Oṣu Kẹjọ, ọdun 2019 ni wọn fi si ipo adari ikọ ''Sovereign council'' lorilẹede Sudan. Bakan naa lo jẹ adari fun ikọ ologun Sudan to ja ninu ogun orilẹede Yemen ni ọdun 2015. Lẹyin ti wọn gbajọba lọwọ Bahir ni Burhan ṣiṣẹ pọ pẹlu ijọba ilẹ United Arab Emirate, Saudi Arabia ati Egypt. Ni Oṣu Kẹta, ọdun yii lo gbalejo Aarẹ orilẹede Egypt, Abdel Fattah ai-Sisi ni Khartoum, lọna ati ṣiṣẹ pẹlu Sudan fun ibaṣepọ pẹlu Israel. Ni Oṣu Kẹwaa, ọdun 2020 ni Burhan ati Abdalla Hamdok to yọ ni ipo ni Ọjọ Aje ṣe ipade pọ pẹlu Olotu Ijọba orilẹede Israel, Benjamin Netanyahu ati Aarẹ orilẹede Amerika tẹlẹri, Donald Trump ti wọn jọ jiroro lori ọna ati jọ ṣiṣẹ papọ. Bakan naa ni minisita fun ọrọ ilẹ okeere ni ilẹ Amerika, Mike Pompeo dupẹ lọwọ rẹ nigba naa fun igbiyanju lati dọrẹ papọ pẹlu orilẹede Israel.


Sudan Coup: Mọ̀ si nípa ọ̀gágun Abdel Fattah al-Burhan tó darí ìdìtẹ̀gbàjọba ní Sudan

Ni Oṣu Kẹta, ọdun yii lo gbalejo Aarẹ orilẹede Egypt, Abdel Fattah ai-Sisi ni Khartoum, lọna ati ṣiṣẹ pẹlu Sudan fun ibaṣepọ pẹlu Israel. Ni Oṣu Kẹwaa, ọdun 2020 ni Burhan ati Abdalla Hamdok to yọ ni ipo ni Ọjọ Aje ṣe ipade pọ pẹlu Olotu Ijọba orilẹede Israel, Benjamin Netanyahu ati Aarẹ orilẹede Amerika tẹlẹri, Donald Trump ti wọn jọ jiroro lori ọna ati jọ ṣiṣẹ papọ. Bakan naa ni minisita fun ọrọ ilẹ okeere ni ilẹ Amerika, Mike Pompeo dupẹ lọwọ rẹ nigba naa fun igbiyanju lati dọrẹ papọ pẹlu orilẹede Israel. Ko tan sibẹ, Burhan jẹjẹ fun ileẹjọ to n gbẹjọ iwa ọdaran lagbaye, ICC pe oun yoo jọwọ al-Bashir fun wọn lati foju wina ofin, lori ẹsun ifiyajẹni ati iwa ọdaran ni agbagbe Darfur. Amọ, eto idajọ fun awọn eniyan agbegbe Darfur lo fa gbọnmi si omi o to laaarin awọn araalu ati ikọ ọmọogun.


Ko tan sibẹ, Burhan jẹjẹ fun ileẹjọ to n gbẹjọ iwa ọdaran lagbaye, ICC pe oun yoo jọwọ al-Bashir fun wọn lati foju wina ofin, lori ẹsun ifiyajẹni ati iwa ọdaran ni agbagbe Darfur. Amọ, eto idajọ fun awọn eniyan agbegbe Darfur lo fa gbọnmi si omi o to laaarin awọn araalu ati ikọ ọmọogun.


Sunday Igboho: Ẹ̀yin oríadé ẹ dìde, wàhálà ń bọ̀ nílẹ̀ Yorùbá, ọ̀dọ́ 10m fẹ́ jà fún Igboho

Yoruba ni bi wọn ba le ewure titi, to fi sun kan ogiri, yoo pada bu olowo rẹ jẹ ni. Owe yii ni awọn alatilẹyin ajijagbara fun iran Yoruba kan, Oloye Sunday Adeyemo, ti ọpọ eeyan mọ si Igboho n pa fun ijọba apapọ. Bẹẹ ba gbagbe, Sunday Igboho lo ti wa ni ahamọ ọgba ẹwọn nilu Cotonou fun bii osu mẹta bayii, ti ẹjọ rẹ ko si fori sọ ibi kankan. Bakan naa ni ijọba Naijiria kede lọjọ Ẹti pe oun ti mọ awọn eeyan to n se atilẹyin fun Sunday Igboho lati maa jijagbara. Lara awọn eeyan to si darukọ pe o n ti Igboho lẹyin ni ọmọ ile asofin agba kan ati eeyan kan ti wọn lo n se onigbọwọ fun ikọ Boko Haram. Nibayii, asaaju awọ̀n eeyan to jẹ alatẹle Sunday Igboho ti wa kede pe awọn ọdọ to le ni miliọnu mẹwa ti setan lati ja fun asaaju wọn naa.


Bakan naa ni ijọba Naijiria kede lọjọ Ẹti pe oun ti mọ awọn eeyan to n se atilẹyin fun Sunday Igboho lati maa jijagbara. Lara awọn eeyan to si darukọ pe o n ti Igboho lẹyin ni ọmọ ile asofin agba kan ati eeyan kan ti wọn lo n se onigbọwọ fun ikọ Boko Haram. Nibayii, asaaju awọ̀n eeyan to jẹ alatẹle Sunday Igboho ti wa kede pe awọn ọdọ to le ni miliọnu mẹwa ti setan lati ja fun asaaju wọn naa. Alhaji Yusuff Saheed Ajikobi, to n se akoso Sunday Igboho lo sisọ loju ọrọ yii fun BBC Yoruba lasiko ifọrọwerọ kan. Ajikobi ni awọn ọdọ naa ti setan lati woju ijọba, ki wọn si bẹrẹ si fa wahala lẹsẹ lati pe fun idande Sunday Igboho. O ni Igboho ko sẹ amọ ti ijọba ba ni o sẹ awọn, se ni ki wọn tete fi ori jin, ki wahala to fọn ina soju. "Awọn ọdọ yii ni inu n bi tori bi wọn se ti Sunday Igboho mọle lainidi amọ awa la n di wọn lọwọ mu pe ki wọn ni suuru na, ki wọn mase da wahala silẹ.


Alhaji Yusuff Saheed Ajikobi, to n se akoso Sunday Igboho lo sisọ loju ọrọ yii fun BBC Yoruba lasiko ifọrọwerọ kan. Ajikobi ni awọn ọdọ naa ti setan lati woju ijọba, ki wọn si bẹrẹ si fa wahala lẹsẹ lati pe fun idande Sunday Igboho. O ni Igboho ko sẹ amọ ti ijọba ba ni o sẹ awọn, se ni ki wọn tete fi ori jin, ki wahala to fọn ina soju. "Awọn ọdọ yii ni inu n bi tori bi wọn se ti Sunday Igboho mọle lainidi amọ awa la n di wọn lọwọ mu pe ki wọn ni suuru na, ki wọn mase da wahala silẹ. Awọn ọdọ to jẹ atẹle Sunday Igboho yii ri gbogbo ohun to n lọ nilẹ Igbo lapa ila oorun guusu Naijiria, ti wọn si ti setan lati da irufẹ wahala yii silẹ lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria pẹlu. Ba si se n mu wọn lọwọ silẹ yii lati mase fa wahala ni wọn ti n ri wa bii ọdalẹ, nitori wọn gba pe iku ya ju ẹsin lọ. Ijọba ti mu ki aye nira pupọ fun awọn ọdọ, ti wọn ko si fi bẹẹ ni ireti kankan mọ ninu ilẹ Naijiria.


Awọn ọdọ to jẹ atẹle Sunday Igboho yii ri gbogbo ohun to n lọ nilẹ Igbo lapa ila oorun guusu Naijiria, ti wọn si ti setan lati da irufẹ wahala yii silẹ lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria pẹlu. Ba si se n mu wọn lọwọ silẹ yii lati mase fa wahala ni wọn ti n ri wa bii ọdalẹ, nitori wọn gba pe iku ya ju ẹsin lọ. Ijọba ti mu ki aye nira pupọ fun awọn ọdọ, ti wọn ko si fi bẹẹ ni ireti kankan mọ ninu ilẹ Naijiria. Koda, awọn eeyan wa ko bẹru awọn osisẹ agbofinro mọ ni akoko ta wa yii, ti ohun gbogbo si ti dẹnu kọlẹ. Gbogbo awọn isẹlẹ yii ati bi wọn se fi Sunday Igboho si ahamọ laini ẹsẹ kankan lọrun pato lo n sun awọn ọdọ naa kan ogiri lati ja." Alhaji Ajikobi wa n ke si awọn oriade nilẹ Yoruba ati awọn oloselu lati tete dide si ọrọ yii ko to pẹ ju.


Koda, awọn eeyan wa ko bẹru awọn osisẹ agbofinro mọ ni akoko ta wa yii, ti ohun gbogbo si ti dẹnu kọlẹ. Gbogbo awọn isẹlẹ yii ati bi wọn se fi Sunday Igboho si ahamọ laini ẹsẹ kankan lọrun pato lo n sun awọn ọdọ naa kan ogiri lati ja." Alhaji Ajikobi wa n ke si awọn oriade nilẹ Yoruba ati awọn oloselu lati tete dide si ọrọ yii ko to pẹ ju. O ni yoo dara ki wọn rọ ijọba lati tete tu Sunday Igbogbo silẹ ni ahamọ ko to pẹ ju, ko le lọ gba iwosan to yẹ.


O ni yoo dara ki wọn rọ ijọba lati tete tu Sunday Igbogbo silẹ ni ahamọ ko to pẹ ju, ko le lọ gba iwosan to yẹ.


Sunday Igboho's Priest: Ìyá Babaláwo Igboho ní agbófinró gbé Arifanlajogun láì mọ ibi tó wà láti oṣù mẹ́ta

O ti to oṣu mẹta bayii ti awọn eeyan kan ti wọn funra si bii ọtẹlẹmuyẹ DSS wọ ile Dada Fasoto Arifanlajogun, ti o jẹ oniṣegun ati Babaláwo Sunday Igboho n'ipinlẹ Ekiti, ti ẹnikẹni ko si mọ ibi to wa. Iya Dada, Olomitutu Fasoto, ti o jẹ yeye Ọṣun lo sisọ loju ọrọ yii fun akọroyin BBC Yoruba nilu Ikere Ekiti .Yeye Olomitutu ni ẹni ọdun mejidinlọgbọn ni ọmọ oun ti awọn agbofinro naa wa gbe lọ lai fi ẹsun kankan kan-an. O salaye pe gbogbo igbiyanju awọn lati se awari Abọrẹ naa lo ja si pabo, ti gbogbo ileesẹ agbofinro ti awọn lọ si n sẹ pe awọn ko mọ nipa irin ọmọ oun. O wi pe "ohun gbogbo lo tọka si pe ajọ DSS lo gbe ọmọ mi lọ nitori awọn ajọ ẹṣọ alaabo yoku ni ko si ọmọ oun ni ọdọ awọn, ti awọn ko si mọ ohunkohun nipa rẹ. Olomitutu ni ọmọ oun lo jẹ oniwatutu, to si n ṣe iṣẹ iṣegun rẹ pẹlu ibẹru Ọlọrun amọ o jẹ ohun iyalẹnu pe wọn le wa gbe tori pe o jẹ babalawo fun Sunday Igboho. O ni oun ti bọ èṣù, ti oun si tun gbe gbogbo igbesẹ to yẹ ki oun gbe gẹgẹ bi ẹlẹsin abalaye amọ to ja si pabo.


O wi pe "ohun gbogbo lo tọka si pe ajọ DSS lo gbe ọmọ mi lọ nitori awọn ajọ ẹṣọ alaabo yoku ni ko si ọmọ oun ni ọdọ awọn, ti awọn ko si mọ ohunkohun nipa rẹ. Olomitutu ni ọmọ oun lo jẹ oniwatutu, to si n ṣe iṣẹ iṣegun rẹ pẹlu ibẹru Ọlọrun amọ o jẹ ohun iyalẹnu pe wọn le wa gbe tori pe o jẹ babalawo fun Sunday Igboho. O ni oun ti bọ èṣù, ti oun si tun gbe gbogbo igbesẹ to yẹ ki oun gbe gẹgẹ bi ẹlẹsin abalaye amọ to ja si pabo. O wa ke sawọn ọmọ Naijiria lati gba ọmọ oun silẹ ko le pada sọdọ aya ati ọmọ rẹ, ọmọ ọdun marun. Nigba ti oun naa n ṣàlàyé bi iṣẹlẹ naa se waye, Aderonke Apalara to jẹ ana Dada sọ pe awọn ẹṣọ alaabo ti wọn ko wọ aṣọ ara ni wọn wa mu Arifanlajogun. Apalara ni awọn ẹsọ alaabo naa ti gbogbo wọn jẹ mẹwa lo di ihamọra ogun, ti wọn si wọle wọn pẹlu ọkọ hilux funfun meji.


O wa ke sawọn ọmọ Naijiria lati gba ọmọ oun silẹ ko le pada sọdọ aya ati ọmọ rẹ, ọmọ ọdun marun. Nigba ti oun naa n ṣàlàyé bi iṣẹlẹ naa se waye, Aderonke Apalara to jẹ ana Dada sọ pe awọn ẹṣọ alaabo ti wọn ko wọ aṣọ ara ni wọn wa mu Arifanlajogun. Apalara ni awọn ẹsọ alaabo naa ti gbogbo wọn jẹ mẹwa lo di ihamọra ogun, ti wọn si wọle wọn pẹlu ọkọ hilux funfun meji. O fikun pe nnkan bii agogo marun ọjọ kẹrindinlogun oṣu keje ọdun 2021 ni wọn ti wa gbe Arifanlajogun naa. Aderonke ni "nigba ti awọn ẹṣọ naa ri pe awa ẹbi ko jẹ ki wọn gbe Arifanlajogun lọ, ni wọn lo ọgbọn alumọkọrọyi pe agọ ọlọpa ni Okesha ni wọn n gbe lọ, ki a si wa pade rẹ nibẹ. Amọ nigba ti a de Okesha, ni a to mọ pe irọ funfun balawu ni wọn pa pe ọlọpa lawọn ati pe gbogbo igbiyanju mọlẹbi lati mọ ibi to wa lati oṣu mẹta sẹyin lo ja si asan."


O fikun pe nnkan bii agogo marun ọjọ kẹrindinlogun oṣu keje ọdun 2021 ni wọn ti wa gbe Arifanlajogun naa. Aderonke ni "nigba ti awọn ẹṣọ naa ri pe awa ẹbi ko jẹ ki wọn gbe Arifanlajogun lọ, ni wọn lo ọgbọn alumọkọrọyi pe agọ ọlọpa ni Okesha ni wọn n gbe lọ, ki a si wa pade rẹ nibẹ. Amọ nigba ti a de Okesha, ni a to mọ pe irọ funfun balawu ni wọn pa pe ọlọpa lawọn ati pe gbogbo igbiyanju mọlẹbi lati mọ ibi to wa lati oṣu mẹta sẹyin lo ja si asan." Ki ni ileesẹ ọlọpaa ati DSS ni Ekiti sọ nipa isẹlẹ naa: Nigba ti ikọ iroyin BBC Yoruba kan si Alukoro ọlọpa n'ipinlẹ Ekiti, Sunday Abutu, o ni ileesẹ ọlọpaa ko mọ ohunkohun nipa isẹlẹ naa. O wa rọ awọn mọlẹbi Arifanlajogun lati lọ fi ẹjọ sun lọna to tọ ni agọ ọlọpa to ba sunmọ wọn ju lọ. Bakan naa, nigba ti a kan si ileesẹ agbofinro DSS to wa nipinlẹ Ekiti, wọn sọ fun BBC Yoruba pe awọn ko le sọ ohunkohun nipa isẹlẹ naa, amọ ka kan si olu ileesẹ awọn to wa nilu Abuja.


Ki ni ileesẹ ọlọpaa ati DSS ni Ekiti sọ nipa isẹlẹ naa: Nigba ti ikọ iroyin BBC Yoruba kan si Alukoro ọlọpa n'ipinlẹ Ekiti, Sunday Abutu, o ni ileesẹ ọlọpaa ko mọ ohunkohun nipa isẹlẹ naa. O wa rọ awọn mọlẹbi Arifanlajogun lati lọ fi ẹjọ sun lọna to tọ ni agọ ọlọpa to ba sunmọ wọn ju lọ. Bakan naa, nigba ti a kan si ileesẹ agbofinro DSS to wa nipinlẹ Ekiti, wọn sọ fun BBC Yoruba pe awọn ko le sọ ohunkohun nipa isẹlẹ naa, amọ ka kan si olu ileesẹ awọn to wa nilu Abuja. Bi ọrọ naa ba si se lọ, a maa mu wa fun yin.


Bi ọrọ naa ba si se lọ, a maa mu wa fun yin.


Endsars Anniversary:''Sójà yìnbọn fún ní ìwọdé EndSars lọ́dun tó kọ̀ja, àmọ́ máà tún darapọ̀ mọ́ ìwóde láti ṣèrántí àwọn tó kú''

Ọkan lara awọn oluwode Endsars ni agbegbe Lekki Tollgate, Nicholas Okpe ti sọ iriri re lasiko iwọde Endsars to waye ni ọdun to kọja. Ninu ifọrọwerọ pẹlu akọroyin, Okpe ni nkan to ṣẹlẹ lasiko iwode ọdun to kọja naa kọja afarada nitori oun jẹ ọkan lara awọn to faragba ninu iṣẹlẹ naa. Okpe to jẹ awakọ ni ohun to jẹ ki oun darapọ mọ iwọde Endsars lọdun to kọja ni pe ifiyajẹni awọn ọlọpaa buru jai, ti oun ri si iwọde naa jẹ gẹgẹ bi ọna lati ja fun ẹtọ awọn ọmọ Naijiria. ''Iyalẹnu lo jẹ fun wa nigba ti a gbọ̀ pe awọn soja n bọ, lootọ ti wọn si bẹrẹ si ni yinbọn'' ''Amọ a joko, ti a si bẹrẹ si ni kọ orin asia orilẹede Naijiria, ẹnu rẹ lawa lọwọ ti wọn fi bẹrẹ si ni yinbọn.'' ''Ibọn ba mi ni aya, ti wọn  si sare gbe mi lọ si ileewosan, wọn yọ ọta ibọn naa lẹyin ti ileewosan bi mẹta kọ mi'' ''Osu kan ni mo lo ni ileewosan amọ mi o ri ẹni ranmilọwọ fun iwosan to peye.'' ''O ṣeeni laanu pe titi di asiko yii, ko si ẹni ti ijọba fun ni owo gba mabinu lati ọdun to kọja nitori mo lọ si iwadii ti ijọba gbe kalẹ, amọ awọn ti ọlọpaa ti fi iya jẹ tẹlẹ ni wọn fun ni owo gba mabinu.


''Iyalẹnu lo jẹ fun wa nigba ti a gbọ̀ pe awọn soja n bọ, lootọ ti wọn si bẹrẹ si ni yinbọn'' ''Amọ a joko, ti a si bẹrẹ si ni kọ orin asia orilẹede Naijiria, ẹnu rẹ lawa lọwọ ti wọn fi bẹrẹ si ni yinbọn.'' ''Ibọn ba mi ni aya, ti wọn  si sare gbe mi lọ si ileewosan, wọn yọ ọta ibọn naa lẹyin ti ileewosan bi mẹta kọ mi'' ''Osu kan ni mo lo ni ileewosan amọ mi o ri ẹni ranmilọwọ fun iwosan to peye.'' ''O ṣeeni laanu pe titi di asiko yii, ko si ẹni ti ijọba fun ni owo gba mabinu lati ọdun to kọja nitori mo lọ si iwadii ti ijọba gbe kalẹ, amọ awọn ti ọlọpaa ti fi iya jẹ tẹlẹ ni wọn fun ni owo gba mabinu. Nicholas Okpe ni ajọ iwadii naa ni awọn soja kọ lati yu si ajọ iwadii naa eleyii to mu ki iwadii dopin lori ifẹhonuhan Endsars. Okpe bere iranwọ lati gba itọju to peye nitori pe iho ti ibọn gba wọ aya oun ṣi wa ni bẹ, ti ohun ko si le e ṣiṣẹ agbara kankan. O fikun pe awọn mọlẹbi ati ọrẹ lo n ran oun lọwọ pẹlu ati ri ounjẹ oojọ jẹ.


Nicholas Okpe ni ajọ iwadii naa ni awọn soja kọ lati yu si ajọ iwadii naa eleyii to mu ki iwadii dopin lori ifẹhonuhan Endsars. Okpe bere iranwọ lati gba itọju to peye nitori pe iho ti ibọn gba wọ aya oun ṣi wa ni bẹ, ti ohun ko si le e ṣiṣẹ agbara kankan. O fikun pe awọn mọlẹbi ati ọrẹ lo n ran oun lọwọ pẹlu ati ri ounjẹ oojọ jẹ. Amọ Okpe ni oun yoo darapọ mọ awọn afẹhonuhan loni lati ṣedaro awọn ẹmi to sọnu lasiko iwọde naa ati lati beere fun ẹtọ wọn.


Amọ Okpe ni oun yoo darapọ mọ awọn afẹhonuhan loni lati ṣedaro awọn ẹmi to sọnu lasiko iwọde naa ati lati beere fun ẹtọ wọn.


Anambra Governorship Election: Ẹgbẹ́ Biafra tako IPOB lórí ìbò gómìnà Anambra

Ẹgbẹ Biafra  to yapa, eyi ti Asari Dokubo jẹ adari fun ti ni mimi kan ko lee mi idibo sipo gomina ti yoo waye nipinlẹ Anambra, ni Ọjọ Kẹfa Oṣu Kọkanla, ọdun 2021. Ẹgbẹ Biafra naa ni bi adari ẹgbẹ IPOB, Nnamdi Kanu ko ba ti ri idande gba ni ahamọ, eyi ko ni da idibo sipo gomina naa duro. Adari ikọ iroyin fẹgbẹ naa, Uche Okafor-Mefor wa kilọ fun IPOB lati ti ọwọ ọmọ rẹ bọ aṣọ, ki wọn si fun awọn eniyan ni anfaani lati dibo bo ṣe yẹ labẹ ofin. Saanju ni IPOB ti kede pe ki awọn ẹya Igbo joko sile fun ọjọ meje lati fi ẹhonu han pe ki ijọba fi asaaju wọn, Nnamdi Kanu silẹ ni ahamọ DSS. Wọn ni ti ijọba ko ba fi silẹ, ifẹhonuhan naa yoo bẹrẹ ni Ọjọ Karun un, Oṣu Kọkanla, ọdun 2021 to jẹ alẹ ọjọ to kangun si ọjọ idibo gomina ni ipinlẹ Anambra. Amọ, ẹgbẹ De facto Biafra Customary Government ti ni aṣẹ IPOB yii tako ẹtọ araalu lati dibo fun ẹni ti wọn fẹ, ti wọn si ni iwa ọdaran ni.


Saanju ni IPOB ti kede pe ki awọn ẹya Igbo joko sile fun ọjọ meje lati fi ẹhonu han pe ki ijọba fi asaaju wọn, Nnamdi Kanu silẹ ni ahamọ DSS. Wọn ni ti ijọba ko ba fi silẹ, ifẹhonuhan naa yoo bẹrẹ ni Ọjọ Karun un, Oṣu Kọkanla, ọdun 2021 to jẹ alẹ ọjọ to kangun si ọjọ idibo gomina ni ipinlẹ Anambra. Amọ, ẹgbẹ De facto Biafra Customary Government ti ni aṣẹ IPOB yii tako ẹtọ araalu lati dibo fun ẹni ti wọn fẹ, ti wọn si ni iwa ọdaran ni. ''Idibo sipo gomina yoo waye ni ipinlẹ Anambra nitori ẹgbẹ Biafra gbagbọ ninu idibo tiwantiwa eleyii ti yoo fun awọn eniyan ni anfaani lati dibo yan ẹni ti ọkan wọn fẹ.'' ''Nibayii ati ni ọjọ iwaju, ko ni si idiwọ tabi idena fun awọn eniyan lati dibo yan ẹni ti wọn fẹ nitori Biafra ko ni tẹ ẹtọ awọn eniyan mọlẹ.'' ''Bakan naa ni a tako igbesẹ IPOB lati maa gbogun ti awọn eniyan pe dandan ki wọn joko sile, eleyii yoo ba igbesẹ iṣejọba ti Biafra n beere fun jẹ, nitori naa a tako igbesẹ yii lati wakati yii lọ.''


''Idibo sipo gomina yoo waye ni ipinlẹ Anambra nitori ẹgbẹ Biafra gbagbọ ninu idibo tiwantiwa eleyii ti yoo fun awọn eniyan ni anfaani lati dibo yan ẹni ti ọkan wọn fẹ.'' ''Nibayii ati ni ọjọ iwaju, ko ni si idiwọ tabi idena fun awọn eniyan lati dibo yan ẹni ti wọn fẹ nitori Biafra ko ni tẹ ẹtọ awọn eniyan mọlẹ.'' ''Bakan naa ni a tako igbesẹ IPOB lati maa gbogun ti awọn eniyan pe dandan ki wọn joko sile, eleyii yoo ba igbesẹ iṣejọba ti Biafra n beere fun jẹ, nitori naa a tako igbesẹ yii lati wakati yii lọ.'' ''Dida awọn eniyan lagara lati ma le e ṣe ohun to jẹ ẹtọ wọn ko lee bimọ ire fun ohun ti awọn n beere fun ni awujọ.'' Ẹgbẹ De facto Biafra Customary Government fikun un pe, oun ko nilo ipa lati gba ẹtọ ti awọn n bere fun lọwọ ijọba. O ni igbagbọ oun ni wi pe idibo ni pẹlẹputu lati yan ẹni ti araalu n fẹ, ni ọna abayọ si igbiyanju wọn lati gba ẹtọ wọn lọwọ ijọba apapọ.


''Dida awọn eniyan lagara lati ma le e ṣe ohun to jẹ ẹtọ wọn ko lee bimọ ire fun ohun ti awọn n beere fun ni awujọ.'' Ẹgbẹ De facto Biafra Customary Government fikun un pe, oun ko nilo ipa lati gba ẹtọ ti awọn n bere fun lọwọ ijọba. O ni igbagbọ oun ni wi pe idibo ni pẹlẹputu lati yan ẹni ti araalu n fẹ, ni ọna abayọ si igbiyanju wọn lati gba ẹtọ wọn lọwọ ijọba apapọ. Awọn agbofinro kan ti wọn jẹ ẹya Igbo ti n rọ ile ẹjọ giga ti ijọba apapọ nilu Abuja lati jẹ ki wọn dara pọ mọ ẹjọ ti igun kan lẹkun Ariwa pe. Ẹjọ naa lo da lori bi igun kan ni ariwa naa se n rọ ile ẹjọ lati fun awọn eeyan ẹkun Ila oorun guusu lasẹ lati ya kuro lara Naijiria. Awọn agbẹjọro naa ni ẹbẹ awọn lo da lori ẹgbẹ IPOB tijọba ti fofin de ati asaaju rẹ, Nnamdi Kanu.


Awọn agbofinro kan ti wọn jẹ ẹya Igbo ti n rọ ile ẹjọ giga ti ijọba apapọ nilu Abuja lati jẹ ki wọn dara pọ mọ ẹjọ ti igun kan lẹkun Ariwa pe. Ẹjọ naa lo da lori bi igun kan ni ariwa naa se n rọ ile ẹjọ lati fun awọn eeyan ẹkun Ila oorun guusu lasẹ lati ya kuro lara Naijiria. Awọn agbẹjọro naa ni ẹbẹ awọn lo da lori ẹgbẹ IPOB tijọba ti fofin de ati asaaju rẹ, Nnamdi Kanu. Awọn amofin naa, ti awọn agba amofin Chuks Muoma, Ukpai Ukairo, Ebere Uzoatu ati Obi Emuka n lewaju wọn lo n rọ ile ẹjọ naa lati gba wọn laaye pe ki wọn soju awọn eeyan ẹkun ila oorun guusu Naijiria. Awọn asofin naa ni ẹjọ ti awọn agbaagba ni ẹkun ariwa Naijiria pe naa lati ni kawọn eeyan ẹkun ila oorun guusu maa lọ, le mu ayipada igbe aye awọn iran ẹya Igbo lọwọ iwaju. Osu kefa ọdun 2021 ni igun awọn agbaagba lẹkun ariwa naa morile ile ẹjọ pe ko fun awọn olori ile asofin apapọ ni asẹ lati gba ẹya Igbo laaye pe ko kuro nilẹ Naijiria, ki wọn to pari agbeyẹwo ofin ilẹ wa ti wọn n se lọwọ.


Awọn amofin naa, ti awọn agba amofin Chuks Muoma, Ukpai Ukairo, Ebere Uzoatu ati Obi Emuka n lewaju wọn lo n rọ ile ẹjọ naa lati gba wọn laaye pe ki wọn soju awọn eeyan ẹkun ila oorun guusu Naijiria. Awọn asofin naa ni ẹjọ ti awọn agbaagba ni ẹkun ariwa Naijiria pe naa lati ni kawọn eeyan ẹkun ila oorun guusu maa lọ, le mu ayipada igbe aye awọn iran ẹya Igbo lọwọ iwaju. Osu kefa ọdun 2021 ni igun awọn agbaagba lẹkun ariwa naa morile ile ẹjọ pe ko fun awọn olori ile asofin apapọ ni asẹ lati gba ẹya Igbo laaye pe ko kuro nilẹ Naijiria, ki wọn to pari agbeyẹwo ofin ilẹ wa ti wọn n se lọwọ. Ẹjọ naa si ni awọn oloselu atawọn asaaju ẹkun ariwa ti Nastura Ashir Shariff, Balarabe Rufa'I, Abdul-Aziz Sulaiman ati Aminu Adam lewaju wọn pe. Awọn olupẹjọ naa ni awọn ko fẹ ki ogun abẹle moran tun sẹlẹ gẹgẹ bo se waye lọdun 1967 si1970 ninu eyi ti ọpọ ẹmi ati dukia olowo iyebiye ba lọ. Awọn agbẹjọro lati ẹya Igbo naa wa n sọ fun ile ẹjọ pe awọn agbaagba lẹkun ariwa naa ko pe awọn eeyan Igbo ati asoju wọn wọn sinu ẹjọ naa, ki wọn le wa sọ tẹnu wọn.


Ẹjọ naa si ni awọn oloselu atawọn asaaju ẹkun ariwa ti Nastura Ashir Shariff, Balarabe Rufa'I, Abdul-Aziz Sulaiman ati Aminu Adam lewaju wọn pe. Awọn olupẹjọ naa ni awọn ko fẹ ki ogun abẹle moran tun sẹlẹ gẹgẹ bo se waye lọdun 1967 si1970 ninu eyi ti ọpọ ẹmi ati dukia olowo iyebiye ba lọ. Awọn agbẹjọro lati ẹya Igbo naa wa n sọ fun ile ẹjọ pe awọn agbaagba lẹkun ariwa naa ko pe awọn eeyan Igbo ati asoju wọn wọn sinu ẹjọ naa, ki wọn le wa sọ tẹnu wọn.


Lekki EndSARS Report: Ọgá àgbà iléeṣẹ́ ológun Nàìjíría bẹnu atẹ́ lu bí wọn ṣé gbé èsì ìwádìí Endsars jáde

Ọga agba ileeṣẹ ọmọ ologun lorileede Naijiria,Ọgagun Lucky Irabor ti fesi lori ọrọ abajade igbimọ iwadii ENDSARS ti awọn kan ti lu sita. O ni ilana ti wọn gba lati fi gbe esi yi jade ko boju mu ati pe ohun ko le ti sọrọ lori abajade yi nitori ijọba ko ti gbe jade sita. Iwe abajade yi tawọn kan lu sita sori ayelujara sọ pe awọn ọmọ ogun Naijiria ṣeku pa awọn oluwọde lai nidi ni Lekki Toll Gate. Lucky Irabor to n ba awọn akọroyin sọrọ lẹyin to ṣabẹwo si Gomina ipinlẹ Edo ni ilu Benin ni ''bi abajade yi jẹ ootọ bi ko jẹ, mi o le sọ'' ''Mo mọ pe ilana to y ni pe ki wọn fi abajade yi sọwọ sawọn alaṣẹ ki wọsi gbe iwe mii jade lori rẹ ki a to wa le sọrọ nipa abajade yi'' O ni ''amọ ṣa mo fẹ fi to yin leti pe ileeṣẹ ọmọ ologun Naijiria jẹ ileeṣẹ akọṣẹmọṣẹ. A ko si ro pe o yẹ kawọn eeyan maa bẹnu atẹ lu ileeṣẹ ologun bayi'' Ẹwẹ ajọ ajafẹtọmniyan Amnesty International ti kesi ijọba Naijiria lati ri pe awọn to lọwọ ninu ipaniyan Lekki Toll Gate foju wina ofin. Wọn fi ọrọ yi sita ninu atjadekan loju opo Facebook wọn ni idahun si abajade igbimọ iwadii lori ikọlu to waye ni Lekki logunjọ oṣu Kẹwa ọdun 2020.


Lucky Irabor to n ba awọn akọroyin sọrọ lẹyin to ṣabẹwo si Gomina ipinlẹ Edo ni ilu Benin ni ''bi abajade yi jẹ ootọ bi ko jẹ, mi o le sọ'' ''Mo mọ pe ilana to y ni pe ki wọn fi abajade yi sọwọ sawọn alaṣẹ ki wọsi gbe iwe mii jade lori rẹ ki a to wa le sọrọ nipa abajade yi'' O ni ''amọ ṣa mo fẹ fi to yin leti pe ileeṣẹ ọmọ ologun Naijiria jẹ ileeṣẹ akọṣẹmọṣẹ. A ko si ro pe o yẹ kawọn eeyan maa bẹnu atẹ lu ileeṣẹ ologun bayi'' Ẹwẹ ajọ ajafẹtọmniyan Amnesty International ti kesi ijọba Naijiria lati ri pe awọn to lọwọ ninu ipaniyan Lekki Toll Gate foju wina ofin. Wọn fi ọrọ yi sita ninu atjadekan loju opo Facebook wọn ni idahun si abajade igbimọ iwadii lori ikọlu to waye ni Lekki logunjọ oṣu Kẹwa ọdun 2020. Amnesty sọ pe awọn dunnu si abajade yi ti o ṣafihan ootọ nipa nkan to ṣẹlẹ ni Lekki ni itako ohun ti ijọba Naijiria sọ pe o ṣẹlẹ. Titi di asiko taa n ṣe akojọpọ iroyin yi, ijọba apapọ Naijiria ko ti fesi si ọrọ yi.


Amnesty sọ pe awọn dunnu si abajade yi ti o ṣafihan ootọ nipa nkan to ṣẹlẹ ni Lekki ni itako ohun ti ijọba Naijiria sọ pe o ṣẹlẹ. Titi di asiko taa n ṣe akojọpọ iroyin yi, ijọba apapọ Naijiria ko ti fesi si ọrọ yi.


Aishat Adesina: Iléẹ̀kọ́ fásitì OAU dí títì pa lórí akẹ́kọ̀ọ́ tó gbẹ́mì mì ní iléwòsàn fásitì

Awọn alaṣẹ fasiti Obafemi Awolowo, OAU ti paṣẹ fun awọn akẹkọọ lati maa lọ si ile wọn ti wọn si ti ọgba fasiti naa. Eyi ko ṣẹyin ifẹhọnu han to ṣẹyọ lẹyin ti ọkan lara awọn akẹkọọ, Aishat Adesina gbẹmi mi nitori aisan to ṣe arabinrin naa. Awọn akẹkọọ faraya nitori pe wọn da ẹbi iku akẹkọọbinrin naa ru ileewosan fasiti OAU nitori aibikita wọn ni eto ilera akẹkọọ naa nigba to lọ si ileewosan ọhun fun iwosan. Awọn akẹkọọ to fariga naa ni awọn oṣiṣẹ eto ilera naa ko naani ẹmi akẹkọọ, ti wọn si sọ wi pe kii ṣe igba akọkọ niyii ti iru iṣẹlẹ naa ma waye. Amọ, awọn alaṣẹ fasiti naa ni awọn ti sa gbogbo ipa awọn lati ba awọn akẹkọọ to n fẹhonuhan naa sọrọ, amọ pabo lo jasi. Wọn fẹsun kan awọn akẹkọọ naa pe wọn n da rudurudu silẹ loju popo pẹlu bi wọn 'se ti opopona Ibadan si Ifẹ to fi mọ opopona Ede is Ifẹ pẹlu, eleyii to da inira silẹ fun awọn arinrinajo.


Awọn akẹkọọ to fariga naa ni awọn oṣiṣẹ eto ilera naa ko naani ẹmi akẹkọọ, ti wọn si sọ wi pe kii ṣe igba akọkọ niyii ti iru iṣẹlẹ naa ma waye. Amọ, awọn alaṣẹ fasiti naa ni awọn ti sa gbogbo ipa awọn lati ba awọn akẹkọọ to n fẹhonuhan naa sọrọ, amọ pabo lo jasi. Wọn fẹsun kan awọn akẹkọọ naa pe wọn n da rudurudu silẹ loju popo pẹlu bi wọn 'se ti opopona Ibadan si Ifẹ to fi mọ opopona Ede is Ifẹ pẹlu, eleyii to da inira silẹ fun awọn arinrinajo. Bakan naa ni awọn adari ileewe naa fikun un pe ifẹhonuhan yii yoo ni ipalara lori eto ilera wọn ati awọn araalu to n rin irinajo. Wọn rọ awọn akẹkọọ lati fi ileewe naa silẹ ni asiko yii, ki wọn si gba alaafia laaye. Awọn alaṣẹ ileewe naa fi da awọn akẹkọọ loju wi pe iwadii yoo bẹrẹ lori iku akẹkọọbinrirn naa lai yọ ẹnikẹni silẹ.


Bakan naa ni awọn adari ileewe naa fikun un pe ifẹhonuhan yii yoo ni ipalara lori eto ilera wọn ati awọn araalu to n rin irinajo. Wọn rọ awọn akẹkọọ lati fi ileewe naa silẹ ni asiko yii, ki wọn si gba alaafia laaye. Awọn alaṣẹ ileewe naa fi da awọn akẹkọọ loju wi pe iwadii yoo bẹrẹ lori iku akẹkọọbinrirn naa lai yọ ẹnikẹni silẹ. Ẹgbẹ akẹ́kọ̀ọ́ OAU wọ́dé tórí pé wọ́n ní iléèwòsàn kò bìkítà nípa ẹ̀mí akẹ́kọ̀ọ́ tó gbẹ́mìí mì Ẹgbẹ awọn akẹkọọ ni fasiti Obafemi Awolowo nilu Ile Ife, OAU ti fẹdun ọkan wọn han lori iku to pa ọkan lara wọn Aishat Adesina, tii se ẹni ọdun mẹrinlelogun. Aishat Adesina yii lo jẹ akẹkọọ ọlọdun kẹrin ni ẹka imọ nipa ede ilẹ okeere, ti yoo si kẹkọọ jade ni ọdun yii amọ nitori aisan ti ko to nnkan, to mu ẹmi rẹ lọ lairotẹlẹ. Atẹjade kan ti ẹgbẹ awọn akẹkọọ ni fasiti OAU, eyi ti alukoro ẹgbẹ naa, Ogunperi Taofeek Olalekan (Tao) fọwọ si, lo sisọ loju isẹlẹ naa.


Ẹgbẹ akẹ́kọ̀ọ́ OAU wọ́dé tórí pé wọ́n ní iléèwòsàn kò bìkítà nípa ẹ̀mí akẹ́kọ̀ọ́ tó gbẹ́mìí mì Ẹgbẹ awọn akẹkọọ ni fasiti Obafemi Awolowo nilu Ile Ife, OAU ti fẹdun ọkan wọn han lori iku to pa ọkan lara wọn Aishat Adesina, tii se ẹni ọdun mẹrinlelogun. Aishat Adesina yii lo jẹ akẹkọọ ọlọdun kẹrin ni ẹka imọ nipa ede ilẹ okeere, ti yoo si kẹkọọ jade ni ọdun yii amọ nitori aisan ti ko to nnkan, to mu ẹmi rẹ lọ lairotẹlẹ. Atẹjade kan ti ẹgbẹ awọn akẹkọọ ni fasiti OAU, eyi ti alukoro ẹgbẹ naa, Ogunperi Taofeek Olalekan (Tao) fọwọ si, lo sisọ loju isẹlẹ naa. Atẹjade naa ni Aishat lo wa lara ọpọ akẹkọọ to ti padanu ẹmi wọn nitori ailakasi awọn osisẹ eleto ilera nibudo ilera to wa ninu ọgba ile ẹkọ fasiti naa. "O ba wa ninu jẹ pe ọkan lara ọmọ ẹgbẹ wa ni wọn tun n gbe oku rẹ lọ ba awọn ẹbi rẹ, nigba ti wọn n foju sọna si akoko ti yoo kẹkọ jade. A ba n ransẹ ibanikẹdun sawọn mọlẹbi oloogbe yii amọ a ko le foju fo awọ̀n isẹlẹ to waye, eyi to mu ẹmi alaisi naa lọ, paapaa ipa ti ibudo iwosan fasiti naa ko."


Atẹjade naa ni Aishat lo wa lara ọpọ akẹkọọ to ti padanu ẹmi wọn nitori ailakasi awọn osisẹ eleto ilera nibudo ilera to wa ninu ọgba ile ẹkọ fasiti naa. "O ba wa ninu jẹ pe ọkan lara ọmọ ẹgbẹ wa ni wọn tun n gbe oku rẹ lọ ba awọn ẹbi rẹ, nigba ti wọn n foju sọna si akoko ti yoo kẹkọ jade. A ba n ransẹ ibanikẹdun sawọn mọlẹbi oloogbe yii amọ a ko le foju fo awọ̀n isẹlẹ to waye, eyi to mu ẹmi alaisi naa lọ, paapaa ipa ti ibudo iwosan fasiti naa ko." Ẹgbẹ akẹkọọ naa ni iku Aishat kọ ni yoo jẹ akọkọ ti yoo waye nitori ailakasi awọn osisẹ ibudo ilera naa, ti iku akẹkọọ lati ọwọ wọn si ti n di lemọ-lemọ. Ẹgbẹ akẹkọọ lọgba fasiti OAU wa n ke si awọn alasẹ ileẹkọ naa lati sewadi iku to pa Aishat, ki wọn si jẹ osisẹ ti aje naa ba si mọ lori niya to jopin. "Awọn osisẹ yii lo kọ lati fun Aishat ni itọju kiakia to nilo amọ ti wọn wa ni ki wọn maa gbe lọ sile iwosan Seventh-Day nigba ti ẹmi ti fẹ bọ lẹnu rẹ tan.


Ẹgbẹ akẹkọọ naa ni iku Aishat kọ ni yoo jẹ akọkọ ti yoo waye nitori ailakasi awọn osisẹ ibudo ilera naa, ti iku akẹkọọ lati ọwọ wọn si ti n di lemọ-lemọ. Ẹgbẹ akẹkọọ lọgba fasiti OAU wa n ke si awọn alasẹ ileẹkọ naa lati sewadi iku to pa Aishat, ki wọn si jẹ osisẹ ti aje naa ba si mọ lori niya to jopin. "Awọn osisẹ yii lo kọ lati fun Aishat ni itọju kiakia to nilo amọ ti wọn wa ni ki wọn maa gbe lọ sile iwosan Seventh-Day nigba ti ẹmi ti fẹ bọ lẹnu rẹ tan. Lai si iwadii to yẹ ni kiakia, awọn alasẹ ọgba fasiti OAU kan n fi ẹmi awọn akẹkọọ wọn sinu ewu ni, a ko si ni gba kẹ maa fi ẹmi wa ta kati, ka si maa ku bi adiẹ. Wayi o, igbimọ alasẹ ile ẹkọ fasiti OAU ti kẹdun iku akẹkọọ naa, Aishat Adesina to jade laye nitori awọn arun aile foju ri kan to n ba finra. Atẹjade ti alukoro ile ẹkọ fasiti naa, Abiodun Olanrewaju fisita salaye pe lootọ ni Aishat yọju sibudo ilera to wa lọgba ile ẹkọ naa, ti wọn si fun ni oogun pe ko tun pada wa.


Lai si iwadii to yẹ ni kiakia, awọn alasẹ ọgba fasiti OAU kan n fi ẹmi awọn akẹkọọ wọn sinu ewu ni, a ko si ni gba kẹ maa fi ẹmi wa ta kati, ka si maa ku bi adiẹ. Wayi o, igbimọ alasẹ ile ẹkọ fasiti OAU ti kẹdun iku akẹkọọ naa, Aishat Adesina to jade laye nitori awọn arun aile foju ri kan to n ba finra. Atẹjade ti alukoro ile ẹkọ fasiti naa, Abiodun Olanrewaju fisita salaye pe lootọ ni Aishat yọju sibudo ilera to wa lọgba ile ẹkọ naa, ti wọn si fun ni oogun pe ko tun pada wa. Atẹjade naa ni Aishat pada wa sile iwosan naa lọjọbọ ana, ti wọn si ni ko tete maa lọ sile iwosan Seventh Day fun itọju to peye nibi to papa ku si. Awọn alasẹ ile ẹkọ fasiti OAU wa ba awọn obi, ọrẹ ati akẹkọọ ẹgbẹ rẹ kẹdun lori iku aitọjọ to mu ẹmi alaisi naa lọ. Bakan naa ni wọn rawọ ẹbẹ lati bu omi suuru mu lori isẹlẹ yii, ki wọn si mase fa wahala lati pagidina idanwo ilaji simẹsita to n lọ lọwọ.


Atẹjade naa ni Aishat pada wa sile iwosan naa lọjọbọ ana, ti wọn si ni ko tete maa lọ sile iwosan Seventh Day fun itọju to peye nibi to papa ku si. Awọn alasẹ ile ẹkọ fasiti OAU wa ba awọn obi, ọrẹ ati akẹkọọ ẹgbẹ rẹ kẹdun lori iku aitọjọ to mu ẹmi alaisi naa lọ. Bakan naa ni wọn rawọ ẹbẹ lati bu omi suuru mu lori isẹlẹ yii, ki wọn si mase fa wahala lati pagidina idanwo ilaji simẹsita to n lọ lọwọ.


Sunday Igboho: Ìyàwó Adogan sunkun kíkorò pé kí ìjọba Naijiria bá òun gbé òkú ọkọ òun

Yoruba ni eeyan mi ko sẹni, eeyan mi ko se eniyan, ko ni jọ̀ alaroo lasan. Nibayii to ti pe ọjọ mọkanlelọgọrin ti DSS kọlu ile Oloye Sunday Igboho nilu Ibadan, ti wọn si pa eeyan meji, eyiun Alhaji Fatai ati Adogan, ti wọn si gbe oku wọn lọ, ọrọ ti n jẹ jade lori rẹ. Lasiko yii, iyawo Adogan, Abisola Adisa ti rọ ijọba orilẹede Naijiria pe ki wọn jọwọ oku ọkọ oun silẹ, ki oun le ṣe idaro rẹ bo ṣe yẹ lẹyin iku rẹ. Ileesẹ Isokan Omo Odua TV lo fi fidio kan sori ayelujara nibi ti iyawo Adogan ti n sun ẹkun kikoro, ti ko si le e sọ ọrọ pupo nipa ọkọ rẹ. Ọjọ Kini, Osu Keje, ọdun 2021 ni awọn oṣiṣẹ ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS ṣekọlu si ile Sunday Igboho ni ilu Ibadan, ti wọn si pa Saheed Adisa ti ọpọ eniyan mọ si Adogan. Adogan to fi aye silẹ naa ni iya, ọmọ mẹta ati iyawo rẹ to fi mọ awọn mọlẹbi miran.


Ileesẹ Isokan Omo Odua TV lo fi fidio kan sori ayelujara nibi ti iyawo Adogan ti n sun ẹkun kikoro, ti ko si le e sọ ọrọ pupo nipa ọkọ rẹ. Ọjọ Kini, Osu Keje, ọdun 2021 ni awọn oṣiṣẹ ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS ṣekọlu si ile Sunday Igboho ni ilu Ibadan, ti wọn si pa Saheed Adisa ti ọpọ eniyan mọ si Adogan. Adogan to fi aye silẹ naa ni iya, ọmọ mẹta ati iyawo rẹ to fi mọ awọn mọlẹbi miran. Awọn to wa nibẹ nigba ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ ni igba mẹjidinlaadọta ni DSS yin ibọn fun Adogan ti ko si ran an, ki wọn to ṣẹṣẹ fọ ọmọ odo mọ lori, ti o si ku. Ninu atẹjade ti ilana Ọmọ Oodua fi sita lẹyin iku Adogan ni asiko ti awọn DSS n pa Adogan ni Oloye Sunday Igboho ri aaye sa kuro ni inu ile rẹ ni ọjọ naa lọhun. Wọn ni Ajọ DSS n bẹru lati fi oku rẹ silẹ nitori bi wọn ṣe pa a ko ba oju mu, to si ba ni loju jẹ pẹlu ni wọn ṣe gbe oku rẹ lọ.


Awọn to wa nibẹ nigba ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ ni igba mẹjidinlaadọta ni DSS yin ibọn fun Adogan ti ko si ran an, ki wọn to ṣẹṣẹ fọ ọmọ odo mọ lori, ti o si ku. Ninu atẹjade ti ilana Ọmọ Oodua fi sita lẹyin iku Adogan ni asiko ti awọn DSS n pa Adogan ni Oloye Sunday Igboho ri aaye sa kuro ni inu ile rẹ ni ọjọ naa lọhun. Wọn ni Ajọ DSS n bẹru lati fi oku rẹ silẹ nitori bi wọn ṣe pa a ko ba oju mu, to si ba ni loju jẹ pẹlu ni wọn ṣe gbe oku rẹ lọ. Amọ nigba ti wọn kan si iyawo Adogan, oun to ṣọ pẹlu omije loju ni pe oun fẹ ri ọkọ oun boya o wa laaye ni abi o ti ku. ''Oun ti mo fẹ ni pe ki wọn jẹ ki n ri baba awọn ọmọ mi, o tilẹ ni oṣu mẹta bayii ti mo ti ri ọkọ mi gbẹyin'' ''Eleyii to ba jasi fun mi, mo sa a fẹ ri ọkọ mi, boya laaye ni tabi oku rẹ.'' ''O ni ọmọ mẹta, o si ni iya, ẹ jọwọ ẹ jẹ ki n ri ọkọ mi, oun ti mo fẹ niyẹn.''


Amọ nigba ti wọn kan si iyawo Adogan, oun to ṣọ pẹlu omije loju ni pe oun fẹ ri ọkọ oun boya o wa laaye ni abi o ti ku. ''Oun ti mo fẹ ni pe ki wọn jẹ ki n ri baba awọn ọmọ mi, o tilẹ ni oṣu mẹta bayii ti mo ti ri ọkọ mi gbẹyin'' ''Eleyii to ba jasi fun mi, mo sa a fẹ ri ọkọ mi, boya laaye ni tabi oku rẹ.'' ''O ni ọmọ mẹta, o si ni iya, ẹ jọwọ ẹ jẹ ki n ri ọkọ mi, oun ti mo fẹ niyẹn.'' ''Ẹ saanu mi, mo bẹ yin ni o, Adogan ko pa eniyan kii si ṣe onijagidijagan, oniṣowo karakata ọkọ ni ni Osogbo.'' ''Ọrọ aje lo ba lọ si ilu Eko, to si ya si ọdọ Oloye Sunday Igboho ni ọjọ ti iṣẹlẹ ibi yii ṣẹlẹ.'' ''Mo fẹ ri baba awọn ọmọ mi, ko pa eniyan ri, ẹ saanu mi.''


''Ẹ saanu mi, mo bẹ yin ni o, Adogan ko pa eniyan kii si ṣe onijagidijagan, oniṣowo karakata ọkọ ni ni Osogbo.'' ''Ọrọ aje lo ba lọ si ilu Eko, to si ya si ọdọ Oloye Sunday Igboho ni ọjọ ti iṣẹlẹ ibi yii ṣẹlẹ.'' ''Mo fẹ ri baba awọn ọmọ mi, ko pa eniyan ri, ẹ saanu mi.'' Isokan Omo Odua TV ni ko si ẹni to mọ ibi ti awọn mọlẹbi naa wa, lọna ati ri pe wọn wa ni ailewu. Ọjọbọ ọjọ kinni osu Keje ọdun 2021 ni awọn osisẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS se ikọlu sile ajijagbara to n pe fun idasilẹ orilẹede Yoruba, Sunday Igboho. Nibẹ si ni wọn ti jẹwọ pe eeyan meji ni awọn pa ninu ile naa nitori wọn di awọn lọwọ lati sisẹ awọn ninu ile ọhun.


Isokan Omo Odua TV ni ko si ẹni to mọ ibi ti awọn mọlẹbi naa wa, lọna ati ri pe wọn wa ni ailewu. Ọjọbọ ọjọ kinni osu Keje ọdun 2021 ni awọn osisẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS se ikọlu sile ajijagbara to n pe fun idasilẹ orilẹede Yoruba, Sunday Igboho. Nibẹ si ni wọn ti jẹwọ pe eeyan meji ni awọn pa ninu ile naa nitori wọn di awọn lọwọ lati sisẹ awọn ninu ile ọhun. Bakan naa ni wọn sọ pe Adogan ko doju ibọn kọ awọn osisẹ DSS gẹgẹ bi wọn se sọ̀


Bakan naa ni wọn sọ pe Adogan ko doju ibọn kọ awọn osisẹ DSS gẹgẹ bi wọn se sọ̀


Yoruba Nation Rally shooting: Ẹrí rè é pé lóòótọ́ ní ọta ìbọn pá Jumoke Adeleke lásìkò ìwọ́de Yoruba Nation

Imọlẹ ti bẹrẹ si ni  tan si ọrọ iyinbọnpaniyan arabinrin Jumoke Oyeleke ti ọta ibọn ṣekupa lasiko iwọde Yoruba Nation lọjọ Kẹta oṣu Keje ọdun yi. Ko si sẹyin bi ileeṣẹ ọlọpaa ni Eko ṣe gba pe lootọ ni ọta ibọn ba Jumoke to ṣi mu ẹmi rẹ lọ. Ọlọpaa to wa nidi iwadii iṣẹlẹ yi, IPO,  Onyeisi Nwaolai lo jẹri si ọrọ yi ninu atẹjade to gbe sita nipa ohun to wa nidi iku Jumoke. Ninu iwe ijẹri  yi ti ileeṣẹ iroyin Naijiria Punch sọ pe o tẹ awọn lọwọ,awọn ọlọpaa lawọn ko le sọ pato ẹni to yinbọn naa ṣugbọn ọta ibọn ba Jumoke lootọ. O sọ ninu iwe naa pe ''eeyan mẹjọ lo mu ẹri wa fun wa to fi mọ iya oloogbe Jumoke ati  ẹni to ni ṣọọbu ti ọta ibọn ti ba,Tosin Oyemade'' ''Iwadii ṣi n tẹsiwaju lori ọrọ naa amọ ati ribi fidi ọrọ mulẹ bayi pe ọta ibọn ti a ko mọ ẹni to yin lo ba Jumoke'' Ninu ọrọ rẹ bakan naa, Onyeisi sọ pe awọn ri nkan ija oloro gba lọwọ awọn oluwọde kan ati pe awọn ti n ṣe ayẹwo finifini lori wọn. Bi a ko ba gbagbe lọjọ Kẹta oṣu Keje ni awọn oluwọde Yoruba Nation Rally pe jọ si ọgba Gani Fawehinmi to wa ni Ojota.


Ninu iwe ijẹri  yi ti ileeṣẹ iroyin Naijiria Punch sọ pe o tẹ awọn lọwọ,awọn ọlọpaa lawọn ko le sọ pato ẹni to yinbọn naa ṣugbọn ọta ibọn ba Jumoke lootọ. O sọ ninu iwe naa pe ''eeyan mẹjọ lo mu ẹri wa fun wa to fi mọ iya oloogbe Jumoke ati  ẹni to ni ṣọọbu ti ọta ibọn ti ba,Tosin Oyemade'' ''Iwadii ṣi n tẹsiwaju lori ọrọ naa amọ ati ribi fidi ọrọ mulẹ bayi pe ọta ibọn ti a ko mọ ẹni to yin lo ba Jumoke'' Ninu ọrọ rẹ bakan naa, Onyeisi sọ pe awọn ri nkan ija oloro gba lọwọ awọn oluwọde kan ati pe awọn ti n ṣe ayẹwo finifini lori wọn. Bi a ko ba gbagbe lọjọ Kẹta oṣu Keje ni awọn oluwọde Yoruba Nation Rally pe jọ si ọgba Gani Fawehinmi to wa ni Ojota. Nigba tawọn ọlọpaa bẹrẹ si ni le awọn oluwọde yi ni ọta ibọn ba Jumoke ni ṣọọbu rẹ to wa ni Ojota lẹba ibi ti iwọde yi ti waye. Awọn ọlọpaa kọkọ sọ ni ọjọ naa lọhun pe oku tawọn eeyan gbe ju sibẹ ni oku Jumoke wi pe kii ṣe ọta ibọn lo ba a. Ṣugbọn awọn mọlẹbi Jumoke ati awọn araadugbo sọ pe nigba tawọn ọlọpaa le oluwọde wọ adugbo naa ni  ọta ibọn pa Jumoke. Ko pẹ si igba naa lawọn ọga ọlọpaa pada lọ ki mọlẹbi Jumoke si ile ti wọn si gbe oku rẹ lọ si aaye igbokupamọ si ki wọn to pada wa sinku rẹ.


Nigba tawọn ọlọpaa bẹrẹ si ni le awọn oluwọde yi ni ọta ibọn ba Jumoke ni ṣọọbu rẹ to wa ni Ojota lẹba ibi ti iwọde yi ti waye. Awọn ọlọpaa kọkọ sọ ni ọjọ naa lọhun pe oku tawọn eeyan gbe ju sibẹ ni oku Jumoke wi pe kii ṣe ọta ibọn lo ba a. Ṣugbọn awọn mọlẹbi Jumoke ati awọn araadugbo sọ pe nigba tawọn ọlọpaa le oluwọde wọ adugbo naa ni  ọta ibọn pa Jumoke. Ko pẹ si igba naa lawọn ọga ọlọpaa pada lọ ki mọlẹbi Jumoke si ile ti wọn si gbe oku rẹ lọ si aaye igbokupamọ si ki wọn to pada wa sinku rẹ. Iwadii ṣi n tẹsiwaju lati mọ boya ọta ibọn lati ọdọ ọlọpaa lo ṣeku pa Jumoke lootọ.


Iwadii ṣi n tẹsiwaju lati mọ boya ọta ibọn lati ọdọ ọlọpaa lo ṣeku pa Jumoke lootọ.


Benue Protest: Àwọn olọ́kadà ti gba àwọn ìyàwó wa tán nítorí a kò lówó lọ́wọ́- Àwọn òṣìṣẹ́fẹ̀yìntì ni Benue

Àwọn òṣìṣẹ́ fẹyinti kan ni ipinlẹ Benue ti gúnlè ìwọ́de lòdì sí bí ìjọba ipinlẹ naa ṣe kọ lati san awọn owo oṣu àti ajẹmọnu wọn fún nnkan bíi ọdún mẹta. Wọn bẹrẹ ifẹhonuhan náà láti agbegbe Ken Ville Park, ni High Level, wọn sì lọ káàkiri ìlú ti wọn sì ni kọ onírúurú orin. Alaga ẹgbẹ àwọn òṣìṣẹ́ fẹyinti náà, Akosu Ugba sọ fún àwọn akọroyin pé àwọn n ṣe ìwọ́de náà láti bere ẹtọ awọn lọwọ ìjọba, ati pe ki awọn aráàlú lè mọ ohun ti wọn n dojukọ. Ọ ni "A fẹ kí gbogbo àgbáyé mọ pé ebi n pa wa, ìyá si n jẹ wá." Alaga ni: "Ohun tó n ṣẹlẹ sí wa jẹ ifiyajẹni lọna àìtọ́ nitori a kò tíì gba owo oṣù lati nnkan bíi ọdún mẹta o le." Arakunrin naa tẹsiwaju pe "Awọn ọmọ wa ko le lọ ile ẹkọ mọ nitori a kò rí owo san, awọn ọlọkada sí ti gba awọn ìyàwó wa nitori a ko lowo lọwọ."


Ọ ni "A fẹ kí gbogbo àgbáyé mọ pé ebi n pa wa, ìyá si n jẹ wá." Alaga ni: "Ohun tó n ṣẹlẹ sí wa jẹ ifiyajẹni lọna àìtọ́ nitori a kò tíì gba owo oṣù lati nnkan bíi ọdún mẹta o le." Arakunrin naa tẹsiwaju pe "Awọn ọmọ wa ko le lọ ile ẹkọ mọ nitori a kò rí owo san, awọn ọlọkada sí ti gba awọn ìyàwó wa nitori a ko lowo lọwọ." Gẹgẹ bíi ohun tó sọ, púpọ nínú wọn ló dubulẹ àìsàn ṣugbọn ti kò ri owó láti tọju ara rẹ. Ọ fi kun pe nnkan bíi ẹẹdẹgbẹta lara wọn lo ti kú láì rí ẹtọ wọn gbà lọwọ ìjọba. Lẹyìn náà ló rawọ ẹbẹ sí ìjọba láti boju aanu wo awọn ki wọn ma ba a ku sinu iṣẹ.


Gẹgẹ bíi ohun tó sọ, púpọ nínú wọn ló dubulẹ àìsàn ṣugbọn ti kò ri owó láti tọju ara rẹ. Ọ fi kun pe nnkan bíi ẹẹdẹgbẹta lara wọn lo ti kú láì rí ẹtọ wọn gbà lọwọ ìjọba. Lẹyìn náà ló rawọ ẹbẹ sí ìjọba láti boju aanu wo awọn ki wọn ma ba a ku sinu iṣẹ.


Endsars Anniversary: Àwọn alátilẹ̀yìn Sunday Igboho darapọ̀ mọ́ ìwọ́de ENDSARS ní ìlú Ibadan

Nibi iwọde ENDSARS to n lọ lọwọ nilu Ibadan lowurọ Ọjọru ni a ti ri awọn alatilẹyin Oloye Sunday Adeyẹmọ ti ọpọ eeyan mọ si "Sunday Igboho" to darapọ mọ awọn ọdọ ti wọn n ṣe ifẹhonuhan tako ẹka ileeṣẹ ọlọpaa ti wọn pe ni "SARS". Ọkan lara awọn abẹṣinkawọ Sunday Igboho, Alhaji Yusuf Ajikobi lo gbe aworan ẹni to n pe fun idasilẹ orilẹede Oodua naa lọwọ ti wọn si mu ọkanojọkan orin aro bọ ẹnu. Lara akọle ti wọn mu lọwọ n fi ariwo bọ ẹnu pe, "ẹ tu Sunday Igboho silẹ, ki i ṣe ọdaran, ki i ṣe adẹrubalu". Lati agbegbe Iwo road ni iwọde naa ti bẹrẹ lowurọ oni, igbagbọ si wa awọn oluwọde naa yoo de ọfisi gomina ipinlẹ Ọyọ ni Agodi lati ṣe ifẹhonuhan. Jakejado ni ifehonuhan alalaafia ti n waye lonii ni iranti awọn eeyan ti awọn ọdọ fi ẹsun kan wi pe wọn padanu ẹmi wọn ati awọn to fi ara pa ni ogunjọ oṣu kẹẹwa ọdun 2020 lẹnu iloro "Lekki Toll Gate" nibi ti ifẹhonu han ENDSARS ti waye.


Aishat Adesina: Àwa akẹ́ẹ̀kọ́ lòdì sí bí àwọn adarí iléẹ̀kọ́ OAU ṣe ti fásitì, ìfẹ̀hónúhàn tẹ̀síwújú lórí ikú akẹ́ẹ̀kọ́

Ẹgbẹ awọn akẹkọọ ni Fasiti Ọbafemi Awolowo ,NANS ti tako aṣẹ adari ileẹkọ naa pe ki awọn akẹkọọ kuro ni ileewe naa ni kiakia. Ẹgbẹ awọn akẹkọọ ọhun ninu atẹjade ti wọn fi lede ṣe apejuwe aṣẹ fasiti naa gẹgẹ bi ohun to lodi si ẹtọ awọn akẹkọọ. Awọn alaṣẹ fasiti naa lo paṣẹ ọhun lẹyin ti awọn akẹkọ bẹrẹ ifẹhọnu nitori ọkan lara wọn Aishat Adesina to gbẹmi mi lasiko to n ṣe aisan, ti wọn si gbe e  lọ si ileewosan to wa ninu ọgba fasiti naa. Ninu ọrọ ti wọn sọ, awọn akẹkọọ faraya nitori pe wọn da ẹbi iku akẹkọọbinrin naa ru ileewosan fasiti OAU nitori aibikita wọn ni eto ilera akẹkọọ naa nigba to lọ si ileewosan ọhun fun iwosan. ''Awọn oṣiṣẹ ileewosan fasiti naa ko dahun si obinrin ọhun to n ṣe aisan, ti wọn si fi silẹ titi ti ẹmi fi bọ ni ara rẹ.'' ''Lẹyin naa ni wọn paṣẹ pe ki wọn gbe e lọ si ileewosan Adventist to wa ni igboro, amọ ileewosan naa ni akẹkọbinrin naa ti ku ki wọn to gbe e de ibẹ''.


Ninu ọrọ ti wọn sọ, awọn akẹkọọ faraya nitori pe wọn da ẹbi iku akẹkọọbinrin naa ru ileewosan fasiti OAU nitori aibikita wọn ni eto ilera akẹkọọ naa nigba to lọ si ileewosan ọhun fun iwosan. ''Awọn oṣiṣẹ ileewosan fasiti naa ko dahun si obinrin ọhun to n ṣe aisan, ti wọn si fi silẹ titi ti ẹmi fi bọ ni ara rẹ.'' ''Lẹyin naa ni wọn paṣẹ pe ki wọn gbe e lọ si ileewosan Adventist to wa ni igboro, amọ ileewosan naa ni akẹkọbinrin naa ti ku ki wọn to gbe e de ibẹ''. ''Ẹtọ wa ni lati fi ẹhonuhan, amọ kaka ki awọn alaṣẹ ba wa sọrọ nigba ti a kesi wọn, niṣe ni wọn kọ iwe si awọn akẹkọọ lati fi ọgba silẹ'' ''A ko ni ibi kankan lọ nitori awọn akẹkọọ n kọ idanwo wọn lọwọ, nitori naa ki awọn alaṣẹ da ero wọn pada.'' Ẹgbẹ awọn olukọ naa wa kesi awọn akẹkọọ lati tẹsiwaju ifẹhonuhan to n waye naa paapaa ni iwaju ileẹkọ naa lati tako aṣẹ adari fasiti naa. Bakan naa ni wọn paṣẹ ki awọn alaṣẹ ileewe naa ṣi ileewe pada fun awọn akẹkọọ lati pari idanwo ti wọn n ṣe lọwọ.


''Ẹtọ wa ni lati fi ẹhonuhan, amọ kaka ki awọn alaṣẹ ba wa sọrọ nigba ti a kesi wọn, niṣe ni wọn kọ iwe si awọn akẹkọọ lati fi ọgba silẹ'' ''A ko ni ibi kankan lọ nitori awọn akẹkọọ n kọ idanwo wọn lọwọ, nitori naa ki awọn alaṣẹ da ero wọn pada.'' Ẹgbẹ awọn olukọ naa wa kesi awọn akẹkọọ lati tẹsiwaju ifẹhonuhan to n waye naa paapaa ni iwaju ileẹkọ naa lati tako aṣẹ adari fasiti naa. Bakan naa ni wọn paṣẹ ki awọn alaṣẹ ileewe naa ṣi ileewe pada fun awọn akẹkọọ lati pari idanwo ti wọn n ṣe lọwọ.


Lai Mohammed on Lekki Toll Gate: Irọ́ ńlá lẹ pa, Lai Mohammed ò kó ọ̀rọ̀ rẹ̀ jẹ lórí ìṣẹ̀lẹ̀ Lekki Toll Gate - Iléeṣẹ́ ìròyìn àti àṣà

Ileeṣẹ to n ri eto iroyin ati aṣa eyi ti Minisita Lai Mohammed n ṣe adari fun ti fesi si iroyin kan to sọ pe Ọgbẹni Lai ti yi ẹnu pada pe oun sọ pe eeyan kankan o ku ni Lekki tollgate eyi tii ṣe ibi ti iṣẹlẹ ifẹhonuhan EndSARS ti waye. Ileeṣẹ naa fi eyi sita loju opo lati bu ẹnu atẹ lu iroyin naa ti ileeṣẹ iroyin ori ayelujara kan to n jẹ Igbere TV gbe sita. Minista Lai Mohammed jẹ eeyan kan ti ẹnu kii ṣi lori rẹ pẹlu bo ṣe maa n fi gbogbo igba duro lori ọrọ rẹ to maa n sọ pe ko si eeyan kankan to ku latọwọ ibọn yinyin to ṣẹlẹ ni Ogunjọ oṣu Kẹwa ọdun 2020. Ọrọ yii tun wu sita pada toripe iroyin abajade igbimọ iwadii EndSARS ti jade ti awọn ọmọ igbimọ si ti gbe e le gomina ipinlẹ Eko lọwọ bo tilẹ jẹ ijọba ni awọn ko tii boju wo abajade naa. Ọnà ayédèrú ní wọn gbà gbé àbájáde ìwádìí Endsars tàwọn èèyàn n sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ jáde - Ọgágun Irabor 'Kò sí nkan tó burú nínú bí Akeredolu ṣe yan ọmọ rẹ̀ sí ipò! Ayé ń ṣe irú ẹ̀' Ìjọba ìpínlẹ̀ kàn kéde ọ̀jọ ìsinmi ní ìrántí Zik, wo òhun tí wọ́n yóò máa ṣe lọ́jọ́ ìbí rẹ̀ Àwọn ọlọ́jà ní Oyingbo ṣe iwọ́de, wọ́n ní Folashade Tinubu ti ọjà pa torí  N5m Òhun tí Cute Abiola ṣe rèé táa fí sọ ọ́ sí àhámọ́ - Iléeṣẹ́ Navy Bakan naa ni ileeṣẹ ologun Naijria naa ni awọn ko tii wo abajade ọhun amọ pẹlu ohun tawọn n gbọ latara iroyin to n fo kiri, awọn ri kọnu n kọhọ ninu abajade naa amọ o da ileeṣẹ ologun loju pe awọn mọ iṣẹ awọn daju.


Ọrọ yii tun wu sita pada toripe iroyin abajade igbimọ iwadii EndSARS ti jade ti awọn ọmọ igbimọ si ti gbe e le gomina ipinlẹ Eko lọwọ bo tilẹ jẹ ijọba ni awọn ko tii boju wo abajade naa. Ọnà ayédèrú ní wọn gbà gbé àbájáde ìwádìí Endsars tàwọn èèyàn n sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ jáde - Ọgágun Irabor 'Kò sí nkan tó burú nínú bí Akeredolu ṣe yan ọmọ rẹ̀ sí ipò! Ayé ń ṣe irú ẹ̀' Ìjọba ìpínlẹ̀ kàn kéde ọ̀jọ ìsinmi ní ìrántí Zik, wo òhun tí wọ́n yóò máa ṣe lọ́jọ́ ìbí rẹ̀ Àwọn ọlọ́jà ní Oyingbo ṣe iwọ́de, wọ́n ní Folashade Tinubu ti ọjà pa torí  N5m Òhun tí Cute Abiola ṣe rèé táa fí sọ ọ́ sí àhámọ́ - Iléeṣẹ́ Navy Bakan naa ni ileeṣẹ ologun Naijria naa ni awọn ko tii wo abajade ọhun amọ pẹlu ohun tawọn n gbọ latara iroyin to n fo kiri, awọn ri kọnu n kọhọ ninu abajade naa amọ o da ileeṣẹ ologun loju pe awọn mọ iṣẹ awọn daju. ,Ẹwẹ̀ lẹyin eyi ni ileeṣẹ iroyin kan gbe e jade pe Lai Mohammed ti ko ọrọ rẹ jẹ pada amọ lọgan ni ileeṣẹ to n ri si eto iroyin ati aṣa sọ pe irọ funfun balau ni. Igbimọ aṣewadii naa gbe abajade iwadii wọn jade ni ọjọ Aje ọjọ kẹẹdogun oṣu kọkanla ninu eyi ti wọn ti sọ pe awọn eeyan kan ku lọjọ iwọde EndSARS ijọba si ni kii sii kii ṣe ọlọpaa tabi ologun Naijiria lo wa nidi rẹ eyi ti ijọba tun ti kọkọ sọ pe ko sẹni to ku. Lati igba naa ni ọpọlọpọ ọmọ Naijiria ti n reti ọrọ latẹnu Minisita Lai Mohammed ko da si abajade iwadii igbimọ naa.


,Ẹwẹ̀ lẹyin eyi ni ileeṣẹ iroyin kan gbe e jade pe Lai Mohammed ti ko ọrọ rẹ jẹ pada amọ lọgan ni ileeṣẹ to n ri si eto iroyin ati aṣa sọ pe irọ funfun balau ni. Igbimọ aṣewadii naa gbe abajade iwadii wọn jade ni ọjọ Aje ọjọ kẹẹdogun oṣu kọkanla ninu eyi ti wọn ti sọ pe awọn eeyan kan ku lọjọ iwọde EndSARS ijọba si ni kii sii kii ṣe ọlọpaa tabi ologun Naijiria lo wa nidi rẹ eyi ti ijọba tun ti kọkọ sọ pe ko sẹni to ku. Lati igba naa ni ọpọlọpọ ọmọ Naijiria ti n reti ọrọ latẹnu Minisita Lai Mohammed ko da si abajade iwadii igbimọ naa. Láé láé, ìjọba Buhari kò tẹ ojú ẹ̀tọ́ ará ìlú mọ́lẹ̀ - Lai Mohammed Gómìnà Kwara ti pada sọ̀rọ̀ lóríi aáwọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú Lai Mohammed, ǹkan ki síbẹ̀ Lai Mohammed: A kò ní bojú wẹ̀yìn lórí àbádòfin ìṣàkóso ẹ̀rọ ayélujára À ń ṣọ́ọ yín lórí ayélujára yín bàyìí o! Bí ẹ bá dán ọ̀rọ̀ kòbákùngbé wò - Lai Mohammed Wo ìgbà márùn ùn tí ọ̀rọ̀ Lai Muhammed ti bọ́ sápo ìbínú ọmọ Nàìjíríà


Láé láé, ìjọba Buhari kò tẹ ojú ẹ̀tọ́ ará ìlú mọ́lẹ̀ - Lai Mohammed Gómìnà Kwara ti pada sọ̀rọ̀ lóríi aáwọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú Lai Mohammed, ǹkan ki síbẹ̀ Lai Mohammed: A kò ní bojú wẹ̀yìn lórí àbádòfin ìṣàkóso ẹ̀rọ ayélujára À ń ṣọ́ọ yín lórí ayélujára yín bàyìí o! Bí ẹ bá dán ọ̀rọ̀ kòbákùngbé wò - Lai Mohammed Wo ìgbà márùn ùn tí ọ̀rọ̀ Lai Muhammed ti bọ́ sápo ìbínú ọmọ Nàìjíríà


OAU Aishat Adesina : Àwọn aláṣẹ fásitì OAU ṣí iléèwé náà padà lẹ́yìn ikú akẹ́kọ̀ọ́, Aishat Adesina tó fa ìfẹ̀hónúhàn

Awọn alaṣẹ ileẹkọ fasiti ile iwe giga Obafemi Awolowo, Ile-Ife, ti kede pe awọn ti ṣi ileewe pada lẹyin ọjọ mejidinlọgbọn ti wọn ti i pa. Eyi ko ṣẹyin rogbodiyan to bẹ silẹ lẹyin ifẹhonuhan ti awọn akẹkọọ gunle ni Ọjọ Kini, Osu Kẹwaa, ọdun 2021. Ohun to fa ifẹhonuhan naa ni pe akẹkọọ jade ni fasiti ọhun ni ẹka imọ Ede ilẹ okeere, Aishat Adesina lo papoda lẹyin to ṣe aisan ti awọn akẹkọọ si ni ileewosan ileẹkọ naa ko naa ni ilera awọn eniyan. Awọn akẹkọọ naa n mura fun idanwo lasiko ti ifẹhonuhan naa bẹrẹ, eleyii to mu ki idanwo naa ni ifaṣẹyin. Ninu atẹjade ti alukoro ileẹkọ naa gbe jade, Abiodun Olanrewaju ni awọn gbe igbesẹ naa lẹyin ti awọn adari ileẹkọ naa ṣepade ni Ọjọ Kọkandinlọgbọn, Osu Kẹwaa, ọdun 2021. Olanrewaju ni awn akẹkọọ yoo pade si ileewe naa ni Ọjọ Karun un, Osu Kọkanla, ọdun 2021 lati tẹsiwaju ninu idanwo naa ti yoo bẹrẹ pada ni Ọjọ Kẹfa, Osu Kẹfa, ọdun 2021. Bakan naa ni wọn kesi awọn obi lati fi to awn ọmọ wọn leti ki wọn wa pari idanwo wọn.


Ninu atẹjade ti alukoro ileẹkọ naa gbe jade, Abiodun Olanrewaju ni awọn gbe igbesẹ naa lẹyin ti awọn adari ileẹkọ naa ṣepade ni Ọjọ Kọkandinlọgbọn, Osu Kẹwaa, ọdun 2021. Olanrewaju ni awn akẹkọọ yoo pade si ileewe naa ni Ọjọ Karun un, Osu Kọkanla, ọdun 2021 lati tẹsiwaju ninu idanwo naa ti yoo bẹrẹ pada ni Ọjọ Kẹfa, Osu Kẹfa, ọdun 2021. Bakan naa ni wọn kesi awọn obi lati fi to awn ọmọ wọn leti ki wọn wa pari idanwo wọn. Amọ awọn ti o ba ti pari idanwo ko nilo lati wa si ileẹkọ naa, ki wọn wa fa rogbodiyan ni ileẹkọ naa.


Amọ awọn ti o ba ti pari idanwo ko nilo lati wa si ileẹkọ naa, ki wọn wa fa rogbodiyan ni ileẹkọ naa.


Ooni ti Ile-Ife, Pásítọ̀ Sam Adeyemi, Woli Agba, Falz, Mr Macaroni, Tiwa Savage ṣe ṣe àyájọ́ #Endsars!

Awọn eekan lorilẹede Naijiria lori ẹrọ ayelujara lo fi ero wọn han lori ayajọ ifẹhonuhan Endsars to waye lọdun to kọja. Ọpọlọpọ aworan ni wọn n fi lede lati ṣeranti bi iwọde naa ṣe lọ ni ọdun to kọja. Wọn fikun un pe awọn ko lee gbagbe lai lai ẹmi to lọ ninu iṣẹlẹ naa. Ninu ọrọ tirẹ, Ọọni ti Ile Ife ni ọjọ ayajọ EndSars lorilẹede Naijiria jẹ ọjọ manigbagbẹ ni itan orilẹede Naijiria nitori o jẹ iṣẹlẹ kan patọ to mu ki awọn ọdọ lorilẹede Naijiria parapọ lati ja fun ẹtọ wọn. Ọọni ni awọn ọdọ naa bẹrẹ fun iṣejọba to dara, ẹtọ araalu to fi mọ ijọba ti ko ni fi ẹtọ araalu dun wọn. Pasitọ Sam Adeyemi ninu arọwa si awọn ọdọ ni ọjọ ayajọ Endsars ni ki awọn ọdọ Naijiria ri ara wọn gẹgẹ bi ọdọ to ni Niajiria ni ọjọ ọla.


Ninu ọrọ tirẹ, Ọọni ti Ile Ife ni ọjọ ayajọ EndSars lorilẹede Naijiria jẹ ọjọ manigbagbẹ ni itan orilẹede Naijiria nitori o jẹ iṣẹlẹ kan patọ to mu ki awọn ọdọ lorilẹede Naijiria parapọ lati ja fun ẹtọ wọn. Ọọni ni awọn ọdọ naa bẹrẹ fun iṣejọba to dara, ẹtọ araalu to fi mọ ijọba ti ko ni fi ẹtọ araalu dun wọn. Pasitọ Sam Adeyemi ninu arọwa si awọn ọdọ ni ọjọ ayajọ Endsars ni ki awọn ọdọ Naijiria ri ara wọn gẹgẹ bi ọdọ to ni Niajiria ni ọjọ ọla. Pasitọ Adeyemi ni ki wọn gbaradi fun iṣẹ to wa ninu iwaju wọn, ki wọn si tunbọ ma a pe akiyesi wọn si awọn ohun ti ko ba dara tọ ni ijọbs Naijiria. O gbadura pe igbiyanju wọn ko ni jasi asan. Bakan naa ni gbajugbaja adẹrinpoṣonu, Woli Agba naa fi fidio lede to sọ wi pe awọn ko ni gbagbẹ gbogbo awọn ti ẹmi wọn sọnu ni ikọlu ti awọn soja ṣe si awọn afẹhonuhan Endsars ni ọdun to kọja.


Pasitọ Adeyemi ni ki wọn gbaradi fun iṣẹ to wa ninu iwaju wọn, ki wọn si tunbọ ma a pe akiyesi wọn si awọn ohun ti ko ba dara tọ ni ijọbs Naijiria. O gbadura pe igbiyanju wọn ko ni jasi asan. Bakan naa ni gbajugbaja adẹrinpoṣonu, Woli Agba naa fi fidio lede to sọ wi pe awọn ko ni gbagbẹ gbogbo awọn ti ẹmi wọn sọnu ni ikọlu ti awọn soja ṣe si awọn afẹhonuhan Endsars ni ọdun to kọja. Wọn kesi si ijọba pe awọn to yẹ ki wọn ma a da abo bo awọn ọdọ ni wọn tun n ṣe ikọlu si wọn. Gbajugbaja olorin takasufe naa, Tiwa Savage naa fi awo orin sita ti wọn ti n bere ibeere pe tani o fun awọn soja ni aṣẹ lati lọ doju ibọn kọ awọn ọmọ Naijiria ni Lekki Tollgate. Tiwa Savage ninu orin naa ni awọn ko ni gbagbe lailai nitori awọn ọdọ yii fi ẹmi wọn silẹ lati beere fun ẹtọ wọn.


Wọn kesi si ijọba pe awọn to yẹ ki wọn ma a da abo bo awọn ọdọ ni wọn tun n ṣe ikọlu si wọn. Gbajugbaja olorin takasufe naa, Tiwa Savage naa fi awo orin sita ti wọn ti n bere ibeere pe tani o fun awọn soja ni aṣẹ lati lọ doju ibọn kọ awọn ọmọ Naijiria ni Lekki Tollgate. Tiwa Savage ninu orin naa ni awọn ko ni gbagbe lailai nitori awọn ọdọ yii fi ẹmi wọn silẹ lati beere fun ẹtọ wọn. Bakan naa ni gbajugbaja olorin takasufe, Folarin Falana ti ọpọ eeyan mọ si Falz to fi mọ Mr Macaroni, Charley Boy ni awọn ko ni gbagbe gbogbo awọn to ku ni Lekki Tollgate ti ijọba ko naani wọn. Bakan naa ni wọn ni ko si nkan ti ijọba le ṣe fun wọn loni ayajọ ọjọ ifẹhonuhan Endsars nitori awọn ko pa eniyan kankan. Bẹẹ si ni wọn bọ sita ni iye wọn pẹlu ọkọ wọn ti wọn si n tẹ ''horn'' ọkọ wọn.


Bakan naa ni gbajugbaja olorin takasufe, Folarin Falana ti ọpọ eeyan mọ si Falz to fi mọ Mr Macaroni, Charley Boy ni awọn ko ni gbagbe gbogbo awọn to ku ni Lekki Tollgate ti ijọba ko naani wọn. Bakan naa ni wọn ni ko si nkan ti ijọba le ṣe fun wọn loni ayajọ ọjọ ifẹhonuhan Endsars nitori awọn ko pa eniyan kankan. Bẹẹ si ni wọn bọ sita ni iye wọn pẹlu ọkọ wọn ti wọn si n tẹ ''horn'' ọkọ wọn. Awọn ọdọ miran tilẹ kọ orukọ awọn to ba iṣẹlẹ iwọde naa lọ ni ọdun to kọja, ti wọn si n sọ wi pe awọn ko le gbagbe wọn. Amọ titi di asiko yii ijọba ṣi n sọ wi pe ko si ẹni to ku ninu iṣẹlẹ naa, ti awọn soja naa ni awọn ko yin ibọn to le e pa eniyan, wi pe ''Rubber Bullet'' ni wọn yin.


Awọn ọdọ miran tilẹ kọ orukọ awọn to ba iṣẹlẹ iwọde naa lọ ni ọdun to kọja, ti wọn si n sọ wi pe awọn ko le gbagbe wọn. Amọ titi di asiko yii ijọba ṣi n sọ wi pe ko si ẹni to ku ninu iṣẹlẹ naa, ti awọn soja naa ni awọn ko yin ibọn to le e pa eniyan, wi pe ''Rubber Bullet'' ni wọn yin.


Open Grazing: Làásìgbò bẹ́ sílẹ̀ lẹ́bàá Ogbomoso torí màálù tó pa bàbá ìkókó ní ìkómọ ku ọ̀la

Iyalẹnu lo jẹ nigbati ọkunrin ẹni ọgbọn ọdun kan, Benjamin Oyelade, se alabapade iku ojiji nitori bi maa lu se ya soju popo lasiko to n gun ọkada kọja ni agbegbe Atapa Ogbomoso ni ijoba Surulere ni ipinlẹ Oyo. Bamidele, tii se ẹni ọgbọn ọdun to n sisẹ Kafinta, lo se alabapade iku ojiji nigba to ku ọjọ kan pere ko se ikomọjade ọmọ tuntun ti iyawo rẹ sẹsẹ bi. Ọkunrin yii ni wọn lo gun ọkada lati lọ ra epo bẹtiroolu, ko to se alabapade iku ojiji naa. Isẹlẹ naa lo fa ki awọn ọdọ ilu Atapa fariga, ti wọn si sọ ina si abule tawọn Fulani tẹdo si lati gba ẹsan iku Oyelade, ti awọn agbofinro si ti dasi ọrọ naa. Nigba ti BBC Yoruba gunlẹ si agbegbe naa lati tanna wadi ohun to sẹlẹ, baba ologbe, Babalola Solomon, to ba ikọ BBC News sọrọ ni ohun iyalẹnu lo jẹ fun oun tori ko pe ọgbọn isẹju ti ọmọ oun kuro ni ọdọ oun, ti isẹlẹ naa fi waye. O tẹsiwaju pe ọmọ oun fẹ lọ epo pẹtiro si ẹrọ amunawa fun isọmọlorukọ ọmọ rẹ kẹrin lo pade iku ojiji lati ọwọ awọn maalu naa.


Isẹlẹ naa lo fa ki awọn ọdọ ilu Atapa fariga, ti wọn si sọ ina si abule tawọn Fulani tẹdo si lati gba ẹsan iku Oyelade, ti awọn agbofinro si ti dasi ọrọ naa. Nigba ti BBC Yoruba gunlẹ si agbegbe naa lati tanna wadi ohun to sẹlẹ, baba ologbe, Babalola Solomon, to ba ikọ BBC News sọrọ ni ohun iyalẹnu lo jẹ fun oun tori ko pe ọgbọn isẹju ti ọmọ oun kuro ni ọdọ oun, ti isẹlẹ naa fi waye. O tẹsiwaju pe ọmọ oun fẹ lọ epo pẹtiro si ẹrọ amunawa fun isọmọlorukọ ọmọ rẹ kẹrin lo pade iku ojiji lati ọwọ awọn maalu naa. Nigba ti BBC kan si aya oloogbe, se lo n wa ẹkun mu pẹlu ara tutu, ti ko si le sọ ọrọ kankan nitori isẹlẹ naa ba lojiji. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ,adari awọn Fulani darandaran, Muhammad Umaru ni ko si nkan to jọ bẹẹ rara, ti awọn Fulani ko si mọ nipa isẹlẹ naa. Umaru ni lootọ ni awọn ọdọ ilu se ikọlu si ibudo awọn, to si rawọ ẹbẹ si wọn lati gba alaafia laaye ninu ilu naa.


Nigba ti BBC kan si aya oloogbe, se lo n wa ẹkun mu pẹlu ara tutu, ti ko si le sọ ọrọ kankan nitori isẹlẹ naa ba lojiji. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ,adari awọn Fulani darandaran, Muhammad Umaru ni ko si nkan to jọ bẹẹ rara, ti awọn Fulani ko si mọ nipa isẹlẹ naa. Umaru ni lootọ ni awọn ọdọ ilu se ikọlu si ibudo awọn, to si rawọ ẹbẹ si wọn lati gba alaafia laaye ninu ilu naa. Alaga ijọba ibilẹ Surulere, Adegbite Isaiah wa gbe osuba fun awọn agbofinro ati ikọ Amotekun lori bi wọn se fi pẹlẹ-putu yanju laasigbo naa. Adegbite tun parọwa fun awọn araalu lati fi ifẹ ati alaafia ba ara wọn gbe papọ, ki wọn si ta kete si rogbodiyan.


Alaga ijọba ibilẹ Surulere, Adegbite Isaiah wa gbe osuba fun awọn agbofinro ati ikọ Amotekun lori bi wọn se fi pẹlẹ-putu yanju laasigbo naa. Adegbite tun parọwa fun awọn araalu lati fi ifẹ ati alaafia ba ara wọn gbe papọ, ki wọn si ta kete si rogbodiyan.


ENDSARS rememberance: Ó ṣe ni láàánú pé ìjọba kò kọ́ ẹ̀kọ́ kankan lára ìwọ́de ENDSARS - Bukola Saraki

Ijọba orilẹ-ede Naijiria ti sọ pe ko si ẹ̀rí to daju pe lootọ ni wọn pa awọn oluwọde ni Lekki Tollgate ni ogunjọ, oṣu Kẹwaa, ọdun 2020. Minisita fun eto iroyin ati àṣà, Lai Mohammed sọ fun awọn akọroyin nilu Abuja pe iwadii ti awọn ọtẹlẹmuyẹ ṣe, ati ti ajọ US Human Rights Practices jẹri pe lootọ ni ọrọ ti ileesẹ ologun sọ pe awọn ko yinbọn ni Lekki Tollgate. O ni ipaniyan Lekki ni akọkọ iru rẹ l'agbaye, ti wọn ni ipaniyan ti waye, sugbọn ti "a ko ri ẹ̀jẹ̀ tabi oku eeyan kankan. " Lẹyin ọdún kan, ko si ẹnikẹni to yọjú sita pe wọn pa ẹbi oun ni Lekki, laduru anfaani to wa fun wọn lati ṣe bẹ́ẹ̀." Lai Mohammed sọ pe ijọba apapọ yoo sisẹ pẹlu awọn ijọba ipinlẹ, lati san owó itunu fun awọn to kagbako ifiyajẹni lọwọ ọlọpaa. Bakan naa lo sọ pe igbimọ alasẹ Naijiria ti pàṣẹ fun awọn ipinlẹ lati fi àbọ̀ iwadii àwọn igbimọ ti wọn gbe kalẹ lori ọrọ #ENDSARS ránṣẹ, ki wọn le tete gbe awọn ọlọpaa to ba jẹbi lọ sile ẹjọ.


Lẹyin ọdún kan, ko si ẹnikẹni to yọjú sita pe wọn pa ẹbi oun ni Lekki, laduru anfaani to wa fun wọn lati ṣe bẹ́ẹ̀." Lai Mohammed sọ pe ijọba apapọ yoo sisẹ pẹlu awọn ijọba ipinlẹ, lati san owó itunu fun awọn to kagbako ifiyajẹni lọwọ ọlọpaa. Bakan naa lo sọ pe igbimọ alasẹ Naijiria ti pàṣẹ fun awọn ipinlẹ lati fi àbọ̀ iwadii àwọn igbimọ ti wọn gbe kalẹ lori ọrọ #ENDSARS ránṣẹ, ki wọn le tete gbe awọn ọlọpaa to ba jẹbi lọ sile ẹjọ. Yatọ si eyi, Lai tun sọ pe ijọba apapọ ti sọ fun awọn ileesẹ eto abo Naijiria pe ki wọn o ma a ṣe ayẹwo ilera ọpọlọ awọn ti wọn ba fẹ ẹ gba sisẹ, ati lẹyin ti wọn ba gba wọn tan lati le mọ boya wọn koju osunwọn lati lo ìbọn . Wo ohun tí Baba Ijesha sọ fún BBC níbi ìgbẹ́jọ́ rẹ̀ tó wáyé lónìí "Free Sunday Igboho" lariwo tó gbóde bí àwọn alátìlẹ́yìn rẹ̀ ṣe darapọ̀ mọ́ ìwọ́de ENDSARS ní Ibadan ''Sójà yìnbọn fún mi ní ìwọdé EndSars lọ́dun tó kọ̀ja, àmọ́ máà tún darapọ̀ mọ́ ìwóde láti ṣèrántí àwọn tó kú'' Aarẹ ile aṣofin agba Naijiria tẹlẹ, Bukola Saraki sọ pe ẹ̀kọ́ lo yẹ ki rogbodiyan to tẹle iwọde ENDSARS jẹ fun awọn olori Naijiria. Ninu ọrọ to kọ sori  lati daro 'ipaniyan' to waye ni  Lekki Tollgate, to pe ọdun kan loni, ogunjọ, oṣu Kẹwaa, ọdun 2021, ni Saraki ti sọ bẹẹ.


Yatọ si eyi, Lai tun sọ pe ijọba apapọ ti sọ fun awọn ileesẹ eto abo Naijiria pe ki wọn o ma a ṣe ayẹwo ilera ọpọlọ awọn ti wọn ba fẹ ẹ gba sisẹ, ati lẹyin ti wọn ba gba wọn tan lati le mọ boya wọn koju osunwọn lati lo ìbọn . Wo ohun tí Baba Ijesha sọ fún BBC níbi ìgbẹ́jọ́ rẹ̀ tó wáyé lónìí "Free Sunday Igboho" lariwo tó gbóde bí àwọn alátìlẹ́yìn rẹ̀ ṣe darapọ̀ mọ́ ìwọ́de ENDSARS ní Ibadan ''Sójà yìnbọn fún mi ní ìwọdé EndSars lọ́dun tó kọ̀ja, àmọ́ máà tún darapọ̀ mọ́ ìwóde láti ṣèrántí àwọn tó kú'' Aarẹ ile aṣofin agba Naijiria tẹlẹ, Bukola Saraki sọ pe ẹ̀kọ́ lo yẹ ki rogbodiyan to tẹle iwọde ENDSARS jẹ fun awọn olori Naijiria. Ninu ọrọ to kọ sori  lati daro 'ipaniyan' to waye ni  Lekki Tollgate, to pe ọdun kan loni, ogunjọ, oṣu Kẹwaa, ọdun 2021, ni Saraki ti sọ bẹẹ. Saraki sọ pe o ṣe ni laanu pe ko ti i si ayipada kankan lori awọn iwa ti ko tọ ọ ti awọn oṣiṣẹ eleto aabo ń hu, eyi to fa iwọde to waye. O ni bẹẹ naa ni ijọba ko ti fi iya jẹ ẹnikẹni to lọwọ si awọn ipaniyan ati biba dukia jẹ, to waye lasiko naa.


Saraki sọ pe o ṣe ni laanu pe ko ti i si ayipada kankan lori awọn iwa ti ko tọ ọ ti awọn oṣiṣẹ eleto aabo ń hu, eyi to fa iwọde to waye. O ni bẹẹ naa ni ijọba ko ti fi iya jẹ ẹnikẹni to lọwọ si awọn ipaniyan ati biba dukia jẹ, to waye lasiko naa.


EndSars 2021: Ọ́ọ́físà tó lu awakọ̀ Uber níbi ìwọ́de EndSARS gba ìwé máa lọ ilé ná

Awọn alaṣẹ ajọ agbofinro adugbo nipinlẹ Eko, Lagos State Neighbourhood Safety Agency ti da oṣiṣẹ wọn meji to huwa aitọ si ọkunrin awakọ kan nibi iwọde iranti EndSARS to waye ni Lekki Toll Gate ni Ogunj oṣu Kẹwa. Adari agba ajọ naa, Ọmọba Ọmọwe Ifalade Oyekan lo ṣipaya eyi ni olu ileeṣẹ ajọ naa to wa ni agbegbe Safety Arena, Bolade Oshodi. Wọn jẹ ko di mimọ pe iwa ti awọn ọọfisa naa hu tabuku ihuwasi eeyan to yẹ ko jẹ ọmọ ẹgbẹ ajọ yii. Ni kete ti fidio bi wọn ṣe fiya jẹ Clement gba gbogbo ori ayelujara kan lawọn eeyan bẹrẹ si ni ja fun un pe idajọ ododo gbudọ waye tori ko ni ẹṣẹ kankan. Akọroyin BBC to wa nibi iwọde iranti EndSARS fihan ninu fidio bi awọn ọọfisa ṣe n gbe ọkunrin naa digba digba lati muu ni dandan wọ inu ọkọ wọn amọ ti oun naa n kọjalẹ pe oun ko ni wọ ibẹ rara tori oun kii ṣe ọdaran. EndSARS: Atúpalẹ́ rèé lórí ìkọlù  tó wáyé ní Lekki Toll Gate lọ́jọ́ 20 Oct, 2020 "Free Sunday Igboho" lariwo tó gbóde bí àwọn alátìlẹ́yìn rẹ̀ ṣe darapọ̀ mọ́ ìwọ́de ENDSARS ní Ibadan Wọ́n ní ìpànìyàn wáyé ní Lekki, àmọ́ a kò rí ẹ̀jẹ̀ tàbí òkú èèyàn kankan títí d'òní- Lai Mohammed ''Sójà yìnbọn fún mi ní ìwọdé EndSars lọ́dun tó kọ̀ja, àmọ́ máà tún darapọ̀ mọ́ ìwóde láti ṣèrántí àwọn tó kú'' Nigba ti gbogbo iwọde ọhun tun pari, awọn ọmọ Naijiria bọ sori ayelujara lati tun maa pe fun ki idajọ ododo waye fun Clement.


Ni kete ti fidio bi wọn ṣe fiya jẹ Clement gba gbogbo ori ayelujara kan lawọn eeyan bẹrẹ si ni ja fun un pe idajọ ododo gbudọ waye tori ko ni ẹṣẹ kankan. Akọroyin BBC to wa nibi iwọde iranti EndSARS fihan ninu fidio bi awọn ọọfisa ṣe n gbe ọkunrin naa digba digba lati muu ni dandan wọ inu ọkọ wọn amọ ti oun naa n kọjalẹ pe oun ko ni wọ ibẹ rara tori oun kii ṣe ọdaran. EndSARS: Atúpalẹ́ rèé lórí ìkọlù  tó wáyé ní Lekki Toll Gate lọ́jọ́ 20 Oct, 2020 "Free Sunday Igboho" lariwo tó gbóde bí àwọn alátìlẹ́yìn rẹ̀ ṣe darapọ̀ mọ́ ìwọ́de ENDSARS ní Ibadan Wọ́n ní ìpànìyàn wáyé ní Lekki, àmọ́ a kò rí ẹ̀jẹ̀ tàbí òkú èèyàn kankan títí d'òní- Lai Mohammed ''Sójà yìnbọn fún mi ní ìwọdé EndSars lọ́dun tó kọ̀ja, àmọ́ máà tún darapọ̀ mọ́ ìwóde láti ṣèrántí àwọn tó kú'' Nigba ti gbogbo iwọde ọhun tun pari, awọn ọmọ Naijiria bọ sori ayelujara lati tun maa pe fun ki idajọ ododo waye fun Clement. Koda agbẹjọro kan ti baa ṣe ipade to si ni oun yoo ja fun ẹtọ rẹ. Oyekan ṣalaye pe atawọn ọọfisa mejeji ati ọga alamojuto wọn lo ti foju wina ofin niwaju igbimọ afiyajni fun ẹsun pe wọn ṣe araalu baṣubaṣu. "Iwa ti wọn hu yii lee da omi alafia ilu ru to si lodi si ofin inu iwe ofin ajọ agbofinro adugbo ti ipinlẹ Eko paapaa ni ẹka ikeji, ikẹta, ikẹrin, ikarun ati ikẹfa eyi to sọ nipa  bi ihuwasi ọọfisa si araalu ṣe yẹ ko ri".


Koda agbẹjọro kan ti baa ṣe ipade to si ni oun yoo ja fun ẹtọ rẹ. Oyekan ṣalaye pe atawọn ọọfisa mejeji ati ọga alamojuto wọn lo ti foju wina ofin niwaju igbimọ afiyajni fun ẹsun pe wọn ṣe araalu baṣubaṣu. "Iwa ti wọn hu yii lee da omi alafia ilu ru to si lodi si ofin inu iwe ofin ajọ agbofinro adugbo ti ipinlẹ Eko paapaa ni ẹka ikeji, ikẹta, ikẹrin, ikarun ati ikẹfa eyi to sọ nipa  bi ihuwasi ọọfisa si araalu ṣe yẹ ko ri". Àwàdà kẹrí-kẹrì ni ẹ̀sùn ìgbésùnmọ̀mí tí Malami fi kan Sunday Igboho - Ilana omo Oodua Sunday Igboho ní òun tí gbúró olóṣèlú kan tó fẹ́ fi orúkọ rẹ̀ gbokùn lọ́dọ̀ ààrẹ, òkò ọ̀rọ̀ tó fi ránṣẹ́ síi nìyí Sunday Igboho fún Abubakar Malami àti ìjọba àpapọ̀ Nàìjíríà lési ẹ̀sùn ìgbésùnmọ̀mí tí wọ́n fi kàn án Oyekan ni bo tilẹ jẹ pe iwadii n tẹsiwaju lati mọ awọn ijiya mii to tọ si wọn gẹgẹ bi arufin, awọn ti baba yọ wọn lẹnu iṣẹ naa fun igba diẹ. Nigba to n fi igbaradi ajọ naa han lati moju to abo araalu ati dukia, Oyekan ba awọn oṣiṣẹ wọn sọrọ pe ki wọn jẹ akọṣẹmọṣẹ nigba ti wọn ba n ṣe iṣẹ wọ. O tun wa tọrọ aforijin lọwọ arakunrin ti wọn ṣe ni jamba pe ko fi ọwọ wọ inu.


Àwàdà kẹrí-kẹrì ni ẹ̀sùn ìgbésùnmọ̀mí tí Malami fi kan Sunday Igboho - Ilana omo Oodua Sunday Igboho ní òun tí gbúró olóṣèlú kan tó fẹ́ fi orúkọ rẹ̀ gbokùn lọ́dọ̀ ààrẹ, òkò ọ̀rọ̀ tó fi ránṣẹ́ síi nìyí Sunday Igboho fún Abubakar Malami àti ìjọba àpapọ̀ Nàìjíríà lési ẹ̀sùn ìgbésùnmọ̀mí tí wọ́n fi kàn án Oyekan ni bo tilẹ jẹ pe iwadii n tẹsiwaju lati mọ awọn ijiya mii to tọ si wọn gẹgẹ bi arufin, awọn ti baba yọ wọn lẹnu iṣẹ naa fun igba diẹ. Nigba to n fi igbaradi ajọ naa han lati moju to abo araalu ati dukia, Oyekan ba awọn oṣiṣẹ wọn sọrọ pe ki wọn jẹ akọṣẹmọṣẹ nigba ti wọn ba n ṣe iṣẹ wọ. O tun wa tọrọ aforijin lọwọ arakunrin ti wọn ṣe ni jamba pe ko fi ọwọ wọ inu. O ni ijọba Eko ni erongba gidi fun irẹpọ wọn pẹlu awọn araalu tori awọn ni alabaṣiṣẹpọ awọn agbofinro ati pe iru iṣẹlẹ aidaa yii ko ni waye mọ. Báwo ni orísun omi ilẹ̀ Adúlawọ̀ lọ́jọ́ ọ̀la ṣe péye tó ní ìlú àti orílẹ̀èdè rẹ?


O ni ijọba Eko ni erongba gidi fun irẹpọ wọn pẹlu awọn araalu tori awọn ni alabaṣiṣẹpọ awọn agbofinro ati pe iru iṣẹlẹ aidaa yii ko ni waye mọ. Báwo ni orísun omi ilẹ̀ Adúlawọ̀ lọ́jọ́ ọ̀la ṣe péye tó ní ìlú àti orílẹ̀èdè rẹ?


Jumoke‘s Death Trial: Ìyá olóògbé ní kíjọba gbé òkú ọmọ òun fún sílẹ̀ láti sín lẹ́yìn ọjọ́ pípẹ̀

Mọlẹbi Jumoke Oyeleke, ẹni ọdun mẹẹdọgbọn to jade laye lasiko iwọde Yoruba Nation lagbegbe Ojota nilu Eko ti gbe ileesẹ ọlọpaa lọ sile ẹjọ lori iku ọmọbinrin naa. Bẹẹ ba gbagbe, ariyanjiyan ti n waye saaju lori iku to pa Jumoke ni ọjọ Satide, ọjọ kẹta osu Keje ọdun 2021. Saaju ni ileesẹ ọlọpaa ti ni oun ko mọ nipa ọta ibọn ti wọn lo pa Jumoke, ti wọn si ni oku rẹ ti gan, kawọn eeyan kan to gbe wa si agbegbe Ojota, ti iwọde naa ti n waye. Amọ ayẹwo awọn onisegun fi han pe ọta ibọn lo ba Jumoke to fi jẹ ipe Ọlọrun lọjọ naa. Idi ree ti mọlẹbi oloogbe naa fi pe ẹjọ lati mọ ẹni to pa ọmọ wọn gan, ijiya to tọ si labẹ ofin ati ẹtọ to tọ si mọlẹbi to padanu ọmọ wọn naa. Igbẹjọ ọhun si lo waye ni Kootu kinni, ile ẹjọ Majisireti ilu Eko to wa ladugbo Ogba.


Amọ ayẹwo awọn onisegun fi han pe ọta ibọn lo ba Jumoke to fi jẹ ipe Ọlọrun lọjọ naa. Idi ree ti mọlẹbi oloogbe naa fi pe ẹjọ lati mọ ẹni to pa ọmọ wọn gan, ijiya to tọ si labẹ ofin ati ẹtọ to tọ si mọlẹbi to padanu ọmọ wọn naa. Igbẹjọ ọhun si lo waye ni Kootu kinni, ile ẹjọ Majisireti ilu Eko to wa ladugbo Ogba. Nigba to n salaye bi iku ọmọ rẹ se waye fun BBC Yoruba lẹyin igbẹjọ naa, iya oloogbe naa, Ifeoluwa Oyeleke ni oun ko gbọ rara pe wọn fẹ se iwọde kankan ni ọjọ ti ìṣẹ̀lẹ̀ yii waye. O ni oun ni awọn nnkan ti oun fẹ́ se nilẹ ni ọjọ́ ti iṣẹlẹ yii sẹ. "Mo lọ si ibi isẹ, Jumoke, tii se ẹni ọdun mẹẹdọgbọn naa si maa n lọ si ibi isẹ ti wọn ti n ta Ice Cream ni oju dọsini amọ ni aago meje abọ awọn eniyan n pe mi pe nibo ni mo wa, ki n tete maa bọ.


Nigba to n salaye bi iku ọmọ rẹ se waye fun BBC Yoruba lẹyin igbẹjọ naa, iya oloogbe naa, Ifeoluwa Oyeleke ni oun ko gbọ rara pe wọn fẹ se iwọde kankan ni ọjọ ti ìṣẹ̀lẹ̀ yii waye. O ni oun ni awọn nnkan ti oun fẹ́ se nilẹ ni ọjọ́ ti iṣẹlẹ yii sẹ. "Mo lọ si ibi isẹ, Jumoke, tii se ẹni ọdun mẹẹdọgbọn naa si maa n lọ si ibi isẹ ti wọn ti n ta Ice Cream ni oju dọsini amọ ni aago meje abọ awọn eniyan n pe mi pe nibo ni mo wa, ki n tete maa bọ. Nigba ti mo dele, mo ri gbogbo eniyan ti wọn joko si palọ bọọda mi, wọn sa sọ fun mi pe ibọn pa Jumoke. Lẹyin naa ni wọn ni ki n jẹ ki a lọ si agọ ọlọpaa Area H ni Ogudu, boya wọn yoo gbe oku rẹ fun wa, amọ bi ojo se n rọ to awọn ọlọpaa ko gba ki a wọle." Ifeoluwa tẹsiwaju pe, nigba ti awọn ọlọpaa gba lẹyin o rẹyin pe ki awọn wọle, ọga ọlọpaa ibẹ ni lóòtọ́ọ́ oun gburo ibọn sugbon ko ye oun ibi ti ibọn ti wa.


Nigba ti mo dele, mo ri gbogbo eniyan ti wọn joko si palọ bọọda mi, wọn sa sọ fun mi pe ibọn pa Jumoke. Lẹyin naa ni wọn ni ki n jẹ ki a lọ si agọ ọlọpaa Area H ni Ogudu, boya wọn yoo gbe oku rẹ fun wa, amọ bi ojo se n rọ to awọn ọlọpaa ko gba ki a wọle." Ifeoluwa tẹsiwaju pe, nigba ti awọn ọlọpaa gba lẹyin o rẹyin pe ki awọn wọle, ọga ọlọpaa ibẹ ni lóòtọ́ọ́ oun gburo ibọn sugbon ko ye oun ibi ti ibọn ti wa. O ni ọga ọlọpaa naa wa fi ọwọ sọya pe awon yoo se iwadii lati mọ ibi ti iro ibọn ti n dun, to si gba adirẹsi awọn pe ki awọn ma lọ. Ile ẹjọ ti wa sun igbẹjọ naa siwaju di ọjọ Kẹfa osu Kẹsan ọdun to n bọ fun itẹsiwaju igbẹjọ ọhun. Iya Jumoke fikun pe lọjọ naa, awọn ọlọpaa tun pada wa wo awọn sugbon lati igba naa, awọn ko gbọ ohunkohun mọ asiko yii.


O ni ọga ọlọpaa naa wa fi ọwọ sọya pe awon yoo se iwadii lati mọ ibi ti iro ibọn ti n dun, to si gba adirẹsi awọn pe ki awọn ma lọ. Ile ẹjọ ti wa sun igbẹjọ naa siwaju di ọjọ Kẹfa osu Kẹsan ọdun to n bọ fun itẹsiwaju igbẹjọ ọhun. Iya Jumoke fikun pe lọjọ naa, awọn ọlọpaa tun pada wa wo awọn sugbon lati igba naa, awọn ko gbọ ohunkohun mọ asiko yii. Wayi o, iya Jumoke ti ke si ijọba atawọn osisẹ ọlọpaa lati fi oku ọmọ rẹ silẹ fun ko le tete lọ sin bo se yẹ. Obinrin naa to n fi omije sọrọ lori iku ọmọ rẹ ni, ọpọ ti isẹlẹ naa soju rẹ ni ko mọ pe ẹjọ naa ti n bẹrẹ, to si fọwọ gbaya pe oun yoo tubọ ko ẹlẹ́ri wa sile ẹjọ gẹgẹ bi adajọ ti salaye. Ninu alaye agbẹjọro to n gbọ ẹjọ naa, Amofin Taiwo Olawanle ni ile ẹjọ ti fi ọrọ wa eeyan mẹta lẹnu wo, pẹlu ọga Jumoke ati ọkunrin to wa nibẹ nigba ti isẹlẹ naa waye.


Wayi o, iya Jumoke ti ke si ijọba atawọn osisẹ ọlọpaa lati fi oku ọmọ rẹ silẹ fun ko le tete lọ sin bo se yẹ. Obinrin naa to n fi omije sọrọ lori iku ọmọ rẹ ni, ọpọ ti isẹlẹ naa soju rẹ ni ko mọ pe ẹjọ naa ti n bẹrẹ, to si fọwọ gbaya pe oun yoo tubọ ko ẹlẹ́ri wa sile ẹjọ gẹgẹ bi adajọ ti salaye. Ninu alaye agbẹjọro to n gbọ ẹjọ naa, Amofin Taiwo Olawanle ni ile ẹjọ ti fi ọrọ wa eeyan mẹta lẹnu wo, pẹlu ọga Jumoke ati ọkunrin to wa nibẹ nigba ti isẹlẹ naa waye. "Ile ẹjọ ni awọn ẹlẹri to sọrọ lonii gbọdọ fi ọwọ si iwe pe lootọ ni ọrọ naa se oju wọn koro. Lootọ ni ọpọ eeyan n bẹru lati jade wa sile ẹjọ wa jẹri, paapaa nitori bi awọn ọlọpaa se ko eeyan mọkandinlaadọta, ti wọn si ni ọkan lara wọn lo pa Jumoke, ti onitoun ko si ni ibọn lọwọ lati fi pa eeyan. Eyi gan lo mu ki ọpọ eeyan maa sa lati wa jẹri nile ẹjọ, ki ọwọ̀ ọlọpaa ma baa ba wọn.


"Ile ẹjọ ni awọn ẹlẹri to sọrọ lonii gbọdọ fi ọwọ si iwe pe lootọ ni ọrọ naa se oju wọn koro. Lootọ ni ọpọ eeyan n bẹru lati jade wa sile ẹjọ wa jẹri, paapaa nitori bi awọn ọlọpaa se ko eeyan mọkandinlaadọta, ti wọn si ni ọkan lara wọn lo pa Jumoke, ti onitoun ko si ni ibọn lọwọ lati fi pa eeyan. Eyi gan lo mu ki ọpọ eeyan maa sa lati wa jẹri nile ẹjọ, ki ọwọ̀ ọlọpaa ma baa ba wọn. Nigba toun naa n ba BBC Yoruba sọrọ,a buro Mama Jumoke to tẹ le ẹgbọn rẹ wa sile ẹjọ ni idajọ ododo ni nnkan soso ti awọn n beere fun lori iku to pa Jumoke laipe ọjọ. Bkan lo ni awọn n fẹ ki ijọba tọju iya Jumoke, ki wn si fun ni ẹtọ to ba tọ si.


Nigba toun naa n ba BBC Yoruba sọrọ,a buro Mama Jumoke to tẹ le ẹgbọn rẹ wa sile ẹjọ ni idajọ ododo ni nnkan soso ti awọn n beere fun lori iku to pa Jumoke laipe ọjọ. Bkan lo ni awọn n fẹ ki ijọba tọju iya Jumoke, ki wn si fun ni ẹtọ to ba tọ si.


Oba Ogboni: Bí ìwọ́de Yoruba Nation bá tún wáyé, màá bá wọn kópa níbẹ̀

Ọba Ogboni Abalaye, Tajudeen Bakare ti salaye awọn ohun to sẹlẹ ni ahamọ ọlọpaa lasiko ti wọn mu pe o se iwọde Yoruba Nation. Ọba Ogboni lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ kede pe kii se pe oun yi awọn ọrọ ti oun sọ lasiko iwọde pada lẹyin ti awọn ọlọpaa mu oun tan gẹgẹ bi awọn kan se n sọ kiri. O fikun pe ohun to sẹlẹ laarin ọjọ kẹta si ikẹrin osu Keje ọdun yii tawọn ọlọpaa mu oun pe oun se iwọde, to ba sẹlẹ si ẹlomiran, yoo ti ku. "Kii se pe mo yi ohun ti mo sọ nibi iwọde pada nigba ti mo de agọ ọlọpaa, amọ ohun ti oju mi ri laarin ọjọ kan sira wọn ni agọ ọlọpaa, ni mo fi tun ọrọ miran sọ. Mọja mọsa laa mọ akikanju loju ogun, ko ni dara ki ẹni to sọ pe oun n ja fun ilu, gba lati ku, idi ree ti mo fi sọ nnkan miran, mo si duro lori ohun ti mo gbagbọ. To ba jẹ pe ẹlomiran ni isẹlẹ naa sẹlẹ si, laarin ọjọ Kẹta osu keje ti ọlọpaa fi mi si ahamọ si ọjọ Kẹrin osu kẹjọ ti wọn fi mi silẹ, onitọun yoo ti ku tabi yi ohun to sọ pada."


"Kii se pe mo yi ohun ti mo sọ nibi iwọde pada nigba ti mo de agọ ọlọpaa, amọ ohun ti oju mi ri laarin ọjọ kan sira wọn ni agọ ọlọpaa, ni mo fi tun ọrọ miran sọ. Mọja mọsa laa mọ akikanju loju ogun, ko ni dara ki ẹni to sọ pe oun n ja fun ilu, gba lati ku, idi ree ti mo fi sọ nnkan miran, mo si duro lori ohun ti mo gbagbọ. To ba jẹ pe ẹlomiran ni isẹlẹ naa sẹlẹ si, laarin ọjọ Kẹta osu keje ti ọlọpaa fi mi si ahamọ si ọjọ Kẹrin osu kẹjọ ti wọn fi mi silẹ, onitọun yoo ti ku tabi yi ohun to sọ pada." Nigba to n fesi lori iwoye awọn araalu pe ojo ni ati pe o yẹ ko poora mọ awọn ọlọpaa lọwọ ni, to ba jẹ pe lootọ lo jẹ Ọba Ogboni, Bakare ni ootọ ni ohun ti wọn sọ. Amọ o ni eeyan mẹfa lo wa ninu mọto pẹlu oun lasiko ti ọlọpaa mu awọn, ti awọn eeyan naa kii si se ọmọ ẹgbẹ awo Ogboni. O ni ti oun ba wa poora, ti awọn yoku si wa ni ahamọ ọlọpaa, ki ni yoo jẹ ipin wọn, idi si ree ti ohun ko fi poora lọna ati daabo bo awọn eeyan ti wsn mu pẹlu oun.


Nigba to n fesi lori iwoye awọn araalu pe ojo ni ati pe o yẹ ko poora mọ awọn ọlọpaa lọwọ ni, to ba jẹ pe lootọ lo jẹ Ọba Ogboni, Bakare ni ootọ ni ohun ti wọn sọ. Amọ o ni eeyan mẹfa lo wa ninu mọto pẹlu oun lasiko ti ọlọpaa mu awọn, ti awọn eeyan naa kii si se ọmọ ẹgbẹ awo Ogboni. O ni ti oun ba wa poora, ti awọn yoku si wa ni ahamọ ọlọpaa, ki ni yoo jẹ ipin wọn, idi si ree ti ohun ko fi poora lọna ati daabo bo awọn eeyan ti wsn mu pẹlu oun. Ọba Ogboni ni oun ko mọ ohunkohun nipa ẹsun ipaniyan tawọn ọlọpaa pada fi kan oun nitori wọn ko ba ibọn lara oun lọjọ naa. "Kii se ibi iwọde Yoruba Nation ni wọn ti mu wa, bẹẹ ni n ko pa eeyan kankan abi bawo ni ẹni ti ko ni ibọn se le pa eeyan? Amọ ohun to yẹ ko ye araalu ni pe awọn ọlọpaa ko fi iya jẹ mi ni ahamọ sugbọn awọn nnkan wa to ju pe ki wọn fi iya jẹ eeyan lọ, eyi to sẹlẹ si mi ni ahamọ.


Ọba Ogboni ni oun ko mọ ohunkohun nipa ẹsun ipaniyan tawọn ọlọpaa pada fi kan oun nitori wọn ko ba ibọn lara oun lọjọ naa. "Kii se ibi iwọde Yoruba Nation ni wọn ti mu wa, bẹẹ ni n ko pa eeyan kankan abi bawo ni ẹni ti ko ni ibọn se le pa eeyan? Amọ ohun to yẹ ko ye araalu ni pe awọn ọlọpaa ko fi iya jẹ mi ni ahamọ sugbọn awọn nnkan wa to ju pe ki wọn fi iya jẹ eeyan lọ, eyi to sẹlẹ si mi ni ahamọ. Sugbọn gbogbo eleyi ko yi ipinnu mi lati ja fun ilẹ Yoruba pada nitori bi iwọde miran ba tun waye, a jọ maa se ni. Ọmọ Yoruba ni mi, mo si ti se ileri niwaju awọn alalẹ pe maa ti iran Yoruba lẹyin, nitori naa, ko si ihalẹ tabi idunkooko kankan to le mu mi yi ipinnu mi pada." Bakan naa ni Ọba Ogboni Abalaye kede pe ahamọ ti oun wa awọn alalẹ lo fi oun pamọ nitori ibi to le fẹ sẹlẹ si ohun, ka ni oun ko si ni ahamọ ni.


Sugbọn gbogbo eleyi ko yi ipinnu mi lati ja fun ilẹ Yoruba pada nitori bi iwọde miran ba tun waye, a jọ maa se ni. Ọmọ Yoruba ni mi, mo si ti se ileri niwaju awọn alalẹ pe maa ti iran Yoruba lẹyin, nitori naa, ko si ihalẹ tabi idunkooko kankan to le mu mi yi ipinnu mi pada." Bakan naa ni Ọba Ogboni Abalaye kede pe ahamọ ti oun wa awọn alalẹ lo fi oun pamọ nitori ibi to le fẹ sẹlẹ si ohun, ka ni oun ko si ni ahamọ ni. "Sunday Igboho to wa ni ahamọ ni Cotonou, awsn alalẹ lo fi pamọ sibẹ, ko le wa laye, ki ọpọ ewu si le re kọja lori rẹ lo se wa nibi to wa. Awọn alalẹ lo fi emi naa pamọ lasiko ti mo wa ni ahamọ ọlọpaa, tori naa ni n ko se ni dakẹ fun ijagudu fun ominira ilẹ Yoruba.


"Sunday Igboho to wa ni ahamọ ni Cotonou, awsn alalẹ lo fi pamọ sibẹ, ko le wa laye, ki ọpọ ewu si le re kọja lori rẹ lo se wa nibi to wa. Awọn alalẹ lo fi emi naa pamọ lasiko ti mo wa ni ahamọ ọlọpaa, tori naa ni n ko se ni dakẹ fun ijagudu fun ominira ilẹ Yoruba.


Sunday Igboho: Amòfin ní ìjọba Benin Republic ló yarí mọ́ Nàiíjíríà lọ́wọ́, ni Igboho kò fi tíì dèrò ilé

Ijọba orilẹ-ede Benin Republic ti bẹgi dina akitiyan ijọba Naijiria lati ku giri gbe oloye Sunday Igboho wa si ọọfisi ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS l'Abuja. Iroyin ni ijọba apapọ gbiyanju lati gbe Igboho wa si Naijiria lana Ọjọru, ṣugbọn ijọba Benin kọ jalẹ, nitori wọn ni igbesẹ ọhun ko ba ba ofin mu. Ọkan lara awọn agbofinro orilẹ-ede naa to ba awọn akọroyin sọrọ ni idankọnkọ sọ pe ijọba Benin tako igbeṣe ijọba Naijiria nitori wọn gbagbọ pe gbogbo agbaye lo n tẹlẹ iṣẹlẹ naa ati ibi ti yoo fori sọ. Ọkan lara awọn agbofinro Igboho, Pelumi Olajengbesi sọ fun awọn akọroyin pe igbesẹ naa n ṣafihan pe ijọba Benin jẹ eyii to bọwọ fun ofin ati ẹtọ ọmọniyan. O ni ikọ agbẹjọro Igboho n ba ijọba Benin sọrọ lori ọrọ ọhun. Gẹgẹ bii ohun to sọ, bo tilẹ jẹ pe ijọba Naijiria n fẹ ki wọn gbe Igboho wale pẹlu agidi, ijọba Benin ni awọn gbọdọ gbe ọrọ naa dele ẹjọ gẹgẹ bii alakalẹ ofin.


Ọkan lara awọn agbofinro Igboho, Pelumi Olajengbesi sọ fun awọn akọroyin pe igbesẹ naa n ṣafihan pe ijọba Benin jẹ eyii to bọwọ fun ofin ati ẹtọ ọmọniyan. O ni ikọ agbẹjọro Igboho n ba ijọba Benin sọrọ lori ọrọ ọhun. Gẹgẹ bii ohun to sọ, bo tilẹ jẹ pe ijọba Naijiria n fẹ ki wọn gbe Igboho wale pẹlu agidi, ijọba Benin ni awọn gbọdọ gbe ọrọ naa dele ẹjọ gẹgẹ bii alakalẹ ofin. Ti ẹ ko ba gbagbe, ijọba Naijiria ti kọkọ gbiyanju lati fi ṣikun ofin mu Igboho lọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu Keji, ọdun yii, loju ọna marosẹ Eko si Ibadan, ṣugbọn wọn kuna. Lẹyin naa ni wọn kọlu ile rẹ to wa lagbegbe Soka, niluu Ibadan, nibi ti wọn ti pa eeyan meji ti wọn si tun fi ṣikun mu awọn bii mejila miran. Ninu atẹjade kan ti DSS fi lede, wọn ni awọn ba oriṣiriṣi ohun ija oloro nile rẹ bii ibọn ati ọpọlọpọ aṣọ oogun, ti wọn si kede pe ko jọwọ ara rẹ fun awọn lati wa sọ tẹnu rẹ.


Ti ẹ ko ba gbagbe, ijọba Naijiria ti kọkọ gbiyanju lati fi ṣikun ofin mu Igboho lọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu Keji, ọdun yii, loju ọna marosẹ Eko si Ibadan, ṣugbọn wọn kuna. Lẹyin naa ni wọn kọlu ile rẹ to wa lagbegbe Soka, niluu Ibadan, nibi ti wọn ti pa eeyan meji ti wọn si tun fi ṣikun mu awọn bii mejila miran. Ninu atẹjade kan ti DSS fi lede, wọn ni awọn ba oriṣiriṣi ohun ija oloro nile rẹ bii ibọn ati ọpọlọpọ aṣọ oogun, ti wọn si kede pe ko jọwọ ara rẹ fun awọn lati wa sọ tẹnu rẹ. Iṣẹlẹ naa lo mu Igboho poora ko to di pe wọn mu ni Cotonou, iyẹn lorilẹ-ede benin Republic lasiko to n gbiyanju lati tẹkọ leti lọ si Germany. Bo tilẹ jẹ pe ijọba apapọ ti n gbiyanju lati gbe Igoho pawa wa si Naijiiria, olori awọn agbẹjọro rẹ, Yomi Aliyu sọ igbe naa ko le bọ si nitori adehun ti Naijiria, Togo, Ghana ati Benin tọwọ bọ lọdun 1984. Iwọde nla ti gbearsọ nilu Ibadan, tii se olu ilu ipinlẹ Ọyọ lọsan Ọjọru.


Iṣẹlẹ naa lo mu Igboho poora ko to di pe wọn mu ni Cotonou, iyẹn lorilẹ-ede benin Republic lasiko to n gbiyanju lati tẹkọ leti lọ si Germany. Bo tilẹ jẹ pe ijọba apapọ ti n gbiyanju lati gbe Igoho pawa wa si Naijiiria, olori awọn agbẹjọro rẹ, Yomi Aliyu sọ igbe naa ko le bọ si nitori adehun ti Naijiria, Togo, Ghana ati Benin tọwọ bọ lọdun 1984. Iwọde nla ti gbearsọ nilu Ibadan, tii se olu ilu ipinlẹ Ọyọ lọsan Ọjọru. Ọgọọrọ awọn eeyan to korajọ naa ni wọn n beere fun idande ajijagbara fun idasilẹ orilẹede Yoruba, Oloye Sunday Igboho. Bẹẹ ba gbagbe, Igboho ni ijọba Naijiria mu ni papakọ ofurufu kan nilu Cotonou lorilẹede Benin lasiko to fẹ tẹ ọkọ leti lọ sorilẹede Germany pẹlu aya rẹ. Awọn eeyan to korajọ lati fi ẹhonu han lori isẹlẹ naa ti wa koro oju si bi wọn se mu Sunday Igboho nitori pe o n gbeja iran rẹ.


Ọgọọrọ awọn eeyan to korajọ naa ni wọn n beere fun idande ajijagbara fun idasilẹ orilẹede Yoruba, Oloye Sunday Igboho. Bẹẹ ba gbagbe, Igboho ni ijọba Naijiria mu ni papakọ ofurufu kan nilu Cotonou lorilẹede Benin lasiko to fẹ tẹ ọkọ leti lọ sorilẹede Germany pẹlu aya rẹ. Awọn eeyan to korajọ lati fi ẹhonu han lori isẹlẹ naa ti wa koro oju si bi wọn se mu Sunday Igboho nitori pe o n gbeja iran rẹ. Lara awọn to ba BBC Yoruba sọrọ niwaju ile Sunday Igboho to wa ladugbo Soka nilu Ibadan nibi ti iwọde naa ti gberasọ rọ awọn araalu lati jade fun iwọde naa. "Ohun to sẹlẹ nile Sunday Igboho lọjọ Kinni osu Keje kii se ohun to dun mọ wa ninu rara, ki wọn wọle pa eeyan, ti wọn si sun n ba dukia jẹ. Ẹyin DSS, a ti di akeku ejo, ẹ sọra fun wa.


Lara awọn to ba BBC Yoruba sọrọ niwaju ile Sunday Igboho to wa ladugbo Soka nilu Ibadan nibi ti iwọde naa ti gberasọ rọ awọn araalu lati jade fun iwọde naa. "Ohun to sẹlẹ nile Sunday Igboho lọjọ Kinni osu Keje kii se ohun to dun mọ wa ninu rara, ki wọn wọle pa eeyan, ti wọn si sun n ba dukia jẹ. Ẹyin DSS, a ti di akeku ejo, ẹ sọra fun wa. Eyi tẹ se, tẹ mujẹ, kii se pe ko si agbara, a ko fẹ itajẹsilẹ ni. A si n sọ fun awọn olowo wa pe gbogbo ohun to n sẹlẹ yii, a dijọ ti ara bọ ni, ko si ẹnikẹni ti yoo le raye salọ kuro ni Naijiria, a jọ tẹsẹ bọ ni." Awọn oluwọde naa ni kii se danadan ki ilẹ Yoruba wa ni ara Naijiria, ohun ti awọn si n fẹ ni pe ki wọn jẹ ki Yoruba ni orilẹede tiẹ.


Eyi tẹ se, tẹ mujẹ, kii se pe ko si agbara, a ko fẹ itajẹsilẹ ni. A si n sọ fun awọn olowo wa pe gbogbo ohun to n sẹlẹ yii, a dijọ ti ara bọ ni, ko si ẹnikẹni ti yoo le raye salọ kuro ni Naijiria, a jọ tẹsẹ bọ ni." Awọn oluwọde naa ni kii se danadan ki ilẹ Yoruba wa ni ara Naijiria, ohun ti awọn si n fẹ ni pe ki wọn jẹ ki Yoruba ni orilẹede tiẹ. "Sunday Igboho kii se Criminal ta mọ si ọdaran, dandan si kọ ni ka dijọ wa pọ. Ẹsẹ si kọ ni ki eeyan ja fun ominira iran rẹ, nitori naa, ẹ ba wa fi Sunday Igboho silẹ ni ahamọ tẹ fi si. Ko si ẹsẹ kankan ti Igboho sẹ, ijọba Naijiria ti rẹ Yoruba jẹ, rẹ wa ta, ti wọn si tun fẹ maa rẹ wa danu.


"Sunday Igboho kii se Criminal ta mọ si ọdaran, dandan si kọ ni ka dijọ wa pọ. Ẹsẹ si kọ ni ki eeyan ja fun ominira iran rẹ, nitori naa, ẹ ba wa fi Sunday Igboho silẹ ni ahamọ tẹ fi si. Ko si ẹsẹ kankan ti Igboho sẹ, ijọba Naijiria ti rẹ Yoruba jẹ, rẹ wa ta, ti wọn si tun fẹ maa rẹ wa danu. A wa n bẹ awọn ọba alaye lati dide tako iwa ika tijọba apapọ n hu si Sunday Igboho, ijọba fẹ yan jẹ ni, ẹ jọọ, ẹ mase gba ki wọn fi iya jẹ Igboho." Awọn oluwọde naa wa n lọgun pe ohunkohun ko gbọdọ se Sunday Igboho nitori o ni ọmọ to pọ gan, ti yoo dide lati gbe nija, ti wọn ba fi ohunkohun se. Bakn naa ni wọn rawọ ẹbẹ si ijọba Benin Republic pe ko mase fọwọ sowọpọ pẹlu ijọba Naijiria lati fi iya jẹ Sunday Igboho ati iran Yoruba lapapọ.


A wa n bẹ awọn ọba alaye lati dide tako iwa ika tijọba apapọ n hu si Sunday Igboho, ijọba fẹ yan jẹ ni, ẹ jọọ, ẹ mase gba ki wọn fi iya jẹ Igboho." Awọn oluwọde naa wa n lọgun pe ohunkohun ko gbọdọ se Sunday Igboho nitori o ni ọmọ to pọ gan, ti yoo dide lati gbe nija, ti wọn ba fi ohunkohun se. Bakn naa ni wọn rawọ ẹbẹ si ijọba Benin Republic pe ko mase fọwọ sowọpọ pẹlu ijọba Naijiria lati fi iya jẹ Sunday Igboho ati iran Yoruba lapapọ. Awọn ajijagbara Yoruba Nation yoo ṣe ifẹhonuhan niluu Ibadan lọsan oni lati pe fun itusilẹ oloye Sunday Igboho lẹyin ti wọn fi ṣikun ofin mu ni Beni Republic. Agbẹnusọ Igboho, Olayomi Koiki lo fi ọrọ naa lede loju opo facebook rẹ ninu atẹjade kan. Ninu atẹjade naa ni Koiki ti ke si gbogbo awọn oolufẹ Igboho ati Yoruba Nation lati tu sita niwaju ile Igboho. O ni "A bẹ gbogbo awọn ajijagbara Yoruba Nation lati peju siwaju ile Igboho ni aago mejila ọsan oni ni Soka, niluu Ibadan, fun ifẹhonuhan ti ko ni jagidijagan ninu.


Awọn ajijagbara Yoruba Nation yoo ṣe ifẹhonuhan niluu Ibadan lọsan oni lati pe fun itusilẹ oloye Sunday Igboho lẹyin ti wọn fi ṣikun ofin mu ni Beni Republic. Agbẹnusọ Igboho, Olayomi Koiki lo fi ọrọ naa lede loju opo facebook rẹ ninu atẹjade kan. Ninu atẹjade naa ni Koiki ti ke si gbogbo awọn oolufẹ Igboho ati Yoruba Nation lati tu sita niwaju ile Igboho. O ni "A bẹ gbogbo awọn ajijagbara Yoruba Nation lati peju siwaju ile Igboho ni aago mejila ọsan oni ni Soka, niluu Ibadan, fun ifẹhonuhan ti ko ni jagidijagan ninu. A fẹ ki gbogbo agbaye mọ irufẹ ẹni ti Igboho jẹ." Ṣaaju ni wọn ti kọkọ fi ṣikun ofin mu Igboho ni papakọ ofurufu kan niluu Cotonou lasiko ti wọn ni o n gbiyanju lati wọ baluu lọ si Germany. Lọsẹ to kọja ni awọn ajijagbara naa ti kọkọ ṣe iwọde kan lati fi ẹhonu wọn han lori bi ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS ṣe kọlu ile Igboho lọjọ kinni oṣu yii.


A fẹ ki gbogbo agbaye mọ irufẹ ẹni ti Igboho jẹ." Ṣaaju ni wọn ti kọkọ fi ṣikun ofin mu Igboho ni papakọ ofurufu kan niluu Cotonou lasiko ti wọn ni o n gbiyanju lati wọ baluu lọ si Germany. Lọsẹ to kọja ni awọn ajijagbara naa ti kọkọ ṣe iwọde kan lati fi ẹhonu wọn han lori bi ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS ṣe kọlu ile Igboho lọjọ kinni oṣu yii. Ẹwẹ, agbẹjọro rẹ, Yomi Aliyu ṣalaye fun BBC Yoruba pe Igboho yoo foju bale ẹjọ lonii yii kan naa nibi ti igbẹjọ yoo ti waye lori akitiyan ijọba apapọ lati gbe wa si Naijiria.


Ẹwẹ, agbẹjọro rẹ, Yomi Aliyu ṣalaye fun BBC Yoruba pe Igboho yoo foju bale ẹjọ lonii yii kan naa nibi ti igbẹjọ yoo ti waye lori akitiyan ijọba apapọ lati gbe wa si Naijiria.


Sunday Igboho: Ìjà ní yóò gbẹ̀yìn ọ̀rọ̀ yíí tí ìjọba kò bá fí Sunday Igboho sílẹ̀

Agbẹnusọ fun ajijagbara Sunday Igboho, Olayomi Koiki ti rọ awọn ọmọ Yoruba lati dide dasi ọrọ Sunday Igboho ti awọn agbofinro DSS mu ni orilẹede Benin Republic. Koiki lo sọ bẹẹ lasiko to n sọrọ lori ẹrọ ayelujara lori iroyin pe wọn ti fi Sunday Igboho si panpẹ ijọba. Lasiko to n sọrọ naa ni kii ṣe tuntun mọ pe wọn ti mu Sunday Igboho amọ ọna abayọ si itusilẹ rẹ ni pe ki gbogbo awọn ọmọ Yoruba kaakiri agbaye fi ẹhọnu han paapaa ni awọn ileeṣẹ ijọba ilẹ okeere paapaa Germany ati Benin Republic. ''Ọna abayọ lo yẹ ki a ma a wa, ko yẹ ki a da ọrọ yii da Ọjọgbọn Banji Akintoye nikan, gbogbo wa ni ọrọ naa kan.'' ''A gbọdọ sọ wi pe ko i tii tan, a ṣẹṣẹ bẹrẹ ni nitori ọpọlọpọ Sunday Igboho ni yoo dide pẹlu igbesẹ ti ijọba n gbe'' ''Ọjọ Kini, Osu Keje ni ijọba Naijiria ti fẹ pa Sunday Igboho amọ ti ori ko o yọ, ti wọn si pa awọn eniyan ninu ile rẹ'' Agbẹnusọ Sunday Igboho naa kesi awọn eniyan paapaa awọn to wa ni oke okun lati tu yaya jade ki wọn fi ẹhọnu han tako bi ijọba ṣe fi panpẹ mu Sunday Igboho. Bakan naa lo fikun pe awọn ti gba agbẹjọro to datọ lorilẹede Benin Republic ti yoo dena ijọba Naijiria to fẹ da Sunday Igboho pada wa si Naijiria lati wa koju ẹsun ti ijọba fi kan an. Koiki ni Sunday Igboho sọ fun awọn alatilẹyin rẹ pe ki wọn ma ṣekọlu si awọn agbofinro titi ti wọn fi mu u. Amọ Koiki ni ija ni yoo gbẹyin ọrọ yii bi ijọba ba fẹ bi wọn ba kọ, ti wọn ko ba fi Sunday Igboho silẹ ni ẹrọ ko ma a lọ ni alaafia nitori ko ṣe ijọba, awọn eniyan rẹ ti awọn Fulani darandaran n pa lo n ja fun.


''Ọna abayọ lo yẹ ki a ma a wa, ko yẹ ki a da ọrọ yii da Ọjọgbọn Banji Akintoye nikan, gbogbo wa ni ọrọ naa kan.'' ''A gbọdọ sọ wi pe ko i tii tan, a ṣẹṣẹ bẹrẹ ni nitori ọpọlọpọ Sunday Igboho ni yoo dide pẹlu igbesẹ ti ijọba n gbe'' ''Ọjọ Kini, Osu Keje ni ijọba Naijiria ti fẹ pa Sunday Igboho amọ ti ori ko o yọ, ti wọn si pa awọn eniyan ninu ile rẹ'' Agbẹnusọ Sunday Igboho naa kesi awọn eniyan paapaa awọn to wa ni oke okun lati tu yaya jade ki wọn fi ẹhọnu han tako bi ijọba ṣe fi panpẹ mu Sunday Igboho. Bakan naa lo fikun pe awọn ti gba agbẹjọro to datọ lorilẹede Benin Republic ti yoo dena ijọba Naijiria to fẹ da Sunday Igboho pada wa si Naijiria lati wa koju ẹsun ti ijọba fi kan an. Koiki ni Sunday Igboho sọ fun awọn alatilẹyin rẹ pe ki wọn ma ṣekọlu si awọn agbofinro titi ti wọn fi mu u. Amọ Koiki ni ija ni yoo gbẹyin ọrọ yii bi ijọba ba fẹ bi wọn ba kọ, ti wọn ko ba fi Sunday Igboho silẹ ni ẹrọ ko ma a lọ ni alaafia nitori ko ṣe ijọba, awọn eniyan rẹ ti awọn Fulani darandaran n pa lo n ja fun. Bakan naa lo fikun pe ki awọn ọmọ Yoruba to wa ni oke bi ti oun ma dakẹ lori ọrọ Sunday Igboho nitori kii ṣe ẹṣẹ si ijọba lati bere fun ominiran kuro lara orilẹede.


Bakan naa lo fikun pe ki awọn ọmọ Yoruba to wa ni oke bi ti oun ma dakẹ lori ọrọ Sunday Igboho nitori kii ṣe ẹṣẹ si ijọba lati bere fun ominiran kuro lara orilẹede.


Sunday Igboho aides: Adájọ́ kọ̀ láti dáwọn ọmọlẹ́yìn Igboho mẹ́rin padà s'látìmọ́lé DSS

Ile ẹjọ giga ijọba apapọ niluu Abuja ti fagile ẹgbẹ ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS to ni ki wọn dawọn ọmọlẹyin Sunday Igboho to ṣẹṣẹ gbomina pada si atimọle.Adájọ́ pàṣẹ ìtúsílẹ̀ mẹ́rin lára 12 ọmọlẹ́yìn Igboho tó wà ní àhámọ́ DSS l'Abuja Ni ọjọ Iṣẹgun ni adajọ Obiora Egwuatu yi ẹbẹ DSS yii danu lẹyin ti agbẹjọro DSS, Ọgbẹni Idowu Awo, yọwọ kuro ninu ẹjọ naa. O ya gbogbo eeyan to wa nile ẹjọ pe bi wọn ṣe fẹ ka ẹjọ ni agbọjọro ajọ DSS kede pe oun ko ni le tẹsiwaju pẹlu ẹjọ naa mọ. Ọgbẹni Awo sọ fun ile ẹjọ pe oun ti pẹjọ kotẹmilọrun lori beeli ti ile ẹjọ giga fawọn mẹrin ọmọlẹyin Igboho. Awo ni o san foun lati tẹsiwaju igbẹjọ ọhun nile ẹjọ kotẹmilọrun. Ṣugbọn adajọ yi ẹbẹ agbẹjọro DSS danu lẹyin ti agbẹjọro awọn ọmọlẹyin Igboho, Sunday Adebayo sọ tako ibeere DSS lati dawọn pada si atimọle. Oru ọjọ kinni oṣu keje ni wọn DSS ko awọn eeyan mejila naa nigba ti wọn ṣe ikọlu si ile Igboho lagbegbe Soka n'Ibadan.


Awo ni o san foun lati tẹsiwaju igbẹjọ ọhun nile ẹjọ kotẹmilọrun. Ṣugbọn adajọ yi ẹbẹ agbẹjọro DSS danu lẹyin ti agbẹjọro awọn ọmọlẹyin Igboho, Sunday Adebayo sọ tako ibeere DSS lati dawọn pada si atimọle. Oru ọjọ kinni oṣu keje ni wọn DSS ko awọn eeyan mejila naa nigba ti wọn ṣe ikọlu si ile Igboho lagbegbe Soka n'Ibadan. Ẹwẹ, ni ibẹrẹ oṣu kẹjọ ni ile ẹjọ giga kan niluu Ibadan paṣẹ pe agbẹjọro agba ati minisita eto idajọ ni Naijiria, Abubakar Malami, ko gbọdọ mu Igboho fun ra rẹ lẹyin ti wọn ṣe ikọlu si ile rẹ. Ile ẹjọ tun paṣẹ pe ajọ DSS ati Malami ko gbọdọ gbẹsẹ le apo ikowosi Igboho. Koda ile ẹjọ naa tun kilọ fun Malami ati DSS pe wọn ko gbọdọ dunkoko mọ Igboho, wọn o si gbọdọ ṣe ohun buburu kan fun un.


Ẹwẹ, ni ibẹrẹ oṣu kẹjọ ni ile ẹjọ giga kan niluu Ibadan paṣẹ pe agbẹjọro agba ati minisita eto idajọ ni Naijiria, Abubakar Malami, ko gbọdọ mu Igboho fun ra rẹ lẹyin ti wọn ṣe ikọlu si ile rẹ. Ile ẹjọ tun paṣẹ pe ajọ DSS ati Malami ko gbọdọ gbẹsẹ le apo ikowosi Igboho. Koda ile ẹjọ naa tun kilọ fun Malami ati DSS pe wọn ko gbọdọ dunkoko mọ Igboho, wọn o si gbọdọ ṣe ohun buburu kan fun un. Adájọ́ pàṣẹ ìtúsílẹ̀ mẹ́rin lára 12 ọmọlẹ́yìn Igboho tó wà ní àhámọ́ DSS l'Abuja Adajọ Obiora Egwuatu ti ile ẹjọ giga ijọba apapọ l'Abuja ti buwọlu iwe aṣẹ itusilẹ mẹrin lara awọn ọmọlẹyin Sunday Igboho mejila ti wọn ko nigba ti wọn ṣe ikọle si ile rẹ niluu Ibadan Eyi waye lẹyin tawọn eeyan naa ti lo ọjọ mẹtalelaadọta ni ahamo ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS niluu Abuja. Iroyin kan sọ pe niṣe ni adajọ kọ eti ikun si gbogbo awijare agbẹjọro DSS, Idowu Awo, o si buwọlu lu iwe aṣẹ naa. Awọn mẹrin naa ni Amudat Babatunde, Abideen Shittu, Jamiu Oyetunji, ati Bamidele Sunday.


Adájọ́ pàṣẹ ìtúsílẹ̀ mẹ́rin lára 12 ọmọlẹ́yìn Igboho tó wà ní àhámọ́ DSS l'Abuja Adajọ Obiora Egwuatu ti ile ẹjọ giga ijọba apapọ l'Abuja ti buwọlu iwe aṣẹ itusilẹ mẹrin lara awọn ọmọlẹyin Sunday Igboho mejila ti wọn ko nigba ti wọn ṣe ikọle si ile rẹ niluu Ibadan Eyi waye lẹyin tawọn eeyan naa ti lo ọjọ mẹtalelaadọta ni ahamo ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS niluu Abuja. Iroyin kan sọ pe niṣe ni adajọ kọ eti ikun si gbogbo awijare agbẹjọro DSS, Idowu Awo, o si buwọlu lu iwe aṣẹ naa. Awọn mẹrin naa ni Amudat Babatunde, Abideen Shittu, Jamiu Oyetunji, ati Bamidele Sunday. Agbẹjọro fawọn eeyan naa, Pelumi Olajengbesi lo fidi ọrọ yii mulẹ fawọn akọroyin. Olajengbesi ṣalaye pe adajọ ko le buwọlu iwe aṣẹ lati tu awọn mẹjọ yoku silẹ tori mẹta ninu awọn oniduro ti lọ ki awọn ohun ti ileẹjọ n beere fun beeli wọn to pe. Awọn mẹjọ ọhun ni Abdullateef Onaolapo, Tajudeen Irinloye, Dikeola Ademola, Ayobami Donald, Uthman Adelabu, Olakunle Oluwapelumi, Raji Kazeem, ati Taiwo Tajudeen.


Agbẹjọro fawọn eeyan naa, Pelumi Olajengbesi lo fidi ọrọ yii mulẹ fawọn akọroyin. Olajengbesi ṣalaye pe adajọ ko le buwọlu iwe aṣẹ lati tu awọn mẹjọ yoku silẹ tori mẹta ninu awọn oniduro ti lọ ki awọn ohun ti ileẹjọ n beere fun beeli wọn to pe. Awọn mẹjọ ọhun ni Abdullateef Onaolapo, Tajudeen Irinloye, Dikeola Ademola, Ayobami Donald, Uthman Adelabu, Olakunle Oluwapelumi, Raji Kazeem, ati Taiwo Tajudeen. Amọ, agbẹjọro Olajengbesi ni awọn oniduro mii yoo rọpo awọn to ti lọ, adajọ yoo si paṣẹ itusilẹ ti wọn naa. Olajengbesi ko ṣai rọ ile ẹjọ pe ko paṣẹ itusilẹ awọn eeyan naa. Agbẹjọro DSS ni awọn mẹrin ti ile ẹjọ tu silẹ yii gan an lo mọ nipa ẹsun kiko nkan ogun pamọ sile ti wọn fi kan Igboho.


Amọ, agbẹjọro Olajengbesi ni awọn oniduro mii yoo rọpo awọn to ti lọ, adajọ yoo si paṣẹ itusilẹ ti wọn naa. Olajengbesi ko ṣai rọ ile ẹjọ pe ko paṣẹ itusilẹ awọn eeyan naa. Agbẹjọro DSS ni awọn mẹrin ti ile ẹjọ tu silẹ yii gan an lo mọ nipa ẹsun kiko nkan ogun pamọ sile ti wọn fi kan Igboho. Lati ọsẹ to lọ lawọn oniduro ti wa nilẹ, ṣugbọn adajọ ni ko si nile. Oru ọjọ kinni oṣu keje ni wọn DSS ko awọn eeyan mejila naa nigba ti wọn ṣe ikọlu si ile Igboho lagbegbe Soka n'Ibadan.


Lati ọsẹ to lọ lawọn oniduro ti wa nilẹ, ṣugbọn adajọ ni ko si nile. Oru ọjọ kinni oṣu keje ni wọn DSS ko awọn eeyan mejila naa nigba ti wọn ṣe ikọlu si ile Igboho lagbegbe Soka n'Ibadan.


University of Calabar: Ẹ wó bí akẹ́kọ̀ọ́ ìmọ̀ ìṣègùn ṣe rí òkú ọ̀rẹ́ rẹ̀ nínú kílásìí...

Arakunrin Enya Egbe ti sọ iriri rẹ pẹlu bi o ṣe sa kuro ni kilaasi ti wọn ti n kọ nipa ẹya ara eniyan lẹyin to ri oku ti wọn fun un lati lo fun iṣẹ amurele. Arakunrin, ẹni ọdun mẹrindingbọn sọ ohun ti oju rẹ ri ni ọdun meje ṣẹyin ni fasiti Calabar nibi ti awọn akẹkọọ nimọ iṣegun ti pejọ lati ṣiṣẹ pẹlu oku mẹta ti wọn fun wọn lati ṣiṣẹ le lori. Amọ, iyalẹnu lo jẹ fun un nigba ti o ri pe oku ti wọn fun oun lati ṣiṣẹ le lori jẹ oku ọrẹ oun timọ timọ fun ọdun meje, Divine ti wọn si ti n wa. O ni awọn jọ ma n lọ si ile igbafẹ ni alẹ ni, to si sọ wi pe oju ibọn meji ni oun ri ni igba aya rẹ. Ọkan lara awọn akẹkọọ ti wọn tẹle sare jade ni Oyifo Ana, ti o si ba nibi ti o ti n sun ẹkun. ''Ọpọlọpọ awọn oku ti a ma n lo ni ileewe lati fi kọ ẹkọ ni iho ibọn wa nibẹ, to si ṣeeṣẹ ki awọn eniyan naa ma hu iwa ọdaran.''


O ni awọn jọ ma n lọ si ile igbafẹ ni alẹ ni, to si sọ wi pe oju ibọn meji ni oun ri ni igba aya rẹ. Ọkan lara awọn akẹkọọ ti wọn tẹle sare jade ni Oyifo Ana, ti o si ba nibi ti o ti n sun ẹkun. ''Ọpọlọpọ awọn oku ti a ma n lo ni ileewe lati fi kọ ẹkọ ni iho ibọn wa nibẹ, to si ṣeeṣẹ ki awọn eniyan naa ma hu iwa ọdaran.'' ''Mo ti lẹ ti ri awọn ọlọpaa ti wọn n gbe oku awọn eniyan wa si ileewe wa nitori o ni ile igbokusi.'' Lẹyin iṣẹlẹ naa ni Egbe wa ranṣẹ si ẹbi awọn ọrẹ rẹ Divine lati wa gbe oku rẹ ti wọn ti n wa tipẹ tipẹ. Iroyin nipe awọn obi Divine ti n wa lati agọ ọlọpaa kan si omiran lẹyin ti ọlọpaa mu oun ati awọn ọrẹ rẹ ti wọn lọ gbafẹ.


''Mo ti lẹ ti ri awọn ọlọpaa ti wọn n gbe oku awọn eniyan wa si ileewe wa nitori o ni ile igbokusi.'' Lẹyin iṣẹlẹ naa ni Egbe wa ranṣẹ si ẹbi awọn ọrẹ rẹ Divine lati wa gbe oku rẹ ti wọn ti n wa tipẹ tipẹ. Iroyin nipe awọn obi Divine ti n wa lati agọ ọlọpaa kan si omiran lẹyin ti ọlọpaa mu oun ati awọn ọrẹ rẹ ti wọn lọ gbafẹ. Awọn obi Divine pada gba oku naa,ti wọn si ṣewadii ọlọpaa ti o ṣekupa a, ti wọn si yọ niiṣẹ. Iṣẹlẹ naa mi Egbe titi, to fi mu u padanu ọdun kan lẹnu ẹkọ rẹ, ti ko si le e ba awọn ara rẹ jade fasiti nigba kan naa. Ọdun to kọja kaakiri orilẹede Naijiria ni awọn ọdọ bọ sita lati ṣe ifẹhọnuhan Endsars tako bi awọn ọlọpaa ṣe n pa awọn ọdọ Naijiria ati bi wọn ṣe n fi iya jẹ wọn lọna aitọ.


Awọn obi Divine pada gba oku naa,ti wọn si ṣewadii ọlọpaa ti o ṣekupa a, ti wọn si yọ niiṣẹ. Iṣẹlẹ naa mi Egbe titi, to fi mu u padanu ọdun kan lẹnu ẹkọ rẹ, ti ko si le e ba awọn ara rẹ jade fasiti nigba kan naa. Ọdun to kọja kaakiri orilẹede Naijiria ni awọn ọdọ bọ sita lati ṣe ifẹhọnuhan Endsars tako bi awọn ọlọpaa ṣe n pa awọn ọdọ Naijiria ati bi wọn ṣe n fi iya jẹ wọn lọna aitọ.


EndSARS Investigative panel: Ìwádìí ti tú àṣírí pé ọta ìbọn àwọn ológun Nàìjíríà ló ṣọṣẹ́ níbi ìwọ́de EndSARS l'Eko

Ni oṣu kẹwaa ọdun 2021 ni yoo pe ọdun kan gbako ti iṣẹlẹ manigbagbe to waye ni Lekki Tollgate nilu Eko lasiko iwọde EndSARS lọdun 2020 ṣẹlẹ, amọṣa ko jọ bi ẹni pe afẹfẹ iṣẹlẹ naa tii jẹ rodo lọ mu omi tan patapata o. Ni ọjọ Ẹti ni abọ iwadii lọna ati ṣi aṣọ loju awọn eeyan to wọ aṣọ ologun kọlu awọn oluwọde lọjọ buruku eṣu gbomimu naa jade. Ileeṣẹ aṣeadi nipa imọ ijinlẹ Forensic ti ijọba gbe iwadi naa fun ti kede pe ọta ibọn ologun lawọn ọta ibọn ti wọn yin lu awọn oluwọde lọjọ naa. Aṣoju ileeṣẹ naa ti orukọ rẹ n jẹ Joseph Funshọ ṣalaye niwaju igbimọ oluwadi tijọba ipinlẹ Eko gbe kalẹ lati ṣe iwadii awọn aṣemaṣe awọn ọlọpaa ni ipinlẹ Eko. Gẹgẹ bi Ọgbẹni Funshọ ṣe sọ, ọdọ ileeṣẹ ọmọogun Naijiria ni wọn ti ri iforukọsilẹ lori awọn ọta ibọn ti wọn lo lọjọ naa ati pe ileeṣẹ ọmọogun Naijiria lo ni wọn. "Se ẹ rii, lai deena pẹnu, iyatọ wa laarin awọn ọta ibọn ti ileeṣẹ ologun Naijiria gbe kalẹ niwaju igbimọ yii atawọn aloku ọta ibọn ti o wa niwaju igbimọ yii" O ni awọn aloku ọta ibọn ti awọn ologun wa fihan niwaju igbimọ naa pe o jẹ tiwọn kii ṣe ikan naa pẹlu ohun ti awọn ba pade nibudo akọsilẹ awọn ologun. O fi kun peawọn aloku ọta ti awọn ologun wa fihan niwaju igbims oluwadi ọhun kii ṣe eyi ti awọn to n ṣe ọta ṣe fun agba ibọn oni 7.62 X 39mm ti wọn lo nibi iwọde naa.


Gẹgẹ bi Ọgbẹni Funshọ ṣe sọ, ọdọ ileeṣẹ ọmọogun Naijiria ni wọn ti ri iforukọsilẹ lori awọn ọta ibọn ti wọn lo lọjọ naa ati pe ileeṣẹ ọmọogun Naijiria lo ni wọn. "Se ẹ rii, lai deena pẹnu, iyatọ wa laarin awọn ọta ibọn ti ileeṣẹ ologun Naijiria gbe kalẹ niwaju igbimọ yii atawọn aloku ọta ibọn ti o wa niwaju igbimọ yii" O ni awọn aloku ọta ibọn ti awọn ologun wa fihan niwaju igbimọ naa pe o jẹ tiwọn kii ṣe ikan naa pẹlu ohun ti awọn ba pade nibudo akọsilẹ awọn ologun. O fi kun peawọn aloku ọta ti awọn ologun wa fihan niwaju igbims oluwadi ọhun kii ṣe eyi ti awọn to n ṣe ọta ṣe fun agba ibọn oni 7.62 X 39mm ti wọn lo nibi iwọde naa. Bi ẹ ko ba ni gbagbe, ni oṣu kọkanla ọdun 2020 ni olori ikọ ọmọogun ọwọ kọkanlelọganrin 81 Military Intelligence Brigade, Ọgagun Ahmed Taiwo farahan niwaju igbimọ to n wadi iṣẹlẹ manigbagbe to waye ni Lekki Tollgate nilu Eko atawọn aṣemaṣe awọn ọlọpaa ni ipinlẹ Eko to si ni ofifo ọta ti ko ni ẹtu kankan ninu lawọn yin ni agbegbe LekkiTollgate ni ogunjọ oṣu kẹwaa ọdun 2020. Bakan naa ni Ọgagun Taiwo tun sọ nibẹ pe ofurufu lawọn ọmọogun to lọ sibẹ lsjọ naa  yinbọn si, wọn ko yinbọn lu ẹnikẹni ninu awọn oluwọde #EndSARS lọjọ naa. ọ wa ṣalaye niwaju awọn ọmọ igbimọ naa lọjọ ọhun pe awọn ofifo ọta ibọn ti oun n sọ yii ko lee ṣe ijamba tabi akoba kankan fun ẹran ara eeyan ati pe to ba jẹ pe ọta ibọn tootọ ni wọn yin ni, ẹyọ kan ṣoṣo ọta ibọn naa lee pa eeyan mẹta lọwọ kan naa.


Bi ẹ ko ba ni gbagbe, ni oṣu kọkanla ọdun 2020 ni olori ikọ ọmọogun ọwọ kọkanlelọganrin 81 Military Intelligence Brigade, Ọgagun Ahmed Taiwo farahan niwaju igbimọ to n wadi iṣẹlẹ manigbagbe to waye ni Lekki Tollgate nilu Eko atawọn aṣemaṣe awọn ọlọpaa ni ipinlẹ Eko to si ni ofifo ọta ti ko ni ẹtu kankan ninu lawọn yin ni agbegbe LekkiTollgate ni ogunjọ oṣu kẹwaa ọdun 2020. Bakan naa ni Ọgagun Taiwo tun sọ nibẹ pe ofurufu lawọn ọmọogun to lọ sibẹ lsjọ naa  yinbọn si, wọn ko yinbọn lu ẹnikẹni ninu awọn oluwọde #EndSARS lọjọ naa. ọ wa ṣalaye niwaju awọn ọmọ igbimọ naa lọjọ ọhun pe awọn ofifo ọta ibọn ti oun n sọ yii ko lee ṣe ijamba tabi akoba kankan fun ẹran ara eeyan ati pe to ba jẹ pe ọta ibọn tootọ ni wọn yin ni, ẹyọ kan ṣoṣo ọta ibọn naa lee pa eeyan mẹta lọwọ kan naa. Ṣaaju eyi ni aileeṣẹ ọmọ ogun Naijiria ti kọkọ sẹ kanlẹ pe iroyin ofege ni iroyin to ni awọn lawọn yinbọn lu awọn oluwọde nibẹ, ki o to tun di pe o ṣẹri pada to si yi ohun pada pe lootọ awọn wa nibẹ ṣugbọn ofifo ọta ibọn lawọn yin.


Ṣaaju eyi ni aileeṣẹ ọmọ ogun Naijiria ti kọkọ sẹ kanlẹ pe iroyin ofege ni iroyin to ni awọn lawọn yinbọn lu awọn oluwọde nibẹ, ki o to tun di pe o ṣẹri pada to si yi ohun pada pe lootọ awọn wa nibẹ ṣugbọn ofifo ọta ibọn lawọn yin.


Yoruba Nation: Ẹ má da ẹnikẹ́ni tó bá ní pé òun ni agbẹnusọ mi lóhùn mọ́- Sunday Adeyemo Igboho

Ajijangbara kan lara awọn to n beere fun idasilẹ orilẹ-ede Oduduwa, Yoruba Nation ti sọrọsoke. Oloye Sunday Igboho ti ọpọ eeyan mọ si Sunday Igboho lo fi ohun ranṣẹ si awon eeyan rẹ lati ahamọ to wa ni Cotonou. Igboho ni oun ko ni agbenuso kankan mọ ati pe ki ẹnikẹni ma pe ara rẹ ni agbẹnusọ oun. Bakan naa lo ni ki wọn ma gbe iya oun, iya oosa sita mọ nitori pe ọtọ ni aaye abiyamọ. Agbẹjọro Yomi Aliyu lo ba Sunday Igboho fi at\rjade naa sita. Ọgbẹ́ni Sunday Adeyemo ti gbogbo eniyan mọ si Sunday Igboho ti kilọ pe ki ẹnikẹni ma ṣe iwọde ifẹhonuhan kankan ni orukọ oun.


Bakan naa lo ni ki wọn ma gbe iya oun, iya oosa sita mọ nitori pe ọtọ ni aaye abiyamọ. Agbẹjọro Yomi Aliyu lo ba Sunday Igboho fi at\rjade naa sita. Ọgbẹ́ni Sunday Adeyemo ti gbogbo eniyan mọ si Sunday Igboho ti kilọ pe ki ẹnikẹni ma ṣe iwọde ifẹhonuhan kankan ni orukọ oun. O sọ eyi di mimọ ninu atẹjade kan to gba ọwọ agbẹjọro rẹ̀, Yomi Aliyu jade. Igboho to n ja fun ominira iran Yoruba, ni wọn mu ni orilede Cotonu loṣu diẹ sẹyin lasiko to n lọ si orilede Germany. Kí ẹnikẹ́ni má ṣe ìwọ́de ìfẹ̀hónúhàn kankan ní orúkọ mi- Sunday Igboho Sunday Igboho kìlọ̀ pé kí ẹnikẹ́ni má ṣe ìwọ́de ìfẹ̀hónúhàn ní orúkọ òun Agbẹjọro Igboho Yomi Aliyu ninu atẹjade to fi sita ni Ọjọbọ ṣalàye pe Igboho ti paa lasẹ fun oun pe ko si énikẹni to gbọdọ jade ifẹhonuhan nitori oun tabi ni orukọ oun.


O sọ eyi di mimọ ninu atẹjade kan to gba ọwọ agbẹjọro rẹ̀, Yomi Aliyu jade. Igboho to n ja fun ominira iran Yoruba, ni wọn mu ni orilede Cotonu loṣu diẹ sẹyin lasiko to n lọ si orilede Germany. Kí ẹnikẹ́ni má ṣe ìwọ́de ìfẹ̀hónúhàn kankan ní orúkọ mi- Sunday Igboho Sunday Igboho kìlọ̀ pé kí ẹnikẹ́ni má ṣe ìwọ́de ìfẹ̀hónúhàn ní orúkọ òun Agbẹjọro Igboho Yomi Aliyu ninu atẹjade to fi sita ni Ọjọbọ ṣalàye pe Igboho ti paa lasẹ fun oun pe ko si énikẹni to gbọdọ jade ifẹhonuhan nitori oun tabi ni orukọ oun. Bakan naa lo fi kun pe ko si éni to gbọdọ kọlu awọn nnkan ini ijọba, ara ilu tabi awọn eleto aabo labẹ ẹtan pe wọn n ja fún Yoruba Nation. Yomi ni: Gbogbo nkan ni asiko wa fun. Oloye Sunday Adeyemo n bọwọ fun awọn eniyan ti ajọ DSS pa nile rẹ lọjọ kini osu keje ọdun yii."


Bakan naa lo fi kun pe ko si éni to gbọdọ kọlu awọn nnkan ini ijọba, ara ilu tabi awọn eleto aabo labẹ ẹtan pe wọn n ja fún Yoruba Nation. Yomi ni: Gbogbo nkan ni asiko wa fun. Oloye Sunday Adeyemo n bọwọ fun awọn eniyan ti ajọ DSS pa nile rẹ lọjọ kini osu keje ọdun yii." " Nitori idi yii, o ti kede pe ẹnikẹni ko gbọdọ wọde ifẹhonuhan nitori oun" " Bakan naa lo fi kun pe, oun fẹ ki awọn eniyan bọwọ fun awọn ẹbi oun gidigidi paapaa julọ awọn to n pe iya oun pe ki o yọju si gbangba. O ni Igboho ko ni agbẹnusọ kankan nibikibi ni asiko yii. " Ẹ jẹ ki a bọwọ fún awọn ti o ti ku, kí ẹnikẹni maa lọ maa kọlu nnkan ini ijọba labẹ pe awọn n ja fun Yoruba Nation.


" Nitori idi yii, o ti kede pe ẹnikẹni ko gbọdọ wọde ifẹhonuhan nitori oun" " Bakan naa lo fi kun pe, oun fẹ ki awọn eniyan bọwọ fun awọn ẹbi oun gidigidi paapaa julọ awọn to n pe iya oun pe ki o yọju si gbangba. O ni Igboho ko ni agbẹnusọ kankan nibikibi ni asiko yii. " Ẹ jẹ ki a bọwọ fún awọn ti o ti ku, kí ẹnikẹni maa lọ maa kọlu nnkan ini ijọba labẹ pe awọn n ja fun Yoruba Nation.