Nitori pe Fayẹmi ti kọ iṣejọba silẹ, awọn ọdaran ti gba ipinlẹ Ekiti-PDP

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ẹgbẹ oṣelu People’s Democratic Party (PDP) nipinlẹ Ekiti ti fẹsun kan Gomina Kayọde Fayẹmi pe ko bikita nipa eto aabo mọ, bi yoo ṣe di aarẹ tabi igbakeji rẹ lọdun 2023 lo n ba kiri. Eyi jẹ yọ ninu lẹta kan ti akọwe ipolongo ẹgbẹ naa l’Ekiti, Raphael Adeyanju, fọwọ si lọjọ Aje, Mọnde, niluu Ado-Ekiti. Adeyanju ṣalaye pe bi awọn ajinigbe ṣe ji gbajugbaja oniṣowo epo kan, Alhaji Sulaiman Akinbami, gbe fi han pe awọn ọdaran naa ti wọ olu-ilu Ekiti, ko si sẹni ti aabo daju fun mọ. Akọwe ipolongo naa ni pẹlu bi Alhaji Akinbami ṣe nawo to lati gbe Fayẹmi sori aleefa, gomina naa ko le daabo bo ẹmi ẹ, eyi si fi han pe ko sẹni ti wọn ko le ṣe nijamba l’Ekiti lasiko yii. O ni, ‘‘Lasiko ọdun Keresi ni wọn ji Ajayi Happiness Okunọla gbe niluu Fayẹmi ti i ṣe Iṣan-Ekiti, o si ya ni lẹnu pe ẹni to ni oun gba iwe-ẹri ọmọwe ninu ẹkọ ogun jija ko le ṣe nnkan kan si i. ‘‘Eyi fi han pe ti ko ba jẹ pe Gomina Fayẹmi ko kunju oṣuwọn, o jẹ pe ko bikita ni, ọrọ ibo 2023 lo n ba kiri.’’ Adeyanju fi kun un pe asiko tawọn ajinigbe ji ọmọ ilẹ China kan lopin ọdun to kọja lo yẹ ki Fayẹmi ti gbe igbesẹ nitori Ado-Ekiti ni wọn ti gbe e. O waa pe awọn eeyan Ekiti, o ni ki wọn bẹ gomina ko ṣiṣẹ ti wọn gba a fun, kawọn ajinigbe too maa wọle lọọ gbe awọn eeyan.


Olori awọn aṣofin Eko gbaṣẹ lọwọ awọn amugbalẹgbẹẹ rẹ mẹrin

Faith Adebọla, Eko Olori ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Eko, Ọnarebu Mudashiru Ọbasa, ti juwe ile fun mẹrin lara awọn oṣiṣẹ rẹ, Ọgbẹni Saka Fafunmi, Tọlani Abati, Dayọ Famakinwa ati Ọladimeji Oriyọmi. Ninu lẹta ti aṣofin yii buwọ lu funra rẹ ti wọn kọ ni ọjọ kọkanla, oṣu ki-in-ni, si ọkọọkan awọn tọrọ kan, Ọbasa sọ pe loju-ẹsẹ ti wọn gba lẹta naa ni ki wọn fipo silẹ. Inu oṣu kejila, ọdun 2019, ni Ọgbẹni Saka Fafunmi gbaṣẹ gẹgẹ bii olori awọn oṣiṣẹ lọfiisi abẹnugan awọn aṣofin naa, o si ti figba kan jẹ aṣofin nileegbimọ ọhun fun ọdun mejila gbako, to ṣoju awọn eeyan agbegbe Ifakọ-Ijaye. Ni ti Ọgbẹni Tọlani Abati, oun ni akọwe agba feto iroyin lọfiisi olori awọn asọfin. Oludamọran pataki fun Ọbasa lori ọrọ oṣelu ni Dayọ Famakinwa, oun naa si ti figba kan jẹ aṣofin to ṣoju agbegbe Ajeromi Ifẹlofun nile aṣofin ọhun. Ẹni kẹrin tọrọ naa kan ni Ọgbẹni Ọladimeji Oriyọmi, oun ni oludamọran pataki fun Abẹnugan lori iṣẹ iwadii.


Ni ti Ọgbẹni Tọlani Abati, oun ni akọwe agba feto iroyin lọfiisi olori awọn asọfin. Oludamọran pataki fun Ọbasa lori ọrọ oṣelu ni Dayọ Famakinwa, oun naa si ti figba kan jẹ aṣofin to ṣoju agbegbe Ajeromi Ifẹlofun nile aṣofin ọhun. Ẹni kẹrin tọrọ naa kan ni Ọgbẹni Ọladimeji Oriyọmi, oun ni oludamọran pataki fun Abẹnugan lori iṣẹ iwadii. Akọroyin wa ba Ọgbẹni Abati sọrọ lori aago rẹ, o si fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O ni lẹta ti wọn fun oun ko sọ pato boya oun dẹṣẹ kan, wọn kan sọ pe iṣẹ ti tan ni. Ohun kan naa ni Saka Fafunmi sọ nigba ta a kan si i lori aago rẹ.


Akọroyin wa ba Ọgbẹni Abati sọrọ lori aago rẹ, o si fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O ni lẹta ti wọn fun oun ko sọ pato boya oun dẹṣẹ kan, wọn kan sọ pe iṣẹ ti tan ni. Ohun kan naa ni Saka Fafunmi sọ nigba ta a kan si i lori aago rẹ. Oṣiṣẹ kan lọfiisi Abẹnugan to ba wa sọrọ sọ pe ijọba ipinlẹ Eko lo gbaṣẹ lọwọ awọn mẹrẹẹrin, ki i ṣe Ọbasa, tori ijọba Eko lo gba wọn siṣẹ, ijọba lo n sanwo oṣu fun wọn. Wọn ni Ọbasa yoo kede awọn to maa rọpo wọn laipẹ.


Oṣiṣẹ kan lọfiisi Abẹnugan to ba wa sọrọ sọ pe ijọba ipinlẹ Eko lo gbaṣẹ lọwọ awọn mẹrẹẹrin, ki i ṣe Ọbasa, tori ijọba Eko lo gba wọn siṣẹ, ijọba lo n sanwo oṣu fun wọn. Wọn ni Ọbasa yoo kede awọn to maa rọpo wọn laipẹ.


Ọga agba ileeṣẹ ijọba ku sọfiisi rẹ n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Titi di asiko yii, ko ti i sẹni to mọ iru iku to pa dirẹkitọ ileeṣẹ ijọba to n mojuto eto ọgbin ati idagbasoke ẹsẹ kuku nipinlẹ Kwara, Dokita Khalid Ibrahim Ndaman, ẹni ti wọn ṣadeede ba oku rẹ ninu ọfiisi laaarọ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. Ileeṣẹ ọlọpaa ti bẹrẹ iwadii nipa iku ọkunrin naa. Ndaman to jẹ ọga agba lẹka to n mojuto itọju awọn ohun ọsin ati ẹranko (Veterinary) ni iku rẹ si n jẹ kayeefi fawọn eeyan. Iwadii fi han pe ṣaka lara ọkunrin naa da lasiko to de ọfiisi rẹ laaarọ ọjọ Aje yii. Nigba ti ọkan lara awọn oṣiṣẹ to wa labẹ rẹ lọọ ba a lati jiroro lori ọrọ to jọ mọ iṣẹ wọn lo ba a to gbe ori sori tabili rẹ bii ẹni sun. Wọn ni iyẹn kan ilẹkun ọfiisi rẹ titi, ṣugbọn ko fesi, nigba to duro diẹ lo wọle.


Iwadii fi han pe ṣaka lara ọkunrin naa da lasiko to de ọfiisi rẹ laaarọ ọjọ Aje yii. Nigba ti ọkan lara awọn oṣiṣẹ to wa labẹ rẹ lọọ ba a lati jiroro lori ọrọ to jọ mọ iṣẹ wọn lo ba a to gbe ori sori tabili rẹ bii ẹni sun. Wọn ni iyẹn kan ilẹkun ọfiisi rẹ titi, ṣugbọn ko fesi, nigba to duro diẹ lo wọle. Iyẹn ki i, ṣugbọn ko dahun, lo ba sun mọ on lati fọwọ tọ ọ, ibẹ lo ti mọ pe ọkunrin naa ti jade laye, bo ṣe kegbajare sawọn eeyan niyẹn. Alukoro ileeṣẹ nipinlẹ Kwara, Ajayi Ọkasanmi, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ. O ni iwadii ti n lọ lori ẹ.


Iyẹn ki i, ṣugbọn ko dahun, lo ba sun mọ on lati fọwọ tọ ọ, ibẹ lo ti mọ pe ọkunrin naa ti jade laye, bo ṣe kegbajare sawọn eeyan niyẹn. Alukoro ileeṣẹ nipinlẹ Kwara, Ajayi Ọkasanmi, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ. O ni iwadii ti n lọ lori ẹ.


Ẹgbẹ oṣiṣẹ kilọ fun ijọba, wọn ni wọn ko gbọdọ le awọn oṣiṣẹ ile aṣofin

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Agbarijọpọ ẹgbẹ oṣiṣẹ nipinlẹ Ekiti ti kede pe awọn ko ni i gba ijọba laaye lati le awọn oṣiṣẹ to wa nile-igbimọ aṣofin ipinlẹ naa, eyi to jẹ ọrọ kan tawọn n gbọ labẹlẹ. Ninu lẹta kan ti akọwe NLC, Comrade Taiwo Akinyẹmi pẹlu ojugba rẹ lati TUC, Lawrence Kuloogun ati Gbenga Olowoyọ lati JNC fọwọ si ni wọn ti sọ pe ileeṣẹ to n mojuto awọn oṣiṣẹ ile aṣofin fẹẹ ṣe ayẹwo kan, o si ṣee ṣe ki wọn fẹẹ fi le awọn oṣiṣẹ. Lẹta ọhun, eyi ti wọn kọ lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii ni wọn fi ṣọwọ si Olori ile aṣofin, Funminiyi Afuyẹ, bẹẹ ni wọn kilọ pe ko ma gba iru igbesẹ bẹẹ laaye nitori yoo ba ajọṣẹpọ ẹgbẹ oṣiṣẹ ati ijọba jẹ. Wọn ni ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ ile aṣofin, Parliamentary Staff Association of Nigeria (PSSAN), lo ta awọn lolobo, tijọba ba si n ro iru nnkan bẹẹ tẹlẹ, ki wọn yaa tun ero wọn pa nitori ẹgbẹ oṣiṣẹ ko ni i gba ki iru ẹ ṣẹlẹ si oṣiṣẹ kankan l’Ekiti. Wọn waa ni ọdun 2011 ni akọsilẹ awọn oṣiṣẹ ọhun ti wa nilana igbalode, ayẹwo tawọn si n gbọ pe wọn fẹẹ ṣe yii mu ifura dani. Ṣugbọn alaga ileeṣẹ to n mojuto ile aṣofin ọhun, Ọnarebu Taiwo Ọlatunbọsun, sọ pe kayeefi ni ẹsun awọn oṣiṣẹ naa jẹ nitori ko si nnkan to jọ pe ijọba fẹẹ le oṣiṣẹ.


Wọn ni ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ ile aṣofin, Parliamentary Staff Association of Nigeria (PSSAN), lo ta awọn lolobo, tijọba ba si n ro iru nnkan bẹẹ tẹlẹ, ki wọn yaa tun ero wọn pa nitori ẹgbẹ oṣiṣẹ ko ni i gba ki iru ẹ ṣẹlẹ si oṣiṣẹ kankan l’Ekiti. Wọn waa ni ọdun 2011 ni akọsilẹ awọn oṣiṣẹ ọhun ti wa nilana igbalode, ayẹwo tawọn si n gbọ pe wọn fẹẹ ṣe yii mu ifura dani. Ṣugbọn alaga ileeṣẹ to n mojuto ile aṣofin ọhun, Ọnarebu Taiwo Ọlatunbọsun, sọ pe kayeefi ni ẹsun awọn oṣiṣẹ naa jẹ nitori ko si nnkan to jọ pe ijọba fẹẹ le oṣiṣẹ. O ni loootọ ni ayẹwo fẹẹ waye, ṣugbọn gbogbo igba lawọn maa n ṣe iru ẹ lati mọ iye oṣiṣẹ tawọn ni ati igbeṣe ilọsiwaju to yẹ lati gbe.


O ni loootọ ni ayẹwo fẹẹ waye, ṣugbọn gbogbo igba lawọn maa n ṣe iru ẹ lati mọ iye oṣiṣẹ tawọn ni ati igbeṣe ilọsiwaju to yẹ lati gbe.


Lẹyin tawọn Fulani fi maaluu jẹ oko Rilwan tan ni wọn tun ṣa a pa l’Odo-Ọtin

Florence Babaṣọla Inu aibalẹ aya lawọn eeyan ilu Ijabẹ, nijọba ibilẹ Odo-Ọtin, nipinlẹ Ọṣun, wa bayii, pẹlu bi awọn Fulani bororo ṣe pa Ridwan, ẹni ti inagijẹ rẹ n jẹ Rado. Laaarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, la gbọ pe awọn Fulani naa da maaluu wọn lọ sibi oko Ridwan to wa labule Bọọlẹ, nitosi Ijabẹ, ti wọn si ba oko naa jẹ gidigidi. Eleyii lo bi Ridwan ninu to fi sọrọ, ọrọ to sọ lo di ija, wọn n ja lọwọ ni ọkan lara awọn Fulani naa fa ada yọ, to si ṣa Ridwan pa sinu oko rẹ. Kia niroyin naa ti kan de aarin ilu, bẹẹ lawọn ọdọ atawọn eeyan agboole Eesa ti Ridwan ti wa ya lọ si oko naa, wọn si mu Fulani to ṣa Ridwan pa ati awọn meji mi–in. A gbọ pe awọn agbaagba ni wọn pẹtu sawọn ọdọ naa ninu ti wọn ko fi gbẹsan lọwọ ara wọn. Aafin ọba ilu Ijabẹ ni wọn kọkọ ko wọn lọ, ko too di pe wọn fa wọn le ọlọpaa agbegbe naa lọwọ, ti awọn ọlọpaa si lọọ gbe oku oloogbe naa kuro nibẹ.


Kia niroyin naa ti kan de aarin ilu, bẹẹ lawọn ọdọ atawọn eeyan agboole Eesa ti Ridwan ti wa ya lọ si oko naa, wọn si mu Fulani to ṣa Ridwan pa ati awọn meji mi–in. A gbọ pe awọn agbaagba ni wọn pẹtu sawọn ọdọ naa ninu ti wọn ko fi gbẹsan lọwọ ara wọn. Aafin ọba ilu Ijabẹ ni wọn kọkọ ko wọn lọ, ko too di pe wọn fa wọn le ọlọpaa agbegbe naa lọwọ, ti awọn ọlọpaa si lọọ gbe oku oloogbe naa kuro nibẹ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe loootọ ni Ridwan dero ọrun nibi iṣẹlẹ naa, ati pe iwadii n lọ lọwọ lori ẹ.


Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe loootọ ni Ridwan dero ọrun nibi iṣẹlẹ naa, ati pe iwadii n lọ lọwọ lori ẹ.


Ọwọ EFCC tẹ awọn ọmọ ‘Yahoo’ mẹwaa l’Alagbado

Faith Adebọla, Eko Awọn mẹwaa ni wọn ti wa lakata ajọ to n gbogun ti iwa jibiti ati ajẹbanu nilẹ wa, EFCC. Ẹsun ti wọn fi kan wọn ni pe wọn n lu awọn eeyan ni jibiti lori ẹrọ ayelajara, wọn n ṣe ‘Yahoo’. Orukọ awọn tọwọ ba ọhun ni Rasheed Ogunlana, Jonathan Daniẹl Adebayọ, Prince Wilfred Efetobore, Waidi Lawal, Joseph Adeọṣun ati Rotimi Ṣowunmi. Awọn mẹrin to ku ni Ọmọtayọ Oseni, Emmanuel Fakiyesi, Gbemileke Taiwo ati Ṣẹgun Ọladunni. Gẹgẹ bi agbẹnusọ fun ajọ EFCC, Ọgbẹni Wilson Uwajuren, ṣe fidi ẹ mulẹ fun ALAROYE, o ni olobo kan lo ta awọn nipa awọn afurasi ọdaran wọnyi. O lo ti ṣe diẹ tawọn ti n fimu finlẹ nipa wọn, igba ti iṣẹ iwadii tawọn ṣe too fi ibi ti wọn n gbe han lawọn ṣẹṣẹ lọọ fi pampẹ ofin gbe wọn lọjọ Aje, Mọnde, to kọja yii.


Awọn mẹrin to ku ni Ọmọtayọ Oseni, Emmanuel Fakiyesi, Gbemileke Taiwo ati Ṣẹgun Ọladunni. Gẹgẹ bi agbẹnusọ fun ajọ EFCC, Ọgbẹni Wilson Uwajuren, ṣe fidi ẹ mulẹ fun ALAROYE, o ni olobo kan lo ta awọn nipa awọn afurasi ọdaran wọnyi. O lo ti ṣe diẹ tawọn ti n fimu finlẹ nipa wọn, igba ti iṣẹ iwadii tawọn ṣe too fi ibi ti wọn n gbe han lawọn ṣẹṣẹ lọọ fi pampẹ ofin gbe wọn lọjọ Aje, Mọnde, to kọja yii. Lara awọn nnkan ti wọn ka mọ wọn lọwọ ni ọkọ ayọkẹlẹ mẹta, kọmputa agbeletan, foonu oriṣiiriṣii, pasipọọtu ati iwe sọweedowo, titi kan ẹrọ igbalode ti wọn fi n ya fidio. Ọgbẹni Wilson lawọn afurasi wọnyi ti ṣalaye ara wọn fawọn to n ṣiṣẹ iwadii lọdọ EFCC. O fi kun un pe iwadii naa lo maa pilẹ igbẹjọ wọn nigba ti wọn ba foju bale-ẹjọ laipẹ.


Lara awọn nnkan ti wọn ka mọ wọn lọwọ ni ọkọ ayọkẹlẹ mẹta, kọmputa agbeletan, foonu oriṣiiriṣii, pasipọọtu ati iwe sọweedowo, titi kan ẹrọ igbalode ti wọn fi n ya fidio. Ọgbẹni Wilson lawọn afurasi wọnyi ti ṣalaye ara wọn fawọn to n ṣiṣẹ iwadii lọdọ EFCC. O fi kun un pe iwadii naa lo maa pilẹ igbẹjọ wọn nigba ti wọn ba foju bale-ẹjọ laipẹ.


Peter fun ọmọ to bi ninu ara rẹ lo loyun l’Ondo, lo ba lo ṣeeṣi ni

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ile-ẹjọ Majisireeti to wa niluu Ọrẹ, nijọba ibilẹ Odigbo, ti ni ki wọn ṣi lọọ fi ọkunrin ẹni ọdun mẹrindinlogoji kan, Peter Moses, pamọ sọgba ẹwọn na, lori ẹsun pe o fun ọmọ bibi inu ara rẹ, Peter Patience, loyun. Iṣẹlẹ yii waye niluu Asẹwele-Korede, nijọba ibilẹ Odigbo, nibi ti olujẹjọ naa ti fipa ba ọmọbinrin ẹni ọdun mẹtadinlogun ọhun lo pọ titi to fi doyun laarin osu kọkanla, ọdun to kọja, si osu kin-in-ni, ọdun tuntun ta a wa yii. Agbefọba, Ripẹtọ Jimoh Amuda, ni afurasi ọhun ti ṣẹ si abala kejilelọgbọn ninu iwe ofin orilẹ-ede yii ti ọdun 2003, eyi to lodi si lilo ọmọde nilokulo. Agbefọba ọhun rọ ile-ẹjọ lati sun igbẹjọ siwaju diẹ kawọn ọlọpaa fi pari iwadii ti wọn n ṣe lọwọ. Ni kete ti wọn ti ka ẹsun kan soso ti wọn fi kan olujẹjọ naa tan lo ti gba pe oun jẹbi, to si n bẹbẹ pe ki adajọ siju aanu wo oun nitori pe aṣiṣe ko kan ọgbọn. Onidaajọ F. O. Ọmọfọlarin ni ki wọn ṣi lọọ fi ọkunrin naa pamọ sọgba ẹwọn titi ti imọran yoo fi wa lati ọfiisi ajọ to n gba adajọ nimọran.


Eeyan mẹẹẹdọgbọn ku ninu ija  awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun l’Ogun

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Pẹlu bi ija agba ṣe n waye lemọlemọ laarin awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun oriṣiiriṣii kaakiri ipinlẹ Ogun, ti wọn si n pa ara wọn, Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ yii, Edward Awolọwọ Ajogun, ti sọ pe ko din leeyan mẹẹẹdọgbọn (25) to ti padanu ẹmi wọn ninu awọn ija agba ọhun. Ọjọ Iṣẹgun, ọjọ kejila, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021, ni Ajogun sọrọ yii ni Kọmanmdi ọlọpaa to wa ni Igbẹba, n’Ijẹbu-Ode, lasiko to ba awọn olori agbegbe, awọn ọdọ atawọn alẹnulọrọ lori ohun to n ṣẹlẹ naa pade, to si tun foju awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun mọkanla han fawọn akọroyin. Ṣe lẹnu ọjọ mẹta yii, Ijẹbu-Ode ko sinmi lọwọ awọn ọmọkunrin ti wọn n ṣe ẹgbẹ okunkun Ẹiyẹ, Aiye ati Aake Dudu, pẹlu bi wọn ṣe n ko idaamu ba awọn araalu ti ọrọ ko kan lasiko ti wọn ba bẹrẹ wahala wọn. Kọmiṣanna sọ pe ọmọ ẹgbẹ okunkun mẹrindinlogun lọwọ awọn ti ba laarin oṣu kan si asiko yii, bẹẹ ni ọpọlọpọ nnkan ija pẹlu oogun abẹnugọngọ lawọn ọlọpaa ri gba lọwọ wọn. O fi kun un pe lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kejila, ọdun to kọja, ọkan ninu awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun naa padanu ẹmi ẹ lasiko tawọn ọlọpaa koju wọn. Bo ṣe waa jẹ pe awọn ọmọ ẹgbẹ Aiye, Aake Dudu ati Ẹiye ko fẹẹ gba alaafia laaye yii, Ajogun ni awọn agbofinro naa ko ni i pada lẹyin wọn nipinlẹ Ogun yii.


Kọmiṣanna sọ pe ọmọ ẹgbẹ okunkun mẹrindinlogun lọwọ awọn ti ba laarin oṣu kan si asiko yii, bẹẹ ni ọpọlọpọ nnkan ija pẹlu oogun abẹnugọngọ lawọn ọlọpaa ri gba lọwọ wọn. O fi kun un pe lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kejila, ọdun to kọja, ọkan ninu awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun naa padanu ẹmi ẹ lasiko tawọn ọlọpaa koju wọn. Bo ṣe waa jẹ pe awọn ọmọ ẹgbẹ Aiye, Aake Dudu ati Ẹiye ko fẹẹ gba alaafia laaye yii, Ajogun ni awọn agbofinro naa ko ni i pada lẹyin wọn nipinlẹ Ogun yii. O lawọn yoo maa wa wọn jade nibi yoowu ki wọn sa gba ni, wọn yoo si maa jiya to yẹ wọn labẹ ofin. Lọjọ kẹsan-an, oṣu kin-in-ni yii, ọkan ninu awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun Aake Dudu (Black Axe), Micheal Jayeọla, padanu ẹmi ẹ nigba ti wọn yinbọn pa a, bẹẹ ni wọn tun ge apa rẹ paapaa lọja Ijẹbu-Imushin. CP Ajogun lo fidi eyi mulẹ, bẹẹ lo ni bawọn ọlọpaa yoo ṣe maa ṣigun lọọ ba awọn ọmọ to n da alaafia Ijẹbu-Ode ati ipinlẹ Ogun lapapọ ru naa ni yii.


O lawọn yoo maa wa wọn jade nibi yoowu ki wọn sa gba ni, wọn yoo si maa jiya to yẹ wọn labẹ ofin. Lọjọ kẹsan-an, oṣu kin-in-ni yii, ọkan ninu awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun Aake Dudu (Black Axe), Micheal Jayeọla, padanu ẹmi ẹ nigba ti wọn yinbọn pa a, bẹẹ ni wọn tun ge apa rẹ paapaa lọja Ijẹbu-Imushin. CP Ajogun lo fidi eyi mulẹ, bẹẹ lo ni bawọn ọlọpaa yoo ṣe maa ṣigun lọọ ba awọn ọmọ to n da alaafia Ijẹbu-Ode ati ipinlẹ Ogun lapapọ ru naa ni yii. Ọga ọlọpaa yii ko ṣai de awọn orita ti wọn ni ibẹ lawọn ọmọ Aiye, Ẹiye ati Aake Dudu fi n ṣe ibuba n’Ijẹbu-Ode. O kilọ fawọn ọdọ ibẹ pe ki wọn jawọ bi wọn ko ba fẹẹ bọ sọwọ ofin, bẹẹ lo kilọ fawọn obi paapaa pe ki wọn fa awọn ọmọ wọn leti, kawọn olori adugbo naa ba awọn eeyan wọn sọrọ, nitori ẹni tọwọ ba tẹ pẹlu bi nnkan ṣe n lọ yii, tọhun ko ni i le royin tan nigba tọwọ ọlọpaa ba tẹ ẹ. Awọn mi-in ti wa ni kootu ninu wọn ti wọn n jẹjọ apaayan ati iṣeeṣipaniyan gẹgẹ bi Ajogun ṣe wi.


Ọga ọlọpaa yii ko ṣai de awọn orita ti wọn ni ibẹ lawọn ọmọ Aiye, Ẹiye ati Aake Dudu fi n ṣe ibuba n’Ijẹbu-Ode. O kilọ fawọn ọdọ ibẹ pe ki wọn jawọ bi wọn ko ba fẹẹ bọ sọwọ ofin, bẹẹ lo kilọ fawọn obi paapaa pe ki wọn fa awọn ọmọ wọn leti, kawọn olori adugbo naa ba awọn eeyan wọn sọrọ, nitori ẹni tọwọ ba tẹ pẹlu bi nnkan ṣe n lọ yii, tọhun ko ni i le royin tan nigba tọwọ ọlọpaa ba tẹ ẹ. Awọn mi-in ti wa ni kootu ninu wọn ti wọn n jẹjọ apaayan ati iṣeeṣipaniyan gẹgẹ bi Ajogun ṣe wi.


Nibi tawọn eleyii ti fẹẹ gbe egboogi oloro kọja papakọ ofurufu n’Ikẹja lọwọ ti tẹ wọn

Faith Adebọla, Eko Awọn gende mẹta kan to fẹẹ gbe egboogi olori kọja papakọ ofurufun Muritala Mohammed to wa n’Ikẹja, l’Ekoo, ti ha sọwọ awọn agbofinro, awọn oṣiṣẹ ajọ to n gbogun ti gbigbe, lilo ati ṣiṣe okoowo egboogi oloro nilẹ wa, NDLEA, lo mu wọn. Meji ninu awọn afurasi ọdaran naa, Emeka Jeremiah Azubuike, ati Uchenna Okeke, ni wọn fẹsun kan pe wọn fẹẹ ko awọn egboogi wọle pẹlu baalu Ethiopia kan to n gbe wọn bọ lati orileede Brazil, igba ti wọn n yẹ ẹru wọn wo laṣiiri tu pe wọn lẹbọ lẹru. Ẹni kẹta, Musa Abdul, ni wọn loun fẹẹ gbe egboogi ti wọn pe ni kokeeni kọja si orileede India, wọn ni diẹ lo ku ko wọ baalu pẹlu ẹru ofin to wa lara ẹ. Kọmanda ajọ NDLEA to wa ni papakọ ofurufu naa, Ọgbẹni Garba Adamu, to ṣalaye fawọn oniroyin nipa iṣẹlẹ yii lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, sọ pe laarin ọjọ kẹjọ si ikẹwaa, oṣu yii, lọwọ ba awọn afurasi naa, tawọn si bẹrẹ iwadii lori wọn. Adamu ni aropọ egboogi ti wọn ka mọ wọn lọwọ wọ kilogiraamu mejidinlogoje (137.8 kg). O sọ pe niṣẹ lawọn afurasi naa pọn kinni ọhun saarin awọn aṣọ kampala, wọn tọju awọn mi-in saarin ọṣẹ ifọrun, iyẹn rilaasa (hair relaxer) tawọn obinrin n lo, wọn si fi beba kabọn ati girisi pa a lara. Nigba ti wọn bi wọn leere, awọn afurasi naa jẹwọ pe ero awọn ni pe bawọn ṣe tọju ọja ofin ọhun ko ni i jẹ ki ẹrọ igbalode to n ṣayẹwo ẹru le gbooorun awọn egboogi naa, ṣugbọn ibi ti wọn foju si, ọna ko gba’bẹ.


Adamu ni aropọ egboogi ti wọn ka mọ wọn lọwọ wọ kilogiraamu mejidinlogoje (137.8 kg). O sọ pe niṣẹ lawọn afurasi naa pọn kinni ọhun saarin awọn aṣọ kampala, wọn tọju awọn mi-in saarin ọṣẹ ifọrun, iyẹn rilaasa (hair relaxer) tawọn obinrin n lo, wọn si fi beba kabọn ati girisi pa a lara. Nigba ti wọn bi wọn leere, awọn afurasi naa jẹwọ pe ero awọn ni pe bawọn ṣe tọju ọja ofin ọhun ko ni i jẹ ki ẹrọ igbalode to n ṣayẹwo ẹru le gbooorun awọn egboogi naa, ṣugbọn ibi ti wọn foju si, ọna ko gba’bẹ. Ahmadu ni awọn afurasi naa ti wa lẹnu ọna ile-ẹjọ, tori tawọn ba ti pari iṣẹ iwadii, awọn ati ẹsibiiti ẹru ofin ti wọn ko yoo fara han niwaju adajọ laipẹ.


Ahmadu ni awọn afurasi naa ti wa lẹnu ọna ile-ẹjọ, tori tawọn ba ti pari iṣẹ iwadii, awọn ati ẹsibiiti ẹru ofin ti wọn ko yoo fara han niwaju adajọ laipẹ.


Awọn eeyan Ipetu Ijẹṣa ni ki gomina Ọsun le Ọwa Obokun kuro nipo, nitori to gba kabiyesi wọn leti

Aderounmu Kazeem Ko si ọmọ ilu Ipetu-Ijẹṣa nipinlẹ Ọṣun to gbọ nípa wahala to sẹlẹ láàrin Ọwá Obòkun Ilẹ Ìjẹ̀ṣà, Ọba Adekunle Aromọlaran ati Ọba wọn, Ajalaye ti Ipetu Ìjèṣà, Ọba Adeleke Agunbiade, ti inu ko maa bi gidigidi lori bi Ọwa Obokun ṣe fun baba naa ni igbati meji nita gbangba. Ninu atẹjade ti olùrànlọwọ nipa iroyin fun Ajalaye ilu Ipetu Ijeṣa, Afọlábí Akinọla, fi sita lo ti bu ẹnu atẹ lu iwa idojutiní ti Obòkun hu si Ajalaye pẹlu bo ṣe fọ ọ leti lẹẹmeji leralera. O ni, “Eyi ni lati fi to gbogbo eeyan leti nipa iwa ifiyajẹni ati idojutini nita gbangba ti Ọwa Obokun ti ilu Ileṣa ṣe fun Ọba wa, Adeleke Agunbiade, nibi ayẹyẹ kan laipẹ yii lori ẹsun wi pe kabiyesi ko ki i bo ti yẹ. “Ẹẹmeji ọtọtọ ni Ọwa gba ọba wa leti, bẹẹ abuku nla ni eleyii jẹ fun gbogbo ilẹ Ipetu Ijẹṣa, bẹẹ lo lodi si ofin awọn alalẹ. Ohun ibanujẹ lo jẹ fun mi lori bi awọn oniroyin ṣe n pe mi lati fidi ọrọ ọhun mulẹ, eyi to mu mi pe Olori Bọla Agunbiade, ti wọn si ti fi da mi loju bayii pe Ajalaye ti tori iwa buruku yii pe Ọwa Obokun lẹjọ. “Pẹlu iṣẹlẹ yii, mo fẹẹ fi asiko yii ke si ijọba ipinlẹ Ọṣun lati paṣẹ fun Ọwa ko fi ori apere Ọba to wa silẹ ko lọọ rọ ọ kun nile na, nitori iwa idojutini gbaa lo hu si ọba ẹgbẹ ẹ, bẹẹ nirufẹ iwa bẹe ko yẹ ọba alade.


“Ẹẹmeji ọtọtọ ni Ọwa gba ọba wa leti, bẹẹ abuku nla ni eleyii jẹ fun gbogbo ilẹ Ipetu Ijẹṣa, bẹẹ lo lodi si ofin awọn alalẹ. Ohun ibanujẹ lo jẹ fun mi lori bi awọn oniroyin ṣe n pe mi lati fidi ọrọ ọhun mulẹ, eyi to mu mi pe Olori Bọla Agunbiade, ti wọn si ti fi da mi loju bayii pe Ajalaye ti tori iwa buruku yii pe Ọwa Obokun lẹjọ. “Pẹlu iṣẹlẹ yii, mo fẹẹ fi asiko yii ke si ijọba ipinlẹ Ọṣun lati paṣẹ fun Ọwa ko fi ori apere Ọba to wa silẹ ko lọọ rọ ọ kun nile na, nitori iwa idojutini gbaa lo hu si ọba ẹgbẹ ẹ, bẹẹ nirufẹ iwa bẹe ko yẹ ọba alade. Abuku nla ni eleyii jẹ fun wa nilẹ Ipetu Ijẹṣa, bẹẹ la o ni i fọwọ kekere mu un rara.”


Abuku nla ni eleyii jẹ fun wa nilẹ Ipetu Ijẹṣa, bẹẹ la o ni i fọwọ kekere mu un rara.”


Ẹ fura o! Wọn fẹẹ f’ọrọ ẹsin da wahala silẹ nilẹ Yoruba – DSS pariwo

Aderounmu Kazeem Ọkan lara ileeṣẹ agbofinro orilẹ ede yii, DSS, ti ke gbajare pe ki awọn eeyan ṣọra nitori awọn eeyan kan ti n gbero lati fi ọrọ ẹsin dá wahala silẹ lawọn ipinlẹ kan nilẹ Yorùbá. Lara awọn ipinlẹ ti wọn sọ pe ikọlu ọhun yóò ti waye gẹgẹ bíi olobo to ta awọn ni ipinlẹ Eko, Ọyọ atawọn ibomi-in ni Naijiria. Ohun tí àjọ DSS sọ ni pe niṣe lawọn eeyan buruku yii pẹlu ìfọwọ́sowọ́pọ̀ awọn ẹlẹgbẹ wọn láwọn orilẹ-ede kan fẹẹ máa fi ọrọ ẹsin da wahala silẹ, bẹẹ lawọn èèyàn gbọdọ sọra lori ohun to lè mú ikọlu wa nitori ọrọ ẹsin lagbegbe wọn. Yatọ si ilẹ Yoruba awọn ipinlẹ mi-in ti wọn tun darukọ pe awọn eeyan yii ni gbero lati fi ọrọ ẹsin da nnkan ru ni ipinlẹ Rivers, Sokoto, Kano, Kaduna ati Plateau. Agbẹnusọ fun ẹṣọ agbofinro DSS, Dokita Peter Afunanya, sọ pe èròngbà awọn eeyan yii ni lati da rukerudo silẹ nipa kikọlu awọn ile ijọsin atawọn aṣáájú lawọn ibi ìjọsìn ọhun. Ninu atẹjade ọhun lo tun ti sọ pe, “Lara ohun ti awọn oniṣẹ ibi yii fẹẹ ṣe ni pe wọn fẹẹ da wahala silẹ laarin ẹsin, bẹẹ ni wọn tún fẹẹ lo awọn janduku ọmọ ẹgbẹ wọn lati máa fi kọlu awọn ile ijọsin, awọn aṣáájú ẹṣin, atawọn aaye pàtàkì kan láàrin ìlú.


Yatọ si ilẹ Yoruba awọn ipinlẹ mi-in ti wọn tun darukọ pe awọn eeyan yii ni gbero lati fi ọrọ ẹsin da nnkan ru ni ipinlẹ Rivers, Sokoto, Kano, Kaduna ati Plateau. Agbẹnusọ fun ẹṣọ agbofinro DSS, Dokita Peter Afunanya, sọ pe èròngbà awọn eeyan yii ni lati da rukerudo silẹ nipa kikọlu awọn ile ijọsin atawọn aṣáájú lawọn ibi ìjọsìn ọhun. Ninu atẹjade ọhun lo tun ti sọ pe, “Lara ohun ti awọn oniṣẹ ibi yii fẹẹ ṣe ni pe wọn fẹẹ da wahala silẹ laarin ẹsin, bẹẹ ni wọn tún fẹẹ lo awọn janduku ọmọ ẹgbẹ wọn lati máa fi kọlu awọn ile ijọsin, awọn aṣáájú ẹṣin, atawọn aaye pàtàkì kan láàrin ìlú. “Fún ìdí èyí, a fẹẹ fi asiko yii rọ kaluku lati yẹra fún gbogbo nnkan to le di àlàáfíà ilu lọwọ, abi ohunkohun to le mu ẹni meji tabi ìjọ ẹsin kọlu ara wọn.” Siwaju si i, ìkọ ẹṣọ agbofinro DSS yii ti ṣèlérí láti tubọ mu eto aabo le dan-in-dan-in pẹlu ìfọwọ́sowọ́pọ̀ awọn ìkọ ẹṣọ agbofinro yooku fún ètò ààbò tó péye. Bakan naa ni wọn ti ke sí àwọn èèyàn orilẹ ede yii lati ma jẹ ki eti awọn ìkọ ẹṣọ agbofinro di ni kete ti wọn ba ti kẹẹfin ohunkohun to ba le di alaafia ilu lọwọ.


“Fún ìdí èyí, a fẹẹ fi asiko yii rọ kaluku lati yẹra fún gbogbo nnkan to le di àlàáfíà ilu lọwọ, abi ohunkohun to le mu ẹni meji tabi ìjọ ẹsin kọlu ara wọn.” Siwaju si i, ìkọ ẹṣọ agbofinro DSS yii ti ṣèlérí láti tubọ mu eto aabo le dan-in-dan-in pẹlu ìfọwọ́sowọ́pọ̀ awọn ìkọ ẹṣọ agbofinro yooku fún ètò ààbò tó péye. Bakan naa ni wọn ti ke sí àwọn èèyàn orilẹ ede yii lati ma jẹ ki eti awọn ìkọ ẹṣọ agbofinro di ni kete ti wọn ba ti kẹẹfin ohunkohun to ba le di alaafia ilu lọwọ.


L’Oṣogbo, ọwọ tẹ Iya Alagbo to ta ọmọ ọlọmọ lẹgbẹrun lọna aadọjọ naira

Florence Babaṣọla Ọwọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti tẹ obinrin alagbo kan, Ganiyat Ọladapọ, lori ẹsun pe o ta ọmọ ọlọmọ lẹgbẹrun lọna aadọjọ naira (#150,000). Ganiyat, ẹni ọdun mejidinlogoji, la gbọ pe oun ati awọn kan ti wọn jọ n ṣiṣẹ buburu naa huwa ọhun ninu oṣu kẹfa ọdun to kọja. Agbefọba to gbe olujẹjọ wa si kootu, Jacob Akintunde, ṣalaye pe ṣe ni wọn tan Mariam Ọladapọ lọ si ipinlẹ Anambra lati ilu Oṣogbo, nigba ti wọn debẹ ni wọn gba ọmọ to gbe lọwọ, ti wọn si ta a nibẹ. Nigba ti wọn pada de, ti ko si si ọmọ lọwọ Mariam mọ, lawọn kan kọ ọ lati fọrọ naa to awọn agbofinro leti, ti ọwọ fi tẹ Iya alagbo. Akintunde sọ siwaju pe iwa ti olujẹjọ hu lodi, bẹẹ lo si nijiya labẹ abala ikẹrinla ofin tita eeyan soko ẹru ti orileede yii n lo lati ọdun 2003. Bi olujẹjọ ṣe sọ pe oun ko jẹbi ni agbẹjọro rẹ, Taiwo Awokunle, bẹbẹ fun beeli rẹ, o ni ko ni i sa lọ fun igbẹjọ.


Nigba ti wọn pada de, ti ko si si ọmọ lọwọ Mariam mọ, lawọn kan kọ ọ lati fọrọ naa to awọn agbofinro leti, ti ọwọ fi tẹ Iya alagbo. Akintunde sọ siwaju pe iwa ti olujẹjọ hu lodi, bẹẹ lo si nijiya labẹ abala ikẹrinla ofin tita eeyan soko ẹru ti orileede yii n lo lati ọdun 2003. Bi olujẹjọ ṣe sọ pe oun ko jẹbi ni agbẹjọro rẹ, Taiwo Awokunle, bẹbẹ fun beeli rẹ, o ni ko ni i sa lọ fun igbẹjọ. Majisreeti Modupẹ Awodele fun un ni beeli pẹlu miliọnu kan naira (N1m) ati oniduro meji ni iye kan naa. O si sun igbẹjọ siwaju di ọjọ kẹsan-an oṣu keji ọdun yii.


Majisreeti Modupẹ Awodele fun un ni beeli pẹlu miliọnu kan naira (N1m) ati oniduro meji ni iye kan naa. O si sun igbẹjọ siwaju di ọjọ kẹsan-an oṣu keji ọdun yii.


Wọn ti fun Ṣoworẹ atawọn ẹgbẹ ẹ ni beeli ogun miliọnu

Faith Adebọla Ifa ajafẹtọ-ọmọniyan nni, Ọmọyele Ṣoworẹ, ti fọ’re bayii, ileejọ ti fun un ni beeli to beere fun, miliọnu lọna ogun naira lo maa fi duro lati le maa tile waa jẹjọ. Owurọ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, nile-ẹjọ Majisreeti kan niluu Abuja fọwọ si ẹbẹ oludasilẹ ati alakooso ileeṣẹ iroyin ori atẹ ayelujara, Sahara Reporters, to ti kọkọ wa lahaamọ awọn agbofinro, kile-ejọ too fi i ṣọwọ sẹwọn lọsẹ to kọja. Yatọ si miliọnu ogun naira beeli ti wọn bu fun un yii, o tun gbọdọ wa oniduuro meji ni iye owo kan naa, ti wọn si ni dukia to jọju bii ile tabi ilẹ l’Abuja, bẹẹ ni ko gbọdọ ṣere kọja origun mẹrin ilu Abuja, titi ti ẹjọ to n jẹ lọwọ yoo fi pari, aijẹ bẹẹ, awọn agbofinro yoo tun un gbe. Bakan naa ni wọn fun awọn ẹlẹgbẹ ẹ mẹrin, Juwọn Sanyaolu, Damilare Adenọla, Peter Williams ati Emmanuel Bulus ni beeli, miliọnu kan naira niye owo ti ọkọọkan wọn maa fi duro, wọn si gbọdọ wa oniduuro kọọkan ni iye owo kan naa. Tẹ o ba gbagbe, alẹ aisun ọdun tuntun, lọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu kejila, ọdun 2020 to kọja yii, lawọn agbofinro mu Ṣoworẹ atawọn ẹgbẹ ẹ niluu Abuja, nibi ti wọn ti lawọn n ṣe iwọde alaafia kan. Ẹyin naa ni wọn foju wọn bale-ẹjọ, lara ẹsun tijọba ka si wọn lẹsẹ ni igbimọ-pọ lati dalu ru, apejọ ti ko bofin mu ati riru awọn araalu soke lati dẹyẹ sijọba. Latigba naa nile-ẹjọ ti paṣẹ ki wọn wa lọgba ẹwọn Wuse, l’Abuja.


Ṣoyinka fọwọ si ẹṣọ Amọtẹkun, o ni Fulani darandaran, Boko Haram lo n dari Naijiria

Dada Ajikanje Bi wahala ijingbe, iṣẹmilofo atawọn iwa ọdaran mi-in ṣe n gbilẹ si i lojoojumọ, Ọjọgbọn Wọle Ṣoyinka ti sọ pe o ṣe pataki ki idasilẹ ẹṣọ Amọtẹkun tubọ wa daadaa lawọn ipinlẹ kan ni Naijiria. Bo ṣe gboriyin fun awọn ọdọ nipa bi wọn ṣe jade ta ko wahala tawọn ẹṣọ agbofinro SARS n ko ba ilu, bẹẹ lo sọ pe idasilẹ awọn ẹṣọ Amọtẹkun to ti wa lawọn ipinlẹ kan nilẹ Yoruba yẹ ko wa lawọn ipinlẹ kan si i. Ṣa o, Ọjọgbọn yii ti sọ pe ko ni i daa rara ti awọn ẹṣọ Amọtẹkun naa ba pada waa sọ ara wọn di ẹṣọ agbofinro SARS mi-in lẹyin ti wọn ba ti fidi mulẹ daadaa tan. Lori eto kan to ṣe lori amohunmaworan ‘Arise TV’ lo ti sọrọ yii. Bakan naa lo sọ pe eto iwọde tawọn ọdọ Naijiria ṣe lati fi ta ko awọn ẹṣọ agbofinro yii fi han pe wọn mọ ohun ti wọn n ṣe, nitori ọna ti wọn gbe e gba ati bi wọn ti ṣe e. Ṣoyinka sọ pe, “O pẹ ti a ti n woye pe o yẹ ki awọn ọdọ yii ti dide lati ja fun ọjọ ọla wọn. Bakan naa ni ibeere n waye pe njẹ awọn ọdọ yii mọ pe niṣe ni nnkan n buru si i lorilẹ-ede yii, ati pe njẹ wọn mọ pe awọn gan-an ni wọn n pada bọ waa jogun wahala ati idaamu yii to ba ya? “Nigbẹyin, awọn ọdọ yii dide, bẹẹ lo jẹ ohun iwuri fun pupọ ninu wa pe wọn ti dide lati ni ọjọ ọla to dara.” Ninu ọrọ ẹ naa lo ti ke si awọn ipinlẹ ti wọn ko ti i da ẹṣọ Amọtẹkun silẹ lati ṣe bẹẹ.


Bakan naa lo sọ pe eto iwọde tawọn ọdọ Naijiria ṣe lati fi ta ko awọn ẹṣọ agbofinro yii fi han pe wọn mọ ohun ti wọn n ṣe, nitori ọna ti wọn gbe e gba ati bi wọn ti ṣe e. Ṣoyinka sọ pe, “O pẹ ti a ti n woye pe o yẹ ki awọn ọdọ yii ti dide lati ja fun ọjọ ọla wọn. Bakan naa ni ibeere n waye pe njẹ awọn ọdọ yii mọ pe niṣe ni nnkan n buru si i lorilẹ-ede yii, ati pe njẹ wọn mọ pe awọn gan-an ni wọn n pada bọ waa jogun wahala ati idaamu yii to ba ya? “Nigbẹyin, awọn ọdọ yii dide, bẹẹ lo jẹ ohun iwuri fun pupọ ninu wa pe wọn ti dide lati ni ọjọ ọla to dara.” Ninu ọrọ ẹ naa lo ti ke si awọn ipinlẹ ti wọn ko ti i da ẹṣọ Amọtẹkun silẹ lati ṣe bẹẹ. O lohun to foju han bayii ni pe eto iṣakoso orilẹ-ede yii wa lọwọ awọn Hausa darandaran, awọn Boko Haram, ati awọn kan ti wọn pe ni ISWAP, bẹẹ lawọn eeyan yii ko ni igbagbọ kankan ninu iṣokan orilẹ-ede yii.


O lohun to foju han bayii ni pe eto iṣakoso orilẹ-ede yii wa lọwọ awọn Hausa darandaran, awọn Boko Haram, ati awọn kan ti wọn pe ni ISWAP, bẹẹ lawọn eeyan yii ko ni igbagbọ kankan ninu iṣokan orilẹ-ede yii.


Awọn agbebọn ji gbajugbaja oniṣowo epo l’Ekiti

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Awọn agbebọn ti ji gbajugbaja oniṣowo epo kan, Alhaji Suleiman Akanji Akinbami, ni ọkan ninu awọn ileepo ẹ lalẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii. Alhaji Akinbami la gbọ pe awọn agbebọn ọhun ji gbe nileepo ẹ to wa lọna ileewe Poli, niluu Ado-Ekiti. ALAROYE gbọ pe ni nnkan bii aago mẹsan-an alẹ lawọn ajinigbe ọhun ya bo ibudo ọhun, ko si sẹni to le sun mọ ibẹ titi ti wọn fi gbe Alhaji lọ. Alukoro ọlọpaa Ekiti, ASP Sunday Abutu, fidi ẹ mulẹ pe ni nnkan bii aago mẹjọ aabọ niṣẹlẹ naa waye gẹgẹ bi iyawo ẹni ti wọn ji gbe, Abilekọ Mariam Akinbami, ṣe ṣalaye ni teṣan Odo-Ado, l’Ado-Ekiti. O ni lẹsẹkẹsẹ ni ọga ọlọpaa teṣan naa ti lọ sibẹ, bẹẹ ni Kọmiṣanna, CP Tunde Mobayọ, ti ran ikọ ọlọpaa kan lati maa tọpinpin awọn ajinigbe ọhun. O waa ni ileeṣẹ naa ti n ṣiṣẹ pẹlu ẹṣọ Amọtẹkun, fijilante atawọn ọdẹ lati gba Alhaji Akinbami pada laaye ati lalaafia.


Alukoro ọlọpaa Ekiti, ASP Sunday Abutu, fidi ẹ mulẹ pe ni nnkan bii aago mẹjọ aabọ niṣẹlẹ naa waye gẹgẹ bi iyawo ẹni ti wọn ji gbe, Abilekọ Mariam Akinbami, ṣe ṣalaye ni teṣan Odo-Ado, l’Ado-Ekiti. O ni lẹsẹkẹsẹ ni ọga ọlọpaa teṣan naa ti lọ sibẹ, bẹẹ ni Kọmiṣanna, CP Tunde Mobayọ, ti ran ikọ ọlọpaa kan lati maa tọpinpin awọn ajinigbe ọhun. O waa ni ileeṣẹ naa ti n ṣiṣẹ pẹlu ẹṣọ Amọtẹkun, fijilante atawọn ọdẹ lati gba Alhaji Akinbami pada laaye ati lalaafia. Bakan naa lo ni kawọn araalu maa wo awọn ajoji ti wọn ba fura si, ki wọn si maa fi to awọn ọlọpaa leti ti wọn ba kẹẹfin iwa ọdaran kankan.


Bakan naa lo ni kawọn araalu maa wo awọn ajoji ti wọn ba fura si, ki wọn si maa fi to awọn ọlọpaa leti ti wọn ba kẹẹfin iwa ọdaran kankan.


Julius lu  ọrẹkunrin iyawo rẹ pa l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọwọ ọlọpaa ipinlẹ Ondo ti tẹ redioniiki kan, Julius Badejọ, lori ẹsun lilu ọrẹkunrin iyawo rẹ, Isaac Bolodeoku pa, niluu Ondo. Ni ibamu pẹlu ohun ta a gbọ, o ti n lọ si bii ogun ọdun ti Julius ati iyawo rẹ, Abilekọ Abiye Ọlayẹle, ti n gbe pọ gẹgẹ bii ọkọ ati aya. Ọmọ marun-un lo wa laarin awọn mejeeji, bo tilẹ jẹ pe ọkunrin ọmọ bibi ilu Ondo ọhun ko ti i fẹ iyawo rẹ nisu lọka. Lati bii ọdun mẹẹẹdogun sẹyin ni wọn ni ija buruku ti n waye laarin Julius ati iyawo rẹ, airi ọrọ ija yii yanju lo ṣokunfa bi awọn ẹbi obinrin ti wọn n pe ni Iya Marvelous naa ṣe binu lọọ ko ẹru rẹ kuro nile baba awọn ọmọ rẹ. Adugbo kan ti wọn n pe ni Ẹbunoluwa, Ayeyẹmi, lo lọọ da gba ile tirẹ sì, to si ko gbogbo awọn ọmọ to bi tira, to n da tọju wọn. Ibẹrẹ ọdun to kọja ni iya ọlọmọ marun-un ọhun pade Isaac labule Laoṣo, nijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Ondo, nibi to ti n sisẹ lebira lẹyin to ko kuro nile ọkọ.


Julius lu  ọrẹkunrin iyawo rẹ pa l’Ondo

Lati bii ọdun mẹẹẹdogun sẹyin ni wọn ni ija buruku ti n waye laarin Julius ati iyawo rẹ, airi ọrọ ija yii yanju lo ṣokunfa bi awọn ẹbi obinrin ti wọn n pe ni Iya Marvelous naa ṣe binu lọọ ko ẹru rẹ kuro nile baba awọn ọmọ rẹ. Adugbo kan ti wọn n pe ni Ẹbunoluwa, Ayeyẹmi, lo lọọ da gba ile tirẹ sì, to si ko gbogbo awọn ọmọ to bi tira, to n da tọju wọn. Ibẹrẹ ọdun to kọja ni iya ọlọmọ marun-un ọhun pade Isaac labule Laoṣo, nijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Ondo, nibi to ti n sisẹ lebira lẹyin to ko kuro nile ọkọ. Ọjọ aisun ọdun to kọja lawọn ololufẹ tuntun naa pada siluu Ondo, ile ti Abilekọ Abiye n gbe ni Ẹbunoluwa lawọn mejeeji si de si fun ayẹyẹ ọdun. Lojiji ni wọn deedee ri Julius to waa ka wọn mọle lalẹ ọjọ Isẹgun, Tusidee, ọsẹ to kọja, to si bẹrẹ ijakadi nla pẹlu Isaac to jẹ ọrẹkunrin iyawo rẹ. Wọn ni bo ṣe kọkọ wọnu yara to ba a nibi to sun si lori bẹẹdi lo rọ omi koroba nla kan le e lori, leyii to mu ko tete taji loju oorun to wa.


Julius lu  ọrẹkunrin iyawo rẹ pa l’Ondo

Ọjọ aisun ọdun to kọja lawọn ololufẹ tuntun naa pada siluu Ondo, ile ti Abilekọ Abiye n gbe ni Ẹbunoluwa lawọn mejeeji si de si fun ayẹyẹ ọdun. Lojiji ni wọn deedee ri Julius to waa ka wọn mọle lalẹ ọjọ Isẹgun, Tusidee, ọsẹ to kọja, to si bẹrẹ ijakadi nla pẹlu Isaac to jẹ ọrẹkunrin iyawo rẹ. Wọn ni bo ṣe kọkọ wọnu yara to ba a nibi to sun si lori bẹẹdi lo rọ omi koroba nla kan le e lori, leyii to mu ko tete taji loju oorun to wa. Níbi to ti n gbiyanju ati rọna sa jade ninu yara lo tun ti gba a mu, to si la pako nla kan tọwọ rẹ ba lasiko naa mọ ọn lori. Awọn to wa nitosi gbiyanju lati du ẹmi rẹ loootọ pẹlu bi wọn ṣe sare gbe e lọ si awọn ileewosan kan, nibi tawọn dokita ti fidi rẹ mulẹ pe o ti ku. Ninu ọrọ ti Abilekọ Abiye b’ALAROYE sọ nigba ta a n fọrọ wa a lẹnu wo lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, igba ti ọkọ oun fẹẹ fi iya gbẹmi oun loun ko kuro nile rẹ tọmọtọmọ lati lọọ maa ṣiṣẹ lebira labule Laoṣo.


Julius lu  ọrẹkunrin iyawo rẹ pa l’Ondo

Níbi to ti n gbiyanju ati rọna sa jade ninu yara lo tun ti gba a mu, to si la pako nla kan tọwọ rẹ ba lasiko naa mọ ọn lori. Awọn to wa nitosi gbiyanju lati du ẹmi rẹ loootọ pẹlu bi wọn ṣe sare gbe e lọ si awọn ileewosan kan, nibi tawọn dokita ti fidi rẹ mulẹ pe o ti ku. Ninu ọrọ ti Abilekọ Abiye b’ALAROYE sọ nigba ta a n fọrọ wa a lẹnu wo lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, igba ti ọkọ oun fẹẹ fi iya gbẹmi oun loun ko kuro nile rẹ tọmọtọmọ lati lọọ maa ṣiṣẹ lebira labule Laoṣo. Lati bii ọdun mẹta sẹyin ti wọn ti pinya lo ni oun ti pinnu pe ko si ohun to tun le pa oun pẹlu rẹ pọ mọ latari iya to ti fi jẹ oun. O ni funra oun loun da gba ile ti oun n gbe lati igba naa, ati pe laipẹ yii ni oloogbe ṣẹṣẹ ba oun da sọrọ owo ile sisan. Alagba Adeṣemoye Ọladuti to jẹ ẹgbọn abilekọ naa kin ọrọ aburo rẹ lẹyin ninu alaye diẹ to ṣe fun wa.


Julius lu  ọrẹkunrin iyawo rẹ pa l’Ondo

Lati bii ọdun mẹta sẹyin ti wọn ti pinya lo ni oun ti pinnu pe ko si ohun to tun le pa oun pẹlu rẹ pọ mọ latari iya to ti fi jẹ oun. O ni funra oun loun da gba ile ti oun n gbe lati igba naa, ati pe laipẹ yii ni oloogbe ṣẹṣẹ ba oun da sọrọ owo ile sisan. Alagba Adeṣemoye Ọladuti to jẹ ẹgbọn abilekọ naa kin ọrọ aburo rẹ lẹyin ninu alaye diẹ to ṣe fun wa. O ni funra oun loun lọọ binu ko ẹru rẹ kuro nile Julius nigba to fẹẹ fi lilu rán án lọrun ọsan gangan. Bẹẹ lo si fọ igo mọ obinrin kan to jẹ aburo iyawo rẹ lori lọdun to kọja. O juwe ana rẹ yii gẹgẹ bii onijagidijagan eeyan, gbogbo awọn ẹbi rẹ lo ni wọn ti kẹyin si i latari iwa ki i gbọ, ki i gba, to n hu.


Julius lu  ọrẹkunrin iyawo rẹ pa l’Ondo

O ni funra oun loun lọọ binu ko ẹru rẹ kuro nile Julius nigba to fẹẹ fi lilu rán án lọrun ọsan gangan. Bẹẹ lo si fọ igo mọ obinrin kan to jẹ aburo iyawo rẹ lori lọdun to kọja. O juwe ana rẹ yii gẹgẹ bii onijagidijagan eeyan, gbogbo awọn ẹbi rẹ lo ni wọn ti kẹyin si i latari iwa ki i gbọ, ki i gba, to n hu.


Awọn ajinigbe la yinbọn pa n’Ibarapa, ko sija laarin awa atawọn Fulani-Amọtẹkun

Ọlawale Ajao, Ibadan Oludari ikọ eleto aabo ilẹ Yoruba, iyẹn Amọtẹkun ẹka ipinlẹ Ọyọ, Ajagunfẹyinti Ọlayinka Ọlayanju, ti sọ pe awọn ajinigbe ni ẹṣọ Amọtẹkun yinbọn pa ninu aginju igbo lagbegbe Ibarapa, ki i ṣe awọn Fulani nitori ko sija laarin ẹṣọ Amọtẹkun atawọn Fulani ọlọsin ẹran. Ninu atẹjade to fi ṣọwọ sawọn oniroyin n’Ibadan, Ajagun-fẹyinti Ọlayanju sọ pe loootọ lawọn Amọtẹkun lọọ kogun ja awọn agbesunmọ to n fi awọn inu igbó agbegbe naa bójú ṣiṣẹ ibi ti awọn sí yinbọn pa mẹta ninu awọn afurasi ọdaran tó dojú ija kọ àwọn ninu igbo naa, ṣugbọn awọn olori awọn Fulani naa mọ sí igbesẹ awọn ọhun. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Iṣẹlẹ ijinigbe ti di lemọlemọ lagbegbe Ìbàràpá, a sì mọ pe inu igbo lawọn afurasi ọdaran naa maa n lo lati ṣiṣẹ ibi wọn. Idi niyẹn ta a ṣe pinnu lati ṣigun wọ gbogbo inu igbó to wa lagbegbe yẹn, ka le palẹ awọn ẹni ibi naa mọ lagbegbe yẹn. “Ẹgbẹ awọn Fulani ọlọsin maaluu naa mọ si i ko too di pe a ṣigun lọ sinu awọn igbo yẹn, nitori a sọ fun wọn ka too ṣe e. Koda, awọn Miyyeti Allah paapaa, pẹlu awọn ọdẹ ibilẹ atawọn fijilante dara pọ mọ àwọn èèyàn wa to ṣigun lọ si awọn aginju igbo to wa nijọba ibilẹ Ila-Oorun Ibarapa, Aarin-Gbungbun Ibarapa, Ariwa Ibarapa atijọba ibilẹ Iwajọwa. “Nigba ti awọn eeyan wa (Amọtẹkun), de inu aginju igbo kan lagbegbe Ayẹyẹ lawọn kan doju ija kọ wọn, ti wọn si jọ fija pẹẹta ko tóo di pe mẹta ninu awọn eeyan yẹn ku.


Idi niyẹn ta a ṣe pinnu lati ṣigun wọ gbogbo inu igbó to wa lagbegbe yẹn, ka le palẹ awọn ẹni ibi naa mọ lagbegbe yẹn. “Ẹgbẹ awọn Fulani ọlọsin maaluu naa mọ si i ko too di pe a ṣigun lọ sinu awọn igbo yẹn, nitori a sọ fun wọn ka too ṣe e. Koda, awọn Miyyeti Allah paapaa, pẹlu awọn ọdẹ ibilẹ atawọn fijilante dara pọ mọ àwọn èèyàn wa to ṣigun lọ si awọn aginju igbo to wa nijọba ibilẹ Ila-Oorun Ibarapa, Aarin-Gbungbun Ibarapa, Ariwa Ibarapa atijọba ibilẹ Iwajọwa. “Nigba ti awọn eeyan wa (Amọtẹkun), de inu aginju igbo kan lagbegbe Ayẹyẹ lawọn kan doju ija kọ wọn, ti wọn si jọ fija pẹẹta ko tóo di pe mẹta ninu awọn eeyan yẹn ku. “Awọn to lọ si Igboọra naa koju ipenija lọdọ awọn agbesunmọmi meji kan, wọn ri awọn mejeeji mu, wọn si ko wọn lọ si tesan ọlọpaa n’Igboọra pẹlu ibọn ti wọn ka mọ ọkan ninu wọn lọwọ. “Lẹyin ti awọn eeyan wa jade ninu awọn igbo yẹn la gbọ pe wọn ji ẹni kan gbe. Fulani lẹni tí wọn ji gbe yìí, nitori naa, bi ọrọ ijinigbe ṣe n pa Yoruba lara lo n pa awọn Fulani naa lara ” Ajagun-fẹyinti Ọlayanju fidi ẹ mulẹ siwaju pe ninu aginju igbo kan niluu Ayegun, nijọba ibilẹ Iwajọwa, lọwọ awọn Amọtẹkun ti tẹ afurasi ajinigbe kan to n jẹ Sanni Bello, nnkan bii aago mẹsan-an aabọ aarọ ọjọ Abamẹta, Satide, ana.


“Awọn to lọ si Igboọra naa koju ipenija lọdọ awọn agbesunmọmi meji kan, wọn ri awọn mejeeji mu, wọn si ko wọn lọ si tesan ọlọpaa n’Igboọra pẹlu ibọn ti wọn ka mọ ọkan ninu wọn lọwọ. “Lẹyin ti awọn eeyan wa jade ninu awọn igbo yẹn la gbọ pe wọn ji ẹni kan gbe. Fulani lẹni tí wọn ji gbe yìí, nitori naa, bi ọrọ ijinigbe ṣe n pa Yoruba lara lo n pa awọn Fulani naa lara ” Ajagun-fẹyinti Ọlayanju fidi ẹ mulẹ siwaju pe ninu aginju igbo kan niluu Ayegun, nijọba ibilẹ Iwajọwa, lọwọ awọn Amọtẹkun ti tẹ afurasi ajinigbe kan to n jẹ Sanni Bello, nnkan bii aago mẹsan-an aabọ aarọ ọjọ Abamẹta, Satide, ana.


Wọn ti mu awọn ọmọọta ti wọn da wahala silẹ laarin Hausa ati Yoruba l’Oṣogbo

Florence Babaṣọla Kọmisanna ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, Wale Ọlọkọde, ti ṣafihan mẹta lara awọn tọọgi to da wahala silẹ laaarin awọn ẹya Yoruba ati Hausa niluu Oṣogbo laipẹ yii. Awọn mẹtẹẹta ni Aderẹmi Serif, ti gbogbo eeyan mọ si Sungbengbe, ẹni ọdun mejilelọgbọn, Lawal Dauda, ẹni ogun ọdun, ati Bello Taofeek toun jẹ ẹni ọdun mọkanlelogun. Ọlọkọde ṣalaye pe nirọlẹ ọjọ Keresimesi ku ọla, iyẹn ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kejila, ọdun to kọja, lawọn ọdọ kan ti wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ okunkun Ikiọla Group kora wọn jọ, ti wọn si lawọn n tan abẹla fun ọkan lara awọn ọmọ ẹgbẹ awọn to jade laye. Lasiko ti wọn de agbegbe Sabo, niluu Oṣogbo, lawọn kan lara wọn ti kọju ija si awọn Hausa meji ti wọn n ta tii (tea) ati suya. Wọn ji suya, owo, bẹẹ ni wọn ba kireeti ẹyin mẹwaa jẹ nibẹ. Ibi ti wahala ti bẹrẹ niyi, eleyii to si yọri si iku Hausa kan; Zakariyahu Abdulahi, nigba ti ọpọlọpọ eeyan fara pa ko too di pe awọn ọlọpaa ṣeto alaafia pada sagbegbe naa.


Lasiko ti wọn de agbegbe Sabo, niluu Oṣogbo, lawọn kan lara wọn ti kọju ija si awọn Hausa meji ti wọn n ta tii (tea) ati suya. Wọn ji suya, owo, bẹẹ ni wọn ba kireeti ẹyin mẹwaa jẹ nibẹ. Ibi ti wahala ti bẹrẹ niyi, eleyii to si yọri si iku Hausa kan; Zakariyahu Abdulahi, nigba ti ọpọlọpọ eeyan fara pa ko too di pe awọn ọlọpaa ṣeto alaafia pada sagbegbe naa. O ṣalaye pe awọn mẹtẹẹta ti ọwọ tẹ ti n ran awọn ọlọpaa lọwọ ninu iwadii wọn, idaniloju si wa pe laipẹ ni ọwọ yoo tun tẹ lara awọn ọmọ ganfe naa ti wọn ti sọ agbegbe Sabo ati ilu Oṣogbo lapapọ di ibugbe ẹru fawọn araalu. Kọmisanna yii kilọ pe wiwa oun si Ọṣun ki i ṣe pẹlu ọwọ yẹpẹrẹ rara, o ni ikoko oun ko ni i gba omi, ko tun gba ẹyin fun awọn janduku nibikibi ti wọn ba fara pamọ si.


O ṣalaye pe awọn mẹtẹẹta ti ọwọ tẹ ti n ran awọn ọlọpaa lọwọ ninu iwadii wọn, idaniloju si wa pe laipẹ ni ọwọ yoo tun tẹ lara awọn ọmọ ganfe naa ti wọn ti sọ agbegbe Sabo ati ilu Oṣogbo lapapọ di ibugbe ẹru fawọn araalu. Kọmisanna yii kilọ pe wiwa oun si Ọṣun ki i ṣe pẹlu ọwọ yẹpẹrẹ rara, o ni ikoko oun ko ni i gba omi, ko tun gba ẹyin fun awọn janduku nibikibi ti wọn ba fara pamọ si.


Ẹgbẹ PDP Ekiti ṣepade apero lori ibo 2022

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Lopin ọsẹ to kọja ni ẹgbẹ oṣelu People’s Democratic Party (PDP) nipinlẹ Ekiti, ṣepade apero lori bi ẹgbẹ naa yoo ṣe gbajọba lọwọ ẹgbẹ All Progressives Congress (APC) to wa lori aleefa nipinlẹ naa. Ipade naa, eyi to waye ni Sẹkiteriati PDP to wa niluu Ado-Ekiti, lo jẹ ipejọpọ awọn akọwe ẹgbẹ lati ijọba ibilẹ mẹrindinlogun to wa l’Ekiti ati wọọdu marundinlọgọjọ (155). Kọmiṣanna fọrọ iṣẹ ode lasiko iṣejọba Gomina Ayọdele Fayoṣe, Abilekọ Funmilayọ Ogun, to ti di akọwe ẹgbẹ PDP bayii lo pe ipade ọhun pẹlu Ọnarebu Bisi Kọlawọle to jẹ alaga atawọn ọmọ igbimọ alaṣẹ to ku. Ọnarebu Kọlawọle rọ awọn to wa nibi apero ọhun lati bẹrẹ eto ilanilọyẹ ati ipolongo nla lọna ti yoo jẹ kawọn eeyan mọ pe PDP ti de lati le APC kuro lori aleefa. O ni igba akọkọ niyi ti akọwe ẹgbẹ yoo pe iru ipade bẹẹ, eyi si fi han pe asiko iṣẹ ti de. Alaga naa ni kawọn ọmọ ẹgbẹ ọhun gbagbe ọrọ atẹyinwa, ki wọn fọkan si ibo 2022, ki wọn si ṣiṣẹ pẹlu awọn alaga ijọba ibilẹ ati wọọdu wọn nitori ibo ọhun jẹ PDP logun ni gbogbo ọna.


Ọnarebu Kọlawọle rọ awọn to wa nibi apero ọhun lati bẹrẹ eto ilanilọyẹ ati ipolongo nla lọna ti yoo jẹ kawọn eeyan mọ pe PDP ti de lati le APC kuro lori aleefa. O ni igba akọkọ niyi ti akọwe ẹgbẹ yoo pe iru ipade bẹẹ, eyi si fi han pe asiko iṣẹ ti de. Alaga naa ni kawọn ọmọ ẹgbẹ ọhun gbagbe ọrọ atẹyinwa, ki wọn fọkan si ibo 2022, ki wọn si ṣiṣẹ pẹlu awọn alaga ijọba ibilẹ ati wọọdu wọn nitori ibo ọhun jẹ PDP logun ni gbogbo ọna. Bakan naa ni Abilekọ Ogun fidi ẹ mulẹ pe kawọn olukopa ọhun tẹle ofin ẹgbẹ, eyi ti yoo ran ifọwọsowọpọ awọn atawọn alaga lọwọ, bẹẹ ni ki wọn maa ṣe akọsilẹ awọn igbesẹ ti wọn ba n gbe.


Bakan naa ni Abilekọ Ogun fidi ẹ mulẹ pe kawọn olukopa ọhun tẹle ofin ẹgbẹ, eyi ti yoo ran ifọwọsowọpọ awọn atawọn alaga lọwọ, bẹẹ ni ki wọn maa ṣe akọsilẹ awọn igbesẹ ti wọn ba n gbe.


Ẹni to ba fẹẹ fiku ṣere nikan lo maa sọ pe ko sohun to n jẹ Korona – Sanwo-Olu

Faith Adebọla, Eko Ikilọ ti lọ sọdọ awọn olugbe ipinlẹ Eko latọdọ Gomina Babajide Sanwo-Olu nipa arun Koronafairọọsi pe ki wọn ma fi arun naa ṣere rara, pẹlu bawọn kan ṣe n sọ pe arumọjẹ ni. Sanwo-Olu ni afi ẹni to ba fẹẹ fiku ṣere nikan lo maa sọ pe ko sohun to n jẹ Korona, o ni arun naa wa gidi, ki i ṣe arumọjẹ rara. Ọjọ Aiku, Sannde yii, ni Babajide ke tantan bẹẹ nigba to n sọrọ nipa ibi ti nnkan de duro lori iṣapa ijọba rẹ lati dena itankalẹ arun aṣekupani naa, o ni iyalẹnu lo jẹ foun lati maa gbọ pe awọn kan n sọ pe ko sohun to n jẹ Koro, arun arumọjẹ lasan ni, Sanwo-Olu ni ko sohun to yara paayan bii aimọkan ati afojudi. O bẹ awọn olugbe Eko lati ma ṣe gba ahesọ yii gbọ, tori arun to n ṣọṣẹ gidi ni Korona, ohun to si yẹ ni lati sa fun un, lati pa awọn eewọ ẹ ati alakalẹ ijọba lori ẹ mọ. Gomina ni o san keeyan ma lugbadi arun ọhun ju keeyan fara kaaṣa tan ko too gbagbọ pe o wa lọ. Amọ ṣa o, gomina ni yatọ si bi awọn to n lugbadi Koro ẹlẹẹkeji ṣe n pọ si i, awọn ni iroyin ayọ fawọn ti wọn n gba itọju nileewọsan ti wọn ti n bojuto arun yii, o lawọn ti ṣe idasilẹ ileeṣẹ afẹfẹ ti wọn n fẹ simu, (oxygen) to maa pese ọọdunrun (300) afẹfẹ ọsijin loojọ, fawọn ti ti wọn nilo itọju pajawiri, lati doola ẹmi wọn.


O bẹ awọn olugbe Eko lati ma ṣe gba ahesọ yii gbọ, tori arun to n ṣọṣẹ gidi ni Korona, ohun to si yẹ ni lati sa fun un, lati pa awọn eewọ ẹ ati alakalẹ ijọba lori ẹ mọ. Gomina ni o san keeyan ma lugbadi arun ọhun ju keeyan fara kaaṣa tan ko too gbagbọ pe o wa lọ. Amọ ṣa o, gomina ni yatọ si bi awọn to n lugbadi Koro ẹlẹẹkeji ṣe n pọ si i, awọn ni iroyin ayọ fawọn ti wọn n gba itọju nileewọsan ti wọn ti n bojuto arun yii, o lawọn ti ṣe idasilẹ ileeṣẹ afẹfẹ ti wọn n fẹ simu, (oxygen) to maa pese ọọdunrun (300) afẹfẹ ọsijin loojọ, fawọn ti ti wọn nilo itọju pajawiri, lati doola ẹmi wọn. O lawọn ṣi maa kọ iru ileeṣẹ bẹẹ si i laipẹ. Ṣaaju ni Igbakeji gomina Eko naa, Ọbafẹmi Hamzat, ti ṣekilọ pe arun Korona to tun n gberi bayii ko mọ ọjọ-ori tabi ipo rara, tọmọde tagba lo wa ninu ewu ẹ. Ninu ọrọ rẹ ọhun lo ti fẹnu ara rẹ kede pe arun Korona lo pa aburo oun, Dokita Haroun Hamzat, to doloogbe lọsẹ to kọja yii. O ni ko ti i sọna abayọ lori arun yii ju keeyan maa kiyesara, ko si pa awọn ofin to rọ mọ ọn mọ, tori oju lalakan fi n sọri lọrọ ọhun gba bayii.


O lawọn ṣi maa kọ iru ileeṣẹ bẹẹ si i laipẹ. Ṣaaju ni Igbakeji gomina Eko naa, Ọbafẹmi Hamzat, ti ṣekilọ pe arun Korona to tun n gberi bayii ko mọ ọjọ-ori tabi ipo rara, tọmọde tagba lo wa ninu ewu ẹ. Ninu ọrọ rẹ ọhun lo ti fẹnu ara rẹ kede pe arun Korona lo pa aburo oun, Dokita Haroun Hamzat, to doloogbe lọsẹ to kọja yii. O ni ko ti i sọna abayọ lori arun yii ju keeyan maa kiyesara, ko si pa awọn ofin to rọ mọ ọn mọ, tori oju lalakan fi n sọri lọrọ ọhun gba bayii.


Nitori bi arun Koronafairọọsi ṣe n gbilẹ si i, ijọba Ekiti ṣofin konilegbele

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ijọba ipinlẹ Ekiti ti ṣe ikede konilegbele lati aago mẹjọ alẹ si mẹfa aarọ, bẹrẹ lati ọjọ Aje, Mọnde, ọse yii, pẹlu bi arun Koronafairọọsi ṣe n fojoojumọ pọ si i. Ninu atẹjade kan ti Kọmiṣanna feto iroyin, Ọnarebu Akinbọwale Ọmọle, fọwọ si lọjọ Aiku, Sannde, lo ti sọ pe igbesẹ ọhun waye lati dena itankalẹ Korona nitori ipele keji yii lagbara ju eyi to wa tẹlẹ lọ. Atẹjade naa sọ ọ di mimọ pe eto konilegbe ọhun yoo mulẹ gidi, awọn ti ofin si gba laaye lati rin nikan ni ko ni i ko sọwọ awọn agbofinro. Bakan naa lo ni ofin ṣi de awọn ile ijọsin lati maa ṣe isin meji lọjọ Ẹti, Abamẹta ati Aiku, bẹẹ ni ki wọn maa tẹle ofin imọtoto nipa ipese omi iṣanwọ ati ọṣẹ, lilo ibomu ati titakete sira ẹni. Ọmọle ni Gomina Kayọde Fayẹmi gbe igbesẹ tuntun yii nitori bi ipele keji Koronafairọọsi ṣe n pa awọn eeyan kaakiri agbaye, bẹẹ lo rọ awọn olori ilu ati agbegbe lati ran ijọba lọwọ lori lile arun ọhun wọlẹ.


Ori ko Sẹnetọ Ọṣun yọ lọwọ awọn agbebọn

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ori lo ko aṣofin to n ṣoju awọn eeyan Ila-Oorun Ọṣun, Sẹnetọ Adelere Oriolowo, yọ lọsan-an ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, nigba ti awọn agbebọn ya bo ibi to ti n ṣepade pẹlu awọn eeyan agbegbe rẹ. ALAROYE gbọ pe ilu Ikire, nijọba ibilẹ Irewọle, ni Oriolowo lọ lati ba awọn eeyan rẹ ṣepade papọ lati le sọ awọn nnkan to ni lọkan fun wọn fun ọdun tuntun yii, ṣugbọn lojiji lawọn ẹruuku ọhun ya de. Ọkan lara awọn oṣiṣẹ Oriolowo, Adams Adedimeji ṣalaye pe bi awọn eeyan naa ṣe de ni ibọn n ro lakọlakọ, ti wọn si doju kọ ọgangan ibi ti aṣofin agba naa duro si. Kia la gbọ pe wọn fẹyin pọn oloṣelu yii kuro nibẹ, sibẹ, ṣe lawọn agbebọn ọhun doju ibọn kọ mọto rẹ, ti gbogbo gilaasi mọto naa si fọ silẹ. Ilu Oṣogbo la gbọ pe wọn gbe Oriolowo wa lẹyin iṣẹlẹ naa, ti awọn ọlọpaa si ti bẹrẹ iwadii lori ẹ.


Oṣiṣẹ ileewosan alabọọde ko Korona ni Meiran, nijọba ba ti ibẹ pa

Adefunkẹ Adebiyi Titi gbọin ni ileewosan alabọọde to jẹ ti ijọba ni Meiran (Meiran Primary Health Care Centre), wa bayii. Ijọba ipinlẹ Eko lo ti i nitori ọkan ninu awọn oṣiṣẹ ibẹ to ko arun Korona. Ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ni igbesẹ yii waye, nigba ti Alaga agbegbe Idagbasoke Agbado/Oke-Odo, Ọgbẹni David Famuyiwa, paṣẹ pe ki wọn ti ọsibitu naa latari oṣiṣẹ to ti ni Korona nibẹ, ko ma baa di pe kinni naa yoo tun maa ran mọ awọn eeyan mi-in ti wọn n ṣiṣẹ nibẹ ati awọn ti wọn ba wa fun itọju. Bakan naa ni alaga yii pe fun wiwa awọn mi-in ti wọn ti ni nnkan an ṣe pẹlu ẹni to ni Korona yii, awọn oṣiṣẹ yooku atawọn alaarẹ to n gbatọju, bẹẹ ni wọn ti ya ẹni to ni aisan naa sọtọ gẹgẹ bii aṣẹ NCDC. Amọran ti waa lọ sọdọ awọn olugbe Meiran ati agbegbe ẹ, pe ki wọn ṣọra fun arun yii, ki wọn tẹle ofin gbogbo to de Korona lati dẹkun itankalẹ rẹ lawujọ.


Awọn ẹbi ti sọrọ: Ironu iku Oriṣabunmi lo pa aburo rẹ lojiji, ko sẹni to ko Korona ninu wọn

Kazeem Aderounmu Alhaji Fatai Adeniyi, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Dan Kazeem, ti sọ pe ko si ootọ ninu iroyin tawọn eeyan kan n gbe kiri pe arun Koronafairọọsi lo pa Oriṣabunmi atawọn mọlẹbi ẹ meji to ku laarin ọsẹ kan sira wọn. Lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii ni Dan Kazeem, ẹni ti i ṣe ọkọ aburo Oloogbe Fọlakẹ Arẹmu tawọn eeyan tun mọ si Oriṣabunmi, sọrọ yii fun akọroyin wa. O sọ pe inu awọn mọlebi ko dun rara si iroyin ti awọn eeyan kan n gbe kiri nipa awọn mọlẹbi mẹtẹẹta ti wọn doloogbe leralera yii pe arun Koronafairọọsi lo pa wọn. Bakan naa lo fidi ẹ mulẹ pe aburo Oriṣabunmi, iyẹn Janet Ademọla, to jade laye lọjọ Abamẹta, Satide, ti ni aisan ẹjẹ riru tẹlẹ, ati pe iku ojiji to pa gbajumọ oṣere nni, Oriṣabunmi, ti ṣe ẹgbọn ẹ, ati ẹgbọn wọn agba to tun ku lo ko ironu ba a ti oun naa fi jade laye. Ọkunrin oṣere tiata to tun jẹ gbajumọ sọrọsọrọ to fi ilu Ilọrin ṣebugbe sọ pe ko si ẹnikẹni ninu awọn oloogbe ọhun ti arun Koronafairọọsi kọ lu, bo tilẹ jẹ pe niṣe ni iku wọn tẹle ra laarin ọsẹ kan pere. Ni bayii, iyawo Dan Kazeem, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Alhaja Mama Ọlamilekan, nikan lo ku ninu ọmọ iya wọn, nitori awọn mẹrin ni awọn obi wọn bi, mẹta ninu wọn lo si ku lojiji lera wọn yii.


Bakan naa lo fidi ẹ mulẹ pe aburo Oriṣabunmi, iyẹn Janet Ademọla, to jade laye lọjọ Abamẹta, Satide, ti ni aisan ẹjẹ riru tẹlẹ, ati pe iku ojiji to pa gbajumọ oṣere nni, Oriṣabunmi, ti ṣe ẹgbọn ẹ, ati ẹgbọn wọn agba to tun ku lo ko ironu ba a ti oun naa fi jade laye. Ọkunrin oṣere tiata to tun jẹ gbajumọ sọrọsọrọ to fi ilu Ilọrin ṣebugbe sọ pe ko si ẹnikẹni ninu awọn oloogbe ọhun ti arun Koronafairọọsi kọ lu, bo tilẹ jẹ pe niṣe ni iku wọn tẹle ra laarin ọsẹ kan pere. Ni bayii, iyawo Dan Kazeem, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Alhaja Mama Ọlamilekan, nikan lo ku ninu ọmọ iya wọn, nitori awọn mẹrin ni awọn obi wọn bi, mẹta ninu wọn lo si ku lojiji lera wọn yii. Bẹẹ lawọn obi wọn mejeeji ti ku pẹlu.


Bẹẹ lawọn obi wọn mejeeji ti ku pẹlu.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Nigba ti mo kọ ọrọ lori Tunde (Pasito Bakare), jade lọsẹ to kọja, oriṣiiriṣii iwe ni mo n gba lori aago, diẹ ninu awọn atẹjiṣẹ naa si ba mi lẹru. Ohun to jẹ ko ba mi lẹru ni pe awọn eeyan wa ki i fi ara balẹ gbọ ọrọ, nigba ti o ba gbe ironu gidi kalẹ, ti o ro pe o ti ṣalaye bi ọrọ ti jẹ gan-an fun wọn, ibi ti o ko ro ni wọn yoo gbe ọrọ naa si patapata, awọn ọrọ ti wọn yoo si maa sọ, yoo yatọ si ohun ti iwọ n sọ lẹnu. Awọn yii ni bi Tunde ba sọrọ bayii nipa Bọla, to ni ka gbagbe nipa itan bi wọn ti bi i ati awọn to bi i, pe ka ṣe bi Tunde ti wi yẹn, nitori ìṣẹ́ lo maa n mu ki agbalagba pa itan buruku. Ṣugbọn ẹni kan beere ọrọ pataki kan lọwọ mi, mo si fẹẹ fesi si ọrọ naa ki n too maa ba awọn nnkan mi-in lọ. Ọrẹ mi yii ni ṣe to ba di asiko ibo to n bo, ti wọn ba fa Bọla to jẹ ọmọ Yoruba silẹ lati du ipo aarẹ, ṣe n ko ni i dibo fun un ni, nitori mo koriira rẹ. Akọkọ ni pe mo ti sọ ọ ni igba aimọye nibi yii, n ko koriira Bọla.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Ṣugbọn ẹni kan beere ọrọ pataki kan lọwọ mi, mo si fẹẹ fesi si ọrọ naa ki n too maa ba awọn nnkan mi-in lọ. Ọrẹ mi yii ni ṣe to ba di asiko ibo to n bo, ti wọn ba fa Bọla to jẹ ọmọ Yoruba silẹ lati du ipo aarẹ, ṣe n ko ni i dibo fun un ni, nitori mo koriira rẹ. Akọkọ ni pe mo ti sọ ọ ni igba aimọye nibi yii, n ko koriira Bọla. Ohun to n mu wa yapa sira wa ko ju ọrọ Yoruba lọ. Bọla atawọn tiẹ fẹran lati fi orukọ Yoruba jẹun, lati fi orukọ Yoruba gba ipo, ati lati fi orukọ Yoruba gba owo to ba jade lati Abuja, ki wọn si lo gbogbo rẹ fun ara wọn nikan lai fun awọn Yoruba ti wọn forukọ wọn gba awọn nnkan wọnyi. Eleyii ko si ninu awọn ilana temi.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Ohun to n mu wa yapa sira wa ko ju ọrọ Yoruba lọ. Bọla atawọn tiẹ fẹran lati fi orukọ Yoruba jẹun, lati fi orukọ Yoruba gba ipo, ati lati fi orukọ Yoruba gba owo to ba jade lati Abuja, ki wọn si lo gbogbo rẹ fun ara wọn nikan lai fun awọn Yoruba ti wọn forukọ wọn gba awọn nnkan wọnyi. Eleyii ko si ninu awọn ilana temi. Bi Yoruba yoo ṣe dara lapapọ lo wa lọkan temi, n ko si ronu iye ti mo le ri gba, tabi owo ti mo fẹẹ ri nidii awọn ohun ti mo ba ṣe fun Yoruba. Emi n ṣe temi fun iran yii ati iran awọn ọmọ wa to n bọ lọla ni. Awọn iwa ti awọn Bọla n tori oṣelu hu ni ko le jẹ ka ṣọrẹ, oṣelu ti ko ba ti ni i ṣe pẹlu ilọsiwaju awọn eeyan wa lapapọ, emi o fara mọ ọn.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Bi Yoruba yoo ṣe dara lapapọ lo wa lọkan temi, n ko si ronu iye ti mo le ri gba, tabi owo ti mo fẹẹ ri nidii awọn ohun ti mo ba ṣe fun Yoruba. Emi n ṣe temi fun iran yii ati iran awọn ọmọ wa to n bọ lọla ni. Awọn iwa ti awọn Bọla n tori oṣelu hu ni ko le jẹ ka ṣọrẹ, oṣelu ti ko ba ti ni i ṣe pẹlu ilọsiwaju awọn eeyan wa lapapọ, emi o fara mọ ọn. Ki i ṣe ka ri ẹni kan ka fun un lowo nla kan, tabi ka ri wọn lode ijo ka ko owo fun wọn, ni wọn n pe ni oore ṣiṣe funluu. Ipo ti Bọla wa ni Naijiria bayii, oore to ba fẹẹ ṣe, oore to yẹ ko ran gbogbo ilẹ Yoruba lọwọ ni. Awọn ibi yii ni ọrọ wa ti maa n yatọ sira, ti mo si maa n binu nigba mi-in nitori awọn ohun ti mo mọ nipa Bọla ati awọn eeyan ẹ. Ṣugbọn bo ba jẹ nigbẹyin, ẹgbẹ oṣelu wọn, tabi ẹgbẹ oṣelu mi-in, ko ri ẹlomiiran fa kalẹ ju oun Bọla lọ, a jẹ pe ko si ohun ti mo le ṣe, oun naa ni ma a dibo mi fun, koda mo le sọ fawọn eeyan ki wọn dibo fun un.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Ki i ṣe ka ri ẹni kan ka fun un lowo nla kan, tabi ka ri wọn lode ijo ka ko owo fun wọn, ni wọn n pe ni oore ṣiṣe funluu. Ipo ti Bọla wa ni Naijiria bayii, oore to ba fẹẹ ṣe, oore to yẹ ko ran gbogbo ilẹ Yoruba lọwọ ni. Awọn ibi yii ni ọrọ wa ti maa n yatọ sira, ti mo si maa n binu nigba mi-in nitori awọn ohun ti mo mọ nipa Bọla ati awọn eeyan ẹ. Ṣugbọn bo ba jẹ nigbẹyin, ẹgbẹ oṣelu wọn, tabi ẹgbẹ oṣelu mi-in, ko ri ẹlomiiran fa kalẹ ju oun Bọla lọ, a jẹ pe ko si ohun ti mo le ṣe, oun naa ni ma a dibo mi fun, koda mo le sọ fawọn eeyan ki wọn dibo fun un. Eyi ki i ṣe pe mo nigbagbọ pe yoo ṣe Yoruba daadaa bo ba debẹ, ṣugbọn nitori pe tirẹ yoo yatọ si tawọn Fulani amunnipa to wa nibẹ bayii ni, ati pe ayipada yoo de yatọ si kawọn Hausa-Fulani nikan maa se ijọba lọ. Bi a ba ti yọwọ iyẹn kuro, ko si nnkan kan ti yoo jẹ ki n dibo fun Bọla. Bi ẹgbẹ oselu mi-in ba le fa ọmọ Yoruba mi-in kalẹ, ẹni ti ma a ba lọ niyẹn.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Eyi ki i ṣe pe mo nigbagbọ pe yoo ṣe Yoruba daadaa bo ba debẹ, ṣugbọn nitori pe tirẹ yoo yatọ si tawọn Fulani amunnipa to wa nibẹ bayii ni, ati pe ayipada yoo de yatọ si kawọn Hausa-Fulani nikan maa se ijọba lọ. Bi a ba ti yọwọ iyẹn kuro, ko si nnkan kan ti yoo jẹ ki n dibo fun Bọla. Bi ẹgbẹ oselu mi-in ba le fa ọmọ Yoruba mi-in kalẹ, ẹni ti ma a ba lọ niyẹn. Ohun ti n oo fi ṣe bẹẹ ni pe oṣelu ti awọn Bọla n ṣe ki i ṣe oṣelu to n ran ilẹ Yoruba lọwọ, oṣelu to n pin ilẹ Yoruba yẹbẹyẹbẹ ni, nitori bi awọn yoo ṣe pa awọn agba kan saye tabi ti wọn aa pa wọn sọrun, ki wọn le maa ri ohun gbogbo to ba jẹ ti ilẹ Yoruba ko sapo ara wọn nikan lo wa lọkan won. To ba jẹ pe awọn ọrọ̀ to tọ si Yoruba to n ti Abuja wa, tabi awọn owo-ori ti awọn eeyan wa n san yii, to ba jẹ pe oṣelu awọn Bọla faaye gba ki wọn lo iru owo bẹẹ fun idagbasoke awọn eeyan wa ni, koda ko ni ki awọn agbaagba wọnyi lọọ binu ku, mo le ma da si i o, nitori bi a ba tan an wo daadaa, awa ti a n pe ara wa ni agba yii naa yoo ni tiwa lọwọ, bi ko ju bi ko ju, agidi buruku to wa ninu wa. Ṣugbọn a ko le fi agidi we ibalujẹ, tabi ẹni to n fa awọn eeyan rẹ sẹyin nitori ki oun le ga, ki wọn le maa pe e ni baba.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Ohun ti n oo fi ṣe bẹẹ ni pe oṣelu ti awọn Bọla n ṣe ki i ṣe oṣelu to n ran ilẹ Yoruba lọwọ, oṣelu to n pin ilẹ Yoruba yẹbẹyẹbẹ ni, nitori bi awọn yoo ṣe pa awọn agba kan saye tabi ti wọn aa pa wọn sọrun, ki wọn le maa ri ohun gbogbo to ba jẹ ti ilẹ Yoruba ko sapo ara wọn nikan lo wa lọkan won. To ba jẹ pe awọn ọrọ̀ to tọ si Yoruba to n ti Abuja wa, tabi awọn owo-ori ti awọn eeyan wa n san yii, to ba jẹ pe oṣelu awọn Bọla faaye gba ki wọn lo iru owo bẹẹ fun idagbasoke awọn eeyan wa ni, koda ko ni ki awọn agbaagba wọnyi lọọ binu ku, mo le ma da si i o, nitori bi a ba tan an wo daadaa, awa ti a n pe ara wa ni agba yii naa yoo ni tiwa lọwọ, bi ko ju bi ko ju, agidi buruku to wa ninu wa. Ṣugbọn a ko le fi agidi we ibalujẹ, tabi ẹni to n fa awọn eeyan rẹ sẹyin nitori ki oun le ga, ki wọn le maa pe e ni baba. Aṣa ati awọn alalẹ Yoruba ko fẹ iru iyẹn. Mo binu nigba ti wọn n sọ pe ki a dibo fun Buhari lọjọsi nitori Ọṣinbajo, ti wọn ni oun ni igbakeji, Yoruba yoo le wa nipo igbakeji bi wọn ba wọle. Mo sọ fawọn ti wọn waa ba mi nigba naa pe bi awọn eeyan yii ba gbajọba tan, ti Ọsinbajo ti wọn n sọrọ ẹ yii ba fi ori mẹyin, wọn aa maa lo o bii bọibọi, ọmọ ọdọ lasan ni wọn o maa fi i ṣe.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Aṣa ati awọn alalẹ Yoruba ko fẹ iru iyẹn. Mo binu nigba ti wọn n sọ pe ki a dibo fun Buhari lọjọsi nitori Ọṣinbajo, ti wọn ni oun ni igbakeji, Yoruba yoo le wa nipo igbakeji bi wọn ba wọle. Mo sọ fawọn ti wọn waa ba mi nigba naa pe bi awọn eeyan yii ba gbajọba tan, ti Ọsinbajo ti wọn n sọrọ ẹ yii ba fi ori mẹyin, wọn aa maa lo o bii bọibọi, ọmọ ọdọ lasan ni wọn o maa fi i ṣe. Ṣugbọn ti ko ba fi ori mẹyin, to ba fẹẹ maa pe ara rẹ ni igbakeji Buhari, wọn aa pa a ti bi aṣọ to gbo, debii pe ipo to wa naa, ko ni i fi wulo kan fun Yoruba, koda ko ni i wulo fẹnikan, nitori iṣẹ buruku lasan ni aa maa fun un ṣe. Awọn ti mo ba sọrọ naa yinmu si mi nipaakọ, bo tilẹ jẹ pe wọn ko sọrọ ti ko daa loju mi. Bẹẹ mo mọ, mo si gbọ pe inu wọn ko dun si ohun ti mo sọ, wọn ni ọga lọọya ni Oṣinbajo, ọmọwe si ni, o mọ bo ṣe maa ṣe e. Ọlọrun ṣe e, gbogbo wa naa la ti foju ri i bo ti ṣe e si.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Ṣugbọn ti ko ba fi ori mẹyin, to ba fẹẹ maa pe ara rẹ ni igbakeji Buhari, wọn aa pa a ti bi aṣọ to gbo, debii pe ipo to wa naa, ko ni i fi wulo kan fun Yoruba, koda ko ni i wulo fẹnikan, nitori iṣẹ buruku lasan ni aa maa fun un ṣe. Awọn ti mo ba sọrọ naa yinmu si mi nipaakọ, bo tilẹ jẹ pe wọn ko sọrọ ti ko daa loju mi. Bẹẹ mo mọ, mo si gbọ pe inu wọn ko dun si ohun ti mo sọ, wọn ni ọga lọọya ni Oṣinbajo, ọmọwe si ni, o mọ bo ṣe maa ṣe e. Ọlọrun ṣe e, gbogbo wa naa la ti foju ri i bo ti ṣe e si. Bo ba ṣe pe ipo kin-in-ni ni Yoruba fẹẹ wa, to jẹ ọmọ Yoruba ni yoo di ipo aarẹ mu funra ẹ, iyẹn yatọ gan-an ni, ko si sohun ti o ni i jẹ ki n dibo fun Bọla nitori ẹ, bo ba jẹ oun ni ẹgbẹ rẹ fa kalẹ. Amọ bi ọmọ Yoruba mi-in ba dide ninu ẹgbẹ mi-in, ko sohun ti ẹnikan le ba mi sọ, oun ni n o ba lọ, iyẹn ọmọ Yoruba mi-in yii. Idi ni pe yatọ si ede Eko ti Bọla n sọ lenu, ko fi ara rẹ han bii Yoruba, nitori ki i gbeja Yoruba nibi kan, bẹẹ ni ki i sọrọ Yoruba to ba ti wa laarin awọn ara ẹ nilẹ Hausa.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Bo ba ṣe pe ipo kin-in-ni ni Yoruba fẹẹ wa, to jẹ ọmọ Yoruba ni yoo di ipo aarẹ mu funra ẹ, iyẹn yatọ gan-an ni, ko si sohun ti o ni i jẹ ki n dibo fun Bọla nitori ẹ, bo ba jẹ oun ni ẹgbẹ rẹ fa kalẹ. Amọ bi ọmọ Yoruba mi-in ba dide ninu ẹgbẹ mi-in, ko sohun ti ẹnikan le ba mi sọ, oun ni n o ba lọ, iyẹn ọmọ Yoruba mi-in yii. Idi ni pe yatọ si ede Eko ti Bọla n sọ lenu, ko fi ara rẹ han bii Yoruba, nitori ki i gbeja Yoruba nibi kan, bẹẹ ni ki i sọrọ Yoruba to ba ti wa laarin awọn ara ẹ nilẹ Hausa. Awọn kan ti sọ fun mi pe ki n ma ronu bẹẹ, o n tan wọn ni, o fẹẹ mu ọbọ, o n ṣe bii ọbọ ni. Ṣugbọn emi mọ pe to ba jẹ Bọla ti mo mọ yii ni, ki i ṣe pe o n huwa bẹẹ lati mu ọbọ kankan o, iwa rẹ to n hu lati ilẹ niyẹn, o si ti sọ ọ loju mi laimọye igba pe oun ko ṣe oṣelu Yoruba, oun o ṣe aṣaaju Yoruba, oloṣelu ati aṣaaju Naijiria loun. Tori bẹẹ, gbogbo ohun to ba n ṣe, ilẹ Hausa ki i kuro lọkan rẹ.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Awọn kan ti sọ fun mi pe ki n ma ronu bẹẹ, o n tan wọn ni, o fẹẹ mu ọbọ, o n ṣe bii ọbọ ni. Ṣugbọn emi mọ pe to ba jẹ Bọla ti mo mọ yii ni, ki i ṣe pe o n huwa bẹẹ lati mu ọbọ kankan o, iwa rẹ to n hu lati ilẹ niyẹn, o si ti sọ ọ loju mi laimọye igba pe oun ko ṣe oṣelu Yoruba, oun o ṣe aṣaaju Yoruba, oloṣelu ati aṣaaju Naijiria loun. Tori bẹẹ, gbogbo ohun to ba n ṣe, ilẹ Hausa ki i kuro lọkan rẹ. Ohun ti n ko ṣe ni i dibo fun un bi Yoruba mi-in ba yọju ko ju ọrọ ti a n fa mọ ara wa lẹnu lọsẹ to kọja lọ. Loootọ ija naa ti n pari, Tunde ti n ba awọn agba to bu sọrọ, o si ti tọrọ aforiji nibi ti wọn sọ fun un pe o ti sọ aṣisọ, sibẹ awọn kinni kan wa ti mo fẹẹ sọ ki ẹyin naa gbọ. Akọkọ ni pe ko si bi aye eeyan ti le buru to ti yoo sọ pe baba oun tabi iya oun kọ lo bi oun.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Ohun ti n ko ṣe ni i dibo fun un bi Yoruba mi-in ba yọju ko ju ọrọ ti a n fa mọ ara wa lẹnu lọsẹ to kọja lọ. Loootọ ija naa ti n pari, Tunde ti n ba awọn agba to bu sọrọ, o si ti tọrọ aforiji nibi ti wọn sọ fun un pe o ti sọ aṣisọ, sibẹ awọn kinni kan wa ti mo fẹẹ sọ ki ẹyin naa gbọ. Akọkọ ni pe ko si bi aye eeyan ti le buru to ti yoo sọ pe baba oun tabi iya oun kọ lo bi oun. Ipo yoowu ti iru baba bẹẹ ba wa, ipo yoowu ti iru iya bẹẹ ba wa, Ọlọrun funra rẹ a maa gbe ọmọ ga lati fi san awọn obi ni ẹsan iya to jẹ wọn, bi ọmọ kan ba waa kọyin si awọn obi rẹ yii, iru ọmọ bẹẹ le ri ibinu Ọlọrun, bo ti wu ko ga to. Eyi ni Yoruba ko fi ni aponle fun ọmọ to ba tapa si obi ẹ. Bọla hu iru awọn iwa yii, gbogbo aye si n pariwo pe ko daa. Ṣugbọn ko jẹwọ titi ti Tunde fi waa tu aṣiri ọrọ naa jade.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Ipo yoowu ti iru baba bẹẹ ba wa, ipo yoowu ti iru iya bẹẹ ba wa, Ọlọrun funra rẹ a maa gbe ọmọ ga lati fi san awọn obi ni ẹsan iya to jẹ wọn, bi ọmọ kan ba waa kọyin si awọn obi rẹ yii, iru ọmọ bẹẹ le ri ibinu Ọlọrun, bo ti wu ko ga to. Eyi ni Yoruba ko fi ni aponle fun ọmọ to ba tapa si obi ẹ. Bọla hu iru awọn iwa yii, gbogbo aye si n pariwo pe ko daa. Ṣugbọn ko jẹwọ titi ti Tunde fi waa tu aṣiri ọrọ naa jade. Awọn ti wọn n ba Tunde rin mọ ile ẹ, won mọ iya ẹ, wọn mọ baba ẹ, ki lo de ti Tunde ko waa sọ bẹẹ fun Bọla pe ko jẹwọ ohun yoowu to ba ṣẹlẹ si i, tabi ko sọ fawọn agbaagba yii ni kọrọ. Lọna keji, eeyan ki i dagba kọja ilu ti wọn ba ti bi i. Nibo ni wọn ti bi Bọla gan-an, ibo si ni agboole wọn. Ko si ohun to buru ninu ki eeyan sọ eyi naa sita fawọn to ba yẹ ki wọn mọ.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Awọn ti wọn n ba Tunde rin mọ ile ẹ, won mọ iya ẹ, wọn mọ baba ẹ, ki lo de ti Tunde ko waa sọ bẹẹ fun Bọla pe ko jẹwọ ohun yoowu to ba ṣẹlẹ si i, tabi ko sọ fawọn agbaagba yii ni kọrọ. Lọna keji, eeyan ki i dagba kọja ilu ti wọn ba ti bi i. Nibo ni wọn ti bi Bọla gan-an, ibo si ni agboole wọn. Ko si ohun to buru ninu ki eeyan sọ eyi naa sita fawọn to ba yẹ ki wọn mọ. Bẹẹ ni ko si itiju kan nibẹ rara. Ṣugbọn nigba ti ọrọ foju han gedegbe, ti ẹni to ni ọrọ wa n sọ pe ko ri bẹẹ, titi ti to fi waa di pe Tunde lo la ọrọ mọlẹ pe Bọla ki i ṣe ọmọ Eko. Ki lo de ti Tunde ko sọ fun un pe ko ṣalaye ibi ti wọn ti bi i, ko si lọ sibẹ lati ki awọn eeyan ibẹ, ko si ilu ti inu rẹ ko ni i dun pe ibẹ n wọn ti bi iru Bọla.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Bẹẹ ni ko si itiju kan nibẹ rara. Ṣugbọn nigba ti ọrọ foju han gedegbe, ti ẹni to ni ọrọ wa n sọ pe ko ri bẹẹ, titi ti to fi waa di pe Tunde lo la ọrọ mọlẹ pe Bọla ki i ṣe ọmọ Eko. Ki lo de ti Tunde ko sọ fun un pe ko ṣalaye ibi ti wọn ti bi i, ko si lọ sibẹ lati ki awọn eeyan ibẹ, ko si ilu ti inu rẹ ko ni i dun pe ibẹ n wọn ti bi iru Bọla. Bẹẹ ni ko sohun to n fẹ l’Ekoo ti ko le ri gba, nigba to jẹ o ti pẹ nibẹ, ti ofin si faaye gba ẹnikẹni to ba ti lo to ogun ọdun nibi kan lati du ipo yoowu to ba fẹ lati ibẹ. Gbogbo awọn nnkan wọnyi ni ọpọ eeyan fẹ ko ti ẹnu Bọla funra ẹ jade. Bo ba ti ṣalaye awọn ọrọ yii, ko ni i si iṣoro kankan fun un mọ, ẹni kan ko si ni i ni ohun ti yoo fi halẹ mọ ọn.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Bẹẹ ni ko sohun to n fẹ l’Ekoo ti ko le ri gba, nigba to jẹ o ti pẹ nibẹ, ti ofin si faaye gba ẹnikẹni to ba ti lo to ogun ọdun nibi kan lati du ipo yoowu to ba fẹ lati ibẹ. Gbogbo awọn nnkan wọnyi ni ọpọ eeyan fẹ ko ti ẹnu Bọla funra ẹ jade. Bo ba ti ṣalaye awọn ọrọ yii, ko ni i si iṣoro kankan fun un mọ, ẹni kan ko si ni i ni ohun ti yoo fi halẹ mọ ọn. Ki Tunde sọ eleyii fun un nigbakigba ti wọn ba rira. Ọrọ mi ko ju bẹẹ lọ mọ lori ẹ.


Ọrọ to yẹ ki Tunde ba ọrẹ rẹ tuntun sọ

Ki Tunde sọ eleyii fun un nigbakigba ti wọn ba rira. Ọrọ mi ko ju bẹẹ lọ mọ lori ẹ.


Nitori ina to jo o, ijọba ni kawọn onimọto yẹra fun biriiji ọna Airport lasiko yii

Faith Adebọla, Eko Ijọba ti kilọ pe ki awọn onimọto yẹra fun gbigba biriiji to lọ lati Ibudokọ Toyota si ọna papakọ ofurufu Muritala Mohammed, kọja lasiko yii, wọn nijọba fẹẹ ṣayewo lati mọ ipo ti biriiji naa wa latari ina nla to jo o lọsẹ to kọja. Ọga agba nileeṣẹ ijọba apapọ to n ri si ọna ati iṣẹ ode, Ọgbẹni Olukayọde Popoọla, lo ṣekilọ yii lọjọ Abamẹta, Satide, pe kawọn onimọto ṣi ni suuru kijọba fi ṣayẹwo si afara ọhun, ki wọn le mọ boya o ṣi lagbara, to si fi ni lọkan balẹ fawọn ọkọ lati rin lori ẹ. O ni o ṣe ni laaanu pe awọn alaibikita ẹda kan maa n wọ awọn nnkan ti wọn fi di ọna ati gun biriiji naa kuro, paapaa lọwọ alẹ, ti wọn yoo si kọja lọ ni tiwọn, pe iru iwa bẹẹ lewu gidi. Popoọla ni ọṣẹ ti ijamba ina to waye labẹ biriiji naa ṣe ki i ṣe kekere rara, awọn si ti bu ilẹ afara naa dani lọ fun ayẹwo lati mọ boya ina naa ti sọ biriiji ọhun di ẹbiti iku tabi bẹẹ kọ, ati boya atunṣe ṣi le wa si awọn nnkan ti ina buruku ọhun bajẹ. Tori bẹẹ, ọkunrin naa ni ijọba ko ni i fẹ kawọn eeyan fẹmi ara wọn wewu nipa lilo biriiji ọhun. O tun fi kun un pe ina naa ti ba iṣẹ kọnkere ẹgbẹ titi Oshodi si Apapa to n lọ lọwọ jẹ, o si ti sami sawọn opo kan to gbe biriiji ọhun duro. Tẹ o ba gbagbe, Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja yii, ni ina nla kan bu yọ lagbegbe naa latari bi ọkọ tanka ti epo bẹntiroolu kun inu rẹ ṣe ṣubu, to si gbina loju ọna Apapa si Oṣodi, ina ọhun si ṣan de gbogbo agbegbe naa.


A gbọdọ bẹrẹ si i tumọ awọn ofin wa si ede abinibi bayii – Mudashiru Ọbasa

Faith Adebọla, Eko Olori ileegbimọ aṣofin ipinlẹ Eko, Ọnarebu Mudashiru Ọbasa, ti ṣalaye pe awọn ofin ilẹ wa ko le ye awọn eeyan yekeyeke, ayafi ti wọn ba bẹrẹ si i tumọ wọn si ede abinibi tawọn eeyan gbọ, ti wọn si mọ dunju daadaa. Ọbasa sọrọ yii nigba to n gba awọn oṣiṣẹ ajọ to n ja fẹtọọ ọmọniyan lorileede yii (National Human Rights Commission, NHRC) lalejo lọfiisi rẹ to wa nile-igbimọ aṣofin Eko, Alausa, Ikẹja, lọjọ Abamẹta. O ni lati kapa iwa ọdaran, awọn eeyan gbọdọ mọ ẹtọ wọn labẹ ofin, ṣugbọn ta a ba wo o, ede oyinbo lawọn aṣofin fi n ṣe ofin, ede oyinbo ni wọn fi kọ ọ, bẹẹ awọn ti ko fi bẹẹ kawe tabi ti wọn o tiẹ ka rara lo pọ ju awọn to mọwe lọ lawujọ wa. Sibẹ, ati ẹni to mọwe atẹni ti ko mọwe lofin wa fun, gbogbo wọn ni wọn wa labẹ ofin. Ọbasa, to jẹ olori awọn aṣofin Eko rọ ajọ naa pe ki wọn sapa lati maa ṣe awọn eto ilanilọyẹ ati ipolongo wọn lede abinibi, ede ibilẹ tawọn eeyan gbọ lagbọọye ju ede oyinbo lọ, tori ofin ati ẹtọ tawọn eeyan ko ba mọ nipa ẹ maa ṣoro fun wọn lati pa mọ. Bakan naa lo rọ ajọ ọhun lati fọwọ sowọ pọ pẹlu awọn ajọ aladaani mi-in loju ọna ati wa ojuutu si iṣoro iwa ọdaran abẹle, ipinya ati ikọsilẹ to n ṣẹlẹ lemọlemọ laarin lọkọ-laya lasiko yii.


Sibẹ, ati ẹni to mọwe atẹni ti ko mọwe lofin wa fun, gbogbo wọn ni wọn wa labẹ ofin. Ọbasa, to jẹ olori awọn aṣofin Eko rọ ajọ naa pe ki wọn sapa lati maa ṣe awọn eto ilanilọyẹ ati ipolongo wọn lede abinibi, ede ibilẹ tawọn eeyan gbọ lagbọọye ju ede oyinbo lọ, tori ofin ati ẹtọ tawọn eeyan ko ba mọ nipa ẹ maa ṣoro fun wọn lati pa mọ. Bakan naa lo rọ ajọ ọhun lati fọwọ sowọ pọ pẹlu awọn ajọ aladaani mi-in loju ọna ati wa ojuutu si iṣoro iwa ọdaran abẹle, ipinya ati ikọsilẹ to n ṣẹlẹ lemọlemọ laarin lọkọ-laya lasiko yii. Obasa ni ori bibẹ kọ loogun ori fifọ, ipinya ati ikọsilẹ kọ lo maa yanju ede-aiyede ninu idile, niṣe ni kawọn eeyan tubọ kọ bi wọn ṣe le gbe pọ lalaafia, ki tọtun-tosi si bọwọ fun ẹtọ ọmọlakeji ẹ. Ṣaaju ni oluṣekokaari ajọ NHRC nipinlẹ Eko, Ọgbẹni Lukas Koyejọ, to ṣaaju awọn alejo ọhun ti gboṣuba fun awọn aṣofin Eko, o ni awọn ofin to maa gbeja ẹtọ awọn olugbe ipinlẹ naa ni wọn n ṣe.


Obasa ni ori bibẹ kọ loogun ori fifọ, ipinya ati ikọsilẹ kọ lo maa yanju ede-aiyede ninu idile, niṣe ni kawọn eeyan tubọ kọ bi wọn ṣe le gbe pọ lalaafia, ki tọtun-tosi si bọwọ fun ẹtọ ọmọlakeji ẹ. Ṣaaju ni oluṣekokaari ajọ NHRC nipinlẹ Eko, Ọgbẹni Lukas Koyejọ, to ṣaaju awọn alejo ọhun ti gboṣuba fun awọn aṣofin Eko, o ni awọn ofin to maa gbeja ẹtọ awọn olugbe ipinlẹ naa ni wọn n ṣe.


Ọga Kọsitọọmu Ogun ni: A ki i ṣe apaayan, ọrọ aje ilẹ wa la fẹẹ tun ṣe

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Latari ipaniyan to n fi gbogbo igba ṣẹlẹ lawọn ibi kan nipinlẹ Ogun, eyi ti ki i yee ni ọwọ awọn aṣọbode ninu, ọga agba awọn ẹṣọ naa nipinlẹ yii,(Ẹkun Ogun kin-in-ni) Ọgbẹni Peter Kolo, ti beere fun ifọwọsowọpọ awọn ọba alaye nipinlẹ yii, bẹẹ lo ni ikọ awọn ki i ṣe apaayan rara. Opin ọsẹ to kọja yii ni ọga kọsitọọmu naa ṣabẹwo sawọn ọba mẹta nipinlẹ Ogun. O de ọdọ Alake ilẹ Ẹgba, Ọba Adedọtun Arẹmu Gbadebọ, ọdọ Agura, Ọba Saburi Babajide Bakare ati ọdọ Olu ti Kọbapẹ, Ọba Olufẹmi Allen Taylor. Gẹgẹ bi ọga kọsitọọmu naa ṣe wi, ikọ aṣọbode ilẹ yii ki i ṣe ẹgbẹ mujẹmujẹ, o ni ikọ to n tẹle ofin to de iṣẹ wọn ni. Peter Kolo sọ pe idi niyẹn tawọn fi nilo ifọwọsowọpọ awọn ọba alaye, lati ba awọn eeyan wọn sọrọ, paapaa awọn onifayawọ inu wọn, lati ri i pe kọsitọọmu ki i ṣe ọta wọn, iṣẹ wọn ni wọn n ṣe lati tun ọrọ aje ilẹ wa ṣe. Lori ipaniyan to ṣẹlẹ l’Ayetoro loṣu to kọja, ọga kọsitọọmu yii loun ti gbe awọn igbesẹ kan kawọn to yẹ ko gbọ le gbọ, o loun nigbagbọ pe iru ẹ ko ni i ṣẹlẹ mọ.


Gẹgẹ bi ọga kọsitọọmu naa ṣe wi, ikọ aṣọbode ilẹ yii ki i ṣe ẹgbẹ mujẹmujẹ, o ni ikọ to n tẹle ofin to de iṣẹ wọn ni. Peter Kolo sọ pe idi niyẹn tawọn fi nilo ifọwọsowọpọ awọn ọba alaye, lati ba awọn eeyan wọn sọrọ, paapaa awọn onifayawọ inu wọn, lati ri i pe kọsitọọmu ki i ṣe ọta wọn, iṣẹ wọn ni wọn n ṣe lati tun ọrọ aje ilẹ wa ṣe. Lori ipaniyan to ṣẹlẹ l’Ayetoro loṣu to kọja, ọga kọsitọọmu yii loun ti gbe awọn igbesẹ kan kawọn to yẹ ko gbọ le gbọ, o loun nigbagbọ pe iru ẹ ko ni i ṣẹlẹ mọ. Ninu ọrọ rẹ, Alake ilẹ Ẹgba, fi atilẹyin rẹ han fun awọn aṣọbode, bakan naa si ni Ọba Agura ati Kabiyesi ilu Kọbapẹ tawọn mejeeji jẹ oṣiṣẹ-fẹyinti nileeṣẹ aṣọbode ilẹ wa, fi atilẹyin wọn han fawọn kọsitọọmu yii, wọn ni ki nnkan daa lawọn n fẹ, awọn paapaa ko fara mọ ipaniyan.


Ninu ọrọ rẹ, Alake ilẹ Ẹgba, fi atilẹyin rẹ han fun awọn aṣọbode, bakan naa si ni Ọba Agura ati Kabiyesi ilu Kọbapẹ tawọn mejeeji jẹ oṣiṣẹ-fẹyinti nileeṣẹ aṣọbode ilẹ wa, fi atilẹyin wọn han fawọn kọsitọọmu yii, wọn ni ki nnkan daa lawọn n fẹ, awọn paapaa ko fara mọ ipaniyan.


Amọtẹkun yoo di ẹgbẹ afẹmiṣofo lọdun yii- Wolii Okikijesu

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Aposteli Paul Okikijesu, ti ijọ Christ Apostolic Miracle Ministry, ti sọ pe Ọlọrun fi han oun pe ikọ alaabo ilẹ Yoruba, Amọtẹkun, yoo yipada di ẹgbẹ afẹmiṣofo lọdun 2021 yii. Pasitọ Okikijesu to ṣalaye ọrọ yii lasiko to n sọ asọtẹlẹlẹ ọdun 2021, sọ pe bi ikọ Amọtẹkun ko ba ṣọra lọdun yii, bi wọn ko ba laju wọn silẹ daadaa lati ri bi nnkan ṣe n lọ, wọn yoo sọ wọn di ẹgbẹ lasan ti ko ni i nitumọ, bẹẹ ni awọn kan ninu wọn yoo di afẹmiṣofo. Ọpọlọpọ oloṣelu ni awọn agbanipa yoo pa lọdun yii gẹgẹ pasitọ yii ti sọ pe oun gbọ ohun Oluwa. O ni ẹni ti yoo di aarẹ Naijiria ni 2023 ko tilẹ ti i pa ọkan rẹ pọ boya yoo ṣe e tabi bẹẹ kọ, o ni ṣugbọn Oluwa sọ pe ẹni naa ni yoo di aarẹ.


Nitori ẹsun ifipabanilopọ, adajọ ju Damilare ati Emmanuel sẹwọn l’Ọta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Kootu Majisreeti Ọta ti paṣẹ pe ki Oluwadamilare Oyeniyi ati Emmanuel Okoji ti wọn ni wọn fipa ba ọmọ ọdun mọkandinlogun lo pọ l’Ọta, wa lẹwọn titi di ọjọ karun-un, oṣu kẹta, ọdun 2021. Adajọ Shotunde Shotayọ ko gba ipẹ awọn mejeeji rara, niṣe lo paṣẹ pe ki wọn ṣi maa ṣe faaji lẹwọn titi digba ti igbẹjọ yoo tun waye lori wọn. Awọn olujẹjọ meji yii ni wọn jẹwọ fawọn ọlọpaa nigba ti wọn mu wọn pe lọjọ kejila, oṣu kejila, ọdun 2020, awọn fipa wọ ọmọbinrin kan wọ yara, awọn ba a lo pọ pẹlu tulaasi, awọn si ya fidio ibalopọ naa pẹlu foonu awọn. Wọn fi kun alaye wọn nigba naa pe ki ọmọbinrin naa ma baa le sọ feeyan lawọn ṣe ya fidio ihooho rẹ, awọn ko mọ pe yoo pada lọọ sọ fawọn ọlọpaa ni. Ṣaaju lawọn ọmọkunrin mejeeji yii ti ba ALAROYE sọrọ ni Eleweeran, lolu ileeṣẹ ọlọpaa to wa ni Abẹokuta. Alaye ti Damilare to ni Emmanuel lorukọ baba oun ṣe ni pe ọrẹbinrin oun lọmọbinrin naa ti orukọ rẹ n jẹ Ibukun.


Wọn fi kun alaye wọn nigba naa pe ki ọmọbinrin naa ma baa le sọ feeyan lawọn ṣe ya fidio ihooho rẹ, awọn ko mọ pe yoo pada lọọ sọ fawọn ọlọpaa ni. Ṣaaju lawọn ọmọkunrin mejeeji yii ti ba ALAROYE sọrọ ni Eleweeran, lolu ileeṣẹ ọlọpaa to wa ni Abẹokuta. Alaye ti Damilare to ni Emmanuel lorukọ baba oun ṣe ni pe ọrẹbinrin oun lọmọbinrin naa ti orukọ rẹ n jẹ Ibukun. O ni oṣu karun-un ree to ti ko wa sọdọ oun, tawọn jọ n gbe, bo tilẹ jẹ pe ọjọ ori rẹ ko ju mọkandinlogun lọ. Damilare loun fẹran Ibukun pupọ, ko sohun toun ki i sọ fun un, koda, nipa ọrẹ oun ti i ṣe Emmanuel, pẹlu ọrẹbinrin iyẹn paapaa. O ni ọrọ kan loun sọ fun Ibukun nipa Emmanuel ati ọrẹbinrin ẹ, bi Ibukun ṣe lọọ sọrọ naa fun ọrẹbinrin Emmanuel niyẹn, ohun to ṣe naa si dun oun pupọ.


O ni oṣu karun-un ree to ti ko wa sọdọ oun, tawọn jọ n gbe, bo tilẹ jẹ pe ọjọ ori rẹ ko ju mọkandinlogun lọ. Damilare loun fẹran Ibukun pupọ, ko sohun toun ki i sọ fun un, koda, nipa ọrẹ oun ti i ṣe Emmanuel, pẹlu ọrẹbinrin iyẹn paapaa. O ni ọrọ kan loun sọ fun Ibukun nipa Emmanuel ati ọrẹbinrin ẹ, bi Ibukun ṣe lọọ sọrọ naa fun ọrẹbinrin Emmanuel niyẹn, ohun to ṣe naa si dun oun pupọ. Nigba ti akọroyin wa beere pe ọrọ wo lọrọ naa, Dare sọ pe bi Emmanuel ba ba ọrẹbinrin ẹ lo pọ, o maa n sọ foun, oun yoo si sọ fun Ibukun nitori oun fẹran ẹ, o ni eyi ni ọrẹbinrin oun lọọ sọ fun ti Emmanuel, niyẹn ba n binu pe ọrẹkunrin oun n yẹyẹ oun kiri. ‘‘Ọrọ naa lo ṣaa di wahala, mo waa binu si Ibukun, ṣugbọn mo tun pada fa a mọra naa ni, a dẹ bara wa sun. Ọjọ keji lo kẹru kuro nile mi, bo ṣe lọọ mu ọlọpaa wa niyẹn pe mo fipa ba oun lo pọ.


Nigba ti akọroyin wa beere pe ọrọ wo lọrọ naa, Dare sọ pe bi Emmanuel ba ba ọrẹbinrin ẹ lo pọ, o maa n sọ foun, oun yoo si sọ fun Ibukun nitori oun fẹran ẹ, o ni eyi ni ọrẹbinrin oun lọọ sọ fun ti Emmanuel, niyẹn ba n binu pe ọrẹkunrin oun n yẹyẹ oun kiri. ‘‘Ọrọ naa lo ṣaa di wahala, mo waa binu si Ibukun, ṣugbọn mo tun pada fa a mọra naa ni, a dẹ bara wa sun. Ọjọ keji lo kẹru kuro nile mi, bo ṣe lọọ mu ọlọpaa wa niyẹn pe mo fipa ba oun lo pọ. O tun ni Emmanuel naa ba oun lo pọ pẹlu agidi, iyẹn o dẹ ba a sun, emi ti mo ba a ṣere gan-an ko fipa ṣe e, nitori gẹlifurẹndi mi ni’’ Bẹẹ ni Damilare, ẹni ọgbọn ọdun sọ. Ọrọ Emmanuel naa ko fi bẹẹ yatọ, o loun ko ba Ibukun lo pọ, ọrẹbinrin oun loun n ṣe kinni fun. Njẹ bawo ni Ibukun yoo ṣe deede ti ọran mọ ọn lọrun lai ṣẹ, Emmanuel ni ko ye oun rara.


O tun ni Emmanuel naa ba oun lo pọ pẹlu agidi, iyẹn o dẹ ba a sun, emi ti mo ba a ṣere gan-an ko fipa ṣe e, nitori gẹlifurẹndi mi ni’’ Bẹẹ ni Damilare, ẹni ọgbọn ọdun sọ. Ọrọ Emmanuel naa ko fi bẹẹ yatọ, o loun ko ba Ibukun lo pọ, ọrẹbinrin oun loun n ṣe kinni fun. Njẹ bawo ni Ibukun yoo ṣe deede ti ọran mọ ọn lọrun lai ṣẹ, Emmanuel ni ko ye oun rara. Nigba ti wọn de kootu l’Ọjọruu to kọja, nibi ti wọn ti fẹsun ifipabanilopọ ati igbimọ-pọ ṣiṣẹ ibi kan wọn ni wọn fẹẹ maa yi ọrọ pada, Adajọ Shotunde ko tilẹ gba ipẹ wọn rara. O ni ki wọn ko wọn da sẹwọn, to ba di loṣu kẹta, ki wọn waa sọ tẹnu wọn.


Nigba ti wọn de kootu l’Ọjọruu to kọja, nibi ti wọn ti fẹsun ifipabanilopọ ati igbimọ-pọ ṣiṣẹ ibi kan wọn ni wọn fẹẹ maa yi ọrọ pada, Adajọ Shotunde ko tilẹ gba ipẹ wọn rara. O ni ki wọn ko wọn da sẹwọn, to ba di loṣu kẹta, ki wọn waa sọ tẹnu wọn.


Laarin ọjọ mẹrin ti Oriṣabunmi ku, ẹgbọn ẹ ku, aburo ẹ naa ti tun ku o

Aderounmu Kazeem Ko ṣeni to gbọ nipa iṣẹlẹ iku ojiji to tun ṣẹlẹ ninu mọlẹbi gbajumọ oṣere tiata nni, Fọlakẹ Arẹmu, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Oriṣabunmi, ti wọn ko maa ba wọn kẹdun gidigidi, bẹẹ lawọn eeyan n sọ pe, dajudaju iku to pa eeyan mẹta ninu mọlẹbi kan naa laarin osẹ kan sira wọn ki i ṣe oju lasan mọ rara. Ireti awọn eeyan lẹyin iku Oriṣabunmi ni bi ikede yoo ti ṣe waye nipa eto isinku ẹ, paapaa ipa ti awọn oṣere ẹgbẹ ẹ yoo ko lati fi ṣẹyẹ ikẹyin fun un, ṣugbọn ṣadeede ni iroyin gba lu wi pe ẹgbọn Oriṣabunmi, Steve Onisola, ẹni ti obinrin naa tẹle ti jade laye lẹyin bii wakati mẹrinlelogun ti aburo ẹ papoda. Ẹni ọdun mọkanlelaaadọrin (71) ni wọn pe oloogbe ọhun, ohun tawọn eeyan si ro ni pe boya aarẹ agba lo fa a, tabi ko jẹ pe iṣẹlẹ ọhun kan waye bẹẹ ni. Eyi to waa jẹ agbọsọgbanu iroyin ni eyi to gba igboro kan pe lọjọ Abamẹta, Satide ana yii, ni abikẹyin awọn Oriṣabunmi, Arabinrin Janet Ademọla, naa tun jade laye. Okan lara awọn mọlẹbi wọn, Gbenga Oniṣọla, gan-an lo kede iku ojiji yii, eyi gan-an lo mu awọn eeyan maa sọ pe dajudaju ọrọ naa ki i ṣe oju lasan mọ, nitori bawo ni ọmọ iya mẹta ṣe le ku laarin osẹ kan sira wọn lai ki i ṣe ijanba mọto. Ṣaaju asiko yii ni ana Oriṣabunnmi, Alhaji Abdul-Fatai Adeniyi, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Dan Kazeem, ti ba akọroyin wa sọrọ lori bi eto ayẹyẹ isinku Oriṣabunmi, yoo ṣe waye.


Eyi to waa jẹ agbọsọgbanu iroyin ni eyi to gba igboro kan pe lọjọ Abamẹta, Satide ana yii, ni abikẹyin awọn Oriṣabunmi, Arabinrin Janet Ademọla, naa tun jade laye. Okan lara awọn mọlẹbi wọn, Gbenga Oniṣọla, gan-an lo kede iku ojiji yii, eyi gan-an lo mu awọn eeyan maa sọ pe dajudaju ọrọ naa ki i ṣe oju lasan mọ, nitori bawo ni ọmọ iya mẹta ṣe le ku laarin osẹ kan sira wọn lai ki i ṣe ijanba mọto. Ṣaaju asiko yii ni ana Oriṣabunnmi, Alhaji Abdul-Fatai Adeniyi, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Dan Kazeem, ti ba akọroyin wa sọrọ lori bi eto ayẹyẹ isinku Oriṣabunmi, yoo ṣe waye. Alaye to si ṣe ni pe awọn ẹgbẹ oṣere tiata ti wọn wa ni Ibadan, ipinlẹ Ọyọ, nibi ti Oriṣabunmi, n gbe ti bẹ awọn mọlẹbi ki wọn jẹ ki awọn pari eto ti awọn n ṣe lọwọ lori ipalẹmọ ayẹyẹ isinku naa. Dan Kazeem sọ pe ni kete ti awọn Tampan ba ti sọ pe o ya lawọn yoo kede igba ti eto isinku Oriṣabunmi yoo waye, ati pe titi di asiko yii ni oku obinrin naa ṣi wa ni ile igbokuupamọsi. Bi eto nipa isinku Oriṣabunmi si ṣe wa niyẹn o, ki iroyin iku ojiji aburo ẹ too tun gba igboro kan, ohun tawọn eeyan si n beere ni pe ki lo n ṣẹlẹ gan-an!


Alaye to si ṣe ni pe awọn ẹgbẹ oṣere tiata ti wọn wa ni Ibadan, ipinlẹ Ọyọ, nibi ti Oriṣabunmi, n gbe ti bẹ awọn mọlẹbi ki wọn jẹ ki awọn pari eto ti awọn n ṣe lọwọ lori ipalẹmọ ayẹyẹ isinku naa. Dan Kazeem sọ pe ni kete ti awọn Tampan ba ti sọ pe o ya lawọn yoo kede igba ti eto isinku Oriṣabunmi yoo waye, ati pe titi di asiko yii ni oku obinrin naa ṣi wa ni ile igbokuupamọsi. Bi eto nipa isinku Oriṣabunmi si ṣe wa niyẹn o, ki iroyin iku ojiji aburo ẹ too tun gba igboro kan, ohun tawọn eeyan si n beere ni pe ki lo n ṣẹlẹ gan-an! Wọn ni lori ọrọ Oriṣabunmi gan an lo yẹ kawọn eeyan ti kiyesi i, nitori pupọ ninu awọn eeyan ti wọn pade ẹ lagbo ariya lasiko Keresimesi, atawọn ti wọn jọ wa ni lokeṣan ere ni nnkan bi ọjọ mẹta si mẹrin ṣaaju iku ojiji to pa a ni wọn n sọ pe Oriṣabunmi ti awọn ri ko jọ bii ẹni ti iku ojiji yoo sare pa bẹẹ, ati pe gbogbo iṣẹlẹ ọhun ki i ṣe oju lasan. Ohun to waa pamọ bayii, oju Ọluwa lo to o o.


Wọn ni lori ọrọ Oriṣabunmi gan an lo yẹ kawọn eeyan ti kiyesi i, nitori pupọ ninu awọn eeyan ti wọn pade ẹ lagbo ariya lasiko Keresimesi, atawọn ti wọn jọ wa ni lokeṣan ere ni nnkan bi ọjọ mẹta si mẹrin ṣaaju iku ojiji to pa a ni wọn n sọ pe Oriṣabunmi ti awọn ri ko jọ bii ẹni ti iku ojiji yoo sare pa bẹẹ, ati pe gbogbo iṣẹlẹ ọhun ki i ṣe oju lasan. Ohun to waa pamọ bayii, oju Ọluwa lo to o o.


Kọmiṣanna ọlọpaa Eko ka awọn eeyan kan mọ ile-ijo loru, lo ba ko gbogbo wọn

Faith Adebọla, Eko Awọn eeyan to ju aadọta lọ, to jẹ pe ọdọkunrin ati ọdọbinrin lo pọ ju ninu wọn, lo ti wa lakolo ọlọpaa ipinlẹ Eko bayii, ile-ijo ni wọn wa, ti wọn tilẹkun mọri laajin oru, wọn lawọn n jaye ori awọn, ibẹ naa si lọwọ ti ba wọn. Nnkan bii aago kan oru ọjọ Abamẹta, Satide yii, ni Surulere, ni wọn ti lọọ fi pampẹ ofin gbe gbogbo wọn gẹgẹ bi Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Eko, Olumuyiwa Adejọbi, ṣe sọ ninu atẹjade to fi sọwọ s’ALAROYE. Hakeem Odumosu, Kọmiṣanna ọlọpaa Eko, funra ẹ, lo ko awọn ọmọ rẹ kan sẹyin, ni wọn ba lọọ ka awọn afurasi arufin naa mọ ibi ti wọn ti n ṣe faaji l’Ojule kejidinlogoji, Opopona Bọde Thomas, lagbegbe Surulere. Ṣaaju lolobo kan ti ta ileeṣẹ ọlọpaa pe awọn eeyan naa maa n wa sibẹ lalaalẹ, lai ka ofin ijọba ipinlẹ Eko to ka ile-ijo, ile-ọti ati agbo faaji leewọ, ati ofin ijọba apapọ to de rinrin kiri loru titi di aago mẹrin idaji, si. Yatọ si ijo ati ọti amuyiraa, wọn lawọn kan maa n lọọ woran awọn to n jo ijo onihooho lapa kan ile ijo ọhun, awọn to si n lo oogun oloro, oogun amarale naa wa lẹgbẹẹ kan ni tiwọn. Adejọbi ni ko sẹni to pa eewọ Korona mọ ninu wọn, wọn o bomu, wọn o si jinna sira, niṣe ni wọn n lọ mọ ara wọn bi wọn ṣe n jo ijo taka-sufee wọn lọ.


Ṣaaju lolobo kan ti ta ileeṣẹ ọlọpaa pe awọn eeyan naa maa n wa sibẹ lalaalẹ, lai ka ofin ijọba ipinlẹ Eko to ka ile-ijo, ile-ọti ati agbo faaji leewọ, ati ofin ijọba apapọ to de rinrin kiri loru titi di aago mẹrin idaji, si. Yatọ si ijo ati ọti amuyiraa, wọn lawọn kan maa n lọọ woran awọn to n jo ijo onihooho lapa kan ile ijo ọhun, awọn to si n lo oogun oloro, oogun amarale naa wa lẹgbẹẹ kan ni tiwọn. Adejọbi ni ko sẹni to pa eewọ Korona mọ ninu wọn, wọn o bomu, wọn o si jinna sira, niṣe ni wọn n lọ mọ ara wọn bi wọn ṣe n jo ijo taka-sufee wọn lọ. Yatọ sawọn ti wọn mu ni Surulere yii, wọn tun mu awọn mi-in loju ọna ti wọn n rin gberegbere kiri laago to yẹ kọmọluabi wa ninu ile ẹ, agbegbe Maryland ni wọn ti mu awọn yẹn, gbogbo wọn ni wọn rọ da sọkọ, wọn si ti fi wọn sahaamọ. Ni bayii, ijọba ti fi agadagodo nla kan tilẹkun ile ijo naa pinpin. Adejọbi ni kọmiṣanna ti paṣẹ pe ki wọn foju awọn afurasi alaigbọran wọnyi ba ile-ẹjọ, ki wọn le mọ idajọ to tọ si wọn, wọn yoo si ṣe bẹẹ topin ọsẹ ba ti kọja.


Yatọ sawọn ti wọn mu ni Surulere yii, wọn tun mu awọn mi-in loju ọna ti wọn n rin gberegbere kiri laago to yẹ kọmọluabi wa ninu ile ẹ, agbegbe Maryland ni wọn ti mu awọn yẹn, gbogbo wọn ni wọn rọ da sọkọ, wọn si ti fi wọn sahaamọ. Ni bayii, ijọba ti fi agadagodo nla kan tilẹkun ile ijo naa pinpin. Adejọbi ni kọmiṣanna ti paṣẹ pe ki wọn foju awọn afurasi alaigbọran wọnyi ba ile-ẹjọ, ki wọn le mọ idajọ to tọ si wọn, wọn yoo si ṣe bẹẹ topin ọsẹ ba ti kọja.


Ile-ẹjọ da ẹjọ ti APC pe ta ko iwe-ẹri Gomina Ọbasẹki nu

Ṣinkin bii ẹni jẹ tẹtẹ oriire ni inu Gomina ipinlẹ Edo, Gaius Ọbaseki, ati awọn alatiyẹn rẹ n dun bayii, orin iṣẹgun si ni baba naa mu bọnu latari bi ile-ẹjọ giga apapọ kan to fikalẹ siluu Abuja ṣe da ẹjọ ti wọn pe ta ko iwe-ẹri rẹ nu. Ọsan ọjọ Abamẹta, Satide yii, nile-ẹjọ naa gbe idajọ rẹ kalẹ. Adajọ Ahmed Mohammed ni ẹjọ olooraye lẹjọ ọhun, o ni wọn kan fẹẹ fakoko ile-ẹjọ ṣofo lasan ni. Adajọ ni olupẹjọ yii ya ọlẹ debii pe wọn ko tilẹ le lọọ ṣayẹwo ni Fasiti Ibadan (UI) ti olujẹjọ naa sọ pe oun ti gba iwe-ẹri oun, boya loootọ lohun to sọ ri bẹẹ abi ko ri bẹẹ, bẹẹ ni wọn o lọ sọdọ ajọ Wayẹẹki lati fidi ẹsun ti wọn fi kan olujẹjọ mulẹ, o ni ṣe wọn o mọ pe ẹni to ba peeyan lẹjọ lo maa ṣiṣẹ wiwa ẹri lati fi gbe ẹsun rẹ lẹsẹ ni. O ni ko si eyikeyii ninu awọn ẹlẹrii olupẹjọ to le fidi ẹ mulẹ pe loootọ niwe-ẹri ti wọn n sọrọ nipa ẹ jẹ ayederu. Tori naa, o ni ile-ẹjọ da ẹjọ ọhun nu.


Adajọ ni olupẹjọ yii ya ọlẹ debii pe wọn ko tilẹ le lọọ ṣayẹwo ni Fasiti Ibadan (UI) ti olujẹjọ naa sọ pe oun ti gba iwe-ẹri oun, boya loootọ lohun to sọ ri bẹẹ abi ko ri bẹẹ, bẹẹ ni wọn o lọ sọdọ ajọ Wayẹẹki lati fidi ẹsun ti wọn fi kan olujẹjọ mulẹ, o ni ṣe wọn o mọ pe ẹni to ba peeyan lẹjọ lo maa ṣiṣẹ wiwa ẹri lati fi gbe ẹsun rẹ lẹsẹ ni. O ni ko si eyikeyii ninu awọn ẹlẹrii olupẹjọ to le fidi ẹ mulẹ pe loootọ niwe-ẹri ti wọn n sọrọ nipa ẹ jẹ ayederu. Tori naa, o ni ile-ẹjọ da ẹjọ ọhun nu. Ṣaaju ni ẹgbẹ oṣelu APC ati ọmọ ẹgbẹ wọn kan, Ọgbẹni Williams Edobor, ti rawọ ẹbẹ si kootu ọhun lati kede pe iwe-ẹri awuruju ni Gomina Ọbaseki fi ṣọwọ si ajọ eleto idibo INEC nigba to n dije fun ipo gomina, ati pe ko yẹ nipo gomina to wa, ki wọn yẹ aga mọ ọn nidii. Gomina Ọbaseki ti fesi si idajọ yii, o ni oun kọ loun bori, eto iṣejọba awa-ara-wa lo ṣẹgun, o si dupẹ lọwọ awọn ololufẹ ẹ fun adura ati aduroti wọn.


Ṣaaju ni ẹgbẹ oṣelu APC ati ọmọ ẹgbẹ wọn kan, Ọgbẹni Williams Edobor, ti rawọ ẹbẹ si kootu ọhun lati kede pe iwe-ẹri awuruju ni Gomina Ọbaseki fi ṣọwọ si ajọ eleto idibo INEC nigba to n dije fun ipo gomina, ati pe ko yẹ nipo gomina to wa, ki wọn yẹ aga mọ ọn nidii. Gomina Ọbaseki ti fesi si idajọ yii, o ni oun kọ loun bori, eto iṣejọba awa-ara-wa lo ṣẹgun, o si dupẹ lọwọ awọn ololufẹ ẹ fun adura ati aduroti wọn.


Oku sun rẹpẹtẹ nibi ija Amọtẹkun atawọn Fulani darandaran l’Ayetẹ

Ọlawale Ajao, Ibadan O kere tan, eeyan meje ni wọn lo padanu ẹmi wọn, ti ile meje ọtọọtọ si jona kanlẹ pẹlu dukia inu wọn lasiko ti ẹṣọ eleto aabo ilẹ Yoruba, Amọtekun, ẹka ipinlẹ Ọyọ, fija pẹẹta pẹlu awọn Fulani darandaran niluu Ayetẹ, ni ipinlẹ naa. Laaarọ ọjọ Abamẹta, Satide, nija ọhun waye nitori bi awọn Amọtẹkun pẹlu awọn ọdẹ ibilẹ ṣe ja si ọgangan ibi kan ti awọn Fulani darandaran atawọn Bororo kan maa n fara pamọ si ninu aginju igbo kan lagbegbe Aba Òkébì, nitosi ilu Ayetẹ, nijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ. ALAROYE gbọ pe irinajo awọn agbofinro ibilẹ wọnyi ko ṣẹyin bi wọn ṣe gbọ pe inu aginju yii lawọn ajinigbe n lo fun iṣẹ laabi wọn. Wọn lẹnikan ti wọn ji gbe, ṣugbọn ti wọn pada fi silẹ lẹyin ti wọn ti gba miliọnu marun-un Naira lọwọ awọn ẹbi ẹ, lo tu aṣiri naa le wọn lọwọ. Olugbe ilu Ayetẹ kan fidi ẹ mulẹ pe bi awọn Fulani ṣe ri awọn eleto aabo yii ni wọn gbe ere dà si i, ti awọn agbofinro naa si gbá fi yá wọn, wọn gba pe iṣẹ ọwọ wọn ni kò mọ́ ti wọn ṣe n sa lọ. Ere ti awọn afurasi ọdaran yii pẹlu awọn agbofinro n sa ninu aginju yii lo mu ki awọn Fulani darandaran yooku to wa ninu igbo nla naa dide ija, ti awọn pẹlu awọn agbofinro si n dana ibọn funra wọn ya.


Wọn lẹnikan ti wọn ji gbe, ṣugbọn ti wọn pada fi silẹ lẹyin ti wọn ti gba miliọnu marun-un Naira lọwọ awọn ẹbi ẹ, lo tu aṣiri naa le wọn lọwọ. Olugbe ilu Ayetẹ kan fidi ẹ mulẹ pe bi awọn Fulani ṣe ri awọn eleto aabo yii ni wọn gbe ere dà si i, ti awọn agbofinro naa si gbá fi yá wọn, wọn gba pe iṣẹ ọwọ wọn ni kò mọ́ ti wọn ṣe n sa lọ. Ere ti awọn afurasi ọdaran yii pẹlu awọn agbofinro n sa ninu aginju yii lo mu ki awọn Fulani darandaran yooku to wa ninu igbo nla naa dide ija, ti awọn pẹlu awọn agbofinro si n dana ibọn funra wọn ya. Gẹgẹ bi Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CSP Olugbenga Fadeyi, ati Ajagun-fẹyinti Ọlayinka Ọlayanju ti i ṣe oludari ẹṣọ Amọtẹkun ni ipinlẹ Ọyọ ṣe fidi ẹ mulẹ, awọn ọlọpaa atawọn ikọ eleto aabo ipinlẹ Ọyọ ti gbakoso ibi ti wọn fi ṣe ibudo ija yii ati agbegbe ẹ lati dena itẹsiwaju ija naa.


Gẹgẹ bi Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CSP Olugbenga Fadeyi, ati Ajagun-fẹyinti Ọlayinka Ọlayanju ti i ṣe oludari ẹṣọ Amọtẹkun ni ipinlẹ Ọyọ ṣe fidi ẹ mulẹ, awọn ọlọpaa atawọn ikọ eleto aabo ipinlẹ Ọyọ ti gbakoso ibi ti wọn fi ṣe ibudo ija yii ati agbegbe ẹ lati dena itẹsiwaju ija naa.


Awọn ọtẹlẹmuyẹ ti bẹrẹ iwadii lori ajaalẹ ti wọn ri l’Orile-Iganmu

Faith Adebọla, Eko Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ni ọwọ ti ba awọn afurasi kan, iwadii si ti n lọ lọwọ bayii lori bawọn kan ṣe ṣawari ajaalẹ ti wọn lawọn gbọmọgbọmọ n lo lagbegbe Orile-Iganmu, nipinlẹ Eko. Ọgbẹni Olumuyiwa Adejọbi, Alukoro ọlọpaa Eko, ṣalaye fun ALAROYE lori foonu nipa iṣẹlẹ naa pe Kọmiṣanna ọlọpaa, Hakeem Odumosu, ti gbọ nipa iṣẹlẹ naa, o si ti fa iwadii ọrọ ọhun le ẹka ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ to wa ni Panti, ni Yaba, lọwọ lati tọpinpin rẹ. O ni ọkunrin kan tọwọ ba ti wọn pe ni Kayọde, ẹni aadọta ọdun, atawọn mi-in, ti wa lakata awọn ọtẹlẹmuyẹ. Kayọde yii ni wọn fẹsun kan pe wọn ba ori ati ọkan eeyan lọwọ ẹ lasiko ti wọn fi fa a le awọn ọlọpaa lọwọ. Adejọbi ni, ‘Ṣe ẹ mọ, iru awọn ẹjọ bayii maa n gba iwadii afẹsọ-ṣe gidi, iṣẹ ifimufinlẹ lati mọ hulẹhulẹ bi kinni naa ti jẹ gan-an, ṣugbọn pẹlu awọn tọwọ ti ba, ti wọn si ti n ba awọn agbofinro sọrọ, o daju pe a maa ri okodoro bọrọ naa ti jẹ.’ Nnkan bii iyalẹta Ọjọruu, Tọsidee, to kọja yii, lawọn araadugbo kan lagbegbe Orile-Iganmu fura si bi ọkunrin kan tẹnikan ko ti i mọ orukọ rẹ ṣe n rin kọsẹ kọsẹ laduugbo naa, n ni wọn ba bẹrẹ si i sọ ọ. Gẹgẹ baa ṣe gbọ, wọn lẹnikan ko mọgba ti ọkunrin naa ṣadeede poora bii iso, eyi lo si tubọ ru ifura awọn ti wọn ti n ṣakiyesi ẹ tẹlẹ soke. Bẹẹ ni wọn lawọn kan n bẹru ko ma lọọ jẹ pe adigunjale lọkunrin ti wọn lo de fila dudu sori ọhun, wọn ni boya niṣe lo lọọ lugọ sibi kan lati ṣe wọn ni ṣuta tọjọ ba pofiri.


Kayọde yii ni wọn fẹsun kan pe wọn ba ori ati ọkan eeyan lọwọ ẹ lasiko ti wọn fi fa a le awọn ọlọpaa lọwọ. Adejọbi ni, ‘Ṣe ẹ mọ, iru awọn ẹjọ bayii maa n gba iwadii afẹsọ-ṣe gidi, iṣẹ ifimufinlẹ lati mọ hulẹhulẹ bi kinni naa ti jẹ gan-an, ṣugbọn pẹlu awọn tọwọ ti ba, ti wọn si ti n ba awọn agbofinro sọrọ, o daju pe a maa ri okodoro bọrọ naa ti jẹ.’ Nnkan bii iyalẹta Ọjọruu, Tọsidee, to kọja yii, lawọn araadugbo kan lagbegbe Orile-Iganmu fura si bi ọkunrin kan tẹnikan ko ti i mọ orukọ rẹ ṣe n rin kọsẹ kọsẹ laduugbo naa, n ni wọn ba bẹrẹ si i sọ ọ. Gẹgẹ baa ṣe gbọ, wọn lẹnikan ko mọgba ti ọkunrin naa ṣadeede poora bii iso, eyi lo si tubọ ru ifura awọn ti wọn ti n ṣakiyesi ẹ tẹlẹ soke. Bẹẹ ni wọn lawọn kan n bẹru ko ma lọọ jẹ pe adigunjale lọkunrin ti wọn lo de fila dudu sori ọhun, wọn ni boya niṣe lo lọọ lugọ sibi kan lati ṣe wọn ni ṣuta tọjọ ba pofiri. Ọrọ yii ni wọn lo mu ki wọn ke si awọn ẹṣọ OPC to wa lagbegbe naa. Awọn OPC yii ni wọn bẹrẹ si i fọ gbogbo adugbo. Ẹnu wiwa ti wọn n wa a yii ni wọn ri ami kan ati awọn ipasẹ kan, bi wọn si ti tọpinpin ami ọhun, ko pẹ rara ti wọn fi hulẹ kan kọnkere pẹlẹbẹ (slab) kan ti wọn fi bo oju iho tawọn olubi ẹda yii n gba wọnu ajaalẹ to dudu kirikiri naa.


Ọrọ yii ni wọn lo mu ki wọn ke si awọn ẹṣọ OPC to wa lagbegbe naa. Awọn OPC yii ni wọn bẹrẹ si i fọ gbogbo adugbo. Ẹnu wiwa ti wọn n wa a yii ni wọn ri ami kan ati awọn ipasẹ kan, bi wọn si ti tọpinpin ami ọhun, ko pẹ rara ti wọn fi hulẹ kan kọnkere pẹlẹbẹ (slab) kan ti wọn fi bo oju iho tawọn olubi ẹda yii n gba wọnu ajaalẹ to dudu kirikiri naa. Wọn lawọn OPC yii rọ wọnu ajaalẹ ọhun, ṣugbọn o jin gan-an, o si gun debii pe lati Orile-Iganmu, agbegbe Mile 2 lo jade si. Wọn ni bi wọn ṣe n tọpa ajaalẹ naa lọ ni wọn bẹrẹ si i kan awọn aṣọ ileewe oriṣiiriṣii, tọkunrin tobinrin, bata atawọn nnkan ẹṣọ ara mi-in. Wọn tun ri awọn ẹya ara eeyan to ti jẹra, awọn mi-in ti gbẹ keegun.


Wọn lawọn OPC yii rọ wọnu ajaalẹ ọhun, ṣugbọn o jin gan-an, o si gun debii pe lati Orile-Iganmu, agbegbe Mile 2 lo jade si. Wọn ni bi wọn ṣe n tọpa ajaalẹ naa lọ ni wọn bẹrẹ si i kan awọn aṣọ ileewe oriṣiiriṣii, tọkunrin tobinrin, bata atawọn nnkan ẹṣọ ara mi-in. Wọn tun ri awọn ẹya ara eeyan to ti jẹra, awọn mi-in ti gbẹ keegun. Wọn ri ẹrọ amunawa (jẹnẹratọ), ẹrọ amuletutu. Ko pẹ ni wọn ri ọkunrin ti wọn fura si tẹlẹ pe gbọmọgbọmọ ni, wọn lo gbe ori eeyan dani, ti ọkunrin mi-in si tun tẹle e, ibi abayọ ajaalẹ ọhun to jade si Mile-2 ni wọn gba wọle. Bi wọn ṣe ri awọn OPC ni wọn fere ge e, ṣugbọn wọn ni ko rọrun fun wọn lati sare pupọ tori tooro ni iho ajaalẹ naa, n lọwọ ba tẹ wọn.


Wọn ri ẹrọ amunawa (jẹnẹratọ), ẹrọ amuletutu. Ko pẹ ni wọn ri ọkunrin ti wọn fura si tẹlẹ pe gbọmọgbọmọ ni, wọn lo gbe ori eeyan dani, ti ọkunrin mi-in si tun tẹle e, ibi abayọ ajaalẹ ọhun to jade si Mile-2 ni wọn gba wọle. Bi wọn ṣe ri awọn OPC ni wọn fere ge e, ṣugbọn wọn ni ko rọrun fun wọn lati sare pupọ tori tooro ni iho ajaalẹ naa, n lọwọ ba tẹ wọn. Igba ti wọn wọ awọn afurasi mejeeji jade, tawọn ọdọ ati aladuugbo foju kan wọn, niṣe ni wọn bo wọn bi i eeṣu, wọn si fi lilu ba tiwọn jẹ. Kia lawọn ti wọn da ọkunrin ti wọn ti kọkọ ri tẹlẹ naa mọ fibinu fi taya kọ ọ lọrun, wọn bu bẹntiroolu si, ni wọn ba dana sun un rau. Ọpẹlọpẹ awọn ọlọpaa to sare debi iṣẹlẹ naa ni ko jẹ ki wọn dana sun ọkunrin keji, ti wọn fi mu un lọ sagọọ wọn.


Igba ti wọn wọ awọn afurasi mejeeji jade, tawọn ọdọ ati aladuugbo foju kan wọn, niṣe ni wọn bo wọn bi i eeṣu, wọn si fi lilu ba tiwọn jẹ. Kia lawọn ti wọn da ọkunrin ti wọn ti kọkọ ri tẹlẹ naa mọ fibinu fi taya kọ ọ lọrun, wọn bu bẹntiroolu si, ni wọn ba dana sun un rau. Ọpẹlọpẹ awọn ọlọpaa to sare debi iṣẹlẹ naa ni ko jẹ ki wọn dana sun ọkunrin keji, ti wọn fi mu un lọ sagọọ wọn. Alukoro ọlọpaa Eko ni wọn ti paṣẹ fawọn ọlọpaa Area C lati tubọ ro eto aabo agbegbe naa lagbara.


Alukoro ọlọpaa Eko ni wọn ti paṣẹ fawọn ọlọpaa Area C lati tubọ ro eto aabo agbegbe naa lagbara.


Ọkọ mi mu awọtẹlẹ mi lọ sile oniṣegun, o fẹẹ fi ṣoogun owo- Fatima

Ọlawale Ajao, Ibadan Igbeyawo oọdun meje to wa laarin tọkọ-tiyawo kan, Azeez Akinyẹle ati Fatima Akinyẹle ti fori ṣanpon. Iyawo lo mu ẹjọ ọkọ rẹ lọ si kootu, o ni gbogbo ọna lati pa oun ṣoogun owo lọkọ oun n wa, o si ti figba kan mu nnkan oṣu oun lọ sile oniṣegun lati ṣetutu ọla. O waa rọ ile-ẹjọ ibilẹ Ọjaba to wa ni Mapo, n’Ibadan, lati fopin si igbeyawo ọdun mẹfa to wa laarin oun ati olujẹjọ. Afeez naa ko jẹ ki ọrọ olupẹjọ tutu, o loun paapaa fara mọ kile-ẹjọ tu igbeyawo awọn ka nitori iyawo oun ki i ṣe abiamọ gidi, kaka ko maa kọ ọmọ niwa ọmọluabi gẹgẹ bii awọn abiamọ gidi, gbogbo ọna ti aye ọmọ naa yoo gba bajẹ lo n san. “Nṣe lo mu ọmọkunrin kan ṣoṣo ta a bi kuro nileewe, to si n fi ọmọ ṣọ ile ọti to n ta, ko fẹ ki ọmọ mọ nnkan gidi, afi ọti ati igbo mimu”, bẹẹ lọkunrin oniṣẹ ọwọ naa ṣalaye niwaju igbimọ awọn adajọ. Ṣaaju lolupẹjọ ti ṣapejuwe ọkọ ẹ gẹgẹ bii ọdaju eeyan, ati pe ki i ṣe ojuṣe ẹ gẹgẹ bo ṣe yẹ lori oun atọmọ awọn.


Afeez naa ko jẹ ki ọrọ olupẹjọ tutu, o loun paapaa fara mọ kile-ẹjọ tu igbeyawo awọn ka nitori iyawo oun ki i ṣe abiamọ gidi, kaka ko maa kọ ọmọ niwa ọmọluabi gẹgẹ bii awọn abiamọ gidi, gbogbo ọna ti aye ọmọ naa yoo gba bajẹ lo n san. “Nṣe lo mu ọmọkunrin kan ṣoṣo ta a bi kuro nileewe, to si n fi ọmọ ṣọ ile ọti to n ta, ko fẹ ki ọmọ mọ nnkan gidi, afi ọti ati igbo mimu”, bẹẹ lọkunrin oniṣẹ ọwọ naa ṣalaye niwaju igbimọ awọn adajọ. Ṣaaju lolupẹjọ ti ṣapejuwe ọkọ ẹ gẹgẹ bii ọdaju eeyan, ati pe ki i ṣe ojuṣe ẹ gẹgẹ bo ṣe yẹ lori oun atọmọ awọn. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “O fẹẹ fi mi ṣoogun owo. Awọn awọtẹlẹ mi ti mo rẹ sinu omi lọjọ kan lo gbe lọ sile oniṣegun. Nigba ti mo lọ sidii aṣọ yẹn lati fọ ọ ni mi o ba a nibi ti mo gbe e si mọ, ataṣọ ati bọ́kẹ́ẹ̀tì, ko si eyi ti mo ri nibẹ.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, “O fẹẹ fi mi ṣoogun owo. Awọn awọtẹlẹ mi ti mo rẹ sinu omi lọjọ kan lo gbe lọ sile oniṣegun. Nigba ti mo lọ sidii aṣọ yẹn lati fọ ọ ni mi o ba a nibi ti mo gbe e si mọ, ataṣọ ati bọ́kẹ́ẹ̀tì, ko si eyi ti mo ri nibẹ. Nibi ti ọrọ yii ti n ṣe mi ni kayeefi lọwọ ni mo ri ọkọ mi lọọọkan to n gbe ike ti mo rẹ awọn awọtẹlẹ mi si ninu bọ lọọọkan. Nigba ti ma a wo inu ike, ko si aṣọ kankan ninu ẹ. “Njẹ awọn aṣọ ti mo rẹ sinu ike yii n kọ, o loun ko mọ nipa aṣọ kankan ni toun o, omi to wa ninu bọ́kẹ́ẹ̀tì loun lọọ danu, oun ko si kiyesi aṣọ kankan ni toun.” “Iṣẹ abẹ ni mo fi bi ọmọ kan ṣoṣo ti mo bi fun un.


Nibi ti ọrọ yii ti n ṣe mi ni kayeefi lọwọ ni mo ri ọkọ mi lọọọkan to n gbe ike ti mo rẹ awọn awọtẹlẹ mi si ninu bọ lọọọkan. Nigba ti ma a wo inu ike, ko si aṣọ kankan ninu ẹ. “Njẹ awọn aṣọ ti mo rẹ sinu ike yii n kọ, o loun ko mọ nipa aṣọ kankan ni toun o, omi to wa ninu bọ́kẹ́ẹ̀tì loun lọọ danu, oun ko si kiyesi aṣọ kankan ni toun.” “Iṣẹ abẹ ni mo fi bi ọmọ kan ṣoṣo ti mo bi fun un. Ti emi atọkọ mi ba ti waa ja, ki i ri ibomi-in lu lara mi ju oju ibi ti wọn ti ṣiṣẹ abẹ fun mi lọ. Gbogbo wahala yẹn naa lo jẹ ki n kuro nile ẹ ko too pa mi. “Ko jẹ ki n mọ ileewe ti ọmọ mi n lọ.


Ti emi atọkọ mi ba ti waa ja, ki i ri ibomi-in lu lara mi ju oju ibi ti wọn ti ṣiṣẹ abẹ fun mi lọ. Gbogbo wahala yẹn naa lo jẹ ki n kuro nile ẹ ko too pa mi. “Ko jẹ ki n mọ ileewe ti ọmọ mi n lọ. Ko tun fun mi lanfaani lati maa ba a sọrọ. O ni ki n ra foonu fọmọ ti mo ba fẹẹ maa ba a sọrọ. Mo ra foonu fọmọ tan, o tun gba foonu lọwọ ọmọ, o fun ọkan ninu awọn iyawo ẹ to n fẹ.


Ko tun fun mi lanfaani lati maa ba a sọrọ. O ni ki n ra foonu fọmọ ti mo ba fẹẹ maa ba a sọrọ. Mo ra foonu fọmọ tan, o tun gba foonu lọwọ ọmọ, o fun ọkan ninu awọn iyawo ẹ to n fẹ. “Lọjọ ti mo lọ sile ẹ pe ki n tiẹ le ri ọmọ mi. niṣe lọkọ mi o jẹ ki n wọle. Nigba ti mo yari mọ ọn lọwọ lo tu bẹliiti nidii pe oun maa fi lu mi.


“Lọjọ ti mo lọ sile ẹ pe ki n tiẹ le ri ọmọ mi. niṣe lọkọ mi o jẹ ki n wọle. Nigba ti mo yari mọ ọn lọwọ lo tu bẹliiti nidii pe oun maa fi lu mi. Iyẹn lo jẹ ki emi naa lọọ pàgò pe mo maa gun un nigo pa ni.’’ Nigba to n fara mọ ọrọ iyawo ẹ pe kile-ẹjọ tu igbeyawo awọn ka, Azeez, ẹni to ta ko ẹsun oogun owo ti iyawo ẹ fi kan an, sọ pe oniwahala eeyan kan lobirin naa, igo lo maa n pa lati fi ba oun ja nigbakugba ti ọrọ ba ṣe bii ija laarin awọn, eyi ko si fi gbogbo ara jọ oun loju nitori ki i ṣe iṣẹ gidi lo n ṣe, ọti lo n ta. Ọti yẹn naa lo si fẹẹ fi baye ọmọ jẹ to fi mu ọmọ kuro ni sukuub to fi i ṣọ ilẹ ọti. O waa rọ ile-ẹjọ lati ma ṣe gba olujẹjọ laaye lati mu ọmọ kan ṣoṣo to so igbeyawo wọn pọ sọdọ, o ni obinrin naa yoo kan ba aye ọmọ ọhun jẹ ni, bo tilẹ jẹ pe oun naa lo bi i. Ṣugbọn lẹyin ti Oloye Ọdunade Ademọla ti i ṣe ọga awọn adajọ kootu ọhun, pẹlu awọn igbimọ rẹ, Alhaji Suleiman Apanpa ati Alhaji Rafiu Raji, ti fopin si igbeyawo naa, olupẹjọ ni wọn papa yọnda itọju ọmọ kan ṣoṣo to wa ninu igbeyawo ọhun fun.


Iyẹn lo jẹ ki emi naa lọọ pàgò pe mo maa gun un nigo pa ni.’’ Nigba to n fara mọ ọrọ iyawo ẹ pe kile-ẹjọ tu igbeyawo awọn ka, Azeez, ẹni to ta ko ẹsun oogun owo ti iyawo ẹ fi kan an, sọ pe oniwahala eeyan kan lobirin naa, igo lo maa n pa lati fi ba oun ja nigbakugba ti ọrọ ba ṣe bii ija laarin awọn, eyi ko si fi gbogbo ara jọ oun loju nitori ki i ṣe iṣẹ gidi lo n ṣe, ọti lo n ta. Ọti yẹn naa lo si fẹẹ fi baye ọmọ jẹ to fi mu ọmọ kuro ni sukuub to fi i ṣọ ilẹ ọti. O waa rọ ile-ẹjọ lati ma ṣe gba olujẹjọ laaye lati mu ọmọ kan ṣoṣo to so igbeyawo wọn pọ sọdọ, o ni obinrin naa yoo kan ba aye ọmọ ọhun jẹ ni, bo tilẹ jẹ pe oun naa lo bi i. Ṣugbọn lẹyin ti Oloye Ọdunade Ademọla ti i ṣe ọga awọn adajọ kootu ọhun, pẹlu awọn igbimọ rẹ, Alhaji Suleiman Apanpa ati Alhaji Rafiu Raji, ti fopin si igbeyawo naa, olupẹjọ ni wọn papa yọnda itọju ọmọ kan ṣoṣo to wa ninu igbeyawo ọhun fun. Wọn si paṣẹ fun olujẹjọ lati maa fi ẹgbẹrun marun-un Naira (N5000) ranṣẹ si olupẹjọ loṣooṣu lati maa fi tọju ọmọ naa.


Wọn si paṣẹ fun olujẹjọ lati maa fi ẹgbẹrun marun-un Naira (N5000) ranṣẹ si olupẹjọ loṣooṣu lati maa fi tọju ọmọ naa.


Rosemary, iyawo Oloye Kessignton Adebutu, ti ku o

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Aarọ ọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹsan-an, ọṣu kin-in-ni, ọdun 2021 yii, ni iyawo Oloye Kessington Adebutu ti gbogbo eeyan mọ si Baba Ijẹbu dagbere faye, Korona ni wọn lo pa a. Ko si kinni kan to ṣe Iya to bi Tọpẹ Adebutu, iyawo ọmọ Ọbasanjọ tẹ́lẹ̀, gẹgẹ bi ẹka iroyin Street Journal to gbe iroyin yii jade ṣe ṣalaye. Ojiji ni wọn ni mama naa bẹrẹ si i ri apẹẹrẹ iba ati otutu lopin ọsẹ yii. Iba naa lo yiwọ biri to fi di pe wọn sare gbe e lọ sọsibitu St. Nicholas, l’Ekoo, ṣugbọn àwọn dokita sọ fun wọn pe oku ni Rosemary ti wọn gbe wa yii, wọn lo ti ku patapata. Iya to doloogbe yii ni iyawo keji to ku fun Baba Ijẹbu laarin ọdun mẹrin. Ọdun 2017 ni iyawo rẹ kan, Ọlaide Adebutu Abimbọla, jade laye, ki Rosemary naa too tun ṣalaisi bayii.