Dayo Amusa ninu fidio to gbe sita naa sọ pe, o ti di iwa ọdaran ni orilẹ-ede Naijiria lati se irun atọwọda Dàda sórí. Bakan naa lo ni níní tabi gbigbe kọmputa agbeletan (laptop) dani, ati wiwọ aṣọ to ba igba mu, ti di ọ̀ran nla bayii nilẹ wa. "Awọn ọlọpaa to yẹ ko ma a ṣọ ẹ̀mí ati dukia wa, ti di ẹni to n yinbọn mọ àwọn ọdọ wa, ti wọn si n pa wọn bo ṣe wu wọn, nitori pe wọn ro pe gbajuẹ ni wọn. Ki wọn ti ẹ jẹ gbajuẹ, ṣe bi ẹ le mu wọn lọ si agọ ọlọpaa..." Amusa wa n beere pe "ṣe bi a o ṣe ma a ba lọ ni yii?" Lati bi ọdun diẹ ni ọpọ ọmọ Naijiria ti n polongo pe, ki ijọba o fi opin si ẹka ọlọpaa SARS, nitori awọn iwakiwa to kun ọwọ wọn. Ifẹ afẹju lo maa n mu iwọ lo n se mi wa, ti ifẹ ba si ju bo se yẹ lọ, o lee fa ija.


SARS Operation in Nigeria: Òṣèré tíátà ń fẹ́ kíjọba pa ẹ̀ka ọlọ́pàá tó ń gbógun ti ìdigunjalè jẹ́

Ki wọn ti ẹ jẹ gbajuẹ, ṣe bi ẹ le mu wọn lọ si agọ ọlọpaa..." Amusa wa n beere pe "ṣe bi a o ṣe ma a ba lọ ni yii?" Lati bi ọdun diẹ ni ọpọ ọmọ Naijiria ti n polongo pe, ki ijọba o fi opin si ẹka ọlọpaa SARS, nitori awọn iwakiwa to kun ọwọ wọn. Ifẹ afẹju lo maa n mu iwọ lo n se mi wa, ti ifẹ ba si ju bo se yẹ lọ, o lee fa ija. Bi ọrọ se ri ree pẹlu ilumọọka osere tiata lobinrin kan, Dayọ Amusa, ẹni to figbe ta loju opo Instagram rẹ pe ki awọn ololufẹ oun jọwọ dakun fi oun lọrun silẹ, nitori itara wọn nipa igbesi aye oun ti pọju. Dayọ ni oun fẹ gbe ni alaafia, ki wọn si ye wa eekanna mọ oun lọrun nitori pe oun ko tii ni ọkọ tabi di oyun sinu. Amọ sa, o wa mọriri awsn ololufẹ rẹ ọhun fun ifẹ ti wọn ni si ati ireti ohun rere ti wọn fẹ nipa rẹ, sugbọn o wa rawọ ẹbẹ si wọn pe ki wọn jọwọ fi oun lọrun silẹ lati gbe igbe aye to wu oun.


Bi ọrọ se ri ree pẹlu ilumọọka osere tiata lobinrin kan, Dayọ Amusa, ẹni to figbe ta loju opo Instagram rẹ pe ki awọn ololufẹ oun jọwọ dakun fi oun lọrun silẹ, nitori itara wọn nipa igbesi aye oun ti pọju. Dayọ ni oun fẹ gbe ni alaafia, ki wọn si ye wa eekanna mọ oun lọrun nitori pe oun ko tii ni ọkọ tabi di oyun sinu. Amọ sa, o wa mọriri awsn ololufẹ rẹ ọhun fun ifẹ ti wọn ni si ati ireti ohun rere ti wọn fẹ nipa rẹ, sugbọn o wa rawọ ẹbẹ si wọn pe ki wọn jọwọ fi oun lọrun silẹ lati gbe igbe aye to wu oun. Ni kete to fi iroyin naa soju opo Instagram rẹ naa lawọn ololufẹ rẹ yii ti bẹrẹ si ni fesi pada fun, ti wọn si n ki pe ohun to sọ dara ati pe Ọlọrun yoo gbọ adura rẹ. Sugbọn ọkan ninu awọn ololufẹ rẹ yii, John Andrew, @johnandrew1bb, lasiko to n dahun si ohun ti Dayọ Amusa kọ naa lo ni yoo dara ki osere tiata lobinrin naa tete lọ segbeyawo, ko si ni oyun sinu, bẹẹ lo n bi Dayọ pe, se ko mọ bo se sanra to ni. Andrew wa gba Dayọ  nimọran pe yoo dara ko lọ jo diẹ.


Ni kete to fi iroyin naa soju opo Instagram rẹ naa lawọn ololufẹ rẹ yii ti bẹrẹ si ni fesi pada fun, ti wọn si n ki pe ohun to sọ dara ati pe Ọlọrun yoo gbọ adura rẹ. Sugbọn ọkan ninu awọn ololufẹ rẹ yii, John Andrew, @johnandrew1bb, lasiko to n dahun si ohun ti Dayọ Amusa kọ naa lo ni yoo dara ki osere tiata lobinrin naa tete lọ segbeyawo, ko si ni oyun sinu, bẹẹ lo n bi Dayọ pe, se ko mọ bo se sanra to ni. Andrew wa gba Dayọ  nimọran pe yoo dara ko lọ jo diẹ. O ni se ni pata rẹ maa n tobi to inuwọ ọmọde, ti oun ko si ri Dayọ ri ko wọ pata G-String lati igba to ti n fi pata nla ya fọto. Ọrọ ti Andrew sọ yii lo fa ibinu awọn ololufẹ awọn ololufẹ Dayọ Amusa yọ, ti gbogbo wọn si n yọ suti ete si ọkunrin naa lara pe ko wii re rara, ti ọpọ wọn si n beere pe ki lo de ti awọn eeyan kii se bọwọ fun awọn gbajumọ lawujọ.


O ni se ni pata rẹ maa n tobi to inuwọ ọmọde, ti oun ko si ri Dayọ ri ko wọ pata G-String lati igba to ti n fi pata nla ya fọto. Ọrọ ti Andrew sọ yii lo fa ibinu awọn ololufẹ awọn ololufẹ Dayọ Amusa yọ, ti gbogbo wọn si n yọ suti ete si ọkunrin naa lara pe ko wii re rara, ti ọpọ wọn si n beere pe ki lo de ti awọn eeyan kii se bọwọ fun awọn gbajumọ lawujọ.


Akomolede ati asa Yoruba: Ẹ wá kọ́ nípa àpòtí ìṣura èdè wa lórí BBC Yorùbá

Ede Yoruba ti fẹ di ajeji laarin awọn ọdọ iwoyi, idi si ree ti BBC Yoruba fi se agbekalẹ eto yii lati maa kọ wa ni ede ati asa Yoruba. Eto naa, ta pe ni Akọmọlede ati Aṣa Yoruba, lo n waye fun igba akọkọ lonii loju opo ikanni BBC Yoruba, ti yoo si maa kọ wa ni ede ati asa wa, ko maa ba parun. Akori ẹkọ wa fun toni ni Ẹya Litireṣọ ede Yoruba, olukọ wa si ni ọgbẹni Lawanson Olumuyiwa. Ẹ wa kọ nipa itumọ Litireṣọ, isọri rẹ, abuda rẹ to fi mọ apoti isura ede Yoruba, ẹẹkan lọsẹ si ni eto yii yoo maa gun ori afẹfẹ. Bí ẹ ṣe mọ̀wé tó, ẹ wá dánrawò níbí pẹ̀lú "Àpólà Ọ̀rọ̀ Orúkọ - Noun Phrase


Soyombo yẹ fún àyẹ́sí gẹ́gẹ́ bí ògbóǹtagì oníròyìn - Aregbesola

Minisita to n ri si ọrọ abẹnu, Rauf Aregbesola ti gboriyin fun oniroyin atọpinpin ọmọ Naijiria kan to n gba abẹle ko iroyin jọ titi to fi tu aṣiri iwa ibajẹ to n waye nileeṣẹ ọgba ẹwọn ni Naijiria. Fisayo Soyombo lorukọ akọroyin yii n jẹ, o ti figba kan jẹ alamojuto iroyin fun ile iṣẹ iroyin The Cable to si ti ṣe iroyin to tu aṣiri gbigba owo abẹtẹlẹ ninu iṣẹ awọn onimọ ofin nipa iwa ọdaran. Odidi ọsẹ meji ni akọroyin yii lo latimọle tori ati tọpinpin iwa ibajẹ nile iṣẹ naa. Ọjọ marun un lagọ ọlọpaa ati ọjọ mẹjọ lọgba ẹwọn Ikoyi nilu Eko ni o lo. Minisita gboriyin fun iṣẹ arakunrin yii ati ileeṣẹ iroyin The Cable fun iṣẹ takuntakun ti Soyombo dawọle pẹlu ajọṣepọ ilbi iṣẹ rẹ. "Bi ẹ ba n dupẹ lọwọ ajọ bii EU atawọn ajọ agbaye to ku, itanjẹ gbaa ni yoo jẹ bi a ko ba mọ riri iṣẹ takuntakun ti Soyombo ṣe".


Ọjọ marun un lagọ ọlọpaa ati ọjọ mẹjọ lọgba ẹwọn Ikoyi nilu Eko ni o lo. Minisita gboriyin fun iṣẹ arakunrin yii ati ileeṣẹ iroyin The Cable fun iṣẹ takuntakun ti Soyombo dawọle pẹlu ajọṣepọ ilbi iṣẹ rẹ. "Bi ẹ ba n dupẹ lọwọ ajọ bii EU atawọn ajọ agbaye to ku, itanjẹ gbaa ni yoo jẹ bi a ko ba mọ riri iṣẹ takuntakun ti Soyombo ṣe". Aregbesola ni "A n mọ riri a si n ṣe ayẹsi akọroyin atọpinpin yii ni ibamu pẹlu ilana ẹkọ fun iṣẹ takuntakun rẹ... Paapaa mo tun gbudọ gboriyin fun ileeṣẹ to ṣe eyi nitori mo rii pe iṣẹ agbajọwọ ni". Aregbesola tun bu ẹnu atẹ lu bi wọn ṣe maa n ṣe awn ẹlẹwọn lọna aitọ eyi to ni o maa n dina mọ ayipada wọn gẹgẹ bi araalu. O ni ọna kan ti ẹ lee fi ri eeyan to jade lẹwọn tori rẹ si ti pe ni lati kọ ẹni bẹẹ lẹkọ, "ohun taa si n ṣe nibi niyii".


Aregbesola ni "A n mọ riri a si n ṣe ayẹsi akọroyin atọpinpin yii ni ibamu pẹlu ilana ẹkọ fun iṣẹ takuntakun rẹ... Paapaa mo tun gbudọ gboriyin fun ileeṣẹ to ṣe eyi nitori mo rii pe iṣẹ agbajọwọ ni". Aregbesola tun bu ẹnu atẹ lu bi wọn ṣe maa n ṣe awn ẹlẹwọn lọna aitọ eyi to ni o maa n dina mọ ayipada wọn gẹgẹ bi araalu. O ni ọna kan ti ẹ lee fi ri eeyan to jade lẹwọn tori rẹ si ti pe ni lati kọ ẹni bẹẹ lẹkọ, "ohun taa si n ṣe nibi niyii".


YouTube ń polówó àwọn iléeṣẹ ńlá pẹlú àwọn fídíò ayédèrú ìwòsàn ààrùn jẹjẹrẹ

Oju opo Youtube a maa ṣe koriya fun awọn ipolowo ọja ayederu oogun apa koko arun jẹjẹrẹ eyi ti ipolowo rẹ n waye loriṣiriṣi ede. Oju opo naa a si maa gbe awọn ipolowo ọja fun awọn eroja ati fasiti ti o n ṣi araye lọna lori rẹ, gẹgẹ bii iwadii BBC ṣe fidi rẹ mulẹ. Ayẹwo lori oju opo Youtube fihan gbangba fun BBC pe, o le ni ọgọrin awọn fidio aṣini lọna nipa eto ilera to wa, ninu oniruuru ede mẹwa ta tọpasẹ wọn. Paapaa julọ nipa iwosan aisan jẹjẹrẹ ni ọpọ awọn fidio naa da le lori, mẹwa ninu wọn lo jẹ pe ẹgbẹlẹgbẹ miliọnu awọn eeyan lo ti wo o, pẹlu oniruru ipolowo ọja ninu rẹ. Lara awọn iwosan ti ko ni ifidimulẹ wọnyi ni wọn ti tọka sawọn eroja kan bii Turmeric abi baking soda ati bẹẹbẹẹ lọ. Awọn miran tilẹ tun n rọ awọn eeyan lati mu ọmu rakunmi tabi omi gbigbona, ko si eyikeyi ninu awọn iwosan wọnyii ti wọn ti fi idi rẹ mulẹ nipa iwadii.


Paapaa julọ nipa iwosan aisan jẹjẹrẹ ni ọpọ awọn fidio naa da le lori, mẹwa ninu wọn lo jẹ pe ẹgbẹlẹgbẹ miliọnu awọn eeyan lo ti wo o, pẹlu oniruru ipolowo ọja ninu rẹ. Lara awọn iwosan ti ko ni ifidimulẹ wọnyi ni wọn ti tọka sawọn eroja kan bii Turmeric abi baking soda ati bẹẹbẹẹ lọ. Awọn miran tilẹ tun n rọ awọn eeyan lati mu ọmu rakunmi tabi omi gbigbona, ko si eyikeyi ninu awọn iwosan wọnyii ti wọn ti fi idi rẹ mulẹ nipa iwadii. Lara awọn ipolowo ọja to n farahan ninu awọn fidio iwosan ayederu wọnyii, la ti ri awọn ipolowo ọja awọn eroja to lamilaaka bii Samsung, Heinz ati Clinique. Pẹlu ilana ipolowo ọja Youtube, o fihan pe atohun atawọn to ṣe fidio awọn ogun ayederu wọnyii ni wọn n pa owo wọle sapo ara wọn nipa ṣiṣi araalu lọna. Ni oṣu Kinni, YouTube kede pe oun yoo mu adinku ba iye awọn fidio to n ṣafihan awọn ohun to n ṣi araalu lọna, paapaa awọn fidio to n ṣe igbelarugẹ awọn amulumala iṣẹ iyanu to n wo awọn aisan kan san.


Lara awọn ipolowo ọja to n farahan ninu awọn fidio iwosan ayederu wọnyii, la ti ri awọn ipolowo ọja awọn eroja to lamilaaka bii Samsung, Heinz ati Clinique. Pẹlu ilana ipolowo ọja Youtube, o fihan pe atohun atawọn to ṣe fidio awọn ogun ayederu wọnyii ni wọn n pa owo wọle sapo ara wọn nipa ṣiṣi araalu lọna. Ni oṣu Kinni, YouTube kede pe oun yoo mu adinku ba iye awọn fidio to n ṣafihan awọn ohun to n ṣi araalu lọna, paapaa awọn fidio to n ṣe igbelarugẹ awọn amulumala iṣẹ iyanu to n wo awọn aisan kan san. Amọṣa, ileeṣẹ YouTube ni ede oyinbo nikan ni eyii yoo ti kọkọ farahan ati pe, ko kan awọn ede miran lẹyin ede Gẹẹsi. Iwadi ati ayẹwo ti BBC ṣe kan awọn ede bii Gẹẹsi, Potoki, Ruṣia, Larubawa, Paṣia, Hindi, jamani, Ukureni, Faranse pẹlu ede Aguda. Ọpọ awọn oluwadii ẹka BBC Monitorin ati BBC News Brasil lo tẹwọ gba awọn ipolowo ọja kan ṣaaju awọn fidio ayederu iwosan wọnyii.


Amọṣa, ileeṣẹ YouTube ni ede oyinbo nikan ni eyii yoo ti kọkọ farahan ati pe, ko kan awọn ede miran lẹyin ede Gẹẹsi. Iwadi ati ayẹwo ti BBC ṣe kan awọn ede bii Gẹẹsi, Potoki, Ruṣia, Larubawa, Paṣia, Hindi, jamani, Ukureni, Faranse pẹlu ede Aguda. Ọpọ awọn oluwadii ẹka BBC Monitorin ati BBC News Brasil lo tẹwọ gba awọn ipolowo ọja kan ṣaaju awọn fidio ayederu iwosan wọnyii. Yatọ si awọn ipolowo ọja Samsung, Heinz ati Clinique, BBC tun ri awọn ipolowo ọja ikanni ayelujara kan to da lori irinajo, iwe kikọ, fiimu agbelewo Hollywood ati awọn fasiti ilẹ Gẹẹsi. Gbogbo wọn ni wọn n farahan ni ifẹgbẹkẹgbẹ pẹlu awọn iroyin aṣinilọna wọnyii. Samsung ni ko si ohun to kan ipolowo ọja ti wọn pẹlu ohun to wa ninu awọn fidio ayederu iwosan aisan jẹjẹrẹ naa, orin yii kan naa ni Kraft Heinz pẹlu n kọ lẹnu.


Yatọ si awọn ipolowo ọja Samsung, Heinz ati Clinique, BBC tun ri awọn ipolowo ọja ikanni ayelujara kan to da lori irinajo, iwe kikọ, fiimu agbelewo Hollywood ati awọn fasiti ilẹ Gẹẹsi. Gbogbo wọn ni wọn n farahan ni ifẹgbẹkẹgbẹ pẹlu awọn iroyin aṣinilọna wọnyii. Samsung ni ko si ohun to kan ipolowo ọja ti wọn pẹlu ohun to wa ninu awọn fidio ayederu iwosan aisan jẹjẹrẹ naa, orin yii kan naa ni Kraft Heinz pẹlu n kọ lẹnu. Grammarly ni oun ti kan si YouTube pe ko yọ ipolowo ọja oun kuro lori rẹ ni kete ti ọrọ naa ti lu si awọn lọwọ. Amọṣa, ileeṣẹ Clinique ni tirẹ ko fesi si ibeere ti wọn fi ranṣẹ sii lori ọrọ yii. Ipolowo ọja lori oju opo YouTube le wa fun awọn eeyan kan lawujọ.


Grammarly ni oun ti kan si YouTube pe ko yọ ipolowo ọja oun kuro lori rẹ ni kete ti ọrọ naa ti lu si awọn lọwọ. Amọṣa, ileeṣẹ Clinique ni tirẹ ko fesi si ibeere ti wọn fi ranṣẹ sii lori ọrọ yii. Ipolowo ọja lori oju opo YouTube le wa fun awọn eeyan kan lawujọ. Tim Schoyer to n mojuto bi fidio ṣe n jade loju opo YouTube ṣalaye pe, ilana yiyan fidio ti yoo lọ tabi ti araalu yoo ri, wọnu ara wọn diẹ.


Tim Schoyer to n mojuto bi fidio ṣe n jade loju opo YouTube ṣalaye pe, ilana yiyan fidio ti yoo lọ tabi ti araalu yoo ri, wọnu ara wọn diẹ.


Michelle Obama: Ààrẹ Trump kò yẹ nípò ààrẹ fún Amẹ́ríkà

Iyawo aarẹ Amẹrika ana, Michelle Obama, ti sọko ọrọ si aarẹ Donald Trump, bi ẹgbẹ oṣelu Democrat ti se n palẹmọ lati fontẹ lu Joe Biden gẹgẹ bi oludije wọn fun ipo aarẹ. ''Donald Trump kii ṣe aarẹ to yẹ fun orileede yii'' ni ọrọ ti Michelle sọ ninu fọnran kan to fi ṣọwọ sawọn to n kopa nibi apero ẹgbẹ Democrat. Awọn ọmọ ẹgbẹ Republican to jẹ ti aarẹ Trump naa, ni inu wọn ko dun si bibu ẹnu atẹ lu aarẹ ọhun nibi ipade apero ẹgbẹ awọn Democrats. Ni ọjọ Kẹta oṣu Kẹwa ọdun yii ni idibo aarẹ yoo waye ni Amẹrika. Nitori ajakalẹ arun Covid-19, awọn ọmọ ẹgbẹ Democrat ko ṣe apero elero pupọ ni Milwaukee, Wisconsin, toun ti afẹfẹ yẹyẹ to maa n ba iru apejọ yii wa. Amọ ko daju pe apero eleyi ti wọn ṣe loju ẹrọ ayelujara lọtẹ yii, yoo ṣe iwuri bi tatẹyinwa fawọn ọmọ ẹgbẹ naa.


Ni ọjọ Kẹta oṣu Kẹwa ọdun yii ni idibo aarẹ yoo waye ni Amẹrika. Nitori ajakalẹ arun Covid-19, awọn ọmọ ẹgbẹ Democrat ko ṣe apero elero pupọ ni Milwaukee, Wisconsin, toun ti afẹfẹ yẹyẹ to maa n ba iru apejọ yii wa. Amọ ko daju pe apero eleyi ti wọn ṣe loju ẹrọ ayelujara lọtẹ yii, yoo ṣe iwuri bi tatẹyinwa fawọn ọmọ ẹgbẹ naa. Awọn ẹgbẹ Democrat nikan kọ ni yoo koju ipenija yii, Ẹgbẹ Republican naa yoo ni lati ṣe iṣẹ takuntakun ki awọn eeyan ba le tubọ dibo wọle fun wọn pada ninu idibo to n bọ lọna. Kin gan ni Michelle sọ? Arabinrin Obama, ti wọn ti gba ọrọ rẹ silẹ ṣaaju ki ọgbẹni Biden to kede Sẹnẹtọ Kamala Harris, gẹgẹ bi igbakeji rẹ ko ṣẹnu ku ba aarẹ Trump wi.


Awọn ẹgbẹ Democrat nikan kọ ni yoo koju ipenija yii, Ẹgbẹ Republican naa yoo ni lati ṣe iṣẹ takuntakun ki awọn eeyan ba le tubọ dibo wọle fun wọn pada ninu idibo to n bọ lọna. Kin gan ni Michelle sọ? Arabinrin Obama, ti wọn ti gba ọrọ rẹ silẹ ṣaaju ki ọgbẹni Biden to kede Sẹnẹtọ Kamala Harris, gẹgẹ bi igbakeji rẹ ko ṣẹnu ku ba aarẹ Trump wi. Ninu ọrọ rẹ to fi kaṣẹ eto lalẹ ọjọ kinni apero naa, Michelle ni ''eeyan ko le fi makaruru ṣe iṣẹ aarẹ'' Bẹẹ naa lo fi kun ọrọ rẹ pe, eto ọrọ aje ti dẹnu kọlẹ fọjọ pipẹ nitori aarẹ fi ọwọ yẹpẹrẹ mu ajakalẹ arun Covid-19. Robert Trump, aburo aarẹ orilẹede Amẹrika, Donald Trump ti dagbere faye lẹni ọdun mọkalelaadọrin. Aarẹ Trump lo fọrọ yii lede fun ra rẹ ninu atẹjade kan fi sita nile ijọba, White House.


Ninu ọrọ rẹ to fi kaṣẹ eto lalẹ ọjọ kinni apero naa, Michelle ni ''eeyan ko le fi makaruru ṣe iṣẹ aarẹ'' Bẹẹ naa lo fi kun ọrọ rẹ pe, eto ọrọ aje ti dẹnu kọlẹ fọjọ pipẹ nitori aarẹ fi ọwọ yẹpẹrẹ mu ajakalẹ arun Covid-19. Robert Trump, aburo aarẹ orilẹede Amẹrika, Donald Trump ti dagbere faye lẹni ọdun mọkalelaadọrin. Aarẹ Trump lo fọrọ yii lede fun ra rẹ ninu atẹjade kan fi sita nile ijọba, White House. Lọjọ Abamẹta, ọjọ kẹẹdogun oṣu kẹjọ ọdun 2020 ni Robert papoda nile iwosan kan niluu New York. ''Pẹlu ibanujẹ ọkan ni mo fi sẹ ikede yii pe aburo mi atata, Robert ti fi aye silẹ. Robert kii ṣe aburo mi lasan, ọrẹ kori o sun mi ni,'' Aarẹ Trump lo sọ bẹẹ.


Lọjọ Abamẹta, ọjọ kẹẹdogun oṣu kẹjọ ọdun 2020 ni Robert papoda nile iwosan kan niluu New York. ''Pẹlu ibanujẹ ọkan ni mo fi sẹ ikede yii pe aburo mi atata, Robert ti fi aye silẹ. Robert kii ṣe aburo mi lasan, ọrẹ kori o sun mi ni,'' Aarẹ Trump lo sọ bẹẹ. Trump ni oun yoo maa ṣe afẹẹri Robert ni laelae, ṣugbọn o ni oun mọ pe awọn yoo tun pade lẹsẹ Olugbala. Aya Trump naa, Ivanka gbadura wi pe ki Eleduwa tẹ Ọgbẹni Robert si afẹfẹ rere. Ivanka sọ loju opo Twitter rẹ pe idile Donald Trump ko le gbagbe Robert laelae.


Trump ni oun yoo maa ṣe afẹẹri Robert ni laelae, ṣugbọn o ni oun mọ pe awọn yoo tun pade lẹsẹ Olugbala. Aya Trump naa, Ivanka gbadura wi pe ki Eleduwa tẹ Ọgbẹni Robert si afẹfẹ rere. Ivanka sọ loju opo Twitter rẹ pe idile Donald Trump ko le gbagbe Robert laelae. Ko si ẹni to mọ ohun to ṣe okunfa iku to pa Ọgbẹni Robert, amọ o ti n ṣaarẹ fun igba diẹ ki ẹlẹmi to gba a. Trump ń lérí láti ti ojú òpó ìkànsíraẹni ayélujára pa nílẹ̀ Amẹrika Aarẹ ilẹ Amẹrika, Donald Trump  ti n gbaradi lati tọwọ bọwe aṣẹ  kan to ni ṣe pẹlu iṣakoso awọn ileeṣẹ to n risi oju opo ikansiraẹni lori itakun agbaye. Igbeṣẹ yii lo n waye lẹyin ti Trump halẹ mọ awọn ileeṣẹ naa lẹyin to fẹsun kan wọn pe wọn ko fun awọn ẹgbẹ kan ni anfani lati sọ tinu wọn. O ti to ọjọ mẹta ti aarẹ Trump ti n ni itakurọsọ pẹlu awọn ileeṣẹ ọhun, eyi tiko sẹyin iru awọn ọrọ to ma n fi lede loju opo Twitter rẹ.


Ko si ẹni to mọ ohun to ṣe okunfa iku to pa Ọgbẹni Robert, amọ o ti n ṣaarẹ fun igba diẹ ki ẹlẹmi to gba a. Trump ń lérí láti ti ojú òpó ìkànsíraẹni ayélujára pa nílẹ̀ Amẹrika Aarẹ ilẹ Amẹrika, Donald Trump  ti n gbaradi lati tọwọ bọwe aṣẹ  kan to ni ṣe pẹlu iṣakoso awọn ileeṣẹ to n risi oju opo ikansiraẹni lori itakun agbaye. Igbeṣẹ yii lo n waye lẹyin ti Trump halẹ mọ awọn ileeṣẹ naa lẹyin to fẹsun kan wọn pe wọn ko fun awọn ẹgbẹ kan ni anfani lati sọ tinu wọn. O ti to ọjọ mẹta ti aarẹ Trump ti n ni itakurọsọ pẹlu awọn ileeṣẹ ọhun, eyi tiko sẹyin iru awọn ọrọ to ma n fi lede loju opo Twitter rẹ. Họwuhọwu laarin Trump ati awọn ileeṣẹ ọhun bẹrẹ lẹyin ti Twitter gbe igbeṣẹ lati ṣe ọfintoto ohun to ba n fi lede loju opo Twitter rẹ lati mọ boya ootọ ni. Bo tilẹ jẹ pe ijọba Amẹrika ko ti sọ ni pato ohun ti yoo wa ninu iwe aṣẹ naa, ṣugbọn o ṣoro lati sọ igbesẹ ti aarẹ Trump lee gbe lori ọrọ to ni ṣe pẹlu oju opo ikansiraẹni lai ṣe pe ile igbimọ aṣọfin ilẹ naa fọwọ si. Ṣe Trump lagbara lati gbeṣẹle oju opo ikansiraẹni?


Họwuhọwu laarin Trump ati awọn ileeṣẹ ọhun bẹrẹ lẹyin ti Twitter gbe igbeṣẹ lati ṣe ọfintoto ohun to ba n fi lede loju opo Twitter rẹ lati mọ boya ootọ ni. Bo tilẹ jẹ pe ijọba Amẹrika ko ti sọ ni pato ohun ti yoo wa ninu iwe aṣẹ naa, ṣugbọn o ṣoro lati sọ igbesẹ ti aarẹ Trump lee gbe lori ọrọ to ni ṣe pẹlu oju opo ikansiraẹni lai ṣe pe ile igbimọ aṣọfin ilẹ naa fọwọ si. Ṣe Trump lagbara lati gbeṣẹle oju opo ikansiraẹni? Gẹgẹ bi ọrọ ti amofin kan ni fasiti Havard, Laurence Tribe ṣe sọ, Twitter kii fi ẹtọ awọn eeyan dun wọn lati sọ ohunkohun to ba wa lọkan wọn. O ni Twitter ki ṣe ileeṣẹ ijọba, nitori naa ileeṣẹ aladani lee ṣakoso ohun ti awọn eeyan le fi lede loju opo rẹ lai si họwuhọwu. Tribe ṣalaye pe ofin ilẹ Amẹrika ko gba ijọba laye lati fi ẹtọ awọn eeyan lati sọrọ dun wọn, ṣugbọn awọn ileeṣẹ opo ikansiraẹni bi Facebook ati Twitter le yọ ọrọ ti eeyan ba fi lede loju opo wọn kuro ti ko ba jẹ ootọ.


Gẹgẹ bi ọrọ ti amofin kan ni fasiti Havard, Laurence Tribe ṣe sọ, Twitter kii fi ẹtọ awọn eeyan dun wọn lati sọ ohunkohun to ba wa lọkan wọn. O ni Twitter ki ṣe ileeṣẹ ijọba, nitori naa ileeṣẹ aladani lee ṣakoso ohun ti awọn eeyan le fi lede loju opo rẹ lai si họwuhọwu. Tribe ṣalaye pe ofin ilẹ Amẹrika ko gba ijọba laye lati fi ẹtọ awọn eeyan lati sọrọ dun wọn, ṣugbọn awọn ileeṣẹ opo ikansiraẹni bi Facebook ati Twitter le yọ ọrọ ti eeyan ba fi lede loju opo wọn kuro ti ko ba jẹ ootọ. Amofin naa ni ti Trump ba le gunle iṣakoso oju opo ikansiraẹni nilẹ Amẹrika, o tumọ si pe oun funra rẹ lo n fi ẹtọ awọn eeyan lati sọ erongba wọn dun wọn. Ilẹ Amẹrika ti fi Naijiria ṣe ọkan lara awọn orilẹede mẹfa ti wọn bẹgi dina fifun wọn ni irufẹ iwe aṣẹ irina kan lọ si orilẹede wọn. Awọn orilẹede to pẹlu Naijiria ni ni Eritrea, Sudan, Tanzania, Kyrgyzstan ati Myanmar ṣugbọn awn ọmọ orilẹede wọnyii kan ṣi le lọ ṣe ibẹwo nikan si Amẹrika.


Amofin naa ni ti Trump ba le gunle iṣakoso oju opo ikansiraẹni nilẹ Amẹrika, o tumọ si pe oun funra rẹ lo n fi ẹtọ awọn eeyan lati sọ erongba wọn dun wọn. Ilẹ Amẹrika ti fi Naijiria ṣe ọkan lara awọn orilẹede mẹfa ti wọn bẹgi dina fifun wọn ni irufẹ iwe aṣẹ irina kan lọ si orilẹede wọn. Awọn orilẹede to pẹlu Naijiria ni ni Eritrea, Sudan, Tanzania, Kyrgyzstan ati Myanmar ṣugbọn awn ọmọ orilẹede wọnyii kan ṣi le lọ ṣe ibẹwo nikan si Amẹrika. Amẹrika ni ṣe ni awọn yoo kawọ ko lori fifun awọn eeyan to wa lati Nigeria, Eritrea, Kyrgyzstan, ati Myanmar ni iwe aṣẹ irina to lee sọ wọn di olugbe ilu naa. Ni ti Sudan ati Tanzania, awọn ko lanfani lati kọwe gba iwe irina fun oniruuru nkan ti wọn ba fẹ ṣe eyi ti wọn maa n ri gba tẹlẹ nipasẹ "lottery". Oṣiṣẹ orilẹede Amẹrika kan ti ṣalaye ọrọ pe igbesẹ tuntun yii waye nitori pe orilẹede mẹfẹfa yii kọ lati ṣe ohun to tọ ni ibamu pẹlu ofin Amẹrika nipa aabo ati pinpin iroyin.


Amẹrika ni ṣe ni awọn yoo kawọ ko lori fifun awọn eeyan to wa lati Nigeria, Eritrea, Kyrgyzstan, ati Myanmar ni iwe aṣẹ irina to lee sọ wọn di olugbe ilu naa. Ni ti Sudan ati Tanzania, awọn ko lanfani lati kọwe gba iwe irina fun oniruuru nkan ti wọn ba fẹ ṣe eyi ti wọn maa n ri gba tẹlẹ nipasẹ "lottery". Oṣiṣẹ orilẹede Amẹrika kan ti ṣalaye ọrọ pe igbesẹ tuntun yii waye nitori pe orilẹede mẹfẹfa yii kọ lati ṣe ohun to tọ ni ibamu pẹlu ofin Amẹrika nipa aabo ati pinpin iroyin. "Gbogbo awọn orilẹede yii lo fẹ  ṣe ohun ti wọn lagbara o ṣugbọn ohun to tilẹ kere ju lọ ti Amẹrika ka silẹ, wn ko ri i gbeṣe". Eyi ni ohun ti akọwe ikọ alaabo Chad Wolf sọ lọjọ ẹti. O fi kun un pe awọn oṣiṣẹ yoo ṣiṣẹ pọ pẹlu Amẹrika lati fi kun amojuto abo wọn.


"Gbogbo awọn orilẹede yii lo fẹ  ṣe ohun ti wọn lagbara o ṣugbọn ohun to tilẹ kere ju lọ ti Amẹrika ka silẹ, wn ko ri i gbeṣe". Eyi ni ohun ti akọwe ikọ alaabo Chad Wolf sọ lọjọ ẹti. O fi kun un pe awọn oṣiṣẹ yoo ṣiṣẹ pọ pẹlu Amẹrika lati fi kun amojuto abo wọn. Lọdun 2017 ni Aarẹ Amẹrika, Donald Trump kọkọ gbe igbesẹ bibẹgi dina m awọn orilẹede ki wọn ma wọ Amẹrika. Ni bayii, o ti di i mọ orilẹede meje ti ọpọ wọn si jẹ ilu ti Musulumi ti pọ ju. Bẹẹ si ni lọdun 2018, o le ni ẹgbẹrun mẹjọ ọmọ Naijiria ti US fun ni iwe aṣẹ irina.


Lọdun 2017 ni Aarẹ Amẹrika, Donald Trump kọkọ gbe igbesẹ bibẹgi dina m awọn orilẹede ki wọn ma wọ Amẹrika. Ni bayii, o ti di i mọ orilẹede meje ti ọpọ wọn si jẹ ilu ti Musulumi ti pọ ju. Bẹẹ si ni lọdun 2018, o le ni ẹgbẹrun mẹjọ ọmọ Naijiria ti US fun ni iwe aṣẹ irina. Eyi si to ilọpo meji ohun ti wọn fun awọn apapọ awọn orilẹede marun un to ku. Lọdun 2018 kan naa, o le ni ẹgbẹrun meji ti wọn fun awọn ara Sudan, ọdunrun o din mẹwaa ni wọn fun awọn ara Tanzania ti wọn si fun awọn ara Eritrea ni mọkanlelọgbọn. Lati ọdun 2017 lorilẹede Amẹrika ti n kede pe awọn yoo gbe ote le fifun awọn ara Eritre ni irufẹ iwe aṣ irina kan pato.


Eyi si to ilọpo meji ohun ti wọn fun awọn apapọ awọn orilẹede marun un to ku. Lọdun 2018 kan naa, o le ni ẹgbẹrun meji ti wọn fun awọn ara Sudan, ọdunrun o din mẹwaa ni wọn fun awọn ara Tanzania ti wọn si fun awọn ara Eritrea ni mọkanlelọgbọn. Lati ọdun 2017 lorilẹede Amẹrika ti n kede pe awọn yoo gbe ote le fifun awọn ara Eritre ni irufẹ iwe aṣ irina kan pato.


Stephen Sotonwa: Gbajúgbajà oníròyìn wọlẹ̀ sùn

Okú gbájugbaja oníroyin pẹ̀lú Orange FM to ku ninu ìjànba ọkọ to wáye laipe yii ti wọ káàlẹ sùn lónìí. Stepen Sotonwa ti gbogbo ènìyàn mọ si Sweet Steve ni wọ́n sìn si ilé rẹ̀ ni Imafon, Akure, ní ìpínlẹ̀ Ondo. Ọ̀pọ̀ àwọn èèyànn jankanjankan lo peju sibi ìsìku náà to fi mọ àwọn alabasiṣẹ́ pọ àti àwọn ẹbi àti ọ̀rẹ Sweet Steve lo péju sibẹ̀. Sotonwa ẹni ọdun márùnlélọ́gbọ̀n jẹ́ sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀, o kàwe gboye ni University Ado Ekiti to si n ba Orange FM ṣiṣẹ̀ ti o si maa n ṣe àkoso Orange Cafe àti Lunch Grove ni OSRC TV. O fi ìyàwó, ọmọ meji, òbi, ẹgbọ́n àti aburo silẹ sáye lọ


Lizzy Anjorin: Ẹ̀yin tẹ bímọ fún ọkọ mi, ẹ kó ọmọ wa ká ṣe àyẹ̀wò DNA fún wọn

Ilumọọka osere tiata lobinrin to tun gbajumọ lawọn oju opo ayelujara rẹ, Lizzy Anjorin Lawal ti kede pe igbe aye to dakẹ rọrọ ko wu oun. Anjorin-Lawal, ẹni to sẹsẹ se igbeyawo laipẹ yii sisọ loju ọrọ yii lasiko to n ba akọroyin kan sọrọ. Lizzy ni igbe aye alariwo lo n mu owo wọle fun oun, nitori naa, oun ko fẹ lati gbe igbe aye to tutu rọrọ rara. "Mo nifẹ igbe aye mi bo se n lọ yii, ti emi ati ẹnikan ba si tahun sira wa, amọ ti ipenija ba de ba a, maa pe onitọun, ti maa si tun se iranwọ fun to ba nilo rẹ. Eyi jẹ ọkan lara awọn asiri aseyori mi, nitori ọkan mi mọ si gbogbo eeyan, bẹẹ ni ariwo ọja kii se idiwọ fun ontaja ati onraja, sugbọn bi ariwo ba se pọ si ninu sja ni ọja yoo se maa ya si." Lizzy fikun pe ibẹrẹ igbe aye oun nira diẹ, ẹni to ba si n se oriire ni awujọ, ko le e jẹ ọrẹ awọn ti ko se daadaa.


"Mo nifẹ igbe aye mi bo se n lọ yii, ti emi ati ẹnikan ba si tahun sira wa, amọ ti ipenija ba de ba a, maa pe onitọun, ti maa si tun se iranwọ fun to ba nilo rẹ. Eyi jẹ ọkan lara awọn asiri aseyori mi, nitori ọkan mi mọ si gbogbo eeyan, bẹẹ ni ariwo ọja kii se idiwọ fun ontaja ati onraja, sugbọn bi ariwo ba se pọ si ninu sja ni ọja yoo se maa ya si." Lizzy fikun pe ibẹrẹ igbe aye oun nira diẹ, ẹni to ba si n se oriire ni awujọ, ko le e jẹ ọrẹ awọn ti ko se daadaa. O ni ohun kii kọkọ tọ ẹnikẹni amọ ẹni to ba tọ oun rugi oyin, bẹẹ si ni oun ko gbagbe ipilẹ oun, ti oun si maa n ranti akoko toun kiri ọja. Gbajumọ osere tiata naa ni oun ti gbe ninu ile alapa ri, ti iya oun si tun lo akisa lati fi wo oun, ọpọ eeyan si ni ko lee ye igbe aye ti oun ti la kọja sẹyin. Nigba to n sọrọ lori igbeyawo to sẹsẹ se, Lizzy ni "ọrẹ mi ni mo fẹ lọkọ, awọn obinrin ti wọn si ni awọn ti bimọ fun ọkọ mi, wọn ko ti kan si wa tabi ko ọmọ wọn wa sinu ile wa.


O ni ohun kii kọkọ tọ ẹnikẹni amọ ẹni to ba tọ oun rugi oyin, bẹẹ si ni oun ko gbagbe ipilẹ oun, ti oun si maa n ranti akoko toun kiri ọja. Gbajumọ osere tiata naa ni oun ti gbe ninu ile alapa ri, ti iya oun si tun lo akisa lati fi wo oun, ọpọ eeyan si ni ko lee ye igbe aye ti oun ti la kọja sẹyin. Nigba to n sọrọ lori igbeyawo to sẹsẹ se, Lizzy ni "ọrẹ mi ni mo fẹ lọkọ, awọn obinrin ti wọn si ni awọn ti bimọ fun ọkọ mi, wọn ko ti kan si wa tabi ko ọmọ wọn wa sinu ile wa. Mo ti pe wọn nija loju aye,gbogbo wọn kan n lo anfaani pe ọkọ mi jẹ eeyan gidi ni, mo n pe wọn lati ko smọ wọn wa fun ayẹwo DNA." Lizzy wa yan pe lootọ ni awọn mejeeji ti bimọ fun ẹlomiran tẹlẹ saaju igbeyawo awọn, amọ ọkọ oun ko se igbeyawo pẹlu ẹnikẹni ninu awọn obinrin to bimọ fun.


Mo ti pe wọn nija loju aye,gbogbo wọn kan n lo anfaani pe ọkọ mi jẹ eeyan gidi ni, mo n pe wọn lati ko smọ wọn wa fun ayẹwo DNA." Lizzy wa yan pe lootọ ni awọn mejeeji ti bimọ fun ẹlomiran tẹlẹ saaju igbeyawo awọn, amọ ọkọ oun ko se igbeyawo pẹlu ẹnikẹni ninu awọn obinrin to bimọ fun.


Hate Speech: Àwọn ọ̀dọ́ Nàìjíríà kẹ̀yìn sí ìjọba lórí ofin sísọ̀rọ̀ àlùfànsá

Káákiri ìpínlẹ̀ tó lé ní ogún ni ìwọ́de náà ti ń wáyé lórílẹ̀èdè Nàìjíríà.


Domestic Chores: Ọ̀pọ̀ àbíkẹ́yìn ń bèèrè pé ṣé ègún ni láti kẹ́yìn nínú mọ̀lẹ́bí?

Se ni oju opo Twitter n gbona fẹlifẹli ni aarọ ọjọ Aiku, nigba ti ọmọbinrin kan fi ọrọ aburo rẹ, tii se abikẹyin ile wọn, to araye leti. Gẹgẹ bi Mira Jones ti safihan lẹta kan loju opo Twitter rẹ, @mirajones, o ni abikẹyin ile awọn, Mehitabelle Jones Emmanuela lo faraya pe isẹ ile n pa oun lori lọ. Ninu lẹta naa si ni abikẹyin naa ti gbe awọn ofin tuntun kalẹ, to si n sọ nipa awsn isẹ ile ti yoo maa se ati eyi ti yoo pa ti. Koda, gbogbo mọlẹbi rẹ ni ọmọbinrin naa darukọ lọkọọkan, to fi mọ aja wọn, to si sọ isẹ to fi silẹ fun ikọọkan wọn. Ninu lẹta naa ni Mehitabelle ti ni abọ ti oun ati awọn obi oun nikan ba fi jẹun ni oun yoo maa fọ, koda, oun ko ni fọ ikoko ti wọn ba fi se ọbẹ abi ounjẹ rara. Bakan naa lo ni oun yoo maa wẹ fun aja awọn, Zyron ni ọsọọsẹ, oun yoo si maa ko igbẹ rẹ pẹlu, to fi mọ titun ibugbe rẹ se.


Koda, gbogbo mọlẹbi rẹ ni ọmọbinrin naa darukọ lọkọọkan, to fi mọ aja wọn, to si sọ isẹ to fi silẹ fun ikọọkan wọn. Ninu lẹta naa ni Mehitabelle ti ni abọ ti oun ati awọn obi oun nikan ba fi jẹun ni oun yoo maa fọ, koda, oun ko ni fọ ikoko ti wọn ba fi se ọbẹ abi ounjẹ rara. Bakan naa lo ni oun yoo maa wẹ fun aja awọn, Zyron ni ọsọọsẹ, oun yoo si maa ko igbẹ rẹ pẹlu, to fi mọ titun ibugbe rẹ se. Ọmọbinrin abikẹyin naa ni isẹ oun kọ ni titun yara igbalejo awọn se, amọ oun yoo maa tan ẹrọ amunawa wọn ni alaalẹ, ẹnikẹni ko si gbọdọ wa ji oun lati wa pa, ti oun ba ti lọ sun. O fikun pe oun yoo maa fa omi tabi pọn omi gẹgẹ bi oun ti n se tẹlẹ, ti oun yoo si maa rọ omi sinu ike ti wọn n gbe sinu ẹrọ amomitutu. Mehitabelle wa n gbarata pe isẹ ile ti wọn gbe le oun lori ti pọ ju, to si n beere pe se egun ni pe kii eeyan jẹ abigbẹyin ninu ile ni?


Ọmọbinrin abikẹyin naa ni isẹ oun kọ ni titun yara igbalejo awọn se, amọ oun yoo maa tan ẹrọ amunawa wọn ni alaalẹ, ẹnikẹni ko si gbọdọ wa ji oun lati wa pa, ti oun ba ti lọ sun. O fikun pe oun yoo maa fa omi tabi pọn omi gẹgẹ bi oun ti n se tẹlẹ, ti oun yoo si maa rọ omi sinu ike ti wọn n gbe sinu ẹrọ amomitutu. Mehitabelle wa n gbarata pe isẹ ile ti wọn gbe le oun lori ti pọ ju, to si n beere pe se egun ni pe kii eeyan jẹ abigbẹyin ninu ile ni? Koda, o tun fi ẹsun kan awọn ẹgbọn rẹ pe wọn roju debi pe wọn ko lee fa ina tọọṣi kuro lẹnu ina funra wọn, oun ni oun n se e. Abikẹyin naa ni sinima nikan ni ẹgbọn oun Michelle maa n wo lọpọ igba to ba wa nile, o si kundun ko maa jade lọ. Koda, o ni ti Ọlọrun ba fi ọwọ tọ lọkan pe ko se ounjẹ fun awọn ni ẹkọọkan, bii igba ti eeyan jẹ majele ni nitori apọju ata. O ni yoo tun wa fi awọn ikoko to fi dana silẹ fun oun lati fọ.


Koda, o tun fi ẹsun kan awọn ẹgbọn rẹ pe wọn roju debi pe wọn ko lee fa ina tọọṣi kuro lẹnu ina funra wọn, oun ni oun n se e. Abikẹyin naa ni sinima nikan ni ẹgbọn oun Michelle maa n wo lọpọ igba to ba wa nile, o si kundun ko maa jade lọ. Koda, o ni ti Ọlọrun ba fi ọwọ tọ lọkan pe ko se ounjẹ fun awọn ni ẹkọọkan, bii igba ti eeyan jẹ majele ni nitori apọju ata. O ni yoo tun wa fi awọn ikoko to fi dana silẹ fun oun lati fọ. Lakota, Mehitabelle wa n fewe ọmọ mọ awọn ẹgbọn rẹ leti pe gbogbo awọn lo ni aja to wa ninu ile, ojuse apapọ awọn si ni lati tọju rẹ. Ọrọ yii si ni awọn eeyan ti n gba bii ẹni gba igba ọti loju opo Twitter, ti ọpọ abikẹyin ti ọrọ naa kan julọ, si n sọ awọn iriri tiwọn naa, eyi to pa ni lẹrin pupọ.


Lakota, Mehitabelle wa n fewe ọmọ mọ awọn ẹgbọn rẹ leti pe gbogbo awọn lo ni aja to wa ninu ile, ojuse apapọ awọn si ni lati tọju rẹ. Ọrọ yii si ni awọn eeyan ti n gba bii ẹni gba igba ọti loju opo Twitter, ti ọpọ abikẹyin ti ọrọ naa kan julọ, si n sọ awọn iriri tiwọn naa, eyi to pa ni lẹrin pupọ.


Fake News; Àwọn iròyin ẹlẹ́jẹ̀ márùn ún tó fẹ́ẹ̀ tú Nàìjíríà ká

Ilé ìgbìmọ àṣòfin àgbà ní Nàìjíríà ti ká àbádofin tí yóò maa kó àwọn ènìyàn ní ìjánú láti gbé ìròyìn òfégè tàbí sọ ọ̀rọ̀ kòbákùgbé sí olésèlú lórí ayelujára fún ìgbà keji lánàá Abadofin náà ni wọn pé àkọlé rẹ̀ ni 'Protection from internet Falsehood and Manipulation Bill 2019, èyí ti sẹnatọ Muhammed Musa ṣe onígbọ̀wọ́ rẹ̀. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé díẹ̀ ní àbádofín yìí fi yàtọ sí èyí ti àwọn ọmọ ilé ìgbìmọ asofin àgbà to kọja ṣe àgbékalẹ rẹ̀, sùgbọ́n Musa ni bí ayélujára ṣe ń ràn ìṣẹ̀jọba lọ́wọ́ ni àwọn ènìyàn ń lòó láti ṣe akóba fun ọmí aláafíà Naijíríà, nítori náà o ṣe pàtàkì láti mójú tóo. Kíní ìdí tí àbádòfin yìí fi pọ̀ dàndàn fáwọn ọmọ ilé ìgbìmọ̀ asofin lásìkò yìí Ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ ilé aṣòfin to dá si ọ̀rọ̀ náà sàlàyé pé, kí ìlọsíwájú to lè wáyé, tólórí tẹ̀lẹ́mù gbọdọ wà ní ìṣọ̀kan sùgbọ́n, àwọn ènìyàn ń lò ayélujára láti gbé àwọn ìròyìn òfégè síta láti ṣátá ètò àti ìpínnú ìjọba. Wọ́n fi kún un pé ń ọ̀pọ ìgbà èyí a máa dá èdè àiyede sílẹ̀ láàrín àrá ìlú ti ó si máa n la ẹmí lọ nígbà míràn, tàbí kí o mú itẹsíwájú ǹkan rere nira. Awọn àṣòfin fi kún un pé ni àye òdé òní, ọ̀pọ̀ àwọn ilé ìṣẹ́ ìròyìn tí ayelujara ló n dá omi aláafia ilú rú, ìlú ti kò si sí òfìn ẹ̀ṣẹ̀ ò sí ni bẹ, nítori náà òfin yìí jẹ ki olúkulùkù súnraki nítori ìjìyà to wà nibẹ̀ Ilé ìgbìmọ̀ àṣofin tí ṣe àgékalẹ̀ ẹgẹ̀rún lọ́nà ọọdúrún naíra fun ọlọdani to ba lùgbàdi ẹṣẹ̀ yìí àti mílíọnù mẹ́wàá naira fún ilé iṣẹ́. Bakan náà ni wọ́n rọ àwọn alárina fún ilé iṣẹ́ lori ayélujara láti ṣọ́rọ́ nitori kò yọ ẹnikẹni kalẹ̀.


Wọ́n fi kún un pé ń ọ̀pọ ìgbà èyí a máa dá èdè àiyede sílẹ̀ láàrín àrá ìlú ti ó si máa n la ẹmí lọ nígbà míràn, tàbí kí o mú itẹsíwájú ǹkan rere nira. Awọn àṣòfin fi kún un pé ni àye òdé òní, ọ̀pọ̀ àwọn ilé ìṣẹ́ ìròyìn tí ayelujara ló n dá omi aláafia ilú rú, ìlú ti kò si sí òfìn ẹ̀ṣẹ̀ ò sí ni bẹ, nítori náà òfin yìí jẹ ki olúkulùkù súnraki nítori ìjìyà to wà nibẹ̀ Ilé ìgbìmọ̀ àṣofin tí ṣe àgékalẹ̀ ẹgẹ̀rún lọ́nà ọọdúrún naíra fun ọlọdani to ba lùgbàdi ẹṣẹ̀ yìí àti mílíọnù mẹ́wàá naira fún ilé iṣẹ́. Bakan náà ni wọ́n rọ àwọn alárina fún ilé iṣẹ́ lori ayélujara láti ṣọ́rọ́ nitori kò yọ ẹnikẹni kalẹ̀. Ìròyìn òfégà Márùn-ún to ti fẹ́ẹ̀ pín Naijiria yẹ́lẹyẹ̀lẹ sẹ́yìn Ẹ fí omí iyọ wẹ̀ nítorí Ebola: Ní ọdún ọdún 2014 tí àìsàn ẹbola wọ orílẹ̀-èdè Naijiríà ní ìròyìn kan gba ìgbòrò kan pé báàlẹ Igala, ilú kan ipinlẹ Kogi ni ki àwọn ènìyàn máa fi omí iyọ wẹ̀ kí wọ́n máa ba ni àìsàn ebola. Eyí mú kí ọ̀pọ̀ ènìyàn maa fi omí iyọ wẹ ti ọ̀pọ́ si di èrò ilé ìwòsàn fún àlòjù iyọ̀ nígbà ti àwọn ènìyàn mejí ku. Iroyin ẹlẹjẹ yìí tàn ká gbogbo orílẹ̀-èdè Naijiria.


Ìròyìn òfégà Márùn-ún to ti fẹ́ẹ̀ pín Naijiria yẹ́lẹyẹ̀lẹ sẹ́yìn Ẹ fí omí iyọ wẹ̀ nítorí Ebola: Ní ọdún ọdún 2014 tí àìsàn ẹbola wọ orílẹ̀-èdè Naijiríà ní ìròyìn kan gba ìgbòrò kan pé báàlẹ Igala, ilú kan ipinlẹ Kogi ni ki àwọn ènìyàn máa fi omí iyọ wẹ̀ kí wọ́n máa ba ni àìsàn ebola. Eyí mú kí ọ̀pọ̀ ènìyàn maa fi omí iyọ wẹ ti ọ̀pọ́ si di èrò ilé ìwòsàn fún àlòjù iyọ̀ nígbà ti àwọn ènìyàn mejí ku. Iroyin ẹlẹjẹ yìí tàn ká gbogbo orílẹ̀-èdè Naijiria. Buhari ti kú: Ní Oṣù kẹsan an, ọdún 2017 ni Iròyìn gbòdé pé ààrẹ Nàìjíríà Muhammedu Buhari kú. Won ni o ku lásìkò to lọ fun itọju fún ìgbà pípẹ ni ilẹ Gẹ́ẹ̀sí, wọ́n tún fi kùn un pé ayéderu Buhari lo wá si Naijira eyí ti wọ́n n pe ni ará Sudan. Ọ̀rọ̀ yìí kọ́kọ́ jẹyọ lórí YouTube láti ẹnú Nnamdi Kanu to jẹ olórí IPOB, ọ̀rọ̀ yìí jà ranyin-ranyin lórí ayelujara tí ọ̀pọ̀ àwọn ènìyàn si n gbé ìròyìn náà kíri.


Buhari ti kú: Ní Oṣù kẹsan an, ọdún 2017 ni Iròyìn gbòdé pé ààrẹ Nàìjíríà Muhammedu Buhari kú. Won ni o ku lásìkò to lọ fun itọju fún ìgbà pípẹ ni ilẹ Gẹ́ẹ̀sí, wọ́n tún fi kùn un pé ayéderu Buhari lo wá si Naijira eyí ti wọ́n n pe ni ará Sudan. Ọ̀rọ̀ yìí kọ́kọ́ jẹyọ lórí YouTube láti ẹnú Nnamdi Kanu to jẹ olórí IPOB, ọ̀rọ̀ yìí jà ranyin-ranyin lórí ayelujara tí ọ̀pọ̀ àwọn ènìyàn si n gbé ìròyìn náà kíri. Ọ̀rọ̀ yìí pada tàn de ọ̀dọ̀ ààrẹ to si ni láti fi dá àwọn ara ìlú lóju ni ìgbà ti ìdìbò ọdun 2019 súnmọ, to si jade láti wá fi dá awọn ènìyàn lójú pé oun ni Buhari tààrà, bakán náà ni ilé iṣẹ́ ààrẹ tún fi àtẹjáde síta lórí ọ̀rọ̀ náà. Ìjà to ṣẹ́yọ láàrin àwọn àgbẹ̀ àti Darandaran: Àwòràn òfégè kan to tàn lori àtẹjiṣẹ́ twitter léyin ti ìjà bẹ́ silẹ̀ láàrin àgbẹ̀ àti danrandaran ti ìgbà ènìyàn sì báa lọ, ní wọ́n ni àwọn aworan náà jẹ ọkàn lara àwọn ti fúlani pa. Nínú àwọràn náà ni obinrin kan dojubolẹ ninu àgbàrá ẹjẹ̀ rẹ̀ pẹ́lú àpá to lágbára ni apá rẹ̀, eyí ni wọ́n ni o jẹ ọkan lára àworan to wà ninu iṣẹ̀lẹ̀ náà. Sùgbọ́n àwọran náà ti n ja lorí ayélujára láti ọdún 2011 tó si jẹ àra àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ to wáye ninu ìjà abẹlé láàrin ọkọ ati ìyàwo ni Naijiria.


Ọ̀rọ̀ yìí pada tàn de ọ̀dọ̀ ààrẹ to si ni láti fi dá àwọn ara ìlú lóju ni ìgbà ti ìdìbò ọdun 2019 súnmọ, to si jade láti wá fi dá awọn ènìyàn lójú pé oun ni Buhari tààrà, bakán náà ni ilé iṣẹ́ ààrẹ tún fi àtẹjáde síta lórí ọ̀rọ̀ náà. Ìjà to ṣẹ́yọ láàrin àwọn àgbẹ̀ àti Darandaran: Àwòràn òfégè kan to tàn lori àtẹjiṣẹ́ twitter léyin ti ìjà bẹ́ silẹ̀ láàrin àgbẹ̀ àti danrandaran ti ìgbà ènìyàn sì báa lọ, ní wọ́n ni àwọn aworan náà jẹ ọkàn lara àwọn ti fúlani pa. Nínú àwọràn náà ni obinrin kan dojubolẹ ninu àgbàrá ẹjẹ̀ rẹ̀ pẹ́lú àpá to lágbára ni apá rẹ̀, eyí ni wọ́n ni o jẹ ọkan lára àworan to wà ninu iṣẹ̀lẹ̀ náà. Sùgbọ́n àwọran náà ti n ja lorí ayélujára láti ọdún 2011 tó si jẹ àra àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ to wáye ninu ìjà abẹlé láàrin ọkọ ati ìyàwo ni Naijiria. Bákàn náà ni àwọran miran tun jáde tí ọ̀pọ ẹ̀mí si sòfò, sùgbọ́n àyẹ̀wò fihan pé àwọn ènìyàn náà kìí tilẹ ṣe ara Naijiria àti pé Dominican Republic ni fóto náà ti wá, ìṣẹ̀lẹ̀ ìjàmba ojú pópó ló fàá lọ́dun 2015. Atiku pín Ounjẹ àti owó fún ìpolongo idibò: Laureetta Onochie to jẹ olùrànlọ́wọ́ pàtàkì fún ààrẹ Buhari lórí ọ̀rọ ayélujara padà tọ́rọ́ àfóríjìn gbàngba lẹyin tó parọ́ pé ààrẹ Buhari kọ òpòpónà túntún si Naijiria. Ṣùgbọ́n ìwádìí fihan pé ojúlówó òpópónà náà wà ni Rwanda.


Bákàn náà ni àwọran miran tun jáde tí ọ̀pọ ẹ̀mí si sòfò, sùgbọ́n àyẹ̀wò fihan pé àwọn ènìyàn náà kìí tilẹ ṣe ara Naijiria àti pé Dominican Republic ni fóto náà ti wá, ìṣẹ̀lẹ̀ ìjàmba ojú pópó ló fàá lọ́dun 2015. Atiku pín Ounjẹ àti owó fún ìpolongo idibò: Laureetta Onochie to jẹ olùrànlọ́wọ́ pàtàkì fún ààrẹ Buhari lórí ọ̀rọ ayélujara padà tọ́rọ́ àfóríjìn gbàngba lẹyin tó parọ́ pé ààrẹ Buhari kọ òpòpónà túntún si Naijiria. Ṣùgbọ́n ìwádìí fihan pé ojúlówó òpópónà náà wà ni Rwanda. Lẹ́yìn oṣù díẹ̀, Onochie tún gbée sórí Twitter ré pé Atiku Abubakar, "O fi àwọn ènìyàn si inú òṣì bi o ṣe ń pín Ounjẹ àti owó lásíkò ìpolongo idibò". Onochie gbé àwòràn Ounjé ati owó síta pe eyi wáye ni Sokoto. Atiku yii lo jẹ́ alátakò Buhari fun ipò àarẹ lásìkò ìdìbò ọdún 2019 Buhari fẹ́ fẹ́ ìyáwó túntun: Eyí to súnmọ etílẹ̀ jùlọ ni ìròyìn to gbòde láipẹ pé àarẹ Buhari ń mura láti fẹ́ ọkàn nínú àwọn mínísítà rẹ̀ Sadiya Umar Faruq.


Lẹ́yìn oṣù díẹ̀, Onochie tún gbée sórí Twitter ré pé Atiku Abubakar, "O fi àwọn ènìyàn si inú òṣì bi o ṣe ń pín Ounjẹ àti owó lásíkò ìpolongo idibò". Onochie gbé àwòràn Ounjé ati owó síta pe eyi wáye ni Sokoto. Atiku yii lo jẹ́ alátakò Buhari fun ipò àarẹ lásìkò ìdìbò ọdún 2019 Buhari fẹ́ fẹ́ ìyáwó túntun: Eyí to súnmọ etílẹ̀ jùlọ ni ìròyìn to gbòde láipẹ pé àarẹ Buhari ń mura láti fẹ́ ọkàn nínú àwọn mínísítà rẹ̀ Sadiya Umar Faruq. Bo tilẹ̀ jẹ́ pé ìròyìn òfegè ni pé Buhari fẹ fẹ́ Sadiya, síbẹ̀ àwọn ọmọ Nàìjíríà ṣètò ìyàwò náà lórí ayélujára Ìrọ̀yìn òfégé náà gbalẹ̀ de bi pé wọ́n ṣe ìyàwò náà lóri ayelujára ni eyi ti ayé gbọ́ ti ọ̀rún náà mọ̀. BBC n gba awọn eeyan ni imọran lati ṣọra nipa pinpin iroyin ofege kaakiri. Nitori pe, iroyin ofege maa n da wahala silẹ ni.


Bo tilẹ̀ jẹ́ pé ìròyìn òfegè ni pé Buhari fẹ fẹ́ Sadiya, síbẹ̀ àwọn ọmọ Nàìjíríà ṣètò ìyàwò náà lórí ayélujára Ìrọ̀yìn òfégé náà gbalẹ̀ de bi pé wọ́n ṣe ìyàwò náà lóri ayelujára ni eyi ti ayé gbọ́ ti ọ̀rún náà mọ̀. BBC n gba awọn eeyan ni imọran lati ṣọra nipa pinpin iroyin ofege kaakiri. Nitori pe, iroyin ofege maa n da wahala silẹ ni.


Iyabo-Fathia Fracas: Ojo ní ohun tó ń ṣẹlẹ̀ lágbo tíátà wa kọjá àhesọ tẹ́ ń gbé kiri, ó jinlẹ̀, ọ̀rọ̀ ẹ̀mí ni

Egbirin ọtẹ lọrọ awọn isẹlẹ to n waye lagbo isẹ tiata lẹnu lọọlọ yii, baa ti n pakan, ni omiran n ru. Eyi ko sẹyin gbọnmisi omi oto to maa n waye laarin awọn osere tiata, paapa awọn obinrin wọn, to si maa n fa gbodo n rosọ. Lọdun to kọja, bẹẹ ba gbagbe, aawọ ja ranin-ranin nilẹ laarin Toyin Abraham ati Lizzy Anjorin, to dogun, to dọdẹ, koda ọrọ naa de ọdọ ọlọpa ati awọn asaaju isẹ tiata pẹlu, ki wọn to bomi pana rẹ. Sugbọn o dabi ẹni pe awọn osere tiata lobinrin miran tun ti n palẹ ogun mọ, ti aawọ miran tun ti n rugbo bọ laarin awọn ilumọọka kan laarin wọn, paapa ta ba wo bi wọn se n sọ oko ati ogulutu ọrọ si ara wọn loju opo Instagram awọn ti ọrọ naa kan. Iyabọ Ojo lo kọkọ kọ nkan loju opo Instagram rẹ, eyi to fi n pa asamọ si akẹẹgbẹ rẹ kan lagbo tiata to n se ọjọ ibi lọjọ lọjọru, ọjọ karun osu keji , bi o tilẹ jẹ pe ko darukọ onitọun. Amọ wọn ni olowe lọrọ n ba wi, ẹni to ba si wo atupalẹ ọrọ naa yoo mọ pe Fathia Balogun ni obinrin kansoso to se ọjọ ibi lọjọ naa, bi o tilẹ jẹ pe oun ati ọkọ rẹ, Saheed Balogun ni wọn dijọ see. Iyabọ Ojo, ẹni to ki gbogbo awọn ọkunrin yoku to se ọjọ ibi lọjọ naa ni ko ki Fathia Balogun amọ dipo bẹẹ, ohun to kọ soju opo Instagram rẹ niyi dabi owe to fi n sọko ọrọ si onitọun. "


Sugbọn o dabi ẹni pe awọn osere tiata lobinrin miran tun ti n palẹ ogun mọ, ti aawọ miran tun ti n rugbo bọ laarin awọn ilumọọka kan laarin wọn, paapa ta ba wo bi wọn se n sọ oko ati ogulutu ọrọ si ara wọn loju opo Instagram awọn ti ọrọ naa kan. Iyabọ Ojo lo kọkọ kọ nkan loju opo Instagram rẹ, eyi to fi n pa asamọ si akẹẹgbẹ rẹ kan lagbo tiata to n se ọjọ ibi lọjọ lọjọru, ọjọ karun osu keji , bi o tilẹ jẹ pe ko darukọ onitọun. Amọ wọn ni olowe lọrọ n ba wi, ẹni to ba si wo atupalẹ ọrọ naa yoo mọ pe Fathia Balogun ni obinrin kansoso to se ọjọ ibi lọjọ naa, bi o tilẹ jẹ pe oun ati ọkọ rẹ, Saheed Balogun ni wọn dijọ see. Iyabọ Ojo, ẹni to ki gbogbo awọn ọkunrin yoku to se ọjọ ibi lọjọ naa ni ko ki Fathia Balogun amọ dipo bẹẹ, ohun to kọ soju opo Instagram rẹ niyi dabi owe to fi n sọko ọrọ si onitọun. " Gbogbo igba lo maa n ba mi lojiji amọ ọrọ rẹ ko ya mi lẹnu nitori pe iwọ ni agbaaya akọkọ ni agbo tiata Nollywood..., o ko bọwọ fun ara rẹ rara, o maa n jowu awọn akẹẹgbẹ rẹ to kere si ọ, to si maa n dibọn bii ẹni pe o nifẹ awọn to n ri anfaani kan abi omiran lara wọn sugbọn lẹyin o rẹyin, o kii jẹ olotitọ si wọn, o si kuku si maa tẹ bọ ni." Iyabo tẹsiwaju pe "Lẹyin gbogbo nkan ti mo se fun ọ lọdun meji sẹyin nigba ti mo se ayẹyẹ ọjọ ibi rẹ fun ọ ni orilẹede Turkey, o tun lọ tẹnu-bọlẹ lẹyin mi fun awọn akọroyin pe mo daku fun ọjọ mẹta! O fẹ ki n ku tori pe o mọ pe mo sisẹ abẹ, mo mọ pe o n reti pe maa ku...idi ree ti o ko fi wa ki mi lẹyin naa sugbọn Ọlọrun mi ju ọ lọ, o lagbara ju ẹ lọ, Ọlọrun mi ja iwọ ati ikọ rẹ kulẹ, mo si wa laaye."


Gbogbo igba lo maa n ba mi lojiji amọ ọrọ rẹ ko ya mi lẹnu nitori pe iwọ ni agbaaya akọkọ ni agbo tiata Nollywood..., o ko bọwọ fun ara rẹ rara, o maa n jowu awọn akẹẹgbẹ rẹ to kere si ọ, to si maa n dibọn bii ẹni pe o nifẹ awọn to n ri anfaani kan abi omiran lara wọn sugbọn lẹyin o rẹyin, o kii jẹ olotitọ si wọn, o si kuku si maa tẹ bọ ni." Iyabo tẹsiwaju pe "Lẹyin gbogbo nkan ti mo se fun ọ lọdun meji sẹyin nigba ti mo se ayẹyẹ ọjọ ibi rẹ fun ọ ni orilẹede Turkey, o tun lọ tẹnu-bọlẹ lẹyin mi fun awọn akọroyin pe mo daku fun ọjọ mẹta! O fẹ ki n ku tori pe o mọ pe mo sisẹ abẹ, mo mọ pe o n reti pe maa ku...idi ree ti o ko fi wa ki mi lẹyin naa sugbọn Ọlọrun mi ju ọ lọ, o lagbara ju ẹ lọ, Ọlọrun mi ja iwọ ati ikọ rẹ kulẹ, mo si wa laaye." " Ajẹ ni ẹ o, abo kiniun ni mi, to maa n bori ogun lọjọkọjọ, ko si bo se tiraka to lati fa mi walẹ tabi ba orukọ mi jẹ ninu ẹmi... imọlẹ ati okunkun ko le duro sibi kannaa, mo si ni igboya lati sọ fun ẹ pe, eeyan buruku ni ẹ, pada lẹyin mi Ajẹ. Ma gbadun ayẹyẹ ọjọ ibi rẹ ni Islandlounge7, ko si ranti pe, emi ni mo sọ bẹẹ." Wayi o, oniruuru itumọ ni awọn eeyan ti ba Iyabọ wa si ọrọ rẹ yii, ti ọpọ wọn si ni Fathia Balogun lo n ba wi tori pe oun lo se ayẹyẹ ọjọ ibi ọdun kọkandinlaadọta rẹ ni Turkey lọdun 2018 pẹlu Iyabọ Ojo.


" Ajẹ ni ẹ o, abo kiniun ni mi, to maa n bori ogun lọjọkọjọ, ko si bo se tiraka to lati fa mi walẹ tabi ba orukọ mi jẹ ninu ẹmi... imọlẹ ati okunkun ko le duro sibi kannaa, mo si ni igboya lati sọ fun ẹ pe, eeyan buruku ni ẹ, pada lẹyin mi Ajẹ. Ma gbadun ayẹyẹ ọjọ ibi rẹ ni Islandlounge7, ko si ranti pe, emi ni mo sọ bẹẹ." Wayi o, oniruuru itumọ ni awọn eeyan ti ba Iyabọ wa si ọrọ rẹ yii, ti ọpọ wọn si ni Fathia Balogun lo n ba wi tori pe oun lo se ayẹyẹ ọjọ ibi ọdun kọkandinlaadọta rẹ ni Turkey lọdun 2018 pẹlu Iyabọ Ojo. Ọpọ eeyan lo ti wa n beere pe ki lo faa ti tirela fi gba aarin awọn tẹgbọn-taburo ati ọrẹ yii kọja, amọ awọn eeyan miran ni ija wọn lo seese ko ni nkan se pẹlu pe, wọn gba ọkunrin mọ ara wọn lọwọ. Sugbọn Iyabọ tun ti kede loju opo Instagram rẹ bayii pe laelae, ohun ti yoo gbẹyin ti ohun lee se ni lati maa du ọkunrin, boya o ti niyawo ni abi bẹẹkọ, mọ obinrin kankan lọwọ, nitori ko jọ rara, ma kan kọti ikun si onitọun ni. O fikun pe "Ohun to n sẹlẹ lagbo tiata wa kọja gbogbo ahesọ ọrọ tẹ n kọ kiri, o si kọja ohun to lee ye yin, huu, o jinlẹ gan ni ooo... o ti n waye lati aye papa Ogunde, yoo si maa wa bẹẹ titi laelae ni, ko si seese ki eeyan mura silẹ de, amọ bo ba se n gbona si, mo ti mura silẹ."


Ọpọ eeyan lo ti wa n beere pe ki lo faa ti tirela fi gba aarin awọn tẹgbọn-taburo ati ọrẹ yii kọja, amọ awọn eeyan miran ni ija wọn lo seese ko ni nkan se pẹlu pe, wọn gba ọkunrin mọ ara wọn lọwọ. Sugbọn Iyabọ tun ti kede loju opo Instagram rẹ bayii pe laelae, ohun ti yoo gbẹyin ti ohun lee se ni lati maa du ọkunrin, boya o ti niyawo ni abi bẹẹkọ, mọ obinrin kankan lọwọ, nitori ko jọ rara, ma kan kọti ikun si onitọun ni. O fikun pe "Ohun to n sẹlẹ lagbo tiata wa kọja gbogbo ahesọ ọrọ tẹ n kọ kiri, o si kọja ohun to lee ye yin, huu, o jinlẹ gan ni ooo... o ti n waye lati aye papa Ogunde, yoo si maa wa bẹẹ titi laelae ni, ko si seese ki eeyan mura silẹ de, amọ bo ba se n gbona si, mo ti mura silẹ." Too, Ọlọrun nikan lo tun mọ ibi ti eyi to tan de, BBC Yoruba fọwọ lẹran, o n woye ohun to n waye lagbo tiata.


Too, Ọlọrun nikan lo tun mọ ibi ti eyi to tan de, BBC Yoruba fọwọ lẹran, o n woye ohun to n waye lagbo tiata.


Osinbajo: Àwọn àwòrán bí mó ṣe ń bá Buhari sọ̀rọ̀ ni wọ́n rí bíi pé inú ń bí mi

Igbakeji aarẹ, Ọjọgbọn Yemi Ọsinbajo ti sọrọ lori agbara ti awọn akọroyin ni lawujọ ati pataki wọn. Bakan naa lo mẹnuba awọn aleebu to wa ninu abọ iroyin tawọn akọroyin n jẹ fun araalu lawọn oju opo ikansira ẹni lori ayelujara ati lawọn ileesẹ iroyin abalaye gbogbo. Osinbajo woye ọrọ yii nibi apejẹ alẹ kan ti wọn seto fun ikọ awọn olori lleesẹ iroyin to wa nile ijọba eyi to fi soju opo Twitter rẹ. Nibẹ si ni Osinbajo ti salaye pe "ti mo ba ni ki n sọ tootọ, ọpọ awada tawọn eeyan maa n se lati 'sun' emi ati Buhari laaye lawọn oju opo ikansira ẹni lori itakun agbaye, lo maa n pa mi lẹrin, ti mo si maa n ri wọn bii agbekalẹ isẹ ọpọlọ to pani lẹrin pupọ." Igbakeji aarẹ ni fun apẹẹrẹ, o dabi pe gbogbo aworan ti oun ba ti n ba aarẹ Buhari sọrọ ni wọn maa n woye bii ẹni pe oun ni ikunsinu tabi pe inu n bi oun. Bakan naa lo tun niran iroyin eke kan ti wọn gbe jade nipa rẹ lori ayelujara eyi to ni o ti kọwe fipo silẹ nigba ti idibo aarẹ ku ọjọ diẹ.


Nibẹ si ni Osinbajo ti salaye pe "ti mo ba ni ki n sọ tootọ, ọpọ awada tawọn eeyan maa n se lati 'sun' emi ati Buhari laaye lawọn oju opo ikansira ẹni lori itakun agbaye, lo maa n pa mi lẹrin, ti mo si maa n ri wọn bii agbekalẹ isẹ ọpọlọ to pani lẹrin pupọ." Igbakeji aarẹ ni fun apẹẹrẹ, o dabi pe gbogbo aworan ti oun ba ti n ba aarẹ Buhari sọrọ ni wọn maa n woye bii ẹni pe oun ni ikunsinu tabi pe inu n bi oun. Bakan naa lo tun niran iroyin eke kan ti wọn gbe jade nipa rẹ lori ayelujara eyi to ni o ti kọwe fipo silẹ nigba ti idibo aarẹ ku ọjọ diẹ. "Ẹgbọn mi obinrin pe mi ni osu Keji ọdun ka to dibo aarẹ pe, to si n beere pe se lootọ ni mo ti kọwe fipo silẹ bii igbakeji aarẹ. Mo sọ fun wọn pe rara, ti ko si gba mi gbọ nitori pe o ti ka iroyin naa loju opo Whatsapp. Ẹ ri pe awọn awọn ileesẹ iroyin lagbara, koda, itakun agbaye lagbara pupọ ju."


"Ẹgbọn mi obinrin pe mi ni osu Keji ọdun ka to dibo aarẹ pe, to si n beere pe se lootọ ni mo ti kọwe fipo silẹ bii igbakeji aarẹ. Mo sọ fun wọn pe rara, ti ko si gba mi gbọ nitori pe o ti ka iroyin naa loju opo Whatsapp. Ẹ ri pe awọn awọn ileesẹ iroyin lagbara, koda, itakun agbaye lagbara pupọ ju." Amọ sa, o ni oun nigbagbọ pupọ ninu ominira fawọn akọroyin, boya awọn akọroyin to mọ isẹ wọn nisẹ ni abi awọn to n fi isẹ wọn jataa. Osinbajo fikun pe "Mo dupẹ pupọ fun atilẹyin ti a ri gba lojoojumọ, fun iroyin rere ati buburu, boya ẹ kọ iroyin daadaa abi o ku diẹ kaa to, alabasisẹpọ la jẹ si ara wa, ọrẹ si laa maa se.


Amọ sa, o ni oun nigbagbọ pupọ ninu ominira fawọn akọroyin, boya awọn akọroyin to mọ isẹ wọn nisẹ ni abi awọn to n fi isẹ wọn jataa. Osinbajo fikun pe "Mo dupẹ pupọ fun atilẹyin ti a ri gba lojoojumọ, fun iroyin rere ati buburu, boya ẹ kọ iroyin daadaa abi o ku diẹ kaa to, alabasisẹpọ la jẹ si ara wa, ọrẹ si laa maa se.


Lai Mohammed: Àtúntò yìí kò wà láti ga àwọn iléeṣẹ́ agbóhùnsẹáfẹ́fẹ́ lọ́rùn

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti buwọlu àtúnto àwọn ilé iṣẹ́ ìròyin gbogbo lórilẹ̀-èdè Nàìjíríà, pàápàá jùlọ, lóri fífún àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn orí ayélújára ni ìwé àṣẹ́. Mínísítà fún ètò ìròyin àti àsà Lai Mohammed lo sọ̀rọ̀ náà, lásìkò tó ń gba àlejo àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tó ń ri si akoso igbóhùn sáfẹ́fẹ́ (BON) nílú Abuja. Ní ìdáhùn sí ìbéèrè ti àdárí BON bèèrè, minisita ní "Mo fẹ́ lo ànfàni yìí lati sọ fun yin pé, ààrẹ Buhari ti búwolu àtuntò ilana igbohun sáfẹfẹ ti yoo si moju to àwọn ibèerè yín" Ní pàtàkì jùlọ ààrẹ ti buwọ́lu pé, o ti pọn dandan fún àwọn ilé ìròyìn ori ayélujura yala tẹlẹfisan tabi rediò, tó fi mọ awọn ti ilẹ okeere, tí ohun wọn n wọ orílẹ̀ èdè yìí, lati gba iwe aṣẹ lọdọ ijọba. "Tẹ ba gbọ ọpọ ohun to n jade lori awọn redio ati tẹlifisan wa, ẹ ro pe ogun jija n waye lorilẹede yii ni, abi pe awọn Kristiẹni ati Musulumi ko lee gbe papọ, abi pe iyapa wa laarin ẹkun Guusu ati Ariwa Naijiria." Lai Muhammed wa fọwọ idaniloju sọya pe igbesẹ naa ko wa lati ga awọn ileesẹ iroyin lọrun, to si rọ ajọ BON lati sugba ijọba nidi aayan rẹ lati mu agbega ba eto igbohunsafẹfẹ ni Naijiria.


Ọjọ Ogbo: Àwọn òṣèré tíátà kan ṣàfihàn fọ́tò ọjọ́ ogbó wọn

Oju opo Instagram ti kun pitimu bayii fun fọto awọn oṣere tiata, ti wọn parada di arugbo, eyi to n sọ bi wọn yoo se ri lọjọ ogbo wọn.


Lizzy Anjorin vs Toyin Abraham: Kolawole Ajeyemi ní kò dára kí àwọn òṣèré máa bú ara wọn lórí ẹ̀rọ ayélujára

Kolawole Ajeyemi, to jẹ ọkọ Toyin Abraham ti sọrọ lori aawọ to waye laarin iyawo rẹ ati ojugba rẹ ninu iṣẹ sinima, Lizzy Anjorin. Bi ẹko ẹ ko ba gbagbe, lati nkan bi ọsẹ kan sẹyin ni ija kan ti n waye laarin Toyin ati Lizzy lori ẹrọ ayelujara, eyi to ti mu ki Lizzy sọ ọpọlọpọ ọrọ kobakungbe si Toyin. Ninu erongba ti Kolawole fi lede loju opo Instagram rẹ, ko da ẹnikẹni lẹbi ọrọ naa, ṣugbọn o bu ẹnu atẹ lu bi awọn oṣere naa ṣe n lo ẹrọ ayelujara lọna to lodi. Ọkọ Toyin ṣalaya pe, laye atijọ nigba ti ohun wọ iṣẹ tiatia, ti ko si ẹrọ ayelujara, awọn eeyan ma n wo awọn ọsere loke ni, ṣugbón laye ode oni, awọn oṣere ko ni iyi mọ. Kolawole ni awọn oṣere tiata ti awọn eeyan n wo bi aṣaaju ni wọn n gbe ẹtẹ ara wọn sode lori ẹrọ ayelujara, ti ko si yẹ ko ri bẹẹ. Bẹẹ lo tun woye pe, ẹka ileeṣẹ sinima agbelewo jẹ ibi ti awọn eeyan ti le kọ ọgbọn, to si yẹ ki awọn osẹre maa lo oju opo ẹrọ ayelujara wọn lati kọ awọn ololufẹ wọn lẹkọ, kii sẹ lati ma ṣi awọn eeyan lọna.. Kọlawọle wa rọ awọn oṣere sinima lati jẹ apẹrẹ rere fun awọn ololufẹ wọn, ati awọn elomiran to n wo wọn loke bi aṣaaju.


Wọle Ṣoyinka: Ẹ máṣe gba gbogbo ohun tẹ bá rí lórí ayélujára gbọ́ nípa mi

Ọjọgbọn Wọle Ṣoyinka ti sọ fun ijọba apapọ pe ko ye fi awọn oṣiṣẹ eleto aabo dunkoko mọ awọn Naijiria mọ. Ọjọgbọn Ṣoyinka ni iwa ki awọn agbofinro ma halẹ mọ awọn eeyan nibi ti wọn ba ti n takurọsọ, ku diẹ kaato. Ṣoyinka sọrọ yii niluu Badagry nibi to ti lọ ṣi iṣẹ ọna kan to nii ṣe pẹlu ayajọ ọjọ ibi rẹ. Ọjọgbọn Ṣoyinka sọ pe, nigba ku gba ti ijọba ba n fi awọn ologun, ọlọpaa atawọn ọtẹlẹmuyẹ dunkoko mọ ara ilu, o tumọ si pe ijọba n bẹru ni. O fi kun ọrọ rẹ pe, iru igbesẹ bẹẹ maa n ṣe adinku eeyan gẹgẹ bi ẹlẹran ara nitori o fihan pe, ijọba ko fẹ gbọ ohun ti ara ilu n wi ni. Bẹẹ ba gbagbe, lọjọ Aje ọsẹ to lọ ni Ikeja niluu Eko lawọn ologun, ọlọpaa ati ọtẹlẹmuyẹ ti gbọngan kan pa, eyi tawọn ajafẹtọ ọmọniyan bii Ṣoyinka, agbẹjọro Femi Falana atawọn eeyan miran, ti fẹ ṣe apero.


Ọjọgbọn Ṣoyinka sọ pe, nigba ku gba ti ijọba ba n fi awọn ologun, ọlọpaa atawọn ọtẹlẹmuyẹ dunkoko mọ ara ilu, o tumọ si pe ijọba n bẹru ni. O fi kun ọrọ rẹ pe, iru igbesẹ bẹẹ maa n ṣe adinku eeyan gẹgẹ bi ẹlẹran ara nitori o fihan pe, ijọba ko fẹ gbọ ohun ti ara ilu n wi ni. Bẹẹ ba gbagbe, lọjọ Aje ọsẹ to lọ ni Ikeja niluu Eko lawọn ologun, ọlọpaa ati ọtẹlẹmuyẹ ti gbọngan kan pa, eyi tawọn ajafẹtọ ọmọniyan bii Ṣoyinka, agbẹjọro Femi Falana atawọn eeyan miran, ti fẹ ṣe apero. Ṣọyinka wa rọ ijọba atawọn oṣiṣẹ eleto aabo lati jawọ ninu apọn ti o yọ, ki wọn da omi ila kana. Ọjọgbọn Ṣoyinka tun rọ awọn ọmọ Naijiria pe, ki wọn mase gba gbogbo iroyin ti wọn ri lori ayelujara gbọ. O ṣalaye pe, ewu to wa ninu iroyin ori ayelujara pọ nitori ni iṣẹju akan ni yoo tan kalẹ kaakiri.


Ṣọyinka wa rọ ijọba atawọn oṣiṣẹ eleto aabo lati jawọ ninu apọn ti o yọ, ki wọn da omi ila kana. Ọjọgbọn Ṣoyinka tun rọ awọn ọmọ Naijiria pe, ki wọn mase gba gbogbo iroyin ti wọn ri lori ayelujara gbọ. O ṣalaye pe, ewu to wa ninu iroyin ori ayelujara pọ nitori ni iṣẹju akan ni yoo tan kalẹ kaakiri. Ṣoyinka ni ọpọ igba lawọn eeyan maa n lo orukọ ati fọto oun fun iroyin lori ayelujara, nigba t'oun o tiẹ sọrọ kankan.


Ṣoyinka ni ọpọ igba lawọn eeyan maa n lo orukọ ati fọto oun fun iroyin lori ayelujara, nigba t'oun o tiẹ sọrọ kankan.


Lizzy Anjorin: Ẹ má bú mi, ọ̀pọ̀ òṣèré tíátà ni kìí bá mi yọ̀ fún ire mi

Oju opo Instagram tun ti n gbona jain-jain bayii nitori awọn ololufẹ awọn osere tiata obinrin meji, Toyin Abraham ati Lizzy Anjọrin, ti wsn n tahun si ara wọn. Idi ti isẹlẹ naa se waye ni bi Lizzy Anjọrin se n ba Ronkẹ Odusanya yọ pe o ku ayọ ọmọ tuntun to bi lẹyin ọjọ diẹ ti iroyin gbalẹ pe Toyin Abraham bi ọmọ tuntun. Ọkan lara awọn ololufẹ Toyin Abraham lo wa ta gba Lizzy pe ki lo de to fi n ba Ronkẹ yọ, to si kọ lati ba Toyin yọ lasiko to bimọ tiẹ. Ibeere yii lo bi Lizzy ati awọn ololufẹ rẹ ninu, ti wọn si n beere pada pe igba melo gan ni Toyin funra rẹ yọ pẹlu Lizzy lasiko to ba kede loju opo Instagram rẹ pe oun n se nkan ayọ abi oriire. Ninu alaye rẹ loju opo Instagram rẹ, Lizzy ni "Se bi emi ni mo dide lati ja fun Toyin Abraham lasiko tawọn eeyan n tabuku rẹ loju opo ayelujara nigba ti isẹlẹ ti Seun Ẹgbẹẹgbẹ waye, amọ titi di asiko yii, Toyin ko ki mi ri ku oriiire lasiko ti mo ba kede pe Ọlọrun se oore nla fun mi." "Mo ti kede lọjọ Kẹjọ osu Kinni ọdun 2019 pe mo n se iranti mama mi, lọjọ kẹtala ni mo joye ẹsin, ọjọ Kẹrinla osu Kẹrin ni mo se ọjọ ibi, ti ọmọ mi si se ọjọ ibi tiẹ ni ọjọ Kẹfa osu Kẹfa, bẹẹ ni mo si ile tuntun lọjọ Kọkanla osu Keje, ams ko si ibi ti Toyin Abraham ti ba mi yọ rara lasiko awọn ayẹyẹ naa."


Ibeere yii lo bi Lizzy ati awọn ololufẹ rẹ ninu, ti wọn si n beere pada pe igba melo gan ni Toyin funra rẹ yọ pẹlu Lizzy lasiko to ba kede loju opo Instagram rẹ pe oun n se nkan ayọ abi oriire. Ninu alaye rẹ loju opo Instagram rẹ, Lizzy ni "Se bi emi ni mo dide lati ja fun Toyin Abraham lasiko tawọn eeyan n tabuku rẹ loju opo ayelujara nigba ti isẹlẹ ti Seun Ẹgbẹẹgbẹ waye, amọ titi di asiko yii, Toyin ko ki mi ri ku oriiire lasiko ti mo ba kede pe Ọlọrun se oore nla fun mi." "Mo ti kede lọjọ Kẹjọ osu Kinni ọdun 2019 pe mo n se iranti mama mi, lọjọ kẹtala ni mo joye ẹsin, ọjọ Kẹrinla osu Kẹrin ni mo se ọjọ ibi, ti ọmọ mi si se ọjọ ibi tiẹ ni ọjọ Kẹfa osu Kẹfa, bẹẹ ni mo si ile tuntun lọjọ Kọkanla osu Keje, ams ko si ibi ti Toyin Abraham ti ba mi yọ rara lasiko awọn ayẹyẹ naa." Lizzy fi kun pelọjọ Kẹtadinlọgbọn osu Keje naa ni ẹnikan n dunkoko lati pa oun, ti oun si gbe soju opo Instagram oun, amọ ẹtahoro awọn osere lo sọ le ohun ti mo fi sita yii, ti ọpọ wọn ko si fọhun lati ja fun mi, awọn ololufẹ mi ko si ba wọn ja le lori. O ni bi oun ba n jo lati Osu Kinini ọdun wọ osu Kejila, o loju osere tiata ti yoo sọ pe oun ri oun, koda, awọn itan aye oun ti oun kọ lasiko ti oun n sile, lee gba omi loju ẹni to ba ti jẹ ori ahun, sugbọn sibẹ, diẹ ninu awọn osere yii lo da si ọrọ naa. Lẹyin eyi ni Lizzy, ẹni to sẹsẹ ti Mecca de fun isẹ Hajj, wa fi epe silẹ fun awọn to ba n tabuku oun per oun ko ba Toyin Abraham yọ lori ọmọ to bi.


Lizzy fi kun pelọjọ Kẹtadinlọgbọn osu Keje naa ni ẹnikan n dunkoko lati pa oun, ti oun si gbe soju opo Instagram oun, amọ ẹtahoro awọn osere lo sọ le ohun ti mo fi sita yii, ti ọpọ wọn ko si fọhun lati ja fun mi, awọn ololufẹ mi ko si ba wọn ja le lori. O ni bi oun ba n jo lati Osu Kinini ọdun wọ osu Kejila, o loju osere tiata ti yoo sọ pe oun ri oun, koda, awọn itan aye oun ti oun kọ lasiko ti oun n sile, lee gba omi loju ẹni to ba ti jẹ ori ahun, sugbọn sibẹ, diẹ ninu awọn osere yii lo da si ọrọ naa. Lẹyin eyi ni Lizzy, ẹni to sẹsẹ ti Mecca de fun isẹ Hajj, wa fi epe silẹ fun awọn to ba n tabuku oun per oun ko ba Toyin Abraham yọ lori ọmọ to bi. Wayi o, Lizzy wa salaye lẹyin o rẹyin pe oun kuku ki Toyin ku oriire ọmọ tuntun amọ oun ko polowo tabi gbe larugẹ gẹgẹ bi awọn osere yoku tii n se, ni ko jẹ ki ọpọ eeyan mọ pe oun ki Toyin ku ewu ọmọ. O fikun pe Toyin naa si fesi pada fun oun pe awọn nifẹ, tawọn si ms riri oun pẹlu. O wa kilọ fun awọn gbọyi-sọyi lati sọra gidi.


Wayi o, Lizzy wa salaye lẹyin o rẹyin pe oun kuku ki Toyin ku oriire ọmọ tuntun amọ oun ko polowo tabi gbe larugẹ gẹgẹ bi awọn osere yoku tii n se, ni ko jẹ ki ọpọ eeyan mọ pe oun ki Toyin ku ewu ọmọ. O fikun pe Toyin naa si fesi pada fun oun pe awọn nifẹ, tawọn si ms riri oun pẹlu. O wa kilọ fun awọn gbọyi-sọyi lati sọra gidi.


Amnesty International; Ìjọba Nàìjíríà kò lẹ́tọ́ lati tẹ ẹ̀tọ́ Ṣòwòrẹ́ mọ́lẹ̀

Ajọ kan to n ri si ibọwọ fun ẹtọ ọmọniyan lagbaye, Amnesty International ti  koro oju si awọn ẹsun igbimọpọ lati ditẹ gba ijọba ti wọn fi kan oludije fun ipo aarẹ nigba kan ri lorilẹ-ede Naijiria, Ọmọyẹle Ṣoworẹ. Ajọ Amnesty international ṣalaye pe ọna ati fi ẹtọ Ṣoworẹ dun un ni njọba n yẹ. Amnesty international ni awọn ẹsun ti ko lẹsẹ n lẹ ti wọn fi kan Ṣoworẹ jẹ ara ọgbọn ti ijọba apapọ n da lati fi ẹtọ rẹ dun un. Bakan naa ni wọn ni bi ijọba ṣe tii sinu ahamọ labẹ ikawọ ofin to de iwa igbesunmọmi nitori pe o ṣe amulo ẹtọ rẹ labẹ iwe ofin jẹ ara aṣilo ọna lati fi ofin di ẹnu awọn to ba n tako ijọba ni. Wọn wa ke sawọn alaṣẹ lorilẹ-ede Naijiria, 'lati bọwọ fun ẹtọ ọmọniyan ki wọn maa si lo awọn ofin naa lati tẹ oju ẹto Ṣoworẹ mọlẹ." Ijọba apapọ ṣi iwe ẹsun fun Ọmọyẹle Ṣoworẹ ti wsn si fi ẹsun kan an pe o gbimọran ati gbimọpọ idtẹ gba ijọba nipa agbekalẹ eto iwọde Revolution now ni ọjọ karun oṣu kẹsan ọdun 2019 lati ys aarẹ orilẹ€de Naijiria nipo.


Bakan naa ni wọn ni bi ijọba ṣe tii sinu ahamọ labẹ ikawọ ofin to de iwa igbesunmọmi nitori pe o ṣe amulo ẹtọ rẹ labẹ iwe ofin jẹ ara aṣilo ọna lati fi ofin di ẹnu awọn to ba n tako ijọba ni. Wọn wa ke sawọn alaṣẹ lorilẹ-ede Naijiria, 'lati bọwọ fun ẹtọ ọmọniyan ki wọn maa si lo awọn ofin naa lati tẹ oju ẹto Ṣoworẹ mọlẹ." Ijọba apapọ ṣi iwe ẹsun fun Ọmọyẹle Ṣoworẹ ti wsn si fi ẹsun kan an pe o gbimọran ati gbimọpọ idtẹ gba ijọba nipa agbekalẹ eto iwọde Revolution now ni ọjọ karun oṣu kẹsan ọdun 2019 lati ys aarẹ orilẹ€de Naijiria nipo. Agbẹjọro agba lorilẹ-ede Naijiria to tun jẹ minisita fun eto idajọ, Abubakar Malami, SAN lo ṣe eto ifisun naa. Ero awọn ọmọ Naijiria ṣotọọtọ lori bi ijọba Mohammadu Buhari ṣe ti Omoyẹle Soworẹ mọle lati ọkan le ni adọta ọjọ sẹyin. Awọn kan n yin Arẹ Buhari pe o fẹ tete pẹka iroko sowore ni, ko too maa gbẹbọ lọwọ Naijiria: Bee naa ni awọn miran ni ori bibẹ kọ ni oogun ori fifọ Sowore lasiko yii: Ọpọ ọmọ Naijiria gba pe asiko ti to ki ijọba tu gbogbo awọn to wa ni ahamọ silẹ nitori ominira lati sọrọ to yẹ ko wa ni Naijiria.


Agbẹjọro agba lorilẹ-ede Naijiria to tun jẹ minisita fun eto idajọ, Abubakar Malami, SAN lo ṣe eto ifisun naa. Ero awọn ọmọ Naijiria ṣotọọtọ lori bi ijọba Mohammadu Buhari ṣe ti Omoyẹle Soworẹ mọle lati ọkan le ni adọta ọjọ sẹyin. Awọn kan n yin Arẹ Buhari pe o fẹ tete pẹka iroko sowore ni, ko too maa gbẹbọ lọwọ Naijiria: Bee naa ni awọn miran ni ori bibẹ kọ ni oogun ori fifọ Sowore lasiko yii: Ọpọ ọmọ Naijiria gba pe asiko ti to ki ijọba tu gbogbo awọn to wa ni ahamọ silẹ nitori ominira lati sọrọ to yẹ ko wa ni Naijiria. Loju awọn miran bii Kayode Ogundamisi, ẹsun meje ti ijọba fi kan Omoyele to dije dupo aarẹ ninu idibo Naijiria to kọja ti pọju: Nigba ti awọn bii Don Jazzy ni ọna lati di awọn to n sọrọ lodi si aṣiṣe ijọba Buhari lẹnu ni atimọle Sowore jẹ lasiko yii Bẹẹ naa dẹ ni awọn miran gba Sowore nimọran lati san sokoto rẹ ko le daadaa nitori ẹsun ifọtẹgbajọba ti ijọba fi kan an Awọn miran gba pe ohun ti Sowore ṣe ko dara rara:


Loju awọn miran bii Kayode Ogundamisi, ẹsun meje ti ijọba fi kan Omoyele to dije dupo aarẹ ninu idibo Naijiria to kọja ti pọju: Nigba ti awọn bii Don Jazzy ni ọna lati di awọn to n sọrọ lodi si aṣiṣe ijọba Buhari lẹnu ni atimọle Sowore jẹ lasiko yii Bẹẹ naa dẹ ni awọn miran gba Sowore nimọran lati san sokoto rẹ ko le daadaa nitori ẹsun ifọtẹgbajọba ti ijọba fi kan an Awọn miran gba pe ohun ti Sowore ṣe ko dara rara:


FaceApp: Ǹjẹ́ ẹwu wà nínú lílò ẹ̀rọ yìí?

Ọpọlọpọ awuyewuye lo ti n lọ lori lilo ẹrọ to n pa ọjọ ori ẹni da FaceApp, ti o le mu ki aworan eniyan kere sii ni ọjọ ori, abi ki o dabi arugbo. Oju opo Instagram ti kun pitimu bayii fun fọto awọn oṣere tiata, ti wọn parada di arugbo, amọ ṣe ewu kankan wa ninu lilo ẹrọ yii? Iwadii fihan wi pe ile isẹ to gbe ẹro naa jade ko sọ fun awọn eniyan lẹkunrẹrẹ wi pe awọn fọto wọn ti wọn ba fi sori ẹrọ FaceApp yoo wa lọwọ wọn fun igba pipẹ. Imọ ẹrọ artificial intelligence (AI) ni wọn n lo lati fi ma a se atunse oju, enu ati ẹrẹkẹ awọn fọtọ ti wọn ba lo. Ṣáájú, wọn ti fẹsun kan wọn wi pe wọn n lo awọn fọto ti awọn eniyan ba fi sori erọ FaceApp lati fi da oju awọn eniyan mọ, tabi se iwadii wọn. Bakan naa ni olori ẹgbẹ oselu to kereju ni Ile Igbimọ Asofin Agba ni orilẹede Amerika, Chuck Schumer ti ke si ẹka to n sewadi lorilẹede naa, FBI lati se iwadii ile isẹ FaceApp to jẹ ti orilẹede Russia.


Imọ ẹrọ artificial intelligence (AI) ni wọn n lo lati fi ma a se atunse oju, enu ati ẹrẹkẹ awọn fọtọ ti wọn ba lo. Ṣáájú, wọn ti fẹsun kan wọn wi pe wọn n lo awọn fọto ti awọn eniyan ba fi sori erọ FaceApp lati fi da oju awọn eniyan mọ, tabi se iwadii wọn. Bakan naa ni olori ẹgbẹ oselu to kereju ni Ile Igbimọ Asofin Agba ni orilẹede Amerika, Chuck Schumer ti ke si ẹka to n sewadi lorilẹede naa, FBI lati se iwadii ile isẹ FaceApp to jẹ ti orilẹede Russia. Amọ adari ile isẹ naa, Yaroslav Goncharov sọ fun BBC pe awọn ko lo fọto awọn eniyan lati ori ẹrọ ibanisọrọ wọn, wọn ni awọn n lo eyi ti wọn ba fi si ori ẹrọ wọn lati fi pamọ. Ẹrọ FaceApp le mu ẹni ti o ba le oju koko, ki o dabi ẹni to ba n rẹrin, bakan naa ni o le mu ẹni ti o ba darugbo, jọ ọdọ. Bakan naa ni ohun sọ awọn ọdọ pada si arugbo, ti wọn ba ti fi aworan wọn si ori ẹrọ naa.


Amọ adari ile isẹ naa, Yaroslav Goncharov sọ fun BBC pe awọn ko lo fọto awọn eniyan lati ori ẹrọ ibanisọrọ wọn, wọn ni awọn n lo eyi ti wọn ba fi si ori ẹrọ wọn lati fi pamọ. Ẹrọ FaceApp le mu ẹni ti o ba le oju koko, ki o dabi ẹni to ba n rẹrin, bakan naa ni o le mu ẹni ti o ba darugbo, jọ ọdọ. Bakan naa ni ohun sọ awọn ọdọ pada si arugbo, ti wọn ba ti fi aworan wọn si ori ẹrọ naa.


Igboora: Wòlíì ni mí, ṣùgbọ́n àwọn ọ̀gá tó kọ́ mi níṣẹ́ òògùn owó ní kí n má dárúkọ

Hmmmmn... Ni ilu Igboora, ijọ kan n bẹ nibẹ... Ṣébi wọn ni ibi gbogbo là ń dáná alẹ́ nitori naa, Kayefi ti oṣu yii kii ṣe lati tabuku ba ẹnikẹni, ẹgbẹ tabi ijọ kankan. Ṣugbọn ijọ yii ti wọn darukọ rẹ ninu fidio to wa loke wa ni ilu Igboora, wọn si ni Woli kan to n dari wọn. Wolii Aroye Jesu kọ ni oludasilẹ ijọ o ṣugbọn nigba ti oludasil ijọ papoda, wọn lọ ba baba kan niluu. Baba ọhun lo mu ẹni kan ti o pe ni Wolii wa lati maa wa dari wọn ninu ijọ. Ọrọ pọ ninu iwe kọbọ ti ko ni ṣee kọ jade tabi ka tan, lẹnu kan de, ẹ wo fọnran yii lati wo gboogbo alaye bi Bosede Oguntunde lati ilu Ilorin, ẹni ọdun mẹtadinlaadọta koda to ti ni ọmọ-ọmọ ṣe di ẹni ti n pọ owó fún Woli Aroye Jesu ni ilu Igboora. Awọn Iroyin mii ti ẹ le nifẹ sii


Buhari, àlùfáà rẹ ń sanra, ìjọ ń rù, ṣé bí ìlera rẹ ṣe rí lọ́dún 2015 tó o dépò rèé? – Kukah

"Buhari, bo o ṣe ba wa lọdun 2015 kọ lo ṣe fẹ fi wa silẹ lọdun 2023" ni ọrọ ti Biṣọbu agba ijọ katoliki ni Sokoto, Matthew Hassan-Kukah fi bọnu ninu ọrọ ikini ku ọdun Keresimesi to sọ lọjọ Aiku. Biṣọbu Kukah ni pẹlu gbogbo ileri sọgbẹdigboro ti Buhari ṣe fun awọn ọmọ Naijiria ki o to wọle sipo aarẹ lọdun 2015, ipo to n fi ọmọ Naijiria silẹ si “buru pupọ pupọ” ju ipo ti wọn wa nigba to de ipo lọjọ kọkandinlọgbọn oṣu karun un ọdun 2015. Biṣọbu ijọ Aguda naa ṣalaye wipe alufa n sanra ijọ n ru ni Aarẹ Muhammadu Buhari n fọrọ Naijiria ṣe. O ni ko si aniani pe ipo ilera aarẹ bayii ti yatọ gidigidi si bo ṣe wa ni igba to fẹ wọ ipo aarẹ lọdun meje abọ sẹyin. Kukah fikun pe to si jẹ pe ipo ti eto ilera wa fun mẹkunu ni Naijiria ko ṣe maa fi ẹnu sọ. O ni bawo ni ko ba ti dara to ko jẹ pe awọn ẹgbẹlẹgbẹ ọmọ Naijiria ti aarẹ jẹ olori le lori, lee lanfani si iwọnba ida perete eto ilera ti aarẹ n janfani rẹ.


O ni ko si aniani pe ipo ilera aarẹ bayii ti yatọ gidigidi si bo ṣe wa ni igba to fẹ wọ ipo aarẹ lọdun meje abọ sẹyin. Kukah fikun pe to si jẹ pe ipo ti eto ilera wa fun mẹkunu ni Naijiria ko ṣe maa fi ẹnu sọ. O ni bawo ni ko ba ti dara to ko jẹ pe awọn ẹgbẹlẹgbẹ ọmọ Naijiria ti aarẹ jẹ olori le lori, lee lanfani si iwọnba ida perete eto ilera ti aarẹ n janfani rẹ. “Aarẹ, mo ki yin ku ọdun keresimesi lorukọ ara mi ati gbogbo ọmọ Naijiria. A dupẹ lọwọ Ọlọrun fun ilera yin. A mọ pe afẹfẹ ilera to n fẹ si yin bayii pọ ju ti tẹlẹ lọ nitori pe o han ninu bi ẹ ṣe n gbe ẹsẹ ati ẹgbẹlẹgbẹ maili irinajo ti ẹ n rin lọ si oke okun.


“Aarẹ, mo ki yin ku ọdun keresimesi lorukọ ara mi ati gbogbo ọmọ Naijiria. A dupẹ lọwọ Ọlọrun fun ilera yin. A mọ pe afẹfẹ ilera to n fẹ si yin bayii pọ ju ti tẹlẹ lọ nitori pe o han ninu bi ẹ ṣe n gbe ẹsẹ ati ẹgbẹlẹgbẹ maili irinajo ti ẹ n rin lọ si oke okun. “Amọ ṣa, ko ba dara ka ni ẹgbẹlẹgbẹ ọmọ Naijiria pẹlu le e lanfani si iwọnba perete ninu odiwọn eto ilera ti ẹ n janfani rẹ, nipa ipese eto ilera to kun oju owo lorilẹede wa. Biṣọbu Hassan-Kukah wa kan sara si aarẹ lori awọn igbesẹ to loorin to gbe lẹka ipese ohun amayedẹrun ati ṣiṣe afọmọ eto idibo lorilẹede Naijiria. Bakan naa lo tun gba adura fun eto idibo alaafia ti ko ni lẹjanbakan ninu lọdun 2023 lorilẹede Naijiria.


“Amọ ṣa, ko ba dara ka ni ẹgbẹlẹgbẹ ọmọ Naijiria pẹlu le e lanfani si iwọnba perete ninu odiwọn eto ilera ti ẹ n janfani rẹ, nipa ipese eto ilera to kun oju owo lorilẹede wa. Biṣọbu Hassan-Kukah wa kan sara si aarẹ lori awọn igbesẹ to loorin to gbe lẹka ipese ohun amayedẹrun ati ṣiṣe afọmọ eto idibo lorilẹede Naijiria. Bakan naa lo tun gba adura fun eto idibo alaafia ti ko ni lẹjanbakan ninu lọdun 2023 lorilẹede Naijiria.


Mà á ri dájú pé gbogbo ètò ìdìbò 2023 kẹ́sẹjárí – Buhari

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti ní ọdún tó ṣe pàtàkì sí ìgbésí ayé àwọn ọmọ Nàìjíríà nítorí ọdún yìí ni ìjọba tuntun yóò tún gba ipò àti àkóso láti tún tukọ̀ Nàìjíríà fún ọdún mẹ́rin mìíràn. Nínú ọ̀rọ̀ ìkíni kú ọdún tuntun tí a wọ̀ lónìí ni ààrẹ Buhari tún sọ àrídájú rẹ̀ pé òun máa ṣe àrídájú rẹ̀ pé ètò ìdìbò tó máa wáyé máa jẹ́ èyí tá gbé oúnjẹ fẹ́gbẹ́ gba àwo bọ̀. Buhari ní ètò ìdìbò náà kò ní ní kọ́nú-n-kọ́họ nínú rárá nítorí òun kò ní fi àyè gba ṣíṣe èrú ìbò ní gbogbo ààyè. Bákan náà ló fi kun pé àwọn ọmọ Nàìjíríà gbọ́dọ̀ sa ipá wọn láti ri dájú pé ètò ìdìbò náà lọ ní ìrọwọ́rọsẹ̀ kì wọ́n sì yàgò fún àwọn ìwà tó le mú ètò ìdìbò náà ní ẹja ń bákàn nínú. Ààrẹ tún rọ àwọn ènìyàn láti fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹ̀ṣọ́ aláàbò láti lè ri dájú pé ètò ìdìbò náà kẹ́sẹjárí. Aarẹ Muhammadu Buhari ni gbogbo agbara oun loun saa lati ṣe dada fun orilẹede Naijiria, to oun si n gba ladura pe ẹni ti yoo gba ipo lọwọ rẹ ṣe dada julọ.


Bákan náà ló fi kun pé àwọn ọmọ Nàìjíríà gbọ́dọ̀ sa ipá wọn láti ri dájú pé ètò ìdìbò náà lọ ní ìrọwọ́rọsẹ̀ kì wọ́n sì yàgò fún àwọn ìwà tó le mú ètò ìdìbò náà ní ẹja ń bákàn nínú. Ààrẹ tún rọ àwọn ènìyàn láti fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹ̀ṣọ́ aláàbò láti lè ri dájú pé ètò ìdìbò náà kẹ́sẹjárí. Aarẹ Muhammadu Buhari ni gbogbo agbara oun loun saa lati ṣe dada fun orilẹede Naijiria, to oun si n gba ladura pe ẹni ti yoo gba ipo lọwọ rẹ ṣe dada julọ. Buhari sọ eleyi ninu atẹjade to fi ki awọn ọmọ orilẹede Naijiria ku orire ọdun tuntun, to si gba adura fun ilọsiwaju orilẹede naa. Aarẹ ni oun tẹwọgba oriyin ati ebu ti awọn ọmọ Naijiria fi ransẹ si oun sugbọn gbogbo agbara oun ni oun saa lati ṣe dada fun orilẹede Naijiria, “Gbogbo oriyin ati ebu tin ni mo tẹwọgba sugbọn mo fẹ ki gbogbo ọmọ Naijiria mọ pe mo saa gbogbo agbara mi lati sin orilẹede Naijiria, ti mo si gba ladura pe ẹni ti yoo gba ipo aarẹ lọwọ mi ko ṣe dada jumilọ. “Ko si gbe orilẹede yii de ilẹ ileri rẹ, eyi ti yoo mu orilẹede Naijiria wa lara awọn orilẹede to n lewaju ni agbaye.” Bakan naa ni Buhari rọ awọn ọmọ Naijiria lati ma sọ arawọn di ohun ija fun awọn oloṣelu lati lo fi eto alafia ru, Aarẹ ni o ṣe dandan ki gbogbo ọmọ ilẹ yii kopa ninu eto idibo, ki wọn si ri pe idibo ọhun waye lai si rogbodoyan kankan .


Buhari sọ eleyi ninu atẹjade to fi ki awọn ọmọ orilẹede Naijiria ku orire ọdun tuntun, to si gba adura fun ilọsiwaju orilẹede naa. Aarẹ ni oun tẹwọgba oriyin ati ebu ti awọn ọmọ Naijiria fi ransẹ si oun sugbọn gbogbo agbara oun ni oun saa lati ṣe dada fun orilẹede Naijiria, “Gbogbo oriyin ati ebu tin ni mo tẹwọgba sugbọn mo fẹ ki gbogbo ọmọ Naijiria mọ pe mo saa gbogbo agbara mi lati sin orilẹede Naijiria, ti mo si gba ladura pe ẹni ti yoo gba ipo aarẹ lọwọ mi ko ṣe dada jumilọ. “Ko si gbe orilẹede yii de ilẹ ileri rẹ, eyi ti yoo mu orilẹede Naijiria wa lara awọn orilẹede to n lewaju ni agbaye.” Bakan naa ni Buhari rọ awọn ọmọ Naijiria lati ma sọ arawọn di ohun ija fun awọn oloṣelu lati lo fi eto alafia ru, Aarẹ ni o ṣe dandan ki gbogbo ọmọ ilẹ yii kopa ninu eto idibo, ki wọn si ri pe idibo ọhun waye lai si rogbodoyan kankan . “Gẹgẹ bii ọmọ Naijiria , a gbọdọ ri daju pe a kopa ninu eto idibo to n bọ, ki a si ri pe o lọ ni irọwọrọsẹ, ti a ko si gbọdọ bawọn  kopa ninu rogbodiyan kankan to da idibo ru lọdun to n bọ.” “A ko gbọdọ jẹ ki awọn oloṣelu kan lowa fi da eto idibo ru lọdun to n bọ. Ti ijọba yoo si ri pe irufẹ isẹlẹ naa ko waye rara. Aarẹ wa fi da awọn ọmọ Naijiria loju pe oun yoo ri pe ajọ eto idibo ṣe isẹ takuntakun nini eto idibo to n bọ.


“Gẹgẹ bii ọmọ Naijiria , a gbọdọ ri daju pe a kopa ninu eto idibo to n bọ, ki a si ri pe o lọ ni irọwọrọsẹ, ti a ko si gbọdọ bawọn  kopa ninu rogbodiyan kankan to da idibo ru lọdun to n bọ.” “A ko gbọdọ jẹ ki awọn oloṣelu kan lowa fi da eto idibo ru lọdun to n bọ. Ti ijọba yoo si ri pe irufẹ isẹlẹ naa ko waye rara. Aarẹ wa fi da awọn ọmọ Naijiria loju pe oun yoo ri pe ajọ eto idibo ṣe isẹ takuntakun nini eto idibo to n bọ.


INEC, kò sí ìdí kankan fún un yin láti má bẹ̀rẹ̀ ìgbáradì ètò ìdìbò báyìí- Buhari

Aarẹ Muhammadu Buhari ni ọkan lara ohun to jẹ pataki si oun ni lati pese eto idibo ti yoo waye lai si rogbodiyan tabi ko ni ọwọ mago mago ninu, ti esi idibo yoo si jẹ itẹwọgba fun awọn oludije. Aarẹ gba ẹnu agbẹnusọ rẹ, Garba Shehu sọrọ ninu atẹjade kan to fi ransẹ si awọn akọroyin. Ninu ọrọ ti aarẹ sọ niluu Amẹrika, ti akọle rẹ jẹ “Ifọrọwerọ pẹlu Aarẹ Muhammadu Buahri ti orilẹede Naijiria.” “INEC ti ṣetan nitori mo mu lọkunkundun lati pese gbogbo ohun ti wọn bere fun, ti a si ri pe a pese rẹ nitori n ko fẹ gbọ pe ijọba ko pese owo fun wọn.” “Lati ọdun 2015 ni a ti ṣe atunṣe si awọn eto idibo wa, to si lọ ni irọwọrọsẹ. Aarẹ Muhammadu Buahri tun si tẹsiwaju pe awọn eto idibo to ti waye sẹyin lorilẹede Naijiria ti fi han pe ijọba asiko nifẹ si eto idibo ti yoo lọ lia si rogbodiyan tabi ko ni ọwọ mago mago ninu. “Eto idibo to waye 2019 ati awọn yooku nipinlẹ Edo, Osun, Ekiti, Anambra, ti fihan pe awọn araalu fi ibo sọrọ. Eyi waye nitori a ti ṣe atunṣe si bi eto idibo wa yo ṣe waye.


Aarẹ Muhammadu Buahri tun si tẹsiwaju pe awọn eto idibo to ti waye sẹyin lorilẹede Naijiria ti fi han pe ijọba asiko nifẹ si eto idibo ti yoo lọ lia si rogbodiyan tabi ko ni ọwọ mago mago ninu. “Eto idibo to waye 2019 ati awọn yooku nipinlẹ Edo, Osun, Ekiti, Anambra, ti fihan pe awọn araalu fi ibo sọrọ. Eyi waye nitori a ti ṣe atunṣe si bi eto idibo wa yo ṣe waye. “Lọdun 2012, nnkan ti a tun reti niyẹn, ki eto idibo lọ lia si rogbodiyan tabi wahala, eyi ti yoo fun awọn ajọ agbaye ni anfani lati fi wa ṣe awukọse ni lawujọ.” Ọga agba fun ajọ INEC nipinlẹ Osun, Mutiu Agboke ti fi da awọn ọmọ Naijiria loju pe ko si ohun kohun ti yoo da eto idibo ti yoo waye lọdun to n bọ duro pẹlu bii awọn agbebọn ṣe n ṣe ikọlu si ẹka ati ayika ajọ ọhun. O ni sọ eleyi ninu Osogbo nigba to n kopa ninu idanilẹkọ lori gbingba kaadi eto idibo saaju eto idibo ọdun to n bọ. Agboke ni awọn ti pọkun eto abo ni gbogbo awọn ẹka ati ayika ajọ naa lati ripe ọwọ awọn agbebọn ko tẹ awọn ohun elo fun eto idibo.


“Lọdun 2012, nnkan ti a tun reti niyẹn, ki eto idibo lọ lia si rogbodiyan tabi wahala, eyi ti yoo fun awọn ajọ agbaye ni anfani lati fi wa ṣe awukọse ni lawujọ.” Ọga agba fun ajọ INEC nipinlẹ Osun, Mutiu Agboke ti fi da awọn ọmọ Naijiria loju pe ko si ohun kohun ti yoo da eto idibo ti yoo waye lọdun to n bọ duro pẹlu bii awọn agbebọn ṣe n ṣe ikọlu si ẹka ati ayika ajọ ọhun. O ni sọ eleyi ninu Osogbo nigba to n kopa ninu idanilẹkọ lori gbingba kaadi eto idibo saaju eto idibo ọdun to n bọ. Agboke ni awọn ti pọkun eto abo ni gbogbo awọn ẹka ati ayika ajọ naa lati ripe ọwọ awọn agbebọn ko tẹ awọn ohun elo fun eto idibo. O tẹsiwaju pe lilo kaadi dibo ati BVAS jẹ  ilana ohun igbalode fun eto idibo ni o ti de lati mu irọnu ba eto idibo, ti ko si nkankan to le mu ajọ naa yaba kuro nibẹ. Agboke wa rọ awọn orilẹede Naijiria lati yago fun tita kaadi idibo wọn nitori lo di si ofin orilẹede Naijiria, ti ijiya si wa fun pẹlu.


O tẹsiwaju pe lilo kaadi dibo ati BVAS jẹ  ilana ohun igbalode fun eto idibo ni o ti de lati mu irọnu ba eto idibo, ti ko si nkankan to le mu ajọ naa yaba kuro nibẹ. Agboke wa rọ awọn orilẹede Naijiria lati yago fun tita kaadi idibo wọn nitori lo di si ofin orilẹede Naijiria, ti ijiya si wa fun pẹlu.


Wó ohùn tí àwọn ọmọ orílẹ̀èdè Nàìjíríà sọ nípa owó Naira tuntun

Lẹyin ti Aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari ṣe afihan owo tuntun ₦200, ₦500 ati ₦1000 lanaa, awọn eeyan ti n sọ orisirisi ọrọ lati fi ṣe ifẹhonuhan lori igbesẹ ọhun. Ọpọ eeyan lo ti bọ si ori ayelujara lati bu ẹnu atẹ lu iru awọ ti owo tuntun naa gbeja, ti wọn si ni ko yato si owo ti tẹlẹ. Lọjọru ọsẹ yii ni Aarẹ Buhari ṣe afihan awọn owo tuntun ọhun niluu Abuja lẹyin ọdun mọkandinlogun sẹyin ti ijọba ti ṣe atunṣe si owo gbẹyin. Nigba to sọrọ lana, Aarẹ Buhari ni awọn owo tuntun ọhun ṣe anfani si ọrọ ajẹ, ti yoo si dẹkun iwa mago mago lorilẹede Naijria. Gbajugbaja adẹrinpoṣonu, Basket Mouth wa lara awọn to kọkọ bu ẹnu atẹ lu ọna ti owo naa ba jade. O ni ṣe ni Banki apapọ kan pa owo ti tẹlẹ laro, ti wọn si gbe e sita fun lilo.


Nigba to sọrọ lana, Aarẹ Buhari ni awọn owo tuntun ọhun ṣe anfani si ọrọ ajẹ, ti yoo si dẹkun iwa mago mago lorilẹede Naijria. Gbajugbaja adẹrinpoṣonu, Basket Mouth wa lara awọn to kọkọ bu ẹnu atẹ lu ọna ti owo naa ba jade. O ni ṣe ni Banki apapọ kan pa owo ti tẹlẹ laro, ti wọn si gbe e sita fun lilo. Aṣofin tẹlẹ lorilẹede Naijiria lati ipinlẹ Kano, Shehu Sanni naa bu ẹnu atẹ lu owo ọhun, eyi to ni o ba ọpọ awọn ọmọ orilẹede Naijiria lọkan jẹ. Olorin takasufe, Timi Dakolo naa pẹlu awọn to kọminu si igbesẹ owo tunutun ọhun, ti oun ni fi ẹsun ijọba apapọ ati banki apapọ orilẹede Naijiria pe wọn kan pa owo ti tẹlẹ laaro ni Aarẹ Muhammadu Buhari ti ṣe ifilọlẹ awọn owo tuntun, ₦200, ₦500 ati ₦1000. Nibi eto kan to waye ni ile ijọba niluu Abuja ni Ọjọru ni Buhari ti sẹ eyi.


Aṣofin tẹlẹ lorilẹede Naijiria lati ipinlẹ Kano, Shehu Sanni naa bu ẹnu atẹ lu owo ọhun, eyi to ni o ba ọpọ awọn ọmọ orilẹede Naijiria lọkan jẹ. Olorin takasufe, Timi Dakolo naa pẹlu awọn to kọminu si igbesẹ owo tunutun ọhun, ti oun ni fi ẹsun ijọba apapọ ati banki apapọ orilẹede Naijiria pe wọn kan pa owo ti tẹlẹ laaro ni Aarẹ Muhammadu Buhari ti ṣe ifilọlẹ awọn owo tuntun, ₦200, ₦500 ati ₦1000. Nibi eto kan to waye ni ile ijọba niluu Abuja ni Ọjọru ni Buhari ti sẹ eyi. Oṣu Kẹwaa, ọdun 2022 ni Gomina Banki apapọ Naijiria, Godwin Emefiele, kede pe awọn yoo tẹ owo tuntun jade. Godwin Emefiele sọ nibi eto ifilọlẹ naa pe lati asiko yii lọ, banki yoo ma a tọ pinpin bi awọn eeyan ṣe n gba owo jade ninu asunwọn wọn. "Adinku yoo ba iye ti awọn eeyan le gba jade ni banki, ẹni ti yoo ba si gba owo to pọ yoo tẹle awọn ilana kan ti yoo mu ki o rọrun lati tọpinpin nkan to fẹ ẹ lo owo naa fun."


Oṣu Kẹwaa, ọdun 2022 ni Gomina Banki apapọ Naijiria, Godwin Emefiele, kede pe awọn yoo tẹ owo tuntun jade. Godwin Emefiele sọ nibi eto ifilọlẹ naa pe lati asiko yii lọ, banki yoo ma a tọ pinpin bi awọn eeyan ṣe n gba owo jade ninu asunwọn wọn. "Adinku yoo ba iye ti awọn eeyan le gba jade ni banki, ẹni ti yoo ba si gba owo to pọ yoo tẹle awọn ilana kan ti yoo mu ki o rọrun lati tọpinpin nkan to fẹ ẹ lo owo naa fun." Bakan naa ni gomina CBN tun sọ pe ilana yii yoo mu ki Naijriia bọ si ọrọ aje ti ko nilo kiko owo kiri. Owo atijọ naa ko nii ṣe itẹwọgba mọ lati ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu Kinni, ọdun 2023. Ọjọ kẹẹdogun, oṣu Kejila, ọdun 2022 si ni awọn owo tuntun naa yoo jade sita fun araalu lati ma a ná.


Bakan naa ni gomina CBN tun sọ pe ilana yii yoo mu ki Naijriia bọ si ọrọ aje ti ko nilo kiko owo kiri. Owo atijọ naa ko nii ṣe itẹwọgba mọ lati ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu Kinni, ọdun 2023. Ọjọ kẹẹdogun, oṣu Kejila, ọdun 2022 si ni awọn owo tuntun naa yoo jade sita fun araalu lati ma a ná. Gomina banki naa, Godwin Emefiele sọ pe awọn iṣoro ti awọn n koju ninu amojuto awọn owo naa to wa nita tẹlẹ lo fa igbesẹ naa. Eyi si wa ni ibamu pẹlu abala keji ofin CBN ti ọdun 2007. Emifiele ṣalaye pe lara awọn ipenija ti wọn n ni, ni bi awọn araalu kan ṣe n ko owo Naira pamọ.


Gomina banki naa, Godwin Emefiele sọ pe awọn iṣoro ti awọn n koju ninu amojuto awọn owo naa to wa nita tẹlẹ lo fa igbesẹ naa. Eyi si wa ni ibamu pẹlu abala keji ofin CBN ti ọdun 2007. Emifiele ṣalaye pe lara awọn ipenija ti wọn n ni, ni bi awọn araalu kan ṣe n ko owo Naira pamọ. O ni ida ọgọrin ninu ọgọrun owo Naira to wa lode, ni ko si ninu asunwọn awọn banki. Ipenija miran ti Emifiele tun sọ pe o n koju CBN ni pe awọn owo to wa lọwọlọwọ ti dti ju nkan to yẹ fun níná lọ. “Iru awọn nkan bayii n ta ẹrọ̀fọ̀ si aṣọ aala banki yii, to si tun ṣe akoba fun eto iṣuna.” “Bakan naa ni awọn owo to wa nita lọwọlọwọ mu ki o rọrun fun awọn eeyan kan lati ma a ṣe ayederu owo, paapaa ₦500 and ₦1000.


O ni ida ọgọrin ninu ọgọrun owo Naira to wa lode, ni ko si ninu asunwọn awọn banki. Ipenija miran ti Emifiele tun sọ pe o n koju CBN ni pe awọn owo to wa lọwọlọwọ ti dti ju nkan to yẹ fun níná lọ. “Iru awọn nkan bayii n ta ẹrọ̀fọ̀ si aṣọ aala banki yii, to si tun ṣe akoba fun eto iṣuna.” “Bakan naa ni awọn owo to wa nita lọwọlọwọ mu ki o rọrun fun awọn eeyan kan lati ma a ṣe ayederu owo, paapaa ₦500 and ₦1000. Ọgbẹni emefiele sọ pe ilana awujọ agbaye to bojumu ni pe ki owo tuntun ma a jade ni ọdun marun si ọdun mẹjọ, amọ CBN ko tii tẹ owo tuntun jade lati bi ogun ọdun. Aarẹ Muhammadu Buhari ti sọ pe oun faramọ erongba Banki Agba Naijiria, CBN, lati tun àwọn owo Naijiria tẹ̀. Ninu atẹjade kan to fi sita ni oju opo ayelujara Twitter ileeṣẹ aarẹ lọjọ Aiku, ni Buhari ti sọ eyi.


Ọgbẹni emefiele sọ pe ilana awujọ agbaye to bojumu ni pe ki owo tuntun ma a jade ni ọdun marun si ọdun mẹjọ, amọ CBN ko tii tẹ owo tuntun jade lati bi ogun ọdun. Aarẹ Muhammadu Buhari ti sọ pe oun faramọ erongba Banki Agba Naijiria, CBN, lati tun àwọn owo Naijiria tẹ̀. Ninu atẹjade kan to fi sita ni oju opo ayelujara Twitter ileeṣẹ aarẹ lọjọ Aiku, ni Buhari ti sọ eyi. Buhari sọ pe awọn owo tuntun naa yoo ko ìdààmú ba awọn to ko owo pamọ. "Àwọn ọmọ Naijiria to ni owo lọ́nà aitọ, ti wọn ko pamọ sinu ilẹ yoo ni ìṣòro pẹlu awọn owo Naira tuntun." Ṣugbọn ṣa, o ni anfaani to pọ̀ ni awọn ọmọ Naijiria yoo jẹ nigba ti wọn ba ṣe ifilọlẹ awọn owo tuntun.


Buhari sọ pe awọn owo tuntun naa yoo ko ìdààmú ba awọn to ko owo pamọ. "Àwọn ọmọ Naijiria to ni owo lọ́nà aitọ, ti wọn ko pamọ sinu ilẹ yoo ni ìṣòro pẹlu awọn owo Naira tuntun." Ṣugbọn ṣa, o ni anfaani to pọ̀ ni awọn ọmọ Naijiria yoo jẹ nigba ti wọn ba ṣe ifilọlẹ awọn owo tuntun. Buhari ni awọn oṣiṣẹ ati awọn oniṣowo to n pa owo lọ́nà to yẹ nikan ni ko le ni ìṣòro pẹlu owo tuntun. Sugbọn ṣa, ọrọ ti Buhari sọ yii tako nkan ti minista fun eto iṣuna Naijiria, Zainab Ahmed, sọ lori igbesẹ CBN. Arabinrin Ahmed ti kọkọ sọ pe oun ko mọ nipa atunṣe owo Naira, to si ni ileeṣẹ eto iṣuna ko fọwọ́ si.


Buhari ni awọn oṣiṣẹ ati awọn oniṣowo to n pa owo lọ́nà to yẹ nikan ni ko le ni ìṣòro pẹlu owo tuntun. Sugbọn ṣa, ọrọ ti Buhari sọ yii tako nkan ti minista fun eto iṣuna Naijiria, Zainab Ahmed, sọ lori igbesẹ CBN. Arabinrin Ahmed ti kọkọ sọ pe oun ko mọ nipa atunṣe owo Naira, to si ni ileeṣẹ eto iṣuna ko fọwọ́ si. Lati igba ti Godwin Emefiele ti kede awọn owo tuntun naa, ni ọpọ ọmọ Naijiria ti n fi erongba wọn han. Bi àwọn kan ṣe sọ pe kii ṣe nkan ti ọ̀rọ̀ Naijiria kàn lasiko yii, ni awọn miran ń sọ pe igbeṣẹ naa yoo ba nkan jẹ fun awọn oloselu to ko owo pamọ. Gomina banki apapọ lorilẹede Naijiria, Godwin Emefiele ti kede pe Aarẹ Muhammadu Buhari yoo ṣe ifilọlẹ awọn owo tuntun, N1,000, N500 ati N200 lonii.


Lati igba ti Godwin Emefiele ti kede awọn owo tuntun naa, ni ọpọ ọmọ Naijiria ti n fi erongba wọn han. Bi àwọn kan ṣe sọ pe kii ṣe nkan ti ọ̀rọ̀ Naijiria kàn lasiko yii, ni awọn miran ń sọ pe igbeṣẹ naa yoo ba nkan jẹ fun awọn oloselu to ko owo pamọ. Gomina banki apapọ lorilẹede Naijiria, Godwin Emefiele ti kede pe Aarẹ Muhammadu Buhari yoo ṣe ifilọlẹ awọn owo tuntun, N1,000, N500 ati N200 lonii. Emefiele ṣe ikede yii nibi ipade awọn igbimọ baanki lorilẹede Naijria to maa n waye loṣooṣu niluu Abuja. Gẹgẹ bii o ṣe sọ, o ni banki apapọ yoo ṣe afikun si ọjọ ti wọn fun eeyan lati ko awọn owo tẹlẹ waa si banki lati gba tuntun. Emefiele lo kede lọjọ kẹrindinlogun oṣu kẹwaa pe awọn yoo gbe awọn owo tuntun jade, ti yoo si wa si imusẹ lọjọ kẹẹdogun oṣu kejila ọdun yii ṣugbọn asiko maa wa ti awọn owo tẹlẹ ọhun ko le ṣe igba mọ, eyi ti wọn ni titi ọjọ kọkandinlọgbọn ni awọn fun wọn da.


Emefiele ṣe ikede yii nibi ipade awọn igbimọ baanki lorilẹede Naijria to maa n waye loṣooṣu niluu Abuja. Gẹgẹ bii o ṣe sọ, o ni banki apapọ yoo ṣe afikun si ọjọ ti wọn fun eeyan lati ko awọn owo tẹlẹ waa si banki lati gba tuntun. Emefiele lo kede lọjọ kẹrindinlogun oṣu kẹwaa pe awọn yoo gbe awọn owo tuntun jade, ti yoo si wa si imusẹ lọjọ kẹẹdogun oṣu kejila ọdun yii ṣugbọn asiko maa wa ti awọn owo tẹlẹ ọhun ko le ṣe igba mọ, eyi ti wọn ni titi ọjọ kọkandinlọgbọn ni awọn fun wọn da. Sugbọn o kede lana ọjọ Isẹgun pe banki apapọ ko ni le duro di ọjọ kẹẹdogun oṣu kejila mọ nitori pe Aarẹ ti ṣetan lati ṣe ifilọlẹ awọn owo naa lonii. “Ọgọrun ọjọ ti to fun ẹnikẹni lati origun mẹrin orilẹede yii lati lọ kowo rẹ ti tẹlẹ lọ si banki, ko si gba owo rẹ pada ti a ba gbe owo tuntun jade. “Lagbara Ọlọrun, lọla, to jẹ ọjọ kẹtalelogun oṣu kọkanla ọdun 2022, Aarẹ yoo ṣe ifilọlẹ awọn owo tuntun niluu Abuja ni dede ago mẹwaa.”


Sugbọn o kede lana ọjọ Isẹgun pe banki apapọ ko ni le duro di ọjọ kẹẹdogun oṣu kejila mọ nitori pe Aarẹ ti ṣetan lati ṣe ifilọlẹ awọn owo naa lonii. “Ọgọrun ọjọ ti to fun ẹnikẹni lati origun mẹrin orilẹede yii lati lọ kowo rẹ ti tẹlẹ lọ si banki, ko si gba owo rẹ pada ti a ba gbe owo tuntun jade. “Lagbara Ọlọrun, lọla, to jẹ ọjọ kẹtalelogun oṣu kọkanla ọdun 2022, Aarẹ yoo ṣe ifilọlẹ awọn owo tuntun niluu Abuja ni dede ago mẹwaa.”


Obasanjo ń jowú àṣeyọrí Buhari lọ ṣe ń kọ ìkọkúkọ nípa rẹ̀ - Iléeṣẹ́ ààrẹ

Iléeṣẹ́ ààrẹ Nàìjíríà ti fún ààrẹ tẹ́lẹ̀ rí Olusegun Obasanjo lésì lórí bó ṣe sọ wí pé ìṣèjọba ààrẹ Muhammadu Buhari gbóná janjan fún àwọn ọmọ orílẹ̀ èdè yìí. Nínú àtẹ̀jáde kan tí agbẹnusọ Ààrẹ, Mallam Garba Shehu fi sórí Twitter rẹ̀ ní Obasanjo ń jowú ààrẹ Buhari nítorí tí ààrẹ Buhari ti ní àṣeyọrí ju ohun tí Obasanjo ṣe lọ nígbà tó wà nípò gẹ́gẹ́ bí ààrẹ. Garba Shehu ní ìgbà àkọ́kọ́ kọ́ rè é tí Obasanjo yóò máa sọ̀rọ̀ òdì tàbí ju ọ̀rọ̀ ìkọlù sí ààrẹ Buhari nítorí gbogbo ọ̀nà ni ìjọba tó wà lóde fi kọjá ìdàgbàsókè tí ìjọba àwọn méjéèjì mú bá orílẹ̀ èdè yìí. Nínú àtẹ̀jáde náà ni Shehu ti fẹ̀sùn kan Obasanjo pé nígbà tó ń wá sáà kejì gẹ́gẹ́ bí ààrẹ Nàìjíríà ló parọ́ fún àwọn ènìyàn ẹkùn ìlà-oòrùn gúúsù Nàìjíríà. Ó fi kun pé bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ààrẹ Buhari kò rí ìbò kankan láti ẹkùn náà, ó ṣe afárá kejì Niger fún wọn. Ó tẹ̀síwájú pé Obasanjo máa ń rò wí pé òun ni olórí tó dára jùlọ tí Nàìjíríà lè ní àmọ́ ó yà á lẹ́nu pé Buhari kọjá gbogbo nǹkan tí òun ṣe.


Nínú àtẹ̀jáde náà ni Shehu ti fẹ̀sùn kan Obasanjo pé nígbà tó ń wá sáà kejì gẹ́gẹ́ bí ààrẹ Nàìjíríà ló parọ́ fún àwọn ènìyàn ẹkùn ìlà-oòrùn gúúsù Nàìjíríà. Ó fi kun pé bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ààrẹ Buhari kò rí ìbò kankan láti ẹkùn náà, ó ṣe afárá kejì Niger fún wọn. Ó tẹ̀síwájú pé Obasanjo máa ń rò wí pé òun ni olórí tó dára jùlọ tí Nàìjíríà lè ní àmọ́ ó yà á lẹ́nu pé Buhari kọjá gbogbo nǹkan tí òun ṣe. Shehu ní Obasanjo tún parọ́ pé òun máa ri dájú pé òun ṣètò ìdìbò tó gbé oúnjẹ fẹ́gbẹ́ gba àwo bọ̀ ṣùgbọ́n kò rí bẹ́ẹ̀ nígbà tí yóò fi kúrò nípò. Ó ní ìdí nìyí tí Obasanjo fi ń rán oró nípa gbogbo àwọn nǹkan tó ń kọ láti fi tàbùkù ààrẹ Buhari. Igbimọ oludari ipolongo ibo aarẹ fún ẹgbẹ́ oṣelu All Progressives Congress (APC) ti ṣàpèjúwe atilẹyin Olusegun Obasanjo fun Peter Obi, gẹgẹ bi nkan ti ko já mọ́ nkankan.


Shehu ní Obasanjo tún parọ́ pé òun máa ri dájú pé òun ṣètò ìdìbò tó gbé oúnjẹ fẹ́gbẹ́ gba àwo bọ̀ ṣùgbọ́n kò rí bẹ́ẹ̀ nígbà tí yóò fi kúrò nípò. Ó ní ìdí nìyí tí Obasanjo fi ń rán oró nípa gbogbo àwọn nǹkan tó ń kọ láti fi tàbùkù ààrẹ Buhari. Igbimọ oludari ipolongo ibo aarẹ fún ẹgbẹ́ oṣelu All Progressives Congress (APC) ti ṣàpèjúwe atilẹyin Olusegun Obasanjo fun Peter Obi, gẹgẹ bi nkan ti ko já mọ́ nkankan. Ọjọ kinni, oṣu Kínní, ọdun 2023, ni Obasanjo sọ ninu lẹta kan to kọ si awọn ọmọ Naijiria pe, olúdíje sipo aarẹ ninu ẹgbẹ́ Labour, Peter Obi ni oun fọwọ sí. Sugbọn ninu atẹjade kan, oludari ìkéde ati iroyin ninu ìgbìmọ̀ ìpolongo ibo fun Bola Ahmed Tinubu ati igbakeji rẹ, Kashim Shettima, Bayo Onanuga sọ pe nkan ti Obasanjo sọ ko dẹruba wọn rárá. Bayo Onanuga sọ pe ọjọ ti pẹ ti Obasanjo ti ma n tako ẹgbẹ́ onitẹsiwaju, gẹgẹ bo ṣe ṣe fun olóògbé MKO Abiola lọdun 1993.


Ọjọ kinni, oṣu Kínní, ọdun 2023, ni Obasanjo sọ ninu lẹta kan to kọ si awọn ọmọ Naijiria pe, olúdíje sipo aarẹ ninu ẹgbẹ́ Labour, Peter Obi ni oun fọwọ sí. Sugbọn ninu atẹjade kan, oludari ìkéde ati iroyin ninu ìgbìmọ̀ ìpolongo ibo fun Bola Ahmed Tinubu ati igbakeji rẹ, Kashim Shettima, Bayo Onanuga sọ pe nkan ti Obasanjo sọ ko dẹruba wọn rárá. Bayo Onanuga sọ pe ọjọ ti pẹ ti Obasanjo ti ma n tako ẹgbẹ́ onitẹsiwaju, gẹgẹ bo ṣe ṣe fun olóògbé MKO Abiola lọdun 1993. "Fífi ọwọ si Peter Obi, ko jamọ nkankan nitori pe aarẹ nigba kan ri ọhun ko ni agbara oṣelu kankan lati gbe ẹnikẹni de ipo kánsélọ̀ adugbo to kere ju, debi ipo aarẹ. " Àkọsílẹ̀ wa fihan pe Obasanjo kò ri ẹnikẹni gbé de ipo, lati ọdun igba to ti kuro nipo." Ọgbẹni Onanuga sọ pe nkan to da awọn loju ni pe Peter Obi ko le bori ni ibudo idibo Obasanjo fúnra rẹ n'ilu Abeokuta "nítorí pe oloselu to ti tán fun ni.


"Fífi ọwọ si Peter Obi, ko jamọ nkankan nitori pe aarẹ nigba kan ri ọhun ko ni agbara oṣelu kankan lati gbe ẹnikẹni de ipo kánsélọ̀ adugbo to kere ju, debi ipo aarẹ. " Àkọsílẹ̀ wa fihan pe Obasanjo kò ri ẹnikẹni gbé de ipo, lati ọdun igba to ti kuro nipo." Ọgbẹni Onanuga sọ pe nkan to da awọn loju ni pe Peter Obi ko le bori ni ibudo idibo Obasanjo fúnra rẹ n'ilu Abeokuta "nítorí pe oloselu to ti tán fun ni. Aarẹ tẹlẹri lorilẹede Naijiria, Oluṣẹgun Obasanjọ ti buwọlu oludije sipo aarẹ ni ẹgbẹ oṣelu Labour Party, Peter Obi. Obasanjo n fi ero rẹ ni ayajọ ọdun tuntun saaju idibo sipo aarẹ lorilẹede Naijiria ti yoo waye ni Osu Keji, ọdun 2023. Ninu lẹta to kọ si awọn ọmọ Naijiria fun ọdun tuntun lo ti di ero rẹ han ati adura fun ọdun tuntun naa.


Aarẹ tẹlẹri lorilẹede Naijiria, Oluṣẹgun Obasanjọ ti buwọlu oludije sipo aarẹ ni ẹgbẹ oṣelu Labour Party, Peter Obi. Obasanjo n fi ero rẹ ni ayajọ ọdun tuntun saaju idibo sipo aarẹ lorilẹede Naijiria ti yoo waye ni Osu Keji, ọdun 2023. Ninu lẹta to kọ si awọn ọmọ Naijiria fun ọdun tuntun lo ti di ero rẹ han ati adura fun ọdun tuntun naa. Ninu lẹta naa ni Obasanjo ti sapejuwe gbogbo awọn to n dije du ipo aarẹ lorilẹede Naijiria gẹgẹ bi awọn ti oun jẹ Baba fun. O ni gbogbo wọn ni wọn n wo awokọṣe oun nigba ti oun di ipo aarẹ mu ni Naijiria. Amọ o ni igba ti yipada ti awọn ọdọ si gbọdọ dide lati di ipo adari mu ni Naijiria , ki igba le yipada.


Ninu lẹta naa ni Obasanjo ti sapejuwe gbogbo awọn to n dije du ipo aarẹ lorilẹede Naijiria gẹgẹ bi awọn ti oun jẹ Baba fun. O ni gbogbo wọn ni wọn n wo awokọṣe oun nigba ti oun di ipo aarẹ mu ni Naijiria. Amọ o ni igba ti yipada ti awọn ọdọ si gbọdọ dide lati di ipo adari mu ni Naijiria , ki igba le yipada. ‘’Ko si ẹni ti ko ni abawọn ninu awọn oludije sipo aarẹ ni Naijiria amọ lati yan adari a gbọdọ wo iṣe ti wọn ti ṣe si ẹyin ati iwa wọn.’’ Nibayii, a nilo ẹni ti yoo di ipo adari mu lai wo ẹyin, ti yoo si sa gbogbo ipa rẹ’’ ‘’Pẹlu gbogbo eleyii, ero mi ni pe Peter Obi lamilaaka ju gbogbo awọn oludije to ju lọ to fi mọ igbakeji rẹ’’ ‘’Ohun miran nipa Peter Obi ni wi pe ọmọ lo jẹ si wa, ti a si le bawi ti o ba ṣe ohun ti ko tọ, ti yoo si gbọ si wa lẹnu.’’


‘’Ko si ẹni ti ko ni abawọn ninu awọn oludije sipo aarẹ ni Naijiria amọ lati yan adari a gbọdọ wo iṣe ti wọn ti ṣe si ẹyin ati iwa wọn.’’ Nibayii, a nilo ẹni ti yoo di ipo adari mu lai wo ẹyin, ti yoo si sa gbogbo ipa rẹ’’ ‘’Pẹlu gbogbo eleyii, ero mi ni pe Peter Obi lamilaaka ju gbogbo awọn oludije to ju lọ to fi mọ igbakeji rẹ’’ ‘’Ohun miran nipa Peter Obi ni wi pe ọmọ lo jẹ si wa, ti a si le bawi ti o ba ṣe ohun ti ko tọ, ti yoo si gbọ si wa lẹnu.’’


Àdó olóró búgbàmù lọ́jọ́ tí Buhari ṣàbẹ̀wò sí Kogi, òkú sùn

Ẹmi awọn eeyan kan ti bọ lasiko ti ado oloro bu gbamu ni agbegbe Okene nipinlẹ Kogi. Isẹlẹ naa waye lowurọ Ọjọbọ niwaju aafin Oyinoyi ni ijọba ibilẹ Okenne nipinlẹ naa. Isẹlẹ waye nigba to ku wakati diẹ ti Aarẹ Muhammadu Buhari yoo balẹ si ipinlẹ naa lati ṣe ifilọlẹ awọn akanṣe isẹ tijọba gomina Yahaya Bello ṣe, ni apa ariwa ipinlẹ Kogi. Awọn ọlọpaa ati awọn panapana ti balẹ si agbegbe ti isẹlẹ naa ti waye, to fi mọ awọn akọsẹmọsẹ nipa ado oloro. Awọn agbofinro ni awọn ko ti le sọ pato iye eeyan to ba isẹlẹ naa rin. Sugbọn ohun to fa ibugbamu ọhun lo ṣokunkun, ti awọn ọlọpaa si ni awọn yoo kede esi iwadi wọn ni aipẹ yii.


Awọn ọlọpaa ati awọn panapana ti balẹ si agbegbe ti isẹlẹ naa ti waye, to fi mọ awọn akọsẹmọsẹ nipa ado oloro. Awọn agbofinro ni awọn ko ti le sọ pato iye eeyan to ba isẹlẹ naa rin. Sugbọn ohun to fa ibugbamu ọhun lo ṣokunkun, ti awọn ọlọpaa si ni awọn yoo kede esi iwadi wọn ni aipẹ yii. Gẹgẹ bii osojumikoro ṣe salaye fun ileeṣẹ BBC, o ni ibu gbamu naa waye nitosi mọsalasi to sọ mọ aafin naa. Gbogbo akitiyan ileeṣẹ BBC lati kan si ileeṣẹ ọlọpaa lo jasi pabo. Amọ ibugbamu ọhun ko da abẹwo Aarẹ Muhammdu Buhari si ipinlẹ naa duro.


Gẹgẹ bii osojumikoro ṣe salaye fun ileeṣẹ BBC, o ni ibu gbamu naa waye nitosi mọsalasi to sọ mọ aafin naa. Gbogbo akitiyan ileeṣẹ BBC lati kan si ileeṣẹ ọlọpaa lo jasi pabo. Amọ ibugbamu ọhun ko da abẹwo Aarẹ Muhammdu Buhari si ipinlẹ naa duro. Aarẹ Buhari si ti wa ni ipinlẹ Kogi bayii lnu abẹwo rẹ naa.


Aarẹ Buhari si ti wa ni ipinlẹ Kogi bayii lnu abẹwo rẹ naa.


Ile igbimọ aṣofin orilẹede yii ti ṣalaye idi ti ko fi ni buwolu aba aarẹ Muhammadu Buhari lati ya awọn owo kan lati banki apapọ orilẹede yii. Apapọ owo ti ijọba apapọ ti gba lọwọ banki apapọ ilẹwa bayii lo le ni trilliọnu mejilelogun naira. Ijọba apapọ ni o ti gba ninu owo naa lọwọ banki apapọ ilẹ yii lai fi iwe ibeere ẹyawo ranṣẹ si ile igbimọ aṣofin apapọ. Igbesẹ naa si lo mu oriṣiriṣi awuyewuye lọwọ nitori igbagbọ awọn aṣofin pe  igbesẹ naa ku die kato. Ofin orilẹede Naijiria si lo fun ijọba apapọ ni anfaani lati ya ida marun ninu owo to ba pa wọle. Ṣugbọn ijọba apapọ ti bẹrẹ si ni tọwọ bọ owo naa nitori ọda owo to n da a. Aṣofin Ahmed Babba Kaita, lati ẹkun idibo Daura ni ipinlẹ Katsina, nigba to n da si ijiroro ile lori isẹlẹ yii, ni ọpọlọpọ aiṣedeede ni lo wa ninu ọna ti ijọba apapọ gba na owoyii.


Igbesẹ naa si lo mu oriṣiriṣi awuyewuye lọwọ nitori igbagbọ awọn aṣofin pe  igbesẹ naa ku die kato. Ofin orilẹede Naijiria si lo fun ijọba apapọ ni anfaani lati ya ida marun ninu owo to ba pa wọle. Ṣugbọn ijọba apapọ ti bẹrẹ si ni tọwọ bọ owo naa nitori ọda owo to n da a. Aṣofin Ahmed Babba Kaita, lati ẹkun idibo Daura ni ipinlẹ Katsina, nigba to n da si ijiroro ile lori isẹlẹ yii, ni ọpọlọpọ aiṣedeede ni lo wa ninu ọna ti ijọba apapọ gba na owoyii. O ni bẹẹ ni ijọba ko si tọ ọna to tọ lati gba awọn owo naa. Kaita ni asilo agbara aarẹ ni bi wọn ko ṣe gbe iwe ibeere lati ya owo naa wa si ile igbimọ aṣofin. Sugbọn o ni awọn ko ni buwọlu iwe ibeere fun ẹyawo mii, nitori ki i ṣe gbogbo ohun ti ijọba ba gbe wa si ile igbimọ aṣofin, ni awọn maa buwọlu.


O ni bẹẹ ni ijọba ko si tọ ọna to tọ lati gba awọn owo naa. Kaita ni asilo agbara aarẹ ni bi wọn ko ṣe gbe iwe ibeere lati ya owo naa wa si ile igbimọ aṣofin. Sugbọn o ni awọn ko ni buwọlu iwe ibeere fun ẹyawo mii, nitori ki i ṣe gbogbo ohun ti ijọba ba gbe wa si ile igbimọ aṣofin, ni awọn maa buwọlu. Ahmed Babba Kaita ni awọn ko fẹsun kan aarẹ orilẹede yii pe ko na owo naa daradara ṣugbọn, o gbọdọ ṣalaye ni ọkọọkan nipa ọna to gba na owo naa. Kaita ni nigbati ẹgbẹ PDP wa ni ijọba, trillionu meji ni ajẹsilẹ ẹyawo naa ṣugbọn lọwọ bayii, ẹyawo ijọba apapọ ti wọ trilliọnu mejilelogun naira. Ahmed Babba Kaita ni ile igbimo asofin ti gbe igbimọ tẹẹkoto silẹ, ti yoo si fi iwe pe minisita to risi isuna owo, Zainab Ahmed ati Gomina banki apapọ ilẹwa, Godwin Emefiele.


Ahmed Babba Kaita ni awọn ko fẹsun kan aarẹ orilẹede yii pe ko na owo naa daradara ṣugbọn, o gbọdọ ṣalaye ni ọkọọkan nipa ọna to gba na owo naa. Kaita ni nigbati ẹgbẹ PDP wa ni ijọba, trillionu meji ni ajẹsilẹ ẹyawo naa ṣugbọn lọwọ bayii, ẹyawo ijọba apapọ ti wọ trilliọnu mejilelogun naira. Ahmed Babba Kaita ni ile igbimo asofin ti gbe igbimọ tẹẹkoto silẹ, ti yoo si fi iwe pe minisita to risi isuna owo, Zainab Ahmed ati Gomina banki apapọ ilẹwa, Godwin Emefiele. Bakan naa lo ni ile asofin yoo tun ransẹ si awọn osisẹ ọba miran to ohun ṣe pẹlu eto ẹyawo, ti wọn yoo si mu esi aba pada wa siwaju ile igbimọ asofin naa lọdun 2023 to n  bo. Aarẹ Muhammadu Buhari ti sọ pe inu oun kii dun ti awọn eeyan ba n pe oun ni Jubril lati Sudan. O ni awọn to n pe oun lorukọ naa n ṣe bẹẹ lati mu oju oun kuro lara iṣẹ to yẹ ki oun ṣe fun ilu ni.


Bakan naa lo ni ile asofin yoo tun ransẹ si awọn osisẹ ọba miran to ohun ṣe pẹlu eto ẹyawo, ti wọn yoo si mu esi aba pada wa siwaju ile igbimọ asofin naa lọdun 2023 to n  bo. Aarẹ Muhammadu Buhari ti sọ pe inu oun kii dun ti awọn eeyan ba n pe oun ni Jubril lati Sudan. O ni awọn to n pe oun lorukọ naa n ṣe bẹẹ lati mu oju oun kuro lara iṣẹ to yẹ ki oun ṣe fun ilu ni. Aarẹ Buhari lo sọ ọrọ naa ninu fiimu kan ti wọn ṣe nipa igbesi aye rẹ eyii ti wọn pe ni “Celebrating a Patriot, a Leader, an Elder Statesman.” Inu fiimu ọhun lo ti sọrọ naa atawọn ọrọ mii ninu ifọwerọ rẹ. Ọdun 2018 ni ọrọ ikede ‘Jubril lati Sudan’ naa kọkọ ṣẹyọ nigba ti Buhari pada de si Naijiria lati ilẹ Gẹẹsi lẹyin to lọ lo ọpọ ọjọ lati tọju aisan kan to n ba finra. Bo ṣe de bayii lawọn kan n sọ pe Aarẹ ti ku, ati pe ọkunrin kan to n jẹ Jubril, ọmọ orilẹ-de Sudan ni wọn gbe pada wa si Naijiria, to si n ṣe bii Aarẹ.


Aarẹ Buhari lo sọ ọrọ naa ninu fiimu kan ti wọn ṣe nipa igbesi aye rẹ eyii ti wọn pe ni “Celebrating a Patriot, a Leader, an Elder Statesman.” Inu fiimu ọhun lo ti sọrọ naa atawọn ọrọ mii ninu ifọwerọ rẹ. Ọdun 2018 ni ọrọ ikede ‘Jubril lati Sudan’ naa kọkọ ṣẹyọ nigba ti Buhari pada de si Naijiria lati ilẹ Gẹẹsi lẹyin to lọ lo ọpọ ọjọ lati tọju aisan kan to n ba finra. Bo ṣe de bayii lawọn kan n sọ pe Aarẹ ti ku, ati pe ọkunrin kan to n jẹ Jubril, ọmọ orilẹ-de Sudan ni wọn gbe pada wa si Naijiria, to si n ṣe bii Aarẹ. Nigba to n sọrọ lori ọrọ ọhun, Buhari ni ọrọ naa ko pa oun lẹrin rara, amọ awọn ti wọn ko fẹ ki oun gbajumọ iṣẹ ti wọn dibo yan oun fun, lo n gbe iroyin ẹlẹjẹ bẹẹ kiri. O ni “Ohun to ka mi lara ni bi mo ṣe maa ṣe awọn ohun amayedẹrun fun awọn araalu.” Aarẹ Buhari tun ti sọ pe meji lara awọn ọmọ oun lo ba aisan ‘Sickle Cell’ lọ. Buhari lo fi ọrọ naa lede lọjọ Ẹti, nibi ayẹyẹ ọjọ ibi ọgọrin ọdun rẹ, eyii ti awọn ẹbi atawọn ọrẹ rẹ gbe kalẹ fun.


Nigba to n sọrọ lori ọrọ ọhun, Buhari ni ọrọ naa ko pa oun lẹrin rara, amọ awọn ti wọn ko fẹ ki oun gbajumọ iṣẹ ti wọn dibo yan oun fun, lo n gbe iroyin ẹlẹjẹ bẹẹ kiri. O ni “Ohun to ka mi lara ni bi mo ṣe maa ṣe awọn ohun amayedẹrun fun awọn araalu.” Aarẹ Buhari tun ti sọ pe meji lara awọn ọmọ oun lo ba aisan ‘Sickle Cell’ lọ. Buhari lo fi ọrọ naa lede lọjọ Ẹti, nibi ayẹyẹ ọjọ ibi ọgọrin ọdun rẹ, eyii ti awọn ẹbi atawọn ọrẹ rẹ gbe kalẹ fun. Nigba to n sọrọ nipa iriri aye rẹ, o ni awọn ọmọ oun meji ti iyawo oun akọkọ ti orukọ rẹ n jẹ Safinatu bi fun oun ku nitori aisan naa. O ni ẹyin ti oun pade Aisha Buhari ni oun lọ ṣe ayẹwo ẹjẹ, ki irufẹ nnkan bẹẹ ma ba waye mọ. Ọdun 1971 ni Buhari fẹ Safinatu, wọn si bi ọmọ marun un fun ara wọn.


Nigba to n sọrọ nipa iriri aye rẹ, o ni awọn ọmọ oun meji ti iyawo oun akọkọ ti orukọ rẹ n jẹ Safinatu bi fun oun ku nitori aisan naa. O ni ẹyin ti oun pade Aisha Buhari ni oun lọ ṣe ayẹwo ẹjẹ, ki irufẹ nnkan bẹẹ ma ba waye mọ. Ọdun 1971 ni Buhari fẹ Safinatu, wọn si bi ọmọ marun un fun ara wọn. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Aarẹ Muhammadu Buhari ti ki awọn ọmọlẹyin Kristi ni Naijiria ku ayẹyẹ ọdun Keresimesi. Buhari lo fi ikinni naa sita ninu atẹjade kan, nibi to ti sọ pe ọdun Kersimesi ti ọdun 2022 yii ni yoo jẹ aṣemọ ohun gẹgẹ bii Aarẹ Naijiria.


Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Aarẹ Muhammadu Buhari ti ki awọn ọmọlẹyin Kristi ni Naijiria ku ayẹyẹ ọdun Keresimesi. Buhari lo fi ikinni naa sita ninu atẹjade kan, nibi to ti sọ pe ọdun Kersimesi ti ọdun 2022 yii ni yoo jẹ aṣemọ ohun gẹgẹ bii Aarẹ Naijiria. O ni bo tilẹ jẹ akoko jẹ eyii ti awọn eeyan fi maa n yọ mọ ara wọn, ti wọn a si maa fun ara wọn ni ẹbun, o tun jẹ akoko to yẹ ki awọn araalu wa ni iṣọkan, lai wo ti ẹya, ede, tabi ẹsin. Buhari sọ pe “Keresimesi ọdun yii ni yoo jẹ ikẹyin iru rẹ fun mi gẹgẹ bii Aarẹ yin ti ẹ dibo yan.” “Lati ọdun meje sẹyin ni mo ti lanfaani lati maa gbalejo awọn ọmọlẹyin Kristi lasiko ọdun Keresimesi yato si asiko ajakalẹ arun Corona, mi o ni gbagbe ifẹ ti awọn eeyan n fi han si mi ni gbogbo asiko naa.” “O ṣe pataki fun mi lati maa ranti pe ko si ọna miran lati ṣajọyọ ọdun Keresimesi ju ki a fi ifẹ ati aanu han si ọmọlakeji wa lọ.” Buhari wa gba awọm ọmọ Naijiria niyanju lati na ọwọ si awọn alaini lasiko ọdun naa. O tun sọ pe asiko ọdun naa jẹ asiko lati pinnu lati fọwọsowọpọ fun itẹsiwaju orilẹ-ede Naijiria.


O ni bo tilẹ jẹ akoko jẹ eyii ti awọn eeyan fi maa n yọ mọ ara wọn, ti wọn a si maa fun ara wọn ni ẹbun, o tun jẹ akoko to yẹ ki awọn araalu wa ni iṣọkan, lai wo ti ẹya, ede, tabi ẹsin. Buhari sọ pe “Keresimesi ọdun yii ni yoo jẹ ikẹyin iru rẹ fun mi gẹgẹ bii Aarẹ yin ti ẹ dibo yan.” “Lati ọdun meje sẹyin ni mo ti lanfaani lati maa gbalejo awọn ọmọlẹyin Kristi lasiko ọdun Keresimesi yato si asiko ajakalẹ arun Corona, mi o ni gbagbe ifẹ ti awọn eeyan n fi han si mi ni gbogbo asiko naa.” “O ṣe pataki fun mi lati maa ranti pe ko si ọna miran lati ṣajọyọ ọdun Keresimesi ju ki a fi ifẹ ati aanu han si ọmọlakeji wa lọ.” Buhari wa gba awọm ọmọ Naijiria niyanju lati na ọwọ si awọn alaini lasiko ọdun naa. O tun sọ pe asiko ọdun naa jẹ asiko lati pinnu lati fọwọsowọpọ fun itẹsiwaju orilẹ-ede Naijiria. Aarẹ sọ pe oun yoo tẹsiwaju lati pese abo to peye fun awọn araalu titi ti oun yoo fi kuro lori alefa. O pari ọrọ rẹ pe gbogbo awọn to n gbiyanju lati da omi alaafia Naijria ru ko ni ṣaṣeyọri.


Aarẹ sọ pe oun yoo tẹsiwaju lati pese abo to peye fun awọn araalu titi ti oun yoo fi kuro lori alefa. O pari ọrọ rẹ pe gbogbo awọn to n gbiyanju lati da omi alaafia Naijria ru ko ni ṣaṣeyọri.


Ẹ ṣé ara yín ní òṣùṣú ọwọ̀ tí ẹ bá fẹ́ borí nínú ètò ìdìbò - Buhari sí àwọn adárì APC

Aarẹ Muhammadu Buhari ti ṣe ikilọ fun awọn adari ẹgbẹ oṣelu APC lati ṣe ara wọn ni oṣuṣu ọwọ saaju ẹto idibo gbogboogbo, ti wọn ko ba fẹ fi idi rẹmi lọdun 2023. Buhari ni awọn adari naa gbọdọ rii pe awọn fọwọsowọpọ lati rii pe ẹgbẹ oṣelu APC ṣe aṣeyori lọdun 2023. O gba imọran yii nigba to ṣe abẹwo si ilu abinibi rẹ ni Daura nipinlẹ Katstina, ti o si wa ninu atẹjade ti amugbalẹgbẹ rẹ, Garba Shehu buwọlu lanaa. Ninu atẹjade naa, eyi ti akọle rẹ jẹ “Lati bori eto idibo, Aarẹ Buhari pe fun isọkan ẹgbẹ oṣelu APC.” Buhari ni awọn adari ẹgbẹ gbọdọ joko papọ lati rii pe ko si ipinnya ninu ẹgbẹ naa, eyi to le ṣo okunfa lilulẹ APC ninu eto idibo ọdun to n bọ. O tẹsiwaju pe oun yoo rii pe eto idibo lọ ri irọwọ rọsẹ lai si rogbodiyan rara. “Eto idibo nipinlẹ Osun, Anambra, Ekiti ati Ondo ti fihan pe ijọbe fẹran alaafia.”


Wo àwọn òṣìṣẹ̀ ìjọba tó ń gba owó ju ààrẹ lọ lórílẹ̀èdè Nàìjíríà

Bawo ni yoo ṣe ri leti rẹ bi o ba gbọ pe awọn oṣiṣẹ kan wa lẹnu iṣẹ ọba lorilẹede Naijiria ti owo oṣu wọn ju owo oṣu ti aarẹ orilẹede Naijiria gangan n gba lọ? Ajọ to n risi pinpin owo oṣu fun awọn to dipo oṣelu mu ni Naijiria, RMAFC sọ pe awọn oṣiṣẹ ọba kan n gba owo oṣu to pọ ju ti aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari lọ. Alaga ajọ RMAFC, Mohammed Shehu lo ṣi aṣọ loju ọrọ yii o lasiko to fi n dahun ibeere kan lori eto amohunmaworan abẹle kan ni Naijiria lọjọbọ. Shehu sọ pe awọn oṣiṣẹ ajọ ijọba apapọ kan bii ajọ to n ṣe amojuto ati abo oju omi ni Naijiria, NIMASA, Ajọ ibaraẹnisọrọ, NCC, ajọ to n mojuto awọn ebute omi lorilẹede Naijiria, NPA ati Banki apapọ Naijiria CBN wa lara awọn to n gba owo ju aarẹ orilẹede Naijiria lọ lọwọ yii. Owo oṣu aarẹ ko to miliọnu kan ati ọọdunrun naira loṣu... awọn ajẹmọnu to tọ si aarẹ wa lara owo oṣu naa o. ni ọdun 2018, oju owo gọbọi leeyan yoo fi wo eyii ṣugbọn bayii, awọn oṣiṣẹ wa lẹka aladani ati iṣẹ ọba ti wọn n gba ilọpo meji, ilọpo mẹta, ilọpo mẹrin rẹ.” Gẹgẹ bi alaga ajọ to n risi pinpin owo oṣu fun awọn to dipo oṣelu mu ni Naijiria, RMAFC Mohammed Shehu ṣe sọ, ipele mẹtadinlogun lo wa ni eto owo oṣu ni Naijiria kaakiri awọn lajọlajọ gbogbo. O wa woye pe asiko to lati tun eto owo oṣu gbe yẹwo ni awọn iṣẹ ọba ni Naijiria nitori, gẹgẹ bi o ṣe sọ, ko yẹ ki owo oṣu oṣiṣẹ ijọba kankan maa pọ ju ti aarẹ lọ.