Gómìnà ìpínlẹ̀ Kwara ṣíṣọ lójú ọjà káríayé Gbùgbù

Àwọn ènìyàn agbègbè Gbùgbù ti gbóríyìn fún Gómìnà ìpínlẹ̀ Kwara , AbdulRahman AbdulRazaq, lórí ṣíṣí ipele àkọ́kọ́ ọjà káríayé Gbùgbù. Emir ti Lafiagi, Alhaji Muhammed Kudu Kawu,ṣàpèjúwe ìdàgbàsókè náà gẹ́gẹ́ bí oríire, tí ó sì sọ pé,ó yẹ kí wọ́n fún gómìnà AbdulRazaq ní àǹfàní ọdún mẹ́rin si fún àwọn ǹkan mèremère tó ti ṣe àti àánú tó ní fún àwọn ènìyàn,pàápàá jùlọ àwọn ènìyàn ìgberíko. Emir náà sọ pé gbogbo àwọn táwọn ń gbé lágbègbè náà ni yóò mọ rírì ǹkan tí gómìnà ṣe fún wọn. Ó wá dúpẹ́ lọ́wọ́ ìṣàkóso náà fún ìgbìyànjú rẹ̀ lórí àtúnṣe ibùdó ìtajà náà. Àwọn tí ó tún pẹ̀lu gómìnà ní ṣíṣí ọjà náà ni Sẹ́nétọ̀ Sadiq Umar; ọmọ ẹgbé ilé-Aṣòju ṣòfin; àwọn ìgbìmọ̀ asòfin ní ìpínlẹ̀ àti àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba,pẹ̀lu àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tó ń ṣòkóso ìjọ́ba.


Ẹ́ Tiwá-lẹ́yìn Fún Ètò Ìlera Tó Múná Dóko – Kọmisana Anambra

Kọmisana fún ètò ìlera ní ìpínlẹ̀ Anambra, Dókítà Afam Obidike tí ke sí gbogbo aráàlú látí ṣé àtìlẹ́yìn fún ìjọba ìpínlẹ̀ náà látí ṣé àṣeyọrí lórí ètò ìlera tó múná dóko pẹ̀lú owó kékeré fún gbogbo ènìyàn. Dókítà Obidike bẹ̀bẹ̀ èyí làkókò tó ń ṣé ìfilọ́lẹ̀ Ilé-Ìwòsàn Saint Michael, Onono, Umuikwu Anam, Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìwọ̀-oòrùn, ìpínlẹ̀ Anambra. Kọmisọna sọ èyí dì mímọ̀ pé Gómìnà Chukwuma Soludo ń ṣé òun gbogbo látí ríi dájú pé àwọn tó ngbé ní àwọn ìgbèríko ní ẹtọ sí ètò ìlera tó dára, àtí pé ibasepọ ìjọba àtí aráàlú Public Private Community Partnership PPCP, èyí tí Gómìnà gbé kalẹ̀ ní ọnà tó dára jùlọ látí ṣé àṣeyọrí ètò ìlera tó múná dóko ní ìpínlẹ̀ náà. Tún kà nípa: Mo fẹ́ Kí Ìbáṣepọ̀ Tó Dàn Mọ́rán Wa Láàrín Àwọn Ìgbìmọ̀ Ìjọba Àti Àwọn Adájọ́: Gómìnà Ìpínlẹ̀ Anambra. Dókítà Obidike tó bú ìyìn fún Olóyè Osita Offorzor tó kọ̀ ilé ìwòsàn náà fún ìrànwọ́ omo ènìyàn, ó wá rọ̀ gbogbo àwọn olùgbé àtí ẹgbẹ́ tó lówó Káàkiri Ìpínlẹ̀ náà látí farawe Olóyè yìí, bó tilẹ̀ jẹ́ wí pé ìjọba yóò ṣé òun gbogbo tí ènìyàn bá ṣé látí mú kí ilé ìwòsàn náà di nlá. Olóore náà, Oloye Offorzor sọ pé òun kọ Ilé-Ìwòsàn náà láti fopin sí ikú ainidi nítorí aini Ilé-Ìwòsàn ní àgbègbè rẹ̀, o sí rawọ ẹ̀bẹ̀ sí ìjọba ìpínlẹ̀ Anambra látí rán àwọn òṣìṣẹ́ ìlera tó péye láti ṣiṣẹ́ ní ilé-iṣẹ́ náà.


Tún kà nípa: Mo fẹ́ Kí Ìbáṣepọ̀ Tó Dàn Mọ́rán Wa Láàrín Àwọn Ìgbìmọ̀ Ìjọba Àti Àwọn Adájọ́: Gómìnà Ìpínlẹ̀ Anambra. Dókítà Obidike tó bú ìyìn fún Olóyè Osita Offorzor tó kọ̀ ilé ìwòsàn náà fún ìrànwọ́ omo ènìyàn, ó wá rọ̀ gbogbo àwọn olùgbé àtí ẹgbẹ́ tó lówó Káàkiri Ìpínlẹ̀ náà látí farawe Olóyè yìí, bó tilẹ̀ jẹ́ wí pé ìjọba yóò ṣé òun gbogbo tí ènìyàn bá ṣé látí mú kí ilé ìwòsàn náà di nlá. Olóore náà, Oloye Offorzor sọ pé òun kọ Ilé-Ìwòsàn náà láti fopin sí ikú ainidi nítorí aini Ilé-Ìwòsàn ní àgbègbè rẹ̀, o sí rawọ ẹ̀bẹ̀ sí ìjọba ìpínlẹ̀ Anambra látí rán àwọn òṣìṣẹ́ ìlera tó péye láti ṣiṣẹ́ ní ilé-iṣẹ́ náà. Ọmọ ẹgbẹ́ tó ń ṣójú Anambra West nile ìgbìmọ̀ aṣòfin ìpínlẹ̀ náà, Oloye Patrick Obalum-Udoba, Olóyè Michael Okafor-Nwofia láàrín àwọn mìíràn ló wà níbí ayẹyẹ náà. Lekan Orenuga


Ọmọ ẹgbẹ́ tó ń ṣójú Anambra West nile ìgbìmọ̀ aṣòfin ìpínlẹ̀ náà, Oloye Patrick Obalum-Udoba, Olóyè Michael Okafor-Nwofia láàrín àwọn mìíràn ló wà níbí ayẹyẹ náà. Lekan Orenuga


Ilé ifowopamọ, Àwọn Onísòwò Tó Bá Kọ́ Owó Àtíjọ́ Yóò Jẹ̀ Iyán Rẹ̀ Níṣú – Gómìnà Ìpínlẹ̀ Kano

Ìjọba ìpínlẹ̀ Kano tí ṣé ìkìlọ pé òún kó ní lọrá látí fá ìgi lé àwọn ìwé-àṣẹ tí àwọn oníṣòwò pàtàkì tàbí gbé ìgbésẹ lórí ẹnikẹni tó kọ̀ látí gbà àwọn òwò náírà àtijọ. Gómìnà Abdullahi Umar Ganduje tó fí ìkìlọ náà lélẹ̀ nínú àtẹ̀jáde kán tí Kọmisana fún ètò ìròyìn àtí ọrọ abẹ́lé, Malam Muhammad Garba, fí síta, sọ pé àwọn òwò náírà àtijọ náà sí jẹ́ òun itẹwọgbà lábẹ́ òfin. Tún kà nípa: Ìṣòro Ọ̀wọ́n Gogo Epo bẹntírò Àti Owó Náírà Tuntun: Adebayo Adelabu Ẹgbẹ́ Òṣèlú Accord Rọ Ìjoba Láti Wá Ojútùú Sí Ìṣòro Yìí Ó sọ pé ilé-ẹjọ́ gíga tí pàṣẹ pé kí á sí máa ná owó náírà àtijọ náà lọ́ títí tí yóò fí kúrò nílùú. Gómìnà woyé pé àwọn oníṣòwò gẹ́gẹ́ bí àwọn ilé ìtàjà, bánkì, ilé èpò, ilé oúnjẹ, ilé ìtura, ìbùdó-kọ̀ àtí bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ́ tí ń dá àṣà látí kọ́ owó náírà àtijọ sílẹ̀. Gómìnà náà ké sí àwọn aráàlú ìpínlẹ̀ náà látí tèsíwájú níbí nínà òwò àtijọ náà, kí wọ́n sì fí tó àwọn agbofinro létí, ẹnikẹni tó bá kọ́ látí gbà owó náírà àtijọ. Lekan Orenuga


Àjọ NYSC Ṣé Ìkìlọ Èwù Ìwà Burúkú Fún Àwọn Ọmọ Ẹgbẹ́

Àjọ tó ń mójú tó ètò ìsìnlú àwọn ọdọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà National Youth Service Corps (NYSC) ní Ìpínlẹ̀ Ebonyi tí kílọ fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tí 2023 Batch ‘A’ stream ‘1’ láti má ṣé iṣẹ́ tó lè bá ọjọ́ iwájú wọ́n jẹ̀. Adari NYSC ní Ìpínlẹ̀ náà Ìyàáfín Mercy Bamai fún wọ́n ní ìmọràn yìí làkókò ayẹyẹ ìparí tí 2023 Batch ‘A’ stream ‘1’ ìlànà ìtọ́nisọ́nà, ní Old MacGregor College Afikpo, North Local Government Area tí Ìpínlẹ̀ Ebonyi. Tún kà nípa: Olùdarí gbogbogbòò NYSC ṣèkìlọ̀ lórí ìrìnàjò àìtọ̀nà “Ó rọ̀ wọ́n kí wọ́n yàgò fún Ìrìn-àjò òru, irin-ajo láì dàgbéré, ìkópa nínú òṣèlú ẹlẹyamẹya àtí ẹgbẹ́ òkùnkùn. Ó sí bẹ̀bẹ̀ pé kí wọ́n lò àwọn iṣẹ́ ọwọ́ tí wọ́n kọ́ làkókò ìdánilẹ́kọ̀ wọ́n. Ó dín díẹ̀ lẹgbẹ̀rún àwọn ọdọ lápápọ̀ ni 2023 Batch “A” stream ‘1’ tí àwọn Ọkùnrin jẹ́ irínwó lé méjìdínlógún 418 tí Obìnrin sí dín díẹ̀ ní ọ̀ọ́dẹ́gbẹ̀ta 473. Lekan Orenuga


Àwọn Òṣìṣẹ́ Òwò-Órí Orílẹ̀-èdè India Yábo Ilé-Ìṣẹ́ BBC

Àwọn Ilé-iṣẹ́ igbòhùnsáfẹ́fẹ́ BBC ní orílẹ̀-èdè India ní àwọn ẹ̀ṣọ́ òwò-òrí tí yábo fún ìwádìí. Èyí ló ṣẹ̀lẹ̀ ní New Delhi àtí Mumbai tí wọ́n tí ṣọ̀ṣẹ́ lẹyìn ti “ilé iṣẹ́ ìròyìn kàn ṣé àfihàn ìtàn kàn ní orílẹ̀-èdè United Kingdom lórí ìwà ipá tí Alákóso India Narendra Modi ń ṣé. Ìtàn náà dá lórí bí Alákóso náà ṣé ń ló lórí bí ó ṣé ń gbé lẹyìn àwọn àlatakò àwọn Mùsùlùmí ní Gujarat ní ọdún 2002 nígbà tó wà ní Mínísítà àwọn Ìpínlẹ̀. Tún kà nípa: Afárá Já Ní Orílẹ̀ Èdè India : Ogóje Ènìyàn Gba Èkuru Jẹ Lọ́wọ́ Ẹbora BBC sọ pé òún ṣé tàn látí faramọ ìwádìí àwọn aláṣẹ náà, á sí ró pé ọrọ náà yóò ní iyànjú láì pẹ̀. Akọ̀wé Gbogbogbò tí ẹgbẹ́ àlatakò, KC Venugopal, sọ ní ọjọ́ Ìṣẹgun pé “iwadii náà fí hàn pé ìjọba Alàkóso Modi ń bẹrù ìbáwí atí ifojusun àwọn àrà ìlú.” “Awa bú ẹ̀nu àtẹ lú idun-kókó mọ́ ní tí ìjọba náà gúnlè.” O kọ̀ lórí ìkànnì twitter rẹ̀. Ṣùgbọ́n agbẹnusọ Bharatiya Janata Party BJP ti Mr Modi, Gaurav Bhatia, ṣàpèjúwe BBC gẹ́gẹ́ bí ilé iṣẹ́ alagbari tí ìbàjẹ́ kún ọwọ́ rẹ̀ lágbayé.” Lekan Orenuga


Ààrẹ Buhari Kí Dókítà Pate Kú Oríìré Fún Yíyàán Sí Ipò Gẹ́gẹ́ Bí Olùdarí Àgbà Gavi

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí kí Olùdarí Àgbà àtí Aláṣẹ tí Gavi Vaccine Alliance, Dókítà Muhammad Ali Pate. Ó sọ pé òún ní ìrètí látí ṣiṣẹ́ ní pẹkipẹki pẹ̀lú rẹ̀ látí mú ètò ìlera orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lágbára sí àtí àwọn ọrọ̀ ìlera àgbáyé mìíràn. Ààrẹ Buhari ṣàpèjúwe Dr Pate gẹ́gẹ́ bí òún ìwúrí fún orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti ilẹ̀ Áfíríkà lápápọ̀. Nítorí pé òún ní Adúláwọ̀ àkọ́kọ́ tí yóò ṣé Olùdarí Àgbà àtí Aláṣẹ ilé iṣẹ́ Gavi. Tún kà nípa; Abẹ́rẹ́ Àjẹsára ààrun ìgbẹ́ gbuuru tán mọ́ Malawí lọ́wọ́ Ààrẹ náà sọ pé, “Ìrètí wá ní pé Dókítà Pate yóò ló ìmọ, ìmọràn àti ìrírí rẹ̀ nínú ìṣàkóso ilé iṣẹ́ náà tí yóò sì jẹ́ òun èlò fún ilẹ̀ Áfíríkà àtí gbogbo àgbáyé látí dẹkùn ikú àwọn ọmọdé. “O kú oríire, inú wà dùn fún àwọn àṣeyọrí rẹ̀,” ní Ààrẹ náà sọ.


Nítorí pé òún ní Adúláwọ̀ àkọ́kọ́ tí yóò ṣé Olùdarí Àgbà àtí Aláṣẹ ilé iṣẹ́ Gavi. Tún kà nípa; Abẹ́rẹ́ Àjẹsára ààrun ìgbẹ́ gbuuru tán mọ́ Malawí lọ́wọ́ Ààrẹ náà sọ pé, “Ìrètí wá ní pé Dókítà Pate yóò ló ìmọ, ìmọràn àti ìrírí rẹ̀ nínú ìṣàkóso ilé iṣẹ́ náà tí yóò sì jẹ́ òun èlò fún ilẹ̀ Áfíríkà àtí gbogbo àgbáyé látí dẹkùn ikú àwọn ọmọdé. “O kú oríire, inú wà dùn fún àwọn àṣeyọrí rẹ̀,” ní Ààrẹ náà sọ. Lekan Orenuga


Ìdìbò Ọdún 2023 – Makinde Ṣèlérí Láti Sọ Odò Adágún Ado-awaye Dì Ibùdó Ìgbafẹ́

Ṣáájú ètò ìdìbò gbogbogbo ti ọdún 2023, Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde ti ṣèlérí láti sọ Odò adágún tó wà ní ìlú Ado-Awaye di ibùdó Igbafẹ fún Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí o ba jáwé olubori léèkejì nínú ìdìbò to n bọ. Makinde lo sọ ọrọ yìí ni Ààfin Alado ti ìlú Ado-Awaye, Ọba Ademola Folakanmi lásìkò tó n ṣe ìpolongo ìbo níbi tí o ti jẹ kí o di mímọ fún Ọba Folakanmi wí pé ìjọba Ìpínlè Ọ̀yọ́ yóò kọ Ibùdó Igbafẹ ti ìgbàlódé di ilu Ado-Awaye. Gẹgẹ bíi atejade ti akọwe ìròyìn fún Gómìnà, Taiwo Adisa fi síta, Makinde jẹ ki o di mímọ pé ìṣèjọba òun yóò bèrè sí san ìdá mẹwàá nínú ìdá ọgọrun ìpín owó ìjọba ibilẹ fún àwọn ìgbìmò olóyè láti ọjọ Kerinlelogun oṣù Kejì ọdún yìí lọ ní ìbámu pẹlú ìlérí rẹ. Gómìnà wa fi kun ọrọ rẹ̀ nígbà tí o sọ pé gbogbo ìlérí ati ohun tí òun tí ṣe nínú sáà akọkọ ìṣèjọba ní òun yóò mọ lé ní sáà ẹlẹẹkeji. Bákan náà ní Gómìnà tún bá àwọn adari Ẹgbẹ́ Ọmọ Lẹyin Kristi ní ilé ìjọsìn ‘First Baptisti Church’ to wà ni agbegbe Oluwole ni ìlú Iseyin sọrọ ti o sì rọ gbogbo wọn láti gba rùkù tí àwọn tó n dije du ipò kan tàbí òmíràn labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ki gbogbo wọn bà lè jáwé olubori nínú ìdìbò gbogboògbò to n bọ. O wa tún ṣèlérí fún àwọn agbarijọ Imaamu ati Aafa ní ilé Imaamu Olajori tó kalẹ sí Òkè Suna ní ìlú Ìséyìn, wí pé òun yóò máa ṣe déédéé pẹlu gbogbo ẹlẹsin ni ìpínlè Ọ̀yọ́.


Gómìnà wa fi kun ọrọ rẹ̀ nígbà tí o sọ pé gbogbo ìlérí ati ohun tí òun tí ṣe nínú sáà akọkọ ìṣèjọba ní òun yóò mọ lé ní sáà ẹlẹẹkeji. Bákan náà ní Gómìnà tún bá àwọn adari Ẹgbẹ́ Ọmọ Lẹyin Kristi ní ilé ìjọsìn ‘First Baptisti Church’ to wà ni agbegbe Oluwole ni ìlú Iseyin sọrọ ti o sì rọ gbogbo wọn láti gba rùkù tí àwọn tó n dije du ipò kan tàbí òmíràn labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ki gbogbo wọn bà lè jáwé olubori nínú ìdìbò gbogboògbò to n bọ. O wa tún ṣèlérí fún àwọn agbarijọ Imaamu ati Aafa ní ilé Imaamu Olajori tó kalẹ sí Òkè Suna ní ìlú Ìséyìn, wí pé òun yóò máa ṣe déédéé pẹlu gbogbo ẹlẹsin ni ìpínlè Ọ̀yọ́. Nígbà tí o n feesi, Alado ilu Ado-awaye, Ọba Folakanmi lù gómìnà Makinde lógò ẹnu, tí o sì ṣàpèjúwe rẹ gẹgẹ bíi ẹni tí o tayọ nínú ìtàn àwọn gómìnà ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. O wá fi àsìkò náà gba gómìnà níyànjú láti se àwárí àwọn ibùdó Igbafẹ míràn ni Ìpínlè Ọ̀yọ́. Abiola Olowe Ìbàdàn


Nígbà tí o n feesi, Alado ilu Ado-awaye, Ọba Folakanmi lù gómìnà Makinde lógò ẹnu, tí o sì ṣàpèjúwe rẹ gẹgẹ bíi ẹni tí o tayọ nínú ìtàn àwọn gómìnà ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. O wá fi àsìkò náà gba gómìnà níyànjú láti se àwárí àwọn ibùdó Igbafẹ míràn ni Ìpínlè Ọ̀yọ́. Abiola Olowe Ìbàdàn


NPFL: Bendel Insurance Fákọ̀yọ́ Ní Ìbàdàn

Bendel Insurance tèsíwájú lórí bí wọ́n ṣé ń fakọyọ nínú ìdíje Nigeria Professional Football League (NPFL) ní ifẹsẹwọnsẹ keje tí sáà ìgbábọ́ọ̀lù 2022/2023 lẹyìn tí wọ́n gbà àmì ayò méjì 2-2 pẹ̀lú Shooting Stars, ní Lekan Salami Stadium ní Ibadan, Ìpínlẹ̀ Oyo. Iyalẹnu ló jẹ́ bí Bendel Insurance ṣé gbá àmì akọ́kọ̀ wọ̀lé ní ìṣẹ́jú kíní látí ẹ̀sẹ̀ Imade Osarenkhoe. Ní ìṣẹ́jú kẹtadinlogoji, Ismail Seriki gbá àmì ayò Kejì wọlé fún ikọ́ Bendel Insurance 2-0. Tún kà nípa:NPFL: Enyimba Lú Nasarawa United 2-1 Ní Ìlú Jos Ẹ̀wẹ̀, Shooting Stars náà dá àmì ayò kàn padà bí Malomo Ayodeji ṣé mí àwọ̀n ṣáájú ìparí ìpele àkọ́kọ́. Ní ìpele Kejì ní Opeoluwa Olufemi gbá àmì ayò Kejì wọlé fún Shooting Stars ní ìṣẹ́jú kẹ́talélọ́gọ́ta látí jẹ́ kí Ifẹsẹwọnsẹ náà parí sí ọ̀mì. Àwọn àbájáde Ifẹsẹwọnsẹ NPFL ní ọjọ́ Àìkú Ẹ̀ka A El-Kanemi Warriors 1-1 Akwa United Remo Stars 1-1 Plateau United Ibon Stars 2-2 Bendel Insurance Ẹ̀ka B Abia Warriors 1-1 Wikki Tourists FC Rangers International 1-0 Doma United Lobi Stars 2-1 Dakkada FC Sunshine Stars 2-0 Niger Tornadoes Lekan Orenuga


Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà Ṣé Àtìlẹ́yìn Fún Àwọn Ọ́lọ́tẹ̀ Nínú Rògbòdìyàn Tó Ṣẹ̀lẹ̀ Ní Tigray

Ààrẹ Eritrea Isaias Afwerki tí fí ẹsùn kán Orílẹ̀-èdè America fún àtìlẹ́yìn tí wọ́n ṣé fún àwọn ọ́lọ́tẹ̀ tí Tigray làkókò ogún àbẹ̀lé tó parí láìpẹ́ yíì ní àríwá Ethiopia. Ààrẹ Afwerki ń sọrọ làkókò ifọrọwanilẹnuwo pẹ̀lú àwọn òníròyìn níbí tí o tí sọ pé àdéhùn àláfíà tó wáyé láàrín Ethiopia àti Tigray People’s Liberation Front (TPLF) ní America yàrá tí síwájú làkókò tí wọ́n tí rí pé àwọn ọ́lọ́tẹ̀ tí ń pàdánù ogún náà. Tún kà nípa: Àwọn Òṣìṣẹ́ Ìrànlọ́wọ́ Tó Ní Idẹna Láti Kúrò Ní Tigray Ethiopia Tí Gbà Òmìnìra Nínú ifọrọwanilẹnuwo náà, ó tún jẹwọ fún ìgbà àkọ́kọ́ pé àwọn ọgọ-ọgọrùn ènìyàn ló kú nínù rògbòdìyàn náà, bótílẹ̀jẹ̀ pé kó ṣé àlàyé lórí àwọn olufaragba Ìlú Eritrea. Ẹgbẹ́ ọmọ ogún Eritrea ṣé àtìlẹ́yìn fún àwọn ọmọ ogún Etiopia làkókò ogún pẹ̀lú TPLF àtí pé Orílẹ̀-èdè America ati awọn ẹgbẹ ẹtọ fí ẹsùn kàn Eritrea lórí àwọn ìwà ìká tó burú jù tí wọ́n wù nínú rògbòdìyàn náà. Lekan Orenuga


Àwọn Ọmọ Ogun Ọlọ̀tẹ̀ Orílẹ̀-èdè Chad Yóò Kojú Ìdájọ́ Látàrí Ikú Ààrẹ

Orílẹ̀-èdè Chad yóò bẹ̀rẹ̀ ìgbẹ́jọ́ àwọn ọmọ ogun ọ̀lọ̀tẹ̀ bí àádọ̀jọ tí wọn gbàgbọ́ pé wọ́n sekú pa ààrẹ Idriss Déby. Ìgbẹ́jọ́ yóò wáyé ní Kléssoum, ọgbà ẹ̀wọ̀n ti ààbò rẹ múná dóko, ìròyìn abẹ́lé láti ọ̀dọ̀ ẹ̀rọ ayélujára sọ bẹ́ẹ̀. Àwọn afunrasí jẹ́ ti ẹgbẹ́ Front for Concord and Change in Chad (FACT), ọmọ ẹgbẹ́ olọ̀tẹ̀ tó se ìkọ̀lù ìdìtẹ̀gbàjọba láti ẹ̀yìn wá, ní Orílẹ̀-èdè Libya ní 2021. Idriss Deby ni wọ́n pa ní ọsù kẹrin ọdún 2021 nígbà tí ó ń ṣáájú Ìkọ Ológun láti lé àwọn ọmọ ogun olọ̀tẹ̀ sẹ́yìn. Wọ́n fi ẹ̀sùn jàgídíjàgan, fífi ọmọdé sínú ológun, lílo ológun láti ìta, kíkó iyán ológun orilẹ̀-ède náà kéré àti dídá ẹ̀mí ààrẹ légbodò kàn wọ́n. Ó ṣẹ̀ṣẹ̀ yege nínú ìfìbò yàn sípò rẹ̀ tí wọ́n sọ pé óò ni ọwọ́ kan àbòsí nínú.


Idriss Deby ni wọ́n pa ní ọsù kẹrin ọdún 2021 nígbà tí ó ń ṣáájú Ìkọ Ológun láti lé àwọn ọmọ ogun olọ̀tẹ̀ sẹ́yìn. Wọ́n fi ẹ̀sùn jàgídíjàgan, fífi ọmọdé sínú ológun, lílo ológun láti ìta, kíkó iyán ológun orilẹ̀-ède náà kéré àti dídá ẹ̀mí ààrẹ légbodò kàn wọ́n. Ó ṣẹ̀ṣẹ̀ yege nínú ìfìbò yàn sípò rẹ̀ tí wọ́n sọ pé óò ni ọwọ́ kan àbòsí nínú. Pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ orílẹ̀-èdè Faransé, adarí tuntun ológun ti Orílẹ̀-èdè Chad ní ore ọ̀fẹ́ láti lé àwọn ọmọ ogun ọlọ̀tẹ̀ sẹ́yin. Ní nǹkan bí ọdún méjì sẹ́yin tí Deby ti kú, àjosoyépọ̀ pẹ̀lú ìkọ̀ ọmọ ogun ọlọ̀tẹ̀ àti ìjọba Chad ti forísọ́pán Ẹgbẹ́ náà ti kọ ẹ̀yìn sí ọ̀rọ̀ ètò àlàáfíà, tí wọ́n ṣì pariwo fún Ìdásílẹ̀ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ rẹ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ orílẹ̀-èdè Faransé, adarí tuntun ológun ti Orílẹ̀-èdè Chad ní ore ọ̀fẹ́ láti lé àwọn ọmọ ogun ọlọ̀tẹ̀ sẹ́yin. Ní nǹkan bí ọdún méjì sẹ́yin tí Deby ti kú, àjosoyépọ̀ pẹ̀lú ìkọ̀ ọmọ ogun ọlọ̀tẹ̀ àti ìjọba Chad ti forísọ́pán Ẹgbẹ́ náà ti kọ ẹ̀yìn sí ọ̀rọ̀ ètò àlàáfíà, tí wọ́n ṣì pariwo fún Ìdásílẹ̀ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ rẹ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Fúnkẹ́ Akíndélé Sọ̀rọ̀ Látàrí Ikú Ìyá Rẹ

Oǹdíje igbákejì Gómìnà lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú Peoples Democratic Party (PDP) ní Ìpínlẹ̀ Èkó, Funke Akindele ti fọhùn látàrí ikú ìyá rẹ̀ Dokita, RB Adebanjo-Akindele. Nínú àtẹ̀jáde Instagramu rẹ̀, Funkẹ se ìrántí ìyá rẹ̀ ní ìgbàtí ó máa ń sọ fún láti tẹra mọ isẹ́, kò jẹ́ olùfokàn sìn, kó má se ní ìwà ìmọ tara ẹni nìkan. Ó jẹ́ kó di mímọ̀ pé, ìyá òun tó ti lọ, se bẹbẹ nínú ayé àwọn ọmọ òun àti gbogbo àwọn tó súnmọ́ ìyá òun kọ́lọ́jọ́ tó dé. Ẹ̀gbọ́n Funkẹ, Olubunmi Akindele, sọ ìpapòdà ìyá won ní orí ẹ̀rọ ayélujára Instagramu ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun, pé ìyá wọn papòdà ní ọjọ́ keje oṣù Kejì ọdún 2023. Olùdásílẹ̀ eré “Jenifa Diary”, fi kún un pé ìpapòdà ìyá òun dun òun sùgbọ́n òun le yangàn nínú ogún rere tó fi sílẹ̀, òun yóò sì máa tẹ̀ síwájú nínú rẹ̀ láti lè má fi bu ọlá fún ùn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ẹgbẹ́ Agbábọ́ọ̀lù Kwara United Yan Kabir Dogo Gẹ́gẹ́ Bí Akọ́ni-mọ̀ọ́gbá

Àjọ Nigeria Professional Football League (NPFL) ti ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Kwara United FC ti Kéde ìyànsípò akọ́ni-mọ̀ọ́gbá tẹ́lẹ̀ ìkọ Wikki Tourists FC, Kabir Dogo, sí ipò akọ́ni-mọ̀ọ́gbá tuntun fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù wọn tó wáyé ní ìlú Ìlọrin, olú ìlú Ìpínlẹ̀ Kwara. Dogo ló rọ́pò Abdulazeez Mohammed tó kọ̀wé fi iṣẹ́ sílẹ̀. Ìyànsípò rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ní wàrànsesà. Alága ẹgbẹ́, Kumbi Titiloye sọ pé “ó se pàtàkì láti tètè yan ẹlòmíràn kì àlàfo má bà sí sílẹ̀ ní àkókò tó se pàtàkì yìí”. Ní abẹ́ ìdarí ọ̀gbẹ́ni Mohammed, Kwara United borí ìdíje ní ìgbà kan, ó pàdánù ìdíje mẹ́rin, ó ta ọ̀mìn ní ìgbà méjì nínú gbogbo ìdíje méje tí wọ́n gbá lápapọ̀. “A ti tẹ́wọ́ gba lẹ́tà ìfiṣẹ́ sílẹ̀ rẹ̀ bí òun náà ti gbà pé òun ni òun se òkùnfà ìfìdírẹmi ìkọ náà”.


Alága ẹgbẹ́, Kumbi Titiloye sọ pé “ó se pàtàkì láti tètè yan ẹlòmíràn kì àlàfo má bà sí sílẹ̀ ní àkókò tó se pàtàkì yìí”. Ní abẹ́ ìdarí ọ̀gbẹ́ni Mohammed, Kwara United borí ìdíje ní ìgbà kan, ó pàdánù ìdíje mẹ́rin, ó ta ọ̀mìn ní ìgbà méjì nínú gbogbo ìdíje méje tí wọ́n gbá lápapọ̀. “A ti tẹ́wọ́ gba lẹ́tà ìfiṣẹ́ sílẹ̀ rẹ̀ bí òun náà ti gbà pé òun ni òun se òkùnfà ìfìdírẹmi ìkọ náà”. “A kò le tẹ̀síwájú nínú èyí lẹ́yìn gbogbo akitiyan àti àtìlẹ́yìn ìjọba, alábójútó àti àwọn èèkàn gbogbo”. Alága ẹgbẹ́ Aagbábọ́ölù Titiloye sọ èyí. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


“A kò le tẹ̀síwájú nínú èyí lẹ́yìn gbogbo akitiyan àti àtìlẹ́yìn ìjọba, alábójútó àti àwọn èèkàn gbogbo”. Alága ẹgbẹ́ Aagbábọ́ölù Titiloye sọ èyí. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àwọn Àgbẹ Ìlú Kano Kó Irè Oko Yanturu Ní Àkókò Ọ̀dá Òjò

Àwọn àgbẹ̀ ni ìletò Kanwa, abúlé kan tí kò jìnà púpọ̀ sí ìlú Kano ti kó ọ̀pọ̀ irè oko yanturu látàrí ẹ̀fọ́ gbígbìn. Ọ̀pọ̀ omi adágún yí abúlé náà po tí eléyìí sì fún àwọn àgbẹ̀ ní ànfààní ẹ̀fọ́ bíi lẹ́tùsì, tòmátì, pòtátò àti àlùbósà láti gbìn ní àkókò ọ̀dá òjò. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àgbẹ̀ tí wọ́n gbin nǹkan oko yìí ni wọ́n ti bẹ̀rẹ̀ sí ní kórè nǹkan oko wọn. Ọkan ninu wọn, Zubairu Murtala Kanwa, sọ pé òun kore apẹrẹ Tomati meje ninu oko ti ko tọ ile eka kan ni nnkan bi ọsẹ meji bayii, èyí sì ni ebi oun gbojule fún atike ati atimu. Agbe miran, Abdullahi Auwalu sọ wí pé ọpọlọpọ wọn ni won gbẹkẹle omi adagun ni àkókò oda ọjọ, bí oun ko tilẹ ní ọkọ pupo, òun a ma pa owo to joju lori Alubosa, ojojumọ ni awọn síi n ta Letusi. “Iyawo ati ọkan lára ọmọ mi a ma ta Letusi ati Tomati, ibe lati n ri owo awọn ọmọ ilẹ iwe san ati lati se awọn nnkan miran”.


Ọkan ninu wọn, Zubairu Murtala Kanwa, sọ pé òun kore apẹrẹ Tomati meje ninu oko ti ko tọ ile eka kan ni nnkan bi ọsẹ meji bayii, èyí sì ni ebi oun gbojule fún atike ati atimu. Agbe miran, Abdullahi Auwalu sọ wí pé ọpọlọpọ wọn ni won gbẹkẹle omi adagun ni àkókò oda ọjọ, bí oun ko tilẹ ní ọkọ pupo, òun a ma pa owo to joju lori Alubosa, ojojumọ ni awọn síi n ta Letusi. “Iyawo ati ọkan lára ọmọ mi a ma ta Letusi ati Tomati, ibe lati n ri owo awọn ọmọ ilẹ iwe san ati lati se awọn nnkan miran”. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Nàìjíríà Nílò Ìṣọ̀kan, Ìgbàgbọ,Ìfaraẹnijì Láti Borí Àwọn Ìṣòro-Tinúbú

Gbogbo ìṣòro tí orílẹ̀-èdè yìí ń là kọjá yìí, àwọn ọmọ Nàìjíríà nílò ìṣọ̀kan, igbàgbọ, àti Ìfaraẹnijì láti lè borí rẹ̀. Òndíje sí ipò ààrẹ ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress, APC, Ọ̀gbẹ́ni Bọ́lá Tinúbú ló sọ èyí nínú àpèjẹ oúnjẹ alẹ́ tí àkòrí rẹ̀ ń jẹ́ “Pàdé Olùtọ́ni Sọ́nà” láti fi bù ọlá fún un tí ẹgbẹ́ Progressives Sisters Network, PSN se fún ní Àbùjá. Ọ̀gbẹ́ni Tinúbú fi kún pé orílẹ̀-èdè yìí ń la àwọn ìṣòro kọjá ní àkókò yi nítorí pé àwọn adari wa kùnà láti ṣe àmúlò ọ̀pọ̀ ohun àlùmọ́nì tí Ọlọ́run fi kẹ́ wa. Ó wá se ìpinnu láti ṣe àmúlò àwọn nǹkan ọrọ̀ yìí kí Nàìjíríà le gòkè àgbà. Ní ìgbà tó sọ̀rọ̀ tẹ̀lẹ̀, Olùdarí gbogbo gbò fún ẹgbẹ́ PSN, Ìyáàfin Rinsola Abiola sọ pé Ìpàdé náà wà fún gbogbo Obìnrin orílẹ̀-èdè yìí láti lè jẹ́ kó yé wọn pé Tinúbú ni òun tẹ̀lé àti pé ó jẹ́ Òndíje tó yẹ kí àwọn ènìyàn dìbò fún. Ó sọ pé, ẹgbẹ́ àwọn Obìnrin PSN fara mọ́ ètò Tinubu láti di ààrẹ nítorí ìfarajì rẹ̀ fún ìdàgbàsókè àwọn Obìnrin àti wí pé ní ìgbà ìjọba rẹ gẹ́gẹ́ bí Gómìnà ìlú Èkó, ó fún obìnrin láàyè láti kó ipa pàtàkì nínú ìjọba rẹ̀.


Ó wá se ìpinnu láti ṣe àmúlò àwọn nǹkan ọrọ̀ yìí kí Nàìjíríà le gòkè àgbà. Ní ìgbà tó sọ̀rọ̀ tẹ̀lẹ̀, Olùdarí gbogbo gbò fún ẹgbẹ́ PSN, Ìyáàfin Rinsola Abiola sọ pé Ìpàdé náà wà fún gbogbo Obìnrin orílẹ̀-èdè yìí láti lè jẹ́ kó yé wọn pé Tinúbú ni òun tẹ̀lé àti pé ó jẹ́ Òndíje tó yẹ kí àwọn ènìyàn dìbò fún. Ó sọ pé, ẹgbẹ́ àwọn Obìnrin PSN fara mọ́ ètò Tinubu láti di ààrẹ nítorí ìfarajì rẹ̀ fún ìdàgbàsókè àwọn Obìnrin àti wí pé ní ìgbà ìjọba rẹ gẹ́gẹ́ bí Gómìnà ìlú Èkó, ó fún obìnrin láàyè láti kó ipa pàtàkì nínú ìjọba rẹ̀. Fún àpẹrẹ, olóògbé Yèyé Olúkẹ́mi Nelson tó jẹ́ Kọmísọ́nà fún ètò nípa àwọn Obìnrin ní àkókò náà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Fún àpẹrẹ, olóògbé Yèyé Olúkẹ́mi Nelson tó jẹ́ Kọmísọ́nà fún ètò nípa àwọn Obìnrin ní àkókò náà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìgbèrú Yóò Débá Ọrọ̀ Ajé Wa Tí A Bá Dá Ọjà Ìsẹ̀mbáyé Sílẹ̀ Ti A ÓÒ Leè Máa Kó Nǹkan Lọ Sí Ìlú Òkèèrè – Soludo

Gómìnà Chukwuma Charles Soludo ti ìpínlẹ̀ Anambra ti sọ wi pé tí wọ́n bá dá ọjà Ìsẹ̀mbáyé sílẹ̀ tí wọn óò ti máa kó ọjà lọ sí Ìlú Òkèèrè sí àgbègbè Dunukofia yóò mú kí ọrọ ajé Ìpínlẹ̀ náà gbèrú síi. Gómìnà sọ èyí ní ìgbà tó ń se ìfilọ́lẹ̀ ọ̀nà Oníbùsọ̀ Kìlómítà méjì lé díẹ̀ ti Igwe Ezechi Okoye ni Dunukofia Ìpínlẹ̀ Anambra . Ní ìgbà tí ó ń sọ̀rọ̀ nipa ọ̀nà Ezechi Okoye, Gómìnà Soludo sọ wí pé àwọn ènìyàn agbègbè náà ló fi ilẹ̀ oní Ọgọ́rùn ún sárè tí wọ́n fi se ojà náà sílẹ̀, àti wí pé inú òun sì dùn bákannáà fún ibi tí wọ́n bá iṣẹ́ ọ̀nà náà dé àti bí ó ti dára sí. Bí Gómìnà se sọ, owó tí wọ́n fi ń ra ilẹ̀ ní agbègbè náà yóò lọ sókè láálá nígbà tí àkànṣe iṣẹ́ náà bá ti parí, yóò sì mú kí àwọn ènìyàn ìlú Dunukofia ní ọlá síi Ó wá dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn èniyàn fún ore ọfẹ tí wọ́n fún un láti sìn ìlú, ó fi dá wọn lójú pé ìjọba òun ń ṣiṣẹ́ ní gbogbo ìgbà láti ríi pé Ìpínlẹ̀ náà dára fún gbogbo wọn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àwọn Adóòlà Ẹ̀mí Fi Iṣẹ́ Wọn Tì Sí Ẹ̀gbẹ́ kan Ní Orílẹ̀-èdè Syria Àti Turkey

Àwọn adóòlà ẹ̀mi fi iṣẹ́ wiwa ènìyàn tó nù tàbí tí ó kú wọn tì sí ẹ̀gbẹ́ kan ní Orilẹ-èdè Syria àti Turkey látàrí ilẹ̀ rírì tó ṣẹlẹ̀ ní àwọn Orílẹ̀-èdè náà. Àwọn ènìyàn tó ti kú báyìí ti ju Ẹgbẹ̀rún mẹ́ẹdọ́gbọ̀n lọ. Wíwá ènìyàn tó nù tàbí tó ti kú kiri ti wá dópin gẹ́gẹ́ bí ìròyìn se sọ ní ọjọ́ ẹtì. Lẹ́yìn tí àwọn àjọ adóòlà ẹ̀mí wá kiri títí fún wákàtí méjìdínláàdọ̀fà, àwọn àjọ náà wà gbàgbọ́ pé kò sí ènìyàn kankan tó há sí abẹ́ ilẹ̀ tó tún wà láàyè mọ́ . Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ètò Àríyànjiyàn láàárín àwọn olùdíje fún ipò ààrẹ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà.

Bí ètò Àríyànjiyàn fún àwọn tó ń díje sí ipò ààrẹ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà se bẹ̀rẹ̀,Rabiu Kwankwaso wọle wa. Nibi ifọrọwerọ pẹlu Rabiu Kwankwaso: Oni wipe Mi ò kìí ṣe ẹni tó ń fipá wa ipò Mo ti lo jú ọgbọ̀n ọdún lọ nínú òṣèlú Alaakoso Ilé akede (voice of Nigeria) naa ti wa ni Ikare Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kò tíì burú tó báyìí rí, ètò ààbo wa ti di ,ki ọlọ́mọ́ máa sọ ọmọ rẹ̀,íwà ẹlẹ́yà-mẹ̀yaà, ìjà ẹ̀sìn, ìwà kí olórí di orí rẹ̀ mú tí wá gbilẹ̀ l’orile èdè Nàìjíríà , ìdí ló mú mí fẹ díje láti yanjú àwọn ìṣòro yìí,lati dá orílẹ̀-èdè Nàìjíríà pàdà sí ibi tó wà tẹ̀lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí asíwájú orilẹ èdè láàrín ilẹ̀ Áfíríkà Tí mo bá di ààrẹ orílẹ̀-èdè èdè Nàìjíríà, máa mú ètò isẹ́ , ètò ìrìnnà, ètò ààbò lókùn-ún-kúndùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kò níló láti máa ya owó, kò yẹ kí orúkọ Naijiria wà lára àwọn onígbèsè lágbàáyé,o yẹ kí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà máa yá àwon orílẹ̀-èdè míràn lówó ni A ó kọ́ ẹẹ̀dẹ́gbẹ̀ta ilé -ẹ̀kọ́ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà A gbọ́dọ̀ tọjú àwọn àgbẹ wa ó seni láàánú pé àwọn àgbẹ wa kò leè lọ sí ọkọ mọ́ nítorí àwọn agbésùnmọ̀mí, àwọn Boko-haram.a gbe mú ẹtò àgbẹ̀ ni ọ̀kùn-ún-kúndùn, kí oúnjẹ leè wà lọ́pọ̀ janturu


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Yobe Dá Ilé Ìwòsàn Alábọ́dé Ogóje Sílẹ̀

Ìjọba Ìpínlẹ̀ Yobe sọ wípé òun ti dá àwọn llé Ìwòsàn alábọ́dé tí ó tó ogóje sílẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ náà lójúnà àti pèsè ètò ìlera tí ó péye fún àwọn ará ìlú. Alhaji Muhammed Mamman, tí ó jẹ́ alàkósòo sí Gómìnà lórí ìròyìn ni ó fi ọ̀rọ̀ náà léde níbi ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ọlọ́jọ́ méjì fún àwọn alákòsóo ìròyìn ti ìjọba ìbílẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí ó se sọ, ìsèjọba Gómìnà Buni ti mú àgbéga bá ilé ìwòsàn mẹ́jọ tí ó sì di ilé ìwòsàn Àpapọ̀, tí ó sì sọ mẹ́rin míràn di Ilé Ìwòsàn Àkànse Iṣẹ́. Èyí ti mú ìtọ́jú rọrùn fún àwọn ènìyàn ìlú, tí àwọn ènìyàn Orílẹ̀ Èdè Niger náà sì ti ń wá fún ìtọ́jú ní ìpínlẹ̀ náà.


Àwọn Ẹ̀ṣọ́ Aláàbò Ń Gbìyànjú Láti Dóòlà Ẹ̀mí Lẹ́yìn Ìsẹ̀lẹ̀ Omíyalé Ní Orílẹ̀ Èdè Mozambique

Ìjọba Orílẹ̀ Èdè Mozambique ti ń wá ojútùú sí wàhálà tí àrọ̀ọ̀dá òjò tí ó fa omíyalé dá sílẹ̀ ní àgbègbè Maputo ní Ọ̀ṣẹ̀ yìí. Ìròyìn abẹ́lé fi yéwa pé, kò dín ní ẹgbẹ̀rún méjì àbọ̀ Ilé ni ó fi ara káásá níbi ìsẹ̀lẹ̀ náà. Ọ̀pọ̀ omi náà ba nǹkan jẹ́ ní Matola ati Boane tí ó jẹ́ àwọn Ìlú tí ó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ Maputo tí ń se olú Ìlú Orílẹ̀ Èdè náà. Àríwòye wá pé irú ìsẹ̀lẹ̀ bẹ́ẹ̀ tún le è wáyé ní ọjọ́ iwájú, nítorí náà ni ìjọba se ń gbìyànjú láti wá ojútùú síi.


Àwọn Ọmọ Orílẹ̀ Èdè Egypt Fi Ohun Ìtura Ráńsẹ́ Sí Syria

Àwọn ọmọ Orílẹ̀ Èdè Egypt ti fi àwọn ohun ìrànwọ́ àti ìtunilára ráńsẹ́ sí àwọn tí ó fi ara káásá níbi ìsẹ̀lẹ̀ ilẹ̀ rírì ní Orílẹ̀ Èdè Syria. Lára àwọn ohun èlò náà ni Aṣọ, Oúnjẹ àti mílíìkì tí ó jẹ́ oúnjẹ àwọn ọmọdé. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọmọ Orílẹ̀ Èdè Egypt ni ó dìde ìrànlọ́wọ́ náà tí wọn sì gbarata, nítorí pé ó tó ẹgbẹ̀rú mẹ́tàlélógún ènìyàn tí ó bá ìjàm̀bá ilẹ̀ rírì náà lọ, tí ó sì dá wàhálà ńlá sílẹ̀ ní Orílẹ̀ Èdè náà.


Mínísítà Ìlú Àbújá Se Àtìlẹyìn Fún Olùdíje Sí Ipò Ààrẹ Lábẹ́ Ẹgbẹ́ Òsèlú APC

Mínísítà kejì fún olú ìlú Orílẹ̀ Èdè Náìjíríà, Ọ̀mọ̀wé Ramatu Tijjani Aliyu ti lu ìlù gbọin-gbọin lawà lẹ́yìn rẹ fún olùdíje sí ipò ààrẹ lábẹ́ ẹgbẹ́ òsèlú olóṣùṣù ọwọ̀, Bọla Ahmed Tinubu àti igbákejì rẹ̀ Kashim Shettima nínú ìdìbò àpapọ̀ tí yóò wáyé ní ọjọ́ kẹẹ̀dọ́ọ́gbọ̀n osù kejì ọdún 2023. Mínísítà, ẹni tí ó sọ̀rọ̀ níbi ìpolongo àpapọ̀ ẹgbẹ́ náà, èyí tí ó wáyé ní ìlú Abuja rọ àwọn ará ìlú láti dìbò fún gbogbo àwọn olùdíje nínú ẹgbẹ́ náà fún ìtẹ̀síwájú ìjọba rere. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, Bọla Tinubu dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn olùgbé Abuja fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ wọn, Ó sì bèrè fún àtìlẹyìn wọn láti gbé orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà dé èbúté ayọ̀.


Ọ́ọ́fìsì Ìjọba Àpapọ̀ Jóná Ní Ìpínlẹ̀ Kwara

Apákan ẹka ọ́ọ́fìsì Ìjọba àpapọ̀ ní Ìpínlẹ̀ Kwara, ààrin gbìngbìn Àréwá orílẹ̀ èdè Nàìjíríà jóná pátápátá ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, léyìí tí iná náà mú ibùsọ̀ ìta epo bẹntiróòlù kan lẹ́gbẹ̀ẹ́ ilé náà. Àrídájú fi hàn pé, iná náà bẹ̀rẹ̀ láti ara àwọn ohun èlò nínú ọ́ọ́fìsì náà. Àwọn ẹ̀ṣọ́ọ paná-paná ni ó dóòlà ilé ńlá náà, bí kò bá jẹ́ bẹ́ẹ̀, kò bá jóná gbúrú-gbúrú. Olùdámọ̀ràn pàtàkì lórí ọ̀nà àbáyọ sí ètò ìjọba fún Gómìnà Ìpínlẹ̀ kwara tí ó jẹ́ olùgbé àgbègbè náà dúpẹ́ lọ́wọ́ ìjọba, ẹ̀ṣọ́ paná-paná àti àwọn aládùgbóò fún akitiyan wọn láti pa iná náà, bí kò se bẹ́ẹ̀, ọ̀pọ̀lọpọ̀ dúkìá kò bá sòfò.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Nasarawa Ya Bílíọ̀nù Méjì Sọ́tọ̀ Fún Kíkọ́ Ilé-Ìwé

Ìjọba Ìpínlẹ̀ Nasarawa, ní ààrin gbìngbìn Àréwá Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà sọ pé òun yóò ná owó tí ó tó bílíọ̀nù méjì náírà fún kíkọ́ Ilé ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ àti Ilé ìwé gíga onípele àkọ́kọ́ jákè-jádò ìpínlẹ̀ náà. Gómìnà Abdullahi Sule sọ ọ̀rọ̀ náà nígbà tí ó ń sèpàdé pọ̀ pẹ̀lú àwọn ará ìlú ní Agidi, Ìjọba Ìbílẹ̀ Eggon, gẹ́gẹ́ bí ara ìpolongo ìyànsípò fún sáà ẹlẹ́ẹ̀kejì. Àwọn ará ìlú gbósùbà fún ìṣèjọba Gómìnà Sule fún akitiyan rẹ̀ láti sọ ayé di gbẹdẹmukẹ fún mùtú-mùwà.


Àrùn Àìmọ̀dí Gba Ẹ̀mí Ọ̀pọ̀ Ènìyàn Ní Orílẹ̀ Èdè Equatorial Guinea

Àjọ elétò ìlera ti Orílẹ̀ Èdè Equatorial Guinea ti fún àwọn ènìyàn tí ó lé ní Igba ní òògùn àjẹsára láti dènà kíkó àrùn, O ́sì fi gbèdéke sí lílọ-bíbọ̀ àwọn ará ìlú látàrí àrùn àìmọ̀dí tí ó jáde, tí ó sì ti gba ẹ̀mí ènìyàn mẹ́wàá lẹ́yẹ-ò-sọkà. Àrùn náà jẹ jáde ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun, gẹ́gẹ́ bí ìròyìn se sọ, ìwádìí sì fi yéwa pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tí ó pàdánù ẹ̀mí wà lara àwọn tí ó kópa níbi ètò ìsìkú kan tí ó wáyé síwájú. Lára àwọn àpẹẹrẹ tí ó yọjú síwájú ikú àwọn ènìyàn náà ni Ibà, Ìrẹra, Ìgbẹ́-gbuuru, sùgbọ́n Ìjọba ti ń se akitiyan láti pinwọ́ ìtànkálẹ̀ àrùn náà gẹ́gẹ́ bí Mínísítà elétò ìlera Orílẹ̀ Èdè náà, Mitoha Ondo’o Ayekaba se sọ.


Emir Kontagora Gba Ọ̀pá Àṣẹ

Gómìnà Abubakar Bello ti Ìpínlẹ̀ Niger ti fún Sarkin Sudan ẹlẹ́ẹ̀kejì ti Ìlú Kontagora, Aláyélúwà Alhaji Muhammed Barau Mu’azu II ní ọ̀pà àṣẹ. Gómìnà Sanni Bello lo ànfààní ayẹyẹ náà láti pe àwọn Ọba alayé sí ojúse wọn láti ríi dájú pé àlàáfíà jọba àti fún ìrọwọ́-rọsẹ̀ ìdìbò àpapọ̀ tí ó ń bọ̀. Ó sàpèjúwe Emir tuntun náà gẹ́gẹ́ bí oníwà ìrẹ̀lẹ̀, aláànúú àti olùbẹ̀rù Ọlọ́run, Ó wá fi ìgbàgbọ́ hàn pé àsìkò rẹ̀ yóò tu ìlú lára. Nínú ọ̀rọ̀ọ rẹ̀ , Emir fi àrídájú hàn pé àlááfíà, ààbò àti ìdàgbàsókè àgbègbè ni ó jẹ òun lógún, Ó wá pè fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àti ìtẹ̀lẹ́ àlàkalẹ̀ òfin.


Gómìnà ìpínlẹ̀ Delta Ṣe Ìdárò Àwon Òṣìṣẹ́ Aláàbò Tó Pàdánù Èmi Wọn.

Olùdíje si igbà Kejì ààrẹ fún ẹgbẹ́ òṣèlú PDP níní ìdìbò tó nbọ wá yìí àti Gómìnà ìpínlẹ̀ Delta, Sẹ́nítọ́ Ifeanyi Okowa ti ba àwọn olópàá ìpínlẹ̀ náà àti ẹbí kẹ́dùn nípa ikú òjìji ti àwọn agbègbọn fí da èmí àwọn oloopa kan Lé gbodò. Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn ti tó wà létí láti ọwó ìjọba ìpínlẹ̀ Delta ni ọjọ́ àbámẹ́ta, àwọn ọ́físà náà Celestine Nwadiokwi ati Jide Obuh ní àwọn agbégbọn kọ lu ni ilé ìjọba tó wà ní Asaba. Wọn ní àwọn agbébọn náà dènà dé wọn ní ago kan àbò ọsán ni ọjọ́ ẹtì, ọjọ kẹwàá oṣù Kejì ọdún yìí,ni òpópónà ihial-orlu nigba ti won sì wà lẹnu iṣẹ. Kọmísọ́nà fún ìròyìn ní ìpínlẹ̀ Delta, ògbéni Charles Aniagwu ló sàlàyé fún àwọn oníròyìn,o ni àwọn ọ́físá náà ni àlàfo wọn yóò hàn látàrí iṣẹ́ ribiribi tí wọ́n ṣe fún ìdàgbàsókè ìpínlẹ̀ Delta.


Orílẹ̀-èdè Somalia Ti Padà Sí Ilé Iṣẹ́ Aṣojú Wọn Ti Ó Wá Ní Orílẹ̀-èdè UK  Lẹ́yìn Ọdún Márùndìnlógójì

Orílẹ̀-èdè Somalia ní ó ti pada si ilé iṣé aṣojú wọn ti ó wa ní orílẹ̀-èdè UK lẹ́yìn ọdún márùndìnlógójì gbáko ti o wa ni àtìpá. Nínú ayẹyẹ tí Abdulkadir Ahmed Kheyer, Mo Farah ati Sabrina Dhowre pèsè si,ni Kheyr sọ wí pé ní ṣiṣi tí àwọn padà sí ilé aṣojú yìí jé ohun ti yóò mú okun bá ìbáṣepọ̀ láàrin orílẹ̀-èdè méjèjì. Ilé iṣé Aṣojú ti orílẹ̀-èdè Somalia ni o ti wa ni àtìpá lati ọdún 1991.


Gómìnà Ìpínlẹ̀ Taraba Gbóríyìn Fún Àwọn Ológun Ìpínlẹ̀ Náà Fún Didẹkùn Ìwà Ìbàjẹ́.

Gómìnà ìpínlẹ̀ Taraba, Darius Ishaku ti gbọ́ríyìn fún àwọn àjọ ọmọ ológun ìpínlẹ̀ náà fún akitiyan wọn láti rí wí pé ìwà ìbàjẹ́ di ohun Ìgbàgbé ni ìpínlẹ̀ náà. Gómìnà jẹ kí èyí dí mímọ̀ nígbà tí aláṣẹ àgbà fún ẹkùn kẹta, Safe Heaven Major General Abdulsalami Ibrahim ṣe ìbẹ̀wò sí ilé Gómìnà tó wà ní Jalingo. Gómìnà ní láti ìgbà tí àjọ ológun náà ti dé ni àwọn ìwà ìbàjẹ́ tí parẹ bi ìso,o wa ké sí àwọn ará ìlú láti tèsíwájú nínú àtìlẹ́yìn wọn láti rí wí pé ìwà ìbàjẹ́ di ohun Ìgbàgbé. Ọ̀gagun Ibrahim dúpẹ́ lọ́wọ́ Gómìnà fún àtìlẹ́yìn rẹ àti ilẹ̀ to yànda fún àjọ ológun lati kọ ilé iṣé ológun sí Jalingo.


Adupé Lọ́wọ́ Orìlẹ̀-èdè Nàìjíríà Fún Yíyan Ìgbìmọ̀ Ti Yóò Ma Mójú Tó Ètò Ọmọ’nìyàn.

Ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni àwọn Lọ́balọ́ba ti gbọ́ríyìn fún ni yíyan àwọn ìgbìmọ̀ ti yóò má ṣe ìwádìí pàtàkì lórí àwọn tí wọn ń fìyà jẹ. Ọba ìpínlẹ̀ Borno, Alahji Abubakar Umar- Garbai sọ èyí di mímọ̀ ni Maiduguri Olu ìlú ìpínlẹ̀ náà nígbà tí àwọn ẹgbẹ́ tọ n já fún ètò ọmọ ènìyàn ṣe àbẹ̀wò sí. Ọba Aládé náà ní Gbogbo àwọn Lọ́balọ́ba kò dùn nú sí ìròyìn tí àwọn ma n gbọ nígbà míràn lórí afẹ́fẹ́ nípa bí àwọn ọmọ ológun orílẹ̀-èdè yìí ṣe fí agbara wọn lu àwọn ènìyàn,o ṣe àpèjúwe rẹ gégébí Ilodi sí àlàáfíà ìpínlẹ̀ Borno. Alàgbà fún ẹgbẹ́ náà Adájọ Abudu Aboki sọ wí pé ìbẹ̀wọ̀ náà ṣe pàtàkì, nitori yóò fún àwọn ni àǹfàání si láti má wà otitọ ọ̀rọ̀ ati ìdájọ òdodo.


Adarí Orílẹ̀-èdè Toronto Kọ̀wẹ́ Fi ṣẹ́ Sílẹ̀

Adarí Orílẹ̀-èdè Toronto John Tory kọ̀wé fi ṣé sílẹ̀, lẹ́yìn ìgbà tí akọ ìròyìn kàn fi ẹsùn kàn wí pé ó ní nkán pọ̀ pẹ̀lú ọmọ iṣé rẹ tó kéré sí púpọ̀. Ni ọjọ́ ẹtì ní Tory tó jẹ ẹni ọdún méjìdínláàdọ́rin sọ wí pé ìbáṣepọ̀ náà ti dọ́pin ni ìbẹ̀rẹ̀ ọdún yìí àti wí pé ọmọ iṣé ohun náà ti kúrò ní akátá òhun. Mo tọrọ aforiji fún ìwà ìbàjẹ́ ti mo hun sí àwọn ènìyàn Toronto ati gbogbo àwọn tí ọ̀rọ̀ náà ṣe àkóbá fún.


Mo fẹ́ Kí Ìbáṣepọ̀ Tó Dàn Mọ́rán Wa Láàrín Àwọn Ìgbìmọ̀ Ìjọba Àti Àwọn Adájọ́: Gómìnà Ìpínlẹ̀ Anambra.

Gómìnà ìpínlẹ̀ Anambra, ọ̀mọ̀wé Chukwuma Soludo, ti pe fún Ìbáṣepọ̀ to dán mórán láàrín àwọn ìgbìmọ̀ ìjọba ati àwọn olùdájó ìpínlẹ̀ náà,lati fi ayé gba àlàáfíà àti ìrépọ̀. Níbi ibura sẹ́nu iṣẹ́, agbẹjọ́rò Etomike Ndigwe àti Fagbo Anieto gẹ́gẹ́ bí adájọ́ ìpínlẹ̀ Anambra ní Gómìnà ti pe fún Ìbáṣepọ̀ náà. Ó kí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tuntun náà kù oríre,o sí dúpẹ́ lọ́wọ́ Ọlọrun fún yíyan wọn gẹgẹ bí olùdájó tuntun fún ìpínlẹ̀ náà Adájọ àgbà pátápátá ati kọmísọ́nà fún ìdájọ, ọ̀mọ̀wé Sylvia Ifemeje, pe àwọn olóyè tuntun mẹ́jẹ̀jì náà síta, láti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ pẹ̀lú ìbúra nínú ìwé òfin 271 ti odun 1999 ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.


Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Yóò Sì ilẹ́ ẹ̀kọ́ Ohun Ìṣẹ̀nbáyé.

Mínísítà fún ìròyìn, Àṣà,ati Ìṣẹ ni orílẹ̀-èdè Nàìjíríà,ń ṣiṣe lọ́wọ́lọ́wọ́ pẹ̀lú UNWTO, àwọn tọrọ kan, àti àwọn ilé iṣé aláàdáni láti rí wí pé wọ́n dá ilẹ́ ẹ̀kọ́ isẹ̀báyè sílẹ̀ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Alhaji Lai mohammed ti o jẹ Mínísítà fún Ìròyìn Àṣà ati Ìṣe, ló fi erongba wọn han nibi ìfilọ́lẹ̀ ìpàdé iṣẹ̀báyé àpapọ to wáyé ní ìpínlẹ̀ Eko nínú osun kọ́nkònlá ọdún 2022. Alahji Mohammed sọ èyí di mímọ̀ níbi ayẹyẹ àṣeyọrí ẹkọ ti àwọn ọmọ ilẹ̀ ìwé Terra Academy fún afẹ́ ṣe èyí to wáyé ni ìlú Eko ni ọjọ́ ẹtì. Mínísítà ní ibi isẹ̀báyè yìí yóò wá ní ìlú Eko lati le jẹ kí àǹfààní ,idagbasoke, òlàjú àti ìyípadà dé bá ètò isẹ̀báyè. Bákanáà, Olùdásílẹ̀ ilé ìwé náà , ìyáàfin Bolanle Austen-Peter to wa nikalẹ níbí ayẹyẹ náà, tẹnumọ wí pé àǹfààní wà nínú ka gbìn ìmọ̀ sínú àwọn ọ̀dọ́ . Ó ki àwọn ọmọ ilẹ̀ ìwé náà kù oríre àṣeyọrí wọn.


Mínísítà ní ibi isẹ̀báyè yìí yóò wá ní ìlú Eko lati le jẹ kí àǹfààní ,idagbasoke, òlàjú àti ìyípadà dé bá ètò isẹ̀báyè. Bákanáà, Olùdásílẹ̀ ilé ìwé náà , ìyáàfin Bolanle Austen-Peter to wa nikalẹ níbí ayẹyẹ náà, tẹnumọ wí pé àǹfààní wà nínú ka gbìn ìmọ̀ sínú àwọn ọ̀dọ́ . Ó ki àwọn ọmọ ilẹ̀ ìwé náà kù oríre àṣeyọrí wọn. Ìyáàfin Austen-Peter pari ọ̀rọ̀ rè nígbà tí ó rọ àwọn ọ̀dọ́ láti sí ọkàn sílẹ̀ fún iṣẹ́ níbikíbi kí ò lé jẹ àǹfààní fún wọn láti fi ìmọ̀ tí wọn ti gbà hàn sí àgbáyé.


Ìyáàfin Austen-Peter pari ọ̀rọ̀ rè nígbà tí ó rọ àwọn ọ̀dọ́ láti sí ọkàn sílẹ̀ fún iṣẹ́ níbikíbi kí ò lé jẹ àǹfààní fún wọn láti fi ìmọ̀ tí wọn ti gbà hàn sí àgbáyé.


Ìjọba Ìbílẹ̀ Ti Di Òkú Ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́: Amòfin Sarafadeen Abiodun Alli

Ẹni tíì ṣe Oludije du ipò Aṣòfin ti yóò ṣojú Ẹkùn Ìdìbò Gúsù Ọ̀yọ́ labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú APC nínú ètò ìdìbò gbogboògbò to n bọ, Amofin Sharafadeen Abiodun Alli ti sọ di mímọ pé kò sí ohun tó n jẹ́ Ìjọba Ìbílè ní Ìpínlè Ọ̀yọ́, eléyìí tó fi dàbí i pé ẹka ìjọba náà ti di òkú pátápátá nítorí ìjọba Ìpínlè to wà lóde ni ìpínlè náà kò fún wọn ní anfààní láti ṣe iṣẹ wọn bíi iṣẹ. Sharafadeen Alli, ti o ti fi ìgbà kan rí jẹ́ akọ̀wé ìjọba ni Ìpínlè Ọ̀yọ́, tí o tún ti jẹ́ Alága Ilé Iṣé Idokowo Odu’a nigba kan rí, lo sọ ọrọ yìí lásìkò tí o wà fún ifọrọwerọ pẹlú àwọn oníròyìn ní Ọfiisi wọn tó wà ní agbègbè Mokola ni ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlè Ọ̀yọ́ ní Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Nígbà tí o n ba àwọn oníròyìn sọrọ, Alli ti o tún jẹ́ Mayẹ Olúbàdàn Ilẹ Ìbàdàn, tí o sì tún ti fi ìgbà kan rí jẹ́ Alága Ìjọba Ìbílè Àríwá Ìbàdàn ló sàlàyé pé ìjọba ìbílẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ko lágbára láti ṣe ohunkohun nítorí ìjọba ìpínlè kò yọnda owó fún wọn, eléyìí tó fàá ti o fi dàbí i pé kòsí ijoba ìbílè ni ìpínlè Ọ̀yọ́. O tẹnu mọ wí pé, ìjọba ibile náà ní agbara lati din ìṣòro airise kù nípa ìpèsè iṣẹ fún àwọn ọdọ tí kò rí iṣẹ, tí ẹka ìjọba náà bá lè dá dúró láì sinmi lé ìjọba ìpínlè. Allí wá sọ di mímọ pé òun gẹgẹ bíi ẹnikan fara mọ òfin tó fún ìjọba ìbílẹ̀ ní agbára láti dá dúró gẹgẹ bíi ẹka ìṣèjọba kí àwọn náà lè ní ànfààní láti ṣe iṣẹ́ laye ara wọn. Bákan náà, Alli bu ẹnu atẹ lu ìjọba tó wà lóde ni ìpínlè Ọ̀yọ́ labẹ àkóso Gómìnà Seyi Makinde látari ìpèsè ètò ìlera ti kò kún tó fún ara ìlú nítorí àwọn ile ìwòsàn náà ṣe aláìní ohun èlò àti oṣiṣẹ.


O tẹnu mọ wí pé, ìjọba ibile náà ní agbara lati din ìṣòro airise kù nípa ìpèsè iṣẹ fún àwọn ọdọ tí kò rí iṣẹ, tí ẹka ìjọba náà bá lè dá dúró láì sinmi lé ìjọba ìpínlè. Allí wá sọ di mímọ pé òun gẹgẹ bíi ẹnikan fara mọ òfin tó fún ìjọba ìbílẹ̀ ní agbára láti dá dúró gẹgẹ bíi ẹka ìṣèjọba kí àwọn náà lè ní ànfààní láti ṣe iṣẹ́ laye ara wọn. Bákan náà, Alli bu ẹnu atẹ lu ìjọba tó wà lóde ni ìpínlè Ọ̀yọ́ labẹ àkóso Gómìnà Seyi Makinde látari ìpèsè ètò ìlera ti kò kún tó fún ara ìlú nítorí àwọn ile ìwòsàn náà ṣe aláìní ohun èlò àti oṣiṣẹ. O wá fi àsìkò náà ṣèlérí wí pé tí òun ba wọlé gẹgẹ bíi aṣòfin ní ilé ìgbìmò Aṣofin Àgbà, òun yóò ṣe àbá’dofin, ni pàtàkì jù lọ eléyìí tí yóò sọ ilé ìwòsàn tó wà ní Igbo-ora ni ẹkùn ìdìbò Gúsù Ọ̀yọ́ di èyí tí yóò wà lábé àkóso ìjọba àpapọ̀. O wa tun fi àsìkò náà ṣèlérí fún àwọn oníròyìn ní ìpínlè Ọ̀yọ́ wí pé òun yóò mú ìgbàyè-gbádùn ni okunkundun. Abiola Olowe Ìbàdàn


O wá fi àsìkò náà ṣèlérí wí pé tí òun ba wọlé gẹgẹ bíi aṣòfin ní ilé ìgbìmò Aṣofin Àgbà, òun yóò ṣe àbá’dofin, ni pàtàkì jù lọ eléyìí tí yóò sọ ilé ìwòsàn tó wà ní Igbo-ora ni ẹkùn ìdìbò Gúsù Ọ̀yọ́ di èyí tí yóò wà lábé àkóso ìjọba àpapọ̀. O wa tun fi àsìkò náà ṣèlérí fún àwọn oníròyìn ní ìpínlè Ọ̀yọ́ wí pé òun yóò mú ìgbàyè-gbádùn ni okunkundun. Abiola Olowe Ìbàdàn


Málì gbaṣẹ́ lọ́wọ́ ọmọ ogun mẹ́fà

Ìjọba Málì ti kéde ìgbaṣẹ́ lọ́wọ́ àwọn àgbà òṣìṣẹ́ ọmọ ogun mẹ́fà kan,pẹ̀lú Ọ̀gá àgbà fún àwọn ọ̀ṣìṣẹ́ ọmọ ogun àti Ọ̀gá Ẹ̀ṣọ́ àwọn òṣìṣẹ́,gẹ́gẹ́ bí ìkan lára ìgbìmọ̀ náà ṣe sọ.Kòsí ìdí tí èyí fi wáyé nínú Àlàyé náà. Olùdarí gbogbogbòò lápapọ̀, “Wọ́n tún fi ẹlòmíràn rọ́pò Olùdarí gbogbogbòò ètò ààbò ọmọ ogun,àti Olùdarí ìmọ̀ ẹ̀rọ àti adarí àpapọ̀ ètò il̀era ọmọ ogun náà”. Àwọn alákatakítí ẹ̀sìn ti ń yọ orílẹ̀-èdè Málì lẹ́nu láti ọdún 2012, àti àwọn ìpeniníjà ààbò,òṣèlú àti ìyọnu ìgbáyé-gbádùn. Àwọn ológun tó fipá gbàjọba ní Málì,ní ọdún 2020,jáwọ́ kúrò nínú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ológun Faransé àti àjọṣepọ̀ wọn ní 2022, tí wọ́n sì dojúkọ Russia.


PDP lé Aṣojú  Chimaroke Nnamani àti àwọn mìíràn kúrò nínú ẹgbẹ́

Ìgbìmọ̀ ìṣiṣẹ́ lápapọ̀, NWC, ti ẹgbẹ́ Peoples Democratic, PDP, ti lé Gómìnà ìpínlẹ̀ Enúgu tẹ́lẹ̀, Sẹ́nétọ̀ Chimaroke Nnamani, kúrò nínú ẹgbẹ́. Ìpàdé ẹ́ẹ́ẹ́rìn-lé-lójì -dín – lẹ́ẹ̀gbẹ́ta NWC ,èyí tí ó wáyé ní ọjọ́ Ẹtì,ọjọ́ kẹwàá,oṣù kejì,ti buwọ́lu lílé Sẹ́nétọ̀ Nnamani àti àwọn mẹ́fà mìíràn kúrò nínú ẹgbẹ́ fún ìṣe tó lòdì sí ètò ẹgbẹ́ àti àwọn ìrúfin PDP, tí ó ní agbára gidi, (gẹ́gẹ́ bí àtúnyẹ̀wò ìwé òfin ní 2017) Akọ̀wé ìpolongo àpapọ̀ PDP, Débọ̀ Ológunàgbà ka orúkọ àwọn tí wọ́n lé kúrò báyìí:


A ó jọ máa ná owó Náírà àtijọ́ àti tuntun papọ̀ ni – ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin

Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣòfin ti sọ pé ,ó yẹ kí á bojú wo ìlànà àtúntẹ̀ owó Náírà lẹ́èkansíi,kí wọ́n sì fi ààyè gba níná owó tuntun àti tàtijọ́ papọ̀. Ààrẹ ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin, Ahmed Lawan sọ èyí nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nu wò pẹ̀lú Voice of Nigeria, láìpẹ́ lẹ́yìn tí ó ṣe ìpàdé pẹ̀lú ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí àti agbẹnusọ,ilé-ìgbìmọ̀ aṣojú ṣòfin, Fẹ́mi Gbàjàbíàmílà, ní ilé-iṣẹ́-ààrẹ, ní Àbújá,ní ọjọ́ Ẹtì. Ó sọ pé ṣíṣe èyí yóò dín ìnira tí ó ń kojú àwọn ará ìlú lóríi àti rí owó tuntun ná.


Ìpàdé Ìgbìmọ̀ Ìpínlẹ̀ Nàìjíríà ń lọ lọ́wọ́ báyìí

Ìpàdé ìgbìmọ̀ ìpínlẹ̀ orílẹ̀-èdè ń lọ lọ́wọ́ báyìí, ní gbàngàn ìgbìmọ̀,ilé-Aṣojú ṣòfin,ní Àbújá,tí ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí sì ń ṣe adarí rẹ̀. Igbákejì ààrẹ Yẹmí Ọ̀sínbàjò, Akọ̀wé fún ìjọba àpapọ̀, Ọ̀gá àgbà Mustapha, Ọ̀gá àgbà fún àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba àpapọ̀, Dókìtà Fọláshadé Yẹmí-Ẹ̀san, Ọ̀gá àgbà fún àwọn òṣìṣẹ́ ààrẹ, Ọ̀jọ̀gbọ́n Ibrahim Gambari, tí ó tún jẹ́ adájọ́ àgbà fún orílẹ̀-èdè, Àbúbákàr Malamí wà níjòókó níbi ìpàdé náà,èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ ní agogo mẹ́sàn án kọjá ìṣéjú mẹ́wàá. Àwọn tó tún wà níjòókòóo ni, àwọn ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tẹ́lẹ̀ rí, Ajagun fẹ̀yìntì Yàkúbù Gowon àti Abdulsallami Àbúbákàr pẹ̀lú ààrẹ télẹ̀ rí Goodluck Jonathan. Ààrẹ ilé-aṣojú ṣòfin àgbà, Ahmed Lawan àti agbẹnusọ ilé-aṣojú, Fẹ́mi Gbàjàbíàmílà náà wà níjòókòó níbi ìpàdé náà.Tí àwọn kan sì ń kópa látorí ẹ̀rọ ayélujára.


Ọ̀gá àgbà àwọn ọmọ ogun òfurufú fìdí mímú ìgbé ayé àlàáfíà àwọn òṣìsẹ́ múlẹ̀

Lára akitiyan lórí ìfarasíṣẹ́ àti ìgbé àlàáfíà àwọn òṣìṣẹ́,ọ̀gá àgbà àwọn ọmọ ogun òfurufú, (CNS), Ajagun Awwal Gambo,ti ṣe ìfilọ́lẹ̀ àwọn oun amúlùúdùn ní ikọ̀ iwọ̀ oòrùn, (ENC),ní Calabar, ọlú-ìlú ìpínlẹ̀ Cross – River, gúsù iwọ̀ oòrùn, Nàìjíríà. Àwọn oun amúlùúdùn tí wọ́n ṣe ìfìlọ́lẹ̀ rẹ̀ ní ikọ̀ náà, ni ilé ìdárayá tí gbogbo oun èlò ìdárayá tó jojú ní gbèsè pé síbẹ; nígbà tí àwọn ilé ìtajà ìgbàlódé tí ibùgbé àwọn ọmọ ogun òfurufú 1006 náà sì bẹ̀rẹ̀ kátàkárà. Lásìkò ìfilọ́lẹ̀ ilé ìdárayá náà, Ajagun Awwal Gambo wá rọ àwọn ọmọ ogun tó jàǹfààní àwọn amúlùúdùn wọ̀nyí,láti lòó fún wíwà dáradára wọn.


Ìgbìmọ̀ Ẹgbẹ́ tó ń rísí ètò ọrọ̀-ajé Nàìjíríà fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú Àjọ UNICEF lórí ẹ̀tọ́ ọmọdé

Ìgbìmọ̀ Ẹgbẹ́ tó ń rísí ètò ọrọ̀-ajé Nàìjíríà (NESG),ti fọwọ́sí ìwé àdéhùn (MoU), pẹ̀lú Àjọ Àgbáyé tó ń rísí ètò pàjáwìrì àwọn ọmọdé (UNICEF), láti kojú aburú tó le wáyé nípasẹ̀ ìrúfin ẹ̀tọ́ ọmọdé àti ìpọ́njú jákèjádò orílẹ̀-èdè. Nígbà tí ó ń sọ̀rọ̀ níbi àpéjọ tí ó wáyé ní ilé-iṣẹ́ UNICEF,ní Àbújá,alága NESG, Ọ̀gbẹ́ni Níyì Yusuf, sọ pé ìdí ìfọwọ́sowọ́pọ̀ yìí ni, láti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àjọ UNICEF nípa ṣíṣàtìlẹyìn fún akitiyan ìjọba Nàìjíríà lórí kíkojú ìṣòro tó ń kojú àwọn ọmọdé àti láti dín ìpọ́njú kù. Gẹ́gẹ́ bí ó ṣe sọ,ìfọwọ́sowọ́pọ̀ náà wáyé látàrí àti ṣàṣeyọrí dé ibiafẹ́dé lórí ìdàgbàsókè ẹ̀kọ́,ìlera àti àwọn ọ̀rọ̀ ẹ̀tọ́ ọmọdé ní Nàìjíríà.


Ìpínlẹ̀ Jìgáwá : INEC ṣetán fún ìdìbò òdodo

Ìgbìmọ̀ olómìnira tó ń mójútó ètò ìdìbò lórílẹ̀-èdè, (INEC) ti sọ pé òun ti ṣetán fún ìdìbò ìrọ̀rùn pẹ̀lú òdodo,àti tó ṣeé fọkàn tán, ní ìpínlẹ̀ Jìgáwá. Ìgbìmọ̀ náà tún wá ń fi dá àwọn tó ní ṣe lójú pé, àwọn yóò jẹ́kí àlàáfíà jọba ní agbègbè náà lásìkò ìdìbò gbogbogbòò náà. Kọmíṣọ́nà Aṣojú agbègbè INEC, Ọjọgbọn Muhammad Bashar,ṣe ìdánilójú yìí ní Ọjọ́bọ̀, lásìkò ìpàdé àwọn tó níí ṣe, lórí ìgbaradì fún ètò ìdìbò gbogbogbòò. Àwọn olùkópa nínú ìpàdé náà,wá rọ ìgbìmọ̀ náà láti kojú ríra ìbò àti ìwà jàgídíjàgan,láàrin àwọn ìwà aburú mìíràn.


Ẹgbẹ́ APC yóò bẹ̀rẹ̀ ìtanijí agbègbè ní ìpínlẹ̀ Yobe

Ìgbìmọ̀ ìpolongo Ẹgbẹ́ All Progressives Congress, (APC) ti ìpínlẹ̀ Yobe, Gúsù ilà-oòrùn Nàìjíríà, sọ pé ìtaniji òun yóò bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ Àbámẹ́ta. Adarì ìgbìmọ̀ ìpolongo ní ìpínlẹ̀ náà, Alhaji Mamman Mohammed, sọ èyí di mímọ̀ nínú àlàyé kan ní Ọjọ́ọ́rú,ní olú-ìlú. Wọ́n fi ìfítonílétí ìpolongo síta nípasẹ̀ Aṣojú ṣòfin Mohammed Hassan,adarí gbogbogbòò ìgbìmọ̀ náà. ‘Àwọn ètò ìtanijí ẹgbẹ́ lọ báyìí: Ọjọ́ Àbámẹ́ta, ọjọ́ kọkànlá,oṣù kejì,ìtanijí yóò wáyé ní Agbègbè ‘C’ , ní Gashua. ‘ọjọ́ Àìkú,ọjọ́ kejìlá,oṣù kejì,Agbègbè ‘B’ ,ní Potiskum ,tí Agbègbè ‘A’ yóò sì wáyé ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun,ọjọ́ kẹrìnlá,ní Geidam,’gẹ́gẹ́ bí Mammam ṣe sọ.


EFCC Yóò Ṣé Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Pẹ̀lú CITN Lórí Ọ̀rọ̀ Òwò-Órí

Àjọ tó ń rí sí ìwà ajẹbanu tí Nàìjíríà EFCC, tí gbà láti ṣé ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú Chartered Institute of Taxation of Nigeria, CITN, ní àwọn àgbègbè bí ṣàyẹ̀wò jibiti Òwò-Órí, láàrín àwọn ọran mìíràn tó ní anfààní sí àwọn ilé-iṣẹ́ méjèèjì. Alága EFCC, Abdulrasheed Bawa ṣé ìlérí náà ní Olu ilé-iṣẹ́ náà ní Abùjá, nígbà tí Ààrẹ ilé-iṣẹ́ náà, Oloye Adesina Adedayo ṣé àbẹwò pẹ̀lú àwọn alákóso tí ilé-iṣẹ́ náà lọ́ sí EFCC. Tún kà nípa:Ẹ dákun, Ẹ má ṣe lọ́wọ́ sí ríra Ìbò – Àjọ EFCC Ó sọ pé, “awọn ní látí ṣé iṣẹ́ pọ̀ ṣùgbọ́n àní látí ṣètò ìgbìmọ̀ imọ-ẹrọ kàn tí yóò wà pẹ̀lú àjọṣepọ̀ MoU.” Ààrẹ Chartered Institute of Taxation of Nigeria, CITN Ọ̀gbẹ́ni Adedayo sọ pé àbẹwò sí EFCC wá ní ìlọsíwájú tí ìpinnu wọ́n látí “fi ìdí múlẹ̀ nigbagbogbo àtí kó mú àwọn àjọṣepọ̀ láti lágbára pẹ̀lú àwọn ìmọ̀ràn ní àwọn àgbègbè tí ìfọwọ́sowọ́pọ̀, àtí ìmọràn.” Lekan Orenuga


Ìṣẹlẹ Ìjì-ilẹ̀ Turkey-Syria: Ipò Àìrí Ilé Gbé Àwọn Olùgbé Àgbègbè Náà

Ipò tí àwọn ẹgbẹgbẹ̀rún ènìyàn tó dì aláìní ilé lórí nípasẹ̀ ìwárírì-ilẹ̀ tó ṣẹlẹ̀ ní Turkey àtí Syria ń pọ̀si títí dì Ọjọ́bọ̀, nígbà tí ìrètí pìn lórí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn pé bóyá wọ́n ṣì wà láàyè láàrín àwọn ilé tó wò lulẹ̀. Ìṣẹlẹ yìí tó ṣẹlẹ̀ ní kùtùkùtù òwúrọ̀ Ọjọ́ Ajé ló tí gbá ẹ̀mí ọ̀pọ̀ ènìyàn tó jù ẹgbẹ̀rún mẹ́tàdínlógún 17,000 lọ́ ní Ọjọ́bọ̀ nínú orílẹ̀-èdè méjèèjì. Àjálù yìí jẹ́ ọkàn nínú àwọn tó tóbi jù tó kọlù orílẹ̀-èdè náà lẹ́yìn tí ọdún 1999. Tún kà nípa:Orílẹ̀ Èdè Tunisia Se Ìrànlọ́wọ́ Fún Àwọn Tí Ó Fara Káásá Níbi Ilẹ̀ Rírì Ní Turkey Àti Syria Òṣìṣẹ́ Ìlú Turkey kàn sọ pé àjálù náà yóò fá ìṣòro fún ìdìbò tí a ṣètò fún Ọjọ́ kẹrinla oṣù kàrún ùn 14/05 èyí tá ní ìrètí pé Ààrẹ Tayyip Erdogan yóò dójú kọ Ìpenija àwọn àrà ìlú nítorí ìṣẹlẹ náà. Àwọn aláṣẹ sọ pé ilé tótó ẹgbẹ̀rún mẹ́fa lé ọ̀ọ́dẹ́gbẹ̀ta 6,500 ní Turkey ló tí wó lulẹ̀ tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ilé mìíràn kó ṣeé wọ̀. Lekan Orenuga


Orílẹ̀-èdè Algeria Pé Aṣojú Rẹ̀ Sí Orílẹ̀-èdè France Wálé

Algeria tí pé aṣojú rẹ̀ sí France fún àwọn ifikun-lukun. Èyí ló wáyé lẹyìn àwọn ìdójúkọ tuntun kàn lórí bí wọ́n ṣé máa gbé ọmọ orílẹ̀-èdè náà kàn Amira Bouraoui tí wọ́n ti ń wa tí pẹ́. Ìròyìn sọ pé Ààrẹ Abdelmadjid Tebboune pàṣẹ fún aṣojú Said Moussi náà pé kó gbéra pàá “máà bọ̀ wà sílé” Tún kà nípa:Rwanda Kọ̀ Látí Má Gbà Àwọn Àlasálà Fún Ẹ̀mí Wọ́n Ọmọ DR Congo Mọ́ọ́ Arábìnrin Bouraoui ní wọ́n mú ní Tunisia ní ọjọ́ Ẹtì àtí pé ó yẹ́ kí wọ́n fí ṣé ọwọ́ sí Algeria, ṣùgbọ́n níkẹyìn ó ní anfààní látí wọ́ ọkọ̀ Òfurufú lọ́ sí France ní irọlẹ ọjọ́ Ajé. Bouraoui tó jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè France-Algeria ní ilé-ẹjọ́ kàn ní Algeria ti dá ẹ́wọn ọdún méjì fún ní Oṣù Kàrún ùn Ọdún 2021 lórí ẹsùn pé “Ó bú ẹnu àtẹ lú ẹsìn Islam àtí pàápà fún ẹgàn Ààrẹ orílẹ̀-èdè náà. Ṣùgbọ́n, kó tí sùn àtimọlé látí ìgbà náà nítorí ẹjọ́ ko-tẹ-mi-lọrun tó pé. Lekan Orenuga


Mínísítà Ètò Ẹ̀kọ́ Pàṣẹ Kí Wọ́n Tí Àwọn Ilé-ẹ̀kọ́ Gíga Fún Ìdìbò Gbogbogbò 2023

Mínísítà fún ètò ẹ̀kọ́ lorílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Mallam Adamu Adamu, tí pàṣẹ kí wọ́n tí àwọn ilé-ẹ̀kọ́ gíga Káàkiri orílẹ̀-èdè yìí fún ìdìbò Ààrẹ àtí Gómìnà lọdún yìí. Ìgbákejì Akọ̀wé Alàkóso Ọ̀gbẹ́ni Christopher Maiyaki tí National University Commission NUC, kéde ìlànà Mínísítà náà nínú lẹ́tà tó buwọ́lù, tó sí fí ṣọ́wọ́ sí àwọn ìgbákejì Adari àwọn Ilé-ẹ̀kọ́ gíga orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Maiyaki ṣé àkíyèsí pé ìlànà náà wáyé lẹyìn tí Mínísítà ṣé àwọn ifiyesi, ifọrọwerọ pẹ̀lú àwọn ilé-iṣẹ́ ààbò lórí ààbò òṣìṣẹ́, àkẹ́kọ́ àti àwọn òun-ìní tí àwọn Ilé-ìwé náà. “Nitorinaa, àwọn Ìgbákejì Alàkóso àti àwọn Olùdarí/àwọn aláṣẹ tí àwọn ilé-iṣẹ́ láàrín àwọn ilé-ẹ̀kọ́ gíga, ní látí tí àwọn Ilé-ẹ̀kọ́ gíga wọnyí pá bẹ̀rẹ̀ látí Ọjọ́bọ̀ ọjọ́ Kejì-lé-lógún 22 Oṣù Kejì ọdún 2023 sí Ọjọ́ Ìṣẹgun ọjọ́ kẹrinla 14 Oṣù Kẹta ọdún 2023,” Adamu sọ. Lekan Orenuga


Okocha Àtí Mikel Bá Orílẹ̀-èdè Turkey Kẹ́dun Lórí Ìṣẹ̀lẹ̀ ìwárírì-ilẹ̀ Tó Ṣẹlẹ̀

Àwọn àgbábọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tẹlẹ, Austin Okocha àti Mikel Obi tí darapọ̀ mọ́ àwọn ènìyàn látí fí ikẹdun wọ́n ránṣẹ́ sí àwọn ẹbí àwọn tó pàdánù ẹ̀mí wọ́n àtí àwọn tó fí ará pá nínú ìṣẹ̀lẹ̀ tó ṣẹ̀ ní Orílẹ̀-èdè Turkey láìpẹ́ yíì. Bí àtìlẹ́yìn tí ń lọ́ lọ́wọ́ fún orílẹ̀-èdè Turkey pẹ̀lú ìṣẹ̀lẹ̀ ìwárírì-ilẹ̀ tí ìwọn rẹ̀ tó 7.8magnitude tó kọlù orílẹ̀-èdè Turkey àtí Syria ní kùtùkùtù òwúrọ̀ Ọjọ́ Ajé, èyí tí kó ṣẹ̀lẹ̀ ní ọgọrùn ọdún sẹyìn lorílẹ̀-èdè náà. Tún kà nípa:Algeria 2023: Ìpín Ní Sí ìsòrí CAF U-17 Ní Kíkún Agbábọ́ọ̀lù Chelsea tẹ́lẹ̀ rí, Mikel, tó tún gbá bọ́ọ̀lù ní Turkey, ní ojú ewé Instagram rẹ̀ fi ẹ̀dùn ọkàn rẹ̀ hàn sí àwọn ìdílé tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà ṣẹ̀ sí. “Ọkàn mi bàjẹ́ látí rí fanran ìṣẹ̀lẹ̀ naa lànà. “Mó ń ló àkókò yìí láti ránṣẹ́ ìtùnú sí Ẹbí àtí àwọn ololufẹ àwọn tọ̀rọ̀ náà kàn. Kí Ọlọrun fún wọ́n ni àgbàrá àtí òkun fún àdánù wọ́n.” Okocha náà kọ̀wé, “Awọn èrò àti ádùrá mí kó máa wà pẹ̀lú gbogbo ènìyàn orílẹ̀-èdè Turkey.


“Ọkàn mi bàjẹ́ látí rí fanran ìṣẹ̀lẹ̀ naa lànà. “Mó ń ló àkókò yìí láti ránṣẹ́ ìtùnú sí Ẹbí àtí àwọn ololufẹ àwọn tọ̀rọ̀ náà kàn. Kí Ọlọrun fún wọ́n ni àgbàrá àtí òkun fún àdánù wọ́n.” Okocha náà kọ̀wé, “Awọn èrò àti ádùrá mí kó máa wà pẹ̀lú gbogbo ènìyàn orílẹ̀-èdè Turkey. Ìbànújẹ nlá ni èyí jẹ́ fún ẹbí àwọn tó pàdánù ẹ̀mí wọ́n.” Ní àkókò ìròyìn yìí, Ó lé ní ẹgbẹrun mẹ́sàn 9,057 àwọn ènìyàn tó tí kú ní orílẹ̀-èdè Turkey, bákannáà ní ẹgbẹ̀wá lé ẹgbẹ̀ta àtí díẹ̀ 2,662 pàdánù ẹ̀mí wọ́n ní orílẹ̀-èdè Syria, tí àpapọ̀ wọ́n jẹ́ ẹgbẹ̀rún mọkànlá àtí ọ̀ọ́dẹ́gbẹ̀rin lé díẹ̀ 11,719. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn míràn fí àràpà tí àwọn míràn wà lábẹ́ òrùlé tó wò. Lekan Orenuga


Ìbànújẹ nlá ni èyí jẹ́ fún ẹbí àwọn tó pàdánù ẹ̀mí wọ́n.” Ní àkókò ìròyìn yìí, Ó lé ní ẹgbẹrun mẹ́sàn 9,057 àwọn ènìyàn tó tí kú ní orílẹ̀-èdè Turkey, bákannáà ní ẹgbẹ̀wá lé ẹgbẹ̀ta àtí díẹ̀ 2,662 pàdánù ẹ̀mí wọ́n ní orílẹ̀-èdè Syria, tí àpapọ̀ wọ́n jẹ́ ẹgbẹ̀rún mọkànlá àtí ọ̀ọ́dẹ́gbẹ̀rin lé díẹ̀ 11,719. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn míràn fí àràpà tí àwọn míràn wà lábẹ́ òrùlé tó wò. Lekan Orenuga


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Fọn Rere Pàtàkì Ṣíṣan Owó Fún Ilé-Iṣẹ́ kólẹ̀-kó’dòtí

Ìjọba Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ti gba àwọn ará ìlú níyànjú láti ní àyípadà ọkàn nínú ọdún yìí, tí o sì rọ wọn láti máa san owó fún àwọn ọkọ̀ akolẹ ti ìjọba fi ọwọ sí kí wọn lè máa kó idọti wọn dànù lásìkò. Alamojuto Ètò Ìròyìn Àṣà àti Ìrìn Àjò Afẹ, Ọmowe Wasiu Olatubosun lo sọ ọrọ yìí nínú atẹjade kan ti o fi síta ni Ọjọ’bọ, ọjọ Kẹsan oṣù yìí. Olatubosun, ẹni tí o sọ ọrọ yìí di mímọ ní ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlè Ọ̀yọ́ ní Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lo gba gbogbo olùgbé Ìpínlè Ọ̀yọ́ níyànjú láti máa san owó akolẹ-ko’dótì lóòrèkóòrè, ki wọn sì rí dájú wí pé wọn rà gorodomu tí wọn yóò máa palẹ idọti wọn mọ́ sí ki o bà lè rọrùn fún ọkọ̀ akolẹ-ko’dótì tí yóò wá gbée dànù. O wa tẹnu mọ àlàyé rẹ fún àwọn olùgbé Ìpínlè Ọ̀yọ́ láti ri wí pé wọn n ṣe èyí ní ìbámu pẹlú àlà kalẹ tí Ìgbìmò Amuseya tó n mójú tó kiko idọti àti ilé iṣẹ ako’dótì to n ṣe atunrọ ohun èlò aloku, ‘Mottainai Recycling Ltd’ eléyìí tí ìjọba fun ní àṣẹ, nígbà tí ilé iṣẹ náà ṣèlérí láti túbọ̀ tẹra mọ́ iṣẹ́ kiko idọti láti pèsè àyíká tó dùn wo lójú. Nígbà tí o jẹ ki o di mímọ pé, ẹnikẹ́ni to bá ṣe lòdì sí àlà kalẹ yìí yóò f’ojú wí iná òfin. Olatunbosun wá lu gbogbo àwọn tó n mu kí ọwọ isẹ yá eléyìí tí Abilekọ Adedayo Aderonke le waju rẹ fún bíi wọn ṣe mú agbega dé bá kiko idọti láti ojúlé dé ojúlé àti àwọn Òpópónà nípa ìpèsè awọn ọkọ̀ ako’dótì.


O wa tẹnu mọ àlàyé rẹ fún àwọn olùgbé Ìpínlè Ọ̀yọ́ láti ri wí pé wọn n ṣe èyí ní ìbámu pẹlú àlà kalẹ tí Ìgbìmò Amuseya tó n mójú tó kiko idọti àti ilé iṣẹ ako’dótì to n ṣe atunrọ ohun èlò aloku, ‘Mottainai Recycling Ltd’ eléyìí tí ìjọba fun ní àṣẹ, nígbà tí ilé iṣẹ náà ṣèlérí láti túbọ̀ tẹra mọ́ iṣẹ́ kiko idọti láti pèsè àyíká tó dùn wo lójú. Nígbà tí o jẹ ki o di mímọ pé, ẹnikẹ́ni to bá ṣe lòdì sí àlà kalẹ yìí yóò f’ojú wí iná òfin. Olatunbosun wá lu gbogbo àwọn tó n mu kí ọwọ isẹ yá eléyìí tí Abilekọ Adedayo Aderonke le waju rẹ fún bíi wọn ṣe mú agbega dé bá kiko idọti láti ojúlé dé ojúlé àti àwọn Òpópónà nípa ìpèsè awọn ọkọ̀ ako’dótì. Nígbà tí o n sọrọ lórí akitiyan ilé iṣẹ́ Mottainai bi wọn ṣe n gbógun ti ìwà dída idọti lọnà tí kò tọ, Olotubosun lù ile iṣẹ náà l’ogo ẹnu fún ọna àrà tí o n gbà láti rí wí pé àyíká àti agbègbè dùn wò. Olatubosun tún fọn rere pàtàkì ṣiṣe atunrọ idọti, tí o sì gba gbogbo olùgbé Ìpínlè Ọ̀yọ́ níyànjú láti máa ṣe èyí nítorí o ṣe iyebiye tí yóò sì mú kí ọrọ̀ ajé Ìpínlè Ọ̀yọ́ tun le rú gọgọ síi. Abiola Olowe Ìbàdàn


Nígbà tí o n sọrọ lórí akitiyan ilé iṣẹ́ Mottainai bi wọn ṣe n gbógun ti ìwà dída idọti lọnà tí kò tọ, Olotubosun lù ile iṣẹ náà l’ogo ẹnu fún ọna àrà tí o n gbà láti rí wí pé àyíká àti agbègbè dùn wò. Olatubosun tún fọn rere pàtàkì ṣiṣe atunrọ idọti, tí o sì gba gbogbo olùgbé Ìpínlè Ọ̀yọ́ níyànjú láti máa ṣe èyí nítorí o ṣe iyebiye tí yóò sì mú kí ọrọ̀ ajé Ìpínlè Ọ̀yọ́ tun le rú gọgọ síi. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ààrẹ Buhari Kí Olórí Àwọn Òṣìṣẹ́ Tuntun, Ajaero Káàbọ̀

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí kì Joe Ajaero kú oríìré bí o tí dì Ààrẹ títún tí Ẹgbẹ́ Àwọn Òṣìṣẹ́ Nigeria Labour Congress, NLC. Ààrẹ náà tún gbóríyìn fún Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ tí ẹgbẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ NLC lórí àṣeyọrí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin tó gbé àwọn adari tuntun náà jáde. “Lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún pẹ̀lú iṣẹ́ takuntakun àti ìjàkadì, àìmọtara-ẹni-nìkan tí Ajaero fí yá ará rẹ̀ sí ọ̀tọ̀ lóde òní mú èrè wá. Ìrìn-àjò rẹ̀ nínú ẹgbẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ jẹ́ òun ìwúrí pẹ̀lú àwọn ọ̀pọ̀lọpọ̀ isẹ́ ribiribi.” “Ìrètí ati èròngbà wà ní wípé yóò ló ipò náà látí túkọ́ ìlọsíwájú ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ náà lórílẹ̀-èdè yìí áti ilẹ̀ Adúláwọ̀ lápápọ̀ dé ibí tó lápẹ́ẹ̀rẹ́.” Ó sọ Tún kà nípa:Ẹgbẹ́ NLC Ṣe Àtìlẹyìn Fún Àwọn Sẹ́nítọ́ Nípa Fífi Ọjọ́ Kún Owó Tuntun. Bákannáà ní Ààrẹ Buhari kí Comrade Ayuba Wabba fún àṣeyọrí iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Olórí àwọn òṣìṣẹ́ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó ń fí ipò sílẹ̀. Lekan Orenuga


Ẹ̀ka Ọkọ̀ Òfurufú Nàìjíríà Gbà Owó Tó Lé Ní Ọ̀ọ́dẹ́gbẹ̀rin Mílíọ̀nù Náírà Fún Ìtọ́jú Pápákọ̀

Ilé-iṣẹ́ Òfurufú tí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní Ọjọ́rú gbá ibuwọlú ìwé iṣẹ́ àkànṣe tí ó tó ọ̀ọ́dẹ́gbẹ̀rin lé lógún mílíọ̀nù Náírà N721m fún ìtọ́jú Pápákọ̀ Òfurufú Aminu Kano International ní Ìpínlẹ̀ Kano, Àríwá Ìwọ̀-oòrùn tí orílẹ̀-èdè yìí tí yóò jẹ́ oloṣu méjìlá. Mínísítà fún ètò ọkọ Òfurufú, Hadi Sirika, ló sọ èyí fún àwọn òníròyìn ní ìparí ìpàdé àwọn alẹnu-lọ̀rọ̀ tí Orílẹ̀-èdè yìí tí Ààrẹ Muhammadu Buhari ṣé Olùdarí rẹ̀. Tún kà nípa:Ààrẹ Bùhárí ń darí àpèjọ ìgbìmọ̀ aláṣẹ àpapọ̀ Nínú ìdánilójú kàn, Mínísítà náà sọ pé; “Nigeria Air yóò bẹ̀rẹ̀ sí fó láìpẹ́. A tí ṣètò bàálù náà, wọ́n sì tí kùn wọ́n ní àwọ̀ wọ́n, gbogbo ló tí tó, pàápàá jùlọ ìwé àṣẹ Air Operator Certificate AOC tí àjọ Nigeria Civil Aviation Authority NCAA má ń pèsè, lẹyìn náà ọkọ Òfurufú náà yóò bẹ̀rẹ̀ síi fo,” Mínísítà náà ṣàlàyé. Lekan Orenuga


Àjọ Tí Ó Ń Gbógun Ti Ìwà Ìbàjẹ́ Sàwárí Ọ̀ọ́dúnrún Mílíọ̀nù Owó Tuntun Ní Ilé Ìfowópamọ́ Sterling

Àjọ tí ó ń gbógun ti ìwà ìbàjẹ́ àti ìwà búburú míràn ti se àwárí ọ̀ọ́dúnrún mílíọ̀nù ó dín díẹ̀ owó tuntun èyí tí wọ́n kó pamọ́ ní ọ́ọ́fìsì àpapọ̀ ilé ìfowópamọ́ Sterling ní ìlú Abuja. Agbẹnusọ àjọ náà, Arábìnrin Azuka Oguagu sọ pé àsírí náà tú látàrí akitiyan àjọ náà láti ríi dájú pé àwọn ilé ìfowópamọ́ tẹ̀lé àṣẹ ilé ìfowópamọ́ àpapọ̀ lójúnà àti jẹ́ ki ́owó tuntun náà dé ọwọ́ ará ìlú. Eléyìí fi hàn pé ilé ìfowópamọ́ náà kùnà láti jẹ́ kí àwọn ènìyàn rí owó náà gbà, léyìí tí ó sì ti mú ìnira bá ará ìlú. Àjọ náà tún tẹ̀síwájú lọ sí àwọn ilé ìfowópamọ́ míràn bíi Keystone, Zenith, Fcmb, léyìí tí wọ́n sì kó gbogbo àwọn tí ó ń kó ìfàsẹ́yìn bá ètò náà lójúnà àti fi imú wọn kó ata òfin.


Ètò Ìdìbò Ọdún 2023 Yóò Lọ Ní Ìrọwọ́-Rọsẹ̀- Olùdámọ̀ràn Lórí Ètò Àbò Fọwọ́ Sọ̀yà

Olùdámọ̀ràn sí Ààrẹ lórí ètò ààbò, Ọ̀gágun Ajagunfẹ̀yìntì Babagana Monguno ti fi àwọn ọmọ Nàìjíríà lọ́kàn balẹ̀ wípé ìdìbò àpapọ̀ ọdún 2023 yóò kẹ́ṣẹ járí. Monguno fi àrídájú náà léde nígbà tí ó se ìpàdé pọ̀ pẹ̀lú àjọ elétò ìdìbò àti adarí àwọn ọmọ ogun orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó gba àwọn ọmọ Nàìjíríà nímọ̀ràn láti má se tẹ̀lé ìsìdarí àti ìròyìn èké àtipé ìdìbò àpapọ̀ tí ó ń bọ̀ yóò lọ ní ìrọwọ́-rọsẹ̀.


Ẹ Má se Dásí Òsèlú- Alákòsóo Ọmọ Ogun Òfurufú Pàrọwà

Gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti ń gbáradì fún ètò ìdìbò gbogbo gbòò ọdún 2023, Ọ̀gá Àgbà adarí ọmọ ogun òfurufú, Ọladayọ Amao gba àwọn ọmọ ogun níyànjú láti má se dásí òsèlú lójúnà àti siṣẹ́ wọn bí ó ti se yẹ. Ó fi ọ̀rọ̀ náà léde nígbà tí ó sèpàdé pọ̀ pẹ̀lú àwọn adarí ẹka kọ̀ọ̀kan ní ọ́ọ́fìsì àpapọ̀ àjọ náà ní ìlú Abuja. Ọ̀gágun Amao gba àwọn adarí ikọ̀ kọ̀ọ̀kan níyànjú láti rán àwọn ọmọ ogun létí ojúse wọn àti ipa wọn nínú ètò òsèlú. Ó sàfikún pé àwọn yóò se àgbéyẹ̀wò àti ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún àwọn ọmọ ogun tí yóò kópa nínú ètò ààbò lásìkò ìdìbò.


Ẹgbẹ́ Òṣìṣẹ́ Yan Ààrẹ Tuntun

Ọ̀gbẹ́ni Joe Ajaero ti jáwé olúborí gẹ́gẹ́ bíi Ààrẹ ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ tuntun ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ìyànsípò náà wáyé ní ìlú Abuja níbi àkójọpọ̀ ẹgbẹ́ náà, ẹlẹ́ẹ̀kẹtàlá irúu rẹ̀, tí wọ́n sì yan Ajaero gẹ́gẹ́ bíi adarí láìní alátakò. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, Ó jẹ́jẹ̀ẹ́ láti mú ìgbáyégbádùn àwon òṣìṣẹ́ ní òkúkúdùn, Ó sì gbóríyìn fún ààrẹ ẹgbẹ́ náà tẹ́lẹ̀ rí, Ayuba Wabba fún iṣẹ́ ribiribi tí ó se.


Ènìyàn Mẹ́ẹ̀dọ́ọ́gbọ̀n Pàdánù Ẹ̀mí Níbi ị̀kọlù Àwọn Alákatakítí ẹ̀sìn lórílẹ̀ Èdè Burkina Faso

Kò dín ní ènìyàn mẹ́ẹ̀dọ́ọ́gbọ̀n tí wọ́n sòfò ẹ̀mí níbi àkọlù tí àwọn alákatakítí ẹ̀sìn se sí apá Àréwá Burkina Faso ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, gẹ́gẹ́ bíi ìfiléde tí Gómìnà Sahel se. Ní ọjọ́ Àìkú (Sunday) ni àwọn ará ìlú sàdéédé ríi pé àwọn jàǹdùkú agbébọnjà ya wọ inú ìlú pẹ̀lú Alùpùpù, tí wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí ní se àkọlù sí Àgọ́ Ọlọ́pàá, Ilé-Ìwé àti àwọn Ilé Ìjọsìn síwájú kí àwọn ẹ̀ṣọ́ aláàbò tó dá wọn lọ́wọ́ kọ́. Ọ̀gbẹ́ni Sorgho sọ pé, ìjọba ti ń gbìyànjú láti pèsè ààbò tí ó dájú fún ará ìlú, Ó wá pè fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ wọn.


Orílẹ̀ Èdè Tunisia Se Ìrànlọ́wọ́ Fún Àwọn Tí Ó Fara Káásá Níbi Ilẹ̀ Rírì Ní Turkey Àti Syria

Orílẹ̀ èdè Tunisia ti darapọ̀ mọ́ ojúgbàa rẹ̀ nípa síṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn tí ó fi ara káásá nínú ìsẹ̀lẹ̀ ilẹ̀ rírì ní orílẹ̀ èdè Turkey àti syria. Ààrẹ kais Saied fi àwọn ohun atunilára ráńsẹ́ ní ọjọ́ Ajé, lẹ́yìn ìgbà tí ilẹ̀ rì ní àwọn orílẹ̀ èdè náà tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ sì pàdánù ẹ̀mí, àti àìmọye ènìyàn tí ó fi ara pa yánna-yànna. Orílẹ̀ èdè bíi Amẹ́ríkà, China, Gulf ni ó jẹ́jẹ̀ẹ́ ìrànlọ́wọ́, tí wọ́n sì ti pèsè ohun ìtura fún àwọn tí ọ̀rọ̀ kàn. Àjọ elétò ìlera àgbáyé ti se ìkìlọ̀ pẹ̀lú àfojúsùn pé yóò tó ènìyàn ẹgbẹ̀rún mẹ́tàlélógún tí ilẹ̀ rírì náà yóò pa lára, Ó wá pè fún ìrànlọ́wọ́ fún àwọn tí ọ̀rọ̀ kàn.


Àjọ Elétò Ìdìbò Fi Àrídájú Ìgbáradì Rẹ̀ Hàn Sí Ìjọba Àpapọ̀

Ọ̀jọ̀gbọ́n Mahmood Yakubu tí ó jẹ́ alákòsóo ètò ìdìbò ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti ń fi ọ̀rọ̀-jomitoro-ọ̀rọ̀ pẹ̀lú ìjọ̀ba àpapọ̀ lórí ìgbáradì rẹ̀ láti ṣe ètò ìdìbò tí kò ní ẹja-n-bákàn nínú. Eléyìí wáyé níbi ìpàdé àpapọ̀ olósoosù irúu rẹ̀ tí ẹka ìjọba àpapọ̀ èyí tí Ààrẹ Buhari darí rẹ̀. Ìpèsípàdé alákòsóo ìdìbò náà se pàtàkì nítorí pé kò ju ọjọ́ mẹ́rìndínlógún lọ tí ìdìbò àpapọ̀ náà yóò fi wáyé. Lára ẹni tí wọ́n ń retí nínú ìpàdé náà ni Ọ̀gá Ọlọ́pàá Àpapọ̀ Usman Alkali fún àlàyé nípa ìgbáradì rẹ̀ nípa ètò àbò fún ìdìbò àpapọ̀.


Ilé Ẹjọ́ Gíga Àpapọ̀ Ti Dá Ilé Ìfowópamọ́ Àpapọ̀ Lọ́wọ́kọ́ Lóríi Gbèdéke Owó Náírà.

Ilé Ẹjọ́ àpapọ̀ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà fi ìdájọ́ léde ní Ọjọ́rú (Wednesday) tí ó sí pásẹ fún ilé ìfowópamọ́ àpapọ̀ láti gbésẹ̀ kúrò lóríi gbèdéke kíkó owó Náírà tí ó ti wà tẹ́lẹ̀ rí kúrò nílẹ̀ nínú osù kejì. Àwọn Adájọ́ méje, eléyìí tí Adájọ́ John Okoro darí wọn ni ó dájọ́ náà, èyí tí ìpínlẹ̀ mẹ́ta ní àgbègbè àréwá orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, Kaduna, Kogi àti zamfara pè. Ó sì sún ìgbẹ́jọ́ náà sí ọjọ́ kẹẹ̀dógún osù kejì ọdún 2023 fún ìtẹ̀síwájú ìgbẹ́jọ́ náà. Agbẹjọ́rò àgbà tí ó ń sojú àwọn olùpẹ̀jọ́ Ọ̀gbẹ́ni A.I. Mustapha (SAN) rọ Ilé Ẹjọ́ Àpapọ̀ láti bojú àánú wo ìpèpè rẹ̀ fún ìsọ̀kan, àlàáfíà àti ìfi àdájọ́ òdodo rinlẹ̀ ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Àtipé kí ìsẹ̀lẹ̀ náà má baà fa wàhálà, nítorí pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ilé ìfowópamọ́ ni ó ti wà ní títì pa látàrí rògbòdìyàn àìrí owó ná fún àwọn ará ìlú.


Ẹ Lo Ànfààní Ètò Ìdìbò Ọdún 2023 Láti Darí Orílẹ̀-Èdè Nàìjíríà Sí Ipa Ọ̀nà Òdodo – Seyi Makinde Sí Àwọn Ọmọ Lẹyin Kristi

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde ti sọ wí pé òun yóò tẹ síwájú láti máa polongo ìdàgbàsókè ni ìpínlè Ọ̀yọ́, nígbà tí o ké sí gbogbo olùgbé Ìpínlè náà láti lò anfààní ìdìbò gbogboògbò tí ọdún 2023 láti dá Orilẹ èdè Nàìjíríà padà sí ipa ọna òdodo. Ọrọ yìí ló jẹyo nínú atẹjade kan tí akọwe ìròyìn fún Gómìnà, Taiwo Adisa fi s’ọwọ sí àwọn oníròyìn nínú èyí ti gómìnà Makinde ti tẹnu mọ wí pé ètò ìdìbò Ààrẹ eléyìí tí yóò wáyé ni ọjọ Karundinlogbon oṣù yìí ni yóò jẹ ọkan bíi iru rẹ, tí yóò sọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà di orilẹ-èdè olómìnira ní tòótọ, O wa rọ gbogbo ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti dibo fún ẹni tí ọkàn wọn bá yan. Makinde ló sọ ọrọ yìí lásìkò tí o n jọsin pẹlu àwọn ọmọ lẹyin Kristi nínú ilé ijọsin ‘Life Mission International’ ti àdàpè rẹ n jẹ Ọlọrun Ojiji, ni ìlú Ìkòyí ni Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun ní Ekun gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Gómìnà wa fi àsìkò náà rọ àwọn Kristẹni láti lò anfààní ètò ìdìbò tó n bọ láti gba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà padà ki wọn sì tan imọlẹ sí òkùnkùn ti wa nínú òṣèlú. O wa tun fi àsìkò náà ké sí gbogbo Kristẹni láti má ṣe fà sẹyìn tó bá di ọrọ òṣèlú, nígbà tí o tọka sí ọrọ Olùṣọ àgùntàn kan ni ìpínlè Benue ni ọdún diẹ sẹyin níbi tí o ti olùṣọ àgùntàn náà ti ṣàlàyé wí pé ti àwọn Kristẹni ko ba lọwọ nínú òṣèlú, wọn kò gbọdọ ṣe àwáwí lórí bí wọ́n ṣe n tu ọkọ̀ ìṣèjọba. O wa tún sàlàyé pé Òpópónà Olobiripo ti iṣẹ n lọ lórí rẹ lọwọ ni yóò mú itura dé bá gbogbo arinrin-àjò láti ìbàdàn lọ sí Ojota ni Ìpínlè Èkó.


Gómìnà wa fi àsìkò náà rọ àwọn Kristẹni láti lò anfààní ètò ìdìbò tó n bọ láti gba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà padà ki wọn sì tan imọlẹ sí òkùnkùn ti wa nínú òṣèlú. O wa tun fi àsìkò náà ké sí gbogbo Kristẹni láti má ṣe fà sẹyìn tó bá di ọrọ òṣèlú, nígbà tí o tọka sí ọrọ Olùṣọ àgùntàn kan ni ìpínlè Benue ni ọdún diẹ sẹyin níbi tí o ti olùṣọ àgùntàn náà ti ṣàlàyé wí pé ti àwọn Kristẹni ko ba lọwọ nínú òṣèlú, wọn kò gbọdọ ṣe àwáwí lórí bí wọ́n ṣe n tu ọkọ̀ ìṣèjọba. O wa tún sàlàyé pé Òpópónà Olobiripo ti iṣẹ n lọ lórí rẹ lọwọ ni yóò mú itura dé bá gbogbo arinrin-àjò láti ìbàdàn lọ sí Ojota ni Ìpínlè Èkó. Gómìnà wá tún fi kún ọrọ rẹ̀ wí pé pẹlu iranlọwọ àti atilẹyin Ọlọ́run tí òun fi jáwé olubori ni ọdún 2019, òun ni ìdánilójú pé Ọlọ́run náà yóò tún ti òun léyìn láti jáwé olubori nínú ìdìbò gómìnà tí yóò wáyé ọjọ Kọkànlá oṣù kẹta ọdún yìí, nígbà tí o rọ wọn láti tẹ síwájú láti máa gbàdúrà fún orílè-èdè Nàìjíríà ki ètò ìdìbò gbogboògbò to n bọ lè lò ní irowo-rose. Abiola Olowe Ìbàdàn


Gómìnà wá tún fi kún ọrọ rẹ̀ wí pé pẹlu iranlọwọ àti atilẹyin Ọlọ́run tí òun fi jáwé olubori ni ọdún 2019, òun ni ìdánilójú pé Ọlọ́run náà yóò tún ti òun léyìn láti jáwé olubori nínú ìdìbò gómìnà tí yóò wáyé ọjọ Kọkànlá oṣù kẹta ọdún yìí, nígbà tí o rọ wọn láti tẹ síwájú láti máa gbàdúrà fún orílè-èdè Nàìjíríà ki ètò ìdìbò gbogboògbò to n bọ lè lò ní irowo-rose. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ààrẹ Buhari Banújẹ́ Látàrí Ìṣekúpa Àwọn Ọmọ Nàìjíríà Tó Wà Ní Orílẹ̀-èdè Burkina Faso

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti gba ìròyìn ti kò dára nípa àwọn Mùsùlùmí tó ń ṣe ìrìn àjò lọ sí ilẹ̀ mímọ̀, wọ́n se àgbákò pẹ̀lú àwọn tó dojú ìbọn kọ wọ́n ní oju ọ̀nà wọn ni Burkina Faso láti lọ sí ìlú Kaolak, Sengal nígbà tí ọkọ̀ ń gbé wọn kọjá lọ. Ààrẹ ti fi ìbánikẹ́dùn rẹ̀ hàn, ó sì tún gbàdúrà fún àwọn tó sì wà nínú ìgbèkùn. Ẹ̀ka tó ń mójú tó ọ̀rọ̀ ilẹ̀ òkèèrè nípasẹ̀ Ẹ̀mbássì orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní Burkina Faso, tí ń fi ikùn lu ikùn pẹ̀lú ìjọba orílẹ̀-èdè náà láti rí ìdájọ́ òdodo gbà kí wọ́n ṣì fi ẹnu àwọn oníṣẹ́ ibi jófin Ààrẹ fi dá àwọn ènìyàn lójú pé ìjọba orílẹ̀-èdè yìí yóò sa ipá wọn láti ríi dájú pé òkú àwọn ẹni tó ti lọ àti àwọn ẹni tí orí kó yọ yóò dé sí orílẹ̀-èdè yìí láì sí wàhálà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ọmọ Ọkùnrin Obáfẹ́mi Martins Bọwọ́lu Ìwé Àdéhùn Àkọ́kọ́ Ti Bọ́ọ̀lù Gbígbá

Ògbóǹtarìgì agbábọ́ọ̀lù ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó ti fẹ̀yìntì, Obáfẹ́mi Martins, ọ̀dọ́mọdékùnrin rẹ̀, Kevin Mauss- Martins ti bọwọ́lu ìwé àdéhùn àkọ́kọ́ bọ́ọ̀lù gbígbá pẹ̀lú ìkọ Italian Serie A club Monza. Bàbá Kelvin tí se Obáfẹ́mi Martins se àṣeyọrí dáradára nínú eré bọ́ọ̀lù gbígbá Fún àpẹrẹ, o gbá bọ́ọ̀lù fún Serie A, pẹ̀lú Milan, ó gba bọ́ọ̀lù Premier League pẹ̀lú Newcastle United, o gba bọ́ọ̀lù fún La Liga pẹ̀lú Levante, o gbá bọ́ọ̀lù fún Bundesliga pẹ̀lú Wolfsburg kí ó tó wá lọ sí Orílẹ̀-èdè Amerika àti China fún eré bọ́ọ̀lù bákannáà. Martins lọ sí orí ẹ̀rọ ayélujára níbi tí ó ti fi ìdùnnú rẹ̀ nípa ọmọ rẹ̀ hàn. “O kú oríre ọmọ mi, inú mi dùn láti fi ọ́ yangàn. o ó se àseyege kalẹ́ fún ìkọ rẹ ní Monza.” Martins kọ ìwé bẹ́ẹ̀. Kevin ẹlẹ́sẹ̀ayò dara pọ̀ mọ́ ikọ̀ AC Milan academy kó tó lọ dara pọ̀ mọ́ Inter Milan ní ọdún 2018 kí ó tó ní ìgbéga tí ó sí tẹ̀síwájú láti lọ gbá bọ́ọ̀lù ní Monza Kevin ti gbá bọ́ọ̀lù fún ikọ̀ ọ̀jẹ̀ wẹ́wẹ́ ti Italian under-15 team, ó dá àwọn lu ní ìgbà kan nínú ìdíje mẹ́ta tó ti gbá.


“O kú oríre ọmọ mi, inú mi dùn láti fi ọ́ yangàn. o ó se àseyege kalẹ́ fún ìkọ rẹ ní Monza.” Martins kọ ìwé bẹ́ẹ̀. Kevin ẹlẹ́sẹ̀ayò dara pọ̀ mọ́ ikọ̀ AC Milan academy kó tó lọ dara pọ̀ mọ́ Inter Milan ní ọdún 2018 kí ó tó ní ìgbéga tí ó sí tẹ̀síwájú láti lọ gbá bọ́ọ̀lù ní Monza Kevin ti gbá bọ́ọ̀lù fún ikọ̀ ọ̀jẹ̀ wẹ́wẹ́ ti Italian under-15 team, ó dá àwọn lu ní ìgbà kan nínú ìdíje mẹ́ta tó ti gbá. Ó sì tún leè gbá bọ́ọ̀lù fún orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó bá yá gẹ́gẹ́ bí ìròyìn se sọ. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ó sì tún leè gbá bọ́ọ̀lù fún orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó bá yá gẹ́gẹ́ bí ìròyìn se sọ. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìyáàfin Hilda Adefarasin di olóògbé: Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sèdárò rẹ̀

Àarẹ orilẹ-ede Naijiria, Muhammadu Buhari ti bá àwọn ẹbí ìdílé Adefarasin sọfọ lórí ikú Ìyáafin Hilda Adefarasin tí ó jé ọmo ọdun Méjìdínlọ́gọ̀rún (98yrs). Ààrẹ Buhari sọ pé olóògbé jẹ́ ẹni tó ń ran àwọn aláìní lọ́wọ́ àti ẹni tó nífẹ̀ẹ́ sí àtúnṣe rere nípa ètò ìjọba tiwa-n-tiwa lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà ni gbogbo ìgbésí ayé rẹ̀. Ààrẹ sì rọ àwọn ọmọ olóògbé, pàápàá jùlọ àwọn ọmọ olóògbé àti ẹbí rẹ̀, láti tẹ̀lé ìlànà tí ìyá wọn fi lélẹ̀.


Ọ̀wọ́n Gógó Náírà: Gómìnà Ìpínlẹ̀ Kano Yóò Lọ Rí Àwọn Ọ̀gá Àgbà Ilé Ìfowópamọ́

Gómìnà ìpínlẹ̀ Kano, Ọ̀gbẹ́ni Abdulahi Umar Ganduje ti ṣetán láti lọ rí àwọn ọgá àgbà ilé Ìfowópamọ́ láti ríi dájú pé ìṣòro ọ̀wọ́n gógó owó tutun kásẹ̀ nílẹ̀ ní ìpínlẹ̀ náà. Ganduje sọ èyí nígbà tí ó ń polongo Ìbò ní ìjọba ìbílẹ̀ Kunchi àti Tsanyawa ti ìpínlẹ̀ náà, bí akọ̀wé àgbà ti oníròyìn fún Gómìnà, Abba Anwar se sọ. Gẹ́gẹ́ bí àlàkalẹ̀, ìgbésẹ̀ láti ọ̀dọ̀ Gómìnà wà láti jẹ́ kí ọ̀wọ́n gogo owó pòórá, kí ayé gbẹdẹmukẹ fún gbogbo àwọn olùgbé ìpínlẹ̀ Kano. Láti ìgbà tí gbèdéke ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù Kejì ti wà tí wọ́n tún sun sí ọjọ́ kẹwàá oṣù Kejì láti se pàsípàrọ̀ owó sí tutun, igba Náírà, Ẹ̀ẹ́dẹ̀gbeta Náírà àti Ẹgbẹ̀rún Náírà ni ọ̀wọ́n gogo owó ti wà tí àwọn ènìyàn sì ti ń ṣe wàhálà láti ríi pààrọ̀. “A ó lọ bá àwọn ọgá àgbà ilé Ìfowópamọ́ láti bèèrè ìdí tí owó tuntun fi sọ̀wọ́n,” Ganduje sọ bẹ́ẹ̀. Gómìnà Ganduje tún jẹ́ kó di mímọ̀ pé ètò ti wà láti pèsè ohun ìtura fún gbogbo ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ náà káàkiri gbogbo ìbílẹ̀ mẹ́rìnlélógójì tó wà ní ìpínlẹ̀ náà bí wọ́n ti se ní àkókò àrùn COVID-19 Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìdájọ́ Ilé-ejọ́ Gíga Jẹ́ Oríire Fún Ìjọba  Àwarawa – Ààrẹ Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin

Ààrẹ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin, Sẹ́natọ̀, Ahmad Lawan sọ pé ìdájọ́ ọjọ́ ajé ní ilè ẹjọ gíga ilẹ̀ wa lórí awuuyewuye ẹni tí yóò gba tíkẹ̀tì lọ sí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin láti Ìpínlẹ̀ Yobe fún ẹgbẹ́ APC jẹ́ ìdájọ́ rere, ó tún jẹ́ orire fún ẹgbẹ́ APC àti fún ìjọba tiwantiwa. Ilé ẹjọ́ gíga nínú ìdájọ́ rẹ̀ fi múlẹ pé Sẹ́netọ̀ Ahmad Lawan ló jáwé olúborí nínú ìbò ẹni tí yóò sojú fún ìpínlẹ̀ Yobe gẹ́gẹ́ bí Sẹ́nétọ̀ nínú ìbò tí yóò wáyé ní ọjọ́ karùn ún dín lọ́gbọ̀n oṣù yí. Ìdájọ́ náà fagilé ẹnití ilé ẹjọ́ kékeré ti sọ pé ó yege tẹ́lẹ̀ rí, ọ̀gbẹ́ni Bashir Machina gẹ́gẹ́ bí olúborí. Nígbàtí ó ń bá àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀, Sẹ́netọ̀ Lawan sọ wí pé “ìdájọ́ òdodo ni ìdájọ́ náà, oríire sì ni fún ẹgbẹ́ APC ní Ìpínlẹ̀ Yobe àti fún gbogbo ẹgbẹ́ APC káàkiri Nàìjíríà. Ìjọba tiwantiwa ló wà lójú ìse. Ilé ẹjọ́ kékeré se ìdájọ́ wọn, ilé ẹjọ́ gíga ilẹ̀ wa wá parí rẹ̀ pẹ̀lú ìdájọ́ tiwon tó dára, mo gbóríyìn fún wọn fún ìdájọ́ ododo, eléyìí á ró ìjọba tiwan tiwa lágbára.


Nígbàtí ó ń bá àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀, Sẹ́netọ̀ Lawan sọ wí pé “ìdájọ́ òdodo ni ìdájọ́ náà, oríire sì ni fún ẹgbẹ́ APC ní Ìpínlẹ̀ Yobe àti fún gbogbo ẹgbẹ́ APC káàkiri Nàìjíríà. Ìjọba tiwantiwa ló wà lójú ìse. Ilé ẹjọ́ kékeré se ìdájọ́ wọn, ilé ẹjọ́ gíga ilẹ̀ wa wá parí rẹ̀ pẹ̀lú ìdájọ́ tiwon tó dára, mo gbóríyìn fún wọn fún ìdájọ́ ododo, eléyìí á ró ìjọba tiwan tiwa lágbára. Mo sì tún fi eléyìí dúpẹ́ lọ́wọ́ ẹgbẹ́ All Progressives Congress (APC) nípa gbígbé ẹjọ́ náà lọ sí kóòtù, nítorí gẹ́gẹ́ bí ẹnìkan ń kò fẹ́ gbé ẹjọ́ náà lọ sí ilé ẹjọ́, mo dúpẹ́ lọ́wọ́ gbogbo àwọn afẹ́ni fẹ́ ire mi.” Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Mo sì tún fi eléyìí dúpẹ́ lọ́wọ́ ẹgbẹ́ All Progressives Congress (APC) nípa gbígbé ẹjọ́ náà lọ sí kóòtù, nítorí gẹ́gẹ́ bí ẹnìkan ń kò fẹ́ gbé ẹjọ́ náà lọ sí ilé ẹjọ́, mo dúpẹ́ lọ́wọ́ gbogbo àwọn afẹ́ni fẹ́ ire mi.” Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Beyonce Fi Ìtàn Balẹ̀ Nípa Gbígba Àmì Ẹ̀yẹ GRAMMY Èkejìlélọ́gbọ̀n

Ní ọjọ́ Àìkú, ní ìgbà tí wọ́n ń se ayẹyẹ ẹlẹ́karùn dín láàdọ̀rin irú rẹ̀ ọlọ́dọọdún, ó gba ife ẹ̀yẹ Èkejìlélọ́gbọ̀n gẹ́gẹ́ bí ẹni tó se dáadáa jù nínú Dance/Electronic Music Album nínú orin rẹ̀ tó pè ní ” Renaissance”. Ìjáwé olúborí Beyonce ní ti ọ̀kàndínlọ́gbọ̀n, ọgbọ̀n àti ọ̀kànlélọ́gbọ̀n jẹ́ àseyege rẹ̀ nínú ti Dance/Electronic Recording, Best Traditional R&B Performance àti orin R&B to dára jù. Fún àṣeyọrí àti àmì ẹ̀yẹ tó gbà yí, ó lọ sí ojú òpó ayélujára Instagramu ó kí àwon olólùfẹ́ rẹ̀, ó sì dúpẹ́ lọ́wọ́ Ọlọ́run fún àseyege rẹ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àjọ NSIP: Mínísítà Tó Ń Mójútó Ètò Ìgbáyé-gbádùn Ọmọnìyàn Gbósùbà Fún Ààrẹ

Mínísítà tó ń mójútó ètò ìgbáyé-gbádùn ọmọnìyàn, Hajiya Sadiya Umar Farouq, ní ọjọ́ Àbámẹ́ta ni ìlú Lafia, Ìpínlẹ̀ Nasarawa ti gbósùbà fún Ààrẹ Muhammadu Buhari látàrí oríire àjọ National Social Investment Programme (NSIP). Eléyìí jẹyọ nínú àtẹ̀jáde láti ọwọ́ ìránsẹ́ oníròyìn Mínísítà náà Mrs. Nneka Anibeze ní ọjọ́ Àbámẹ́ta ní ilu Abújá. Bí Mínísítà náà se sọ, ètò náà ti mú kí òsì kéré jọjọ ní orílẹ̀-èdè yii. “…Láti ìgbà tí a ti gba òmìnira, kòsí ìjọba kankan tó tì se nǹkan tí ìjọba tó wà lórí àlééfà báyìí se fún àwọn mẹ̀kúnùn. Ìjọba yìí ti gbìyànjú fún àwọn òtòṣì láwùjọ laifotape…” Ó sọ síwájú pé, àjọ NSIP ti yọ ókéré tán ẹgbẹ̀rún lọ́nà ìgbà kúrò nínú òsì àti ìṣẹ́ ní ìpínlẹ̀ Nasarawa, àwọn ọmọ Ìpínlẹ̀ náà sì dúpẹ́ lọ́wọ́ Ààrẹ fún eyi. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ààrẹ Buhari Bu Ẹnu Àtẹ Lù Àwọn Ẹsin-ò-kọkú Tó Se Ìkọ̀lù Sí Àwọn Figilanté Ní Ìpínlẹ̀ Katsina

Ààrẹ Buhari ti bu ẹnu àtẹ́ lu àwọn ẹsinòkọkú tó se ìkọ̀lù sí àwọn figilanté nínú igbó Yargoje ti ìjọba ìbílẹ̀ Kankara ní Ìpínlẹ̀ Katsina níbi tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ti gbẹ̀mí mì. Àwọn ẹsin-ò-kọkú kọlu àwọn figilanté nínú Igbó níbi tí wọ́n ti fẹ́ lọ gba àwọn Màálù tí wọ́n jí kólọ padà lọ́wọ́ àwọn ẹni ibi kí wọ́n tó se alábàpàdé ikú òjìjì. Gẹ́gẹ́ bí ààrẹ se sọ ní ọjọ́ Àìkú láti ẹnu agbẹnusọ rẹ̀ Malam Garba Shehu, ó bẹ àwọn figilanté ati ìdílé wọn wò, ó bá wọn kẹ́dùn. “Èrò wa àti àdúrà wa wà pẹlú ìdílé àwọn olóògbé ní àsìkò tó lágbára yìí, kí Ọlọ́run tẹ́ wọn sí afẹ́fẹ́ rere,” Ààrẹ sọ bẹ́ẹ̀. Àwọn olùgbé sọ pé, àwọn alamí ẹsin-ò-kọkú kan tó ń gbé ní agbègbè Bakori àti ìjọba ìbílẹ̀ Kankara ló ta àwọn ẹsin -ò-kọkú lólobó pé àwọn figilanté kan ń tọ pinpin wọn, eléyìí mú kí wọn gbẹ̀yìn lọ dojú ìjà kọ àwọn figilanté náà láìròtẹ́lẹ̀ tí wọ́n sì gbẹ̀mí wọn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Asiwaju Bola Ahmed Tinubu Ló Lè Ṣe Àkóso Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà Láì Fi Ti Ẹ̀sìn Tàbí Ẹ̀yà Ṣe: Alhaji Abduljelili Adesiyan

Alága Ìgbìmò ìdìbò abẹle fún ẹgbẹ́ òṣèlú APC ni Ìpínlè Ọ̀yọ́, Alhaji AbdulJelili Adesiyan, tí o ti fi igba kan ri jẹ Mínísítà fún òrò to ní ṣe pẹlu ile iṣẹ olópàá ni Orílè èdè Nàìjíríà tí sàlàyé wí pé Asiwaju Bola Ahmed Tinubu nìkan ni oludije tó tayọ láàrin gbogbo àwọn tó n dije du ipò Ààrẹ labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú kan tàbí òmíràn. Adesiyan tí o tun jẹ ọkan lára ìgbìmò ìpolongo ibo Ààrẹ fun Asiwaju Bola Ahmed Tinubu lo sọ ọrọ yìí lásìkò tí o n ṣe iforowero pẹlu àwọn oníròyìn ní ilé ẹgbẹ wọn tó kalẹ sí àgbègbè Mokola ni ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlè Ọ̀yọ́ ní Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Nínú ọrọ àkóso rè, Adesiyan jẹ kí o di mímọ fún àwọn oníròyìn wí pé Asiwaju Tinubu tí o ti fi ìgbà kan rí jẹ Aṣòfin ni ilé ìgbìmò Asofin Àgbà Orilẹ èdè Nàìjíríà, tí o sì tún ti fi ìgbà kan ri jẹ Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkó ló ní ìrírí tí o sì mọ t’inu tòde òṣèlú ti yóò lè di àlàfo tó wà láàrin àwọn tó lówó àti àwọn ti kò ní tó láì fi ti ẹsin tabi ẹlẹyamẹya ṣe. Nígbà ti o bù ẹnu atẹ lù igbesẹ ìjọba àpapọ lórí afikun owó epo bentiro àti ayípadà owó náírà ni irú àsìkò bíi èyí tí ètò ìdìbò gbogboògbò n kan l’ẹkun, eléyìí to mu ìnira dé bá ọmọ orílẹ̀-èdè yìí latari ọwọn gogo epo àti ìṣòro àìrí owó náírà tuntun gbà ní àwọn ilé ifowopamọ, Adesiyan wá sọ pẹlu ìdánilójú pé gbogbo nkan wọnyii ni Asiwaju Tinubu yóò wá àtúnṣe sí ti o bá di Ààrẹ orilẹ èdè Nàìjíríà. O wa fi àsìkò náà ké sí gbogbo ọmọ Ìpínlè Ọ̀yọ́ àti ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà lápapò láti tù yaaya ni ọjọ Karundinlogbon oṣù yìí láti di ibo wọn fún Asiwaju Tinubu ti ẹgbẹ òṣèlú APC gẹ́gẹ́ bíi Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Bákan náà lo tún ro gbogbo ọmọ bíbí àti olùgbé Ìpínlè Ọ̀yọ́ láti rí dájú wí pé wọn di ibo wọn fún Olóyè Teslim Folarin ti ẹgbẹ́ òṣèlú APC gẹ́gẹ́ bíi gómìnà Ìpínlè Ọ̀yọ́ tó bá di ọjọ́ Kọkànlá oṣù kẹta ọdún yìí kí gbogbo ohun tí ọmọ orílẹ̀-èdè yìí n pongbẹ rẹ ba lè tó wọn lọwọ.


Nígbà ti o bù ẹnu atẹ lù igbesẹ ìjọba àpapọ lórí afikun owó epo bentiro àti ayípadà owó náírà ni irú àsìkò bíi èyí tí ètò ìdìbò gbogboògbò n kan l’ẹkun, eléyìí to mu ìnira dé bá ọmọ orílẹ̀-èdè yìí latari ọwọn gogo epo àti ìṣòro àìrí owó náírà tuntun gbà ní àwọn ilé ifowopamọ, Adesiyan wá sọ pẹlu ìdánilójú pé gbogbo nkan wọnyii ni Asiwaju Tinubu yóò wá àtúnṣe sí ti o bá di Ààrẹ orilẹ èdè Nàìjíríà. O wa fi àsìkò náà ké sí gbogbo ọmọ Ìpínlè Ọ̀yọ́ àti ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà lápapò láti tù yaaya ni ọjọ Karundinlogbon oṣù yìí láti di ibo wọn fún Asiwaju Tinubu ti ẹgbẹ òṣèlú APC gẹ́gẹ́ bíi Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Bákan náà lo tún ro gbogbo ọmọ bíbí àti olùgbé Ìpínlè Ọ̀yọ́ láti rí dájú wí pé wọn di ibo wọn fún Olóyè Teslim Folarin ti ẹgbẹ́ òṣèlú APC gẹ́gẹ́ bíi gómìnà Ìpínlè Ọ̀yọ́ tó bá di ọjọ́ Kọkànlá oṣù kẹta ọdún yìí kí gbogbo ohun tí ọmọ orílẹ̀-èdè yìí n pongbẹ rẹ ba lè tó wọn lọwọ. Abiola Olowe Ìbàdàn


Orìlẹ̀-èdè Nàìjíríà Bá Orilẹ́-èdè Turkey Àti Syria Kẹ́dùn Látàrí Ìjàmbá Ilé Mímì To Ṣẹlẹ̀ Ní Orílẹ̀-èdè Méjèjì.

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí fí ẹdun inu rẹ hàn ati ìbani kẹ́dùn sí àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè àti ìjọba Turkey pẹlu Syria àti àwọn tó pàdánù ebi àti ọ̀rẹ́ wọn nínú ìjàmbá ilé mímì to wáyé ni Turkish Gaziantep. Ààrẹ gbàdúrà fún àwọn tó farapa fún àlàáfíà pípé lásìkò, ó sí fí dá wọn lójú wí pé ádùrá àti ẹ̀rọ̀ réré àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nbè pẹ̀lú wọn lakọkọ yìí. Gẹ́gẹ́ bi àjọṣepọ̀ tó wà láàrin orílẹ̀-èdè Turkey ati Syria, ààrẹ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ṣetán láti ràn wọn lọ́wọ́ ni gbogbo ọnà tí wọn bá ti nílò ìrànlọ́wọ́.


Orílẹ̀-èdè Ethiopia Ti Ya Àádọ́rin mílíọ̀nù  Dọ́là Sọ Tọ̀ Láti Fi Bẹ̀rẹ Òkòwò Ilé Ifowopamọ Sí.

Ìjọba orílẹ̀-èdè Ethiopia ní òhun tí ya Àádọ̀rún mílíọ̀nù Dọ́là ṣọ́ tọ̀ láti fí bẹ̀rẹ okówó ilé ìfowópamọ́ sí ní Tigtayan Ààrẹ Abiy’s àti olùmọ̀ràn fún ètò ààbò,Tedwan Hussein lo ṣe ìpolongo ọ̀rọ̀ yìí ninu ẹ̀rọ ayélujára Twitter,wí pé Ilé Ifowopamọ gbogbogbò tí bẹrẹ̀ sí ní fi owó ránṣẹ́ sí Olu ìlú náà ni Mekele fún pìpì re ní ọjọ́ Ajé.


NI Orílẹ̀-èdè Chile: Enìyàn Mẹ́tàlá Ló Pàdánù Ẹ̀mi Wọn Nínú Ìjàmbá Ìna.

Ìjàmbá iná tó ṣe yọ ni orílẹ̀-èdè Chile lo ti gbà ẹ̀mí àwọn ènìyàn mẹ́tàlá, tí ó sí bá àwọn ilé tó tó Márùndìnlógójì jẹ Eleyi wáyé látàrí orun gbígbóná tó fẹ wa lati ìwọòrùn ilu náà Mínísítà fún ọ̀rọ̀ ọ̀gbìn sàlàyé wí pé àwọn òṣìṣẹ́ pajawiri kàn náà bá isele naa lọ lakọkọ ti ọkọ ofurufu wọn Jabo lulẹ̀ látàrí ìjàmbá náà. Mínísítà Carolina Tosha ni, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé to tó ọgorun lo ti bajẹ, ìjàmbá iná tó wáyé ní àrin okandinlelogoji láàrin orìlẹ́-èdè náà, Ọ̀pọ̀ àwọn ẹbí lo n wáyé láti fori wọn pamó sì.


Àǹfàání Tó Pọ̀ Lo Wà Nínú Ẹ̀kọ Fún Ìgbega Ìlú: Gómìnà ìpínlẹ̀ Katsina.

Gómìnà ìpínlẹ̀ Katsina,Aminu Masari tí sàlàyé àwọn gbógì àǹfààní to n bẹ nínú ẹ̀kọ́ kíkà,ó ni ẹ̀kọ́ lọ jẹ́ kọ́kọ́rọ́ tó n ṣilẹkun fun àwọn asiwaju rere níbi iṣẹ́ gbogbo. O ní kí gbogbo awọn olori wa ri wí pé ètò ẹ̀kọ́ kò parun ni orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Nínú ìpàdé pẹ̀lú àwọn oníròyìn ilé ìjọba ni ìpínlẹ̀ Katsina ni Gómìnà tí sọ èyí di mímọ̀, ó ní pẹ̀lú gbogbo ìdojúkọ tó wáyé nínú ìjọba òhun ètò ẹ̀kọ́ sí ṣe kókó julọ. Nínú ọ̀rọ̀ Gómìnà, o ní fún a rí dájú wí pé òhun ṣiṣe takuntakun fún ìlọsíwájú ètò ẹ̀kọ́, wọn rí wí pé iyato nla bá àwọn ọmọ ilẹ ìwé Gírámà ni ìpínlẹ̀ náà.


Inú Mi Kò Dun Bi Wọn Ṣe Pa Àwọn Ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Ní Orílẹ̀-èdè Burkina Faso.: Ààrẹ Buhari

Ìròyìn tí kò dùn mọ ni nínú lo tó ààrẹ Muhammadu Buhari létí nípa àwọn àrin rin àjọ lọ sí ilé Mecca tí àwọn ẹni ìbí se ku pá pẹ̀lú ìbọn. Ààrẹ fi ẹ̀dùn inú rẹ hàn gidigidi lórí iku wọn,o sí gbàdúrà fún ààbò àwọn tòkùn tó sí wà lóhùn. Mínísítà tó n sójú orílẹ́-èdè Nàìjíríà ni orílẹ́-èdè Burkina Faso,ni àwọn dúró láti gbọ ibà jáde ìwádìí lori ọ̀rọ̀ náà fún ìdájọ òdodo. Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà fí dá àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà loju wí pé ìjọba yóò ṣe ètò ààbò tó péye fún àwon àrin rin àjọ tòkùn.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Anambra Fọ́wọ́ Sọya Láti Dẹkùn ọ̀wọn Gógò Epo Ní Ìpínlẹ̀ Náà.

Ìjọba ìpínlẹ̀ Anambra tí kéde àrídájú rẹ̀ láti dẹkùn ọ̀wọ́n gógò epo láàárín àwọn olùgbé ìpínlẹ̀ náà. Kọmísọ́nà fún epo ròbì ati ohun àlùmònì ni ìpínlẹ̀ náà , Agbẹjọ́rò Anthony Ifeanyi sọ èyí di mímọ̀ nínú ìpàdé pẹ̀lú àwọn òntàajà epo ròbì èyí tó wáyé ni ọfisi re ni Awka Olu ìpínlẹ̀ náà. Agbẹjọ́rò Ifeanyi pe àkíyèsí wí pé àwọn ilé èpo míràn n di mìtà ti wọ́n n fi ta epo kún, èyí kò sí bá oju mu rara, ó wá rọ wọn láti ti ọwọ́ ọmọ wọn bọ asọ fun àǹfààní awọn ará ìlú. Ó tẹnumọ wí pé ìjọba ìpínlẹ̀ Anambra yóò ṣe gbogbo ohun to wà ní ìkápá rẹ láti rí dájú pé epo ròbì dì tita láyìí gbóbówólóri.


Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Yóò Tún Ìpàdé Ṣe Ti Ilé Ìfowòpamọ́ Àpapọ Ba Kùnà Lati Wa Ojútùú Sí Rògbòdìyàn Owó Tuntun Àti Owó Àtijọ Orílẹ-èdè Nàìjíríà.

Agbẹnusọ fún ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin Fẹmi Gbajabiamila tí sọ wí pé ilé ìgbìmọ̀ yóò tún ìjókò jó kó tó di ọjọ́ ìdìbò ti yóò wáyé ni ọjọ́ karùndínlọ́gbọ̀n oṣù Kejì ọdún yìí,bi ilé ìfowópamọ́ àpapọ orìlẹ́-èdè Nàìjíríà bá kùnà láti mu iyànjú ba ọ̀rọ̀ tó ńlo lọ́wọ́ nípa pàsípàrò owó tuntun àti owó atijọ. Adarí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin sọ wí pé àwọn yóò tèsíwájú látí ma mójútó bi ilé ìfowópamọ́ àpapọ̀, bi ọ̀rọ̀ owó náà ṣe ńlo sí, àti láti bá Gómìnà bánkì àpapọ̀ ṣe ìpàdé lórí ọ̀rọ̀ naa Ẹnu adarí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ní Surulere ni ìpínlẹ̀ Eko ni ọ̀rọ̀ náà ti wáyé nínú ìpàdé ara ìlú tó wáyé ní ọjọ́ ìsinmi. O ní ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí fi kún ọjọ́ diẹ láti mú ìyípadà bá ìṣòro ọ̀rọ̀ owó to ńlo lọ́wọ́lọ́wọ́ O wa gbàdúrà fún ìyípadà ọtun,ati ifọkanbalẹ wípé ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ko ni dákẹ́ lórí ọ̀rọ̀ náà.


Ilé Aṣòfin Èkó pè fún sisun gbèdéke níná owó náírà tẹ́lẹ̀ di oṣù keje ọdún

Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko labẹ Oludari Ile, Aṣofin Mudashiru Ọbasa ti pe fun sisun gbedeke ati na owo naira tẹlẹ ti Ile Ifowopamọ agba kede siwaju di oṣu keje ọdun 2023. Ile Aṣofin naa pe Giwa Ile Ifowopamọ agba naa, Ọgbẹni Godwin Emefiele ninu ijiroro wọn lati sun ọjọ naa siwaju di oṣu keje ọdun. Aṣofin Rotimi Olowo (Ṣomolu ii) lo mu aba naa wa nigba ti o n yan na-an-na ipenija ti awọn ọmo orilẹ-ede Naijiria n koju bayii latari ilana ile ifowopamọ-agba CBN naa, nigba ti wọn n gbiyanju ati ko owo tẹlẹ pada, ki wọn tun to ri tuntun gba. Ninu ọrọ rẹ, o ṣalaye pe ilana naa pa ọpọ ara ilu lara, paapaa awọn olokoowo kekeeke. Idokoowo lilo ẹro ifiṣe paṣipaarọ owo ti o n pese iṣẹ diẹdiẹ fun awọn ọdọ naa ti n dẹnu kọlẹ latari ilana yii. O ṣalaye pe imọ-ẹrọ ayelujara orilẹ-ede yii ko ti i fẹsẹ mulẹ.


Ninu ọrọ rẹ, o ṣalaye pe ilana naa pa ọpọ ara ilu lara, paapaa awọn olokoowo kekeeke. Idokoowo lilo ẹro ifiṣe paṣipaarọ owo ti o n pese iṣẹ diẹdiẹ fun awọn ọdọ naa ti n dẹnu kọlẹ latari ilana yii. O ṣalaye pe imọ-ẹrọ ayelujara orilẹ-ede yii ko ti i fẹsẹ mulẹ. O ni: “Bo tilẹ jẹ pe erongba ilana yii dara lati ṣadinku iwa ibajẹ, ṣugbọn ipalara rẹ pọ pupọ ju lara awọn ara ilu. Awọn to rọwọ mu lawujọ nikan ni ilana naa gbe” Awọn to kin aba naa lẹyin ni Aṣofin Bisi Yusuf, Aṣofin Makinde, Aṣofin Meiranda, Aṣofin Oluwa, Aṣofin Kasumu, Aṣofin Idimogu, Aṣofin Akandeati Aṣofin Setonji, ti wọn fẹdun ọkan han si inira ti ilana CBN naa n mu ba awọn ara ilu eleyii to ju anfani rẹ lọ. Wọn ni: “Awọn ẹni to ri jajẹ laarin ilu ni awọn ile-ifowopamọ yii n ta awọn owo tuntun yii fun nigba ti awọn mẹkunu lorilẹ-ede Naijiria n jiya rẹ.


O ni: “Bo tilẹ jẹ pe erongba ilana yii dara lati ṣadinku iwa ibajẹ, ṣugbọn ipalara rẹ pọ pupọ ju lara awọn ara ilu. Awọn to rọwọ mu lawujọ nikan ni ilana naa gbe” Awọn to kin aba naa lẹyin ni Aṣofin Bisi Yusuf, Aṣofin Makinde, Aṣofin Meiranda, Aṣofin Oluwa, Aṣofin Kasumu, Aṣofin Idimogu, Aṣofin Akandeati Aṣofin Setonji, ti wọn fẹdun ọkan han si inira ti ilana CBN naa n mu ba awọn ara ilu eleyii to ju anfani rẹ lọ. Wọn ni: “Awọn ẹni to ri jajẹ laarin ilu ni awọn ile-ifowopamọ yii n ta awọn owo tuntun yii fun nigba ti awọn mẹkunu lorilẹ-ede Naijiria n jiya rẹ. Inu wa ko dun nitori pe, ọpọ awọn ara ilu ni ilana yii n pa lara. Ko si ile ifowopamọ ti ẹrọ wọn ṣiṣẹ lati fun awọn onibaara lowo bayii.” Oludari Ile Aṣofin Eko, Aṣofin Mudashiru Ọbasa yin awọn ara rẹ fun iru ọrọ to kan ara ilu ti wọn mu lọkunkundun bayii. O ni: “Ohun to jẹ ẹdun ọkan wa ni ti ipalara ti ilana naa ti mu aba awọn ara ilu.


Inu wa ko dun nitori pe, ọpọ awọn ara ilu ni ilana yii n pa lara. Ko si ile ifowopamọ ti ẹrọ wọn ṣiṣẹ lati fun awọn onibaara lowo bayii.” Oludari Ile Aṣofin Eko, Aṣofin Mudashiru Ọbasa yin awọn ara rẹ fun iru ọrọ to kan ara ilu ti wọn mu lọkunkundun bayii. O ni: “Ohun to jẹ ẹdun ọkan wa ni ti ipalara ti ilana naa ti mu aba awọn ara ilu. Iwulo ilana naa ko ni eso rere, nitori pe ki wọn to ṣe iru ilana bẹẹ, o yẹ ki wọn fọrọ lọ awọn to yẹ gbogbo. “A gbori yin fun ile Igbimọ Aṣofin Apapọ fun ipa ti wọn sa lati le sun gbedeke ọjọ ti wọn fun fifi opin si nina owo tẹlẹ naa, ti wọn fi sun un fun ọjọ mẹwaa, ṣugbọn eleyii ko to rara. Fun idi eyi, ki Ile Aṣofin naa si ṣe e ki wọn le sun un di oṣu kẹfa ọdun yii.”


Iwulo ilana naa ko ni eso rere, nitori pe ki wọn to ṣe iru ilana bẹẹ, o yẹ ki wọn fọrọ lọ awọn to yẹ gbogbo. “A gbori yin fun ile Igbimọ Aṣofin Apapọ fun ipa ti wọn sa lati le sun gbedeke ọjọ ti wọn fun fifi opin si nina owo tẹlẹ naa, ti wọn fi sun un fun ọjọ mẹwaa, ṣugbọn eleyii ko to rara. Fun idi eyi, ki Ile Aṣofin naa si ṣe e ki wọn le sun un di oṣu kẹfa ọdun yii.”


Kóní kálukú yín sagbéjẹ́ mọ́wọ́

Àwọn adarí agbègbè ti pè fún ìdádúró ìjà láàrin gbogbo àwọn ẹgbẹ́ ní Ilà oòrùn Democratic Republic ti Congo ní kíákíá. Rògbòdìyàn ti ń wáyé lórí ọ̀rọ̀ ogun bí Congo àti alábàágbé rẹ̀, Rwanda ṣe ń fi ẹ̀sùn gbígbè lẹ́yìn ọmọ ogun kàn wọ́n. Ìfòpinsí yìí wáyé nínú àfẹnukò níbi ìparí ìpàdé agbègbè Ilà oòrùn Áfíríkà, (EAC),ní Burundi. Akọ̀wé gbogbogbòò ti EAC, Peter Mathuki, sọ pé, “oníkálùkù gbọ́dọ̀ tọwọ́ ọmọ rẹ̀ bọsọ”. Losù tó kọjá Rwanda tàbọn mọ́ ọkọ̀ òfurufú Ológun Congo,ó fi ẹ̀sùn kàn án pé ó rúfin pápá òfurufú òun.


Guardiola Sọ pé Haaland  yóò rí ẹ̀kọ́ kọ́ nípa ìkọ́ṣe Harry Kane

Alákóso Manchester City , Pep Guardiola sọ pé agbábọ́ọ́lù, Erling Haaland yóò rí ìlọsíwájú tí ó bá ń wò àti kọ́ṣe láti ara ẹnìkejì rẹ̀ ti Tottenham Hotspur ,Harry Kane, ní ìgbáradì fún ìfigagbága Premier League, ní ọjọ́ Àìkú, ní pápá ìṣere Tottenham Hotspur,ní London, England. Haaland, tí ó ti gbá bọ́ọ̀lù mẹ́èdọ́gbọ̀n sínú àwọ̀n nínú ìfigagbága Premier League,ó kópa ní ẹ̀èmọkàndín-lógún,tí ó sì gbá mẹ́ta sínú àwọn Wolverhampton Wanderers, ní ìparí ọ̀ṣẹ̀ tó kọjá. Ṣùgbọ́n Guardiola sọ pé, ọmọ bíbí Norway ọ̀hun le ṣe dáradára ju bẹ́yẹn lọ, tí ó bá fojúsí bí irúu agbábọ́ọ́lu Kane ṣe ń ṣe. Kane, tí ó gbá bọ́ọ̀lù sínú àwọn lẹ́èmẹrìn-dínlógún nínú league, jáwé olúborí níbi ìfẹsẹ̀lusẹ̀ pẹ̀lú Tottenham,pẹ̀lú àmì kan sí òdo, ní Fulham,lọ́sẹ̀ méjì sẹ́yìn láti dọ́gba pẹ̀lú olóògbé Jimmy Greaves ,tí ó fìgbà kan gbá bọ́ọ̀lù meérinlá -dín -ní ọ́rin-lé-nígba sínú àwọ̀n fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù náà.


Ẹ fi owó Náírà tuntun síta fún àwọn ará ìlú

Gómìnà ìpínlẹ̀ Kwara, AbdulRahman AbdulRazaq ti pè fún ìpèsè owó Náírà tuntun síta jákèjádò orílẹ̀-èdè fún ìrọ̀rùn títà-rírà àwọn ará ìlú àti ìfẹsẹ̀múlẹ̀ ìlànà ìpààrọ̀ owó. Nígbà tí ó ń sọ̀rọ̀ níbi ìpàdé pẹ̀lú ẹ̀ka ààbò olùrajà, ti ilé-ìfowópamọ́ àpapọ̀ Nàìjíríà CBN,ní Ìlọrin, tí Ìyááfin Rashidat Jùmọ̀kẹ́ Monguno darí,Gómìnà pè fún ìfarabalẹ̀ kí àwọn tó níí ṣe pẹ̀lú ẹ̀ sì ṣiṣẹ́ lórí ọ̀rọ̀ náà. AbdulRazaq sọ pé òun dúpé fún àbẹ̀wò náà, tí ó sì tún ń fi dáwọn lójú pé ìjọba yóò túnbọ̀ mú àwọn ará ìlú,ilé-iṣẹ́ ìbílẹ̀,àwọn akẹ́kọ̀ọ́,gbogbo ẹ̀ka agbègbè,àwọn àgbẹ̀ àti àwọn ilé-iṣé tí kìí ṣe tìjọba mọ́ra láti polongo fún ìlànà tí kò lábàwọ́n. Ó wá pè wọ́n níjà láti sa gbogbo agbára wọn lórí kí owó Náírà tuntun fi wà lárọwọ́tó, nítorí pé àwọn ènìyàn Kwara ń jìyà nítorí ìṣòro yìí.


Ìdìbò 2023: Ẹ dáábòbò ìbò yín o

Àlùfáà Johnson Suleman, gbajúgbajà ìránṣẹ́ ọlọ́run tí ó jẹ́ ọmọ Nàìjíríà,tí ó tún jẹ́ ààrẹ ìjọ Omega Fire, ti gba àwọn ọmọ Nàìjíríà nímọ̀ràn pé kí wọ́n dábòbò ìbò wọn lásìkò ìdìbò gbogbogbòò. Ìránṣẹ́ Ọlọ́run náà, tí ó fi ìmọ̀ràn yìí sórí ẹ̀rọ ayélujára Twitter rẹ̀, wá gba àwọn ọmọ Nàìjíríà níyànjú láti ri pé wọ́n ṣe ojúṣe wọn nínú ìdìbò gbogbogbòò 2023. Ó sọ pé ìdábòbò ìbò ṣe pàtàkì láti ríi pé kò sí ojúṣàájú nínú èsì ìbò. Suleman sọ pé àwọn ọmọ Nàìjíríà ní láti tú yáyá,tú yàyà lọ dìbò ní àwọn ibùdó ìdìbò jákèjádò orílẹ̀-èdè,kí wọ́n sì dúró fún ìbò kíkà àti ìgbé èsì ìbò sáfẹ́fẹ́.


Ìdìbò 2023 : A ti gbaradì fún ìpèsè ààbò Bauchi/Gombe – AIG

Igbákejì ọ̀gá àgbà àwọn agbófinró tuntun, AIG tí ó ń ṣàkóso agbègbè kejìlá,tí ó jẹ́ ìpínlẹ̀ Bauchi àti Gombe, Ọ̀gbẹ́ni Ọláwálé Taoheed Olókodé, ti fi dá àwọn ènìyàn agbègbè náà lójú pé àwọn ti gbaradì láti pèsè ààbò tó tọ́ fún ìdìbò gbogbogbòò 2023. Ọ̀gbẹ́ni Olókodé sọ ẹ̀yí ní Gombe, nígbà tí ó ń ṣe àbẹ̀wò sí ilé-iṣé agbófinró ìpínlẹ̀ náà. Ó sọ pé ọ̀gá àgbà àwọn Agbófinró, IG Usman Alkali Baba, ti pèsè àwọn oun èlò tó tọ́ fún àwọn agbófinró jákèjádò orílẹ̀-èdè láti ṣiṣẹ́ wọn bó ti tọ́ àti bí ó ṣe yẹ,kí ìdìbò tó bẹ̀rẹ̀,lásìkò ìbò àti lẹ́yìn ìbò. AIG agbègbè kejìlá wá sọ pé lẹ́yìn àpèjọ níbi tí wọ́n ti fún àwọn àgbà òṣìṣẹ́ Agbófinró ní ìdánilẹ́kọ̀ọ́ lórí ìdìbò,adarí agbègbè tún ń ṣiṣẹ́ lórí ọ̀rọ̀ tó so mọ́ ojúṣe lórí ìdìbo agbègbè.


INEC kò ní já àwọn ọmọ Nàìjíríà kulẹ̀ nínú ìdìbò gbogbogbòò 2023 – REC

Ọ̀jọ̀gbọ́n Ayòbámi Sàlámì, alábojútó ètò ìdìbò ní ìpínlẹ̀ Èkìtì,(REC) ti ìgbìmọ̀ olómìnira tó ń mójútó ètò ìdìbò lápapọ̀, (INEC) ti sọ pé,ìgbìmọ̀ náà kò ní já àwọn ọmọ Nàìjíríà kulẹ̀ nínú ìdìbò gbogbogbòò ọdún 2023 yìí. Salami ṣàlàyé èyí ní Adó-Èkìtì,ní ọjọ́ Àìkú,ní kété lẹ́yìn àbojútó ìgbáradì fún ìjẹ́rìísí ètò ìdìbò ní ìpínlẹ̀ náà. Salami ẹni tí ó ṣàpèjúwe ètò ìjẹ́rìísí ní ìpínlẹ̀ náà bí àṣeyọrí,tí ó sì fi kún un pé kí àwọn ọmọ Nàìjíríà retí agbára láti ṣiṣẹ́ àti ètò ìdìbò tí ó dára jùlọ. Salami sọ pé INEC ti gba Bimodal Voter Accreditation System (BVAS),tí ó tó fún ìdìbò ìpínlẹ̀ náà,ó wá rọ àwọn olùdìbò láti tú yáyá,tú yàyà fún ìdìbò lọ́jọ́ náà.


NSIP: Mínísítà ètò ọ̀rọ̀ ọmọnìyàn gbóríyìn fún ààrẹ Bùhárí

Mínísítà Nàìjíríà fún ètò ọ̀rọ̀ ọmọnìyàn,ìṣàkóso àjálù àti ìdàgbàsókè àwùjọ, Hajia Sadiya Umar Farouq,gbórínyìn fún ààrẹ Bùhárí fún àṣeyọrí ètò ìdánilókòwò àwùjọ àpapọ̀, (NSIP),ní ọjọ́ Àbámẹ́ta,ní Láfíà,ní ìpínlẹ̀ Násáráwá. Èyí wà nínú àlàyé kan tí olùrànlọ́wọ́ Mínísítà fún ètò ìròyìn, Ìyáàfin Nneka Anibeze, fi síta, ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, ní ìlú Àbújá. Gẹ́gẹ́ bí Mínísítà náà ṣe sọ, NSIP jẹ́ èyí tí kò tíì ṣelẹ̀ rí ní ìṣàkóso ìjọba,ó wá fikún un pé ètò náà ti ṣèrànlọ́wọ́ púpọ̀ lórí ìgbógunti ìpọ́njú ní orílẹ̀-èdè.


Olùdarí gbogbogbòò NYSC ṣèkìlọ̀ lórí ìrìnàjò àìtọ̀nà

Olùdarí gbogbogbòò ẹgbẹ́ Àgùnbánirọ̀, NYSC, ajagun Yusha’u Ahmed ti ṣe ìkìlọ̀ fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ náà láti máá fi ààbò wọn tàràkà nípa ṣíṣe ìrìnàjò tí kò tọ̀nà. Olùdarí àgbà náà sọ èyí ní ọjọ́ Àbámẹ́ta nígbà tí ó ń bá àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Àgùnbánirọ̀ sọ̀rọ̀,nígbà tí ó ṣe àbẹ̀wò sí ibùdó NYSC, tí wọ́n fẹ́ lò fúngbà díẹ̀,ní Kurmin-mashi, ní ìpínlẹ̀ Kàdúná, Àringbùngbùn iwọ̀ oòrùn,Nàìjíríà. Ó sọ pé wọ́n yóò lo àwọn àkoónu òfin ẹgbẹ́ NYSC lórí gbogbo ọmọ ẹgbẹ́, fún ìdí èyí wọ́n gbọ́dọ̀ sagbéjẹ́ mọ́wọ́. Ajagun Ahmed sọ pé ìṣàkóso òun yóò túnbọ̀ máa ṣe ìgbélárugẹ ìgbé àlááfíà àti ààbò àwọn ọmọ ẹgbẹ́.


Lagos City Marathon 2023: Eléré ìje Ọmọ Orílẹ̀-èdè Kenya Bórí Ìdíje Èrè

Edwin Kibet Koech tí orílẹ̀-èdè Kenya tí jáwé olubori nínù ìdíje tí Access Bank Lagos City Marathon ẹlẹẹkẹjọ irú rẹ̀ tó wáyé ní Lagos, Nigeria. Ìdíje Ere-ije 42km náà bẹ̀rẹ̀ ní pápá ìṣéré orílẹ̀-èdè ní Surulere o sí parí sí Eko Atlantic ní Victoria Island. Kibet bórí àwọn akẹgbẹ rẹ̀ tó lé ní ọ̀ọ́dúrún ní ọdún yìí pẹ̀lú àkókò 2:14:06s ní òwúrọ̀ ọjọ́ Àbámẹ́ta. Dekeba Shefa tí Etiopia wà ní ipò Kejì pẹ̀lú àkókò 2:14:54s tí Bernard Sang Kenya mìíràn pẹ̀lú àkókò 2:17:14s. Kibet ọmọ ọdún mọkandinlogoji bórí èrè ogójì lè méjì kilomita 42km ó sí gbá ẹbùn owó $50,000 fún ipò àkọ̀kọ̀, Shefa gbá ẹbùn owó $40,000 àtí Sang ní $30,000. Ní ìpele tí àwọn Obìnrin, olubori ọdún 2018, Alemenseh Guta tí Ethiopia, pẹ̀lú àkókò 2:40:42, Kebene Urisa gbá ipò Kejì ní 2:40:44 àtí Naomi Maiyo tó ṣé ipò kẹta ní ọdún 2022 tún gbà ipò kẹta pẹ̀lú àkókò 2:40:56.


Dekeba Shefa tí Etiopia wà ní ipò Kejì pẹ̀lú àkókò 2:14:54s tí Bernard Sang Kenya mìíràn pẹ̀lú àkókò 2:17:14s. Kibet ọmọ ọdún mọkandinlogoji bórí èrè ogójì lè méjì kilomita 42km ó sí gbá ẹbùn owó $50,000 fún ipò àkọ̀kọ̀, Shefa gbá ẹbùn owó $40,000 àtí Sang ní $30,000. Ní ìpele tí àwọn Obìnrin, olubori ọdún 2018, Alemenseh Guta tí Ethiopia, pẹ̀lú àkókò 2:40:42, Kebene Urisa gbá ipò Kejì ní 2:40:44 àtí Naomi Maiyo tó ṣé ipò kẹta ní ọdún 2022 tún gbà ipò kẹta pẹ̀lú àkókò 2:40:56. Àwọn Olubori tí ere-ije Ọkùnrin àti Obìnrin ní wọ́n tí peregede látí kópa nínú ere-ije ní Olimpiki 2024 ní Ìlú Paris. Gyang Nyango ní ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àkọ́kọ́ tó kọ́kọ́ parí pẹ̀lú àkókò 2:27:15s. Nígbà tí Nyango gbá ìyè owó mílíọ̀nù mẹ́tà N3m fún akitiyan rẹ̀, Adamu Muazu tó wà ní ipò Kejì yóò gbà Mílíọ̀nù méjì N2m àtí Friday Yohanna tó gbá ipò kẹta pẹ̀lú àkókò 2:33:02s yóò gbá mílíọ̀nù kàn Náírà N1m.


Àwọn Olubori tí ere-ije Ọkùnrin àti Obìnrin ní wọ́n tí peregede látí kópa nínú ere-ije ní Olimpiki 2024 ní Ìlú Paris. Gyang Nyango ní ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àkọ́kọ́ tó kọ́kọ́ parí pẹ̀lú àkókò 2:27:15s. Nígbà tí Nyango gbá ìyè owó mílíọ̀nù mẹ́tà N3m fún akitiyan rẹ̀, Adamu Muazu tó wà ní ipò Kejì yóò gbà Mílíọ̀nù méjì N2m àtí Friday Yohanna tó gbá ipò kẹta pẹ̀lú àkókò 2:33:02s yóò gbá mílíọ̀nù kàn Náírà N1m. Bákannáà ní fún ìsọri àwọn Obìnrin pẹ̀lú ẹní àkókò Deborah Pam ní àkókò 2:49:33, Elizabeth Nuhu pẹ̀lú 3:00:20 ní ipò Kejì àti Dimatu Yahana pẹ̀lú àkókò 3:02:12 ní ipò kẹta. Ìdíje náà ló tí gbà ààmì góòlù lẹyìn ìdíje méje tí wọ́n sì ǹ gbèrò òun èlò fún ààmì Platinum. Ọkàn nínú àwọn ìbéèrè fún ààmì Platinum ní kí olùdíje sáré ìṣẹjù 2:10 fún ìdíje àwọn ọkùnrin àti iṣẹju 2:13 fún àwọn Obìnrin ṣùgbọ́n kò lé ṣeéṣe lọdún yìí nitori pé ó kú iseju mẹ́rìn 4s père kí Kibet fí mú ìdíje náà peregede.


Bákannáà ní fún ìsọri àwọn Obìnrin pẹ̀lú ẹní àkókò Deborah Pam ní àkókò 2:49:33, Elizabeth Nuhu pẹ̀lú 3:00:20 ní ipò Kejì àti Dimatu Yahana pẹ̀lú àkókò 3:02:12 ní ipò kẹta. Ìdíje náà ló tí gbà ààmì góòlù lẹyìn ìdíje méje tí wọ́n sì ǹ gbèrò òun èlò fún ààmì Platinum. Ọkàn nínú àwọn ìbéèrè fún ààmì Platinum ní kí olùdíje sáré ìṣẹjù 2:10 fún ìdíje àwọn ọkùnrin àti iṣẹju 2:13 fún àwọn Obìnrin ṣùgbọ́n kò lé ṣeéṣe lọdún yìí nitori pé ó kú iseju mẹ́rìn 4s père kí Kibet fí mú ìdíje náà peregede. Ìyẹn túmọ sí pé, wiwà ìdàgbàsókè fún ìdíje náà sì ń tèsíwájú. Lekan Orenuga


Ìyẹn túmọ sí pé, wiwà ìdàgbàsókè fún ìdíje náà sì ń tèsíwájú. Lekan Orenuga


Ìṣòro Owó/Èpò: Gómìnà Makinde Dá Àwọn Ọkọ Àkérò Ọ̀fẹ́ Sí Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́

Gómìnà Seyi Makinde tí ìpínlẹ̀ Ọyọ tí kéde àwọn ọkọ Àkérò Omituntun Mass Transit ọ̀fẹ́ látí mú ìrọ̀rùn bá àwọn ènìyàn ìpínlẹ̀ náà. Èyí ní ó kéde látàrí ìdààmú ònìbejì tí owó náírà àtí àìtó èpò tó tí dá àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lagada láàrín ọsẹ mélòó sẹyìn. Makinde tó kéde èyí nínú ètò ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ kan tó gbé jáde ní ilé iṣẹ́ ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ nípínlẹ̀ Ọ̀yọ́ (BCOS) ní alẹ́ ọjọ́ ẹtì, sọ pé ìjọba ìpínlẹ̀ náà ti ṣe tán láti ṣé gbogbo òun tó bá lè ṣe láti dín wàhálà àwọn ènìyàn kù. Tún kà nípa:Ìṣòro Ọ̀wọ́n Gogo Epo bẹntírò Àti Owó Náírà Tuntun: Adebayo Adelabu Ẹgbẹ́ Òṣèlú Accord Rọ Ìjoba Láti Wá Ojútùú Sí Ìṣòro Yìí Gómìnà náà tún kóró ojú sí ìwọ́dé òní jagidijagan táwọn ará ìlú Ìbàdàn kàn ṣé ní ọjọ́ Ẹtì, ó ní bó tiẹ̀ jẹ́ pé àwọn aráàlú lómìnira láti sọ bí nǹkan ṣe rí lára wọn lọ́nà àlàáfíà, ìjọba ò ní fàyè gba ìwà ipá èyíkéyìí. Nítorí náà, Ó pé gbogbo àwọn ilé-iṣẹ́ ààbò tí ń ṣiṣẹ́ ní ìpínlẹ̀ náà látí dúró ṣinṣin àtí láti kọ̀ fún àwọn àrà tí wọ́n fẹ́ máà tẹ́ òfin àtí ìlànà ìlú lójú mọ́lẹ̀. Makinde ṣàlàyé pé òun tí pàṣẹ pé kí wọ́n kò áwọn ọkọ àkérò Omituntun Mass Transit lọ́ sí gbogbo ìgbèríko láàrín ìpínlẹ̀ náà ní ọfẹ látí mú ayé dẹ́rùn fún àwọn àrà ìlú.


Tún kà nípa:Ìṣòro Ọ̀wọ́n Gogo Epo bẹntírò Àti Owó Náírà Tuntun: Adebayo Adelabu Ẹgbẹ́ Òṣèlú Accord Rọ Ìjoba Láti Wá Ojútùú Sí Ìṣòro Yìí Gómìnà náà tún kóró ojú sí ìwọ́dé òní jagidijagan táwọn ará ìlú Ìbàdàn kàn ṣé ní ọjọ́ Ẹtì, ó ní bó tiẹ̀ jẹ́ pé àwọn aráàlú lómìnira láti sọ bí nǹkan ṣe rí lára wọn lọ́nà àlàáfíà, ìjọba ò ní fàyè gba ìwà ipá èyíkéyìí. Nítorí náà, Ó pé gbogbo àwọn ilé-iṣẹ́ ààbò tí ń ṣiṣẹ́ ní ìpínlẹ̀ náà látí dúró ṣinṣin àtí láti kọ̀ fún àwọn àrà tí wọ́n fẹ́ máà tẹ́ òfin àtí ìlànà ìlú lójú mọ́lẹ̀. Makinde ṣàlàyé pé òun tí pàṣẹ pé kí wọ́n kò áwọn ọkọ àkérò Omituntun Mass Transit lọ́ sí gbogbo ìgbèríko láàrín ìpínlẹ̀ náà ní ọfẹ látí mú ayé dẹ́rùn fún àwọn àrà ìlú. Lekan Orenuga


Ètò Ìdìbò: BVAS Yóò Rán Àwọn Ọmọ Orílẹ̀-èdè Yí Lọ́wọ́ Látí Yàn Olórí Tí Wọ́n Fẹ́ Sípò – DG VON

Olùdarí Àgbà tí Voice of Nigeria, VON, Osita Okechukwu sọ pé pèlú ìfilọ́lẹ̀ ètò ìforúkọsílẹ àwọn olúdìbò (Bimodal Voters Accreditation System) BVAS, àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà yóò yàn olubori nínù ètò ìdìbò gbogbogbò 2023. DG sọ èyí làkókò tó ń mójú tó ètò idibo igbaradi ní àwọn ẹ̀kà ilé ìdìbò èyí tí Ìgbìmọ̀ élétó ìdìbò tí orílẹ̀-èdè yìí INEC, ní Abùjá. Tún kà nípa:INEC Tí Bẹ̀rẹ̀ Sí Gbà Orúkọ Àwọn Oníròyìn Lórí Ayélujára Fún Ìdìbò Gbogbogbò 2023 Ọ̀gbẹ́ni Okechukwu tó sọ asọye lórí ìgbékàlẹ̀ tí ẹrọ BVAS, ṣé àkíyèsí pé, yóò ṣé ìrànlọ́wọ́ fún ìgbìmọ̀ náà láti fí ọkàn àwọn àrà ìlú bálẹ̀ lórí ètò ìdìbò tó múná dóko. Nínú àwọn ọrọ rẹ̀, “Ó ní pẹ̀lú òun tí òún rí, yóò ṣóró fún ẹnikẹ́ni látí gbọ̀nà èrú jáwé olubori nínù ètò ìdìbò gbogbogbòò tó ń bọ̀ yìí. Ó sí gbóríyìn fún Ààrẹ bí ó ṣé fọwọsi ẹrọ BVAS lábẹ́ òfin. Ìyẹn nipé ìwé òfin ètò ìdìbò 2022.


Nínú àwọn ọrọ rẹ̀, “Ó ní pẹ̀lú òun tí òún rí, yóò ṣóró fún ẹnikẹ́ni látí gbọ̀nà èrú jáwé olubori nínù ètò ìdìbò gbogbogbòò tó ń bọ̀ yìí. Ó sí gbóríyìn fún Ààrẹ bí ó ṣé fọwọsi ẹrọ BVAS lábẹ́ òfin. Ìyẹn nipé ìwé òfin ètò ìdìbò 2022. Lekan Orenuga


Ẹ́ Fí Àyè Gbá Àwọn Aṣojú-Owó Látí Wá Ojútùú Sí Owó Tuntun – Ìgbákejì Ààrẹ Pàrọ̀wá Fún Àwọn Bánkì

Ọnà sí ìṣòro tí àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ń kojú lórí owó tuntun ní kí Bánkì gbogbogbò orílẹ̀-èdè yìí (Central Bank of Nigeria CBN) àtí àwọn Bánkì Ìṣòwò (Commercial Banks) fí ayé púpọ̀ díẹ̀ síì gbà àwọn aṣojú owó àti FinTech látí kojú ìṣòro owó tuntun náà kí ọ bá lé dé gbogbo ìgbèríko lorílẹ̀-èdè yìí. Ìgbákejì Ààrẹ sọ èyí ní Ọjọ́ Ẹtì ní Abuja nígbàtí ó pé pàdé pẹ̀lú àwọn alẹnu-lọ̀rọ̀ ní ilé-iṣẹ́ FinTech látí ṣàwarí àwọn ọnà ádínkù ìṣòro náà. Tún kà nípa: Ààrẹ Buhari Gbé Ìgbésẹ̀ Akin Lórí Ọ̀wọ́n-gógó Owó Ìgbákejì Ààrẹ sọ̀rọ̀ náà tẹ́le tí Ààrẹ tó sọ níbí ìpàdé pẹ̀lú àwọn Gómìnà All Progressives Congress APC ní gbangban ilé iṣẹ́ Ààrẹ bó ṣé fí dá àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè náà lójú pé ipenija náà yóò di òun ìgbàgbé láìpẹ́. Ọ̀kan nínú àwọn alẹnu-lọ̀rọ̀ dàba pé kí àwọn bánkì ṣé ádínkù ìdíyelé USSD àtí ìyè òwò data, kí àwọn élétó náà sí yọ́ ìdíyelé tí wọ́n náà kúrò pátápátá ní àkókò ipenija yìí, kó lè bá fí ẹ̀mí àwọn àrà ìlú bálẹ̀. Lekan Orenuga


Ọmọ Obìnrín Ọdún Mẹ́wàá Orílẹ̀-èdè China Nọ́wọ́ Sí Ilé Ọmọ Aláìníyà Kàn Ní Abùjá

Ọmọbìnrin ọmọ ọdun mẹ́wàá kàn tí Orílẹ̀-èdè China WEI/YUE CHEN, ti ṣé itọrẹ àánù àwọn òun èlò oúnjẹ àti àwọn òun èlò ilé sí Destined Children’s Orphanage ní Abuja, Olú-ìlú Nàìjíríà. Ọmọdébìnrin náà nígbà tó ń gbé àwọn nǹkan náà lọ́ sílé ìtọ́jú àwọn ọmọ òrukàn náà pé: “Mo fẹ́ kí àwọn ọmọ náà láyọ̀, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìgbà àkọ́kọ́ nìyí tí mo fi ń ṣètọrẹ fún ilé ìtọ́jú àwọn ọmọ òrukàn, mó tí pinnu pé màá máa ṣé itọrẹ àánù lọ́dọọdún fún àwọn tí kò láǹfààní àtí láti ṣé ìrànwọ́ lórí ètò ayé wọ́n.” Ó tún ṣàlàyé pé ẹbùn náà ní látí gbà àwọn ọmọdé níyànjú láti gbìyànjú láti ṣé dáradára ní ilé-ìwé àti gbígbé ilé-ayé ìlera kí wọ́n lè ní itẹlọrun ní ìgbésí ayé wọ́n. Sarah Chukwuemeka, aṣojú tí ilé ìtọ́jú ọmọ òrukàn náà sọ nínú ọrọ rẹ̀ pé, ìyá òún ló dá ìṣẹ́ ajumọṣe náà sílẹ̀ látí ràn ìgbésí ayé àwọn tí kò ní ànfàní lọ́wọ́ àti pé ẹbùn náà ṣé ìrànlọ́wọ́ nítorí pé àwọn òun èlò ọmọdé tí wọ́n mú wá jẹ́ òun tí ilé ìtọjú ọmọ aláìní náà nilo láti tọjú àwọn ọmọdé. Lekan Orenuga


Olórí Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Tẹ́lẹ̀ Rí Kì Olórí NYSC Títún Kú Oríìré

Olórí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nígbà kàn rí, General Yakubu Gowon tí kì Olùdarí Àgbà tuntun tí àjọ National Youth Service Corps NYSC, , Brigadier General Yusha’u Ahmed kù oríìré fún iyansipo rẹ̀. “Gbogbo àwọn alákóso ètò náà látí ìbẹ̀rẹ̀ tí ṣíṣẹ́ takuntakun. Bẹ́ẹ̀ ló tún gbà ní iyànjú láti ṣé iṣẹ́ kára kára láti lè fí àpẹẹrẹ tó dára sílẹ̀.” Gowon sọ Tún kà nípa: Gómìnà Umahi Gbósùbà Ràbàndẹ̀ Fún Àjọ NYSC Fún Mímú Ìdàgbàsókè Bá Orílẹ̀-èdè Ó sọ ìrètí rẹ̀ lórí ètò òwò NYSC Trust Fund pé Ààrẹ Buhari yóò bù ọwọ lú ìwé àṣẹ náà láìpẹ́. Ó tún fi kún pé ètò náà yóò fí ayé gbà ètò ìnáwó NYSC látí ṣètò Idoko-òwò, iṣẹ́ ọwọ́ àtí ìdàgbàsókè àwọn ọmọ àkẹ́kọ́ gbóyé láàrín àwọn ànfààní mìíràn. Brigadier General Yusha’u Dogara Ahmed nínú ọrọ tí rẹ̀ sọ pé òún wà látí ṣé ìyìn fún General Gowon, Ó sí ṣé ìlérí pé òún yóò tẹ̀lé àwọn ìlànà tí àwọn tòṣíwájú fí lélẹ̀. Lekan Orenuga