Ki a ma gbagbe pe iṣẹṣe lobi, awọn baba nla wa ko fi ṣere fun iwadii ati bẹẹ bẹẹ lọ. Obi maa n fọhun, kii ṣe igi lasan boya nitori idi eyi lawọn onimọ ijnlẹ sayẹnsi ko i ti i ri iwadii ṣe lori igi obi nipa ki a gbin in, ko si maa so eso laarin ọdun mẹta si mẹrin. Aṣejere: Njẹ igi obi ati orogbo niye lori bii tatijọ? Alagba Ọṣifẹsọ: Kii ṣe pe owo obi ko niye lori bii tatijọ ṣugbọn bi alaye ti mo n gbiyanju lati sọ ni pe awọn ara oke ọya, iyẹn awọn Hausa ti wọn ba ko tirela obi bii ọgọrun-un lọ si oke ọya, diẹ kereje ni wọn n jẹ nibẹ gbogbo obi to ku; wọn a dari ẹ silẹ okeere gẹgẹ bii owo fayawọ, iru ọna yii nijọba dẹ ti le ri owo pa wọle sapo, lori owo obi ṣugbọn ijọba ko kọbi ara si eyi. Igi owo nigi obi ati orogbo, owo to pe bii owo koko ati rubber pẹlu igi ọpẹ ni, ṣugbọn ijọba ko kọba ara si i. Aṣejere: Eyi tumọ si pe owo obi ko ni pẹẹ parun nilẹ wa? Alagba Ọṣifẹsọ: Owo obi ko le parun bijọba ba ran wa lọwọ paapaa julọ awọn gomina ipinlẹ kọọkan, bi mo ṣe sọ siwaju pe mo gboriyin fun Arẹgbẹ, gbogbo ijọba ibilẹ bii ọgbọn to wa l’Ọṣun ni wọn gbin igi obi ati orogbo si, owo ọbi ka Arẹgbẹ lara de bi pe mo wa n ro o pe owo igi obi ati orogbo lawọn obi rẹ fi ran an lọ sileewe.


Awọn to n ṣe fayawọ obi ati orogbo lo n kọba wa, owo rẹpẹtẹ lo yẹ kijọba maa ri nibẹ –  Alagba Ọṣifẹsọ

Alagba Ọṣifẹsọ: Kii ṣe pe owo obi ko niye lori bii tatijọ ṣugbọn bi alaye ti mo n gbiyanju lati sọ ni pe awọn ara oke ọya, iyẹn awọn Hausa ti wọn ba ko tirela obi bii ọgọrun-un lọ si oke ọya, diẹ kereje ni wọn n jẹ nibẹ gbogbo obi to ku; wọn a dari ẹ silẹ okeere gẹgẹ bii owo fayawọ, iru ọna yii nijọba dẹ ti le ri owo pa wọle sapo, lori owo obi ṣugbọn ijọba ko kọbi ara si eyi. Igi owo nigi obi ati orogbo, owo to pe bii owo koko ati rubber pẹlu igi ọpẹ ni, ṣugbọn ijọba ko kọba ara si i. Aṣejere: Eyi tumọ si pe owo obi ko ni pẹẹ parun nilẹ wa? Alagba Ọṣifẹsọ: Owo obi ko le parun bijọba ba ran wa lọwọ paapaa julọ awọn gomina ipinlẹ kọọkan, bi mo ṣe sọ siwaju pe mo gboriyin fun Arẹgbẹ, gbogbo ijọba ibilẹ bii ọgbọn to wa l’Ọṣun ni wọn gbin igi obi ati orogbo si, owo ọbi ka Arẹgbẹ lara de bi pe mo wa n ro o pe owo igi obi ati orogbo lawọn obi rẹ fi ran an lọ sileewe. Aṣejere: Ipa wo lẹ wa n ko lati ran ijọba lọwọ? Alagba Ọṣifẹsọ: Gẹgẹ bi aarẹ, pẹlu awọn eniyan mi, a n gbiyanju, ṣugbọn a ri i pe awọn gomina ti ọrọ owo igi owo bii obi ati orogbo ba ye ni, ti Ọlọrun ba fi si wọn lọkan lati kaakun, ara owo to pe lati ayedaye wa. Aṣejere: Alagba, ki lawọn idojukọ yin ninu owo yii?


Aṣejere: Ipa wo lẹ wa n ko lati ran ijọba lọwọ? Alagba Ọṣifẹsọ: Gẹgẹ bi aarẹ, pẹlu awọn eniyan mi, a n gbiyanju, ṣugbọn a ri i pe awọn gomina ti ọrọ owo igi owo bii obi ati orogbo ba ye ni, ti Ọlọrun ba fi si wọn lọkan lati kaakun, ara owo to pe lati ayedaye wa. Aṣejere: Alagba, ki lawọn idojukọ yin ninu owo yii? Alagba Ọṣifẹsọ: Lakooko, bi mo ṣe sọ siwaju pe igi obi maa n gba to ọdun meje mẹjọ ki agbẹ too le maa kore, awọn ile ẹkọṣẹ imọ nipa nnkan ọgbin koko, iyẹn Cocoa Research Institute ti gbiyanju lati le jẹ ki igi obi ati orogbo le ṣe e kore laarin ọdun mẹta, mẹrin ṣugbọn wọn ko ti i ja oju ọna, boya nitori irunmọlẹ nigi obi gẹgẹ bi ohun eelo abalaye. Ọpọ ni ki i gbin igi obi ati orogbo mọ, awọn igi tawọn baba nla wa ti gbin lati ayedaye naa lawa kan ṣi n moju to, ọpọ ni wọn ti taa mọ ilẹ lati fi kọle tabi kọ ileeṣẹ, ṣugbọn nigba ti wọn ko mọ iyi igi obi ati orogbo, wọn a ge e lulẹ. Yoruba lo n gbin obi, Ikorodu, Luckyfiber, Imọta pẹlu Agbọwa ni ko si ogi obi mọ bii tatijọ, bi wọn ba tiẹ maa ge igi naa, ṣebi wọn a de ba waa gbin in si ibomiiran.


Alagba Ọṣifẹsọ: Lakooko, bi mo ṣe sọ siwaju pe igi obi maa n gba to ọdun meje mẹjọ ki agbẹ too le maa kore, awọn ile ẹkọṣẹ imọ nipa nnkan ọgbin koko, iyẹn Cocoa Research Institute ti gbiyanju lati le jẹ ki igi obi ati orogbo le ṣe e kore laarin ọdun mẹta, mẹrin ṣugbọn wọn ko ti i ja oju ọna, boya nitori irunmọlẹ nigi obi gẹgẹ bi ohun eelo abalaye. Ọpọ ni ki i gbin igi obi ati orogbo mọ, awọn igi tawọn baba nla wa ti gbin lati ayedaye naa lawa kan ṣi n moju to, ọpọ ni wọn ti taa mọ ilẹ lati fi kọle tabi kọ ileeṣẹ, ṣugbọn nigba ti wọn ko mọ iyi igi obi ati orogbo, wọn a ge e lulẹ. Yoruba lo n gbin obi, Ikorodu, Luckyfiber, Imọta pẹlu Agbọwa ni ko si ogi obi mọ bii tatijọ, bi wọn ba tiẹ maa ge igi naa, ṣebi wọn a de ba waa gbin in si ibomiiran. Ṣugbọn bayii ko da bii alara mọ, ayafi awọn to wa ninu igbo tabi oko la tun n ri gbajumọ, a tun maa n tun igi obi atijo naa gbin fun igbe dide tori ọpọ ti dogbo. Aṣejere: Pẹlu alaye yii, njẹ awọn eniyan ṣi n ṣowo yii? Alagba Ọṣifẹsọ: Awọn eniyan n ṣowo yii rẹpẹtẹ, nitori owo to pe ni.


Ṣugbọn bayii ko da bii alara mọ, ayafi awọn to wa ninu igbo tabi oko la tun n ri gbajumọ, a tun maa n tun igi obi atijo naa gbin fun igbe dide tori ọpọ ti dogbo. Aṣejere: Pẹlu alaye yii, njẹ awọn eniyan ṣi n ṣowo yii? Alagba Ọṣifẹsọ: Awọn eniyan n ṣowo yii rẹpẹtẹ, nitori owo to pe ni. Orogbo dara fun ikọ, ilera to pe ati bẹẹ bẹẹ lọ, obi naa wulo fun awọn to n ṣe aṣọ. Niṣe laa ba maa ri ere kun ere lori iṣẹ ọgbin yii ti ko ba si fayawọ owo yii, awọn to yẹ ko maa bojuto o lawọn ipinlẹ kọọkan ko ka a kun, nitori odo wọn lawọn onifayawọ obi yii n gba kọja. Aṣejere: Lakotan, iranlọwọ wo lẹ n fẹ lọwọ ijọba?


Orogbo dara fun ikọ, ilera to pe ati bẹẹ bẹẹ lọ, obi naa wulo fun awọn to n ṣe aṣọ. Niṣe laa ba maa ri ere kun ere lori iṣẹ ọgbin yii ti ko ba si fayawọ owo yii, awọn to yẹ ko maa bojuto o lawọn ipinlẹ kọọkan ko ka a kun, nitori odo wọn lawọn onifayawọ obi yii n gba kọja. Aṣejere: Lakotan, iranlọwọ wo lẹ n fẹ lọwọ ijọba? Alagba Ọṣifẹsọ: A n fẹ kijọba ba wa di awọn alaafo ibi towo fayawọ n gba, yatọ si pe, o maa jẹ alekun ere fawa oniṣowo obi ati orogbo, o tun maa jẹ owo ori funjọba. Boya airi owo to awọn oniwadii ni ko i ti i jẹ ki wọn jaju ọna ọdun mẹta-mẹta siso igi obi. Kijọba ba wa nawọ ifẹ si ọrọ ọgbin igi obi fun awọn onimọ sayẹnsi, ki wọn ṣeranwo owo, laarin ọdun kan, ọrọ yii a lojuutu.


Alagba Ọṣifẹsọ: A n fẹ kijọba ba wa di awọn alaafo ibi towo fayawọ n gba, yatọ si pe, o maa jẹ alekun ere fawa oniṣowo obi ati orogbo, o tun maa jẹ owo ori funjọba. Boya airi owo to awọn oniwadii ni ko i ti i jẹ ki wọn jaju ọna ọdun mẹta-mẹta siso igi obi. Kijọba ba wa nawọ ifẹ si ọrọ ọgbin igi obi fun awọn onimọ sayẹnsi, ki wọn ṣeranwo owo, laarin ọdun kan, ọrọ yii a lojuutu. Emi mọ pe ti asiko ba to Ọlọrun a fọwọ tọ ijọba nitori ọpọlọpọ lẹta lati kọ si wọn a o gbesi, bi a ba ba wọn pade, ọrọ iwuri latẹnu wọn a jẹ ki inu wa dun, ṣugbọn lẹyin ọrọ yii, a ko ni gbọ nnkankan mọ. Aṣejere: Ẹ ṣe e fun akoko yin Alagba Ọṣifẹsọ: Ẹyin lẹ ṣe e ju fun ifẹ lati wa ki wa l’Agọ Iwoye.


Emi mọ pe ti asiko ba to Ọlọrun a fọwọ tọ ijọba nitori ọpọlọpọ lẹta lati kọ si wọn a o gbesi, bi a ba ba wọn pade, ọrọ iwuri latẹnu wọn a jẹ ki inu wa dun, ṣugbọn lẹyin ọrọ yii, a ko ni gbọ nnkankan mọ. Aṣejere: Ẹ ṣe e fun akoko yin Alagba Ọṣifẹsọ: Ẹyin lẹ ṣe e ju fun ifẹ lati wa ki wa l’Agọ Iwoye.


Abẹrẹ to lokun niwa, a kii jale, a kii ṣe gbọmọ-gbọmọ *Onifaaji taa jẹ ni wọn ṣe n pe wa lọkọ aṣẹwo – Aarẹ ẹgbẹ onitaksi

Ọtunba Taiwo Ọmọlekan Ajadi ni Aarẹ ẹgbẹ awọn awakọ taksi nipinlẹ Eko, wọn ti ba OLUWATOYIN MATHNUEL sọrọ nipa awọn ilepa wọn, atohun ti wọn n reti lọdọ ijọba. Ohun ti wọn sọ ree. Aṣejere: Ẹ kaasan Alagba, njẹ a le mọ yin? Aarẹ Onitaksi: Bẹẹ ni! Orukọ temi ni Ọtunba Taiwo Ọmọlekan Ajadi. Mo jẹ aarẹ ẹgbẹ yii lọgbọnjọ, oṣu karun-un, ọdun yii, nigba ti aarẹ ana; Oloogbe Tajudeen Adetoro jade laye lai pari akoko wọn lori oye aarẹ, lẹyin oṣu mẹsan-an lẹgbẹ ṣe iyansipo idakọnkọ alailariwo nitori arun Korona to gbode kan yii.


Aarẹ Onitaksi: Bẹẹ ni! Orukọ temi ni Ọtunba Taiwo Ọmọlekan Ajadi. Mo jẹ aarẹ ẹgbẹ yii lọgbọnjọ, oṣu karun-un, ọdun yii, nigba ti aarẹ ana; Oloogbe Tajudeen Adetoro jade laye lai pari akoko wọn lori oye aarẹ, lẹyin oṣu mẹsan-an lẹgbẹ ṣe iyansipo idakọnkọ alailariwo nitori arun Korona to gbode kan yii. Aṣejere: Ọdun keloo ree tẹyin ti n wa taksi? Aarẹ Onitaksi: Lati ọdun 1990, ọgbọn ọdun ree ti mo ti jẹ dẹrẹba awakọ taksi ni Adeṣina Taxi Park, ni Suurulere, ẹnu ẹ ni mo di akọwe ẹgbẹ yii, mo lo ọdun mẹjọ gẹgẹ bi akọwe Suurulere Branch, 2007 ni mo jẹ akapo ẹgbẹ ni olu ileeṣẹ ẹgbẹ wa labẹ Alaaji Tati Useeni ki n too wa di akọwe agba ẹgbẹ fọdun mẹjọ miiran labẹ Alaaji Tajudeen Adetoro, pẹlu gbogbo irinajo mi ninu iṣẹ awakọ taksi yii lawọn ẹgbẹ kuku ro o pe odu ni ohun gbogbo to ni i ṣe pẹlu iṣẹ awakọ taksi Eko; kii ṣaimo foloko mi, ni wọn ba kuku pa ookan pọ mọ eeji, ni wọn ba lemi nipo aarẹ tọ si, fun oriṣii iriri mi lẹgbẹ. Aṣejere: Bi mo ṣe n wo yin, ẹni to kawe daadaa ni yin, bawo ni eto ẹkọ kika yin ṣe lọ?


Aṣejere: Ọdun keloo ree tẹyin ti n wa taksi? Aarẹ Onitaksi: Lati ọdun 1990, ọgbọn ọdun ree ti mo ti jẹ dẹrẹba awakọ taksi ni Adeṣina Taxi Park, ni Suurulere, ẹnu ẹ ni mo di akọwe ẹgbẹ yii, mo lo ọdun mẹjọ gẹgẹ bi akọwe Suurulere Branch, 2007 ni mo jẹ akapo ẹgbẹ ni olu ileeṣẹ ẹgbẹ wa labẹ Alaaji Tati Useeni ki n too wa di akọwe agba ẹgbẹ fọdun mẹjọ miiran labẹ Alaaji Tajudeen Adetoro, pẹlu gbogbo irinajo mi ninu iṣẹ awakọ taksi yii lawọn ẹgbẹ kuku ro o pe odu ni ohun gbogbo to ni i ṣe pẹlu iṣẹ awakọ taksi Eko; kii ṣaimo foloko mi, ni wọn ba kuku pa ookan pọ mọ eeji, ni wọn ba lemi nipo aarẹ tọ si, fun oriṣii iriri mi lẹgbẹ. Aṣejere: Bi mo ṣe n wo yin, ẹni to kawe daadaa ni yin, bawo ni eto ẹkọ kika yin ṣe lọ? Aarẹ Onitaksi: Mo ka ile-ẹkọ alakọọbẹrẹ ni Kaduna, ile ẹkọ giga ni Oyun Baptist High School ni Ijagbo, Kwara. Lẹyin iṣẹ diẹ, mo tẹ siwaju ninu ẹkọ imọ nipa iṣẹ iranṣẹ, ti wọn n pe ni Theology, ni Holy Ghost Christain Center, nileewe gbogboniṣe ti Kaduna, mo kawe nipa iṣakoso nibẹ ki too waa pari HND ninu eto ẹkọ iṣẹ iranṣẹ ni Kaduna Polytecnic. Bi ẹ ṣe n wo mi yii, ojulowo alufa iranṣẹ Ọlọrun ti a fi ami ororo yan ni mi, ṣugbọn mo kan ni ifẹ si iṣẹ awakọ taksi ni, mo si ti ni oore-ọfẹ lati rinrinajo lọ siluu London, South Africa, Germany, Holand lọọ ba wọn ṣiṣẹ taksi lọhun un.


Aarẹ Onitaksi: Mo ka ile-ẹkọ alakọọbẹrẹ ni Kaduna, ile ẹkọ giga ni Oyun Baptist High School ni Ijagbo, Kwara. Lẹyin iṣẹ diẹ, mo tẹ siwaju ninu ẹkọ imọ nipa iṣẹ iranṣẹ, ti wọn n pe ni Theology, ni Holy Ghost Christain Center, nileewe gbogboniṣe ti Kaduna, mo kawe nipa iṣakoso nibẹ ki too waa pari HND ninu eto ẹkọ iṣẹ iranṣẹ ni Kaduna Polytecnic. Bi ẹ ṣe n wo mi yii, ojulowo alufa iranṣẹ Ọlọrun ti a fi ami ororo yan ni mi, ṣugbọn mo kan ni ifẹ si iṣẹ awakọ taksi ni, mo si ti ni oore-ọfẹ lati rinrinajo lọ siluu London, South Africa, Germany, Holand lọọ ba wọn ṣiṣẹ taksi lọhun un. Iriri mi niluu oyinbo wu mi lori pupọ, mo dẹ pinnu lati yi igbe aye taksi wiwa pada si rere ni asiko ti mo jẹ aarẹ yii. Bo tiẹ jẹ pe arun Korona fẹẹ dawa lọwọ kọ diẹ, ṣugbọn itẹsiwaju yoo ba iṣẹ naa laipẹ. Aṣejere: Ṣugbọn, iṣẹ ọhun ko fi bẹẹ da bii ti tẹlẹ mọ?


Iriri mi niluu oyinbo wu mi lori pupọ, mo dẹ pinnu lati yi igbe aye taksi wiwa pada si rere ni asiko ti mo jẹ aarẹ yii. Bo tiẹ jẹ pe arun Korona fẹẹ dawa lọwọ kọ diẹ, ṣugbọn itẹsiwaju yoo ba iṣẹ naa laipẹ. Aṣejere: Ṣugbọn, iṣẹ ọhun ko fi bẹẹ da bii ti tẹlẹ mọ? Aarẹ Onitaksi: Ọrọ lẹ sọ! Diẹ lọwọ olori, pupọ lọwọ awọn ọmọ ẹgbẹ. Gomina Raji Faṣọla ṣe gudugudu meje yaaya mẹfa fẹgbẹ onitaksi l’Ekoo.


Aarẹ Onitaksi: Ọrọ lẹ sọ! Diẹ lọwọ olori, pupọ lọwọ awọn ọmọ ẹgbẹ. Gomina Raji Faṣọla ṣe gudugudu meje yaaya mẹfa fẹgbẹ onitaksi l’Ekoo. Faṣọla ko ya wa lowo, ṣugbọn wọn pọn wa lẹyin pẹlu ọja to nipọn, wọn ṣe oniduuro fun wa lawọn banki kan, aimọye miliọnu lawọn ile ifowopamọ ya wa, ti a si ti san-an tan, gbogbo ohun ti mo n sọ yii ti le lọdun mẹwaa o, ṣe ẹ mọ pe mọto naa maa n dagba, bẹẹ si ni ko si oniduuro ati banki to fẹẹ ya wa lowo bii ti igba yẹn mọ, ati pe iṣẹ awakọ taksi ninu awọn estate wa kaakiri Eko ko da bii ti atẹyinwa. Ọpọlọpọ onitaksi ni wọn kun lọda miiran lati le ma wọnu estate kaakiri, a o le maa yawo ra mọto ka ma le san an pada lasiko, ṣugbọn eyi da omitutu si wa lọkan, lo fi da bii pe taksi ti n ku l’Ekoo. Lara iṣoro taa n doju kọ niyi, abẹrẹ to lokun nidii ni wa, a kii ṣe gbọmọ-gbọmọ bẹẹ a kii fi mọto wa jale.


Faṣọla ko ya wa lowo, ṣugbọn wọn pọn wa lẹyin pẹlu ọja to nipọn, wọn ṣe oniduuro fun wa lawọn banki kan, aimọye miliọnu lawọn ile ifowopamọ ya wa, ti a si ti san-an tan, gbogbo ohun ti mo n sọ yii ti le lọdun mẹwaa o, ṣe ẹ mọ pe mọto naa maa n dagba, bẹẹ si ni ko si oniduuro ati banki to fẹẹ ya wa lowo bii ti igba yẹn mọ, ati pe iṣẹ awakọ taksi ninu awọn estate wa kaakiri Eko ko da bii ti atẹyinwa. Ọpọlọpọ onitaksi ni wọn kun lọda miiran lati le ma wọnu estate kaakiri, a o le maa yawo ra mọto ka ma le san an pada lasiko, ṣugbọn eyi da omitutu si wa lọkan, lo fi da bii pe taksi ti n ku l’Ekoo. Lara iṣoro taa n doju kọ niyi, abẹrẹ to lokun nidii ni wa, a kii ṣe gbọmọ-gbọmọ bẹẹ a kii fi mọto wa jale. Gbogbo akọsilẹ awọn ọmọ ẹgbẹ wa patapata la ni. Ẹ wo kaadi ni mo gbe kọ ọrun yii, bi gbogbo ọmọ ẹgbẹ dẹ ṣe ni i niyi. Awọn to n kun taksi wọn lọda miiran ni wọn n ṣiṣẹ buruku.


Gbogbo akọsilẹ awọn ọmọ ẹgbẹ wa patapata la ni. Ẹ wo kaadi ni mo gbe kọ ọrun yii, bi gbogbo ọmọ ẹgbẹ dẹ ṣe ni i niyi. Awọn to n kun taksi wọn lọda miiran ni wọn n ṣiṣẹ buruku. Ẹgbẹ wa nikan nijọba fọwọ si, pẹlu kọlọ idanimo wa, to jẹ yẹlo. Ṣugbọn ki lo de tawọn estate ati papakọ ofurufu n gbogun ti wa? Bẹẹ lo ri ni Unilag, Eko Hotels, bẹẹ amdasadọ la jẹ kaakiri agbaye, ko si ibi ti ẹ maa de lagbaaye, ti ẹ o ni ri taksi.


Ẹgbẹ wa nikan nijọba fọwọ si, pẹlu kọlọ idanimo wa, to jẹ yẹlo. Ṣugbọn ki lo de tawọn estate ati papakọ ofurufu n gbogun ti wa? Bẹẹ lo ri ni Unilag, Eko Hotels, bẹẹ amdasadọ la jẹ kaakiri agbaye, ko si ibi ti ẹ maa de lagbaaye, ti ẹ o ni ri taksi. Lara awọn igbesẹ atunṣe ti mo fẹẹ gbe niyi gẹgẹ bi aarẹ, lati ṣepade pẹlu awọn adari estate kọọkan l’Ekoo ati FAAN, iyẹn ajọ to n ṣakoso papakọ ofurufu, Airport wa, paapaa Ọgbẹni Rotimi Amaechi to jẹ minisita. Taksi ko ku rara o, emi mọ pe laipẹ; a o debẹ. Aṣejere: Iru awọn atunto wo lẹ fẹẹ mu ba iṣẹ taksi, njẹ ẹ le sọ fun wa?


Lara awọn igbesẹ atunṣe ti mo fẹẹ gbe niyi gẹgẹ bi aarẹ, lati ṣepade pẹlu awọn adari estate kọọkan l’Ekoo ati FAAN, iyẹn ajọ to n ṣakoso papakọ ofurufu, Airport wa, paapaa Ọgbẹni Rotimi Amaechi to jẹ minisita. Taksi ko ku rara o, emi mọ pe laipẹ; a o debẹ. Aṣejere: Iru awọn atunto wo lẹ fẹẹ mu ba iṣẹ taksi, njẹ ẹ le sọ fun wa? Aarẹ Onitaksi: Ki n too depo aarẹ, a ti ṣefilọle ohun ti a pe ni “Taxi App”. Ibi taye ba yi si, lawa naa gbọdọ bawọn yi si, irọrun lawọn araalu n fẹ. Bẹẹ lawa onitaksi naa ti ni “Eko Cab” to wa lori ẹrọ ayelujara, fun igbaye-gbadun awọn eeyan.


Aarẹ Onitaksi: Ki n too depo aarẹ, a ti ṣefilọle ohun ti a pe ni “Taxi App”. Ibi taye ba yi si, lawa naa gbọdọ bawọn yi si, irọrun lawọn araalu n fẹ. Bẹẹ lawa onitaksi naa ti ni “Eko Cab” to wa lori ẹrọ ayelujara, fun igbaye-gbadun awọn eeyan. Nigba ti a ba ko mọto tuntun wọle pẹlu ẹrọ ọlọyẹ, bii ọgbọn ti wa nilẹ bayii, ṣugbọn a n fẹ iranwọ owo lati banki. Aṣejere: Ki lo fa a ti ko fi si awọn ọdọ ninu iṣẹ taksi mọ? Aarẹ Onitaksi: Ọmọọdun marundinlọgbọn (25 ) ni mi nigba ti mo darapọ mọ ẹgbẹ yii gẹgẹ bi awakọ, awọn ọdọ wa lẹnu iṣẹ wa yii, wọn n dagba sẹnu ẹ ni, ti ẹ ba ranti, nigba ti Faṣọla ko awọn Mega Taxi wọle, awọn ọdọ pọ ti wọn n wa a, nitori o jẹ mọto tuntun pẹlu ọyẹ.


Nigba ti a ba ko mọto tuntun wọle pẹlu ẹrọ ọlọyẹ, bii ọgbọn ti wa nilẹ bayii, ṣugbọn a n fẹ iranwọ owo lati banki. Aṣejere: Ki lo fa a ti ko fi si awọn ọdọ ninu iṣẹ taksi mọ? Aarẹ Onitaksi: Ọmọọdun marundinlọgbọn (25 ) ni mi nigba ti mo darapọ mọ ẹgbẹ yii gẹgẹ bi awakọ, awọn ọdọ wa lẹnu iṣẹ wa yii, wọn n dagba sẹnu ẹ ni, ti ẹ ba ranti, nigba ti Faṣọla ko awọn Mega Taxi wọle, awọn ọdọ pọ ti wọn n wa a, nitori o jẹ mọto tuntun pẹlu ọyẹ. Ṣe ẹ mọ pe awọn ọdọ aye isinyi fẹran nnkan to ba rọrun, ṣugbọn a ti n gbiyanju lati ri i pe tọkunrin tobinrin ati ọdọmọde tọjọ ori ẹ too wa ọkọ la maa ṣepolongo fun, lati waa darapọ mọ iṣẹ yii, nitori iṣẹ owo to niye lori ati wipe awọn agbalagba to wa nibẹ maa dogbo lọjọ kan, kawọn ọdọ tunbọ le maa gbe taksi wiwa larugẹ. Awa awakọ kii ṣiṣẹ pẹlu goggle map, ko sọna ti Ọlọrun ko fun wa mọ l’Ekoo, fun idi eyi ati ṣepolongo ninu redio ri, ara ipolongo naa ni mo n ṣe pẹlu ẹyin oniwe iroyin yii, laipẹ a tun gbe igbesẹ si i. Aṣejere: Ẹ jẹ ka ya diẹ, ọkọ aṣẹwo ti wọn maa n pe yin, ki lo fa a? Aarẹ Onitaksi: (Aarẹ Rẹrin-in) Ọrọ lẹ sọ.


Ṣe ẹ mọ pe awọn ọdọ aye isinyi fẹran nnkan to ba rọrun, ṣugbọn a ti n gbiyanju lati ri i pe tọkunrin tobinrin ati ọdọmọde tọjọ ori ẹ too wa ọkọ la maa ṣepolongo fun, lati waa darapọ mọ iṣẹ yii, nitori iṣẹ owo to niye lori ati wipe awọn agbalagba to wa nibẹ maa dogbo lọjọ kan, kawọn ọdọ tunbọ le maa gbe taksi wiwa larugẹ. Awa awakọ kii ṣiṣẹ pẹlu goggle map, ko sọna ti Ọlọrun ko fun wa mọ l’Ekoo, fun idi eyi ati ṣepolongo ninu redio ri, ara ipolongo naa ni mo n ṣe pẹlu ẹyin oniwe iroyin yii, laipẹ a tun gbe igbesẹ si i. Aṣejere: Ẹ jẹ ka ya diẹ, ọkọ aṣẹwo ti wọn maa n pe yin, ki lo fa a? Aarẹ Onitaksi: (Aarẹ Rẹrin-in) Ọrọ lẹ sọ. Onifaaji ni wa, onifaaji lemi naa. Tẹlẹ, aarin wakati mẹta si mẹrin, a ti pawo rẹpẹtẹ, tẹẹ ba wa ri dẹrẹba pẹlu ṣeeni lọrun ati lọwọ, ara faaji naa ni. Awa onitaksi la mọ ile ounjẹ to dara ju l’Ekoo.


Onifaaji ni wa, onifaaji lemi naa. Tẹlẹ, aarin wakati mẹta si mẹrin, a ti pawo rẹpẹtẹ, tẹẹ ba wa ri dẹrẹba pẹlu ṣeeni lọrun ati lọwọ, ara faaji naa ni. Awa onitaksi la mọ ile ounjẹ to dara ju l’Ekoo. Owo ojumọ ti a n pa, awọn obinrin maa n sa tẹle wa ni. Awọn kan niyawo meji mẹta ninu wa, ṣugbọn nnkan ti yi pada. Nitori naa, ọkọ aṣẹwo ni mi o, a si n jẹ orukọ yẹn.


Owo ojumọ ti a n pa, awọn obinrin maa n sa tẹle wa ni. Awọn kan niyawo meji mẹta ninu wa, ṣugbọn nnkan ti yi pada. Nitori naa, ọkọ aṣẹwo ni mi o, a si n jẹ orukọ yẹn. Ẹni ba n ṣiṣẹ deede, o yẹ ko lasiko igbadun. Aṣejere: Iranwo wo lẹ wa n fẹ lọwọ ijọba bayii o? Aarẹ Onitaksi: Mo gbe igbesẹ lati ri Gomina Sanwo-Olu ṣugbọn arun Korona lo n di wa lọwọ.


Ẹni ba n ṣiṣẹ deede, o yẹ ko lasiko igbadun. Aṣejere: Iranwo wo lẹ wa n fẹ lọwọ ijọba bayii o? Aarẹ Onitaksi: Mo gbe igbesẹ lati ri Gomina Sanwo-Olu ṣugbọn arun Korona lo n di wa lọwọ. Nnkan mẹta la n fẹ, ki wọn ma jẹ ki iṣẹ taksi parẹ niluu Eko. Faṣọla, Adefulirẹ, Ọpẹifa ati Toriọla, gbogbo awọn eeyan wọnyi ni wọn sọ nnkan rere nipa iṣẹ taksi. Ẹkeji lọrọ awọn estate yẹn, loootọ ijọba Faṣọla gbiyanju, ṣugbọn bi wọn ti kuro nibẹ lawọn estate yẹn tun gbegi dina wa.


Nnkan mẹta la n fẹ, ki wọn ma jẹ ki iṣẹ taksi parẹ niluu Eko. Faṣọla, Adefulirẹ, Ọpẹifa ati Toriọla, gbogbo awọn eeyan wọnyi ni wọn sọ nnkan rere nipa iṣẹ taksi. Ẹkeji lọrọ awọn estate yẹn, loootọ ijọba Faṣọla gbiyanju, ṣugbọn bi wọn ti kuro nibẹ lawọn estate yẹn tun gbegi dina wa. Ki wọn si tun jọọ, ki wọn ran awa naa lọwọ paapaa pẹlu iranwọ ti wọn ṣe lasiko igbele arun Korona, nipa yiyawa lowo ki ele ori ẹ ma si pọ ju, gẹgẹ bi Amọsun ati AbdulFatai ṣe ṣe ni Ogun ati Kwara. Aṣejere: Kinni imọran yin fọmọ ẹgbẹ lapapọ? Aarẹ Onitaksi: Igba ọtun ti de, Ọtunba Taiwo Ọmọlekan lo wa lori ipo aarẹ.


Ki wọn si tun jọọ, ki wọn ran awa naa lọwọ paapaa pẹlu iranwọ ti wọn ṣe lasiko igbele arun Korona, nipa yiyawa lowo ki ele ori ẹ ma si pọ ju, gẹgẹ bi Amọsun ati AbdulFatai ṣe ṣe ni Ogun ati Kwara. Aṣejere: Kinni imọran yin fọmọ ẹgbẹ lapapọ? Aarẹ Onitaksi: Igba ọtun ti de, Ọtunba Taiwo Ọmọlekan lo wa lori ipo aarẹ. Ko sibi ta o le lọ, ko sẹni ta o le ba sọrọ. Ẹ gba kaadi idanimọ yin, ẹ gba iwe idanimọ ara ọkọ, ẹ ṣe awọn iwe mọto yin ko pe. Lẹyin taa ba ṣeyi tan, ka waa wo ibi ti Ọlọrun yoo gbe iṣẹ taksi wiwa de l’Ekoo.


Ko sibi ta o le lọ, ko sẹni ta o le ba sọrọ. Ẹ gba kaadi idanimọ yin, ẹ gba iwe idanimọ ara ọkọ, ẹ ṣe awọn iwe mọto yin ko pe. Lẹyin taa ba ṣeyi tan, ka waa wo ibi ti Ọlọrun yoo gbe iṣẹ taksi wiwa de l’Ekoo. Ẹ ṣe e o!


“Gbogbo owo taa n gba l’Agbado Oke Odo lo bofin mu”

Alaga agbegbe idagbasoke Agbado Oke Odo LCDA nijọba ibilẹ Alimọṣọ ni Eko, Ọnarebu David Famuyiwa ti ṣalaye pe gbogbo awọn owo ti wọn n gba ni agbegbe kansu naa jẹ eyi to ba ofin mu, ko sohun to jẹ pe a n lọ ni lọwọ gba nibẹ.Olori awọn oṣiṣẹ alaga kansu, Aderẹmi Adeyẹmọ ni alaga kansu fiṣẹ ọhun ran si akọroyin wa, oun naa tun ni alaga igbimọ to n pawo wọle funjọba ni ijọba ibilẹ naa.Iwe iroyin kan lo gbe iroyin pe awọn oṣiṣẹ kansu n gba owo aitọ lọwọ awọn to n fi mansinni fun awọn eeyan lowo, iyẹn awọn ti a n pe ni PoS operators, awọn eeyan naa si sọ pe owo tijọba kansu n gba lọwọ awọn ko bofin mu, nitori gbogbo owo to yẹ lawọn ti san fun kansu.Ṣugbọn alaga kansu ni, owo tawọn n gba lọwọ wọn, kii ṣe owo ti ko tọna, owo to ba ofin mu ni. O ni ẹtọ kansu ni lati gba owo lọwọ awọn to n ṣowo nijọba ibilẹ naa, gbogbo awọn to si n ṣe owo kan tabi omii lawọn n gbowo lọwọ rẹ, ko sohun to gbọdọ yẹ tawọn to n fi manṣinni PoS fun awọn eeyan lowo yii, nitori awọn naa n ṣowo ni.Bakan naa ni Famuyiwa ni ọgọrun mẹfa naira pere ni kansu n gba lọwọ awọn eeyan naa, ati pe gbogbo ọna nijọba oun ti gba lati mu ki nnkan rọrun fun awọn to n ṣe owo naa lati din owo naa ku, paapaa nitori iṣoro tawọn oniṣowo n ba pade lasiko igbele arun Korona.O tun ni, taa ba ni ka tun wo o lọna mi in, awọn to n fi manṣinni gba-owo-sanwo yii, wọn wa lara awọn ti okoowo wọn lọ deede lasiko igbele arun Korona, nitori gbogbo awọn banki lo wa ni titipa, awọn nikan lo n ṣiṣẹ ti wọn n fun awọn eeyan lowo, nitori naa, awọn naa gbọdọ le san owo ijọba fun un.


Sanwo-Olu yọnda biliọnu kan naira fawọn oṣere ati eleto igbafẹ

Gomina Babajide Sanwo-Olu ti yọnda owo tiye rẹ to biliọnu kan naira, (N1 billion) fun awọn to wa lẹka eto igbafẹ, otẹẹli ati iṣẹ amuludun. Owo ọhun ni wọn fẹẹ fi ran awọn onileeṣẹ naa lọwọ ki eto ọrọ aje wọn to dẹnukọlẹ nitori arun Korona, le tete dide pada.Kọmiṣanna to n bojuto eto igbafẹ ati ọrọ aṣa nipinlẹ naa, Arabinrin Uzamat Akinbile-Yusuf lo sọrọ yii di mimọ nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ l’Ọjọru, Wẹsde oni.Bẹẹ o ba gbagbe, ninu ipade kan to waye pẹlu awọn olokoowo to wa l’Ekoo lọsẹ to kọja yii ni gomina ti ṣeleri lati yọnda owo ọhun fun gbogbo awọn ileeṣẹ to wa lẹka eto igbafẹ, awọn olotẹẹli, atawọn to n ṣiṣẹ amuludun, ti wọn n ṣiṣẹ ariya. Ileeṣẹ to n bojuto eto ọrọ aje nipinlẹ Eko lo ṣagbatẹru ipade ọhun nileejọba lọsẹ to kọja.Akinbile-Yusuf ṣalaye pe inu oun dun lati kede rẹ pe Gomina Sanwo-Olu ti fọwọ si iyọnda biliọnu kan naira, gẹgẹ bii owo iranwọ fun awọn olokoowo naa. Eyi ni yoo mu ki ọrọ aje wọn to ti dẹnukọlẹ nipasẹ arun Korona tete dide soke.Obinrin naa ni, laipẹ yii ni gomina gbe igbimọ kan dide lati gbe yẹwo ipa ti arun Korona ko lori awọn ileeṣẹ to wa lẹka naa. O ni, idi ti gomina fi gbe igbimọ naa kalẹ ni lati ran awọn to n ṣiṣẹ lẹka naa lọwọ pẹlu owo, ki wọn le da iru owo bẹẹ lori okoowo wọn. O ni, eyi ni yoo mu kiṣẹ wọn le tẹ siwaju, ti wọn o fi ni i le awọn oṣiṣẹ wọn danu.Kọmiṣanna tun ni, ileeṣẹ oun yoo ṣiṣẹ pọ pẹlu ajọ to n yanilowoṣowo l’Ekoo, iyẹn Lagos State Employment Trust Fund, LSETF, lati fun awọn to ba nifẹẹ siru owo bẹẹ, ati pe owo perete nijọba maa gba pada gege bii ele.Ṣugbọn o, kiki awọn ọmọ ẹgbẹ to ba forukọsilẹ nikan lo maa lanfaani ati ri iru owo bẹẹ gba lọwọ ijọba.


Eyi ni yoo mu ki ọrọ aje wọn to ti dẹnukọlẹ nipasẹ arun Korona tete dide soke.Obinrin naa ni, laipẹ yii ni gomina gbe igbimọ kan dide lati gbe yẹwo ipa ti arun Korona ko lori awọn ileeṣẹ to wa lẹka naa. O ni, idi ti gomina fi gbe igbimọ naa kalẹ ni lati ran awọn to n ṣiṣẹ lẹka naa lọwọ pẹlu owo, ki wọn le da iru owo bẹẹ lori okoowo wọn. O ni, eyi ni yoo mu kiṣẹ wọn le tẹ siwaju, ti wọn o fi ni i le awọn oṣiṣẹ wọn danu.Kọmiṣanna tun ni, ileeṣẹ oun yoo ṣiṣẹ pọ pẹlu ajọ to n yanilowoṣowo l’Ekoo, iyẹn Lagos State Employment Trust Fund, LSETF, lati fun awọn to ba nifẹẹ siru owo bẹẹ, ati pe owo perete nijọba maa gba pada gege bii ele.Ṣugbọn o, kiki awọn ọmọ ẹgbẹ to ba forukọsilẹ nikan lo maa lanfaani ati ri iru owo bẹẹ gba lọwọ ijọba. Gbogbo awọn to ba kuna lati fi orukọ wọn silẹ lọdọ ijọba nijọba maa fọwọ ofin mu.Gbajumọ oṣere titata nni, Abilekọ Jọkẹ Silva ti wọn fi ṣe alaga igbimọ naa dupẹ lọwọ ijọba Sanwo-Olu fun bo ti gba a lero lati ran awọn oṣere atawọn to wa lẹka to so mọ ọn lọwọ. Bakan naa lo tun mẹnuba a pe kiki awọn ti ko lagbara ninu awọn ọmọ ẹgbẹ ni gomina fọwọ si i pe ki wọn jẹ anfaani owo iranwọ naa.Bẹẹ o ba gbagbe, laipẹ yii ni Aṣejere gbe e seti gbogbo araye pe Gomina Sanwo-Olu ti ṣetan ati ran awọn olokoowo keekeeke lọwọ.


Gbogbo awọn to ba kuna lati fi orukọ wọn silẹ lọdọ ijọba nijọba maa fọwọ ofin mu.Gbajumọ oṣere titata nni, Abilekọ Jọkẹ Silva ti wọn fi ṣe alaga igbimọ naa dupẹ lọwọ ijọba Sanwo-Olu fun bo ti gba a lero lati ran awọn oṣere atawọn to wa lẹka to so mọ ọn lọwọ. Bakan naa lo tun mẹnuba a pe kiki awọn ti ko lagbara ninu awọn ọmọ ẹgbẹ ni gomina fọwọ si i pe ki wọn jẹ anfaani owo iranwọ naa.Bẹẹ o ba gbagbe, laipẹ yii ni Aṣejere gbe e seti gbogbo araye pe Gomina Sanwo-Olu ti ṣetan ati ran awọn olokoowo keekeeke lọwọ.


Ọpẹ o! Sanwo-Olu din owo-ori ti Ambọde n gba lọwọ awọn lanlọọdu ku

Ijọba ipinlẹ Eko ti yi ofin owo-ori tawọn lanlọọdu n san l’Ekoo ku. Owo ori yii ni wọn n pe ni Land Use, iyẹn ni owo-ori ilẹ ati ile ti gbogbo awọn to nile tabi ilẹ gbọdọ maa san l’Ekoo. Bii idaji owo ti wọn n san tẹlẹ ni wọn a maa san bayii.Bẹẹ o ba gbagbe, lasiko gomina ana, Akinwunmi Ambọde ni wọn gbe owo naa lọ soke, ọpọ awọn baba onile ati iya onile ni wọn fi ẹdun ọkan wọn han si igbesẹ ijọba yii, koda ṣe lawọn agbẹjọro kọra wọn jọ lati fẹhonu han lasiko naa.Ṣugbọn Kọmiṣanna to n ṣakoso ọrọ owo nipinlẹ Eko, ninu ọrọ to ba Aṣejere sọ lonii, ọjọ Wẹsde, Ọmọwe Rabiu Olowo sọ pe ijọba Babajide Sanwo-Olu ti din owo naa ku si bii ida mejidinlaadota iye ti wọn n san tẹlẹ.Ohun ti eyi tunmọ si ni pe awọn to n san bii ẹgbẹrun mẹtadinlọgbọn tẹlẹ, ko ni i san ju ẹgbẹrun mẹrinla lọ bayii. Ohun ti Olowo sọ niyẹn.Bakan naa ni Olowo tun sọ pe ọfẹ lọrọ owo ori yii ba de fun gbogbo awọn oṣiṣẹ-fẹyinti ijọba ati oṣiṣẹ-fẹyinti ileeṣẹ adani ati pe gbogbo awọn to kuna lati sanwo wọn bẹrẹ lati ọdun 2017 titi di ọdun 2019, to yẹ ki wọn sanwo itanran fun ijọba nijọba ti dariji bayii.


Ileeṣẹ Traffic Radio bẹrẹ eto lori Sanwo-Olu

Ileeṣẹ redio Traffic to n gbohunsafẹfẹ nipa eto igbokegbodo ọkọ nipinlẹ Eko, atawọn agbegbe rẹ, ti bẹrẹ eto ori redio kan to da lori awọn iṣẹ ti gomina n ṣe, iyẹn THEMES Agenda.Ninu atẹjade kan ti ọga agba ileeṣẹ naa, Ọgbẹni Tayọ Akanle fi ṣowo si Aṣejere, wọn ṣalaye pe ọjọọjọ Wẹsde leto ọhun yoo maa waye laago mẹrin kọja iṣẹju mẹẹẹdogun.Akanle ni; ipinnu ileeṣẹ redio naa ni lati ṣafihan awọn iṣẹ akanṣẹ ti gomina n ṣe lọwọ, ati eyi to ti ṣe fun gbogbo awọn olugbe Eko, ati fun awọn ololufẹẹ ileeṣẹ naa, paapaa awọn aṣeyọri lẹka eto irinna loju popo, eto ilera, eto ẹkọ ati bẹẹ bẹẹ lọ.Bakan naa lo tun mẹnuba a pe eto ọhun yoo ṣagbeyẹwo awọn aṣeyọri, awọn ibi to ku diẹ si fun gomina ati oju tawọn araalu fi n wo iṣejọba rẹ.O pari ọrọ rẹ pe eto naa yoo ran ileeṣẹ redio ọhun lọwọ lati mu kawọn araalu gbaruku ti gbogbo alaalẹ ijọba Gomina Babajide Sanwo-Olu.


Bi ori ṣe ko emi atiyawo mi yọ lọwọ arun Korona ree – Akọṣile, Ọmọọṣẹ Sanwo-Olu

Ọgbẹni Gboyega Akọṣilẹ, akọwe iroyin fun gomina ipinlẹ Eko ti ṣalaye bi ori ti ko o yọ lọwọ arun Korona to n ṣeku pa awọn eeyan kaakiri agbaye, bẹẹ lọkunrin naa tun sọ ohun toju rẹ ri fun odidi ọsẹ marun un ti arun naa fi yọ ọ lẹnu.Nigba to n kọ ohun oju ri sori ẹrọ ayelujara nirọlẹ ọjọ Tọsde yii, Akọṣilẹ ni; ọjọ kinni, oṣu keje, to kọja yii ni wahala naa de soun lara.O ni, iba ranpẹ loun kọkọ pe e, ṣugbọn nigba to di pe awọn oogun iba toun n lo ko fẹẹ gbọ kinni ọhun mọ loun ba yaa ke siyawo oun pe kawọn lọọ ṣayẹwo arun naa ni ọsibitu Yaba. O lohun to gbe oun atiyawo oun de ileewosan naa niyẹn.Akọṣile ni, nigba ti ayẹwo naa maa de, o ti fihan pe oun ati iyawo oun pẹlu dẹrẹba oun ti lugbadi arun naa. O ni loju ẹsẹ loun ti pe Gomina Babajide Sanwo-Olu ati olori awọn oṣiṣẹ gomina, iyẹn Ọgbẹni Tayọ Ayinde, loju ẹsẹ ni wọn si ti ṣeto awọn eleto ilera ti yoo maa bojuto oun, ninu ile.“Mi o kii ṣeeyan to maa n ṣojo, ṣugbọn nigba to maa di ọjọ kẹrinla, oṣu yẹn, ẹru ti bẹrẹ si i ba mi, tori ṣe ni wọn ni lati gbe iyawo mi lọ sileewosan to wa ni Onikan, wọn ni ibẹ lawọn ti gbọdọ toju rẹ. Odidi ọjọ mẹta ni wọn fi n toju rẹ, ṣugbọn ko si ami to fihan pe nnkan ti wọn n lo fun un ba a lara mu. Ṣugbọn wọn gbiyanju lati tọju rẹ.” Akọṣile lo sọrọ bẹẹ.Ọkunrin akọwe iroyin naa dupẹ lọwọ gbogbo awọn dokita atawọn eleto ilera ti wọn tọju oun atiyawo oun ati dẹrẹba rẹ lasiko ti arun naa ba wọn fa a.Aṣejere le fidi ẹ mulẹ pe Akọṣile ti bẹrẹ iṣẹ pada lọfiisi rẹ, nnkan si ti n lọ bo ṣe yẹ ko lọ.


Sanwo-Olu ṣedaro Baba Eto to jade laye

Gomina Babajide Sanwo-Olu ti ranṣẹ ibanikẹdun si mọlẹbi Baba Eto, iyẹn Oloye Nathaniel Fọlarin Coker to jade laye lana Wẹsde.Ọmọ oloogbe, Fọlarin Coker, to tun jẹ ọga agba ileeṣẹ to n bojuto ọrọ aṣa nilẹ wa, iyẹn Nigerian Tourism Development Corporation (NTDC), to tun figba kan jẹ kọmiṣanna fun ọrọ aṣa lasiko ijọba Akinwunmi Ambọde lo fọrọ naa to awọn oniroyin leti.Sanwo-Olu ṣapejuwe iku baba naa gẹgẹ bii adanu nla fun orilẹ-ede Naijiria. Ẹni ọdun mẹtadinlọgọrun-un ni baba ọhun jade laye.Ninu iṣẹ ti gomina fi ran akọwe iroyin rẹ, Gboyega Akọṣile, Sanwo-Olu ni Oloogbe Fọlarin Coker wa ninu awọn ti wọn ṣiṣẹ takun takun lati sọ ipinlẹ Eko di apewaawo laarin awọn ẹlẹgbẹ rẹ kaakiri agbaye.Bakan naa lo tun sọ pe iṣẹ ti baba naa ṣe lẹka iṣẹ ijọba kii ṣe kekere, nitori kaakiri awọn ileeṣẹ ijọba lo ti ṣe akọwe agba, eyi ti wọn n pe ni Permanent Secretary. Bo ṣe tẹpa mọṣẹ rẹ, bẹẹ naa lo si ṣe ninu ajọṣepọ rẹ pẹlu awọn eeyan.“Gbajumọ onifaaji ni Baba Eto, mo ranti pe nigba ti mo wa ni kekere, mo fẹran baba yii bo ṣe n mura ati bo ṣe n rin, paapaa julọ bo ṣe maa n sọrọ lawujọ awọn alafẹ. Bọmọ Eko ṣe ri gan an niyẹn.Lara awọn ileeṣẹ ti baba naa ti ṣe akọwe agba ni eto ẹkọ, ileeṣẹ to n ṣakoso ọrọ ọdọ ati idagbasoke awujọ, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Onisolu tilẹ Solu-Alade, Ọba Balogun gbọpa aṣẹ

Sam AkinroleOnisolu ti Solu Alade tuntun ti wọn ṣẹṣẹ gbe ade ati ọpa aṣẹ fun, Ọba Babatunde Adebọwale Muideen Balogun, ti dupẹ lọwọ Gomina Babajide Sanwo-Olu fun bo ti fọwọ si yiyan sipo ọba rẹ, ati bo ṣe ni i lọkan lati gbe ipinlẹ Eko lọ sibi giga.Ọba Babatunde Balogun sọrọ yii lẹyin ti gomina gbe ọpa aṣẹ le e lọwọ lọjọ Iṣẹgun, Tusde ọsẹ yii ni Alausa, Ikẹja l’Ekoo.Agbegbe Ibẹju-Lẹkki nipinlẹ Eko ni Solu-Ade wa, baalẹ ni wọn ṣi n jẹ niluu ọhun tẹlẹ ko too di pe gomina faṣẹ si i pe ki wọn fi Ọba Balogun jẹ.Kabiyesi ninu ọrọ rẹ ṣeleri lati ko gbogbo awọn ọmọ Solu Alade mọra, bẹẹ lo si di dandan kawọn jọ ṣiṣẹ idagbasoke ilu ọhun pọ. Ko ṣai beere fun ifọwọsowọpọ awọn ọmọ ilu, o si mu u da wọn loju pe oun ko ni i doju ti wọn rara ninu iṣẹ gbigbe ilu naa lọ sibi giga.Bakan naa ni kabiyesi tubọ beere fun awọn ohun amayedẹrun niluu Solu Alade, paapaa ọna to ja gaara ladugbo naa, nitori eti-odo niluu ọhun wa. “Bẹẹ la fẹ ki gomina ba wa ri si eto aabo lagbegbe wa, o ṣe pataki, ki wọn si tun ba wa ṣe nnkan si awọn oju ọna to wa niluu Solu Ade,” ohun ti Ọba Babatunde Balogun sọ niyẹn.Gomina Babajide Sanwo-Olu ninu ọrọ to fi ran kọmiṣanna fun eto ijọba ibilẹ, Dokita Wale Ahmed, o sọ pe ayẹyẹ naa ṣe pataki, bẹẹ lo si rọ gbogbo awọn ọmọ ilu Solu-Alade lati fọwọsowọpọ pẹlu ọba tuntun naa.Bakan naa ni gomina tun ran awọn ọmọọlu leti pe; bo tiẹ jẹ pe ọlaju ti de, sibẹ ipo ọla nipo ọba, ohun to si yẹ keeyan bu ọla fun ni, kii ṣe bẹẹ nikan.“Gẹgẹ bi ẹni to n ṣakoso aṣa ati iṣe awọn eeyan rẹ, kabiyesi lawọn eeyan maa ri gẹgẹ bii ẹni tawọn le fọrọ lọ fun ilọsiwaju awọn alaafia ilu. Mo gbadura ki Ọlọrun fun yin ni ọgbọn ati imọ lati ṣakoso awọn eeyan yin.”Ninu ọrọ tiẹ, olugbaninimọran pataki fun gomina lori ọrọ awọn lọbalọba, Ọmọọba Bayọ Ọṣiyẹmi, ba awọn ọmọ ilu yọ lori bi wọn ti fi kabiyesi jẹ fun ilu Solu-Ade.Lara awọn laamilaaka to wa nibi ayẹyẹ ọhun to waye ninu gbọngan igbalejo ileeṣẹ ijọba to n ri si eto ijọba ibilẹ ni, awọn ọmọ ilu Solu Ade, Ọnarebu Ọlọrunkẹmi Surakat, Dokita Tọla Kasali, Ọnarebu Fọlami Musliu, Ọnarebu Bayọ Balogun atawọn ọmọ igbimọ alaṣẹ ijọba.


Eleguṣi yanju aawọ to wa laarin awọn Hausa l’Agege

Rogbodiyan to n ṣẹlẹ laarin awọn Hausa musulumi ti wọn wa ni Agege ni ijọba ipinlẹ Eko ti yanju bayii. Ọjọ Tọsde ana ni wọn yanju ọrọ naa nileejọba to wa ni Alausa, Ikẹja, l’Ekoo.Laasigbo ọhun la gbọ pe o ti mu kijọba ti mọṣalaaṣi ọhun pa, eyi ti ko jẹ kawọn eeyan le kirun nibẹ lọsẹ to kọja yii. Ni bayii, gbogbo awọn tọrọ naa kan ni wọn ti ṣeleri ati wa jẹ ki alaafia jọba ninu mọṣalaaṣi naa.Olori mọṣalaaṣi naa, ti wọn n pe ni Seriki, Alaaji Musa Muhammed Dogon Kadai, lawọn ọmọ mọṣalaaṣi kan fẹsun kan pe wọn n ṣe owo mọṣalaaṣi baṣu baṣu, bẹẹ ni wọn si tun lo n gba awọn ọmọ rẹ laaye lati huwa ibi eyi ti ko ba ẹsin Islam lara mu rara, ṣugbọn baba naa ni, irọ to jinna sootọ lọrọ naa.Kọmiṣanna fun eto abẹle nipinlẹ Eko to pepade naa, Alaaji Anọfi Eleguṣi, lo pẹtu saawọ naa nibi ipade ọhun. Oun ati olugbaninimọran pataki fun gomina lori ọrọ ẹsin Islam, Mr. Jebe Abdulai Ahmed ni wọn pepade naa.Bo tiẹ jẹ pe kọmiṣanna to n ṣakoso awọn eti odo nipinlẹ Eko, Ọnarebu Abdulkabir Ahmed naa wa nibẹ, ọrọ naa kan an nitori oun ni ijọba fi ṣe aṣoju awọn Hausa ninu ijọba.Lẹyin ipade naa ni kọmiṣanna Eleguṣi paṣẹ pe ki wọn si ilẹkun mọṣalaaṣi Agege naa kiakia kawọn eeyan le gbadura nibẹ lonii, Fraide.Bẹẹ lo ni ki olori awọn Hausa naa dari adura ọjọ Jimọ naa, ṣugbọn ki gbogbo wọn bọwọ fun awọn ofin to de arun Korona.Lara awọn ẹsun ti wọn fi kan Seriki ni pe ko gba awọn ti wọn fẹẹ ṣatuṣe mọṣalaaṣi laye bẹẹ ni wọn lo tun n da si ọrọ oṣelu, eyi ti ko ba ẹsin Islam mu. Gbogbo ọrọ naa ni wọn ti yanju bayiiỌdun 1942 ni wọn kọ mọṣalaaṣi naa.


‘Iranwọ owo de fawọn olokoowo keekeeke’

Asiko yii kii ṣe asiko to rọrun fawọn olokoowo keekeeke, latigba ti arun Korona ti ṣẹyọ lagbaaye, ni nnkan bii oṣu kẹta ọdun yii, ni ọpọ wọn ti wa ninu irọra. Iwadii wa tilẹ fihan pe lasiko igbele ni ọpọ awọn onileeṣẹ yii ti n sọ fawọn oṣiṣẹ wọn pe ki wọn ma wulẹ ronu ati pada sẹnu iṣẹ wọn, wọn ni ki wọn jokoo sile.Gbogbo wa naa la si gbọ ọ ninu iwe iroyin iye awọn oṣiṣẹ tọpọ wọn ti le danu, paapaa awọn banki. Igba tijọba apapọ ṣẹṣẹ ranṣẹ si banki agba ilẹ wa, iyẹn CBN, ni ọpọ awọn banki naa ṣẹṣẹ dawọ idaduro wọn duro, ṣugbọn nnkan ti bajẹ, awọn kan ti faragbọta.Bo ṣe ri lawọn ileeṣẹ adani, bẹẹ naa lo ri lawọn ileewe adani, atawọn ileejọsin paapaa, ṣe ẹ kuku mọ pe oṣiṣẹ lawọn naa, gbogbo ileewe lo si wa ni titipa. Pabanbari ẹ tun ni pe; igba tijọba jaja tu awọn eeyan silẹ, pe ki wọn maa ṣe ọrọ aje wọn lọ, ṣe ni wọn tun sọ pe ki wọn maa ṣiṣẹ lọjọ kan, ki wọn ma ṣiṣẹ lọjọ keji. Idaamu nla leleyii naa tun mu ba awọn oniṣowo.Ko si yaayan lẹnu nigba ti iroyin gbe e pe; fun igba akọkọ, iye owo tawọn banki n pa wọle sapo kere jọjọ, iroyin naa tun sọ pe ọdun 2016 niru ẹ ṣẹlẹ kẹyin, ati pe eyi to tiẹ ṣẹlẹ nigba naa ko to eyi to ṣẹlẹ lasiko yii. Bawo ni banki ṣe fẹẹ pawo wọle, ṣebi ẹni ba rowo jẹun, to ri fi pamọ lo maa kowo lọ si banki, ṣugbọn ko sohun to jọ bẹẹ lasiko yii.Ni bayii, ọrọ naa ti daru patapata, koda ijọba gan an ko mọ ibi ti wọn fẹẹ gbe e gba, afi ki wọn yaa ran awọn olokoowo lọwọ, ijọba ni awọn mọ pe bi awọn olokoowo keekeeke ati nla nla ba le tete dide, ọrọ aje orilẹ-ede naa yoo tete pada bọ sipo.


‘Iranwọ owo de fawọn olokoowo keekeeke’

Pabanbari ẹ tun ni pe; igba tijọba jaja tu awọn eeyan silẹ, pe ki wọn maa ṣe ọrọ aje wọn lọ, ṣe ni wọn tun sọ pe ki wọn maa ṣiṣẹ lọjọ kan, ki wọn ma ṣiṣẹ lọjọ keji. Idaamu nla leleyii naa tun mu ba awọn oniṣowo.Ko si yaayan lẹnu nigba ti iroyin gbe e pe; fun igba akọkọ, iye owo tawọn banki n pa wọle sapo kere jọjọ, iroyin naa tun sọ pe ọdun 2016 niru ẹ ṣẹlẹ kẹyin, ati pe eyi to tiẹ ṣẹlẹ nigba naa ko to eyi to ṣẹlẹ lasiko yii. Bawo ni banki ṣe fẹẹ pawo wọle, ṣebi ẹni ba rowo jẹun, to ri fi pamọ lo maa kowo lọ si banki, ṣugbọn ko sohun to jọ bẹẹ lasiko yii.Ni bayii, ọrọ naa ti daru patapata, koda ijọba gan an ko mọ ibi ti wọn fẹẹ gbe e gba, afi ki wọn yaa ran awọn olokoowo lọwọ, ijọba ni awọn mọ pe bi awọn olokoowo keekeeke ati nla nla ba le tete dide, ọrọ aje orilẹ-ede naa yoo tete pada bọ sipo. Abi ki lanfaani owo tijọba ni, tawọn araalu n jiya, ti wọn ko riṣẹ ṣe.Ohun to mu kijọba apapọ ṣeto iranwọ owo fawọn olokoowo ilẹ wa niyẹn. Laipẹ yii ni ijọba Aarẹ Muhammadu Buhari lawọn ṣetan ati ṣeto owo fawọn olokoowo, lati mu ki ọrọ aje wọn tubọ gbe fukẹ soke, paapaa awọn ti arun Korona, iyẹn #COVID 19 ti ṣakoba fun. Igbakeji Aarẹ, Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo ni Buhari fiṣẹ ọhun ran, ṣe ẹ kuku mọ pe igbakeji aarẹ ni wọn fi ṣe alakooso eto ọrọ aje ilẹ wa.


‘Iranwọ owo de fawọn olokoowo keekeeke’

Abi ki lanfaani owo tijọba ni, tawọn araalu n jiya, ti wọn ko riṣẹ ṣe.Ohun to mu kijọba apapọ ṣeto iranwọ owo fawọn olokoowo ilẹ wa niyẹn. Laipẹ yii ni ijọba Aarẹ Muhammadu Buhari lawọn ṣetan ati ṣeto owo fawọn olokoowo, lati mu ki ọrọ aje wọn tubọ gbe fukẹ soke, paapaa awọn ti arun Korona, iyẹn #COVID 19 ti ṣakoba fun. Igbakeji Aarẹ, Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo ni Buhari fiṣẹ ọhun ran, ṣe ẹ kuku mọ pe igbakeji aarẹ ni wọn fi ṣe alakooso eto ọrọ aje ilẹ wa. Nibi eto kan ti wọn ṣe lati fami ẹyẹ da awọn olokoowo lọla, eyi ti wọn pe ni Micro Small and Medium Enterprises (MSMEs) Awards, ti wọn ṣe lori ẹrọ ayelujara ni Ọṣinbajo ti sọrọ naa. Ọṣinbajo ni, loootọ lawọn mọ pe awọn olokoowo keekeeke ko fi bẹẹ ṣe daadaa nitori arun Korona, ṣugbọn banki ilẹ wa, CBN ti ṣeto owo tiye rẹ to Tiriliọnu meji ataabọ naira fun gbogbo wọn. Ohun taa gbọ ni pe pupọ ninu awọn to maa jẹ anfaani owo ọhun ni awọn to ni ohun i ṣe pẹlu ibomu, awọn to n ṣe ọṣẹ ipakokoro, awọn to n ṣe aṣọ tawọn eleto ilera n lọ lati daabo bo ara wọn, atawọn eleto ilera.


‘Iranwọ owo de fawọn olokoowo keekeeke’

Nibi eto kan ti wọn ṣe lati fami ẹyẹ da awọn olokoowo lọla, eyi ti wọn pe ni Micro Small and Medium Enterprises (MSMEs) Awards, ti wọn ṣe lori ẹrọ ayelujara ni Ọṣinbajo ti sọrọ naa. Ọṣinbajo ni, loootọ lawọn mọ pe awọn olokoowo keekeeke ko fi bẹẹ ṣe daadaa nitori arun Korona, ṣugbọn banki ilẹ wa, CBN ti ṣeto owo tiye rẹ to Tiriliọnu meji ataabọ naira fun gbogbo wọn. Ohun taa gbọ ni pe pupọ ninu awọn to maa jẹ anfaani owo ọhun ni awọn to ni ohun i ṣe pẹlu ibomu, awọn to n ṣe ọṣẹ ipakokoro, awọn to n ṣe aṣọ tawọn eleto ilera n lọ lati daabo bo ara wọn, atawọn eleto ilera. Ijọba ti ni i lọkan lati ra awọn nnkan ti wọn ba ṣe yii, lati pin in fun awọn araalu, ọna tijọba fẹẹ fi ran wọn lọwọ niyẹn, paapaa awọn to n ran aṣọ. Bakan naa la tun gbọ pe lara awọn to tun maa jẹ anfaani owo naa ni awọn ileeṣẹ ti awọn oṣiṣẹ wọn ko din ni mẹwaa ṣugbọn ti wọn ko ju aadọta lọ. Ṣugbọn awọn to ba nifẹẹ si i ninu awọn ileeṣẹ naa gbọdọ mu aridaju to fihan iye awọn oṣiṣẹ to n ṣiṣẹ pẹlu wọn.


‘Iranwọ owo de fawọn olokoowo keekeeke’

Ijọba ti ni i lọkan lati ra awọn nnkan ti wọn ba ṣe yii, lati pin in fun awọn araalu, ọna tijọba fẹẹ fi ran wọn lọwọ niyẹn, paapaa awọn to n ran aṣọ. Bakan naa la tun gbọ pe lara awọn to tun maa jẹ anfaani owo naa ni awọn ileeṣẹ ti awọn oṣiṣẹ wọn ko din ni mẹwaa ṣugbọn ti wọn ko ju aadọta lọ. Ṣugbọn awọn to ba nifẹẹ si i ninu awọn ileeṣẹ naa gbọdọ mu aridaju to fihan iye awọn oṣiṣẹ to n ṣiṣẹ pẹlu wọn. Gbogbo awọn ileeṣẹ ti wọn ba pegede ninu ayẹwo yii, ti wọn ni awọn oṣiṣẹ ti ko din ni mẹwaa ṣugbọn ti wọn ko ju aadọta lọ loootọ nijọba maa san owo oṣu wọn, foṣu mẹta. Ọṣinbajo ni awọn to maa janfaani yii ju lawọn to da otẹẹli ati ileegbafẹ silẹ, awọn onileewe adani, awọn onimọto, ati bẹẹ bẹẹ lo. Ọṣibanjo ni, ayẹwo yẹn ko le jẹ eyi to maa rọrun o.Bakan naa ni igbakeji aarẹ tun sọ pe ọgọrun-un biliọnu naira ti wa nilẹ fun awọn olokoowo keekeeke yii lati ran wọn lọwọ.Lọna mi in, Gomina Babajide Sanwo-Olu ti sọ pe eto ti wa nilẹ fun awọn oniṣowo atawọn olokoowo keekeeke lati ran wọn lọwọ.


‘Iranwọ owo de fawọn olokoowo keekeeke’

Gbogbo awọn ileeṣẹ ti wọn ba pegede ninu ayẹwo yii, ti wọn ni awọn oṣiṣẹ ti ko din ni mẹwaa ṣugbọn ti wọn ko ju aadọta lọ loootọ nijọba maa san owo oṣu wọn, foṣu mẹta. Ọṣinbajo ni awọn to maa janfaani yii ju lawọn to da otẹẹli ati ileegbafẹ silẹ, awọn onileewe adani, awọn onimọto, ati bẹẹ bẹẹ lo. Ọṣibanjo ni, ayẹwo yẹn ko le jẹ eyi to maa rọrun o.Bakan naa ni igbakeji aarẹ tun sọ pe ọgọrun-un biliọnu naira ti wa nilẹ fun awọn olokoowo keekeeke yii lati ran wọn lọwọ.Lọna mi in, Gomina Babajide Sanwo-Olu ti sọ pe eto ti wa nilẹ fun awọn oniṣowo atawọn olokoowo keekeeke lati ran wọn lọwọ. O sọ eyi nigba to ṣefilọlẹ awọn ọmọ igbimọ ajọ ayanilowo tipinlẹ naa, eyi ti wọn pe ni Lagos State Employment Trust Fund (LSETF). Lọrọ kan ṣa, oriire ti de fawọn olokoowo, afi ki wọn yaa tete gba anfaani yii mu, ko too lọ!


‘Iranwọ owo de fawọn olokoowo keekeeke’

O sọ eyi nigba to ṣefilọlẹ awọn ọmọ igbimọ ajọ ayanilowo tipinlẹ naa, eyi ti wọn pe ni Lagos State Employment Trust Fund (LSETF). Lọrọ kan ṣa, oriire ti de fawọn olokoowo, afi ki wọn yaa tete gba anfaani yii mu, ko too lọ!


Lanre Razak ti ku o!

Ibanujẹ tun ti kanlẹkun lagboole awọn oloṣelu nipinlẹ Eko bayii. Iroyin to n tẹ wa lọwọ sọ pe gbajumọ oloṣelu nni, Oloye Lanre Razak tawọn eeyan tun mọ si KLM ti jade laye.Gbajumọ oniṣowo ọmọbibi ilu Ẹpẹ yii la gbọ pe o jade laye lopin ọsẹ yii.Oun naa wa lara awọn ti wọn fẹẹ dupo Sẹnetọ to n ṣoju ila oorun Eko, iyẹn Lagos East Senatorial District.Bẹẹ lo si tun jẹ ọmọ igbimọ agba to n gba gomina nimọran nipinlẹ Eko, eyi ti wọn n pe ni Governor’s Advisory Council, GAC.Ẹni ọdun mẹrinlelaaadọrin ni baba naa ko too jade laye.


Ẹgbẹrun mẹrin eeyan la gba siṣẹ lasiko igbele arun Korona – Oyedepo

Olori ijọ Living Faith Ministries, ti gbogbo araye mọ si Winners’ Chapel, Biṣọọbu David Oyedepo ti sọ pe ẹgbẹrun mẹrin eeyan ni ijọ oun gba siṣẹ lasiko igbele arun Korona to waye fun bii oṣu mẹrin laipẹ yii.Oyedepo ni, bo tiẹ jẹ pe ọrọ aje gbogbo orilẹ-ede agbaye dẹnukọlẹ lasiko igbele naa, ti ko yọ awọn ilu oyinbo si, Ọlọrun fun ijọ Winners loore ọfẹ, tawọn fi le gba awọn ẹgbẹrun mẹrin eeyan sẹnu iṣẹ.Ninu iwaasu rẹ ti ọjọ isinmi toni lo ti sọ bẹẹ ni ori ijọ naa to wa ni Canaanland ni Ọta, nipinlẹ Ogun. Odidi ogun Sannde, iyẹn ogun ọsẹ lawọn eeyan ko fi lanfaani ati kora wọn jọ ṣe ẹsin ninu ṣọọṣi naa, to le gba awọn ẹgbẹrun lọna aadọta eeyan leekan ṣoṣo.Nigba to n ṣalaye bọrọ naa ṣe jẹ, Oyedepo ni, pẹlu bi nnkan ko ṣe ṣenuure fun awọn ileeṣẹ ati awọn ileeṣẹ ijọba orilẹ-ede agbaye, sibẹ, ijọ Winners gba ẹgbẹẹgbẹrun eeyan sẹnu iṣẹ. Bẹẹ kii ṣe owo kekere lawọn n san fun wọn loṣooṣu.O le ni ẹgbẹrun lọna ọgbọn eeyan to n ṣiṣẹ pẹlu ijọ naa, ti wọn si n gba owo loṣooṣu, ṣugbọn awọn ẹgbẹrun mẹrin eeyan ti tun kun un bayii. Ohun taa gbọ ni pe owo ti wọn n gba loṣooṣu, iyẹn awọn oṣiṣẹ ti wọn ṣẹṣẹ gba naa ko din ni ẹgbẹrun lọna aadọta naira.


Wọn dajọ iku fun Dele Ojo to jiṣu loko Ajayi

Ileẹjọ kan to filuu Ado Ekiti ṣebugbe ti dajọ iku fun Dele Ojo, to jiṣu wa loko. Adajọ ọhun ni ki wọn fi ọkunrin naa kọ sori igi titi ẹmi fi maa bọ lẹnu rẹ. Adajọ Abiọdun Adesọdun, nigba to n ka idajọ rẹ lọjọ Aje, Mọnde sọ pe Dele Ojo jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an. O ni, iwa ti Dele hu ko tiẹ faaye gba ki gomina foju aanu wo ọmọkunrin naa rara, n lo ṣe ni ki wọn fi ko sori igi titi ẹmi fi maa bọ lẹnu rẹ. Ọjọ kẹtala, oṣu kẹsan-an, ọdun 2018 ni Dele lọọ jiṣu oniṣu wa ni abule Iroko Ekiti ni ijọba ibilẹ Ijero nipinlẹ Ekiti. Yatọ si iṣu ti Dele ji wa loko oloko, ṣe lo tun pa oloko naa, ti orukọ rẹ n jẹ Ajayi Adewole, eyi to lodi sofin ilẹ wa ati tipinlẹ Ekiti.


O ni, iwa ti Dele hu ko tiẹ faaye gba ki gomina foju aanu wo ọmọkunrin naa rara, n lo ṣe ni ki wọn fi ko sori igi titi ẹmi fi maa bọ lẹnu rẹ. Ọjọ kẹtala, oṣu kẹsan-an, ọdun 2018 ni Dele lọọ jiṣu oniṣu wa ni abule Iroko Ekiti ni ijọba ibilẹ Ijero nipinlẹ Ekiti. Yatọ si iṣu ti Dele ji wa loko oloko, ṣe lo tun pa oloko naa, ti orukọ rẹ n jẹ Ajayi Adewole, eyi to lodi sofin ilẹ wa ati tipinlẹ Ekiti. Ẹni ti iwa laabi yii ṣoju rẹ ninu oko naa sọ fun ileẹjọ pe; o pẹ ti Dele ti maa n jiṣu baba naa wa, laibikita. Ṣugbọn lọjọ buruku yii, ṣe lawọn dena de e lati fọwọ ofin mu u. Alẹ la gbọ pe Ọgbẹni Dele de soko naa pẹlu ina fitila lọwọ, to n ṣe bi ọlọdẹ, ṣugbọn ṣe lo bẹrẹ si wa gbogbo iṣu to wa loko naa. Bo ti n ṣe eyi lọwọ ni oloko naa, Oloogbe Adewọle bẹrẹ si i pariwo kawọn eeyan le gbọ, ṣugbọn ṣe ni Dele yinbọn lu oloko naa lojiji.


Ẹni ti iwa laabi yii ṣoju rẹ ninu oko naa sọ fun ileẹjọ pe; o pẹ ti Dele ti maa n jiṣu baba naa wa, laibikita. Ṣugbọn lọjọ buruku yii, ṣe lawọn dena de e lati fọwọ ofin mu u. Alẹ la gbọ pe Ọgbẹni Dele de soko naa pẹlu ina fitila lọwọ, to n ṣe bi ọlọdẹ, ṣugbọn ṣe lo bẹrẹ si wa gbogbo iṣu to wa loko naa. Bo ti n ṣe eyi lọwọ ni oloko naa, Oloogbe Adewọle bẹrẹ si i pariwo kawọn eeyan le gbọ, ṣugbọn ṣe ni Dele yinbọn lu oloko naa lojiji. Ki wọn too gbe e de ileewosan ni Ijero, ẹlẹmi ti gba a. Wale Fapohunda, to jẹ agbẹjọro agba funjọba lo ṣẹjọ naa, lorukọ ijọba ipinlẹ Ekiti.


Ki wọn too gbe e de ileewosan ni Ijero, ẹlẹmi ti gba a. Wale Fapohunda, to jẹ agbẹjọro agba funjọba lo ṣẹjọ naa, lorukọ ijọba ipinlẹ Ekiti.


Ọmọ Biṣọọbu Oyedepo ṣegbeyawo alarinrin

Bi a ṣe n kọ iroyin yii lọwọ, igbeyawo mọ-mi-n-mọ-ọ n lọ lọwọ laarin ọmọ olori ijọ Winners, Biṣọọbu Oyedepo ati afẹsọna rẹ, Abimbọla Ọlalẹyẹ ọmọ Abọdunrin, ninu ọgba ṣọọṣi naa ni Ọta. Oni, ọjọ Fraide ni wọn ṣe geeji abigbẹyin olori ijọ naa ati afẹsọna rẹ.Ọla Satide nigbeyawo naa maa waye gan-an ni ṣọọṣi baba rẹ to wa ni Canaanland ni Ọta, ninu gbọngan ileewe yunifasiti Covenant to wa ninu ọgba ṣọọṣi naa.Joyce ni abigbẹyin baba ati mama Oyedepo. Ohun taa gbọ ni pe o yẹ ki igbeyawo naa ti waye tipẹ, ṣugbọn igbele arun Korona lo fa ọwọ aago sẹyin.Ẹkunrẹrẹ iroyin yii n bọ lọna laipẹ…


Nitori awọn ayederu ejẹẹnti, ileeṣẹ ọlọpaa Panti ṣeleri ajọṣepọ pẹlu LASRERA

Ajọ to n ṣakoso awọn abanikọle ati abaniwale nipinlẹ Eko, iyẹn Lagos State Real Estate Regulatory Authority (LASRERA) ti pe fun ajọṣepọ laarin ajọ to n ṣakoso awọn ileeṣẹ to n lo patako ipolongo ti a mọ si Lagos State Signage and Advertisement Agency, LASAA ati ileeṣẹ ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ to wa ni Panti, l’Ekoo.Ajọ LASRERA pe ipe ọhun lati mu ko rọrun fun ileeṣẹ naa lati ṣakoso awọn abanikọle ati abaniwale, ati lati le gbogbo awọn ayederu to wa lẹka naa nipinlẹ Eko.Arabinrin Tokẹ Benson-Awoyinka to jẹ olugbaninimọran fun gomina lori ọrọ ile igbe lo sọrọ yii di mimọ, ninu atẹjade ti wọn fi ranṣẹ si ileeṣẹ Aṣejere lọjọ Fraide. Ọjọru, Wẹsde to kọja yii ni lo ṣabẹwo sọfiisi awọn ajọ mejeeji naa.Awoyinka ni, idi tileeṣẹ oun si ṣabẹwo naa ni lati jẹ ko di mimọ fawọn araalu pe gbogbo awọn to yẹ lati fọwọsowọpọ pẹlu ajọ LASRERA ni wọn ti ṣetan lati gbogun ti awọn ayederu to wa lẹka naa, nitori irọrun awọn araalu Eko.Iṣẹ LASAA ni lati gbogun ti awọn ejẹẹnti ti wọn n lo patako ipolongo siwaju ileeṣẹ wọn, tabi siwaju ṣọọbu wọn, ṣugbọn to jẹ pe ayederu iṣẹ ẹjẹẹnti ni wọn n ṣe.Bakan naa lo sọ pe iṣẹ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ Panti ni lati fọwọ ofin mu awọn ayederu ejẹẹnti to wa kaakiri ipinlẹ Eko.Ninu ọrọ tiẹ, adari awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ to wa ni Panti, Abilẹkọ Yetunde Longẹ, sọ pe o ṣe pataki fun ijọba lati ṣeto kootu ti yoo maa ṣedajọ iru awọn alayederu bẹẹ, nitori iṣẹ to wa lọwọ awọn ileẹjọ majisreeti ti pọ ju.O ni, ojoojumọ lawọn eeyan maa n waa fẹjọ awọn ayederu ejẹẹnti yii n hu, ṣugbọn asiko tawọn ọmọọṣẹ oun n lo lati pari iwadii kii ṣe kekere rara. Ṣugbọn bi wọn ba da kootu ọtọ ti yoo maa da ẹjẹ wọn silẹ, iṣẹ naa yoo ya kiakia.Bakan naa ni Ọnarebu Kayọde Omiyale to jẹ alaga kansu Yaba ṣeleri ati fọwọsowọpọ pẹlu ajọ LASRERA, ohun kan naa ni ọga agba LASAA, Ọgbẹni Adedamọla Doceme sọ.


Joys, ọmọ Oyedepo rele ọkọ

Ayẹyẹ igbeyawo Joyce, ọmọ Biṣọọbu Oyedepo n lọ lọwọ bayii ni ṣọọṣi baba rẹ. Aago mẹwaa ni wọn bẹrẹ isin igbeyawo naa. Orukọ ọkọ rẹ ni Abimbọla Ọlalẹyẹ Abọdunrin.Oyedepo lo mu ọmọ rẹ lọwọ wa sinu ṣọọṣiBi a ṣe n kọ iroyin yii lọwọ, igbeyawo mọ-mi-n-mọ-ọ n lọ lọwọ laarin ọmọ olori ijọ Winners, Biṣọọbu Oyedepo ati afesona re, Abimbọla Ọlalẹyẹ ninu ọgba ṣọọṣi naa ni Ọta.Oni, ọjọ Fraide ni wọn ṣe geeji abigbẹyin olori ijọ naa ati afẹsọna rẹ.Ọla Satide nigbeyawo naa maa waye gan-an ni ṣọọṣi baba rẹ to wa ni Canaanland ni Ọta, ninu gbọngan ileewe yunifasiti Covenant to wa ninu ọgba ṣọọṣi naa.Joyce ni abigbẹyin baba ati mama Oyedepo. Ohun taa gbọ ni pe o yẹ ki igbeyawo naa ti waye tipẹ, ṣugbọn igbele arun Korona lo fa ọwọ aago sẹyin.Ẹkunrẹrẹ iroyin yii n bọ lọna laipẹ.


Niyi wọ gau! Aloku kọndọọmu ati pata obinrin ni wọn ba lọwọ ẹ

Ọwọ awọn ọlọpaa ti tẹ ọmọọdun mẹrindinlogun kan, Adeniyi Muhammed lorukọ rẹ, pata awọn obinrin ati aloku kọndọọmu ni wọn ba lọwọ ẹ.Abimbọla Oyeyẹmi, agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun lo fọrọ naa to Aṣejere leti lọjọ Satide.Ọmọbinrin kan torukẹ rẹ n jẹ Amudalat Ọpalẹyẹ, to n gbe ni agbegbe Kano niluu Ayetoro lo fọrọ naa to awọn ọlọpaa leti pe; ni nnkan bii aago mẹfa aarọ ọjọ kejidinlogun, oṣu yii ni Adeniyi yọ kẹlẹkẹlẹ wọnu yara oun, bo ti fẹẹ jade lọwọ awọn tẹ ẹ.Ninu iwadii ni wọn ti tun ba awọn pata obinrin pẹlu aloku kọndọọmu lọwọ rẹ, n lawọn ọlọpaa ba mu u sipamọ.O ti jẹwọ pe loootọ ni, Niyi lẹnikan lo ran oun lati lọọ wa pata obinrin wa. Awọn ọlọpaa ti n wa onitọhun bayii.


Nitori arun Korona, ijọba Eko ṣedanilẹkọọ fawọn ẹṣọ alaabo oju-omi

Ajọ n bojuto eto aabo nipinlẹ Eko, taa mọ si Lagos State Safety Commission ti tẹnumọ ipinnu rẹ lati pese aabo to peye fun awọn olugbe Eko, paapaa awọn to n rinrinajo lori omi.Ninu atẹjade kan ti ọga agba ileeṣẹ naa, Ọgbẹni Lanre Mọjọla fi ranṣẹ sileeṣẹ iwe iroyin Aṣejere ni wọn ti sọrọ naa pe, pẹlu ajọṣepọ ileeṣẹ to n ri si iṣẹ idagbasoke ilu to maa n ku ki ọjọ ọla dara, eyi ti wọn n pe ni Office of the Sustainable Development Goals, ati ileeṣẹ to n ṣakoso igbokegbodo ọkọ loju omi, iyẹn Lagos State Waterways Authority, pẹlu ileeṣẹ oun ti kọ awọn oṣiṣẹ mejidinlaaadọta lẹkọọ nipa eto aabo lori omi, paapaa lasiko arun Korona yii.Ọga agba ileeṣẹ to n ri si iṣẹ idagbasoke ilu to maa n ku ki ọjọ ọla dara, Arabinrin Ṣọlape Hammond, Ọgbẹni Lanre Mọjọla, ati ọga agba ajọ LASWA, Ọgbẹni Damilọla Emmanuel dupẹ lọwọ awọn ti wọn yọnda ara wọn lati ṣiṣẹ fun eto aabo oju omi nipinlẹ naa, bakan naa ni wọn ran araalu leti pe ki wọn ma gbagbe pe arun Korona si wa nita to n ja rain-rain.Mọjọla tun sọ pe lara iṣẹ tawọn oṣiṣẹ alaabo yii yoo maa ṣe ni lati ri i pe awọn to fẹẹ wọkọ oju omi wọ awọn aṣọ idaabobo ki wọn si pa ofin aabo mọ ko too di pe wọn wọkọ oju omi ni awọn ibudokọ kaakiri ipinlẹ yii.O ni, o ṣe pataki lati mu eto aabo lọkunkundun lori omi, nitori naa lawọn ajọ mẹtẹẹta yii ṣe pawọpọ ṣeto idanilẹkọọ fun awọn ti wọn yọnda ara wọn lati maa ṣeto aabo fun awọn to n wọ ọkọ loju omi naa.Bakan naa lo si tun ran awọn ileegbafẹ atawọn ile ọti nimọran ki wọn tẹle awọn ofin ti ijọba ti la kalẹ fun arun Korona, bẹẹ ni kẹnikẹni ti ko ba i ti i gba aṣẹ lọwọ ijọba ma ṣe ṣilẹkun ibi iṣẹ rẹ fawọn araalu. Ṣugbọn kiru awọn bẹẹ kan sileeṣẹ oun lori ẹrọ ayelujara www.lasgsafetyreg.com.


Bii Faṣọla, Sanwo-Olu naa fẹẹ ko taksi tuntun wọluu kọdun too pari

Sam. Akinrole Gomina Babajide Sanwo-Olu ti ṣeleri lati ko awọn taksi tuntun wọ ilu Eko, eyi tawọn to n wa ọkọ taksi yoo maa lo lati gbe awọn ero lati ibi kan lọ sibi keji. Eyi ni yoo tubọ mu ki awujọ dun un wo loju. Sanwo-Olu sọrọ yii nibi ipade apero kan to waye ni Alausa, l’Ekoo. Ẹgbẹ awọn akọroyin gomina, ti a mọ si Lagos State Governor’s Office Correspondents, LAGOCO, lo ṣagbatẹru ipade apero naa, gomina si ni wọn fi ṣe alejo pataki. Ninu ọrọ ti gomina sọ, eyi to fi ran kọmiṣanna fun eto iroyin rẹ, Ọgbẹni Gbenga Ọmọtọṣọ, o ni, loootọ ni arun Korona ti fa ọpọ nnkan sẹyin nipinlẹ naa, paapaa eto ọrọ aje ati ipinnu toun ni fun gbogbo awọn olugbe Eko, o ni, eto ṣi n lọ lati mu gbogbo ileri ati majẹmu toun ba ipinlẹ Eko da ṣẹ, laipẹ.


Sanwo-Olu sọrọ yii nibi ipade apero kan to waye ni Alausa, l’Ekoo. Ẹgbẹ awọn akọroyin gomina, ti a mọ si Lagos State Governor’s Office Correspondents, LAGOCO, lo ṣagbatẹru ipade apero naa, gomina si ni wọn fi ṣe alejo pataki. Ninu ọrọ ti gomina sọ, eyi to fi ran kọmiṣanna fun eto iroyin rẹ, Ọgbẹni Gbenga Ọmọtọṣọ, o ni, loootọ ni arun Korona ti fa ọpọ nnkan sẹyin nipinlẹ naa, paapaa eto ọrọ aje ati ipinnu toun ni fun gbogbo awọn olugbe Eko, o ni, eto ṣi n lọ lati mu gbogbo ileri ati majẹmu toun ba ipinlẹ Eko da ṣẹ, laipẹ. O ni, ko too di opin ọdun yii, awọn mọto tuntun tawọn eeyan yoo maa lo bii taksi maa wọle, eto naa n lọ lọwọ lati tubọ mu ki irọrun ba awọn araalu lẹka igbokegbodo ọkọ. Bakan naa lo tun mẹnuba a pe laipẹ yii nijọba maa ṣefilọlẹ awọn ileewosan tuntun meji, lati tubọ mu idagbasoke ba eto ilera nipinlẹ naa, bẹẹ si lawọn maa ṣi awọn ile igbe kan. Eyi ni pe awọn olugbe ilu Eko kan yoo lanfaani ati ni ile ti wọn yoo maa gbe. Ninu ọrọ tiẹ, oludanilẹkọọ pataki ọjọ naa, to tun jẹ kọmiṣanna fun eto iṣuna owo nipinlẹ Eko, Ọgbẹni Sam Egube, sọ pe owo tijọba Eko pa wọle laarin oṣu mẹfa ọdun yii mu ori wu, ati pe ida mọkanlelọgọrin ninu ida ọgọrun-un ni, (81%) lowo to wọle sapo ijọba.


O ni, ko too di opin ọdun yii, awọn mọto tuntun tawọn eeyan yoo maa lo bii taksi maa wọle, eto naa n lọ lọwọ lati tubọ mu ki irọrun ba awọn araalu lẹka igbokegbodo ọkọ. Bakan naa lo tun mẹnuba a pe laipẹ yii nijọba maa ṣefilọlẹ awọn ileewosan tuntun meji, lati tubọ mu idagbasoke ba eto ilera nipinlẹ naa, bẹẹ si lawọn maa ṣi awọn ile igbe kan. Eyi ni pe awọn olugbe ilu Eko kan yoo lanfaani ati ni ile ti wọn yoo maa gbe. Ninu ọrọ tiẹ, oludanilẹkọọ pataki ọjọ naa, to tun jẹ kọmiṣanna fun eto iṣuna owo nipinlẹ Eko, Ọgbẹni Sam Egube, sọ pe owo tijọba Eko pa wọle laarin oṣu mẹfa ọdun yii mu ori wu, ati pe ida mọkanlelọgọrin ninu ida ọgọrun-un ni, (81%) lowo to wọle sapo ijọba. Egube to fiṣẹ tiẹ naa ran Ọgbẹni Lekan Balogun to jẹ oluranlọwọ pataki si gomina lori eto iṣuna sọ pe owo tijọba pa wọle le ni irinwo biliọnu naira laarin oṣu mẹfa, iyẹn N432.6 billion.


Egube to fiṣẹ tiẹ naa ran Ọgbẹni Lekan Balogun to jẹ oluranlọwọ pataki si gomina lori eto iṣuna sọ pe owo tijọba pa wọle le ni irinwo biliọnu naira laarin oṣu mẹfa, iyẹn N432.6 billion.


Baalu ayara-bi-aṣa jabọ l’Ekoo, eeyan meji ku lojiji

Eeyan meji ti pade iku ojiji laarọ Fraide, l’Ekoo. Baalu ayara-bi-aṣa kan lo jabọ lu ile kan ni agbegbe Salvation ni Ọpẹbi ni agbegbe Ikẹja, l’Ekoo. Awọn eleto aabo n ṣiṣẹ lọwọ lati gba ẹmi awọn to ku la Gbogbo bọrọ naa ba ṣe lọ, la o maa fi to yin leti.


Bi ọrọ-aje Iru ṣe maa gberu si i lo jẹ mi logun – Oniru

Sam. Akinrole Oniru tilẹ Iru, Ọba Abdulwasiu Ọmọgbọlahan Lawal Abisogun II, ti ṣeleri lati lo ọgbọn ati imọ toun ti ni lẹnu iṣẹ ọba lati mu idagbasoke ba ilẹ Iru. O ni eyi yoo tubọ rọrun pẹlu ajọṣepọ ajọ kan ti a mọ si African Venture Philanthropy Alliance (AVPA)lati mu ki eto idagbasoke ba awọn agbegbe Iru, ki igbe aye awọn olugbe ilu naa le tubọ gbe fukẹ soke si i. African Venture Philanthropy Alliance(AVPA)jẹ ajọ kan ti a da silẹ lati ran awọn agbegbe ilẹ Afrika to ku diẹ kaato fun lọwọ, lati pese awọn koṣeemani fun wọn, ki igbe aye le baa rọrun fun awọn eeyan ibẹ. Nigba to n gba awọn ọmọ igbimọ alaṣẹ(AVPA)lalejo laafin rẹ, Oniru fidi rẹ mulẹ pe oun ṣetan lati ṣeranlọwọ fawọn ọmọ ilẹ Iru atawọn olugbe ilẹ naa. Alaga ajọ naa, Ọgbẹni Yẹmi Cardoso, lo ṣaaju wọn wa, ti Ọjọgbọn Pat Utomi, Arabinrin Oluwatoyin Adegbitẹ-Moore; si tẹle e. Ko ṣai dupẹ lọwọ awọn ikọ to ṣabẹwo saafin rẹ naa, Oniru ni, ọrọ, igbe aye irọrun, ati ifọkanbalẹ awọn eeyan Iru ati ipinlẹ Eko lapapọ lo jẹ oun logun. Ninu ọrọ tiẹ, Alagba Cardoso ki Oniru tuntun naa ku oriire gigun ori itẹ awọn baba rẹ, ati ayẹyẹ ọjọọbi aadọta ọdun to waye laipẹ yii.


Nigba to n gba awọn ọmọ igbimọ alaṣẹ(AVPA)lalejo laafin rẹ, Oniru fidi rẹ mulẹ pe oun ṣetan lati ṣeranlọwọ fawọn ọmọ ilẹ Iru atawọn olugbe ilẹ naa. Alaga ajọ naa, Ọgbẹni Yẹmi Cardoso, lo ṣaaju wọn wa, ti Ọjọgbọn Pat Utomi, Arabinrin Oluwatoyin Adegbitẹ-Moore; si tẹle e. Ko ṣai dupẹ lọwọ awọn ikọ to ṣabẹwo saafin rẹ naa, Oniru ni, ọrọ, igbe aye irọrun, ati ifọkanbalẹ awọn eeyan Iru ati ipinlẹ Eko lapapọ lo jẹ oun logun. Ninu ọrọ tiẹ, Alagba Cardoso ki Oniru tuntun naa ku oriire gigun ori itẹ awọn baba rẹ, ati ayẹyẹ ọjọọbi aadọta ọdun to waye laipẹ yii. O ni, ajọṣepọ Oniru pẹlu ajọ awọn yoo mu oriire nla ba ilu naa, nitori ọpọ iṣẹ ni ajọṣepọ naa maa mu wa fawọn eeyan lati ṣe. Cardoso lawọn ṣẹṣẹ n mẹyẹ bọ lapo ni, o ni, ajọṣepọ ajọ oun pẹlu kabiyesi ṣi maa pẹ daadaa. Ọjọgbọn Pat Utomi ninu ọrọ tiẹ, sọ pe oun ṣetan lati bẹrẹ eto iranwọ fawọn araalu ti ẹgbẹ oun fẹẹ bẹrẹ ni agbegbe kabiyesi, o ni eto naa maa wa fun awọn to ku diẹ kaato fun.


O ni, ajọṣepọ Oniru pẹlu ajọ awọn yoo mu oriire nla ba ilu naa, nitori ọpọ iṣẹ ni ajọṣepọ naa maa mu wa fawọn eeyan lati ṣe. Cardoso lawọn ṣẹṣẹ n mẹyẹ bọ lapo ni, o ni, ajọṣepọ ajọ oun pẹlu kabiyesi ṣi maa pẹ daadaa. Ọjọgbọn Pat Utomi ninu ọrọ tiẹ, sọ pe oun ṣetan lati bẹrẹ eto iranwọ fawọn araalu ti ẹgbẹ oun fẹẹ bẹrẹ ni agbegbe kabiyesi, o ni eto naa maa wa fun awọn to ku diẹ kaato fun.


Inakuna ijọba-ana ni Kwara lo fa iṣe sẹyin – Rafiu Ajakaye

Ọgbẹni Rafiu Ajakaye ni akọwe iroyin fun Gomina Abdulrazaq Abdulrahman ti ipinlẹ Kwara, laipẹ yii ni wọn ba awọn araalu sọrọ nipa iṣẹ ti ọga wọn n ṣe latigba ti wọn ti dori aleefa titi di akoko yii. Bakan naa ni wọn tun ṣalaye nipa awuyewuye owo ijọba ibilẹ ti awọn kan fẹsun kan gomina pe o tọwọ bọ laipẹ yii. Awọn ọrọ yii ni Ajakaye ba awọn araalu sọ pẹlu ohun to fa idaduro lori atunṣe oju-ọna Ileṣa-Baruba-Gwanara, to ti di isọnu funjọba. Ohun ti wọn ba JỌLAOLUWA AFỌLABI sọ ree Laipẹ yii nijọba Kwara gbe igbimọ kan kalẹ lati tanna wadii awọn dukia ijọba, awọn kan ni ijọba Abdulrazaq Abdulrahman fẹẹ gbẹsan ni. Ṣe bẹẹ ni? Ko si nnkan tijoba fẹẹ gba ninu ka maa le ẹnikan kiri.


Ohun ti wọn ba JỌLAOLUWA AFỌLABI sọ ree Laipẹ yii nijọba Kwara gbe igbimọ kan kalẹ lati tanna wadii awọn dukia ijọba, awọn kan ni ijọba Abdulrazaq Abdulrahman fẹẹ gbẹsan ni. Ṣe bẹẹ ni? Ko si nnkan tijoba fẹẹ gba ninu ka maa le ẹnikan kiri. Bi ẹ ba wo ohun ti gomina sọ lọjọ ti wọn gbajọba, wọn lawọn ko raye a n ranro. Ilu kọọkan lo ni dukia, awọn araalu ti wọn gbe gomina sipo gbọdọ mọ ohun ti wọn fun gomina lati ṣe. Bi awọn araalu ba ṣi pawọpọ yan eeyan sipo, ohun ti wọn n sọ ni pe awọn ti fun onitọhun lagbara lati ṣakoso gbogbo ohun to jẹ dukia ijọba, afunnṣọ ni gomina.


Bi ẹ ba wo ohun ti gomina sọ lọjọ ti wọn gbajọba, wọn lawọn ko raye a n ranro. Ilu kọọkan lo ni dukia, awọn araalu ti wọn gbe gomina sipo gbọdọ mọ ohun ti wọn fun gomina lati ṣe. Bi awọn araalu ba ṣi pawọpọ yan eeyan sipo, ohun ti wọn n sọ ni pe awọn ti fun onitọhun lagbara lati ṣakoso gbogbo ohun to jẹ dukia ijọba, afunnṣọ ni gomina. Awọn nnkan ti wọn fi wọn ṣọ yii, dukia araalu ni wọn, ni gomina ṣe sọ pe awọn dukia Kwara; iba jẹ ile, ilẹ, idokoowo ati bẹẹ bẹẹ lọ, to jẹ owo Kwara ni wọn fi de e mọlẹ, ta o wa ri nnkan yẹn mọ, to ti poora, ni gomina fi sọ pe a nilati mọ bi nnkan naa ṣe poora, paapaa eyi ti ko ba ofin mu. Bi gomina ko ba gbe igbesẹ, a jẹ pe gomina ti lẹdi apo pọ mọ awọn to ṣe dukia ipinlẹ Kwara baṣubaṣu niyẹn o. A gbọ pe awọn kan fẹsun kan gomina lori owo awọn ijọba ibilẹ Kwara, owo tiye rẹ to Ọọdunrun miliọnu naira, iyẹn N300m.


Awọn nnkan ti wọn fi wọn ṣọ yii, dukia araalu ni wọn, ni gomina ṣe sọ pe awọn dukia Kwara; iba jẹ ile, ilẹ, idokoowo ati bẹẹ bẹẹ lọ, to jẹ owo Kwara ni wọn fi de e mọlẹ, ta o wa ri nnkan yẹn mọ, to ti poora, ni gomina fi sọ pe a nilati mọ bi nnkan naa ṣe poora, paapaa eyi ti ko ba ofin mu. Bi gomina ko ba gbe igbesẹ, a jẹ pe gomina ti lẹdi apo pọ mọ awọn to ṣe dukia ipinlẹ Kwara baṣubaṣu niyẹn o. A gbọ pe awọn kan fẹsun kan gomina lori owo awọn ijọba ibilẹ Kwara, owo tiye rẹ to Ọọdunrun miliọnu naira, iyẹn N300m. Ẹ ṣalaye ohun to ṣẹlẹ gan an? O ja rain rain laipẹ yii pe awọn kan gbe ọọdunrun miliọnu naira lọ si akanti kan, gomina si da wọn lohun pe awọn ko fọwọ kan owo ijoba ibilẹ o, yatọ si pe ofin de awọn lati fọwọ kan owo kansu, sibẹ naa gomina gbagbọ pe awọn ijọba abẹle lo sunmọ araalu ju, ọna tidagbasoke le tete de ba wọn ni pe ki wọn lanfaani ati nawo wọn funra wọn, nitori naa ni gomina ko ṣe fowo kan owo wọn. Ẹ jẹ ki n tun sọ fun yin pe; iye to yẹ kawọn oṣiṣẹ kansu maa gba loṣooṣu ni wọn n gba, ko sẹni to ge owo wọn ku, bi wọn ṣe n ṣe tẹlẹ rara.


Ẹ ṣalaye ohun to ṣẹlẹ gan an? O ja rain rain laipẹ yii pe awọn kan gbe ọọdunrun miliọnu naira lọ si akanti kan, gomina si da wọn lohun pe awọn ko fọwọ kan owo ijoba ibilẹ o, yatọ si pe ofin de awọn lati fọwọ kan owo kansu, sibẹ naa gomina gbagbọ pe awọn ijọba abẹle lo sunmọ araalu ju, ọna tidagbasoke le tete de ba wọn ni pe ki wọn lanfaani ati nawo wọn funra wọn, nitori naa ni gomina ko ṣe fowo kan owo wọn. Ẹ jẹ ki n tun sọ fun yin pe; iye to yẹ kawọn oṣiṣẹ kansu maa gba loṣooṣu ni wọn n gba, ko sẹni to ge owo wọn ku, bi wọn ṣe n ṣe tẹlẹ rara. Gomina lawọn ko ni i gba igbakugba. Nigba ti owo to n wọle fun wọn lati Abuja fẹẹ sa fẹrẹ, ṣe ni wọn mu ninu owo ti wọn n tọju, owo wọn naa ni, kii ṣe ijọba ipinlẹ lo ya wọn lowo, awa naa ko si sọ pe awa la ya wọn lowo, lara owo ti wọn n tọju ni wọn mu, ara owo yii ni wọn ti mu san awọn owo ti wọn n jẹ tẹlẹ. Ohun lo fa a ti owo wọn fi n pẹ nigba towo to n wọle lati Abuja sa fẹrẹ.


Gomina lawọn ko ni i gba igbakugba. Nigba ti owo to n wọle fun wọn lati Abuja fẹẹ sa fẹrẹ, ṣe ni wọn mu ninu owo ti wọn n tọju, owo wọn naa ni, kii ṣe ijọba ipinlẹ lo ya wọn lowo, awa naa ko si sọ pe awa la ya wọn lowo, lara owo ti wọn n tọju ni wọn mu, ara owo yii ni wọn ti mu san awọn owo ti wọn n jẹ tẹlẹ. Ohun lo fa a ti owo wọn fi n pẹ nigba towo to n wọle lati Abuja sa fẹrẹ. Ohun to mu ki gomina fi ranṣẹ pe ajọ EFCC ati ileegbimọ aṣofin loṣu keje ọdun pe ki wọn waa yẹ iwe awọn wo niyẹn, gbogbo wa la si mọ iru ẹni ti ajọ EFCC jẹ, ni gomina ba tun gbe igbimọ kan dide. Adajọ Adewara ni wọn fi ṣe alaga igbimọ yẹn, lati wadii ootọ ọrọ naa ni. Awuyewuye ti pọ lori oju–ọna Ileṣa-Baruba-Gwanara, bawo lọrọ naa ṣe jẹ.


Ohun to mu ki gomina fi ranṣẹ pe ajọ EFCC ati ileegbimọ aṣofin loṣu keje ọdun pe ki wọn waa yẹ iwe awọn wo niyẹn, gbogbo wa la si mọ iru ẹni ti ajọ EFCC jẹ, ni gomina ba tun gbe igbimọ kan dide. Adajọ Adewara ni wọn fi ṣe alaga igbimọ yẹn, lati wadii ootọ ọrọ naa ni. Awuyewuye ti pọ lori oju–ọna Ileṣa-Baruba-Gwanara, bawo lọrọ naa ṣe jẹ. Igbesẹ wo lawọn to n ṣe e tẹlẹ gbe, eyi ti ẹ fẹẹ bẹrẹ yii naa, eelo lẹ fẹẹ ṣe e ni naira ati kọbọ, ṣe yoo si di ṣiṣe, njẹ ko ni i si awuyewuye nigba tẹyin naa ba kuro nile ijọba lori ọna yii? Kilomita mẹrinlelọgbọn(34km)lọna yii, 2013 ni wọn gbeṣẹ naa fun agbeṣẹṣe kan, ni biliọnu kan ataabọ naira. Kọngila bẹrẹ iṣẹ, ṣugbọn nigba to maa fi di 2015, owo ti wọn ti san fun kọngila ti le si iye ti wọn gbeṣẹ jade.


Igbesẹ wo lawọn to n ṣe e tẹlẹ gbe, eyi ti ẹ fẹẹ bẹrẹ yii naa, eelo lẹ fẹẹ ṣe e ni naira ati kọbọ, ṣe yoo si di ṣiṣe, njẹ ko ni i si awuyewuye nigba tẹyin naa ba kuro nile ijọba lori ọna yii? Kilomita mẹrinlelọgbọn(34km)lọna yii, 2013 ni wọn gbeṣẹ naa fun agbeṣẹṣe kan, ni biliọnu kan ataabọ naira. Kọngila bẹrẹ iṣẹ, ṣugbọn nigba to maa fi di 2015, owo ti wọn ti san fun kọngila ti le si iye ti wọn gbeṣẹ jade. Nigba towo iṣẹ ti le, ṣe ni wọn sare ṣatunṣe iye ti wọn gbe iṣẹ naa jade lati biliọnu kan ataabọ lọ si biliọnu meji din ni ẹgbẹrun lọna igba naira, iyẹn N1.8billion. Nigba to di 2017, wọn tun yi iwe owo yẹn si ẹgbẹrun lọna igba, nigba to di oṣu karun ọdun 2015, wọn tun sanwo fun kọngila, wọn yi owo iṣẹ yẹn siye to fẹẹ to biliọnu mẹta, koda ọọdunrun miliọnu naira lo fi din ni biliọnu mẹta, bẹẹ ọsẹ meji lo ku ki wọn fi kuro nileejọba. Wọn ti sanwo yii ki wọn too yiwee.


Nigba towo iṣẹ ti le, ṣe ni wọn sare ṣatunṣe iye ti wọn gbe iṣẹ naa jade lati biliọnu kan ataabọ lọ si biliọnu meji din ni ẹgbẹrun lọna igba naira, iyẹn N1.8billion. Nigba to di 2017, wọn tun yi iwe owo yẹn si ẹgbẹrun lọna igba, nigba to di oṣu karun ọdun 2015, wọn tun sanwo fun kọngila, wọn yi owo iṣẹ yẹn siye to fẹẹ to biliọnu mẹta, koda ọọdunrun miliọnu naira lo fi din ni biliọnu mẹta, bẹẹ ọsẹ meji lo ku ki wọn fi kuro nileejọba. Wọn ti sanwo yii ki wọn too yiwee. Igba taa de ijọba, kọngila la kọkẹ ba fa a, ọrọ naa dẹjọ. Ṣugbọn ohun to ṣẹlẹ ni pe; baa ba bẹrẹ iṣẹ lori ọna tuntun, o ṣee ṣe kiṣẹ pari laarin oṣu meji si mẹta, amọ ọna ti wọn ti n ṣe tẹlẹ, ko ri bẹẹ. Omii maa n sare pari, ṣugbọn ọpọ awọn ọna taa ba nilẹ ti wọn ni ka lọọ pari, owo ti wọn fi gbe iṣẹ naa jade, ko ṣee ṣe bẹẹ, ṣe ni wọn kan n yi iwe loriṣiiriṣii.


Igba taa de ijọba, kọngila la kọkẹ ba fa a, ọrọ naa dẹjọ. Ṣugbọn ohun to ṣẹlẹ ni pe; baa ba bẹrẹ iṣẹ lori ọna tuntun, o ṣee ṣe kiṣẹ pari laarin oṣu meji si mẹta, amọ ọna ti wọn ti n ṣe tẹlẹ, ko ri bẹẹ. Omii maa n sare pari, ṣugbọn ọpọ awọn ọna taa ba nilẹ ti wọn ni ka lọọ pari, owo ti wọn fi gbe iṣẹ naa jade, ko ṣee ṣe bẹẹ, ṣe ni wọn kan n yi iwe loriṣiiriṣii. Owo yii kii si i ṣe owo wa, owo Kwara ni, baa ba ni ka lọ sileẹjọ, ọdun kan ọdun meji a ṣi wa lẹnu ẹ. Ọna taa si n sọ yii kii ṣe titi ọlọda, wọn kan maa fa ori ẹ, da ọda sori rẹ ni, kii ṣiṣẹ to pọ rara. Ọna yẹn ko si le ju ọdun kan lọ, ṣugbọn gomina ti lawọn ko le ṣeru ọna bẹẹ. Owo ti wọn jẹ silẹ kii ṣe kekere, 934 milliọn.


Owo yii kii si i ṣe owo wa, owo Kwara ni, baa ba ni ka lọ sileẹjọ, ọdun kan ọdun meji a ṣi wa lẹnu ẹ. Ọna taa si n sọ yii kii ṣe titi ọlọda, wọn kan maa fa ori ẹ, da ọda sori rẹ ni, kii ṣiṣẹ to pọ rara. Ọna yẹn ko si le ju ọdun kan lọ, ṣugbọn gomina ti lawọn ko le ṣeru ọna bẹẹ. Owo ti wọn jẹ silẹ kii ṣe kekere, 934 milliọn. Ọga lawọn ko le san an, wọn ni ki kọngila lọọ mu iwe wa ka wo iye to maa fi ṣe e, o loun maa lo N1.1bn lati fi ṣe e, taa ba wa ro o mọ iye to loun maa fi ṣe e. Gomina tun pe awọn kọngila mi in lati ṣe e, bẹẹ kọngila tẹlẹ ko ti i ṣiṣẹ de idaji. Nigba tawọn yẹn wo iṣẹ to wa nilẹ, 1.7 bn lowo to kere ju ti wọn fi maa pari rẹ. Ni ọga ba ni awọn to bẹrẹ rẹ lo maa pari rẹ, ṣugbọn a o ni san ju 1.2bn lọ.


Ọga lawọn ko le san an, wọn ni ki kọngila lọọ mu iwe wa ka wo iye to maa fi ṣe e, o loun maa lo N1.1bn lati fi ṣe e, taa ba wa ro o mọ iye to loun maa fi ṣe e. Gomina tun pe awọn kọngila mi in lati ṣe e, bẹẹ kọngila tẹlẹ ko ti i ṣiṣẹ de idaji. Nigba tawọn yẹn wo iṣẹ to wa nilẹ, 1.7 bn lowo to kere ju ti wọn fi maa pari rẹ. Ni ọga ba ni awọn to bẹrẹ rẹ lo maa pari rẹ, ṣugbọn a o ni san ju 1.2bn lọ. O loun ko le ṣe e, la ba ni ka kuku gba ọdọ EFCC lọ, ki wọn ba wa da si i, n lọrọ fi yanju o. Ṣugbọn 260m lọga ni ka fi kun un fun kọngila yẹn, ohun to ṣẹlẹ lori ọna yẹn niyẹn.


O loun ko le ṣe e, la ba ni ka kuku gba ọdọ EFCC lọ, ki wọn ba wa da si i, n lọrọ fi yanju o. Ṣugbọn 260m lọga ni ka fi kun un fun kọngila yẹn, ohun to ṣẹlẹ lori ọna yẹn niyẹn.


Lẹyin ọdun mẹtalelaaadọrin, Alaafin Ọyọ gbe ade lori  Onisolu ti Solu-Alade

Ojuoluwakotimi Olusina Onisolu ti Solu Alade tuntun ti wọn ṣẹṣẹ gbe ade ati ọpa aṣẹ fun, Ọba Babatunde Adebọwale Muideen Balogun, ti dupẹ lọwọ Gomina Babajide Sanwo-Olu fun bo ti fọwọ si yiyan sipo ọba rẹ, ati bo ṣe ni i lọkan lati gbe ipinlẹ Eko lọ sibi giga. Ọba Babatunde Balogun sọrọ yii lẹyin ti gomina gbe ọpa aṣẹ le e lọwọ lọjọ Iṣẹgun, Tusde ọsẹ yii ni Alausa, Ikẹja l’Ekoo. Agbegbe Ibẹju-Lẹkki nipinlẹ Eko ni Solu-Ade wa, baalẹ ni wọn ṣi n jẹ niluu ọhun tẹlẹ ko too di pe gomina faṣẹ si i pe ki wọn fi Ọba Balogun jẹ. Kabiyesi ninu ọrọ rẹ ṣeleri lati ko gbogbo awọn ọmọ Solu Alade mọra, bẹẹ lo si di dandan kawọn jọ ṣiṣẹ idagbasoke ilu ọhun pọ. Ko ṣai beere fun ifọwọsowọpọ awọn ọmọ ilu, o si mu u da wọn loju pe oun ko ni i doju ti wọn rara ninu iṣẹ gbigbe ilu naa lọ sibi giga. Bakan naa ni kabiyesi tubọ beere fun awọn ohun amayedẹrun niluu Solu Alade, paapaa ọna to ja gaara ladugbo naa, nitori eti-odo niluu ọhun wa.


Kabiyesi ninu ọrọ rẹ ṣeleri lati ko gbogbo awọn ọmọ Solu Alade mọra, bẹẹ lo si di dandan kawọn jọ ṣiṣẹ idagbasoke ilu ọhun pọ. Ko ṣai beere fun ifọwọsowọpọ awọn ọmọ ilu, o si mu u da wọn loju pe oun ko ni i doju ti wọn rara ninu iṣẹ gbigbe ilu naa lọ sibi giga. Bakan naa ni kabiyesi tubọ beere fun awọn ohun amayedẹrun niluu Solu Alade, paapaa ọna to ja gaara ladugbo naa, nitori eti-odo niluu ọhun wa. “Bẹẹ la fẹ ki gomina ba wa ri si eto aabo lagbegbe wa, o ṣe pataki, ki wọn si tun ba wa ṣe nnkan si awọn oju ọna to wa niluu Solu Ade,” ohun ti Ọba Babatunde Balogun sọ niyẹn. Kabiyesi ni, oun ko bẹnikan ja, gbogbo ọmọ ilu Solu lọrẹ oun bayii, ki gbogbo wọn fọwọsowọpọ pẹlu oun, kawọn le gbe ilu naa lọ sibi giga, nitori ire ti de, ayọ ti de, igba ọtun naa ti de fawọn ọmọ ilu Solu. Bakan naa ni kabiyesi tun ni bi oun ṣe maa sọ okun to wa ninu ilu naa di ọrọ nla lo jẹ oun logun, ṣugbọn kii ṣe ohun tẹnikan le da ṣe, ajumọṣe niṣẹ ọhun.Gomina Babajide Sanwo-Olu ninu ọrọ to fi ran kọmiṣanna fun eto ijọba ibilẹ, Dokita Wale Ahmed, o sọ pe ayẹyẹ naa ṣe pataki, bẹẹ lo si rọ gbogbo awọn ọmọ ilu Solu-Alade lati fọwọsowọpọ pẹlu ọba tuntun naa.


“Bẹẹ la fẹ ki gomina ba wa ri si eto aabo lagbegbe wa, o ṣe pataki, ki wọn si tun ba wa ṣe nnkan si awọn oju ọna to wa niluu Solu Ade,” ohun ti Ọba Babatunde Balogun sọ niyẹn. Kabiyesi ni, oun ko bẹnikan ja, gbogbo ọmọ ilu Solu lọrẹ oun bayii, ki gbogbo wọn fọwọsowọpọ pẹlu oun, kawọn le gbe ilu naa lọ sibi giga, nitori ire ti de, ayọ ti de, igba ọtun naa ti de fawọn ọmọ ilu Solu. Bakan naa ni kabiyesi tun ni bi oun ṣe maa sọ okun to wa ninu ilu naa di ọrọ nla lo jẹ oun logun, ṣugbọn kii ṣe ohun tẹnikan le da ṣe, ajumọṣe niṣẹ ọhun.Gomina Babajide Sanwo-Olu ninu ọrọ to fi ran kọmiṣanna fun eto ijọba ibilẹ, Dokita Wale Ahmed, o sọ pe ayẹyẹ naa ṣe pataki, bẹẹ lo si rọ gbogbo awọn ọmọ ilu Solu-Alade lati fọwọsowọpọ pẹlu ọba tuntun naa. Bakan naa ni gomina tun ran awọn ọmọọlu leti pe; bo tiẹ jẹ pe ọlaju ti de, sibẹ ipo ọla nipo ọba, ohun to si yẹ keeyan bu ọla fun ni, kii ṣe bẹẹ nikan. “Gẹgẹ bi ẹni to n ṣakoso aṣa ati iṣe awọn eeyan rẹ, kabiyesi lawọn eeyan maa ri gẹgẹ bii ẹni tawọn le fọrọ lọ fun ilọsiwaju awọn alaafia ilu. Mo gbadura ki Ọlọrun fun yin ni ọgbọn ati imọ lati ṣakoso awọn eeyan yin.” Ninu ọrọ tiẹ, olugbaninimọran pataki fun gomina lori ọrọ awọn lọbalọba, Ọmọọba Bayọ Ọṣiyẹmi, ba awọn ọmọ ilu yọ lori bi wọn ti fi kabiyesi jẹ fun ilu Solu-Ade.


Bakan naa ni gomina tun ran awọn ọmọọlu leti pe; bo tiẹ jẹ pe ọlaju ti de, sibẹ ipo ọla nipo ọba, ohun to si yẹ keeyan bu ọla fun ni, kii ṣe bẹẹ nikan. “Gẹgẹ bi ẹni to n ṣakoso aṣa ati iṣe awọn eeyan rẹ, kabiyesi lawọn eeyan maa ri gẹgẹ bii ẹni tawọn le fọrọ lọ fun ilọsiwaju awọn alaafia ilu. Mo gbadura ki Ọlọrun fun yin ni ọgbọn ati imọ lati ṣakoso awọn eeyan yin.” Ninu ọrọ tiẹ, olugbaninimọran pataki fun gomina lori ọrọ awọn lọbalọba, Ọmọọba Bayọ Ọṣiyẹmi, ba awọn ọmọ ilu yọ lori bi wọn ti fi kabiyesi jẹ fun ilu Solu-Ade. Lara awọn laamilaaka to wa nibi ayẹyẹ ọhun to waye ninu gbọngan igbalejo ileeṣẹ ijọba to n ri si eto ijọba ibilẹ ni, awọn ọmọ ilu Solu Ade, Ọnarebu Ọlọrunkẹmi Surakat, Dokita Tọla Kasali, Ọnarebu Fọlami Musliu, Ọnarebu Bayọ Balogun atawọn ọmọ igbimọ alaṣẹ ijọba.


Lara awọn laamilaaka to wa nibi ayẹyẹ ọhun to waye ninu gbọngan igbalejo ileeṣẹ ijọba to n ri si eto ijọba ibilẹ ni, awọn ọmọ ilu Solu Ade, Ọnarebu Ọlọrunkẹmi Surakat, Dokita Tọla Kasali, Ọnarebu Fọlami Musliu, Ọnarebu Bayọ Balogun atawọn ọmọ igbimọ alaṣẹ ijọba.


Awa la n ja fẹtọọ awọn tohun ti wọn fowo ra ko ba tẹ lọrun – Kẹmi Olugbode

Ẹ jẹ ki a mọ orukọ yin ati ohun ti ẹ n ṣe nileeṣẹ yii? Orukọ mi ni Kẹmi Olugbode. Emi ni adari ileeṣẹ LASCOPA, iyẹn ni Lagos State Consumers’ Protection Agency, to jẹ Ile iṣẹ tijọba dalẹ lati ja fun ẹtọ ọmọ eniyan nipa ohun ti wọn fowo wọn ra, abi iṣẹ ti wọn sanwo fun ti ko tẹ wọn lọrun. Ofin lo da ileeṣẹ yii silẹ, lati ja faraalu lori nnkan taa n lo sara tabi taa n jẹ sẹnu, awọn araalu labẹ ofin lẹtọọ lati ni imọ to peye nipa ẹtọ wọn labẹ ofin, ati pe ki wọn le mọ pe wọn lẹtọ fun aabo ki gbogbo nnkan ti wọn ba kowo le, le tẹ wọn lọrun. Gbogbo nnkan to jẹ koṣeemani fawọn araalu, iba ṣe omi, aṣọ taa n wọ sọrun, ina mọnamọna, ile taa n gbe, awọn nnkan to jẹ pe owo apo wọn ni wọn fi n ra a, wọn gbọdọ ri itẹlọrun ninu ẹ, ko ma jẹ pe wọn sowo nu. Bi a ba wa ri ẹni to fowo ẹ ra nnkan ti ko tẹ ẹ lọrun, iru wọn la n ja fun.


Ofin lo da ileeṣẹ yii silẹ, lati ja faraalu lori nnkan taa n lo sara tabi taa n jẹ sẹnu, awọn araalu labẹ ofin lẹtọọ lati ni imọ to peye nipa ẹtọ wọn labẹ ofin, ati pe ki wọn le mọ pe wọn lẹtọ fun aabo ki gbogbo nnkan ti wọn ba kowo le, le tẹ wọn lọrun. Gbogbo nnkan to jẹ koṣeemani fawọn araalu, iba ṣe omi, aṣọ taa n wọ sọrun, ina mọnamọna, ile taa n gbe, awọn nnkan to jẹ pe owo apo wọn ni wọn fi n ra a, wọn gbọdọ ri itẹlọrun ninu ẹ, ko ma jẹ pe wọn sowo nu. Bi a ba wa ri ẹni to fowo ẹ ra nnkan ti ko tẹ ẹ lọrun, iru wọn la n ja fun. Laipẹ yii lẹ lọ sinu ọja fun eto kan, kinni idi to fi jẹ pe inu ọja lẹ lọ? A lọọ ṣeto kan nibẹ ninu ọja Ojuwoye, ni Muṣin. Ṣugbọn a o fẹ kawọn eeyan ṣi wa mu fun awọn ajọ ijọba yooku to ni nnkan ṣe pẹlu ọja.


Laipẹ yii lẹ lọ sinu ọja fun eto kan, kinni idi to fi jẹ pe inu ọja lẹ lọ? A lọọ ṣeto kan nibẹ ninu ọja Ojuwoye, ni Muṣin. Ṣugbọn a o fẹ kawọn eeyan ṣi wa mu fun awọn ajọ ijọba yooku to ni nnkan ṣe pẹlu ọja. CBD wa nibẹ, ajọ Taskforce naa wa nibẹ, amọ awa kii ko ọja ọlọja. Gbogbo ọja taa ba lo, la maa n ni ajọṣepọ pẹlu awọn adari ọja wọn; iyalọja ati babalọja. Wọn ṣi maa n ran wa lọwọ, taa ba gbọ pe ayederu ọja kan wa nibi kan, tabi ọja to ti pe lori igba.


CBD wa nibẹ, ajọ Taskforce naa wa nibẹ, amọ awa kii ko ọja ọlọja. Gbogbo ọja taa ba lo, la maa n ni ajọṣepọ pẹlu awọn adari ọja wọn; iyalọja ati babalọja. Wọn ṣi maa n ran wa lọwọ, taa ba gbọ pe ayederu ọja kan wa nibi kan, tabi ọja to ti pe lori igba. Awọn la maa pe ti wọn si maa ba wa pe awọn to n ta ọja yẹn. Iranlọwọ nla la n ri gba lọdọ awọn ọlọja lori iṣẹ wa. Ṣugbọn a kii ko ẹru ọja ọlọja.


Awọn la maa pe ti wọn si maa ba wa pe awọn to n ta ọja yẹn. Iranlọwọ nla la n ri gba lọdọ awọn ọlọja lori iṣẹ wa. Ṣugbọn a kii ko ẹru ọja ọlọja. Ẹnikan fẹjọ sun wa nipa ohun mimu kan to ra lọja laipẹ yii, a si lọ sọja yẹn lọdọ ẹni to n ta a, awọn adari ọja naa gbọ si i, wọn si gba gbogbo ọja yẹn lọwọ awọn to n ta a lọja, ṣugbọn wọn fun baba to ra ọja yẹn ni owo gba ma binu. A lawọn oṣiṣẹ to maa n lọ si awọn ọja igbalode naa, lati wadii nnkan ti wọn n ta. O to awọn meloo tẹẹ ti fọwọ ofin mu?


Ẹnikan fẹjọ sun wa nipa ohun mimu kan to ra lọja laipẹ yii, a si lọ sọja yẹn lọdọ ẹni to n ta a, awọn adari ọja naa gbọ si i, wọn si gba gbogbo ọja yẹn lọwọ awọn to n ta a lọja, ṣugbọn wọn fun baba to ra ọja yẹn ni owo gba ma binu. A lawọn oṣiṣẹ to maa n lọ si awọn ọja igbalode naa, lati wadii nnkan ti wọn n ta. O to awọn meloo tẹẹ ti fọwọ ofin mu? Awọn ẹjọ kan wa ni kootu, taa n ba ṣẹjọ lọwọ, awọn to ti san owo itanran naa wa. Ko si ọsẹ kan taa ki n mu awọn eeyan to n ta feeki tabi ọja to ti pẹ lori igba, bo tiẹ jẹ pe o ti n dinku, a de ọja kan, ṣọọbu kan nibẹ, idaji ọja rẹ lo ti bajẹ lori igba. Bawo lẹ ṣe n ṣe e ti iṣẹ yin pẹlu awọn ileeṣẹ ijọba yooku ko fi tako ara wọn?


Awọn ẹjọ kan wa ni kootu, taa n ba ṣẹjọ lọwọ, awọn to ti san owo itanran naa wa. Ko si ọsẹ kan taa ki n mu awọn eeyan to n ta feeki tabi ọja to ti pẹ lori igba, bo tiẹ jẹ pe o ti n dinku, a de ọja kan, ṣọọbu kan nibẹ, idaji ọja rẹ lo ti bajẹ lori igba. Bawo lẹ ṣe n ṣe e ti iṣẹ yin pẹlu awọn ileeṣẹ ijọba yooku ko fi tako ara wọn? Ileeṣẹ ijọba ni gbogbo wa, tawọn eeyan ba ti waa fẹjọ sun, a kan maa gbe ọrọ yẹn lọ si ẹni to kan ni, a kii tako ara wa, oṣiṣẹ ijọba naa ni gbogbo wa, ṣugbọn ofin lo gbe ileeṣẹ yii kalẹ. Bi awọn eeyan ba mu ẹsun wa sọdọ wa, a maa ṣewadii rẹ daadaa, awọn lọọya wa nibi, awọn onimọ sayẹnsi wa nibẹ, ileeṣẹ SON wa pẹlu wa, bẹẹ naa ni NAFDAC ati FIIRO. Awọn to ra irinṣẹ ti ko ba dara lọja, a ni awọn oṣiṣẹ to maa ṣewadii boya loootọ ni ọja yẹn ko daa.


Ileeṣẹ ijọba ni gbogbo wa, tawọn eeyan ba ti waa fẹjọ sun, a kan maa gbe ọrọ yẹn lọ si ẹni to kan ni, a kii tako ara wa, oṣiṣẹ ijọba naa ni gbogbo wa, ṣugbọn ofin lo gbe ileeṣẹ yii kalẹ. Bi awọn eeyan ba mu ẹsun wa sọdọ wa, a maa ṣewadii rẹ daadaa, awọn lọọya wa nibi, awọn onimọ sayẹnsi wa nibẹ, ileeṣẹ SON wa pẹlu wa, bẹẹ naa ni NAFDAC ati FIIRO. Awọn to ra irinṣẹ ti ko ba dara lọja, a ni awọn oṣiṣẹ to maa ṣewadii boya loootọ ni ọja yẹn ko daa. Bẹẹ naa la ni ileẹjọ mẹfa bayii, ẹyọ kan la fi bẹrẹ tẹlẹ. Awọn ti ijọba fẹtọ wọn du nkọ, ṣe ẹ maa n ja fawọn yẹn naa? Bẹẹ ni, ijọba ta ilẹ fẹnikan, wọn tun gba ilẹ yẹn lọwọ ẹ, a si da si i, wọn fẹẹ da owo rẹ pada, ṣugbọn a ti sọ fun wọn pe bi aye mi in ba ti yọ ki wọn fun ẹni yẹn nilẹ mi in.


Bẹẹ naa la ni ileẹjọ mẹfa bayii, ẹyọ kan la fi bẹrẹ tẹlẹ. Awọn ti ijọba fẹtọ wọn du nkọ, ṣe ẹ maa n ja fawọn yẹn naa? Bẹẹ ni, ijọba ta ilẹ fẹnikan, wọn tun gba ilẹ yẹn lọwọ ẹ, a si da si i, wọn fẹẹ da owo rẹ pada, ṣugbọn a ti sọ fun wọn pe bi aye mi in ba ti yọ ki wọn fun ẹni yẹn nilẹ mi in. Ẹnikan naa; awọn VIO mu u, wọn si faini rẹ, o waa ba wa, a da sọrọ yẹn, a si yanju ẹ, tori obinrin yẹn ko jẹbi, awọn ileeṣẹ inṣọransi to sanwo fun lo jẹbi. Wọn da owo pada fun obinrin yẹn o. Pẹlu awọn onimọto nkọ…? A ti pe wọn sipade naa, wọn ko wa, ṣugbọn wọn ti kọ lẹta siwa pe awọn maa wa.


Ẹnikan naa; awọn VIO mu u, wọn si faini rẹ, o waa ba wa, a da sọrọ yẹn, a si yanju ẹ, tori obinrin yẹn ko jẹbi, awọn ileeṣẹ inṣọransi to sanwo fun lo jẹbi. Wọn da owo pada fun obinrin yẹn o. Pẹlu awọn onimọto nkọ…? A ti pe wọn sipade naa, wọn ko wa, ṣugbọn wọn ti kọ lẹta siwa pe awọn maa wa. A ṣepade pẹlu ileeṣẹ to n fi bọọsi ko ero lati Ikorodu lọ si Eko naa. Awọn eeyan wa fẹjọ wọn sun wa lori bi wọn ṣe fowo kun owo mọto. A pe wọn, wọn si ṣalaye fun wa idi tawọn fi ṣe bẹẹ.


A ṣepade pẹlu ileeṣẹ to n fi bọọsi ko ero lati Ikorodu lọ si Eko naa. Awọn eeyan wa fẹjọ wọn sun wa lori bi wọn ṣe fowo kun owo mọto. A pe wọn, wọn si ṣalaye fun wa idi tawọn fi ṣe bẹẹ. Ki lawọn afojusun yin? A ṣi n tẹ siwaju, aṣeyọri wa pọ, a ti lọfiisi ni Ikorodu bayii, aniyan wa ni pe ka ni ọfiisi to pọ kaakiri awọn kansu, kawọn eeyan le tete ri wa. Ka le tubọ maa ṣepolongo lọ sọdọ awọn araalu nipa ẹtọ wọn.


Ki lawọn afojusun yin? A ṣi n tẹ siwaju, aṣeyọri wa pọ, a ti lọfiisi ni Ikorodu bayii, aniyan wa ni pe ka ni ọfiisi to pọ kaakiri awọn kansu, kawọn eeyan le tete ri wa. Ka le tubọ maa ṣepolongo lọ sọdọ awọn araalu nipa ẹtọ wọn. Lara aṣeyọri wa naa ni pe owo taa ti gba fun awọn eeyan ti le ni miliọnu mẹrinlelọgbọn. Ojoojumọ lawọn eeyan n fẹjọ sun wa, ti wọn n gbe ọrọ waa ba wa.


Lara aṣeyọri wa naa ni pe owo taa ti gba fun awọn eeyan ti le ni miliọnu mẹrinlelọgbọn. Ojoojumọ lawọn eeyan n fẹjọ sun wa, ti wọn n gbe ọrọ waa ba wa.


Warawara lọja wa n ta lasiko igbele arun Korona – Oyinade Ṣoẹtan

Gbajumọ oniṣowo n’Ijẹbu-Ode atawọn agbegbe to yi i ka ni Diakoni-Obinrin Oyinade Ṣoẹtan, adari ileeṣẹ kan to n ta awọn ohun eelo ikọle ni wọn, laipẹ yii ni wọn ba awọn akọroyin wa sọrọ nileeṣẹ wọn to wa ni Ijẹbu-Ode. Wọn sọ iriri wọn lẹnu iṣẹ ọhun, paapaa lasiko igbele arun Korona, ohun ti wọn ba OLUWATOYIN MATHNUEL ati TOBI ADEYẸMỌ sọ ree. Aṣejere: Ẹ kaasan ma o, ẹ ku ọrọ aje! Njẹ a le mọ yin? Abilekọ Ṣoẹtan: Bẹẹ ni! Ẹ kaa san, ẹ ku irin, orukọ temi ni Diakoni-obinrin Iyaafin Ṣoẹtan Oyinade Abiọla, alakooso oludari Ileeṣẹ Molasamayo, ti a ta nnkan bii ohun eelo ikọle bii iṣo, simẹnti, awọn awo ti wọn n lẹ mọlẹ ti wọn n pe ni tiles, kọkọrọ ile, ilẹkun ati bẹẹ bẹẹ lọ, a wa labẹ ileeṣẹ nla JOSSOMONADE to jẹ ileeṣẹ baba mi, ti awọn ẹgbẹn mi n ṣe alakooso rẹ.


Njẹ a le mọ yin? Abilekọ Ṣoẹtan: Bẹẹ ni! Ẹ kaa san, ẹ ku irin, orukọ temi ni Diakoni-obinrin Iyaafin Ṣoẹtan Oyinade Abiọla, alakooso oludari Ileeṣẹ Molasamayo, ti a ta nnkan bii ohun eelo ikọle bii iṣo, simẹnti, awọn awo ti wọn n lẹ mọlẹ ti wọn n pe ni tiles, kọkọrọ ile, ilẹkun ati bẹẹ bẹẹ lọ, a wa labẹ ileeṣẹ nla JOSSOMONADE to jẹ ileeṣẹ baba mi, ti awọn ẹgbẹn mi n ṣe alakooso rẹ. Asejere: Njẹ ero iṣẹ yii ti wa lọkan yin lati kekere? Iyaafin Soetan: Ọpẹ pataki lọwọ iya baba mi, ti wọn fun mi laye lati bii ọmọọdun mẹjọ lati le maa kiri ọja worobo bii burẹdi ati ohun ipanu ti wọn n ta laye igba naa. Emi atawọn ẹlẹgbẹẹ mi a gbe ọja iya baba mi yii kiri, lai jẹ pe baba mi mọ, ati kekere lo ti wu mi lati maa ṣowo nitori nigba miiran maa fi agbọn ṣe ohun jijẹ, maa ta a, owo ti mo ba ri nidii ẹ, maa tọju ẹ sinu kolo, eyi fi da mi loju pe owo wa lori owo ju ka ṣiṣẹ labẹ eniyan lọ.


Asejere: Njẹ ero iṣẹ yii ti wa lọkan yin lati kekere? Iyaafin Soetan: Ọpẹ pataki lọwọ iya baba mi, ti wọn fun mi laye lati bii ọmọọdun mẹjọ lati le maa kiri ọja worobo bii burẹdi ati ohun ipanu ti wọn n ta laye igba naa. Emi atawọn ẹlẹgbẹẹ mi a gbe ọja iya baba mi yii kiri, lai jẹ pe baba mi mọ, ati kekere lo ti wu mi lati maa ṣowo nitori nigba miiran maa fi agbọn ṣe ohun jijẹ, maa ta a, owo ti mo ba ri nidii ẹ, maa tọju ẹ sinu kolo, eyi fi da mi loju pe owo wa lori owo ju ka ṣiṣẹ labẹ eniyan lọ. Lati kekere ni mo ti n da owo nla ni lọwọ funra mi, eyi si tun mọ mi lara nigba ti mo deleewe yunifasiti Ibadan, nibi ti mo ti kẹkọọ nipa Geology, mo tun maa n ṣe owo pẹẹpẹẹpẹ nibẹ naa. Ṣugbọn o, mo ba owo ṣiṣe nile ni, nitori baba mi ati iya baba mi; alajapa ni wọn lati ibẹrẹ pẹpẹ. Asejere: Njẹ idojukọ wa nipato lori owo yii?


Lati kekere ni mo ti n da owo nla ni lọwọ funra mi, eyi si tun mọ mi lara nigba ti mo deleewe yunifasiti Ibadan, nibi ti mo ti kẹkọọ nipa Geology, mo tun maa n ṣe owo pẹẹpẹẹpẹ nibẹ naa. Ṣugbọn o, mo ba owo ṣiṣe nile ni, nitori baba mi ati iya baba mi; alajapa ni wọn lati ibẹrẹ pẹpẹ. Asejere: Njẹ idojukọ wa nipato lori owo yii? Iyaafin Soetan: Aimọye idojukọ ni mo ti ri ninu owo yii, ṣe nipa ka ra ọja paapaa julọ Tiles, ki gbogbo ẹ ti fọ ninu ọkọ ko too de isọ tabi ọpọ igba tawọn ole a dami lọna Kutọnu lori awọn ọja miiran ti mo ba lọọ ra nitori gbogbo-lowo ni mi, ṣugbọn eyi to jẹ idojukọ julọ lawọn ọmọ iṣẹ alagbeda ti mo fọkan tan, ti mo gba wọn si ṣọọbu ṣugbọn wọn gbimọ pọ, wọn fi ọbẹ ẹyin jẹ mi niṣu, wọn gbe ọja bii aimọye miliọnu lọ, ṣugbọn emi naa niyi lonii, iṣoro dojukọmi, emi naa dojukọ ọ, mo dẹ dupẹ fun awọn alaanu ti wọn gbe ọja fun mi lawin ati Ọlọrun Ọba ti ko fi mi silẹ. Asejere: Owo wo lẹ n ṣe ko too digba yii? Iyaafin Soetan: Ki baba mi too doloogbe, mo ti n ṣiṣẹ nileeṣẹ Vonofoam, mo tun maa n lọọ raja ni Kutọnu, mo tun n ṣiṣẹ ni Spectars Ileese MTN, ni Ṣagamu lẹyin igba ti baba mi ku tan lẹgbọn mi ni ki n darapọ mọ owo yii, nitori mo kun oju oṣuwọn; bi gbogbo rẹ ṣe gunrege niyẹn.


Iyaafin Soetan: Aimọye idojukọ ni mo ti ri ninu owo yii, ṣe nipa ka ra ọja paapaa julọ Tiles, ki gbogbo ẹ ti fọ ninu ọkọ ko too de isọ tabi ọpọ igba tawọn ole a dami lọna Kutọnu lori awọn ọja miiran ti mo ba lọọ ra nitori gbogbo-lowo ni mi, ṣugbọn eyi to jẹ idojukọ julọ lawọn ọmọ iṣẹ alagbeda ti mo fọkan tan, ti mo gba wọn si ṣọọbu ṣugbọn wọn gbimọ pọ, wọn fi ọbẹ ẹyin jẹ mi niṣu, wọn gbe ọja bii aimọye miliọnu lọ, ṣugbọn emi naa niyi lonii, iṣoro dojukọmi, emi naa dojukọ ọ, mo dẹ dupẹ fun awọn alaanu ti wọn gbe ọja fun mi lawin ati Ọlọrun Ọba ti ko fi mi silẹ. Asejere: Owo wo lẹ n ṣe ko too digba yii? Iyaafin Soetan: Ki baba mi too doloogbe, mo ti n ṣiṣẹ nileeṣẹ Vonofoam, mo tun maa n lọọ raja ni Kutọnu, mo tun n ṣiṣẹ ni Spectars Ileese MTN, ni Ṣagamu lẹyin igba ti baba mi ku tan lẹgbọn mi ni ki n darapọ mọ owo yii, nitori mo kun oju oṣuwọn; bi gbogbo rẹ ṣe gunrege niyẹn. Asejere: Kin ni imọran yin fawọn to fẹẹ darapọ mọ iru iṣẹ yin yii? Iyaafin Soetan: Lakọọkọ, owo kekere ko ṣeru iṣẹ wa yii, ṣugbọn imọran mi ni pe ki wọn bẹrẹ lati ibi iṣo tita, ọja kekere ni pẹlu ere rẹpẹtẹ. Asejere: Bawo ni owo yii ṣe wa ri niluu Ijẹbu Ode ati agbegbe rẹ?


Asejere: Kin ni imọran yin fawọn to fẹẹ darapọ mọ iru iṣẹ yin yii? Iyaafin Soetan: Lakọọkọ, owo kekere ko ṣeru iṣẹ wa yii, ṣugbọn imọran mi ni pe ki wọn bẹrẹ lati ibi iṣo tita, ọja kekere ni pẹlu ere rẹpẹtẹ. Asejere: Bawo ni owo yii ṣe wa ri niluu Ijẹbu Ode ati agbegbe rẹ? Awọn eniyan n kọle n’Ijẹbu loootọ, ṣugbọn ko dabi Eko, ojojumọ ni aye n laju si i, ilu nla ni Ijẹbu, gbogbo eniyan lo n kọle ọlaju nipa lilo Tiles atawọn ohun igbalode amayerọrun bii nnkan inu ile, ati pe lasiko taa wa yii, gbogbo ayalegbe lo fẹẹ lọọ gba ile irọrun pẹlu awọn nnkan igbalode. Asejere: Bawo wa lọja tita lasiko arun korona yii? Iyaafin Soetan: Iyalẹnu nla lo jẹ fun emi naa pe ọja ta warawara lasiko korona yii ju ti atẹyin wa lọ, ohun to fa eyi ni pe ọpọ eeyan ni owo yii lọwọ lati fi kọle ṣugbọn nitori airi aaye lẹnu iṣẹ tabi lẹnu ọja tita wọn, wọn ko dawọle, ṣugbọn nitori konile-o-gbele, anfaani wa fun onikaluku lati mojuto ile ti wọn kọ ti tabi ti wọn n kọ lọwọ.


Awọn eniyan n kọle n’Ijẹbu loootọ, ṣugbọn ko dabi Eko, ojojumọ ni aye n laju si i, ilu nla ni Ijẹbu, gbogbo eniyan lo n kọle ọlaju nipa lilo Tiles atawọn ohun igbalode amayerọrun bii nnkan inu ile, ati pe lasiko taa wa yii, gbogbo ayalegbe lo fẹẹ lọọ gba ile irọrun pẹlu awọn nnkan igbalode. Asejere: Bawo wa lọja tita lasiko arun korona yii? Iyaafin Soetan: Iyalẹnu nla lo jẹ fun emi naa pe ọja ta warawara lasiko korona yii ju ti atẹyin wa lọ, ohun to fa eyi ni pe ọpọ eeyan ni owo yii lọwọ lati fi kọle ṣugbọn nitori airi aaye lẹnu iṣẹ tabi lẹnu ọja tita wọn, wọn ko dawọle, ṣugbọn nitori konile-o-gbele, anfaani wa fun onikaluku lati mojuto ile ti wọn kọ ti tabi ti wọn n kọ lọwọ. Asejere: Iṣẹ ọkunrin lọpọ ro pe iṣẹ yii jẹ, ki lo wu u yin lori gẹgẹ bii obinrin? Iyaafin Soetan: Ko si iṣẹ tọkunrin n ṣe tobinrin ko le ṣe, obinrin gbọdọ ṣiṣẹ lati ran ọkọ wa lọwọ, ki ọrun ma lọọ wọ ọkunrin, mo kọkọ bẹru nibẹrẹ, ṣugbọn mo dupẹ pe gbogbo ẹ lo rọrun fun mi pẹlu iranlọwọ Ọlọrun. Asejere: Bawo lẹ ṣe n dojuko awọn ọja ayederu?


Asejere: Iṣẹ ọkunrin lọpọ ro pe iṣẹ yii jẹ, ki lo wu u yin lori gẹgẹ bii obinrin? Iyaafin Soetan: Ko si iṣẹ tọkunrin n ṣe tobinrin ko le ṣe, obinrin gbọdọ ṣiṣẹ lati ran ọkọ wa lọwọ, ki ọrun ma lọọ wọ ọkunrin, mo kọkọ bẹru nibẹrẹ, ṣugbọn mo dupẹ pe gbogbo ẹ lo rọrun fun mi pẹlu iranlọwọ Ọlọrun. Asejere: Bawo lẹ ṣe n dojuko awọn ọja ayederu? Iyaafin Soetan: Haa! ọja ayederu! Ko fi bẹẹ si ayederu ninu ọpọ ọja ti a n ta nitori lati ileeṣẹ ti wọn ti n ṣe e lati n gba a, iyatọ ibẹ ni pe oriṣii ileeṣẹ lo n ṣe e, ṣugbọn o da bii pe simẹnti maa n ni ayederu, awọn to n lo o naa ni wọn jẹ ki a mọ pe feeki simẹnti wa ati pe awọn ẹlomiiran fẹran ọja ayederu ṣugbọn awa kii ta iru ẹ. Asejere: Lakotan, ta lo lọpẹ ninu irinajo yii?


Iyaafin Soetan: Haa! ọja ayederu! Ko fi bẹẹ si ayederu ninu ọpọ ọja ti a n ta nitori lati ileeṣẹ ti wọn ti n ṣe e lati n gba a, iyatọ ibẹ ni pe oriṣii ileeṣẹ lo n ṣe e, ṣugbọn o da bii pe simẹnti maa n ni ayederu, awọn to n lo o naa ni wọn jẹ ki a mọ pe feeki simẹnti wa ati pe awọn ẹlomiiran fẹran ọja ayederu ṣugbọn awa kii ta iru ẹ. Asejere: Lakotan, ta lo lọpẹ ninu irinajo yii? Iyaafin Soetan: Haa! Ọlọrun ni! Ọlọrun Ọba lo lọpẹ ati baba mi nitori ọla abata lo n mu odo ṣan, ọla baba ọmọ ni i mu ọmọ i yan!


Iyaafin Soetan: Haa! Ọlọrun ni! Ọlọrun Ọba lo lọpẹ ati baba mi nitori ọla abata lo n mu odo ṣan, ọla baba ọmọ ni i mu ọmọ i yan! Baba mi gbiyanju lori ọmọ nipa ilana ẹkọ kika ati owo, mo ṣi n dupẹ lọwọ baba mi; Ọtunba Joseph Ọmọṣọla(JP). Baba daadaa, baba mi ọwọn!


Baba mi gbiyanju lori ọmọ nipa ilana ẹkọ kika ati owo, mo ṣi n dupẹ lọwọ baba mi; Ọtunba Joseph Ọmọṣọla(JP). Baba daadaa, baba mi ọwọn!


Aṣaaju rere ni Ṣolebọ jẹ fọlọkada ROMO l’Ogun – Liṣabi

Alaaji Ọmọọba Nurudeen Ṣogeyinbo, tọpọ mọ si Liṣabi, to jẹ alaga ẹgbẹ ọlọkada ẹgbẹ ROMO, ti ẹkun Ogun Central ti ṣapejuwe alaga ẹgbẹ wọn nipinlẹ Ogun, Alaaji Rasak Olusọla Ṣotayọ tọpọ mọ si Ṣolebọ, gẹgẹ bi aṣaaju rere ti Ọlọrun ran sinu ẹgbẹ naa. O sọrọ yii lakooko ipade ẹgbẹ naa ti ẹkun Ogun Central, o ni ọpọ igbesẹ ni ọkunrin yii ti ko nipa eto aabo fawọn ọmọ ẹgbẹ ọhun, adura awọn si ni pe ki Ọlọrun lọra ẹmi ẹ fawọn. Bẹẹ lo sọ pe ko sẹni to ṣe bi alaga wọnyii ninu ẹgbẹ ọlọkada mẹtẹẹta to wa nipinlẹ Ogun. O wa rọ awọn ọmọ ẹgbẹ lati fọwọsowọpọ pẹlu ẹ, lara awọn to wa nibẹ ni Ọgbẹni Ọlalekan Ṣonọla tọpọ mọ si Awinkoko, to jẹ akọwe ẹgbẹ naa nipinlẹ Ogun, Mukaila Oniyide, akọwe iṣuna owo, Arabinrin Ọmọlọla Olumide, atawọn oloye mi-in.


Ohun to pa emi ati Oluwoo pọ ree – Ọba Kadara, Olu Ileogbo

Ọba Abeeb Adetoyeṣe Agbaje ni Olu tiluu Ileogbo, ilu iṣẹmbaye niluu yii, iṣẹ agbẹ ni wọn si yan laayo. Gbajumọ oniṣowo ni kabiyesi ibẹ ti gbogbo eeyan n pe ni Kadara, ọba to pọn bi ọlẹlẹ. Laipẹ yii ni ikọ Aṣejere ṣe baba kẹẹ pẹ saafin ọba naa, lati fọrọ-jomitoro-ọrọ pẹlu wọn nipa akitiyan atawọn nnkan to n ṣẹlẹ lọwọ niluu naa, bẹẹ ni wọn tun mẹnuba ohun to pa awọn ati Oluwoo tilẹ Iwo pọ. Diẹ lara ohun ti kabiyesi ba GBENGA OGUNMUYIWA ati NỌIMỌT ADEJUMỌBI sọ ree Aṣejere: A mu ikini wa latileeṣẹ Aṣejere, to kalẹ siluu Eko. Ẹ jẹ ka mọ yin kabiyesi Ọba Ileogbo: Emi ni Olu ti Ileogbo, Ọba Abeeb Adetoyeṣe Agbaje, Arowo Okun Joye II, ti awọn eeyan tun n pe ni Kadara. Aṣejere: O ti to igba wo tẹẹ ti wa lori itẹ awọn baba yin, kabiyesi?


Diẹ lara ohun ti kabiyesi ba GBENGA OGUNMUYIWA ati NỌIMỌT ADEJUMỌBI sọ ree Aṣejere: A mu ikini wa latileeṣẹ Aṣejere, to kalẹ siluu Eko. Ẹ jẹ ka mọ yin kabiyesi Ọba Ileogbo: Emi ni Olu ti Ileogbo, Ọba Abeeb Adetoyeṣe Agbaje, Arowo Okun Joye II, ti awọn eeyan tun n pe ni Kadara. Aṣejere: O ti to igba wo tẹẹ ti wa lori itẹ awọn baba yin, kabiyesi? Ọba Ileogbo: O ti tọdun mẹsan an ti mo ti wa lori ipo ọba, ọdun kekere naa ni. Aṣejere: A gbọ pe eeyan to nifẹẹ iṣẹ niyin, bẹẹ lẹ si maa n ko eeyan mọra, njẹ awọn iwa yii ṣi wa bẹẹ lọwọ yin, a bi iyipada ti de? Ọba Ileogbo: Baba mi ni mo jọ, awọn ni mo mu iwa yii lọwọ wọn, ko ti i si iyatọ o, ẹni to bi ni laa jọ.


Ọba Ileogbo: O ti tọdun mẹsan an ti mo ti wa lori ipo ọba, ọdun kekere naa ni. Aṣejere: A gbọ pe eeyan to nifẹẹ iṣẹ niyin, bẹẹ lẹ si maa n ko eeyan mọra, njẹ awọn iwa yii ṣi wa bẹẹ lọwọ yin, a bi iyipada ti de? Ọba Ileogbo: Baba mi ni mo jọ, awọn ni mo mu iwa yii lọwọ wọn, ko ti i si iyatọ o, ẹni to bi ni laa jọ. Aṣejere: Ileogbo ti wa tipẹ, bẹẹ lawọn eeyan maa n dagba daadaa, gẹgẹ bi itan ṣe sọ pe, awọn eeyan ilu naa ma n dagba daadaa, aṣiri wo lo wa nibẹ? Ọba Ileogbo: Ko si aṣiri kan nibẹ. Ileogbo kẹta ni mo wa yii, nigba ti awọn baba mi kọkọ n bọ; wọn duro niluu kan, ṣugbọn ohun ti wọn n wa; wọn ko ri i, wọn kuro nibẹ wọn tun lọọ tẹdo sibi kan lẹgbẹẹ Iwo, ṣugbọn nigba to di ọdun kan; ni 1822, ni awọn fulani kogun ja awọn baba mi lọjọ ọdun eegun.


Aṣejere: Ileogbo ti wa tipẹ, bẹẹ lawọn eeyan maa n dagba daadaa, gẹgẹ bi itan ṣe sọ pe, awọn eeyan ilu naa ma n dagba daadaa, aṣiri wo lo wa nibẹ? Ọba Ileogbo: Ko si aṣiri kan nibẹ. Ileogbo kẹta ni mo wa yii, nigba ti awọn baba mi kọkọ n bọ; wọn duro niluu kan, ṣugbọn ohun ti wọn n wa; wọn ko ri i, wọn kuro nibẹ wọn tun lọọ tẹdo sibi kan lẹgbẹẹ Iwo, ṣugbọn nigba to di ọdun kan; ni 1822, ni awọn fulani kogun ja awọn baba mi lọjọ ọdun eegun. Lẹyin ogun ọdun la ṣẹṣẹ sọkalẹ sibi, ibi taa wa yii nibi kẹta taa tẹdo si. Idi niyẹn ti ọja wa fi wa nibẹ. Awọn ilu to wa layika wa ni Kuta, Oke Ọṣun ati Olupọna, gbogbo ilẹ Ile-Ogbo fẹẹ lọ titi de Oke Ọṣun.


Lẹyin ogun ọdun la ṣẹṣẹ sọkalẹ sibi, ibi taa wa yii nibi kẹta taa tẹdo si. Idi niyẹn ti ọja wa fi wa nibẹ. Awọn ilu to wa layika wa ni Kuta, Oke Ọṣun ati Olupọna, gbogbo ilẹ Ile-Ogbo fẹẹ lọ titi de Oke Ọṣun. Aṣejere: Ọpọ ni ko mọ ohun ti ẹ n sọ yii, wọn tiẹ maa n lero pe abẹ Iwo ni Ileogbo wa, ẹ la a siwaju kabiyesi? Ọba Ileogbo: Awa ati Iwo, a ko ba ara wa tan o, loootọ, Ifẹ la ti jade, ọba kẹta to jẹ n’Ifẹ ni baba temi, ṣugbọn Alaafin akọkọ to kọkọ kuro ni Ifẹ, to lọọ tẹ Ọyọ do ni baba temi, Baṣọrun. Awọn Iwo, Ifẹ ni wọn ti waa duro sibi ti wọn wa yẹn, Ileogbo da duro ni, ṣugbọn Ọyọ lawa ti wa, ni wọn ṣe n ki mi ni: ‘Ọmọ iku ti kii bẹru iku, ọmọ ofo ti ko gbọdọ bẹru ofo’, Ọyọ la ti mu iyẹn wa.


Aṣejere: Ọpọ ni ko mọ ohun ti ẹ n sọ yii, wọn tiẹ maa n lero pe abẹ Iwo ni Ileogbo wa, ẹ la a siwaju kabiyesi? Ọba Ileogbo: Awa ati Iwo, a ko ba ara wa tan o, loootọ, Ifẹ la ti jade, ọba kẹta to jẹ n’Ifẹ ni baba temi, ṣugbọn Alaafin akọkọ to kọkọ kuro ni Ifẹ, to lọọ tẹ Ọyọ do ni baba temi, Baṣọrun. Awọn Iwo, Ifẹ ni wọn ti waa duro sibi ti wọn wa yẹn, Ileogbo da duro ni, ṣugbọn Ọyọ lawa ti wa, ni wọn ṣe n ki mi ni: ‘Ọmọ iku ti kii bẹru iku, ọmọ ofo ti ko gbọdọ bẹru ofo’, Ọyọ la ti mu iyẹn wa. A jọ paala ni ṣugbọn ilu wa yatọ, oriki wa si yatọ. Ọtẹ ni wọn fi sun wa de ibi ti a wa bayii. A o bara wa tan pẹlu Iwo, ṣugbọn laye atijọ taa wa labẹ Ibadan, ti wọn si pin ijọba ibilẹ ni wọn bẹrẹ si i pe wa nijọba ibilẹ Iwo, iyẹn Iwo Local Govt.


A jọ paala ni ṣugbọn ilu wa yatọ, oriki wa si yatọ. Ọtẹ ni wọn fi sun wa de ibi ti a wa bayii. A o bara wa tan pẹlu Iwo, ṣugbọn laye atijọ taa wa labẹ Ibadan, ti wọn si pin ijọba ibilẹ ni wọn bẹrẹ si i pe wa nijọba ibilẹ Iwo, iyẹn Iwo Local Govt. Igba yẹn la wa labẹ wọn nitori akoso ijọba si ni, a kan jọ n jorukọ kansu lasan ni, igba to si ya, wọn yi orukọ yẹn pada sijọba ibilẹ Aiyedire, iyẹn Aiyedire Local Govt. Ile-Ogbo ko ṣe nnkan pẹlu Iwo, onikaluku duro ni. Ṣugbọn nnkan to pa wa pọ ni igbimọ lọbalọba.


Igba yẹn la wa labẹ wọn nitori akoso ijọba si ni, a kan jọ n jorukọ kansu lasan ni, igba to si ya, wọn yi orukọ yẹn pada sijọba ibilẹ Aiyedire, iyẹn Aiyedire Local Govt. Ile-Ogbo ko ṣe nnkan pẹlu Iwo, onikaluku duro ni. Ṣugbọn nnkan to pa wa pọ ni igbimọ lọbalọba. Ohun ti wọn si tori ẹ ṣe e ni pe ko ba a rọrun funjọba lati ri gbogbo awa ọba taa wa loju kan naa, ni wọn ṣe waa fi Oluwoo ṣe alaga wa, ṣugbọn kii ṣe ọga wa, wọn kan fi ṣe alaga wa ni. Bi ọmọọṣẹ ba ṣe aṣemaṣe, ọga rẹ le da a duro, o le ma fun un lowo oṣu, o le da sẹria fun un, ṣe ẹni ti ko le ṣe eyi, ṣe ọga ni? Rara o, Oluwoo kii ṣe ọga mi.


Ohun ti wọn si tori ẹ ṣe e ni pe ko ba a rọrun funjọba lati ri gbogbo awa ọba taa wa loju kan naa, ni wọn ṣe waa fi Oluwoo ṣe alaga wa, ṣugbọn kii ṣe ọga wa, wọn kan fi ṣe alaga wa ni. Bi ọmọọṣẹ ba ṣe aṣemaṣe, ọga rẹ le da a duro, o le ma fun un lowo oṣu, o le da sẹria fun un, ṣe ẹni ti ko le ṣe eyi, ṣe ọga ni? Rara o, Oluwoo kii ṣe ọga mi. Ijọba lo jọ fun wa lọpa aṣẹ, ijọba lọga gbogbo wa, ẹni ba si kọja aye rẹ, wọn a da sẹria fun un. Awọn adari garaaji ti wọn n lọ bọ, atawọn to ta n gaari lọja, awọn naa ni alaga tiwọn, awọn yẹn tiẹ lagbara ju Oluwoo lọ, wọn le ni kẹẹyan ma taja lọja foṣu kan; tori pe o ṣẹ, ṣugbọn Oluwoo ko le ṣeru nnkan bẹẹ, bo ba jo taya mọto mi lasan; ọlọpaa yoo mu u. Ṣugbọn ajọṣepọ wa pẹlu awọn iran Iwo si dan mọran, tori alamuleti ni wa, ko sẹgbẹ teeyan yoo ṣe ti ko ni nii alaga, ṣugbọn kii se oun lo klola tabi lagbara ju. Aṣejere: Ọdun Ileogbo to maa n waye lọdọọdun, bawo ni tọdun yii, ati pe ki lẹ le sọ nipa ayẹyẹ naa?


Ijọba lo jọ fun wa lọpa aṣẹ, ijọba lọga gbogbo wa, ẹni ba si kọja aye rẹ, wọn a da sẹria fun un. Awọn adari garaaji ti wọn n lọ bọ, atawọn to ta n gaari lọja, awọn naa ni alaga tiwọn, awọn yẹn tiẹ lagbara ju Oluwoo lọ, wọn le ni kẹẹyan ma taja lọja foṣu kan; tori pe o ṣẹ, ṣugbọn Oluwoo ko le ṣeru nnkan bẹẹ, bo ba jo taya mọto mi lasan; ọlọpaa yoo mu u. Ṣugbọn ajọṣepọ wa pẹlu awọn iran Iwo si dan mọran, tori alamuleti ni wa, ko sẹgbẹ teeyan yoo ṣe ti ko ni nii alaga, ṣugbọn kii se oun lo klola tabi lagbara ju. Aṣejere: Ọdun Ileogbo to maa n waye lọdọọdun, bawo ni tọdun yii, ati pe ki lẹ le sọ nipa ayẹyẹ naa? Ọba Ileogbo: Ọdun to larinrin ni, to jẹ gbogbo ọmọ ilu nile loko lẹyin odi maa n wa lati ṣayẹyẹ ọdun naa, o da bii ọjọ ọdun ni, ero maa n pọ, awọn eeyan maa dana, alejo naa a si jẹun, ọpọ nnkan lo si maa n ṣẹlẹ. Nipasẹ ọdun yii ni ọmọ ilu kan ṣe ẹrọ amunawa eyi ti wọn n pe ni Solar Light fun wa, bẹẹ lẹnikan naa to jẹ ẹgbọn wọn gbẹ ọpọlọpọ kanga lati fa omi fun awọn araalu, fun anfaani ati igbe aye irọrun awọn araalu Ileogbo naa ni. Bẹẹ ni wọn si tun n tun afin ṣe, ọmọ kekere kan naa wa toun naa tun oju ọna ṣe, to ṣe titi tiye rẹ to biliọnu kan naira.


Ọba Ileogbo: Ọdun to larinrin ni, to jẹ gbogbo ọmọ ilu nile loko lẹyin odi maa n wa lati ṣayẹyẹ ọdun naa, o da bii ọjọ ọdun ni, ero maa n pọ, awọn eeyan maa dana, alejo naa a si jẹun, ọpọ nnkan lo si maa n ṣẹlẹ. Nipasẹ ọdun yii ni ọmọ ilu kan ṣe ẹrọ amunawa eyi ti wọn n pe ni Solar Light fun wa, bẹẹ lẹnikan naa to jẹ ẹgbọn wọn gbẹ ọpọlọpọ kanga lati fa omi fun awọn araalu, fun anfaani ati igbe aye irọrun awọn araalu Ileogbo naa ni. Bẹẹ ni wọn si tun n tun afin ṣe, ọmọ kekere kan naa wa toun naa tun oju ọna ṣe, to ṣe titi tiye rẹ to biliọnu kan naira. Akin Ogunbiyi lorukọ ẹni to ṣe kanga igbalode fun wa yẹn, nigba to ri i pe a n daamu omi, bẹẹ naa ni Sẹmiu Ọdẹyinka to wa l’Amẹrika naa, o mọ ọn mọ ṣe titi fun wa, bẹẹ naa lo n nawo saafin, bẹẹ ni mo lawọn ọmọ to pọ nileogbo. Awọn nnkan ti Ileogbo gbadun niyẹn, ti wọn n fi mi lọkan balẹ, inu oṣu kọkanla la maa n ṣe e. Aṣejere: Kabiyesi, kin ni nnkan ti ẹ le sọ nipa eto ọrọ aje ilu Ileogbo? Ọba Ileogbo: Iṣẹ agbẹ niṣẹ wa ni pataki, a ni oko koko ati obi, bẹẹ la ma n dako ohun jijẹ; iṣu, agbado, ohun to jẹ iṣẹ wa niyẹn.


Akin Ogunbiyi lorukọ ẹni to ṣe kanga igbalode fun wa yẹn, nigba to ri i pe a n daamu omi, bẹẹ naa ni Sẹmiu Ọdẹyinka to wa l’Amẹrika naa, o mọ ọn mọ ṣe titi fun wa, bẹẹ naa lo n nawo saafin, bẹẹ ni mo lawọn ọmọ to pọ nileogbo. Awọn nnkan ti Ileogbo gbadun niyẹn, ti wọn n fi mi lọkan balẹ, inu oṣu kọkanla la maa n ṣe e. Aṣejere: Kabiyesi, kin ni nnkan ti ẹ le sọ nipa eto ọrọ aje ilu Ileogbo? Ọba Ileogbo: Iṣẹ agbẹ niṣẹ wa ni pataki, a ni oko koko ati obi, bẹẹ la ma n dako ohun jijẹ; iṣu, agbado, ohun to jẹ iṣẹ wa niyẹn. Sibẹ naa, a tun ni awọn to wa nibi giga, nileeṣẹ ṣoja, lọọya, ọlọpaa, adajọ, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Awọn ọmọ Ileogbo n ṣe daadaa kaakiri agbaye. Aṣejere: Kabiyesi ki wa ni imọran paapaa lasiko ti gbogbo nnkan dẹnukọlẹ, ti ko lo deede yii?


Sibẹ naa, a tun ni awọn to wa nibi giga, nileeṣẹ ṣoja, lọọya, ọlọpaa, adajọ, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Awọn ọmọ Ileogbo n ṣe daadaa kaakiri agbaye. Aṣejere: Kabiyesi ki wa ni imọran paapaa lasiko ti gbogbo nnkan dẹnukọlẹ, ti ko lo deede yii? Ọba Ileogbo: Ọrọ aje wa ko figba kan bajẹ, awọn to n ṣoju wa ni wọn ko ṣe daadaa, ẹnu ọrọ aje to wa ni Naijiria ti to ki gbogbo wa maa gbadun, ṣugbọn awọn to n dari wa ni ko jẹ ko ri bẹẹ. Meloo ni gbogbo wa, ti wọn o le tẹ awọn eeyan lọrun, tawọn eeyan fi n daamu, ebi lo pa ọpọ, kii ṣe arun Korona, ọpọ awọn ọmọ wa ti di aṣẹwo ati ọlẹ. Nitori ko si aanu mọ ni ajinigbe fi pọ, ọna ti di mọ awọn eeyan, wọn ti ri pe ọna ti di.


Ọba Ileogbo: Ọrọ aje wa ko figba kan bajẹ, awọn to n ṣoju wa ni wọn ko ṣe daadaa, ẹnu ọrọ aje to wa ni Naijiria ti to ki gbogbo wa maa gbadun, ṣugbọn awọn to n dari wa ni ko jẹ ko ri bẹẹ. Meloo ni gbogbo wa, ti wọn o le tẹ awọn eeyan lọrun, tawọn eeyan fi n daamu, ebi lo pa ọpọ, kii ṣe arun Korona, ọpọ awọn ọmọ wa ti di aṣẹwo ati ọlẹ. Nitori ko si aanu mọ ni ajinigbe fi pọ, ọna ti di mọ awọn eeyan, wọn ti ri pe ọna ti di. Aanu lo sọnu mọ wa lọwọ. A ni alaga kansu, a ni ọnarebu nibi ati l’Abuja, bi wọn ba le maa ṣaanu, iwọnba ni tọdalẹ, bi ẹbi ba le kuro ninu iṣẹ, iṣẹ buṣe, iku lopin ohun gbogbo, ki awọn taa ran lọ soke gbiyanju ati maa ṣaanu. Aṣejere: Kin ni ijọba le ṣe lati ran ilu lọwọ?


Aanu lo sọnu mọ wa lọwọ. A ni alaga kansu, a ni ọnarebu nibi ati l’Abuja, bi wọn ba le maa ṣaanu, iwọnba ni tọdalẹ, bi ẹbi ba le kuro ninu iṣẹ, iṣẹ buṣe, iku lopin ohun gbogbo, ki awọn taa ran lọ soke gbiyanju ati maa ṣaanu. Aṣejere: Kin ni ijọba le ṣe lati ran ilu lọwọ? Ọba Ileogbo: Ọlọrun ti ran wa lọwọ, ẹni to wa nibi gẹgẹ bii gomina, Gboyega Oyetọla jẹ alaanu, kii ja, kii binu, o si maa n gbọran; o tun n gba imọran, ko sẹni to kanlẹkun ti ko ṣilẹkun fun, nigba taa fẹẹ ṣe titi ilu wa, o fun wa ni iyọnda lati ṣe e, kani ẹlomii ni ko ni i fọwọ si i, o le loun ko mọ ọn ri, o le ni kii ṣe ọmọ ẹgbẹ oun, ibẹ yẹn a waa bajẹ, ẹsẹkẹsẹ taa lọọ ba lo fọwọ si, o n sanwo wa deede, bo pe wa yoo tun fun wa lowo epo, Buhari naa ko niṣoro, iṣoro wa ni awọn aṣoju. Fun apẹẹrẹ, ohun to n ṣẹlẹ nigberiko mi, mi o mọ, awọn to fi ṣe aṣoju ni wọn ko ṣeto wọn, awọn to n ran niṣẹ lo n dalẹ. Awọn eeyan n dalẹ ara wọn, ṣugbọn gbogbo ẹni ba dalẹ ko ni i dalẹ.


Ọba Ileogbo: Ọlọrun ti ran wa lọwọ, ẹni to wa nibi gẹgẹ bii gomina, Gboyega Oyetọla jẹ alaanu, kii ja, kii binu, o si maa n gbọran; o tun n gba imọran, ko sẹni to kanlẹkun ti ko ṣilẹkun fun, nigba taa fẹẹ ṣe titi ilu wa, o fun wa ni iyọnda lati ṣe e, kani ẹlomii ni ko ni i fọwọ si i, o le loun ko mọ ọn ri, o le ni kii ṣe ọmọ ẹgbẹ oun, ibẹ yẹn a waa bajẹ, ẹsẹkẹsẹ taa lọọ ba lo fọwọ si, o n sanwo wa deede, bo pe wa yoo tun fun wa lowo epo, Buhari naa ko niṣoro, iṣoro wa ni awọn aṣoju. Fun apẹẹrẹ, ohun to n ṣẹlẹ nigberiko mi, mi o mọ, awọn to fi ṣe aṣoju ni wọn ko ṣeto wọn, awọn to n ran niṣẹ lo n dalẹ. Awọn eeyan n dalẹ ara wọn, ṣugbọn gbogbo ẹni ba dalẹ ko ni i dalẹ.