Eeyan mẹta ku lasiko ija awọn onifayawọ ati aṣọbode ni Kwara

Stephen Ajagbe, Ilorin Eeyan mẹta lo jẹ Ọlọrun nipe lọjọ Ẹti, Furaide, ọsẹ to lọ yii, nibi ija to bẹ silẹ laarin awọn onifayawọ atawọn ẹṣọ aṣọbode nijọba ibilẹ Baruten, nipinlẹ Kwara. Alukoro ileeṣẹ aṣọbode ẹka tipinlẹ Kwara, Ọgbẹni Chado Zakari ni awọn ti ko oku awọn eeyan naa lọ si mọṣuari ilewosan Baptist, to wa niluu Ṣaki, nipinlẹ Ọyọ. Zakari ni awọn onifayawọ irẹsi lọpọlọpọ ninu awọn to kọju ija si awọn oṣiṣẹ aṣọbode lọjọ naa, o ni gbogbo akitiyan ọba ilu yii lati pẹtu si wọn ninu lo ja si pabo, koda, wọn tun gbiyanju lati kọ lu Emir naa, ṣugbọn awọn ẹṣọ rẹ sare gbe e kuro nibi to ti lọọ pẹtu si aawọ. Nigba to n ṣalaye bi iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, Zakari ni awọn oṣiṣẹ awọn to wa lọna Ṣaki da ọkọ Volkswagen alawọ pupa kan ti nọmba rẹ jẹ; BDG 453 BH duro, ṣugbọn awakọ naa kọ lati duro, idi niyẹn tawọn yẹn ṣe le e mu. Ọkunrin yii ni bi dẹrẹba naa ṣe ri i pe ilẹ ti mọ ba oun lo yọnda ọkọ naa pẹlu ẹru irẹsi to ko, to si sa wọnu igbo lọ tefetefe. O fi kun un pe awọn aṣọbode wọ mọto naa lọ sibudo wọn lati yẹ awọn ohun to ko wo, wọn si ba awọn apo irẹsi ilẹ okere to kun inu ẹ bamu.


Nigba to n ṣalaye bi iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, Zakari ni awọn oṣiṣẹ awọn to wa lọna Ṣaki da ọkọ Volkswagen alawọ pupa kan ti nọmba rẹ jẹ; BDG 453 BH duro, ṣugbọn awakọ naa kọ lati duro, idi niyẹn tawọn yẹn ṣe le e mu. Ọkunrin yii ni bi dẹrẹba naa ṣe ri i pe ilẹ ti mọ ba oun lo yọnda ọkọ naa pẹlu ẹru irẹsi to ko, to si sa wọnu igbo lọ tefetefe. O fi kun un pe awọn aṣọbode wọ mọto naa lọ sibudo wọn lati yẹ awọn ohun to ko wo, wọn si ba awọn apo irẹsi ilẹ okere to kun inu ẹ bamu. Lẹyin wakati diẹ ni awakọ naa pada wa pẹlu awọn ẹgbẹ rẹ atawọn ọdọ kan ti wọn ko igi, okuta atawọn ohun ija oloro lọwọ lati kọ lu ibudo aṣọbode naa. Awọn aṣọbode kuro nibẹ pẹlu ọkọ to ko irẹsi ti wọn gbẹsẹ le naa, lẹyin iyẹn lawọn onifayawọ naa dana sun ibudo wọn, ti gbogbo ohun to wa nibẹ si jona guruguru. Zakari ni lasiko akọlu naa, ọlọpaa kan fara pa, ṣugbọn o ti n gbadun nileewosan ti wọn gbe e lọ lati tọju ẹ. Alukoro yii ni lẹyin ti wọn dana sun ibudo naa ni wọn tun gba ibudo tawọn n ko awọn ohun ija oloro atawọn mọto tawọn fi n ṣiṣẹ, to fi mọ awọn ẹru tawọn gba lọwọ awọn onifayawọ si.


Lẹyin wakati diẹ ni awakọ naa pada wa pẹlu awọn ẹgbẹ rẹ atawọn ọdọ kan ti wọn ko igi, okuta atawọn ohun ija oloro lọwọ lati kọ lu ibudo aṣọbode naa. Awọn aṣọbode kuro nibẹ pẹlu ọkọ to ko irẹsi ti wọn gbẹsẹ le naa, lẹyin iyẹn lawọn onifayawọ naa dana sun ibudo wọn, ti gbogbo ohun to wa nibẹ si jona guruguru. Zakari ni lasiko akọlu naa, ọlọpaa kan fara pa, ṣugbọn o ti n gbadun nileewosan ti wọn gbe e lọ lati tọju ẹ. Alukoro yii ni lẹyin ti wọn dana sun ibudo naa ni wọn tun gba ibudo tawọn n ko awọn ohun ija oloro atawọn mọto tawọn fi n ṣiṣẹ, to fi mọ awọn ẹru tawọn gba lọwọ awọn onifayawọ si. Asiko yii gan-an lawọn koju ija si wọn. ALAROYE gbọ pe ọkọ kan tawọn to waa kọ lu ibudo naa gbe wa ni awọn aṣọbode yinbọn mọ, to si gbokiti, oju ẹsẹ lawọn mẹta dagbere faye. O ṣalaye pe ipade alaafia waye lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹsan, nibi ti Emir, awọn adari ilu, atawọn ọdọ ti peju, ireti si wa pe awọn to da rogbodiyan naa silẹ ko ni i lọ lai jiya to ba tọ si wọn.


Asiko yii gan-an lawọn koju ija si wọn. ALAROYE gbọ pe ọkọ kan tawọn to waa kọ lu ibudo naa gbe wa ni awọn aṣọbode yinbọn mọ, to si gbokiti, oju ẹsẹ lawọn mẹta dagbere faye. O ṣalaye pe ipade alaafia waye lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹsan, nibi ti Emir, awọn adari ilu, atawọn ọdọ ti peju, ireti si wa pe awọn to da rogbodiyan naa silẹ ko ni i lọ lai jiya to ba tọ si wọn.


Atidade fẹsun kan alaga PDP l’Ọṣun, o lowo nla lo gba lọwọ Oyetọla lati da ẹgbẹ naa ru

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Wahala ẹgbẹ oṣelu PDP nipinlẹ Ọṣun tun gba ọna mi-in yọ pẹlu bi Igbakeji alaga wọn, Alagba Akanfẹ Atidade ṣe fẹsun kan Alaga, Ọnarebu Sọji Adagunodo, pe o ti gbowo ribiribi lọwọ Gomina Oyetọla lati doju ẹgbẹ naa bolẹ. Atidade ni gbogbo aluwaala olongbo Adagunodo, ibi kikẹran jẹ lo mọ. O ṣalaye pe gbogbo bi Adagunodo ṣe lọọ gba ọfiisi tuntun laipẹ yii ko ṣẹyin ati da wahala silẹ ninu ẹgbẹ PDP. Ṣugbọn Adagunodo ti sọ pe irọ to jinna soootọ ni Atidade n sọ. O ni ọkunrin naa lo bẹrẹ igbesẹ gbigba ọfiisi tuntun, bẹẹ lo ṣeto ikowojọ kaakiri lati fi sanwo rẹ nigba ti awọn idile Adeleke sọ pe awọn fẹẹ lo sẹkiteriati ti wọn wa tẹlẹ gẹgẹ bii ẹka yunifasiti wọn. Gẹgẹ bi Atidade ṣe sọ ni tiẹ, ọwọ Gomina Oyetọla atijọba ẹgbẹ APC nipinlẹ Ọṣun ni Adagunodo ti gba owo to lọọ fi gba sẹkiteriati tuntun naa, bẹẹ lo si ti ṣeleri lati ba wọn ṣiṣẹ pọ lasiko idibo to n bọ.


Ṣugbọn Adagunodo ti sọ pe irọ to jinna soootọ ni Atidade n sọ. O ni ọkunrin naa lo bẹrẹ igbesẹ gbigba ọfiisi tuntun, bẹẹ lo ṣeto ikowojọ kaakiri lati fi sanwo rẹ nigba ti awọn idile Adeleke sọ pe awọn fẹẹ lo sẹkiteriati ti wọn wa tẹlẹ gẹgẹ bii ẹka yunifasiti wọn. Gẹgẹ bi Atidade ṣe sọ ni tiẹ, ọwọ Gomina Oyetọla atijọba ẹgbẹ APC nipinlẹ Ọṣun ni Adagunodo ti gba owo to lọọ fi gba sẹkiteriati tuntun naa, bẹẹ lo si ti ṣeleri lati ba wọn ṣiṣẹ pọ lasiko idibo to n bọ. O ni adehun to wa laarin Oyetọla ati Adagunodo ni pe dipo ko kuro ninu ẹgbẹ PDP, ṣe ni ko duro sibẹ lati maa ṣiṣẹ mọdaru, ko si maa gbe igbesẹ ti yoo da iyapa silẹ laarin ẹgbẹ. “Irọ funfun balau ni Adagunodo n pa pe emi ni mo ba awọn kan sọrọ lati dawo ti wọn fi gba sẹkiteriati jọ. Aṣiri yii lo tu si awọn alakooso ẹgbẹ wa l’Abuja lọwọ ti wọn fi pe sẹkitetiati tuntun naa ni ọfiisi ajeji.


O ni adehun to wa laarin Oyetọla ati Adagunodo ni pe dipo ko kuro ninu ẹgbẹ PDP, ṣe ni ko duro sibẹ lati maa ṣiṣẹ mọdaru, ko si maa gbe igbesẹ ti yoo da iyapa silẹ laarin ẹgbẹ. “Irọ funfun balau ni Adagunodo n pa pe emi ni mo ba awọn kan sọrọ lati dawo ti wọn fi gba sẹkiteriati jọ. Aṣiri yii lo tu si awọn alakooso ẹgbẹ wa l’Abuja lọwọ ti wọn fi pe sẹkitetiati tuntun naa ni ọfiisi ajeji. “Mo kan fẹ ki Adagunodo atawọn onigbọwọ rẹ ninu ẹgbẹ APC mọ pe ko si ọgbọn ti wọn le da, gbogbo awọn araalu ni wọn ti kọ wọn, o si di dandan ki agbara bọ lọwọ wọn lọdun 2020”


“Mo kan fẹ ki Adagunodo atawọn onigbọwọ rẹ ninu ẹgbẹ APC mọ pe ko si ọgbọn ti wọn le da, gbogbo awọn araalu ni wọn ti kọ wọn, o si di dandan ki agbara bọ lọwọ wọn lọdun 2020”


Ijọba ti ileegbafẹ Ventura pa n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Ijọba ipinlẹ Ọyọ ti ba ariya opin ọsẹ yii jẹ fun ọpọ awọn alafẹ igboro ilu Ibadan pẹlu bi wọn ṣe ti Ventura, ile igbafẹ kan to gbaju gbaja n’Ibadan pa. Ventura, ile gogoro alaranbara to wa lọna Samọnda, lagbegbe Sango, n’Ibadan, lawọn to fẹran ariya ti maa n ṣe faaji lojoojumọ pẹlu ere sinima wiwo, ayo tita atawọn nnkan faaji mi-in. Ijakulẹ ti ko jọ pe awọn alafẹ to maa n ba wọn dowo-pọ ri ri ni wọn ba pade lọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọse to kọja, nigba ti wọn ba ile igbafẹ to maa n kun fọfọ férò ni tọsan toru yii ni titi gbọingbọin, wọn ko mọ pe lati aarọ ọjọ naa nijọba ti ti abawọle sile igbafẹ ọhun. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, ẹka ijọba ipinlẹ Ọyọ to n ṣamojuto eto ayika atawọn ohun alumọọni lo ti ile ariya naa pa laaarọ ọjọ Ẹti. Ẹsun iwa ọbun nijọba fi kan awọn alakooso Ventura, wọn ni wọn ko ṣeto bi awọn omi idọti ti wọn n lo nileegbafẹ to gbajugbaja yii yoo ṣe maa wọnu ilẹ lọ, niṣe ni gbogbo omi ẹgbin wọn nibẹ n ṣan si oju agbara, eyi to lodi si ofin ijọba to ni i ṣe pẹlu eto imọtoto ayika ati ilera araalu. Pẹlu bi Ventura ṣe wa ni titi ta a fi pari akojọ iroyin yii, ọpọ awọn ti ko ti i gbọ nipa sẹria ti ijọba da fun wọn ni wọn ti n debẹ tan ki wọn too pada sile tabi gba ibomi-in lọ nigba ti wọn ko raaye wọle lọọ ṣe faaji ti wọn feran lati maa ṣe nibẹ tẹlẹ.


Nitori ọgọrun-un kan naira, ṣọja yinbọn lu awọn awakọ ni Kwara

Stephen Ajagbe, Ilorin O kere ju eeyan marun-un lo fara gba ọta lọjọ Ẹti, Furaide, ọsẹ to kọja yii, nigba tawọn ọmọ ogun atawọn awakọ kọju ija sira wọn nitori ọgọrun-un kan naira niluu Ileṣha-Baruba, nijọba ibilẹ Baruten, nipinlẹ Kwara. ALAROYE gbọ pe ohun to da wahala naa silẹ ni bawọn awakọ ero ṣe kọ lati san ọgọrun-un kan naira fawọn sọja to maa n wa loju ọna Ileṣha-Baruba si Ṣinawu, ko too di pe wọn raaye kọja. Ọkan lara awọn dẹrẹba tawọn sọja da duro ta ku jalẹ pe oun ko le san owo mi-in nitori pe oun ti san ọgọrun-un naira tẹlẹ lasiko toun n lọ si ọja Ṣinawu. Nigba ti wọn ni ariyanjiyan n waye ni ọkan lara awọn sọja gba eti awakọ ọhun, kia niyẹn lọọ pe awọn ẹlẹgbẹ rẹ ni gareeji lati waa gbeja rẹ. Akọroyin wa gbọ pe bi wọn ṣe ko ara wọn debẹ lawọn sọja koju ibọn si wọn, n lọrọ ba dija igboro, o di ẹni ori yọ o dile. Ọkan lara awọn to maa n na ọja naa daadaa ṣalaye pe ọjọ Ẹti tiṣẹlẹ naa ṣẹlẹ gan-an ni ọjọ ọja yii, kaakiri awọn ilu to wa nitosi ijọba ibilẹ Baruten, titi de ilu Ọyọ, lawọn eeyan ti maa n wa naja Ṣinawu.


Nigba ti wọn ni ariyanjiyan n waye ni ọkan lara awọn sọja gba eti awakọ ọhun, kia niyẹn lọọ pe awọn ẹlẹgbẹ rẹ ni gareeji lati waa gbeja rẹ. Akọroyin wa gbọ pe bi wọn ṣe ko ara wọn debẹ lawọn sọja koju ibọn si wọn, n lọrọ ba dija igboro, o di ẹni ori yọ o dile. Ọkan lara awọn to maa n na ọja naa daadaa ṣalaye pe ọjọ Ẹti tiṣẹlẹ naa ṣẹlẹ gan-an ni ọjọ ọja yii, kaakiri awọn ilu to wa nitosi ijọba ibilẹ Baruten, titi de ilu Ọyọ, lawọn eeyan ti maa n wa naja Ṣinawu. O ni bawọn sọja ṣe maa n gba owo lọwọ awọn awakọ niyẹn. Bẹrẹ lati ọgọrun-un kan naira titi de ọgọrun-un marun-un ni wọn maa n gba lọwọ dẹrẹba. Bi mọto ti onitọhun ba wa ṣe tobi si ati bi ẹru to ba ko ṣe pọ si ni wọn fi maa n sọ iye tawọn maa gba.


O ni bawọn sọja ṣe maa n gba owo lọwọ awọn awakọ niyẹn. Bẹrẹ lati ọgọrun-un kan naira titi de ọgọrun-un marun-un ni wọn maa n gba lọwọ dẹrẹba. Bi mọto ti onitọhun ba wa ṣe tobi si ati bi ẹru to ba ko ṣe pọ si ni wọn fi maa n sọ iye tawọn maa gba.


Gomina Makinde fẹẹ fiya jẹ awọn Amọtẹkun to yinbọn paayan ni ipinlẹ Ọyọ

Ọlawale Ajao, Ibadan Lẹyin wakati diẹ ti iroyin gba ilu kan pe ẹṣọ eleto aabo ilẹ Yoruba ta a mọ si Amọtẹkun, ẹka ipinlẹ Ọyọ, yinbọn paayan niluu Tapa, Lẹyin ti wọn ti ṣe bẹẹ yinbọn mọ ọlọpaa niluu Ogbomọṣọ lọjọ mẹta ṣaaju, ijọba ipinlẹ Ọyọ ti bẹrẹ iwadii lori awọn iṣẹlẹ naa, wọn ni gbogbo ẹni to ba jẹbi ninu awọn agbofinro atawọn ọdọ tó dojú ija kọ wọn lawọn yoo fiya jẹ. Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, sọ pe, ko si ojuṣaaju kankan nibẹ, eyikeyii to ba jẹbi ẹsun ipaniyan ninu awọn oṣiṣẹ ikọ Amọtẹkun yoo jiya dandan ni. Ninu atẹjade ti akọwe iroyin fun Gomina Makinde, Ọgbẹni Taiwo Adisa, fi ṣọwọ sawọn oniroyin n’Ibadan, o ni lori ikanni abẹyẹfo (twitter) Gomina yii, to n jẹ @seyiamakinde ni gomina ti sọrọ naa lọsan-an ọjọ Ẹti. O fi kun un pe afojusun ijọba pẹlu idasilẹ ẹṣọ Amọtẹkun ni lati daabo bo awọn araalu ati dukia wọn ni ibamu pẹlu ilakaka ijọba lati ri i daju pe eto aabo fẹsẹ mulẹ si i ni ipinlẹ naa. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Aabo gbogbo ara ipinlẹ Ọyọ lo jẹ ijọba yii logun. A ko ni i kawọ gbera maa woran nigba ti awọn kan ba n dunkooko mọ ẹmi ati igbaye-gbadun awọn eeyan rere ipinlẹ yìí.


O fi kun un pe afojusun ijọba pẹlu idasilẹ ẹṣọ Amọtẹkun ni lati daabo bo awọn araalu ati dukia wọn ni ibamu pẹlu ilakaka ijọba lati ri i daju pe eto aabo fẹsẹ mulẹ si i ni ipinlẹ naa. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Aabo gbogbo ara ipinlẹ Ọyọ lo jẹ ijọba yii logun. A ko ni i kawọ gbera maa woran nigba ti awọn kan ba n dunkooko mọ ẹmi ati igbaye-gbadun awọn eeyan rere ipinlẹ yìí. Bakan naa, gbogbo araalu naa gbọdọ mọ pe iṣẹ ijọba lawọn Amọtẹkun n jẹ, nitori naa, a o ni i fi ojuure wo ẹni to ba doju ija kọ wọn, ẹni to ba di wọn lọwọ, tàbí pa wọn lara, lasiko ti wọn ba n ṣe ojuṣe ti ijọba gbe fun wọn ṣe nilana ofin yii.” O waa rọ gbogbo ara ipinle Ọyọ lati fọwọsowọpọ pẹlu awọn agbofinro wọnyi, ki alaafia le jọba jake-jado ipinlẹ naa.


Bakan naa, gbogbo araalu naa gbọdọ mọ pe iṣẹ ijọba lawọn Amọtẹkun n jẹ, nitori naa, a o ni i fi ojuure wo ẹni to ba doju ija kọ wọn, ẹni to ba di wọn lọwọ, tàbí pa wọn lara, lasiko ti wọn ba n ṣe ojuṣe ti ijọba gbe fun wọn ṣe nilana ofin yii.” O waa rọ gbogbo ara ipinle Ọyọ lati fọwọsowọpọ pẹlu awọn agbofinro wọnyi, ki alaafia le jọba jake-jado ipinlẹ naa.


Obinrin ti wọn lo bimọ fun ọga banki ni:Emi kọ ni mo pa ọkọ mi o

Dada Ajikanje Obinrin ti wọn fẹsun kan pe o n ba ọga rẹ ni ajọṣepọ, ti wọn ni ọkọ rẹ kọ lo ni awọn ọmọ meji ti wọn bi, Moyọ Thomas naa ti jade sọrọ o. Obinrin yii ni oun kọ loun pa ọkọ oun o, oun lo si ni awọn ọmọ meji ti oun bi naa. Alaye to ṣe ni pe titi di ọla, oun ko ni baba meji fun awọn ọmọ oun, afi Oloogbe Tunde Thomas. O ni, “O ṣe pataki lati sọrọ nibi ta a de yii nipa oriṣiiriiṣii ohun tawọn eeyan n sọ nipa mi lori ẹrọ ayelujara latigba diẹ sẹyin. Ṣaaju asiko yii ni mo ti kọkọ pinnu pe mi o ni i sọ ohunkohun, ohun to si fa a ni pe, mi o ni i fẹ ohun to maa ba mi lọkan jẹ nipa iranti ohun rere ti mo ṣi ni lọkan nipa Oloogbe Tunde. “Ko ni i wu mi ki awọn eeyan maa darukọ Tunde si ohun to le ba a lorukọ jẹ. Ẹni ti a n sọ yii ti ku ni ọjọ kẹrindinogun, oṣu kejila, ọdun to kọja.


Ṣaaju asiko yii ni mo ti kọkọ pinnu pe mi o ni i sọ ohunkohun, ohun to si fa a ni pe, mi o ni i fẹ ohun to maa ba mi lọkan jẹ nipa iranti ohun rere ti mo ṣi ni lọkan nipa Oloogbe Tunde. “Ko ni i wu mi ki awọn eeyan maa darukọ Tunde si ohun to le ba a lorukọ jẹ. Ẹni ti a n sọ yii ti ku ni ọjọ kẹrindinogun, oṣu kejila, ọdun to kọja. Ohun to si dara ju fun un ni ki ọkunrin yii lọọ sinmi jẹẹjẹ, dipo ariwo orukọ ẹ tawọn eeyan n gbe kiri ori ẹrọ ayelujara. “Bakan naa ni mi o ni i fẹẹ maa ri irikurii nipa ẹni yii, ati pe ki i ṣe ohun to dara fun awọn ọmọ ti mo bi fun un atawọn eeyan ti wọn sun mọ ọn paapaa. “Gegẹ bi a ṣe mọ pe ko si igbeyawo to pe, emi ati Tunde naa ni iṣoro tiwa, bẹẹ lawọn ọlọpaa paapaa ti ba wa da si i ri.


Ohun to si dara ju fun un ni ki ọkunrin yii lọọ sinmi jẹẹjẹ, dipo ariwo orukọ ẹ tawọn eeyan n gbe kiri ori ẹrọ ayelujara. “Bakan naa ni mi o ni i fẹẹ maa ri irikurii nipa ẹni yii, ati pe ki i ṣe ohun to dara fun awọn ọmọ ti mo bi fun un atawọn eeyan ti wọn sun mọ ọn paapaa. “Gegẹ bi a ṣe mọ pe ko si igbeyawo to pe, emi ati Tunde naa ni iṣoro tiwa, bẹẹ lawọn ọlọpaa paapaa ti ba wa da si i ri. Ṣugbọn awọn ohun to dara ni mo fẹẹ maa fi ranti ẹ, nitori ko sẹni to mọ pato ohun to ṣẹlẹ laarin wa, ọrọ lọkọ-laya ni, ohun ti a ba si sọ sita lawọn eeyan maa mọ. Bẹẹ lọrọ awọn agba to sọ pe, kaluku lo mọ ibi ti bata ti n ta oun lẹsẹ. Ko sigba kan ri ti mo ro aburu ro o, bẹe lo jẹ pe iyalẹnu nla ni ọrọ iku ẹ ṣi n jẹ fun emi paapaa, bo ṣe n ya ọpọ eeyan lẹnu.” Obinrin yii fi kun un pe ko sigba kan ti oun sọ fun ọkunrin yii pe oun kọ lo ni awọn ọmọ mejeeji ti oun bi fun un.


Ṣugbọn awọn ohun to dara ni mo fẹẹ maa fi ranti ẹ, nitori ko sẹni to mọ pato ohun to ṣẹlẹ laarin wa, ọrọ lọkọ-laya ni, ohun ti a ba si sọ sita lawọn eeyan maa mọ. Bẹẹ lọrọ awọn agba to sọ pe, kaluku lo mọ ibi ti bata ti n ta oun lẹsẹ. Ko sigba kan ri ti mo ro aburu ro o, bẹe lo jẹ pe iyalẹnu nla ni ọrọ iku ẹ ṣi n jẹ fun emi paapaa, bo ṣe n ya ọpọ eeyan lẹnu.” Obinrin yii fi kun un pe ko sigba kan ti oun sọ fun ọkunrin yii pe oun kọ lo ni awọn ọmọ mejeeji ti oun bi fun un. O ni, “Emi o mọ ibi ti awọn eeyan ti gbọ isọkusọ ti wọn n gbe kiri pe mo pe e jokoo lati sọ fun un pe oun kọ lo ni awọn ọmọ. Titi dọla lawọn ọmọ yẹn ṣi n jẹ orukọ baba wọn. Ko si ẹnikẹni to le pa eeyan kan, bẹẹ lo buru jai bi awọn eeyan ṣe n fẹsun iku ẹ kan mi lai ni ẹri kan pato to fidi ẹ mulẹ lọwọ.


O ni, “Emi o mọ ibi ti awọn eeyan ti gbọ isọkusọ ti wọn n gbe kiri pe mo pe e jokoo lati sọ fun un pe oun kọ lo ni awọn ọmọ. Titi dọla lawọn ọmọ yẹn ṣi n jẹ orukọ baba wọn. Ko si ẹnikẹni to le pa eeyan kan, bẹẹ lo buru jai bi awọn eeyan ṣe n fẹsun iku ẹ kan mi lai ni ẹri kan pato to fidi ẹ mulẹ lọwọ. Ohun ti mo mọ ni pe Ọlọrun nikan lo ni ikapa ẹmi gbogbo eeyan lọdọ.” Moyọ sọ pe bo tilẹ jẹ pe awọn ko fẹra mọ gẹgẹ bii lọkọ-laya, sibẹ, awọn ko jẹ ki o di ojuṣe awọn lọwọ tabi ba aarin awọn jẹ nitori awọn ọmọ to wa ninu igbeyawo naa. “Ko sigba to fẹẹ ba awọn ọmọ ẹ sọrọ ti ki i ṣe bẹẹ, titi digba to fi jade laye lo n ba awọn ọmọ yẹn sọrọ gẹge bii baba si ọmọ, bẹẹ lo jẹ ohun ibanujẹ nla fun mi bi mo ṣe n ri fọto awọn ọmọ mi lori ikanni ayelujara loriṣiriiṣii pẹlu awọn iroyin to jinna si ootọ, tawọn eeyan paapaa n sọ oriṣiriiṣii awọn ọrọ kobakungbe si mi. “Lọkan mi, adura mi ni pe ki Ọlọrun fun awọn ẹbi ẹ atawọn ọrẹ ẹ ni oore-ọfẹ lati le fara da iṣẹlẹ bhuruku to ṣelẹ si Tunde.


Ohun ti mo mọ ni pe Ọlọrun nikan lo ni ikapa ẹmi gbogbo eeyan lọdọ.” Moyọ sọ pe bo tilẹ jẹ pe awọn ko fẹra mọ gẹgẹ bii lọkọ-laya, sibẹ, awọn ko jẹ ki o di ojuṣe awọn lọwọ tabi ba aarin awọn jẹ nitori awọn ọmọ to wa ninu igbeyawo naa. “Ko sigba to fẹẹ ba awọn ọmọ ẹ sọrọ ti ki i ṣe bẹẹ, titi digba to fi jade laye lo n ba awọn ọmọ yẹn sọrọ gẹge bii baba si ọmọ, bẹẹ lo jẹ ohun ibanujẹ nla fun mi bi mo ṣe n ri fọto awọn ọmọ mi lori ikanni ayelujara loriṣiriiṣii pẹlu awọn iroyin to jinna si ootọ, tawọn eeyan paapaa n sọ oriṣiriiṣii awọn ọrọ kobakungbe si mi. “Lọkan mi, adura mi ni pe ki Ọlọrun fun awọn ẹbi ẹ atawọn ọrẹ ẹ ni oore-ọfẹ lati le fara da iṣẹlẹ bhuruku to ṣelẹ si Tunde. Gbogbo wa pata ni iku ẹ ka lara, to si dun gidigidi. Ohun ta a si nilo lasiko yii ni anfaani lati kẹdun ẹni wa to lọ, ki awọn eeyan sinmi oriṣiriiṣi nnkan buruku ti wọn n kọ kiri nipa iṣẹlẹ yii.” Bi Moyọ ṣe sọrọ ọhun niyẹn o, ṣugbọn o jọ pe ọrọ naa ti kọja bẹẹ nitori o ti ta ba olori, bẹẹ lo ta ba ẹlẹmu paapaa. Ọga banki, Adam Nuru, ti wọn sọ pe wọn jọ n ṣe wọle-wọde nigba ti oun naa n ṣiṣẹ ni ileefowopamọ FCMB naa ti fara gba ninu iṣẹlẹ ọhun.


Gbogbo wa pata ni iku ẹ ka lara, to si dun gidigidi. Ohun ta a si nilo lasiko yii ni anfaani lati kẹdun ẹni wa to lọ, ki awọn eeyan sinmi oriṣiriiṣi nnkan buruku ti wọn n kọ kiri nipa iṣẹlẹ yii.” Bi Moyọ ṣe sọrọ ọhun niyẹn o, ṣugbọn o jọ pe ọrọ naa ti kọja bẹẹ nitori o ti ta ba olori, bẹẹ lo ta ba ẹlẹmu paapaa. Ọga banki, Adam Nuru, ti wọn sọ pe wọn jọ n ṣe wọle-wọde nigba ti oun naa n ṣiṣẹ ni ileefowopamọ FCMB naa ti fara gba ninu iṣẹlẹ ọhun. Ni kete ti wọn ti fẹsun kan an pe oun ni Moyọ bi awọn ọmọ ẹ mejeeji fun ni banki FCMB ti bẹrẹ iṣẹ iwadii lori ẹṣun ọhun, bakan naa ni ọkunrin yii paapaa naa ti ṣe gaafara kuro lori ipo ẹ, ti ẹlomi-in, Arabinrin Yẹmisi Ẹdun, si ti gba ipo naa gẹgẹ bii ọga agba fun banki ̀ọhun. Adam Nuru naa ti kuro ni Naijria bayii, wọn lo lọọ sinmi, bakan naa lawọn eeyan n sọ pe ọrọ to gbọdọ lojutuu ni, nitori Tunde ko gbọdọ ronu ku bẹẹ lasan. Ṣadeede ni ariwo nla gbalu ni nnkan bii osẹ meji sẹyin, nigba ti ẹnikan lọ sori ikanni abẹyẹfo ẹ, nibi to ti la a mọlẹ pe Oloogbe Tunde Thomas to ti ṣiṣẹ ni banki Oceanic tẹlẹ ri, to jade laye ninu oṣu kejila, ọdun to kọja, ko ṣadeede ku o, ọdọ iyawo ẹ tẹlẹ, Moyọ Thomas, ni ki wọn wa iku ẹ si.


Ni kete ti wọn ti fẹsun kan an pe oun ni Moyọ bi awọn ọmọ ẹ mejeeji fun ni banki FCMB ti bẹrẹ iṣẹ iwadii lori ẹṣun ọhun, bakan naa ni ọkunrin yii paapaa naa ti ṣe gaafara kuro lori ipo ẹ, ti ẹlomi-in, Arabinrin Yẹmisi Ẹdun, si ti gba ipo naa gẹgẹ bii ọga agba fun banki ̀ọhun. Adam Nuru naa ti kuro ni Naijria bayii, wọn lo lọọ sinmi, bakan naa lawọn eeyan n sọ pe ọrọ to gbọdọ lojutuu ni, nitori Tunde ko gbọdọ ronu ku bẹẹ lasan. Ṣadeede ni ariwo nla gbalu ni nnkan bii osẹ meji sẹyin, nigba ti ẹnikan lọ sori ikanni abẹyẹfo ẹ, nibi to ti la a mọlẹ pe Oloogbe Tunde Thomas to ti ṣiṣẹ ni banki Oceanic tẹlẹ ri, to jade laye ninu oṣu kejila, ọdun to kọja, ko ṣadeede ku o, ọdọ iyawo ẹ tẹlẹ, Moyọ Thomas, ni ki wọn wa iku ẹ si. Lori ikanni ọhun lẹni to sọrọ yii ti fidi ẹ mulẹ pe, ọmọ mejeeji ti Moyọ bi fun Tunde, to sọ pe oun kọ lo ni wọn lo da wahala silẹ, ninu eyi ti arun rọpa-rọse ti kọkọ kọ lu u lọdun 2017, nigba to si di ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kejila, lojiji ni ọkan ọkunrin naa daṣẹ silẹ, n lo ba dagbere faye. Ni kete ti wọn ti sin ọkunrin yii tan ni awuyewuye ti bẹ silẹ, ọrọ ọhun si ti ko ọga banki FCMB, Ọgbẹni Adam Nuru, si wahala paapaaa lori pe oun ati Moyọ jọ n ṣe wọle-wọde, ati pe oun gan-an ni wọn sọ pe Moyọ lo ni awọn ọmọ ọhun. Bi wọn ṣe n gbe ọrọ ọhun kiri niyẹn o, ti ẹnikẹni ko si gbọ nnkan kan lati ẹnu Moyọ, to ti n gbe ni America pẹlu awọn ọmọ ẹ mejeeji bayii.


Lori ikanni ọhun lẹni to sọrọ yii ti fidi ẹ mulẹ pe, ọmọ mejeeji ti Moyọ bi fun Tunde, to sọ pe oun kọ lo ni wọn lo da wahala silẹ, ninu eyi ti arun rọpa-rọse ti kọkọ kọ lu u lọdun 2017, nigba to si di ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kejila, lojiji ni ọkan ọkunrin naa daṣẹ silẹ, n lo ba dagbere faye. Ni kete ti wọn ti sin ọkunrin yii tan ni awuyewuye ti bẹ silẹ, ọrọ ọhun si ti ko ọga banki FCMB, Ọgbẹni Adam Nuru, si wahala paapaaa lori pe oun ati Moyọ jọ n ṣe wọle-wọde, ati pe oun gan-an ni wọn sọ pe Moyọ lo ni awọn ọmọ ọhun. Bi wọn ṣe n gbe ọrọ ọhun kiri niyẹn o, ti ẹnikẹni ko si gbọ nnkan kan lati ẹnu Moyọ, to ti n gbe ni America pẹlu awọn ọmọ ẹ mejeeji bayii.


Wọn ni Tinubu ti ko Korona, ṣugbọn baba naa ni ṣaka lara oun da

Titi di ana ode yii ni ariwo ṣi i n lọ, ti awọn eeyan ṣi n wadii lati mọ okodoro nipa aṣaaju ẹgbẹ oṣelu APC, Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu. Iwe iroyin kan, The Page News Desk lo fọ kinni naa mọlẹ lọsẹ to kọja pe Aṣiwaju ti ko Korona, ati pe aisan naa ti gbe e wọnlẹ, o si wa ni orilẹ-ede France nibi to ti n gba itọju lọwọlọwọ. Ṣugbọn kia ni Tinubu ti jade, o ni oun ko ko Korona kankan, bo tilẹ jẹ pe oun ko si nile loootọ. Tunde Ibrahim ti i ṣe Alukoro fun Tinubu ṣalaye pe o ti to ẹẹmẹẹdogun ti ọga oun ti ṣe tẹẹsi lori arun Korona yii, ṣugbọn gbogbo tẹẹsi to ṣe lo fihan pe ara rẹ da, ko nilo itọju Korona rara. O ni irọ ni iwe iroyin naa n pa. Ṣugbọn ALAROYE fi idi rẹ mulẹ pe loootọ ni Aṣiwaju ko si nile, o ti wa ni orilẹ-ede France ka too wọnu ọdun tuntun rara, nibẹ lo wa ni gbogbo igba ti ọrọ Pasitọ Tunde Bakare bẹrẹ, eyi ni ọkunrin oloṣelu naa ko ṣe bọ sita wi nnkan kan. Awọn kan ko tilẹ gba ọrọ ti Alukoro rẹ yii sọ, wọn ni irọ ti pọ ju lọdọ awọn oloṣelu, paapaa awọn ti wọn ba lorukọ ni Naijiria, bi kinni kan n ṣe wọn, wọn yoo ni ko si nnkan kan ni, nitori wọn ko ni i fẹ ki awọn araalu ati awọn alatako wọn mọ ohun to n lọ. Eyi ti tubọ jẹ kawọn eeyan maa wa ọna gbogbo lati ri awọn ti wọn mọ ti wọn si mọ Tinubu lati beere pe ṣe ko si nnkan kan lara olori ẹgbẹ APC naa, pe ṣe loootọ lo wa ni alaafia ara.


Tunde Ibrahim ti i ṣe Alukoro fun Tinubu ṣalaye pe o ti to ẹẹmẹẹdogun ti ọga oun ti ṣe tẹẹsi lori arun Korona yii, ṣugbọn gbogbo tẹẹsi to ṣe lo fihan pe ara rẹ da, ko nilo itọju Korona rara. O ni irọ ni iwe iroyin naa n pa. Ṣugbọn ALAROYE fi idi rẹ mulẹ pe loootọ ni Aṣiwaju ko si nile, o ti wa ni orilẹ-ede France ka too wọnu ọdun tuntun rara, nibẹ lo wa ni gbogbo igba ti ọrọ Pasitọ Tunde Bakare bẹrẹ, eyi ni ọkunrin oloṣelu naa ko ṣe bọ sita wi nnkan kan. Awọn kan ko tilẹ gba ọrọ ti Alukoro rẹ yii sọ, wọn ni irọ ti pọ ju lọdọ awọn oloṣelu, paapaa awọn ti wọn ba lorukọ ni Naijiria, bi kinni kan n ṣe wọn, wọn yoo ni ko si nnkan kan ni, nitori wọn ko ni i fẹ ki awọn araalu ati awọn alatako wọn mọ ohun to n lọ. Eyi ti tubọ jẹ kawọn eeyan maa wa ọna gbogbo lati ri awọn ti wọn mọ ti wọn si mọ Tinubu lati beere pe ṣe ko si nnkan kan lara olori ẹgbẹ APC naa, pe ṣe loootọ lo wa ni alaafia ara. Ohun to tubọ jẹ ki aya awọn eeyan ja ni pe awọn pupọ ni wọn mọ pe France ni Tinubu wa, eyi ti Alukoro rẹ n sọ pe ko si nibẹ, pe London lo wa bayii, wọn ni ko si idi ti ọkunrin naa fi le maa purọ, bi ko ba jẹ loootọ ni kinni kan n ṣe Jagaban, ti ko si sẹni to mọ bi kinni naa ṣe jẹ gan-an. Awọn ti wọn ko tilẹ ri ọkunrin yii, tabi mọ ẹni kan to mọ ọn naa ko dakẹ, pupọ ninu wọn n gbadura ni, pe Ọlọrun ma jẹ ki nnkan ṣe Tinubu o. Awọn ti wọn n pariwo yii ko le ṣe ki wọn ma sare kiri nitori Tinubu, nitori lati oṣu to kọja lọ ni nnkan ti tubọ n le si i lori ọrọ Korona, paapaa laarin awọn olowo ati ọlọla, niṣe ni arun naa n mu wọn kiri, bo ba si ti mu olowo gidi tabi oloṣelu nla kan, ko ni i fi i silẹ bi ko ba pa a. Yatọ si awọn oloṣelu pataki bii Abba Kyari, Issa Funtua, Isiaka Abiọla Ajimọbi, Buruji Kaṣamu, Tunde Ibrahim, Adebayọ Ọṣinọwọ (Pepperito), ati awọn mi-in bẹẹ, ti aisan Korona yii ti mu ni ibẹrẹ ọdun, oṣu to kọja lọ yii ni kinni naa tun gba ọna mi-in yọ ni Naijiria, to si doju kọ awọn olowo, oloṣelu ati alagbara taara, to tun n pa wọn. Nigba ti awọn eeyan ro pe aisan naa ti lọ lo tun rọri pada, agbara to si gbe wa lasiko yii ju ti eyi to ti wa tẹlẹ lọ.


Ohun to tubọ jẹ ki aya awọn eeyan ja ni pe awọn pupọ ni wọn mọ pe France ni Tinubu wa, eyi ti Alukoro rẹ n sọ pe ko si nibẹ, pe London lo wa bayii, wọn ni ko si idi ti ọkunrin naa fi le maa purọ, bi ko ba jẹ loootọ ni kinni kan n ṣe Jagaban, ti ko si sẹni to mọ bi kinni naa ṣe jẹ gan-an. Awọn ti wọn ko tilẹ ri ọkunrin yii, tabi mọ ẹni kan to mọ ọn naa ko dakẹ, pupọ ninu wọn n gbadura ni, pe Ọlọrun ma jẹ ki nnkan ṣe Tinubu o. Awọn ti wọn n pariwo yii ko le ṣe ki wọn ma sare kiri nitori Tinubu, nitori lati oṣu to kọja lọ ni nnkan ti tubọ n le si i lori ọrọ Korona, paapaa laarin awọn olowo ati ọlọla, niṣe ni arun naa n mu wọn kiri, bo ba si ti mu olowo gidi tabi oloṣelu nla kan, ko ni i fi i silẹ bi ko ba pa a. Yatọ si awọn oloṣelu pataki bii Abba Kyari, Issa Funtua, Isiaka Abiọla Ajimọbi, Buruji Kaṣamu, Tunde Ibrahim, Adebayọ Ọṣinọwọ (Pepperito), ati awọn mi-in bẹẹ, ti aisan Korona yii ti mu ni ibẹrẹ ọdun, oṣu to kọja lọ yii ni kinni naa tun gba ọna mi-in yọ ni Naijiria, to si doju kọ awọn olowo, oloṣelu ati alagbara taara, to tun n pa wọn. Nigba ti awọn eeyan ro pe aisan naa ti lọ lo tun rọri pada, agbara to si gbe wa lasiko yii ju ti eyi to ti wa tẹlẹ lọ. Awọn ti awọn eeyan ko fọkan si rara lo n mu, bo si ti mu wọn ni yoo sọ wọn sọhun-un, nitori ko ni i fi wọn silẹ, afi to ba pa wọn. Ni ibẹrẹ oṣu to kọja yii ni kinni naa kọ lu ọga ologun ọmọ ipinlẹ Kogi kan, John Olubunmi Irefin. Ki i ṣe pe aisan naa ba ọkunrin yii finra pupọ, nitori laarin ọjọ mẹta si mẹrin ti wọn ni kinni naa ti mu un naa lo ku, ọrọ si di ariwo nitori oun ati awọn olori awọn ṣọja ni wọn jọ n ṣepade pọ nibi to ti mu un.


Awọn ti awọn eeyan ko fọkan si rara lo n mu, bo si ti mu wọn ni yoo sọ wọn sọhun-un, nitori ko ni i fi wọn silẹ, afi to ba pa wọn. Ni ibẹrẹ oṣu to kọja yii ni kinni naa kọ lu ọga ologun ọmọ ipinlẹ Kogi kan, John Olubunmi Irefin. Ki i ṣe pe aisan naa ba ọkunrin yii finra pupọ, nitori laarin ọjọ mẹta si mẹrin ti wọn ni kinni naa ti mu un naa lo ku, ọrọ si di ariwo nitori oun ati awọn olori awọn ṣọja ni wọn jọ n ṣepade pọ nibi to ti mu un. Mejọ Jẹnẹra ni Irefin ninu iṣẹ ṣọja, awọn ti wọn si jọ n ṣepade naa ki i ṣe oloye kekere ninu isẹ ologun, nitori olori awọn ṣọja pata, Ọgagun Agba Tukur Buratai naa wa laarin wọn. Kia ni gbogbo awọn ti wọn jẹ ọga ṣọja ti wọn wa nipade naa ti sare kuro nipade, ti awọn mi-in ko si jade sita fun odidi ọsẹ mẹta mi-in, nibi ti wọn ti n ṣe ayẹwo ara wọn, wọn n fẹẹ mọ boya awọn naa ti ni arun yii tabi wọn ko ni in. Gbogbo awọn ọmọọṣẹ wọn paapaa ni girigiri ọrọ naa mu, nitori ko sẹni kan to ro pe ara oun mọ.


Mejọ Jẹnẹra ni Irefin ninu iṣẹ ṣọja, awọn ti wọn si jọ n ṣepade naa ki i ṣe oloye kekere ninu isẹ ologun, nitori olori awọn ṣọja pata, Ọgagun Agba Tukur Buratai naa wa laarin wọn. Kia ni gbogbo awọn ti wọn jẹ ọga ṣọja ti wọn wa nipade naa ti sare kuro nipade, ti awọn mi-in ko si jade sita fun odidi ọsẹ mẹta mi-in, nibi ti wọn ti n ṣe ayẹwo ara wọn, wọn n fẹẹ mọ boya awọn naa ti ni arun yii tabi wọn ko ni in. Gbogbo awọn ọmọọṣẹ wọn paapaa ni girigiri ọrọ naa mu, nitori ko sẹni kan to ro pe ara oun mọ. Nibi ti wọn ti n ṣe bayii laarin ara wọn ni gudugbẹ ti ja, ti ariwo ta pe Olu Warri waja. Ohun to jẹ ki ọrọ naa la ariwo dani gan-an ni pe wọn ni ọba naa ati Ọgagun Irefin to ku ti jọ wa pọ fun ọjọ diẹ ko too di pe tọhun gbe arun Korona, to si gba ibẹ ku. Igbagbọ wọn ni pe arun Korona ti Olu Warri yii ko, lara Ọgagun Irefin ni, oun naa lo si ṣe iku pa a. Loootọ awọn ara aafin ati oloye ilu sare jade pe ko si ohun to jọ ọ, ọba awọn ko ku, o kan n ṣaarẹ lasan ni, sibẹ awọn ti wọn mọ bo ti n lọ ni bi wọn ti maa n ṣe bi awọn ọba alagbara ba ku niyẹn, wọn yoo pa oku rẹ mọ titi ti wọn yoo fi ṣe oro to yẹ ki wọn ṣe ni.


Nibi ti wọn ti n ṣe bayii laarin ara wọn ni gudugbẹ ti ja, ti ariwo ta pe Olu Warri waja. Ohun to jẹ ki ọrọ naa la ariwo dani gan-an ni pe wọn ni ọba naa ati Ọgagun Irefin to ku ti jọ wa pọ fun ọjọ diẹ ko too di pe tọhun gbe arun Korona, to si gba ibẹ ku. Igbagbọ wọn ni pe arun Korona ti Olu Warri yii ko, lara Ọgagun Irefin ni, oun naa lo si ṣe iku pa a. Loootọ awọn ara aafin ati oloye ilu sare jade pe ko si ohun to jọ ọ, ọba awọn ko ku, o kan n ṣaarẹ lasan ni, sibẹ awọn ti wọn mọ bo ti n lọ ni bi wọn ti maa n ṣe bi awọn ọba alagbara ba ku niyẹn, wọn yoo pa oku rẹ mọ titi ti wọn yoo fi ṣe oro to yẹ ki wọn ṣe ni. Idi ni pe lati igba ti awọn oloye yii ti gbe e jade pe ọba awọn ko ti i ku o, ko sẹni to ri ọba naa nibi kan, bẹẹ ni ko si ti irinajo ti wọn lo ti lọọ gba itọju de, gbogbo eyi si ti le ni ọsẹ mẹta gbako. Ọpọ awọn gomina ilẹ wa ni kinni naa ti mu lẹnu lọwọlọwọ yii, koda o ṣẹṣẹ fi Gomina Babajide Sanwo-Olu ti ilu Eko silẹ ni. Fun ọjọ mẹrinla tabi ju bẹẹ lọ ni Gomina Babajide Sanwo-Olu fi wa ninu ile, ti ko si jẹ ki ẹnikẹni sun mọ oun.


Idi ni pe lati igba ti awọn oloye yii ti gbe e jade pe ọba awọn ko ti i ku o, ko sẹni to ri ọba naa nibi kan, bẹẹ ni ko si ti irinajo ti wọn lo ti lọọ gba itọju de, gbogbo eyi si ti le ni ọsẹ mẹta gbako. Ọpọ awọn gomina ilẹ wa ni kinni naa ti mu lẹnu lọwọlọwọ yii, koda o ṣẹṣẹ fi Gomina Babajide Sanwo-Olu ti ilu Eko silẹ ni. Fun ọjọ mẹrinla tabi ju bẹẹ lọ ni Gomina Babajide Sanwo-Olu fi wa ninu ile, ti ko si jẹ ki ẹnikẹni sun mọ oun. Ile rẹ lo ti n ṣiṣẹ, ti awọn ti wọn n ba a ṣiṣẹ ko too di pe arun yii jade lara rẹ naa sare gba ile itọju lọ fun ayẹwo, wọn n fẹẹ mọ boya awọn ti ko o tabi awọn ko ti i ko o. Lẹyin ọjọ kẹrinla ni ọkunrin naa jade sita, to si ni ara oun ti gbadun, oun ko ni arun naa lara mọ. Nasir El-Rufai ti i ṣe gomina Kaduna naa ti tun ko o lẹẹkeji. Ṣe oun ti ko o ri, to si wa nile kanrin kese ko too pe arun naa lọ lara rẹ pata.


Ile rẹ lo ti n ṣiṣẹ, ti awọn ti wọn n ba a ṣiṣẹ ko too di pe arun yii jade lara rẹ naa sare gba ile itọju lọ fun ayẹwo, wọn n fẹẹ mọ boya awọn ti ko o tabi awọn ko ti i ko o. Lẹyin ọjọ kẹrinla ni ọkunrin naa jade sita, to si ni ara oun ti gbadun, oun ko ni arun naa lara mọ. Nasir El-Rufai ti i ṣe gomina Kaduna naa ti tun ko o lẹẹkeji. Ṣe oun ti ko o ri, to si wa nile kanrin kese ko too pe arun naa lọ lara rẹ pata. Ṣugbọn nigba ti kinni naa tun de lẹẹkeji yii, El-Rufai ti ko o, o si ti jokoo sile lai jade, o tọju ara rẹ titi to fi gbadun lẹẹkeji yii, to si n ba iṣẹ rẹ lọ. Ọpọ awọn gomina ni kinni naa tun mu ti won ko pariwo rẹ sita. Bi a ti n gbaradi lati mu ọdun tuntun yii, lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kejila to ṣẹṣẹ ko ẹru rẹ lọ yii, niṣe ni ariwo bẹ lojiji pe Ọjọgbọn kan ti wọn n pe ni Fẹmi Ọdẹkunle ti ku, ati pe Korona lo pa a lai ni iyemeji ninu.


Ṣugbọn nigba ti kinni naa tun de lẹẹkeji yii, El-Rufai ti ko o, o si ti jokoo sile lai jade, o tọju ara rẹ titi to fi gbadun lẹẹkeji yii, to si n ba iṣẹ rẹ lọ. Ọpọ awọn gomina ni kinni naa tun mu ti won ko pariwo rẹ sita. Bi a ti n gbaradi lati mu ọdun tuntun yii, lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kejila to ṣẹṣẹ ko ẹru rẹ lọ yii, niṣe ni ariwo bẹ lojiji pe Ọjọgbọn kan ti wọn n pe ni Fẹmi Ọdẹkunle ti ku, ati pe Korona lo pa a lai ni iyemeji ninu. Fẹmi Ọdẹkunle ki i ṣe eeyan lasan, oun ni ọjọgbọn akọkọ ni Naijiria yii ninu imọ iwa ọdaran, ohun ti gbogbo aye fi maa n wa a kiri niyi. Bi a ti n wi yii, ọkan ninu awọn ti wọn wadii ohun to n fa iwa ọdaran fun ijọba yii ni. Ki o too de ipo tuntun to wa yii, ọpọ ijọba lo ti ba ṣiṣẹ, to si jẹ pe ko si ohun meji to n kọ wọn tabi to maa n ṣalaye ẹ, ti yoo si ṣiṣẹ lori rẹ fun wọn ju awọn ohun to maa n fa iwa ọdaran lawujọ lọ.


Fẹmi Ọdẹkunle ki i ṣe eeyan lasan, oun ni ọjọgbọn akọkọ ni Naijiria yii ninu imọ iwa ọdaran, ohun ti gbogbo aye fi maa n wa a kiri niyi. Bi a ti n wi yii, ọkan ninu awọn ti wọn wadii ohun to n fa iwa ọdaran fun ijọba yii ni. Ki o too de ipo tuntun to wa yii, ọpọ ijọba lo ti ba ṣiṣẹ, to si jẹ pe ko si ohun meji to n kọ wọn tabi to maa n ṣalaye ẹ, ti yoo si ṣiṣẹ lori rẹ fun wọn ju awọn ohun to maa n fa iwa ọdaran lawujọ lọ. Ni aye ijọba Abacha ni orukọ ọkunrin yii jade ju lọ, nitori nigba naa ni wọn mu un mọ awọn Ọgagun Ọladipọ Diya, ti wọn ni o wa lara awọn ti wọn fẹẹ fibọn gbajọba, tabi pe o mọ nipa ohun to ṣẹlẹ nigba naa gan-an. Bẹẹ ohun to ṣẹlẹ ni pe Ọdẹkunle yii jẹ Oludamọran pataki fun Diya nigba naa, iṣẹ ijọba yii lo n ṣe. Nigba to ri i pe o waa sun kan Diya yii, awọn ti wọ mu wọn nigba naa ti ro pe ko si ohun ti Diya ṣe ti Ọdẹkunle ko ni i mọ, nigba ti ko si ti jade ko waa sọ ọrọ naa, a jẹ pe wọn jọ di i ni.


Ni aye ijọba Abacha ni orukọ ọkunrin yii jade ju lọ, nitori nigba naa ni wọn mu un mọ awọn Ọgagun Ọladipọ Diya, ti wọn ni o wa lara awọn ti wọn fẹẹ fibọn gbajọba, tabi pe o mọ nipa ohun to ṣẹlẹ nigba naa gan-an. Bẹẹ ohun to ṣẹlẹ ni pe Ọdẹkunle yii jẹ Oludamọran pataki fun Diya nigba naa, iṣẹ ijọba yii lo n ṣe. Nigba to ri i pe o waa sun kan Diya yii, awọn ti wọ mu wọn nigba naa ti ro pe ko si ohun ti Diya ṣe ti Ọdẹkunle ko ni i mọ, nigba ti ko si ti jade ko waa sọ ọrọ naa, a jẹ pe wọn jọ di i ni. Ohun to sọ ọkunrin naa di ero atimọle ree, to si tibẹ gba idajọ ẹwọn, to si wa nibẹ pẹ titi. Nigba ti Abacha ku lojiji ni wọn too fi i silẹ, to si ṣalaye ohun toju rẹ ri fun awọn ọmọ Naijiria gbogbo. Ṣugbọn bo ti pada de yii naa lo ti gbe iṣẹ rẹ pada, to si n ṣe e lọ, ko too waa di pe Korona ṣi i lọwọ iṣẹ naa ni ipari ọdun to kọja yii.


Ohun to sọ ọkunrin naa di ero atimọle ree, to si tibẹ gba idajọ ẹwọn, to si wa nibẹ pẹ titi. Nigba ti Abacha ku lojiji ni wọn too fi i silẹ, to si ṣalaye ohun toju rẹ ri fun awọn ọmọ Naijiria gbogbo. Ṣugbọn bo ti pada de yii naa lo ti gbe iṣẹ rẹ pada, to si n ṣe e lọ, ko too waa di pe Korona ṣi i lọwọ iṣẹ naa ni ipari ọdun to kọja yii. Ọrọ iku rẹ mu ijaya dani, nitori ohun ti wọn n sọ ni pe bi iru iku yii ba le pa Ọdẹkunle, ẹni to ti ja oriṣiiriṣii ogun aye ti iku ko pa, to ba jẹ Korona lo waa mu un lọ, a jẹ pe Korona yii, ohun to yẹ ki eeyan sa fun ni. Awọn ti iku rẹ tilẹ ṣoju wọn gan-an ṣalaye nigba naa pe Korona naa fi oju rẹ ri nnkan ko too mu un lọ. Eyi to waa pabambari ni ti iku to pa ọmọwe nla kan ni ijẹta ode yii, iyẹn lọjọ Aiku, ti i ṣe Sannde ọjọ kẹta, oṣu ki-in-ni, ọdun yii.


Ọrọ iku rẹ mu ijaya dani, nitori ohun ti wọn n sọ ni pe bi iru iku yii ba le pa Ọdẹkunle, ẹni to ti ja oriṣiiriṣii ogun aye ti iku ko pa, to ba jẹ Korona lo waa mu un lọ, a jẹ pe Korona yii, ohun to yẹ ki eeyan sa fun ni. Awọn ti iku rẹ tilẹ ṣoju wọn gan-an ṣalaye nigba naa pe Korona naa fi oju rẹ ri nnkan ko too mu un lọ. Eyi to waa pabambari ni ti iku to pa ọmọwe nla kan ni ijẹta ode yii, iyẹn lọjọ Aiku, ti i ṣe Sannde ọjọ kẹta, oṣu ki-in-ni, ọdun yii. Ọjọgbọn nla yii ki i ṣe ẹni ti awọn eeyan yoo ro iku si ni ọpọlọpọ ọdun, nitori ojulowo ọmọ Yoruba ni. Ọjọgbọn Oyewusi Ibidapọ-Obe ni, ẹni to ti figba kan jẹ olori ile-ẹkọ giga Yunifasiti Eko (UNILAG), to si ti di awọn ipo nla mu kaakiri origun mẹrin agbaye. Ko si a n fi ọrọ bọpo bọyọ ninu ẹ, kia lawọn ti wọn kede iku rẹ ti sọ pe arun Korona yii naa lo pa a, ati pe ki i ṣe pe o pẹ lori akete aisan to bẹẹ, kinni naa kọlu u laarin ọjọ mẹta pere siraawọn ni, o si ṣe bẹẹ mu un lọ.


Ọjọgbọn nla yii ki i ṣe ẹni ti awọn eeyan yoo ro iku si ni ọpọlọpọ ọdun, nitori ojulowo ọmọ Yoruba ni. Ọjọgbọn Oyewusi Ibidapọ-Obe ni, ẹni to ti figba kan jẹ olori ile-ẹkọ giga Yunifasiti Eko (UNILAG), to si ti di awọn ipo nla mu kaakiri origun mẹrin agbaye. Ko si a n fi ọrọ bọpo bọyọ ninu ẹ, kia lawọn ti wọn kede iku rẹ ti sọ pe arun Korona yii naa lo pa a, ati pe ki i ṣe pe o pẹ lori akete aisan to bẹẹ, kinni naa kọlu u laarin ọjọ mẹta pere siraawọn ni, o si ṣe bẹẹ mu un lọ. Iku rẹ ka ọpọlọpọ awọn eeyan lara, nitori ki i ṣe ẹni ti wọn ko mọ yikayika Naijiria ati ni ibi gbogbo ni Afrika, pẹlu awọn orilẹ-ede agbaye mi-in, nibi to ti fun wọn ni omi imọ mu. Ṣugbọn pẹlu gbogbo bẹẹ naa, ohun to fi pari rẹ ni ikede iku rẹ ni Sannde ijẹta, Korona naa lo si pa a. Kinni naa di ijaya debi pe ọpọlọpọ awọn ijọba ni ipinlẹ gbogbo ni wọn ko jẹ ki awọn ọlọdun Keresi tabi ọdun nla ṣọdun naa lọdọ tiwọn. Kaluku lo fagile aisun ọdun yii, nitori wọn ni nibẹ ni ijo rẹpẹtẹ yoo ti waye, ti awọn eeyan yoo si lugbadi arun naa, ti yoo si tibẹ maa tan kaakiri.


Iku rẹ ka ọpọlọpọ awọn eeyan lara, nitori ki i ṣe ẹni ti wọn ko mọ yikayika Naijiria ati ni ibi gbogbo ni Afrika, pẹlu awọn orilẹ-ede agbaye mi-in, nibi to ti fun wọn ni omi imọ mu. Ṣugbọn pẹlu gbogbo bẹẹ naa, ohun to fi pari rẹ ni ikede iku rẹ ni Sannde ijẹta, Korona naa lo si pa a. Kinni naa di ijaya debi pe ọpọlọpọ awọn ijọba ni ipinlẹ gbogbo ni wọn ko jẹ ki awọn ọlọdun Keresi tabi ọdun nla ṣọdun naa lọdọ tiwọn. Kaluku lo fagile aisun ọdun yii, nitori wọn ni nibẹ ni ijo rẹpẹtẹ yoo ti waye, ti awọn eeyan yoo si lugbadi arun naa, ti yoo si tibẹ maa tan kaakiri. Awọn ọmọleewe paapaa ko ti i le wọle mọ nitori ijọba n sọ pe afi ko da awọn loju pe arun naa ti kasẹ nilẹ ki awọn too le ni ki awọn ọmọ ọlọmọ maa pada bọ nileewe, ko ma di pe wọn wọle ti kinni naa a gbẹyin yọ, ti yoo si bẹrẹ si i pa awọn ọmọ ọlọmọ. Bo tilẹ jẹ pe minisita eto iroyin fun ijọba apapọ, Alaaji Lai Muhammed ti kede pe ko ni i si ofin konilegbele mọ lori ọrọ Korona ẹlẹẹkeji yii, sibẹ, awọn ijọba mi-in ko faaye gba awọn oṣiṣẹ kan lati maa lọ sibi iṣẹ, awọn ọga nikan lo n lọ. Wọn ni bi gbogbo oṣiṣẹ ba n lọ lojoojumọ, arun naa le gbilẹ ju ohun ti apa yoo ka lọ.


Awọn ọmọleewe paapaa ko ti i le wọle mọ nitori ijọba n sọ pe afi ko da awọn loju pe arun naa ti kasẹ nilẹ ki awọn too le ni ki awọn ọmọ ọlọmọ maa pada bọ nileewe, ko ma di pe wọn wọle ti kinni naa a gbẹyin yọ, ti yoo si bẹrẹ si i pa awọn ọmọ ọlọmọ. Bo tilẹ jẹ pe minisita eto iroyin fun ijọba apapọ, Alaaji Lai Muhammed ti kede pe ko ni i si ofin konilegbele mọ lori ọrọ Korona ẹlẹẹkeji yii, sibẹ, awọn ijọba mi-in ko faaye gba awọn oṣiṣẹ kan lati maa lọ sibi iṣẹ, awọn ọga nikan lo n lọ. Wọn ni bi gbogbo oṣiṣẹ ba n lọ lojoojumọ, arun naa le gbilẹ ju ohun ti apa yoo ka lọ. Ohun to ya awọn eeyan lẹnu ni bi arun naa ṣe tun fo gija lojiji, to si tun gbilẹ kaakiri. Wọn ni arun Korona ti lọ, awọn si ti ro pe ko tun ni i pada wa mọ, eyi to waa de to tun n pa awọn eeyan loriṣiiriṣii yii, ọrọ naa ko fẹẹ ye awọn mọ. Awọn ti wọn mọ ohun to ṣẹlẹ gan-an lo ṣalaye ọrọ, pe arun naa ko ba ti de Afrika, tabi Naijiria mọ, bi ki i ba ṣe pe awọn ijọba wa sare ṣi ẹnubode ilẹ wa, ti wọn si tun ni ki awọn ẹronpileeni maa fo lọ, ki wọn maa fo bọ bi wọn ba ti fẹ.


Ohun to ya awọn eeyan lẹnu ni bi arun naa ṣe tun fo gija lojiji, to si tun gbilẹ kaakiri. Wọn ni arun Korona ti lọ, awọn si ti ro pe ko tun ni i pada wa mọ, eyi to waa de to tun n pa awọn eeyan loriṣiiriṣii yii, ọrọ naa ko fẹẹ ye awọn mọ. Awọn ti wọn mọ ohun to ṣẹlẹ gan-an lo ṣalaye ọrọ, pe arun naa ko ba ti de Afrika, tabi Naijiria mọ, bi ki i ba ṣe pe awọn ijọba wa sare ṣi ẹnubode ilẹ wa, ti wọn si tun ni ki awọn ẹronpileeni maa fo lọ, ki wọn maa fo bọ bi wọn ba ti fẹ. Wọn ni ohun to fa a ree, nitori nigba ti arun ti gbilẹ, to tun bẹ lẹẹkeji si aarin awọn orilẹ-ede eebo yii, bi wọn ti n ko o lọhun-un naa ni wọn n ko o waa ran awọn eeyan to wa nile, nitori awọn ti wọn n rin irinajo si ilu oyinbo, tabi awọn ti wọn n pada bọ wa sile, pọ gan-an ni Naijiria, awọn yii lo si n ko o ran awọn ọmọ Naijiria ti ko jade nile, awọn ti wọn ko tilẹ mọ kinni kan. Bi a ti ṣe n wi yii, ohun ti ko ṣẹlẹ ri ṣẹlẹ ni Amẹrika lọsẹ to kọja. Lọjọ kan ṣoṣo, awọn ti wọn ko kinni naa le ni ẹgbẹrun lọna igba (200,000), iru rẹ ko ṣẹlẹ nibi kan ri, afi ilẹ Amẹrika yii nikan. Ọrọ naa le lọhun-un debi pe awọn ti wọn ti ko Korona nibẹ le ni miliọnu mọkanlelogun, awọn to si ti ku jẹ ẹgbẹrun lọna ọtalelọọọdunrun ati mejidinlogọrin (360,078).


Wọn ni ohun to fa a ree, nitori nigba ti arun ti gbilẹ, to tun bẹ lẹẹkeji si aarin awọn orilẹ-ede eebo yii, bi wọn ti n ko o lọhun-un naa ni wọn n ko o waa ran awọn eeyan to wa nile, nitori awọn ti wọn n rin irinajo si ilu oyinbo, tabi awọn ti wọn n pada bọ wa sile, pọ gan-an ni Naijiria, awọn yii lo si n ko o ran awọn ọmọ Naijiria ti ko jade nile, awọn ti wọn ko tilẹ mọ kinni kan. Bi a ti ṣe n wi yii, ohun ti ko ṣẹlẹ ri ṣẹlẹ ni Amẹrika lọsẹ to kọja. Lọjọ kan ṣoṣo, awọn ti wọn ko kinni naa le ni ẹgbẹrun lọna igba (200,000), iru rẹ ko ṣẹlẹ nibi kan ri, afi ilẹ Amẹrika yii nikan. Ọrọ naa le lọhun-un debi pe awọn ti wọn ti ko Korona nibẹ le ni miliọnu mọkanlelogun, awọn to si ti ku jẹ ẹgbẹrun lọna ọtalelọọọdunrun ati mejidinlogọrin (360,078). Awọn ti wọn wa ni ẹsẹ kan aye ẹsẹ kan ọrun ni Amẹrika bayii ti le ni miliọnu mẹjọ eeyan, ẹsun ti wọn tilẹ si fi n kan olori ijọba ibẹ bayii, Donald Trump ni pe ko ba awọn da si kinni kan mọ, o kan n fẹ kawọn ara Amẹrika maa ku lọ lọwọ Korona ni. Trump naa ko jẹ ki ọrọ naa tutu, o ni asọdun awọn eeyan pọ ju lori ọrọ naa, ki wọn ma fi wahala pa oun, ki wọn jẹ ki ẹni to ba fẹẹ ku, ku, ki awọn si mọ iye eeyan to ba ṣẹ ku, tori arun naa ki i ṣe ti Amẹrika, awọn China lo ko o wa sigboro. Ṣugbọn ki i ṣe Amẹrika nikan ni Korona ti sọ iku di meji eepinni bẹẹ, ibi to bọ si lara wọn ni Brazil paapaa ko daa.


Awọn ti wọn wa ni ẹsẹ kan aye ẹsẹ kan ọrun ni Amẹrika bayii ti le ni miliọnu mẹjọ eeyan, ẹsun ti wọn tilẹ si fi n kan olori ijọba ibẹ bayii, Donald Trump ni pe ko ba awọn da si kinni kan mọ, o kan n fẹ kawọn ara Amẹrika maa ku lọ lọwọ Korona ni. Trump naa ko jẹ ki ọrọ naa tutu, o ni asọdun awọn eeyan pọ ju lori ọrọ naa, ki wọn ma fi wahala pa oun, ki wọn jẹ ki ẹni to ba fẹẹ ku, ku, ki awọn si mọ iye eeyan to ba ṣẹ ku, tori arun naa ki i ṣe ti Amẹrika, awọn China lo ko o wa sigboro. Ṣugbọn ki i ṣe Amẹrika nikan ni Korona ti sọ iku di meji eepinni bẹẹ, ibi to bọ si lara wọn ni Brazil paapaa ko daa. Bi a ti n wi yii, lọdọ tiwọn lọhun-un ẹgbẹrun lọna mẹrindinnigba ati mejidinlogun (196,018) lawọn ti Korona ti lu pa nibẹ, bẹẹ ni awọn bii miliọnu kan din diẹ wa lẹsẹ kan aye ẹsẹ kan ọrun. Orilẹ-ede India lo tẹ le wọn, bii miliọnu mẹwaa lo ti ko o, awọn ẹgbẹrun lọna aadọjọ din diẹ (149,686) lo ti ta teru nipaa lọwọ arun yii, bii ojilenigba ẹgbẹrun si wa lori boya-wọn-a-ku, boya-won-a-ye. Awọn ara Mexico paapaa nipin ninu iku ajọku yii, nitori ẹgbẹrun lọna aadoje din mẹrin (126,000) lo ti ba a lọ, bo tilẹ jẹ pe awọn to mu lọhun-un ko ju miliọnu kan ataabọ lọ.


Bi a ti n wi yii, lọdọ tiwọn lọhun-un ẹgbẹrun lọna mẹrindinnigba ati mejidinlogun (196,018) lawọn ti Korona ti lu pa nibẹ, bẹẹ ni awọn bii miliọnu kan din diẹ wa lẹsẹ kan aye ẹsẹ kan ọrun. Orilẹ-ede India lo tẹ le wọn, bii miliọnu mẹwaa lo ti ko o, awọn ẹgbẹrun lọna aadọjọ din diẹ (149,686) lo ti ta teru nipaa lọwọ arun yii, bii ojilenigba ẹgbẹrun si wa lori boya-wọn-a-ku, boya-won-a-ye. Awọn ara Mexico paapaa nipin ninu iku ajọku yii, nitori ẹgbẹrun lọna aadoje din mẹrin (126,000) lo ti ba a lọ, bo tilẹ jẹ pe awọn to mu lọhun-un ko ju miliọnu kan ataabọ lọ. Ẹgbẹrun lọna okoolenigba ati marun-un (225,000) lọwọ kinni naa ti rin mọlẹ pata, to jẹ pe ko sẹni to le sọ boya kinni naa ko ni i di ọlọjọ fun wọn. O ti di ẹẹmeji bayii ti wọn ti ṣe ofin konilegbele ni Britain, nitori nigba ti kinni yii ti tun yọju lẹẹkeji ni wọn ti kọkọ sare ṣe ofin, wọn ko jẹ ki ẹni kan jade lọ. Nigba ti wọn ri i pe o tun rọlẹ diẹ, wọn ni ki awọn eeyan bẹrẹ si i jade, ṣugbọn lẹẹkan naa ni wọn tun tilẹkun, wọn ni awọn ko fẹ ero, bẹẹ lawọn ko fẹ ẹni ti yoo maa jade, ki kaluku wọn gbele wọn ni.


Ẹgbẹrun lọna okoolenigba ati marun-un (225,000) lọwọ kinni naa ti rin mọlẹ pata, to jẹ pe ko sẹni to le sọ boya kinni naa ko ni i di ọlọjọ fun wọn. O ti di ẹẹmeji bayii ti wọn ti ṣe ofin konilegbele ni Britain, nitori nigba ti kinni yii ti tun yọju lẹẹkeji ni wọn ti kọkọ sare ṣe ofin, wọn ko jẹ ki ẹni kan jade lọ. Nigba ti wọn ri i pe o tun rọlẹ diẹ, wọn ni ki awọn eeyan bẹrẹ si i jade, ṣugbọn lẹẹkan naa ni wọn tun tilẹkun, wọn ni awọn ko fẹ ero, bẹẹ lawọn ko fẹ ẹni ti yoo maa jade, ki kaluku wọn gbele wọn ni. Wọn ko si le ṣe ki wọn ma tun sare gbe ofin jade bẹẹ, nitori awọn ti wọn ti ku nibẹ ti le ni ẹgbẹrun lọna marundinlọgọrin (75,000), bẹẹ ni iku naa ko si duro, o n le si i ni, iyẹn ni wọn ṣe sare gbe ofin konilegbele jade. Iye awọn ti wọn ti ku ni ilu Italy naa niyi, bo tilẹ jẹ pe tiwọn le ọgbọn lọọọdunrun (75,330). N lawọn naa ba yaa sare ṣe ofin tuntun pe ko ni i si aaye arinkiri fẹnikan mọ, wọn ni ọrọ yii ti kọja a-n-fẹkọ-tanna fun ara ẹni jẹ.


Wọn ko si le ṣe ki wọn ma tun sare gbe ofin jade bẹẹ, nitori awọn ti wọn ti ku nibẹ ti le ni ẹgbẹrun lọna marundinlọgọrin (75,000), bẹẹ ni iku naa ko si duro, o n le si i ni, iyẹn ni wọn ṣe sare gbe ofin konilegbele jade. Iye awọn ti wọn ti ku ni ilu Italy naa niyi, bo tilẹ jẹ pe tiwọn le ọgbọn lọọọdunrun (75,330). N lawọn naa ba yaa sare ṣe ofin tuntun pe ko ni i si aaye arinkiri fẹnikan mọ, wọn ni ọrọ yii ti kọja a-n-fẹkọ-tanna fun ara ẹni jẹ. Oku ku ni France, o ku ni Spain ati ilẹ Yuroopu yikayika, Korana ẹlẹẹkeji ni gbogbo wọn si n pariwo. Nitori pe kinni naa ti mu wọn kaakiri bayii ni awọn ilu oyinbo wọnyi, kia lo ti ran kari Naijiria naa, to si di ohun to n mu awọn tewetagba, to jẹ awọn arinrinajo lo n ko wọn wa. Ọrọ naa ti dohun ti awọn kan fi n jẹun, nitori bi wọn ba ti ilu oyinbo de, kaka ki wọn lọ si aaye-iyara-ẹni-sọtọ, tabi ki wọn pada lọọ ṣe tẹẹsi, wọn yoo kan fun awọn ti wọn wa nibẹ lowo ni, wọn yoo si gba sabukeeti pe ṣaka lara awọn da.


Oku ku ni France, o ku ni Spain ati ilẹ Yuroopu yikayika, Korana ẹlẹẹkeji ni gbogbo wọn si n pariwo. Nitori pe kinni naa ti mu wọn kaakiri bayii ni awọn ilu oyinbo wọnyi, kia lo ti ran kari Naijiria naa, to si di ohun to n mu awọn tewetagba, to jẹ awọn arinrinajo lo n ko wọn wa. Ọrọ naa ti dohun ti awọn kan fi n jẹun, nitori bi wọn ba ti ilu oyinbo de, kaka ki wọn lọ si aaye-iyara-ẹni-sọtọ, tabi ki wọn pada lọọ ṣe tẹẹsi, wọn yoo kan fun awọn ti wọn wa nibẹ lowo ni, wọn yoo si gba sabukeeti pe ṣaka lara awọn da. Bẹẹ wọn ko ṣe tẹẹsi, wọn ko si yẹ ara wọn wo boya Korana mu wọn tabi ko mu wọn. Ohun to jẹ ki arun yii gbilẹ rẹpẹtẹ lojiji ree, nitori awọn ti wọn n de lati ilu oyinbo ko ṣe tẹẹsi, bẹẹ ni wọn ko lo oogun, wọn kan dara pọ mọ awọn araalu ti wọn ti ri ara wọn tipẹ, ti wọn yoo si maa lọ mọ ara wọn kaakiri ni. Ohun to fa a tijọba fi fofin de awọn arinrinajo kan ti wọn de, ti wọn ko lọ sibi ayẹwo ree, ati awọn ti wọn de ti wọn ko pada lọ mọ.


Bẹẹ wọn ko ṣe tẹẹsi, wọn ko si yẹ ara wọn wo boya Korana mu wọn tabi ko mu wọn. Ohun to jẹ ki arun yii gbilẹ rẹpẹtẹ lojiji ree, nitori awọn ti wọn n de lati ilu oyinbo ko ṣe tẹẹsi, bẹẹ ni wọn ko lo oogun, wọn kan dara pọ mọ awọn araalu ti wọn ti ri ara wọn tipẹ, ti wọn yoo si maa lọ mọ ara wọn kaakiri ni. Ohun to fa a tijọba fi fofin de awọn arinrinajo kan ti wọn de, ti wọn ko lọ sibi ayẹwo ree, ati awọn ti wọn de ti wọn ko pada lọ mọ. Ijọba ni fun oṣu mẹfa, ko sẹni ti yoo jade kuro ni Naijiria ninu wọn. Ijọba gba nọmba pasipọọtu wọn silẹ ni, wọn si ti fun awọn ẹṣọ oju ọna yii, debi pe ko ni i sẹni ti yoo le jade kuro ni ẹnubode Naijiria ninu wọn afi ti ko ba lo pasipọọtu to wa lọwọ rẹ naa. Ṣugbọn arun naa ko jọ pe yoo tete lọ bọrọ nitori o ti wa niluu, o si n mu awon eeyan lojoojumo si i ni.


Ijọba ni fun oṣu mẹfa, ko sẹni ti yoo jade kuro ni Naijiria ninu wọn. Ijọba gba nọmba pasipọọtu wọn silẹ ni, wọn si ti fun awọn ẹṣọ oju ọna yii, debi pe ko ni i sẹni ti yoo le jade kuro ni ẹnubode Naijiria ninu wọn afi ti ko ba lo pasipọọtu to wa lọwọ rẹ naa. Ṣugbọn arun naa ko jọ pe yoo tete lọ bọrọ nitori o ti wa niluu, o si n mu awon eeyan lojoojumo si i ni. Eyi ni ijọba ṣe n pariwo pe eni to ba wẹ ni yoo jare ọbun, ẹni to ba tọju ara rẹ, ti ko si ṣere lọ si ibi ti awọn ero pọ si lo le yọ ninu rẹ. Awọn araalu kan ko tilẹ gba pe Korona lo n ṣiṣẹ eyikeyii, tabi pe arun to le mu awọn ni. Ohun ti wọn n sọ ni pe arun awọn olowo ni, awọn olowo ti wọn ti fẹẹ ku tẹlẹ, iku to ti wa lara wọn lo n pa wọn, ki i ṣe Korona kankan.


Eyi ni ijọba ṣe n pariwo pe eni to ba wẹ ni yoo jare ọbun, ẹni to ba tọju ara rẹ, ti ko si ṣere lọ si ibi ti awọn ero pọ si lo le yọ ninu rẹ. Awọn araalu kan ko tilẹ gba pe Korona lo n ṣiṣẹ eyikeyii, tabi pe arun to le mu awọn ni. Ohun ti wọn n sọ ni pe arun awọn olowo ni, awọn olowo ti wọn ti fẹẹ ku tẹlẹ, iku to ti wa lara wọn lo n pa wọn, ki i ṣe Korona kankan. Awọn mi-in to si mọ pe Korona wa, sọ pe ki i ṣe arun awọn akuṣẹẹ, arun awọn olowo ni, olowo lo n mu, awọn naa ni yoo si maa mu lọ. Ṣugbọn Korona yii ko mọ olowo, ko mọ mẹkunnu, ẹni to ba ri lo n mu, ki alara ṣọra rẹ gidi ni o.


Awọn mi-in to si mọ pe Korona wa, sọ pe ki i ṣe arun awọn akuṣẹẹ, arun awọn olowo ni, olowo lo n mu, awọn naa ni yoo si maa mu lọ. Ṣugbọn Korona yii ko mọ olowo, ko mọ mẹkunnu, ẹni to ba ri lo n mu, ki alara ṣọra rẹ gidi ni o.


Emi o ṣaa laiki ọkunrin pasitọ ta a fẹ ọmọ lọwọ ẹ yii

IYA BIỌLA Igbeyawo Akin ti a ṣe laipẹ yii, a kuku tun ti fi da nnkan mi-in silẹ. Baba yin ti yari mọ mi lọwọ o, o ni afi ki oun jẹ Baba Adinni ti awọn mọṣalaaṣi Oṣodi kan fẹẹ fi oun jẹ, oun ko duro mọ. Igbeyawo ti a ko ti ẹ ti i sinmi lori ẹ ni o, igbeyawo to jẹ Ọlọrun ni ko jẹ ko tuka lọjọ keji. Emi funra mi ni mo si fẹẹ tu u ka nitori ọkunrin Pasitọ to jẹ Baba Atinukẹ yii, ṣe ẹ mọ pe mo n sọ ọ, eeyan keeyan ni. Ẹni to jẹ gbogbo bi a ṣe n rọkẹkẹ to nibi igbeyawo naa ninu ile ẹ, niṣe lo n leju koko si wa, to roju koko bii ẹni ti wọn so pa. Emi o mọ ohun to n bi i ninu. Ohun to jẹ ki ara ẹ balẹ diẹ ni nigba ti Dele de.


Emi funra mi ni mo si fẹẹ tu u ka nitori ọkunrin Pasitọ to jẹ Baba Atinukẹ yii, ṣe ẹ mọ pe mo n sọ ọ, eeyan keeyan ni. Ẹni to jẹ gbogbo bi a ṣe n rọkẹkẹ to nibi igbeyawo naa ninu ile ẹ, niṣe lo n leju koko si wa, to roju koko bii ẹni ti wọn so pa. Emi o mọ ohun to n bi i ninu. Ohun to jẹ ki ara ẹ balẹ diẹ ni nigba ti Dele de. Ọmọ mi! Niṣe lo pa gbogbo wọn lẹnu mọ. Oun o wọ aṣọ ṣọja o, kaftan kekere kan lo wọ, to waa de fila awọn Hausa si i. Ṣugbọn awọn ṣọja mẹrin ni wọn tẹle e ti awọn yẹn n bẹri lọ bẹri bọ.


Ọmọ mi! Niṣe lo pa gbogbo wọn lẹnu mọ. Oun o wọ aṣọ ṣọja o, kaftan kekere kan lo wọ, to waa de fila awọn Hausa si i. Ṣugbọn awọn ṣọja mẹrin ni wọn tẹle e ti awọn yẹn n bẹri lọ bẹri bọ. Nigba to ti n bọ lawọn eeyan ti n wo o horohoro, nigba to si dewaju to dọbalẹ tan patapata, ara gbogbo awọn ti wọn wa nibẹ balẹ, wọn mọ pe ki i ṣe pe alejo ni, ọmọ mi ni. Iyẹn lo jẹ ki ara pastọ balẹ diẹ, oun naa mọ pe ti oun ba ṣe mẹẹsi, awọn ọmọ to maa gbe oun wa nitosi. Sibẹ naa, emi o laiki gbogbo bo ṣe n ṣe.


Nigba to ti n bọ lawọn eeyan ti n wo o horohoro, nigba to si dewaju to dọbalẹ tan patapata, ara gbogbo awọn ti wọn wa nibẹ balẹ, wọn mọ pe ki i ṣe pe alejo ni, ọmọ mi ni. Iyẹn lo jẹ ki ara pastọ balẹ diẹ, oun naa mọ pe ti oun ba ṣe mẹẹsi, awọn ọmọ to maa gbe oun wa nitosi. Sibẹ naa, emi o laiki gbogbo bo ṣe n ṣe. Gẹgẹ bii aṣa Yoruba, emi ati Sẹki lọ si ile wọn pada lọjọ keji lati ki wọn, ka si le dupẹ ana lọwọ wọn. Wọn tiẹ waa gba wa daadaa lọjọ keji yii, nitori ọkunrin yẹn ko leju koko mọ. Koda, o tun bẹ mi ki n ma binu bi oun ṣe ṣe si wa lanaa, pe ara oun ko kan lelẹ ni.


Gẹgẹ bii aṣa Yoruba, emi ati Sẹki lọ si ile wọn pada lọjọ keji lati ki wọn, ka si le dupẹ ana lọwọ wọn. Wọn tiẹ waa gba wa daadaa lọjọ keji yii, nitori ọkunrin yẹn ko leju koko mọ. Koda, o tun bẹ mi ki n ma binu bi oun ṣe ṣe si wa lanaa, pe ara oun ko kan lelẹ ni. O ga lara ẹ! Igba ti a si ti ba wọn jokoo diẹ lo ti ni ọrọ pataki kan to ku to yẹ ki oun sọ lanaa ti oun ko ranti sọ, ki oun kuku yaa sọ ọ bayii ka le mọ bi a ti maa ṣe e. Ni mo ba tun ijokoo ṣe, mo ni o daa ka tete sọ ọ, ki awọn ọmọ wa le maa ba aaye wọn lọ. Emi tiẹ ro pe o fẹẹ sọ fun mi pe oro ile kan wa ti awọn n ṣe nile awọn ti Tinukẹ gbọdọ ṣe nile ọkọ ni o, ṣugbọn ọkan mi kan tun n sọ fun mi pe pasitọ ni, ki i ṣe ohun to fẹẹ sọ niyẹn.


O ga lara ẹ! Igba ti a si ti ba wọn jokoo diẹ lo ti ni ọrọ pataki kan to ku to yẹ ki oun sọ lanaa ti oun ko ranti sọ, ki oun kuku yaa sọ ọ bayii ka le mọ bi a ti maa ṣe e. Ni mo ba tun ijokoo ṣe, mo ni o daa ka tete sọ ọ, ki awọn ọmọ wa le maa ba aaye wọn lọ. Emi tiẹ ro pe o fẹẹ sọ fun mi pe oro ile kan wa ti awọn n ṣe nile awọn ti Tinukẹ gbọdọ ṣe nile ọkọ ni o, ṣugbọn ọkan mi kan tun n sọ fun mi pe pasitọ ni, ki i ṣe ohun to fẹẹ sọ niyẹn. N lemi ba n wo ẹnu ẹ, Sẹki naa si ti tẹti. Ni pasitọ ba ni pẹpẹsi o,nigba wo ni a maa sare lọ si rẹjisiri tabi kootu, ti awọn ọmọ maa lọọ ṣe mareeji ti kootu, mareeji ti olofin. Bo ṣe n sọ bẹẹ yẹn ni gbogbo ohun ti mo mọ ati eyi ti mo ti gbọ ni ọrọ mareeji n sare kọja lori mi.


N lemi ba n wo ẹnu ẹ, Sẹki naa si ti tẹti. Ni pasitọ ba ni pẹpẹsi o,nigba wo ni a maa sare lọ si rẹjisiri tabi kootu, ti awọn ọmọ maa lọọ ṣe mareeji ti kootu, mareeji ti olofin. Bo ṣe n sọ bẹẹ yẹn ni gbogbo ohun ti mo mọ ati eyi ti mo ti gbọ ni ọrọ mareeji n sare kọja lori mi. Mareeji! Iyawo alarede! Eewọ ile wa ni o. Mo yaa sọ bẹẹ fun un.


Mareeji! Iyawo alarede! Eewọ ile wa ni o. Mo yaa sọ bẹẹ fun un. Mo ni eewọ ile wa ni, ati pe ko si ọmọ ile wa kankan to n ṣe mareeji, mo ni baba ẹ ko tiẹ gbọdọ gbọ, o maa binu ni. Lo ba ni ti wọn ba maa binu ki wọn binu, oun ko le fi ọmọ fọkọ lai ṣe mareeji. Ọmọ ti a waa ṣe iyawo ẹ ti o kanri mọnu, ti o n kanra kiri inu ile bii alaaganna, oun lo waa fẹẹ ni ki awa lọọ ṣe mareeji fun.


Mo ni eewọ ile wa ni, ati pe ko si ọmọ ile wa kankan to n ṣe mareeji, mo ni baba ẹ ko tiẹ gbọdọ gbọ, o maa binu ni. Lo ba ni ti wọn ba maa binu ki wọn binu, oun ko le fi ọmọ fọkọ lai ṣe mareeji. Ọmọ ti a waa ṣe iyawo ẹ ti o kanri mọnu, ti o n kanra kiri inu ile bii alaaganna, oun lo waa fẹẹ ni ki awa lọọ ṣe mareeji fun. Mo ni ko ṣee ṣe, a ko si ri ọrọ naa yanju ti awa fi dide. Iyawo ẹ ṣaa n sọ pe ka ma binu, nitori oun lo sin wa sọna, ọkunrin alagidi yẹn ko jẹ sin wa, a ti danu bi i. Ki eeyan kan ya afẹsin-balujẹ bii ti ọkunrin yii bayii. Yoo ba emi naa nibẹ.


Mo ni ko ṣee ṣe, a ko si ri ọrọ naa yanju ti awa fi dide. Iyawo ẹ ṣaa n sọ pe ka ma binu, nitori oun lo sin wa sọna, ọkunrin alagidi yẹn ko jẹ sin wa, a ti danu bi i. Ki eeyan kan ya afẹsin-balujẹ bii ti ọkunrin yii bayii. Yoo ba emi naa nibẹ. Mo yaa sọ fun Sẹki pe ọjọ ti a ba ribi ni ibi i wọlẹ, oni naa ni n oo yanju gbogbo ẹ, mo ni ka yaa lọ sile Akin, bo ba ti jẹ bi ọkunrin pasitọ yẹn ti n ronu ni ọmọ ẹ to jẹ iyawo Akin naa n ronu, igbeyawo naa ko ni i pẹ, to ba jẹ a maa fagi le ẹ nibẹrẹ bayii, ka tete fagi le e. Nigba ti Tinukẹ ri emi ati Sẹki, o fẹrẹ le ya were, idunnu ni o! Nitori ohun ta a ṣe lanaa fun wọn yẹn si ni. Niṣe lo fo mọ mi gija, Ọlọrun ni ko ni ko gbe mi ṣubu, afi bii ọmọde ti iya ẹ wa lati ilu okeere, bii pe ki i ṣe emi ati oun la jọ wa nile wọn lanaa yii, eyi ya mi lẹnu.


Mo yaa sọ fun Sẹki pe ọjọ ti a ba ribi ni ibi i wọlẹ, oni naa ni n oo yanju gbogbo ẹ, mo ni ka yaa lọ sile Akin, bo ba ti jẹ bi ọkunrin pasitọ yẹn ti n ronu ni ọmọ ẹ to jẹ iyawo Akin naa n ronu, igbeyawo naa ko ni i pẹ, to ba jẹ a maa fagi le ẹ nibẹrẹ bayii, ka tete fagi le e. Nigba ti Tinukẹ ri emi ati Sẹki, o fẹrẹ le ya were, idunnu ni o! Nitori ohun ta a ṣe lanaa fun wọn yẹn si ni. Niṣe lo fo mọ mi gija, Ọlọrun ni ko ni ko gbe mi ṣubu, afi bii ọmọde ti iya ẹ wa lati ilu okeere, bii pe ki i ṣe emi ati oun la jọ wa nile wọn lanaa yii, eyi ya mi lẹnu. O ya mi lẹnu nitori mo wo oju ẹ, mo ri i pe ki i ṣe ọmọ kan to bẹ, bẹẹ ni eyi to n ṣe yii ki i ṣe pe o fi n ṣe oju aye, lati inu ọkan ẹ lo ti wa. ‘Iya agba, ẹ waa jokoo; Iya agba, ẹ waa jẹun, Iya agba, ẹ waa mumi!’ Mo kan n wo o bo ti n ko gbogbo ounjẹ kalẹ lai beere pe boya mo fẹẹ jẹ tabi n ko jẹ, to tun n mu oriṣiiriṣii ohun ti wọn ni nile jade. Ọkọ iyawo jokoo gọu sẹgbẹẹ kan nibẹ, o kanri mọ kọmputa, o n ṣe bii ẹni pe oun ko ri mi.


O ya mi lẹnu nitori mo wo oju ẹ, mo ri i pe ki i ṣe ọmọ kan to bẹ, bẹẹ ni eyi to n ṣe yii ki i ṣe pe o fi n ṣe oju aye, lati inu ọkan ẹ lo ti wa. ‘Iya agba, ẹ waa jokoo; Iya agba, ẹ waa jẹun, Iya agba, ẹ waa mumi!’ Mo kan n wo o bo ti n ko gbogbo ounjẹ kalẹ lai beere pe boya mo fẹẹ jẹ tabi n ko jẹ, to tun n mu oriṣiiriṣii ohun ti wọn ni nile jade. Ọkọ iyawo jokoo gọu sẹgbẹẹ kan nibẹ, o kanri mọ kọmputa, o n ṣe bii ẹni pe oun ko ri mi. Ṣugbọn aajo ọmọ yii ko tiẹ jẹ ki n le wi nnkan kan mọ, ọmọ ti sọ ara ẹ di ọmọ wa ninu ile, ko ri ara ẹ bii iyawo. Mo kuku tiẹ beere lọwọ ẹ, mo ni ṣe inu ẹ dun lati wa sile wa. O ni ninu gbogbo ohun to ṣẹlẹ yẹn, eyi to dun mọ oun ninu ju ni bi oun ṣe di ‘Ọmọ Iya Biọla’ lati ana lọ.


Ṣugbọn aajo ọmọ yii ko tiẹ jẹ ki n le wi nnkan kan mọ, ọmọ ti sọ ara ẹ di ọmọ wa ninu ile, ko ri ara ẹ bii iyawo. Mo kuku tiẹ beere lọwọ ẹ, mo ni ṣe inu ẹ dun lati wa sile wa. O ni ninu gbogbo ohun to ṣẹlẹ yẹn, eyi to dun mọ oun ninu ju ni bi oun ṣe di ‘Ọmọ Iya Biọla’ lati ana lọ. Mo ni ṣe ohun to wa wa niyẹn, o ni oun kan ṣoṣo ti oun wa wa naa niyẹn, koun naa di ọkan ninu awọn ọmọ Iya Biọla, ọwọ oun si ti to o, lo ba yiju si ibi ti Akin wa, lo yinmu, lo ni, ‘ẹni kan ko le maa halẹ mọ mi mọ pe oun lọmọ Iya Biọla, emi naa ọmọ Iya Biọla ni mi.’ Mo waa ri i pe ọlọgbọn lọmọ naa, koda, o fẹrẹ gbọn ju Akin lọ loju mi. Ohun to si tun jẹ ki i n sọ gbolohun kan le e naa niyẹn. Mo ni ‘Nigba ti awọn baba rẹ ko waa fẹẹ ka sọ ọ di ọmọ yii nkọ o, ti wọn ni afi ki a lọọ ṣe mareeji ni kootu tabi rẹjisiri.


Mo ni ṣe ohun to wa wa niyẹn, o ni oun kan ṣoṣo ti oun wa wa naa niyẹn, koun naa di ọkan ninu awọn ọmọ Iya Biọla, ọwọ oun si ti to o, lo ba yiju si ibi ti Akin wa, lo yinmu, lo ni, ‘ẹni kan ko le maa halẹ mọ mi mọ pe oun lọmọ Iya Biọla, emi naa ọmọ Iya Biọla ni mi.’ Mo waa ri i pe ọlọgbọn lọmọ naa, koda, o fẹrẹ gbọn ju Akin lọ loju mi. Ohun to si tun jẹ ki i n sọ gbolohun kan le e naa niyẹn. Mo ni ‘Nigba ti awọn baba rẹ ko waa fẹẹ ka sọ ọ di ọmọ yii nkọ o, ti wọn ni afi ki a lọọ ṣe mareeji ni kootu tabi rẹjisiri. Niṣe ni Akin funra ẹ sare gboju soke nibi to wa, lo n wo wa nibi ti awa duro si. Ṣugbọn ko wi kinni kan. Tinukẹ naa lo sọrọ, o ni, ’emi ti sọ fun wọn ki wọn ma fun ara wọn ni wahala kan, awọn ni wọn n daamu ara wọn. Mi o si nile wọn mọ, mo ti wa nile temi.


Niṣe ni Akin funra ẹ sare gboju soke nibi to wa, lo n wo wa nibi ti awa duro si. Ṣugbọn ko wi kinni kan. Tinukẹ naa lo sọrọ, o ni, ’emi ti sọ fun wọn ki wọn ma fun ara wọn ni wahala kan, awọn ni wọn n daamu ara wọn. Mi o si nile wọn mọ, mo ti wa nile temi. Ohun ti wọn ba n ṣe nile ọkọ mi ni mo maa ba wọn ṣe. Ohun ti ọkọ mi ba fẹ ni mo maa ṣe. Bo ba ni ka lọọ ṣe mareeji, oun lo ni mi, bi ko si ṣe mareeji, ko si eyi to kan mi, ẹjọ ẹ ni!


Ohun ti wọn ba n ṣe nile ọkọ mi ni mo maa ba wọn ṣe. Ohun ti ọkọ mi ba fẹ ni mo maa ṣe. Bo ba ni ka lọọ ṣe mareeji, oun lo ni mi, bi ko si ṣe mareeji, ko si eyi to kan mi, ẹjọ ẹ ni! Ọrọ ọmọ yii ye mi, o ye Sẹki paapaa debii pe niṣe lo ni ‘ọrọ ti yanju, ati ẹyin ati pasitọ, wahala lẹ ko ara yin si, ikan naa lẹyin mejeeji! Ọmọ ti mọ ohun to fẹẹ ṣe!’ Emi naa mọ pe ọmọ ti mọ ohun to fẹẹ ṣẹ. Mo ni iyẹn ni pe ti ọkọ ẹ ba ni ki ẹ lọọ ṣe mareeji, ti emi ba ni ki ẹ ma lọ, o ko ni i gbọrọ si mi lẹnu niyẹn o!’ Ọmọ yẹn tun ni, ‘rara o, iyẹn yatọ o. Ọmọ Iya Biọla ni mi, ohun ti iya mi ba si fẹ lemi maa ṣe o, koda awọn Bọọda Akin ko le da mi duro!’ N l’Akin ba foju ko o mọlẹ, lọmọ ba rẹrin-in, lo n fi Akin ṣe yẹyẹ.


Ọrọ ọmọ yii ye mi, o ye Sẹki paapaa debii pe niṣe lo ni ‘ọrọ ti yanju, ati ẹyin ati pasitọ, wahala lẹ ko ara yin si, ikan naa lẹyin mejeeji! Ọmọ ti mọ ohun to fẹẹ ṣe!’ Emi naa mọ pe ọmọ ti mọ ohun to fẹẹ ṣẹ. Mo ni iyẹn ni pe ti ọkọ ẹ ba ni ki ẹ lọọ ṣe mareeji, ti emi ba ni ki ẹ ma lọ, o ko ni i gbọrọ si mi lẹnu niyẹn o!’ Ọmọ yẹn tun ni, ‘rara o, iyẹn yatọ o. Ọmọ Iya Biọla ni mi, ohun ti iya mi ba si fẹ lemi maa ṣe o, koda awọn Bọọda Akin ko le da mi duro!’ N l’Akin ba foju ko o mọlẹ, lọmọ ba rẹrin-in, lo n fi Akin ṣe yẹyẹ. Bi Tinukẹ ṣe fi ọkan mi balẹ niyẹn, idunnu ni mo si ba dele, ki baba yii too bẹrẹ wahala ọrọ Baba Adinni ti wọn fẹẹ fi i jẹ. O kuku tiẹ ti bẹrẹ si i pe ara ẹ ni orukọ mi-in, ‘Baba Adinni to ja si i!’ Mo ni kin ni wọn n pe bẹẹ, o ni ko le ye mi rara, ko le ye mi. Ki emi ṣaa jẹ ka bẹrẹ ipalẹmọ kiakia!


Bi Tinukẹ ṣe fi ọkan mi balẹ niyẹn, idunnu ni mo si ba dele, ki baba yii too bẹrẹ wahala ọrọ Baba Adinni ti wọn fẹẹ fi i jẹ. O kuku tiẹ ti bẹrẹ si i pe ara ẹ ni orukọ mi-in, ‘Baba Adinni to ja si i!’ Mo ni kin ni wọn n pe bẹẹ, o ni ko le ye mi rara, ko le ye mi. Ki emi ṣaa jẹ ka bẹrẹ ipalẹmọ kiakia!


Wahala ọna Eko s’Ibadan, nibo ni Faṣọla wa o Awọn kinni kan wa ti wọn fi n mọ awọn orilẹ-ede to dara ju lagbaaye, lara ẹ ni iye ọdun ti eeyan le lo ni iru orilẹ-ede bẹẹ ki wọn too ku, iyẹn iye ọdun ti eeyan yoo lo laye, ti yoo ku, ti awọn eeyan ko ni i sọ pe tọhun ṣanku. Ninu awọn orile-ede to lọ silẹ ju nidii eyi, ọkan ni Naijiria tiwa. Ipo keji ni Naijiria wa laye ninu awọn orilẹ-ede ti ọjọ-ori awọn eeyan wọn ki i to nnkan, nitori bi eeyan ba ku ni ọmọ ọdun mẹrinlelaaadọta, tohun ko ṣanku ni Naijiria gẹgẹ bi awọn onimọ agbaye ti wi. Bẹẹ ni Japan, eeyan yoo pe ọmọ ọdun marundinlaaadọrun-un (85) ko too ku, ọdun mọkanlelọgorin (81) ni ti United Kingdom, ọdun mọkandinlọgọrin ni ti Amẹrika, koda, ọdun metalelaaadọrin (73) ni ti Algeria, ọkan ninu awọn orilẹ-ede Afrika. Ṣugbọn ti Naijiria yii ko daa, ọdun mẹrinlelaaadọta! Ko si si ohun to n fa iru iku bayii ju wahala.


Bẹẹ ni Japan, eeyan yoo pe ọmọ ọdun marundinlaaadọrun-un (85) ko too ku, ọdun mọkanlelọgorin (81) ni ti United Kingdom, ọdun mọkandinlọgọrin ni ti Amẹrika, koda, ọdun metalelaaadọrin (73) ni ti Algeria, ọkan ninu awọn orilẹ-ede Afrika. Ṣugbọn ti Naijiria yii ko daa, ọdun mẹrinlelaaadọta! Ko si si ohun to n fa iru iku bayii ju wahala. Wahala kookoo jan-an jan-an, wahala ọna ti ko dara, wahala ileewosan ti ko si, ati oriṣiiriṣii awọn nnkan keekeeke ti awọn orilẹ-ede mi-in ko ka si nnkan, ṣugbọn to jẹ babara ni wọn lọdọ tiwa. Ọkan ninu ẹ ni oju ọna to dara. Ẹyin naa ẹ fi oju inu wo iye ọdun ti ijọba Naijiria ti n ṣe ọna marosẹ Eko si Ibadan, ti wọn ṣe e titi, ti wọn ko pari ẹ. Bẹẹ, lojoojumọ leeyan n ku, lojoojumọ lẹmi n ṣofo, lojoojumọ loju ona naa n da ẹmi awọn eeyan legbodo.


Wahala kookoo jan-an jan-an, wahala ọna ti ko dara, wahala ileewosan ti ko si, ati oriṣiiriṣii awọn nnkan keekeeke ti awọn orilẹ-ede mi-in ko ka si nnkan, ṣugbọn to jẹ babara ni wọn lọdọ tiwa. Ọkan ninu ẹ ni oju ọna to dara. Ẹyin naa ẹ fi oju inu wo iye ọdun ti ijọba Naijiria ti n ṣe ọna marosẹ Eko si Ibadan, ti wọn ṣe e titi, ti wọn ko pari ẹ. Bẹẹ, lojoojumọ leeyan n ku, lojoojumọ lẹmi n ṣofo, lojoojumọ loju ona naa n da ẹmi awọn eeyan legbodo. Tabi ni orile-ede wo ni wọn ti n fi ọdun mẹwaa ṣe ọna kan ṣoṣo bii ti Naijiria yii, to si jẹ ọdọọdun ni ọna naa yoo maa lewo si i, ti awọn ti wọn si n ṣe titi naa ro pe awọn lawọn n ṣe wa loore, ki i ṣe awa la ṣe wọn loore ti a gbe iṣẹ fun wọn. Bi mọto ko ba takiti, tanka yoo gbina; bi tanka ko si gbina, awọn ti wọn n ṣe titi yii le gbagbe mọto janwee soju ọna, ti wọn yoo si fi i silẹ nibẹ, ti wọn yoo ba tiwọn lọ. Ni wahala yoo ba de.


Tabi ni orile-ede wo ni wọn ti n fi ọdun mẹwaa ṣe ọna kan ṣoṣo bii ti Naijiria yii, to si jẹ ọdọọdun ni ọna naa yoo maa lewo si i, ti awọn ti wọn si n ṣe titi naa ro pe awọn lawọn n ṣe wa loore, ki i ṣe awa la ṣe wọn loore ti a gbe iṣẹ fun wọn. Bi mọto ko ba takiti, tanka yoo gbina; bi tanka ko si gbina, awọn ti wọn n ṣe titi yii le gbagbe mọto janwee soju ọna, ti wọn yoo si fi i silẹ nibẹ, ti wọn yoo ba tiwọn lọ. Ni wahala yoo ba de. Eyi to ṣẹlẹ ni ọjọ ọdun yii buru. Lati ọdun ku ọla ni mọto kan ti bajẹ soju ọna yii, wọn ko si gbe e titi ti fi di wahala nla titi wọ inu ọdun tuntun. Awọn mi-in sun soju ọna marosẹ yii ni, awọn mi-in pada si ọọfiisi lati lọọ sun, awọn mi-in lọọ sunle ọrẹ mọju, bẹẹ ni awọn miiran padanu ọpọ iṣẹ aje ti wọn n ṣe soju ọna yii, nitori ti wọn ko ri ọna de ibi ti wọn iba ti ri ti aje ṣe.


Eyi to ṣẹlẹ ni ọjọ ọdun yii buru. Lati ọdun ku ọla ni mọto kan ti bajẹ soju ọna yii, wọn ko si gbe e titi ti fi di wahala nla titi wọ inu ọdun tuntun. Awọn mi-in sun soju ọna marosẹ yii ni, awọn mi-in pada si ọọfiisi lati lọọ sun, awọn mi-in lọọ sunle ọrẹ mọju, bẹẹ ni awọn miiran padanu ọpọ iṣẹ aje ti wọn n ṣe soju ọna yii, nitori ti wọn ko ri ọna de ibi ti wọn iba ti ri ti aje ṣe. Ki lo de ti nnkan tiwa kuku ri bayii ni Naijiria! Ki lo de ti nnkan tiwa maa n ṣe bayii bajẹ! Ṣe awa nikan la wa lorilẹ aye yii ni, abi o ṣe jẹ nnkan tiwa ni ki i nilọsiwaju kankan, ti awọn orilẹ-ede bii Ghana, Togo, Bẹnnẹ nitosi nibi yoo si maa ta wa yọ ninu ohun gbogbo.


Ki lo de ti nnkan tiwa kuku ri bayii ni Naijiria! Ki lo de ti nnkan tiwa maa n ṣe bayii bajẹ! Ṣe awa nikan la wa lorilẹ aye yii ni, abi o ṣe jẹ nnkan tiwa ni ki i nilọsiwaju kankan, ti awọn orilẹ-ede bii Ghana, Togo, Bẹnnẹ nitosi nibi yoo si maa ta wa yọ ninu ohun gbogbo. Babatunde Faṣọla tiwa ni minisita eto iṣẹ ode, sibẹ, ko ri iṣẹ oju ọna naa ṣe, afi eebo ṣaa, afi laulau ti ko debi kan bọ, ka soro loni-in, ko dọla ka ma ba a bẹẹ mọ, ka ṣaa maa wa nnkan wi fawọn araalu ṣaa, ọrọ naa yaayan lẹnu gan-an. Bẹẹ nnkan n bajẹ loju ọna yii, nitori ni gbogbo Afrika, ọna ti mọto n gba ju lọ lojoojumọ aye yii ni ọna Ibadan yii, ọna naa lo si ti waa pada di ile iku, ile ofo yii. Nibo ni Faṣọla wa paapaa?


Babatunde Faṣọla tiwa ni minisita eto iṣẹ ode, sibẹ, ko ri iṣẹ oju ọna naa ṣe, afi eebo ṣaa, afi laulau ti ko debi kan bọ, ka soro loni-in, ko dọla ka ma ba a bẹẹ mọ, ka ṣaa maa wa nnkan wi fawọn araalu ṣaa, ọrọ naa yaayan lẹnu gan-an. Bẹẹ nnkan n bajẹ loju ọna yii, nitori ni gbogbo Afrika, ọna ti mọto n gba ju lọ lojoojumọ aye yii ni ọna Ibadan yii, ọna naa lo si ti waa pada di ile iku, ile ofo yii. Nibo ni Faṣọla wa paapaa? Ko waa ṣalaye ohun to n ṣẹlẹ loju ọna yii fun wa o! Abi o digba ti wọn ba pa wa tan soju titi yii ni! A ma ṣe nnkan o!


Ko waa ṣalaye ohun to n ṣẹlẹ loju ọna yii fun wa o! Abi o digba ti wọn ba pa wa tan soju titi yii ni! A ma ṣe nnkan o! Ọba Eko, kaabọ, ṣugbọn ẹ kilọ f’Akiolu ko fi suuru ṣe Baba mọgba, bi wọn ba n tan ọ, ki o ma tan ara rẹ. Awọn olorin ati onilu Yoruba ni wọn maa n kọrin bẹẹ nigba ti wọn ba ri ẹni kan ti wọn n tan, ṣugbọn ti oun naa tun n tan ara rẹ, nitori wọn mọ pe fungba diẹ ni idunnu iru ẹni bẹẹ, bo ba ya, nnkan mi-in yoo tun ṣẹlẹ si i bi ko ba ṣọra ṣe. Ki owe yii jẹ ti Ọba Rilwan Ọṣuọlale Akiolu.


Ọba Eko, kaabọ, ṣugbọn ẹ kilọ f’Akiolu ko fi suuru ṣe Baba mọgba, bi wọn ba n tan ọ, ki o ma tan ara rẹ. Awọn olorin ati onilu Yoruba ni wọn maa n kọrin bẹẹ nigba ti wọn ba ri ẹni kan ti wọn n tan, ṣugbọn ti oun naa tun n tan ara rẹ, nitori wọn mọ pe fungba diẹ ni idunnu iru ẹni bẹẹ, bo ba ya, nnkan mi-in yoo tun ṣẹlẹ si i bi ko ba ṣọra ṣe. Ki owe yii jẹ ti Ọba Rilwan Ọṣuọlale Akiolu. Lọsẹ to kọja yii, Akiolu fi ilu ati orin pada sinu aafin rẹ, lẹyin to ti fi odidi oṣu meji gbako sa ninu aafin ọhun, nitori wahala to ṣẹlẹ lasiko ti wọn n ṣe iwọde SARS l’Ekoo yii. Ọjọ buruku lọjọ naa, ọjọ buruku eṣu gbomi mu ni! Awọn ọmọọta ya wọ aafin, wọn ba nnkan jẹ nibẹ, ni gbangba la si n wo ọpa-aṣẹ Akiolu, bi ọmọ elewele kan se na an soke to n sọ pe ‘Ọpa aṣẹ Akiolu ree o!


Lọsẹ to kọja yii, Akiolu fi ilu ati orin pada sinu aafin rẹ, lẹyin to ti fi odidi oṣu meji gbako sa ninu aafin ọhun, nitori wahala to ṣẹlẹ lasiko ti wọn n ṣe iwọde SARS l’Ekoo yii. Ọjọ buruku lọjọ naa, ọjọ buruku eṣu gbomi mu ni! Awọn ọmọọta ya wọ aafin, wọn ba nnkan jẹ nibẹ, ni gbangba la si n wo ọpa-aṣẹ Akiolu, bi ọmọ elewele kan se na an soke to n sọ pe ‘Ọpa aṣẹ Akiolu ree o! Ọpa aṣẹ Akiolu ree o!’ Bi ko si awọn ṣọja ti wọn wa nitosi ti wọn dọgbọn fi ẹyin pọn kabiyesi funra ẹ jade, afaimọ ki wọn ma gbe ọba naa tọpatọpa, ki la waa fẹẹ maa sọ, pe wọn ji ọba Yoruba gbe ninu aafin. Bẹẹ ohun to le ṣẹlẹ daadaa ni. Awọn ẹlẹtan kan, awọn ti wọn ri ootọ ọrọ nilẹ ti wọn ko jẹ sọ, wọn yoo sọ pe awọn janduku, tabi ki wọn ni awọn oloṣẹlu kan, awọn ni wọn dẹ awọn eeyan si Akiolu.


Ọpa aṣẹ Akiolu ree o!’ Bi ko si awọn ṣọja ti wọn wa nitosi ti wọn dọgbọn fi ẹyin pọn kabiyesi funra ẹ jade, afaimọ ki wọn ma gbe ọba naa tọpatọpa, ki la waa fẹẹ maa sọ, pe wọn ji ọba Yoruba gbe ninu aafin. Bẹẹ ohun to le ṣẹlẹ daadaa ni. Awọn ẹlẹtan kan, awọn ti wọn ri ootọ ọrọ nilẹ ti wọn ko jẹ sọ, wọn yoo sọ pe awọn janduku, tabi ki wọn ni awọn oloṣẹlu kan, awọn ni wọn dẹ awọn eeyan si Akiolu. Ọrọ rirun ni o, bi Kabiyesi ba si n gba iru katikati bẹẹ gbọ, a ṣe pe ọba naa n tan ara rẹ jẹ ni. Ọba le wa lati ibikibi, awọn ọmọọta le wa, awọn oloṣẹlu le wa, ṣugbọn aafin ọba alaye ki i ṣe ibi ti awọn ipanle kan n wọ lati ṣe aburu bi ọba naa ba jẹ eyi ti awọn eeyan rẹ fẹran, ti ọba naa ba jẹ eyi ti awọn araadugbo ibi ti aafin rẹ wa nifẹẹ si daadaa. Akiolu ṣẹ awọn eeyan, oun naa si mọ.


Ọrọ rirun ni o, bi Kabiyesi ba si n gba iru katikati bẹẹ gbọ, a ṣe pe ọba naa n tan ara rẹ jẹ ni. Ọba le wa lati ibikibi, awọn ọmọọta le wa, awọn oloṣẹlu le wa, ṣugbọn aafin ọba alaye ki i ṣe ibi ti awọn ipanle kan n wọ lati ṣe aburu bi ọba naa ba jẹ eyi ti awọn eeyan rẹ fẹran, ti ọba naa ba jẹ eyi ti awọn araadugbo ibi ti aafin rẹ wa nifẹẹ si daadaa. Akiolu ṣẹ awọn eeyan, oun naa si mọ. Akiolu fẹran oṣẹlu ju ipo ọba lọ, bẹẹ lawọn mi-in si fẹsun aibikita ati igberaga pọnnbele kan an. Eleyii ko jẹ ki awọn eeyan fẹran rẹ laduugbo, ohun ti wọn si ṣe n wo o nigba ti nnkan rẹ n bajẹ lọ niyi, koda, bi wọn ji i gbe lọjọ naa, awọn araadugbo yii yoo maa sọ pe Ọlọrun lo mu un ni. Nigba ti awọn araadugbo ẹni ko ba fẹ tẹni, tabi nigba ti ọpọ awọn ti eeyan jọba le lori ko ba fẹran eeyan, ninu ewu ni iru ọba bẹẹ wa.


Akiolu fẹran oṣẹlu ju ipo ọba lọ, bẹẹ lawọn mi-in si fẹsun aibikita ati igberaga pọnnbele kan an. Eleyii ko jẹ ki awọn eeyan fẹran rẹ laduugbo, ohun ti wọn si ṣe n wo o nigba ti nnkan rẹ n bajẹ lọ niyi, koda, bi wọn ji i gbe lọjọ naa, awọn araadugbo yii yoo maa sọ pe Ọlọrun lo mu un ni. Nigba ti awọn araadugbo ẹni ko ba fẹ tẹni, tabi nigba ti ọpọ awọn ti eeyan jọba le lori ko ba fẹran eeyan, ninu ewu ni iru ọba bẹẹ wa. Nitori ẹ, ki Akiolu ma wo ti awọn oloṣelu ati awọn ẹlẹtan ti wọn waa jo pade ẹ, kaka bẹẹ, ko wo ẹyin, ko si wo awọn ohun ti oun naa ṣe ti ko dara. Bo ba ti ri awọn nnkan wọnyi, ko sare ko yaa tun ibẹ ṣe. Nigba ti ọrọ yii kọkọ ṣẹlẹ, kia lawọn kan ti fẹẹ yi i le awọn Ibo lori, ọpẹlọpẹ ẹni to ji ọpa aṣẹ gbe to n pariwo lede Yoruba lori tẹlifiṣan ati ori ẹrọ ayelujara, ti gbogbo eeyan si ri i pe awọn ọmọ Yoruba, awọn ọmọ Eko nibẹ, ni wọn ṣiṣẹ naa fun ọba wọn.


Nitori ẹ, ki Akiolu ma wo ti awọn oloṣelu ati awọn ẹlẹtan ti wọn waa jo pade ẹ, kaka bẹẹ, ko wo ẹyin, ko si wo awọn ohun ti oun naa ṣe ti ko dara. Bo ba ti ri awọn nnkan wọnyi, ko sare ko yaa tun ibẹ ṣe. Nigba ti ọrọ yii kọkọ ṣẹlẹ, kia lawọn kan ti fẹẹ yi i le awọn Ibo lori, ọpẹlọpẹ ẹni to ji ọpa aṣẹ gbe to n pariwo lede Yoruba lori tẹlifiṣan ati ori ẹrọ ayelujara, ti gbogbo eeyan si ri i pe awọn ọmọ Yoruba, awọn ọmọ Eko nibẹ, ni wọn ṣiṣẹ naa fun ọba wọn. Nidii eyi, ki i ṣe awọn araata ni ko fẹran Akiolu, awọn araale ti ọba naa n ṣejọba rẹ le lori ni. Ẹni to ba ba wa ri Akiolu, ko ṣadura fun un o, pe a ko ni i ri iru eleyii mọ, ewu to ti re kọja lọ ko tun ni i pada wa si aafin. Ṣugbọn koun naa maa ranti owe awọn agba, pe bi koko ba n fẹ ni lẹfẹẹ, a ki i jẹ ori imado; bi a ba si jẹ ori imado, awujọ kumọ ni a ko gbọdọ lọ; a tun waa le ṣeeṣi de awujọ kumọ, iwọnba ara ẹni la a mọ, eeyan ko gbọdọ debẹ ko maa bu iya ẹgbẹ wọn.


Nidii eyi, ki i ṣe awọn araata ni ko fẹran Akiolu, awọn araale ti ọba naa n ṣejọba rẹ le lori ni. Ẹni to ba ba wa ri Akiolu, ko ṣadura fun un o, pe a ko ni i ri iru eleyii mọ, ewu to ti re kọja lọ ko tun ni i pada wa si aafin. Ṣugbọn koun naa maa ranti owe awọn agba, pe bi koko ba n fẹ ni lẹfẹẹ, a ki i jẹ ori imado; bi a ba si jẹ ori imado, awujọ kumọ ni a ko gbọdọ lọ; a tun waa le ṣeeṣi de awujọ kumọ, iwọnba ara ẹni la a mọ, eeyan ko gbọdọ debẹ ko maa bu iya ẹgbẹ wọn. Ki Akiolu ṣe pẹlẹ, ki oun paapaa le fi agbalagba ara gbadun nipo ọba. Baba mọgba, bi wọn ba n tan ọ, ki o ma tan ara rẹ. Awọn olorin ati onilu Yoruba ni wọn maa n kọrin bẹẹ nigba ti wọn ba ri ẹni kan ti wọn n tan, ṣugbọn ti oun naa tun n tan ara rẹ, nitori wọn mọ pe fungba diẹ ni idunnu iru ẹni bẹẹ, bo ba ya, nnkan mi-in yoo tun ṣẹlẹ si i bi ko ba ṣọra ṣe.


Ki Akiolu ṣe pẹlẹ, ki oun paapaa le fi agbalagba ara gbadun nipo ọba. Baba mọgba, bi wọn ba n tan ọ, ki o ma tan ara rẹ. Awọn olorin ati onilu Yoruba ni wọn maa n kọrin bẹẹ nigba ti wọn ba ri ẹni kan ti wọn n tan, ṣugbọn ti oun naa tun n tan ara rẹ, nitori wọn mọ pe fungba diẹ ni idunnu iru ẹni bẹẹ, bo ba ya, nnkan mi-in yoo tun ṣẹlẹ si i bi ko ba ṣọra ṣe. Ki owe yii jẹ ti Ọba Rilwan Ọṣuọlale Akiolu. Lọsẹ to kọja yii, Akiolu fi ilu ati orin pada sinu aafin rẹ, lẹyin to ti fi odidi oṣu meji gbako sa ninu aafin ọhun, nitori wahala to ṣẹlẹ lasiko ti wọn n ṣe iwọde SARS l’Ekoo yii. Ọjọ buruku lọjọ naa, ọjọ buruku eṣu gbomi mu ni!


Ki owe yii jẹ ti Ọba Rilwan Ọṣuọlale Akiolu. Lọsẹ to kọja yii, Akiolu fi ilu ati orin pada sinu aafin rẹ, lẹyin to ti fi odidi oṣu meji gbako sa ninu aafin ọhun, nitori wahala to ṣẹlẹ lasiko ti wọn n ṣe iwọde SARS l’Ekoo yii. Ọjọ buruku lọjọ naa, ọjọ buruku eṣu gbomi mu ni! Awọn ọmọọta ya wọ aafin, wọn ba nnkan jẹ nibẹ, ni gbangba la si n wo ọpa-aṣẹ Akiolu, bi ọmọ elewele kan se na an soke to n sọ pe ‘Ọpa aṣẹ Akiolu ree o! Ọpa aṣẹ Akiolu ree o!’ Bi ko si awọn ṣọja ti wọn wa nitosi ti wọn dọgbọn fi ẹyin pọn kabiyesi funra ẹ jade, afaimọ ki wọn ma gbe ọba naa tọpatọpa, ki la waa fẹẹ maa sọ, pe wọn ji ọba Yoruba gbe ninu aafin. Bẹẹ ohun to le ṣẹlẹ daadaa ni.


Awọn ọmọọta ya wọ aafin, wọn ba nnkan jẹ nibẹ, ni gbangba la si n wo ọpa-aṣẹ Akiolu, bi ọmọ elewele kan se na an soke to n sọ pe ‘Ọpa aṣẹ Akiolu ree o! Ọpa aṣẹ Akiolu ree o!’ Bi ko si awọn ṣọja ti wọn wa nitosi ti wọn dọgbọn fi ẹyin pọn kabiyesi funra ẹ jade, afaimọ ki wọn ma gbe ọba naa tọpatọpa, ki la waa fẹẹ maa sọ, pe wọn ji ọba Yoruba gbe ninu aafin. Bẹẹ ohun to le ṣẹlẹ daadaa ni. Awọn ẹlẹtan kan, awọn ti wọn ri ootọ ọrọ nilẹ ti wọn ko jẹ sọ, wọn yoo sọ pe awọn janduku, tabi ki wọn ni awọn oloṣẹlu kan, awọn ni wọn dẹ awọn eeyan si Akiolu. Ọrọ rirun ni o, bi Kabiyesi ba si n gba iru katikati bẹẹ gbọ, a ṣe pe ọba naa n tan ara rẹ jẹ ni. Ọba le wa lati ibikibi, awọn ọmọọta le wa, awọn oloṣẹlu le wa, ṣugbọn aafin ọba alaye ki i ṣe ibi ti awọn ipanle kan n wọ lati ṣe aburu bi ọba naa ba jẹ eyi ti awọn eeyan rẹ fẹran, ti ọba naa ba jẹ eyi ti awọn araadugbo ibi ti aafin rẹ wa nifẹẹ si daadaa.


Awọn ẹlẹtan kan, awọn ti wọn ri ootọ ọrọ nilẹ ti wọn ko jẹ sọ, wọn yoo sọ pe awọn janduku, tabi ki wọn ni awọn oloṣẹlu kan, awọn ni wọn dẹ awọn eeyan si Akiolu. Ọrọ rirun ni o, bi Kabiyesi ba si n gba iru katikati bẹẹ gbọ, a ṣe pe ọba naa n tan ara rẹ jẹ ni. Ọba le wa lati ibikibi, awọn ọmọọta le wa, awọn oloṣẹlu le wa, ṣugbọn aafin ọba alaye ki i ṣe ibi ti awọn ipanle kan n wọ lati ṣe aburu bi ọba naa ba jẹ eyi ti awọn eeyan rẹ fẹran, ti ọba naa ba jẹ eyi ti awọn araadugbo ibi ti aafin rẹ wa nifẹẹ si daadaa. Akiolu ṣẹ awọn eeyan, oun naa si mọ. Akiolu fẹran oṣẹlu ju ipo ọba lọ, bẹẹ lawọn mi-in si fẹsun aibikita ati igberaga pọnnbele kan an. Eleyii ko jẹ ki awọn eeyan fẹran rẹ laduugbo, ohun ti wọn si ṣe n wo o nigba ti nnkan rẹ n bajẹ lọ niyi, koda, bi wọn ji i gbe lọjọ naa, awọn araadugbo yii yoo maa sọ pe Ọlọrun lo mu un ni.


Akiolu ṣẹ awọn eeyan, oun naa si mọ. Akiolu fẹran oṣẹlu ju ipo ọba lọ, bẹẹ lawọn mi-in si fẹsun aibikita ati igberaga pọnnbele kan an. Eleyii ko jẹ ki awọn eeyan fẹran rẹ laduugbo, ohun ti wọn si ṣe n wo o nigba ti nnkan rẹ n bajẹ lọ niyi, koda, bi wọn ji i gbe lọjọ naa, awọn araadugbo yii yoo maa sọ pe Ọlọrun lo mu un ni. Nigba ti awọn araadugbo ẹni ko ba fẹ tẹni, tabi nigba ti ọpọ awọn ti eeyan jọba le lori ko ba fẹran eeyan, ninu ewu ni iru ọba bẹẹ wa. Nitori ẹ, ki Akiolu ma wo ti awọn oloṣelu ati awọn ẹlẹtan ti wọn waa jo pade ẹ, kaka bẹẹ, ko wo ẹyin, ko si wo awọn ohun ti oun naa ṣe ti ko dara. Bo ba ti ri awọn nnkan wọnyi, ko sare ko yaa tun ibẹ ṣe.


Nigba ti awọn araadugbo ẹni ko ba fẹ tẹni, tabi nigba ti ọpọ awọn ti eeyan jọba le lori ko ba fẹran eeyan, ninu ewu ni iru ọba bẹẹ wa. Nitori ẹ, ki Akiolu ma wo ti awọn oloṣelu ati awọn ẹlẹtan ti wọn waa jo pade ẹ, kaka bẹẹ, ko wo ẹyin, ko si wo awọn ohun ti oun naa ṣe ti ko dara. Bo ba ti ri awọn nnkan wọnyi, ko sare ko yaa tun ibẹ ṣe. Nigba ti ọrọ yii kọkọ ṣẹlẹ, kia lawọn kan ti fẹẹ yi i le awọn Ibo lori, ọpẹlọpẹ ẹni to ji ọpa aṣẹ gbe to n pariwo lede Yoruba lori tẹlifiṣan ati ori ẹrọ ayelujara, ti gbogbo eeyan si ri i pe awọn ọmọ Yoruba, awọn ọmọ Eko nibẹ, ni wọn ṣiṣẹ naa fun ọba wọn. Nidii eyi, ki i ṣe awọn araata ni ko fẹran Akiolu, awọn araale ti ọba naa n ṣejọba rẹ le lori ni. Ẹni to ba ba wa ri Akiolu, ko ṣadura fun un o, pe a ko ni i ri iru eleyii mọ, ewu to ti re kọja lọ ko tun ni i pada wa si aafin.


Nigba ti ọrọ yii kọkọ ṣẹlẹ, kia lawọn kan ti fẹẹ yi i le awọn Ibo lori, ọpẹlọpẹ ẹni to ji ọpa aṣẹ gbe to n pariwo lede Yoruba lori tẹlifiṣan ati ori ẹrọ ayelujara, ti gbogbo eeyan si ri i pe awọn ọmọ Yoruba, awọn ọmọ Eko nibẹ, ni wọn ṣiṣẹ naa fun ọba wọn. Nidii eyi, ki i ṣe awọn araata ni ko fẹran Akiolu, awọn araale ti ọba naa n ṣejọba rẹ le lori ni. Ẹni to ba ba wa ri Akiolu, ko ṣadura fun un o, pe a ko ni i ri iru eleyii mọ, ewu to ti re kọja lọ ko tun ni i pada wa si aafin. Ṣugbọn koun naa maa ranti owe awọn agba, pe bi koko ba n fẹ ni lẹfẹẹ, a ki i jẹ ori imado; bi a ba si jẹ ori imado, awujọ kumọ ni a ko gbọdọ lọ; a tun waa le ṣeeṣi de awujọ kumọ, iwọnba ara ẹni la a mọ, eeyan ko gbọdọ debẹ ko maa bu iya ẹgbẹ wọn. Ki Akiolu ṣe pẹlẹ, ki oun paapaa le fi agbalagba ara gbadun nipo ọba. Awọn Fulani ko ti i rin jinna, ẹ ma sun asunpara o Nigba ti iroyin jade pe awọn ẹṣọ Amọtẹkun ti gba awọn inu igbo kan lọwọ awọn Fulani oniwahala ni Oke-Ogun, idunnu lọrọ naa mu wa fawọn eeyan, nitori iṣẹ ti wọn fẹ ki Amọtẹkun waa ṣe gan-an niyẹn.


Ṣugbọn koun naa maa ranti owe awọn agba, pe bi koko ba n fẹ ni lẹfẹẹ, a ki i jẹ ori imado; bi a ba si jẹ ori imado, awujọ kumọ ni a ko gbọdọ lọ; a tun waa le ṣeeṣi de awujọ kumọ, iwọnba ara ẹni la a mọ, eeyan ko gbọdọ debẹ ko maa bu iya ẹgbẹ wọn. Ki Akiolu ṣe pẹlẹ, ki oun paapaa le fi agbalagba ara gbadun nipo ọba. Awọn Fulani ko ti i rin jinna, ẹ ma sun asunpara o Nigba ti iroyin jade pe awọn ẹṣọ Amọtẹkun ti gba awọn inu igbo kan lọwọ awọn Fulani oniwahala ni Oke-Ogun, idunnu lọrọ naa mu wa fawọn eeyan, nitori iṣẹ ti wọn fẹ ki Amọtẹkun waa ṣe gan-an niyẹn. Iṣẹ ẹyọ kan yii lawọn Yoruba gbe fun awọn Amọtẹkun, iṣẹ naa si ni lati gba wọn kalẹ lọwọ awọn Fulani onimaaluu, awọn Fulani darandaran. Wọn ni bi wọn ti gburoo wọn si inu igbo lagbegbe naa ni wọn ti ṣa ara jọ, wọn si wọ igbo naa titi ti wọn fi ri awọn Fulani yii mu laarin oru, ti wọn si le wọn jade ni agbegbe wọn. Ko si ohun to dun to eyi, iroyin amaraya gaga ni.


Iṣẹ ẹyọ kan yii lawọn Yoruba gbe fun awọn Amọtẹkun, iṣẹ naa si ni lati gba wọn kalẹ lọwọ awọn Fulani onimaaluu, awọn Fulani darandaran. Wọn ni bi wọn ti gburoo wọn si inu igbo lagbegbe naa ni wọn ti ṣa ara jọ, wọn si wọ igbo naa titi ti wọn fi ri awọn Fulani yii mu laarin oru, ti wọn si le wọn jade ni agbegbe wọn. Ko si ohun to dun to eyi, iroyin amaraya gaga ni. Ko si aburu tabi ipaya kankan to wa fun gbogbo Yoruba lasiko yii ju ti wahala awọn Fulani yii lọ. Nigba to jẹ lojoojumọ iku ni bayii nkọ, ki wọn jiiyan gbe loni-in, ki wọn jiiyan gbe lọla, ti igbiyanju awọn ọlọpaa lori ọrọ naa ko si muna doko. Bi Amọtẹkun ba waa dide, ti wọn kun awọn agbofinro lọwọ, ko si ohun to buru nibẹ rara, nitori awọn Amọtẹkun yii mọ ọna adugbo wọn ju awọn ọdaran yii paapaa lọ.


Ko si aburu tabi ipaya kankan to wa fun gbogbo Yoruba lasiko yii ju ti wahala awọn Fulani yii lọ. Nigba to jẹ lojoojumọ iku ni bayii nkọ, ki wọn jiiyan gbe loni-in, ki wọn jiiyan gbe lọla, ti igbiyanju awọn ọlọpaa lori ọrọ naa ko si muna doko. Bi Amọtẹkun ba waa dide, ti wọn kun awọn agbofinro lọwọ, ko si ohun to buru nibẹ rara, nitori awọn Amọtẹkun yii mọ ọna adugbo wọn ju awọn ọdaran yii paapaa lọ. Bi Amọtẹkun ba mu Fulani, ti wọn ko pa a, ti wọn kan le e jade kuro niluu wọn ati ni agbegbe wọn, ko si ohun to buru nibẹ, nitori ohun ti eeyan ko ba fẹ ni agbegbe rẹ, ko fẹ ẹ naa ni, agaga ohun to ba n di alaafia ilu lọwọ. Ko si si ofin kan to lodi si iru ẹ, nitori ohun gbogbo ti ko ba ti ba alaafia mu, gbogbo ọna leeyan le fi kọ ọ, lati mu alaafia pada wa si awujọ. Awọn Amọtẹkun yii ko gbọdọ duro ṣaa o, bẹẹ ni wọn o gbọdọ tura silẹ, nitori nibi gbogbo ti wọn ba ti le Fulani onimaaluu, wọn a tun maa pada wa si agbegbe naa lati ṣe awọn eeyan ibẹ leṣe, ti wọn yoo ni awọn ni wọn lọọ sọrọ awọn fun awọn ẹṣọ.


Bi Amọtẹkun ba mu Fulani, ti wọn ko pa a, ti wọn kan le e jade kuro niluu wọn ati ni agbegbe wọn, ko si ohun to buru nibẹ, nitori ohun ti eeyan ko ba fẹ ni agbegbe rẹ, ko fẹ ẹ naa ni, agaga ohun to ba n di alaafia ilu lọwọ. Ko si si ofin kan to lodi si iru ẹ, nitori ohun gbogbo ti ko ba ti ba alaafia mu, gbogbo ọna leeyan le fi kọ ọ, lati mu alaafia pada wa si awujọ. Awọn Amọtẹkun yii ko gbọdọ duro ṣaa o, bẹẹ ni wọn o gbọdọ tura silẹ, nitori nibi gbogbo ti wọn ba ti le Fulani onimaaluu, wọn a tun maa pada wa si agbegbe naa lati ṣe awọn eeyan ibẹ leṣe, ti wọn yoo ni awọn ni wọn lọọ sọrọ awọn fun awọn ẹṣọ. Ki gbogbo awọn ọmọ Yoruba ti wọn wa ni agbegbe yii maa fura si alejo yoowu ti wọn ba ti ri, ti wọn ba si ti mọ pe Fulani ni, ki wọn tete fi ọrọ rẹ to awọn ẹṣọ wọnyi leti, awọn ni wọn yoo mọ ohun ti wọn yoo ṣe. Ki awọn olori Amọtẹkun Ọyọ mojuto awọn ẹṣọ naa, ki wọn wo awọn ti wọn ba fẹẹ maa fi kinni naa ṣe janduku, ki wọn si ri i pe wọn yọ iru ẹni bẹẹ danu lawujọ wọn. Lojoojumọ ni ki wọn tubọ maa kọ awọn ẹṣọ yii ni ẹkọ loriṣiiriṣii, ẹkọ igbaradi, ilo ibọn ati awọn nnkan mi-in ti ko ni i jẹ ki apa awọn Fulani ka wọn lojiji ninu igbo, ki wọn si kọ wọn ni iwa ọmọluabi ti wọn yoo maa lo lawujọ.


Ki gbogbo awọn ọmọ Yoruba ti wọn wa ni agbegbe yii maa fura si alejo yoowu ti wọn ba ti ri, ti wọn ba si ti mọ pe Fulani ni, ki wọn tete fi ọrọ rẹ to awọn ẹṣọ wọnyi leti, awọn ni wọn yoo mọ ohun ti wọn yoo ṣe. Ki awọn olori Amọtẹkun Ọyọ mojuto awọn ẹṣọ naa, ki wọn wo awọn ti wọn ba fẹẹ maa fi kinni naa ṣe janduku, ki wọn si ri i pe wọn yọ iru ẹni bẹẹ danu lawujọ wọn. Lojoojumọ ni ki wọn tubọ maa kọ awọn ẹṣọ yii ni ẹkọ loriṣiiriṣii, ẹkọ igbaradi, ilo ibọn ati awọn nnkan mi-in ti ko ni i jẹ ki apa awọn Fulani ka wọn lojiji ninu igbo, ki wọn si kọ wọn ni iwa ọmọluabi ti wọn yoo maa lo lawujọ. Iṣẹ ṣẹṣẹ bẹrẹ ni, ẹyin Amọtẹkun gbogbo nilẹ Yoruba, awọn Fulani ko ti i rin jinna, ẹ ma sun asunpara o. Ni ti kọmiṣanna oni-kinni ko-m’ọmọde Iṣẹ ijọba ki i ṣe iṣẹ ti eeyan i ṣe ti i fi igba kan bọkan ninu. Iṣẹ ti eeyan i ṣe, ti i ko gbogbo aniyan ati bi ọrọ ba ti ri siwaju awọn araalu ni. Bi aburu ba ṣẹlẹ lati ọwọ ẹni yoowu to ba wa ninu iṣẹ ijọba, ko gbọdọ gba awọn ọga rẹ ni wakati pipẹ ti wọn yoo fi yọ ẹni naa jade kuro lara wọn, iyẹn ni yoo jẹ ki inu awọn araalu dun, ti yoo si jẹ ki gbogbo aye le ridii okodoro.


Iṣẹ ṣẹṣẹ bẹrẹ ni, ẹyin Amọtẹkun gbogbo nilẹ Yoruba, awọn Fulani ko ti i rin jinna, ẹ ma sun asunpara o. Ni ti kọmiṣanna oni-kinni ko-m’ọmọde Iṣẹ ijọba ki i ṣe iṣẹ ti eeyan i ṣe ti i fi igba kan bọkan ninu. Iṣẹ ti eeyan i ṣe, ti i ko gbogbo aniyan ati bi ọrọ ba ti ri siwaju awọn araalu ni. Bi aburu ba ṣẹlẹ lati ọwọ ẹni yoowu to ba wa ninu iṣẹ ijọba, ko gbọdọ gba awọn ọga rẹ ni wakati pipẹ ti wọn yoo fi yọ ẹni naa jade kuro lara wọn, iyẹn ni yoo jẹ ki inu awọn araalu dun, ti yoo si jẹ ki gbogbo aye le ridii okodoro. Gomina Dapọ Abiọdun ti yọ komiṣanna kan ti wọn fẹsun pe o fẹẹ fi tipa tipa ba ọmọde kan sun, Abiọdun Abudu-Balogun, kuro lẹnu iṣẹ rẹ, o ni ko lọọ da awọn ọlọpaa ati awọn oluwadii lohun ẹsun ti ọmọde naa fi kan an, ki oun naa le ri aaye fi han gbogbo aye bi nnkan ti ṣe ṣẹlẹ gan-an. Ọmọbinrin ọmọ ọdun mẹrindinlogun kan, Barakat Melojuẹkun, lo ya ara rẹ sinu fidio, to si ju kinni naa sori ẹrọ ayelujara. Ohun to ṣalaye sibẹ ni bi Abudu-Balogun ṣe fẹẹ mu oun nipa, to fẹẹ fipa ba oun sun.


Gomina Dapọ Abiọdun ti yọ komiṣanna kan ti wọn fẹsun pe o fẹẹ fi tipa tipa ba ọmọde kan sun, Abiọdun Abudu-Balogun, kuro lẹnu iṣẹ rẹ, o ni ko lọọ da awọn ọlọpaa ati awọn oluwadii lohun ẹsun ti ọmọde naa fi kan an, ki oun naa le ri aaye fi han gbogbo aye bi nnkan ti ṣe ṣẹlẹ gan-an. Ọmọbinrin ọmọ ọdun mẹrindinlogun kan, Barakat Melojuẹkun, lo ya ara rẹ sinu fidio, to si ju kinni naa sori ẹrọ ayelujara. Ohun to ṣalaye sibẹ ni bi Abudu-Balogun ṣe fẹẹ mu oun nipa, to fẹẹ fipa ba oun sun. Ọrọ naa run si ni, koda, ko ṣee gbọ seti. Kọmiṣanna n wa mọto lọ, o ri ọmọleewe to duro lati wọkọ, o loun yoo gbe e, iyẹn ni oun ko ṣe, komiṣanna naa si bẹrẹ si i wa awọn eeyan ti wọn yoo ba oun mu ọmọ naa wa sile, wọn mu ọmọ dele tan, kọmiṣanna ni ki wọn mu un wọ yara, o tilẹkun mọ ọn, o bẹrẹ si i fọwọ tẹ ẹ lọmu, o fẹẹ ti i lu bẹẹdi ki iyẹn too fi ariwo ta. Bẹẹ lo n pọfọ bii ẹgbẹji, boya ọfọ oogun amudo ni tabi ti eyi ti wọn fi n fi ọmọ ṣowo, ko sẹni to le sọ.


Ọrọ naa run si ni, koda, ko ṣee gbọ seti. Kọmiṣanna n wa mọto lọ, o ri ọmọleewe to duro lati wọkọ, o loun yoo gbe e, iyẹn ni oun ko ṣe, komiṣanna naa si bẹrẹ si i wa awọn eeyan ti wọn yoo ba oun mu ọmọ naa wa sile, wọn mu ọmọ dele tan, kọmiṣanna ni ki wọn mu un wọ yara, o tilẹkun mọ ọn, o bẹrẹ si i fọwọ tẹ ẹ lọmu, o fẹẹ ti i lu bẹẹdi ki iyẹn too fi ariwo ta. Bẹẹ lo n pọfọ bii ẹgbẹji, boya ọfọ oogun amudo ni tabi ti eyi ti wọn fi n fi ọmọ ṣowo, ko sẹni to le sọ. Ṣugbọn ọmọ naa ati awọn obi rẹ huwa ọlọgbọn pupọ, wọn ko jẹ ki ọrọ naa tutu ti wọn fi gbe e lọ si tọlọpaa, ti wọn si tun ju u sori ẹrọ ayelujara, nitori bi wọn ko ba ṣe bẹẹ ni, ọrọ naa yoo wọlẹ lasan, Ọlọrun nikan lo ṣaa mọ iye ẹni ti Abudu-Balogun ti ṣe bayii fun ninu awọn ọmọde adugbo, ti yoo fi owo tan wọn, ti yoo si maa fi ọfọ halẹ mọ wọn. Bawo ni agbalagba yoo ṣe ki iru ọmọde bẹẹ mọlẹ ti yoo si fẹẹ ba a laye jẹ. Abudu-Balogun n wayawo ni abi o kan n wa ẹni ti yoo ba sun lasan.


Ṣugbọn ọmọ naa ati awọn obi rẹ huwa ọlọgbọn pupọ, wọn ko jẹ ki ọrọ naa tutu ti wọn fi gbe e lọ si tọlọpaa, ti wọn si tun ju u sori ẹrọ ayelujara, nitori bi wọn ko ba ṣe bẹẹ ni, ọrọ naa yoo wọlẹ lasan, Ọlọrun nikan lo ṣaa mọ iye ẹni ti Abudu-Balogun ti ṣe bayii fun ninu awọn ọmọde adugbo, ti yoo fi owo tan wọn, ti yoo si maa fi ọfọ halẹ mọ wọn. Bawo ni agbalagba yoo ṣe ki iru ọmọde bẹẹ mọlẹ ti yoo si fẹẹ ba a laye jẹ. Abudu-Balogun n wayawo ni abi o kan n wa ẹni ti yoo ba sun lasan. Iru eeyan wo ni wọn fi ṣe kọmiṣanna bayii, ẹni to ro pe ti oun ba ti wa nipo kan, oun le fi ipo naa yan awọn eeyan jẹ. Ọlọrun lo mu un, Oun naa ni yoo si tubọ tu aṣiri rẹ si i. Dajudaju, ipo kọmiṣanna ti bọ na, iṣẹ mi-in lo ku ti yoo wa ṣe. Iyẹn ni oriyin ṣe tọ si Dapọ Abiọdun ti i ṣe gomina, ẹni ti ko jẹ ki wọn fi rẹdẹrẹdẹ rẹ ijọba oun lara.


Iru eeyan wo ni wọn fi ṣe kọmiṣanna bayii, ẹni to ro pe ti oun ba ti wa nipo kan, oun le fi ipo naa yan awọn eeyan jẹ. Ọlọrun lo mu un, Oun naa ni yoo si tubọ tu aṣiri rẹ si i. Dajudaju, ipo kọmiṣanna ti bọ na, iṣẹ mi-in lo ku ti yoo wa ṣe. Iyẹn ni oriyin ṣe tọ si Dapọ Abiọdun ti i ṣe gomina, ẹni ti ko jẹ ki wọn fi rẹdẹrẹdẹ rẹ ijọba oun lara. Ẹni ba ṣe e yoo fi oju ara rẹ ri i, ohun ti komiṣanna onikinni **yọkiyọkiyoki naa ba ri nidii iṣẹlẹ yii, ko mọ pe oun funra oun loun fọwọ ara oun wa a.


Ẹni ba ṣe e yoo fi oju ara rẹ ri i, ohun ti komiṣanna onikinni **yọkiyọkiyoki naa ba ri nidii iṣẹlẹ yii, ko mọ pe oun funra oun loun fọwọ ara oun wa a.


Ẹ sọ fun Buhari ko sọrọ soke

Ẹ sọ fun Buhari ko sọrọ soke Eyi to buru ju ninu ohun to n ba Aarẹ Muhammadu Buhari ja, to si n doju ijọba to n ṣe ru, ni pe ọpọlọpọ awọn ọrọ to maa n sọ jade lẹnu ki i ṣe ironu oun funra rẹ, awọn mi-in ni wọn maa n ronu fun un. Awọn ti wọn si n ronu fun un yii ko ni iṣẹ meji ti wọn n ṣe ju ki wọn sọ ọrọ didun lati fi tan araalu, ki wọn si kọ awọn ọrọ wọnyi sinu iwe, ki wọn ni ki Aarẹ ka a si eti gbogbo ọmọ Naijiria. Eyi lo ṣe jẹ lojoojumọ aye yii, bi Aarẹ Buhari yoo ba ba awọn ọmọ Naijiria sọrọ, ohun kan naa ni yoo maa ti ẹnu rẹ jade. Bo ba ṣe pe awọn eeyan lo ku bẹẹrẹ lọ nibi kan, yoo ni ọrọ naa ba oun ninu jẹ gan-an, ati pe oun yoo wa nnkan ṣe si eto aabo Naijiria laipẹ rara. Bi wọn ba sọrọ eto ọrọ-aje pe dọla ẹyọ kan ti di ẹẹdẹgbẹta naira, Buhari yoo ka akọsilẹ awọn ọmọ rẹ jade pe awọn ti n ṣiṣẹ lori ẹ, dọla yoo ja walẹ laipẹ yii. Bo si jẹ awọn Boko Haram ni, yoo ni ọga awọn olori ologun awọn ti n ṣe bẹbẹ, wọn si maa le awọn Boko Haram lugbo laipẹ jọjọ.


Ẹ sọ fun Buhari ko sọrọ soke

Bo ba ṣe pe awọn eeyan lo ku bẹẹrẹ lọ nibi kan, yoo ni ọrọ naa ba oun ninu jẹ gan-an, ati pe oun yoo wa nnkan ṣe si eto aabo Naijiria laipẹ rara. Bi wọn ba sọrọ eto ọrọ-aje pe dọla ẹyọ kan ti di ẹẹdẹgbẹta naira, Buhari yoo ka akọsilẹ awọn ọmọ rẹ jade pe awọn ti n ṣiṣẹ lori ẹ, dọla yoo ja walẹ laipẹ yii. Bo si jẹ awọn Boko Haram ni, yoo ni ọga awọn olori ologun awọn ti n ṣe bẹbẹ, wọn si maa le awọn Boko Haram lugbo laipẹ jọjọ. Ọrọ kan yii naa ni lojoojumọ, ọrọ kan yii naa ni ni gbogbo igba, ọrọ rẹ ki i yatọ nijọ kan. Bo si jẹ ọrọ kan ti ko mọ ojutuu si rara ni, yoo ni awọn ẹgbẹ oṣelu PDP lo ko ba awọn, awọn ni wọn fẹẹ da oju ijọba oun de. Ko si ohun meji to fa gbogbo ọrọ ti ẹ n gbọ yii ju pe ki i ṣe Buhari funra ẹ lo n sọ awọn ọrọ yii, awọn kan ni wọn n kọ ọ fun un, ohun ti wọn ba si kọ naa ni yoo ka, koda, ko jẹ ko mọ kinni kan nipa ohun ti wọn kọ fun un. Bo ba ṣe pe Buhari funra ẹ lo maa n kọ awọn ọrọ to maa n ka jade nigba yoowu to ba ni oun fẹẹ ba gbogbo ọmọ Naijiria sọrọ ni, ọrọ wa ko le ri bayii.


Ẹ sọ fun Buhari ko sọrọ soke

Ọrọ kan yii naa ni lojoojumọ, ọrọ kan yii naa ni ni gbogbo igba, ọrọ rẹ ki i yatọ nijọ kan. Bo si jẹ ọrọ kan ti ko mọ ojutuu si rara ni, yoo ni awọn ẹgbẹ oṣelu PDP lo ko ba awọn, awọn ni wọn fẹẹ da oju ijọba oun de. Ko si ohun meji to fa gbogbo ọrọ ti ẹ n gbọ yii ju pe ki i ṣe Buhari funra ẹ lo n sọ awọn ọrọ yii, awọn kan ni wọn n kọ ọ fun un, ohun ti wọn ba si kọ naa ni yoo ka, koda, ko jẹ ko mọ kinni kan nipa ohun ti wọn kọ fun un. Bo ba ṣe pe Buhari funra ẹ lo maa n kọ awọn ọrọ to maa n ka jade nigba yoowu to ba ni oun fẹẹ ba gbogbo ọmọ Naijiria sọrọ ni, ọrọ wa ko le ri bayii. Ohun to n ṣẹlẹ si wa ni pe Buhari kọ lo n ba wa sọrọ, awọn eeyan rẹ ti wọn n ba a ṣiṣẹ, ni wọn n kọ oriṣiiriṣii ọrọ fun un ni. Ẹ wo ohun to ka jade lọjọ ọdun tuntun yii, ko si iyatọ ninu ọrọ naa ati eyi to sọ lọdun to kọja, tabi ọdun to lọ lọhun-un, tabi nigbakigba to ba ti ni oun fẹẹ ba gbogbo ilu sọrọ. Nitori pe oun kọ lo n kọ ọrọ yii, ko jẹ ko mọ pe ọrọ rẹ ti su awọn ọmọ Naijiria, wọn ki i fẹẹ duro lati gbọ ohun yoowu to ba ni oun fẹẹ sọ.


Ẹ sọ fun Buhari ko sọrọ soke

Ohun to n ṣẹlẹ si wa ni pe Buhari kọ lo n ba wa sọrọ, awọn eeyan rẹ ti wọn n ba a ṣiṣẹ, ni wọn n kọ oriṣiiriṣii ọrọ fun un ni. Ẹ wo ohun to ka jade lọjọ ọdun tuntun yii, ko si iyatọ ninu ọrọ naa ati eyi to sọ lọdun to kọja, tabi ọdun to lọ lọhun-un, tabi nigbakigba to ba ti ni oun fẹẹ ba gbogbo ilu sọrọ. Nitori pe oun kọ lo n kọ ọrọ yii, ko jẹ ko mọ pe ọrọ rẹ ti su awọn ọmọ Naijiria, wọn ki i fẹẹ duro lati gbọ ohun yoowu to ba ni oun fẹẹ sọ. Idi ni pe ki i si ọrọ gidi kan ti wọn le tẹle ninu awọn ọrọ rẹ, bẹẹ ni ko si eyi to fi wọn lọkan balẹ pe aburu to n ṣẹlẹ ko ni i ṣẹlẹ mọ, tabi pe wọn yoo ri ojutuu si iṣoro gbogbo to n koju wa. Ohun to n ṣẹlẹ ko yipada, ọrọ ti Buhari n sọ ko yipada, bẹẹ ni ohun to n ṣe Naijiria n buru si i lojoojumọ. Ayipada gbọdọ ba iru nnkan bayii o!


Ẹ sọ fun Buhari ko sọrọ soke

Idi ni pe ki i si ọrọ gidi kan ti wọn le tẹle ninu awọn ọrọ rẹ, bẹẹ ni ko si eyi to fi wọn lọkan balẹ pe aburu to n ṣẹlẹ ko ni i ṣẹlẹ mọ, tabi pe wọn yoo ri ojutuu si iṣoro gbogbo to n koju wa. Ohun to n ṣẹlẹ ko yipada, ọrọ ti Buhari n sọ ko yipada, bẹẹ ni ohun to n ṣe Naijiria n buru si i lojoojumọ. Ayipada gbọdọ ba iru nnkan bayii o! Ki Buhari ṣejọba, ko si jẹ ki awọn ọmọ Naijiria mọ pe oun loun n ṣejọba le wa lori. Ọrọ to ba fẹẹ sọ, ko beere awọn ohun ti ko ba ye e nipa ẹ, ko si ronu lori ohun ti oun fẹẹ ṣe lẹsẹkẹsẹ lati mu iṣoro naa kuro ko too di pe o ba ilu sọrọ nipa rẹ, ki i ṣe ko jẹ awọn kan ni yoo maa kọ ikọkukọ fun un, ti oun naa yoo si maa ka ikakuka, ti yoo maa sọ awọn ohun to ba ṣaa ti wa sẹnu rẹ ṣaa. A ki i wi sibẹ ka ku sibẹ, ki i ṣe bi wọn ti n ṣejọba niyi, bi Buhari si ti n ṣejọba Naijiria yii ko daa.


Ẹ sọ fun Buhari ko sọrọ soke

Ki Buhari ṣejọba, ko si jẹ ki awọn ọmọ Naijiria mọ pe oun loun n ṣejọba le wa lori. Ọrọ to ba fẹẹ sọ, ko beere awọn ohun ti ko ba ye e nipa ẹ, ko si ronu lori ohun ti oun fẹẹ ṣe lẹsẹkẹsẹ lati mu iṣoro naa kuro ko too di pe o ba ilu sọrọ nipa rẹ, ki i ṣe ko jẹ awọn kan ni yoo maa kọ ikọkukọ fun un, ti oun naa yoo si maa ka ikakuka, ti yoo maa sọ awọn ohun to ba ṣaa ti wa sẹnu rẹ ṣaa. A ki i wi sibẹ ka ku sibẹ, ki i ṣe bi wọn ti n ṣejọba niyi, bi Buhari si ti n ṣejọba Naijiria yii ko daa. Bo ba ṣe ara rẹ ni ko ya loootọ, ko si ohun to buru to ba mi sẹyin, ki igbakeji rẹ mojuto ijọba naa, nigba to jẹ wọn jọ dibo fun awọn mejeeji ni. Ṣugbọn lati jokoo kan maa fiya jẹ gbogbo ilu yii ko daa, ko daa rara tiẹ ni. Bi wọn si ti n kọ ikọkukọ yii naa ko daa bi wọn ko ba fẹ ki Ọlọrun mu awọn, ki wọn jawọ ninu palapala ti wọn n ṣe.


Ẹ sọ fun Buhari ko sọrọ soke

Bo ba ṣe ara rẹ ni ko ya loootọ, ko si ohun to buru to ba mi sẹyin, ki igbakeji rẹ mojuto ijọba naa, nigba to jẹ wọn jọ dibo fun awọn mejeeji ni. Ṣugbọn lati jokoo kan maa fiya jẹ gbogbo ilu yii ko daa, ko daa rara tiẹ ni. Bi wọn si ti n kọ ikọkukọ yii naa ko daa bi wọn ko ba fẹ ki Ọlọrun mu awọn, ki wọn jawọ ninu palapala ti wọn n ṣe. Ijọba Naijiria ko lori, ko nidii, nitori olori ijọba ko mọ ohun to fẹẹ ṣe tabi ohun to n ṣe. Ọrọ ti Buhari ka lọjọ ọdun tuntun yii, ko si nnkan kan nibẹ, awọn alagabagebe ati alabosi kan lo kọ kinni naa, ti Buhari paapaa ka a. Ẹ kilọ fun wọn ki wọn ma ṣe bẹẹ mọ, ohun ti ko daa ko daa! Lọjọ wo ni pipa ti wọn n paayan kiri yii yoo dinku Ipade kan waye lọsẹ to kọja yii, nibi ti ọpọ awọn agbaagba ilu ti pe jọ lori ọrọ aabo orilẹ-ede yii, ati pipa ti awọn janduku n paayan kiri.


Ẹ sọ fun Buhari ko sọrọ soke

Ijọba Naijiria ko lori, ko nidii, nitori olori ijọba ko mọ ohun to fẹẹ ṣe tabi ohun to n ṣe. Ọrọ ti Buhari ka lọjọ ọdun tuntun yii, ko si nnkan kan nibẹ, awọn alagabagebe ati alabosi kan lo kọ kinni naa, ti Buhari paapaa ka a. Ẹ kilọ fun wọn ki wọn ma ṣe bẹẹ mọ, ohun ti ko daa ko daa! Lọjọ wo ni pipa ti wọn n paayan kiri yii yoo dinku Ipade kan waye lọsẹ to kọja yii, nibi ti ọpọ awọn agbaagba ilu ti pe jọ lori ọrọ aabo orilẹ-ede yii, ati pipa ti awọn janduku n paayan kiri. Lọjọ wo ni pipa ti wọn n paayan kiri yii yoo dinku, Boko Haram, Fulani onimaaluu n fojoojumọ pa awọn eeyan kiri. Ohun kan ti awọn agba ti wọn wa nibẹ fẹnu ko le lori ni pe bi Aarẹ Buhari ba kọ ti ko yọ awọn olori ologun ilẹ wa yii kuro lẹnu iṣẹ wọn, nigba ti gbogbo ilu ti mọ bayii pe wọn ko kun oju oṣuwọn mọ, iṣẹ naa ti tobi ju wọn lọ, ki awọn olori ologun naa fi ipo naa silẹ funra wọn, ki wọn kọwe fipo silẹ nigba ti kinni naa ṣi niyi, ko ma di pe wọn yoo tẹ patapata, ti iṣẹ ti wọn si ti ṣe daadaa tẹlẹ yoo pada waa bajẹ. Buhari nikan lo le sọ idi to fi fi awọn ti wọn n ṣe olori awọn jagunjagun yii silẹ nipo wọn, nigba ti wọn fi wọn jẹ oye awodi, ti wọn ko le gbe adiẹ.


Ẹ sọ fun Buhari ko sọrọ soke

Lọjọ wo ni pipa ti wọn n paayan kiri yii yoo dinku, Boko Haram, Fulani onimaaluu n fojoojumọ pa awọn eeyan kiri. Ohun kan ti awọn agba ti wọn wa nibẹ fẹnu ko le lori ni pe bi Aarẹ Buhari ba kọ ti ko yọ awọn olori ologun ilẹ wa yii kuro lẹnu iṣẹ wọn, nigba ti gbogbo ilu ti mọ bayii pe wọn ko kun oju oṣuwọn mọ, iṣẹ naa ti tobi ju wọn lọ, ki awọn olori ologun naa fi ipo naa silẹ funra wọn, ki wọn kọwe fipo silẹ nigba ti kinni naa ṣi niyi, ko ma di pe wọn yoo tẹ patapata, ti iṣẹ ti wọn si ti ṣe daadaa tẹlẹ yoo pada waa bajẹ. Buhari nikan lo le sọ idi to fi fi awọn ti wọn n ṣe olori awọn jagunjagun yii silẹ nipo wọn, nigba ti wọn fi wọn jẹ oye awodi, ti wọn ko le gbe adiẹ. Ohun ti awọn kan si ṣe n tẹnu mọ ọn ree pe Buhari ko raaye ijọba Naijiria yii, tabi ko jẹ ko mọ ohun to n lọ loootọ rara. Bo ba mọ ohun to lọ ni, ọpọ ohun to n ṣẹlẹ lasiko yii, awọn ti ko to bẹẹ ti ṣẹlẹ lawọn igba mi-in to jẹ lẹsẹkẹsẹ ni olori ijọba bẹẹ yoo yọ awọn olori ologun danu, ti yoo si fi ẹlomi-in si i. Ki i ṣe pe o koriira wọn, tabi pe o kan wọn labuku, ṣugbọn ki wọn le fi awọn mi-in ti wọn yoo ṣe iṣẹ naa bii iṣẹ sibẹ ni, nigba to jẹ ọgbọn ọdun yii, were igba mi-in ni. Ọgbọn ti eeyan kan gbọn latijọ le ma ṣiṣẹ lasiko yii mọ, ohun to si dara ju ni lati wa ọgbọn tuntun.


Ẹ sọ fun Buhari ko sọrọ soke

Ohun ti awọn kan si ṣe n tẹnu mọ ọn ree pe Buhari ko raaye ijọba Naijiria yii, tabi ko jẹ ko mọ ohun to n lọ loootọ rara. Bo ba mọ ohun to lọ ni, ọpọ ohun to n ṣẹlẹ lasiko yii, awọn ti ko to bẹẹ ti ṣẹlẹ lawọn igba mi-in to jẹ lẹsẹkẹsẹ ni olori ijọba bẹẹ yoo yọ awọn olori ologun danu, ti yoo si fi ẹlomi-in si i. Ki i ṣe pe o koriira wọn, tabi pe o kan wọn labuku, ṣugbọn ki wọn le fi awọn mi-in ti wọn yoo ṣe iṣẹ naa bii iṣẹ sibẹ ni, nigba to jẹ ọgbọn ọdun yii, were igba mi-in ni. Ọgbọn ti eeyan kan gbọn latijọ le ma ṣiṣẹ lasiko yii mọ, ohun to si dara ju ni lati wa ọgbọn tuntun. Ṣugbọn Buhari taku, gbogbo bi wọn ti n pariwo to yii, Buhari ko dahun, ko ri ohun to buru ninu iṣẹ ti awọn eeyan yii n ṣe, bo tilẹ jẹ gbogbo awọn agbaagba ilu, awọn ọlọgbọn ilu ati awọn ọjọgbọn nla nla ni wọn n pariwo pe ti ọrọ ba da bayii, ẹni ti olori ijọba yoo kọkọ paarọ ni awọn olori ologun wọn. Ti Naijiria nikan lo yatọ, nitori gbogbo aye lo n pariwo pe ki wọn le awọn araabi yii danu, Buhari kọ, o loun ko ṣe o. Bẹẹ awọn ti wọn n sọrọ yii, ki i ṣe pe wọn koriira awọn ti wọn n sọrọ wọn, nitori pe awọn olori ologun yii ko ṣe ohun ti wọn tori ẹ fi wọn joye ni. Iṣẹ ti wọn n ṣe ko yọ, awọn araalu si mọ pe wọn ko ṣiṣẹ lati mu awọn janduku ti wọn n dalu ru, awọn Boko Haram ko yee pa awọn eeyan, bẹẹ ni ibẹru ati ijaya wa fun ẹni gbogbo.


Ẹ sọ fun Buhari ko sọrọ soke

Ṣugbọn Buhari taku, gbogbo bi wọn ti n pariwo to yii, Buhari ko dahun, ko ri ohun to buru ninu iṣẹ ti awọn eeyan yii n ṣe, bo tilẹ jẹ gbogbo awọn agbaagba ilu, awọn ọlọgbọn ilu ati awọn ọjọgbọn nla nla ni wọn n pariwo pe ti ọrọ ba da bayii, ẹni ti olori ijọba yoo kọkọ paarọ ni awọn olori ologun wọn. Ti Naijiria nikan lo yatọ, nitori gbogbo aye lo n pariwo pe ki wọn le awọn araabi yii danu, Buhari kọ, o loun ko ṣe o. Bẹẹ awọn ti wọn n sọrọ yii, ki i ṣe pe wọn koriira awọn ti wọn n sọrọ wọn, nitori pe awọn olori ologun yii ko ṣe ohun ti wọn tori ẹ fi wọn joye ni. Iṣẹ ti wọn n ṣe ko yọ, awọn araalu si mọ pe wọn ko ṣiṣẹ lati mu awọn janduku ti wọn n dalu ru, awọn Boko Haram ko yee pa awọn eeyan, bẹẹ ni ibẹru ati ijaya wa fun ẹni gbogbo. Ki waa lawọn olori ologun wọnyi n ṣe. Ohun tawọn eeyan ṣe n pariwo ki wọn yọ wọn ree, nitori ko si anfaani kankan lara wọn mọ. Ko waa yẹ kijọba Buhari kọyin si gbogbo ohun ti araalu n wi yii, nitori nnkan naa ko daa ni.


Ẹ sọ fun Buhari ko sọrọ soke

Ki waa lawọn olori ologun wọnyi n ṣe. Ohun tawọn eeyan ṣe n pariwo ki wọn yọ wọn ree, nitori ko si anfaani kankan lara wọn mọ. Ko waa yẹ kijọba Buhari kọyin si gbogbo ohun ti araalu n wi yii, nitori nnkan naa ko daa ni. Ki Buhari yi awọn olori ologun yii pada, ka le ri ayipada tuntun ninu iṣẹ ologun, ki wahala awọn Boko Haram ati janduku le dinku, ki aye awọn ọmọ Naijiria le tun pada daa! Ohun ti wọn n tori ẹ da Ọmọyẹle Ṣoworẹ laamu niyẹn o Ni ọjọ ti ọdun tuntun ku ọla ni wọn mu Ọmọyẹle Ṣoworẹ, ọkan ninu awọn ajijagbara ti wọn n pariwo awọn aidaa ti ijọba Buhari n ṣe. Ṣoworẹ ati awọn eeyan rẹ n ṣeto iwọde, wọn ni ni ọjọ kin-in-ni, oṣu kin-in-ni, ọdun yii, awọn yoo ṣeto iwọde nla kan lati fi ta ijọba Buhari ji, ki awọn le jẹ ki wọn mọ pe iya n jẹ ọmọ Naijiria, ohun to n ṣẹlẹ si wọn labẹ ijọba yii ko dara.


Ẹ sọ fun Buhari ko sọrọ soke

Ki Buhari yi awọn olori ologun yii pada, ka le ri ayipada tuntun ninu iṣẹ ologun, ki wahala awọn Boko Haram ati janduku le dinku, ki aye awọn ọmọ Naijiria le tun pada daa! Ohun ti wọn n tori ẹ da Ọmọyẹle Ṣoworẹ laamu niyẹn o Ni ọjọ ti ọdun tuntun ku ọla ni wọn mu Ọmọyẹle Ṣoworẹ, ọkan ninu awọn ajijagbara ti wọn n pariwo awọn aidaa ti ijọba Buhari n ṣe. Ṣoworẹ ati awọn eeyan rẹ n ṣeto iwọde, wọn ni ni ọjọ kin-in-ni, oṣu kin-in-ni, ọdun yii, awọn yoo ṣeto iwọde nla kan lati fi ta ijọba Buhari ji, ki awọn le jẹ ki wọn mọ pe iya n jẹ ọmọ Naijiria, ohun to n ṣẹlẹ si wọn labẹ ijọba yii ko dara. Bi wọn ti n mura lori bi wọn ti ṣe fẹẹ ṣẹwọde ọhun, nibẹ lawọn ọlọpaa ati DSS ti ya bo wọn ni Abuja, wọn si ko gbogbo wọn. Ki i ṣe pe wọn ti i ṣewọde, ki i ṣe pe wọn ti i jade nibi kan, wọn kan n sọ bi wọn yoo ṣe ṣeto naa lọwọ ni. N ni wọn ba ko wọn o, wọn si ti wọn mọle lati igba naa.