‘Eyi lohun tawọn Fulani ajinigbe foju mi ri’

Jọkẹ Amọri Ko si ariyanjiyan mọ bayii pe awọn ajinigbe ati afẹmiṣofo ti wọn jẹ ọmọ ilẹ Hausa ti wọ ilẹ Yoruba gidigidi, mo si n lo asiko yii lati kilọ fun gbogbo eeyan lati maa wa lojufo, ki wọn si maa ṣọra wọn gidigidi. Eyi ni ọrọ ti ọmọkunrin kan ti fidio rẹ n ja ran-in lori ayelujara sọ nigba ti Ọlọrun ko o yọ lọwọ awọn ajinigbe ti wọn iba fi i ṣowo, ti wọn fẹẹ gbe wọn lọ. Ọkunrin naa ṣalaye lede oyinbo bayii pe ‘‘Ni gbogbo alẹ ti mo ba ti pari eto ẹkọ ti mo maa n ṣe fawọn eeyan ni gbogbo ibi ti mo ni awọn ile ẹkọ wọnyi si ni Ajah, Jakande, Elegushi Marwa tabi Bananna Island, nitori mo ni oriṣiiriṣii ibi ti mo ti n kọ awọn eeyan nipa bi wọn ṣe le kọ awọn ere keekeeke ni gbogbo ọjọ ninu ọsẹ. Nitori pe bii aago meje ni mo maa n saaba pari awọn ẹkọ ti mo n kọ awọn eeyan yii, sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ ti maa n wa, paapaa ju lọ ni Third Mainland Bridge, eyi maa n jẹ ki n pẹ ki n too dele, o le to bii wakati meji si meta, o si maa n ni mi lara lati maa jokoo sinu moto ti sun-kẹrẹ fa kẹrẹ ba ti wa. ‘‘Nigba mi-in, niṣe ni mo maa paaki mọto mi si ibi ti mo ba ti kọ wọn l’ẹkoo, ti ma a si lọọ gbe e lọjọ keji tabi lopin ọsẹ. ‘‘Ṣugbọn ni ọjọ yii, mo ṣiṣẹ to pọ gan-an, o ti waa rẹ mi, mo waa pinnu pe ki n wọ mọto ero, bo ba si ṣe wu ki sun-kere-fa-kẹrẹ pọ to, ma a ṣaa dele, eyi yoo si tun fun mi lanfaani lati sinmi ninu mọto ju ki n wa ọkọ funra mi lọ.


Nitori pe bii aago meje ni mo maa n saaba pari awọn ẹkọ ti mo n kọ awọn eeyan yii, sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ ti maa n wa, paapaa ju lọ ni Third Mainland Bridge, eyi maa n jẹ ki n pẹ ki n too dele, o le to bii wakati meji si meta, o si maa n ni mi lara lati maa jokoo sinu moto ti sun-kẹrẹ fa kẹrẹ ba ti wa. ‘‘Nigba mi-in, niṣe ni mo maa paaki mọto mi si ibi ti mo ba ti kọ wọn l’ẹkoo, ti ma a si lọọ gbe e lọjọ keji tabi lopin ọsẹ. ‘‘Ṣugbọn ni ọjọ yii, mo ṣiṣẹ to pọ gan-an, o ti waa rẹ mi, mo waa pinnu pe ki n wọ mọto ero, bo ba si ṣe wu ki sun-kere-fa-kẹrẹ pọ to, ma a ṣaa dele, eyi yoo si tun fun mi lanfaani lati sinmi ninu mọto ju ki n wa ọkọ funra mi lọ. ‘‘Mo gbọ mọto kan to n pe Iyana Oworo. Nigba ti mo wọnu mọto naa, mo bẹrẹ si i gbọ oorun buruku kan to le gan-an. Ṣugbọn ẹnikẹni to ba ti ni ẹkọ nipa iṣẹ ologun tabi to sun mọ wọn, to ba ti gbọ iru oorun yii yoo ti mọ pe awọn afẹfẹ gaasi kan wa to jẹ pe teeyan ba ti fa a simu, yoo jẹ ki oluwarẹ sun tabi ko ma lagbara mọ, iru rẹ ni oorun ti mo n gbọ yii.


‘‘Mo gbọ mọto kan to n pe Iyana Oworo. Nigba ti mo wọnu mọto naa, mo bẹrẹ si i gbọ oorun buruku kan to le gan-an. Ṣugbọn ẹnikẹni to ba ti ni ẹkọ nipa iṣẹ ologun tabi to sun mọ wọn, to ba ti gbọ iru oorun yii yoo ti mọ pe awọn afẹfẹ gaasi kan wa to jẹ pe teeyan ba ti fa a simu, yoo jẹ ki oluwarẹ sun tabi ko ma lagbara mọ, iru rẹ ni oorun ti mo n gbọ yii. Bi mo ṣe wọnu mọto naa ti mo berẹ si i gbooorun yin ni mo yọ aṣọ penpe kan jade lapo mi, mo tutọ si i, mo si fi bo imu mi ki oorun yii ma baa wọ imu mi. ‘‘Ohun ti mo maa ṣakiyesi lẹyin iṣẹju bii marun-un si mẹwaa, ni pe gbogbo awọn to wa ninu ọkọ naa ti lo ti sun lọ fọnfọn, emi nikan ni mi o sun ati awọn ajinigbe yii ti awọn naa ti fi ibomu bo imu wọn. ‘‘Ko pẹ ni mo ri i pe ẹni to je adari awọn eeyan naa wẹyin, lo ba bẹrẹ si i pariwo mọ mi, lo n beere pe ‘iwọ, ko sun ni, ki lo n wo, ki lo n wa’.


Bi mo ṣe wọnu mọto naa ti mo berẹ si i gbooorun yin ni mo yọ aṣọ penpe kan jade lapo mi, mo tutọ si i, mo si fi bo imu mi ki oorun yii ma baa wọ imu mi. ‘‘Ohun ti mo maa ṣakiyesi lẹyin iṣẹju bii marun-un si mẹwaa, ni pe gbogbo awọn to wa ninu ọkọ naa ti lo ti sun lọ fọnfọn, emi nikan ni mi o sun ati awọn ajinigbe yii ti awọn naa ti fi ibomu bo imu wọn. ‘‘Ko pẹ ni mo ri i pe ẹni to je adari awọn eeyan naa wẹyin, lo ba bẹrẹ si i pariwo mọ mi, lo n beere pe ‘iwọ, ko sun ni, ki lo n wo, ki lo n wa’. Igba yii ni mo ti waa mọ pe ọkọ awọn ajinigbe ni mo wọ. Ba a ṣe berẹ si i bara wa sọrọ niyi, mi o gbe oju agan si wọn, bẹẹ ni mi o jẹ ki ohun mi le si wọn. Mo kan n bẹ wọn ni.


Igba yii ni mo ti waa mọ pe ọkọ awọn ajinigbe ni mo wọ. Ba a ṣe berẹ si i bara wa sọrọ niyi, mi o gbe oju agan si wọn, bẹẹ ni mi o jẹ ki ohun mi le si wọn. Mo kan n bẹ wọn ni. Mo sọ fun wọn pe foonu ti mo n lo, Galaxy S22, olowo nla ni, owo rẹ to miliọnu kan ati ọọdunrun Naira, wọn le gba a ki wọn ta a ni ẹgbẹrun lọna ẹgbẹrin (800k). Mo ni ki wọn gba kaadi ATM mi ki wọn lọọ gba gbogbo owo to wa nibẹ. Mo tun ni ki wọn gba ṣeeni olowo nla to wa lọrun mi towo rẹ jẹ ọpọlọpọ miliọnu, ṣugbọn wọn ko dahun.


Mo sọ fun wọn pe foonu ti mo n lo, Galaxy S22, olowo nla ni, owo rẹ to miliọnu kan ati ọọdunrun Naira, wọn le gba a ki wọn ta a ni ẹgbẹrun lọna ẹgbẹrin (800k). Mo ni ki wọn gba kaadi ATM mi ki wọn lọọ gba gbogbo owo to wa nibẹ. Mo tun ni ki wọn gba ṣeeni olowo nla to wa lọrun mi towo rẹ jẹ ọpọlọpọ miliọnu, ṣugbọn wọn ko dahun. ‘‘Wọn ko da mi lohun, wọn ni ibi ti awọn ti maa ja mi ju silẹ ni ibi ti awọn ti maa fi daga gun mi pa, ti awọn si maa ge mi si wẹwẹ. ‘‘Nitori pe wọn ri i pe mo n pariwo, bi wọn ṣẹ ya kuro ni oju ọna niyẹn, wọn waa gba ọna to lọ si abẹ biriiji Adeniji, wọn waa duro nibi abẹ biriiji Adeniji yẹn. Wọn wọ mi ju silẹ, ni wọn ba bẹrẹ si i ṣa mi ladaa ọbẹ ati oniruuru nnkan ija bẹẹ ni wọn bẹrẹ si fi ṣa mi.


‘‘Wọn ko da mi lohun, wọn ni ibi ti awọn ti maa ja mi ju silẹ ni ibi ti awọn ti maa fi daga gun mi pa, ti awọn si maa ge mi si wẹwẹ. ‘‘Nitori pe wọn ri i pe mo n pariwo, bi wọn ṣẹ ya kuro ni oju ọna niyẹn, wọn waa gba ọna to lọ si abẹ biriiji Adeniji, wọn waa duro nibi abẹ biriiji Adeniji yẹn. Wọn wọ mi ju silẹ, ni wọn ba bẹrẹ si i ṣa mi ladaa ọbẹ ati oniruuru nnkan ija bẹẹ ni wọn bẹrẹ si fi ṣa mi. Ṣugbọn nitori mo jẹ ọmọ Alawọ dudu, emi naa ti dira mi pẹlu agbara eeyan dudu, mi o mu ọrọ ara mi ni kekere latilẹ. Mo duro lọmọkunrin. Eyi lo fa a ti gbogbo ada ati ọbẹ ti wọn fi n ṣa mi ko fi ran mi, ti ko si wọ inu ara mi.


Ṣugbọn nitori mo jẹ ọmọ Alawọ dudu, emi naa ti dira mi pẹlu agbara eeyan dudu, mi o mu ọrọ ara mi ni kekere latilẹ. Mo duro lọmọkunrin. Eyi lo fa a ti gbogbo ada ati ọbẹ ti wọn fi n ṣa mi ko fi ran mi, ti ko si wọ inu ara mi. Nigba ti wọn ri i pe gbogbo ọbẹ, daga, ada ati oriṣiiriṣiii nnkan ti wọn fi n ṣa mi ko wọle si mi lara, awọn bii mẹta ninu wọn di mi lọrun mu, awọn meji mu apa mi mọlẹ sẹyin, wọn fi ọbẹ si ọrun mi, wọn fẹẹ du u, ṣugbọn ko wọle(Tẹ ẹ ba wo ọrun mi, ẹ maa ri oju apa ọbẹ naa). Mo gbọ ti eyi to jẹ olori wọn n ṣọ fun wọn lẹde Hausa pe ki wọn gbe mi wọnlẹ, ki wọn lo buutu bata ti wọn wọ, ki wọn fi fọ mi lori nitori aṣọ ṣọja ni mẹta ninu wọn wọ. Awọn mẹfa ninu wọn ni wọn di mi mu.


Nigba ti wọn ri i pe gbogbo ọbẹ, daga, ada ati oriṣiiriṣiii nnkan ti wọn fi n ṣa mi ko wọle si mi lara, awọn bii mẹta ninu wọn di mi lọrun mu, awọn meji mu apa mi mọlẹ sẹyin, wọn fi ọbẹ si ọrun mi, wọn fẹẹ du u, ṣugbọn ko wọle(Tẹ ẹ ba wo ọrun mi, ẹ maa ri oju apa ọbẹ naa). Mo gbọ ti eyi to jẹ olori wọn n ṣọ fun wọn lẹde Hausa pe ki wọn gbe mi wọnlẹ, ki wọn lo buutu bata ti wọn wọ, ki wọn fi fọ mi lori nitori aṣọ ṣọja ni mẹta ninu wọn wọ. Awọn mẹfa ninu wọn ni wọn di mi mu. Awọn kan di ori mi mu, awọn kan di ẹsẹ mi mu, awọn meji si n lo bata wọn lati gba mi loju, lẹnu ati ni gbogbo ibi to ba ti ba mi. Nigba ti mo ri i pe o ti n rẹ mi ti mo si ti fẹẹ daku, ti iyẹn ba si ti ṣẹlẹ, wọn maa ṣe ohun to wu wọn fun mi. Mo waa ranti pe ọbẹ kan wa ninu baagi mi to wa nilẹẹlẹ, awọn eeyan naa ko ṣakiyesi baagi yii.


Awọn kan di ori mi mu, awọn kan di ẹsẹ mi mu, awọn meji si n lo bata wọn lati gba mi loju, lẹnu ati ni gbogbo ibi to ba ti ba mi. Nigba ti mo ri i pe o ti n rẹ mi ti mo si ti fẹẹ daku, ti iyẹn ba si ti ṣẹlẹ, wọn maa ṣe ohun to wu wọn fun mi. Mo waa ranti pe ọbẹ kan wa ninu baagi mi to wa nilẹẹlẹ, awọn eeyan naa ko ṣakiyesi baagi yii. nigba ti mo raaye mu un ni mo mu ọbẹ yii, mo waa n ju u sọtun-un sosi, o ba ọkan nibi ikun, o ba ọkan lọrun, o ba ọkan nibi oju, ẹjẹ si bẹrẹ si i jade lara wọn. Eyi to jẹ ọga wọn yẹn wa n sọ fun wọn pe ki wọn jẹ ki awọn lọ, ṣebi awọn ṣi ni awọn kan ninu mọto ti wọn n sun ti awọn le lọọ ko jiṣẹ fun awọn to ran awọn. O ni ki wọn fi mi silẹ, ati pe ko si bi mo ṣe le ṣe e ti mi o ni i ku sibi ti mo wa pẹlu gbogbo ohun ti awọn ṣe fun mi.


nigba ti mo raaye mu un ni mo mu ọbẹ yii, mo waa n ju u sọtun-un sosi, o ba ọkan nibi ikun, o ba ọkan lọrun, o ba ọkan nibi oju, ẹjẹ si bẹrẹ si i jade lara wọn. Eyi to jẹ ọga wọn yẹn wa n sọ fun wọn pe ki wọn jẹ ki awọn lọ, ṣebi awọn ṣi ni awọn kan ninu mọto ti wọn n sun ti awọn le lọọ ko jiṣẹ fun awọn to ran awọn. O ni ki wọn fi mi silẹ, ati pe ko si bi mo ṣe le ṣe e ti mi o ni i ku sibi ti mo wa pẹlu gbogbo ohun ti awọn ṣe fun mi. ‘‘Bi gbogbo wọn ṣẹ lọ niyi. Wọn ti fọ imu mi, wọn fọ ẹnu mi, ẹ wo bi mo ṣe n pọ ẹjẹ jade. Oju mi yii gan-an ko gbadun.


‘‘Bi gbogbo wọn ṣẹ lọ niyi. Wọn ti fọ imu mi, wọn fọ ẹnu mi, ẹ wo bi mo ṣe n pọ ẹjẹ jade. Oju mi yii gan-an ko gbadun. (Ọkunrin yii hukọ, kiki ẹjẹ ni o si tu jade) Ẹjẹ n jade lati inu mi lọhun-un, mo kan fẹẹ lọọ nu awọn ẹjẹ yii ki n le lọọ gba itọju lọsibitu ni. ‘‘Ẹyin eeyan mi, ootọ ni o. Gbogbo awọn ti mo n sọ nipa wọn yii, awọn eeyan Oke-Ọya ni wọn, awọn eeyan yii ti wọ ipinlẹ Eko, wọn ti wọ Eko o, Ibi Lẹkki, ibi olobiripo (Ikoyi Roundabaount), ni wọn ti gbe mi, nibi Ikoyi, nibi biriiji Ikoyi to lọ si Lẹkki yẹn, niru adugbo to dara bẹẹ yẹn, adugbo nla bẹẹ yẹn. ‘‘Aanu to ṣe mi ni ti awọn eeyan mẹjọ to ku ninu mọto yii, mo mọ pe pipa ni wọn maa pa wọn.


(Ọkunrin yii hukọ, kiki ẹjẹ ni o si tu jade) Ẹjẹ n jade lati inu mi lọhun-un, mo kan fẹẹ lọọ nu awọn ẹjẹ yii ki n le lọọ gba itọju lọsibitu ni. ‘‘Ẹyin eeyan mi, ootọ ni o. Gbogbo awọn ti mo n sọ nipa wọn yii, awọn eeyan Oke-Ọya ni wọn, awọn eeyan yii ti wọ ipinlẹ Eko, wọn ti wọ Eko o, Ibi Lẹkki, ibi olobiripo (Ikoyi Roundabaount), ni wọn ti gbe mi, nibi Ikoyi, nibi biriiji Ikoyi to lọ si Lẹkki yẹn, niru adugbo to dara bẹẹ yẹn, adugbo nla bẹẹ yẹn. ‘‘Aanu to ṣe mi ni ti awọn eeyan mẹjọ to ku ninu mọto yii, mo mọ pe pipa ni wọn maa pa wọn. Ẹ jọwọ, ẹyin eeyan, ẹ maa kiyesara o. Mo dupẹ lọwọ Ọlọrun to jẹ ki n wa laaye, ọrọ aabo ni orileede yii ti lagbara o’’.


Ẹ jọwọ, ẹyin eeyan, ẹ maa kiyesara o. Mo dupẹ lọwọ Ọlọrun to jẹ ki n wa laaye, ọrọ aabo ni orileede yii ti lagbara o’’.


Ọbasanjọ ṣekilọ: Boko Haram ọjọ ọla lawọn ọmọ ti ko lọ sileewe

Monisọla Saka Olori orilẹ-ede wa nigba kan, Oluṣẹgun Ọbasanjọ, ti ṣekilọ fun ijọba Naijiria pe ti wọn ko ba wa ọna abayọ si ọrọ awọn ọmọ bii ogun miliọnu ti wọn n fẹsẹ gbalẹ kiri latari airi ileewe lọ, a jẹ pe Naijiria ti tun n pese awọn Boko Haram ọjọ ọla kalẹ niyẹn. Lọjọ Iṣẹgun Tusidee, ọjọ kejilelogun, oṣu Kọkanla, ọdun yii, lo sọrọ yii nibi ipade apero ti wọn ṣe lori eto ẹkọ (National Summit on Education Reform 2022) niluu Abuja, eleyii ti ileeṣẹ Olori ilegbimọ aṣoju-ṣofin, Fẹmi Gbajabiamila, ṣagbekalẹ rẹ. Ọbasanjọ la a mọlẹ pe, nnkan ti agbara orilẹ-ede wa o le ka ni wọn n dagba le, eyi gan-an si ni orisun gbogbo iṣoro ti a n la kọja. O ni, “Njẹ a rẹni to n ṣakiyesi ọna ti a fi n pọ si i nilẹ yii, ẹ jẹ ka a wo o, lọdun marun-un tabi mẹwaa si isinyii, ṣe nnkan ta a le ṣe si i wa, ti ọrọ naa ko fi ni i buru ju bayii lọ? Yatọ si ounjẹ to jẹ koko, ti a o tilẹ reeyan ronu lori bi iyẹn ko ṣe ni i di iṣoro nla, nitori lẹyin ounjẹ ati ilera, ẹkọ lo tun kan o”. O ni ki orilẹ-ede yii ronu nipa bi a ṣe n pọ si i lojoojumọ, ki wọn si gbe igbesẹ lori bi iyatọ gidi ṣe maa ba eto ẹkọ.


O ni, “Njẹ a rẹni to n ṣakiyesi ọna ti a fi n pọ si i nilẹ yii, ẹ jẹ ka a wo o, lọdun marun-un tabi mẹwaa si isinyii, ṣe nnkan ta a le ṣe si i wa, ti ọrọ naa ko fi ni i buru ju bayii lọ? Yatọ si ounjẹ to jẹ koko, ti a o tilẹ reeyan ronu lori bi iyẹn ko ṣe ni i di iṣoro nla, nitori lẹyin ounjẹ ati ilera, ẹkọ lo tun kan o”. O ni ki orilẹ-ede yii ronu nipa bi a ṣe n pọ si i lojoojumọ, ki wọn si gbe igbesẹ lori bi iyatọ gidi ṣe maa ba eto ẹkọ. Nigba to n sọrọ lori ohun to ṣokunfa iṣoro ti Naijiria n dojukọ lọwọ bayii, o ni, “Igba ta a ti ṣina wọgbo lọ ni asiko ti gbogbo agbanla aye ti n jẹran eto ẹkọ ọfẹ lẹnu, ki tolori tẹlẹmu le ni ẹkọ iwe to ye kooro ti awa o si tẹle aba naa la ti ṣina. Nnkan to ba ni lọkan jẹ ni, bẹẹ lojumọ toni yii, awọn ọmọ bii miliọnu lọna ogun (20 million), to ṣe deede ida mẹwaa gbogbo awa eeyan ta a wa lorilẹ-ede Naijiria, ni wọn ko lanfaani lati kawe. A o si yee ṣina wọgbo latigba naa titi di isinyii, nnkan buruku gbaa si ni.


Nigba to n sọrọ lori ohun to ṣokunfa iṣoro ti Naijiria n dojukọ lọwọ bayii, o ni, “Igba ta a ti ṣina wọgbo lọ ni asiko ti gbogbo agbanla aye ti n jẹran eto ẹkọ ọfẹ lẹnu, ki tolori tẹlẹmu le ni ẹkọ iwe to ye kooro ti awa o si tẹle aba naa la ti ṣina. Nnkan to ba ni lọkan jẹ ni, bẹẹ lojumọ toni yii, awọn ọmọ bii miliọnu lọna ogun (20 million), to ṣe deede ida mẹwaa gbogbo awa eeyan ta a wa lorilẹ-ede Naijiria, ni wọn ko lanfaani lati kawe. A o si yee ṣina wọgbo latigba naa titi di isinyii, nnkan buruku gbaa si ni. Njẹ ohun kan tilẹ wa ta a le ṣe si i? Mo nigbagbọ pe ọna abayọ wa. ‘‘Ọna abayọ kan ṣoṣo naa si ni pe ka da awọn ọmọ wẹwẹ bii ogun miliọnu yẹn pada sileewe.


Njẹ ohun kan tilẹ wa ta a le ṣe si i? Mo nigbagbọ pe ọna abayọ wa. ‘‘Ọna abayọ kan ṣoṣo naa si ni pe ka da awọn ọmọ wẹwẹ bii ogun miliọnu yẹn pada sileewe. Ta o ba ti wa ọna bi wọn ṣe maa pada si yara ikẹkọọ, a jẹ pe a ti n palẹ mọ fawọn Boko Haram ọjọ iwaju niyẹn, eyi to n bọ si maa buru ju awọn ta a n ba finra lọwọ bayii lọ. Lojiji bayii lo maa ṣẹlẹ loju gbogbo wa.” Ninu ọrọ ikini kaabọ rẹ, Olori ileegbimọ aṣoju-ṣofin, Fẹmi Gbajabiamila, sọ pe ki Naijiria too le goke agba, wọn gbọdọ pese ayika to rọrun fawọn eeyan ilẹ yii, ki ala igbega tiwọn naa le wa si imuṣẹ, nitori pe irọrun igi naa nirọrun ẹyẹ.


Ta o ba ti wa ọna bi wọn ṣe maa pada si yara ikẹkọọ, a jẹ pe a ti n palẹ mọ fawọn Boko Haram ọjọ iwaju niyẹn, eyi to n bọ si maa buru ju awọn ta a n ba finra lọwọ bayii lọ. Lojiji bayii lo maa ṣẹlẹ loju gbogbo wa.” Ninu ọrọ ikini kaabọ rẹ, Olori ileegbimọ aṣoju-ṣofin, Fẹmi Gbajabiamila, sọ pe ki Naijiria too le goke agba, wọn gbọdọ pese ayika to rọrun fawọn eeyan ilẹ yii, ki ala igbega tiwọn naa le wa si imuṣẹ, nitori pe irọrun igi naa nirọrun ẹyẹ.


Ibalopọ lo dija silẹ, l’Ọdunayọ ba fibinu gun ọkọ ẹ pa

Ọlawale Ajao, Ibadan Gba fun mi, n ko gba fun ọ, yunkẹ yunkẹ ti ọkunrin kan fẹẹ bayawo rẹ, Ọdunayọ Olumale, ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn, ṣe lẹyin oṣu mẹta ti wọn ti jọ ṣe e gbẹyin, ṣugbọn ti iyẹn ni oun ko ṣe ti fa iku aitọjọ fun baale ile kan, Ọlamilekan Salaideen, ẹni ọdun mẹtadinlogoju ti wọn n gbe lagbegbe Oko Ọba, niluu Ọyọ Alaafin lọjọ kẹrindinlogun, oṣu Kọkanla, ọdun yii. ALAROYE gbọ pe awọn tọkọ-tiyawo naa ti figba kan ni gbolohun asọ laarin ara wọn, eyi to mu ki iyawo naa ko jade nile lati bii oṣu mẹta sẹyin. O jọ pe lẹyin ti awọn majẹ-o-bajẹ ba wọn da sọrọ naa, ti wọn pari ija to wa laarin wọn fun wọn ni obinrin yii gba lati ko pada sile. N ni tọkọ-tiyawo yii ba jọ pada sile wọn lọjọ kẹrindinlogun, oṣu yii. Nigba to di alẹ ni ọkọ ba nawọ ifẹ si iyawo rẹ, o ni ko jẹ ki awọn ṣe tibi tibi, ṣugbọn iyawo kọ jalẹ, o ni oun ko ṣe. Gbogbo bo ṣe n gbiyanju lati mu nnkan fun obinrin naa niyẹn n sọ pe oun ko ṣe ṣẹ.


N ni tọkọ-tiyawo yii ba jọ pada sile wọn lọjọ kẹrindinlogun, oṣu yii. Nigba to di alẹ ni ọkọ ba nawọ ifẹ si iyawo rẹ, o ni ko jẹ ki awọn ṣe tibi tibi, ṣugbọn iyawo kọ jalẹ, o ni oun ko ṣe. Gbogbo bo ṣe n gbiyanju lati mu nnkan fun obinrin naa niyẹn n sọ pe oun ko ṣe ṣẹ. Eyi ko dun mọ baale ile naa ninu. Ṣe wọn ni ko ṣee fi sara ku, o jọ pe ọkunrin naa fẹẹ wọle siyawo rẹ lara tipatipa. Nibi ti wọn si ti n jagudu mọ ara wọn lọwọ, ibinu ọrọ yii ni Ọlamilekan fi fọ foonu iyawo rẹ mọlẹ nigba tiyẹn ko gba fun un.


Eyi ko dun mọ baale ile naa ninu. Ṣe wọn ni ko ṣee fi sara ku, o jọ pe ọkunrin naa fẹẹ wọle siyawo rẹ lara tipatipa. Nibi ti wọn si ti n jagudu mọ ara wọn lọwọ, ibinu ọrọ yii ni Ọlamilekan fi fọ foonu iyawo rẹ mọlẹ nigba tiyẹn ko gba fun un. Ibinu pe ọkọ rẹ fọ foonu rẹ mọlẹ ni Ọdunayọ fi he ọbẹ nilẹ, lo ba gun ọkọ rẹ nibi oke aya rẹ. Ki wọn si too mọ ohun to n ṣẹlẹ, ọkunrin naa ti gabekuru jẹ lọwọ ẹbọra, o ku patapata. Baba ọkọ obinrin yii, Ismaila Tijani, lo lọọ fọrọ naa to awọn ọlọpaa to wa ni Durbar, niluu Ọyọ, leti lọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kọkanla, ọdun yii ti wọn fi lọọ gbe obionrin naa.


Ibinu pe ọkọ rẹ fọ foonu rẹ mọlẹ ni Ọdunayọ fi he ọbẹ nilẹ, lo ba gun ọkọ rẹ nibi oke aya rẹ. Ki wọn si too mọ ohun to n ṣẹlẹ, ọkunrin naa ti gabekuru jẹ lọwọ ẹbọra, o ku patapata. Baba ọkọ obinrin yii, Ismaila Tijani, lo lọọ fọrọ naa to awọn ọlọpaa to wa ni Durbar, niluu Ọyọ, leti lọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kọkanla, ọdun yii ti wọn fi lọọ gbe obionrin naa. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Adewale Oṣifẹsọ, ṣalaye pe ibalopọ lo da wahala silẹ laarin tọkọ-taya naa, ti ọkọ si fibinu fọ foonu iyawo. Niyawo naa ba gun un lọbẹ, ti ọkunrin naa si gbabẹ ku. O ni Ọdunayọ ṣi wa lọdọ awọn ọlọpaa ni Durbar, niluu Ọyọ.


Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Adewale Oṣifẹsọ, ṣalaye pe ibalopọ lo da wahala silẹ laarin tọkọ-taya naa, ti ọkọ si fibinu fọ foonu iyawo. Niyawo naa ba gun un lọbẹ, ti ọkunrin naa si gbabẹ ku. O ni Ọdunayọ ṣi wa lọdọ awọn ọlọpaa ni Durbar, niluu Ọyọ. Lẹyin iwadii lo ni wọn yoo gbe e lọ sile-ẹjọ.


Lẹyin iwadii lo ni wọn yoo gbe e lọ sile-ẹjọ.


Awọn ajinigbe yari, wọn lowo tuntun ti wọn ṣẹṣe paarọ lawọn yoo gba fowo itusilẹ

Adewumi Adegoke Afi ki onikaluku wọle adura bayii pe k’Ọlọrun maa ṣọ wa o, ka ma ko sọwọ awọn ajinigbe. Awọn olubi ẹda naa ti gbe ara mi-in yọ bayii o, owo tuntun ti wọn ṣẹṣẹ paarọ awọ rẹ nilẹ wa ti ẹnikẹni ko ti i maa na ni awọn ika eeyan naa n beere lọwọ awọn ti won ji gbe. Wọn ni bi wọn ko ba pese owo naa, wọn ko ni i kuro lakata awọn. Awọn mẹrin ni wọn ji gbe labule kan ti wọn n pe ni Kolo, to wa nijọba ibilẹ Gusau, nipinlẹ Zamfara, gẹgẹ bi iweeroyin Punch ṣe ṣalaye. Ọmọde meji, obinrin kan ati ọkunrin kan lo wa ninu awọn ti wọn ji gbe yii. Miliọnu mẹwaa Naira ni wọn ni awọn yoo gba fun owo itanran.


Awọn mẹrin ni wọn ji gbe labule kan ti wọn n pe ni Kolo, to wa nijọba ibilẹ Gusau, nipinlẹ Zamfara, gẹgẹ bi iweeroyin Punch ṣe ṣalaye. Ọmọde meji, obinrin kan ati ọkunrin kan lo wa ninu awọn ti wọn ji gbe yii. Miliọnu mẹwaa Naira ni wọn ni awọn yoo gba fun owo itanran. Eyi to si buru nibẹ ni bi wọn ṣe ni awọn ko fẹ owo ilẹ wa ta a n na tẹlẹ, tuntun ti wọn ṣẹṣẹ paarọ awọ rẹ yii ni wọn gbọdọ ko wa fun awọn. Ọkan ninu awọn ọmọ abule naa, Mohammed Ibrahim, ṣalaye pe miliọnu mẹwaa Naira ti wọn lawọn maa gba ki wọn too tu awọn eeyan naa silẹ lawọn kọko n bẹbẹ fun pe ki wọn din in ku, nitori ko sibi tawọn ti fẹẹ ri aduru owo bẹẹ. Nigba ti awọn si bẹ wọn ti wọn gba lati gba miliọnu marun-un ni awọn eeyan abule naa n mura lati tu owo ọhun jọ, ki wọn le lọọ ko o fun wọn, ki wọn si gba awọn eeyan to wa lakata wọn silẹ.


Eyi to si buru nibẹ ni bi wọn ṣe ni awọn ko fẹ owo ilẹ wa ta a n na tẹlẹ, tuntun ti wọn ṣẹṣẹ paarọ awọ rẹ yii ni wọn gbọdọ ko wa fun awọn. Ọkan ninu awọn ọmọ abule naa, Mohammed Ibrahim, ṣalaye pe miliọnu mẹwaa Naira ti wọn lawọn maa gba ki wọn too tu awọn eeyan naa silẹ lawọn kọko n bẹbẹ fun pe ki wọn din in ku, nitori ko sibi tawọn ti fẹẹ ri aduru owo bẹẹ. Nigba ti awọn si bẹ wọn ti wọn gba lati gba miliọnu marun-un ni awọn eeyan abule naa n mura lati tu owo ọhun jọ, ki wọn le lọọ ko o fun wọn, ki wọn si gba awọn eeyan to wa lakata wọn silẹ. Afi bi awọn ajinigbe ọhun ṣe tun ran oniṣẹ pada si wọn pe awọn ko gba owo Naira ti a n na tẹlẹ o, owo tuntun tijọba ṣẹṣẹ paarọ awọ rẹ lawọn fẹẹ gba. Wọn ni niṣe lawọn maa toju awọn eeyan ti wọn ji gbe yii pamọ sọdo awọn titi ti owo tuntun naa yoo fi jade sita ninu oṣu Kejila ọdun yii.


Afi bi awọn ajinigbe ọhun ṣe tun ran oniṣẹ pada si wọn pe awọn ko gba owo Naira ti a n na tẹlẹ o, owo tuntun tijọba ṣẹṣẹ paarọ awọ rẹ lawọn fẹẹ gba. Wọn ni niṣe lawọn maa toju awọn eeyan ti wọn ji gbe yii pamọ sọdo awọn titi ti owo tuntun naa yoo fi jade sita ninu oṣu Kejila ọdun yii.


Ko si iwe-ẹri Adeleke lọdọ wa o – INEC Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Kọmiṣanna fun ajọ eleto idibo nipinlẹ Ọṣun, Dokita Mutiu Agboke, ti sọ fun igbimọ to n gbọ ẹsun to ṣu yọ lẹyin idibo gomina l’Ọṣun pe ko si satifikeeti ti gomina tuntun, Sẹnetọ Ademọla Adeleke, lo lasiko to fẹẹ dije lọdun 2018 lakata ajọ naa mọ. Satifikeeti yii lo ṣatupalẹ awọn iwe-ẹri ti Adeleke sọ pe oun ni ninu Form CF 001 to fi dije dupo gomina lọdun naa lọhun-un. A oo ranti pe igbimọ naa ti fun agbẹjọro fun Gomina Gboyega Oyetọla ati ti ẹgbẹ oṣelu APC lanfaani lati fiwe pe kọmiṣanna fun ajọ eleto idibo ọhun lati ko awọn iwe-ẹri Ademọla Adeleke wa si kootu. Nigba ti igbimọ naa jokoo lọjo Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ni agbẹjọro Oyetọla, Oloye Akin Olujinmi (SAN) ran ile-ẹjọ leti nipa iwe ti wọn fi ranṣẹ si REC lọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Kọkanla, ọdun yii, ati pe ohun ti kọmiṣanna naa ba sọ ni yoo jẹ ọpakutẹlẹ ohun ti ẹlẹrii keji ti olupẹjọ fẹẹ pe yoo jẹrii le lori. Agbẹjọro fun olujẹjọ akọkọ to jẹ ajọ INEC, Paul Ananaba, sọ fun ile-ẹjọ pe kọmiṣanna ajọ naa ti ran aṣoju kan wa. Aṣoju naa, Sheu Mohammed, ẹni to jẹ igbakeji ọga agba lori ọrọ idibo ati iṣakoso ẹgbẹ oṣelu, ṣalaye pe Form CF 001 ti Adeleke fi kalẹ lọdun naa ko si lakata awọn mọ.


Nigba ti igbimọ naa jokoo lọjo Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ni agbẹjọro Oyetọla, Oloye Akin Olujinmi (SAN) ran ile-ẹjọ leti nipa iwe ti wọn fi ranṣẹ si REC lọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Kọkanla, ọdun yii, ati pe ohun ti kọmiṣanna naa ba sọ ni yoo jẹ ọpakutẹlẹ ohun ti ẹlẹrii keji ti olupẹjọ fẹẹ pe yoo jẹrii le lori. Agbẹjọro fun olujẹjọ akọkọ to jẹ ajọ INEC, Paul Ananaba, sọ fun ile-ẹjọ pe kọmiṣanna ajọ naa ti ran aṣoju kan wa. Aṣoju naa, Sheu Mohammed, ẹni to jẹ igbakeji ọga agba lori ọrọ idibo ati iṣakoso ẹgbẹ oṣelu, ṣalaye pe Form CF 001 ti Adeleke fi kalẹ lọdun naa ko si lakata awọn mọ. O ni ilu Abuja ni wọn mu fọọmu naa lọ, ẹda rẹ (photocopy) nikan ni wọn mu wa si ọfiisi ajọ naa l’Oṣogbo. O ni Form EC8A lawọn ni lọwọ. Ṣugbọn agbẹjọro fun olujẹjọ sọ fun kootu pe ni kete ti ile-ẹjọ ti beere fun awọn satifikeeti naa lo yẹ ki REC ti ranṣẹ si olu ileeṣẹ naa l’Abuja lati ba a fi ranṣẹ.


O ni ilu Abuja ni wọn mu fọọmu naa lọ, ẹda rẹ (photocopy) nikan ni wọn mu wa si ọfiisi ajọ naa l’Oṣogbo. O ni Form EC8A lawọn ni lọwọ. Ṣugbọn agbẹjọro fun olujẹjọ sọ fun kootu pe ni kete ti ile-ẹjọ ti beere fun awọn satifikeeti naa lo yẹ ki REC ti ranṣẹ si olu ileeṣẹ naa l’Abuja lati ba a fi ranṣẹ. Ninu ọrọ ẹlẹrii miiran ti olupẹjọ pe, Rasak Adeọsun, sọ fun kootu pe gbogbo iwadii lo fidi rẹ mulẹ pe Adeleke ko ni iwe-ẹri kankan nitori ko lọ si yunifasiti kankan.


Ninu ọrọ ẹlẹrii miiran ti olupẹjọ pe, Rasak Adeọsun, sọ fun kootu pe gbogbo iwadii lo fidi rẹ mulẹ pe Adeleke ko ni iwe-ẹri kankan nitori ko lọ si yunifasiti kankan.


Oogun lawọn eleyii fi ba iya arugbo sọrọ ti wọn fi gbowo nla lọwọ rẹ

Faith Adebọla, Eko Mama agbalagba ẹni ọdun mẹrinlelọgọta kan lo sare wọ banki rẹ lọ lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kejidinlogun, oṣu Kọkanla, ta a wa yii. Bi mama naa ṣe n gbọn lo n laagun lakọlakọ, bẹẹ lohun rẹ si n gbọ pẹlu. Taara ni wọn lo lọ sọdọ ọkan lara awọn oṣiṣẹ banki to wa lori kanta to n gbowo wọle tabi sanwo jade, ti wọn n pe ni Kaṣia, mama naa na iwe sọwedowo ọwọ rẹ si i, o loun fẹẹ gba ẹgbẹrun lọna ẹgbẹta Naira jade ninu owo to wa lakaunti oun ni kiakia, aṣe mama yii ti ko sọwọ awọn gbaju-ẹ kan ni. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, SP Benjamin Hundeyin, to sọrọ yii di mimọ f’ALAROYE sọ pe ni nnkan bii aago mẹrin ku iṣẹju mẹwaa ọjọ naa niṣẹlẹ yii waye, o ni banki ti fẹẹ tilẹkun, ṣugbọn niṣe ni mama yii n bẹbẹ lọdọ awọn ẹṣọ alaabo pe ki wọn jẹ koun wọle, o ni iṣoro pajawiri kan lo de ba oun toun fi nilo owo naa, ati pe nnkan aburu le ṣẹlẹ soun toun ko ba rowo naa gba, o ni ki wọn ṣaaanu oun, ni wọn ba ṣilẹkun fun un. Wọn ni Kaṣia to fẹẹ sanwo fun mama ti wọn forukọ bo laṣiiri yii lo fura pe afaimọ ni mama naa ko ti lu gudẹ kan, tori bi mama agbalagba ọhun ṣe n ṣe jonijoni, tara ẹ ko balẹ rara, lo mu kiyẹn pe awọn ọga rẹ ni banki ti wọn ko darukọ ọhun, jade si i. Wọn beere pe kin ni mama naa fẹẹ fowo rẹpẹtẹ bẹẹ ṣe to mumu laya ẹ to bẹẹ, ko sọ ọ, o ni wọn ti loun o gbọdọ sọ ọ o, ki wọn ma jẹ koun sọrọ o, tori wọn ti ni toun bi fi le lanu ori oun sọ fẹdaa alaaye kan pẹnrẹn, ẹsẹkẹsẹ loun maa ku. Wọn tun bi i pe awọn wo lo sọ bẹẹ fun un, ibẹ si laṣiiri ti tu, o loun o mọ wọn ri, oun o si ba wọn pade ri, afi bi wọn ṣe pe oun lori aago lọjọ naa, wọn ni koun lọọ maa ko owo inu akaunti oun wa werewere tori ọjọ iku oun ti pe, toun ba si fẹ ko yẹ, afi koun sanwo nla ti awọn n beere, o loun o m’ohun ti wọn fi ba oun sọrọ o, oun o tiẹ mọ nnkan toun n ṣe mọ.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, SP Benjamin Hundeyin, to sọrọ yii di mimọ f’ALAROYE sọ pe ni nnkan bii aago mẹrin ku iṣẹju mẹwaa ọjọ naa niṣẹlẹ yii waye, o ni banki ti fẹẹ tilẹkun, ṣugbọn niṣe ni mama yii n bẹbẹ lọdọ awọn ẹṣọ alaabo pe ki wọn jẹ koun wọle, o ni iṣoro pajawiri kan lo de ba oun toun fi nilo owo naa, ati pe nnkan aburu le ṣẹlẹ soun toun ko ba rowo naa gba, o ni ki wọn ṣaaanu oun, ni wọn ba ṣilẹkun fun un. Wọn ni Kaṣia to fẹẹ sanwo fun mama ti wọn forukọ bo laṣiiri yii lo fura pe afaimọ ni mama naa ko ti lu gudẹ kan, tori bi mama agbalagba ọhun ṣe n ṣe jonijoni, tara ẹ ko balẹ rara, lo mu kiyẹn pe awọn ọga rẹ ni banki ti wọn ko darukọ ọhun, jade si i. Wọn beere pe kin ni mama naa fẹẹ fowo rẹpẹtẹ bẹẹ ṣe to mumu laya ẹ to bẹẹ, ko sọ ọ, o ni wọn ti loun o gbọdọ sọ ọ o, ki wọn ma jẹ koun sọrọ o, tori wọn ti ni toun bi fi le lanu ori oun sọ fẹdaa alaaye kan pẹnrẹn, ẹsẹkẹsẹ loun maa ku. Wọn tun bi i pe awọn wo lo sọ bẹẹ fun un, ibẹ si laṣiiri ti tu, o loun o mọ wọn ri, oun o si ba wọn pade ri, afi bi wọn ṣe pe oun lori aago lọjọ naa, wọn ni koun lọọ maa ko owo inu akaunti oun wa werewere tori ọjọ iku oun ti pe, toun ba si fẹ ko yẹ, afi koun sanwo nla ti awọn n beere, o loun o m’ohun ti wọn fi ba oun sọrọ o, oun o tiẹ mọ nnkan toun n ṣe mọ. O tun jẹwọ pe wọn ti gba ẹgbẹrun lọna aadọrun-un Naira lọwọ oun, iyẹn owo to wa lọwọ oun lasiko ti wọn fi n ba oun sọrọ, o si fikun un pe awọn ọdaju apamọlẹkun-jaye onijibiti ọhun wa nita banki naa, nibi ti wọn ti n duro de owo toun fẹẹ gba, eyi loun fi sare wọle. Ṣa, wọn fi mama yii lara balẹ, wọn si tẹ ẹka ileeṣẹ ọlọopaa Ogudu, nipinlẹ Eko, laago, kia si ni wọn ti fi awọn ọtẹlẹmuyẹ ṣọwọ. Ọwọ ba meji ninu awọn gbaju-ẹ mẹta naa, Osadebe Aigbe, ẹni ọdun marundinlogoji, ati Uche Awaize, ẹni ọdun marundinlaaadọta, nigba ti ẹni kẹta wọn raaye sa lọ.


O tun jẹwọ pe wọn ti gba ẹgbẹrun lọna aadọrun-un Naira lọwọ oun, iyẹn owo to wa lọwọ oun lasiko ti wọn fi n ba oun sọrọ, o si fikun un pe awọn ọdaju apamọlẹkun-jaye onijibiti ọhun wa nita banki naa, nibi ti wọn ti n duro de owo toun fẹẹ gba, eyi loun fi sare wọle. Ṣa, wọn fi mama yii lara balẹ, wọn si tẹ ẹka ileeṣẹ ọlọopaa Ogudu, nipinlẹ Eko, laago, kia si ni wọn ti fi awọn ọtẹlẹmuyẹ ṣọwọ. Ọwọ ba meji ninu awọn gbaju-ẹ mẹta naa, Osadebe Aigbe, ẹni ọdun marundinlogoji, ati Uche Awaize, ẹni ọdun marundinlaaadọta, nigba ti ẹni kẹta wọn raaye sa lọ. Hundeyin ni awọn ọlọpaa ti bẹrẹ iwadii, wọn si ti n tọpasẹ afurasi to sa lọ ọhun, atawọn yooku ti wọn jọ n lu jibiti kiri. O ni wọn o ni i pẹẹ maa kawọ pọnyin rojọ.


Hundeyin ni awọn ọlọpaa ti bẹrẹ iwadii, wọn si ti n tọpasẹ afurasi to sa lọ ọhun, atawọn yooku ti wọn jọ n lu jibiti kiri. O ni wọn o ni i pẹẹ maa kawọ pọnyin rojọ.


Wahala niluu Ikirun: Wọn yinbọn pa  omọọba, wọn tun dana sun aafin

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Niṣe lọrọ di bo o lọ o yago niluu Ikirun Agunbẹ onilẹ obi, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹtalelogun, oṣu Kọkanla yii, lasiko ti awọn ọlọpaa fẹẹ fi tipatipa ṣi aafin Akirun ti awọn ọdọ ilu ti pa lati ọsẹ diẹ sẹyin. Nibi rogbodiyan naa ni wọn ti yinbọn pa ọkan ninu awọn ọmọọba lati idile Gbolẹru, Lukman Ọmọọla Ọlatunji. Ọpo awọn ọmọ ilu naa ni wọn ti sa kuro niluu bayii, onikaluku ti wabi fori pamọ si. ALAROYE gbọ pe awọn ẹṣọ alaabo kan, ninu eyi ti awọn ṣọja ati ọlọpaa wa ni wọn ya wọ aafin naa laaarọ ọjọ Wẹsidee, ti wọn fẹẹ fi tipatipa ṣilẹkun ibẹ. Ṣugbọn awọn ọdọ ilu ya bo ibẹ, wọn ni ko si ohun to jọ ọ. Ninu awọn ọdọ naa ni ọkan ninu awọn ọmọọba lati idile Gbolẹru, Lukman Ọlatunji. Wọn ni ọmọkunrin naa gbọ pe awọn kan fẹẹ fi tipatipa wọ aafin lo fi sare lọ sibẹ, eyi to fa ikọlu laarin oun atawọn agbofinro pẹlu awọn eeyan ilu mi-in.


ALAROYE gbọ pe awọn ẹṣọ alaabo kan, ninu eyi ti awọn ṣọja ati ọlọpaa wa ni wọn ya wọ aafin naa laaarọ ọjọ Wẹsidee, ti wọn fẹẹ fi tipatipa ṣilẹkun ibẹ. Ṣugbọn awọn ọdọ ilu ya bo ibẹ, wọn ni ko si ohun to jọ ọ. Ninu awọn ọdọ naa ni ọkan ninu awọn ọmọọba lati idile Gbolẹru, Lukman Ọlatunji. Wọn ni ọmọkunrin naa gbọ pe awọn kan fẹẹ fi tipatipa wọ aafin lo fi sare lọ sibẹ, eyi to fa ikọlu laarin oun atawọn agbofinro pẹlu awọn eeyan ilu mi-in. Lasiko naa ni awọn agbofinro bẹrẹ si i yinbọn soke lati fi le awọn eeyan to n di wọn lọwọ ọhun, nigba ti wọn yoo si fi mọ ohun to n ṣẹlẹ, ibọn ti ba ọmọọba naa, o si ku loju-ẹsẹ. Ibinu ọrọ yii ni a gbọ pe awọn kan tinu n bi lori iṣẹlẹ yii fi gba ọna ẹyinkule aafin lọ, ti wọn si sọna si i. ALAROYE gbọ pe niṣe ni awọn janduku to wa nibẹ n le awọn panapana ti wọn pe pe ko waa pana naa sẹyin, ti wọn si doju ija kọ wọn. Lasiko naa ni mẹta ninu awọn oṣiṣẹ panapana yii fara pa. Niṣe ni wọn sare gbe wọn lọ sileewosan.


Lasiko naa ni awọn agbofinro bẹrẹ si i yinbọn soke lati fi le awọn eeyan to n di wọn lọwọ ọhun, nigba ti wọn yoo si fi mọ ohun to n ṣẹlẹ, ibọn ti ba ọmọọba naa, o si ku loju-ẹsẹ. Ibinu ọrọ yii ni a gbọ pe awọn kan tinu n bi lori iṣẹlẹ yii fi gba ọna ẹyinkule aafin lọ, ti wọn si sọna si i. ALAROYE gbọ pe niṣe ni awọn janduku to wa nibẹ n le awọn panapana ti wọn pe pe ko waa pana naa sẹyin, ti wọn si doju ija kọ wọn. Lasiko naa ni mẹta ninu awọn oṣiṣẹ panapana yii fara pa. Niṣe ni wọn sare gbe wọn lọ sileewosan. Koju ma ribi, ẹsẹ loogun rẹ ni awọn araalu fọrọ naa ṣe, kaluku lo sa kuro niluu, nitori ohun to le tidi iṣẹlẹ naa yọ. Tẹ o ba gbagbe, o ti to ọjọ mẹta ti wahala ti n lọ ninu ilu naa lori ẹni ti wọn yan gẹgẹ bii Akirun tuntun, Ọba Yinusa Akadiri. Bi ijọba Oyetọla ṣe kede rẹ gẹgẹ bii ọba ko dun mọ awọn araalu atawọn idile ọlọmọọba yooku ninu.


Koju ma ribi, ẹsẹ loogun rẹ ni awọn araalu fọrọ naa ṣe, kaluku lo sa kuro niluu, nitori ohun to le tidi iṣẹlẹ naa yọ. Tẹ o ba gbagbe, o ti to ọjọ mẹta ti wahala ti n lọ ninu ilu naa lori ẹni ti wọn yan gẹgẹ bii Akirun tuntun, Ọba Yinusa Akadiri. Bi ijọba Oyetọla ṣe kede rẹ gẹgẹ bii ọba ko dun mọ awọn araalu atawọn idile ọlọmọọba yooku ninu. Wọn ni ẹni ti wọn yan ko tọ si ipo naa, ati pe ẹjọ kan wa ni kootu lori ọrọ ọba ilu ọhun. Awọn eeyan naa lọọ fẹhonu han si ijọba pe ko rọ ọba naa loye nikan ni alaafia fi le jọba. Lasiko ti wahala naa n lọ lọwọ lawọn ọdọ lọọ tilẹkun aafin pa, ti wọn si gbe ẹbọ ati oogun abẹnugọngọ sẹnu ọna ibẹ, ti wọn ni ko sẹni to gbọdọ wọlẹ.


Wọn ni ẹni ti wọn yan ko tọ si ipo naa, ati pe ẹjọ kan wa ni kootu lori ọrọ ọba ilu ọhun. Awọn eeyan naa lọọ fẹhonu han si ijọba pe ko rọ ọba naa loye nikan ni alaafia fi le jọba. Lasiko ti wahala naa n lọ lọwọ lawọn ọdọ lọọ tilẹkun aafin pa, ti wọn si gbe ẹbọ ati oogun abẹnugọngọ sẹnu ọna ibẹ, ti wọn ni ko sẹni to gbọdọ wọlẹ. Bakan naa ni awọn ọmọ igbimọ majẹ-o-bajẹ ilu Ikirun ti wọn n pe ni Akinrun-in-Council, ke si Gomina ipinlẹ Ọṣun, Adegboyega Oyetọla, l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ to kọja lori ọrọ yii, wọn ni ko pa ero rẹ lori iyansipo Ọlalekan Akadiri tijọba gbe ọpa aṣẹ fun gẹgẹ bii Akinrun ti ilu Ikirun da, wọn ni ko rọ ọ loye kia. Ọjọgbọn Yakub Fabiyi to ba awọn oniroyin sọrọ lorukọ awọn ọmọ igbimọ ti wọn jẹ ọgọrin ninu mejidinlaaadọrun-un naa, ṣalaye pe bi Oyetọla ṣe yan Akinrun tuntun lai fi ti ẹjọ to wa ni kootu ṣe jẹ titapa si aṣẹ ile-ẹjọ. O waa gba gomina niyanju lati ṣe ohun to tọ, ko ma baa fi ọwọ pa ida ofin loju, ko si tete yọ Ọba Akadiri kuro nipo naa.Wọn ṣalaye pe idile mẹta lo n jọba: Ile Ọbaara, ile Adedeji ati ile Gbolẹru.


Bakan naa ni awọn ọmọ igbimọ majẹ-o-bajẹ ilu Ikirun ti wọn n pe ni Akinrun-in-Council, ke si Gomina ipinlẹ Ọṣun, Adegboyega Oyetọla, l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ to kọja lori ọrọ yii, wọn ni ko pa ero rẹ lori iyansipo Ọlalekan Akadiri tijọba gbe ọpa aṣẹ fun gẹgẹ bii Akinrun ti ilu Ikirun da, wọn ni ko rọ ọ loye kia. Ọjọgbọn Yakub Fabiyi to ba awọn oniroyin sọrọ lorukọ awọn ọmọ igbimọ ti wọn jẹ ọgọrin ninu mejidinlaaadọrun-un naa, ṣalaye pe bi Oyetọla ṣe yan Akinrun tuntun lai fi ti ẹjọ to wa ni kootu ṣe jẹ titapa si aṣẹ ile-ẹjọ. O waa gba gomina niyanju lati ṣe ohun to tọ, ko ma baa fi ọwọ pa ida ofin loju, ko si tete yọ Ọba Akadiri kuro nipo naa.Wọn ṣalaye pe idile mẹta lo n jọba: Ile Ọbaara, ile Adedeji ati ile Gbolẹru. Ile Ọbaara ni Adeyẹmi, Akinrun ijẹta ti wa, ile Adedeji ni Ọlayiwọla to gbesẹ ti wa, nitori naa, ile Gbolẹru lo kan lati fa ọmọ oye silẹ, awọn idile Gboléru si ni oniruuru ẹjọ ni kootu lọwọlọwọ. Ẹni kan to ba ALAROYE sọrọ ti ko fẹ ka darukọ ohun ṣalaye pe niṣe ni ọba naa n wa gbogbo ọna lati ri i pe oun pada sinu aafin ki ọjọ iṣejọba Gomina Oyetọla to yan an sipo too tẹnu bọpo, nitori eyi nikan lo le fidi iyansipo rẹ mulẹ. O ni eyi lo fa a ti awọn eeyan naa fi ko awọn agbofinro loriṣiiriṣii lẹyin, ti wọn si fipa jalẹkun aafin naa, leyii ti iba fun Ọba Yunsa lanfaani lati wọ ibẹ.


Ile Ọbaara ni Adeyẹmi, Akinrun ijẹta ti wa, ile Adedeji ni Ọlayiwọla to gbesẹ ti wa, nitori naa, ile Gbolẹru lo kan lati fa ọmọ oye silẹ, awọn idile Gboléru si ni oniruuru ẹjọ ni kootu lọwọlọwọ. Ẹni kan to ba ALAROYE sọrọ ti ko fẹ ka darukọ ohun ṣalaye pe niṣe ni ọba naa n wa gbogbo ọna lati ri i pe oun pada sinu aafin ki ọjọ iṣejọba Gomina Oyetọla to yan an sipo too tẹnu bọpo, nitori eyi nikan lo le fidi iyansipo rẹ mulẹ. O ni eyi lo fa a ti awọn eeyan naa fi ko awọn agbofinro loriṣiiriṣii lẹyin, ti wọn si fipa jalẹkun aafin naa, leyii ti iba fun Ọba Yunsa lanfaani lati wọ ibẹ. Ṣugbọn ibinu eyi lo jẹ ki awọn tinu n bi dana sun aafin naa, lasiko wahala ọhun ni ọkan ninu awọn ọmọọba lati idile Gbolẹru si jade laye.


Ṣugbọn ibinu eyi lo jẹ ki awọn tinu n bi dana sun aafin naa, lasiko wahala ọhun ni ọkan ninu awọn ọmọọba lati idile Gbolẹru si jade laye.


Wọn ti mu mẹrin ninu awọn ajinigbe to n da wọn laamu nipinlẹ Ogun

Faith Adebọla, Ogun Ẹni ọdun mọkanlelogun pere ni Ismaila Ibrahim, oun lọjọ-ori ẹ kere ju lọ ninu awọn afurasi ọdaran mẹrin kan tọwọ awọn agbofinro ipinlẹ Ogun ṣẹṣẹ tẹ, iṣẹ ajinigbe lawọn olubi ẹda naa n ṣe, inu igbo nla kan to wa lagbegbe Ibara-Orile, ni wọn fi ṣe ibuba wọn, ibẹ ni wọn lugọ si ti wọn ti n da awọn eeyan lọna, ti wọn n ji wọn gbe gbowo nla, ṣugbọn ọwọ palaba wọn ti segi. Orukọ awọn yooku ni Musa Muhammed, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn, Ọkanlawọn Muhammed, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn, ati ẹni to dagba ju laarin wọn, Irekura Abu, ẹni ọdun mẹtalelogoji. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun sọ f’ALAROYE l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹtalelogun, oṣu Kọkanla yii pe, latari bi iṣẹlẹ ijinigbe ati akọlu ṣe n waye lemọlemọ, paapaa lagbegbe Soyọọye ati Ibara-Orile, o lo ti fẹẹ dojoojumọ tawọn araalu n waa fẹjọ sun ni teṣan pe awọn ajinigbe n han wọn leemọ lagbegbe ọhun. Eyi lo mu ki Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, paṣẹ fawọn ọtẹlẹmuyẹ lẹka ti wọn ti n gbogun ti iwa ijinigbe pe ki wọn wọnu igbo tọ awọn amookunṣika ẹda naa, ki wọn si wa wọn lawaari nibi yoowu ti wọn fi ṣe ibuba wọn. SP Taiwo Ọpadiran lo lewaju ikọ awọn ọlọpaa ọhun, iwadii ijinlẹ ati ifimufinlẹ ti wọn ṣe lo jẹ ki wọn ri Irukura Abu mu, o jẹwọ fawọn ọlọpaa pe oun loun n ko nnkan ija oloro tawọn ajinigbe n lo fun wọn, o loun ki i jiiyan gbe ni toun, ṣugbọn ti wọn ba nilo ibọn ati ẹtu, oun loun n ba wọn wa a, toun yoo si jẹ ko tẹ wọn lọwọ. Mimu ti wọn mu Abu yii lo jẹ kiṣẹ awọn ọlọpaa naa ya, wọn lo ran awọn lọwọ lati ri ẹni keji, Musa Muhammed, mu.


Eyi lo mu ki Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, paṣẹ fawọn ọtẹlẹmuyẹ lẹka ti wọn ti n gbogun ti iwa ijinigbe pe ki wọn wọnu igbo tọ awọn amookunṣika ẹda naa, ki wọn si wa wọn lawaari nibi yoowu ti wọn fi ṣe ibuba wọn. SP Taiwo Ọpadiran lo lewaju ikọ awọn ọlọpaa ọhun, iwadii ijinlẹ ati ifimufinlẹ ti wọn ṣe lo jẹ ki wọn ri Irukura Abu mu, o jẹwọ fawọn ọlọpaa pe oun loun n ko nnkan ija oloro tawọn ajinigbe n lo fun wọn, o loun ki i jiiyan gbe ni toun, ṣugbọn ti wọn ba nilo ibọn ati ẹtu, oun loun n ba wọn wa a, toun yoo si jẹ ko tẹ wọn lọwọ. Mimu ti wọn mu Abu yii lo jẹ kiṣẹ awọn ọlọpaa naa ya, wọn lo ran awọn lọwọ lati ri ẹni keji, Musa Muhammed, mu. Bo ṣe n jade bọ lati ibuba wọn laṣaalẹ ọjọ kan, o fẹẹ waa ra ounjẹ fawọn ti wọn ji gbe, ti wọn so mọlẹ bii ẹran sahaamọ wọn, ati ounjẹ tawọn ajinigbe ẹlẹgbẹ rẹ yoo jẹ, nigboro. Iwadii ti wọn ṣe fawọn mejeeji yii lo taṣiiri pe awọn ajinigbe ọhun lo ji Biṣọọbu Joṣua Ọladimeji gbe ni ṣọọṣi Agọ Adua, Prayer City, to wa ni Keesan, Abẹokuta, lọjọ kejilelogun, oṣu Kẹsan-an, ọdun yii. Bakan naa ni wọn jẹwọ pe awọn lawọn ji Abilekọ Kafayat Jẹlili gbe laduugbo Ogo Tuntun, niluu Ibara-Orile, lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kẹsan-an, kan naa.


Bo ṣe n jade bọ lati ibuba wọn laṣaalẹ ọjọ kan, o fẹẹ waa ra ounjẹ fawọn ti wọn ji gbe, ti wọn so mọlẹ bii ẹran sahaamọ wọn, ati ounjẹ tawọn ajinigbe ẹlẹgbẹ rẹ yoo jẹ, nigboro. Iwadii ti wọn ṣe fawọn mejeeji yii lo taṣiiri pe awọn ajinigbe ọhun lo ji Biṣọọbu Joṣua Ọladimeji gbe ni ṣọọṣi Agọ Adua, Prayer City, to wa ni Keesan, Abẹokuta, lọjọ kejilelogun, oṣu Kẹsan-an, ọdun yii. Bakan naa ni wọn jẹwọ pe awọn lawọn ji Abilekọ Kafayat Jẹlili gbe laduugbo Ogo Tuntun, niluu Ibara-Orile, lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kẹsan-an, kan naa. Awodi to n re’Bara, ti ẹfuufu ta a nidii pẹẹ, o lohun to ba ya kan ko gbọdọ tun pẹ mọ, awọn mejeeji tọwọ tẹ yii ti mu ki’ṣẹ awọn ọtẹlẹmuyẹ naa ya, wọn jẹwọ bi wọn ṣe maa ri awọn yooku wọn, lọwọ ba tẹ Ismaila Ibrahim ati Ọkanlawọn Muhammed. Lara nnkan ija ti wọn ka mọ wọn lọwọ ni ibọn oloju meji kan, ati ibọn kan. Wọn tun ba ọpọlọpọ oogun abẹnu gọngọ ati ọta ibọn rẹpẹtẹ nikaawọ wọn. Bankọle ti paṣẹ kawọn ọtẹlẹmuyẹ tubọ ṣewadii to lọọrin lori iṣẹlẹ yii, o lawọn o ni i jafara lati foju awọn apamọlẹkun-jaye naa bale-ẹjọ tiwadii ba ti pari.


Awodi to n re’Bara, ti ẹfuufu ta a nidii pẹẹ, o lohun to ba ya kan ko gbọdọ tun pẹ mọ, awọn mejeeji tọwọ tẹ yii ti mu ki’ṣẹ awọn ọtẹlẹmuyẹ naa ya, wọn jẹwọ bi wọn ṣe maa ri awọn yooku wọn, lọwọ ba tẹ Ismaila Ibrahim ati Ọkanlawọn Muhammed. Lara nnkan ija ti wọn ka mọ wọn lọwọ ni ibọn oloju meji kan, ati ibọn kan. Wọn tun ba ọpọlọpọ oogun abẹnu gọngọ ati ọta ibọn rẹpẹtẹ nikaawọ wọn. Bankọle ti paṣẹ kawọn ọtẹlẹmuyẹ tubọ ṣewadii to lọọrin lori iṣẹlẹ yii, o lawọn o ni i jafara lati foju awọn apamọlẹkun-jaye naa bale-ẹjọ tiwadii ba ti pari. Bakan naa lo ni awọn o ni i dawọ duro lati ṣawari awọn ajinigbe atawọn janduku to fi igbo agbegbe naa boju lati maa da omi alaafia ilu to wa layiika naa ru.


Bakan naa lo ni awọn o ni i dawọ duro lati ṣawari awọn ajinigbe atawọn janduku to fi igbo agbegbe naa boju lati maa da omi alaafia ilu to wa layiika naa ru.


Olori awọn aṣofin Ekiti ti wọn yọ nipo gba kootu lọ

Adewumi Adegoke Ko jọ pe wahala to n ṣẹlẹ nileegbimọ aṣofin ipinlẹ Ekiti, nibi ti won ti yọ olori wọn ti wọn dibo yan laarin ọsẹ kan, Gboyega Aribiṣogun, ti wọn si yan Olubunmi Adelugba gẹgẹ bii olori tuntun ti i rodo lọọ mumi o. Idi ni pe aṣofin ti wọn yọ loye naa ti gba ile-ẹjọ lọ, o ni kawọn adajọ bawọn foju ofin wo ọrọ naa, nitori ko yẹ ki wọn yọ oun nipo. Ọkunrin naa sọ lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kejilelogun, oṣu yii fun akọroyin iweeroyin Punch pe oun ti bẹrẹ igbesẹ lati gbe bi awọn aṣofin ẹgbẹ oun ṣẹ yọ oun lọna aitọ naa lọ si kootu, o ni wọn ko gba ọna to bofin mu yọ oun nipo naa. Abisogun ni ofo ọjọ keji ọja ati igbesẹ ti ko le fẹsẹ mulẹ ni bi wọn ṣẹ yọ oun nipo, ti wọn si tun jawee gbele-ẹ fun awọn aṣofin meje mi-in. Ati pe ile-ẹjọ ni yoo bawọn yanju rẹ. O fi kun ọrọ rẹ pe oun ti gbe awọn ọlọpaa ipinlẹ naa lọ si kootu pẹlu bi wọn ṣe ya bo ileegbimọ naa lọna aitọ, ti wọn si gbakoso ibẹ fun odidi ọjọ mẹfa. Ọkunrin ọmọ bibi ilu Ijẹsa Iṣu Ekiti, nijọba ibilẹ Ikọle, to n ṣoju ẹkun kin-in-ni, ijọba ibilẹ Ikọle yii sọ pe ko si ariyanjiyan ninu pe aọn maa gba ile-ẹjọ lọ lori ọrọ yii.


Ati pe ile-ẹjọ ni yoo bawọn yanju rẹ. O fi kun ọrọ rẹ pe oun ti gbe awọn ọlọpaa ipinlẹ naa lọ si kootu pẹlu bi wọn ṣe ya bo ileegbimọ naa lọna aitọ, ti wọn si gbakoso ibẹ fun odidi ọjọ mẹfa. Ọkunrin ọmọ bibi ilu Ijẹsa Iṣu Ekiti, nijọba ibilẹ Ikọle, to n ṣoju ẹkun kin-in-ni, ijọba ibilẹ Ikọle yii sọ pe ko si ariyanjiyan ninu pe aọn maa gba ile-ẹjọ lọ lori ọrọ yii. O ni awọn n ṣa iwe aọn jọ ni, bẹẹ laọn si n gba imọran lọwọ aọn agboifinro ki igbesẹ naa too waye. O ni ki ọsẹ ta a wa yii too pari, aọn yoo gbe ọrọ naa lọ si kootu. Tẹ o ba gbagbe, laaarọ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lawọn aṣofin bii mẹtadinlogun, ninu awọn mẹẹẹdọgbọn ti wọn wa nile naa, yọ olori ileegbimọ ọhun ti wọn ṣẹṣẹ dibo yan lọsẹ to kọja, iyẹn lẹyin ti wọn fun aọn meje ninu wọn niwee gbele ẹ fuun ọkan-o-jọkan ẹsun ti wọn fi kan wọn.


O ni awọn n ṣa iwe aọn jọ ni, bẹẹ laọn si n gba imọran lọwọ aọn agboifinro ki igbesẹ naa too waye. O ni ki ọsẹ ta a wa yii too pari, aọn yoo gbe ọrọ naa lọ si kootu. Tẹ o ba gbagbe, laaarọ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lawọn aṣofin bii mẹtadinlogun, ninu awọn mẹẹẹdọgbọn ti wọn wa nile naa, yọ olori ileegbimọ ọhun ti wọn ṣẹṣẹ dibo yan lọsẹ to kọja, iyẹn lẹyin ti wọn fun aọn meje ninu wọn niwee gbele ẹ fuun ọkan-o-jọkan ẹsun ti wọn fi kan wọn. Lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ to kọja ni wọn yan Abisogun to jẹ, lakooko ijokoo ile naa to waye ni gbọngan ile aṣofin wọn. Ọnarebu Tajudeen Akingbolu to wa lati ẹkun kin-in-ni ijọba ibilẹ Ariwa Ekiti, lo mu aba lati yan aṣofin naa wa, nigba ti Ọnarebu Adegoke Olajide to n ṣoju ẹkun ijọba ibilẹ Ẹfọn, kin in lẹyin. Bakan naa ni Ọnarebu Bọde Adeoye, to n ṣoju ẹkun keji ijọba ibilẹ Iwọ Oorun ipinlẹ Ekiti yan Arabinrin Olubunmi Adelugba, ti Ọnarebu Ojo Matins toun n ṣoju ijọba ibilẹ Ijero gbe e lẹyin.


Lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ to kọja ni wọn yan Abisogun to jẹ, lakooko ijokoo ile naa to waye ni gbọngan ile aṣofin wọn. Ọnarebu Tajudeen Akingbolu to wa lati ẹkun kin-in-ni ijọba ibilẹ Ariwa Ekiti, lo mu aba lati yan aṣofin naa wa, nigba ti Ọnarebu Adegoke Olajide to n ṣoju ẹkun ijọba ibilẹ Ẹfọn, kin in lẹyin. Bakan naa ni Ọnarebu Bọde Adeoye, to n ṣoju ẹkun keji ijọba ibilẹ Iwọ Oorun ipinlẹ Ekiti yan Arabinrin Olubunmi Adelugba, ti Ọnarebu Ojo Matins toun n ṣoju ijọba ibilẹ Ijero gbe e lẹyin. Eyi lo fa a tawọn aṣofin naa fi dibo, Aribisọgan ni ibo mẹẹẹdogun, to fi fẹyin Adelugba balẹ. Ṣugbọn l’Ọjọruu, Wẹside, iyẹn ọjọ keji ti iyansipo naa ṣẹlẹ ni wọn ni awọn kan ti wọn jẹ omọlẹyin gomina ipinlẹ naa tẹlẹ, Dokita Kayọde Fayẹmi, ti o si jẹ pe Adelugba ni wọn n ṣatilẹyin fun ya wọn ile-igbimọ naa, ni wọn ba bẹrẹ wahala, wọn ni awọn tọọgi oloṣelu kan fẹẹ dana sun apa kan ile naa nibi tọrọ ọhun le de. Awọn agbofinro ni wọn tete lọ sibẹ ti wọn si gbakoso gbogbo agbegbe naa, ni wọn ba ti ile naa pa. Eyi ni ko fi ṣee ṣe fun awọn aṣofin naa lati jokoo, ti onikaluku awọn oṣiṣẹ si gba ile wọn lọ.


Eyi lo fa a tawọn aṣofin naa fi dibo, Aribisọgan ni ibo mẹẹẹdogun, to fi fẹyin Adelugba balẹ. Ṣugbọn l’Ọjọruu, Wẹside, iyẹn ọjọ keji ti iyansipo naa ṣẹlẹ ni wọn ni awọn kan ti wọn jẹ omọlẹyin gomina ipinlẹ naa tẹlẹ, Dokita Kayọde Fayẹmi, ti o si jẹ pe Adelugba ni wọn n ṣatilẹyin fun ya wọn ile-igbimọ naa, ni wọn ba bẹrẹ wahala, wọn ni awọn tọọgi oloṣelu kan fẹẹ dana sun apa kan ile naa nibi tọrọ ọhun le de. Awọn agbofinro ni wọn tete lọ sibẹ ti wọn si gbakoso gbogbo agbegbe naa, ni wọn ba ti ile naa pa. Eyi ni ko fi ṣee ṣe fun awọn aṣofin naa lati jokoo, ti onikaluku awọn oṣiṣẹ si gba ile wọn lọ. Ṣugbọn ọrọ bẹyin yọ ni ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kọkanlelogun, oṣu yii, nigba ti awọn aṣofin naa tun pade, ti wọn si yọ Aribisọgan, ti wọn fi Adelugba rọpo rẹ.


Ṣugbọn ọrọ bẹyin yọ ni ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kọkanlelogun, oṣu yii, nigba ti awọn aṣofin naa tun pade, ti wọn si yọ Aribisọgan, ti wọn fi Adelugba rọpo rẹ.


Aarẹ Buhari ṣafihan owo Naira tuntun

Faith Adebọla Gbogbo ẹyin tẹ ẹ ba lowo Naira nile, afi kẹ ẹ ma jafara bayii o, kẹẹ tete maa lọ paarọ ẹ si tuntun, tori Aarẹ Buhari ti foju awọn owo beba tuntun ti wọn paarọ awọn rẹ, ta a maa bẹrẹ si i na loṣu Keji, ọdun to n bọ.Latigba tijọba ti lawọn maa rẹ awọn owo beba ilẹ wa kan laro tuntun, pe awọn maa paarọ awọ wọn, lawọn eeyan ti n foju sọna lati mọ bi owo tuntun naa ṣe maa ri ati iru awọ to maa ni, ni bayii, Aarẹ Buhari ti ṣiṣọ loju eegun ọrọ yii o, wọn ti ṣafihan owo tuntun naa niluu Abuja. Nibi ipade igbimọ apaṣẹ, eyi ti wọn maa n ṣe lọsọọsẹ, ni olori orileede wa ti ko aworan owo tuntun naa jade bii ọmọ ọjọ mẹjọ l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹtalelogun, oṣu Kọkanla yii. Lasiko ti ipade naa n lọ lọwọ ni Buhari dide, ti Ọga agba banki apapọ ilẹ wa, Ọgbẹni Godwin Emefiele, naa si duro lẹgbẹẹ rẹ, n lawọn ọmọ igbimọ alakooso yooku ti wọn wa nipade naa ba dide, wọn n patẹwọ bi Buhari ṣe n fi aworan owo tuntun lede. Mẹta lawọn owo naa, awọ buluu ni wọn ni ẹgbẹrun kan Naira, wan taosan (N1,000) gbe wọ bayii, awọ ewe, ginrin-in, to jọ eyi to wa lara tuẹnti Naira bayii ni wọn wọ fun ẹẹdẹgbẹta Naira, faifu ọndirẹẹdi, (N500) nigba ti igba Naira, iyẹn tuu ọndirẹdi Naira (N200) wọ awọ pupa rẹsurẹsu, o jọra pẹlu eyi to wa lara Naira mẹwaa lọwọlọwọ. Oludamọran fun aarẹ lori iroyin ayelujara, Ọgbẹni Bashir Ahmad, lo ti kọkọ firoyin lede lori ikanni tuita (twitter) Aarẹ Muhammadu Buhari lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii pe awọn eeyan yoo mọ bowo yii ṣe ri lasiko ipade alakooso ti yoo waye lọjọ keji. Amọ Aarẹ Buhari sọ pe owo tuntun naa ko ti i di nina o, awọn kan ṣi faworan ẹ lede ni o, o lo di ọjọ ki-in-ni, oṣu Keji, ọdun 2023 to n bọ, ki owo naa too gori atẹ, tawọn eeyan yoo si le maa lo o lẹnu kara-kata ati okoowo wọn gbogbo.


Aarẹ Buhari ṣafihan owo Naira tuntun

Mẹta lawọn owo naa, awọ buluu ni wọn ni ẹgbẹrun kan Naira, wan taosan (N1,000) gbe wọ bayii, awọ ewe, ginrin-in, to jọ eyi to wa lara tuẹnti Naira bayii ni wọn wọ fun ẹẹdẹgbẹta Naira, faifu ọndirẹẹdi, (N500) nigba ti igba Naira, iyẹn tuu ọndirẹdi Naira (N200) wọ awọ pupa rẹsurẹsu, o jọra pẹlu eyi to wa lara Naira mẹwaa lọwọlọwọ. Oludamọran fun aarẹ lori iroyin ayelujara, Ọgbẹni Bashir Ahmad, lo ti kọkọ firoyin lede lori ikanni tuita (twitter) Aarẹ Muhammadu Buhari lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii pe awọn eeyan yoo mọ bowo yii ṣe ri lasiko ipade alakooso ti yoo waye lọjọ keji. Amọ Aarẹ Buhari sọ pe owo tuntun naa ko ti i di nina o, awọn kan ṣi faworan ẹ lede ni o, o lo di ọjọ ki-in-ni, oṣu Keji, ọdun 2023 to n bọ, ki owo naa too gori atẹ, tawọn eeyan yoo si le maa lo o lẹnu kara-kata ati okoowo wọn gbogbo. O ni igbesẹ yii pọn dandan, o si maa ṣaleekun agbara owo Naira ilẹ wa lọja agbaye, to ba ya. Nipade naa, Emefiele ṣafikun si ọrọ ti Buhari sọ, o ni ki awọn banki atawọn alowolodu bii iyere kan ti wọn n beere pe ki banki apapọ sun gbedeke asiko ti wọn maa kasẹ owo atijọ naa nilẹ siwaju tete gbọkan kuro nibẹ, o ni ko sohun to jọ ọ, asiko tawọn ti fi lede ṣaaju naa lawọn maa kasẹ ẹ nilẹ, tori ẹ, o ni kawọn eeyan to lowo atijọ naa nile ma ṣe jafara, ki wọn lọ maa paarọ owo naa lawọn banki wọn gbogbo.


Aarẹ Buhari ṣafihan owo Naira tuntun

O ni igbesẹ yii pọn dandan, o si maa ṣaleekun agbara owo Naira ilẹ wa lọja agbaye, to ba ya. Nipade naa, Emefiele ṣafikun si ọrọ ti Buhari sọ, o ni ki awọn banki atawọn alowolodu bii iyere kan ti wọn n beere pe ki banki apapọ sun gbedeke asiko ti wọn maa kasẹ owo atijọ naa nilẹ siwaju tete gbọkan kuro nibẹ, o ni ko sohun to jọ ọ, asiko tawọn ti fi lede ṣaaju naa lawọn maa kasẹ ẹ nilẹ, tori ẹ, o ni kawọn eeyan to lowo atijọ naa nile ma ṣe jafara, ki wọn lọ maa paarọ owo naa lawọn banki wọn gbogbo.


‘Loootọ ni, awa la pa ọrẹ wa, igba Naira la ta ẹya ara rẹ fun babalawo’

Gbenga Amos, Ogun Ọrẹ o si mọ, ka rẹni ba rin lo ku, ọrọ yii ti ja si ootọ ninu iṣẹlẹ ibanujẹ kan to waye niluu Owode, nibi ti Pasitọ Felix Ajadi, Idowu Abel ati Clement Adeniyi, ti tan ọrẹ wọn, Muyiwa Adekunle, ẹni ọdun mọkandinlogoji, lọ sinu oko lẹyin ti wọn jọ ṣe faaji tan, ti wọn si da baba agbalagba naa dubulẹ, wọn dumbu rẹ bii ẹran Ileya, lẹyin ti wọn si ti yọ ẹya ara ti wọn fẹẹ ta lara ẹ tan, wọn ṣa oku ẹ si wẹwẹ, ni wọn ba da yeepẹ bo o, amọ ọwọ ti tẹ wọn. Ninu atẹjade kan ti Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, SP Abimbọla Oyeyẹmi fi lede lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kejilelogun, oṣu yii, o ni ẹgbọn ọkunrin to kagbako iku airotẹlẹ naa, Oluwaṣeyi Adekunle, lo mu ẹjọ wa si ẹka ileeṣẹ ọlọpaa Owode Yewa, pe ṣe lawọn kan ṣadeede wa aburo oun ti laduugbo, ọjọ kẹwaa, oṣu Kọkanla yii lo lawọn ri i kẹyin. Ọjọbọ, Tọsidee, lọjọ naa bọ si, bẹẹ ko lọ ode alọọde bẹẹ ri, wọn lawọn kan ri i nibi toun atawọn ọrẹ ẹ ti n ṣe faaji, ti wọn n fi ọti bia atẹran dindin jaye ori wọn nile ọti kan lọjọ naa ni, ibi tawọn si gburoo rẹ mọ niyẹn. Lọgan ti wọn rojọ yii fun DPO teṣan Owode Yewa, o paṣẹ fawọn ọmọọṣẹ ẹ atawọn ọtẹlẹmuyẹ lati bẹrẹ itọpinpin. Idowu Abel, ti wọn loun ati Muyiwa yii jọọ ṣe ‘Lankẹ ọmu’ titi dọwọ irọlẹ ọjọ naa ni wọn kọkọ fura si, oun lawọn ọlọpaa si kọkọ lọọ gbe lọjọ kọkandinlogun, oṣu Kọkanla yii. Wọn tiẹ lafurasi ọdaran yii lo waa pe oloogbe ọrẹ rẹ ọhun nile pe ko jẹ kawọn lọọ ṣe faaji diẹ nigboro, kawọn ta-nnkan’ara, wọn o si ṣẹṣẹ jọ maa lọ ode bẹẹ, ṣe ọrẹ ki i ya ọrẹ, akobani ki i ya ara wọn.


Lọgan ti wọn rojọ yii fun DPO teṣan Owode Yewa, o paṣẹ fawọn ọmọọṣẹ ẹ atawọn ọtẹlẹmuyẹ lati bẹrẹ itọpinpin. Idowu Abel, ti wọn loun ati Muyiwa yii jọọ ṣe ‘Lankẹ ọmu’ titi dọwọ irọlẹ ọjọ naa ni wọn kọkọ fura si, oun lawọn ọlọpaa si kọkọ lọọ gbe lọjọ kọkandinlogun, oṣu Kọkanla yii. Wọn tiẹ lafurasi ọdaran yii lo waa pe oloogbe ọrẹ rẹ ọhun nile pe ko jẹ kawọn lọọ ṣe faaji diẹ nigboro, kawọn ta-nnkan’ara, wọn o si ṣẹṣẹ jọ maa lọ ode bẹẹ, ṣe ọrẹ ki i ya ọrẹ, akobani ki i ya ara wọn. Ni tọlọpaa ni Abel ti jẹwọ pe loootọ ni, oun loun lọọ pe ọrẹ oun pe ko jẹ kawọn jọ jade, o lọrẹẹ oun gidi ni, kori-kosun lawọn jọ n ṣe, oun loun si ṣe e lalejo lọjọ naa, t’oun sanwo ọti tawọn mu, lai mọ pe ifẹ a fadiẹ o denu lo ṣe, oore, bii ẹni fọgẹdẹ sabẹ ẹbiti fẹranko ni owo to na lọjọ naa. Wọn bi i leere pe lẹyin ti wọn muti tan, tawọn mejeeji jọ jade, ibo lọrẹ imulẹ ẹ yii waa wọlẹ si, ibẹ ni jagunlabi ti n wolẹ ṣu-un bii akágbàá, lo ba jẹwọ pe oun atiẹ jọ lọọ sọdọ ọrẹ kẹta wọn, iyẹn Clement Adeniyi, ninu oko rẹ, tori iyẹn ti n reti awọn gẹgẹ bii eto ati adehun, ibẹ lawọn pa Muyiwa si, tawọn si kun un si wẹwẹ, awọn yọ ẹya-ara tawọn nilo lara ẹ bii ori, ọwọ, ọkan ati ẹsẹ, lawọn ba wa koto kuṣẹkuṣẹ kan, awọn si bo iyooku ara ti wọn ti ge lekiri-lekiri naa, mọlẹ. Njẹ kin ni wọn fẹẹ fi ẹya-ara eeyan ṣe ti wọn fi sọ ọrẹ wọn dẹran namọ, o lawọn fẹẹ ta a ni, babalawo kan to ni wọn n pe ni Boko, amọ Akeem lorukọ ẹ gan-an, lo bẹ awọn lọwẹ pe ti awọn ba le ba oun wa awọn ẹya-ara eeyan ti wọn ṣa jọ ọhun, oun maa fun wọn lẹgbẹrun lọna igba Naira (N200,000), o loun fẹ fi i ṣetutu ọla ni, o si ti san ẹgbẹrun lọna ọgọrin Naira (N80,000) fawọn, lati fihan pe eyi ki i ṣe ọrọ apara rara, o ni ti wọn ba ti pari iṣẹ naa, ti wọn ko awọn kinni naa wa perepere, balansi ẹgbẹrun lọna ọgọfa Naira (N120,000) ti n duro de wọn, ko si lọ-ka-bọ nibẹ rara.


Ni tọlọpaa ni Abel ti jẹwọ pe loootọ ni, oun loun lọọ pe ọrẹ oun pe ko jẹ kawọn jọ jade, o lọrẹẹ oun gidi ni, kori-kosun lawọn jọ n ṣe, oun loun si ṣe e lalejo lọjọ naa, t’oun sanwo ọti tawọn mu, lai mọ pe ifẹ a fadiẹ o denu lo ṣe, oore, bii ẹni fọgẹdẹ sabẹ ẹbiti fẹranko ni owo to na lọjọ naa. Wọn bi i leere pe lẹyin ti wọn muti tan, tawọn mejeeji jọ jade, ibo lọrẹ imulẹ ẹ yii waa wọlẹ si, ibẹ ni jagunlabi ti n wolẹ ṣu-un bii akágbàá, lo ba jẹwọ pe oun atiẹ jọ lọọ sọdọ ọrẹ kẹta wọn, iyẹn Clement Adeniyi, ninu oko rẹ, tori iyẹn ti n reti awọn gẹgẹ bii eto ati adehun, ibẹ lawọn pa Muyiwa si, tawọn si kun un si wẹwẹ, awọn yọ ẹya-ara tawọn nilo lara ẹ bii ori, ọwọ, ọkan ati ẹsẹ, lawọn ba wa koto kuṣẹkuṣẹ kan, awọn si bo iyooku ara ti wọn ti ge lekiri-lekiri naa, mọlẹ. Njẹ kin ni wọn fẹẹ fi ẹya-ara eeyan ṣe ti wọn fi sọ ọrẹ wọn dẹran namọ, o lawọn fẹẹ ta a ni, babalawo kan to ni wọn n pe ni Boko, amọ Akeem lorukọ ẹ gan-an, lo bẹ awọn lọwẹ pe ti awọn ba le ba oun wa awọn ẹya-ara eeyan ti wọn ṣa jọ ọhun, oun maa fun wọn lẹgbẹrun lọna igba Naira (N200,000), o loun fẹ fi i ṣetutu ọla ni, o si ti san ẹgbẹrun lọna ọgọrin Naira (N80,000) fawọn, lati fihan pe eyi ki i ṣe ọrọ apara rara, o ni ti wọn ba ti pari iṣẹ naa, ti wọn ko awọn kinni naa wa perepere, balansi ẹgbẹrun lọna ọgọfa Naira (N120,000) ti n duro de wọn, ko si lọ-ka-bọ nibẹ rara. Yooba si bọ, wọn lẹni ti yoo lo ori ahun, ti yoo lo ẹsẹ ahun, odidi ahun ni tọhun yoo ra niyẹn, eyi lo mu kawọn kuku yẹju ọrẹ awọn, lati yọ ẹya-ara ẹ ta. Alaye ti Abel ṣe yii lo mu ki wọn wa Clement lawaakan, Abel naa lo juwe ile ẹ atibi ti wọn ti le tete ri i ti ko ba si nile fun wọn, ọwọ si ba a. Wọn lawọn mejeeji ti mu awọn agbofinro denu oko ti wọn pa ọrẹ wọn si ọhun, wọn si ba ageku oloogbe ti wọn bo mọlẹ ọhun nibẹ, wọn ri ada ati ọbẹ ti wọn fi da ẹmi ẹni ẹlẹni ọhun legbodo pẹlu, gẹgẹ bi wọn ṣe sọ ọ lo ri loootọ. Awọn afurasi naa jẹwọ pe awọn ti ko awọn ẹya-ara ti wọn fẹẹ ta naa lọọ fun babalawo afeeyan-ṣowo yii, ṣugbọn ko ti i fawọn ni balansi owo iṣẹ awọn ti akara ọrọ yii fi tu sepo.


Yooba si bọ, wọn lẹni ti yoo lo ori ahun, ti yoo lo ẹsẹ ahun, odidi ahun ni tọhun yoo ra niyẹn, eyi lo mu kawọn kuku yẹju ọrẹ awọn, lati yọ ẹya-ara ẹ ta. Alaye ti Abel ṣe yii lo mu ki wọn wa Clement lawaakan, Abel naa lo juwe ile ẹ atibi ti wọn ti le tete ri i ti ko ba si nile fun wọn, ọwọ si ba a. Wọn lawọn mejeeji ti mu awọn agbofinro denu oko ti wọn pa ọrẹ wọn si ọhun, wọn si ba ageku oloogbe ti wọn bo mọlẹ ọhun nibẹ, wọn ri ada ati ọbẹ ti wọn fi da ẹmi ẹni ẹlẹni ọhun legbodo pẹlu, gẹgẹ bi wọn ṣe sọ ọ lo ri loootọ. Awọn afurasi naa jẹwọ pe awọn ti ko awọn ẹya-ara ti wọn fẹẹ ta naa lọọ fun babalawo afeeyan-ṣowo yii, ṣugbọn ko ti i fawọn ni balansi owo iṣẹ awọn ti akara ọrọ yii fi tu sepo. Wọn tun wa babalawo naa lọ sile rẹ, ṣugbọn wọn o ba a, o jọ pe ara ti fu u, o si ti na papa bora. Bẹẹ lawọn ọlọpaa tun lọọ fi pampẹ ofin gbe Pasitọ Felix Ajadi, tori wọn darukọ ẹ ninu alaye wọn, wọn loun lo fi oloogbe ti wọn fẹmi ẹ ṣofo naa mọra pẹlu awọn ti wọn pa a, wọn loun lo pilẹ ọrẹ rẹrun-rẹrun ti wọn jọ n ṣe, ati pe ileewe agba kan naa ni pasitọ yii ati ọkan ninu awọn afurasi naa Abel, jọ lọ. Ṣa, akolo ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ to n tọpinpin iwa ọdaran abẹle, lolu-ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun to wa l’Eleweeran, Abeokuta, lawọn afurasi mẹtẹẹta yii wa bayii, iwadii to lọọrin si ti n lọ lori wọn.


Wọn tun wa babalawo naa lọ sile rẹ, ṣugbọn wọn o ba a, o jọ pe ara ti fu u, o si ti na papa bora. Bẹẹ lawọn ọlọpaa tun lọọ fi pampẹ ofin gbe Pasitọ Felix Ajadi, tori wọn darukọ ẹ ninu alaye wọn, wọn loun lo fi oloogbe ti wọn fẹmi ẹ ṣofo naa mọra pẹlu awọn ti wọn pa a, wọn loun lo pilẹ ọrẹ rẹrun-rẹrun ti wọn jọ n ṣe, ati pe ileewe agba kan naa ni pasitọ yii ati ọkan ninu awọn afurasi naa Abel, jọ lọ. Ṣa, akolo ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ to n tọpinpin iwa ọdaran abẹle, lolu-ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun to wa l’Eleweeran, Abeokuta, lawọn afurasi mẹtẹẹta yii wa bayii, iwadii to lọọrin si ti n lọ lori wọn. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, ti lawọn maa foju wọn bale-ẹjọ laipẹ, tori ọrọ ti sọ ara ẹ, wọn ti fẹnu ara wọn jẹwọ iṣẹ laabi wọn, ohun to ku ni ki adajọ gbọ alaye wọn, ko si da sẹria to tọ fun wọn labẹ ofin. Bakan naa lo ni ẹgbẹrun Saamu babalawo naa ko le sa mọ awọn lọwọ, o lawọn maa wa a ri dandan, awọn yoo si mu un debi ti imi ẹṣin gbe dunlẹ tọwọ ba to o.


Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, ti lawọn maa foju wọn bale-ẹjọ laipẹ, tori ọrọ ti sọ ara ẹ, wọn ti fẹnu ara wọn jẹwọ iṣẹ laabi wọn, ohun to ku ni ki adajọ gbọ alaye wọn, ko si da sẹria to tọ fun wọn labẹ ofin. Bakan naa lo ni ẹgbẹrun Saamu babalawo naa ko le sa mọ awọn lọwọ, o lawọn maa wa a ri dandan, awọn yoo si mu un debi ti imi ẹṣin gbe dunlẹ tọwọ ba to o.


Dapọ Abiọdun yi orukọ ileewe TASCE pada si Sikiru Adetọna College of Education

Gbenga Amos, Ogun Ni wara-n-ṣe-ṣa, bẹrẹ lati ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kejilelogun, oṣu Kọkanla, ọdun 2022 yii, ẹni to ba pe ileewe ẹkọṣẹ tiṣa Tai-Ṣolarin College of Education to wa l’Omu-Ajọsẹ, n’Ijẹbu-Ode, ipinlẹ Ogun, lorukọ naa, tabi to pe e ni TASCE gẹgẹ bii ikekuru orukọ rẹ tawọn eeyan mọ daadaa, agbọnrin eṣi ni onitọhun n jẹ l’ọbẹ niyẹn, ko sohun to n jẹ orukọ naa ati inagijẹ ọhun mọ lọdọ ijọba, wọn ti yi orukọ naa pada, igbega si ti de ba ileewe giga ọhun, orukọ rẹ tuntun ni: Sikiru Adetọna College of Education, Science and Technology, tabi SACOETEC. Gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọọba Dapọ Abiọdun, lo kede ayipada yii lọjọ Tusidee ọhun, nibi ayẹyẹ akanṣe kan to waye lati fi bu ọla fun Awujalẹ ilẹ Ijẹbu, Ọba Sikiru Adetọna, niluu Ijẹbu-Ode. Lasiko to n ṣiṣọ loju eegun orukọ tuntun naa, Abiọdun ni iṣakoso oun ko ni i kuna lati ṣe gbogbo nnkan to ba yẹ ni ṣiṣe ki ileewe naa le tubọ kunju oṣuwọn lati figa-gbaga pẹlu awọn kọlẹẹji bii tiẹ lorileede yii. O ni bo tilẹ jẹ pe ileewe naa yoo maa da awọn akẹkọọ lẹkọọ, ti yoo si maa fun wọn niwee-ẹri digirii, sibẹ yoo ṣi maa kọ awọn olukọni, awọn tiṣa, lati di alafo to wa fun ipese awọn olukọ nipinlẹ naa, o nidii eyi lawọn o ṣe ku giri yii ileewe naa pada si fasiti tabi ileewe gbogboniṣe. “A maa ṣatilẹyin fun kọlẹẹji yii pẹlu ipese awọn ohun amayedẹrun. Ẹ wo o, laipẹ laijinna, a maa ṣi ọna igboro to lọ lati ileewe yii si Ala, eyi to gba Omu kọja,” gẹgẹ bo ṣe wi.


O ni bo tilẹ jẹ pe ileewe naa yoo maa da awọn akẹkọọ lẹkọọ, ti yoo si maa fun wọn niwee-ẹri digirii, sibẹ yoo ṣi maa kọ awọn olukọni, awọn tiṣa, lati di alafo to wa fun ipese awọn olukọ nipinlẹ naa, o nidii eyi lawọn o ṣe ku giri yii ileewe naa pada si fasiti tabi ileewe gbogboniṣe. “A maa ṣatilẹyin fun kọlẹẹji yii pẹlu ipese awọn ohun amayedẹrun. Ẹ wo o, laipẹ laijinna, a maa ṣi ọna igboro to lọ lati ileewe yii si Ala, eyi to gba Omu kọja,” gẹgẹ bo ṣe wi. Gomina naa ni ilẹ Ijẹbu ti laasiki gidi lasiko iṣakoso Awujalẹ yii, o si kan saara si ori-ade naa, o ni Ọba Awujalẹ yii lo ja fitafita lati ri i daju pe wọn ṣedasilẹ ẹka ti wọn ti n gba imọ nipa iṣejọba eyi to ba ti agbaye mu, iyẹn International Institute of Governance, silẹ ni fasiti Ọlabisi Ọnabanjọ, to wa l’Agọ-Iwoye. O ni saa rere lawọn araalu mọ igba Awujalẹ si, tori o lo ipo rẹ lati fa awọn oludaṣẹ-ṣilẹ wa sagbegbe naa, ti wọn waa fidi okoowo atawọn ileeṣẹ nla nla mulẹ n’Ijẹbu. O ni idi eyi lawọn fi pinnu lati fi orukọ kabiyesi naa sara awọn nnkan aritọkasi ti yoo mu ki orukọ naa wa ninu iranti titi aye.


Gomina naa ni ilẹ Ijẹbu ti laasiki gidi lasiko iṣakoso Awujalẹ yii, o si kan saara si ori-ade naa, o ni Ọba Awujalẹ yii lo ja fitafita lati ri i daju pe wọn ṣedasilẹ ẹka ti wọn ti n gba imọ nipa iṣejọba eyi to ba ti agbaye mu, iyẹn International Institute of Governance, silẹ ni fasiti Ọlabisi Ọnabanjọ, to wa l’Agọ-Iwoye. O ni saa rere lawọn araalu mọ igba Awujalẹ si, tori o lo ipo rẹ lati fa awọn oludaṣẹ-ṣilẹ wa sagbegbe naa, ti wọn waa fidi okoowo atawọn ileeṣẹ nla nla mulẹ n’Ijẹbu. O ni idi eyi lawọn fi pinnu lati fi orukọ kabiyesi naa sara awọn nnkan aritọkasi ti yoo mu ki orukọ naa wa ninu iranti titi aye. Abẹnugan ileegbimọ aṣofin ipinlẹ Ogun, Ọnarebu Ọlakunle Oluọmọ, ki gomina lẹyin, o ni ko sirọ ninu ọrọ ti gomina sọ nipa Awujalẹ, eyi lo si fa a to fi jẹ pe ko sẹnikẹni to ta ko abadofin ti wọn fi yi orukọ kọlẹẹji naa pada lati TASCE si SACOETEC, nigba tawọn n ṣe agbeyẹwo rẹ nileegbimọ aṣofin wọn, o ni ika to tọ simu nijọba ipinlẹ Ogun fi ro’mu lori ayipada orukọ naa. Nigba to n fesi, Ọba Sikuri Adetọna ni inu oun dun jọjọ si apọnle, iyi ati ẹyẹ ti wọn ṣe foun loju aye oun yii. O lọmọ-ọkọ atata ni Dapọ Abiọdun, iṣejọba rẹ si tu ilu lara, eyi ni gomina naa fi di ẹni-aye-nfẹ nipinlẹ Ogun.


Abẹnugan ileegbimọ aṣofin ipinlẹ Ogun, Ọnarebu Ọlakunle Oluọmọ, ki gomina lẹyin, o ni ko sirọ ninu ọrọ ti gomina sọ nipa Awujalẹ, eyi lo si fa a to fi jẹ pe ko sẹnikẹni to ta ko abadofin ti wọn fi yi orukọ kọlẹẹji naa pada lati TASCE si SACOETEC, nigba tawọn n ṣe agbeyẹwo rẹ nileegbimọ aṣofin wọn, o ni ika to tọ simu nijọba ipinlẹ Ogun fi ro’mu lori ayipada orukọ naa. Nigba to n fesi, Ọba Sikuri Adetọna ni inu oun dun jọjọ si apọnle, iyi ati ẹyẹ ti wọn ṣe foun loju aye oun yii. O lọmọ-ọkọ atata ni Dapọ Abiọdun, iṣejọba rẹ si tu ilu lara, eyi ni gomina naa fi di ẹni-aye-nfẹ nipinlẹ Ogun. O waa mu un da gbogbo eeyan loju pe wiwọle Abiọdun fun saa keji lasiko ibo 2023 to n bọ yii ko l’ẹja n b’akan ninu rara, Ifa maa fọre fun DA ni, gẹgẹ inagijẹ rẹ.


O waa mu un da gbogbo eeyan loju pe wiwọle Abiọdun fun saa keji lasiko ibo 2023 to n bọ yii ko l’ẹja n b’akan ninu rara, Ifa maa fọre fun DA ni, gẹgẹ inagijẹ rẹ.


TOM gba Adeleke nimọran: Tẹsiwaju ninu awọn eto rere tijọba Oyetọla ba ṣe

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ẹgbẹ kan ti ki i ṣe tijọba, The Osun Masterminds, ti gba gomina tuntun nipinlẹ Ọṣun, Sẹnetọ Ademọla Adeleke, niyanju lati ma ṣe da gbogbo awọn eto to dara ninu iṣejọba ẹni to fẹẹ gbaṣẹ lọwọ rẹ, Gomina Adegboyega Oyetọla, nu. Nigba ti alakooso ẹgbẹ naa, Dokita Wasiu Oyedokun-Alli, n ba awọn oniroyin sọrọ laipẹ yii lo woye pe ti eeyan yoo ba sọ tootọ, iṣejọba ti Adeleke fẹẹ gba iṣẹ lọwọ rẹ jẹ eyi to ṣọwo na, ti ko ṣe owo ilu baṣubaṣu laarin ọdun mẹrin to fi wa nibẹ. Oyedokun-Alli sọ siwaju pe ki gomina tuntun yii tete pakiti mọra nipa mimu igbelarugẹ ba eto ọrọ-aje ipinlẹ Ọṣun nipasẹ iṣẹ agbẹ ati awọn ibudo igbafẹ to wa kaakiri. O ni lara awọn eto rere tijọba Oyetọla n ṣe nipinlẹ Ọṣun, to si yẹ ki Sẹnetọ Ademọla Adeleke tẹra mọ ni aifaaye gbe inakunaa ati riri i daju pe wọn na owo to ba n wọle si ọna to tọ. “Bakan naa, Ademọla Adeleke ko gbọdọ faaye gba awọn ọlọtẹ layiika rẹ, tabi ero kankan to le mu un pinnu lati fagi le awọn eto to n ṣe awọn araalu lanfaani lara awọn eto tijọba Oyetọla n ṣe. “Ijọba n tẹsiwaju ni, nitori naa, awọn eto rere gbọdọ tẹsiwaju.


O ni lara awọn eto rere tijọba Oyetọla n ṣe nipinlẹ Ọṣun, to si yẹ ki Sẹnetọ Ademọla Adeleke tẹra mọ ni aifaaye gbe inakunaa ati riri i daju pe wọn na owo to ba n wọle si ọna to tọ. “Bakan naa, Ademọla Adeleke ko gbọdọ faaye gba awọn ọlọtẹ layiika rẹ, tabi ero kankan to le mu un pinnu lati fagi le awọn eto to n ṣe awọn araalu lanfaani lara awọn eto tijọba Oyetọla n ṣe. “Ijọba n tẹsiwaju ni, nitori naa, awọn eto rere gbọdọ tẹsiwaju. A tun n gba gomina tuntun niyanju lati ri i pe oun ni ibaṣepọ to dan mọran pẹlu awọn aṣofin ti yoo ba nileegbimọ pẹlu bo ṣe jẹ pe ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC lo pọ ju lara wọn.” TOM gboṣuba fun Gomina Gboyega Oyetọla fun iṣẹ takuntakun to ṣe nipinlẹ Ọṣun lai fi ti obitibiti gbese to ba nilẹ nigba to de ṣe, wọn si rọ ọ lati ri i pe gbigbe eeku ida iṣejọba le gomina tuntun lọwọ lọ bo ṣe yẹ ko lọ. Bakan naa ni wọn ke si awọn alatilẹyin Sẹnetọ Ademọla Adeleke lati mọ pe gomina wọn ki i ṣe fun ẹgbẹ oṣelu PDP nikan, bi ko ṣe fun gbogbo ipinlẹ Ọṣun, nitori naa, wọn ko gbọdọ faaye gba wahala kankan ṣaaju, lasiko ati lẹyin ibura ti yoo waye lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kọkanla, ọdun yii.


A tun n gba gomina tuntun niyanju lati ri i pe oun ni ibaṣepọ to dan mọran pẹlu awọn aṣofin ti yoo ba nileegbimọ pẹlu bo ṣe jẹ pe ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC lo pọ ju lara wọn.” TOM gboṣuba fun Gomina Gboyega Oyetọla fun iṣẹ takuntakun to ṣe nipinlẹ Ọṣun lai fi ti obitibiti gbese to ba nilẹ nigba to de ṣe, wọn si rọ ọ lati ri i pe gbigbe eeku ida iṣejọba le gomina tuntun lọwọ lọ bo ṣe yẹ ko lọ. Bakan naa ni wọn ke si awọn alatilẹyin Sẹnetọ Ademọla Adeleke lati mọ pe gomina wọn ki i ṣe fun ẹgbẹ oṣelu PDP nikan, bi ko ṣe fun gbogbo ipinlẹ Ọṣun, nitori naa, wọn ko gbọdọ faaye gba wahala kankan ṣaaju, lasiko ati lẹyin ibura ti yoo waye lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kọkanla, ọdun yii.


Atiku ṣa fẹẹ fọwọ ara ẹ ṣera ẹ ṣaa

Ayọdele Fayọṣe, ọkan pataki ninu awọn aṣaaju ẹgbẹ oṣelu PDP sin Atiku Abubakar ni gbẹrẹ ipakọ, ṣugbọn ki Ọlọrun jẹ ki ọkunrin ara Adamawa naa gbọ ni. Fayoṣe ni arun jẹjẹrẹ, kansa buruku ni Peter Obi jẹ fun ẹgbẹ awọn, ati pe to ba ti jẹ awọn lara tan, afaimọ ki arun naa ma debi ẹgbẹ awọn yii lọjọ idibo. Ọrọ ti Fayoṣe n sọ ye e: Ibo ni Obi, aṣaaju PDP si loun naa tẹlẹ, ṣugbọn bo ti ṣe wa yii, ọpọ ọmọ Ibo yoo dibo fun un, ti Atiku ko si ni i ri kinni kan laduugbo wọn. Bakan naa ni Kwankwaso toun naa wa ni Kano, Fayoṣe ni ọkunrin naa yoo da wọn lagbo nu lapa ibẹ. Ọkunrin oloṣelu yii n ṣalaye ni, pe ti Atiku ba mọ iwọn ara rẹ, ko mọ bi yoo ti ṣe mu awọn gomina to n ba a ja yii mọra, ko si ṣe ohun ti wọn fẹ, bi bẹẹ kọ, omi le ti ẹyin wọ igbin lẹnu. Ṣugbọn ko jọ pe Atiku gbọ ọrọ naa, bo si gbọ, ko fẹẹ tẹle e. Bi ko ni ohun ti ajanaku jẹ tẹlẹ ikun, ko ni i ṣe ikun gbentọ si ọlọdẹ, ṣugbọn gbogbo ohun yoowu ti Alaaji Atiku Abubakar ba jẹ tẹlẹ ikun to fi n ṣe bo ti n ṣe yii ninu ẹgbẹ rẹ, afaimọ ki kinni naa ma pada di majele, to le ja a nifun ninu ibo to n bọ yii o. Sibẹ naa, ki i ṣe pe ọkunrin naa gbọ tabi o ṣetan lati yiwa pada, ohun to gbojule ni pe ibo awọn Fulani gbogbo yoo gbe oun wọle taara, ohun yoowu ti awọn eeyan kan ba ṣe tabi ti wọn ba sọ.


Atiku ṣa fẹẹ fọwọ ara ẹ ṣera ẹ ṣaa

Bakan naa ni Kwankwaso toun naa wa ni Kano, Fayoṣe ni ọkunrin naa yoo da wọn lagbo nu lapa ibẹ. Ọkunrin oloṣelu yii n ṣalaye ni, pe ti Atiku ba mọ iwọn ara rẹ, ko mọ bi yoo ti ṣe mu awọn gomina to n ba a ja yii mọra, ko si ṣe ohun ti wọn fẹ, bi bẹẹ kọ, omi le ti ẹyin wọ igbin lẹnu. Ṣugbọn ko jọ pe Atiku gbọ ọrọ naa, bo si gbọ, ko fẹẹ tẹle e. Bi ko ni ohun ti ajanaku jẹ tẹlẹ ikun, ko ni i ṣe ikun gbentọ si ọlọdẹ, ṣugbọn gbogbo ohun yoowu ti Alaaji Atiku Abubakar ba jẹ tẹlẹ ikun to fi n ṣe bo ti n ṣe yii ninu ẹgbẹ rẹ, afaimọ ki kinni naa ma pada di majele, to le ja a nifun ninu ibo to n bọ yii o. Sibẹ naa, ki i ṣe pe ọkunrin naa gbọ tabi o ṣetan lati yiwa pada, ohun to gbojule ni pe ibo awọn Fulani gbogbo yoo gbe oun wọle taara, ohun yoowu ti awọn eeyan kan ba ṣe tabi ti wọn ba sọ. Boya Atiku ko mọ, ọpọlọpọ eeyan lo n gbadura pe ko ni i wọle, nitori wọn nigbagbọ pe to ba wọle, iṣokan orile-ede Naijiria yoo daru, wahala yoo si pada ṣẹlẹ lẹyin ọla. Idi ti awọn eeyan fi n ro bayii si i ni pe ki i ṣe ohun to dara fun un lati jade pe oun yoo du ipo aarẹ Naijiria, lẹyin ti Buhari ba gbe kinni naa silẹ. Ohun to buru, to da awọn eto to ti wa nilẹ tẹlẹ ru ni.


Atiku ṣa fẹẹ fọwọ ara ẹ ṣera ẹ ṣaa

Boya Atiku ko mọ, ọpọlọpọ eeyan lo n gbadura pe ko ni i wọle, nitori wọn nigbagbọ pe to ba wọle, iṣokan orile-ede Naijiria yoo daru, wahala yoo si pada ṣẹlẹ lẹyin ọla. Idi ti awọn eeyan fi n ro bayii si i ni pe ki i ṣe ohun to dara fun un lati jade pe oun yoo du ipo aarẹ Naijiria, lẹyin ti Buhari ba gbe kinni naa silẹ. Ohun to buru, to da awọn eto to ti wa nilẹ tẹlẹ ru ni. Eto to ti wa nilẹ ni pe nigbakigba ti ara Oke-Ọya ba ti ṣe olori Naijiria tan, awọn ara Isalẹ-Ọya ni wọn yoo pada tun ṣe e. Atiku ti wa ninu awọn ti wọn jọ n ṣe eeto yii bọ lati ọjọ yii wa, oun naa si ti fi ṣe kampeeni, o ti kilọ fawọn eeyan paapaa pe ki wọn ma ba awọn ara ilẹ Hausa du ipo nigba to ba jẹ akoko tiwọn ni. Ṣugbọn ni bayii, oun ti taku, o ni ko si ohun ti ẹnikẹni le sọ foun, oun yoo du ipo naa, o si ti lo gbogbo ọgbọn to ni lati ri i pe tikẹẹti ẹgbẹ oṣelu awọn, ọwọ oun lo ja bọ si, oun lo n du ipo aarẹ lorukọ PDP. Nigba to ti ṣe bo ti ṣe e yii, ko si ohun to ku ti iba ṣe ju lati fa oju awọn ẹya to ku ni Naijiria mọra, paapaa awọn ti wọn wa lati Isalẹ-Odo Ọya, awọn Ibo pẹlu Yoruba ati awọn Naija Delta.


Atiku ṣa fẹẹ fọwọ ara ẹ ṣera ẹ ṣaa

Eto to ti wa nilẹ ni pe nigbakigba ti ara Oke-Ọya ba ti ṣe olori Naijiria tan, awọn ara Isalẹ-Ọya ni wọn yoo pada tun ṣe e. Atiku ti wa ninu awọn ti wọn jọ n ṣe eeto yii bọ lati ọjọ yii wa, oun naa si ti fi ṣe kampeeni, o ti kilọ fawọn eeyan paapaa pe ki wọn ma ba awọn ara ilẹ Hausa du ipo nigba to ba jẹ akoko tiwọn ni. Ṣugbọn ni bayii, oun ti taku, o ni ko si ohun ti ẹnikẹni le sọ foun, oun yoo du ipo naa, o si ti lo gbogbo ọgbọn to ni lati ri i pe tikẹẹti ẹgbẹ oṣelu awọn, ọwọ oun lo ja bọ si, oun lo n du ipo aarẹ lorukọ PDP. Nigba to ti ṣe bo ti ṣe e yii, ko si ohun to ku ti iba ṣe ju lati fa oju awọn ẹya to ku ni Naijiria mọra, paapaa awọn ti wọn wa lati Isalẹ-Odo Ọya, awọn Ibo pẹlu Yoruba ati awọn Naija Delta. Ohun to si fi le ṣe bẹẹ ni ko ri i pe ipo pinpin ninu ẹgbẹ oṣelu naa lọ bo ti yẹ ko lọ. Atiku funra ẹ lo si le ṣe eyi. Nigba ti wọn yoo fi Iyorchia Ayuu ṣe alaga, nitori pe Oke-Ọya loun naa ti wa, ẹjẹ to jẹ ni pe to ba jẹ Atiku lo wọle, tabi ẹni yoowu lati adugbo awọn, oun yoo fi ipo alaga ẹgbẹ naa silẹ, ki ara Isalẹ-Oya waa gba ipo naa.


Atiku ṣa fẹẹ fọwọ ara ẹ ṣera ẹ ṣaa

Ohun to si fi le ṣe bẹẹ ni ko ri i pe ipo pinpin ninu ẹgbẹ oṣelu naa lọ bo ti yẹ ko lọ. Atiku funra ẹ lo si le ṣe eyi. Nigba ti wọn yoo fi Iyorchia Ayuu ṣe alaga, nitori pe Oke-Ọya loun naa ti wa, ẹjẹ to jẹ ni pe to ba jẹ Atiku lo wọle, tabi ẹni yoowu lati adugbo awọn, oun yoo fi ipo alaga ẹgbẹ naa silẹ, ki ara Isalẹ-Oya waa gba ipo naa. Ṣugbọn nigba ti Atiku ti wọle tan, Ayu ta ku, o loun ko ni i fi ipo naa silẹ o. Ẹni kan ṣoṣo to le ba a sọrọ ko gbọ, Atiku ni, ṣugbọn o jọ pe ẹyin ẹ naa ni Atiku wa, Atiku gan-an lo jọ pe o n ti i ṣiṣe. Kin ni Atiku waa fẹ o, ṣe ki oun jẹ ondupo aarẹ fun PDP, ki gbogbo awọn oloye ẹgbẹ to ku naa si jẹ ara ilẹ Hausa ni. Ki lo de ti Ayu to ti ṣeleri tẹlẹ ko mu ileri naa ṣẹ.


Atiku ṣa fẹẹ fọwọ ara ẹ ṣera ẹ ṣaa

Ṣugbọn nigba ti Atiku ti wọle tan, Ayu ta ku, o loun ko ni i fi ipo naa silẹ o. Ẹni kan ṣoṣo to le ba a sọrọ ko gbọ, Atiku ni, ṣugbọn o jọ pe ẹyin ẹ naa ni Atiku wa, Atiku gan-an lo jọ pe o n ti i ṣiṣe. Kin ni Atiku waa fẹ o, ṣe ki oun jẹ ondupo aarẹ fun PDP, ki gbogbo awọn oloye ẹgbẹ to ku naa si jẹ ara ilẹ Hausa ni. Ki lo de ti Ayu to ti ṣeleri tẹlẹ ko mu ileri naa ṣẹ. Odidi gomina marun-un n binu ninu ẹgbẹ oṣelu kan, sibẹ, Atiku n ṣe bii ẹni pe ko si ohun ti awọn gomina naa le ṣe, bẹẹ ọjọ lo n lọ yii. Bi awọn gomina maraarun yii ba binu jalẹ ti wọn ko ṣiṣẹ fun Atiku, bawo ni yoo ṣe ri ibo mu lati ipinlẹ wọn, ti ko ba si mu ibo ni ipinlẹ marun-un, ti Obi gba ilẹ Ibo mọ ọn lọwọ, ti wọn tun ba a pin ilẹ Hausa si wẹwẹẹ, nibo ni yoo gba wọle! Ṣugbọn boya o wọle ibo tabi ko wọle ibo gan-an kọ ni ọrọ to wa nibẹ, ohun to wa nibẹ ni iha ti o n kọ si iṣọkan Naijiria, ati ohun to ro nipa atunto ati atunṣe orile-ede wa.


Atiku ṣa fẹẹ fọwọ ara ẹ ṣera ẹ ṣaa

Odidi gomina marun-un n binu ninu ẹgbẹ oṣelu kan, sibẹ, Atiku n ṣe bii ẹni pe ko si ohun ti awọn gomina naa le ṣe, bẹẹ ọjọ lo n lọ yii. Bi awọn gomina maraarun yii ba binu jalẹ ti wọn ko ṣiṣẹ fun Atiku, bawo ni yoo ṣe ri ibo mu lati ipinlẹ wọn, ti ko ba si mu ibo ni ipinlẹ marun-un, ti Obi gba ilẹ Ibo mọ ọn lọwọ, ti wọn tun ba a pin ilẹ Hausa si wẹwẹẹ, nibo ni yoo gba wọle! Ṣugbọn boya o wọle ibo tabi ko wọle ibo gan-an kọ ni ọrọ to wa nibẹ, ohun to wa nibẹ ni iha ti o n kọ si iṣọkan Naijiria, ati ohun to ro nipa atunto ati atunṣe orile-ede wa. Ṣe loju tirẹ, ẹya miiran ko gbọdọ ba awọn Hausa-Fulani du kinni kan mọ ni, tabi ki awọn Hausa-Fulani maa wa nipo olori, ki awọn eya to ku maa sa tẹle wọn bii ẹru wọn ni. Ohun ti iwa ti Atiku hu ninu PDP jọ niyi to ba ṣe pe ko rẹni wi foun. Iwọ fẹẹ ṣe aarẹ, ki ara adugbo rẹ naa ṣe alaga ẹgbẹ, ki ẹ waa jọ maa pin ohun gbogbo bo ṣe wu yin, ki ẹ si kọyin sawọn ẹya to ku.


Atiku ṣa fẹẹ fọwọ ara ẹ ṣera ẹ ṣaa

Ṣe loju tirẹ, ẹya miiran ko gbọdọ ba awọn Hausa-Fulani du kinni kan mọ ni, tabi ki awọn Hausa-Fulani maa wa nipo olori, ki awọn eya to ku maa sa tẹle wọn bii ẹru wọn ni. Ohun ti iwa ti Atiku hu ninu PDP jọ niyi to ba ṣe pe ko rẹni wi foun. Iwọ fẹẹ ṣe aarẹ, ki ara adugbo rẹ naa ṣe alaga ẹgbẹ, ki ẹ waa jọ maa pin ohun gbogbo bo ṣe wu yin, ki ẹ si kọyin sawọn ẹya to ku. Ṣugbọn iyẹn ko ni i ṣee ṣe, ohun ti oju alaigbọran si n ri, oju rẹ yoo ri i, oun naa yoo si mọ pe oun loun fọwọ ara oun ṣera oun.


Atiku ṣa fẹẹ fọwọ ara ẹ ṣera ẹ ṣaa

Ṣugbọn iyẹn ko ni i ṣee ṣe, ohun ti oju alaigbọran si n ri, oju rẹ yoo ri i, oun naa yoo si mọ pe oun loun fọwọ ara oun ṣera oun.


Nitori ẹsun idigunjale ati ifipabanilopọ, adajọ ni ki wọn lọọ yẹgi fun Deji atọrẹ ẹ l’Ekiti

Adewumi Adegoke Ile-ẹjọ giga kan niluu Ado Ekiti, nipinlẹ Ekiti, ti paṣẹ pe ki wọn lọọ yẹgi fun awọn ọrẹ meji kan, Deji Owoyẹmi, ẹni ọgbọn ọdun ati Ọpẹyẹmi Oluwakọmọlafẹ, ẹni ọdun mejilelogun titi ti ẹmi yoo fi bọ lara wọn. Ẹsun idigunjale ati fifipa ba ni lo pọ ni wọn fi kan awọn eeyan naa. Lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kọkanlelogun, oṣu Kọkanla yii, ni Onidaajọ Monisọla Abọdunde paṣẹ naa. Agbefọba, Ilesanmi Adelusi, sọ ni kootu pe awọn afurasi ọdaran mejeeji ti ṣẹ ẹṣẹ kan tẹlẹ, eyi to sọ wọn dero ọgba ẹwọn. Ṣugbọn awọn ọdaran mejeeji yii sa lẹwọn lọjọ kin-in-ni, oṣu Kejila, ọdun 2014. Lẹyin ti wọn sa lẹwọn yii ni wọn lọọ digun ja mọlẹbi kan lole ni Ilemọba Ekiti, lọjọ kẹrinla, oṣu Keje, ọdun 2015.


Agbefọba, Ilesanmi Adelusi, sọ ni kootu pe awọn afurasi ọdaran mejeeji ti ṣẹ ẹṣẹ kan tẹlẹ, eyi to sọ wọn dero ọgba ẹwọn. Ṣugbọn awọn ọdaran mejeeji yii sa lẹwọn lọjọ kin-in-ni, oṣu Kejila, ọdun 2014. Lẹyin ti wọn sa lẹwọn yii ni wọn lọọ digun ja mọlẹbi kan lole ni Ilemọba Ekiti, lọjọ kẹrinla, oṣu Keje, ọdun 2015. Lẹyin ti wọn ja wọn lole tan ni wọn tun fipa ba iyawo ọkunrin naa to jẹ ẹni ọdun marundinlogoji lo pọ. Ṣugbọn ọwọ pada tẹ wọn. Nigba to n fidi ẹsun yii muklẹ, awọn ẹlẹrii marun-un ni agbefọba naa pe, o si tun mu ibọn ilewọ ponpo kan, foonu mẹwaa, ada atawọn nnkan mi-in wa si kootu gẹgẹ bii ẹri.


Lẹyin ti wọn ja wọn lole tan ni wọn tun fipa ba iyawo ọkunrin naa to jẹ ẹni ọdun marundinlogoji lo pọ. Ṣugbọn ọwọ pada tẹ wọn. Nigba to n fidi ẹsun yii muklẹ, awọn ẹlẹrii marun-un ni agbefọba naa pe, o si tun mu ibọn ilewọ ponpo kan, foonu mẹwaa, ada atawọn nnkan mi-in wa si kootu gẹgẹ bii ẹri. Nigba to n gbe ipinnu rẹ kalẹ, Onidaajọ Monisọla Abọdunde sọ pe ninu gbogbo ẹri ti awọn olufisun ko wa si kootu, o fi han pe ọdaran ati opurọ paraku ni awọn ọrẹ meji yii. O ni ohun to buru gbaa ni bi awọn mejeeji ṣe sa lẹwọn, ti wọn si tun waa n daamu awọn araalu titi ti ọwọ fi tẹ wọn. O ni awọn ọdaran mejeeji yii jẹbi ẹsun ti wọn fi kan wọn.


Nigba to n gbe ipinnu rẹ kalẹ, Onidaajọ Monisọla Abọdunde sọ pe ninu gbogbo ẹri ti awọn olufisun ko wa si kootu, o fi han pe ọdaran ati opurọ paraku ni awọn ọrẹ meji yii. O ni ohun to buru gbaa ni bi awọn mejeeji ṣe sa lẹwọn, ti wọn si tun waa n daamu awọn araalu titi ti ọwọ fi tẹ wọn. O ni awọn ọdaran mejeeji yii jẹbi ẹsun ti wọn fi kan wọn. Fun idi eyi, ki wọn lọọ yẹgi fun awọn mejeeji titi ti ẹmi yoo fi bọ lara wọn.


Fun idi eyi, ki wọn lọọ yẹgi fun awọn mejeeji titi ti ẹmi yoo fi bọ lara wọn.


Buhari yoo ṣiṣọ loju owo Naira wa ti wọn fẹẹ pa awọn rẹ da

Jọkẹ Amọri Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹtalelogun, oṣu Kọkanla, ọdun yii, ni Aarẹ Muhammadu Buhari yoo ṣiṣọ loju eegun owo ilẹ wa ti wọn ṣẹṣẹ pa awọ rẹ loju da. Ọga agba banki apapọ ilẹ wa, Central Bank of Nigeria, Godwin Emefiele, lo sọ eleyii di mimọ fawọn oniroyin lẹyin ipade ti awọn alẹnulọrọ lori ọrọ owo ilẹ wa, iyẹn (Monetary Policy Committee) ṣe. O ni ni deede aago mẹwaa aarọ ni eto ṣiṣi aṣọ loju owo tuntun naa yoo waye lasiko ipade awọn igbimọ apaṣẹ ilẹ wa. O waa dupẹ lọwọ Aarẹ Muhammadu Buhari fun atilẹyin to n ṣe fun ẹka ijọba naa. Bẹẹ lo dupẹ lọwọ awọn aṣọfin ati ajọ to n gbogun ti ṣiṣe owo ilu mọkumọku (EFCC), fun akitiyan wọn, eyi to mu ki eto naa rọrun fun awọn. Bakan naa ni Emefiele ni awọn ko ni i fi kun ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu kin-in-ni, ọdun to n bọ to jẹ gbedeke ti awọn fun awọn eeyan lati paarọ owo wọn.


O waa dupẹ lọwọ Aarẹ Muhammadu Buhari fun atilẹyin to n ṣe fun ẹka ijọba naa. Bẹẹ lo dupẹ lọwọ awọn aṣọfin ati ajọ to n gbogun ti ṣiṣe owo ilu mọkumọku (EFCC), fun akitiyan wọn, eyi to mu ki eto naa rọrun fun awọn. Bakan naa ni Emefiele ni awọn ko ni i fi kun ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu kin-in-ni, ọdun to n bọ to jẹ gbedeke ti awọn fun awọn eeyan lati paarọ owo wọn. Tẹ o ba gbagbe, aipẹ yii ni ọga agba banki ilẹ wa kede pe awọn fẹẹ fun awọn owo ilẹ wa ni awọ tuntun, nitori bi wọn ṣe dọti, ati lati fopin si bo ṣe jẹ pe ita ni ọpọlọpọ owo ilẹ wa to yẹ ko wa ni banki wa. Ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Kejila yii ni wọn yoo ko owo na jade bii ọmọ tuntun.


Tẹ o ba gbagbe, aipẹ yii ni ọga agba banki ilẹ wa kede pe awọn fẹẹ fun awọn owo ilẹ wa ni awọ tuntun, nitori bi wọn ṣe dọti, ati lati fopin si bo ṣe jẹ pe ita ni ọpọlọpọ owo ilẹ wa to yẹ ko wa ni banki wa. Ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Kejila yii ni wọn yoo ko owo na jade bii ọmọ tuntun.


Nitori ọrọ ti ko to nnkan, Esther gun ọrẹkunrin ẹ lọbẹ pa

Faith Adebọla, Eko Abamọ, a o ṣe e, a ṣe e tan, o daapọn, bẹẹ lọrọ ri fun ọdọmọbinrin tọjọ ori ẹ o ko ju ọdun mọkandinlogun lọ, Esther Paul, ẹni to ti n geka abamọ jẹ lakolo awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ bayii. Niṣe lọmọbinrin naa fa ọbẹ yọ si ọrẹkunrin rẹ, Sadiq Owolabi Dahiru, ẹni ọdun mọkanlelogun, lasiko ti ariyanjiyan waye laarin wọn, lo ba fibinu gun un lọbẹ, o si pa a fin-in-fin-in. Owurọ ọjọ Aiku, Sannde, ogunjọ, oṣu Kọkanla yii, niṣẹlẹ naa waye nile ọrẹkunrin rẹ ọhun to wa l’Opopona Ọba Amusa, adugbo Agungi, lagbegbe Lẹkki, l’Erekuṣu Eko lọhun-un. ALAROYE gbọ pe mama oloogbe naa ko si lọdọ baba rẹ mọ, wọn ti kọra wọn silẹ, ọdọ ọkọ mi-in, Ọgbẹni Kazeem Ọbafunṣọ, tobinrin naa wa loun atọmọ rẹ ti wọn pa yii n gbe. Ko sẹni to le sọ pato ohun to faja laarin wọn to fi dọrọ a-n-yọbẹ-sira ẹni laarin awọn ololufẹ mejeeji. Wọn lafurasi ọdaran naa lo wa ọrẹkunrin ẹ wa sile laaarọ ọjọ buruku ọhun, kọrọ too dija laarin wọn.


ALAROYE gbọ pe mama oloogbe naa ko si lọdọ baba rẹ mọ, wọn ti kọra wọn silẹ, ọdọ ọkọ mi-in, Ọgbẹni Kazeem Ọbafunṣọ, tobinrin naa wa loun atọmọ rẹ ti wọn pa yii n gbe. Ko sẹni to le sọ pato ohun to faja laarin wọn to fi dọrọ a-n-yọbẹ-sira ẹni laarin awọn ololufẹ mejeeji. Wọn lafurasi ọdaran naa lo wa ọrẹkunrin ẹ wa sile laaarọ ọjọ buruku ọhun, kọrọ too dija laarin wọn. Ọgbẹni Ọbafunṣọ lo lọọ fẹjọ sun ni agọ ọlọpaa pe ọmọbinrin kan ti pa ọmọ iyawo oun, lawọn agbofinro ba tẹ le e. Nigba ti wọn dọhun-un, wọn ba Sadiq ninu agbara ẹjẹ to ti rin aṣọ rẹ gbindin, ṣugbọn ọmọbinrin to ṣiṣẹ laabi yii ti kuro nibẹ. Wọn sare gbe e lọ sileewosan Evercare Hospital, to wa lagbegbe Lẹkki Phase 1, ibẹ lawọn dokita ti fidi ẹ mulẹ pe ẹni ti wọn gbe wa ọhun ti ku patapata. Lẹyin eyi ni wọn dọdẹ ọmọbinrin apaayan yii lọ sile to n gbe, ọwọ wọn si tẹ ẹ. Wọn ni wọn ti gbe oku ọrẹkunrin Esther lọ sile igbokuu-si kan fun ayẹwo lati fidi iku to pa a mulẹ.


Ọgbẹni Ọbafunṣọ lo lọọ fẹjọ sun ni agọ ọlọpaa pe ọmọbinrin kan ti pa ọmọ iyawo oun, lawọn agbofinro ba tẹ le e. Nigba ti wọn dọhun-un, wọn ba Sadiq ninu agbara ẹjẹ to ti rin aṣọ rẹ gbindin, ṣugbọn ọmọbinrin to ṣiṣẹ laabi yii ti kuro nibẹ. Wọn sare gbe e lọ sileewosan Evercare Hospital, to wa lagbegbe Lẹkki Phase 1, ibẹ lawọn dokita ti fidi ẹ mulẹ pe ẹni ti wọn gbe wa ọhun ti ku patapata. Lẹyin eyi ni wọn dọdẹ ọmọbinrin apaayan yii lọ sile to n gbe, ọwọ wọn si tẹ ẹ. Wọn ni wọn ti gbe oku ọrẹkunrin Esther lọ sile igbokuu-si kan fun ayẹwo lati fidi iku to pa a mulẹ. Bakan naa ni afurasi naa ti wa lakata awọn ọtẹlẹmuyẹ fun iwadii to lọọrin. Lẹyin iwadii ni wọn maa gbe igbesẹ ofin to kan lori iṣẹlẹ yii.


Bakan naa ni afurasi naa ti wa lakata awọn ọtẹlẹmuyẹ fun iwadii to lọọrin. Lẹyin iwadii ni wọn maa gbe igbesẹ ofin to kan lori iṣẹlẹ yii.


Ile-ẹjọ paṣẹ fun ajọ eleto idibo lati bẹrẹ iforukọsilẹ pada

Adewumi Adegoke Lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kejilelogun, oṣu Kọkanla yii, ni Adajọ Inyang Ekwo, ti ile-ẹjọ giga kan niluu Abuja, paṣẹ fun ajọ eleto idibo ilẹ wa (INEC), pe ki wọn ṣilẹkun ọfiisi wọn pada fun awọn araalu to ba fẹẹ forukọ silẹ lati gba kaadi idibo, ki wọn si tẹsiwaju ninu fifi orukọ wọn silẹ. Eto yii ni wọn ni o gbọdọ ṣẹṣẹ wa sopin ni o ku aadọrun-un ọjọ ti eto idibo yoo bẹrẹ. Idajọ yii ko sẹyin ẹjọ kan ti Anajat Salmat ati awọn mẹta mi-in pe ajọ eleto idibo lori bi wọn ṣe tete fopin si iforukọ silẹ awọn araalu lati gba kaadi idibo wọn, wọn ni ko tọna, nitori wọn ko tẹle ohun ti ofin ilẹ wa sọ lori eleyii.. Ninu idajọ rẹ, Adajọ Inyang ni ojuṣe ajọ eleto idibo ni labẹ ofin lati ri i pe wọn pese anfaani ati asiko to to fun awọn araalu lati ri i pe wọn gba kaadi idibo wọn. O fi kun un pe ki wọn ri i pe wọn ko du awọn eeyan orileede yii to ti to lati dibo ni anfaani lati gba kaadi naa, ki wọn le raaye ṣe ojuṣe wọn. Ajọ Akoroyin jọ ilẹ wa ṣalaye pe, ninu iwe ti awọn eeyan naa fi pe ajọ eleto idibo lẹjọ ni wọn ti n beere pe ko yẹ ki INEC fopin si iforukọsilẹ naa lai ti i to asiko ti ofin ilẹ wa la kalẹ. Eyi ni wọn fi rọ ile-ẹjọ pe ki wọn paṣẹ fun wọn lati bẹrẹ iforukọ silẹ pada titi ti yoo fi ku aadọrun-un ọjọ ti eto idibo yoo waye gẹgẹ bi ofin ilẹ wa ṣe sọ.


O fi kun un pe ki wọn ri i pe wọn ko du awọn eeyan orileede yii to ti to lati dibo ni anfaani lati gba kaadi naa, ki wọn le raaye ṣe ojuṣe wọn. Ajọ Akoroyin jọ ilẹ wa ṣalaye pe, ninu iwe ti awọn eeyan naa fi pe ajọ eleto idibo lẹjọ ni wọn ti n beere pe ko yẹ ki INEC fopin si iforukọsilẹ naa lai ti i to asiko ti ofin ilẹ wa la kalẹ. Eyi ni wọn fi rọ ile-ẹjọ pe ki wọn paṣẹ fun wọn lati bẹrẹ iforukọ silẹ pada titi ti yoo fi ku aadọrun-un ọjọ ti eto idibo yoo waye gẹgẹ bi ofin ilẹ wa ṣe sọ. Adajọ ni lori pe ẹtọ ni ohun ti awọn eeyan naa n beere fun labẹ ofin loun fi gbe idajọ yii kalẹ.


Adajọ ni lori pe ẹtọ ni ohun ti awọn eeyan naa n beere fun labẹ ofin loun fi gbe idajọ yii kalẹ.


Atiku ati igbakeji rẹ ṣabẹwo si ẹgbẹ awọn Onigbagbọ

Lọla Ojo Awọn oludije funpo aarẹ ati igbakeji ninu ẹgbẹ oṣelu PDP naa ti ṣabẹwo si olu ileeṣẹ awọn ẹgbẹ Onigbagbọ, iyẹn Christian Association of Nigeria, to wa ni ilu Abuja, nibi ti wọn yoo ti ba wọn ṣepade, ti wọn yoo si sọ awọn ohun ti wọn ni lọkan lati ṣe ti wọn ba dibo yan wọn sipo gẹgẹ bii aarẹ ati igbakeji lọdun to n bọ. Oludije funpo aarẹ, Atiku Abubakar ati igbakeji rẹ to tun jẹ Gomina ipinlẹ Delta, Ifeanyi Okowa, pẹlu Alaga ẹgbẹ wọn, Iyorchia Ayu ni ni wọn jọ kọwọọrin lọ sibẹ. Bakan naa ni olori ileegbimọ aṣofin tẹlẹ, Bukọla Saraki, Gomina ipinlẹ Taraba, Dairus Ishaku, igbakeji aarẹ ilẹ wa tẹlẹ, Namadi Sambo, gomina ipinlẹ Rivers tẹlẹ, Liyel Imoke, Timi Alaibe, Dino Melaye, Dele Momodu Boni Haruna atawọn agbaagba ẹgbẹ mi-in ni wọn jọ wa nibẹ. Tẹ o ba gbagbe, ọsẹ to lọ ni oludije funpo aarẹ lorukọ ẹgbẹ APC, Aṣiwaju Bọla Tinubu, igbakeji rẹ atawọn agbaagba ẹgbẹ naa kọwọọrin lọ si ọdọ awọn ẹgbẹ Onigbagbọ (CAN) yii kan naa, nibi ti wọn ti ṣepade, ti Tinubu si ti sọ awọn erongba rẹ fun awọn eeyan orileede yii ati idi to ṣe mu Musulumi gẹgẹ bii igbakeji rẹ.


Ijọba Ọṣun yan alaga ẹgbẹ APC gẹgẹ bii Ọwa Igbajọ tuntun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Lẹyin ọpọlọpọ awuyewuye, ijọba ipinlẹ Ọṣun ti fọwọ si yiyan alaga ẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Ọṣun, Ọmọọba Gboyega Famọdun, gẹgẹ bii Ọwa ilu Igbajọ, nijọba ibilẹ Boluwaduro. Nigba to n fidi ọrọ naa mulẹ, Oludamọran pataki fun gomina lori ọrọ oṣelu, Ọnarebu Sunday Akere, sọ pe lẹyin ti awọn afọbajẹ ilu naa yan Famọdun ni wọn fi orukọ rẹ ranṣẹ si ijọba. Akere ṣalaye pe nigba ti awọn afọbajẹ fi orukọ rẹ ranṣẹ sijọba nigbimọ alaṣẹ ipinlẹ Ọṣun fọwọ si yiyan rẹ lasiko ipade ọlọsọọsẹ ti wọn ṣe lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kọkanlelogun, oṣu Kọkanla, ọdun yii. Oṣu Kejila, ọdun 2020, ni apere Ọwa Igbajọ ṣofo lẹyin ti Ọba Olufẹmi Faṣade waja, latigba naa si ni oniruuru awuyewuye ti n waye, paapa, nigba ti awọn araalu n hu u gbọ pe Ọmọọba Famọdun ti baba rẹ gbesẹ ‘nijẹta’ niluu naa nijọba tun fẹẹ lo.


Ẹ ma dibo fẹgbẹ to ba fa aarẹ ati igbakeji to jẹ ẹlẹsin kan naa silẹ – Biṣọọbu Katoliiki

Faith Adebọla Yoruba bọ, wọn logun awitẹlẹ ki i pa arọ, arọ to ba gbọn si ni. Biṣọọbu ijọ Aguda, iyẹn ṣọọsi Kaduna Catholic Archdiocese, Ẹni-ọwọ Matthew Ndagoso, ti ṣekilọ fawọn ẹlẹsin Kirisitẹni lati yẹra fun ẹgbẹ oṣelu to ba fa oludije funpo aarẹ ati igbakeji rẹ kalẹ latinu ẹsin kan naa lọdun 2023, o ni ewu nla ati ipenija gidi lo maa jẹ biru awọn oludije bẹẹ ba fi le bọ sori aleefa. Ojiṣẹ Ọlọrun naa ni iru awọn oludije bẹẹ ko le mu iṣọkan ati irẹpọ wa laarin oniruuru ẹya ati ede to wa ni Naijiria, nnkan o si le lọ daadaa lawujọ wa. Ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kọkanlelogun, oṣu yii, lo sọrọ ọhun nibi ayẹyẹ pataki kan to waye niluu Kaduna, nibi to ti bawọn onigbagbọ sọrọ gẹgẹ bii alejo pataki. Ndagoso ni ohun pataki ti gbogbo wa gbọdọ fi sọkan ni pe ọrọ ẹsin ko ṣee fọwọ yẹpẹrẹ mu lawujọ wa, paapaa niru orileede tiwa yii to jẹ ọkan-o-jọkan ni ẹya wa, ede wa, aṣa ati iṣe, bẹẹ si lẹgbẹ oṣelu ati ibaṣepọ wa yatọ lati ibi kan sibomi-in. Tori eyi, ohun pataki to yẹ ki ẹgbẹ oṣelu kọọkan fi sọkan nigba ti wọn ba fẹẹ ṣe ipinnu lori ẹni ti wọn maa fa kalẹ funpo aarẹ ati igbakeji ni ọrọ ẹsin jẹ.


Ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kọkanlelogun, oṣu yii, lo sọrọ ọhun nibi ayẹyẹ pataki kan to waye niluu Kaduna, nibi to ti bawọn onigbagbọ sọrọ gẹgẹ bii alejo pataki. Ndagoso ni ohun pataki ti gbogbo wa gbọdọ fi sọkan ni pe ọrọ ẹsin ko ṣee fọwọ yẹpẹrẹ mu lawujọ wa, paapaa niru orileede tiwa yii to jẹ ọkan-o-jọkan ni ẹya wa, ede wa, aṣa ati iṣe, bẹẹ si lẹgbẹ oṣelu ati ibaṣepọ wa yatọ lati ibi kan sibomi-in. Tori eyi, ohun pataki to yẹ ki ẹgbẹ oṣelu kọọkan fi sọkan nigba ti wọn ba fẹẹ ṣe ipinnu lori ẹni ti wọn maa fa kalẹ funpo aarẹ ati igbakeji ni ọrọ ẹsin jẹ. Ọlọrun lo da wa pẹlu oniruuru ẹya, aṣa ati ibilẹ kaluku wa, a o si le da Ọlọrun lẹbi, o nidii to fi da wa bẹẹ. Awa la gbọdọ ṣiṣẹ lori koko yii, ka si jẹ ko han ninu ipinnu wa pe a ki i ṣe orileede ẹlẹsin kan naa, tabi ẹlẹsin kan ṣoṣo. “Ẹ ma wulẹ fi ibo yin ṣofo, ẹ ma dabaa pe ẹ maa dibo fun ẹgbẹ oṣelu to ba fi ẹlẹsin kan naa ṣe aarẹ ati igbakeji.


Ọlọrun lo da wa pẹlu oniruuru ẹya, aṣa ati ibilẹ kaluku wa, a o si le da Ọlọrun lẹbi, o nidii to fi da wa bẹẹ. Awa la gbọdọ ṣiṣẹ lori koko yii, ka si jẹ ko han ninu ipinnu wa pe a ki i ṣe orileede ẹlẹsin kan naa, tabi ẹlẹsin kan ṣoṣo. “Ẹ ma wulẹ fi ibo yin ṣofo, ẹ ma dabaa pe ẹ maa dibo fun ẹgbẹ oṣelu to ba fi ẹlẹsin kan naa ṣe aarẹ ati igbakeji. Iru iwa bẹẹ fihan pe ẹgbẹ oṣelu yẹn ko ro tawọn mi-in mọ tiwọn niyẹn, wọn o ro ohun to le ṣẹlẹ si awọn ẹlẹsin yooku, o si di dandan kawọn ti wọn ṣeru ipinnu ti ko bọgbọn mu bẹẹ jere abajade ipinnu wọn, eeyan o le gbin alubọsa ko kore ẹfọ laelae.” Bẹẹ ni Ẹni-ọwọ Matthew Ndagoso sọ.


Iru iwa bẹẹ fihan pe ẹgbẹ oṣelu yẹn ko ro tawọn mi-in mọ tiwọn niyẹn, wọn o ro ohun to le ṣẹlẹ si awọn ẹlẹsin yooku, o si di dandan kawọn ti wọn ṣeru ipinnu ti ko bọgbọn mu bẹẹ jere abajade ipinnu wọn, eeyan o le gbin alubọsa ko kore ẹfọ laelae.” Bẹẹ ni Ẹni-ọwọ Matthew Ndagoso sọ.


Aafaa Sule gbe iyaale ile lọ sotẹẹli, niyẹn ba ku sibẹ

Monisọla Saka Lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kọkandinlogun, oṣu Kọkanla, ọdun yii, ni alamoojuto otẹẹli kan lagbegbe Igbogbo, Ikorodu, nipinlẹ Eko, ri oku obinrin kan, Arabinrin Muinat, to jẹ ọkan lara awọn onibaara wọn ninu otẹẹli to ti n ṣiṣẹ naa. Gẹgẹ bi agbẹnusọ ọlọpaa Eko, Benjamin Hundenyin, ṣe sọ lasiko to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fun ileeṣẹ akoroyin jọ ilẹ wa (NAN), lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kọkanlelogun, oṣu Kọkanla yii, o sọ pe manija ileetura ọhun lo lọọ fọrọ naa to awọn agbofinro leti ni teṣan ọlọpaa Ikorodu. O ni alaye ti manija ṣe ni pe obinrin ti ọjọ ori ẹ ko ju ọdun mẹrindinlaaadọta (46) lọ ọhun, loun ati ololufẹ ẹ to pe ara ẹ ni Alfa Sule jọ de si otẹẹli awọn pẹlu ọkada ọkunrin naa lọjọ Ẹti, Furaidee. Alfa Sule ti ko sẹni to mọ ibi to ti wa loun pẹlu oloogbe, Arabinrin Muinat, jọ gba yara sinu ile itura awọn. A gbọ pe asiko ti manija n rin kaakiri inu otẹẹli lati ṣayẹwo ayika ibẹ ni nnkan bii aago mẹfa aarọ ọjọ keji ti i ṣe ọjọ Abamẹta, Satide, lo ri obinrin naa to sun gbalaja silẹ lai minra mọ, wọn o si rẹni to jọ Aafaa Sule ti wọn jọ waa gba yara lọjọ Jimọ mọ. O ni, “Ko si apa tabi oju ọgbẹ kankan lara oku oloogbe, Aafaa Sule paapaa si ti di awati, afi ọkada Bajaj ẹ to fi silẹ layiika ile itura ọhun.


Alfa Sule ti ko sẹni to mọ ibi to ti wa loun pẹlu oloogbe, Arabinrin Muinat, jọ gba yara sinu ile itura awọn. A gbọ pe asiko ti manija n rin kaakiri inu otẹẹli lati ṣayẹwo ayika ibẹ ni nnkan bii aago mẹfa aarọ ọjọ keji ti i ṣe ọjọ Abamẹta, Satide, lo ri obinrin naa to sun gbalaja silẹ lai minra mọ, wọn o si rẹni to jọ Aafaa Sule ti wọn jọ waa gba yara lọjọ Jimọ mọ. O ni, “Ko si apa tabi oju ọgbẹ kankan lara oku oloogbe, Aafaa Sule paapaa si ti di awati, afi ọkada Bajaj ẹ to fi silẹ layiika ile itura ọhun. Nigba tawọn ọlọpaa debẹ, ti wọn ri oku arabinrin naa, nnkan funfun bii itọ lo n jade ninu iho imu ẹ mejeeji. Lẹyin ti wọn ya fọto oku rẹ ati gbogbo ayika ibẹ tan ni wọn gbe e lọ sile igbokuu-pamọsi ile iwosan ijọba to wa ni Ikorodu, fun ayẹwo iru iku to pa a”. Hundenyin fi kun un pe gbogbo ọna ni ọkunrin alamoojuto otẹẹli naa fi n ran awọn agbofinro lọwọ lori iwadii, bẹẹ ni igbiyanju n lọ lọwọ lati wa Aafaa Sule to sa lọ kan, ki wọn si fi panpẹ ofin gbe e. O ni lọgan tọwọ awọn ba ti ba a lawọn maa taari ẹjọ naa lọ si abala to n ri si ẹsun ipaniyan, lẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n wadii iwa ọdaran(SCID), Panti, Yaba, nipinlẹ Eko, fun iwadii lẹkun-unrẹrẹ.


Nigba tawọn ọlọpaa debẹ, ti wọn ri oku arabinrin naa, nnkan funfun bii itọ lo n jade ninu iho imu ẹ mejeeji. Lẹyin ti wọn ya fọto oku rẹ ati gbogbo ayika ibẹ tan ni wọn gbe e lọ sile igbokuu-pamọsi ile iwosan ijọba to wa ni Ikorodu, fun ayẹwo iru iku to pa a”. Hundenyin fi kun un pe gbogbo ọna ni ọkunrin alamoojuto otẹẹli naa fi n ran awọn agbofinro lọwọ lori iwadii, bẹẹ ni igbiyanju n lọ lọwọ lati wa Aafaa Sule to sa lọ kan, ki wọn si fi panpẹ ofin gbe e. O ni lọgan tọwọ awọn ba ti ba a lawọn maa taari ẹjọ naa lọ si abala to n ri si ẹsun ipaniyan, lẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n wadii iwa ọdaran(SCID), Panti, Yaba, nipinlẹ Eko, fun iwadii lẹkun-unrẹrẹ.


Lẹyin ọdun mẹrin to ti wa nipo adele, Ọmọọba Agbọna ti kuro lori oye

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Adele-ọba ti ilu Aye, n’ijọba ibilẹ Ifẹdọrẹ, Ọmọọba Taiwo Oyebọla Agbona, ti kuro lori oye lẹyin bii ọdun mẹrin gbako to ti wa lori aleefa. Adele-ọba tẹlẹ ri ọhun lo ṣe ikede yii fawọn eeyan lori Fesibuuku rẹ lopin ọsẹ to kọja. Eyi lawọn ọrọ iwuri ti Ọmọọba Taiwo fi sita lati fi mọ riri awọn eeyan to duro ti i laarin ọdun mẹrin to fi wa lori itẹ awọn baba nla rẹ : Lẹyin ti baba mi, Ọba J. B. Agbona, papoda lọ sinu ogo ni wọn yan mi gẹgẹ bii asaaju awọn eeyan mi titi di igba ti wọn yoo fi fi ọba mi-in jẹ. Mo gori itẹ Adele-ọba lọdun-un 2018, ni ibẹrẹ irinajo naa, eyi to n wa sopin bayii, ṣe lo kọkọ da bii ẹni pe ẹru gbogbo aye ni mo fẹẹ gbe le ejika, niwọn igba ti n ko figba kan mura silẹ fun iru iṣẹ nla bẹẹ tẹlẹ. Ko si awawi mọ, ṣe a ki i wọnu odo tan ka tun ṣẹ̀ṣẹ̀ waa maa kigbe otutu, mo gba kamu, mo si pinnu ati sa gbogbo ipa mi laarin asiko ti mo ba fi wa lori oye naa.


B. Agbona, papoda lọ sinu ogo ni wọn yan mi gẹgẹ bii asaaju awọn eeyan mi titi di igba ti wọn yoo fi fi ọba mi-in jẹ. Mo gori itẹ Adele-ọba lọdun-un 2018, ni ibẹrẹ irinajo naa, eyi to n wa sopin bayii, ṣe lo kọkọ da bii ẹni pe ẹru gbogbo aye ni mo fẹẹ gbe le ejika, niwọn igba ti n ko figba kan mura silẹ fun iru iṣẹ nla bẹẹ tẹlẹ. Ko si awawi mọ, ṣe a ki i wọnu odo tan ka tun ṣẹ̀ṣẹ̀ waa maa kigbe otutu, mo gba kamu, mo si pinnu ati sa gbogbo ipa mi laarin asiko ti mo ba fi wa lori oye naa. Pẹlu iranlọwọ Ọlọrun, ọpọlọpọ awọn nnkan idagbasoke lo wọ ilu Aye, ilu ọhun ti ko si fi bẹẹ gbajumọ tẹlẹ waa di ibi tawọn eeyan n mọ jale jako. Gbogbo eeyan ilu, onile ati alejo, ni wọn jẹ ọkan-o-jọkan anfaani lati ọwọ ijọba apapọ ati ti ipinlẹ labẹ iṣakoso mi. Lẹyin Ọlọrun, mo tun ni lati kan saara si iya to bi mi lọmọ, iyẹn Olori A.


Pẹlu iranlọwọ Ọlọrun, ọpọlọpọ awọn nnkan idagbasoke lo wọ ilu Aye, ilu ọhun ti ko si fi bẹẹ gbajumọ tẹlẹ waa di ibi tawọn eeyan n mọ jale jako. Gbogbo eeyan ilu, onile ati alejo, ni wọn jẹ ọkan-o-jọkan anfaani lati ọwọ ijọba apapọ ati ti ipinlẹ labẹ iṣakoso mi. Lẹyin Ọlọrun, mo tun ni lati kan saara si iya to bi mi lọmọ, iyẹn Olori A. A. Agbona, fun aduroti ati iyanju rẹ lori aṣeyọri mi, ṣe ni mama mi pa awọn ilepa kan to wa niwaju rẹ, ti to si duro ti mi gbagbaagba ninu iṣẹ takuntakun oun adura gbigba ki n le ṣe aṣeyọri. Mo tun gbọdọ mọ riri awọn ijoye atawọn igbimọ aṣejọba ilu Aye fun atilẹyin wọn lati igba ti mo ti wa lori aleefa, mi o le sọ bi irinajo ọhun iba ti ri ti ko ba si ifọwọsowọpọ lati ọdọ wọn. Ọmọọba Taiwo tun dupẹ lọwọ iyawo Gomina ipinlẹ Ondo, Arabinrin Betty Akeredolu, atawọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ gbogbo fun atilẹyin wọn.


A. Agbona, fun aduroti ati iyanju rẹ lori aṣeyọri mi, ṣe ni mama mi pa awọn ilepa kan to wa niwaju rẹ, ti to si duro ti mi gbagbaagba ninu iṣẹ takuntakun oun adura gbigba ki n le ṣe aṣeyọri. Mo tun gbọdọ mọ riri awọn ijoye atawọn igbimọ aṣejọba ilu Aye fun atilẹyin wọn lati igba ti mo ti wa lori aleefa, mi o le sọ bi irinajo ọhun iba ti ri ti ko ba si ifọwọsowọpọ lati ọdọ wọn. Ọmọọba Taiwo tun dupẹ lọwọ iyawo Gomina ipinlẹ Ondo, Arabinrin Betty Akeredolu, atawọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ gbogbo fun atilẹyin wọn. Lẹyin naa lo gbadura ki eto iṣakoso tuntun to ṣẹ̀ṣẹ̀ fẹẹ bẹrẹ niluu Aye tu tonile talejo lara.


Lẹyin naa lo gbadura ki eto iṣakoso tuntun to ṣẹ̀ṣẹ̀ fẹẹ bẹrẹ niluu Aye tu tonile talejo lara.


Ko si aaye fun ẹgbẹ oṣelu mi-in ni Kwara, Tinubu ni yoo bori- Abdurazaq

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Alaga ẹgbẹ oṣelu All Progressive Congress (APC), ni Kwara, Sunday Fagbemi, ti sọ pe oludije sipo aarẹ lẹgbẹ APC, Asiwaju Bọla Ahmed Tinubu, lawọn yoo ko gbogbo ibo Kwara fun nibi eto idibo gbogbogboo ọdun 2023. Fagbemi sọrọ yii lọjọ Ẹti, Furaide, nibi eto ifilọlẹ ipolongo ibo ti awọn obinrin ẹgbẹ APC ṣe fun Tinubu niluu Ilọrin, ti i ṣe olu ipinlẹ naa, eyi ti iyawo Aarẹ, Aishat Buhari, aya Shettima, iyawo Tinubu atawọn iyawo gomina miiran jake-jado ilẹ wa, peju sibi eto naa. Gomina ipinlẹ Kwara, Abdulraman Abdulrasaq paapaa ko gbẹyin. Aishat Buhari ni o da oun loju pe awọn ọdọ ati obinrin lorile-ede yii yoo ṣe atilẹyin fun Tinubu, ti yoo si jawe olubori nibi eto idibo apapọ ọdun 2023. O tẹsiwaju pe lọdun 2015, wọn ṣe e, lọdun 2019, wọn ṣe e, wọn yoo si tun ṣe e lọdun 2023 latari aṣeyọri alailẹgbẹ ti ẹgbẹ oṣelu APC ti ṣe lẹnu igba ti wọn ti gbakoso iṣejọba Naijiria, ti wọn ko si fọrọ obinrin sere. O fi kun un pe ẹgbẹ alaafia ni ẹgbẹ oṣelu APC, o rọ awọn obinrin ki wọn fara wọn ji si ipolongo ibo fun Tinubu, ki wọn si ma fi ọwọ kekere mu ọrọ ki ẹgbẹ naa bori.


Aishat Buhari ni o da oun loju pe awọn ọdọ ati obinrin lorile-ede yii yoo ṣe atilẹyin fun Tinubu, ti yoo si jawe olubori nibi eto idibo apapọ ọdun 2023. O tẹsiwaju pe lọdun 2015, wọn ṣe e, lọdun 2019, wọn ṣe e, wọn yoo si tun ṣe e lọdun 2023 latari aṣeyọri alailẹgbẹ ti ẹgbẹ oṣelu APC ti ṣe lẹnu igba ti wọn ti gbakoso iṣejọba Naijiria, ti wọn ko si fọrọ obinrin sere. O fi kun un pe ẹgbẹ alaafia ni ẹgbẹ oṣelu APC, o rọ awọn obinrin ki wọn fara wọn ji si ipolongo ibo fun Tinubu, ki wọn si ma fi ọwọ kekere mu ọrọ ki ẹgbẹ naa bori. Gomina Abdulrahman Abdurazaq, dupẹ lọwọ wọn pẹlu bi wọn ṣe mu ipinlẹ Kwara, gẹgẹ bii aaye ifilọlẹ ipolongo ibo awọn obinrin fun Tinubu. O tẹsiwaju pe ko si aaye fun ẹgbẹ oṣelu miiran ni Kwara, Tinubu ni yoo bori latari awọn aseyọri to ti ṣe, paapaa ju lọ nigba to jẹ gomina nipinlẹ Eko. Aya gomina ipinlẹ Kwara, Olufọlakẹ Abdulrazaq, naa jẹẹjẹ pe awọn obinrin ati ọdọ ni Kwara yoo dibo lọpọ yanturu fun Tinubu lọdun 2023 latari aseyọri ti ẹgbẹ oṣelu APC ti ṣe.


Gomina Abdulrahman Abdurazaq, dupẹ lọwọ wọn pẹlu bi wọn ṣe mu ipinlẹ Kwara, gẹgẹ bii aaye ifilọlẹ ipolongo ibo awọn obinrin fun Tinubu. O tẹsiwaju pe ko si aaye fun ẹgbẹ oṣelu miiran ni Kwara, Tinubu ni yoo bori latari awọn aseyọri to ti ṣe, paapaa ju lọ nigba to jẹ gomina nipinlẹ Eko. Aya gomina ipinlẹ Kwara, Olufọlakẹ Abdulrazaq, naa jẹẹjẹ pe awọn obinrin ati ọdọ ni Kwara yoo dibo lọpọ yanturu fun Tinubu lọdun 2023 latari aseyọri ti ẹgbẹ oṣelu APC ti ṣe. Iyawo Tinubu, Sẹnetọ Olurẹmi Tinubu, sọ pe gbogbo araalu ni yoo jẹ anfaani ijọba awa-ara-wa ti ainisẹ lọwọ awọn ọdọ yoo si dinku.


Iyawo Tinubu, Sẹnetọ Olurẹmi Tinubu, sọ pe gbogbo araalu ni yoo jẹ anfaani ijọba awa-ara-wa ti ainisẹ lọwọ awọn ọdọ yoo si dinku.


Lẹyin ọsẹ kan ti wọn yan an sipo, awọn aṣofin Ekiti yọ olori wọn

Laaarọ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lawọn aṣofin bii mẹtadinlogun, ninu awọn mẹẹẹdọgbọn ti wọn wa nile naa, yọ olori ileegbimọ ọhun ti wọn ṣẹṣẹ dibo yan lọsẹ to kọja, Gboyega Aribiṣogun, ti wọn si yan Olubunmi Adeluga gẹgẹ bii olori wọn tuntun. Lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ to kọja ni wọn yan Abisogun to jẹ ọmọ bibi ilu Ijẹsa Iṣu Ekiti, nijọba ibilẹ Ikọle, to n ṣoju ẹkun kin-in-ni, ijọba ibilẹ Ikọle, lakooko ijokoo ile naa to waye ni gbọngan ile aṣofin wọn. Ọnarebu Tajudeen Akingbolu to wa lati ẹkun kin-in-ni ijọba ibilẹ Ariwa Ekiti, lo mu aba lati yan aṣofin naa wa, nigba ti Ọnarebu Adegoke Olajide to n ṣoju ẹkun ijọba ibilẹ Ẹfọn, kin in lẹyin. Bakan naa ni Ọnarebu Bọde Adeoye, to n ṣoju ẹkun keji ijọba ibilẹ Iwọ Oorun ipinlẹ Ekiti yan Arabinrin Olubunmi Adelugba, ti Ọnarebu Ojo Matins toun n ṣoju ijọba ibilẹ Ijero gbe e lẹyin. Eyi lo fa a tawọn aṣofin naa fi dibo, Aribisọgan ni ibo mẹẹẹdogun, to fi fẹyin Adelugba balẹ. Ṣugbọn l’Ọjọruu, Wẹside, iyẹn ọjọ keji ti iyansipo naa ṣẹlẹ ni wọn ni awọn kan ti wọn jẹ omọlẹyin gomina ipinlẹ naa tẹlẹ, Dokita Kayọde Fayẹmi, ti o si jẹ pe Adelugba ni wọn n ṣatilẹyin fun ya wọn ile-igbimọ naa, ni wọn ba bẹrẹ wahala, wọn ni awọn tọọgi oloṣelu kan fẹẹ dana sun apa kan ile naa nibi tọrọ ọhun le de.


Bakan naa ni Ọnarebu Bọde Adeoye, to n ṣoju ẹkun keji ijọba ibilẹ Iwọ Oorun ipinlẹ Ekiti yan Arabinrin Olubunmi Adelugba, ti Ọnarebu Ojo Matins toun n ṣoju ijọba ibilẹ Ijero gbe e lẹyin. Eyi lo fa a tawọn aṣofin naa fi dibo, Aribisọgan ni ibo mẹẹẹdogun, to fi fẹyin Adelugba balẹ. Ṣugbọn l’Ọjọruu, Wẹside, iyẹn ọjọ keji ti iyansipo naa ṣẹlẹ ni wọn ni awọn kan ti wọn jẹ omọlẹyin gomina ipinlẹ naa tẹlẹ, Dokita Kayọde Fayẹmi, ti o si jẹ pe Adelugba ni wọn n ṣatilẹyin fun ya wọn ile-igbimọ naa, ni wọn ba bẹrẹ wahala, wọn ni awọn tọọgi oloṣelu kan fẹẹ dana sun apa kan ile naa nibi tọrọ ọhun le de. Awọn agbofinro ni wọn tete lọ sibẹ ti wọn si gbakoso gbogbo agbegbe naa, ni wọn ba ti ile naa pa. Eyi ni ko fi ṣee ṣe fun awọn aṣofin naa lati jokoo, ti onikaluku awọn oṣiṣẹ si gba ile wọn lọ. Ṣugbọn ọrọ bẹyin yọ ni ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kọkanlelogun, oṣu yii, nigba ti awọn aṣofin naa tun pade, ti wọn si yọ Aribisọgan, ti wọn fi Adeugba rọpo rẹ. Ṣugbọn aṣofin ti wọn yọ nipo naa naka abuku si Dokita Fayẹmi to ṣẹṣẹ kuro nipo gomina, o ni ọkunrin yii lo wa lẹyin bi wọn ṣe yọ oun nipo.


Awọn agbofinro ni wọn tete lọ sibẹ ti wọn si gbakoso gbogbo agbegbe naa, ni wọn ba ti ile naa pa. Eyi ni ko fi ṣee ṣe fun awọn aṣofin naa lati jokoo, ti onikaluku awọn oṣiṣẹ si gba ile wọn lọ. Ṣugbọn ọrọ bẹyin yọ ni ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kọkanlelogun, oṣu yii, nigba ti awọn aṣofin naa tun pade, ti wọn si yọ Aribisọgan, ti wọn fi Adeugba rọpo rẹ. Ṣugbọn aṣofin ti wọn yọ nipo naa naka abuku si Dokita Fayẹmi to ṣẹṣẹ kuro nipo gomina, o ni ọkunrin yii lo wa lẹyin bi wọn ṣe yọ oun nipo. Ko ti i sẹni to mo boya yiyan ti wọn yan Adelugba yii yoo fopin si wahala ile naa. Tẹ o ba gbagbe, iyansipo yii waye lẹyin iku olori wọn tẹlẹ, Họnọrebu Funminiyi Afuyẹ to ku lọjọ kọkanlelogun, oṣu Kẹwaa, ọdun yii.


Ko ti i sẹni to mo boya yiyan ti wọn yan Adelugba yii yoo fopin si wahala ile naa. Tẹ o ba gbagbe, iyansipo yii waye lẹyin iku olori wọn tẹlẹ, Họnọrebu Funminiyi Afuyẹ to ku lọjọ kọkanlelogun, oṣu Kẹwaa, ọdun yii.


Bọsẹ ti dero kootu o, ṣọọbu lo lọọ fọ l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ile-ẹjọ Majisireeti to wa niluu Ondo, nijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Ondo, lobinrin ẹni ogoji ọdun kan, Bọsẹ Abimbọla, ti n kawọ pọnyin rojọ lori ẹsun pe o fọ ṣọọbu awọn eeyan kan lagbegbe Oke-Igbala, nibi to ti ji ọpọlọpọ ẹru olowo iyebiye ko. Ẹsun bii mẹfa ni wọn fi kan olujẹjọ ọhun lasiko to n fara han ni kootu lọjọ Ẹti, Furaide, ọsẹ to kọja. Ṣọọbu obinrin kan ti wọn porukọ rẹ ni Toyin Kunle ni wọn lo kọkọ lọọ fọ, to si ji awọn ẹru olowo iyebiye ko nibẹ ko too tun kọja lọ si sọdọ awọn mẹta mi-in, to si tun ja wọn lole awọn nnkan olowo nla. Apapọ ẹru ti olujẹjọ ọhun ji ko ninu ṣọọbu awọn mẹrẹẹrin to ja lole ni wọn lo to bii miliọnu kan ati ẹgbẹrun lọna mejidinlọgọta Naira (#1, 058,000). Agbefọba, Gbenga Akinsulirẹ, ṣalaye pe gbogbo ẹsun ti wọn ka si afurasi naa lẹsẹ lo ta ko iwe ofin ipinlẹ Ondo ti ọdun 2006. Lẹyin ti olujẹjọ ti ni oun ko jẹbi awọn ẹsun ti wọn fi kan an, agbefọba bẹbẹ fun sisun igbẹjọ siwaju ko le lanfaani lati ṣayẹwo si iwe ẹsun ti wọn fi kan an daadaa.


Apapọ ẹru ti olujẹjọ ọhun ji ko ninu ṣọọbu awọn mẹrẹẹrin to ja lole ni wọn lo to bii miliọnu kan ati ẹgbẹrun lọna mejidinlọgọta Naira (#1, 058,000). Agbefọba, Gbenga Akinsulirẹ, ṣalaye pe gbogbo ẹsun ti wọn ka si afurasi naa lẹsẹ lo ta ko iwe ofin ipinlẹ Ondo ti ọdun 2006. Lẹyin ti olujẹjọ ti ni oun ko jẹbi awọn ẹsun ti wọn fi kan an, agbefọba bẹbẹ fun sisun igbẹjọ siwaju ko le lanfaani lati ṣayẹwo si iwe ẹsun ti wọn fi kan an daadaa. Agbẹjọro fun olujẹjọ, Amofin Akinnugba Hawkins, bẹbẹ fun gbigba beeli onibaara rẹ, o si ṣeleri lati ṣeto oniduuro ti yoo duro fun un. Onidaajọ C. E. Ijeh faaye beeli Bọsẹ silẹ pẹlu miliọnu kan Naira ati oniduuro meji. Ọjọ kejidinlogun, oṣu Kin-in-ni, ọdun to n bọ, lo sun igbẹjọ mi-in si.


Agbẹjọro fun olujẹjọ, Amofin Akinnugba Hawkins, bẹbẹ fun gbigba beeli onibaara rẹ, o si ṣeleri lati ṣeto oniduuro ti yoo duro fun un. Onidaajọ C. E. Ijeh faaye beeli Bọsẹ silẹ pẹlu miliọnu kan Naira ati oniduuro meji. Ọjọ kejidinlogun, oṣu Kin-in-ni, ọdun to n bọ, lo sun igbẹjọ mi-in si.