Covid-19:Ènìyàn mọ́kàndín-láàdọ́ta míràn tún ti ní ààrùn covid

Ilé-iṣẹ́ tó nmójútó àjàkálẹ̀ ààrùn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, NCDC ti mudánilójú pé àwọn ènìyàn mọ́kàndín-láàdọ́ta míràn tún ti ní ààrùn covid. Apapọ awọn to ti ni aarun naa lọwọlọwọ bayii jẹ ẹ̀ẹ́dẹ́gbàta le ni ọ̀kẹ́ mẹ̀jọ o le ni èjì-le-ni-ojì din ni ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ta, ẹgbàáta-le-ni-ọ̀kẹ́-mèje-abo o le ni èjì din ni okòó lelọ́ọ̀dúnrún ti gba iwosan ti aàrún-din-ni-ojì din ni ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ọ̀kànlá si ti jẹ ipe oluwa. FCT-Mẹtadin-lọgbọn,Lagos-mọkanla,Enugu-mẹjọ,Ọyọ-mẹta.


Aáwọ̀ okòwò: Ààrẹ Bùhárí rán Àwọn Aṣójú Sí orílẹ̀-èdè Ghánà

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Mùhámmádù Bùhárí ti ṣọ pé kí aṣojú kán lọ sí orílẹ̀-èdè Ghánà láti yanjú aáwọ̀ ọlọ́jọ́ pípẹ́ tó ti wà láàrin àwọn oníṣòwò Nàìjíríà àti ìjọba orílẹ̀-èdè Ghánà. Eyi jẹyọ ninu atẹjade kan ti oluranlọwọ pataki fun iroyin si Minisita ile- Iṣẹ, okowo ati Idokoowo, Ifedayo Sayo bọwọ lu. Minisita fun ile-iṣẹ,okowo ati idokoowo,Ọgbẹni Adeniyi Adebayọ, ni o dari ikọ naa pẹlu awọn to tun ṣe pataki. Wọn yoo tubọ fọrọjomitoro ọrọ pẹlu awọn alaṣẹ orilẹ-ede Ghana pẹlu ipinnu lati wa ojutuu si aawọ ọhun. Minisita naa sọ pe ,aṣoju ikọ naa yẹ ki o ṣe abẹwo naa laarin ọjọ kọkanle-lọgbọn oṣu karun ati ọjọ kinni oṣu kẹfa,ọdun 2021.


Eid-Al-Fitr: Ìjọba Naijiria kede  Ọjọru 12th,Ọjọbọ 13th fún ìsinmi

Ìjọba orílẹ̀ èdè Nàíjíríà ti kéde Ọjọ́rú, 12th àti Ọjọ́bọ̀, 13th fún ìsinmi ọdún Eid-Al-Fitr . Mínísítà fún ọrọ̀ tó jẹ́ mọ́ abẹ́lé, ọgbẹni Rauf Aregbesola,lo kede rẹ niluu Abuja, lati fi ki awọn musulumi ku ori ire , o wa rọ gbogbo ọmọ orílẹ ̀ede Naijiria nile ati lẹyin odi lati lo anfaani ayẹyẹ ọdun Eid-Al-Fitr lati gbadura fun alaafia, isọkan ati ayidapa lori eto ọrọ aje. o tun wa rọ gbogbo ọmọ orilẹ ede Naijiria lati tẹle ofin , ki wọn si gba ìfẹ́ ,ìfaradà, aanu ati ìpamọ́ra laaye gẹgẹ bi anabi , ojisẹ nla Mohammed (Ki alaafia Ọlọrun wa pẹlu wa), se paa lásẹ. O tun wa rọ gbogbo awọn agbofinro ati ajọ eleto aabo lati máa se kaarẹ nipa gbigbogun ti awọn ọlọtẹ ati ọdaran to n da alaafia omi orilẹ ede yii rú. O tẹsiwaju pe ijọba aarẹ Muhammadu Buhari ko ni kaarẹ lati ri i pe alaafia pada si orilẹ ede Naijiria, ti eto aabo to mẹhẹ yoo waa di afisẹyin ti eegun n fi asọ.


Ẹ ò tó, ẹ lọ pọ̀ si wá:Chelsea gé ìyẹ́ apá Man City nínú  àṣekágbá Champions League

Lọ́jọ́ Àbámẹ́ta yìí ni ikọ̀ agbabọọlu Chelsea kó pàsán ìyà lu ikọ̀ Manchester City , nínú ìdíje bọ́ọ̀lú à-fẹsẹ̀gbá tó wáyé ní pápá ìṣeré Etihad. Ìyà ẹgba meji (2) pere ni ikọ̀ agbabọọlu Chelsea fun ikọ̀ agbabọọlu Manchester City, ti ikọ agbabọọlu Chelsea naa si fara káásá iya ẹgba kan(1) , sé ìyà díẹ̀-díẹ̀ ló ń jòkú ìgbẹ́ Amọsa, ọjọ kọkandinlọgbọn oṣu karun un ní wọn mejeeji yoo pade ninu ifẹsẹwọnsẹ aṣekagba idije Champions League. Ademọla Adepọju


Àwọn ènìyàn ńlá,olówó ló ń se agbódegbà fáwọn ọlọ̀tẹ̀ ní Nàíjiríà-Abubakar Malam

Mínísítà fún ètò ìdájọ́ lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà,Abubakar Malami, ní ìwádìí ti fihàn pé àwọn ènìyàn ńlá àti olówó kan ló ń fowó sèrànwọ́ fún àwọn ọlọ̀tẹ̀ lórílẹ̀ èdè Naijiria, àwọn ko si ni pẹ́, pè wọ́n lẹjọ́. Malami sọrọ yii lọjọ Ẹti, niluu Abuja lasiko to n ba awọn akọroyin ile aarẹ sọrọ , lẹyin adura ti wọn ṣe ni mọsalasi ile aarẹ. o ni : “Ni awọn ọdun kan sẹyin, awọn ọmọ orilẹ ede Naijiria kan lọwọ lati maa se agbodegba fun awọn ọlọtẹ nipa sise iranwọ owo fun wọn lati orilẹ ede United Arabs Emirate , ni eyi ti yoo ran orilẹ ede Naijiria lọwọ ninu iwadii yiii. “Iwadii si n lọwọ , o digba ti iwadii ba pari , ki a to mọ iye awọn ti wọn lọwọ nibi isẹ ibi ọhun,, sugbọn mo fi n daa yin loju pe iye wọn ko mọ niwọnba.” O tun fi da gbogbo ọmọ orilẹ ede Naijiria loju pe ko si ninu gbogbo awọn onisẹ ibi wọnyi, ti ijọba yoo daa silẹ”


Ife Àgbáyé FIFA: Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà gbóríyìn fún àwọn ẹgbẹ́ agbábọ̀ọ̀lù Morocco

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti ki ẹgbẹ agbabọọlu Morocco, Atlas Lions àti Olórí orílẹ̀-èdè yìí, Ọba Mohammed VI fún fífi ìtàn rere lélè nípa jíjẹ́ ẹgbẹ agbabọọlu orílẹ̀-èdè Áfíríkà akọkọ ti o yege fún ìdíje àgbáyé. Ààrẹ Buhari sọ pe Ìlú Morocco ti mú orí gbogbo àwọn áfíríkà wú pẹ̀lú bí wọn ṣe sojú wa, wọn sì fún wa ni ìrètí wípé ẹgbẹ Áfíríkà kan le ṣẹgun nitõtọ àti pé o yẹ ki a gba ipò asiwaju agbaye nínú ìdíje Qatar ti o n lọ lọwọlọwọ. Ààrẹ Buhari gbóríyìn fún àwọn agbábọ́ọ̀lù náà fún ìjáfáfá àti ìfọwọ́sowọ́pọ̀ wọn, ní àkíyèsí ní àkókò kan náà pé èyí kò lè ṣeé ṣe láìjẹ́ pé àwọn aláṣẹ orílẹ̀-èdè Moroccan kaju oṣuwọn. Ọláyinká Akíntọ́lá


Ìjì Lílé Bá Àwọn Òun-Ìní Jẹ́, Sọ́ Ọ̀pọ̀lọpọ̀ Dì Aláìnílé Lórí Ní Ìpínlẹ̀ Kwara

Òjò tí ń rọ̀ pẹ̀lú ìjì líle ní alẹ́ ọjọ́bọ̀ tí bá ọ̀pọ̀lọpọ̀ òun-ìní àwọn ènìyàn ní ìlú Ilorin ní ìpínlẹ̀ Kwara, Àárín gbùngbùn Àríwá Nàìjíríà jẹ́. Ó bá àwọn òun-ìní àwọn olùgbé àtí tí ìṣòwò jẹ́, àwọn ọkọ ayọkẹlẹ, àwọn òpó iná mọna-mọna, àwọn òkun iná àti àwọn mìíràn jẹ́. Sawmill, Gerin Alimi, Ibrahim Taiwo, Unity, Ita-Amodu, Oro Road, Edun Street, Stadium Road àtí àwọn àgbègbè mìíràn ní ìlú àtí ní àwọn àgbègbè mìíràn yàtọ̀ sí tí olú-ìlú ìpínlẹ̀ náà ní aṣálẹ̀ Ọjọ́bọ̀. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìgi tó yá dì ọnà látàrí ìjì náà fá ìdìwọ́ fún lílọ̀ àtí bíbọ̀ ọkọ̀ ní àwọn òpópó-ònà bí Sawmill, Ibrahim Taiwo àti àgbègbè Unity ní Olú-ìlú Ìpínlẹ̀ náà. Àwọn aláṣẹ tí ilé-iṣẹ́ paná-paná tí ìpínlẹ̀ náà tó jẹrìí sí ìṣẹ̀lẹ̀ náà sọ pé “sibẹsibẹ, kó gbà ẹ̀mí ẹnikẹ́ni.” Gómìnà Ìpínlẹ̀ náà, Abdulrahman Abdulrazaq tí ṣàpèjúwe ìjì òjò náà àti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ omí yalé ní àwọn àgbègbè náà gẹ́gẹ́ bí “òun tó dùn ní.” Tún kà nípa: Mozambique Bẹ̀rẹ̀ Àtúnṣe Àgbègbè Kàn Lẹyìn Ìjì Líle Cyclone Ní ìdáhùn sí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ náà, Gómìnà Abdulrazaq kẹdun pẹ̀lú àwọn olùgbé ìlú Ilorin àti àwọn àgbègbè míràn ní ìpínlẹ̀ náà. Apá kàn nínú àwọn tí ọrọ̀ náà kàn tí ràwọ ẹ̀bẹ̀ sí ìjọba ìpínlẹ̀ náà, àwọn tí Ọlọrun gbé lọ́wọ́ sókè àtí àwọn ilé-iṣẹ́ látí ṣé ìrànlọ́wọ́ fún wọ́n, nítorípé ìwọn ìbàjẹ́ náà kọjá agbára wọ́n.


Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìgi tó yá dì ọnà látàrí ìjì náà fá ìdìwọ́ fún lílọ̀ àtí bíbọ̀ ọkọ̀ ní àwọn òpópó-ònà bí Sawmill, Ibrahim Taiwo àti àgbègbè Unity ní Olú-ìlú Ìpínlẹ̀ náà. Àwọn aláṣẹ tí ilé-iṣẹ́ paná-paná tí ìpínlẹ̀ náà tó jẹrìí sí ìṣẹ̀lẹ̀ náà sọ pé “sibẹsibẹ, kó gbà ẹ̀mí ẹnikẹ́ni.” Gómìnà Ìpínlẹ̀ náà, Abdulrahman Abdulrazaq tí ṣàpèjúwe ìjì òjò náà àti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ omí yalé ní àwọn àgbègbè náà gẹ́gẹ́ bí “òun tó dùn ní.” Tún kà nípa: Mozambique Bẹ̀rẹ̀ Àtúnṣe Àgbègbè Kàn Lẹyìn Ìjì Líle Cyclone Ní ìdáhùn sí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ náà, Gómìnà Abdulrazaq kẹdun pẹ̀lú àwọn olùgbé ìlú Ilorin àti àwọn àgbègbè míràn ní ìpínlẹ̀ náà. Apá kàn nínú àwọn tí ọrọ̀ náà kàn tí ràwọ ẹ̀bẹ̀ sí ìjọba ìpínlẹ̀ náà, àwọn tí Ọlọrun gbé lọ́wọ́ sókè àtí àwọn ilé-iṣẹ́ látí ṣé ìrànlọ́wọ́ fún wọ́n, nítorípé ìwọn ìbàjẹ́ náà kọjá agbára wọ́n. Àtí pàápàá, pẹ̀lú òun tí ètò òwò tí Bánkì àpapọ̀ (Central Bank of Nigeria) tí fí ojú wọ́n rí.


Àtí pàápàá, pẹ̀lú òun tí ètò òwò tí Bánkì àpapọ̀ (Central Bank of Nigeria) tí fí ojú wọ́n rí.


Ọba Sulu-Gambari Gbóríyìn Fún Ìjọba Àpapọ̀ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Fún Ìdásílẹ̀ Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ Ẹ̀kọ́ Gírámà

Emir tí Ìlú Ilorin àti Alága Ìgbìmọ̀ Ọba àti Oyè Ìbílẹ̀ tí Ìpínlẹ̀ Kwara, Alhaji Ibrahim Sulu-Gambari tí gbóríyìn fún Ìjọba Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà fún ìdásílẹ̀ Ìgbìmọ̀ aláṣẹ ètò Ẹ̀kọ́ Ilé-ìwé gírámà tí Orílẹ̀-èdè yìí, (National Secondary School Commission NSSEC). Gẹ́gẹ́ bí Ọba àkọ́kọ́ ní ìpínlẹ̀ náà, Ìgbìmọ̀ náà pẹ̀lú àgbékalẹ̀ iṣẹ́ wọ́n yóò ràn àwọn ọjẹ̀ wẹ̀wẹ̀ náà lọ́wọ́ lórí ifigagbaga pẹ̀lú àwọn àkẹgbẹ́ wọ́n làgbáyé. Emir náà sọ pé “Ìgbìmọ̀ náà yóò tún ṣé ìrànwọ́ iṣẹ́ àwọn olùkọ́ àtí àwọn ọmọ ilé-ìwé síwájú sì, pàtàkì jùlọ lórí ìdánwò bíi èdè Gẹẹsi àtí Ìṣirò.” Alhaji Sulu-Gambari gbóríyìn fún Ìgbìmọ̀ náà fún gígé ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ọlọjọ márùn ùn 5 ná wà sí Ilorin, o tẹnumọ pé irú ètò bẹ́ẹ̀ yóò tún mú ìlọsíwájú bá àwọn ọmọ ilé-ìwé àti pàápàá àwọn olùkọ́ látí tún fí kún ẹ̀kọ́ wọ́n. Tún kà nípa:Aróle Oódua Ọba Adeyeye Ojaja II Ṣé Ìfilọ́lẹ̀ Ẹsìn Adúláwọ̀ Ní Orílẹ̀-èdè Brazil Alága ìgbìmọ̀ náà, Nimota Akanbi tí sọ fún Emir nípa àwọn ìgbòkègbodò ìgbìmọ̀ náà àti àwọn òun tó tí rí látìgbà tí wọ́n ti dá a sílẹ̀. O ṣàlàyé pé, pàtàkì jùlọ nínú iṣẹ́ ìgbìmọ̀ náà ní látí ṣé ìlànà tó dára jù fún ètò ẹ̀kọ́ àti látí ṣàkóso ètò ẹ̀kọ́ gírámà àtí láti ṣé atunto ẹ̀ka náà kí òṣuwọn rẹ̀ sí kún bí tí àwọn àkẹgbẹ́ rẹ̀ làgbáyé. Ambassador Akanbi gbóríyìn fún àwọn ará ìpínlẹ̀ Kwara fún àlejò tí wọ́n àti bí wọ́n ṣé gbá wọ́n láàyè fún ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà.


Aróle Oódua Ọba Adeyeye Ojaja II Ṣé Ìfilọ́lẹ̀ Ẹsìn Adúláwọ̀ Ní Orílẹ̀-èdè Brazil

Ẹní ọ̀wọ̀ àtí alága àwọn Ọba lorílẹ̀-èdè Nàìjíríà (National Traditional Council), Ọọ̀ni tí ilé Ifẹ, H.I.M Adeyeye Enitan Ogunwusi, Ọjaja II, tí ṣé ìfilọ́lẹ̀ ọjọ́ ẹsìn ìbílẹ̀ adúláwọ̀ tí ọdọọdún tí á pé àkọlé rẹ̀ ní “Ọjọ́ Ìṣẹ̀ṣé,” ní orílẹ̀-èdè Brazil. O ṣé ìfilọ́lẹ̀ náà ní gbọ̀ngán ayẹyẹ Ààrẹ ni Brasilia, nígbàtí Ààrẹ Lula da Silva gbàlèjò rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọjọ́ ìbẹ̀wọ̀ iṣẹ́ rẹ̀ sí Sao Paulo, Rio De Janeiro, Salvador, Bahia àtí Brasilia. Kábíyèsí Ọba Adeyeye Enitan Ogunwusi, wà ní Orílẹ̀-èdè Brazil ní ìtèsíwájú ìrìn-àjò àgbáyé rẹ̀ fún ètò Àlàáfíà àti Ìlọsíwájú Àwọn ènìyàn Áfíríkà (African People’s Peace and Progress Agenda) àtí isọdọkan àwọn adúláwọ̀ tó jù ọgọrùn mílíọ̀nù lọ́ ní Orílẹ̀-èdè Brazil, tí a pé ní “Ilé labọ ìsinmi.” O ló àbẹwò náà láti mọ rírí àwọn iṣẹ́ ribiribi tí àwọn adúláwọ̀ àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè náà tí ṣé, Ó sí rọ́ Ààrẹ Lula látí mú àwọn ìlérí rẹ̀ ṣẹ̀ lórí fífi ààyè gbá àwọn adúláwọ̀ ọmọ orílẹ̀-èdè náà nínú ìjọba rẹ̀. Nínú èsì tí rẹ̀, Ààrẹ Lula da Silva dúpẹ lọwọ́ Ọọni, o sí gbóríyìn fún Ọba náà fún ìpínu rẹ̀ sí ìṣọ̀kan àwọn adúláwọ̀ ọmọ orílẹ̀-èdè òún (Afro-Brazil) àtí pàápà àwọn ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà làgbáyé èyí tí yóò bí àlàáfíà káríayé. Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Brazil ṣé ìdánilójú pé Ọjọ́ Ẹsìn Áfíríkà ọlọdọọdun tí dì ṣíṣé – Ọjọ́ Ìṣẹ̀ṣé tí dì dandan ní orílẹ̀-èdè Brazil. Aróle Oodua rìn ìrìn-àjò náà pẹ̀lú ogójì ènìyàn rẹ̀, èyí tí àwọn Olori méjì wà nínú rẹ̀, àwọn Ọba, àwọn òníṣẹ́ṣé àtí àwọn mìíràn.


Napoli Bẹ̀rẹ̀ Ìpàlẹ́mọ́ Látí Rọ́pò Àgbábọ́ọ̀lù Ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Victor Osimhen

Napoli jẹ́ olólùfẹ́ àgbábọ́ọ̀lù ipò ìwà fún ìkọ Atalanta “Rasmus Hojlund,” Calciomercato sọ, àtí wípé Luciano Spalletti gbàgbọ́ pé yóò jẹ́ àròpọ̀ ọlọ́jọ́ pípẹ́ fún Victor Osimhen lẹyìn tí àgbábọ́ọ̀lù ọmọ Nàìjíríà bá kúrò nínú ìkọ náà ní òpin sáà ìgbábọ́ọ̀lù yìí. Hojlund, ọmọ ogún ọdún 20, tí gbá àmì ayò mẹ́ta wọlé fún ìkọ orílẹ̀-èdè Denmark ní alẹ́ Ọjọ́bọ̀ níbí tí wọ́n tí bórí ìkọ Finland ní ayò mẹ́ta sí ọkàn 3-1, bẹ́ẹ̀ ní àwọn ìkọ látí orílẹ̀-èdè England (English Premiership) náà ń ṣọ àgbábọ́ọ̀lù náà. Osimhen tí farahàn bí ọkàn nínú àwọn àgbábọ́ọ̀lù tó dára jùlọ ní ilẹ̀ Europe lẹyìn tó tí mi áwọ̀n nígbà mẹ́ẹdọ́gbọ̀n 25 ọtọ́ọ́tọ̀ fún ìkọ Napoli, èyí tí ó ṣé ìrànwọ́ fún ẹgbẹ́ náà láti tá àwọn ẹgbẹ́ rẹ̀ yọ́ ní òke tábìlì “Serie A” pẹ̀lú àmì mọ́kàndínlógún 19 àtí sínú ìpele ẹlẹni mẹ́ẹ̀dógún tí UEFA Champions League. Manchester United àtí Chelsea tí fífẹ hàn sí Osimhen pẹ̀lú bí Napoli ṣé gbé ìyè òwò €150m lé, gẹ́gẹ́ bí FootMercato ṣé sọ. Bẹ́ẹ̀, ìròyìn fí hàn pé àgbábọ́ọ̀lù ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà náà ṣì wà lábẹ́ àdéhùn títí dì ọdún 2025. Laibikita ìdíyelé náà, ìròyìn náà sọ pé Manchester United tí múra látí fíkùn-lúkùn pẹ̀lú ìkọ Napoli bí akoni-mọ́ọ̀gbá Erik Ten Hag ṣé ń gbèrò láti sá gbogbo ipá rẹ̀ látí gbá ife English Premiership ní sáà tó ń bọ̀.


Ọgọ́gọ̀ọ̀rún Àwọn Olùgbé Pàdánù Ilé Wọ́n Ní Orílẹ̀-èdè Spain

Ó lé ní ẹgbẹ̀rún kàn àbọ̀ 1,500 àwọn ènìyàn tí wọ́n fí ilé wọ́n sílẹ̀ sá àsálà fún ẹ̀mí wọ́n lẹyìn tí iná nlá kán bẹ́yọ́ ní àgbègbè ìlà-òòrùn tí Valencia, orílẹ̀-èdè Spain ní ọjọ́ Ẹtì, èyí tó tí jó ẹgbẹ̀rún méje lé díẹ̀ éékà (7,413 acres) nínú pápá. Alákóso Orílẹ̀-èdè náà Pedro Sanchez sọ nínú àpéjọ kàn ní Brussels pé; “Àwọn iná wọ̀nyí tí a ń rí, ní ìbẹrẹ ọdún, jẹ́ ẹrí sí tí pájáwìri ojú-ọjọ́ tí àwa ènìyàn ń gbé, èyítí ó ń ṣé ìdààmú fún àwọn orílẹ̀-èdè bíi tiwa yìí.” Àwọn òṣìṣẹ́ paná-paná tí nlo àwọn ọkọ òfurufú méjìdínlógún 18 àtí àwọn òmìrán ní gbogbo alẹ̀ Ọjọ́bọ̀ àtí ní kùtùkùtù òwúrò ọjọ́ Ẹtì látí kojú ìṣẹ̀lẹ̀ náà ní tosí abúlé Villanueva de Viver, ní àgbègbè Valencia. Tún kà nípa: Áà! Iná Líle Jó Igbó Kìjikìji Tó Wà Lórí Òkè Ni Orílẹ̀-èdè Kenya “Àwọn òṣìṣẹ́ pájáwìri náà tí bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ bí wọ́n tí ṣé kó àwọn olùgbé kúrò nínú ilé wọ́n ní àwọn àgbègbè mẹ́jọ mìíràn.” Gabriela Bravo Olórí iṣẹ́ àgbègbè náà sọ.


Orílẹ̀-èdè Chad Gbá Gbogbo Dùkíà Exxon Mobil

Orílẹ̀-èdè Chad tí gbẹ̀sẹ̀ lé gbogbo àwọn òun-ìní, ẹ̀tọ́ àti àwọn òun mère-mère mìíràn, tí Exxon Mobil (XOM.N), ilé-iṣẹ́ èpò orílẹ̀-èdè náà sọ nínú àlàyé kàn. Exxon Mobil sọ nínú Oṣù Kejìlá pé òún títà àwọn ilé ìṣẹ́ rẹ̀ tó wà ní Chad àtí Cameroon fún ilé iṣẹ́ London kàn Savannah Energy (SAVES.L) pẹ̀lú àdéhùn irínwó lé díẹ̀ mílíọ̀nù dọla $407m, ṣùgbọ́n ìjọba Chadian takò àdéhùn náà, pé wọ́n kó pá òfin àwọn mọ́ ní ìgbẹ́yìn. Orílẹ̀-èdè náà sọ pé òún lè gbé wọ́n lọ́ ilé-ẹjọ́ látí gbẹ̀sẹ̀ lé Ilé-iṣẹ́ náà l’ojuna látí dáàbòbo ẹ̀tọ́ rẹ̀, èyí tí yóò ṣé idiwọ fún Savannah lá tí rá áwọn òun-ìní Exxon Mobil ní orílẹ̀-èdè náà. Tún kà nípa: ExxonMobil Gbá Ìwé Àdéhùn Wíwá Èpò Ni Ìlú Egypt Exxon Mobil ní ipín ogójì 40% nínú iṣẹ́ àkànṣe èpò Doba tí orílẹ̀-èdè Chad, èyítí o ń ṣé àpapọ̀ èpò 28,000 (bpd) ní ọjọ́ kàn. Làkókò ìròyìn yìí, Exxon Mobil àtí Savannah Energy kó tí fí ààyè sílẹ̀ fún ìbéèrè.


Ilé ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn Ti Dájọ́ Pé Ademola Adeleke Ló Jáwé Olúborí Nínú Ìdìbò Gómìnà Ìpínlẹ̀ Osun lọ́dún 2022.

Àwọn igun alhaji Adegboyega Oyetola, igun Ademola Adeleke ati, Àwọn àgbẹjọ́rò náà peju si ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn tó wà nílùú Abuja. Akọwe ilé ẹjọ́ ka ẹ̀sùn tó wà níwájú ilé ẹjọ́ nípa awuyewuye lórí àbájáde èsì ìbò gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun ni èyí tí ó gbé Ademola Adeleke wọlé gẹ́gẹ́ bi gómìnà ìpínlẹ̀ Òsùn ní ọjọ́ kẹrìndílógún oṣù keje , Ọdún 2022. Adájọ́ tẹ̀síwájú pé, gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí tó wà níwájú òun, nǹkan kan náà ní àwon ẹ̀rí náà. Adájọ́ fagilé ẹ̀sùn lórí ẹ̀rọ BVAS, tí wọ́n lo lásìkò ètò ìdìbò gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun, pé kò lẹ́sẹ̀ nílẹ̀ Ilé ẹjọ́ fagilé ẹ̀sùn pé Ademola Adélékè sé màgò-mágó ìwé ẹ̀rí tó lò láti fi dìbò. Ilé ẹjọ́ sọpé gómìnà Ademola Adeleke yege láti díje fún ipò gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun Ẹjọ́ gbe Adeleke Ademola, adájọ́ ni kí wọ́n ṣàn owó ìtanràn ₦500,000, ẹẹ̀dẹ́gbẹ̀ta ẹgbẹ̀rún náírà Five hundred thousand niara fún Ademola Adeleke Ilé ẹjọ́ fagilé ẹ̀sùn pé Ademola Adélékè sé màgò-mágó ìwé ẹ̀rí tó lò láti fi dìbò. Ilé ẹjọ́ sọ pé gómìnà Ademola Adeleke lẹ́ẹ̀tọ́ láti díje fún ipò gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun.


Adájọ́ fagilé ẹ̀sùn lórí ẹ̀rọ BVAS, tí wọ́n lo lásìkò ètò ìdìbò gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun, pé kò lẹ́sẹ̀ nílẹ̀ Ilé ẹjọ́ fagilé ẹ̀sùn pé Ademola Adélékè sé màgò-mágó ìwé ẹ̀rí tó lò láti fi dìbò. Ilé ẹjọ́ sọpé gómìnà Ademola Adeleke yege láti díje fún ipò gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun Ẹjọ́ gbe Adeleke Ademola, adájọ́ ni kí wọ́n ṣàn owó ìtanràn ₦500,000, ẹẹ̀dẹ́gbẹ̀ta ẹgbẹ̀rún náírà Five hundred thousand niara fún Ademola Adeleke Ilé ẹjọ́ fagilé ẹ̀sùn pé Ademola Adélékè sé màgò-mágó ìwé ẹ̀rí tó lò láti fi dìbò. Ilé ẹjọ́ sọ pé gómìnà Ademola Adeleke lẹ́ẹ̀tọ́ láti díje fún ipò gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun. Ilé ẹjọ́ fi ẹ̀sùn kan ìgbìmọ̀ tó ń gbọ awuyewuye lórí ètò ìdìbò, ìyẹn Tribunal lórí ìdájọ́ wọn Ilé ẹjọ́ ní ẹ̀sun tí wón fi kan Ademola Adeleke lórí pé ó sé ayédèrú ìwé ẹ̀rí , kò fẹsẹ̀ múlẹ̀ Lórí ẹ̀sùn pé iye ìbò tí wọ́n dí ju iye àwọn ènìyàn lọ, ìyẹn over voting, ilé ẹjọ́ ní olùfẹ̀sùnkàn kùnà láti mú ẹlẹrìí kankan wá sIlé ẹjọ́ ìgbìmọ̀ tó ń gbọ awuyewuye lórí ètò ìdìbò, ìyẹn Tribunal. Lẹyin gbogbo atotonu ni ile ẹjọ, Adajọ agba kede Gomina Ademola Adeleke gẹgẹ bi ẹni to jawe olubori ninu idibo gomina ipinlẹ osun ọdun 2022 Ni bi ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò ti àwọn akọ̀ròyìn ilé Akéde Nàíjíríà, Voice of Nigeria, Ademola Adepoju ati Akintola George ṣe pẹlu Olóyè Kola Olabisi ti ẹgbẹ oṣelu APC lori ẹjọ Gomina Adeleke ati Oyetola ti wọn gbe wa si ile ẹjọ kotẹmilọrun, o fi ye wa wipe, ko ti tan si ibi yii, awọn ṣi maa de ile ẹjọ giga, iyẹn Supreme Court


Ilé ẹjọ́ fi ẹ̀sùn kan ìgbìmọ̀ tó ń gbọ awuyewuye lórí ètò ìdìbò, ìyẹn Tribunal lórí ìdájọ́ wọn Ilé ẹjọ́ ní ẹ̀sun tí wón fi kan Ademola Adeleke lórí pé ó sé ayédèrú ìwé ẹ̀rí , kò fẹsẹ̀ múlẹ̀ Lórí ẹ̀sùn pé iye ìbò tí wọ́n dí ju iye àwọn ènìyàn lọ, ìyẹn over voting, ilé ẹjọ́ ní olùfẹ̀sùnkàn kùnà láti mú ẹlẹrìí kankan wá sIlé ẹjọ́ ìgbìmọ̀ tó ń gbọ awuyewuye lórí ètò ìdìbò, ìyẹn Tribunal. Lẹyin gbogbo atotonu ni ile ẹjọ, Adajọ agba kede Gomina Ademola Adeleke gẹgẹ bi ẹni to jawe olubori ninu idibo gomina ipinlẹ osun ọdun 2022 Ni bi ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò ti àwọn akọ̀ròyìn ilé Akéde Nàíjíríà, Voice of Nigeria, Ademola Adepoju ati Akintola George ṣe pẹlu Olóyè Kola Olabisi ti ẹgbẹ oṣelu APC lori ẹjọ Gomina Adeleke ati Oyetola ti wọn gbe wa si ile ẹjọ kotẹmilọrun, o fi ye wa wipe, ko ti tan si ibi yii, awọn ṣi maa de ile ẹjọ giga, iyẹn Supreme Court


Ààrẹ Tí Wọ́n Ṣẹ̀ṣẹ̀ Dìbò Yàn Gba Àwọn Ẹlẹ́sìn Ìsìláàmù Ní Iyànjú

Ààrẹ Nàìjíríà tí wọn ṣẹṣẹ dìbò yàn ti gba àwọn Mùsùlùmí Orílẹ̀-èdè yìí ní Iyànjú ní àkókò ààwẹ̀ Ramadan pé kí wọ́n fi ìwà jọ Prophet Muhammad nínú ìrẹ̀lẹ̀, ìdáríjì, àti iṣẹ́ ìsìn wọn sí ọmọ enìkejì wọn. Tinúbú gba àwọn Mùsùlùmí ni ìmọ̀ràn láti gbàdúrà sí Ọlọ́run fún ìṣọ̀kan orílè-èdè yìí, kí wọ́n sì ní ìwà rere tí yóò pèsè orílẹ̀-èdè tó dára fún gbogbo ènìyàn. Ó rọ wọ́n láti gba àdúrà fún àwọn adari wọn ní àkókò ààwẹ̀ àti àdúrà yìí. Ṣé a kò gbàgbé pé ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun, Ọ̀gbẹ́ni Tinúbú tẹ ọkọ̀ létí lọ sí Europe láti lọ simi, àti fún lesser hajj, àti fún ìgbáradì ètò ìgbéjọba kalẹ̀ fún alágbádá tí wọn yóò sì búra fún ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù kàrùn ún, ọdún 2023. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìjọba Algeria Ba Ìmọ̀ Àwọn Aṣíkiri Jẹ́

Ìjọba Algeria sọ pé ìmọ̀ àwọn kan láti kó àwọn aṣíkiri láti orílẹ̀-èdè Syria lọ sí orílẹ̀-èdè Europe ni àwọn ti bajẹ́. Afunrasí mẹ́ẹ̀dógún ni wọ́n ti gbámú, mẹ́sàn án jẹ́ ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Syria àti mẹ́fà afunrasí ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Algeria gẹ́gẹ́ bí ìròyìn se sọ. Eléyìí wá lẹyìn ìwádìí olósù márùn ún kí àṣírí tó tú pé àwọn ènìyàn kan a máa kó àwọn tí kò tọ́ lọ́nà àìtọ́ lọ láti orílẹ̀-èdè Syria àti Lebanoni lọ sí pápákọ̀ òfúrufú tó wà ní ìlà oòrùn Orílẹ̀-èdè Libya, láti ibẹ̀ lọ sínú ọ̀nà aginjù lọ sí etí òkun orílẹ̀-èdè Algeria lọ sí Europe. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìbò Gómìnà: Èsì ìbò Ìpínlẹ̀ Mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n

Èsì ìbò Gómìnà ní Ìpínlẹ̀ Mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n bí olùkéde ìbò àjọ INEC se kéde fún aráyé gbọ́ àti láti rí. Èsì Mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n nínú Méjìdínlọ́gbọ̀n tí ìbò ti awọn Gómìnà tó wáyé ní ọjọ kejìdínlógún oṣù kẹta ọdún yí ni wọ́n ti kéde rẹ̀. Ẹgbẹ́ All Progressives Congress, APC borí ní Ìpínlẹ̀ mẹ́ẹ̀dógún, ẹgbẹ́ People’s Democratic Party, PDP borí ní ìpínlẹ̀ mẹ́sàn án, ẹgbẹ́ Labour Party, LP borí ní ìpínlè kan soso (Abia), ẹgbẹ́ New Nigeria Peoples Party (NNPP) borí ní ìpínlẹ̀ kan soso (Kano). Ìdìbò ni ìpínlẹ̀ Kebbi àti Adamawa ni wọ́n kéde pé kò lópin. Lákotán, ẹgbẹ́ APC borí ní Ìpínlẹ̀ mẹ́ẹ̀dógún, pẹ̀lú àtúyàn sí ipò àwọn Gómìnà bíi: Babajide Sanwo-Olu (Lagos), Dapo Abiodun (Ogun), AbdulRahman AbdulRazaq (Kwara), Inuwa Yahaya (Gombe), Mai Mala Buni (Yobe), Abdullahi Sule (Nasarawa), Babagana Zulum (Borno). Ẹgbẹ́ APC ni Gomina ọmọ ẹgbẹ́ tuntun mẹ́jọ sí: Umar Namadi (Jigawa), Ahmed Aliyu (Sokoto), Dikko Radda (Katsina), Uba Sani (Kaduna), Bassey Otu (Cross River), Mohammed Bago (Niger), Hyacinth Alia (Benue), àti Francis Nwifuru (Ebonyi).


Ìdìbò ni ìpínlẹ̀ Kebbi àti Adamawa ni wọ́n kéde pé kò lópin. Lákotán, ẹgbẹ́ APC borí ní Ìpínlẹ̀ mẹ́ẹ̀dógún, pẹ̀lú àtúyàn sí ipò àwọn Gómìnà bíi: Babajide Sanwo-Olu (Lagos), Dapo Abiodun (Ogun), AbdulRahman AbdulRazaq (Kwara), Inuwa Yahaya (Gombe), Mai Mala Buni (Yobe), Abdullahi Sule (Nasarawa), Babagana Zulum (Borno). Ẹgbẹ́ APC ni Gomina ọmọ ẹgbẹ́ tuntun mẹ́jọ sí: Umar Namadi (Jigawa), Ahmed Aliyu (Sokoto), Dikko Radda (Katsina), Uba Sani (Kaduna), Bassey Otu (Cross River), Mohammed Bago (Niger), Hyacinth Alia (Benue), àti Francis Nwifuru (Ebonyi). Ní ọnà Kejì, ẹgbẹ́ PDP se àseyege ní ìpínlẹ̀ mẹ́sàn án, pẹ̀lú ìyàn sipo padà Gómìnà Seyi Makinde (Oyo) àti Bala Mohammed (Bauchi). Gómìnà méje tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ dìbò yàn ní abẹ́ àsìá ẹgbẹ́ alátakò náà jẹyọ. Àwọn ni:Peter Mbah (Enugu), Umo Eno (Akwa Ibom), Siminialayi Fubara (Rivers), Kefas Agbu (Taraba), Caleb Mutfwang (Plateau), àti Sheriff Oborevwori (Delta).


Ní ọnà Kejì, ẹgbẹ́ PDP se àseyege ní ìpínlẹ̀ mẹ́sàn án, pẹ̀lú ìyàn sipo padà Gómìnà Seyi Makinde (Oyo) àti Bala Mohammed (Bauchi). Gómìnà méje tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ dìbò yàn ní abẹ́ àsìá ẹgbẹ́ alátakò náà jẹyọ. Àwọn ni:Peter Mbah (Enugu), Umo Eno (Akwa Ibom), Siminialayi Fubara (Rivers), Kefas Agbu (Taraba), Caleb Mutfwang (Plateau), àti Sheriff Oborevwori (Delta). Nínú èyí tó fi ìtàn balẹ̀, ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú PDP, Dauda Lawal gba àga ni ìdí Gómìnà Ìpínlẹ̀ Zamfara , bẹẹ náà ni ọmọ ẹgbẹ́ APC, Bello Matawalle se. Ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú NNPP, Abba Kabir yẹ̀ àga ni ìdí ọmọ ẹgbẹ́ APC ni ìpínlẹ̀ Kano, bẹẹ náà ni ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú Labour Party, Alex Otti náà se fún ọmọ ẹgbẹ́ PDP ti wọ́n ti ń jẹ ní ìpínlẹ̀ Abia fún ọdún mẹjọ sẹ́yìn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Nínú èyí tó fi ìtàn balẹ̀, ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú PDP, Dauda Lawal gba àga ni ìdí Gómìnà Ìpínlẹ̀ Zamfara , bẹẹ náà ni ọmọ ẹgbẹ́ APC, Bello Matawalle se. Ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú NNPP, Abba Kabir yẹ̀ àga ni ìdí ọmọ ẹgbẹ́ APC ni ìpínlẹ̀ Kano, bẹẹ náà ni ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú Labour Party, Alex Otti náà se fún ọmọ ẹgbẹ́ PDP ti wọ́n ti ń jẹ ní ìpínlẹ̀ Abia fún ọdún mẹjọ sẹ́yìn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àwọn Olùgbé Àbújá Jẹ Ànfààní Ìlera Ọ̀fẹ́

O kéré tán, Ọ̀dúnrún ènìyàn tí ó jẹ́ olùgbé ìlú Àbújá àti agbègbè rè ni o ti jẹ ànfààní Ìlera ọ̀fẹ́ tí àjọ tí ki se ti ìjọba (NGO) gbé kalẹ̀ sí àgbègbè abúlé Toge, Abuja, Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọ́n pe àkọ́lé rẹ̀ ní “Títọ àwọn ará ìgbèríko lọ“. Ọ̀gbẹ́ni Kenneth Agumadu tó gbẹnusọ fún àjọ náà sọ pé wọ́n ti pèsè nǹkan kòṣeémáàní bí oògùn, oúnjẹ, aṣọ, owó àti nǹkan míràn fún àwọn ènìyàn. Ó wá dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn tó fi ẹ̀bun náà sílẹ̀ fún àwọn ènìyàn fún àṣeyọrí ètò náà. Agumadu fi ìdánilójú hàn pé àjọ tó ń mú ìdẹ̀rùn lọ sí ìgbèríko náà ti ṣetán láti máa bá àìní àwọn ènìyàn bíi talaka, opó, àgbà, abbl, pàdé lóòrè kóòrè. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san.


Àwọn Adìhámọ́ra Ogun Pa Ènìyàn Mẹ́rìnlá Nínú Ìkọ̀lù Sí Orílẹ̀-èdè Burkina Faso

Àwọn Adìhámọ́ra Ogun ti pa ènìyàn Mẹ́rìnlá ní itòsí ilu Kaya tó wà ni agbègbè Àríwá. Ológun mẹ́rin sì wà lára àwọn ènìyàn tí wọ́n pa. Ìròyìn ròó pé ìkọ̀lù náà se pẹki n pẹ̀kí ń pẹ̀kí pẹ̀lú àbẹ̀wò tí adarí ìjọba fìdíhẹ́, Captain Ibrahim Traoré se ní àkókò náà. Gẹ́gẹ́ bí Ìròyìn se sọ, bí wọ́n ṣe kó àwọn ọmọ ogun orílẹ̀-èdè Faransé kúrò ní orílẹ̀-èdè Burkina Faso àti Mali tí wọ́n sì fi àwọn ajaguntà ti àjọ Russia’s Wagner Group rọ́pò wọn kò so èso rere kankan láti fi ẹ̀yìn ìpáǹle àwọn alákatakítí Jihadi balẹ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Òṣèré Ìhìnrere Tó Fi Ìlú Òyìnbó Se Ibùjókòó Ṣetán Láti Gbé Àwo Eré Tuntun Jáde

Òṣèré, Vincent Efetobo tó fi ìlù ọba se Ibùjókòó ti ṣetán láti gbé àwo eré tuntun tó pe àkọ́lé rẹ̀ ní”Ọmọ Obìnrin kékeré jòjoòló” jáde. Ó ní lọ́kàn láti di òṣèré nígbà tí ó ń dàgbà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ṣùgbọn ìwé tí ó lọ ká ní ìlú ọba gẹ́gẹ́ bí ọ̀dọ́ kò fàyè gbàá kí àlá rẹ̀ tètè wá sí ìmúsẹ. Orí ba sé nígbà tí wọ́n ní kó jẹ́ olùkọ̀tan fún Eré àwọn ọ̀dọ́, lọ́gán ni o lo ànfààní yìí láti jẹ́ kí àlá tirẹ̀ gẹ́gẹ́ bí òṣèré Ìhìnrere wá sí ìmúsẹ. Ìfilọ́lẹ̀ àti ìgbéjàde Eré rẹ̀ ní ojó karùndínlọ́gbọ̀n yóò wáyé ní gbọngán Sinima ní ìlú Ìbàdàn, Gúsù ìwọ̀ Oòrùn Nàìjíríà, àwọn jànkàn jànkàn òṣèré Ìhìnrere àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn pàtàkì ni yóò péjú-pésẹ̀ síbẹ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Makinde Pè Fún Àdúrà Fún ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Àti Orílẹ̀-Èdè Nàìjíríà Bí Àwọn Mùsùlùmí Lágbayé Ṣe Bẹ̀rẹ̀ Oṣù Ramadan

Bi awẹ Ramadan ti ọdún yìí ṣe bẹrẹ, Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde bá gbogbo Mùsùlùmí lágbayé yọ bi ojú wọn ṣe rí ibẹrẹ rẹ, tó sì rọ wọn láti lò ànfààní àsìkò náà láti gba ádùrá fún Ipinlẹ Ọ̀yọ́ ati Orilẹ èdè Nàìjíríà àti àwọn adarí rẹ ni gbogbo ẹka ìjọba. Gómìnà lo sọ ọrọ yìí nínú atẹjade láti ọwọ akọwe ìròyìn fún gómìnà, Taiwo Adisa ninu èyí tíí Gómìnà Seyi Makinde ti gba àwọn Mùsùlùmí níyànjú láti fi gbogbo ọrọ inú Quran mimọ sí ìṣe, nípa ṣíṣe itọrẹ aanu àti ififun ní. Gómìnà nínú ọrọ rẹ sàlàyé wí pé, oṣù Ramadan je asiko fún ìrùsókè ti ẹmi àti ifọkansin Ọlọhun Allah, nígbà tí o fi kún ọrọ rẹ pé kí àwọn Mùsùlùmí lo anfààní oṣù mímọ yìí láti túbọ̀ múra sí iṣẹ́ ìsìn Allah àti iṣẹ rere sí ọmọ èèyàn. Makinde nínú ọrọ rẹ sọ pé “Mo kí gbogbo Mùsùlùmí òdodo ni Ìpínlè Ọ̀yọ́ àti àgbáyé fún bi ojú yín ṣe rí oṣù Ramadan ti ọdún yìí. A dupẹ lọwọ Ọlọhun Allah (SWT), ẹni tí o jẹ kí o ṣeéṣe” O wá fi kún ọrọ rẹ nígbà ti o gba wọn níyànjú láti tẹ síwájú nínú ìṣoore, ififunní, fífi ifẹ hàn sí ara wọn, àti ṣíṣe iranlọwọ fún àwọn aláìní gẹgẹ bíi Òjíṣẹ Muhammad (SWT) ṣe ṣe. Gómìnà wa gbà adura ki Ọlọhun Allah gbà gbogbo ẹbẹ wọn, kò sí san wọ́n ni ẹsan oloore nínú oṣù ìbùkún yìí.


Makinde nínú ọrọ rẹ sọ pé “Mo kí gbogbo Mùsùlùmí òdodo ni Ìpínlè Ọ̀yọ́ àti àgbáyé fún bi ojú yín ṣe rí oṣù Ramadan ti ọdún yìí. A dupẹ lọwọ Ọlọhun Allah (SWT), ẹni tí o jẹ kí o ṣeéṣe” O wá fi kún ọrọ rẹ nígbà ti o gba wọn níyànjú láti tẹ síwájú nínú ìṣoore, ififunní, fífi ifẹ hàn sí ara wọn, àti ṣíṣe iranlọwọ fún àwọn aláìní gẹgẹ bíi Òjíṣẹ Muhammad (SWT) ṣe ṣe. Gómìnà wa gbà adura ki Ọlọhun Allah gbà gbogbo ẹbẹ wọn, kò sí san wọ́n ni ẹsan oloore nínú oṣù ìbùkún yìí. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ẹ̀yin Mùsùlùmí Ẹ Gbàdúrà Fún Agbára Àti Àlàáfíà – Adarí Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin.

Adarí Ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin àgbà Ahmed Lawani ti rọ àwọn mùsùlùmí Lágbàáyé láti gbàdúrà fún àlàáfíà tó péye fún gbogbo àgbáyé. Nínú ọ̀rọ̀ ìkíni rẹ fún oṣù Ramadan, Sẹ́nítọ̀ lawan sọ wí pé oṣù yìí jé àfààní láti gbàdúrà fún àṣeyọrí àwọn ìjọba tó nbọ Ó ni lakoko yìí kì wọn rántí àwọn aláìní to wa lọdọ wà láti sàánú fun wọn, ó ní èyí wa ní ìbámu fún ìlànà tí Ọlọ́run Ọba fi kọ wà.


Ààwẹ Ramadan ti bẹ̀rẹ̀ káàkiri Àgbáyé

Lẹyin wiwo oṣupa tuntun kaakiri agbaye, awọn Musulumi kaakiri agbaye ti bẹrẹ àwe gbigba ni oṣu mimọ ti Ramadan fún ọjọ kọkandinlọgbọn tabi Ọgbọn. Ramadan jẹ oṣu kẹsan-an nínú iwe oṣu onka àwọn ti awọn Musulumi, to jẹ osu àweẹ̀, adura, imisi ati iranlọwọ awọn alaini. Ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, olórí àwọn Mùsùlùmí lórílẹ̀-èdè náà, Sultan ti Sokoto àti Ààrẹ gbogbogbò ti Igbimọ Gíga Jù Lọ ti Nàìjíríà fún Ọ̀rọ̀ Ẹ̀sìn àti Ìsìn (NSCIA), Ọlọlajulọ Sa’ad Abubakar Kẹta, sọ pé wọ́n ti rí oṣù Ramadan fún ìbẹ̀rẹ̀ ààwẹ̀ Ramadan lọ́jọ́ ọjọru.


Àwẹ̀ Ramadan: Gómìnà Ìpínlẹ̀ Niger Rọ Àwọn Mùsùlùmí Láti Gbàdúrà Fún Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.

Gómìnà ìpínlẹ̀ Niger, Abubakar Sani Bello ti pe àwọn Mùsùlùmí láti lò àkókò oṣù awé láti fi bẹ Ọlọrun fún ọpọ ìbùkún ní Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Gómìnà sọ èyí nínú àtẹjáde kan ti agbẹnusọ rẹ̀ Mary Noel Berje ka wí pé ádùrá irẹpọ àti àlàáfíà ni ko pọju lakoko oṣù awé yìí. Ó rọ àwọn mùsùlùmí lati tẹ̀lé ofin àti ìlànà Ọlọrun nínú oṣù awé yìí fún ọpọ àlàáfíà àti ìmísí ọlọrun.


A Ó Mójútó Ìpèníjà Tó Ń Dojúkọ Omi Lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà – Mínísítà Adamu

Ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sọ pe ibẹrẹ àjọ omi fún ìdá ogójì yoo bẹ̀rẹ̀ ki ọdún mẹwa to pari. Mínísítà fún àjọ omi ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Suleiman Adamu sọ èyí di mímọ̀ níbi ayẹyẹ àgbáyé fún omi, o ni eléyìí yóò ràn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lọ́wọ́ láti mú ìdàgbàsókè bá omi fún lílò gbogbo ènìyàn ní ọdún 2030. Aṣojú fún àjọ nípa oúnjẹ àti ọgbin, Fred Kafeero sọ wí pé àkóbá tí omí nṣe fún oúnjẹ ko kéré, fún ìdí èyí ìyípadà gbọdọ dé ba ètò omi fún àlàáfíà ará ìlú. Àkọlé ayẹyẹ ọdún yii ni : Ọna to yàrá láti mú iyànjú ba ọ̀rọ̀ omi.


Gómìnà Tuntun Ni Ìpínlẹ̀ Abia So Ọna Abayọ Sí Àwọn Ìṣòro Ìpínlẹ̀ Náà.

Gómìnà tuntun ti ìbò ṣẹṣẹ gbé wọlé ní ìpínlẹ̀ Abia, ọmọwé Alex Otti sọ wí pé òhun yóò lo ànfààní ti o n wole lati mu ìtura bá tíle toko ni ìpínlẹ̀ Abia. Ọmowé Otti ni ohun tí gbaradì lati wa ọna abayọ sí iṣoro ìpínlẹ̀ pàápàá jùlọ nípa ètò Ìdàgbàsókè ìlú tó n mú ìfàsẹ́yìn ba ìpínlẹ̀ láti èyín wa. Ó ni Ìdàgbàsókè lori ètò ẹ̀kọ́, ilé ìwé, ilera àti òpópónà ko ni gbẹyin. Ọ̀mọ̀wé Otti fi dá àwọn ará ìlú lójú pé ìjọba òhun yóò gbìyànjú láti ma dojú tí àwọn ará ìlú.


Àjọ Tó ń Ṣe Ìwádìí Nípa Ètọ Ààbò Yóò Jábọ̀ Nípa Ìlú Eko.

Àjọ to n ṣe ìwádìí nipa ààbò ni orílẹ̀-èdè Nàìjíríà NSIB sọ wí pé àwọn yóò Jabo ìròyìn nipa ìjàmbá to wáyé ni Ikeja ìlú Eko láàrin ọkọ̀ ojú ìrin ati ọkọ̀ òpópónà to ṣelẹ ninu osù yìí. Àjọ yìí gba láti ní ìbáṣepọ̀ tó dàn mórán láàrín àjọ pajawiri fún ìjàmbá àti àjọ tó mójú tó ọkọ̀ ojú ìrin àti jo jíròrò bí ètò ààbò yóò tún ṣe nipọn sí ni ìlú Èkó. Ọ̀gá àgbà fún NSIB, Akin Olateru ló sọ èyí dí mímọ̀ nibi ìbẹ̀wọ̀ sí àjọ méjéèjì. Ó ní ìwádìí lórí ìjàmbá to wáyé lọ́jọ́ láàrin ọkọ̀ ojú ìrin àti ọkọ̀ òpópónà ni ọjọ́ kọkàndínlọ́gún oṣù kẹta ọdún 2023. Àjọ NSIB, LASEMA àti NRC ti gbà latí gbé ìgbìmọ̀ ti yóò ṣe ìwádìí tí yóò mú irẹpọ àti ìtèsíwájú bá àwọn Àjọ náà.


Ọ̀dọ́mọdé afi eré bọ́ọ̀lù dárà ti jẹ ẹ̀bùn ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ fún ọdún márùn-ún

Gomina ipinlẹ Anambra, Ọmọwe Chukwuma Soludo ti ṣe ileri wipe ijọba ilu ti setan lati ṣe iranlọwọ fun ọmọ ọdun mẹrinla afi erẹ bọọlu dara, Chinonso Eche ti o ṣe di eniti orukọ rẹ farahan ninu iwe agbaye Guinness (Guinness World Record) nigba karùn-ún. Gomina Soludo ti o ṣe ikede ẹkọ ọfẹ ọdun márùn-ún fun Eche ati ikeji rẹ Victor Richard, sọ pe wọn ma mu eto eko wọn lọkunkundun, ati wipe wọn yọọ jẹ ki wọn ni akoko ati mojuto ẹbun wọn. Níbití Gomina ati iyawo rẹ, Nonye ti n wo ere bọọlu Eche ati ikeji rẹ ni Soludo ti sọ wipe eto ijoba ohun je eyiti yóò ṣe aanu awọn eniyan lati ri wipe wọn yẹgẹ ninu ẹbun wọn. Iyawo Gomina, Nonye sọ wipe ẹbun Eche yatọ, osi ṣe ileri wipe iru ẹbun bayii wà ní iranti ni gbogbo igba.


Orílẹ̀-èdè Nàíjíríà ti ṣe tán láti gba ife FIFA àwọn Obìnrin Àgbáyé

Omiran agbabọọlu awọn obinrin ti ilẹ Afirika, Orílẹ̀-èdè Nàíjíríà yoo tẹwọgba idije IFE FIFA AWỌN OBINRIN bi ọkọ wọn ti n mu orí lé olu ilu Orílẹ̀-èdè Nàíjíríà, Abuja ni ọjọ́ Àìkú. Ife naa ti kuro ni olu ile-iṣẹ FIFA ti o si ti lọ si ọpọlọpọ awọn orilẹ-ede, yoo si de Naijiria náà, to jẹ ọkan ninu awọn orilẹ-ede meje ti o kopa ninu gbogbo ẹda idije naa, ni irọlẹ Satidee. Ife naa yoo lọ si gbogbo awọn orilẹ-ede mejilelọgbọn ti o kopa ninu awọn ipari ti ọdun yii, pẹlu ti orílẹ̀-èdè Nàíjíríà yoo jẹ iduro kẹsan-an lori irin-ajo agbaye yii. Lati igba ti ẹgbẹ agbabọọlu agbaye, FIFA, ti ṣe ifilọlẹ idije asia awọn obinrin ni ọdun kejilelọgbọn sẹyin, Orílẹ̀-èdè Nàíjíríà, USA, Norway, Germany, Brazil, Japan àti Sweden nikan ni o ti ṣere ni gbogbo ẹda yii. Gbogbo Orílẹ̀-èdè meje yii ni yoo tun farahan ni bi ipari idije IFE FIFA àwọn obinrin kẹsan-an lati gbalejo wọn nipasẹ Orílẹ̀-èdè Australia àti New Zealand lati ọjọ ogun, oṣu Keje si ogun Oṣu Kẹjọ ọdun yii.


Àṣeyọrí Mìi Nínú Ìbò Gómìnà Tó Kọjá Jẹ́ Ìpè Láti Tẹ̀ Síwájú Nínú Iṣẹ́ Rere – Makinde

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde ti sọ dì mimọ pé àṣeyọrí ti òun ṣe nínú ìbò gómìnà to kọjá jẹ ìpè láti ṣe iṣẹ rere síwájú síi fún ipinlẹ Ọ̀yọ́ àti àwọn èèyàn rẹ. Makinde ló sísọ lójú ọrọ yìí lásìkò tí Alága Ibùdó Igbafẹ Ilaji tó tún jẹ́ Ọtun Apesinọla Ilẹ Ìbàdàn, Onímọ̀ Ẹrọ Dọtun Sanusi ṣe ètò Awẹjẹ-wẹmu láti dawọ ìdùnnú latari bi Gómìnà ṣe jáwé olubori nínú ètò ìdìbò tó kọjá. Gómìnà, ẹni tó fi ẹmi im’oore hàn sí Olóyè Sanusi fún àtìlẹ́yìn rẹ àti ètò Awẹjẹ-wẹmu to ṣe àgbékalẹ̀ rẹ tẹnu mọ ọ̀rọ̀ rẹ̀ pé, ìṣèjọba òun yóò tẹ síwájú láti máa mú àwọn èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́ kúrò nínú òṣì bọ sí inú ọrọ̀. Makinde nínú ọrọ rẹ̀ sọ wí pé “Mo fẹ dupẹ lọwọ Onimọ ẹrọ Dọtun Sanusi, tí o ṣe akojọpọ ètò yìí. Awẹjẹ-wẹmu fún ijawe olubori ní èyí jẹ. Mo rí dájú wí pé púpọ̀ nínú wà ní ìpolongo ìbò sì wà lára rẹ ṣugbọn gbogbo eyi tí wá sí òpin báyìí, a kò tún gbọdọ̀ máa bú ara wa mọ.


Makinde nínú ọrọ rẹ̀ sọ wí pé “Mo fẹ dupẹ lọwọ Onimọ ẹrọ Dọtun Sanusi, tí o ṣe akojọpọ ètò yìí. Awẹjẹ-wẹmu fún ijawe olubori ní èyí jẹ. Mo rí dájú wí pé púpọ̀ nínú wà ní ìpolongo ìbò sì wà lára rẹ ṣugbọn gbogbo eyi tí wá sí òpin báyìí, a kò tún gbọdọ̀ máa bú ara wa mọ. Nisinsinyi, àsìkò ti tó láti kọjú sí iṣẹ tó wà níwájú, eléyìí tíì ṣe titẹ síwájú nínú iṣẹ rere ní ṣíṣe láti mú àwọn èèyàn wa Kúrò nínú òṣì lọ sínú ọrọ̀” Bákan náà, Gómìnà fi àsìkò náà dupẹ lọwọ gbogbo Orí Adé ati Ọrùn Ilẹkẹ, àwọn l’ẹgbẹ-l’ẹgbẹ ati oníṣe ọwọ tó péjú sí ìbi eto Awẹjẹ-wẹmu náà, nígbà tí o ṣàlàyé pé, àṣeyọrí oun nínú ìdìbò to kọjá kò sẹyin wọn. O sì tún dupẹ gidigidi lọwọ àwọn èèyàn Ìjọba Ibilẹ Ona-Ara. Ṣáájú ninu ọrọ tirẹ, Alága Ibùdó Igbafẹ Ilaji, Olóyè Sanusi so wí pé òun kò fi ìgbà kan ṣe iyè méjì nípa ijawe olubori Gómìnà nínú ìdìbò to kọjá nítorí pé o ti ṣe ohun tó yẹ kó ṣe fún àwọn èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́.


Nisinsinyi, àsìkò ti tó láti kọjú sí iṣẹ tó wà níwájú, eléyìí tíì ṣe titẹ síwájú nínú iṣẹ rere ní ṣíṣe láti mú àwọn èèyàn wa Kúrò nínú òṣì lọ sínú ọrọ̀” Bákan náà, Gómìnà fi àsìkò náà dupẹ lọwọ gbogbo Orí Adé ati Ọrùn Ilẹkẹ, àwọn l’ẹgbẹ-l’ẹgbẹ ati oníṣe ọwọ tó péjú sí ìbi eto Awẹjẹ-wẹmu náà, nígbà tí o ṣàlàyé pé, àṣeyọrí oun nínú ìdìbò to kọjá kò sẹyin wọn. O sì tún dupẹ gidigidi lọwọ àwọn èèyàn Ìjọba Ibilẹ Ona-Ara. Ṣáájú ninu ọrọ tirẹ, Alága Ibùdó Igbafẹ Ilaji, Olóyè Sanusi so wí pé òun kò fi ìgbà kan ṣe iyè méjì nípa ijawe olubori Gómìnà nínú ìdìbò to kọjá nítorí pé o ti ṣe ohun tó yẹ kó ṣe fún àwọn èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́. Olóyè Sanusi wa fi àsìkò náà dupẹ lọwọ gbogbo awọn tó ṣe atilẹyin fún Gómìnà tó fi jáwé olubori. Bákan náà ló tún dupe l’ọwọ àwọn Mogaji agbo ilé, àwọn olóyè, àwọn ọlọja l’ọkunrin àti l’obinrin, àwọn oníṣẹ́ ọwọ́ láì yọ àwọn olórí ẹlẹsin silẹ. Abiola Olowe Ìbàdàn


Olóyè Sanusi wa fi àsìkò náà dupẹ lọwọ gbogbo awọn tó ṣe atilẹyin fún Gómìnà tó fi jáwé olubori. Bákan náà ló tún dupe l’ọwọ àwọn Mogaji agbo ilé, àwọn olóyè, àwọn ọlọja l’ọkunrin àti l’obinrin, àwọn oníṣẹ́ ọwọ́ láì yọ àwọn olórí ẹlẹsin silẹ. Abiola Olowe Ìbàdàn


Adarí ìgbìmọ̀ ECOWAS fi ẹ̀dùn ọkàn rẹ̀ hàn lórí àìṣedéédé iná ní ẹkùn

Adarí, àjọ ọrọ̀ ajé agbègbè orílẹ̀-èdè Adúláwọ̀, ECOWAS , Dokita Sidie Mohamed Tunis ti fi ẹ̀dùn ọkàn rẹ̀ hàn lórí àìṣedéédé,àìṣe fọkànsí àti jíjagbára lọ ọ̀rọ̀ iná ní ẹkùn náà. Adarí ilé náà sọ èyí níbi ìgbìmọ̀ ìjọba àpapọ̀ ọlọ́jọ́ márùn ún, ní Freetown, Sierra Leone pẹ̀lú àkọlé “pípèsè ọjà inà ẹkùn fún ìdàgbàsókè iná nìkan.” Dokita Tunis sọ pé bótilẹ̀ jẹ́ pé orílẹ̀-èdè kan ṣoṣo kò le pèsè iná tó ṣeé gbára lé fún ìpeniníjà náà,àwọn ọmọ ẹgbẹ́ nílò láti fọwọ́sowọ́pọ̀. Dókítà Tunis ṣàlàyé pé ìdajì ènìyàn tí o ju irínwó lọ nínú àwọn oriĺẹ̀-èdè ECOWAS, kò ní agbára owó láti lo iná tàbí ni àǹfààní sí iná, nítorí àìtó àti àìṣedéédé nínú pínpín.


Olórí Ìjọba Alátakò Bèrè Fún Ìdásílẹ̀ Àwọn Ọmọ Ẹgbẹ́ Aṣòfin Ní Orílẹ̀-èdè Kenya

Olórí Ìjọba Alátakò, Raila Odinga ti bèrè fún idasile àwọn Ọmọ ẹgbẹ́ aṣòfin tí wọ́n kó sí àtìmọ́lé. Èyí wáyé lẹ́yìn tí wọ́n fi ẹ̀sùn kan mẹ́rin lára Ọmọ ẹgbẹ́ aṣòfin náà fún ìkórajọ aláìbófin mu tí wọ́n sì kópa nínú ìwọ́de aṣòdì sí ìjọba ní ọjọ́ ajé. Ọ̀gbẹ́ni Odinga bù ẹnu àtẹ́ lù ìgbésẹ̀ náà pé bí wọ́n se mú wọn jẹ́ ọ̀nà àìtọ́. Ó ju igba ènìyàn lọ tí wọ́n gbá mú tí wọ́n sì fi sí àtìmọ́lé bí ìròyìn se sọ. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé, àwọn ọlọ́pàá ju ẹ̀rọ tajútajú sí ọkọ̀ akọ́wọ́rìn ọ̀gbẹ́ni Odinga ní ìlú Nairobi ni àkókò iwode naa. Ìròyìn ròó pé ìjà bẹ́ sílẹ̀ ní agbègbè Kenyatta Avenue láàrín ọlọ́pàá àtí olùwọ́de tí wọ́n sì ń ju òkúta lu àwọn agbófinró.


Ó ju igba ènìyàn lọ tí wọ́n gbá mú tí wọ́n sì fi sí àtìmọ́lé bí ìròyìn se sọ. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé, àwọn ọlọ́pàá ju ẹ̀rọ tajútajú sí ọkọ̀ akọ́wọ́rìn ọ̀gbẹ́ni Odinga ní ìlú Nairobi ni àkókò iwode naa. Ìròyìn ròó pé ìjà bẹ́ sílẹ̀ ní agbègbè Kenyatta Avenue láàrín ọlọ́pàá àtí olùwọ́de tí wọ́n sì ń ju òkúta lu àwọn agbófinró. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Alex Otti jáwé olúborí nínú ìdìbò gómìnà ìpínlẹ̀ Ábiá

Ìgbìmọ̀ olómìnira tó ń mójútó ètò ìdìbò ní orílẹ̀-èdè INEC,ti kéde Alex Otti ti ẹgbẹ́ òṣélú Labour gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó jáwé olúborí nínú ìdìbò gómìnà tó wáyé, ní ọjọ́ kejìdín-lógún,oṣú Ẹrẹ̀ná,ní ìpínlẹ̀ Ábiá , iwọ̀ oòrùn Nàìjíríà. Alákóso ètò ìdìbò INEC, ní ìpínlẹ̀ náà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Nnenna Nnannaya-Oti sọ eléyìí ní Ọjọ́ọ́rú,pé Ọ̀gbẹ́ni Otti ní ẹ̀ẹ́dẹ́gbàta -lé -ní- ọ̀kẹ́ -mẹ̀jọ -ààbọ̀ ́-ó- lé ní ẹ̀ta-lé-ní-òjì dín -ní ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ta ìbò,tí ó sì jáwé olúborí . Otti lu olùdipò rẹ̀, Okey Ahiwe ti ẹgbẹ́ òṣèlú Peoples Democratic Party (PDP),tí ó ní ẹ̀ẹ́dẹ́gbàrún-lé-ní-ọ̀kẹ́-mẹ̀rin -dín -ní -oókànlá-dín-ní-òjì- dín -ní- ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ta ìbò àti Enyinnaya Nwafor, ti ẹgbẹ́ Young Peoples Party (YPP),tí òun náà ní ìbò ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ẹdógún -dín -ní -èjì- dín -lójì. Ẹgbẹ́ òṣèlú Labour jáwé olúborí ní ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́wàá, PDP,ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́fà,tí ẹgbẹ́ Young Peoples sì mú ìkan péré.


Ìgbìmọ̀ aláṣẹ àpapọ̀ buwọ́lu kíkọ́ ilé àwọn ọmọ ogun tí ń gbógun ti òògun olóró

Ìgbìmọ̀ aláṣẹ àpapọ̀ buwọ́lu iye owó Bílíọ́nù márùn ún fún kíkọ́ ibùgbé fún ilé-iṣẹ́ àti àwọn òṣìṣẹ́ ilé-iṣẹ́ tó ń ṣòfin lorí òògùn lórílẹ̀-èdè (NDLEA). Mínísítà fún ìdájọ́ , Abubakar Malami, sọ èyí fún àwọn akọ̀ròyìn ilé-iṣẹ́ ààrẹ níbi ìpàdé ìgbìmọ̀,ní ìparí Ọjọ́ọ́rú,lélèyìí tí ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ṣadarí rẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí Mínísítà náà ṣe sọ, pé ìgbésẹ̀ náà ti di dandan nítorí àti túnbọ̀ dáàbò bo ẹ̀mí àti dúkìá àwọn òṣìṣẹ́ ilé-iṣẹ́ náà,tí wọ́n ti ń jà fitafita lórí àṣeyọrí ìgbógunti òògùn olóró. Ó wá túnbọ̀ ṣàlàyé pé ìgbìmọ̀ náà ti buwọ́lu orísi ibùgbé àwọn ọmọ ogun níṣọ̀rí méjì,tí ó sì ń lọ́ bíi fúláátì mèjìlé- làádọ́wàá.


Ilé ìgbìmọ̀ aṣojú ṣe ìwádìí ìjàm̀bá ọkọ̀ ojú irin ní Nàìjíríà

Ilé ìgbìmọ̀ aṣojú ti kàn án nípá fún ìgbìmọ̀ fún lílọ bíbọ̀ àti àwọn ìgbìmọ̀ tí ó jẹ mọ́ọ láti ṣe ìwádìí ìjàm̀bá ọkọ̀ ojú irin gbogbo ìgbà, tí ń fa ìfẹ̀míṣòfò àti dúkìá ní Nàìjíríà. Eléyìí ń wáyé lẹ́yìn ìgbèrò kan láti ọ̀dọ̀ ọmọ ilé tó wá láti ìpínlẹ̀ Akwa Ibom, Ọ̀gbẹ́ni Unyime Idem, nibi ijiroro. Aṣojú ṣòfin náà rántí ìjàm̀bá ọkọ̀ ojú irin tó ṣẹlẹ̀ ní Kubwa , Àbújá ní oṣù ṣẹrẹ,nínú ọdún yìí,tí ó gba ẹ̀mì ìkan lára àwọn òṣìṣẹ́ ilé iṣẹ́ móhùnmáwòrán Nàìjíríà,àti èyí tó ṣẹlẹ̀ láìpẹ́ yìí, ní ìlú Èkó, tí ọkọ̀ ojú irin tó ń lọ rọ́lu ọkọ̀ èrò BRT,tí òun náà sì gba ẹ̀mí ènìyàn mẹ́fà àti àwọn míràn tí ó farapa. Ó mìí lọ́kàn pé, bí àwọn ìjàm̀bá yìí ṣe ń wáyé,èyí tí wọn ń sọ pé ìwà àìbìkítà àwọn kan ni ó ń fàá,kò sí ẹnìkankan tí wọ́n ti pè kó wá ṣàlàyé lórí rẹ̀. Idem wá sọ pé àwọn oun aburú yìí ń ṣẹlẹ̀ lórí ara wọn nítorí pé kò sí ìgbésẹ̀ kankan tí wọ́n gbé lórí rẹ̀ láti máá wàyéé.


Ààrẹ Bùhárí ń darí àpèjọ ìgbìmọ̀ aláṣẹ Àpapọ̀

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ń darí ìgbìmọ̀ aláṣẹ àpapọ̀,èyí tí ó ń wáyé ní gbòngàn ààrẹ,Villa, ní ìlú Àbújá. Igbákejì ààrẹ, Ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmí Ọ̀ṣínbàjò, ọ̀gá àgbà fún àwọn òṣìṣẹ́ ààrẹ, Ọ̀jọ̀gbọ́n Ibrahim Gambari àti ọ̀gá àgbà fún àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba àpapọ̀, Dókítà Fọláshadé Yẹmí-Ẹ̀san wà lára àwọn tó wà níjòókó níbi ìpàdé náà. Àwọn tó tún wà níbẹ̀ ni Mínísítà fún àlàyé, Lai Mohammed, Ìnáwó, Ìsúná àti iṣètò orílẹ̀-èdè, Zainab Ahmed, ìdájọ́, Abubakar Malami, àti Iná, Abubakar Aliyu. Àwọn mìíràn ni Mínísítà fún ọ̀rọ̀ àwọn obìnrin, Pauline Talllen, òfurufú, Hadi Sirika, ìbáraẹnisọ̀rọ̀ àti ọrọ̀-ajé orí ayélujára,Ọ̀jọ̀gbọ́n Isa Pantami. Ààrẹ Bùhárí àti ìgbìmọ̀ aláṣẹ àpapọ̀ ń pàdé fún ìgbà àkọ́kọ́ lẹ́yìn tí gbogbo wọn ti kópa nínú ìdìbò gómìnà ní àwọn ìpínlẹ̀ wọn. Àlàyé lẹ́kùúnrẹ́rẹ́ nígbà míràn…………


Sultan ti ìlú Sókótó Kí àwọn Mùsùlùmí kú àmójúbà oṣù Ààwẹ̀

Ìgbìmọ̀ tó gajù lọ ní Nàìjíríà tó ń mójútó ètò Islam, NSCIA lábẹ́ ìṣákóso ààrẹ gbogbogbòò,tí ó tún jẹ́ Sultan ti ìlú Sókótó, Alhaji Muhammad Sa’ad Abubakar ti ṣàjọyọ̀ pẹ̀lú gbogbo ọmọ ẹgbẹ́ mùsùlùmí lápapọ̀ lórí oṣù pàtàkì ààwè 1444 A.H. Nínú àtẹ̀jáde kan tí adarí àkóso NSCIA, Zubairu Haruna Usman-Ugwu,buwọ́lù,ìgbìmọ̀ náà gbàá ládùúrà pé kí ọlọ́run fún gbogbo mùsùlùmí lẹ́mìí àti àlàáfíà láti kópa àti lérè nínú ìjọ́sìn pàtàkì náà. Fún ìmọ̀ràn ìgbìmọ̀ rírí oṣù lápapọ̀, Sultan wá rọ àwọn Mùsùlùmí lápapọ̀ láti wá oṣù Ramadan 1444 A.H. ní kíákíá lẹ́yìn tí òòrùn báti wọ̀ ní Ọjọ́ọ́rú,ọjọ́ kọkàndín-lọ́gbọ̀n,oṣù Sha’aban, ọdún1444 A.H. ,tí ó dọ́gba pẹ̀lú ọjọ́ kejìlé-lógún,oṣù kẹta,ọdún 2023.Tí wọ́n bá rí oṣù náà ní ìrọ̀lẹ́ yìí,Sultan ti ìlú Sókótó yóò kéde Ọjọ́ọ́bọ̀,ọjọ́ kẹtàlé-lógún 2023 gẹ́gẹ́ bí ọjọ́ kínní ,oṣù Ramadan 1444 A.H. Tí wọn kò bá wá rí oṣù ní ọjọ́ náà,a jẹ́ wípé,ọjọ́ Ẹtì,ọjọ́ kẹrìnlé-lógún, oṣù kẹta ni yóò jẹ́ ọjọ́ kínní,oṣù Ramadan.


Russia Yọ̀ǹda gbèsè ogún Bílíọ́nù Dọ́là fún àwọn orílẹ̀ -èdè Adúláwọ̀

Putin sọ èyí ní ọjọ́ Ajé, níbi ìpàdé ìjókóo ìgbìmọ̀ aláṣẹ káríayé kan tí àkọlé rẹ̀ jẹ́, “Russia-Adúláwọ̀ tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ nífẹ̀ẹ́ sí lágbàáyé.” “Russia pa gbèsè tí ó ju ogún Bílíọ́nù Dọ́là lọ rẹ́ fún àwọn orílẹ̀-èdè Adúláwọ̀,” ó sọ báyìí. Èyí kìí ṣe ìgbà àkọ́kọ́ tí ààrẹ orílẹ̀-èdè Russia ń sọ ọ̀rọ̀ yìí. Wọ́n ṣe ìfilọ́lẹ̀ Àpapọ̀ àwọn ètò fún lílo owó yíyá fún ìdàgbàsókè iṣẹ́ àkànṣe ọrọ̀ ajé orílẹ̀-èdè pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ orílẹ̀-èdè Adúláwọ̀, Putin fikún un. Ó sọ pé wọ́n ti pinnu ọ̀pọ̀lọpọ̀ ètò láàrin ìwọ̀nba àsìkò iṣẹ́ ìgbìmọ̀ náà,àti pé wọ́n yóò ṣàfihàn abala ìmọ̀ àti èròńgbà ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Russia àti Adúláwọ̀ fún àwọn olùkópa. Fún ìdí èyí, àwọn adari ilé-iṣẹ́ Russia pẹ̀lú ilé-iṣẹ́ ìdàgbàsókè ọrọ̀-ajé “ti ṣe àgbékalẹ̀ ìkúnjú òṣùnwọ̀n Russia tí yóò sí ọ̀nà tuntun fún àjọṣepọ̀ ọrọ̀ ajé,” Putin tún sọ báyìí.


Mbappe Dì Balógun Ìkọ France Lẹyìn Ìfẹyìntì Hugo Lloris

Kylian Mbappe dì balógun ìkọ àgbábọ́ọ̀lù Faransé lẹyìn tí balógun tẹlẹ rí Hugo Lloris kéde ìfẹyìntì, àwọn òníròyìn to súnmọ́ ẹgbẹ́ náà sọ. Àgbábọ́ọ̀lù ọwọ́ iwájú fún Paris Saint-Germain PSG Mbappe, 24, gbà lẹyìn àwọn ìjíròrò pẹ̀lú olukọni Didier Deschamps. Lloris, ọmọ ọdún mẹ́rindínlógoji 36, àṣọlè ìkọ Tottenham kéde Ìfẹyìntì ní Oṣù Kíní lẹyìn tó pàdánù ìfé àgbáyé ní ọdún tó kọjá lẹyìn tó tí ṣé balógun ìkọ náà ní bí ọdún mẹ́wàá sẹyìn. Tún kà nípa:WTT: Quadri Ṣẹ́gun Alexis Látí Dé Ìpele Ẹlẹ́ni-Mérìndínlógún Ọmọ ìkọ Atletico Madrid, Antoine Griezmann ní ìgbákejì balógun náà lẹyìn tí àgbábọ́ọ̀lù ẹ̀yìn ìkọ Manchester United, Raphael Varane náà kéde ìfẹyìntì tirẹ̀ náà lẹyìn ìfé Àgbáyé ọdún tó kọjá. Mbappe tó tí ṣóju ìkọ náà ni ìgbà mẹ́ridínlàádọ́rin 66, yóò bẹ̀rẹ̀ èrè ìgbábọ́ọ̀lù àkọkọ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí balógun nínú iperegede sí ìdíje Yúrópù (Euro Qualifier 2024) ní Ọjọ́ Ẹtì pẹ̀lú ìkọ Netherlands ní Stade de France, ní orílẹ̀-èdè náà.


Ààrẹ Buhari Ṣọ̀fọ̀ Akọ̀wé Ìgbìmọ̀ Arínrìn-Àjò Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí fí ìbànújẹ́ hàn nípa ikú Hajiya A’isha Rufa’i. Ìyàáfín Rufa’i jẹ́ Akọ̀wé/Olùdarí tí ààbò Ìlú, Àtúnṣe, Iná àtí ọmọ Ìgbìmọ̀ arínrìn-àjò lábẹ́ ètò abẹ́lé, CDCFIB. Rufa’i, ní Mínísítà ètò àbẹlé gbóríyìn fún bí “ẹní tó ń ṣiṣẹ́ takuntakun lẹ́nú iṣẹ́” Ó sí ṣé àpèjúwe rẹ̀ gẹgẹ bí “àpẹẹrẹ fún àwọn òṣìṣẹ́” làkókò tó ń rọ̀ àjọ òṣìṣẹ́ ìjọba àpapọ̀ látí “fún u ní ojuse tó gá jùlọ” lẹyìn iṣẹ́ àtúnṣe tó ṣé lórí ilé-iṣẹ́ CDCFIB. Tún kà nípa:Àwọn Àgbẹ Ìlú Kano Kó Irè Oko Yanturu Ní Àkókò Ọ̀dá Òjò Nígbà tí Ààrẹ Buhari ń sọ ìbànújẹ́ àti ọ̀fọ̀ rẹ̀, ó rántí àfikún tí olóògbé náà ṣe sí àjọ òṣìṣẹ́ ìjọba àpapọ̀ gẹ́gẹ́ bí olùṣètò àti alábòójútó tó múná dóko nínú gbogbo àwọn ipa tó ti ṣe tẹ́lẹ̀. Ó gbàdúrà ìsinmi ẹ̀mí rẹ̀ àti ọkàn akin, ìgboyà fún àwọn ẹbí, àrà àtí ìpínlẹ̀ Kano lápapọ̀.


Ọmọ Orílẹ̀-èdè America Kàn Gbá Òmìnira Ni Orílẹ̀-èdè Saudi Arabia

Àwọn aláṣẹ Saudi tí ṣé ìtùsílẹ̀ ọmọ orílẹ̀-èdè America kàn Saad Ibrahim Almadi ní ọjọ́ Ìṣẹgun tí wọ́n rán lẹ́wọn fún ọdún mokandinlogun 19 fún àtakò ìjọba orílẹ̀-èdè náà lórí ẹ̀rọ́ Twitter rẹ̀ ṣùgbọ́n kò ní ànfàní láti fí orílẹ̀-èdè náà sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọmọ rẹ̀ tí sọ, bí ìjọba náà tí ń gbèrò látí tún ìbáṣepọ̀ rẹ̀ ṣé pẹ̀lú ìjọba orílẹ̀-èdè America. Saad ẹní ọdún àádọ́rin lé méjì 72, ní wọ́n tí wọ̀n ẹ̀wọn ọdún merindinlogun 16 fún ní ilé-ẹjọ́ ní ọdún 2022, ki ilé-ẹjọ́ kó tẹmilọrun tó tún fí ọdún mẹ́ta kún nínú ìdájọ rẹ̀, tí àpapọ̀ ọdún náà sí jẹ́ mọkandinlogun 19 ní oṣù tó kọjá. Tún kà nípa:Saudi Arabia Àtí Iran Tún Ìbáṣepọ̀ Wọ́n Só dọin-dọin Ọmọkùnrin rẹ̀, Ibrahim, sọ pé “Gbogbo àwọn ẹsùn tí wọ́n fí kàn Bàbá òún ní wọ́n tí fágíle ṣùgbọ́n ètò ń lọ́ lọ́wọ́ látí já ẹ̀tọ́ áìlé rírìn-àjò ní bayi.” O fí kún pé, bàbá rẹ̀ tí wá ní ilé rẹ̀ ní Riyadh pẹ̀lú àwọn ẹbí rẹ̀, àwọn oníròyìn sọ. Ìjọba Saudi àtí America kò tí dáhùn sí ìbéèrè àwọn oníròyìn fún asọye lórí ọrọ̀ náà.


INEC kéde Hyacinth Ọmọ Ẹgbẹ́ Òṣèlú APC Gẹ́gẹ́ Bí Olúborí Ìdìbò Gómìnà Benue

Àjọ élétó ìdìbò ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, INEC, tí kéde Rev. Fr. Hyacinth Alia tí ẹgbẹ́ òṣèlú (All Progressive Congress) APC, gẹ́gẹ́ bí ẹní tó jáwé olúbóri nínú ìdìbò Gómìnà àtí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ìpínlẹ̀ tó wáyé ní ìpínlẹ̀ Benue, Àárín gbùngbùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Àpapọ̀ ìbò Alia jẹ́ 473,973 látí peregede gégé bí Olúbóri, bí Rt. Hon. Titus Uba tí ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú (Peoples Democratic Party) PDP tó tẹ̀lé gbà àpapọ̀ ìbò 223,915.


Àpapọ̀ ìbò Alia jẹ́ 473,973 látí peregede gégé bí Olúbóri, bí Rt. Hon. Titus Uba tí ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú (Peoples Democratic Party) PDP tó tẹ̀lé gbà àpapọ̀ ìbò 223,915. Alákóso Ìdìbò àti Ìgbákejì Chancellor, Federal University of Technology, Minna, tí Ìpínlẹ̀ náà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Farouq Kutah ṣé ìkéde náà ní ilé-iṣẹ́ élétó ìdìbò INEC ní Makurdi, Olú-ìlú Ìpínlẹ̀ Benue ní ọjọ́ Ajé. Làkókò tó ń kéde èsì náà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Kutah sọ pé “Hyacinth Iornen Alia tí ẹgbẹ́ òṣèlú APC tí gbá gbogbo ìbò tó tọ́, ní ìdí èyí, òún tí kéde rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olúbóri níbí ètò ìdìbò tó wáyé ní ogunjọ, oṣù kẹta, ọdún 2023”. Tún kà nípa: Àbájáde Èsì Ìbò Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Kẹwàá Ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Alia tó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú APC, àti àlùfáà Kátólìkì kàn ní a n’ireti látí gbà ipò lọwọ́ Gómìnà Samuel Ortom ní oṣù kàrún ùn ọdún yìí.


Alákóso Ìdìbò àti Ìgbákejì Chancellor, Federal University of Technology, Minna, tí Ìpínlẹ̀ náà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Farouq Kutah ṣé ìkéde náà ní ilé-iṣẹ́ élétó ìdìbò INEC ní Makurdi, Olú-ìlú Ìpínlẹ̀ Benue ní ọjọ́ Ajé. Làkókò tó ń kéde èsì náà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Kutah sọ pé “Hyacinth Iornen Alia tí ẹgbẹ́ òṣèlú APC tí gbá gbogbo ìbò tó tọ́, ní ìdí èyí, òún tí kéde rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olúbóri níbí ètò ìdìbò tó wáyé ní ogunjọ, oṣù kẹta, ọdún 2023”. Tún kà nípa: Àbájáde Èsì Ìbò Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Kẹwàá Ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Alia tó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú APC, àti àlùfáà Kátólìkì kàn ní a n’ireti látí gbà ipò lọwọ́ Gómìnà Samuel Ortom ní oṣù kàrún ùn ọdún yìí.


Kefas Agbu Ọmọ Ẹgbẹ́ PDP Bórí Ìdìbò Gómìnà Ìpínlẹ̀ Taraba

Àjọ élétó ìdìbò orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, INEC tí kéde Kefas Agbu tí ọmọ ẹgbẹ́ (Peoples Democratic Party), PDP gẹ́gẹ́ bí Gómìnà tó bórí ìbò ní ìpínlẹ̀ Taraba lẹyìn tó gbà ìbò tó pọ̀ jùlọ nínú ìdìbò Gómìnà tó wáyé lọ́jọ́ kejidinlogun, oṣù kẹta. Ọ̀gbẹ́ni Agbu tí gbá ìbò 257,926 látí bórí olùdíje tó sún mọ jùlọ ní olùdíje tí (New Nigeria People’s Party), NNPP Muhammad Yahaya, tó gbá 202,277 nígbà tí ọmọ ẹgbẹ́ (All Progressives Congress), olùdíje APC, Emmanuel Bwacha, gbá 142,502 tí Danladi Baido tí (Social Democratic Party) SDP gbà 28,374. Alukoro fún àjọ INEC ní ìpínlẹ̀ Taraba, Ọ̀jọ̀gbọ́n Mohammed Abdulazeez àtí Ìgbákejì Chancellor tí Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Abubakar Tafawa, kéde Agbu gẹ́gẹ́ bí Olúbóri ní ọjọ́ Ìṣẹgun. Tún kà nípa: Ọmọ Ẹgbẹ́ Òṣèlú APC, Umar Namadi Jáwé Olúborí Nínú Ìbò Gómìnà Ìpínlẹ̀ Jigawa Agbu bórí àwọn ìjọba ìbílẹ̀ mọkànlá nínú àwọn ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́rindínlogún 16 látí jáwé Olúbóri nínú ìdíje náà. Ọ̀gbẹ́ni Agbu jẹ́ ọ̀gá ológun Nàìjíríà tí ó ti fẹ̀yìn tì, ó sì jẹ́ alága ìjọba ìpínlẹ̀ PDP nígbà kan rí.


Mínísítà Ilẹ̀ Òkèèrè Kí Àwọn Aṣojú Angola, Britain Àtí America Kú Ìṣẹ́ Takuntakun

Mínísítà fún Ọ̀rọ̀ ilẹ̀ òkèèrè tí Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Geoffrey Onyeama tí ṣé ètò ìdágbéré sí aṣojú Angolan tí yóò fí ipò sílẹ̀, Eustaquio Quibato, Kọmisọna gíga tí Ìlú Gẹ̀ẹ́sì (British High Commissioner) Catriona Laing àtí aṣojú America, Mary Beth. Tún kà nípa:Ìjọ̀ba Orílẹ̀-èdè Congo Rọ̀ Ààrẹ Macron Láti Fòfin Dé Rwanda Lórí Ìwà Ipaniyan M23 Èyí ló ṣẹ̀lẹ̀ ní Àárọ̀ ọjọ́ Ajé, Ogúnjọ́ Oṣù Kẹta, Ọdún 2023.


Olórí Ọmọ-Ògún Ojú-Omí Ṣé Ìpàdé Àwọn Òṣìṣẹ́ Ojú-Omí Ilẹ̀ Áfíríkà

Olórí Òṣìṣẹ́ Ọ̀gágun Nàìjíríà, Ìgbákejì Admiral Awwal Zubairu Gambo yóò lọ́ sí Ìpàdé àwọn ọmọ-ogún ojú-omí (African Maritime Forces Submit) ní Cape Verde. O dárí àwọn aṣojú orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lọ́ sí àpéjọ ọlọjọ mẹ́ta ti yóò bẹ̀rẹ̀ ní ogun ọjọ́, ọjọ́ Àjé Oṣù Kẹta ọdún 2023. Gambo tó sọ̀rọ̀ lórí àwọn ọrọ̀ pàtàkì ní àgbègbè náà, tún ṣé ìpàdé àjọṣepọ̀ pẹ̀lú Ìgbákejì Admiral Olivier Lebas Ceclant tí Ọmọ-ogún Ojú-omí France. Tún kà nípa:Àwọn ọmọ ogun orí omi orílẹ̀-èdè Nàíjíríà yóò ṣe àjọ̀dún ọdún mẹ́rìndínláàdórin àti òsẹ rẹ̀ O tún ṣé ìpàdé pẹ̀lú Olóyè Ọgagun àwọn òṣìṣẹ́ ojú-omí tí orílẹ̀-èdè Italy, Rear Admiral Massimiliano Lauretti àti Admiral Linda Fagan, Olórí àwọn ọmọ-ogún àtí alabojuto etikun America ( Commandant United States Coast Guard).


Ààrẹ Angola Ṣé Ìjíròrò Ààbò Pẹ̀lú Ààrẹ DR Congo

Ààrẹ Angola Joao Lourenco ṣé ìpàdé ìdá kọ́nkọ̀ ní wákàtí mẹ́ta ní Luanda ní ọjọ́ Àbámẹ́ta pẹ̀lú ẹlẹgbẹ rẹ̀ tí Democratic Republic of Congo (DRC), Felix Tshisekedi. Àwọn ìpàdé náà wá lẹyìn tí ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin Angola fọwọ́sí ọ̀ọ́dẹ́gbẹ̀ta 500 àwọn ọmọ-ogún látí rán Orílẹ̀-èdè DR Congo fún ọdún kàn. Ṣùgbọ́n Olú ìlú Orílẹ̀-èdè náà Luanda sọ pé àwọn ọmọ-ogún náà yóò gbéra nígbà tí àkókò bá tó ní ibùdó wọ́n. Àwọn ọmọ ogún náà yóò ṣé ìrànlọ́wọ́ látí ṣètò ààbò àti àlàáfíà ní àwọn àgbègbè tí ẹgbẹ́ ọlọ́tẹ̀ M23 tí gbà. Àwọn ọmọ-ogún ọlọ́tẹ̀ tún bẹ̀rẹ̀ ìjà ní òpin ọdún 2021 àtí pé wọ́n tí gbà ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àgbègbè ní àgbègbè Àríwá Kivu tí Orílẹ̀-èdè náà. Tún kà nípa: Mínísítà Orílẹ̀ Èdè Rwanda Tẹ́lẹ̀ Rí Fi Ẹ̀wọ̀n Jura Látàrí Ìwà Àjẹbánu Ààrẹ Angola ṣé ipá pàtàkì kàn nínú ìgbìyànjú látí parí ìjà náà, ṣùgbọ́n ifopinsi ogún náà tún lulẹ̀ ní ọjọ́ tó yẹ kó bẹ̀rẹ̀ ní ibẹ̀rẹ̀ oṣù yìí.


Àwọn ọmọ ogún náà yóò ṣé ìrànlọ́wọ́ látí ṣètò ààbò àti àlàáfíà ní àwọn àgbègbè tí ẹgbẹ́ ọlọ́tẹ̀ M23 tí gbà. Àwọn ọmọ-ogún ọlọ́tẹ̀ tún bẹ̀rẹ̀ ìjà ní òpin ọdún 2021 àtí pé wọ́n tí gbà ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àgbègbè ní àgbègbè Àríwá Kivu tí Orílẹ̀-èdè náà. Tún kà nípa: Mínísítà Orílẹ̀ Èdè Rwanda Tẹ́lẹ̀ Rí Fi Ẹ̀wọ̀n Jura Látàrí Ìwà Àjẹbánu Ààrẹ Angola ṣé ipá pàtàkì kàn nínú ìgbìyànjú látí parí ìjà náà, ṣùgbọ́n ifopinsi ogún náà tún lulẹ̀ ní ọjọ́ tó yẹ kó bẹ̀rẹ̀ ní ibẹ̀rẹ̀ oṣù yìí. DRC tí fí ẹsùn kàn Rwanda pé o ń ṣé àtìlẹ́yìn fún àwọn ẹgbẹ́ ọlọtẹ látí kọlù orílẹ̀-èdè DR Congo, ṣùgbọ́n orílẹ̀-èdè Rwanda kọ̀ ẹsùn náà.


DRC tí fí ẹsùn kàn Rwanda pé o ń ṣé àtìlẹ́yìn fún àwọn ẹgbẹ́ ọlọtẹ látí kọlù orílẹ̀-èdè DR Congo, ṣùgbọ́n orílẹ̀-èdè Rwanda kọ̀ ẹsùn náà.


Ètò Ìdìbò 2023: Olùdarí Ilé Aṣòfin Èkó dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn olùgbé ní Ìpínlẹ̀ Èkó

Olùdarí Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Èkó, Aṣòfin Mudashiru Ọbasá ti dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn òǹdìbò ní Ìpínlẹ̀ Èkó fún bí wọ́n ṣe kópa ní yanturu nínú ètò ìdìbò Gómìnà àti Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ tó kọjá. Ó ní eléyìí a jẹ́ kí ìjọba fún ọ̀já láti túbọ̀ múra ṣíṣe Aṣòfin Ọbasá sọ̀rọ̀ yìí nínú ọ̀rọ̀ ìdúpẹ́ rẹ̀ lẹ́yìn tí ó jáwé olúborí nínú ètò ìdìbò náà padà sí ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Èkó láti tún ṣojú ẹkùn Agege kìíní, tí ẹnì kejì rẹ̀ láti ẹkùn Agege kéjì, Ọ̀gbẹ́ni Jubril Abdulkarim, tí ó ti jẹ́ Alága Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege tẹ́lẹ̀ lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú APC náà tún wọlé Aṣòfin Ọbasá tún dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn ará ìlú náà fún ìfẹ́ tí wọ́n ní sí ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress (APC) pàápàá ṣáájú ètò ìdìbò àti lásìkò ìdìbò náà. Ó wòye pé ìfẹ́ tí wọ́n hàn sí ẹgbẹ́ òṣèlú APC fi hàn pé, àwọn olùgbé Èkó ní ìgbẹ́kẹ̀lé nínú ìjọba APC láti pèsè àǹfààní ìjọba Tiwa-n-Tiwa fún wọn lọ́dún mẹ́rin mìíràn. Ó n: “A dúpẹ́ lówọ́ Ọlọ́run Allah fún àṣeyọrí ẹgbẹ́ òṣèlú wa nínú ètò ìdìbò tó kọjá àti ti Ààrẹ. Mó fi àsìkò yìí dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn ènìyàn Agege fún àtìlẹyìn wọn fún ẹgbẹ́ òṣèlú wa.” “Bákan náà, ni a dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn olùgbé Ìpínlẹ̀ Èkó lápapò fún bí wọn ṣe dìbò fún Gómìnà Babájídé Sanwo-Olu fún sáà kejì” “Ní báyìí tí a ti parí ìdìbò tán, àsìkò ti tó láti fi ẹ̀mí Ìṣọ̀kan múlẹ̀ pẹ̀lú ìdàgbàsókè láàárín ìlú. Eléyìí ni à ó jọ fọwọ́sowọ́pọ̀ ṣe.” Aṣòfin Ọbasá tún fi múlẹ̀ nínú àpilẹ̀sọ náà èyí tí Alukoro rẹ̀ àgbà, Ọ̀gbẹ́ni Eromosele Ebhomele fọwọ́ sí, pé, Ilé Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Èkó yóò tẹ̀ síwájú láti máa ṣe òfin, àbá àti ìpinnu tí yóò mú ìdàgbàsókè bá Ìpínlẹ̀ Èkó lápapọ̀.


Ó n: “A dúpẹ́ lówọ́ Ọlọ́run Allah fún àṣeyọrí ẹgbẹ́ òṣèlú wa nínú ètò ìdìbò tó kọjá àti ti Ààrẹ. Mó fi àsìkò yìí dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn ènìyàn Agege fún àtìlẹyìn wọn fún ẹgbẹ́ òṣèlú wa.” “Bákan náà, ni a dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn olùgbé Ìpínlẹ̀ Èkó lápapò fún bí wọn ṣe dìbò fún Gómìnà Babájídé Sanwo-Olu fún sáà kejì” “Ní báyìí tí a ti parí ìdìbò tán, àsìkò ti tó láti fi ẹ̀mí Ìṣọ̀kan múlẹ̀ pẹ̀lú ìdàgbàsókè láàárín ìlú. Eléyìí ni à ó jọ fọwọ́sowọ́pọ̀ ṣe.” Aṣòfin Ọbasá tún fi múlẹ̀ nínú àpilẹ̀sọ náà èyí tí Alukoro rẹ̀ àgbà, Ọ̀gbẹ́ni Eromosele Ebhomele fọwọ́ sí, pé, Ilé Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Èkó yóò tẹ̀ síwájú láti máa ṣe òfin, àbá àti ìpinnu tí yóò mú ìdàgbàsókè bá Ìpínlẹ̀ Èkó lápapọ̀. Lanre Lagada-Abayomi


Àbájáde Èsì Ìbò Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Kẹwàá Ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́

Ní ìbámu pẹlu akojọpọ èsì ìbò Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlè tó wáyé ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, ọjọ Kejidinlogun oṣù yìí (18/03/2023), Àjọ Eleto Ìdìbò ni Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ti kéde iye àwọn oludije tó jáwé olubori jakejado àwọn ẹkùn Mejilelọgbọn tó wà ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Abajade èsì ìbò náà fihàn wí pé ẹgbẹ òṣèlú PDP àti APC nìkan ni yóò jẹ ọmọ Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Kẹwàá ni Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Nígbà tí ẹgbẹ òṣèlú PDP jáwé olubori tí o sì rí ijoko Ile Mejidinlọgbọn (28), ẹgbẹ òṣèlú APC sí ni ijoko Mẹrin (4), ninu èyí tí àwọn Mẹẹdogun (15) lára àwọn tó ti jẹ́ ọmọ ile Ìgbìmò Aṣòfin Kẹsán tó tún dije nínú ètò ìdìbò tó kọjá jáwé olubori láti padà sí Ilè Igbimo Aṣòfin Kẹwàá, ti àwọn Metadinlogun (17) míràn sí kún wọn. Bákan náà ni àbájáde èsì ìbò ọhun fi hàn wí pé àwọn obìnrin Méjì péré ló wà lára àwọn tí ìlú dibo yan láti jẹ Ọmọ Ilé Ìgbìmò Aṣòfin Kẹwàá nígbà tí àwọn ọkùnrin sì jẹ Ọgbọn níye. Wọnyii ni orúkọ àwọn tí ìlú fi ìbò yàn láti sojú wọn ní Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Kẹwàá ati ẹkùn tí wọn n sojú ni Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ní Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ẹgbẹ́ òṣèlú PDP: 1) Yusuf Adebisi – Iwọ Oòrùn Gúsù Ìbàdàn I 2) Adebo Edward Ogundoyin – Ìlà Oòrùn Ìbàràpá 3) Adebayo Babajide Gabriel – Àríwá Ìbàdàn II 4) Kehinde Olatunde Taofik – Akinyẹle II 5) Onaolapo Sanjo Adedoyin – Gúsù Ogbomoṣọ 6) Olajide Akintunde Emmanuel – Lagelu 7) Akande Opeyemi Modiu – Ila Oòrùn Ìbàdàn 8) Ogunsola Anthony Ọladẹjọ – Iwajọwa 9) Bamidele Adeola – Ìséyìn/Itẹsiwaju 10) Bisi Oluranti Oyewo-Micheal – Ariwa Ogbomoṣọ 11) Olayinka Ayobami Omikunle – Ila Oòrùn Gúsù Ìbàdàn II 12) Olusola Adewale Owolabi – Ila Oòrùn Àríwá Ìbàdàn II 13) Babalola Abiodun Oluwaseun – Ìlà Oòrùn Àríwá Ìbàdàn I 14) Abiodun Aderemi Fadeyi – Ònà-ara 15) Olasunkanmi Samson Babalola – Egbeda 16) Peter Gbadegẹṣin Ọjẹdokun – Aarin Gbùngbùn Ariwa Ìbàràpá 17) Saminu Riliwan Gbadamosi – Ila Oòrùn Ṣakí/Atisbo 18) Lekan Abiola – Akinyẹle I 19) Dauda Olalere – Àríwá Iwọ Oòrùn Ìbàdàn 20) Comforter Olajide – Àríwá Ìbàdàn I 21) Mabaje Razak – Ido 22) Oluwafemi Fowokanmi – Gúsù Iwọ Oòrùn Ìbàdàn II 23) Waheed Akintayo – Oluyole 24) Oladeji Oparinde – Afijio 25) Olorunpoto Rahman – Ila Oòrùn Òyó/Iwọ Oòrùn Òyó 26) Ogundele Johnson Akintola – Oríire 27) Abideen Adéòye – Ogo-Oluwa/Surulere 28) Gbenga Oyekola – Atiba Ẹgbẹ Òṣèlú APC: 1) Ibraheem Shittu – Iwọ Oòrùn Ṣakí 2) Abdulazeez Musbau – Kajola 3) Jimoh Lukman – Oorelope 4) Ayinde Waliu – Irẹpọ/Ọlọrunṣogo Abiola Olowe Ìbàdàn


Ẹgbẹ́ Oníròyìn (NUJ) Ẹ̀ka Ti Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Ránṣẹ́ Ẹ Kú Oríire Sí Gómìná Seyi Makinde

Ẹgbẹ́ oníròyìn, NUJ ẹka ti Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ki Gómìnà Seyi Makinde kú oríire fún àṣeyọrí ìdìbò tó dá padà sí ipò gómìnà fún sáà ẹlẹẹkeji, tí o sì gbàá níyànjú láti múra sí àwọn iṣẹ àti ìlànà ìṣèjọba tí yóò d’ẹrin pa ẹrẹkẹ ara ìlú ní ṣíṣe. Ẹgbẹ́ oníròyìn ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ nínú atẹjade ti Alága rẹ, Ademola Babalola fi s’ọwọ sí àwọn oníròyìn ló tí ransẹ ẹ kú oríire sí gómìnà ti ìlú fi ìbò yàn ti o sì gba gómìnà níyànjú láti rí ìyàn sípò rẹ lati tu’kọ ìṣèjọba Ìpínlè Ọ̀yọ́ fún ọdún Mẹrin míràn gẹgẹ bíi ànfààní alailẹgbẹ láti múra sí ìdàgbàsókè àti ìgbàyè-gbádùn ará ìlú. Babalola, ẹni tí o ṣàlàyé pé àwọn iṣẹ àkànṣe eléyìí tí Gómìnà Makinde dawọ le ni sáà kínní ìṣèjọba rẹ ló mú kí àwọn ará ìlú ní ìfẹ rẹ gẹgẹ bíi adari tó mòye tó sì ní omi aanu lójú. Ademola nínú ọrọ rẹ sọ pé “Iṣẹ rere ti gómìnà ṣe ti àwọn ará ìlú n fọn rere rẹ ló mú kí àwọn oṣiṣẹ, ni pàtàkì jùlọ àwọn oṣiṣẹ-feyinti fi ààyè sílẹ láti lọ dibo fún ẹni tó dá ẹrin pa ẹrẹkẹ wọn kó bàa lè wọlé léèkejì.” O wá fi kún ọrọ pé gbogbo àwọn ẹkùn Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ti ko ri amojuto latẹyin wá ni Gómìnà ti n là ọna láti ìlú dé ìlú, to sì n mú irọrun dé bá gbígbẹ erè oko láti àwọn ìgbèríko lọ sí àárín ilú fún títà. Alága Ẹgbẹ́ Oníròyìn wà rọ Makinde láti rí ijawe olubori rẹ gẹ́gẹ́ bíi ọna láti fi àwọn èèyàn tó kaju oṣuwọn ṣe àkóso awọn ile iṣẹ nínú ìṣèjọba rẹ láì fi ti òṣèlú ṣe. Babalola wa lù Aṣòfin Teslim Folarin ti ẹgbẹ òṣèlú APC ati Olóyè Adebayo Adelabu ti ẹgbẹ òṣèlú Accord l’ọgọ ẹnu fún bi wọn ṣe kí Makinde kú oríire bí o ṣe jáwé olubori nínú ìdìbò to kọjá.


Ademola nínú ọrọ rẹ sọ pé “Iṣẹ rere ti gómìnà ṣe ti àwọn ará ìlú n fọn rere rẹ ló mú kí àwọn oṣiṣẹ, ni pàtàkì jùlọ àwọn oṣiṣẹ-feyinti fi ààyè sílẹ láti lọ dibo fún ẹni tó dá ẹrin pa ẹrẹkẹ wọn kó bàa lè wọlé léèkejì.” O wá fi kún ọrọ pé gbogbo àwọn ẹkùn Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ti ko ri amojuto latẹyin wá ni Gómìnà ti n là ọna láti ìlú dé ìlú, to sì n mú irọrun dé bá gbígbẹ erè oko láti àwọn ìgbèríko lọ sí àárín ilú fún títà. Alága Ẹgbẹ́ Oníròyìn wà rọ Makinde láti rí ijawe olubori rẹ gẹ́gẹ́ bíi ọna láti fi àwọn èèyàn tó kaju oṣuwọn ṣe àkóso awọn ile iṣẹ nínú ìṣèjọba rẹ láì fi ti òṣèlú ṣe. Babalola wa lù Aṣòfin Teslim Folarin ti ẹgbẹ òṣèlú APC ati Olóyè Adebayo Adelabu ti ẹgbẹ òṣèlú Accord l’ọgọ ẹnu fún bi wọn ṣe kí Makinde kú oríire bí o ṣe jáwé olubori nínú ìdìbò to kọjá. O wá rọ àwọn méjèèjì láti fi ọwọ so’wọpọ pẹlu gómìnà ni ònà àti mú Ìpínlè Ọ̀yọ́ tẹ síwájú, nípa mímú àbá eleyii to lè ṣe anfààní fún ìlọsíwájú àti ìdàgbàsókè ìlú wa. Bákan náà, Babalola ké sí gbogbo àwọn oludije tó jáwé olubori sí ipò kan tàbí òmíràn láti má ṣe gbàgbé ìlérí tí wọn ṣe fún àwọn èèyàn ẹkùn ati agbègbè wọn, nígbà tí o rán wọn létí wí pé wọn yóò jiyin iṣẹ ìríjú wọn ni iwọn ọdún mẹrin sí àsìkò yìí. Ẹgbẹ náà wa tún ké sí àwọn èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́ láti tẹwọ gba ìṣèjọba Makinde, tó sì tẹnu mọ́ọ pé, kò sí ohun rere tó lè jáde wá nínú idarudapọ.


O wá rọ àwọn méjèèjì láti fi ọwọ so’wọpọ pẹlu gómìnà ni ònà àti mú Ìpínlè Ọ̀yọ́ tẹ síwájú, nípa mímú àbá eleyii to lè ṣe anfààní fún ìlọsíwájú àti ìdàgbàsókè ìlú wa. Bákan náà, Babalola ké sí gbogbo àwọn oludije tó jáwé olubori sí ipò kan tàbí òmíràn láti má ṣe gbàgbé ìlérí tí wọn ṣe fún àwọn èèyàn ẹkùn ati agbègbè wọn, nígbà tí o rán wọn létí wí pé wọn yóò jiyin iṣẹ ìríjú wọn ni iwọn ọdún mẹrin sí àsìkò yìí. Ẹgbẹ náà wa tún ké sí àwọn èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́ láti tẹwọ gba ìṣèjọba Makinde, tó sì tẹnu mọ́ọ pé, kò sí ohun rere tó lè jáde wá nínú idarudapọ. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ìbẹ̀wò Ààrẹ Putin Jẹ́ Àlàkalẹ̀ Pàtàkì

Orílẹ̀-èdè South Africa mọ pàtàkì wíwá ààrẹ Putin sí Orílẹ̀-èdè rẹ̀ nítorí pé ó jẹ́ àlàkalẹ̀ tó se pàtàkì gẹ́gẹ́ bí agbẹnusọ ààrẹ Cyril Ramaphosa se sọ. Ààrẹ orílẹ̀-èdè Rusia, Vladimir Putin ni wọ́n gbàgbọ́ pé yóò wá sí South Africa fún ìpàdé àjọ BRICS nínú osù kẹjọ lẹ́yìn tí ilé ẹjọ́ gíga àgbáyé ti sọ pé kí wọn lọ mú Ààrẹ náà wà. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò sí àkọsílẹ̀ tó dájú pé ààrẹ Putin ń bọ̀, wọ́n gbàgbọ́ pé ó leè wà fún ìpàdé ẹlẹ́ẹ̀karùn-ún dínlógún rẹ̀ bí ó se wá ní ọdún 2013. Sùgbọ́n irú wíwá rẹ̀ lè fi ìjọba ààrẹ Ramaphosa sí ipò tí ó léwu nítorí wọn kò tàbùkù bá ìkọ̀lù Russia sí Ukraine tẹ́lẹ̀ rí lẹ́yìn tí ilé ẹjọ́ gíga àgbáyé (ICC) ti sọ pé kí wọ́n lọ mú Ààrẹ Putin wá. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


BBTitans: Wọ́n Lé Alábágbélépọ̀ Mẹ́ta Dànù Nínú Ìdíje Eré

Wọ́n ti já Blue Aiva, Nana àti Miracle OP dànù nínú Ìdíje Eré. Lẹ́yìn tí Lawrence àti Ebuka ti kéde wọn ni àwọn alábágbélépọ̀ wọn ti kí wọ́n pé ó dàbọ̀ tí àwọn náà sì fi orí ìtàgé sílẹ̀. Ebuka bèrè ìrírí wọn lọ́wọ́ àwọn tí wọ́n lé dànù; Nana sọ nípa àjọṣepọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú Blaqboi àti ẹni tí yóò pàdánù jùlọ nínú ìdíje eré náà. Miracle OP sọ nípa ànfààní tó ní láti kópa àti ẹ̀kọ́ tó kọ́ níbẹ̀. Àwọn tí wọ́n já dànù sọ fún àwọn olùwòran pé ó dàbọ̀. Wọ́n sì ti ṣetán láti gbé ìgbé ayé ọ̀tun míràn lẹ́yìn ìdíje eré Big Brother Titans.


Miracle OP sọ nípa ànfààní tó ní láti kópa àti ẹ̀kọ́ tó kọ́ níbẹ̀. Àwọn tí wọ́n já dànù sọ fún àwọn olùwòran pé ó dàbọ̀. Wọ́n sì ti ṣetán láti gbé ìgbé ayé ọ̀tun míràn lẹ́yìn ìdíje eré Big Brother Titans. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Abdullahi Sule Di Ipò Rẹ̀ Mú Gẹ́gẹ́ Bíi Gómìnà Ìpínlẹ̀ Nasarawa

Àjọ INEC ti kéde Ọ̀gbẹ́ni Abdullahi Sule ti ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress (APC) tí ó wá lórí àlééfà gẹ́gẹ́ bí ẹni tó jáwé olúborí nínú ìbò Gómìnà ni ìpínlẹ̀ Nasarawa. Olùkéde ìbò tó tún jẹ́ Olùdarí ilé ẹkọ Fáfitì Jos, ìpínlẹ̀ Plateau, Ọ̀jọ̀gbọ́n Tanko Ishaya sọ pé lẹ́yìn tí ọ̀gbẹ́ni Abdullahi ti ẹgbẹ́ òṣèlú APC tí jáwé Olubori tí ó sì tún ní àmúyẹ òfin ètò ìdìbò, òun kéde rẹ̀ bí Olùborí ìbò náà, kò sí tún padà sórí àlééfà rẹ̀. Ó ní ìbò 347, 209, alátakò rẹ̀ nínú ẹgbẹ́ òṣèlú People’s Democratic Party (PDP), ọ̀gbẹ́ni David Ombugadu náà ní 283, 016 ìbò. Ó túmọ̀ sí pé ẹgbẹ́ òṣèlú APC borí nínú ìjọba ìbílẹ̀ mọ́kànlá nínú ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́tàlá ti ìpínlẹ̀ náà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Bala Mohammed Di Ipò Rẹ̀ Mú Gẹ́gẹ́ Bíi Gómìnà Ìpínlẹ̀ Bauchi

Àjọ INEC ti kéde Ọ̀gbẹ́ni Bala Mohammed tí ó wá lórí àlééfà gẹ́gẹ́ bí ẹni tó jáwé olúborí nínú ìbò Gómìnà tó wáyé keyin.. Olùkéde ìbò ni ipinlẹ Bauchi, Ọ̀jọ̀gbọ́n Abdulkarim Mohammed, sọ pé Bala Mohammed ti ẹgbẹ́ òṣèlú People’s Democratic Party, PDP ni ìbò 525,281 láti fi borí ojúgbà rẹ, Air Marshal Abubakar Sadiq ti ẹgbẹ́ Òṣèlú APC tí ó ní 432,272 ìbò. Olùkéde ìbò sì kéde Gómìnà tó wà lórí àlééfà, Mohammed bí ẹni tó yege, léyìn tí ó ti ní gbogbo àmúyẹ òfin ìbò. Àwọn tó forúkọ silẹ̀ fún ìbò jẹ́: 2,749,268. Àwọn tó peregedé láti di ìbò jẹ́:1,058,381 Gómìnà Bala borí ní ìjọba ìbílẹ̀ márùndínlógún nínú ìjọba ìbílẹ̀ ogún ni ìpínlẹ̀ náà Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Eré Orí Ọ̀dàn: Tóbi Amúsàn Bẹ̀rẹ̀ Sáà Tuntun Pẹ̀lú Àṣeyọrí

Ògbóǹtarìgì eléré orí ọ̀dàn lágbayé, Tobi Amusan ti bẹ̀rẹ̀ Sáà ọdún yii pẹ̀lú àṣeyọrí nínú eré sísaá Oníbùdó Igba Mítà ti àwọn Obìnrin, ó lo 23.38s láti sá eré náà láti borí Chante Clinkscale tí òun náà sa eré tirẹ̀ ní àkókò 23.56s ní Auburn, Alabama, orilẹ ede USA. Amusan fi ìtàn balẹ̀ ní ọdún tó kọjá pẹlú ìsẹ́jú méjìlá ó lé die-12.12s ní ibi eré àgbáyé tó wáyé ní Oregon ní ọdún tó kọjá abbl. Ìrètí wà pé ogbontarigi eléré orí pápá ní àgbáyé náà yóò máa tẹsiwaju nínú àṣeyege rẹ̀ ní ọdún yìí àti sí iwájú síi ní Budapest níbí tí yóò ti máa dáàbòbo àmì ẹ̀yẹ tó ti gbà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ààrẹ Buhari yóò Gúnlẹ̀ sí ìlú Abuja lẹ́yìn Ìdìbò

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti wa lọna Abuja bayii lẹyin ti idibo gomina ọdun 2023 kasẹnlẹ O gbéra ní Ipinlẹ Katsina ni aarọ ọjọ Ajé ni dede aago Mẹwa ati Aabọ aarọ Gomina ipinlẹ Katsina Aminu Masari tẹle de papakọ ofurufu lati ṣe ikini odabọ si ààrẹ, awọn ọmọ ẹgbẹ, igbimọ ati awọn tọrọ kan ni ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC) naa pejọ si bẹ Yusuf Buhari to jẹ ọmọ Aarẹ Buhari, awọn diẹ ninu ẹbi ati awọn ọmọ ologun rẹ ni wọn jọ rin irin ajo lọ si ipinlẹ Katsina George Ọláyinká Akíntọ́lá.


Ìperegedé Ìdíje AFCON: Agbábọ́ọ̀lù Simon, Ndidi, Àti Iheanacho Yóò dé sí Ìpàgọ́.

Agbábọ́ọ̀lù Nàìjíríà ní igun lórí pápá, Moses Simon pẹ̀lú Wilfred Ndidi àti Kelechi Iheanacho tí wọn ń gbá böọ̀lù fún ikọ̀ Leicester City yóò tètè dé sí ibùdó ìgbáradì Super Eagle ní Abuja látàrí ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ láàrín wọn àti ikọ̀ ti Guinea Bissau láti peregedé fún Africa Cup of Nations(AFCON) ọdún 2024. Simon tó ń gbá bọọlu fún ìkọ FC Nantes ti Orílẹ̀-èdè Faransé àti Kevin Akpoguma tó ń gbá bọ́ọ̀lù fún ikọ̀ TSG Hoffenheim ni Orilẹ̀-ède Germany yóò jọ dé pẹ̀lú. Ikọ̀ Super Eagles yóò dé sí ilé ìtura ti JohnWood Hotel ní ìlú Abuja. Tí wọ́n bá ṣe àṣeyọrí nínú ìdíje méjèèjì, wọ́n ó gba tikẹ̀ẹ̀tì Ìperegedé fún AFCON ẹ̀lẹ́kẹrìnlélọ̀gbọ̀n tí yóò wáyé ní Orilẹ̀-ède Cote d’Ivoire ní ọdún tó ń bọ̀. Pẹ̀lú Àmì ayò mẹ́fà síi, yóò jẹ méjìlá lápapọ̀ tí wọ́n bá borí. Ikọ̀ ti orílẹ̀-èdè Sierra Leone leè ní àmì méje tí wọ́n bá borí ikọ̀ ti Sao Tome and Principe.


Tí wọ́n bá ṣe àṣeyọrí nínú ìdíje méjèèjì, wọ́n ó gba tikẹ̀ẹ̀tì Ìperegedé fún AFCON ẹ̀lẹ́kẹrìnlélọ̀gbọ̀n tí yóò wáyé ní Orilẹ̀-ède Cote d’Ivoire ní ọdún tó ń bọ̀. Pẹ̀lú Àmì ayò mẹ́fà síi, yóò jẹ méjìlá lápapọ̀ tí wọ́n bá borí. Ikọ̀ ti orílẹ̀-èdè Sierra Leone leè ní àmì méje tí wọ́n bá borí ikọ̀ ti Sao Tome and Principe. Ikọ̀ Super Eagles máa kojú ikọ̀ Sao Tome and Principe tó wà ní ìsàlẹ̀ Tábìlì ní ìgbà tí wọ́n bá ń fẹsẹ̀wọnsẹ̀ ní ilé ní ìdíje wọn tó parí. Àwọn agbábọ́ọ̀lù mọ́kàndínlógún tó kù tí wọ́n fi ìwé pè ni ìrètí wà pé wọn yóò dé sí Ìpàgọ́ ní ọjọ́ ajé ogúnjọ́ oṣù kẹta, ọdún 2023. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ikọ̀ Super Eagles máa kojú ikọ̀ Sao Tome and Principe tó wà ní ìsàlẹ̀ Tábìlì ní ìgbà tí wọ́n bá ń fẹsẹ̀wọnsẹ̀ ní ilé ní ìdíje wọn tó parí. Àwọn agbábọ́ọ̀lù mọ́kàndínlógún tó kù tí wọ́n fi ìwé pè ni ìrètí wà pé wọn yóò dé sí Ìpàgọ́ ní ọjọ́ ajé ogúnjọ́ oṣù kẹta, ọdún 2023. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìdìbò Ọdún 2023: Àwọn Gómìná Tí wọ́n ṣẹ̀ yàn àti àwọn tó wọlé sáà kejì káaàkiri àwọn Ìpínlẹ̀

Àjọ eleto idibo ti kede awọn gomina tuntun ti o jawe olubori kaakiri ipinlẹ lẹyin igba ti a ti pari idibo gomina ati ile igbimọ asofin to waye ni ọjọ kejidinlogun, osu kẹta, Ọdún 2023 Ẹgbẹ́ Oṣelu APC lo gbegba orókè julọ ni gbogbo ipinlẹ, wọn jawe olubori ni ipinlẹ Jigawa, Katsina, Benue, Sokoto, Eko, Gombe, Ogun, Yobe àti Kwara gẹgẹ bi esi ti ajọ eleto idibo gbe sita Tí Ẹgbẹ oṣelu PDP si ṣe ipo keji, wọn jawe olubori ni ipinlẹ tuntun bíi Akwa Ibom àti Umo Eno. Àwọn gomina tuntun ti a fi ibo yàn ti sọ pe, awọn yoo gbaruku ti ara wọn lati ri pe Ijọba wọn fọwọsowọpọ lati Ipinlẹ Eko, Katsina, Ogun, Ọyọ, Akwa Ibom, Gombe àti Yobe ki awọn ipinlẹ wọn ba le ni idagbasoke George Ọláyinká Akíntọ́lá.


Ọmọ Ẹgbẹ́ Òṣèlú APC, Ahmad Aliyu Jáwé olúborí Nínú Ibo Gómìnà Ìpínlẹ̀ Sokoto

Àjọ INEC ti kéde ọmọ ẹgbẹ́ APC, Ahmad Aliyu gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó yege nínú Ìbò Gómìnà ti Ìpínlẹ̀ Sokoto Olùkéde ìbò fún Ìpínlẹ̀ náà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Armiya’u Hamisu sọ pé ọ̀gbẹ́ni Aliyu borí pẹ̀lú ìbò 45,3661. Ẹni tó se ipò Kejì wá láti inú ẹgbẹ́ òṣèlú People’s Democratic Party, PDP, Malam Sai’du Umar, pẹlu ìbò: 40,4632. Ọ̀gbẹ́ni Aliyu borí nínú ìjọba ìbílẹ̀ mọ́kàndínlógún nínú ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́ta lélógún, alátakò rẹ̀ nínú Ẹgbẹ́ òṣèlú PDP yege nínú ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́fà péré. Ọ̀jọ̀gbọ́n Hamisu jẹ́ Alákóso Fáfitì ti Àpapọ̀ ní ìlú Dutse, Ìpínlẹ̀ Jigawa . Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ọmọ Ẹgbẹ́ Òṣèlú APC, Umar Namadi Jáwé Olúborí Nínú Ìbò Gómìnà Ìpínlẹ̀ Jigawa

Àjọ INEC ti kéde ọmọ ẹgbẹ́ All Progressives Congress (APC), Umar Namadi gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó jawe olúborí nínú Ìbò Gómìnà tó wáyé ní ọjọ́ kejìdínlógún ní Ìpínlẹ̀ Jigawa . Olùkéde ìbò fún ìpínlẹ̀ náà, ọ̀jọ̀gbọ́n Zayyanu Umar Birnin Kebbi ló kéde èyí níbi ètò àkójọpọ̀ ìbò ní ìlú Dutse tíí se olú ìlú Ìpínlẹ̀ náà. Ó sọ pé, Malam Umar Namadi ti ẹgbẹ́ òṣèlú APC fi ìbò 618,449 lù àwọn akẹgbẹ́ rẹ̀ ní àlùbolẹ̀. Bí ó se sọ, ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress (APC), Namadi Umar Alhaji ní ìbò 618,449, ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú Peoples Democratic Party (PDP), Lamido Mustapha Sule ní ìbò 368,726 àti ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú New Nigeria Peoples Party (NNPP), Ibrahim Aminu Ringim ní ìbò 37,156 . Ọ̀gbẹ́ni Namadi yóò dípò Gómìnà tó wà lórí àlééfà lọ́wọ́lọ́wọ́, Abubakar Badaru ti ẹgbẹ́ òṣèlú APC tí sáà méjì ọdún mẹ́jọ rẹ̀ parí ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù karùn ún, ọdún 2023. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Olúbàdàn Ilẹ Ìbàdàn Kí Gómìnà Makinde Kú Oríire Ìyànsípò Rẹ̀ Gẹ́gẹ́ Bíi Gómìnà Fún Sáà Kejì

Olubadan Ilẹ Ìbàdàn kí Gómìnà Seyi Makinde kú oríire fún bí o ṣe jáwé olubori nínú ètò ìdìbò Gómìnà tó kọjá, nígbà tí o lù Ajọ Eleto Ìdìbò INEC ni Ìpínlè náà l’ogo ẹnu fún àṣeyọrí ètò ìdìbò tí ọdún yìí. Olúbàdàn Ilẹ Ìbàdàn, Oba Lekan Balogun, Allí Okunmade II ló kí Gómìnà Makinde, ẹni tí o jáwé olubori sí ipò Gómìnà léèkejì ní ìpínlè Ọ̀yọ́, kú oríire nigba tí o fi oriire iyansipo rẹ we èrè mímú ìlérí tó ṣe fún àwọn èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́ ni sáà akọkọ ṣẹ. Iṣẹ ìkíni kú oríire yìí ní Olúbàdàn fi ranṣẹ sí Gómìnà Makinde nínú atẹjade láti ọwọ Amugbalẹgbẹ rẹ lórí ọrọ ìròyìn, Oladele Ogunsola eléyìí tí o fi s’ọwọ sí àwọn oníròyìn ní ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlè Ọ̀yọ́ ni Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè, ninu eyi ti Oba Balogun ti u Ajo Eleto Ìdìbò, INEC ni Ìpínlè Ọ̀yọ́ fún bí ètò ìdìbò ọhun ṣe lọ lẹsẹsẹ. Gẹgẹ bíi Oba Balógun ṣe sọ nínú atejade náà nígbà tí o gba Gómìnà níyànjú láti rí ijawe olubori rẹ gẹgẹ bíi àfihàn ìgbàgbọ ti awọn èèyàn Ipinlẹ Ọ̀yọ́ ni ninu rẹ eléyìí tó farahàn nínú iṣẹ réré to ṣe ni sáà akọkọ, to sì rọ ọ láti máṣe fi ojú tẹmbẹlu atilẹyin awọn ará ilu ṣugbọn kò tubọ tẹra mọ iṣẹ rere ni ṣiṣe. Oba Balogun ṣàlàyé pé, bi o tilẹ je pé o ṣeé ṣe kí agaara ko dá a ni sáà keji yìí nítorí kò fẹ ẹ sí ohun tuntun tó lè gbèrò láti ṣe mọ, ṣugbọn Ọba Balogun rọ Gómìnà láti rí anfààní sáà kejì yìí gẹgẹ bí ọna láti ṣe dáadáa jù sáà akọkọ lọ. Bákan náà ni Oba Balogun rọ Gómìnà láti fi ọkàn sí àwọn ọrọ àti aleebu tí ẹgbẹ òṣèlú alatako tọka sí lásìkò tí o n ṣe ìpolongo ìbò kò sí ṣe àtúnṣe tí o ba yẹ, nítorí pé kii se gbogbo ọrọ ti ẹgbẹ òṣèlú alatako ba sọ náà ló jẹ aheso ọrọ lati bù ẹnu atẹ lù iṣejọba rẹ, sugbon ti ọpọlọpọ ọrọ wọn n pe àkíyèsí rẹ sì ìṣèjọba rere.


Gẹgẹ bíi Oba Balógun ṣe sọ nínú atejade náà nígbà tí o gba Gómìnà níyànjú láti rí ijawe olubori rẹ gẹgẹ bíi àfihàn ìgbàgbọ ti awọn èèyàn Ipinlẹ Ọ̀yọ́ ni ninu rẹ eléyìí tó farahàn nínú iṣẹ réré to ṣe ni sáà akọkọ, to sì rọ ọ láti máṣe fi ojú tẹmbẹlu atilẹyin awọn ará ilu ṣugbọn kò tubọ tẹra mọ iṣẹ rere ni ṣiṣe. Oba Balogun ṣàlàyé pé, bi o tilẹ je pé o ṣeé ṣe kí agaara ko dá a ni sáà keji yìí nítorí kò fẹ ẹ sí ohun tuntun tó lè gbèrò láti ṣe mọ, ṣugbọn Ọba Balogun rọ Gómìnà láti rí anfààní sáà kejì yìí gẹgẹ bí ọna láti ṣe dáadáa jù sáà akọkọ lọ. Bákan náà ni Oba Balogun rọ Gómìnà láti fi ọkàn sí àwọn ọrọ àti aleebu tí ẹgbẹ òṣèlú alatako tọka sí lásìkò tí o n ṣe ìpolongo ìbò kò sí ṣe àtúnṣe tí o ba yẹ, nítorí pé kii se gbogbo ọrọ ti ẹgbẹ òṣèlú alatako ba sọ náà ló jẹ aheso ọrọ lati bù ẹnu atẹ lù iṣejọba rẹ, sugbon ti ọpọlọpọ ọrọ wọn n pe àkíyèsí rẹ sì ìṣèjọba rere. Nígbà tí o gba ádùrá fún àṣeyọrí réré fún Gómìnà ti ìlú dibo yan léèkejì, Oba Balogun pe fún ifowo so’wọpọ tolori tẹlẹmu èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́, tó sì rọ wọn láti fi òṣèlú di ẹgbẹ kan ki gbogbo wọn ṣiṣẹ poy láì fi ti egbey òṣèlú kan tàbí òmíràn ṣe kí Ìpínlè Ọ̀yọ́ bàa lè gòkè àgbà Bẹẹ gẹgẹ ni Olúbàdàn gbé oṣuba Kare fún Àjọ Eleto Ìdìbò, INEC fún bí ètò ìdìbò se lo ni irọwọ-rọsẹ, ti wọn sì ṣe àfihàn ìwà Omoluwabi ati ìwà akọṣẹmọṣẹ nínú ètò ìdìbò náà Abiola Olowe Ìbàdàn


Nígbà tí o gba ádùrá fún àṣeyọrí réré fún Gómìnà ti ìlú dibo yan léèkejì, Oba Balogun pe fún ifowo so’wọpọ tolori tẹlẹmu èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́, tó sì rọ wọn láti fi òṣèlú di ẹgbẹ kan ki gbogbo wọn ṣiṣẹ poy láì fi ti egbey òṣèlú kan tàbí òmíràn ṣe kí Ìpínlè Ọ̀yọ́ bàa lè gòkè àgbà Bẹẹ gẹgẹ ni Olúbàdàn gbé oṣuba Kare fún Àjọ Eleto Ìdìbò, INEC fún bí ètò ìdìbò se lo ni irọwọ-rọsẹ, ti wọn sì ṣe àfihàn ìwà Omoluwabi ati ìwà akọṣẹmọṣẹ nínú ètò ìdìbò náà Abiola Olowe Ìbàdàn


Dikko Radda Jáwé Olúborí Gẹ́gẹ́ Bíi Gómìnà Ìpínlẹ̀ Katsina

Olùdíje fún ipo gomina labẹ asia ẹgbẹ All Progressives Congress (APC) Dọkita Dikko Radda ti jawe olubori ninu idibo gomina ti ipinlẹ Katsina to waye ni ọjọ kejidinlogun oṣu kẹta, Ọdun 2023 Alakoso Ibo ni Ipinlẹ naa Ọjọgbọn Mu’azu Abubakar lati ile ẹkọ fafiti Gusau kede Dọkita Dikko Radda gẹgẹ bi oludije to jae olubori lẹyin kika ibo ijọba ibilẹ mẹrinlelogoji pẹlu ibo 859,892 lati rọmi si oludije ẹgbẹ oṣelu PDP, Yakubu Lado níìdí pẹlu ibo 486,620 Awọn mẹtala lo dije du ipo gomina ipinlẹ Katsina George Ọláyinká Akíntọ́lá.


Muhammadu Yahaya Jáwé Olúborí Gẹ́gẹ́ Bíi Gómìnà Ìpínlẹ̀ Gombe

Ajọ eleto Idibo INEC ti kede Oludije fún ipo gomina labẹ asia ẹgbẹ All Progressives Congress, Gómìnà Muhammadu Yahaya gẹgẹ bi oludije to jawe olubori ni ipinlẹ Gombe Alakoso Ibo ni Ipinlẹ naa Ọjọgbọn Maimuna Waziri, sọ pe Gomina Yahaya lo jawe olubori pẹlu ibo 342,821 Wọnyi ni esi ibo naa ni gbogbo ijọba ibilẹ Gombe 1. Shongom LGA: APC: 13, 609 PDP: 13, 412 2. Billiri LGA: APC: 14, 752 PDP: 23, 066 3. Nafada LGA: APC: 15, 025 PDP: 9, 378 4. Balanga LGA: APC: 25, 341 PDP: 20, 085 5. Dukku LGA: APC: 35, 207 PDP: 14, 181 6.


Nafada LGA: APC: 15, 025 PDP: 9, 378 4. Balanga LGA: APC: 25, 341 PDP: 20, 085 5. Dukku LGA: APC: 35, 207 PDP: 14, 181 6. Kaltungo APC: 21, 015 PDP: 21, 321 7. Gombe LGA APC: 58, 645 PDP: 31, 605 8. LGA, Kwami APC: 33, 956 PDP: 17, 454 9.


Kaltungo APC: 21, 015 PDP: 21, 321 7. Gombe LGA APC: 58, 645 PDP: 31, 605 8. LGA, Kwami APC: 33, 956 PDP: 17, 454 9. Yamaltudeba APC: 43, 981 PDP: 28, 538 10. Funakaye APC: 30, 371 PDP: 17, 332 11. Akko LGA APC: 50, 919 PDP: 36, 759 George Ọláyinká Akíntọ́lá.


Yamaltudeba APC: 43, 981 PDP: 28, 538 10. Funakaye APC: 30, 371 PDP: 17, 332 11. Akko LGA APC: 50, 919 PDP: 36, 759 George Ọláyinká Akíntọ́lá.


Abdulrahman Abdulrazak Ti Di Gómìná Ìpínlẹ̀ Kwara lẹ́ẹ̀kejì

Ajọ eleto Idibo INEC ti kede Olùdíje fún ipo gomina labẹ asia ẹgbẹ All Progressive Congress, (APC), AbdulRahman AbdulRazak gẹgẹ bi oludije to jawe olubori ni ipinlẹ Kwara, ẹkun ariwa orilẹ-ede Naijiria Alakoso Ibo ni Ipinlẹ naa àti Alakoso fafiti oun ọgbin ni Makurdi, Ọjọgbọn Issac Itodo lo kede yii ni ọjọ aiku lẹyin ti wọn ka ibo gbogbo ijọba ibilẹ mẹrindinlogun tan ni ipinlẹ Kwara AbdulRazak to jawe olubori ni gbogbo ijọba ibilẹ ipinlẹ naa lo ni ibo 273,424 to fi gbomi ewuro si ara awọn ti wọn jọ dije, oludije ẹgbẹ People’s Democratic Party, (PDP), Shuaib Abdullahi., to ni ibo 155,490. George Ọláyinká Akíntọ́lá.


Dapo Abiodun ti wọlé lẹ́ẹ̀kejì Gẹ́gẹ́ Bíi Gómìná Ìpínlẹ̀ Ogun

Ajọ eleto Idibo ti kede Oludije fun ipo gomina labẹ asia ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC) ní Ipinlẹ Ogun, Dapo Abiodun gẹgẹ bi oludije to jawe olubori ninu ibo ọjọ satide Alakoso Ibo ni Ipinlẹ naa, Ọjọgbọn Kayode Adebowale lo ṣe ikede naa ni bi gbọngan ibo kika ti ajọ eleto idibo ni ipinlẹ ogun, Ti Niyi Ijalaye si ran lọwọ, o sọ pe lẹyin ti wọn ṣe akojọ ati kika ibo ni gbogbo Ijọba Ibilẹ ogún to wa ni ipinlẹ naa, ni o ti fi han pé Abiodun lo jawe olubori Abiodun gbo omi ewuro si Adebutu loju pẹlu ibo 13,915 Abiodun ni ibo 276,298 ninu gbogbo ibo 663,968 lapapọ Wọnyi ni esi ibo naa ni gbogbo ijọba ibilẹ Ògùn 1. ODEDA LGA APC: 11,089 PDP: 8,050 NNPP: 31 ADC: 3,651 2. EGBADO NORTH LGA APC: 15,331 PDP: 11,627 NNPP: 64 ADC: 12,190 3. EGBADO SOUTH LG APC: 15,047 PDP: 10,913 NNPP: 75 ADC: 6,435 4. EWEKORO LG APC: 8,192 PDP: 7,449 NNPP: 60 ADC: 3,881 5. ABEOKUTA SOUTH LG APC: 19,689 PDP: 24,175 NNPP: 99 ADC: 9,264 6.


EGBADO SOUTH LG APC: 15,047 PDP: 10,913 NNPP: 75 ADC: 6,435 4. EWEKORO LG APC: 8,192 PDP: 7,449 NNPP: 60 ADC: 3,881 5. ABEOKUTA SOUTH LG APC: 19,689 PDP: 24,175 NNPP: 99 ADC: 9,264 6. IJEBU NORTH LG APC: 18,815 PDP: 15,904 NNPP: 22 ADC: 2,393 7. IKENNE LG APC: 9,125 PDP: 12,472 NNPP: 09 ADC: 336 8. IJEBU NORTH-EAST LG APC: 5,408 PDP: 7,086 NNPP: 27 ADC: 1,448 9.


IJEBU NORTH LG APC: 18,815 PDP: 15,904 NNPP: 22 ADC: 2,393 7. IKENNE LG APC: 9,125 PDP: 12,472 NNPP: 09 ADC: 336 8. IJEBU NORTH-EAST LG APC: 5,408 PDP: 7,086 NNPP: 27 ADC: 1,448 9. IJEBU-ODE LG APC: 12,907 PDP: 10,714 NNPP: 36 ADC: 1,348 10. ABEOKUTA NORTH APC: 14,294 PDP: 12,622 NNPP: 34 ADC: 9,143 11. IJEBU EAST LG APC: 7,883 PDP: 11,242 NNPP: 45 ADC: 1,885 12.


IJEBU-ODE LG APC: 12,907 PDP: 10,714 NNPP: 36 ADC: 1,348 10. ABEOKUTA NORTH APC: 14,294 PDP: 12,622 NNPP: 34 ADC: 9,143 11. IJEBU EAST LG APC: 7,883 PDP: 11,242 NNPP: 45 ADC: 1,885 12. REMO NORTH LG APC: 4,306 PDP: 8,177 NNPP: 06 ADC: 327 13. IPOKIA LG APC: 21,338 PDP: 19,189 NNPP: 46 ADC: 1,897 14. ODOGBOLU LG APC: 9,143 PDP: 12,963 NNPP: 10 ADC: 1,281 15.


REMO NORTH LG APC: 4,306 PDP: 8,177 NNPP: 06 ADC: 327 13. IPOKIA LG APC: 21,338 PDP: 19,189 NNPP: 46 ADC: 1,897 14. ODOGBOLU LG APC: 9,143 PDP: 12,963 NNPP: 10 ADC: 1,281 15. OGUN WATERSIDE LG APC: 5,878 PDP: 7,716 NNPP: 56 ADC: 2,575 16. IMEKO AFON LG APC: 9,591 PDP: 6,981 NNPP: 93 ADC: 6,124 17. ADO-ODO OTA LG APC: 39,006 PDP: 31,022 NNPP: 194 ADC: 12,174 18.


OGUN WATERSIDE LG APC: 5,878 PDP: 7,716 NNPP: 56 ADC: 2,575 16. IMEKO AFON LG APC: 9,591 PDP: 6,981 NNPP: 93 ADC: 6,124 17. ADO-ODO OTA LG APC: 39,006 PDP: 31,022 NNPP: 194 ADC: 12,174 18. OBAFEMI OWODE LG APC: 15,466 PDP: 11,004 NNPP: 275 ADC: 5,105 19. IFO LG APC: 20,653 PDP: 16,052 NNPP: 154 ADC: 11,040 20. SAGAMU LG APC: 13,128 PDP: 17,025 NNPP: 58 ADC: 2,257 George Ọláyinká Akíntọ́lá


OBAFEMI OWODE LG APC: 15,466 PDP: 11,004 NNPP: 275 ADC: 5,105 19. IFO LG APC: 20,653 PDP: 16,052 NNPP: 154 ADC: 11,040 20. SAGAMU LG APC: 13,128 PDP: 17,025 NNPP: 58 ADC: 2,257 George Ọláyinká Akíntọ́lá


Adebayo Adelabu Ránṣẹ́ Ẹ kú Oríire Sí Gómìná Seyi Makinde

Olóyè Adebayo Adelabu ti ẹgbẹ òṣèlú Accord ti ranṣẹ ẹ kú oríire sí Gómìnà Seyi Makinde tí àwọn èèyàn ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ dibo yan láti tù ọkọ ìṣèjọba lẹẹkan síi, tí o sì fi àsìkò náà rọ Gómìnà láti tẹ síwájú nínú iṣẹ réré fún wọn. Olóyè Adelabu, ẹni tí o ranṣẹ e kú oríire sí Makinde fún bí o ṣe jáwé olubori nínú ètò ìdìbò Gómìnà to wáyé ni ọjọ Kejidinlogun oṣù yìí ló fi idunnu rẹ hàn sí àṣeyọrí rẹ. Atejade kan tí Adelabu, ẹni tó dije du ipò gómìnà labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú Accord fi ranṣẹ lo sàlàyé wí pé àṣeyọrí yìí jẹ ìpè láti tún ṣe iṣẹ ṣii láti sin àwọn èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́. Nínú ọrọ rẹ, Adelabu ní “Ètò ìdìbò ti wáyé o sì ti tẹnu bọ odò, gẹgẹ bí mo ṣe máa n sọ, o yẹ ki gbogbo wa padà sí bí a ṣe n ṣe lateyin wá ni. Ìgbàgbọ mi ni pé, ìdìbò ko gbọdọ jẹ bí o báa-o-pá, bí o báa-o- bu u lẹsẹ, gẹgẹ bí Ọlọrun ṣe máa n yí ìgbà àti àkókò padà, O máa n gbe èèyàn sórí oyè o sì tún máa n rọ èèyàn lóyè bi o ṣe wù. Àkókò Ọlọrun ló dára jù.


Nínú ọrọ rẹ, Adelabu ní “Ètò ìdìbò ti wáyé o sì ti tẹnu bọ odò, gẹgẹ bí mo ṣe máa n sọ, o yẹ ki gbogbo wa padà sí bí a ṣe n ṣe lateyin wá ni. Ìgbàgbọ mi ni pé, ìdìbò ko gbọdọ jẹ bí o báa-o-pá, bí o báa-o- bu u lẹsẹ, gẹgẹ bí Ọlọrun ṣe máa n yí ìgbà àti àkókò padà, O máa n gbe èèyàn sórí oyè o sì tún máa n rọ èèyàn lóyè bi o ṣe wù. Àkókò Ọlọrun ló dára jù. O wá tún fi kún ọrọ rẹ̀ wí pé, ìdìbò sí ipò jẹ ọna kan gbógì láti fún ipinlẹ Ọ̀yọ́ ní èrè ìṣèjọba eleyii tí yóò mú ìdàgbàsókè bá ètò ọrọ ajé, igbaye gbádùn àti ọrọ àwọn ará ìlú. O tun tẹnu mọ àlàyé rẹ nígbà tí o sọ pé, òun kò ní tẹ ti láti máa sín Gómìnà ní gbéré ipakọ lórí àwọn alakalẹ ètò ìṣèjọba, tí o sì tún ṣèlérí pé, ohun tó kù báyìí ni láti fi ọwọ́ so’wọpọ pẹlu Gómìnà láti ṣe aṣeye ti Alakan n ṣe epo. Bakan náà, Olóyè Adelabu ní “Bí o tilẹ jẹ pé Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ kò tíì dé ipò tó yẹ kó wà, anfààní míràn ni èyí fún Gómìnà láti ríi dájú pé òun kò já àwọn èèyàn Ipinlẹ Ọ̀yọ́ kulè nípa rí ríi dájú pé ìdàgbàsókè dé tibu tooro Ipinlẹ Ọ̀yọ́.” O wá tun gba Gómìnà níyànjú láti múra sí ètò ààbò àti ìmọ́tótó àyíká àti agbègbè eléyìí tó n fẹ amojuto ni kankan.


O wá tún fi kún ọrọ rẹ̀ wí pé, ìdìbò sí ipò jẹ ọna kan gbógì láti fún ipinlẹ Ọ̀yọ́ ní èrè ìṣèjọba eleyii tí yóò mú ìdàgbàsókè bá ètò ọrọ ajé, igbaye gbádùn àti ọrọ àwọn ará ìlú. O tun tẹnu mọ àlàyé rẹ nígbà tí o sọ pé, òun kò ní tẹ ti láti máa sín Gómìnà ní gbéré ipakọ lórí àwọn alakalẹ ètò ìṣèjọba, tí o sì tún ṣèlérí pé, ohun tó kù báyìí ni láti fi ọwọ́ so’wọpọ pẹlu Gómìnà láti ṣe aṣeye ti Alakan n ṣe epo. Bakan náà, Olóyè Adelabu ní “Bí o tilẹ jẹ pé Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ kò tíì dé ipò tó yẹ kó wà, anfààní míràn ni èyí fún Gómìnà láti ríi dájú pé òun kò já àwọn èèyàn Ipinlẹ Ọ̀yọ́ kulè nípa rí ríi dájú pé ìdàgbàsókè dé tibu tooro Ipinlẹ Ọ̀yọ́.” O wá tun gba Gómìnà níyànjú láti múra sí ètò ààbò àti ìmọ́tótó àyíká àti agbègbè eléyìí tó n fẹ amojuto ni kankan. Àwọn ilé ẹkọ wa náà nilo amojuto fún ìpèsè àyíká to rọrùn fún àwọn akékòó àti ìpèsè awọn eto idanilẹkọ fún àwọn olùkó ki wọn bàa lè máa ṣe iṣẹ wọn bíi iṣẹ, tí o sì tún fi kún pé ìpèsè iṣẹ fún àwọn ọdọ náà se pàtàkì. O sì tún ki Gómìnà Seyi Makinde lẹẹkan síi wí pé o kú oríire. Abiola Olowe Ìbàdàn


Àwọn ilé ẹkọ wa náà nilo amojuto fún ìpèsè àyíká to rọrùn fún àwọn akékòó àti ìpèsè awọn eto idanilẹkọ fún àwọn olùkó ki wọn bàa lè máa ṣe iṣẹ wọn bíi iṣẹ, tí o sì tún fi kún pé ìpèsè iṣẹ fún àwọn ọdọ náà se pàtàkì. O sì tún ki Gómìnà Seyi Makinde lẹẹkan síi wí pé o kú oríire. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ọ̀rọ̀ Àkọ́sọ Seyì Makinde Gẹ́gẹ́ Bíi Gómìnà Fún Sáà Kejì Ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́

Lẹyin tí Àjọ Eleto Ìdìbò INEC ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ kéde Gómìnà Seyì Makide gẹgẹ bíi ẹni tí o jáwé olubori nínú ètò ìdìbò gómìnà to wáyé ní Àbámẹ́ta ọjọ Kejidinlogun oṣù yìí, Makinde fi ìdùnnú rẹ̀ hàn sí àṣeyọrí náà nígbà tí o n ba àwọn oníròyìn sọrọ. Nínú ọrọ rẹ, Makinde ni “Nisinsinyi, inú mi dùn gan an. Mo fẹ́ dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn èèyàn réré Ìpínlè Ọ̀yọ́ fún ìgbàgbọ ti wọn ní nínú ìṣèjọba yìí àti ipá mi láti ṣe àkóso tó laami-laaka. “Mo sì tún fi àsìkò yìí dupẹ lọ́wọ́ àwọn ọrẹ àti alabaṣiṣẹpọ jakejado orílẹ̀-èdè Nàìjíríà fún ipá ribiribi ti wọn kò ní ọnà kan tàbí òmíràn fún àṣeyọrí ìṣèjọba yìí. Gẹgẹ bíi èrò mi, mo lérò wí pé èrè iṣẹ takuntakun ni láti tẹ síwájú nínú iṣẹ réré. “Nítorí èyí, fún ìṣèjọba sáà kejì yìí, a o tun ṣe dáadáa síi fún àwọn èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́ ju bi a ti ṣe ni sáà akọkọ lọ.


“Mo sì tún fi àsìkò yìí dupẹ lọ́wọ́ àwọn ọrẹ àti alabaṣiṣẹpọ jakejado orílẹ̀-èdè Nàìjíríà fún ipá ribiribi ti wọn kò ní ọnà kan tàbí òmíràn fún àṣeyọrí ìṣèjọba yìí. Gẹgẹ bíi èrò mi, mo lérò wí pé èrè iṣẹ takuntakun ni láti tẹ síwájú nínú iṣẹ réré. “Nítorí èyí, fún ìṣèjọba sáà kejì yìí, a o tun ṣe dáadáa síi fún àwọn èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́ ju bi a ti ṣe ni sáà akọkọ lọ. “Omituntun 2.0 yóò tún dara, tí yóò sì dùn tí a bá fi wé Omituntun 1.0 lọ. Nítorí èyí, mo kàn fẹ dupẹ lọwọ àwọn aṣáájú, àgbààgbà àti alatilẹyin mi. Mo ya àṣeyọrí yìí s’ọtọ sí Ọlọ́run àti àwọn èèyàn réré Ìpínlè Ọ̀yọ́” Abiola Olowe Ìbàdàn


“Omituntun 2.0 yóò tún dara, tí yóò sì dùn tí a bá fi wé Omituntun 1.0 lọ. Nítorí èyí, mo kàn fẹ dupẹ lọwọ àwọn aṣáájú, àgbààgbà àti alatilẹyin mi. Mo ya àṣeyọrí yìí s’ọtọ sí Ọlọ́run àti àwọn èèyàn réré Ìpínlè Ọ̀yọ́” Abiola Olowe Ìbàdàn


Sanwo-Olu Jáwé Olúborí Níbi Ìdìbò Gómìnà Ìpílẹ̀ Èkó

Gómìnà ìpínlẹ̀ Èkó tí ó tún jẹ́ olùdíje sí ipò Gómìnà lábẹ́ ẹgbẹ́ òsèlú APC, Ọgbẹni Babajide Sanwo-Olu ti yege ní ìjọba ìbílẹ̀ méjìlélógún nínú ìjọba ìbílẹ̀ ogún tí ó wà ní ìpínlẹ̀ Èkó. Àjọ INEC kéde èsì ìbò náà ní ọjọ́ Àìkú, ní gbọ̀ngàn ìsàkójọpọ̀ ìdìbò, ní Yaba. Sanwo-Olu, ẹni tí ó ń díje fún sáà ẹlẹ́ẹ̀kejì ni ó faga-gbága pẹ̀lú Ọlajide Ọladiran ti ẹgbẹ́ òsèlú PDP àti Gbadebọ Rhodes-Vivour ti ẹgbẹ́ òsèlú LP.


Àbájáde Èsì Ìbò Gómìnà Ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́: Gómìnà Seyi Makinde Ti Ẹgbẹ́ Òṣèlú PDP Jáwé Olúborí Pẹ̀lú Ìbò 563,756

Èsì ìbò Gómìnà ní àwọn ìjọba Ìbílẹ̀ Mẹtalelọgbọn jakejado Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ fi hàn wí pé Gómìnà Seyi Makinde ti ẹgbẹ́ òṣèlú PDP lo jáwé olubori. Gẹgẹ bíi Ọjọgbọn Bamire Adebayo tíì ṣe ọgá àgbà ilé ẹkọ gíga Fasiti OAU, tí o darí àkójọpọ̀ abajade ìbò Gómìnà ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ṣe kéde, Gómìnà Seyi Makinde labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ló yege ní àwọn ìjọba ìbílẹ̀ Mọkanlelọgbọ̀n nínú ìjọba Ìbílẹ̀ Metalelọgbọn tó wà ní Ìpínlè Ọ̀yọ́. Ọjọgbọn Bamirẹ ló sọ èyí di mímọ ní Gbongan Mutiu Agboke tó wà ní ọgbà Àjọ Eleto Ìdìbò INEC ni ìlú ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlè Ọ̀yọ́ ni Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, nibi tí o ti kéde Gómìnà Seyi Makinde gẹgẹ bíi Olubori sí ipò Gómìnà lati tù ọkọ ìṣèjọba Ìpínlè Ọ̀yọ́ fún ọdún Mẹrin míràn. Gẹgẹ bíi abajade èsì ìbò náà ṣe fi hàn, apapọ ìbò ti àwọn oludibo dì (TVC) jẹ 889,592, tí apapọ ìbò tí awọn oludibo dì lónà ẹtọ jẹ 874,672, tí apapọ ìbò ti wọn dì lónà àìtó (RV) sí jẹ 14,920, nínú èyí tí Olóyè Adebayo Adelabu labẹ ẹgbẹ òṣèlú Accord ni ìbò 38,357; Aṣòfin Folarin Teslim labẹ àsìá ẹgbẹ òṣèlú APC ní ibo 256,685; Akinwale Taofeek tí ẹgbẹ òṣèlú LP ni ìbò 1500; ti Makinde Seyi tí ẹgbẹ òṣèlú PDP sí ní ìbò 563,756. Nígbà tí o n fi idunnu rẹ hàn sí abajade ìbò Gómìnà náà, Ọmọwe Nureni Adeniran ti o jẹ aṣoju ẹgbẹ òṣèlú PDP ati Gomina Seyi Makinde fún akojọpọ èsì ìdìbò náà fi da àwọn èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́ lójú pé Gómìnà Makinde ko ní já wọn kulẹ, sugbon yóò tún ṣe dáadáa jù ní o ti ṣe ni sáà akọkọ. Bákan náà ni ẹni tíì ṣe akọwe ẹgbẹ òṣèlú APC ni Ìpínlè Ọ̀yọ́ tó sojú ẹgbẹ òṣèlú APC nínú akojọpọ èsì ìbò Gómìnà je kí o di mímọ pé òun kò lodi sí abajade esi ìbò náà tó di jẹri síi pé òhun gbogbo ló lọ ní irọwọ-rọsẹ.


Gẹgẹ bíi abajade èsì ìbò náà ṣe fi hàn, apapọ ìbò ti àwọn oludibo dì (TVC) jẹ 889,592, tí apapọ ìbò tí awọn oludibo dì lónà ẹtọ jẹ 874,672, tí apapọ ìbò ti wọn dì lónà àìtó (RV) sí jẹ 14,920, nínú èyí tí Olóyè Adebayo Adelabu labẹ ẹgbẹ òṣèlú Accord ni ìbò 38,357; Aṣòfin Folarin Teslim labẹ àsìá ẹgbẹ òṣèlú APC ní ibo 256,685; Akinwale Taofeek tí ẹgbẹ òṣèlú LP ni ìbò 1500; ti Makinde Seyi tí ẹgbẹ òṣèlú PDP sí ní ìbò 563,756. Nígbà tí o n fi idunnu rẹ hàn sí abajade ìbò Gómìnà náà, Ọmọwe Nureni Adeniran ti o jẹ aṣoju ẹgbẹ òṣèlú PDP ati Gomina Seyi Makinde fún akojọpọ èsì ìdìbò náà fi da àwọn èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́ lójú pé Gómìnà Makinde ko ní já wọn kulẹ, sugbon yóò tún ṣe dáadáa jù ní o ti ṣe ni sáà akọkọ. Bákan náà ni ẹni tíì ṣe akọwe ẹgbẹ òṣèlú APC ni Ìpínlè Ọ̀yọ́ tó sojú ẹgbẹ òṣèlú APC nínú akojọpọ èsì ìbò Gómìnà je kí o di mímọ pé òun kò lodi sí abajade esi ìbò náà tó di jẹri síi pé òhun gbogbo ló lọ ní irọwọ-rọsẹ. Abiola Olowe Ìbàdàn


Àkójọpọ̀ Èsì Ìdìbò Gómìnà Ti Bẹ̀rẹ̀ Ní Ìpínlẹ̀ Sokoto

Ìjọba ìbílẹ̀ méje ti bẹ̀rẹ̀ ìfiléde èsì ìdìbò wọn ní ìpínlẹ Sokoto Lára àwọn ìjọba ìbílẹ̀ náà ni Binji, Wurno, Yabo, Isah, Gwadabawa, Tureta, ati Rabah. Ètò àkójọpọ̀ èsì ìdìbò náà ń wáyé ní ọ́ọ́fìsì àjọ INEC ní ìlú Sokoto níbi tí àwọn asojú ẹgbẹ́ òsèlú, agbófinró àti àwọn akọ̀ròyìn péjú pẹ̀lú wọn. Alákòsóo ètò ìdìbò ti ìpínlẹ̀ Sokoto, Ọ̀jọ̀gbọ́n Armiyau Hamisu fi àrídájú hàn pé ètò náà yóò lọ láì ní ìfi igbá kan bọ ìkan nínú.


Àkójọpọ̀ Èsì Ìdìbò Ń Lọ Lọ́wọ́ Ní Ìpínlẹ̀ Borno

Àkójọpọ̀ èsì ìdìbò fún ipò Gómìnà ti ń lọ lọ́wọ́ ní ìlú Maiduguri, olú ìlú Ìpínlẹ̀ Borno. Ètò náà ń lọ lọ́wọ́ ní gbọ̀ngàn ilé ẹ̀kọ́ gíga sir Kashim ní ìlú Maiduguri. Níbi tí alákòsóo fún ìpínlẹ̀ náà Ọ̀jọ̀gbọ́n Jude Rabo ti ilé ìwé gíga Yunifásitì tí ó wà ní Wukari ń se adarí. Lára àwọn ìjọba ìbílẹ̀ tí wọ́n ti kéde ni Monguno, Hauwul, àti Boha. Tí ìrètí sì wà pé àwọn tókù yóò wọlé láìpẹ́.


Àkójọpọ̀ Èsì ìbò Gómìnà Gẹ́gẹ́ Bí Ò Ṣe Wáyé Ní Àwọn Ìjọba Ìbílẹ̀ Mẹ́tàlélọ́gbọ̀n Ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́

Akojọpọ èsì ìdìbò Gómìnà gẹgẹ bí o ṣe wáyé ni àwọn ìjọba Ìbílẹ̀ Metalelọgbọn (33) ni Ẹtì ọjọ Kejidinlogun oṣù yìí (18/03/2023) ní Ìpínlè Ọ̀yọ́ tí bẹrẹ, tí o sì n tẹ síwájú ni Gbongan Mutiu Agboke tó kalẹ sí Ọgbà Àjọ Eleto Ìdìbò INEC to wa ni ìlú ìbàdàn ni Ìpínlè Ọ̀yọ́. Wọ̀nyí ni èsì ìbò Gómìnà fún àwọn ẹgbẹ òṣèlú Accord, APC, PDP àti LP gẹgẹ bíi àwọn oṣiṣẹ Àjọ Eleto Ìdìbò INEC tó ṣe Akoso àti Akojọpọ èsì fún àwọn ìjọba Ìbílẹ̀ ni Ìpínlè Ọ̀yọ́ ṣe kéde rẹ: 1) Ìjọba Ìbílẹ̀ Ona-Ara Accord: 1,212 APC: 5,510 PDP: 17,326 LP: 36 2) Ìjọba Ibilẹ Ariwa Iwọ Oòrùn Ìbàdàn Accord: 1,291 APC: 5,947 PDP: 19,007 LP: 74 3) Ìjọba Ibilẹ Ìlà Oòrùn Ìbàràpá Accord: 1,885 APC: 7094 PDP: 11,125 LP: 10 4) Ìjọba Ibilẹ Afijio Accord: 1,357 APC: 5,588 PDP: 13,139 LP: 10 5) Ìjọba Ibilẹ Atiba Accord: 1,113 APC: 7,484 PDP: 18,389 LP: 15 6) Ìjọba Ibilẹ Orire Accord: 1,895 APC: 9,216 PDP: 13,767 LP: 17 7) Ìjọba Ibilẹ Gúsù Iwọ Oòrùn Ìbàdàn Accord: 2,270 APC: 9,491 PDP: 31,273 LP: 166 8) Ìjọba Ibilẹ Oluyole Accord: 1,386 APC: 6,592 PDP: 21,700 LP: 63 9) Ìjọba Ibilẹ Atisbo Accord: 1,188 APC: 6,955 PDP: 9,199 LP: 16 10) Ìjọba Ibilẹ Ìlà Oòrùn Ṣakí Accord: 188 APC: 5,519 PDP: 8,374 LP: 07 11) Ìjọba Ibilẹ Surulere Accord: 271 APC: 8,882 PDP: 15,554 LP: 173 12) Ìjọba Ibilẹ Ìtèsíwájú Accord: 2036 APC: 4,597 PDP: 8034 LP: 09 13) Ìjọba Ibilẹ Ogo Oluwa Accord: 50 APC: 5,570 PDP: 10,930 LP: 17 14) Ìjọba Ibilẹ Irẹpọ Accord: 388 APC: 9,785 PDP: 7,193 LP: 03 15) Ìjọba Ibilẹ Ọlọrunṣogo Accord: 998 APC: 4,851 PDP: 5,838 LP: 04 16) Ìjọba Ibilẹ Àríwá Ìlà Oòrùn Ìbàdàn Accord: 1,564 APC: 8,486 PDP: 29,396 LP: 61 17) Ìjọba Ibilẹ Ogbomosho Accord: 10 APC: 8,257 PDP: 17,693 LP: 83 18) Ìjọba Ibilẹ Gúsù Iwọ Oòrùn Ìbàdàn Accord: 1,846 APC: 9,147 PDP: 23,585 LP: 61 Gómìnà Seyi Makinde to tún dije fún ipò Gómìnà labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú PDP, Aṣòfin Teslim Folarin to dije labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú APC, Olóyè Adebayo Adelabu ti ẹgbẹ òṣèlú Accord àti Ọgbẹni Taofeek Akinwale ní àwọn mẹrin nínú àwọn oludije Mérìndínlógún tó du ipò Gómìnà ní ìpínlè Ọ̀yọ́. Akojọpọ èsì ìbò fún àwọn Ìjọba Ibilẹ Marundinlogun (15) tó kù si n tẹ síwájú. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ilé Ìgbìmọ̀ Asòfin Ẹlẹ́ẹ̀kẹẹ̀wá kò ní fi Ọwọ́ Yẹpẹrẹ Mú Ìpèsè Ohun Amáyédẹrùn- Lọla Ashiru

Sẹ́nétọ̀ Lọla Ashiru tí ó n sojú ibùdo ẹkun iwo òòrùn Ìpínlẹ̀ Kwara ní ilé ìgbìmọ̀ asòfin àpapọ̀ sàlàyé pé, ilé ìgbìmọ̀ asòfin àpapọ̀ ẹlẹ́ẹ̀kẹẹ̀wá tí yóò gbéra sọ láìpẹ́ yóò mú ìpèsè ohun amáyédẹrùn ní òkúkúdùn láti sọ ayé di gbẹdẹmukẹ fún mùtú-mùwà. Ashiru fi ọ̀rọ̀ náà léde nígbà tí ó ń sọ̀rọ̀ pẹ̀lú àwọn akọ̀royìn lẹ́yìn ìgbà tí ó kópa nínú ìdìbò Gómìnà ní ìjọba ìbílẹ̀ Ọffa, èyí tí ó wáyé ní ọjọ́ Àbámẹ́ta. Lára àwọn àfojúsùn rẹ̀ ní síṣẹ ètò ìlera tí ó péye, ìdàgbàsókè ẹ̀kọ́, ìpèsè omi ẹ̀rọ, ìgúnpá fún àwọn onísòwò àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.


Àkójọpọ̀ Èsì Ìbò Ti Bẹ̀rẹ̀ Ní Ìpínlẹ̀ Méjìdílnọ́gbọ̀n- Àjọ Elétò Ìdìbò

Àjọ elétò ìdìbò ti fi ọ̀rọ̀ léde pé àkójọpọ̀ èsì ìdìbò jákè-jádò ìpínlẹ̀ méjìdínlọ́gbọ̀n ti bẹ̀rẹ̀, fún ìkẹ́sẹjárí ètò náà lójúnà àti kéde àwọn tí ó jáwé olúborí. Àrídájú wà pé ètò ìdìbò Gómìnà ti ọjọ́ Àbámẹ́ta kò wáyé ní àwọn ìpínlẹ̀ mẹ́jọ̀ : Anambra, Bayelsa, Edo, Ekiti, Imo, Kogi, Ọsun, àti Ondo. Àjọ náà fi léde pé, ìsàkójọpọ̀ èsì ìdìbò Ìpínlẹ̀ Èkó yóò bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ Àìkú (Sunday) ní déédé agogo mọ́kànlá òwúrò, nítorí pé èsì ìbò kò tètè dé gbòngàn àkójọpọ̀ ìbò láti àwọn ìjọba ìbílẹ̀. Bákan náà ni Ọ̀gbẹ́ni Niyi Ijalaye, ẹni tí ó jẹ́ alákòsóo ti ìpínlẹ̀ Ògùn fi léde nípa sísún ètò náà síwájú di ọjọ́ Àìkú àti ojúgbà rẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ náà se ìfiléde sísún ìtẹ̀síwájú àkójọpọ̀ èsì ìdìbò di ọjọ́ Àìkú. Lákòtán-án, ìrètí wà pé lẹ́yìn ìsàkójọpọ̀ àwọn èsì ìdìbò, ìkéde àwọn tí ó jáwé olúborí yóò wáyé jákè-jádò Ìpínlẹ̀ méjìdílọ́gbọ̀n tí ìdìbò náà ti wáyé.


Ìbò Ilé Ìgbìmọ Aṣòfìn 2023: INEC Kéde Olùdarí ìpínlẹ̀ Kwara Gẹ́gẹ́ Bí Olúborí Ìjókòó Ilesha-Gwanara

INEC, tí kéde Onímọ̀ẹ̀rọ Yakubu Danladi-Salihu, ti APC gẹ́gẹ́ bi Olubori Ìbò tí ẹkùn Ipinlẹ Ilesha-Gwanara nígbà ti ó fi ìbò rẹ tí Oludije Akin Ẹ̀gbẹ rẹ ti PDP, Usman Abubakar dànù. Yakubu Danladi ni Agbẹnusọ Ilé igbimọ Aṣojú Ṣofin ti Ìpínlẹ̀ Kwara. Ìkéde yi wáyé ni Ojúkò Kíkà ibo ni Gbùngbùn Ẹkùn Ilesha/Gwanara ni àgbègbé Ilé Ẹ̀kọ́ Alákọbẹ̀rẹ̀ ijoba Ibílẹ I Ipinlẹ Gwanara ti Aṣojú INEC, Dọ́kítà Adewale Rafiu kéde wípé Ìbò Danladi-Salihu jẹ́ ẹgbã mẹdogun dín mọkanlelaadọta (14,949) ti Ìbò Alátakò rẹ Usman Abubakar si jẹ Ẹgbẹ̀rún méjì le Èjìlelọgọrin (2,072). Nínú ọ̀rọ̀ Imọyi Àti Idupẹ Danladi-Salihu, ó dúpẹ́ gidigidi lọwọ àwọn ènìyàn Ẹkùn Ilesha-Gwanara fún Ìfọwọsowọpọ fun Àṣeyọrí rẹ. Ó fí dáwọn loju wípé, èéto Ààbò ati Àlàáfíà wọn yóò jẹ́ òkùnkùndùn fún ohùn ati lati ṣíṣẹ takuntakun si. O tẹ̀síwájú láti dúpẹ́ lọ́wọ́ Àwọn Ọba Aláayè – HRH Alhaji Abdullah Idris; ti Gwanara, HRH Ọjọ́gbọ̀n Halidu Abubakar; ti Ilesha Baruba and HRH Alhaji Idris Abubakar; ti Okuta fún atilẹyin, ìfẹ́ ati ìdúró tí wọ́n.


Nínú ọ̀rọ̀ Imọyi Àti Idupẹ Danladi-Salihu, ó dúpẹ́ gidigidi lọwọ àwọn ènìyàn Ẹkùn Ilesha-Gwanara fún Ìfọwọsowọpọ fun Àṣeyọrí rẹ. Ó fí dáwọn loju wípé, èéto Ààbò ati Àlàáfíà wọn yóò jẹ́ òkùnkùndùn fún ohùn ati lati ṣíṣẹ takuntakun si. O tẹ̀síwájú láti dúpẹ́ lọ́wọ́ Àwọn Ọba Aláayè – HRH Alhaji Abdullah Idris; ti Gwanara, HRH Ọjọ́gbọ̀n Halidu Abubakar; ti Ilesha Baruba and HRH Alhaji Idris Abubakar; ti Okuta fún atilẹyin, ìfẹ́ ati ìdúró tí wọ́n. Àwọn Ojiṣẹ Ọlọ́run. Ẹ̀gbẹ Òṣèlú APC àwọn Agbatẹrù Òṣèlú yí, àti àwọn ènìyàn ìjọba Ibílẹ Baruten lapapọ. O si pínnù làti ṣíṣẹ takuntakun jù tì àtẹ̀yìnwá lọ.


Àwọn Ojiṣẹ Ọlọ́run. Ẹ̀gbẹ Òṣèlú APC àwọn Agbatẹrù Òṣèlú yí, àti àwọn ènìyàn ìjọba Ibílẹ Baruten lapapọ. O si pínnù làti ṣíṣẹ takuntakun jù tì àtẹ̀yìnwá lọ. Olubunmi Adeyẹmọ.


Ààrẹ Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ní Ìgbàgbọ́ Pé Ẹgbẹ́ Òṣèlú APC Yóò Borí

Ààrẹ Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin ìjọba àpapọ̀ , Ahmad Lawan gbàgbọ́ pé ẹgbẹ́ Òṣèlú All Progressives Congress, APC yóò ṣe àseyege ókéré tán nínú ìpínlẹ̀ méjìdínlọ́gbọ̀n nínú ìbò Gomina àti ti ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ti ìpínlẹ̀. Sénétọ̀ Lawan sọ èyí nígbà tí o ń dáhùn ìbéèrè láti ọ̀dọ̀ àwọn oníròyìn ní Wọ́ọ̀dù Katuzu ní ìjọba ìbílẹ̀ Bade ni ìpínlẹ̀ Yobe lẹ́yìn tí ó dìbò rẹ̀ Ó so wí pé ” Ìdìbò ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin, a ti gba ìṣàkóso rẹ̀, a sì ti borí nípa ti ìdìbò tí Ààrẹ. Ìpínlẹ̀ méjìdínlọ́gbọ̀n o kéré tán ni a o ti jáwé Olùborí ní òpin ibò yìí”. Ó tún sọ pé, Egbe APC ló ń ṣàkóso lọ́wọ́ ní ìpínlẹ̀ mọ́kànlélógún nínú ìpínlẹ̀ mẹ́rìndínlógójì, ó ti jáwé Olùborí nínú ìpínlẹ̀ méjìlá báyìí. Ó fi kún pé ẹ̀rò BVAS ń ṣiṣẹ́ dáradára ní ìjọba ìbílẹ̀ òun, inú òun sì dùn sí èyí. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àjọ elétò ìdìbò ti bẹ̀rẹ̀ Títò àti kíkà ìwe ìdìbò ńi ìpínlẹ̀ Edo.

Ní agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ Estako ẹkùn ìwọ̀ oòrùn, wọọdu karun-un, ẹka kẹrin ni Ẹkùn Gúsù Ibie ile-iwe alaboyun, ti pari kika awọn iwe idibo, lakoko ti o wa ni ẹka kẹjọ àti mẹrinlelọgbọn ni wọọdu karun-un, idibo ṣi nlọ lọwọ pẹlu oludibo tí ò lóònkà. Bakan naa, ni ẹka idibo karun-un, wọọdu kọkọnla, ile-iwe alakọbẹrẹ azama, ti bẹrẹ kika awọn iwe idibo náà George Ọláyinká Akíntọ́lá.


Ibi tí Àjọ INEC yóò ti ṣe àkójọ èsì ìdìbò Gómìná ọdún 2023 Ti Ìpínlẹ̀ Jigawa.

Ibí yìí ni wọn yóò ti máa kó àwọn èsì ìbò ti Gómìnà ìpínlẹ̀ àti èsì ìbò ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ìpínlẹ̀ jọ. Ibí yìí bákan náà ni wọn yóò ti máa kéde ẹni tó bá jáwé olúborí nínú ètò ìdìbò Gómìnà ati ilé Ìgbìmọ̀ aṣòfin ti ìpínlẹ̀ Jigawa


Àbájáde Ìdìbò Gómìná Àti Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́: Makinde jáwé Olubori Ní Ibùdó Ìdìbò Rẹ̀

Gẹgẹ bí àbájáde ìdìbò Gómìnà àti ilé Ìgbìmò Aṣòfin Ìpínlè ṣe bẹrẹ lẹyìn tí ìdìbò parí, Gómìnà Seyi Makinde ti ẹgbẹ́ òṣèlú PDP jáwé olubori ní ibùdó ìdìbò rẹ. Nígbà tí oṣiṣẹ Àjọ Eleto Ìdìbò to mójú tó ètò idibo ati kíka èsì àbájáde rẹ ni ibùdó ìdìbò ti Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ti dibo, àbájáde ìdìbò fi hàn pé ẹgbẹ òṣèlú PDP ní ibo 174, ti ẹgbẹ òṣèlú APC ní ibo Mejidinlọgbọn, tí ẹgbẹ òṣèlú LP sì ni ibo Mẹta (03) Bákan náà, ni ẹgbẹ òṣèlú PDP rí ìbò Ogojo (160), nígbà tí ẹgbẹ́ òṣèlú APC rí ìbò Ọgbọn (30), ẹgbẹ òṣèlú Accord rí ìbò Mẹsan (9), tí ẹgbẹ òṣèlú LP sì rí ìbò Márùn ùn (5). Makinde, ni o tí lọ dibo ni ibùdó ìdìbò 001, ni Wọọdu Kọkànlá (11), ni agbègbè Abayomi Iwo-Road, Ìjọba Ibilẹ Ìlà Oòrùn Àríwá Ìbàdàn ní déédé aago Méwàá kọja isẹju Mejidinlogoji (10:38am) owurọ yìí. Abiola Olowe Ìbàdàn


Àbájáde èsì ìbò gómìná àti ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ní àwọn agbègbè kọ̀ọ̀kan ní ìpínlẹ̀ Jigawa ti bẹ̀rè

Àbájáde èsì ìbò gomina àti ile igbimọ asofin ipinle ni alwon wọ́ọ̀dù kọọkan ni ipinlẹ Jigawa ti bẹrẹ ni pẹrẹu Èsì ìbò ilé-ìwé alakọbẹrẹ Gudan Sarkin Aska keji, ijọba ibilẹ Dutse, Ipinlẹ Jigawa ti jade Èsì ìbò ile igbimọ asofin ipinlẹ ti ilé-ìwé alakọbẹrẹ kasarau ẹka idibo kẹfa, ijọba ibilẹ Dutse, olu-ilu Ipinlẹ Jigawa APC:84 PDP:134 Èsì ìbò Gómìná APC:77 PDP:138


Ìdìbò 2023: “Ẹgbẹ́ Òṣèlú APC Yóò Tẹ̀síwájú Láti máa Ṣe Dáadáa”-Ààrẹ Buhari

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti ṣe afihan rẹ̀ pé àbájáde ìdìbò Gómìnà àti Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ yóò dáa fún ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress, APC, jákèjádò orílẹ̀-èdè náà. O ni àwọn ọmọ Naijiria mọ ẹgbẹ naa si “ohun ti o sọ, ni yoo ṣe “ O sọrọ naa lọjọ Abamẹta Satide to kọja yii ni Daura, nipinlẹ Katsina lakoko to n ba àwọn oníròyìn sọrọ lẹyin ìbò rẹ̀. Ààrẹ náà woye pe ko ya oun lẹnu ninu esi ibo Ààrẹ lọ́jọ́ kẹẹdogun osu keji ọdun 2023, eleyii ti Bola Tinubu jawe olubori gẹgẹ bi Aarẹ ti won dibo yan, niwon igba ti wọn ṣe iṣe wọn bíi iṣé. George Ọláyinká Akíntọ́lá.


Àwọn Olùdíje fún ipò Gómìnà lábẹ́ àsìá ẹgbẹ́ Òṣèlú PDP, ACCORD Àti SDP Ti Dìbò Wọn Ní Ìpínlẹ̀ Rivers

Olùdíje fún Ipò Gómìnà lábẹ́ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú PDP, Siminalayi Fubura àti ìyàwó rẹ̀ di ibò wọn ní Ibùdó Keji, Wọ́ọ̀dù Karùn ún, ìlú Opobo, ìjọba ìbílẹ̀ Opobo/Nkoro, ipinle Rivers. Ọ̀gbẹ́ni Fubura nígbà tí ó ń bá àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀, ó sọ pé òun wòye pé òun yóò jáwé Olúborí látàrí àtìlẹ́yìn àwọn ènìyàn. Bakanna, Olùdíje lábẹ́ àsíá ẹgbẹ́ òṣèlú Accord , Dumo Lulu-Briggs náà di ìbò tirẹ̀ ní ibùdó ìdìbò Abonnema ní Ìpínlẹ̀ Rivers. Nígbà tí ó bá àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀ ní kété tó di tán, ó ní òun lu àwọn àjọ INEC ni ọ̀gọ ẹnu fún ètò náà tí wọ́n jẹ kó rọrùn, Ó sọ pé inú òun dùn fún àwọn ènìyàn tí wọ́n jáde ní yanturu. Sẹ́nétọ̀ Magnus Abe ti ẹgbẹ́ òṣèlú Social Democratic Party SDP náà di ibò tirẹ̀ ní ibùdó ìdìbò Ogoni, Ó rọ àjọ INEC láti jẹ́ kí ètò náà kẹ́sẹjárí láì sí ẹ̀rù kankan. Ó dun inú sí àwọn Olùdìbò ti wọ́n wá láti ṣe ojúṣe wọn


Àwọn olùdìbò Jáde ní ìpínlẹ̀ Kano láti dìbò gómìná – Hajia Hidayat

Olórí Àwọn Obinrin ọjà Rimi, ní Ipinlẹ Kano ní pé, ètò ìdìbò ń lọ ni ìrọwọ́-rọsẹ̀, ó ní àwọn ènìyàn tu jade lati wa dibo Gomina àti Ile Igbimọ Aṣofin Ọdun 2023, ti o si tun da loju pe, wọn a pọ ju bayii lọ nitori, ibo didi o ti kásẹ̀ nílẹ̀ Olórí Àwọn Obinrin ọjà Rimi, Hajia Hidayat Badhir lo sọ̀rọ̀ yìí lásìkò ètò ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò ti akọ̀ròyìn ilé Akéde Nàíjíríà, Voice of Nigeria, Hajia Rafat Salami sé pẹ̀lú Olórí Àwọn Ọlọja ni ipinlẹ Kano


Inú Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Dùn sí bí Ètò Ìdìbò ṣe ń lọ ní Ìrọwọ́-Rọsẹ̀

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ, Ọ̀gbẹ́ni Seyi Makinde ti fi ìdùnnú rẹ̀ hàn pẹ̀lú àríwòye pé ètò ìdìbò láti yan Gómìnà àti àwọn ọmọ ilé ìgbìmọ̀ asòfin se ń lọ déédé ní ìpínlẹ̀ náà. Ó fi ìdùnnú rẹ̀ hàn sí ètò náà nígbà tí ó ń dìbò ní ibùdó ìdìbò ti wọ́ọ̀dù ẹlẹ́ẹ̀kọkànlá, ìpín alákọ̀kọ́ọ́ ní àgbègbè Abayọmi, ìlú Ìbàdàn. Gómìnà fi àsìkò náà lu àwọn agbófinró lọ́gọ ẹnu fún akitiyan wọn láti ríi dájú pé ètò náà kẹ́sẹ járí.


Olùdíje fún ipò Gómìná ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ní Ìpínlẹ̀ Jigawa, Mustapha ti dìbò

Olùdíje fún ipò Gómìná ti ẹgbẹ́ òṣèlú PDP, Mustapha Lamido ti dìbò ní Ile-iwe alakọbẹrẹ Bamaina keji ní ibudo idibo Ijọba ibilẹ Birnin Kudu, Ipinlẹ Jigawa


Ìdìbò Gómìná 2023: Bí Ètò Ìdìbò Ṣe Ń Lọ Ní Ìlú Ìbàdàn

Ètò idibo ti bẹrẹ ni ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Ní ìjọba Ìbílẹ̀ Ìlà Oòrùn Àríwá Ìbàdàn tí Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Seyi Makinde ti ẹgbẹ òṣèlú PDP ti dibo, àwọn oṣiṣẹ Àjọ Eleto Ìdìbò, INEC dé ibùdó ìdìbò náà lásìkò ti ètò àyẹwò oludibo pẹlu ẹrọ ayẹwo BVAS sí n lọ nígbà tí àwọn oludibo sí n dibo bákan náà. Nígbà tí o n ba àwọn oníròyìn sọrọ lẹyìn tí o dibo rẹ tán ní ibùdó ìdìbò 001 ní Wọọdu 11, Makinde fi ẹmi imoore hàn sí àwọn èèyàn ìpínlè Ọ̀yọ́ fún bí wọn ṣe tú yaaya jáde láti dibo, o wa fi àsìkò náà rọ gbogbo awọn èèyàn tí kò ti jáde láti dibo ki wọn yàrá láti ṣe bẹẹ. Bákan náà, ni Ìjọba Ibilẹ Ariwa Ìbàdàn ní ibùdó ìdìbò 022, ni Wọọdu Kẹta (3), Òkè-Aremo tí Aṣòfin Sarafadeen Abiodun Alli ti ẹgbẹ òṣèlú APC, ẹni tó jáwé olubori gẹgẹ bíi Aṣòfin ti yóò ṣojú Ẹkùn Ìdìbò Gúsù Ọ̀yọ́ nínú ìdìbò gbogboògbò to wáyé ni ọjọ Karundinlogbon oṣù Kejì ọdún yìí tí dibo, ètò ìdìbò náà lọ ní irọwọ-rọsẹ ti ẹrọ BVAS náà sì n ṣiṣẹ bo ti tọ àti bí o ti yẹ. Ní ibùdó ìdìbò 001, Wọọdu kẹwàá (10) tó wà ní Ẹlẹrọ-Mẹta ni Ìjọba Ibilẹ Ariwa Ìbàdàn tí Oludije du ipò Gómìnà labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú NNPP, Adepọju Joshua Popoola ti dibo, ètò ìdìbò lọ leto leto tí àwọn ẹṣọ eleto aabo náà sì wá lójú iṣẹ láti pèsè ààbò tó péye. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ìdìbò Gómìná: Osinbajo ti dìbò, Ó Ṣe àfihàn Ìdùnnú rẹ̀ bí ètò ìdìbò yíì ṣe ń lọ

Igbákejì Ààrẹ Nàíjíríà, Ọ̀jògbọ́n Yemi Osinbajo àti ìyàwó rẹ, Dolapo, ti dibo wọn ni bi idibo Gomina ati ile igbimọ aṣofin Ipinle ni ọjọ Satidee ni orílẹ̀-èdè Nàíjíríà. Wọn dibo ni nnkan bi aago mẹwaa aarọ leyin igba ti wọn ṣe ayẹwo orukọ wọn ni ẹka idibo kẹrinla, Erungege, Ikenne wọọdu kinni, Ijọba ibilẹ Ikenne, ipinlẹ Ogun. Nigba ti o n ba àwọn oniroyin sọrọ, Igbakeji Aarẹ Osinbajo ṣe apejuwe ètò naa gẹgẹ bi èyí tó dara julọ o si ni pe oun nigbagbọ pe bakan naa lori ni gbogbo orilẹ-ede Naijiria O ni; “Mo ro pe bi ti ibudo mi ṣe ri, ti alaafia jọba, ti ko si rogbodiyan tabi ikunsinu nani ti ibudo miiran ri ooo’. George Ọláyinká Akíntọ́lá.