ati ti awọn to ba ba pade nibẹ. Ṣugbọn faili wa lọwọ rẹ, ohun to si n reti ni ọjọ ipade naa ti wọn yoo kede. Ni ọjọ kẹwaa, oṣu kọkanla, lo deede gba lẹta lojiji, ipade naa yoo waye lọjọ keji, ọrọ iṣẹ awọn ITT yii si lo ṣe pataki ju lọ ninu ohun ti wọn fẹẹ sọ nibẹ. Iroyin ti kan oun naa pe lọjọ naa ni wọn yoo le e lọ kuro nidii iṣẹ ijọba, wọn ni Muritala ti pari eto gbogbo, pe nibi ipade naa ni wọn yoo ti fẹyin Akindele ti, ko si sẹni ti yoo le da a pada sinu iṣẹ ijọba. Kin ni yoo waa ṣẹlẹ si Akindele lọjọ ipade, ohun ti gbo bawọn ti wọn fẹran rẹ, ati awọn ti wọn ko fẹran rẹ paa n bi ara wọn leere niyen. Bẹẹ ipade ku ọla ni.


Iroyin ti kan oun naa pe lọjọ naa ni wọn yoo le e lọ kuro nidii iṣẹ ijọba, wọn ni Muritala ti pari eto gbogbo, pe nibi ipade naa ni wọn yoo ti fẹyin Akindele ti, ko si sẹni ti yoo le da a pada sinu iṣẹ ijọba. Kin ni yoo waa ṣẹlẹ si Akindele lọjọ ipade, ohun ti gbo bawọn ti wọn fẹran rẹ, ati awọn ti wọn ko fẹran rẹ paa n bi ara wọn leere niyen. Bẹẹ ipade ku ọla ni. Ẹ maa ba a bọ lọsẹ to n bọ.


Ẹ maa ba a bọ lọsẹ to n bọ.


Wahala n bọ o, Makinde ati Fayoṣe fẹẹ gbena woju ara wọn

Adefunkẹ Adebiyi, Ogun Bi awọn agbaagba ẹgbẹ oṣelu PDP ko ba tete wa nnkan ṣe si i, afaimọ ki ija agba to n lọ laarin Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, ati gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ, Ayọdele Fayoṣe ma ṣakoba nla fun ẹgbẹ naa. Eyi ko sẹyin bi Fayọṣe ṣe n kilọ fun gomina Ọyọ naa pe ko ma da si ohun to n lọ nipinlẹ oun. Ọjọbọ, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni Fayọse sọrọ naa niluu Abeọkuta, nipinlẹ Ogun, nibi ipade to waye lati fẹnu ko lori ẹni ti wọn yoo fa kalẹ gẹge bii igbakeji alaga fun ilẹ Yoruba ninu ibo ẹgbẹ naa ti yoo waye laipẹ. Oun lo ko ko awọn aṣoju ẹgbẹ naa atawọn alaga ẹgbẹ oṣelu PDP nipinlẹ Ekiti, Ọṣun ati Eko sodi lọ si Abeokuta ti ipade naa ti waye. Fayọse fi aidunu rẹ han si bo ṣe ni Gomina Makinde n da si ọrọ to n lọ ninu ẹgbẹ naa lawọn ipinlẹ kaakiri. Gomina tẹlẹ yii ni bo tilẹ jẹ pe Makinde ni aṣaaju ẹgbẹ naa ni ilẹ Yoruba nitori ipo rẹ gẹgẹ bii gomina kan ṣoso ti ẹgbẹ naa ni nibẹ, o ni pẹlu rẹ naa, o gbọdọ fi akoso ẹgbẹ silẹ fawọn adari ipinlẹ kọọkan lati mojuto o ni.


Oun lo ko ko awọn aṣoju ẹgbẹ naa atawọn alaga ẹgbẹ oṣelu PDP nipinlẹ Ekiti, Ọṣun ati Eko sodi lọ si Abeokuta ti ipade naa ti waye. Fayọse fi aidunu rẹ han si bo ṣe ni Gomina Makinde n da si ọrọ to n lọ ninu ẹgbẹ naa lawọn ipinlẹ kaakiri. Gomina tẹlẹ yii ni bo tilẹ jẹ pe Makinde ni aṣaaju ẹgbẹ naa ni ilẹ Yoruba nitori ipo rẹ gẹgẹ bii gomina kan ṣoso ti ẹgbẹ naa ni nibẹ, o ni pẹlu rẹ naa, o gbọdọ fi akoso ẹgbẹ silẹ fawọn adari ipinlẹ kọọkan lati mojuto o ni. Ko ma tori ipo yii maa da si awọn ohun ti ko kan an. Ọkunrin naa ni niṣe loun yoo ba Makinde kẹsẹ bọ sokoto kan naa to ba wa sipinlẹ Ekiti waa paṣẹ onikumọ kan. Fayọṣe ni, ‘Pe o jẹ gomina ko sọ pe ki o waa maa da si ohun to n lọ nipinlẹ mi-in. Keeyan ma wa si ipinlẹ temi o, bo ba wa si ipinlẹ mi, ma a doju ija kọ ọ gidi.


Ko ma tori ipo yii maa da si awọn ohun ti ko kan an. Ọkunrin naa ni niṣe loun yoo ba Makinde kẹsẹ bọ sokoto kan naa to ba wa sipinlẹ Ekiti waa paṣẹ onikumọ kan. Fayọṣe ni, ‘Pe o jẹ gomina ko sọ pe ki o waa maa da si ohun to n lọ nipinlẹ mi-in. Keeyan ma wa si ipinlẹ temi o, bo ba wa si ipinlẹ mi, ma a doju ija kọ ọ gidi. Ṣugbọn ma a tẹsiwaju lati maa bu ọla fun un nitori arakunrin mi ni, mo si nifẹẹ rẹ daadaa, emi naa wa ninu awọn to ṣagbara lati gbe e wọle sipo gomina.


Ṣugbọn ma a tẹsiwaju lati maa bu ọla fun un nitori arakunrin mi ni, mo si nifẹẹ rẹ daadaa, emi naa wa ninu awọn to ṣagbara lati gbe e wọle sipo gomina.


Ọmọ iya meji ti rewele o, Taiwo ati Kẹhinde to lu oyinbo ni jibiti ko sọwọ EFCC n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Awọn ọmọ iya meji kan ti rewele bayii o pẹlu bi ọwọ Ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ati jibiti, EFCC, niluu Ilọrin ṣe tẹ awọn ibeji kan, Taiwo ati Kẹhinde Adebayọ, fẹsun jibiti ori ẹrọ ayẹlujara. Nibi ti wọn farapamọ si lọwọ ti tẹ wọn l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, lẹyin tawọn kan ta ileeṣẹ EFCC lolobo. Nigba tawọn oṣiṣẹ EFCC yẹ awọn foonu ati kọmputa alagbeeka ti wọn ba lọwọ wọn wo, wọn ri gbogbo atẹjiṣẹ ti wọn fi ranṣẹ sawọn ti wọn lu ni jibiti lori ẹ. Laipẹ yii ni wọn yoo foju wọn bale-ẹjọ tiwadii to n lọ ba dopin.


Ọlalere fọlọpaa mu iyawo ẹ n’Ibadan,  o lo fẹẹ jalẹkun ile oun

Ọlawale Ajao, Ibadan Nnkan bii wakati meje niyawo ile kan, Coker Ayọkunnu, lo latimọle awọn ọlọpaa, ọkọ to gbe e sile, Ọlalere Coker, lo fọlọpaa mu un, o lo fẹẹ jalẹkun ile awọn, nibi to ti n gbiyanju lati fi ogboju wọle lalẹ ọjọ kan bayii to pẹẹ wọle. Iwa ka maa pẹẹ wọle lalaalẹ yii atawọn ẹṣẹ mi-in ti Ayọkunnu ṣẹ ọkọ ẹ lo mu ọkunrin naa pe e lẹjọ si kootu ibilẹ Ile-Tuntun to wa laduugbo Mapo, n’Ibadan, ti ile-ẹjọ si tu wọn ka lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja. Ara ẹsun ti olupẹjọ yii fi kan iyawo ẹ ni pe ko nitẹriba fun oun atawọn ẹbi oun, bẹẹ ni ki i gbọrọ soun lẹnu, bibẹ loun ṣẹṣẹ maa n bẹ ẹ ko too le ṣe nnkan ti oun n fẹ. Ẹnjinnia to fi adugbo Odo-Ọna Kekere, n’Ibadan, ṣebugbe yii ṣalaye pe “Aburo mi ọkunrin kan waa gbe pẹlu wa nigba kan, njẹ ẹ jẹ mọ pe iyawo mi le ọmọ yẹn lọ. Kekere tun waa niyẹn, lẹyin to le aburo mi lọ tan, ara iya mi ko ya, wọn waa wa sile wa lati waa gbatọju nitori nọọsi niyawo mi. Bi ara iya mi ṣe ya tan lo ti le wọn lọ.


Ẹnjinnia to fi adugbo Odo-Ọna Kekere, n’Ibadan, ṣebugbe yii ṣalaye pe “Aburo mi ọkunrin kan waa gbe pẹlu wa nigba kan, njẹ ẹ jẹ mọ pe iyawo mi le ọmọ yẹn lọ. Kekere tun waa niyẹn, lẹyin to le aburo mi lọ tan, ara iya mi ko ya, wọn waa wa sile wa lati waa gbatọju nitori nọọsi niyawo mi. Bi ara iya mi ṣe ya tan lo ti le wọn lọ. “Mi o si nile lọjọ yẹn, ibi iṣẹ ni mo wa ti iyawo mi ti pe mi lori foonu, to n sọ fun mi pe oun ti le iya mi lọ o, oun ko si fẹẹ ri ẹbi mi kankan nile wa mọ latoni lọ. Latigba yẹn laaye ti gba a lati maa ṣe ohun to ba wu u pẹlu mi. ”Bo ṣe wu u lo maa n ba dukia mi jẹ.


“Mi o si nile lọjọ yẹn, ibi iṣẹ ni mo wa ti iyawo mi ti pe mi lori foonu, to n sọ fun mi pe oun ti le iya mi lọ o, oun ko si fẹẹ ri ẹbi mi kankan nile wa mọ latoni lọ. Latigba yẹn laaye ti gba a lati maa ṣe ohun to ba wu u pẹlu mi. ”Bo ṣe wu u lo maa n ba dukia mi jẹ. nigba mi-in, o le fọ tẹlifiṣan, igba mi-in, o le binu fọ àwo tabi ko ba nnkan mi-in to ba wu u jẹ. Lọjọ Sannde to kọja lo fi aake ba ilẹkun ile jẹ nitori pe mi o ṣilẹkun fun un nigba to pẹ ko too wọle laajin lọjọ naa. O fẹẹ ja ilẹkun yẹn gan-an ni, ko kan ṣee ṣe fun un ni.


nigba mi-in, o le fọ tẹlifiṣan, igba mi-in, o le binu fọ àwo tabi ko ba nnkan mi-in to ba wu u jẹ. Lọjọ Sannde to kọja lo fi aake ba ilẹkun ile jẹ nitori pe mi o ṣilẹkun fun un nigba to pẹ ko too wọle laajin lọjọ naa. O fẹẹ ja ilẹkun yẹn gan-an ni, ko kan ṣee ṣe fun un ni. “Ni Monde, ọjọ keji, ni mo lọọ fẹjọ ẹ sun lagọọ ọlọpaa to wa l’Orita Challenge, n’Ibadan. Awọn ọlọpaa obinrin meji ni wọn tẹle mi lọ sile. Wọn pe e nìpè ọmọluabi lọ sagọọ wọn, ṣugbọn ko lọ, niṣe lo n ba wọn fa wahala, afigba ti awọn ọlọpaa fi tulaasi gbe e lẹyin ti wọn pe teṣan wọn lati beere fun mọto ti wọn fi n gbe awọn afurasi ọdaran.


“Ni Monde, ọjọ keji, ni mo lọọ fẹjọ ẹ sun lagọọ ọlọpaa to wa l’Orita Challenge, n’Ibadan. Awọn ọlọpaa obinrin meji ni wọn tẹle mi lọ sile. Wọn pe e nìpè ọmọluabi lọ sagọọ wọn, ṣugbọn ko lọ, niṣe lo n ba wọn fa wahala, afigba ti awọn ọlọpaa fi tulaasi gbe e lẹyin ti wọn pe teṣan wọn lati beere fun mọto ti wọn fi n gbe awọn afurasi ọdaran. “Atimọle awọn ọlọpaa ni iba sun lọjọ yẹn bi ki i baa ṣe pe aunti mi lọọ gba beeli ẹ nigba to di pe ile fẹẹ ṣu.” Olujẹjọ sọ pe oun fara mọ kile-ẹjọ tu igbeyawo awọn ka, ṣugbọn oun fẹ ki wọn mọ pe irọ lọkọ oun fi gbogbo ẹjọ to ro pata pa. O ni ko si ija kankan laarin oun ati iya ọkọ oun, oun si kọ loun le iya naa to fi kuro nile awọn lẹyin ti oun ti tọju ẹ, to si ti gbadun. Oun paapaa fẹsun kan ọkọ ẹ pe “Odidi oṣu mẹta ni mo fi ṣaisan nigba kan, ọdọ awọn obi mi ni mo ti n gbatọju, ọkọ mi ko si ṣeeṣi yọju si mi lẹẹkan ṣoṣo bayii. Nigba ti mo pada sile lẹyin ti mo gbadun tan, ẹru obinrin mi-in ni mo ba ninu ile, ṣugbọn mi o ba ẹnikankan nile.


“Atimọle awọn ọlọpaa ni iba sun lọjọ yẹn bi ki i baa ṣe pe aunti mi lọọ gba beeli ẹ nigba to di pe ile fẹẹ ṣu.” Olujẹjọ sọ pe oun fara mọ kile-ẹjọ tu igbeyawo awọn ka, ṣugbọn oun fẹ ki wọn mọ pe irọ lọkọ oun fi gbogbo ẹjọ to ro pata pa. O ni ko si ija kankan laarin oun ati iya ọkọ oun, oun si kọ loun le iya naa to fi kuro nile awọn lẹyin ti oun ti tọju ẹ, to si ti gbadun. Oun paapaa fẹsun kan ọkọ ẹ pe “Odidi oṣu mẹta ni mo fi ṣaisan nigba kan, ọdọ awọn obi mi ni mo ti n gbatọju, ọkọ mi ko si ṣeeṣi yọju si mi lẹẹkan ṣoṣo bayii. Nigba ti mo pada sile lẹyin ti mo gbadun tan, ẹru obinrin mi-in ni mo ba ninu ile, ṣugbọn mi o ba ẹnikankan nile. Ẹbẹ lo pada n bẹ mi nigba ti mo pe e lori foonu pe ṣe iyawo keji lọrọ rẹ kan bayii. Ninu idajọ ẹ, Oloye Henry Agbaje ti i ṣe oludari igbimọ awọn adajọ kootu naa ti tu igbeyawo ọlọdun mẹẹẹdogun ọhun ka. Olujẹjọ lo yọnda ọmọ mẹtẹẹta to da wọn pọ fun, o si paṣẹ fun olupẹjọ lati maa san ẹgbẹrun mẹẹẹdogun naira fun iya wọn loṣooṣu gẹgẹ bii owo ounjẹ awọn ọmọ naa.


Ẹbẹ lo pada n bẹ mi nigba ti mo pe e lori foonu pe ṣe iyawo keji lọrọ rẹ kan bayii. Ninu idajọ ẹ, Oloye Henry Agbaje ti i ṣe oludari igbimọ awọn adajọ kootu naa ti tu igbeyawo ọlọdun mẹẹẹdogun ọhun ka. Olujẹjọ lo yọnda ọmọ mẹtẹẹta to da wọn pọ fun, o si paṣẹ fun olupẹjọ lati maa san ẹgbẹrun mẹẹẹdogun naira fun iya wọn loṣooṣu gẹgẹ bii owo ounjẹ awọn ọmọ naa.


Tọkọ-tiyawo fẹẹ kọ ara wọn, ni wọn ba n ja sọmọ to da wọn pọ l’Abẹokuta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ibẹrẹ ifẹ dun, opin ifẹ nigba mi-in ni i koro bii jogbo. Nigba ti Kẹmi Fatogun n fẹ Uhuo Elias ni nnkan bii ọdun mẹjọ sẹyin, ko wo ti pe ọmọ Ebonyi, nipinlẹ Ibo, lọkunrin naa to fi fẹ ẹ. Wọn ṣegbeyawo, wọn si bimọ obinrin kan. Igbeyawo ọhun ti tuka bayii, Uhuo loun fẹẹ mu ọmọ oun lọ sabule lọdọ awọn obi oun l’Ebonyi, ṣugbọn Kemi ni ko sohun to jọ ọ, ni wọn ba ko ara wọn wa si kootu Ake l’Ọjọruu to kọja yii, wọn ni ki kootu ba awọn da si i. Nigba to n ṣalaye fun kootu naa, Kẹmi to pe ẹjọ sọ pe oun paapaa ko de ilu awọn ọkọ oun atijọ naa ri nigba toun wa nile ẹ, ko mu oun debẹ ri boun ṣe ba a sọ ọ to, bi yoo ṣe waa gbe ọmọ oun ti ko ju ọmọ ọdun meje lọ sibẹ bayii loun ko mọ, ohun to jẹ koun wa si kootu niyẹn. Kẹmi sọ pe ti Uhuo ba gbe ọmọ naa lọ sabule wọn, ko daju pe oun yoo ri i mọ, nitori ọlude lasan lo mu ọmọ naa sọdọ lati lo lọdun to kọja, to jẹ niṣe lo da a duro sọdọ ẹ ti ko jẹ ko pada sọdọ awọn obi oun to n gbe mọ, afigba ti wọn fọlọpaa mu un. O ni ṣe ilẹ Ibo toun ko waa mọ loun yoo maa wa ọmọ lọ nigba ti Uhuo ba gbe e lọ sibẹ. Yatọ si eyi, obinrin naa ni giri maa n gbe ọmọ naa ṣere ni, ti yoo gan pẹẹli lojiji, to jẹ oun yoo maa sare kiri ni. To ba di pe o gbe e lọ silẹ Ibo bayii, bawo loju oun yoo ṣe to o. Nitori naa, ki kootu tete ba oun kilọ fun un, ko jawọ ninu erokero to n ro naa, oun ko le fi ọmọ oun silẹ fun un o. Ninu ọrọ Uhuo Elias, o ni nigba toun fẹ Kẹmi, nnkan daa foun, awọn n jẹun lai si wahala.


O ni ṣe ilẹ Ibo toun ko waa mọ loun yoo maa wa ọmọ lọ nigba ti Uhuo ba gbe e lọ sibẹ. Yatọ si eyi, obinrin naa ni giri maa n gbe ọmọ naa ṣere ni, ti yoo gan pẹẹli lojiji, to jẹ oun yoo maa sare kiri ni. To ba di pe o gbe e lọ silẹ Ibo bayii, bawo loju oun yoo ṣe to o. Nitori naa, ki kootu tete ba oun kilọ fun un, ko jawọ ninu erokero to n ro naa, oun ko le fi ọmọ oun silẹ fun un o. Ninu ọrọ Uhuo Elias, o ni nigba toun fẹ Kẹmi, nnkan daa foun, awọn n jẹun lai si wahala. Ṣugbọn asiko diẹ lẹyin igbeyawo naa ni nnkan bẹrẹ si i nira, to jẹ ati-jẹun paapapa di ijangbọn. O ni igba yẹn ni Kẹmi kọ oun silẹ, oun si dupẹ bayii, oun ti fẹ ẹlomi-in. Nipa ti ọmọ, ọkunrin naa sọ pe iya ati baba oun ṣi wa labule, awọn loun fẹẹ lọọ gbe ọmọ oun fun ki wọn maa tọju ẹ, ki i ṣe pe oun fẹẹ mu un lọ sile oun lọdọ iyawo keji toun fẹ.


Ṣugbọn asiko diẹ lẹyin igbeyawo naa ni nnkan bẹrẹ si i nira, to jẹ ati-jẹun paapapa di ijangbọn. O ni igba yẹn ni Kẹmi kọ oun silẹ, oun si dupẹ bayii, oun ti fẹ ẹlomi-in. Nipa ti ọmọ, ọkunrin naa sọ pe iya ati baba oun ṣi wa labule, awọn loun fẹẹ lọọ gbe ọmọ oun fun ki wọn maa tọju ẹ, ki i ṣe pe oun fẹẹ mu un lọ sile oun lọdọ iyawo keji toun fẹ. O ni aya ọlẹ ni wọn n gba, wọn ki i ṣaa gba ọmọ ọlẹ. Boun ko ba fẹ iya ọmọ naa mọ, oun fẹẹ gba ọmọ oun. Wọn yoo ba oun tọju ẹ labule, giri to n ṣe e yoo si lọ.


O ni aya ọlẹ ni wọn n gba, wọn ki i ṣaa gba ọmọ ọlẹ. Boun ko ba fẹ iya ọmọ naa mọ, oun fẹẹ gba ọmọ oun. Wọn yoo ba oun tọju ẹ labule, giri to n ṣe e yoo si lọ. Adajọ A.O Abimbọla lo gbọ ẹjọ naa, o ni ko ṣee ṣe lati fi ọmọ ọdun meje silẹ fun baba ẹ, ọmọ ọhun tun waa jẹ obinrin. Adajọ sọ pe ilu ti iya ọmọ ko de ri, ti Uhuo loun fẹẹ gbe ọmọ naa lọ sibẹ yoo ṣoro diẹ. O ni Kẹmi ko ṣaa le maa tẹle e lọ siluu wọn nisinyii ti ko fẹ ẹ mọ, fun idi eyi, Adajọ sọ pe ọrọ wọn naa gba suuru, wọn yoo ni lati pada wa si kootu logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun 2020 fun itẹsiwaju.


Adajọ A.O Abimbọla lo gbọ ẹjọ naa, o ni ko ṣee ṣe lati fi ọmọ ọdun meje silẹ fun baba ẹ, ọmọ ọhun tun waa jẹ obinrin. Adajọ sọ pe ilu ti iya ọmọ ko de ri, ti Uhuo loun fẹẹ gbe ọmọ naa lọ sibẹ yoo ṣoro diẹ. O ni Kẹmi ko ṣaa le maa tẹle e lọ siluu wọn nisinyii ti ko fẹ ẹ mọ, fun idi eyi, Adajọ sọ pe ọrọ wọn naa gba suuru, wọn yoo ni lati pada wa si kootu logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun 2020 fun itẹsiwaju.


A ko ni i gba ẹnikẹni laaye lati dibo lai lo ibomu – Ajọ eleto idibo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ajọ eleto idibo orilẹ-ede yii ti ni ko ni i saaye fun ẹnikẹni ti ko ba lo ibomu lati dibo ninu eto idibo gomina ti yoo waye nipinlẹ Ondo lọjọ kẹwaa, oṣu to n bọ yii. Festus Okoye to gbẹnusọ fun ajọ naa nibi idanilẹkọọ kan ti wọn ṣe fawọn oniroyin l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọṣẹ yii, ni igbesẹ yii jẹ ọkan lara awọn ilana ti ajọ to n mojuto didena itankalẹ arun Korona nipinlẹ Ondo fi lelẹ fun gbogbo awọn to ba fẹẹ kopa ninu eto idibo naa. Kọmisanna ẹka to n ri ṣeto idanilẹkọọ ọhun ni awọn ko ni i gba fun ẹnikẹni lati lo ibomu ti wọn kọ orukọ ẹgbẹ tabi ṣami si lara lawọn ibudo idibo to wa kaakiri ipinlẹ Ondo lọjọ naa. Bakan naa lo ni awọn osisẹ to to bii ẹgbẹrun mẹtadinlogun lawọn fẹẹ lo fun eto idibo ipinlẹ Ondo nikan.


Adamu lagi mọ ọlọkada lori n’Ibafo, lo ba gbe alupupu ẹ lọ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Bo tilẹ jẹ pe meji ni wọn, iyẹn awọn ọkunrin Hausa ti wọn gba ọkada Bajaj lọwọ ẹnikan n’Ibafo lọjọ Ẹti to kọja yii, ọkan ninu wọn torukọ ẹ n jẹ Muhammed Adamu lọwọ awọn fijilante VGN ipinlẹ Ogun ba, o si ti jẹwọ fun wọn pe igi loun ati ekeji oun to ti sa lọ bayii la mọ ọlọkada naa lori tawọn fi gbe maṣinni rẹ lọ. Fijilante to fi iṣẹlẹ naa to ALAROYE leti, David Ọlatayọ, ṣalaye pe Yuniiti Ibafo lawọn wa toun fi ri awọn meji kan lori ọkada, ti wọn n wo yeleyele bii ole, ti irisi wọn si mu ifura dani. O ni iyẹn lawọn ṣe da wọn duro, ṣugbọn to jẹ niṣe ni wọn bẹrẹ si i sa lọ titi ti wọn fi wọnu igbo to wa nitosi. Nibi ti wọn ti n le wọn lọ naa ni ọwọ ti ba Adamu pẹlu ọkada naa, bi wọn ṣe n mu un bọ ni wọn ri ọlọkada ti wọn gba maṣinni lọwọ ẹ tiyẹn n kigbe ole bọ pẹlu ori ẹ ti wọn lagi mọ. Ọlọkada naa ṣalaye pe oun gbe awọn Mọla naa gẹgẹ bii ero ni, afi bawọn ṣe de ibi ti wọn pe foun ti wọn gbe ẹgbẹrun kan naira le oun lọwọ pe koun mu ṣenji wa, bẹẹ, idaji kutu ni,oun ko ni ṣenji, ko si sẹni to le ṣẹ oun lowo naa lasiko yẹn. O ni nibi toun ti n sọ pe ko si ṣenji naa ni ọkan ninu awọn ọkunrin meji ọhun ti lagi mọ oun lori, bi wọn ṣe gbe oun ṣubu, ti wọn gbe ọkada oun lọ niyẹn.


Nibi ti wọn ti n le wọn lọ naa ni ọwọ ti ba Adamu pẹlu ọkada naa, bi wọn ṣe n mu un bọ ni wọn ri ọlọkada ti wọn gba maṣinni lọwọ ẹ tiyẹn n kigbe ole bọ pẹlu ori ẹ ti wọn lagi mọ. Ọlọkada naa ṣalaye pe oun gbe awọn Mọla naa gẹgẹ bii ero ni, afi bawọn ṣe de ibi ti wọn pe foun ti wọn gbe ẹgbẹrun kan naira le oun lọwọ pe koun mu ṣenji wa, bẹẹ, idaji kutu ni,oun ko ni ṣenji, ko si sẹni to le ṣẹ oun lowo naa lasiko yẹn. O ni nibi toun ti n sọ pe ko si ṣenji naa ni ọkan ninu awọn ọkunrin meji ọhun ti lagi mọ oun lori, bi wọn ṣe gbe oun ṣubu, ti wọn gbe ọkada oun lọ niyẹn. Nigba to n ṣalaye ara ẹ, Adamu; ẹni ọdun mọkanlelogun, sọ pe ojule keji, Opopona Ọla, l’Ogijo, loun n gbe, ṣugbọn Ibafo nibi toun yan laayo fun jija ọkada gba. O ni ekeji oun to sa lọ naa lọga oun ninu iṣẹ yii, oun naa loun si n wo lawokọṣe. Ọdọ awọn ọlọpaa teṣan Ibafo ni Adamu wa lasiko ti a n kọ iroyin yii, nitori awọn fijilante ti fa a le wọn lọwọ.


Nigba to n ṣalaye ara ẹ, Adamu; ẹni ọdun mọkanlelogun, sọ pe ojule keji, Opopona Ọla, l’Ogijo, loun n gbe, ṣugbọn Ibafo nibi toun yan laayo fun jija ọkada gba. O ni ekeji oun to sa lọ naa lọga oun ninu iṣẹ yii, oun naa loun si n wo lawokọṣe. Ọdọ awọn ọlọpaa teṣan Ibafo ni Adamu wa lasiko ti a n kọ iroyin yii, nitori awọn fijilante ti fa a le wọn lọwọ. Ọsẹ yii ni wọn ni yoo foju bale-ẹjọ.


Ọsẹ yii ni wọn ni yoo foju bale-ẹjọ.


Ẹẹmẹta lọkọ mi fun mi lowo lati ṣẹyun, latigba naa ni ko ti nifẹẹ mi mọ – Ọmọtayọ

Ọlawale Ajao, Ibadan ”Mo fẹẹ kọ ọkọ mi silẹ nitori ko nifẹẹ mi. Oyun mẹta lo ti ṣẹ fun mi. ti mo ba ti loyun lo maa fun mi lowo pe ki n lọọ ṣẹ ẹ danu, aa loun ko nilo ọmọ. Nigba ti oyun ṣiṣẹ su mi ni mo bimọ kan, latigba naa ni ko si ti nifẹẹ mi mọ.” Iyawo ile kan, Ọmọtayọ Babatunde, lo ṣe bayii sọrọ nigba to n gbiyanju lati kọ ọkọ ẹ, Lateef Babatunde, silẹ ni kootu ibilẹ Ile-Tuntun, to wa laduugbo Mapo, n’Ibadan. O tẹsiwaju pe, “Bi ọmọ ṣe pe oṣu mẹta lo ti fi emi atọmọ silẹ, to sa kuro nile, odidi ọdun meji lo si lo lẹyin odi ko too pada wale.” “Nigba to ya lo bẹrẹ si i fẹsun kan mi pe mo n pẹẹ wọle lati ibi iṣẹ. Mo si dahun pe iwọ lo fa a, ṣebi nigba too fi emi atọmọ silẹ ni mo bẹrẹ si i se ounjẹ ta.


Nigba ti oyun ṣiṣẹ su mi ni mo bimọ kan, latigba naa ni ko si ti nifẹẹ mi mọ.” Iyawo ile kan, Ọmọtayọ Babatunde, lo ṣe bayii sọrọ nigba to n gbiyanju lati kọ ọkọ ẹ, Lateef Babatunde, silẹ ni kootu ibilẹ Ile-Tuntun, to wa laduugbo Mapo, n’Ibadan. O tẹsiwaju pe, “Bi ọmọ ṣe pe oṣu mẹta lo ti fi emi atọmọ silẹ, to sa kuro nile, odidi ọdun meji lo si lo lẹyin odi ko too pada wale.” “Nigba to ya lo bẹrẹ si i fẹsun kan mi pe mo n pẹẹ wọle lati ibi iṣẹ. Mo si dahun pe iwọ lo fa a, ṣebi nigba too fi emi atọmọ silẹ ni mo bẹrẹ si i se ounjẹ ta. “O ti lọọ ba awọn ẹbi mi pe oun ko fẹ mi mọ. iyẹn lo jẹ ki n ko jade nile ẹ bayii ki n too pinnu lati kuku kọ ọ silẹ nile-ẹjọ yii.’’ Olujẹjọ, Lateef Babatunde, sọ pe oun naa fara mọ kile-ẹjọ tu igbeyawo awọn ka nitori pe alagbere obinrin niyawo oun. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Emi o mọ nipa awọn oyun to sọ pe oun ni, oun lo n wa gbogbo ọna lati bimọ.


“O ti lọọ ba awọn ẹbi mi pe oun ko fẹ mi mọ. iyẹn lo jẹ ki n ko jade nile ẹ bayii ki n too pinnu lati kuku kọ ọ silẹ nile-ẹjọ yii.’’ Olujẹjọ, Lateef Babatunde, sọ pe oun naa fara mọ kile-ẹjọ tu igbeyawo awọn ka nitori pe alagbere obinrin niyawo oun. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Emi o mọ nipa awọn oyun to sọ pe oun ni, oun lo n wa gbogbo ọna lati bimọ. Nigba to loyun, mo fun un lowo pe ko lọọ ṣẹ ẹ, iyẹn nikan si loyun ti mo ni ko ṣẹ.” Ọkunrin awakọ to n gbe adugbo Boluwaji, n’Ibadan yii, fi kun un pe “Emi kọ ni mo le e jade nile mi, oun lo jade funra rẹ nitori ko le maa raaye huwa agbere. Mi o mọ nipa ọmọ to bi yẹn paapaa. Nigba tọkunrin mi-in fun un loyun yẹn la fitiju kuro nile ta a n gbe tẹlẹ.


Nigba to loyun, mo fun un lowo pe ko lọọ ṣẹ ẹ, iyẹn nikan si loyun ti mo ni ko ṣẹ.” Ọkunrin awakọ to n gbe adugbo Boluwaji, n’Ibadan yii, fi kun un pe “Emi kọ ni mo le e jade nile mi, oun lo jade funra rẹ nitori ko le maa raaye huwa agbere. Mi o mọ nipa ọmọ to bi yẹn paapaa. Nigba tọkunrin mi-in fun un loyun yẹn la fitiju kuro nile ta a n gbe tẹlẹ. Ẹẹmeji ni mo ti fẹjọ ẹ sun mama ẹ nipa iwa agbere to n hu, ṣugbọn ti ko yipada bi wọn ṣe ba a sọrọ to. “Lọjọ kan, ara mi ko ya, mo ni ko lọọ ba mi ra oogun iba wa. Nigba ti ko tete de ni mo wa a lọ.


Ẹẹmeji ni mo ti fẹjọ ẹ sun mama ẹ nipa iwa agbere to n hu, ṣugbọn ti ko yipada bi wọn ṣe ba a sọrọ to. “Lọjọ kan, ara mi ko ya, mo ni ko lọọ ba mi ra oogun iba wa. Nigba ti ko tete de ni mo wa a lọ. Mo ba ri i pẹlu ọkunrin kan ti wọn jọ n sọrọ ninu ọkọ Toyota Camry. Mo lọọ ba a lẹgbẹẹ ẹni ti wọn jọ n sọrọ yẹn, mo ni oogun ti mo ran ẹ da, kaka ko tiẹ fi itiju tabi ibẹru dide lẹgbẹẹ ẹni yẹn, o kan rọra fi oogun yẹn le mi lọwọ ni, wọn si tun n ba ọrọ wọn lọ. “Mo waa foonu aburo ẹ pe tete maa bọ, wọn ti n lu aunti rẹ.


Mo ba ri i pẹlu ọkunrin kan ti wọn jọ n sọrọ ninu ọkọ Toyota Camry. Mo lọọ ba a lẹgbẹẹ ẹni ti wọn jọ n sọrọ yẹn, mo ni oogun ti mo ran ẹ da, kaka ko tiẹ fi itiju tabi ibẹru dide lẹgbẹẹ ẹni yẹn, o kan rọra fi oogun yẹn le mi lọwọ ni, wọn si tun n ba ọrọ wọn lọ. “Mo waa foonu aburo ẹ pe tete maa bọ, wọn ti n lu aunti rẹ. Nigba ti iyẹn sare de, mo naka sọọọkan, mo ni aunti ẹ niyẹn, oun naa si lọọ wo o nibi to ti n ba ọkọ ọkunrin yẹn sọrọ ninu mọto. Nitori ki n le lẹlẹrii ni mo ṣe dọgbọn pe aburo rẹ waa wo o lọjọ yẹn. “Njẹ ẹ jẹ mọ pe aago meji oru niyawo mi too wọle lọjọ yẹn.


Nigba ti iyẹn sare de, mo naka sọọọkan, mo ni aunti ẹ niyẹn, oun naa si lọọ wo o nibi to ti n ba ọkọ ọkunrin yẹn sọrọ ninu mọto. Nitori ki n le lẹlẹrii ni mo ṣe dọgbọn pe aburo rẹ waa wo o lọjọ yẹn. “Njẹ ẹ jẹ mọ pe aago meji oru niyawo mi too wọle lọjọ yẹn. Nigba to ji laaarọ ọjọ keji, niṣe lo jokoo kalẹ lai mu iṣẹ kankan ṣe, mo ni ṣe o ko tiẹ ni i gbalẹ ile ati ayika ni, o kan fi mi gun lágídi ni. Ibi iṣẹ ni mo wa lọjọ naa ti awọn araadugbo ti pe mi pe iyawo mi ti mu mọto wale, o ti waa ko awọn ẹru ẹ lọ. Ile-ẹjọ ti tu igbeyawo ọlọdun meje to seso ọmọ kan ọhun ka.


Nigba to ji laaarọ ọjọ keji, niṣe lo jokoo kalẹ lai mu iṣẹ kankan ṣe, mo ni ṣe o ko tiẹ ni i gbalẹ ile ati ayika ni, o kan fi mi gun lágídi ni. Ibi iṣẹ ni mo wa lọjọ naa ti awọn araadugbo ti pe mi pe iyawo mi ti mu mọto wale, o ti waa ko awọn ẹru ẹ lọ. Ile-ẹjọ ti tu igbeyawo ọlọdun meje to seso ọmọ kan ọhun ka. Olupẹjọ ni wọn yọnda ọmọ fun, wọn si paṣẹ fun olujẹjọ lati maa san ẹgbẹrun marun-un Naira fun iyawo rẹ atijọ yii lati maa fi wa ounjẹ fọmọ to bi fun un naa.


Olupẹjọ ni wọn yọnda ọmọ fun, wọn si paṣẹ fun olujẹjọ lati maa san ẹgbẹrun marun-un Naira fun iyawo rẹ atijọ yii lati maa fi wa ounjẹ fọmọ to bi fun un naa.


Lẹẹkan si i: Awọn agbaagba Yoruba tun binu si Tinubu

Ohun ti ibo ọdun 2023 yoo da silẹ, paapaa laarin awọn aṣaaju Yoruba yikayika, ko sẹni to ti i le sọ rara ni. Bi awọn aṣaaju Yoruba kan ti n sọ pe awọn ko fẹ Naijiria mọ, awọn ko tilẹ duro de ibo ọdun 2023, ki wọn ṣaa jẹ ki Yoruba maa lọ, nitori iya to n jẹ wọn ni Naijiria yii ti pọ ju, bẹẹ lawọn mi-in n sọ pe ko ṣee ṣe bẹẹ, ki wọn jẹ ka duro ki a le tun nnkan ṣe, ka si ṣeto lati jẹ anfaani to ba tọ si wa ni Naijiria ni. Lara awọn ti wọn n mura si eto pe ki Yoruba ya kuro lara Naijiria ni awọn ẹgbẹ to ko gbogbo awọn ẹgbẹ oriṣiiriṣii nilẹ Yoruba sinu, ẹgbẹ Yoruba World Congress (YWC). Ẹgbẹ naa ti Ọjọgbọn Banji Akintoye jẹ aṣaaju wọn ti gbe ọpọlopọ igbesẹ lati ri i pe kinni naa yoo ṣee ṣe bẹẹ, Yoruba yoo kuro lara Naijiria o pẹ o ya ni. Igbagbọ tiwọn ni pe ko si ohun ti Yoruba le ṣe ni aṣeyege bi wọn ba wa lara Naijiria yii, afi igba ti wọn ba too jade. Ẹgbẹ naa ko mu ọrọ naa ni kekere, bi ko si jẹ ti ija to de laarin awọn agbaagba ẹgbẹ naa lọsẹ meji sẹyin bayii, ti awọn kan ni awọn lawọn lẹgbẹ, ki i ṣe Banji Akintoye, ṣugbọn ti awọn mi-in ni ẹgbẹ Akintoye ni, awọn lawọn si fi i ṣe aṣaaju awọn, awọn iwe ti ẹgbẹ naa n to iba ti jade si gbangba.


Ẹgbẹ naa ti Ọjọgbọn Banji Akintoye jẹ aṣaaju wọn ti gbe ọpọlopọ igbesẹ lati ri i pe kinni naa yoo ṣee ṣe bẹẹ, Yoruba yoo kuro lara Naijiria o pẹ o ya ni. Igbagbọ tiwọn ni pe ko si ohun ti Yoruba le ṣe ni aṣeyege bi wọn ba wa lara Naijiria yii, afi igba ti wọn ba too jade. Ẹgbẹ naa ko mu ọrọ naa ni kekere, bi ko si jẹ ti ija to de laarin awọn agbaagba ẹgbẹ naa lọsẹ meji sẹyin bayii, ti awọn kan ni awọn lawọn lẹgbẹ, ki i ṣe Banji Akintoye, ṣugbọn ti awọn mi-in ni ẹgbẹ Akintoye ni, awọn lawọn si fi i ṣe aṣaaju awọn, awọn iwe ti ẹgbẹ naa n to iba ti jade si gbangba. Ki ija too de yii, wọn ti lọ sinu ajọ orilẹ-ede agbaye kan ti wọn n pe ni UNPO, wọn si ti fi orukọ Yoruba sinu ẹgbẹ naa, wọn ni awọn yoo ko Yoruba jade ni Naijiria laipẹ rara. Ṣugbọn awọn kan ko fara mọ ọn, paapaa awọn oloṣelu asiko yii, awọn ti wọn wa ninu ẹgbẹ APC to n ṣejọba, ẹni to si ṣaaju wọn ni Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu. Ibi ti oju Tinubu wa bayii ni ibi ibo aarẹ ti wọn yoo di ni ọdun 2023, ilakaka rẹ si ni bi yoo ti le dari ironu awọn oloṣelu ilẹ Hausa si ọdọ ara rẹ, ti wọn yoo fi gba lati gbe ijọba naa fun un.


Ki ija too de yii, wọn ti lọ sinu ajọ orilẹ-ede agbaye kan ti wọn n pe ni UNPO, wọn si ti fi orukọ Yoruba sinu ẹgbẹ naa, wọn ni awọn yoo ko Yoruba jade ni Naijiria laipẹ rara. Ṣugbọn awọn kan ko fara mọ ọn, paapaa awọn oloṣelu asiko yii, awọn ti wọn wa ninu ẹgbẹ APC to n ṣejọba, ẹni to si ṣaaju wọn ni Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu. Ibi ti oju Tinubu wa bayii ni ibi ibo aarẹ ti wọn yoo di ni ọdun 2023, ilakaka rẹ si ni bi yoo ti le dari ironu awọn oloṣelu ilẹ Hausa si ọdọ ara rẹ, ti wọn yoo fi gba lati gbe ijọba naa fun un. Nidii eyi, Tinubu ko fẹ awọn ọrọ kankan to le di oun lọwọ, tabi to le mu awọn Hausa bẹrẹ si i ronu pe ti wọn ba gbejọba foun, awọn Yoruba loun yoo fi ijọba naa sin, tabi pe oun yoo fa Naijiria le Yoruba lọwọ, gẹgẹ bi awọn ti wọn n ṣejọba bayii ti fa Naijiria le awọn Hausa-Fulani lọwọ. Ohun ti Tinubu ko ṣe da si iru ọrọ bẹẹ mọ niyi, igba mi-in si maa n wa to maa n sọrọ lati fi ta ko awọn ti wọn ba n leri pe awọn yoo kuro ni Naijiria dandan. Nibi ti ibinu awọn agbaagba Yoruba ti bẹrẹ si Tinubu ọhun ree.


Nidii eyi, Tinubu ko fẹ awọn ọrọ kankan to le di oun lọwọ, tabi to le mu awọn Hausa bẹrẹ si i ronu pe ti wọn ba gbejọba foun, awọn Yoruba loun yoo fi ijọba naa sin, tabi pe oun yoo fa Naijiria le Yoruba lọwọ, gẹgẹ bi awọn ti wọn n ṣejọba bayii ti fa Naijiria le awọn Hausa-Fulani lọwọ. Ohun ti Tinubu ko ṣe da si iru ọrọ bẹẹ mọ niyi, igba mi-in si maa n wa to maa n sọrọ lati fi ta ko awọn ti wọn ba n leri pe awọn yoo kuro ni Naijiria dandan. Nibi ti ibinu awọn agbaagba Yoruba ti bẹrẹ si Tinubu ọhun ree. Awọn agbaagba yii n binu pe lara awọn ni Tinubu wa tẹlẹ ko too di pe ẹgbẹ oṣelu APC gbajọba, ati ko too di pe oun naa bẹrẹ si i mura lati du ipo aarẹ Naijiria, wọn ni ọpọ igba lo ti nawo, to si nara, lati jẹ ki Yoruba mọ ọna ti wọn yoo gba jade ni Naijiria, nitori oun naa mọ pe ohun ti oju awọn Yoruba n ri lorilẹ-ede yii ko dara. Loootọ si ni, igba kan wa ti Tinubu sọ ọ jade pe oun ko nigbagbọ ninu iṣọkan tabi Naijiria ẹyọ kan, to ni ki onikalulu maa ṣejọba tirẹ lọtọọtọ ni yoo dara. Ninu iwe iroyin This day lo ṣorọ naa si ninu oṣu kẹrin, ọdun 1997.


Awọn agbaagba yii n binu pe lara awọn ni Tinubu wa tẹlẹ ko too di pe ẹgbẹ oṣelu APC gbajọba, ati ko too di pe oun naa bẹrẹ si i mura lati du ipo aarẹ Naijiria, wọn ni ọpọ igba lo ti nawo, to si nara, lati jẹ ki Yoruba mọ ọna ti wọn yoo gba jade ni Naijiria, nitori oun naa mọ pe ohun ti oju awọn Yoruba n ri lorilẹ-ede yii ko dara. Loootọ si ni, igba kan wa ti Tinubu sọ ọ jade pe oun ko nigbagbọ ninu iṣọkan tabi Naijiria ẹyọ kan, to ni ki onikalulu maa ṣejọba tirẹ lọtọọtọ ni yoo dara. Ninu iwe iroyin This day lo ṣorọ naa si ninu oṣu kẹrin, ọdun 1997. O ni ko sohun to n jẹ Naijiria, Yoruba ko si le ṣe Naijiria, ohun to ti dara ju ni ki kaluku maa ṣe tirẹ lọtọọtọ, nitori baba ẹgbẹ mọ iye ọmọ rẹ, Yoruba ki i ṣe Hausa, Hausa ki i ṣe Yoruba, ọtọọtọ la rin wa, bẹẹ ni ede ati aṣa wa ko jọ ara wọn. Ọsẹ to kọja yii lawọn kan ju ọrọ naa jade nibi ti Tinubu ti sọ ọ, ẹnu si ya awọn eeyan pe ṣe Tinubu to n sọrọ bayii pe ko si meji Naijiria ti figba kan sọ pe ko si ohun to n jẹ Naijiria, n lawọn eeyan ba bẹrẹ si i bu u sori ẹrọ ayelujara, wọn ni ko si ohun ti awọn oloṣelu yii ko le ṣe nibi ti wọn ba ti n ri ounjẹ jẹ, pe igba ti Tinubu ko ti i ri owo oṣelu lo ṣe n sọ bẹẹ, o ti ri owo bayii ko fẹ ki Yoruba bọ loko ẹru. Awọn kan lọ si ori ẹrẹ ayelujara yii ti wọn n ṣepe, ti wọn n pe ayajọ le awọn ti wọn ko fẹ ki Yoruba bọ kuro labẹ ajaga ti wọn wa yii, iyẹn ajaga Naijiria, ti wọn n sọ bi yoo ti ri fun wọn pẹlu aṣẹ lẹnu wọn.


O ni ko sohun to n jẹ Naijiria, Yoruba ko si le ṣe Naijiria, ohun to ti dara ju ni ki kaluku maa ṣe tirẹ lọtọọtọ, nitori baba ẹgbẹ mọ iye ọmọ rẹ, Yoruba ki i ṣe Hausa, Hausa ki i ṣe Yoruba, ọtọọtọ la rin wa, bẹẹ ni ede ati aṣa wa ko jọ ara wọn. Ọsẹ to kọja yii lawọn kan ju ọrọ naa jade nibi ti Tinubu ti sọ ọ, ẹnu si ya awọn eeyan pe ṣe Tinubu to n sọrọ bayii pe ko si meji Naijiria ti figba kan sọ pe ko si ohun to n jẹ Naijiria, n lawọn eeyan ba bẹrẹ si i bu u sori ẹrọ ayelujara, wọn ni ko si ohun ti awọn oloṣelu yii ko le ṣe nibi ti wọn ba ti n ri ounjẹ jẹ, pe igba ti Tinubu ko ti i ri owo oṣelu lo ṣe n sọ bẹẹ, o ti ri owo bayii ko fẹ ki Yoruba bọ loko ẹru. Awọn kan lọ si ori ẹrẹ ayelujara yii ti wọn n ṣepe, ti wọn n pe ayajọ le awọn ti wọn ko fẹ ki Yoruba bọ kuro labẹ ajaga ti wọn wa yii, iyẹn ajaga Naijiria, ti wọn n sọ bi yoo ti ri fun wọn pẹlu aṣẹ lẹnu wọn. Bẹẹ ni ọpọlọpọ oko ọrọ ti awọn eeyan yii n ju yii, Tinubu ni wọn n juko si, nitori wọn nigbagbọ pe oun ni ko fẹẹ jẹ ki awọn Yoruba lọ, to n lẹdi apo pọ pẹlu awọn ti wọn n mu Yoruba lẹru. Ni ọjọ Abamẹta, Satide to kọja yii, ni ọrọ naa waa burẹkẹ. Nibi ipolongo ibo ti wọn ṣe fun Arakunrin Rotimi Akeredolu ni Akurẹ, ipinlẹ Ondo ni.


Bẹẹ ni ọpọlọpọ oko ọrọ ti awọn eeyan yii n ju yii, Tinubu ni wọn n juko si, nitori wọn nigbagbọ pe oun ni ko fẹẹ jẹ ki awọn Yoruba lọ, to n lẹdi apo pọ pẹlu awọn ti wọn n mu Yoruba lẹru. Ni ọjọ Abamẹta, Satide to kọja yii, ni ọrọ naa waa burẹkẹ. Nibi ipolongo ibo ti wọn ṣe fun Arakunrin Rotimi Akeredolu ni Akurẹ, ipinlẹ Ondo ni. Akeredolu n dupo gomina ibẹ lẹẹkeji, awọn ti wọn si n ba a fa kinni naa le pupọ, n loun naa ba mura si ipolongo. Lati fi han pe gbogbo aye lo wa lẹyin oun, ati awọn agbaagba APC, o ni ki gbogbo wọn maa bọ niluu Akurẹ, ki wọn waa sọ fawọn ara Ondo pe toun lawọn n ṣe. Ohun to gbe Tinubu de Ondo ni Satide naa ree.


Akeredolu n dupo gomina ibẹ lẹẹkeji, awọn ti wọn si n ba a fa kinni naa le pupọ, n loun naa ba mura si ipolongo. Lati fi han pe gbogbo aye lo wa lẹyin oun, ati awọn agbaagba APC, o ni ki gbogbo wọn maa bọ niluu Akurẹ, ki wọn waa sọ fawọn ara Ondo pe toun lawọn n ṣe. Ohun to gbe Tinubu de Ondo ni Satide naa ree. Ọjọ naa ni APC ṣi polongo rẹ nibẹ, ero si pọ lọ biba lati fihan Akeredolu pe ko sewu loko, afi giri aparo. Nibẹ ni Tinubu ti bẹrẹ si i bọ, fun igba akọkọ ni gbangba, o sọ ootọ diẹ, ṣugbọn o fi ọpọlọpọ ọrọ sinu ti ko sọ, eyi si bi awọn agbaagba ilẹ Yoruba ninu ju lọ. Nibi to ti n kampeeni, Tinubu fihan pe oun mọ pe irẹjẹ wa ninu eto bi wọn ti n pin awọn ohun-ini Naijiria, nitori ọna to yẹ ki awọn ipinlẹ ilẹ Yoruba wa ni bi wọn yoo ti ṣe e ti ijọba apapọ Naijiria yoo fi maa pin ọrọ ati ohun-ini apapọ ni ọna to dara ju lọ.


Ọjọ naa ni APC ṣi polongo rẹ nibẹ, ero si pọ lọ biba lati fihan Akeredolu pe ko sewu loko, afi giri aparo. Nibẹ ni Tinubu ti bẹrẹ si i bọ, fun igba akọkọ ni gbangba, o sọ ootọ diẹ, ṣugbọn o fi ọpọlọpọ ọrọ sinu ti ko sọ, eyi si bi awọn agbaagba ilẹ Yoruba ninu ju lọ. Nibi to ti n kampeeni, Tinubu fihan pe oun mọ pe irẹjẹ wa ninu eto bi wọn ti n pin awọn ohun-ini Naijiria, nitori ọna to yẹ ki awọn ipinlẹ ilẹ Yoruba wa ni bi wọn yoo ti ṣe e ti ijọba apapọ Naijiria yoo fi maa pin ọrọ ati ohun-ini apapọ ni ọna to dara ju lọ. Ọna wo lo dara ju lọ? Tinubu ko ṣalaye, bẹẹ ohun to n da ija silẹ laarin awọn ipinlẹ Yoruba ati ijọba Naijiria gan-an niyi. Ohun to n fa irẹjẹ ni, irẹjẹ yii lo si n bi awọn Yoruba ati Ibo ninu.


Ọna wo lo dara ju lọ? Tinubu ko ṣalaye, bẹẹ ohun to n da ija silẹ laarin awọn ipinlẹ Yoruba ati ijọba Naijiria gan-an niyi. Ohun to n fa irẹjẹ ni, irẹjẹ yii lo si n bi awọn Yoruba ati Ibo ninu. Ọna to dara ju lọ ko ju ki wọn pin ohun-ini Naijiria bi kaluku ba ti n da si i to: ki wọn pin owo Naijiria bi kaluku ba ti n pawo fun Naijiria to. Bi ipinlẹ kan ba pa naira mẹwaa, ki wọn foun ni aadọta, ki awọn to ku pin aadọta to ku; ki i ṣe ki ipinlẹ kan pa naira mẹwaa, ki wọn pin naira mẹjọ owo naa fun awọn ti wọn ko pa owo lọdọ wọn, ki wọn waa fun ipinlẹ to pawo naa ni naira kan tabi meji, ki wọn ni nitori awọn tọhun pọ ju wọn lọ ni. Ohun ti wọn ṣe n pariwo atunto ree, ti wọn ni ki ijọba tun eto pinpin ọrọ Naijiria to, pe ohun kan ṣọsọ to le mu ifọkanbalẹ ati ajọṣe to daa wa niyi, ki i ṣe ki inaki maa le ọgẹdẹ, ki ọbọ maa ṣereka, ki ọgẹdẹ gbo tan, ki ọbọ waa fi kinni naa jẹ.


Ọna to dara ju lọ ko ju ki wọn pin ohun-ini Naijiria bi kaluku ba ti n da si i to: ki wọn pin owo Naijiria bi kaluku ba ti n pawo fun Naijiria to. Bi ipinlẹ kan ba pa naira mẹwaa, ki wọn foun ni aadọta, ki awọn to ku pin aadọta to ku; ki i ṣe ki ipinlẹ kan pa naira mẹwaa, ki wọn pin naira mẹjọ owo naa fun awọn ti wọn ko pa owo lọdọ wọn, ki wọn waa fun ipinlẹ to pawo naa ni naira kan tabi meji, ki wọn ni nitori awọn tọhun pọ ju wọn lọ ni. Ohun ti wọn ṣe n pariwo atunto ree, ti wọn ni ki ijọba tun eto pinpin ọrọ Naijiria to, pe ohun kan ṣọsọ to le mu ifọkanbalẹ ati ajọṣe to daa wa niyi, ki i ṣe ki inaki maa le ọgẹdẹ, ki ọbọ maa ṣereka, ki ọgẹdẹ gbo tan, ki ọbọ waa fi kinni naa jẹ. Ohun ti wọn n pe ni atunto niyi, ohun ti wọn si ti n pariwo lati ọjọ yii wa ree, ti awọn agbaagba Yoruba yii fi ni ti ko ba ti si atunto, awọn yoo fi Naijiria silẹ ni. Ninu ipade ti wọn ṣe ni Abuja ni 2014, iyẹn ipade apero ofin ilẹ wa, nibẹ ni wọn ti kọkọ sọrọ atunto yii fun ijọba Jonathan, ti awọn Buhari ati APC si fi i sinu ipolongo wọn pe ohun ti awọn yoo ṣe niyi, ko too waa di pe wọn gbajọba tan, wọn ko ya si i. Bẹẹ, ọrọ ti Tinubu sọ ni Ondo yii, ọrọ atunto ni, atunṣe si eto bi a ṣe n pin nnkan. Ohun to si n dun awọn agba Yoruba yii ree, Baba Ayọ Adebanjọ sọrọ, bẹẹ ni Yinka Odumakin ati awọn agba mi-in bẹẹ, wọn ni ki Tinubu ma fi ọrọ si ẹgbẹ ẹnu sọ mọ, bo ba fẹẹ ṣe Yoruba, ko ṣe Yoruba ki gbogbo aye mọ pe Yoruba ni, bo ba si fẹẹ ṣe Hausa ko ṣe Hausa, ki gbogbo aye kuku mọ pe Hausa lo ba lọ.


Ohun ti wọn n pe ni atunto niyi, ohun ti wọn si ti n pariwo lati ọjọ yii wa ree, ti awọn agbaagba Yoruba yii fi ni ti ko ba ti si atunto, awọn yoo fi Naijiria silẹ ni. Ninu ipade ti wọn ṣe ni Abuja ni 2014, iyẹn ipade apero ofin ilẹ wa, nibẹ ni wọn ti kọkọ sọrọ atunto yii fun ijọba Jonathan, ti awọn Buhari ati APC si fi i sinu ipolongo wọn pe ohun ti awọn yoo ṣe niyi, ko too waa di pe wọn gbajọba tan, wọn ko ya si i. Bẹẹ, ọrọ ti Tinubu sọ ni Ondo yii, ọrọ atunto ni, atunṣe si eto bi a ṣe n pin nnkan. Ohun to si n dun awọn agba Yoruba yii ree, Baba Ayọ Adebanjọ sọrọ, bẹẹ ni Yinka Odumakin ati awọn agba mi-in bẹẹ, wọn ni ki Tinubu ma fi ọrọ si ẹgbẹ ẹnu sọ mọ, bo ba fẹẹ ṣe Yoruba, ko ṣe Yoruba ki gbogbo aye mọ pe Yoruba ni, bo ba si fẹẹ ṣe Hausa ko ṣe Hausa, ki gbogbo aye kuku mọ pe Hausa lo ba lọ. Ohun ti awọn ko ni i fẹ laarin awọn ni adan ti ko ṣeku ti ko ṣẹyẹ. Wọn ni aṣaaju ẹgbẹ APC ni Tinubu, o si lẹnu ninu ẹgbẹ naa, eyi to n sọ ni Ondo yii, laarin awọn aṣaaju ẹgbẹ rẹ ti wọn n ṣejọba lo yẹ ko ti sọ ọ, ki wọn si ṣe ohun ti Naijiria fẹ fun wọn. Ko jọ pe ọrọ naa tẹ Tinubu lọrun, nitori awọn ọmọ ẹyin rẹ ni ko le sọ ju bẹẹ lọ, pe to ba sọ ju bẹẹ lọ, yoo di ọta awọn ara Oke-Ọya, ilakaka rẹ lati di aarẹ ni 2023 yoo si fori ṣanpọn.


Ohun ti awọn ko ni i fẹ laarin awọn ni adan ti ko ṣeku ti ko ṣẹyẹ. Wọn ni aṣaaju ẹgbẹ APC ni Tinubu, o si lẹnu ninu ẹgbẹ naa, eyi to n sọ ni Ondo yii, laarin awọn aṣaaju ẹgbẹ rẹ ti wọn n ṣejọba lo yẹ ko ti sọ ọ, ki wọn si ṣe ohun ti Naijiria fẹ fun wọn. Ko jọ pe ọrọ naa tẹ Tinubu lọrun, nitori awọn ọmọ ẹyin rẹ ni ko le sọ ju bẹẹ lọ, pe to ba sọ ju bẹẹ lọ, yoo di ọta awọn ara Oke-Ọya, ilakaka rẹ lati di aarẹ ni 2023 yoo si fori ṣanpọn.


Nitori iwe-ẹri Agboọla, Emadamori gbe ajọ eleto idibo lọ si kootu

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Amofin Fẹmi Emmanuel Emadamori ti wọ ajọ eleto idibo lorilẹ-ede yii lọ sile-ẹjọ fun bi wọn ṣe kọ lati fi awọn iwe-ẹri ti Igbakeji Gomina ipinlẹ Ondo,. Ọnarebu Agboọla Ajayi, sita. Ọsẹ to kọja ni agba amofin ọhun kọkọ kọwe kan si ajọ naa, ninu eyi to ti loun fun wọn lọjọ meje pere lati fi awọn iwe-ẹri ọkunrin naa sita. Emadamori ni oun fẹẹ ri awọn iwe-ẹri Ajayi ti oludije sipo gomina fun ẹgbẹ oṣelu ZLP ko fun ajọ naa nitori pe oun fura pe ayederu ni gbogbo ohun to ko fun wọn. O ni ṣe lọkunrin naa kan sọ fun ajọ eleto idibo pe iwe mẹwaa loun ni, o si kuna lati ṣafihan iwe-ẹri to darukọ naa fun aridaju. Agbẹjọro ọhun ni ki adajọ pasẹ fun ajọ naa lati tẹ awọn iwe-ẹri ti igbakeji gomina ko fun wọn sita fun awọn eeyan lati ri ni ibamu pẹlu ila kẹta ninu abala kọkanlelọgbọn iwe ofin eto idibo ọdun 2010.


Leyin ti wọn so yigi, iyawo gomina Kwara tun gba ile ati ṣọọbu fun Risikatu, obinrin toju rẹ yatọ

Stephen Ajagbe, Ilọrin Ọrọ ọhun tun da bii orin Wasiu Ayinde, to ni; ‘tẹtẹ rẹ ti jẹ’, fun obinrin to ni ẹyinju to yatọ niluu Ilọrin, Risikatu Abdulazeez ati ọkọ rẹ Abdulwasiu, pẹlu bi iyawo gomina Kwara, Olufọlakẹ Abdulrazaq, ṣe gbe kọkọrọ ile to ṣẹṣẹ gba fun wọn le wọn lọwọ. Eyi ṣẹlẹ lẹyin ti wọn tun yigi so lọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ to kọja. Pẹlu idunnu lawọn tọkọ-taya naa fi tẹwọ gba kọkọrọ ile fulaati oniyara meji ọhun to wa laarin igboro ilu Ilọrin. Akọwe iroyin iyawo gomina, Ọlayinka Adeniyi, ni Olufọlakẹ gbe igbesẹ naa lati mu aye dẹrun fun tọkọ-taya ọhun nipasẹ ajọ Ajikẹ Support Group. O ni iyawo gomina tun fẹẹ gba ṣọọbu fun obinrin naa, ti yoo si ra ọja oogun oyinbo to n ta tẹlẹ sinu ẹ fun un. Ṣugbọn nigba tawọn de ibi ti ṣọọbu ọhun wa, wọn ni ẹlomi-in ti sanwo rẹ.


Akọwe iroyin iyawo gomina, Ọlayinka Adeniyi, ni Olufọlakẹ gbe igbesẹ naa lati mu aye dẹrun fun tọkọ-taya ọhun nipasẹ ajọ Ajikẹ Support Group. O ni iyawo gomina tun fẹẹ gba ṣọọbu fun obinrin naa, ti yoo si ra ọja oogun oyinbo to n ta tẹlẹ sinu ẹ fun un. Ṣugbọn nigba tawọn de ibi ti ṣọọbu ọhun wa, wọn ni ẹlomi-in ti sanwo rẹ. O lawọn ti sọ fun obinrin naa lati wa ṣọọbu sibomi-in to ba wu u, ko si fi to awọn alakooso ajọ naa leti. O fi kun un pe Arabinrin Olufọlakẹ yoo tun gba iwe aṣẹ fun Risikatu lati maa ta oogun oyinbo.


O lawọn ti sọ fun obinrin naa lati wa ṣọọbu sibomi-in to ba wu u, ko si fi to awọn alakooso ajọ naa leti. O fi kun un pe Arabinrin Olufọlakẹ yoo tun gba iwe aṣẹ fun Risikatu lati maa ta oogun oyinbo.


Nitori afikun owo epo, ẹgbẹ akẹkọọ ni ki Buhari fipo silẹ

Ọlawale Ajao, Ibadan Niṣe lẹgbẹ awọn akẹkọọ nilẹ yii, iyẹn National Association of Nigerian Students (NANS) ẹkun D, ya si igboro ilu Ibadan lonii lati fẹhonu han lori afikun tijọba apapọ mu ba kun owo epo bẹtiroolu. Oriṣiiriṣii patako pelebe pelebe ti wọn kọ oniruuru akọle si ni wọn gbe lọwọ lati ṣalaye fun gbogbo aye pe awọn ko fara mọ owo ti ijọba gbe gori iye ta a ti n ra epo bẹtiroolu nilẹ yii. Awọn ipinlẹ ti ẹkun D ninu ẹgbẹ NANS ko sinu ni Ọyọ Ondo ati Ọṣun. Gbogbo ipinlẹ wọnyi la si gbọ pe awọn ẹgbẹ akẹkọọ nilẹ yii ti ṣeto iwọde alalaafia ọhun, paapaa lawọn olu ilu ipinlẹ naa bii Ibadan, Oṣogbo ati ilu Akurẹ. Nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ, agbẹnusọ ẹgbẹ ọhun, Kazeem Israel ṣapejuwe eto ẹkunwo epo ati ẹkunwo to ṣẹṣẹ ba ina ilẹntiriiki naa gẹgẹ bii ọna lati fara ni araalu. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Tabi ṣugbọn ko si nibẹ, ijọba to wa lori aleefa bayii ti da kun ipọnju ati inira ti ijọba ana (labẹ akoso Ọmọwe Goodluck Jonathan) da silẹ fawọn araalu.


Gbogbo ipinlẹ wọnyi la si gbọ pe awọn ẹgbẹ akẹkọọ nilẹ yii ti ṣeto iwọde alalaafia ọhun, paapaa lawọn olu ilu ipinlẹ naa bii Ibadan, Oṣogbo ati ilu Akurẹ. Nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ, agbẹnusọ ẹgbẹ ọhun, Kazeem Israel ṣapejuwe eto ẹkunwo epo ati ẹkunwo to ṣẹṣẹ ba ina ilẹntiriiki naa gẹgẹ bii ọna lati fara ni araalu. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Tabi ṣugbọn ko si nibẹ, ijọba to wa lori aleefa bayii ti da kun ipọnju ati inira ti ijọba ana (labẹ akoso Ọmọwe Goodluck Jonathan) da silẹ fawọn araalu. “Eto ẹkọ ti di ohun ti awọn ijọba ko nawo le lori mọ lasiko yii. Wọn ko si naani ẹka eto ilera, paapaa lasiko ajakalẹ arun Korona yii, nigba to jẹ pe ilẹ okeere lawọn ijọba wa ti n lọọ gba itọju. Kinni ọhun tiẹ waa buru jai lasiko Aarẹ Buhari yii, o si ti jẹ ki awa akẹkọọ ri i gẹgẹ bii ohun to pọn dandan lati maa fẹhonu han si awọn aiṣedeede ijọba bayii gẹgẹ ba a ṣe maa n ṣe nigba kan.” Agbẹnusọ ẹgbẹ awọn akẹkọọ naa waa gba Aarẹ Buhari niyanju lati kọwe fipo silẹ bo ba mọ pe oun ko mọna lati ṣejọba ti yoo mu idẹrun ba gbogbo ọmọ orileede yii.


“Eto ẹkọ ti di ohun ti awọn ijọba ko nawo le lori mọ lasiko yii. Wọn ko si naani ẹka eto ilera, paapaa lasiko ajakalẹ arun Korona yii, nigba to jẹ pe ilẹ okeere lawọn ijọba wa ti n lọọ gba itọju. Kinni ọhun tiẹ waa buru jai lasiko Aarẹ Buhari yii, o si ti jẹ ki awa akẹkọọ ri i gẹgẹ bii ohun to pọn dandan lati maa fẹhonu han si awọn aiṣedeede ijọba bayii gẹgẹ ba a ṣe maa n ṣe nigba kan.” Agbẹnusọ ẹgbẹ awọn akẹkọọ naa waa gba Aarẹ Buhari niyanju lati kọwe fipo silẹ bo ba mọ pe oun ko mọna lati ṣejọba ti yoo mu idẹrun ba gbogbo ọmọ orileede yii.


Awọn ọdẹ ibilẹ ṣawari awọn Fulani to n ji awọn eeyan gbe l’Ọsẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Iroyin ayọ lo jẹ fawọn eeyan ijọba ibilẹ Ọsẹ, nipinlẹ Ondo, lọsẹ to kọja yii, pẹlu bọwọ ṣe tẹ mejila ninu awọn afurasi ajinigbe to n yọ wọn lẹnu lagbegbe naa. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ f’ALAROYE lori aago, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Tee-Leo Ikoro, ni inu igbo to wa lagbegbe oju ọna marosẹ Benin, Ọwọ si Idoani, lọwọ ti tẹ awọn afurasi naa ni nnkan bii aago mọkanla alẹ Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja. O ni mẹta ninu wọn lọwọ awọn ọlọdẹ ati fijilante kọkọ tẹ lẹyin ti wọn ji ọkunrin oniṣowo kan, Kunle Agbẹyẹwa, gbe lasiko to n ṣiṣẹ lọwọ ninu isọ pako rẹ to wa n’Idoani laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee. Lẹyin-o-rẹyin lo ni awọn ọlọpaa pẹlu iranlọwọ awọn ẹsọ alaabo ibilẹ tun ri awọn mẹsan-an yooku ko ninu igbo ti wọn fara pamọ si. Gbogbo awọn tọwọ tẹ naa lo ni wọn ko ni i pẹẹ foju bale-ẹjọ ni kete ti iwadii ba ti pari lori awọn ẹsun ti wọn fi kan wọn. Yatọ si ọga awọn dokita ile-iwosan ijọba atawọn oṣiṣẹ abẹ rẹ meji ti wọn ji gbe lalẹ ọjọ Aje, Mọnde, ọṣẹ to kọja, ti wọn si lo bii ọjọ marun-un ninu igbekun wọn ki wọn too raaye jajabọ, ko ju bii wakati diẹ lẹyin naa lawọn ajinigbe ọhun tun ya bo isọ pako kan laarin igboro Idoani, nibi ti wọn ti fipa ji ọkunrin oniṣowo pako ta a n sọrọ rẹ yii gbe.


Lẹyin-o-rẹyin lo ni awọn ọlọpaa pẹlu iranlọwọ awọn ẹsọ alaabo ibilẹ tun ri awọn mẹsan-an yooku ko ninu igbo ti wọn fara pamọ si. Gbogbo awọn tọwọ tẹ naa lo ni wọn ko ni i pẹẹ foju bale-ẹjọ ni kete ti iwadii ba ti pari lori awọn ẹsun ti wọn fi kan wọn. Yatọ si ọga awọn dokita ile-iwosan ijọba atawọn oṣiṣẹ abẹ rẹ meji ti wọn ji gbe lalẹ ọjọ Aje, Mọnde, ọṣẹ to kọja, ti wọn si lo bii ọjọ marun-un ninu igbekun wọn ki wọn too raaye jajabọ, ko ju bii wakati diẹ lẹyin naa lawọn ajinigbe ọhun tun ya bo isọ pako kan laarin igboro Idoani, nibi ti wọn ti fipa ji ọkunrin oniṣowo pako ta a n sọrọ rẹ yii gbe. Eyi lo ṣokunfa bawọn ẹsọ alaabo Amọtẹkun to wa nitosi kan ṣe ko ara wọn jọ lati lepa awọn oniṣẹẹbi ọhun, ki wọn too rin jinna. Lẹyin wakati diẹ ti wọn ti n wa awọn inu aginju to wa lagbegbe ibi iṣẹlẹ yii lọwọ tẹ mẹta lara awọn to ji oniṣowo pako naa gbe, ti wọn si ri ọkunrin naa gba pada lọwọ wọn


Eyi lo ṣokunfa bawọn ẹsọ alaabo Amọtẹkun to wa nitosi kan ṣe ko ara wọn jọ lati lepa awọn oniṣẹẹbi ọhun, ki wọn too rin jinna. Lẹyin wakati diẹ ti wọn ti n wa awọn inu aginju to wa lagbegbe ibi iṣẹlẹ yii lọwọ tẹ mẹta lara awọn to ji oniṣowo pako naa gbe, ti wọn si ri ọkunrin naa gba pada lọwọ wọn


Ahmed fọ ṣọọbu ni Gbọkọniyi, Adigbẹ lọwọ ti ba a l’Abẹokuta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ni nnkan bii aago meji oru Ọjọbọ, ọjọ kẹrin, oṣu kẹsan-an yii, lasiko ti kaluku n sun lọwọ ni ọdọmọkunrin kan, Ahmed Elegbede, n fọ ṣọọbu oniṣọọbu laduugbo Powerline, Gbọkọniyi, l’Abẹokuta. O ti ji awọn nnkan jijẹ to fẹẹ ji, o si ti kuro nibẹ, asiko to n ti oko ole naa bọ lo bọ sọwọ awọn fijilante lagbegbe Adigbẹ, n ni wọn ba mu un pẹlu awọn ẹru to ji naa. Awọn nnkan jijẹ bii Indomie to wa ninu paali ateyi to wa ninu ọra ni Ahmed ko ni ṣọọbu naa, bẹẹ lo gbe irẹsi ti wọn di sinu apo atawọn ọra ti wọn fi n di nnkan. Ko ṣalai gbe gaasi idana ti ẹni to ni ṣọọbu naa n lo, o jọ pe kinni naa lo fẹẹ maa fi se awọn ounjẹ to ji ko ọhun. Ṣugbọn nigba to de Adigbẹ loru, lasiko to n dari lọ sile, niṣẹ lo bọ sọwọ awọn fijilante ẹka VGN to n ṣọ agbegbe yii, bi wọn ṣe mu un ṣinkun niyẹn. Nigba to n ṣalaye ara ẹ fawọn fijilante naa, Ahmed sọ pe babalawo loun.


Ko ṣalai gbe gaasi idana ti ẹni to ni ṣọọbu naa n lo, o jọ pe kinni naa lo fẹẹ maa fi se awọn ounjẹ to ji ko ọhun. Ṣugbọn nigba to de Adigbẹ loru, lasiko to n dari lọ sile, niṣẹ lo bọ sọwọ awọn fijilante ẹka VGN to n ṣọ agbegbe yii, bi wọn ṣe mu un ṣinkun niyẹn. Nigba to n ṣalaye ara ẹ fawọn fijilante naa, Ahmed sọ pe babalawo loun. O loun lọọ ṣiṣẹ oru fawọn onibaara ti wọn n ṣe aajo lọwọ oun ni. Ṣugbọn nigba ti wọn tu ẹru rẹ, ti wọn ba awọn paali Indomie ati apo irẹsi pẹlu gaasi idana, ti ko si le ṣalaye iru ẹbọ to n fi iru nnkan bẹẹ ru ni aṣiri tu. Ọmọdekunrin to ni babalawo loun naa si jẹwọ pe oun lọọ fọ ṣọọbu oniṣọọbu ni Gbọkọniyi ni.


O loun lọọ ṣiṣẹ oru fawọn onibaara ti wọn n ṣe aajo lọwọ oun ni. Ṣugbọn nigba ti wọn tu ẹru rẹ, ti wọn ba awọn paali Indomie ati apo irẹsi pẹlu gaasi idana, ti ko si le ṣalaye iru ẹbọ to n fi iru nnkan bẹẹ ru ni aṣiri tu. Ọmọdekunrin to ni babalawo loun naa si jẹwọ pe oun lọọ fọ ṣọọbu oniṣọọbu ni Gbọkọniyi ni. Ibi ti wọn ti mu un naa ko jinna si teṣan ọlọpaa, ẹsẹkẹsẹ naa ni wọn si mu un wọbẹ, ti wọn fa a le awọn ọlọpaa lọwọ. Ọsẹ yii ni ireti wa pe oun naa yoo de kootu, nibi ti yoo ti ṣalaye ara ẹ fun adajọ, ti yoo si gba idajọ to ba tọ si i.


Ibi ti wọn ti mu un naa ko jinna si teṣan ọlọpaa, ẹsẹkẹsẹ naa ni wọn si mu un wọbẹ, ti wọn fa a le awọn ọlọpaa lọwọ. Ọsẹ yii ni ireti wa pe oun naa yoo de kootu, nibi ti yoo ti ṣalaye ara ẹ fun adajọ, ti yoo si gba idajọ to ba tọ si i.


Adisa pa Suraju, lo ba ri oku ẹ mọlẹ niluu Ọffa

Stephen Ajagbe, Ilorin Afurasi ẹni ọdun mẹtalelogoji kan, Ọlawale Adisa, ti dero ahaamọ ileeṣẹ ọlọpaa niluu Ilọrin bayii nitori ẹsun ipaniyan ti wọn fi kan an. Adisa ni wọn wọ lọ sile-ẹjọ Magisreeti kan ni Ilọrin fẹsun pe o gbimọ-pọ pẹlu awọn kan lati pa Suraju Popoọla, ọmọ bibi mọlẹbi Balogun, niluu Ọffa, nipinlẹ Kwara. Akọsilẹ awọn ọlọpaa ṣalaye pe lẹyin ti wọn pa ọkunrin naa tan, wọn tun ri oku rẹ mọlẹ sibi ti ẹnikankan ko ti le ri i. Ṣugbọn akara akara awọn afurasi naa tu sepo nigba ti ọwọ tẹ Adisa, to si bẹrẹ si i ka boroboro. Awọn ọlọpaa pada tọpinpin saare ti wọn ri oloogbe naa mọ, ti wọn si ba oku naa nibẹ. Agbẹjọro ijọba, Yusuf Nasir, sọ fun ile-ẹjọ pe iwadii ṣi n tẹsiwaju lori ẹjọ naa. O bẹ adajọ lati ma gba oniduuro Adisa nitori ẹsun ipaniyan ni wọn fi kan an, ṣugbọn ko wa lọgba ẹwọn titi tiwadii to n lọ yoo fi dopin.


Awọn ọlọpaa pada tọpinpin saare ti wọn ri oloogbe naa mọ, ti wọn si ba oku naa nibẹ. Agbẹjọro ijọba, Yusuf Nasir, sọ fun ile-ẹjọ pe iwadii ṣi n tẹsiwaju lori ẹjọ naa. O bẹ adajọ lati ma gba oniduuro Adisa nitori ẹsun ipaniyan ni wọn fi kan an, ṣugbọn ko wa lọgba ẹwọn titi tiwadii to n lọ yoo fi dopin. Adajọ Muhammed Ibrahim paṣẹ pe ki afurasi naa wa lahaamọ ẹka to n gbogun ti iwa ọdaran, CID, nileeṣẹ ọlọpaa, o si sun ẹjọ naa siwaju titi di igba ti iwadii yoo fi pari lori ẹsun ti wọn fi kan an.


Adajọ Muhammed Ibrahim paṣẹ pe ki afurasi naa wa lahaamọ ẹka to n gbogun ti iwa ọdaran, CID, nileeṣẹ ọlọpaa, o si sun ẹjọ naa siwaju titi di igba ti iwadii yoo fi pari lori ẹsun ti wọn fi kan an.


Lalẹ ọjọ ti mo ra ilẹ Oṣodi yẹn, gobe ṣẹlẹ nile wa

Alaṣepe ni Ọba Ọlọrun. Nigba to ba ṣe tan lati ṣe oore fun ẹda, yoo ṣe kinni naa ni aṣepe ni. Gbogbo ohun to n ja mi laya lori ọrọ ilẹ ti mo fẹẹ ra, Ọlọrun si ṣe e pe patapata. Ohun to tiẹ waa jẹ iyanu ni pe laarin ọjọ perete ni, laarin ọjọ diẹ, ohun gbogbo si yanju tan paapaapaa. Emi naa ko le sọ pe bayii ni Ọlọrun ṣe ṣe e, mo ṣaa kan ri i pe o n ṣe e naa ni. Wọn pe mi silẹ, mo n ronu pe nibo ni ki n ti ri owo, pe mo fẹẹ yawo, owo si de sọwọ mi lai ya kọbọ.


Ohun to tiẹ waa jẹ iyanu ni pe laarin ọjọ perete ni, laarin ọjọ diẹ, ohun gbogbo si yanju tan paapaapaa. Emi naa ko le sọ pe bayii ni Ọlọrun ṣe ṣe e, mo ṣaa kan ri i pe o n ṣe e naa ni. Wọn pe mi silẹ, mo n ronu pe nibo ni ki n ti ri owo, pe mo fẹẹ yawo, owo si de sọwọ mi lai ya kọbọ. O ya awọn onibanki gan-an lẹnu nigba ti wọn de ti mo ni mi o yawo mọ. Niṣe ni wọn n beere pe ṣe awọn ṣẹ mi ni, ki lo de, awọn ti pari iwe mi, nitori wọn sọ fawọn ni ẹdikọta pe Iya Biọla ki i ṣe eeyan bẹẹ, iye to ba fẹẹ ya ki wọn ya a. Mo ni n o ma mọ pe mo lorukọ to bẹẹ lọdọ awọn ara banki o, pe Ọlọrun yoo maa ṣe apọnle ati iyi fun awọn naa. Bi mo ṣe ra mọọti fun wọn ti mo tun fun awọn to fẹẹ ya mi lowo ni owo mọto nigba ti wọn n lọ niyẹn, ẹ ẹ ri i pe iṣẹ Ọlọrun wa yii, awamaridii ni.


O ya awọn onibanki gan-an lẹnu nigba ti wọn de ti mo ni mi o yawo mọ. Niṣe ni wọn n beere pe ṣe awọn ṣẹ mi ni, ki lo de, awọn ti pari iwe mi, nitori wọn sọ fawọn ni ẹdikọta pe Iya Biọla ki i ṣe eeyan bẹẹ, iye to ba fẹẹ ya ki wọn ya a. Mo ni n o ma mọ pe mo lorukọ to bẹẹ lọdọ awọn ara banki o, pe Ọlọrun yoo maa ṣe apọnle ati iyi fun awọn naa. Bi mo ṣe ra mọọti fun wọn ti mo tun fun awọn to fẹẹ ya mi lowo ni owo mọto nigba ti wọn n lọ niyẹn, ẹ ẹ ri i pe iṣẹ Ọlọrun wa yii, awamaridii ni. Titi di bi mo ṣe n wi yii, n ko ti i ta irẹsi awọn Ṣinkafi tan o, nitori awọn ọrẹ mi naa ko yee ra si i. O fẹrẹ jẹ pe emi ni mo ra gbogbo irẹsi ti awọn yẹn n tori ẹ jaya, bi mo si ti n ko o ni mo n ju owo sinu akaunti wọn, nitori awọn ti wọn n raja ko fowo jẹ mi niya, wọn n sanwo naa silẹ ni. Ki ẹ waa wo iṣẹ Ọlọrun, awọn ti mo n ta irẹsi fun, niṣe ni inu wọn n dun, ti wọn ni mo gba awọn lọwọ abuku ati iṣoro, pe emi o le mọ iru oore nla ti emi ṣe fawọn. Bẹẹ owo nla la n ta a fun wọn o. Awọn Alaaji Ṣinkafi ni tiwọn fẹrẹ sọ mi di Ọlọrun, wọn ni kinni naa ti di eegun ẹja si awọn lọrun, koda awọn ti n ro pe awọn ti ṣọọti ni, ki Ọlọrun too ran mi sawọn.


Titi di bi mo ṣe n wi yii, n ko ti i ta irẹsi awọn Ṣinkafi tan o, nitori awọn ọrẹ mi naa ko yee ra si i. O fẹrẹ jẹ pe emi ni mo ra gbogbo irẹsi ti awọn yẹn n tori ẹ jaya, bi mo si ti n ko o ni mo n ju owo sinu akaunti wọn, nitori awọn ti wọn n raja ko fowo jẹ mi niya, wọn n sanwo naa silẹ ni. Ki ẹ waa wo iṣẹ Ọlọrun, awọn ti mo n ta irẹsi fun, niṣe ni inu wọn n dun, ti wọn ni mo gba awọn lọwọ abuku ati iṣoro, pe emi o le mọ iru oore nla ti emi ṣe fawọn. Bẹẹ owo nla la n ta a fun wọn o. Awọn Alaaji Ṣinkafi ni tiwọn fẹrẹ sọ mi di Ọlọrun, wọn ni kinni naa ti di eegun ẹja si awọn lọrun, koda awọn ti n ro pe awọn ti ṣọọti ni, ki Ọlọrun too ran mi sawọn. Iyẹn ni pe niṣe ni inu awọn ti mo n raja lọwọ ẹ n dun, inu awọn ti mo n ta a fun n dun, inu emi naa funra mi n dun, nitori gbogbo wa la n ri owo nla. Bi Ọlọrun ṣe ri niyẹn. Owo to wa nile lọwọ mi bayii, n ko ri iru ẹ ri laye mi.


Iyẹn ni pe niṣe ni inu awọn ti mo n raja lọwọ ẹ n dun, inu awọn ti mo n ta a fun n dun, inu emi naa funra mi n dun, nitori gbogbo wa la n ri owo nla. Bi Ọlọrun ṣe ri niyẹn. Owo to wa nile lọwọ mi bayii, n ko ri iru ẹ ri laye mi. Koda emi naa ko mọ iye ẹ, mo kan mọ pe ko jẹ ile alaja mẹwaa meji la fẹẹ kọ si ibi ti ara ilẹ si yii, a o kọ ọ ti a oo tun gba ṣenji. Ṣugbọn loju ẹsẹ naa ni mo ti pinnu pe bi inu mi ṣe dun yii, bẹẹ naa ni mo maa mu inu gbogbo awọn ti wọn sun mọ mi dun, ọkọ mi ni yoo si ṣaaju, ohun to ba fẹ ni n oo ṣe fun un. Lẹyin naa lo kan Safu, nitori mo n tẹnu mọ ọn, akorede ọmọ gbaa ni.


Koda emi naa ko mọ iye ẹ, mo kan mọ pe ko jẹ ile alaja mẹwaa meji la fẹẹ kọ si ibi ti ara ilẹ si yii, a o kọ ọ ti a oo tun gba ṣenji. Ṣugbọn loju ẹsẹ naa ni mo ti pinnu pe bi inu mi ṣe dun yii, bẹẹ naa ni mo maa mu inu gbogbo awọn ti wọn sun mọ mi dun, ọkọ mi ni yoo si ṣaaju, ohun to ba fẹ ni n oo ṣe fun un. Lẹyin naa lo kan Safu, nitori mo n tẹnu mọ ọn, akorede ọmọ gbaa ni. Akorede gbaa ni o. Lati ọjọ to ti da ẹsẹ ẹ wọ inu ṣọọbu mi, niṣe ni oore n yi lu ara wọn fun mi. Boya ti irun to n ki ni o, boya ti keu to mọ ni o, boya aisiki Ọlọrun lo si pọ lara rẹ to bẹẹ, emi naa ko le sọ, ṣugbọn mo ri apẹẹrẹ imọlẹ Ọlọrun ninu aye ẹ. Nitori ẹ ni mo ṣe pinnu, bi oore yii ti to, bẹẹ naa ni oore ti n oo ṣe fun un yoo ṣe to. Odidi mọto kan ni, ati llẹ pulọọti meji, ohun to ba wu u ni ko fi i ṣe, n oo si tun fun un lowo ti yoo fi ra aṣọ tabi ohun to ba fẹ.


Akorede gbaa ni o. Lati ọjọ to ti da ẹsẹ ẹ wọ inu ṣọọbu mi, niṣe ni oore n yi lu ara wọn fun mi. Boya ti irun to n ki ni o, boya ti keu to mọ ni o, boya aisiki Ọlọrun lo si pọ lara rẹ to bẹẹ, emi naa ko le sọ, ṣugbọn mo ri apẹẹrẹ imọlẹ Ọlọrun ninu aye ẹ. Nitori ẹ ni mo ṣe pinnu, bi oore yii ti to, bẹẹ naa ni oore ti n oo ṣe fun un yoo ṣe to. Odidi mọto kan ni, ati llẹ pulọọti meji, ohun to ba wu u ni ko fi i ṣe, n oo si tun fun un lowo ti yoo fi ra aṣọ tabi ohun to ba fẹ. Tiẹ to bẹẹ o ju bẹẹ lọ. Sẹki naa yoo gba, nitori ko si ohun ti mo n ṣe lẹyin ẹ. Oun naa kuku tiẹ mọ, ohun to ba fẹ naa ni n oo ṣe fun un. Boya owo ti mo ba fun un, iṣẹ ile ẹ ni yoo fi ṣe, nitori lati igba to ti bẹrẹ iṣẹ ile yẹn, ko rowo ṣe nnkan sara ẹ mọ.


Tiẹ to bẹẹ o ju bẹẹ lọ. Sẹki naa yoo gba, nitori ko si ohun ti mo n ṣe lẹyin ẹ. Oun naa kuku tiẹ mọ, ohun to ba fẹ naa ni n oo ṣe fun un. Boya owo ti mo ba fun un, iṣẹ ile ẹ ni yoo fi ṣe, nitori lati igba to ti bẹrẹ iṣẹ ile yẹn, ko rowo ṣe nnkan sara ẹ mọ. Ko sọ fun mi o, ṣugbọn mọ mọ pe kinni naa n ba a finra. Ko si owo lọwọ ọkọ ẹ mọ, nigba ti iṣẹ to n ṣe ko lọ deede, asiko Korona yii tiẹ le fun un diẹ, ọpẹlọpẹ pe o ti ni ajẹṣẹku nilẹ. Aisan iyawo ẹ naa tun da kun un, mo si mọ pe ọpọlọpọ bukaata ti wọn n gbọ nile wọn, titi dori ounjẹ, Sẹki lo wa nidii ẹ, ṣugbọn ko jẹ fẹnu ara ẹ sọ.


Ko sọ fun mi o, ṣugbọn mọ mọ pe kinni naa n ba a finra. Ko si owo lọwọ ọkọ ẹ mọ, nigba ti iṣẹ to n ṣe ko lọ deede, asiko Korona yii tiẹ le fun un diẹ, ọpẹlọpẹ pe o ti ni ajẹṣẹku nilẹ. Aisan iyawo ẹ naa tun da kun un, mo si mọ pe ọpọlọpọ bukaata ti wọn n gbọ nile wọn, titi dori ounjẹ, Sẹki lo wa nidii ẹ, ṣugbọn ko jẹ fẹnu ara ẹ sọ. Lara ẹkọ ile to ni niyẹn, ko jẹ ṣe nnkan fọkọ ẹ ko sọ fẹnikan, o ni emi iya oun loun fi jọ. Amọ mo ti pinnu pe ohun yoowu ti mo ba fẹẹ ṣe fawọn eeyan mi, inu ile ni n oo ti bẹrẹ. Nitori ẹ lo ṣe jẹ nigba ti a n pada bọ lati ọdọ lọọya nijọ naa, ṣọọbu la pada si.