Oluwo: Kí làwọn obìnrin ń wá kiri, tí wọn ń sanwó láti fẹ́ ọkùnrin

Oluwo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrasheed Adewale Akanbi, Ilufemiloye Telu 1, ti kilọ fun awọn obinrin lori ẹrọ ayelujara lati ṣọra fun awọn ayederu eniyan ti wọn n fi orukọ rẹ gba owo lọwọ awọn obinrin. Eyi ko ṣẹyin ẹsun ti Oluwo fi kan awọn obinrin kan to n wa si aafin, lati wa fi ẹjọ awọn gbajuẹ ti wọn n lu wọn ni jibiti lori oju opo Facebook sun. Oluwo ni lori Facebook ni wọn ti n lu awọn obinrin naa ni jibiti owo, ti oun ko si si lori Facebook, yatọ si oju opo Instagram. Kabiyesi ni awọn gbajuẹ naa  ṣi 'personal page' lori Facebook ti wọn ti n lu awọn obinrin yii ni jibiti, pẹlu ileri pe Oluwo yoo fi wọn ṣe aya. ''Emi o wa iyawo o, mo ni ẹni ti mo n fẹ, obinrin to ba n wa ọkọ, ko wa lọ si iwaju Awọn ti wọn n wa si aafin n sọ wi pe wọn n gba owo ọti ni ọwọ awọn lati fi ṣe etutu lati fi fẹ wọn. A kii ṣe etutu ni ilu Iwo, a ki n bọ orisa ni aafin ti wa, nitori naa irọ lasan ni'' Oluwo ti ilu Iwọ ni obinrin to wa si aafin ni wọn gba 17,500 Naira ni ọwọ oun, wi pe wọn fẹ fi ra ọti lati fi ṣe etutu.


Kabiyesi ni awọn gbajuẹ naa  ṣi 'personal page' lori Facebook ti wọn ti n lu awọn obinrin yii ni jibiti, pẹlu ileri pe Oluwo yoo fi wọn ṣe aya. ''Emi o wa iyawo o, mo ni ẹni ti mo n fẹ, obinrin to ba n wa ọkọ, ko wa lọ si iwaju Awọn ti wọn n wa si aafin n sọ wi pe wọn n gba owo ọti ni ọwọ awọn lati fi ṣe etutu lati fi fẹ wọn. A kii ṣe etutu ni ilu Iwo, a ki n bọ orisa ni aafin ti wa, nitori naa irọ lasan ni'' Oluwo ti ilu Iwọ ni obinrin to wa si aafin ni wọn gba 17,500 Naira ni ọwọ oun, wi pe wọn fẹ fi ra ọti lati fi ṣe etutu. ''Ki ni awọn obinrin yii n wa kiri, ti wọn n san owo lati fi fẹ ọkunrin. Ẹni to ba n wa ọkọ, ko wa si aafin lati wa wo o boya Oluwo ko ni aya, amọ mi o si lori igba mọ, laipẹ ni ma a ṣe afihan ayaba tuntun. ''Mo ti ni iyawo ti temi, ẹni to ni oruka to wa ni ọwọ Oluwo ti gba a, mi o fẹ iyawo ori ayelujara.


''Ki ni awọn obinrin yii n wa kiri, ti wọn n san owo lati fi fẹ ọkunrin. Ẹni to ba n wa ọkọ, ko wa si aafin lati wa wo o boya Oluwo ko ni aya, amọ mi o si lori igba mọ, laipẹ ni ma a ṣe afihan ayaba tuntun. ''Mo ti ni iyawo ti temi, ẹni to ni oruka to wa ni ọwọ Oluwo ti gba a, mi o fẹ iyawo ori ayelujara. ''Nitori ọpọ ti n wa si aafin, ọkan ni 92,000 ni oun san nitori oun fẹ fẹ Oluwo, ko si lori atẹ o'' ''Nigba wo ni aye di radarada to jẹ wi pe obinrin ni yoo ma a san owo lati fẹ ọkunrin, eleyii ko bojumu rara.'' Bakan naa ni Oluwo ṣeleri wi pe laipẹ laijina, awọn ti wọn ba n ṣe iru rẹ yoo foju wina ofin nitori awọn ti fi ọrọ naa to awọn ọlọpaa leti. Ti ẹ ko ba gbagbe, laipẹ yii ni wọn fẹsun kan ọba kan ni ipinlẹ Ogun wi pe o lu awọn obinrin ni jibiti lori ayelujara, eleyii to ṣeleri igbeyawo fun wọn.


''Nitori ọpọ ti n wa si aafin, ọkan ni 92,000 ni oun san nitori oun fẹ fẹ Oluwo, ko si lori atẹ o'' ''Nigba wo ni aye di radarada to jẹ wi pe obinrin ni yoo ma a san owo lati fẹ ọkunrin, eleyii ko bojumu rara.'' Bakan naa ni Oluwo ṣeleri wi pe laipẹ laijina, awọn ti wọn ba n ṣe iru rẹ yoo foju wina ofin nitori awọn ti fi ọrọ naa to awọn ọlọpaa leti. Ti ẹ ko ba gbagbe, laipẹ yii ni wọn fẹsun kan ọba kan ni ipinlẹ Ogun wi pe o lu awọn obinrin ni jibiti lori ayelujara, eleyii to ṣeleri igbeyawo fun wọn. Oye to kan ara Iwo ni Yoruba a maa sọ, wọn ni bo pẹ boya yoo kan ara Ẹdẹ. Boya nitori ki iru nkan to ṣẹlẹ si oriade kan nilẹ yi laipẹ, maa ba a ṣẹlẹ si, lo mu ki Oluwo ilu Iwo, Oba Abdulrasheed Adewale Akanbi Telu Kinni, se maa lọgun pe, oun ko wa iyawo. Ninu atẹjade kan to fi sọwọ sawọn oniroyin ni Oluwo ti lọgun bẹẹ.


Oye to kan ara Iwo ni Yoruba a maa sọ, wọn ni bo pẹ boya yoo kan ara Ẹdẹ. Boya nitori ki iru nkan to ṣẹlẹ si oriade kan nilẹ yi laipẹ, maa ba a ṣẹlẹ si, lo mu ki Oluwo ilu Iwo, Oba Abdulrasheed Adewale Akanbi Telu Kinni, se maa lọgun pe, oun ko wa iyawo. Ninu atẹjade kan to fi sọwọ sawọn oniroyin ni Oluwo ti lọgun bẹẹ. Oba Abdulrasheed Akanbi ni pẹlu bi awọn kan se n ko sọwọ gbajuẹ, paapaa bi awọn obinrin to fẹ fẹ oun ṣe n pọ si, oun ni lati sọ faraye pe oun ko wa iyawo rara. Oluwo ni ẹnikẹni to ba ko sọwọ awọn gbajuẹ yii ṣe bẹẹ fun ori ara rẹ ni, o ni oun kọ loun n kọ ẹnu ifẹ si wọn loju opo ayelujara. ''Eti wa ti kun pe awọn gbajuẹ wọnyii ti ṣi oju opo lorukọ Oluwo, ti awọn obinrin ṣi n kopa ninu etutu orisi nitori pe wọn fẹ di Olori'' O tẹsiwaju pe, awọn obilẹjẹ ẹda yii fẹ ba Oluwo lorukọ jẹ ni, nitori naa, oun n fi to araalu leti pe, Oluwo ko ni oju opo kankan lori Facebook yatọ si ti tẹlẹ.


Oba Abdulrasheed Akanbi ni pẹlu bi awọn kan se n ko sọwọ gbajuẹ, paapaa bi awọn obinrin to fẹ fẹ oun ṣe n pọ si, oun ni lati sọ faraye pe oun ko wa iyawo rara. Oluwo ni ẹnikẹni to ba ko sọwọ awọn gbajuẹ yii ṣe bẹẹ fun ori ara rẹ ni, o ni oun kọ loun n kọ ẹnu ifẹ si wọn loju opo ayelujara. ''Eti wa ti kun pe awọn gbajuẹ wọnyii ti ṣi oju opo lorukọ Oluwo, ti awọn obinrin ṣi n kopa ninu etutu orisi nitori pe wọn fẹ di Olori'' O tẹsiwaju pe, awọn obilẹjẹ ẹda yii fẹ ba Oluwo lorukọ jẹ ni, nitori naa, oun n fi to araalu leti pe, Oluwo ko ni oju opo kankan lori Facebook yatọ si ti tẹlẹ. Bakan naa lo kede pe oun ti fi ọrọ naa to ileesẹ ọlọpaa leti. O wa kilọ pe ẹnikẹni to ba ko sọwọ awọn gbajuẹ naa ko ni nkankan ṣe pẹlu Oluwo. Bẹẹ ba gbagbe, ko si Olori kankan lọọdẹ Kabiyesi Oluwo titi di akoko yii, lẹyin ti Olori Channel tii se ayaba kẹru kuro laafin, ni nkan bi ọdun kan sẹyin.


Bakan naa lo kede pe oun ti fi ọrọ naa to ileesẹ ọlọpaa leti. O wa kilọ pe ẹnikẹni to ba ko sọwọ awọn gbajuẹ naa ko ni nkankan ṣe pẹlu Oluwo. Bẹẹ ba gbagbe, ko si Olori kankan lọọdẹ Kabiyesi Oluwo titi di akoko yii, lẹyin ti Olori Channel tii se ayaba kẹru kuro laafin, ni nkan bi ọdun kan sẹyin.


Yoruba Nation: Ẹni tó máa kú ko kú, ẹni tó máa kù ko kù, ẹ jẹ́ ká jà fún ominira - Ọba Adetokunbo Tejuosoho

Ori ade kan ti sọ pe awọn eeyan bi oun ko nibi kankan lati salọ, ṣugbọn awọn ti ṣetan lati fi ẹmi wọn lelẹ ki ilẹ Yoruba le gba ominira lọwọ awọn to n ni aye wọn lara. Ọba Adetokunbo Tejuosoho, Olu Orile Kemta lo sọ ọrọ naa ninu ifọrọwerọ kan pẹlu BBC Yoruba ni idahun si ọrọ minisita fun eto iroyin ati aṣa, Lai Mohammed. Ṣaaju ni Lai Mohammed ti kọkọ sọ pe ti gbogbo awọn to n lọgun Yoruba Nation ni yoo salọ ti ọrọ naa ba bẹyin yọ. Ṣugbọn Ọba Orile kemta ti fesi pe ko si ohun to jọ bẹẹ, koda o ni awọn eeyan kan tilẹ ti n salọ kuro ni Naijiria tẹlẹ nitori bi gbogbo nnkan ṣe ri, paapaa nipa ti eto abo to mẹhẹ. O ni "Ẹnu ọjọ mẹta yii ni awọn kan ji odidi Ọba kan gbe nipinlẹ Ekiti, iyẹn nigba ti wọn ti kọkọ gbiyanju lati ji Ọba mii gbe ṣaaju." "Bo tilẹ jẹ pe baba ni Lai Mohammed jẹ, igbagbọ temi ni pe o yẹ ko gbiyanju lati pẹtu si awọn eeyan ninu ni, kii ṣe ko maa sọ pe awọn kan yoo salọ."


Ṣugbọn Ọba Orile kemta ti fesi pe ko si ohun to jọ bẹẹ, koda o ni awọn eeyan kan tilẹ ti n salọ kuro ni Naijiria tẹlẹ nitori bi gbogbo nnkan ṣe ri, paapaa nipa ti eto abo to mẹhẹ. O ni "Ẹnu ọjọ mẹta yii ni awọn kan ji odidi Ọba kan gbe nipinlẹ Ekiti, iyẹn nigba ti wọn ti kọkọ gbiyanju lati ji Ọba mii gbe ṣaaju." "Bo tilẹ jẹ pe baba ni Lai Mohammed jẹ, igbagbọ temi ni pe o yẹ ko gbiyanju lati pẹtu si awọn eeyan ninu ni, kii ṣe ko maa sọ pe awọn kan yoo salọ." Tejusosho tẹsiwaju pe "Awọn ajinigbe n wọ inu aafin lati ji ori odidi ade gbe, ẹ wa sọ pe ki awọn ajijagbara ma sọrọ... Nibo la n salọ gan, ẹni to maa kú ko kú, ẹni to maa kù ko kù, ẹ jẹ ka  ja fun ominira!" Tejuosho ni bi ọrọ ọhun ṣe n lọ yii, awọn ara ilu ti n ni igbagbọ ninu awọn eeyan bi Sunday Igboho ju igbagbọ ti wọn ni ninu ijọba lọ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni lootọ ni pe ijọba to wa lode jogun ba awọn iṣoro to wa ni Naijiria, ṣugbọn nigba ti wọn n ṣe ipolongo ibo, ileri ayipada 'change' ni wọn ṣe fun awọn eeyan ilu.


Tejusosho tẹsiwaju pe "Awọn ajinigbe n wọ inu aafin lati ji ori odidi ade gbe, ẹ wa sọ pe ki awọn ajijagbara ma sọrọ... Nibo la n salọ gan, ẹni to maa kú ko kú, ẹni to maa kù ko kù, ẹ jẹ ka  ja fun ominira!" Tejuosho ni bi ọrọ ọhun ṣe n lọ yii, awọn ara ilu ti n ni igbagbọ ninu awọn eeyan bi Sunday Igboho ju igbagbọ ti wọn ni ninu ijọba lọ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni lootọ ni pe ijọba to wa lode jogun ba awọn iṣoro to wa ni Naijiria, ṣugbọn nigba ti wọn n ṣe ipolongo ibo, ileri ayipada 'change' ni wọn ṣe fun awọn eeyan ilu. Idi si ree ti awọn araalu ṣe ni igbagbọ ninu wọn ṣaaju. Oba yii fi kun un pe o yẹ ki ijọba pe ipade apero, ki gbogbo ẹya to wa ni Naijiria sọ ohun ti wọn n fẹ ki wọn si ṣe atunto, bi bẹẹ kọ, ki onikaluku maa lọ ni ilọ tirẹ. Ni ti pe maa jo lọ mo n wo ẹyin rẹ ni ọrọ awọn to n pe fun ominira ilẹ Yoruba, Ọba Tejuosho ni ko ri bẹẹ nitori awọn to ni ifẹ awọn aaralu lọkan lo n pe fun ominira.


Idi si ree ti awọn araalu ṣe ni igbagbọ ninu wọn ṣaaju. Oba yii fi kun un pe o yẹ ki ijọba pe ipade apero, ki gbogbo ẹya to wa ni Naijiria sọ ohun ti wọn n fẹ ki wọn si ṣe atunto, bi bẹẹ kọ, ki onikaluku maa lọ ni ilọ tirẹ. Ni ti pe maa jo lọ mo n wo ẹyin rẹ ni ọrọ awọn to n pe fun ominira ilẹ Yoruba, Ọba Tejuosho ni ko ri bẹẹ nitori awọn to ni ifẹ awọn aaralu lọkan lo n pe fun ominira. O ṣalaye pe "Ko si ẹni to n gbadura fun ogun, ṣugbọn ti a ko ba fẹ ogun, o yẹ ki a yanju ogun abẹle to n ja wa, ki a si ṣẹ atunto." "Kii ṣe ẹbi awọn to n pe fun ipinya, ṣugbọn wọn gbe igbesẹ naa nitori wọn ti sun kan ogiri." Ọba Tejuosho paro ọrọ rẹ pe oun ko gbadura fun wahala, ṣugbọn ti ọrọ naa ba gbọna mii yọ, oun  ko ni ibi kankan ti oun yoo salọ lodi si ọrọ ti Lai Mohammed sọ nipa awọn to n pe fun iyapa.


O ṣalaye pe "Ko si ẹni to n gbadura fun ogun, ṣugbọn ti a ko ba fẹ ogun, o yẹ ki a yanju ogun abẹle to n ja wa, ki a si ṣẹ atunto." "Kii ṣe ẹbi awọn to n pe fun ipinya, ṣugbọn wọn gbe igbesẹ naa nitori wọn ti sun kan ogiri." Ọba Tejuosho paro ọrọ rẹ pe oun ko gbadura fun wahala, ṣugbọn ti ọrọ naa ba gbọna mii yọ, oun  ko ni ibi kankan ti oun yoo salọ lodi si ọrọ ti Lai Mohammed sọ nipa awọn to n pe fun iyapa.


Alaafin: Àwọn ẹlẹ́yinjú àánú ń kówó jọ fún olorì Alaafin Oyo, Damilola láti fi gba ilé

O dabi ẹni pe asiko yii ko dara lori bi Olori Damilola se kuro ni aafin Oyo, ti ara ko si rọ okun fun. Gẹgẹ bi iroyin to n ja lori ayelujara, a gbọ pe Olori Damilola ti lọ ba ọrẹ rẹ kan pe ko saanu oun nitori apo oun gbẹ. Lọwọlọwọ bayii, a gbọ pe ilu Eko ni Olori Damilola sa wa, ti wọn si ti n se eto ikowojọ fun lati ri pe o ri nnkan dimu. Koda, se ni wọn fi ọrọ ti Olori Damilola sọ nipa ipo inira to n la kọja naa soju opo ayelujara nibi ti iya rẹ gan ti n sọkun. Bakan naa ni wọn tun fi atẹjisẹ ti Damilola fi ransẹ si ọrẹ rẹ naa sori ayelujara nibi to ti n sọ fun onitọun pe oun sẹsẹ gunlẹ silu Eko ni. Damilola ni ko si ibi kankan ti oun fẹ sun ni alẹ ọjọ naa, ti oun si nilo lati fi ori ha ibi kan di ọjọ keji.


Koda, se ni wọn fi ọrọ ti Olori Damilola sọ nipa ipo inira to n la kọja naa soju opo ayelujara nibi ti iya rẹ gan ti n sọkun. Bakan naa ni wọn tun fi atẹjisẹ ti Damilola fi ransẹ si ọrẹ rẹ naa sori ayelujara nibi to ti n sọ fun onitọun pe oun sẹsẹ gunlẹ silu Eko ni. Damilola ni ko si ibi kankan ti oun fẹ sun ni alẹ ọjọ naa, ti oun si nilo lati fi ori ha ibi kan di ọjọ keji. O ni Kabiyesi sọ fun oun pe ki oun kuro ni aafin nitori oun ko fẹ ri oun, to si ni ki wọn ti ilegbe mi. Aanu Olori naa si lo se awọn eeyan to ka iroyin naa, ti wọn si n da owo jọ fun Olori Damilola, ki aye le tubọ rọrun fun nilu Eko. Ni idaji oni ti wọn gbe iroyin naa sita, owo ti wọn n da jọ fun Olori Damilola ti le ni ẹgbẹrun lọna ẹgbẹrin naira (₦857,000) Bẹẹ ba gbagbe, saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe Olori Damilola ti kuro ni aafin Oyo nitori ọrẹ rẹ kan to gba sile nigba ti onitọun ni isoro.


O ni Kabiyesi sọ fun oun pe ki oun kuro ni aafin nitori oun ko fẹ ri oun, to si ni ki wọn ti ilegbe mi. Aanu Olori naa si lo se awọn eeyan to ka iroyin naa, ti wọn si n da owo jọ fun Olori Damilola, ki aye le tubọ rọrun fun nilu Eko. Ni idaji oni ti wọn gbe iroyin naa sita, owo ti wọn n da jọ fun Olori Damilola ti le ni ẹgbẹrun lọna ẹgbẹrin naira (₦857,000) Bẹẹ ba gbagbe, saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe Olori Damilola ti kuro ni aafin Oyo nitori ọrẹ rẹ kan to gba sile nigba ti onitọun ni isoro. Amọ lẹyin o rẹyin, ọrẹ yii ti di aayo Alaafin, ti Olori Damilola si faake kọri pe obinrin naa, to pe orukọ rẹ ni Abebi, ko le ba oun se orogun. Idi si niyi to se ni wọn le oun jade ni aafin Oyo ni aajin oru, to si sa lọ silu Eko lati lọ bẹrẹ igbe aye tuntun. Saaju la ti fi to yin leti pe iroyin to gba ori ayelujara kan ti salaye bi Olori Damilola se ko jade ni aafin Oyo.


Amọ lẹyin o rẹyin, ọrẹ yii ti di aayo Alaafin, ti Olori Damilola si faake kọri pe obinrin naa, to pe orukọ rẹ ni Abebi, ko le ba oun se orogun. Idi si niyi to se ni wọn le oun jade ni aafin Oyo ni aajin oru, to si sa lọ silu Eko lati lọ bẹrẹ igbe aye tuntun. Saaju la ti fi to yin leti pe iroyin to gba ori ayelujara kan ti salaye bi Olori Damilola se ko jade ni aafin Oyo. Gẹgẹ bi ọrẹ Olori Damilola kan ti salaye lori ayelujara, olo ẹlẹjẹ tutu kan tii se ọrẹ fun Olori naa, ni baba ṣẹṣẹ ri lati fi se ayaba. Ẹyin naa ni boo lo ṣe jẹ? Ẹ jẹ ki a bu yin gbọ bo ṣe jẹ gẹgẹ bi itakurọsọ to waye laarin olori Damilọla ati ọrẹ rẹ, eyi to n bẹ lori gbajugba oju opo ayelujara Instagram kan. Ọrọ naa la gbọ pe o bẹrẹ nigba ti ọmọbinrin kan ti wọn ni olori Damilọla pe orukọ rẹ ni Abẹbi lati ilu Ibadan, kan si olori Damilọla pe iṣẹ n ṣẹ oun, oun si nilo iranlọwọ ayaba naa, ki jijẹ ati mimu lee di irọrun.


Gẹgẹ bi ọrẹ Olori Damilola kan ti salaye lori ayelujara, olo ẹlẹjẹ tutu kan tii se ọrẹ fun Olori naa, ni baba ṣẹṣẹ ri lati fi se ayaba. Ẹyin naa ni boo lo ṣe jẹ? Ẹ jẹ ki a bu yin gbọ bo ṣe jẹ gẹgẹ bi itakurọsọ to waye laarin olori Damilọla ati ọrẹ rẹ, eyi to n bẹ lori gbajugba oju opo ayelujara Instagram kan. Ọrọ naa la gbọ pe o bẹrẹ nigba ti ọmọbinrin kan ti wọn ni olori Damilọla pe orukọ rẹ ni Abẹbi lati ilu Ibadan, kan si olori Damilọla pe iṣẹ n ṣẹ oun, oun si nilo iranlọwọ ayaba naa, ki jijẹ ati mimu lee di irọrun. Ohun ti a gbọ ni pe olori Damilọla gba, o si pe Abẹbi yii lati wa maa baa da si owo aṣọ adirẹ to n ṣe. Lẹyin eyi ni a gbọ pe ọwọ kan ọwọ, ẹsẹ kan ẹsẹ laarin Kabiyesi alaafin ati Abebi Ibadan, lo ba fi eyi ti Alaafin Ọyọ ati Abebi Ibadan jumọ di wọlewọde, titi ti o fi di aayo baba. Igba ti wọn ni Kabiyesi n gbero ati kuku wa gbe Abẹbi ọrẹ olori Damilọla niṣulọka, ni olori Damilọla ba fariga pe Kabiyesi ko lee maa gun ori oun, ko tun maa gun ori ọrẹ oun.


Ohun ti a gbọ ni pe olori Damilọla gba, o si pe Abẹbi yii lati wa maa baa da si owo aṣọ adirẹ to n ṣe. Lẹyin eyi ni a gbọ pe ọwọ kan ọwọ, ẹsẹ kan ẹsẹ laarin Kabiyesi alaafin ati Abebi Ibadan, lo ba fi eyi ti Alaafin Ọyọ ati Abebi Ibadan jumọ di wọlewọde, titi ti o fi di aayo baba. Igba ti wọn ni Kabiyesi n gbero ati kuku wa gbe Abẹbi ọrẹ olori Damilọla niṣulọka, ni olori Damilọla ba fariga pe Kabiyesi ko lee maa gun ori oun, ko tun maa gun ori ọrẹ oun. Eyi, gẹgẹ bi oju opo ikansira ẹni Instagram ti Olori Damilọla ba sọrọ ṣe sọ, lo faa ti Kabiyesi Alaafin fi ni ki Olori Damilọla maa lọ kuro laafin. Lasiko ti iroyin yii fi n jade, aafin ọyọ ko tii sọ ohunkohun lori iṣẹlẹ yii. Ni odun meji sẹyin ni Olori Damilọla di ayaba laafin Oyo.


Eyi, gẹgẹ bi oju opo ikansira ẹni Instagram ti Olori Damilọla ba sọrọ ṣe sọ, lo faa ti Kabiyesi Alaafin fi ni ki Olori Damilọla maa lọ kuro laafin. Lasiko ti iroyin yii fi n jade, aafin ọyọ ko tii sọ ohunkohun lori iṣẹlẹ yii. Ni odun meji sẹyin ni Olori Damilọla di ayaba laafin Oyo. Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, wọn ti le iya olori Damilọla at'awọn mọlẹbi rẹ kuro laafin Ọyọ. Koda gẹgẹ bi ọrọ inu atẹranṣẹ ti Olori Damilọla fi ranṣẹ to fi ke gbajare sita, o ni ọkan lara awọn iransẹ kabiyesi ni wọn ran pe ko da ẹru oun sita. Iroyin to n lọ nigboro bayii, ta ni ka gbe si yin leti ni pe Olori Damilola, tii se ọkan lara awọn 'Ẹlẹ Daddy', Oxygen ti Alaafin ìlú Ọyọ, Ọba Lamidi Olayiwola Adeyemi Kẹta fi n mi, tun ti kuro ni aafin.


Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, wọn ti le iya olori Damilọla at'awọn mọlẹbi rẹ kuro laafin Ọyọ. Koda gẹgẹ bi ọrọ inu atẹranṣẹ ti Olori Damilọla fi ranṣẹ to fi ke gbajare sita, o ni ọkan lara awọn iransẹ kabiyesi ni wọn ran pe ko da ẹru oun sita. Iroyin to n lọ nigboro bayii, ta ni ka gbe si yin leti ni pe Olori Damilola, tii se ọkan lara awọn 'Ẹlẹ Daddy', Oxygen ti Alaafin ìlú Ọyọ, Ọba Lamidi Olayiwola Adeyemi Kẹta fi n mi, tun ti kuro ni aafin. Bẹẹ ni oniruuru awọn ileesẹ iroyin ori ayelujara lo ti n gbe iroyin sita lati alẹ ọjọ Aiku pe olori Damilọla naa ti fi aafin silẹ. Igba akọkọ si kọ re e ti iroyin yoo sọ pe Damilọla ti kuro ni aafin. Ẹ o ranti pe lasiko ti iroyin jade ni ọdun 2020 pe Olori Aanu kuro ni aafin, naa la gbọ pe Damilọla naa tẹlẹ.


Bẹẹ ni oniruuru awọn ileesẹ iroyin ori ayelujara lo ti n gbe iroyin sita lati alẹ ọjọ Aiku pe olori Damilọla naa ti fi aafin silẹ. Igba akọkọ si kọ re e ti iroyin yoo sọ pe Damilọla ti kuro ni aafin. Ẹ o ranti pe lasiko ti iroyin jade ni ọdun 2020 pe Olori Aanu kuro ni aafin, naa la gbọ pe Damilọla naa tẹlẹ. sugbọn wọn ni o sa pada si aafin. Iroyin ti ẹ sọ lasiko naa pe aarin oru ni awọn mejeeji fi aafin silẹ. Sugbọn ni asiko yii, a ko ti i mọ nkan to ṣe e ṣe ko le Olori Damilọla kuro ni aafin, tabi asiko to kuro, tabi ibi to lọ.


sugbọn wọn ni o sa pada si aafin. Iroyin ti ẹ sọ lasiko naa pe aarin oru ni awọn mejeeji fi aafin silẹ. Sugbọn ni asiko yii, a ko ti i mọ nkan to ṣe e ṣe ko le Olori Damilọla kuro ni aafin, tabi asiko to kuro, tabi ibi to lọ. Iroyin pe Olori Damilọla ti ko jade kuro ni aafin si lo jade sori ayelujara lẹyin ọjọ diẹ ti Ọba Adeyemi kọ ilé awosifila fun meji lara awọn olori rẹ. Awọn olori to gba ẹbun ile naa ni Ayaba Memunat ati Folashade, to pe ni Aafin Suuru, ‚Palace of Patience'. Ṣe o wa a ṣe e ṣe ko jẹ igbesẹ ti Alaafin gbé lo mu Damilola kuro ni aafin?A ko le sọ amọ nigba to ba ya, gbogbo rẹ yoo fi oju han sita fun araye.


Iroyin pe Olori Damilọla ti ko jade kuro ni aafin si lo jade sori ayelujara lẹyin ọjọ diẹ ti Ọba Adeyemi kọ ilé awosifila fun meji lara awọn olori rẹ. Awọn olori to gba ẹbun ile naa ni Ayaba Memunat ati Folashade, to pe ni Aafin Suuru, ‚Palace of Patience'. Ṣe o wa a ṣe e ṣe ko jẹ igbesẹ ti Alaafin gbé lo mu Damilola kuro ni aafin?A ko le sọ amọ nigba to ba ya, gbogbo rẹ yoo fi oju han sita fun araye. Sugbọn iwadii wa fihan pe, ko si aworan Ọba Adeyemi kankan mọ ni oju opo ibanidọrẹ Instagram Olori Damilola, kikida aworan oun ati ọmọ rẹ nikan si lo wa nibẹ. Ta ba si wo ohun to ti sẹlẹ lati ẹyin wa, lasiko ti awọn olori to saaju ko kuro ni aafin, se ni wọn n yọ fọto ti wọn ya pẹlu Alaafin kuro loju opo ayelujara wọn. Bakan naa la tun ri pe Olori Damilola ko wọ ilẹkẹ si ọrun ati ọwọ gẹgẹ bo se maa n wọ ọ tẹlẹ bii ayaba.


Sugbọn iwadii wa fihan pe, ko si aworan Ọba Adeyemi kankan mọ ni oju opo ibanidọrẹ Instagram Olori Damilola, kikida aworan oun ati ọmọ rẹ nikan si lo wa nibẹ. Ta ba si wo ohun to ti sẹlẹ lati ẹyin wa, lasiko ti awọn olori to saaju ko kuro ni aafin, se ni wọn n yọ fọto ti wọn ya pẹlu Alaafin kuro loju opo ayelujara wọn. Bakan naa la tun ri pe Olori Damilola ko wọ ilẹkẹ si ọrun ati ọwọ gẹgẹ bo se maa n wọ ọ tẹlẹ bii ayaba. Olori Damilọla ni ayaba to kere ju ni aafin ìlú Ọyọ, ki iroyin tun to gbe ni oṣu diẹ sẹyin pe, Iku Baba Yeye, Alasẹ ikeji Orisa tun ti fẹ òló ẹlẹ́jẹ tutu mii lati ilẹ Igbo. Chioma ni wọn pe orukọ ayaba tuntun naa. Iwadii wa si fihan pe, gbogbo àwọn olori Alaafin to n lo ayelujara Instagram, ni Chioma n ba dọọrẹ papọ, to si ma n kọ ọrọ si abẹ àwọn aworan tabi fidio ti wọn ba fi sibẹ.


Olori Damilọla ni ayaba to kere ju ni aafin ìlú Ọyọ, ki iroyin tun to gbe ni oṣu diẹ sẹyin pe, Iku Baba Yeye, Alasẹ ikeji Orisa tun ti fẹ òló ẹlẹ́jẹ tutu mii lati ilẹ Igbo. Chioma ni wọn pe orukọ ayaba tuntun naa. Iwadii wa si fihan pe, gbogbo àwọn olori Alaafin to n lo ayelujara Instagram, ni Chioma n ba dọọrẹ papọ, to si ma n kọ ọrọ si abẹ àwọn aworan tabi fidio ti wọn ba fi sibẹ. Tẹ o ba gbagbe, ọdun to kọja ni meji lara awọn olori ni aafin Oyo, Ayaba Badirat Ajoke ati Aanu, kuro ni aafin laarin oṣu diẹ si ara wọn. Iroyin sọ nigba naa pe, Badirat ni ajọsepọ pẹlu gbajugbaja olorin Fuji, Wasiu Ayinde K1, ni wọn fi le e kuro ni aafin, ti Olori Badra si sẹ lori ẹsun naa. Ni ti Aanu, a ko mọ pato nnkan to le kuro ni aafin Iku Baba Yeye.


Tẹ o ba gbagbe, ọdun to kọja ni meji lara awọn olori ni aafin Oyo, Ayaba Badirat Ajoke ati Aanu, kuro ni aafin laarin oṣu diẹ si ara wọn. Iroyin sọ nigba naa pe, Badirat ni ajọsepọ pẹlu gbajugbaja olorin Fuji, Wasiu Ayinde K1, ni wọn fi le e kuro ni aafin, ti Olori Badra si sẹ lori ẹsun naa. Ni ti Aanu, a ko mọ pato nnkan to le kuro ni aafin Iku Baba Yeye. Bẹẹ ba gbagbe, nigba ti awọn olori mejeeji kọkọ ko kuro ni aafin Oyo, ere ni, awada ni, irọ ni, kii se ootọ, ni awọn eeyan n sọ. Bẹẹ si ni atẹjade kankan ko si jade sita lati aafin Oyo nipa isẹlẹ naa fun awọn akọroyin, kii ootọ ọrọ to pada fidi mulẹ pe awọn Olori naa ti rin jinna si aafin Oyo lootọ. Olori Aanu lo si fi ẹsun kan Alaafin loju opo Instagram rẹ pe oriade naa n lepa ẹ̀mí oun nitori pe oun sá kuro ni aafin, eyi to fidi ọrọ mulẹ pe o ti kọ Alaafin silẹ.


Bẹẹ ba gbagbe, nigba ti awọn olori mejeeji kọkọ ko kuro ni aafin Oyo, ere ni, awada ni, irọ ni, kii se ootọ, ni awọn eeyan n sọ. Bẹẹ si ni atẹjade kankan ko si jade sita lati aafin Oyo nipa isẹlẹ naa fun awọn akọroyin, kii ootọ ọrọ to pada fidi mulẹ pe awọn Olori naa ti rin jinna si aafin Oyo lootọ. Olori Aanu lo si fi ẹsun kan Alaafin loju opo Instagram rẹ pe oriade naa n lepa ẹ̀mí oun nitori pe oun sá kuro ni aafin, eyi to fidi ọrọ mulẹ pe o ti kọ Alaafin silẹ. Igba yii si lo to ye gbogbo eeyan pe lootọ ni Olori Aanu naa ti ko kuro ni Aafin Oyo. Nibayii, okoowo aṣọ ni olori Badirat ati Aanu n ṣe nilu Eko bayii, to si ti fidi mulẹ pe wọn ti di ayaba ana ni aafin Oyo. Yoruba ni ti ko ba si ina, eefin ko le ru sita, bi ootọ wa ni ayaba Damilola naa ti kuro ni aafin abi irọ ni, laipẹ, laijinna, ẹri yoo jade.


Igba yii si lo to ye gbogbo eeyan pe lootọ ni Olori Aanu naa ti ko kuro ni Aafin Oyo. Nibayii, okoowo aṣọ ni olori Badirat ati Aanu n ṣe nilu Eko bayii, to si ti fidi mulẹ pe wọn ti di ayaba ana ni aafin Oyo. Yoruba ni ti ko ba si ina, eefin ko le ru sita, bi ootọ wa ni ayaba Damilola naa ti kuro ni aafin abi irọ ni, laipẹ, laijinna, ẹri yoo jade.


Romance Scam: Ìdí rèé tí ìgbìmọ̀ lọ́balọ́ba ilẹ̀ Egba fi ní kí Olóyè Tejuosho lọ rọọ́kún nílé

Igbimọ lọbalọba Kemta nilẹ Egba ti kede pe awọn ko lohun kankan se pẹlu ọba Adetokunbo Tejuosho ti wọn fẹsun kan pe o lu awọn eeyan ni gbajuẹ lori ọrọ fifẹ ara ẹni. Ninu atẹjade kan ni wọn ti fi to awọn akọroyin Naijiria leti lẹyin ipade wọn to waye ni Ile Ogboni Kemta. Awọn to buwọlu iwe ipinnu awọn lọbalọba yi ni Oloye Yomi Rotimi, Oluwo Kemta, Oloye Oluwatosin Fadare(Lukotun Kemta) ati Oloye Bola Taiwo(Sakotun Kemta). Wọn ni ẹsun yi to fi mọ bi awọn ọlọpaa se mu oriade yi jẹ nkan to doju ti gbogbo ilu ti wọn si fi kun pe Adetokunbo Tejuosho ko yẹ lẹni a yan sipo olori ilu. Ẹ̀yin Ọba Yorùbá, ẹ jáwọ́ nínú ẹgbẹ́ òkùnkùn! - Oluwo Wo àwọn nkan tó yẹ́ kí o mọ̀ nípa Olufon, Ọba Adekunle Magbagbeola tó wàjà Bàbá Aláàfin ìlú Ọ̀yọ́, Elérúwà àti àwọn Ọba Ilẹ̀ Yorùbá míràn tí wọ́n rọ̀ lóyè Yatọ si eleyi, wọn tu isu de isalẹ koko pe ọna ẹburu ni  Oloye Tejuosho gba lati de ipo Olu ilu Kemta.


Wọn ni ẹsun yi to fi mọ bi awọn ọlọpaa se mu oriade yi jẹ nkan to doju ti gbogbo ilu ti wọn si fi kun pe Adetokunbo Tejuosho ko yẹ lẹni a yan sipo olori ilu. Ẹ̀yin Ọba Yorùbá, ẹ jáwọ́ nínú ẹgbẹ́ òkùnkùn! - Oluwo Wo àwọn nkan tó yẹ́ kí o mọ̀ nípa Olufon, Ọba Adekunle Magbagbeola tó wàjà Bàbá Aláàfin ìlú Ọ̀yọ́, Elérúwà àti àwọn Ọba Ilẹ̀ Yorùbá míràn tí wọ́n rọ̀ lóyè Yatọ si eleyi, wọn tu isu de isalẹ koko pe ọna ẹburu ni  Oloye Tejuosho gba lati de ipo Olu ilu Kemta. Ninu alaye wọn, wọn sọ pe oye baalẹ Adebonyin ni Orile Kemta ijọba ibilẹ Odeda ni o kọkọ jẹ. Lẹyin igba naa ni ijọba ana nipinlẹ Ogun yan si ipo Olu ilu Kemta lai fi tawọn igbimọ lọbalọba se tabi iyọnda Alake ilẹ Egba  Oba Adedotun Aremu Gbadebo. Wọn ni ijọba ori oye yi sagbeyẹwo iyansipo awọn Ọba marundinlọgọrin kan ti igbimọ si ni ki wọn ja ipo wọn silẹ di baalẹ.


Ninu alaye wọn, wọn sọ pe oye baalẹ Adebonyin ni Orile Kemta ijọba ibilẹ Odeda ni o kọkọ jẹ. Lẹyin igba naa ni ijọba ana nipinlẹ Ogun yan si ipo Olu ilu Kemta lai fi tawọn igbimọ lọbalọba se tabi iyọnda Alake ilẹ Egba  Oba Adedotun Aremu Gbadebo. Wọn ni ijọba ori oye yi sagbeyẹwo iyansipo awọn Ọba marundinlọgọrin kan ti igbimọ si ni ki wọn ja ipo wọn silẹ di baalẹ. Ohun tí ìyàwó Adeboye ṣe ní ìgbà akọkọ tó fojú hàn lẹ́yìn ikú ọmọ wọn Dare Mo dákú rangbọndan lẹ̀yìn tí amúgbálẹ́gbẹ gómìnà Akeredolu fún mi ní ìgbájú olóyì - Aláboyún Àwọn ǹkan tí o kò gbọ́ rí nípa Dare Adeboye tó kú Ikú Dare Adeboye kò ní ǹkankan ṣe pẹ̀lú Covid-19, a bẹ̀bẹ̀ láti dá wà lákòókò yìí - Ẹbi Adeboye A furasí pé àwọn kan mọ̀ọ́mọ̀ sọ iná sí Ọ̀já aṣọ Kairo l'Oshodi - LASEMA Asẹyinwa asẹyinbọ awọn ọba tọr kan gbe ẹjọ lọ sile ẹjọ ti wọn si sọ pe adajọ ni ki wọn si yi wa lori ipo baalẹ ti ijọba ni ki wọn wa. Awọn igbimọ lọbalọba sọ pe o seni laanu pe Oloye Adetokunbo si n pe ara rẹ lọba toun ti pe ijọba ti rọọ looye di baalẹ. Lakotan igbimọ yi wa tori ẹsun ti wọn fi kan Oloye Tejuosho lọjọ Kejidinlọgbọn Osu yi ni ko lọ rọọkun nile tori naa ko yẹ ni ipo Baalẹ tabi Olu ilu Kemta.


Ohun tí ìyàwó Adeboye ṣe ní ìgbà akọkọ tó fojú hàn lẹ́yìn ikú ọmọ wọn Dare Mo dákú rangbọndan lẹ̀yìn tí amúgbálẹ́gbẹ gómìnà Akeredolu fún mi ní ìgbájú olóyì - Aláboyún Àwọn ǹkan tí o kò gbọ́ rí nípa Dare Adeboye tó kú Ikú Dare Adeboye kò ní ǹkankan ṣe pẹ̀lú Covid-19, a bẹ̀bẹ̀ láti dá wà lákòókò yìí - Ẹbi Adeboye A furasí pé àwọn kan mọ̀ọ́mọ̀ sọ iná sí Ọ̀já aṣọ Kairo l'Oshodi - LASEMA Asẹyinwa asẹyinbọ awọn ọba tọr kan gbe ẹjọ lọ sile ẹjọ ti wọn si sọ pe adajọ ni ki wọn si yi wa lori ipo baalẹ ti ijọba ni ki wọn wa. Awọn igbimọ lọbalọba sọ pe o seni laanu pe Oloye Adetokunbo si n pe ara rẹ lọba toun ti pe ijọba ti rọọ looye di baalẹ. Lakotan igbimọ yi wa tori ẹsun ti wọn fi kan Oloye Tejuosho lọjọ Kejidinlọgbọn Osu yi ni ko lọ rọọkun nile tori naa ko yẹ ni ipo Baalẹ tabi Olu ilu Kemta. Titi di baa se n ko iroyin yi jọ, a ko ti ribi gbọ ọrọ lẹnu Oloye Tejuosho lori igbesẹ igbimọ lọbalọba to ni awọn ko fẹ ni ipo baalẹ tabi Olu ilu Kemta.


Titi di baa se n ko iroyin yi jọ, a ko ti ribi gbọ ọrọ lẹnu Oloye Tejuosho lori igbesẹ igbimọ lọbalọba to ni awọn ko fẹ ni ipo baalẹ tabi Olu ilu Kemta.


Osun Akomolede: Àwọn Olùkọ́ Yorùbá ní ìpínlẹ̀ Osun ṣe bẹbẹ lórí ètò Akomọlede àti Aṣa lórí BBC

Awọn Olukọ lati ipinlẹ Osun dárà lori eto Akomolede ati Asa lori BBC Yoruba pupọ. Eto yii jẹ eto ti BBC Yoruba n ṣe pẹlu ajọṣepọ ẹgbẹ Akọmọlede Naijiria ati ẹgbẹ Onimọ Yoruba YSAN. A n gbe e kakiri awọn ipinlẹ Naijiria ni, ipinlẹ Osun ni a ti ṣe eyi ti awọn olukọ wọn si fakọyọ pupọ. 1) Àròkọ Alariyanjiyan ni Arabinrin Bolanle Adekanmi kọ wa. Olukọ yii wa lati St Anthony Grammar School, Ikoyi Ile ni ipinlẹ Osun. Bolanle Adekanmi salaye kikun nipa oriṣi Aròkọ ti yoruba ni pẹlu alaye kikun lori Aròkọ alariyanjiyan to jẹ koko ti a gbe yẹwo.


1) Àròkọ Alariyanjiyan ni Arabinrin Bolanle Adekanmi kọ wa. Olukọ yii wa lati St Anthony Grammar School, Ikoyi Ile ni ipinlẹ Osun. Bolanle Adekanmi salaye kikun nipa oriṣi Aròkọ ti yoruba ni pẹlu alaye kikun lori Aròkọ alariyanjiyan to jẹ koko ti a gbe yẹwo. Iṣẹ agbẹ dara ju iṣẹ olukọ lọ ni koko ti a lo gẹgẹ bii afojusun ẹkọ. 2) Iparojẹ ati Isunki ninu Girama ede Yoruba ni Olukọ wa fun girama gbeyẹwo lati ileẹkọ Fakunle Comprehensive High School nilu Osogbo oroki to jẹ olu ilu ipinlẹ Osun. Alagba Ajibola ni olukọ to kọ wa ni koko girama yii.


Iṣẹ agbẹ dara ju iṣẹ olukọ lọ ni koko ti a lo gẹgẹ bii afojusun ẹkọ. 2) Iparojẹ ati Isunki ninu Girama ede Yoruba ni Olukọ wa fun girama gbeyẹwo lati ileẹkọ Fakunle Comprehensive High School nilu Osogbo oroki to jẹ olu ilu ipinlẹ Osun. Alagba Ajibola ni olukọ to kọ wa ni koko girama yii. 3) Ere Idaraya ti awọn ọmọde iran Yoruba n ṣe ni ere Osupa ni a n gbeyẹwo bayii. Omowe Yetunde Olaleye to jẹ olukọ to dantọ lati Ile Ifẹ nipinlẹ Osun ni olukọ wa. Nibẹ ni olukọ ti yanana pataki awọn ere wọnyii ati ohun to n ṣe fun iṣọkan awọn ọmọde nilẹ Oodua.


3) Ere Idaraya ti awọn ọmọde iran Yoruba n ṣe ni ere Osupa ni a n gbeyẹwo bayii. Omowe Yetunde Olaleye to jẹ olukọ to dantọ lati Ile Ifẹ nipinlẹ Osun ni olukọ wa. Nibẹ ni olukọ ti yanana pataki awọn ere wọnyii ati ohun to n ṣe fun iṣọkan awọn ọmọde nilẹ Oodua. 4) Ewi Alohun ni a gbajumọ ninu ẹkọ kilaasi yii. Oriki si ni apa ti a ya si ni pato. Arabinrin Omolara Olasumbo Aarẹ ni oluko wa lati ile ẹkọ George Burton Memorial School, Ileṣa ni ipinlẹ Osun.


4) Ewi Alohun ni a gbajumọ ninu ẹkọ kilaasi yii. Oriki si ni apa ti a ya si ni pato. Arabinrin Omolara Olasumbo Aarẹ ni oluko wa lati ile ẹkọ George Burton Memorial School, Ileṣa ni ipinlẹ Osun. Olukọ mẹnuba awọn oriki ti a ni bii ti oriki orilẹ, oriki idile, oriki ẹranko ati bẹẹ bẹẹ lọ. 5) Awẹ Gbolohun ni koko girama ti olukọ wa tun fi ara balẹ ṣalaye fun awa akẹkọọ. Arabinrin Bisola Bose Olajide ni olukọ wa to to gbangba naa sun lọyẹ.


Olukọ mẹnuba awọn oriki ti a ni bii ti oriki orilẹ, oriki idile, oriki ẹranko ati bẹẹ bẹẹ lọ. 5) Awẹ Gbolohun ni koko girama ti olukọ wa tun fi ara balẹ ṣalaye fun awa akẹkọọ. Arabinrin Bisola Bose Olajide ni olukọ wa to to gbangba naa sun lọyẹ. Ile ẹkọ Adeleke University High School ni ilu Ede nipinlẹ Osun ni olukọ wa ti n kọ awọn akẹkọọ. Wo awọn apẹẹrẹ ti olukọ wa fi ṣalaye ni kikun lori Awẹ Gbolohun ede Yoruba. 6) Àrokò Pípa ní ilẹ̀ yorùbá ni koko ti a n gbeyẹwo bayii.


Ile ẹkọ Adeleke University High School ni ilu Ede nipinlẹ Osun ni olukọ wa ti n kọ awọn akẹkọọ. Wo awọn apẹẹrẹ ti olukọ wa fi ṣalaye ni kikun lori Awẹ Gbolohun ede Yoruba. 6) Àrokò Pípa ní ilẹ̀ yorùbá ni koko ti a n gbeyẹwo bayii. Alagba Ilupeju Moses to jẹ agba ọjẹ olukọ ede ati aṣa Yoruba ni olukọ to kọ wa ni ọrinkininiwin nipa Aroko. Ilu Ejigbo ni ipinlẹ Osun ni olukọ wa ti wa. Awọn wo lo n pa arokọ?


Alagba Ilupeju Moses to jẹ agba ọjẹ olukọ ede ati aṣa Yoruba ni olukọ to kọ wa ni ọrinkininiwin nipa Aroko. Ilu Ejigbo ni ipinlẹ Osun ni olukọ wa ti wa. Awọn wo lo n pa arokọ? Awọn wo ni a n pa a si? Awọn ohun eelo wo lo n fi itumọ aroko han ninu aṣa Yoruba? Ati awọn ibeere miran ni olukọ Moses Ilupeju fi kọ wa ni kilaasi.


Awọn wo ni a n pa a si? Awọn ohun eelo wo lo n fi itumọ aroko han ninu aṣa Yoruba? Ati awọn ibeere miran ni olukọ Moses Ilupeju fi kọ wa ni kilaasi.


Akomolede ati Aṣa: Kọ́ ẹ̀kọ́ si nípa ààlọ́ nílẹ̀ Yorùbá

Ki lo bọ sodo, ti ko ro tomu? Abẹrẹ ni o. Eyi jẹ ọkan lara awọn aalọ apamọ to wa nilẹ Yoruba, ti a maa fi n kọ awọn ọmọde ati agba. Gẹgẹ bi olukọ wa, Nike aya Bankole ti salaye, ọpọlọ ẹni to ba mọ aalọ maa n ji pepe, ti yoo si seranwọ fun ọmọde lati ja fafa. Bakan naa. Lori eto Akomolede ati Asa lọsẹ yii, olukọ wa tun sọ nipa itan bi aalọ se bẹrẹ, orisi aalọ to wa, itumọ wọn ati ohun ta n lo aalọ fun. Ẹ wa nnkan fidi le lati kọ ẹkọ siwaju nipa aalọ, kẹ le fi imọ kun imọ yin.


Bakan naa. Lori eto Akomolede ati Asa lọsẹ yii, olukọ wa tun sọ nipa itan bi aalọ se bẹrẹ, orisi aalọ to wa, itumọ wọn ati ohun ta n lo aalọ fun. Ẹ wa nnkan fidi le lati kọ ẹkọ siwaju nipa aalọ, kẹ le fi imọ kun imọ yin. Àwọn ìtàn mánigbàgbé tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:


Àwọn ìtàn mánigbàgbé tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:


Hijab Crisis: Elebuibon ní àwọn ẹlẹ́sìn ìbílẹ̀ náà fẹ́ káwọn ọmọ wọn máa wọ ìlẹ̀kẹ̀ lọ sílé ìwé

Araba ilu Osogbo, Oloye Yemi Elebuibon t i sọ pe awọn ẹlẹsin ibilẹ naa fẹ ki awọn ọmọ awọn naa maa wọ ilẹkẹ lọ si ile ẹkọ. Laipẹ yii ni ija bẹ silẹ niluu Ilorin lori awọn akẹkọọ musulumi tawọn alaṣẹ ileewe girama kristẹni ko gba laaye lati maa wọ Hijaabu wa si ileewe. Awọn alaṣẹ ileewe naa naa yari pe ilana ẹsin kristẹni lawọn fi da awọn ile ẹkọ ọhun silẹ. Fun idi eyi, wọn gbagbọ pe ko yẹ ki awọn akẹkọọ musulumi maa wọ hijaabu wa si iru ile ẹkọ bẹẹ. Amọ, awọn musulumi ni ijọba ipinlẹ Kwara ti gba awọn ile ẹkọ yii lọwọ awọn ijọ kristẹni to dawọn silẹ. Nitori naa, awọn musulumi sọ pe o yẹ kawọn ọmọ awọn to jẹ akẹkọọ lawọn iru ileewe bẹẹ lanfaani lati maa wọ hijaabu.


Fun idi eyi, wọn gbagbọ pe ko yẹ ki awọn akẹkọọ musulumi maa wọ hijaabu wa si iru ile ẹkọ bẹẹ. Amọ, awọn musulumi ni ijọba ipinlẹ Kwara ti gba awọn ile ẹkọ yii lọwọ awọn ijọ kristẹni to dawọn silẹ. Nitori naa, awọn musulumi sọ pe o yẹ kawọn ọmọ awọn to jẹ akẹkọọ lawọn iru ileewe bẹẹ lanfaani lati maa wọ hijaabu. Nigba ti o n ba BBC Yoruba sọrọ, Elebuibon ni awọn ẹlẹsin abalaye naa lẹtọ labẹ ofin gẹgẹ bi awọn ẹlẹsin musulumi ati kristẹni. ''Ko lẹtọ ko jẹ pe ki wọn maa sọ fawọn ọmọ oniṣẹṣe pe ki wọn maa bọ ilẹkẹ to wa lọwọ wọn. Awa o  ni kawọn ọmọ musulumi maa wọ hijaabu, a o ni kawọn ọmọ kristẹni maa mu ilẹkẹ ''Rosary'' ni, ṣugbọn ki wọn jẹ ki awa naa ṣe ti wa.


Nigba ti o n ba BBC Yoruba sọrọ, Elebuibon ni awọn ẹlẹsin abalaye naa lẹtọ labẹ ofin gẹgẹ bi awọn ẹlẹsin musulumi ati kristẹni. ''Ko lẹtọ ko jẹ pe ki wọn maa sọ fawọn ọmọ oniṣẹṣe pe ki wọn maa bọ ilẹkẹ to wa lọwọ wọn. Awa o  ni kawọn ọmọ musulumi maa wọ hijaabu, a o ni kawọn ọmọ kristẹni maa mu ilẹkẹ ''Rosary'' ni, ṣugbọn ki wọn jẹ ki awa naa ṣe ti wa. Ki wọn jẹ ki onifa bọ Ifa, ki ọlọṣun bọ Osun, ki olodu bọ Odu, ki aye ba le dara,''Elebuibon ṣalaye. Agba babalawo naa fikun ọrọ rẹ gbogbo ẹsin mẹtẹẹta loyẹ ki ijọba fun laaye lati ṣe ẹsin wọn lai ṣegbe fẹni kan. Elebuibon ni ''ooṣa lo ni gbogbo ilẹkẹ ti a ni nilẹ Yoruba. Ilẹkẹ otutu ọpọn ni wọn maa n fi dawọn oniṣẹṣe mọ, awọn oni Sango le mu irọkẹ lọwọ.''


Ki wọn jẹ ki onifa bọ Ifa, ki ọlọṣun bọ Osun, ki olodu bọ Odu, ki aye ba le dara,''Elebuibon ṣalaye. Agba babalawo naa fikun ọrọ rẹ gbogbo ẹsin mẹtẹẹta loyẹ ki ijọba fun laaye lati ṣe ẹsin wọn lai ṣegbe fẹni kan. Elebuibon ni ''ooṣa lo ni gbogbo ilẹkẹ ti a ni nilẹ Yoruba. Ilẹkẹ otutu ọpọn ni wọn maa n fi dawọn oniṣẹṣe mọ, awọn oni Sango le mu irọkẹ lọwọ.'' Elebuibon ni o jẹ iyalẹnu pe nnkan ti ara wa ni kii wu wa. Araba ilu Osogbo sọ pe awọn musulumi atawọn kristẹni to bara wọn lori ọrọ wiwọ hijaabu, ai si ifẹ lo n fa iru iṣẹlẹ bẹẹ. Elebuibon rọ awọn kristẹni ati musulumi papaa julọ niluu Ilorin pe ki wọn lọ wa imọ nipa ẹsin miiran nitori ko yẹ ki ẹsin fa ija rara.


Elebuibon ni o jẹ iyalẹnu pe nnkan ti ara wa ni kii wu wa. Araba ilu Osogbo sọ pe awọn musulumi atawọn kristẹni to bara wọn lori ọrọ wiwọ hijaabu, ai si ifẹ lo n fa iru iṣẹlẹ bẹẹ. Elebuibon rọ awọn kristẹni ati musulumi papaa julọ niluu Ilorin pe ki wọn lọ wa imọ nipa ẹsin miiran nitori ko yẹ ki ẹsin fa ija rara. Agba babalawo naa ṣalaye pe awọn oniṣẹṣe yoo gbe aba naa lọ si iwaju ijọba lati ṣe agbekalẹ ofin ti yoo fawọn oniṣẹṣe naa lanfaani lati maa ṣe ẹsin gẹgẹ bi wọn ṣe fẹ.


Agba babalawo naa ṣalaye pe awọn oniṣẹṣe yoo gbe aba naa lọ si iwaju ijọba lati ṣe agbekalẹ ofin ti yoo fawọn oniṣẹṣe naa lanfaani lati maa ṣe ẹsin gẹgẹ bi wọn ṣe fẹ.


Oba Olufolarin Ogunsan Alara tí Ilara Epe: Òjò gbọ́dọ̀ rọ̀ lásìkò ọdún Ẹlẹ́gba ni ìlú Epe

Mo gbọdọ sadura fun Kilajolu lẹyin to ba na mi tan lasiko ọdun Ẹ̀bì ni Ilara Ẹpẹ-  Kabiesi Alara ti ilu Ilara Ẹpẹ nipinlẹ Eko. Oba Olufolarin Ogunsanwo to jẹ Alara ti ilu Ilara ni Ẹpẹ ni ipinlẹ Eko ni guusu iwọ oorun Naijiria gba BBC Yoruba lalejo. Kabiesi ṣalaye itan ilu Ilara ati pataki oye ọba ilu naa lati igba iwaṣẹ. Oba Alara salaye kikun nipa ọdun Ẹbi ati eegun Kilajolu ti wọn maa n fi kẹyin ọdun naa. Eegun Kilajolu yii ni yoo kọkọ na Kabiesi Ilarqa lẹgba. Lẹyin naa ni Kabiesi a ṣadura fun eegun naa ki o to le jade lọ maa na awọn ara ilu Ilara  ni Epe ni ọrẹ.


Oba Alara salaye kikun nipa ọdun Ẹbi ati eegun Kilajolu ti wọn maa n fi kẹyin ọdun naa. Eegun Kilajolu yii ni yoo kọkọ na Kabiesi Ilarqa lẹgba. Lẹyin naa ni Kabiesi a ṣadura fun eegun naa ki o to le jade lọ maa na awọn ara ilu Ilara  ni Epe ni ọrẹ. Kabiesi Olufolarin Ogunsanwo ni iṣẹ agbẹ ati iṣẹ apẹja ni a mọ awọn eniyan Ilu Ilara Epe mọ lati igab iwaṣẹ ni eyi ti wọn ṣi n ṣe titi di oni. Oba ni leyin ti oun ba ti ṣadura fun Kilajolu tan ni yoo wa bẹrẹ si ni gabdura fun ilu Epe ati Naijiria lapapọ.


Kabiesi Olufolarin Ogunsanwo ni iṣẹ agbẹ ati iṣẹ apẹja ni a mọ awọn eniyan Ilu Ilara Epe mọ lati igab iwaṣẹ ni eyi ti wọn ṣi n ṣe titi di oni. Oba ni leyin ti oun ba ti ṣadura fun Kilajolu tan ni yoo wa bẹrẹ si ni gabdura fun ilu Epe ati Naijiria lapapọ.


Security: Ọba Okemesi ní ọwọ́ yẹpẹrẹ tọ́mọ Yorùbá fi mú àṣà ló jẹ́ kí àwọn ajínigbé máa gbé ọba láàfin

Bi ẹ ba ri ọba ilẹ Yoruba ti awọn agbebọn n ji gbe tabi pa, iru ọba bẹẹ ko bọwọ fun iṣẹṣe ilẹ Ooodua ni. Owa Ooye ti ilu Okemesi Ekiti Oba Gbadebo Adedeji lo sọ eyi nigba to fi n tẹpẹlẹ mọ lilo awọn nkan amusagbara isẹnbaye Yoruba lati koju ipenija aabo to n koju Naijiria. Owa Ooye ti ilu Okemesi Ekiti ni iru awọn nkan amuyẹ wọn yi le koju ijinigbe ati awọn iwa ọdaran mii to gbogo lawujo. Lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ saaju ifilọlẹ eto ajọdun asa Okemesi Cultural Festival tọdun yi ni ọba naa salaye pe kani awọn ọba alade ko fi ọwọ yẹpẹrẹ mu asa wọn ni, awọn ajinigbe ko ba ma ribi maa nawọ gan wọn laafin wọn. O ni bi wọn ba lo awọn nkan amusagbara yi bo ti se yẹ ni, ko le si ajinigbe tabi awọn janduku kankan to le se ikọlu si wọn tabi agbegbe wọn. Oowa Oye naa ni lawọn orileede mii, asa jẹ ohun amuyangan ti awọn eeyan fi n pa owo wọle sugbọn , ọrọ ko ri bẹ ni Naijiria.


Lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ saaju ifilọlẹ eto ajọdun asa Okemesi Cultural Festival tọdun yi ni ọba naa salaye pe kani awọn ọba alade ko fi ọwọ yẹpẹrẹ mu asa wọn ni, awọn ajinigbe ko ba ma ribi maa nawọ gan wọn laafin wọn. O ni bi wọn ba lo awọn nkan amusagbara yi bo ti se yẹ ni, ko le si ajinigbe tabi awọn janduku kankan to le se ikọlu si wọn tabi agbegbe wọn. Oowa Oye naa ni lawọn orileede mii, asa jẹ ohun amuyangan ti awọn eeyan fi n pa owo wọle sugbọn , ọrọ ko ri bẹ ni Naijiria. ''Ikọlu tawọn agbebọn n se si ori ade ti n peleke lẹnu ọjọ mẹta yi.Bawo lawọn janduku yoo ti se maa se ikọlu sawọn Kabiyesi ti wọn yoo maa pa wọn bi ẹni pa adiẹ?'' ''Mo ni igbagbọ pe bi a ba fi ẹsẹ ile tọ ọrọ yi, gbogbo rẹ ni yoo niyanju''. Ohun tí ìyàwó Adeboye ṣe ní ìgbà akọkọ tó fojú hàn lẹ́yìn ikú ọmọ wọn Dare Àwọn ẹni ibi kan ń wá gbogbo ọ̀nà láti tú orílẹ̀èdè Nàíjíríà ká - Ààrẹ́ Buhari Kabiyesi tẹsiwaju pe laye atijọ ti awọn eeyan maa n kogun ja ara wọn, o ni bi awọn Yoruba se n jagun.


''Ikọlu tawọn agbebọn n se si ori ade ti n peleke lẹnu ọjọ mẹta yi.Bawo lawọn janduku yoo ti se maa se ikọlu sawọn Kabiyesi ti wọn yoo maa pa wọn bi ẹni pa adiẹ?'' ''Mo ni igbagbọ pe bi a ba fi ẹsẹ ile tọ ọrọ yi, gbogbo rẹ ni yoo niyanju''. Ohun tí ìyàwó Adeboye ṣe ní ìgbà akọkọ tó fojú hàn lẹ́yìn ikú ọmọ wọn Dare Àwọn ẹni ibi kan ń wá gbogbo ọ̀nà láti tú orílẹ̀èdè Nàíjíríà ká - Ààrẹ́ Buhari Kabiyesi tẹsiwaju pe laye atijọ ti awọn eeyan maa n kogun ja ara wọn, o ni bi awọn Yoruba se n jagun. O ni ''awọn eeyan kan ko ni igbagbọ si isẹsẹ wa mọ nitori awọn ẹsin tuntun to yẹpẹrẹ agbara awọn babanla wa'' Koda o ni awọn Kabiyesi kan a maa sọ pe awọn ko le se irọra lati fi daabo bo ara wọn. O ni iwa yi jẹ iwa ti ko bojumu. ''Awa ni olusọ asa wa, a kii se ẹni to n fi asa wa rare nilẹ.Ki lo de ta fi n sa kuro nidi asa wa?''


O ni ''awọn eeyan kan ko ni igbagbọ si isẹsẹ wa mọ nitori awọn ẹsin tuntun to yẹpẹrẹ agbara awọn babanla wa'' Koda o ni awọn Kabiyesi kan a maa sọ pe awọn ko le se irọra lati fi daabo bo ara wọn. O ni iwa yi jẹ iwa ti ko bojumu. ''Awa ni olusọ asa wa, a kii se ẹni to n fi asa wa rare nilẹ.Ki lo de ta fi n sa kuro nidi asa wa?'' Lẹnu ọjọ mẹta yi ni ilẹ Yoruba ati lawọn aaye miran ni Naijiria, ijingbe paapa tawọn oriade ko jẹ nkan tuntun mọ. Ni ipinlẹ Ekiti, awọn ajinigbe ti se ikọlu sawọn ọba kan ti wọn si ti ji awọn kan pe to fi mọ awọn mii to padanu ẹmi wọn lọwọ awọn olubi wọn yi. Pupọ araalu lo ti n kesi ijọba lati wa wọrọkọ fi sada lori ọrọ yi nitori inu ibẹrubojo lawọn araalu ati awọn lọbalọba naa n gbe.


Lẹnu ọjọ mẹta yi ni ilẹ Yoruba ati lawọn aaye miran ni Naijiria, ijingbe paapa tawọn oriade ko jẹ nkan tuntun mọ. Ni ipinlẹ Ekiti, awọn ajinigbe ti se ikọlu sawọn ọba kan ti wọn si ti ji awọn kan pe to fi mọ awọn mii to padanu ẹmi wọn lọwọ awọn olubi wọn yi. Pupọ araalu lo ti n kesi ijọba lati wa wọrọkọ fi sada lori ọrọ yi nitori inu ibẹrubojo lawọn araalu ati awọn lọbalọba naa n gbe.


Sunday Igboho: Àwọn èèkàn ọmọ Yorùbá fárígá lórí ìkọlù ìgbà gbogbo sílé ajìjàgbara

Awọn agbaagba nilẹ Yoruba, awọn lọbalọba, to fi mọ awọn ẹgbẹ ọmọ Yoruba, ti bẹrẹ si fesi lori ikọlu si ile ajijagbara fun ilẹ Yoruba, oloye Sunday Adeyemo, ti ọpọ eeyan mọ si Sunday Igboho. Agbenusọ fun Sunday Igboho, Dapo Salami lo sọ fun BBC Yoruba pe ni oru Ọjọ Aje, ni nkan bii aago kan oru, ni awọn agbebọn wa si ile Sunday Igboho, ti wọn si bẹrẹ si ni yin ibọn. Salami ni ọpẹlọpẹ awọn eniyan to wa ninu ile Igboho lo dojukọ awọn agbebọn naa, ti wọn si bori wọn. Amọ, iṣẹlẹ naa ti mu ki awọn ẹgbẹ ọmọ Yoruba ati awọn ọba alaye kesi ijọba lati wa wọrọkọ fi ṣe ada lori ikọlu lemọlemọ si ile Sunday Igboho. Ẹgbẹ Yoruba Welfare Group ti ni ọmọ ale ilẹ Yoruba ni yoo fi idunnu han si ikọlu ti awọn agbegbọn n ṣe si Sunday Igboho, ni ilu Ibadan ni lemọlemọ. Alaga ẹgbẹ YWG naa, Comrade Abdulhakeem Adegoke Alawuje lo fi ero ẹgb naa han bẹẹ lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ pẹlu afikun pe ibatan ni Sunday Igboho jẹ si oun gẹgẹ bi ọmọ Yoruba.


Amọ, iṣẹlẹ naa ti mu ki awọn ẹgbẹ ọmọ Yoruba ati awọn ọba alaye kesi ijọba lati wa wọrọkọ fi ṣe ada lori ikọlu lemọlemọ si ile Sunday Igboho. Ẹgbẹ Yoruba Welfare Group ti ni ọmọ ale ilẹ Yoruba ni yoo fi idunnu han si ikọlu ti awọn agbegbọn n ṣe si Sunday Igboho, ni ilu Ibadan ni lemọlemọ. Alaga ẹgbẹ YWG naa, Comrade Abdulhakeem Adegoke Alawuje lo fi ero ẹgb naa han bẹẹ lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ pẹlu afikun pe ibatan ni Sunday Igboho jẹ si oun gẹgẹ bi ọmọ Yoruba. Comrade Alawuje ni ijọba ko ni ere kankan nipa ṣiṣe ikọlu si ile Sunday Igboho, nitori naa, ki wọn ṣe iwadii ni ẹkunrẹrẹ nipa awọn to wa ni idi iṣẹlẹ naa. O ni ilẹ Yoruba kii ṣe ibi ti awọn eniyan ti le ma a digun abẹle si ara wọn. ''Ti ijọba ba ni ẹsun ti wọn fi kan Sunday Igboho, ki wọn tẹlẹ ofin orilẹede Naijiria, kii ṣe ikọlu sii ni oorekoore'' ''Bakan naa, ti a ba ri ọmọ ale Yoruba to n gba abọde fun Sunday Igboho, o ku ẹni naa ati ẹlẹda rẹ.''


Comrade Alawuje ni ijọba ko ni ere kankan nipa ṣiṣe ikọlu si ile Sunday Igboho, nitori naa, ki wọn ṣe iwadii ni ẹkunrẹrẹ nipa awọn to wa ni idi iṣẹlẹ naa. O ni ilẹ Yoruba kii ṣe ibi ti awọn eniyan ti le ma a digun abẹle si ara wọn. ''Ti ijọba ba ni ẹsun ti wọn fi kan Sunday Igboho, ki wọn tẹlẹ ofin orilẹede Naijiria, kii ṣe ikọlu sii ni oorekoore'' ''Bakan naa, ti a ba ri ọmọ ale Yoruba to n gba abọde fun Sunday Igboho, o ku ẹni naa ati ẹlẹda rẹ.'' ''Nitori ojulowo ọmọ Naijiria gbọdọ ṣe atilẹyin fun Sunday Igboho, nitori awọn ni oun ja fun un.'' Ẹgbẹ Yoruba Welfare Group naa ni ijọba ko ba ri iwadii naa ṣe ni kulẹkulẹ, awọn alalẹ ilẹ Yoruba ni yoo ṣe idajọ awọn to n ṣekọlu si Sunday Igboho. Kii ṣe Sunday Igboho nikan ni wọn n ṣe ikọlu si, gbogbo ọmọ Naijiria ni - Ọkẹrẹ Saki Ọkẹrẹ tilu Shaki ni agbegbe Okeogun, nipinlẹ Oyo, Oba Khalid Olabisi Oyeniyi ti ni eto aabo to mẹhẹ lorilẹede Naijiria lo fa ikọlu lemọlemọ si ile Sunday Igboho.


''Nitori ojulowo ọmọ Naijiria gbọdọ ṣe atilẹyin fun Sunday Igboho, nitori awọn ni oun ja fun un.'' Ẹgbẹ Yoruba Welfare Group naa ni ijọba ko ba ri iwadii naa ṣe ni kulẹkulẹ, awọn alalẹ ilẹ Yoruba ni yoo ṣe idajọ awọn to n ṣekọlu si Sunday Igboho. Kii ṣe Sunday Igboho nikan ni wọn n ṣe ikọlu si, gbogbo ọmọ Naijiria ni - Ọkẹrẹ Saki Ọkẹrẹ tilu Shaki ni agbegbe Okeogun, nipinlẹ Oyo, Oba Khalid Olabisi Oyeniyi ti ni eto aabo to mẹhẹ lorilẹede Naijiria lo fa ikọlu lemọlemọ si ile Sunday Igboho. Ọba Oyeniyi ni ko si ọkan ẹnikẹni to balẹ mọ ni Naijiria, nitori ikọlu ati ijinigbe to gbode kan ni Naijiria. Kabiyesi to n rin irinajo lọwọ ni, n ṣe ni ẹmi oun gbe soke, ti ko si le e sinmi bayii titi oun yoo fi de ibi ti oun n lọ. O ni o ba ni lọkan jẹ nitori wi pe ko si ẹni to lero wi pe iru iṣẹlẹ bayii le ma a waye ni Naijiria.


Ọba Oyeniyi ni ko si ọkan ẹnikẹni to balẹ mọ ni Naijiria, nitori ikọlu ati ijinigbe to gbode kan ni Naijiria. Kabiyesi to n rin irinajo lọwọ ni, n ṣe ni ẹmi oun gbe soke, ti ko si le e sinmi bayii titi oun yoo fi de ibi ti oun n lọ. O ni o ba ni lọkan jẹ nitori wi pe ko si ẹni to lero wi pe iru iṣẹlẹ bayii le ma a waye ni Naijiria. Ọkẹrẹ wa parọwa si ijọba lati kesi Ajọ Isọkan agbaye lati wa ran wọn lọwọ lori eto aabo to dẹnukọlẹ tan ni Naijiria, nitori agbara ijọba orilẹede yii ko ka ohun to wa ni ilẹ mọ. Ti eto aabo ba ti mẹhẹ, ko si nkan ti ko le ṣẹlẹ - Ọba Onilala Onilala tilu Lanlate, Oba Sunday Oladejo, ni o ṣeni laanu wi pe wọn tun lọ ṣekọlu si ile Sunday Igboho. Amọ, Kabiyesi Oladejo ni awọn lọbalọba ko i tii le sọ pupọ lori iṣẹlẹ naa nitori iwadii ṣi n lọ lọwọ lori iṣẹlẹ ọhun.


Ọkẹrẹ wa parọwa si ijọba lati kesi Ajọ Isọkan agbaye lati wa ran wọn lọwọ lori eto aabo to dẹnukọlẹ tan ni Naijiria, nitori agbara ijọba orilẹede yii ko ka ohun to wa ni ilẹ mọ. Ti eto aabo ba ti mẹhẹ, ko si nkan ti ko le ṣẹlẹ - Ọba Onilala Onilala tilu Lanlate, Oba Sunday Oladejo, ni o ṣeni laanu wi pe wọn tun lọ ṣekọlu si ile Sunday Igboho. Amọ, Kabiyesi Oladejo ni awọn lọbalọba ko i tii le sọ pupọ lori iṣẹlẹ naa nitori iwadii ṣi n lọ lọwọ lori iṣẹlẹ ọhun. Ọba Oladejọ ni eto aabo, paapaa ni ipinlẹ Oyo ti dẹnukọlẹ patapata, ti apa ijọba ko si ka a mọ. O ni iru iṣẹlẹ to waye si Sunday Igboho ko ni ye ma a waye, nitori ti eto aabo ko ba ti gbe pẹẹli soke, oriṣiriṣi nkan ni yoo ma a ṣẹlẹ. Iru ejo lẹ n fa lọwọ pẹlu ikọlu lemọlemọ si Sunday Igboho- Ẹgbẹ Ilana Ọmọ Odua Akọwe Ẹgbẹ Ilana Ọmọ Odua, Opeoluwa George Akinola ti bu ẹnu atẹ lu ikọlu ti awọn agbebọn kan ṣe si Sunday Igboho.


Ọba Oladejọ ni eto aabo, paapaa ni ipinlẹ Oyo ti dẹnukọlẹ patapata, ti apa ijọba ko si ka a mọ. O ni iru iṣẹlẹ to waye si Sunday Igboho ko ni ye ma a waye, nitori ti eto aabo ko ba ti gbe pẹẹli soke, oriṣiriṣi nkan ni yoo ma a ṣẹlẹ. Iru ejo lẹ n fa lọwọ pẹlu ikọlu lemọlemọ si Sunday Igboho- Ẹgbẹ Ilana Ọmọ Odua Akọwe Ẹgbẹ Ilana Ọmọ Odua, Opeoluwa George Akinola ti bu ẹnu atẹ lu ikọlu ti awọn agbebọn kan ṣe si Sunday Igboho. Opeoluwa George Akinola ni Sunday Igboho ko ṣe ibi kankan si ẹnikẹni, bẹẹ si ni ko ba ti eniyan jẹ. O ni ilẹ Yoruba ati ominira awọn ọmọ Oodua ni Sunday Igboho n ja fun. Bakan naa ni o beere ni ọwọ ijọba wi pe, ki ni wọn n dun koko mọ Sunday Igboho si, ati wi pe ki ni wọn wa a fun?


Opeoluwa George Akinola ni Sunday Igboho ko ṣe ibi kankan si ẹnikẹni, bẹẹ si ni ko ba ti eniyan jẹ. O ni ilẹ Yoruba ati ominira awọn ọmọ Oodua ni Sunday Igboho n ja fun. Bakan naa ni o beere ni ọwọ ijọba wi pe, ki ni wọn n dun koko mọ Sunday Igboho si, ati wi pe ki ni wọn wa a fun? O fikun wi pe awọn to n ṣekọlu si Sunday Igboho n fa ejo lẹsẹ ni o, ti wọn ko ba fẹ ri wahala ati rogbodiyan.


O fikun wi pe awọn to n ṣekọlu si Sunday Igboho n fa ejo lẹsẹ ni o, ti wọn ko ba fẹ ri wahala ati rogbodiyan.


Akure Oloyemekun: Ṣé ẹ ti gbọ́ nípa Ua Agbeto rí níbí tí ìtọ̀ kìí rùn bó bá ṣe pọ̀ tó?

Ṣé ẹ ti gbọ awọn itan kankakanka nipa iṣẹdalẹ ilu Akurẹ? BBC Yoruba ba eeyan ilu Akure rinrinajo lọ si ilu nla naa koda to fi mọ awọn kọrọ ilu Akure. A ni ifọrọwerọ pẹlu Deji, Ọba ilu Akure to sọ idi ti gbogbo Ọba ilu Akurẹ fi n jẹ Déjì lái ṣe Alakurẹ. Ọna kan wa ninu aafin Deji Akure to ṣe pataki leyi to jẹ wipe ẹẹkan ṣoṣo ni Kabiyesi lee gba ibẹ ni igbesi aye rẹ to jẹ pe igba to ba ṣẹṣẹ jba ti wọn a mu u wọ inu aafin. Ṣe ẹ tun ti gbọ nipa ibi iṣẹmbaye to n jẹ Ua Agbetọ nibi ti ẹ o le gbọ oorun itọ kankan ko si bi ọgọọrọ eeyan ba ṣe tọ sibẹ to. Ẹ ba wa kalọ ninu fidio yii si awọn ibi kọlọfin ati ibi gbangba ilu nla nni, Akurẹ.


Kí ló le mú kí òṣèré tíátà gbẹ̀mí ara rẹ̀ níbùdó tí wọn ti ń ya sinimá?

Awọn ọlọpaa tesan Waliv ti fi oṣere ilẹ India kan, Sheezan Mohammed Khan si atimọle, lati se iwadii boya o lọwọ ninu iku Tunisha Sharma, ọrẹbinrin rẹ tẹlẹri. Tunisha Sharma lo n kopa ninu ere oniṣe 'Alibaba Dastan E Kabul' ṣaaju ki wọn to kede iku rẹ. Nigbati awọn ayaworan n ya ọkan ninu awọn oṣere sinima naa  'Alibaba' lọwọ, ni wọn kẹfin pe Sharma, ẹniti o ti wọ yara baluwẹ tipẹ tipẹ, ko ti jade sita. Lẹyin ti wọn ja ilẹkun yara baluwẹ ni wọn ri, ti wọn si gbiyanju lati doola ẹmi rẹ ki awọn dokita ile iwosan to fidi rẹ mulẹ pe o ti jade laye. Iya Sharma, nigba to n ba awọn ọlọpa sọrọ ni ọrẹ kunrin ọmọ oun, Sheezan Khan, lo jẹ ki ọmọ oun gbẹmi ara rẹ. Ninu ọrọ ti iya Sharma sọ, o ni ọmọ oun ati Sheezan jẹ ọrẹ wọle-wọde, ki aarin wọn to daru.


Lẹyin ti wọn ja ilẹkun yara baluwẹ ni wọn ri, ti wọn si gbiyanju lati doola ẹmi rẹ ki awọn dokita ile iwosan to fidi rẹ mulẹ pe o ti jade laye. Iya Sharma, nigba to n ba awọn ọlọpa sọrọ ni ọrẹ kunrin ọmọ oun, Sheezan Khan, lo jẹ ki ọmọ oun gbẹmi ara rẹ. Ninu ọrọ ti iya Sharma sọ, o ni ọmọ oun ati Sheezan jẹ ọrẹ wọle-wọde, ki aarin wọn to daru. O fikun pe ifẹ ti ọmọ oun Sharma ni si ọrẹkunrin rẹ, Sheezan, lo jẹ ki o gbẹmi ara rẹ. Ile ẹjọ ti fi Sheezan si ẹwọn ọlọjọ mẹrin, ki awọn ile-iṣẹ ọlọpa le waadi iṣẹlẹ naa bo ti tọ ati bo se yẹ. Ẹgbọn ologbe Tunisha, Pawan Sharma ni lati igba ti sinima 'Alibaba  Dastan E Kabul' ti bẹrẹ, ni aburo oun ati oṣere Sheezan, ti di ọrẹ kori kosun.


O fikun pe ifẹ ti ọmọ oun Sharma ni si ọrẹkunrin rẹ, Sheezan, lo jẹ ki o gbẹmi ara rẹ. Ile ẹjọ ti fi Sheezan si ẹwọn ọlọjọ mẹrin, ki awọn ile-iṣẹ ọlọpa le waadi iṣẹlẹ naa bo ti tọ ati bo se yẹ. Ẹgbọn ologbe Tunisha, Pawan Sharma ni lati igba ti sinima 'Alibaba  Dastan E Kabul' ti bẹrẹ, ni aburo oun ati oṣere Sheezan, ti di ọrẹ kori kosun. O ni bi i ọjọ mẹwa ṣẹyin, ni wọn gbe Sharma lọ si ile iwosan latari aisan arokan. O ni se ni Sharma sọ fun oun pe Sheezan fi ọbẹ ẹyin jẹ oun nisu, Pawan ni nkan ti ẹbi awọn fẹ ni ki ẹni ti o jẹbi fojuba ile ẹjọ. Ta ni Tunisha Sharma?


O ni bi i ọjọ mẹwa ṣẹyin, ni wọn gbe Sharma lọ si ile iwosan latari aisan arokan. O ni se ni Sharma sọ fun oun pe Sheezan fi ọbẹ ẹyin jẹ oun nisu, Pawan ni nkan ti ẹbi awọn fẹ ni ki ẹni ti o jẹbi fojuba ile ẹjọ. Ta ni Tunisha Sharma? Tunisha Sharma jẹ ọmọ ogun ọdun, oṣere tiata agbelewo ni orilẹede India, O ti kopa ninu sinima "Fitoor" eleyii to jade ni ọdun 2016, bẹẹ naa lo ti ṣere pẹlu  oṣerebirin Vidya Balan ninu ere ti wọn pe ni Kahaani. Oriṣiriṣi ere agbelewo ni Sharma ti kopa ninu rẹ bii,"Internet wala love, Ishq Suballah, Ghayab ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Tunisha Sharma jẹ ọmọ ogun ọdun, oṣere tiata agbelewo ni orilẹede India, O ti kopa ninu sinima "Fitoor" eleyii to jade ni ọdun 2016, bẹẹ naa lo ti ṣere pẹlu  oṣerebirin Vidya Balan ninu ere ti wọn pe ni Kahaani. Oriṣiriṣi ere agbelewo ni Sharma ti kopa ninu rẹ bii,"Internet wala love, Ishq Suballah, Ghayab ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Èèyàn mẹ́rin farapa yánayàna níbi òde orin Asake nílùú London.

Awọn ọlọpaa ilẹ Gẹẹsi ti ni eniyan mẹjọ ti farapa ti awọn mẹrin mii si wa ni ẹsẹ kan aye ẹsẹ kan ọrun. Bi aago mẹsan abọ asalẹ ni wọn pe awọn ọlọpaa wa si gbọngan Brixton 02 nibi ti ode orin naa ti waye. Ọpọlọpọ awọn ẹniyan ni wọn farapa. Ode orin ni ko le tẹsiwaju ti o si jẹ ọkan ninu ode orin mẹta ti olorin takasufe Asake yoo ṣe ni gbọngan 02 Academy. Awọn fọnran la'tori ẹrọ ayelujara fihan pe ọpọlọpọ eniyan ni wọn wa si gbọngan 02 lori ẹrọ ayelujara Twitter ti ẹnikan sì sọ wi pe o le ni ẹgbẹrun eniyan ti ko ra tikẹti lati woran ti wọn si n gbiyanju lati wọle sinu gbọngan naa. Ṣaaju ki ode orin to bẹre Aṣakẹ ti kede lori ìkànnì ayelujara Twitter rẹ pe ki awọn ololufẹ rẹ ti wọn ko ba ni tiketi ma ṣe wa woran orin oun.


Ode orin ni ko le tẹsiwaju ti o si jẹ ọkan ninu ode orin mẹta ti olorin takasufe Asake yoo ṣe ni gbọngan 02 Academy. Awọn fọnran la'tori ẹrọ ayelujara fihan pe ọpọlọpọ eniyan ni wọn wa si gbọngan 02 lori ẹrọ ayelujara Twitter ti ẹnikan sì sọ wi pe o le ni ẹgbẹrun eniyan ti ko ra tikẹti lati woran ti wọn si n gbiyanju lati wọle sinu gbọngan naa. Ṣaaju ki ode orin to bẹre Aṣakẹ ti kede lori ìkànnì ayelujara Twitter rẹ pe ki awọn ololufẹ rẹ ti wọn ko ba ni tiketi ma ṣe wa woran orin oun. Jason Okundaye ẹniti iṣẹlẹ naa ṣoju rẹ ni awọn oṣisẹ gbọngan 02 Academy ko ni ẹkọ ibara ẹni sọrọ. \nEyi lo jẹ ki oun pada si ile oun nitori aisi abo to peye. \n\nỌga ọlọpaa, Ade Adelekan sọ wi pe ileeṣẹ ọlọpa yoo ṣe iwadii tonitoni lati mọ okunfa iṣẹlẹ ti o mu ki eniyan mẹrin farapa yanayana.\n\nAṣakẹ olorin takasufe ti orukọ rẹ gangan n jẹ Ahmed Ololade ni wọn bi si ilu Eko, ti apeja rẹkọdu orin rẹ to sọ ọ di olokiki jẹ "MR Money".


Jason Okundaye ẹniti iṣẹlẹ naa ṣoju rẹ ni awọn oṣisẹ gbọngan 02 Academy ko ni ẹkọ ibara ẹni sọrọ. \nEyi lo jẹ ki oun pada si ile oun nitori aisi abo to peye. \n\nỌga ọlọpaa, Ade Adelekan sọ wi pe ileeṣẹ ọlọpa yoo ṣe iwadii tonitoni lati mọ okunfa iṣẹlẹ ti o mu ki eniyan mẹrin farapa yanayana.\n\nAṣakẹ olorin takasufe ti orukọ rẹ gangan n jẹ Ahmed Ololade ni wọn bi si ilu Eko, ti apeja rẹkọdu orin rẹ to sọ ọ di olokiki jẹ "MR Money".


Mo kọ́kọ́ takú láti fẹ́ Bimpe àmọ́ ìdí rèé tí mo ṣe fẹ́ ẹ - Lateef Adedimeji

Fun igba akọkọ, gbajugbaja oṣerekunrin, Lateef Adedimeji, ti sọrọ nipa bi igbeyawo oun ati Adebimpe ṣe waye. Oṣu Kọkanla, ọdun 2021 ni awọn gbajumọ osere mejeeji ṣe igbeyawo lẹyin ọpọlọpọ gbọyi-sọyi iroyin pe wọn n fẹ ara wọn. Ni ọpọlọpọ igba si ni awọn mejeeji ti ṣẹ̀ pe ko si nkankan laarin awọn to jọ ọrọ ifẹ yatọ si iṣẹ ati pe awọn jẹ ọrẹ. Eyi lo mu ko jẹ iyalẹnu fun ọpọlọpọ awọn ololufẹ wọn ati awọn mii, nigba ti wọn kede ọjọ ayẹyẹ igbeyawo wọn. Amọ Lateef Adedimeji ti wa salaye idi tawọn mejeeji se fẹra wọn lasiko to kopa nibi eto ijiroro kan pẹlu awọn ọdọ, eyi ti gbajugbaja akọrin, Shola Allyson ṣe. Ninu ọrọ rẹ niwaju ọpọ alejo to wa nibi eto naa, Adedimeji sọ pe oun ko ni erongba rara lati fẹ iyawo to jẹ oṣere bi t’oun.


Eyi lo mu ko jẹ iyalẹnu fun ọpọlọpọ awọn ololufẹ wọn ati awọn mii, nigba ti wọn kede ọjọ ayẹyẹ igbeyawo wọn. Amọ Lateef Adedimeji ti wa salaye idi tawọn mejeeji se fẹra wọn lasiko to kopa nibi eto ijiroro kan pẹlu awọn ọdọ, eyi ti gbajugbaja akọrin, Shola Allyson ṣe. Ninu ọrọ rẹ niwaju ọpọ alejo to wa nibi eto naa, Adedimeji sọ pe oun ko ni erongba rara lati fẹ iyawo to jẹ oṣere bi t’oun. O ni koda, oun ma n sọ pe “o pe mi ki ẹ pa mi, ju ki n fẹ ẹni to n ṣe iṣẹ tiata ti mo n ṣe”. Adedimeji ṣalaye pe ọrẹ ni oun ati Bimpe, ti ko si si erongba lati jọ jẹ ololufẹ lọkan awọn rara. “Ṣugbọn awọn oriṣiriṣi iṣẹlẹ n ṣẹlẹ laarin wa, eyi to n fihan pe kadara wa papọ.


O ni koda, oun ma n sọ pe “o pe mi ki ẹ pa mi, ju ki n fẹ ẹni to n ṣe iṣẹ tiata ti mo n ṣe”. Adedimeji ṣalaye pe ọrẹ ni oun ati Bimpe, ti ko si si erongba lati jọ jẹ ololufẹ lọkan awọn rara. “Ṣugbọn awọn oriṣiriṣi iṣẹlẹ n ṣẹlẹ laarin wa, eyi to n fihan pe kadara wa papọ. “Fun apẹẹrẹ, awọn fiimu ti emi ati Bimpe ba jọ sẹpọ ma n ni aṣeyọri ju eyi ti mo ba da sẹ lọ tabi ṣe pẹlu ẹlomii.” “Eyi jẹ ki n ma a ro pe, iru ki leyi? Amọ sibẹsibẹ, mi o gbero lọkọlaya pẹlu rẹ.” Lateef sọ pe yatọ si pe Adebimpe naa jẹ oṣere, o ni nkan mii to tun wa nibẹ ni pe idile Musulumi ni oun ti wa, ti Bimpe si jẹ Kristiẹni. “Baba mi ko gbọdọ gbọ pe ẹlẹsin Kristiẹni ni mo fẹ ẹ fẹ ni iyawo, bẹẹ naa ni ọrọ ri nile awọn Bimpe naa.


“Fun apẹẹrẹ, awọn fiimu ti emi ati Bimpe ba jọ sẹpọ ma n ni aṣeyọri ju eyi ti mo ba da sẹ lọ tabi ṣe pẹlu ẹlomii.” “Eyi jẹ ki n ma a ro pe, iru ki leyi? Amọ sibẹsibẹ, mi o gbero lọkọlaya pẹlu rẹ.” Lateef sọ pe yatọ si pe Adebimpe naa jẹ oṣere, o ni nkan mii to tun wa nibẹ ni pe idile Musulumi ni oun ti wa, ti Bimpe si jẹ Kristiẹni. “Baba mi ko gbọdọ gbọ pe ẹlẹsin Kristiẹni ni mo fẹ ẹ fẹ ni iyawo, bẹẹ naa ni ọrọ ri nile awọn Bimpe naa. Lateef Adedimeji fikun pe sugbọn nkan yi pada nipa iha ti awọn mejeeji kọ si ọrọ ifẹ nibi iṣẹ sinima kan ti wọn jọ ṣe. Lateef Adedimeji sọ pe nibi ti awọn ti n ya fiimu Ige, to jẹ ti Toyin Abraham, ni ẹnikan to da bi iya fun wọn ti kọkọ sọ asọtẹlẹ pe wọn yoo fẹra wọn. Amọ oun n ro o pe ‘’ki ni iya yii ri, to fi n sọ asọtẹlẹ bayii’’’.


Lateef Adedimeji fikun pe sugbọn nkan yi pada nipa iha ti awọn mejeeji kọ si ọrọ ifẹ nibi iṣẹ sinima kan ti wọn jọ ṣe. Lateef Adedimeji sọ pe nibi ti awọn ti n ya fiimu Ige, to jẹ ti Toyin Abraham, ni ẹnikan to da bi iya fun wọn ti kọkọ sọ asọtẹlẹ pe wọn yoo fẹra wọn. Amọ oun n ro o pe ‘’ki ni iya yii ri, to fi n sọ asọtẹlẹ bayii’’’. Lẹyin ti wọn pari sinima yii, ni iya Lateef pe e lọjọ kan nipa ọrọ iyawo. O ni iya oun pe oun ni owurọ ọjọ kan pe ṣe oun ko le ṣe gẹgẹ bi ọmọkunrin ni tabi oun ni iṣoro kankan, ti oun ko fi tii mu iyawo wale. “Iya mi ni bo se Bimpe ti ẹ jọ n ṣe fiimu ni, ṣa a mu wa sile.


Lẹyin ti wọn pari sinima yii, ni iya Lateef pe e lọjọ kan nipa ọrọ iyawo. O ni iya oun pe oun ni owurọ ọjọ kan pe ṣe oun ko le ṣe gẹgẹ bi ọmọkunrin ni tabi oun ni iṣoro kankan, ti oun ko fi tii mu iyawo wale. “Iya mi ni bo se Bimpe ti ẹ jọ n ṣe fiimu ni, ṣa a mu wa sile. “Amọ ibẹru ohun ti baba mi yoo sọ nipa rẹ ṣi wa ni ọkan mi." O ni oriṣiriṣi iṣẹlẹ lo ṣẹlẹ lẹyin asiko naa, ko to o di pe awọn mejeeji bẹrẹ si ni fẹ ara wọn. Bakan naa lo ni nigba to ya, pẹlu ibẹru ni oun fi sọ fun baba oun pe Bimpe ni oun fẹ ẹ fẹ.


“Amọ ibẹru ohun ti baba mi yoo sọ nipa rẹ ṣi wa ni ọkan mi." O ni oriṣiriṣi iṣẹlẹ lo ṣẹlẹ lẹyin asiko naa, ko to o di pe awọn mejeeji bẹrẹ si ni fẹ ara wọn. Bakan naa lo ni nigba to ya, pẹlu ibẹru ni oun fi sọ fun baba oun pe Bimpe ni oun fẹ ẹ fẹ. Ọrọ naa kọkọ dori agba baba rẹ kodo, amọ nigbẹyin, o ni ọrọ ẹsin awọn mejeeji to yatọ ni nkan. Bakan naa si ni ọrọ se ri ni ọdọ awọn obi Adebimpe naa. Ṣugbọn nigbẹyin, ẹbi mejeeji fi ọwọ si pe ki wọn o fẹra wọn lai fi ti ẹsin ọtọọtọ ṣe.


Ọrọ naa kọkọ dori agba baba rẹ kodo, amọ nigbẹyin, o ni ọrọ ẹsin awọn mejeeji to yatọ ni nkan. Bakan naa si ni ọrọ se ri ni ọdọ awọn obi Adebimpe naa. Ṣugbọn nigbẹyin, ẹbi mejeeji fi ọwọ si pe ki wọn o fẹra wọn lai fi ti ẹsin ọtọọtọ ṣe. Lateef Adedimeji sọ pe igbeyawo awọn ko ni nkankan sẹ nipa ẹsin amọ iṣẹda. O ni o ṣe koko ki awọn ọdọ to ba fẹ ni ọkọ tabi iyawo ṣakiyesi awọn iṣẹlẹ to n ṣẹlẹ laarin wọn. O kadi ọrọ rẹ nilẹ pe, o ṣeeṣe ki oun ma ri iru atilẹyin, ibawi, ati imoriwu ti Adebimpe n ṣe fun oun lori iṣẹ tiata, to ba jẹ pe ẹlomiran ni oun fẹ.


Lateef Adedimeji sọ pe igbeyawo awọn ko ni nkankan sẹ nipa ẹsin amọ iṣẹda. O ni o ṣe koko ki awọn ọdọ to ba fẹ ni ọkọ tabi iyawo ṣakiyesi awọn iṣẹlẹ to n ṣẹlẹ laarin wọn. O kadi ọrọ rẹ nilẹ pe, o ṣeeṣe ki oun ma ri iru atilẹyin, ibawi, ati imoriwu ti Adebimpe n ṣe fun oun lori iṣẹ tiata, to ba jẹ pe ẹlomiran ni oun fẹ.


Mi ò ní kéde olùdíjé tí máà dìbò fún àmọ́ ...  - Toyin Abraham

Gbajumọ oṣere Naijiria Toyin Abraham ti fọhun pe ko si oloṣelu kankan ti oun yoo lulu atilẹyin fun ni gbangba. Eyi ya awọn eeyan lẹnu gẹgẹ bi eto idibo Naijiria ṣe n sunmọ to si jẹ pe oṣere yii mọ ọpọ lara awọn to n dije du ipo ni Naijira amọ o ni ọtọ ni ibi ti oun to si paapaa akẹgbẹ rẹ ti oun naa jẹ gbajumọ bii tirẹ, Funke Akindele to n dije gẹgẹ bi igbakeji gomina Eko. "Mo ro pe ọmọ ika mi ni yoo sọrọ fun mi, mi o ro pe maa sọrọ̀ ni gbangba tori mo ni ipa lori ọpọlọpọ eeyan". Toyin ni bi oun ba sọ iru ẹ nita, oun mọ eeyan yẹn naa ni ọpọlọpọ eeyan yoo dibo fun ṣugbọn oun ko fẹ ki iru ẹ ṣẹlẹ. "Mo fẹ ki awọn eeyan tẹle ọkan ara wọn tori ao le sọ, ọpọlọpọ nnkan lo n yipada bayii, mi o fẹ kawọn sọ pe Lagbaja lo ni kaa dibo yan Tamẹdo." Torinaa, Toyin ni oun f ki awọn eeyan pinu funra wọn amọ oun naa yoo yan ẹni to wu oun.


Toyin ni bi oun ba sọ iru ẹ nita, oun mọ eeyan yẹn naa ni ọpọlọpọ eeyan yoo dibo fun ṣugbọn oun ko fẹ ki iru ẹ ṣẹlẹ. "Mo fẹ ki awọn eeyan tẹle ọkan ara wọn tori ao le sọ, ọpọlọpọ nnkan lo n yipada bayii, mi o fẹ kawọn sọ pe Lagbaja lo ni kaa dibo yan Tamẹdo." Torinaa, Toyin ni oun f ki awọn eeyan pinu funra wọn amọ oun naa yoo yan ẹni to wu oun. Odu ni Toyin Abraham kii ṣe aimọ fun oloko lagbo oṣere fiimu Yoruba ati ti ede Oyinbo loriede Naijiria. Ọpọlọpọ orukọ lo ti gba tori awọn aṣeyọri to ti ṣe bii "World Best" iyẹn oṣere to mọ iṣẹ ju lagbaye, Box Office Queen" iyẹn ẹni to n pawo ju lagbo oṣere, bakan naa lo ti gba ọpọlọpọ iṣẹ ṣiṣe aṣoju fun awọn ile iṣẹ ati oniruuru ipolowo ọja. Toyin Abraham ni lootọ oun ati ọkọ oun maa n ṣe ere pọ, awọn si maa n ba ara awọn polowo ere loju opo Youtube awọn mejeeji amọ to ba ti de ibi owo, ọtọọtọ ni katakara awọn.


Odu ni Toyin Abraham kii ṣe aimọ fun oloko lagbo oṣere fiimu Yoruba ati ti ede Oyinbo loriede Naijiria. Ọpọlọpọ orukọ lo ti gba tori awọn aṣeyọri to ti ṣe bii "World Best" iyẹn oṣere to mọ iṣẹ ju lagbaye, Box Office Queen" iyẹn ẹni to n pawo ju lagbo oṣere, bakan naa lo ti gba ọpọlọpọ iṣẹ ṣiṣe aṣoju fun awọn ile iṣẹ ati oniruuru ipolowo ọja. Toyin Abraham ni lootọ oun ati ọkọ oun maa n ṣe ere pọ, awọn si maa n ba ara awọn polowo ere loju opo Youtube awọn mejeeji amọ to ba ti de ibi owo, ọtọọtọ ni katakara awọn. Amọ o ṣalaye pe oun maa n ya owo lọwọ ọkọ oun ti ọkọ rẹ naa si maa pee lati kopa ninu ere rẹ ti oun yoo bere owo iṣẹ lọwọ́ rẹ amọ ti awọn yoo fi ẹrin pari rẹ. “Ọkọ mi ti sọ fun mi lati ibẹrẹ pe bi mo ba wa ninu ile, iyawo ni mi amọ lori itage, ki n gba pe oṣere ni mo jẹ mo dẹ ti gba bẹẹ.” Toyin ni gẹgẹ bi oun ṣe ti di atọkun ere bayii, oun maa n tete ri iṣẹ oun ṣe toripe o ni ibaṣepọ to dara pẹlu awọn eeyan. Ẹwẹ, o ni oju ti awọn eeyan ko mọ loun fẹ maa lo gẹgẹ bi olukopa to ṣe pataki julọ ninu awọn fiimu ohun.


Amọ o ṣalaye pe oun maa n ya owo lọwọ ọkọ oun ti ọkọ rẹ naa si maa pee lati kopa ninu ere rẹ ti oun yoo bere owo iṣẹ lọwọ́ rẹ amọ ti awọn yoo fi ẹrin pari rẹ. “Ọkọ mi ti sọ fun mi lati ibẹrẹ pe bi mo ba wa ninu ile, iyawo ni mi amọ lori itage, ki n gba pe oṣere ni mo jẹ mo dẹ ti gba bẹẹ.” Toyin ni gẹgẹ bi oun ṣe ti di atọkun ere bayii, oun maa n tete ri iṣẹ oun ṣe toripe o ni ibaṣepọ to dara pẹlu awọn eeyan. Ẹwẹ, o ni oju ti awọn eeyan ko mọ loun fẹ maa lo gẹgẹ bi olukopa to ṣe pataki julọ ninu awọn fiimu ohun. Oyún tí mo ní gbẹ̀yìn bọ́ lára mi, mo ba ara jẹ́ gidi gan àmọ́ ... - Toyin Abraham tú àṣírí bó ṣe ṣẹlẹ̀" Mo loyun ri amọ mo padanu rẹ laipẹ yii" Toyin mẹnu ba ọrọ bi oyun to ni laipẹ yii ṣe bajẹ lara rẹ to si sọ bi o ṣe bori akoko naa. “Ṣe ẹ mọ pe lọpọ igba awọn eeyan o tilẹ mọ nnkan ti a n la kọja, igba ti mo gbọ awọn ọrọ yẹn, mo sọkun gidi gan.” Toyin Abraham ni awọn mii bu oun pe “o tisanra ju, wo bi ọkọ rẹ ṣe n dan ti iwọ kan ṣaa sanra, amọ ko ye wọn.” Toyin ni oṣere to ba n ka ọrọ awọn eeyan si yoo kan pa ara rẹ torinaa oun kan maa yọ ẹni ti ọrọ rẹ ba fẹ ba oun ninu jẹ kuro loju opo oun ni. “A ti ni ọmọbinrin a si ni ọmọbinrin, bi akoko ba to, oyun yoo duro.” Toyin Abraham ni “ṣe  mọ pe awa obinrin maa n ni imọlara nnkan gan, a maa n fẹ ki gbogbo eeyan ba ẹni to ba ṣe ika fun wa ja, ti ko ba si ri bẹẹ, inu wa kii dun.” O ni nigba naa oun jẹ ọmọde, oun si ro pe gbogbo eeyan lo kẹyin si oun ti aye si n dawo le oun lori afi igba ti oun pade ọga rẹ to gbe e sita nipasẹ awọn fiimu ede Oyinbo, iyẹn lo fi jade kuro lara awọn oṣere Yoruba lẹyin iriri rẹ pẹlu ọkọ afẹsọna rẹ tẹlẹ.. “Iṣẹ gidi ni mo ṣe lati bori akoko naa, ọpọ adura.


Oyún tí mo ní gbẹ̀yìn bọ́ lára mi, mo ba ara jẹ́ gidi gan àmọ́ ... - Toyin Abraham tú àṣírí bó ṣe ṣẹlẹ̀" Mo loyun ri amọ mo padanu rẹ laipẹ yii" Toyin mẹnu ba ọrọ bi oyun to ni laipẹ yii ṣe bajẹ lara rẹ to si sọ bi o ṣe bori akoko naa. “Ṣe ẹ mọ pe lọpọ igba awọn eeyan o tilẹ mọ nnkan ti a n la kọja, igba ti mo gbọ awọn ọrọ yẹn, mo sọkun gidi gan.” Toyin Abraham ni awọn mii bu oun pe “o tisanra ju, wo bi ọkọ rẹ ṣe n dan ti iwọ kan ṣaa sanra, amọ ko ye wọn.” Toyin ni oṣere to ba n ka ọrọ awọn eeyan si yoo kan pa ara rẹ torinaa oun kan maa yọ ẹni ti ọrọ rẹ ba fẹ ba oun ninu jẹ kuro loju opo oun ni. “A ti ni ọmọbinrin a si ni ọmọbinrin, bi akoko ba to, oyun yoo duro.” Toyin Abraham ni “ṣe  mọ pe awa obinrin maa n ni imọlara nnkan gan, a maa n fẹ ki gbogbo eeyan ba ẹni to ba ṣe ika fun wa ja, ti ko ba si ri bẹẹ, inu wa kii dun.” O ni nigba naa oun jẹ ọmọde, oun si ro pe gbogbo eeyan lo kẹyin si oun ti aye si n dawo le oun lori afi igba ti oun pade ọga rẹ to gbe e sita nipasẹ awọn fiimu ede Oyinbo, iyẹn lo fi jade kuro lara awọn oṣere Yoruba lẹyin iriri rẹ pẹlu ọkọ afẹsọna rẹ tẹlẹ.. “Iṣẹ gidi ni mo ṣe lati bori akoko naa, ọpọ adura. Mo kan sọ fun ara mi pe Toyin o ni lati tẹsiwaju, kii ṣe bi Ọlọrun ṣe fẹ niyii, mo si tẹsiwaju ninu adura.” Toyin Abraham ni ọkọ ohun ti oun fẹ yii, Kolawole Ajeyemi ni ohun to dara ju to ṣẹlẹ si oun laye oun. “Ẹgbọn lo jẹ fun mi lẹnu iṣ bo tilẹ jẹ pe oniwa tutu ni amọ lori itage, “fii lẹ fun un”. Ẹwẹ, loju aye gangan, agbadura jagun ni o!”.


Mo kan sọ fun ara mi pe Toyin o ni lati tẹsiwaju, kii ṣe bi Ọlọrun ṣe fẹ niyii, mo si tẹsiwaju ninu adura.” Toyin Abraham ni ọkọ ohun ti oun fẹ yii, Kolawole Ajeyemi ni ohun to dara ju to ṣẹlẹ si oun laye oun. “Ẹgbọn lo jẹ fun mi lẹnu iṣ bo tilẹ jẹ pe oniwa tutu ni amọ lori itage, “fii lẹ fun un”. Ẹwẹ, loju aye gangan, agbadura jagun ni o!”. Toyin Abraham ṣalaye bo ṣe maa n tẹlee lọ fun ere titi ti awọn eeyan ṣe mọ wọn pọ ti awọn mejeji si lọ fi ara wọn han obi wọn. “Awọn ẹbi mi kọkọ bẹru tori pe inu agbo oṣere naa ni mo tun ti mu ẹlomiran wa amọ idile Kristẹni ni mo ti wa torinaa, awọn bi mi gbadura nipa rẹ wọn si ni o dara.” O ni ṣugbọn wọn sọ fun oun pe oun gbudọ tẹriba gidi gan. Toyin ni awọn ẹbi oun gbadura nigba afẹsọna akọkọ oun naa wọn si s fun oun pe kii ṣe toun amọ oun ṣe ori kunkun.


Toyin Abraham ṣalaye bo ṣe maa n tẹlee lọ fun ere titi ti awọn eeyan ṣe mọ wọn pọ ti awọn mejeji si lọ fi ara wọn han obi wọn. “Awọn ẹbi mi kọkọ bẹru tori pe inu agbo oṣere naa ni mo tun ti mu ẹlomiran wa amọ idile Kristẹni ni mo ti wa torinaa, awọn bi mi gbadura nipa rẹ wọn si ni o dara.” O ni ṣugbọn wọn sọ fun oun pe oun gbudọ tẹriba gidi gan. Toyin ni awọn ẹbi oun gbadura nigba afẹsọna akọkọ oun naa wọn si s fun oun pe kii ṣe toun amọ oun ṣe ori kunkun. “Mo jẹ eeyan to gbaju mọ iṣẹ gan ni mo ṣe ń pa Miliọnu Miliọnu ninu iṣẹ Tiata yii” Gbajugbaja oṣere fiimu Yoruba, Toyin Abraham-Ajeyemi ti sọ idi ọrọ rẹ ninu iṣẹ Tiata to yan laayo. Nigba to n sọrọ lori eto kan to wa fawọn ọdọ lori amohunmaworan Channels ni toyin Abraham ti ṣalaye nipa ara rẹ pe lati ọmọ ọdun marun ni oun ti bẹrẹ si ni pa owo nidi ere fiimu ṣiṣe. Amọ nigba to ṣe fiimu nla kan to tan ka, o ni oun ko le sun pẹlu aduru owo ti oun ri ni asuwọn owo oun.


“Mo jẹ eeyan to gbaju mọ iṣẹ gan ni mo ṣe ń pa Miliọnu Miliọnu ninu iṣẹ Tiata yii” Gbajugbaja oṣere fiimu Yoruba, Toyin Abraham-Ajeyemi ti sọ idi ọrọ rẹ ninu iṣẹ Tiata to yan laayo. Nigba to n sọrọ lori eto kan to wa fawọn ọdọ lori amohunmaworan Channels ni toyin Abraham ti ṣalaye nipa ara rẹ pe lati ọmọ ọdun marun ni oun ti bẹrẹ si ni pa owo nidi ere fiimu ṣiṣe. Amọ nigba to ṣe fiimu nla kan to tan ka, o ni oun ko le sun pẹlu aduru owo ti oun ri ni asuwọn owo oun. “Nigba ti awọn ti mo ba ṣiṣẹ pe mi lori foonu pe wọn ti fi owo iṣẹ mi ranṣẹ sinu asuwọn owo mi, ti mo ri miliọnu Mẹtadinlaadọta, mi o le sun mọju, ẹru n ba mi bii pe awọn to ni fiimu gangan yoo wa pa mi lati gba owo naa koda mo pe iya mi ninu Oluwa lori rẹ.” Nibayii mo le sọ fun yin pe mo wa lara awọn to lowo ju lagbo oṣere.” ̀Toyin Abraham ni kii ṣe pe oun kuro laarin awọn oṣere Yoruba, tori orisun oun ni, obi oun si ni.\ń“Ibi ti mo ti bẹrẹ niyẹn, awọn lo dabii obi mi. Amọ ṣẹẹ mọ Yoruba maa n ni ti ọmọde ba to lọkọ, wọn maa n fun un ni ọkọ ni torinaa, kii ṣe tori owo ni mo ẹ kuro laarin wọn.” Ibi yii gaan ni Toyin Abraham ti lahun pe ọrọ nipa ọkọ afẹsọna ti oun n fẹ tẹlẹ lo fa sababi bi oun ṣe kuro lagbo oṣere Yoruba. “Nigba ti mo wa lagbo oṣere Yoruba, owo ṣinpini ni wọn maa n fun wa amọ nisinyii...” Toyin Abraham ni kii ṣe tori owo ni oun ṣe bẹrẹ fiimu ṣiṣe, o ni oun kan ṣaa nifẹ lati kopa ninu ere ni.


“Nigba ti awọn ti mo ba ṣiṣẹ pe mi lori foonu pe wọn ti fi owo iṣẹ mi ranṣẹ sinu asuwọn owo mi, ti mo ri miliọnu Mẹtadinlaadọta, mi o le sun mọju, ẹru n ba mi bii pe awọn to ni fiimu gangan yoo wa pa mi lati gba owo naa koda mo pe iya mi ninu Oluwa lori rẹ.” Nibayii mo le sọ fun yin pe mo wa lara awọn to lowo ju lagbo oṣere.” ̀Toyin Abraham ni kii ṣe pe oun kuro laarin awọn oṣere Yoruba, tori orisun oun ni, obi oun si ni.\ń“Ibi ti mo ti bẹrẹ niyẹn, awọn lo dabii obi mi. Amọ ṣẹẹ mọ Yoruba maa n ni ti ọmọde ba to lọkọ, wọn maa n fun un ni ọkọ ni torinaa, kii ṣe tori owo ni mo ẹ kuro laarin wọn.” Ibi yii gaan ni Toyin Abraham ti lahun pe ọrọ nipa ọkọ afẹsọna ti oun n fẹ tẹlẹ lo fa sababi bi oun ṣe kuro lagbo oṣere Yoruba. “Nigba ti mo wa lagbo oṣere Yoruba, owo ṣinpini ni wọn maa n fun wa amọ nisinyii...” Toyin Abraham ni kii ṣe tori owo ni oun ṣe bẹrẹ fiimu ṣiṣe, o ni oun kan ṣaa nifẹ lati kopa ninu ere ni. “Eeyan kan ṣaa maa n gbadura pẹlu ọrọ Yoruba to maa n sọ pe “o maa daa, o maa daa, iwọ naa a dẹ maa tii lọ tori ifẹ ti mo ni sii, bo tilẹ jẹ pe owo ti mo le fi jẹun wa nigba naa amọ ko to.


“Eeyan kan ṣaa maa n gbadura pẹlu ọrọ Yoruba to maa n sọ pe “o maa daa, o maa daa, iwọ naa a dẹ maa tii lọ tori ifẹ ti mo ni sii, bo tilẹ jẹ pe owo ti mo le fi jẹun wa nigba naa amọ ko to.


Àfojúsùn èmi àti ọkọ mí kò papọ̀ mọ́ - Funke Akindele sọ̀rọ̀ lórí ìgbéyàwó rẹ̀ tó túká

Gbajugbaja oṣere tiata ati Igbakeji oludije sipo Gomina ipinlẹ Eko, Funke Akindele ti tu kẹkẹ ọrọ lori bii ipinya ṣe waye laarin oun ati ati ọkọ, Abdul Rasheed Bello, ti ọpọ mọ si JJC Skillz. Ninu ifọrọwerọ to ṣe pẹlu ileeṣẹ iroyin Legit, Funke ni afojusun oun ati ọkọ oun ana ni ko papọ mọ. Gẹgẹ bi o ṣe sọ, o ni gbogbo ohun ti awọn jọ fojusun wo papọ ninu igbeyawo awọn ni ko barawọn mu mọ, ti wọn ni lati tuka. Ọ ni gbogbo igbinyanju lati jẹ pe igbeyawo naa si wa laye ni awọn gbe sugbọn ọrọ ba ibo miiran yọ, ti awọn si pinnu lati tuka. “Otitọ ọrọ ibẹ nipe afojusun wa ninu igbeyawo wa ko paapọ mọ ati pe gbogbo igbinyanju lati ripe a si wa paapọ ni o jasi pabo. Fun idi eyi, ko si idi fun wa lati jọ wa paapọ.” Ọṣu Kẹrin, ọdun 2022 ni ọmọ ọkọ Funke Akindele, JJC Skillz, Benito wa sori ẹrọ ayelujara lati sọ wi pe nkan ko rọgbọ ninu igbeyawo wọn.


Ọ ni gbogbo igbinyanju lati jẹ pe igbeyawo naa si wa laye ni awọn gbe sugbọn ọrọ ba ibo miiran yọ, ti awọn si pinnu lati tuka. “Otitọ ọrọ ibẹ nipe afojusun wa ninu igbeyawo wa ko paapọ mọ ati pe gbogbo igbinyanju lati ripe a si wa paapọ ni o jasi pabo. Fun idi eyi, ko si idi fun wa lati jọ wa paapọ.” Ọṣu Kẹrin, ọdun 2022 ni ọmọ ọkọ Funke Akindele, JJC Skillz, Benito wa sori ẹrọ ayelujara lati sọ wi pe nkan ko rọgbọ ninu igbeyawo wọn. Benito to jẹ ọmọ Mella, obinrin keji to bimọ fun JJC Skills sọ ninu fidio to ṣẹ nigba naa pe nkan ko lọ deede ninu igbeyawo naa. Benito ni lẹyin ọdun meji ti oun gbe pẹlu wọn, Funke Akindele ki n ṣe ẹni ti eniyan ro pe o jẹ lawujọ nitori o buru jai. Amọ JJC ninu idahun rẹ fi atilẹyin han fun iyawo rẹ to si kii ku akinkanju.


Benito to jẹ ọmọ Mella, obinrin keji to bimọ fun JJC Skills sọ ninu fidio to ṣẹ nigba naa pe nkan ko lọ deede ninu igbeyawo naa. Benito ni lẹyin ọdun meji ti oun gbe pẹlu wọn, Funke Akindele ki n ṣe ẹni ti eniyan ro pe o jẹ lawujọ nitori o buru jai. Amọ JJC ninu idahun rẹ fi atilẹyin han fun iyawo rẹ to si kii ku akinkanju.


Nígbẹ̀yìn gbẹ́yín, Iyabo Ojo fojú olólùfẹ́ rẹ̀ hàn

Gbajugbaja oṣere fiimu Yoruba, Iyabo Ojo ti ṣi aṣọ loju ẹnibiọkan rẹ to n fi owe sọrọ nipa rẹ lati ọjọ yii. Bi o ṣe n ṣe ayẹsi ayajọ ọjọ ibi ọdun karundinlaadọta ti o pe loke eepẹ lo ṣe ikede yii lati ṣaami ọjọ ibi rẹ to si fi oju ololufẹ rẹ han fun araye. Ninu atẹjade to fi sita, Iyabo Ojo fi fọto oun ati Oludasilẹ ati adari ileeṣẹ Upfront and Personal Management, Paul Okoye ti ọpọ mọ si “Paulo” han sita gẹgẹ arakunrin to ti n da lọrun lati ọjọ yii. Lọpọ igba ṣaaju ọjọ ibi rẹ ni oṣerebinrin yii ti maa n bun awọn araalu gbọ diẹ diẹ pe “iyawo Igbo” ni oun to si ṣeleri lati fi oju rẹ han nigba ti akoko ba to. O wa jọ pe lakoko ọjọ ibi rẹ gaan ni akoko to to si ọpọ fidio ati aworan oun ati Paulo hande loju opo Instagram rẹ. Ninu akọle to kọ sori awọn nnkan to fi sita yii ni bi o ṣe Paulo ni “Obim”, eyi tii ṣe ede Igbo to tumọ si “ọkan mi” lede Igbo.


Lọpọ igba ṣaaju ọjọ ibi rẹ ni oṣerebinrin yii ti maa n bun awọn araalu gbọ diẹ diẹ pe “iyawo Igbo” ni oun to si ṣeleri lati fi oju rẹ han nigba ti akoko ba to. O wa jọ pe lakoko ọjọ ibi rẹ gaan ni akoko to to si ọpọ fidio ati aworan oun ati Paulo hande loju opo Instagram rẹ. Ninu akọle to kọ sori awọn nnkan to fi sita yii ni bi o ṣe Paulo ni “Obim”, eyi tii ṣe ede Igbo to tumọ si “ọkan mi” lede Igbo. Eyi to wa dee lade gaan ni ti oju opo Instagram ti Paulo funrarẹ to ti ṣe ayẹsi ololufẹ rẹ ẹni to juwe gẹgẹ bii “Ezenwanyi, itumọ eyi to jẹ “Olori gbogbo awọn obinrin” lede Igbo. Paulo fi fọto oun ati Iyabo Ojo sita to si kọ akọle pe “O ku ayẹyẹ ọjọ ibi “Ezenwanyi” mi. A ba ẹ yọ lonii.


Eyi to wa dee lade gaan ni ti oju opo Instagram ti Paulo funrarẹ to ti ṣe ayẹsi ololufẹ rẹ ẹni to juwe gẹgẹ bii “Ezenwanyi, itumọ eyi to jẹ “Olori gbogbo awọn obinrin” lede Igbo. Paulo fi fọto oun ati Iyabo Ojo sita to si kọ akọle pe “O ku ayẹyẹ ọjọ ibi “Ezenwanyi” mi. A ba ẹ yọ lonii. Asiko wẹjẹwẹmu dee... Ọkan to mọ! Ẹwa to mọ!” Odu ni arakunrin yii naa, Paulo laarin awọn olorin ati gbajumọ adanilaraya. O maa n ṣiṣẹ pẹlu ọpọlọpọ wọn bii Marie Chike to kopa ninu eto agbelewo Big Brother Naija, Olorin Kizz Daniel ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Asiko wẹjẹwẹmu dee... Ọkan to mọ! Ẹwa to mọ!” Odu ni arakunrin yii naa, Paulo laarin awọn olorin ati gbajumọ adanilaraya. O maa n ṣiṣẹ pẹlu ọpọlọpọ wọn bii Marie Chike to kopa ninu eto agbelewo Big Brother Naija, Olorin Kizz Daniel ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ọpọlọpọ awọn gbajumọ ati ololufẹ rẹ lo ti n ki Iyabo Ojo ku oriire bo ṣe fi oju ọkọ afẹsọna rẹ han. Bo tilẹ jẹ pe awọn ololufẹ mejeji yii ko tii sọ pato igba ti ifẹ wọn bẹrẹ, laipẹ yii ni Iyabo Ojo ti maa n sọrọ nipa ibaṣepọ wọn eyi to bẹrẹ si ni sọrọ nipa rẹ nibẹrẹ Oṣu Kọkanla. O ni “Ọmọkunrin Igbo yii ti gba gbogbo ọkan mi so”.


Ọpọlọpọ awọn gbajumọ ati ololufẹ rẹ lo ti n ki Iyabo Ojo ku oriire bo ṣe fi oju ọkọ afẹsọna rẹ han. Bo tilẹ jẹ pe awọn ololufẹ mejeji yii ko tii sọ pato igba ti ifẹ wọn bẹrẹ, laipẹ yii ni Iyabo Ojo ti maa n sọrọ nipa ibaṣepọ wọn eyi to bẹrẹ si ni sọrọ nipa rẹ nibẹrẹ Oṣu Kọkanla. O ni “Ọmọkunrin Igbo yii ti gba gbogbo ọkan mi so”. Bakan naa lo ti sọ fun awọn oniroyin pe oun ni afẹsọna ti awọn yoo si to ṣe igbeyawo. O ti sọ ri fun awọn oniroyin pe: “Bẹẹ ni mo fẹ dan igbeyawo wo, mo ti yo ifẹ. O ni ọmọkunrin Igbo kan lapa ibi kan to ti ji ọkan mi lọ.” Gbajumọ adanilaraya ni Paul Okoye to si tun jẹ apolongo eto tabi iṣẹ ọpọlọ bii orin.


Bakan naa lo ti sọ fun awọn oniroyin pe oun ni afẹsọna ti awọn yoo si to ṣe igbeyawo. O ti sọ ri fun awọn oniroyin pe: “Bẹẹ ni mo fẹ dan igbeyawo wo, mo ti yo ifẹ. O ni ọmọkunrin Igbo kan lapa ibi kan to ti ji ọkan mi lọ.” Gbajumọ adanilaraya ni Paul Okoye to si tun jẹ apolongo eto tabi iṣẹ ọpọlọ bii orin. Oun ni Ọga agba ati oludasilẹ ileeṣẹ “Upfront and Personal Management”\n ti wọn n ṣiṣẹ nipa fiimu, orin, ere idaraya ati idanilaraya. O maa n ba ọpọ gbajugbaja ṣiṣẹ ni Naijiria ati kaakiri Afirika. Bakan naa, Paulo ni o ṣe agbekalẹ akanṣe eto idaranilaraya kan, “One Africa Music Fest,” ti wọn maa n ṣe lọdọọdun lati ṣe ayẹsi ẹka orin Afrobeat.


Oun ni Ọga agba ati oludasilẹ ileeṣẹ “Upfront and Personal Management”\n ti wọn n ṣiṣẹ nipa fiimu, orin, ere idaraya ati idanilaraya. O maa n ba ọpọ gbajugbaja ṣiṣẹ ni Naijiria ati kaakiri Afirika. Bakan naa, Paulo ni o ṣe agbekalẹ akanṣe eto idaranilaraya kan, “One Africa Music Fest,” ti wọn maa n ṣe lọdọọdun lati ṣe ayẹsi ẹka orin Afrobeat.


Wo àwọn gbajúmọ̀ òṣèré Yorùbá tó jẹ́  ọmọ ẹ̀yà míì àti orílẹ̀èdè míì

Lagbo oṣere Yoruba, ẹ o le ṣai ma gbadun oniruuru nnkan to maa n waye, latori awọn fiimu wọn titi de awọn iroyin ati iṣẹlẹ nipa igbe aye wọn ti ko farapamọ fun araalu. Ara ọtọ ni agbo Tiata Yoruba to bẹẹ to jẹ wipe ẹ ko tilẹ le kọkọ maa wa ilu ibi ti eeyan kan ti wa tori ọpọlọpọ wọn lo dantọ ninu oniruuru iṣẹ wọn. Koda o fẹ to bẹẹ to faaye gba ẹnikẹni lati maa kopa ti awọn to n ṣe iṣẹ miran gan tun n fi iṣẹ Tiata kun iṣẹ wọn ti wọn si tun ko ipa oniruuru ninu aye awọn ololufẹ wọn. Agba iyalẹnu ibẹ ni pe ko tun ki n ṣe dandan ki awọn oṣere naa wa lati ilu Yoruba kan pato, kikii ki wọn ṣaa ti mọ iṣẹ daadaa ki wọn si lee sọ ede to da gbogbo wọn papọ. Lorilẹede Naijiria, ọpọlọpọ oṣere ti ko wa lati ẹya kan pato wa lara awọn to n gberi gan nibẹ. Wọn ti bẹrẹ tipẹ ti ẹsẹ wọn si ti mulẹ.


Agba iyalẹnu ibẹ ni pe ko tun ki n ṣe dandan ki awọn oṣere naa wa lati ilu Yoruba kan pato, kikii ki wọn ṣaa ti mọ iṣẹ daadaa ki wọn si lee sọ ede to da gbogbo wọn papọ. Lorilẹede Naijiria, ọpọlọpọ oṣere ti ko wa lati ẹya kan pato wa lara awọn to n gberi gan nibẹ. Wọn ti bẹrẹ tipẹ ti ẹsẹ wọn si ti mulẹ. Lara wọn ni: Odu ni Fathia Williams kii ṣe aimọ fun oloko lagbo oṣere Yoruba amọ ọpọ ni ko mọ rara pe kii ṣe ọmọ Yoruba. Urhobo ni ipinlẹ Delta ni Fathia ti wa amọ o ti goke agba ninu agbo fiimu Yoruba to bẹẹ ti ọpọ n kọ iṣẹ latara rẹ. O fi igba kan jẹ iyawo ile gbajumọ oṣere mii, Saidi Balogun amọ wọn ti tuka.


Lara wọn ni: Odu ni Fathia Williams kii ṣe aimọ fun oloko lagbo oṣere Yoruba amọ ọpọ ni ko mọ rara pe kii ṣe ọmọ Yoruba. Urhobo ni ipinlẹ Delta ni Fathia ti wa amọ o ti goke agba ninu agbo fiimu Yoruba to bẹẹ ti ọpọ n kọ iṣẹ latara rẹ. O fi igba kan jẹ iyawo ile gbajumọ oṣere mii, Saidi Balogun amọ wọn ti tuka. Ko si ẹni to lee fọwọ rọ Ibrahim Chattah sẹyin lagbo oṣere Yoruba tori bo ti wu ko ri, o ti ṣe iṣẹ rẹ silẹ. O n kọrin, o n dari ere, o n kọ ere. Chattah bẹrẹ ere itage gẹgẹ bi ọdọ langba to si ti lo ọpọlọpọ ọdun lagbo oṣere Yoruba bayii.


Ko si ẹni to lee fọwọ rọ Ibrahim Chattah sẹyin lagbo oṣere Yoruba tori bo ti wu ko ri, o ti ṣe iṣẹ rẹ silẹ. O n kọrin, o n dari ere, o n kọ ere. Chattah bẹrẹ ere itage gẹgẹ bi ọdọ langba to si ti lo ọpọlọpọ ọdun lagbo oṣere Yoruba bayii. Bi o ṣe wa gbọ ede Yoruba to to si n lo ninu iṣẹ, ọmọ bibi ẹya Nupe ni Chattah, wọn bi i ninu Oṣu Kẹwa Ọdun 1970 eyi to tumọ si pe o ti pe ọdun mejilelaadọta lọdun 2022. Regina Chukwu jẹ ọmọ ipinlẹ Enugu amọ ti wọn mọ ọ fun ọpọlọpọ ipa to ti ko ninu fiimu Yoruba to si ti di gbajugbaja laarin wọn ju awọn ọmọ Yoruba mii gan lọ. Agbegbe Iyana Ipaja ni Eko ni wọn ti bi Regina ni Eko lọdun 1980 amọ ọmọ Enugu lawọn obi rẹ.


Bi o ṣe wa gbọ ede Yoruba to to si n lo ninu iṣẹ, ọmọ bibi ẹya Nupe ni Chattah, wọn bi i ninu Oṣu Kẹwa Ọdun 1970 eyi to tumọ si pe o ti pe ọdun mejilelaadọta lọdun 2022. Regina Chukwu jẹ ọmọ ipinlẹ Enugu amọ ti wọn mọ ọ fun ọpọlọpọ ipa to ti ko ninu fiimu Yoruba to si ti di gbajugbaja laarin wọn ju awọn ọmọ Yoruba mii gan lọ. Agbegbe Iyana Ipaja ni Eko ni wọn ti bi Regina ni Eko lọdun 1980 amọ ọmọ Enugu lawọn obi rẹ. Regina ka ile ẹkọ Girama ni Alimosho Grammar School to si pada ka ẹkọ giga ni ile ẹkọ gbogboniṣe ti ipinlẹ Eko. Ẹni ọdun mejilelogoji ni Regina. Ọdun 2003 ni Regina darapọ mọ awọn oṣere to bẹrẹ gẹgẹ bii aṣoju loge.


Regina ka ile ẹkọ Girama ni Alimosho Grammar School to si pada ka ẹkọ giga ni ile ẹkọ gbogboniṣe ti ipinlẹ Eko. Ẹni ọdun mejilelogoji ni Regina. Ọdun 2003 ni Regina darapọ mọ awọn oṣere to bẹrẹ gẹgẹ bii aṣoju loge. Bo tilẹ jẹ ọmọ Igbo, ọpọlọpọ fiimu rẹ lo jẹ ede Yoruba. Ọmọ ipinlẹ Delta ni oṣere Kelvin Ikeduba amọ to ti di eeyan nla sinu agbo fiimu Yoruba nigba to kọkọ kopa ninu ere lọdun 2000. Kia lọdun 2014, o ti gba ami ẹyẹ Oṣere to wa lati ẹya mii.


Bo tilẹ jẹ ọmọ Igbo, ọpọlọpọ fiimu rẹ lo jẹ ede Yoruba. Ọmọ ipinlẹ Delta ni oṣere Kelvin Ikeduba amọ to ti di eeyan nla sinu agbo fiimu Yoruba nigba to kọkọ kopa ninu ere lọdun 2000. Kia lọdun 2014, o ti gba ami ẹyẹ Oṣere to wa lati ẹya mii. “World Best” tabi “Queen of Box Office” wa lara awọn inagijẹ ti wọn maa n  pe gbajugbaja oṣere Toyin Abraham. Olutoyin Aimakhu gangan ni orukọ abisọ rẹ, wọn si bii ni ilu Auchi ni ipinlẹ Edo ṣugbọn o lo igba kekere rẹ ni ilu Ibadan to si tun dagba si ilẹ Yoruba. Lọdun 2013 ni Toyin di gbajumọ lagbo oṣere nigba to kọkọ gba ami ẹyẹ funipa to ko ninu ere “Ebi mi ni”.


“World Best” tabi “Queen of Box Office” wa lara awọn inagijẹ ti wọn maa n  pe gbajugbaja oṣere Toyin Abraham. Olutoyin Aimakhu gangan ni orukọ abisọ rẹ, wọn si bii ni ilu Auchi ni ipinlẹ Edo ṣugbọn o lo igba kekere rẹ ni ilu Ibadan to si tun dagba si ilẹ Yoruba. Lọdun 2013 ni Toyin di gbajumọ lagbo oṣere nigba to kọkọ gba ami ẹyẹ funipa to ko ninu ere “Ebi mi ni”. O wa lara awọn ti wọn n pe ni ni to mọ iṣẹ rẹ daadaa bayii lagbo oṣere. Orukọ ọkọ rẹ ni Kolawole Ajeyemi ti oun naa jẹ oṣere Yoruba ti wọn si ni ọmọ kan papọ. Ilu Eku ni ipinlẹ Delta ni gbajumọ oṣere to ti di oloogbe bayii, Rachael Oniga ti wa to si jẹ oju mimọ lagbo awọn oṣere elede Gẹẹsi ati ti Yoruba.


O wa lara awọn ti wọn n pe ni ni to mọ iṣẹ rẹ daadaa bayii lagbo oṣere. Orukọ ọkọ rẹ ni Kolawole Ajeyemi ti oun naa jẹ oṣere Yoruba ti wọn si ni ọmọ kan papọ. Ilu Eku ni ipinlẹ Delta ni gbajumọ oṣere to ti di oloogbe bayii, Rachael Oniga ti wa to si jẹ oju mimọ lagbo awọn oṣere elede Gẹẹsi ati ti Yoruba. Oniga gbọ ede Yoruba de bi pe o n ṣe ere abule. Fiimu Yoruba to gbe e jade ni “Owo Blow” lọdun 1993. Clarion Chukwura jẹ ọmọ ipinlẹ Anambra to si maa n kopa ninu fiimu Yoruba ati ti Ede Gẹẹsi naa daadaa.


Oniga gbọ ede Yoruba de bi pe o n ṣe ere abule. Fiimu Yoruba to gbe e jade ni “Owo Blow” lọdun 1993. Clarion Chukwura jẹ ọmọ ipinlẹ Anambra to si maa n kopa ninu fiimu Yoruba ati ti Ede Gẹẹsi naa daadaa. Liz DaSilva kii ṣe ọmọ Naijiria raa, ọmọ ilẹ Togo ni amọ o n ko ipa gidi ninu fiimu Yoruba.\nLọdun 2016, o gba ami ẹyẹ City People Movie Award. O si n kopa ninu ọpọlọpọ ere tiata Yoruba. Inu Oṣu Kẹfa Ọdun 1976 ni wọn bi gbajugbaja oṣere fiimu Yoruba to n jẹ Adunni Ade.


Liz DaSilva kii ṣe ọmọ Naijiria raa, ọmọ ilẹ Togo ni amọ o n ko ipa gidi ninu fiimu Yoruba.\nLọdun 2016, o gba ami ẹyẹ City People Movie Award. O si n kopa ninu ọpọlọpọ ere tiata Yoruba. Inu Oṣu Kẹfa Ọdun 1976 ni wọn bi gbajugbaja oṣere fiimu Yoruba to n jẹ Adunni Ade. Adunni Adewale gangan ni orukọ rẹ amọ pẹlu irisi rẹ, ọpọlọ n  ro o pe kii ṣe ọmọ Yoruba. Bẹẹ ni, Adunni Ade ko fi gbogbo ara jẹ ọmọ Yoruba tori pe ọkan lara awọn obi rẹ jẹ ọmọ orilẹede Germany. Ẹwẹ, Adunni Ade jẹ ọkan lara awọn arẹwa oṣere obinrin ti awọn eeyan fẹran lati maa wo fiimu to ba ti kopa gidi gan.


Adunni Adewale gangan ni orukọ rẹ amọ pẹlu irisi rẹ, ọpọlọ n  ro o pe kii ṣe ọmọ Yoruba. Bẹẹ ni, Adunni Ade ko fi gbogbo ara jẹ ọmọ Yoruba tori pe ọkan lara awọn obi rẹ jẹ ọmọ orilẹede Germany. Ẹwẹ, Adunni Ade jẹ ọkan lara awọn arẹwa oṣere obinrin ti awọn eeyan fẹran lati maa wo fiimu to ba ti kopa gidi gan. Lara awọn oṣere mii ti kii ṣe ọmọ Yoruba amọ ti wọn ti mọ ile saarin awọn oṣere Yoruba ni:\n\nMercy Aigbe\nRose Odika\nNkechi Blessing\nDoris Simeon\nRykardo Agbor


Lara awọn oṣere mii ti kii ṣe ọmọ Yoruba amọ ti wọn ti mọ ile saarin awọn oṣere Yoruba ni:\n\nMercy Aigbe\nRose Odika\nNkechi Blessing\nDoris Simeon\nRykardo Agbor


Sir Kay wọ káà ilẹ̀ sùn lẹ́yìn oṣù mẹ́rin tí Isbae U ọmọ rẹ̀ fún ní ₦1m fún ọjọ́ ìbí

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ló ń kọ ah! ah! lẹ́yìn tí ìròyìn ikú gbajúgbajà òṣèré nni, Kamal Adebayo tí ọ̀pọ̀ ènìyàn mọ̀ sí Sir Kay kàn, bí pọ̀pọ̀ ṣìnṣìn ọdún Kérésìmesì ṣe ń tẹ̀síwájú. Ọjọ́ Kẹtàdínlógún, oṣù Kejìlá ọdún 2022 sì ni àgbà òṣèré náà kí ayé pé ó dìgbóṣe. Alága igbimọ to n se akoso ibudokọ ní ìpínlẹ̀ Eko, Alhaji Musiliu Akinsanya tí ọ̀pọ̀ mọ̀ sí MC Oluomo ló kọ́kọ́ kéde ikú Sir Kay ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun lórí ẹ̀rọ Facebook àti Instagram rẹ̀. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn gbajúmọ̀ òṣèré ló ti ń ṣe ìdárò ọ̀kan lára wọn tí wọ́n ṣe àfẹ́kù rẹ̀.


Ọjọ́ Kẹtàdínlógún, oṣù Kejìlá ọdún 2022 sì ni àgbà òṣèré náà kí ayé pé ó dìgbóṣe. Alága igbimọ to n se akoso ibudokọ ní ìpínlẹ̀ Eko, Alhaji Musiliu Akinsanya tí ọ̀pọ̀ mọ̀ sí MC Oluomo ló kọ́kọ́ kéde ikú Sir Kay ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun lórí ẹ̀rọ Facebook àti Instagram rẹ̀. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn gbajúmọ̀ òṣèré ló ti ń ṣe ìdárò ọ̀kan lára wọn tí wọ́n ṣe àfẹ́kù rẹ̀. Ní báyìí òkú Sir Kay ti wọ káà ilẹ̀ sùn tí wọ́n sì ti sín ní ìlànà Mùsùlùmí. Fídíò kan tó gba ẹ̀rọ ayélujára ṣàfihàn bí wọn ṣe sin òkú Sir Kay ní ìlànà Mùsùlùmí níbi tí ọmọ rẹ̀ tó jẹ́ gbajúgbajà adẹ́rìnínpòṣónú, Isbae U báwọn péjú sí. Àwọn Alfa, ará, ọ̀rẹ́, àwọn òṣèré tíátà lọ péjú síbi ètò ìsìnkú náà, tí ọmọbìnrin kan tí èròńgbà wà pé ó jẹ́ àbúrò Isbae U wà ní ẹ̀gbẹ́ rẹ̀.


Ní báyìí òkú Sir Kay ti wọ káà ilẹ̀ sùn tí wọ́n sì ti sín ní ìlànà Mùsùlùmí. Fídíò kan tó gba ẹ̀rọ ayélujára ṣàfihàn bí wọn ṣe sin òkú Sir Kay ní ìlànà Mùsùlùmí níbi tí ọmọ rẹ̀ tó jẹ́ gbajúgbajà adẹ́rìnínpòṣónú, Isbae U báwọn péjú sí. Àwọn Alfa, ará, ọ̀rẹ́, àwọn òṣèré tíátà lọ péjú síbi ètò ìsìnkú náà, tí ọmọbìnrin kan tí èròńgbà wà pé ó jẹ́ àbúrò Isbae U wà ní ẹ̀gbẹ́ rẹ̀. Fídíò náà ṣàfihàn Isbae U àti àwọn ènìyàn tó wà níbi ètò ìsìnkú náà tí wọ́n ń ṣe àdúrà ní ìlànà Mùsùlùmí fún òkú Sir Kay. Sir Kay gba owo beba ọgọrun kan miliọnu naira lọwọ Isbae U ọmọ rẹ lọsẹ diẹ sẹyin Owo yii si ni ọmọ rẹ naa fi n mọ riri baba rẹ ni ayajọ ọjọ ibi rẹ. Agba ọjẹ osere tiata naa, Sir Kay, ni baba adẹrinposonu kan lori ayelujara, Isbae U. Isbae U ni iroyin rẹ gbalẹ́ ni ọsẹ diẹ sẹyin lori itakun agbaye pe o kọle ọlọgọrun kan miliọnu naira.


Fídíò náà ṣàfihàn Isbae U àti àwọn ènìyàn tó wà níbi ètò ìsìnkú náà tí wọ́n ń ṣe àdúrà ní ìlànà Mùsùlùmí fún òkú Sir Kay. Sir Kay gba owo beba ọgọrun kan miliọnu naira lọwọ Isbae U ọmọ rẹ lọsẹ diẹ sẹyin Owo yii si ni ọmọ rẹ naa fi n mọ riri baba rẹ ni ayajọ ọjọ ibi rẹ. Agba ọjẹ osere tiata naa, Sir Kay, ni baba adẹrinposonu kan lori ayelujara, Isbae U. Isbae U ni iroyin rẹ gbalẹ́ ni ọsẹ diẹ sẹyin lori itakun agbaye pe o kọle ọlọgọrun kan miliọnu naira. Losu kẹjọ ọdun 2022 si ni Sir Kay gba owo beba miliọnu kan naira lọwọ ọmọ rẹ naa. Ọmọ rẹ ọhun, Isbae U lo kede ninu fidio kan lori ayelujara lori bo se gbe owo miliọọnu kan naa kalẹ fun baba rẹ. Agba osere tiata naa si ni inu rẹ dun pupọ, to si n jo si orin ati ilu ti wọn n kọ.


Losu kẹjọ ọdun 2022 si ni Sir Kay gba owo beba miliọnu kan naira lọwọ ọmọ rẹ naa. Ọmọ rẹ ọhun, Isbae U lo kede ninu fidio kan lori ayelujara lori bo se gbe owo miliọọnu kan naa kalẹ fun baba rẹ. Agba osere tiata naa si ni inu rẹ dun pupọ, to si n jo si orin ati ilu ti wọn n kọ. Ohun ti Isbae U kọ soke fidio naa ni pe “Mo fun baba mi ni owo beba miliọnu kan naira lati fi se ayẹyẹ ọjọ ibi rẹ. Mo nifẹ rẹ, Baba mi (Sir K Kamor) Ki Ọba oke tẹ oloogbe naa si afẹfẹ rere.


Ohun ti Isbae U kọ soke fidio naa ni pe “Mo fun baba mi ni owo beba miliọnu kan naira lati fi se ayẹyẹ ọjọ ibi rẹ. Mo nifẹ rẹ, Baba mi (Sir K Kamor) Ki Ọba oke tẹ oloogbe naa si afẹfẹ rere.


Gbogbo aburú tó bá fẹ́ ṣé ọmọ mi Isbae U, orí mi ni kó dà lé - Sir Kay sọ̀rọ̀ sílẹ̀

Gbajugbaja adẹrinposonu, Adabayo Ridwan, ti ọpọ mọ si Isbae-U ti sọrọ lori iku baba rẹ, Kamal Adebayo, gbajugbaja oṣere tiata, tí ọ̀pọ̀ eeyan mọ si Sir Kay to ku. Ọjọ Kẹtadinlọgbọn osu Kejila ọdun 2022 ni Sir Kay jade laye lasiko aisan ranpẹ. Ninu fọnran kan ti Isbae-U gbe soju opo ori ayelujara Instagram lati fi ṣe idaro baba rẹ, o ni oun ti padanu ololufẹ oun akọkọ. O ni baba oun yii lo jẹ awokọse ti ko ni ẹlẹgbẹ fun oun, ti oun si ti di ọmọ orukan bayii. “Mo padanu Baba mi, ololufẹ mi akọkọ, ọrẹ mi. Mo ti fuyẹ, ko ye mi mọ, mo ti sọnu, N ko gba gbọ pe mo ti di ọmọ orukan bayi.


O ni baba oun yii lo jẹ awokọse ti ko ni ẹlẹgbẹ fun oun, ti oun si ti di ọmọ orukan bayii. “Mo padanu Baba mi, ololufẹ mi akọkọ, ọrẹ mi. Mo ti fuyẹ, ko ye mi mọ, mo ti sọnu, N ko gba gbọ pe mo ti di ọmọ orukan bayi. “Omije bọ loju mi, ẹru si n ba mi sugbọn gẹgẹ bii Musulumi ododo, wọn kọ wa lati maa dupẹ lọwọ Ọlọrun ni gbogbo igba. Ọlọrun, iwọ lo tobi ju, mo dupẹ lọwọ rẹ, mo si gba ẹ gbọ nigbogbo igba. Isbae-U tẹsiwaju pe oun gba ladura pe ki Ọlọrun fori jin baba rẹ, ko si pa gbogbo asise rẹ rẹ .


“Omije bọ loju mi, ẹru si n ba mi sugbọn gẹgẹ bii Musulumi ododo, wọn kọ wa lati maa dupẹ lọwọ Ọlọrun ni gbogbo igba. Ọlọrun, iwọ lo tobi ju, mo dupẹ lọwọ rẹ, mo si gba ẹ gbọ nigbogbo igba. Isbae-U tẹsiwaju pe oun gba ladura pe ki Ọlọrun fori jin baba rẹ, ko si pa gbogbo asise rẹ rẹ . Ninu fọnran ohun Sir Kay, to wa ninu fidio ibanikẹdun ti ọmọ rẹ, Isbae U gbe sita lo ti n se adura kikankikan fun alawada ori ayelujara naa. Sir Kay ni ojoojumọ ni ọmọ oun maa n pọn oun le, dun oun ninu, to si n bu iyi kun oun ni awujọ awọn baba. O ni bi Isbae U se n se aanu fawọn ẹbi rẹ, lo n se fun ara, ọrẹ ati ojulumọ, to si maa n mu ki inu oun dun nigba gbogbo.


Ninu fọnran ohun Sir Kay, to wa ninu fidio ibanikẹdun ti ọmọ rẹ, Isbae U gbe sita lo ti n se adura kikankikan fun alawada ori ayelujara naa. Sir Kay ni ojoojumọ ni ọmọ oun maa n pọn oun le, dun oun ninu, to si n bu iyi kun oun ni awujọ awọn baba. O ni bi Isbae U se n se aanu fawọn ẹbi rẹ, lo n se fun ara, ọrẹ ati ojulumọ, to si maa n mu ki inu oun dun nigba gbogbo. O wa gba ladura pe Isbae U naa ko ni tẹ titi aye, gbogbo ohun to ba si dawọle, ni yoo maa yọri si rere. "O n wọ asọ iyi fun mi, o jẹ ki gbogbo aye gbe mi ga, o n dun mi ninu, ọmọ yoo se iru rẹ fun iwọ naa. Ridwan, o n ra ile aye gbe ree lati ara emi baba rẹ, awn ẹgbọn rẹ ati ẹbi, o ko ni jẹ egungun lẹyin ẹran."


O wa gba ladura pe Isbae U naa ko ni tẹ titi aye, gbogbo ohun to ba si dawọle, ni yoo maa yọri si rere. "O n wọ asọ iyi fun mi, o jẹ ki gbogbo aye gbe mi ga, o n dun mi ninu, ọmọ yoo se iru rẹ fun iwọ naa. Ridwan, o n ra ile aye gbe ree lati ara emi baba rẹ, awn ẹgbọn rẹ ati ẹbi, o ko ni jẹ egungun lẹyin ẹran." Sir Kay tẹsiwaju pe "Gbogbo aye sa n la ẹnu silẹ ni pẹlu awọn ohun ribiribi to n se fun mi, o n ra ẹmi gigun fun mi pẹlu lojoojumọ. Mo wa gbadura pe gbogbo aburu to yẹ ko se ẹ, ori mi ni ko da le. Ti mo ba si wa laye di ọdun to n bọ, mọto abi ile lo maa fun mi, bi Ọlọrun ba da ẹmi mi si.


Sir Kay tẹsiwaju pe "Gbogbo aye sa n la ẹnu silẹ ni pẹlu awọn ohun ribiribi to n se fun mi, o n ra ẹmi gigun fun mi pẹlu lojoojumọ. Mo wa gbadura pe gbogbo aburu to yẹ ko se ẹ, ori mi ni ko da le. Ti mo ba si wa laye di ọdun to n bọ, mọto abi ile lo maa fun mi, bi Ọlọrun ba da ẹmi mi si. O n fun mi ni ẹnu ọrọ sọ, owo ko ni tan lapo rẹ, o ko ni mọ ebi lẹyin ayo. Ọlọrun to ti sọ ẹ di olori, o ko ni di ero yin mọ, mo dupẹ pupọ, o seun o." Bẹẹ ba gbagbe, Musiliu Akinsanya ti ọpọ mọ si MC Oluọmọ to jẹ eekan lara awọn ọrẹ oloogbe naa, lo kede iku gbajumọ oṣere naa loju opo Facebook rẹ lọsan ọjọ Iṣẹgun lẹyin ayẹyẹ ọdun Keresimesi.


O n fun mi ni ẹnu ọrọ sọ, owo ko ni tan lapo rẹ, o ko ni mọ ebi lẹyin ayo. Ọlọrun to ti sọ ẹ di olori, o ko ni di ero yin mọ, mo dupẹ pupọ, o seun o." Bẹẹ ba gbagbe, Musiliu Akinsanya ti ọpọ mọ si MC Oluọmọ to jẹ eekan lara awọn ọrẹ oloogbe naa, lo kede iku gbajumọ oṣere naa loju opo Facebook rẹ lọsan ọjọ Iṣẹgun lẹyin ayẹyẹ ọdun Keresimesi.


Ayinla Omowura: Lateef Adedimeji, Mr Macaroni, Kunle Afolayan àtàwọn tó wà lórí ìtàgé eré náà sọ̀rọ̀ tó pọ̀

Gbajugbaja olorin Apala nilẹ Yoruba ni Ayinla Omowura laye atijọ to si jẹ pe orin rẹ ko ṣi ṣee fọwọ rọ sẹyin titi di oni. Bo tilẹ jẹ pe o ti faye silẹ lati nkan bii ogoji ọdun latari rogbodiyan kan to ṣẹlẹ nile ọti  nibi ti ko le ṣai ma lọ, ko sẹnbi to mọ orin rẹ lati 1970s ti yoo gbagbe rẹ laelae koda, awọn ọdọ ti ko ba a laye gan ṣi tun n kan sara si orin rẹ. Eyi lo mu ki gbajugbaja agba onkọwe ati oludari ere, Tunde Kelani tun orun rẹ sun to fi pinu lati gbe sinima Ayinla Omowura jade lọdun yii. Kini awọn ọṣere naa sọ? Tunde Kelani sọ ninu ifọrọwanilẹnuwo rẹ pẹlu BBC Yoruba pe olorin pataki mẹta ni ọmọ ti ilu Abeokuta bi - Fela Anikulapo, Oloye Ebenezer Obe ati Ayinla Omowura to ni atapatadide ni ko to di ilumọọka tori orin rẹ. Lateef Adedimeji ni Tunde Kelani lo gẹgẹ bii Ayinla gangan, apanilẹrin Debo Mr Macaroni ni alakoso eto gbogbo fun Ayinla ti Kunle Afolayan si jẹ Ajala Travel ninu sinima naa.


Kini awọn ọṣere naa sọ? Tunde Kelani sọ ninu ifọrọwanilẹnuwo rẹ pẹlu BBC Yoruba pe olorin pataki mẹta ni ọmọ ti ilu Abeokuta bi - Fela Anikulapo, Oloye Ebenezer Obe ati Ayinla Omowura to ni atapatadide ni ko to di ilumọọka tori orin rẹ. Lateef Adedimeji ni Tunde Kelani lo gẹgẹ bii Ayinla gangan, apanilẹrin Debo Mr Macaroni ni alakoso eto gbogbo fun Ayinla ti Kunle Afolayan si jẹ Ajala Travel ninu sinima naa. Awọn ọrọ ti wọn ba BBC Yoruba sọ ninu fidio bi wọn ṣe ya sinima naa wu ni lori jọjọ to si mu ko wu eeyan lati wo dandan.


Awọn ọrọ ti wọn ba BBC Yoruba sọ ninu fidio bi wọn ṣe ya sinima naa wu ni lori jọjọ to si mu ko wu eeyan lati wo dandan.


Fathia Balogun, Yomi Fabiyi, Kemi Afolabi àtàwọn èèkàn òṣèré míì kẹ́dùn ikú ‘Sir Kay’

Ọpọ eekan oṣere ni wọn ti n daro gbajumọ oṣere, Alhaji Kamal Adebayo, ‘Sir Kay’ to jade laye. Alhaji Kamal Adebayo, ti ọpọ mọ si ‘Sir Kay Warrior’ jade laye lọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹtadinlọgbọn oṣu kejila ọdun 2022. Fathia Balogun ninu ọrọ idaro tirẹ fi aworan aṣafihan (emoji) ẹkun si oju opo rẹ pẹlu aworan abẹla to n jo ninu okunkun. O wa kọ akọle “Iru aye wo leyi. Sir Kay...Ọlọrun” si ori abẹla naa. Ninu ọrọ ikẹdun ti oun pẹlu kọ si ori ayelujara, Kẹmi Afọlabi ni “Haa, rara o. ko yẹ ko jẹ sir kay” Bakan naa ni eekan oṣere, Jide Kosọkọ pẹlu kẹdun iku osere tiata naa pẹlu.


O wa kọ akọle “Iru aye wo leyi. Sir Kay...Ọlọrun” si ori abẹla naa. Ninu ọrọ ikẹdun ti oun pẹlu kọ si ori ayelujara, Kẹmi Afọlabi ni “Haa, rara o. ko yẹ ko jẹ sir kay” Bakan naa ni eekan oṣere, Jide Kosọkọ pẹlu kẹdun iku osere tiata naa pẹlu. Adura pe ki Allah tẹ ẹ si afẹfẹ rere, “Hun ki Allah fun ni Aljanna.” ni Kosoko kọ ni tiẹ. Ninu ọrọ ikẹdun ti oun kọ si oju opo instagram rẹ, gbajumọ oṣere ati olotu ere sinima, Yọmi Fabiyi ni “O di gba kan naa, Sir K Warrior. Wabili Kabbar.


Adura pe ki Allah tẹ ẹ si afẹfẹ rere, “Hun ki Allah fun ni Aljanna.” ni Kosoko kọ ni tiẹ. Ninu ọrọ ikẹdun ti oun kọ si oju opo instagram rẹ, gbajumọ oṣere ati olotu ere sinima, Yọmi Fabiyi ni “O di gba kan naa, Sir K Warrior. Wabili Kabbar. Sunre o, akọni Ọkunrin.” Bakan naa lo tun kọ ọ si akọle miran pe iku ‘akọni!’ naa, to pe ni “Ẹgbọn” mu irẹwẹsi ba oun. Ninu ọrọ tirẹ, oṣere sinima, Funṣọ Adeolu kẹdun pe, “Haaa ibanujẹ nla leyi o, ki Ọlọrun fun ni isinmi.” Gbajumọ oṣere tiata, Alhaji Kamal Adebayọ ti ọpọ mọ si Sir Kay ti jade laye. Musiliu Akinsanya ti ọpọ mọ si MC Oluọmọ to jẹ eekan lara awọn ọrẹ oloogbe naa kede iku gbajumọ oṣere naa loju opo Facebook rẹ lọsan ọjọ Iṣẹgun.


Sunre o, akọni Ọkunrin.” Bakan naa lo tun kọ ọ si akọle miran pe iku ‘akọni!’ naa, to pe ni “Ẹgbọn” mu irẹwẹsi ba oun. Ninu ọrọ tirẹ, oṣere sinima, Funṣọ Adeolu kẹdun pe, “Haaa ibanujẹ nla leyi o, ki Ọlọrun fun ni isinmi.” Gbajumọ oṣere tiata, Alhaji Kamal Adebayọ ti ọpọ mọ si Sir Kay ti jade laye. Musiliu Akinsanya ti ọpọ mọ si MC Oluọmọ to jẹ eekan lara awọn ọrẹ oloogbe naa kede iku gbajumọ oṣere naa loju opo Facebook rẹ lọsan ọjọ Iṣẹgun. “Pẹlu ibanujẹ ọkan ni mo fi n kede ipapoda Alaaji Kamal Adebayọ (Sir Kay). Ki Allah gba a si afẹfẹ rere.” Titi di bi a ṣe n sọrọ yii, ko tii si iroyin kan pato lori ohun to ṣokunfa iku rẹ. Gbajumọ oṣere naa jẹ eekan adẹrinpoṣonu nigba aye rẹ to si ti kopa ninu oniruuru sinima.


“Pẹlu ibanujẹ ọkan ni mo fi n kede ipapoda Alaaji Kamal Adebayọ (Sir Kay). Ki Allah gba a si afẹfẹ rere.” Titi di bi a ṣe n sọrọ yii, ko tii si iroyin kan pato lori ohun to ṣokunfa iku rẹ. Gbajumọ oṣere naa jẹ eekan adẹrinpoṣonu nigba aye rẹ to si ti kopa ninu oniruuru sinima. Alaaji Adebayọ ni Baba Adebayọ Ridwan, ti ọpọ mọ si Isbae U Barbie lori oju opo ayelujara. Alhaji Adebayo jẹ oṣere to gbajumọ fun oniruuru aṣa to maa n da ninu ere sinima gbogbo to ba ti kopa. Iku rẹ si n waye lẹyin oṣu diẹ ti ọmọ rẹ, Isbae U fi ẹbun miliọnu kan naira ta a lọrẹ fun ọjọ ibi rẹ.


Alaaji Adebayọ ni Baba Adebayọ Ridwan, ti ọpọ mọ si Isbae U Barbie lori oju opo ayelujara. Alhaji Adebayo jẹ oṣere to gbajumọ fun oniruuru aṣa to maa n da ninu ere sinima gbogbo to ba ti kopa. Iku rẹ si n waye lẹyin oṣu diẹ ti ọmọ rẹ, Isbae U fi ẹbun miliọnu kan naira ta a lọrẹ fun ọjọ ibi rẹ.


Ayefele ṣé ayẹyẹ ọdún 25 tó móríbọ́ nínú ìjàmbá ọkọ̀

Gbajugbaja olorin ẹmi, Yinka Ayefele ṣe ayẹyẹ ọdun Kẹẹdọgbọn to moribọ kuro ninu ijamba ọkọ to gba ẹsẹ rẹ mejeeji lọwọ rẹ. Ayefele bọ sori opo ayelujara rẹ lọjọ Aiku lati ṣe afihan awọn aworan ọkọ ọhun ninu eyi ti ẹsẹ rẹ mejeji ti lọ nigba naa lọhun, to si n dupẹ lọwọ Ọlọrun fun wiwa laye rẹ. O ni: “Oni lo pe ọjọ Kẹẹdọgbọn. Ẹ ba mi dupẹ lọwọ Ọlọrun. Ọjọ Kejila, Oṣu Kejila ọdun 1997, ọdun iyipada mi, titi ayereye ni maa ma dupẹ lọwọ Ọlọrun.” Olayinka Joel Ayefele jẹ akọrin, agbohunsafẹfẹ ati oludasilẹ ileesẹ Rẹdio kaakiri ilẹ Yoruba. Ọmọ bibi ilu Ipoti Ekiti nipinlẹ Ekiti ni, to si dele aye ni Ọjọ Kinni Oṣu Keji ọdun 1968, eyiun ọdun Mẹrinlelaadọta sẹyin.


Ẹ ba mi dupẹ lọwọ Ọlọrun. Ọjọ Kejila, Oṣu Kejila ọdun 1997, ọdun iyipada mi, titi ayereye ni maa ma dupẹ lọwọ Ọlọrun.” Olayinka Joel Ayefele jẹ akọrin, agbohunsafẹfẹ ati oludasilẹ ileesẹ Rẹdio kaakiri ilẹ Yoruba. Ọmọ bibi ilu Ipoti Ekiti nipinlẹ Ekiti ni, to si dele aye ni Ọjọ Kinni Oṣu Keji ọdun 1968, eyiun ọdun Mẹrinlelaadọta sẹyin. Ọdun 1997 lo ni ijamba ọkọ to kan eegun ẹyin rẹ, ti ko si le fi ẹsẹ mejeeji rin mọ, eyi to mu ko maa lo kẹkẹ. Yinka Ayefele, ẹni ti ijọba apapọ fi ami ẹyẹ MON da lọla lo ti gbe ọpọ awo orin jade, o ni iyawo, o si ti bi ọmọ ibẹẹta.


Ọdun 1997 lo ni ijamba ọkọ to kan eegun ẹyin rẹ, ti ko si le fi ẹsẹ mejeeji rin mọ, eyi to mu ko maa lo kẹkẹ. Yinka Ayefele, ẹni ti ijọba apapọ fi ami ẹyẹ MON da lọla lo ti gbe ọpọ awo orin jade, o ni iyawo, o si ti bi ọmọ ibẹẹta.


Ìdí rèé tí ọkàn mi ṣe balẹ̀ pé ọkọ mi kò le fẹ́ ìyàwó míràn - Toyin Abraham

Gbajugbaja oṣere tiata, Toyin Abraham, ti ṣalaye pe igbeyawo oun pẹlu Kolawole Ajeyemi n lọ geere nitori ifọwọsowọpọ ati igbọraẹniye to wa laarin awọn. \n\nToyin Abraham, ẹni to woye bẹẹ ninu ifọrọwanilẹnuwo kan to se tun ni ko si iwe atọnisọna fun igbeyawo nitori iwa onikaluku yatọ si ara wọn. O ni awọn ọkunrin miran le maa le sọ ọrọ ẹnu wọn tan, ti awọn miran ko si ri bẹ.\n\nToyin ni laarin oun ati ololufẹ oun Kolawole Ajeyemi, awọn ko jọ ni asunwọn  ifowopamọ kan naa.\n\nO ni ọpọlọpọ igba ni awọn dijọ ṣe itọju ile nitori wi pe ti oun ko ba si nile, ọkọ oun Kolawole ni yoo ṣe gbogbo inawo inu ile, bẹẹ gẹgẹ ni oun naa maa n ṣe.\n\nMama Ire ni ọpọlọpọ igba ni awọn dijọ kowojọ papọ ṣe akanṣe iṣẹ nitori ati oun ati Kolawole, ni awọn mọ iye to wa ninu apo asunwọn owo ẹnikọọkan awọn nile ifowopamọ ẹnikọọkan. Toyin ninu ifọrọwerọ naa ni igbeyawo dabi ile iwe ti ko ni ọjọ ti a maa kawe gboye tan nitori gbogbo igba ni oun gbiyanju lati ri wi pe igbeyawo naa ko tuka.\n\nBo tile jẹ wi pe ọpọlọpọ ọrọ ni oun ti gbọ nipa ọkọ oun, amọ ifẹ rẹ si duro digbi lookan aya oun ni nitori wi pe Kolawole n fi inu kan ba oun ṣe. \n\nToyin ni igbẹkẹle ti oun ni ninu ọkọ oun lo jẹ ki ọkan oun balẹ pe Kolawole ko ni aale nita tabi ko ni ọrẹbinrin sita. O ni ọkọ oun ko si le fẹ iyawo miran lẹyin oun bo tilẹ jẹ wi pe kọ rọrun sugbọn igbagbọ oun ni wi pe Kolawole ṣe fi inu tan.


Toyin ninu ifọrọwerọ naa ni igbeyawo dabi ile iwe ti ko ni ọjọ ti a maa kawe gboye tan nitori gbogbo igba ni oun gbiyanju lati ri wi pe igbeyawo naa ko tuka.\n\nBo tile jẹ wi pe ọpọlọpọ ọrọ ni oun ti gbọ nipa ọkọ oun, amọ ifẹ rẹ si duro digbi lookan aya oun ni nitori wi pe Kolawole n fi inu kan ba oun ṣe. \n\nToyin ni igbẹkẹle ti oun ni ninu ọkọ oun lo jẹ ki ọkan oun balẹ pe Kolawole ko ni aale nita tabi ko ni ọrẹbinrin sita. O ni ọkọ oun ko si le fẹ iyawo miran lẹyin oun bo tilẹ jẹ wi pe kọ rọrun sugbọn igbagbọ oun ni wi pe Kolawole ṣe fi inu tan. Toyin Abraham ni ifẹ yii lo jẹ ki oun ati ọmọdebinrin ti ọkọ oun kọkọ bi lati ipasẹ obinrin miran fẹran ara awọn, ti oun si mu gẹgẹ bi ọmọ bibi oun.\n\nToyin Abraham ni ọpọlọpọ igba ni awọn jọ ma n ṣe iṣẹ papọ gẹgẹ bi oṣere tiata sugbọn ọpọlọpọ igba ni awọn ko jẹ ki isẹ tiata ba ifẹ to wa laarin awọn jẹ. Toyin ni oun ko fẹran ki iwọsi ta ba Kolawole ọkọ oun, nitori naa ni oun ṣe ma  n gbọran si lẹnu ni gbogbo igba.


Toyin Abraham ni ifẹ yii lo jẹ ki oun ati ọmọdebinrin ti ọkọ oun kọkọ bi lati ipasẹ obinrin miran fẹran ara awọn, ti oun si mu gẹgẹ bi ọmọ bibi oun.\n\nToyin Abraham ni ọpọlọpọ igba ni awọn jọ ma n ṣe iṣẹ papọ gẹgẹ bi oṣere tiata sugbọn ọpọlọpọ igba ni awọn ko jẹ ki isẹ tiata ba ifẹ to wa laarin awọn jẹ. Toyin ni oun ko fẹran ki iwọsi ta ba Kolawole ọkọ oun, nitori naa ni oun ṣe ma  n gbọran si lẹnu ni gbogbo igba.