Bẹẹ naa lo si ri, awọn Fulani ọhun pada wa lati ko maaluu wọn, nigba naa lọwọ ba mẹta ninu wọn. Alukoro ti ni awọn yoo ri i daju pe ọwọ ba awọn marun-un yooku laipẹ. Ṣe ṣaaju ni iroyin ti tan kalẹ pẹlu fidio kan to ṣafihan Abilekọ Morunkeji pẹlu bandeeji lori, ati ọgbẹ oriṣiiriṣii lara rẹ. Lasiko yii si ree, Alukoro sọ pe boya yoo ku tabi yoo ye ni mama naa wa lọsibitu (Danger list), nitori yatọ si pe wọn yinbọn fun un ti atanpako osi rẹ si ge danu lori ere, awọn Fulani naa tun ṣa a ladaa kaakiri ara, iyẹn lo si fa ọgbẹ oriṣiiriṣii to wa lara obinrin naa. Oko ni iya yii n lọ nigba to ṣalabapade awọn Fulani ọhun, inu mọto rẹ lo wa lasiko to ri awọn maaluu rẹpẹtẹ. Ara fu u, o si fẹẹ ṣẹri mọto rẹ pada, ṣugbọn niṣe lawọn Fulani naa ya jade lati inu igbo, wọn yinbọn si taya mọto rẹ mẹrẹẹrin ko maa baa le lọ mọ, awọn taya naa jo lẹsẹkẹsẹ, nigba naa lawọn Fulani ọhun dana ibọn bo iya yii, ti wọn tun ṣa a ladaa mọ ọn.


Ọwọ ọlọpaa ti tẹ mẹta ninu awọn Fulani to fibọn fọ ẹnu iya oniyaa n’Ijẹbu-Oru

Lasiko yii si ree, Alukoro sọ pe boya yoo ku tabi yoo ye ni mama naa wa lọsibitu (Danger list), nitori yatọ si pe wọn yinbọn fun un ti atanpako osi rẹ si ge danu lori ere, awọn Fulani naa tun ṣa a ladaa kaakiri ara, iyẹn lo si fa ọgbẹ oriṣiiriṣii to wa lara obinrin naa. Oko ni iya yii n lọ nigba to ṣalabapade awọn Fulani ọhun, inu mọto rẹ lo wa lasiko to ri awọn maaluu rẹpẹtẹ. Ara fu u, o si fẹẹ ṣẹri mọto rẹ pada, ṣugbọn niṣe lawọn Fulani naa ya jade lati inu igbo, wọn yinbọn si taya mọto rẹ mẹrẹẹrin ko maa baa le lọ mọ, awọn taya naa jo lẹsẹkẹsẹ, nigba naa lawọn Fulani ọhun dana ibọn bo iya yii, ti wọn tun ṣa a ladaa mọ ọn. Atanpako osi pẹlu àgbọǹ iya to n jẹ Morunkeji yii ni wọn yinbọn mọ ọn, bi ko si jẹ pe Ọlọrun ni ẹmi rẹ i lo ni, awọn to yinbọn fun un ko fẹ ko ye rara, nitori wọn tun n yẹ ẹ wo ninu mọto naa pe boya o ti ku, bẹẹ naa ni wọn si n pe e wo lati mọ boya ẹmi ti bọ lara ẹ. Nitori mama yii pirọrọ fun wọn bii ẹni to ti ku loootọ ni wọn ṣe fi i silẹ ti wọn sa wọgbo lọ, ko too di pe iya naa pada ri aanu gba latọwọ awọn ọlọkọ mi-in to n kọja, ti wọn gbe e lọ sọsibitu bii meji n’Ijẹbu, ti wọn ko gba a nibẹ, ki wọn too waa gba a l’Ekoo, ni jẹnẹra to wa n’Ikẹja. Ṣugbọn titi ta a fi pari iroyin yii, ẹsẹ kan aye, ẹsẹ kan ọrun, ni Abilekọ Morounkeji Salami wa.


Atanpako osi pẹlu àgbọǹ iya to n jẹ Morunkeji yii ni wọn yinbọn mọ ọn, bi ko si jẹ pe Ọlọrun ni ẹmi rẹ i lo ni, awọn to yinbọn fun un ko fẹ ko ye rara, nitori wọn tun n yẹ ẹ wo ninu mọto naa pe boya o ti ku, bẹẹ naa ni wọn si n pe e wo lati mọ boya ẹmi ti bọ lara ẹ. Nitori mama yii pirọrọ fun wọn bii ẹni to ti ku loootọ ni wọn ṣe fi i silẹ ti wọn sa wọgbo lọ, ko too di pe iya naa pada ri aanu gba latọwọ awọn ọlọkọ mi-in to n kọja, ti wọn gbe e lọ sọsibitu bii meji n’Ijẹbu, ti wọn ko gba a nibẹ, ki wọn too waa gba a l’Ekoo, ni jẹnẹra to wa n’Ikẹja. Ṣugbọn titi ta a fi pari iroyin yii, ẹsẹ kan aye, ẹsẹ kan ọrun, ni Abilekọ Morounkeji Salami wa.


Ọwọ ẹsọ Amọtẹkun tẹ Ṣeun to ta ọmọ oojọ to bi lẹgbẹrun marun-un fun wolii l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Kayefi nla lo jẹ loju awọn eeyan to wa nibi tawọn ẹsọ Amọtẹkun ti n fọrọ wa obinrin ẹni ọdun mọkanlelogun kan, Ṣeun Ọladayọ, lẹnu wo lori bo ṣe fẹẹ lu ọmọ oojọ to bi ninu ara rẹ ta ni gbanjo niluu Ondo. ALAROYE fidi rẹ mulẹ pe Ṣeun ti bimọ meji tẹlẹ ko too tun bi omiiran to jẹ ẹkẹta lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja. Funra rẹ lo da ọmọ tuntun naa bi sinu ile baba iya rẹ to wa laduugbo Abẹjoye, lagbegbe Odojọmu, niluu Ondo, lai fu ẹnikẹni lara pe oun ti bimọ. Bo ṣe bimọ tan lo sare pe ẹgbọn rẹ kan to n jẹ Yinka sori aago, to si ni ko tete ba oun wa ẹni ti yoo ra ọmọ tuntun jojolo ọhun ki ọrun oun le fuyẹ diẹ. Ẹgbọn rẹ to ransẹ pe naa ko si fi akoko ṣofo to fi lọọ ba wolii kan pe ko tete wa owo jade, o ni oun lọmọ toun fẹẹ ta fun un. Ninu alaye ti wolii ọhun, Ọlawale, ṣe fun akọroyin ALAROYE, o ni oun ti mọ Yinka ṣaaju ọjọ tiṣẹlẹ yii waye.


Bo ṣe bimọ tan lo sare pe ẹgbọn rẹ kan to n jẹ Yinka sori aago, to si ni ko tete ba oun wa ẹni ti yoo ra ọmọ tuntun jojolo ọhun ki ọrun oun le fuyẹ diẹ. Ẹgbọn rẹ to ransẹ pe naa ko si fi akoko ṣofo to fi lọọ ba wolii kan pe ko tete wa owo jade, o ni oun lọmọ toun fẹẹ ta fun un. Ninu alaye ti wolii ọhun, Ọlawale, ṣe fun akọroyin ALAROYE, o ni oun ti mọ Yinka ṣaaju ọjọ tiṣẹlẹ yii waye. O ni oun kọkọ fẹẹ kọ jalẹ lati ra iru ọja bẹẹ lọwọ awọn mejeeji, ṣugbọn oun gba lati ra a ki wọn ma lọọ pinnu ati ta a fun ẹlomi-in to le fẹẹ lo o fun iṣẹ ibi. Bo tilẹ jẹ pe ọjọ Ẹti, Furaidee, lo ti bimọ, inu agbara ẹjẹ lo ṣi ba ọmọ tuntun ọhun ati olubi rẹ lọjọ Abamẹta, Satide, to lọ sile wọn. O ni ẹgbẹrun marun-un Naira loun ba wọn dunaa dura si, funra tẹgbon-taburo naa ni wọn si gbe ọmọ wọn sinu baagi gana mọs go kan, ti wọn ni ko maa gbe e lọ.


O ni oun kọkọ fẹẹ kọ jalẹ lati ra iru ọja bẹẹ lọwọ awọn mejeeji, ṣugbọn oun gba lati ra a ki wọn ma lọọ pinnu ati ta a fun ẹlomi-in to le fẹẹ lo o fun iṣẹ ibi. Bo tilẹ jẹ pe ọjọ Ẹti, Furaidee, lo ti bimọ, inu agbara ẹjẹ lo ṣi ba ọmọ tuntun ọhun ati olubi rẹ lọjọ Abamẹta, Satide, to lọ sile wọn. O ni ẹgbẹrun marun-un Naira loun ba wọn dunaa dura si, funra tẹgbon-taburo naa ni wọn si gbe ọmọ wọn sinu baagi gana mọs go kan, ti wọn ni ko maa gbe e lọ. Ni kete to gbe ọmọ naa kuro lọdọ wọn lo sare pe ọkan ninu awọn ẹsọ Amọtẹkun pe ko tete maa bọ lati waa wo oun toju oun ri. Oun ati oṣiṣẹ Amọtẹkun yii ni wọn jọ gbe ọmọ tuntun ọhun ati olubi rẹ lọ sile, nibi ti wọn ti kọkọ wẹ fun un, ti wọn si tun wọṣọ si i lọrun. Lẹyin eyi ni wọn pe Alaaji Akewuṣọla Tajudeen to jẹ ọga awọn Amọtẹkun nijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Ondo lati fohun to ṣẹlẹ to o leti.


Ni kete to gbe ọmọ naa kuro lọdọ wọn lo sare pe ọkan ninu awọn ẹsọ Amọtẹkun pe ko tete maa bọ lati waa wo oun toju oun ri. Oun ati oṣiṣẹ Amọtẹkun yii ni wọn jọ gbe ọmọ tuntun ọhun ati olubi rẹ lọ sile, nibi ti wọn ti kọkọ wẹ fun un, ti wọn si tun wọṣọ si i lọrun. Lẹyin eyi ni wọn pe Alaaji Akewuṣọla Tajudeen to jẹ ọga awọn Amọtẹkun nijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Ondo lati fohun to ṣẹlẹ to o leti. Ṣeun to jẹ iya ọmọ tuntun yii nikan ni wọn ri mu nigba ti wọn yoo fi pada debẹ, wọn ko ba Yinka ẹgbọn rẹ mọ. Wọn mu iya ọlọmọ mẹta naa lọ si ọfiisi wọn lagbegbe Civic Centre, niluu Ondo, nibi ti wọn ti fọrọ wa a lẹnu wo ki wọn too fa a le awọn ọlọpaa Area Command lọwọ. Ṣeun ni ki i ṣe pe oun fẹẹ ta ọmọ ti oun ṣẹṣẹ bi ọhun gẹgẹ bawọn eeyan ṣe ro.


Ṣeun to jẹ iya ọmọ tuntun yii nikan ni wọn ri mu nigba ti wọn yoo fi pada debẹ, wọn ko ba Yinka ẹgbọn rẹ mọ. Wọn mu iya ọlọmọ mẹta naa lọ si ọfiisi wọn lagbegbe Civic Centre, niluu Ondo, nibi ti wọn ti fọrọ wa a lẹnu wo ki wọn too fa a le awọn ọlọpaa Area Command lọwọ. Ṣeun ni ki i ṣe pe oun fẹẹ ta ọmọ ti oun ṣẹṣẹ bi ọhun gẹgẹ bawọn eeyan ṣe ro. O ni ọkunrin kan ti wọn n pe ni Tọpẹ lo fun oun loyun, ati pe ọjọ to ti gbọ nipa oyun naa lo ti sa lọ, ti oun ko si tun laju ri i titi ti oun fi bimọ. O ni ohun ti oun sọ fun Yinka ẹgbọn oun lori ago ni pe ko ba oun wa ẹni ti yoo ba oun tọju rẹ nitori iya to n jẹ oun. O ni ẹgbẹrun marun-un Naira ti oun fẹẹ fun dokita kan to waa gbẹbi fun oun lo ṣokunfa ẹgbẹrun mẹwaa tí oun n beere fun lọwọ wolii to fẹẹ gbe ọmọ lọ.


O ni ọkunrin kan ti wọn n pe ni Tọpẹ lo fun oun loyun, ati pe ọjọ to ti gbọ nipa oyun naa lo ti sa lọ, ti oun ko si tun laju ri i titi ti oun fi bimọ. O ni ohun ti oun sọ fun Yinka ẹgbọn oun lori ago ni pe ko ba oun wa ẹni ti yoo ba oun tọju rẹ nitori iya to n jẹ oun. O ni ẹgbẹrun marun-un Naira ti oun fẹẹ fun dokita kan to waa gbẹbi fun oun lo ṣokunfa ẹgbẹrun mẹwaa tí oun n beere fun lọwọ wolii to fẹẹ gbe ọmọ lọ. ALAROYE gbọ pe Iya Ṣeun ati Yinka ti pada yọju si agọ ọlọpaa, nibi ti wọn mu iya ọmọ tuntun naa lọ, lati lọọ sọ ohun ti wọn mọ nipa iṣẹlẹ ọhun.


ALAROYE gbọ pe Iya Ṣeun ati Yinka ti pada yọju si agọ ọlọpaa, nibi ti wọn mu iya ọmọ tuntun naa lọ, lati lọọ sọ ohun ti wọn mọ nipa iṣẹlẹ ọhun.


Korona tun pa adajọ agba ilẹ wa tẹlẹ, Abdullahi Ibrahim

Adajọ agba ati minisita fun eto idajọ ilẹ wa nigba kan, Alaaji Abdullahi Ibrahim, ti dagbere faye. Ọsan ọjọ Aiku, Sannde yii, lọkunrin ọmọ bibi ipinlẹ Kogi naa doloogbe ni ibudo iyasọtọ fawọn to n gba itọju lori arun Korona, l’Abuja. Abdullahi lo ṣe minisita feto idajọ lasiko iṣejọba Ọgagun-fẹyinti Abdulsalami Abubakar, o si wa nipo naa titi ti wọn fi gbejọba fun Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ gẹgẹ bii aarẹ lọdun 1999. Ṣaaju ni wọn ti kọkọ yan an sipo minisita feto irinna ọkọ lasiko ijọba ologun ti Ọgagun-fẹyinti Muhammadu Buhari ṣe, lọdun 1984. Gẹgẹ bi Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa (NAN) ṣe wi, ninu ọsẹ to kọja yii la gbọ pe wọn gbe ọkunrin naa lọ sibudo awọn to lugbadi arun Korona, ni Abuja, oju ẹsẹ ni wọn si ti n fun un ni itọju to yẹ. Wọn ni owurọ ọjọ Aiku, Sannde yii, ni kinni naa tun yiwọ, ti wọn ko si rọgbọn da si i mọ, ti baba naa fi doloogbe.


Ọwọ tẹ awọn gende meji to feẹ ji ọmọ gbe ni Supare Akoko

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Diẹ lo ku ki wọn lu awọn gende meji kan pa lọsan-an ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, niluu Supare Akoko, nijọba ibilẹ Guusu Iwọ-Oorun Akoko, lẹyin tọwọ tẹ wọn níbi ti wọn n gbiyanju ati ji ọmọ ọlọmọ gbe. ALAROYE gbọ pe ṣe lawọn afurasi ajọmọgbe mejeeji dibọn bii awọn to maa n ṣa aloku irin lagboole kan ti wọn n pe ni Ajakaye Sadiku Muraina, ni Supare. Obinrin kan lati agboole ọhun lo deede fariwo ta, to si ke sawọn eeyan nigba to ri awọn afurasi naa lasiko ti wọn ku giri wọle wọn, ti wọn si n gbiyanju ati ji ọmọ rẹ gbe sinu apo nla kan ti wọn fa lọwọ. Kiakia lawọn araalu ti su bo wọn, ti wọn si n lu wọn lalubami ki wọn too tun fa wọn le ọlọpaa ilu Supare lọwọ.


Awọn eeyan Oriade ni ọlọpaa ko gbọdọ fi Jombo to n lẹdi apo pọ pẹlu awọn ajinigbe silẹ

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Awọn eeyan ilu Ẹrin Ijeṣa, Ẹrin Oke, Ẹrinmọ Ijeṣa, Ọmọ Ijeṣa ati Iwaraja, nijọba ibilẹ Oriade, nipinlẹ Ọṣun, ti kegbajare si awọn ọlọpaa lati ma ṣe fi ọwọ yẹpẹrẹ mu ọrọ awọn afurasi ti wọn mu lori ijinigbe ati idigunjale to n fojoojumọ waye loju-ọna Ileṣa si Akurẹ. Ninu atẹjade kan ti agbarijọ awọn ọdọ lagbegbe naa, nipaṣẹ aṣoju wọn, Ọgbẹni Alani Ogundipẹ, fi ṣọwọ si ALAROYE, ni wọn ti sọ pe ipe yii di dandan latari bi ọwọ ṣe tẹ ogbologboo afurasi ọdaran kan, Oluwọle Oguntomilọla, ti inagijẹ rẹ n jẹ Jombo, ẹni ti wọn lo ti n daamu alaafia awọn eeyan naa latọjọ to ti pẹ. Wọn ni aimọye igba lawọn ọlọpaa ti fi panpẹ ofin gbe Jombo, ṣugbọn to jẹ pe ipadabọ rẹ, bii ti Abija ni. Gẹgẹ bi wọn ṣe sọ, ko si iṣẹ ibi ti ko pe si ọwọ Jombo, bẹẹ lo ni oniruuru awọn nnkan ija oloro lọwọ. Wọn ni Oloogbe Ọlapade Agoro lo sọ Jombo di oloye lori ilu ti ko si, to si n lo oye arumọjẹ naa lati maa ta ilẹ onilẹ lai gba aṣẹ, o si tun wa ninu akọsilẹ pe adajọ kootu kan ti ti ọkunrin naa mọle lọdun 2014, ṣugbọn ti wọn tun deede ri i laaarin ilu. Bẹ o ba gbagbe, laarin oṣẹ to kọja yii ni ọwọ tẹ awọn afurasi meje lẹyin ti awọn ajinigbe tu awọn arinrin-ajo meji ti wọn ji gbe lalẹ ọjọ Aiku, Sannde, to kọja silẹ.


Gẹgẹ bi wọn ṣe sọ, ko si iṣẹ ibi ti ko pe si ọwọ Jombo, bẹẹ lo ni oniruuru awọn nnkan ija oloro lọwọ. Wọn ni Oloogbe Ọlapade Agoro lo sọ Jombo di oloye lori ilu ti ko si, to si n lo oye arumọjẹ naa lati maa ta ilẹ onilẹ lai gba aṣẹ, o si tun wa ninu akọsilẹ pe adajọ kootu kan ti ti ọkunrin naa mọle lọdun 2014, ṣugbọn ti wọn tun deede ri i laaarin ilu. Bẹ o ba gbagbe, laarin oṣẹ to kọja yii ni ọwọ tẹ awọn afurasi meje lẹyin ti awọn ajinigbe tu awọn arinrin-ajo meji ti wọn ji gbe lalẹ ọjọ Aiku, Sannde, to kọja silẹ. Lara awọn afurasi ti ọwọ awọn ẹṣọ OPC, ọdẹ, Sifu difẹnsi atawọn JTF ba ni Jombo wa. Wọn fẹsun kan Jombo pe o lẹdi apo pọ mọ awọn Fulani darandaran ti wọn n ṣiṣẹ ibi lagbegbe naa nipa fifi apade ati alude inu igbo naa han wọn, bẹẹ lo si tun maa n gbe ounjẹ fun wọn nitori inu ilu Imọ Ijeṣa lo n gbe. Gbogbo awọn afurasi naa ni wọn wa lakolo ọlọpaa bayii, ṣugbọn firin-firin ti awọn eeyan agbegbe naa n gbọ pe awọn alagbara kan ti n lọ sagọọ ọlọpaa lati gba beeli Jombo, lo fa a ti wọn fi kegbajare pe ki wọn ma ṣe tu u silẹ fun aabo ẹmi ati dukia awọn araalu.


Lara awọn afurasi ti ọwọ awọn ẹṣọ OPC, ọdẹ, Sifu difẹnsi atawọn JTF ba ni Jombo wa. Wọn fẹsun kan Jombo pe o lẹdi apo pọ mọ awọn Fulani darandaran ti wọn n ṣiṣẹ ibi lagbegbe naa nipa fifi apade ati alude inu igbo naa han wọn, bẹẹ lo si tun maa n gbe ounjẹ fun wọn nitori inu ilu Imọ Ijeṣa lo n gbe. Gbogbo awọn afurasi naa ni wọn wa lakolo ọlọpaa bayii, ṣugbọn firin-firin ti awọn eeyan agbegbe naa n gbọ pe awọn alagbara kan ti n lọ sagọọ ọlọpaa lati gba beeli Jombo, lo fa a ti wọn fi kegbajare pe ki wọn ma ṣe tu u silẹ fun aabo ẹmi ati dukia awọn araalu.


Awada lasan ni bi awọn Mayetti Allah ba lawọn yoo koju ija si Yoruba-Gani Adams

Aderohunmu Kazeem Latẹnu akọwe iroyin rẹ, Ọgbẹni Kẹhinde Akinrẹmi, ni Aarẹ Ọna Kakanfo ilẹ Yoruba, Ọtunba Gani Adams, ti kede pe awada lasan ni bi awọn ẹya Hausa l’Oke-Ọya ba dan an wo pe awọn yoo kọju ija si Yoruba, o ni ala ti ko ni i le ṣẹ ni, nitori gbogbo ohun to ba gba lawọn maa fun un. Ni Sannde, ọjọ Aiku, ọsẹ yii, lo sọrọ naa lati da ẹgbẹ awọn Hausa ti wọn n pe ni Arewa ati Miyetti Allah to jẹ tawọn Fulani loun pẹlu ihalẹ ti wọn n ṣe pe awọn yoo gbẹsan ikọlu ti awọn ọdọ ilu Igangan ṣe si awọn Fulani darandaran niluu naa. Aarẹ kilọ pe bi wọn ba fi le kọju ija si awọn eeyan Ibarapa tabi awọn ara ipinlẹ Ondo ti wọn ni awọn ko fẹ wọn nipinlẹ naa mọ, wahala kekere kọ ni igbesẹ bẹẹ yoo da silẹ nilẹ wa. O ni igbesẹ ti awọn eeyan ipinlẹ naa gbe wa ni ibamu pẹlu awọn ohun to n ṣẹlẹ lagbegbe wọn pẹlu bi awọn Fulani darandaran ṣe n ji awọn eeyan wọn gbe, ti wọn n pa wọn, ti wọn si n ṣe wọn leṣe. Iba waa ṣekilọ fun awọn eeyan Oke-Ọya naa pe ki wọn yee kọrin tabi lu ilu ogun, nitori Yoruba ko ni i sa rara, gbogbo agbara to ba si wa ni ikapa wọn ni wọn yoo ṣa lati daabo bo ilẹ wọn lọwọ ikọlu awọn Fulani.


Latari bi ijamba ọkọ ṣe tun pa eeyan mẹjọ, awọn eeyan Akoko fẹhonu han

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọgọọrọ awọn ọdọ ilu Akoko ni wọn jade lọsan-an ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, lati fẹhonu han ta ko bi ẹmi awọn eeyan ṣe n sọnu ninu ijamba ọkọ to n waye lemọ lemọ lagbegbe naa. Ọpọlọpọ wakati lawọn olufẹhonu naa fi di gbogbo ọna to wọ ilu Akungba ati Iwarọ Ọka Akoko pa, lai fun ẹnikẹni ninu awọn arinrin-ajo to fẹẹ gba oju ọna marosẹ ọhun laaye lati kọja. Ibinu lawọn ọdọ naa fi le awọn aṣoju gomina ipinlẹ Ondo ti Amofin Tunji Abayọmi ko sodi lati ṣabẹwo si ibi ti ijamba naa ti waye lalẹ ọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ to kọja pada. Kọmisanna ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Ọgbẹni Bọlaji Salami, nikan ni wọn faaye gba ko gbe ọkọ rẹ kọja, gbogbo ọkọ awọn akọwọọrin rẹ to tẹle e ni wọn da pada. Gbogbo arọwa tí Kọmiṣanna feto ọgbin nipinlẹ naa, Gboyega Adefarati, pa fawọn ọdọ tinu n bi ọhun ko jọ bii ẹni wọ wọn leti rara, ohun ti wọn n ṣaa n tẹnumọ ni pe awọn ko fẹẹ ri awọn aṣoju Gomina Akeredolu ṣoju, wọn ni oun funra rẹ lawọn fẹ ko waa ba awọn sọrọ. Iṣẹlẹ yii lo mu kawọn alasẹ Fasiti naa tete kede titi ileewe ọhun pa lẹyẹ-o-ṣọka.


Kọmisanna ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Ọgbẹni Bọlaji Salami, nikan ni wọn faaye gba ko gbe ọkọ rẹ kọja, gbogbo ọkọ awọn akọwọọrin rẹ to tẹle e ni wọn da pada. Gbogbo arọwa tí Kọmiṣanna feto ọgbin nipinlẹ naa, Gboyega Adefarati, pa fawọn ọdọ tinu n bi ọhun ko jọ bii ẹni wọ wọn leti rara, ohun ti wọn n ṣaa n tẹnumọ ni pe awọn ko fẹẹ ri awọn aṣoju Gomina Akeredolu ṣoju, wọn ni oun funra rẹ lawọn fẹ ko waa ba awọn sọrọ. Iṣẹlẹ yii lo mu kawọn alasẹ Fasiti naa tete kede titi ileewe ọhun pa lẹyẹ-o-ṣọka. Wọn ni awọn fun gbogbo awọn akẹkọọ naa di aago mẹfa irọlẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ki olukuluku wọn fi pada sile rẹ.


Wọn ni awọn fun gbogbo awọn akẹkọọ naa di aago mẹfa irọlẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ki olukuluku wọn fi pada sile rẹ.


Ijamba mọto gbẹmi eeyan mẹrin loju ọna Ogbomọṣọ si Ilọrin

Jide Alabi Eeyan mẹrin lo ku nifọna-fọnṣu nibi ijamba mọto kan to ṣẹlẹ niluu Ọttẹ, loju ọna Ogbomọṣọ si Ilọrin, eyi ti ko jinna si papakọ ofurufu Ilọrin, ni ọsan ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii. Ọga agba ajọ ẹṣọ oju popo FRSC, nipinlẹ Kwara, Jonathan Ọwọade, to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ ṣalaye pe ere asapajude ti bọọsi akero elero mejidinlogun naa n sa lo ṣokunfa ijamba ọhun. Awọn tọrọ naa ṣoju wọn ṣalaye pe tirela to n lọ jẹẹjẹ rẹ ni mọto naa fẹẹ ya silẹ ki nnkan too yiwọ lojiji. Lasiko naa lo lọọ sọ lu tirela naa latẹyin, ti bọọsi ọhun si gbokiti lera lera, lẹyin eyi lo gbina, to si jona gburugburu. Mẹrin ninu awọn to wa ninu ọkọ naa ni wọn ku loju-ẹsẹ, nigba ti awọn meje fara pa yannayanna, ti ori si ko awọn to ku ninu ọkọ naa yọ. Ọga ẹṣọ ojupopo yii ṣalaye pe mẹfa ninu awọn to fara pa naa ni wọn gbe lọ si ọsibitu jẹnẹra ijọba ni Kwara, nigba ti wọn gbe ẹni kan ninu wọn lọ si ileewosan alaadani kan ni Ẹyenkọrin, nitosi Ogbomọṣọ.


Lasiko naa lo lọọ sọ lu tirela naa latẹyin, ti bọọsi ọhun si gbokiti lera lera, lẹyin eyi lo gbina, to si jona gburugburu. Mẹrin ninu awọn to wa ninu ọkọ naa ni wọn ku loju-ẹsẹ, nigba ti awọn meje fara pa yannayanna, ti ori si ko awọn to ku ninu ọkọ naa yọ. Ọga ẹṣọ ojupopo yii ṣalaye pe mẹfa ninu awọn to fara pa naa ni wọn gbe lọ si ọsibitu jẹnẹra ijọba ni Kwara, nigba ti wọn gbe ẹni kan ninu wọn lọ si ileewosan alaadani kan ni Ẹyenkọrin, nitosi Ogbomọṣọ. Ọsibitu ijọba n’Ilọrin, ni wọn gbe awọn oku to ku ninu ijamba naa lọ.


Ọsibitu ijọba n’Ilọrin, ni wọn gbe awọn oku to ku ninu ijamba naa lọ.


Mimu Sunday Igboho kọ lo jẹ wa logun bayii, alaafia la fẹ – Kọmiṣanna ọlọpaa Ọyọ

Faith Adebọla Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, Abilekọ Ngozi Onadeko ti sọ pe ki i ṣe bawọn ṣe maa mu ajijagbara ọmọ Yoruba nni, Sunday Adeyẹmọ, tawọn eeyan mọ si Sunday Igboho, lo jẹ oun logun, oun o si fẹ ohunkohun ju bi alaafia ṣe maa jọba lagbegbe Igangan ati nipinlẹ Ọyọ lọ. Aṣaalẹ ọjọ Aiku, Sannde yii, lo sọrọ naa nigba to n dahun ibeere lori eto tẹlifiṣan TVC kan, lori erongba rẹ nipa aṣẹ ti ọga ọlọpaa patapata, IG Mohammed Adamu, pa pe ki wọn lọọ fi pampẹ ofin gbe Sunday Igboho. Onadeko ni awọn ti parọwa sawọn ọdọ agbegbe Ibarapa, nibi ti wọn ti le awọn Fulani to n gbe niluu naa danu, ti wọn si dana sun ile ati dukia Seriki wọn, pe ki wọn sinmi agbaja na, ki wọn si fun ijọba laaye lati da sọrọ naa ki alaafia le jọba. O ni iṣẹ iwadii to lọọrin ti bẹrẹ nipa awọn ẹsun oriṣiiriṣii tawọn ọdọ agbegbe naa fi kan awọn Fulani darandaran, ateyi tawọn Fulani naa fi kan awọn eeyan agbegbe naa pada. O ṣeleri pe oun ko ni i figba kan bọkan ninu lori ọrọ ọhun, ati pe bi alaafia ati ibalẹ ọkan yoo ṣe gbilẹ lo jẹ ijọba logun ju lọ. Ṣaaju, lọsan-an ọjọ naa ni kọmiṣanna naa ti ṣaaju ikọ ijọba apapọ ati tipinlẹ Ọyọ lati ṣabẹwo sibi iṣẹlẹ bi wọn ṣe dana sun ile olori awọn Fulani niluu naa lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii, lasiko ti Sunday Igboho lọ siluu naa lati mu ileri rẹ ṣẹ pe oun ko fẹẹ ri awọn Fulani darandaran kankan mọ ni gbogbo agbegbe Oke-Ogun pata.


O ni iṣẹ iwadii to lọọrin ti bẹrẹ nipa awọn ẹsun oriṣiiriṣii tawọn ọdọ agbegbe naa fi kan awọn Fulani darandaran, ateyi tawọn Fulani naa fi kan awọn eeyan agbegbe naa pada. O ṣeleri pe oun ko ni i figba kan bọkan ninu lori ọrọ ọhun, ati pe bi alaafia ati ibalẹ ọkan yoo ṣe gbilẹ lo jẹ ijọba logun ju lọ. Ṣaaju, lọsan-an ọjọ naa ni kọmiṣanna naa ti ṣaaju ikọ ijọba apapọ ati tipinlẹ Ọyọ lati ṣabẹwo sibi iṣẹlẹ bi wọn ṣe dana sun ile olori awọn Fulani niluu naa lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii, lasiko ti Sunday Igboho lọ siluu naa lati mu ileri rẹ ṣẹ pe oun ko fẹẹ ri awọn Fulani darandaran kankan mọ ni gbogbo agbegbe Oke-Ogun pata. Lasiko abẹwo naa, awọn ọba alaye marun-un lati agbegbe Ibarapa ati nipinlẹ Ọyọ, awọn igbakeji kọmiṣanna ọlọpaa ati Eria Kọmanda nipinlẹ naa, Seriki awọn Fulani lati ilu Igbo-Ọra, ẹgbẹ awọn ọdọ atawọn eeyan pataki ninu Igangan lo ṣepade pẹlu ikọ kọmiṣanna yii. Ṣa, Onadeko si n tẹnumọ ọn pe awọn maa wa awọn to tina bọ ile ati dukia olori awọn Fulani n’Igangan yii ri.


Lasiko abẹwo naa, awọn ọba alaye marun-un lati agbegbe Ibarapa ati nipinlẹ Ọyọ, awọn igbakeji kọmiṣanna ọlọpaa ati Eria Kọmanda nipinlẹ naa, Seriki awọn Fulani lati ilu Igbo-Ọra, ẹgbẹ awọn ọdọ atawọn eeyan pataki ninu Igangan lo ṣepade pẹlu ikọ kọmiṣanna yii. Ṣa, Onadeko si n tẹnumọ ọn pe awọn maa wa awọn to tina bọ ile ati dukia olori awọn Fulani n’Igangan yii ri.


Ayọ abara-tin-in-tin, Olori Timi ilu Ẹdẹ bi ibeji lantilanti

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Sẹnken ni inu Timi ti ilu Ẹdẹ, nipinlẹ Ọṣun, Ọba Dokita Munirudeen Adeṣọla Lawal, Laminisa 1, n dun bayii pẹlu bi Ọlọrun ṣe fi ibeji ta idile rẹ lọrẹ lọsan-an ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii. Ọkan lara awọn olori ọba, Olori Aishat Ọmọwunmi, lo bi awọn ọmọ tuntun yii. Obinrin kan, Mariam, ni Olori to jẹ iyawo keji laafin kabiyesi yii ti kọkọ bi, ko too waa bi awọn ibeji to jẹ ọkunrin kan, obinrin kan yii. Lati wakati ọhun si ni awọn afẹnifẹre ti n wọ lọ saafin kabiesi lati ba baba yọ ayọ ọmọ tuntun yii.


Ẹyin Fulani darandaran, ẹ maa reti mi nipinlẹ Ọṣun, Ogun, Ekiti ati Ondo-Sunday Igboho

Ọlawale Ajao, Ibadan ‘Mo tun n lọ si awọn ipinlẹ yooku, awọn Fulani gbọdọ fi ilẹ Yoruba silẹ dandan ni’ Akikanju ọmọ Yoruba nni, Sunday Igboho lo ṣe ileri yii lẹyin to ti ilu Igangan, nipinlẹ Ọyọ, nibi to ti lọọ le awọn Fulani jade kuro. Ko too di pe Igboho atawọn ẹmẹwa ẹ le awọn afurasi ọdaran Fulani kuro ni ipinlẹ Ọyọ lọkunrin naa ti ṣeleri pe oun n lọ si awọn ipinlẹ yooku naa nilẹ Yoruba. O si ti tun un sọ lẹyin to ti ṣe tipinlẹ Ọyọ laṣeyọri tan. O ni dandan, awọn Fulani gbọdọ fi ilẹ Yoruba silẹ, bẹẹ lo ni ki awọn Fulani darandaran naa maa reti oun ni awọn ipinlẹ ilẹ Yoruba to ku.


Eyi ni bi ọkọ Dangote ṣe tẹ ọmọ iya mẹta pa l’Akungba Akoko

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọmọ iya kan naa mẹta ni wọn wa ninu awọn eeyan bii mejila to pade iku ojiji ninu ijamba ọkọ ajagbe simẹnti Dangote to waye niluu Akungba Akoko, lalẹ ọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ to kọja. Inu ṣọọbu iya wọn to wa lẹgbẹẹ geeti Fasiti Adekunle Ajasin to wa niluu Akungba tawọn mẹtẹẹta wa lọkọ ajagbe ọhun ka wọn mọ, to si tẹ gbogbo wọn pa. Meji ninu awọn ọmọ to ku ọhun la gbọ pe wọn jẹ akẹkọọ to wa nipele aṣekagba ni fasiti naa ki wọn too pade iku ojiji lalẹ ọjọ naa. Iroyin iku wọn ni wọn ní iya wọn gbọ toun naa fi subu lulẹ, to si ku loju ẹsẹ. Iṣẹlẹ yii lo mu kawọn alasẹ fasiti naa kede ṣisun idanwo awọn akẹkọọ to yẹ ko bẹrẹ lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii siwaju dọjọ mi-in ọjọ ire.


Fidio: Itan Igbesi Aye Obafẹmi Awolọwọ.. Ori Kin-in-ni (Apa Keji)

ki o le je ẹkọ fun ọmọ Yoruba gbogbo. Ọdun 2019 ni a ti tẹ iwe yii jade pẹlu aṣẹ lati ọdọ Obafẹmi Awolọwọ Foundation, labẹ akoso Ambassador Tokunbo Awolọwo-Dosumu. Budo Agbaye to n ri si Iṣẹ-Ọna ati aṣa Yoruba (Internationa Centre For Yoruba Arts and Culture) ni Yunifasiti Ibadan lo ni ka ka iwe naa si etigbọọ yin. O ya, ẹ jẹ ka jọ gbadun ẹ.


Wọn lawọn eleyii lu Samuel pa n’Iju-Ọta nitori foonu

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Ọjọ kọkanlelogun, oṣu kin-in-ni yii, lawọn ọlọpaa mu awọn gende mẹta yii, Ugo Obi, Chinonso Jude ati Chibuike Samson, lagbegbe Iju-Ọta, nipinlẹ Ogun. Ọmọkunrin kan, Samuel Ajibade, ni wọn ni wọn lu pa nitori foonu ti wọn ni ọmọ naa ji. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ṣalaye pe baba ọmọ ti wọn lu pa yii, Gbenga Ajibade, lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Onipaanu, l’Ọta, pe awọn gende mẹ́ta yii fẹsun kan ọmọ oun pe o ji foonu meji, wọn si bẹrẹ si i lu u titi to fi daku mọ wọn lọwọ. O ni wọn sare gbe e lọ si ọsibitu Jẹnẹra Ọta, ṣugbọn ko pẹ ti wọn gbe e debẹ lawọn dokita sọ pe o ti ku. Awọn eeyan tinu n bi nigba ti wọn gbọ pe Samuel ti ku tilẹ ti fẹẹ fi lilu ba aye awọn ọmọ Ibo mẹta yii jẹ, ọpẹlọpẹ awọn ọlọ́pàá teṣan Onipaanu ti wọn tete debẹ ti wọn gba wọn silẹ. ti wọn si ko wọn lọ si teṣan.


O ni wọn sare gbe e lọ si ọsibitu Jẹnẹra Ọta, ṣugbọn ko pẹ ti wọn gbe e debẹ lawọn dokita sọ pe o ti ku. Awọn eeyan tinu n bi nigba ti wọn gbọ pe Samuel ti ku tilẹ ti fẹẹ fi lilu ba aye awọn ọmọ Ibo mẹta yii jẹ, ọpẹlọpẹ awọn ọlọ́pàá teṣan Onipaanu ti wọn tete debẹ ti wọn gba wọn silẹ. ti wọn si ko wọn lọ si teṣan. Ẹka to n ri si ẹsun ipaniyan ni awọn mẹtẹẹta wa bayii, nitori ibẹ ni CP Edward Ajogun paṣẹ pe ki wọn ko wọn lọ fun itẹsiwaju iwadii. Wọn ti gbe oku Samuel Ajibade si mọṣuari.


Ẹka to n ri si ẹsun ipaniyan ni awọn mẹtẹẹta wa bayii, nitori ibẹ ni CP Edward Ajogun paṣẹ pe ki wọn ko wọn lọ fun itẹsiwaju iwadii. Wọn ti gbe oku Samuel Ajibade si mọṣuari.


Awọn Fulani si fibọn fọ ẹnu iya yii, wọn tun ṣa a ladaa, nitori to ni ki wọn ma fi maaluu jẹ oko oun n’Ijẹbu-Oru

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Lopin ọsẹ to kọja yii ni fidio kan bẹrẹ si i lọ kiri lori ẹrọ ayelujura. Iya kan, Moronkeji Salami, ti wọn di ni bandeeji lori babatutu, ti oju-ọgbẹ oriṣiiriṣii si kun ara ẹ lo wa ninu fidio naa. Awọn Fulani darandaran kan ni wọn ni wọn yinbọn mọ iya yii lagbegbe Ijẹbu-Oru, nipinlẹ Ogun. Ṣugbọn titi dasiko ta a n kọ iroyin yii, iya naa ko ti i gbadun, inu irora nla lo wa, ẹni ba si ri bi iya naa ṣe n japoro lọsibitu yoo mọ pe kinni naa ki i ṣe kekere rara. Ọmọ iya yii to ṣalaye bi iṣẹlẹ naa ṣẹ waye sọ pe mama oun lọ si oko rẹ ni, lọna Idofẹ, o kọju si Ijẹbu-Oru. Ọmọ naa sọ pe nigba ti iya de agbegbe Quarry, lo ri awọn maaluu to pọ, nigba naa ni mama oun fẹẹ yi ori ọkọ pada ( Iya yii n wa mọto lọ funra rẹ ni) Ṣugbọn bo ṣe fẹẹ yipada ni awọn Fulani bii mẹjọ yọ si i lati inu igbo, wọn si yinbọn mọ taya mẹrẹẹrin to wa lara mọto Moronkeji, lawọn iyẹn ba lọ silẹ.


Ṣugbọn titi dasiko ta a n kọ iroyin yii, iya naa ko ti i gbadun, inu irora nla lo wa, ẹni ba si ri bi iya naa ṣe n japoro lọsibitu yoo mọ pe kinni naa ki i ṣe kekere rara. Ọmọ iya yii to ṣalaye bi iṣẹlẹ naa ṣẹ waye sọ pe mama oun lọ si oko rẹ ni, lọna Idofẹ, o kọju si Ijẹbu-Oru. Ọmọ naa sọ pe nigba ti iya de agbegbe Quarry, lo ri awọn maaluu to pọ, nigba naa ni mama oun fẹẹ yi ori ọkọ pada ( Iya yii n wa mọto lọ funra rẹ ni) Ṣugbọn bo ṣe fẹẹ yipada ni awọn Fulani bii mẹjọ yọ si i lati inu igbo, wọn si yinbọn mọ taya mẹrẹẹrin to wa lara mọto Moronkeji, lawọn iyẹn ba lọ silẹ. Lẹyin eyi ni wọn yinbọn mọ iya funra ẹ lọwọ, ika atanpako ọwọ osi rẹ si ge danu loju-ẹsẹ, bẹẹ ni wọn yinbọn mọ ọn lẹnu, to si fọ gbogbo agbọn iya yii pẹkẹpẹkẹ, bẹẹ ni ọgbẹ oriṣiiriṣii si tun wa lara rẹ. Bi eyi ṣe ṣẹlẹ ni obinrin naa pirọrọ bii ẹni pe oun ti ku, ọmọ rẹ sọ pe awọn Fulani naa n mi in wo nibi to gbori le niwaju ọkọ, wọn fẹẹ mọ boya o ti ku loootọ, iya naa si pirọrọ sibẹ, ko jẹ ki wọn mọ pe ẹmi ṣi wa lara oun. Ohun ti Ọlọrun fi yọ ọ niyẹn gẹgẹ bi ọmọ rẹ naa ṣe ṣalaye.


Lẹyin eyi ni wọn yinbọn mọ iya funra ẹ lọwọ, ika atanpako ọwọ osi rẹ si ge danu loju-ẹsẹ, bẹẹ ni wọn yinbọn mọ ọn lẹnu, to si fọ gbogbo agbọn iya yii pẹkẹpẹkẹ, bẹẹ ni ọgbẹ oriṣiiriṣii si tun wa lara rẹ. Bi eyi ṣe ṣẹlẹ ni obinrin naa pirọrọ bii ẹni pe oun ti ku, ọmọ rẹ sọ pe awọn Fulani naa n mi in wo nibi to gbori le niwaju ọkọ, wọn fẹẹ mọ boya o ti ku loootọ, iya naa si pirọrọ sibẹ, ko jẹ ki wọn mọ pe ẹmi ṣi wa lara oun. Ohun ti Ọlọrun fi yọ ọ niyẹn gẹgẹ bi ọmọ rẹ naa ṣe ṣalaye. Ileewosan meji ni wọn kọkọ gbe e lọ ti wọn ko gba a, iyẹn ni Orù ati Ṣagamu. Ọsibitu jẹnẹra ipinlẹ Eko ni wọn pada gbe e wa fun itọju. Beeyan ba si ri fidio mi-in to n ṣafihan ibi ti wọn ti n tọju iya naa, ti awọn dokita n fi irin ṣonṣo pẹlu owu nu ẹjẹ to n jade nibi ika iya yii to ti ge danu, aanu iya agba yii yoo ṣeeyan gidi.


Ileewosan meji ni wọn kọkọ gbe e lọ ti wọn ko gba a, iyẹn ni Orù ati Ṣagamu. Ọsibitu jẹnẹra ipinlẹ Eko ni wọn pada gbe e wa fun itọju. Beeyan ba si ri fidio mi-in to n ṣafihan ibi ti wọn ti n tọju iya naa, ti awọn dokita n fi irin ṣonṣo pẹlu owu nu ẹjẹ to n jade nibi ika iya yii to ti ge danu, aanu iya agba yii yoo ṣeeyan gidi. Niṣe lawọn dokita n sọ fun un pe ko ma wobẹ, ko gbe oju si apa ibomi-in bawọn ṣe n ṣatunṣe si ika ti ko ju gbungbu lọ mọ ọhun. Ẹjẹ lo kun gbogbo ori bẹẹdi ti iya yii wa, nibi ti wọn ko owu ti wọn fi n nu un si, bẹẹ ni mama naa n ke bii arobo, nitori inira nla to n jẹ. ALAROYE de ileewosan jẹnẹra to wa n’Ikẹja, ṣugbọn wọn ni wọn ti gbe mama naa kuro ni ẹka awọn ti ibọn ba ba (Surgical ward).


Niṣe lawọn dokita n sọ fun un pe ko ma wobẹ, ko gbe oju si apa ibomi-in bawọn ṣe n ṣatunṣe si ika ti ko ju gbungbu lọ mọ ọhun. Ẹjẹ lo kun gbogbo ori bẹẹdi ti iya yii wa, nibi ti wọn ko owu ti wọn fi n nu un si, bẹẹ ni mama naa n ke bii arobo, nitori inira nla to n jẹ. ALAROYE de ileewosan jẹnẹra to wa n’Ikẹja, ṣugbọn wọn ni wọn ti gbe mama naa kuro ni ẹka awọn ti ibọn ba ba (Surgical ward). A tun wa a lọ si ẹka mi-in to jẹ tawọn obinrin nikan ti iru ijamba yii ba kan, (Female surgical ward), awọn naa sọ pe ko si lọdọ awọn mọ. Ṣugbọn nọọsi kan sọ fun wa pe akọsilẹ iya to n jẹ Moronkeji Salami yii wa lọdọ awọn, bo tilẹ jẹ pe awọn ti taari rẹ kuro ni wọọdu naa lọ sibomi-in toun ko le sọ. Ohun kan to daju bayii ni pe Abilekọ Moronkeji Salami ko ni ika atanpako osi mọ, apa kan isalẹ ẹnu rẹ si ti bajẹ latari ibọn to ba a nibẹ.


A tun wa a lọ si ẹka mi-in to jẹ tawọn obinrin nikan ti iru ijamba yii ba kan, (Female surgical ward), awọn naa sọ pe ko si lọdọ awọn mọ. Ṣugbọn nọọsi kan sọ fun wa pe akọsilẹ iya to n jẹ Moronkeji Salami yii wa lọdọ awọn, bo tilẹ jẹ pe awọn ti taari rẹ kuro ni wọọdu naa lọ sibomi-in toun ko le sọ. Ohun kan to daju bayii ni pe Abilekọ Moronkeji Salami ko ni ika atanpako osi mọ, apa kan isalẹ ẹnu rẹ si ti bajẹ latari ibọn to ba a nibẹ. Boya ni oju apa le jọ oju ara fun mama to n lọ soko rẹ jẹẹjẹ naa mọ, to pade awọn ti wọn pa aye rẹ da si bi ko ṣe fẹ. Ibeere tawọn araalu n beere pelu ipaya ni pe ‘Ta ni yoo gba wa lọwọ awọn Fulani darandaran yii.’


Boya ni oju apa le jọ oju ara fun mama to n lọ soko rẹ jẹẹjẹ naa mọ, to pade awọn ti wọn pa aye rẹ da si bi ko ṣe fẹ. Ibeere tawọn araalu n beere pelu ipaya ni pe ‘Ta ni yoo gba wa lọwọ awọn Fulani darandaran yii.’


Tirela Dangote tun tẹ ọpọ eeyan pa l’Akungba Akoko

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Awọn agbalagba bii mẹjọ lo tun pade iku ojiji ninu ijamba ọkọ mi-in to waye niluu Akungba Akoko, nijọba ibilẹ Guusu Iwọ-Oorun Akoko, nirọlẹ ọjọ Abamẹta, Satide. Ni ibamu pẹlu alaye ti ọkan ninu awọn tiṣẹlẹ ọhun ṣoju rẹ ṣe fun akọroyin ALAROYE, o ni tirela to jẹ ti ileesẹ Dangote naa lo padanu ijanu rẹ lojiji lasiko to n sọkalẹ ori oke nla kan, to si ṣe bẹẹ lọọ kọ lu ọgọọrọ awọn eeyan to wa lẹnu abawọle Fasiti Adekunle Ajasin, to wa niluu Akungba. O kere tan, awọn eeyan bii mẹjọ lo ni wọn ku loju ẹsẹ, nigba tawọn mi-in ọ̀i wa lẹsẹ-kan-aye ẹsẹ-kan-ọrun lasiko to n ba wa sọrọ naa. Alukoro ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Tee-Leo Ikoro, fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ fun wa lori foonu, o ni oku eeyan mẹjọ lawọn ẹsọ oju popo si ri fa jade labẹ tirela naa. O ni awọn ẹsọ alaabo ọ̀i n ṣakitiyan lọwọ lati mọ boya awọn eeyan ọ̀i ku ti wọn ha sabẹ ọkọ ajagbe ọhun.


Iru ibinu wo ree, ọkunrin yii si ju iyawo ẹ silẹ latori pẹtẹẹsi alaja marun-un

Ibeere yii lawọn eeyan n beere lori atẹ ayelujara pẹlu iṣẹlẹ a-gbọ-gbari-mu kan to waye lọjọ Abamẹta, Satide, wọn lọkunrin ẹni ọdun mẹtadinlogun kan, Nonso Eze, loun ati ololufẹ ẹ n ṣe gbolohun asọ, bẹẹ lo ba fibinu ti obirin naa, Ifeoma, danu, lori ile alaja marun-un ti wọn n gbe, bẹẹ lobinrin naa ṣe sori mọlẹ, to si ku fin-in fin-in loju ẹsẹ. Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa, (NAN) ṣalaye pe Ojule kẹfa, Opopona Orakwe, ni Awada Obosi, nijọba ibilẹ Ariwa Idemili, nipinlẹ Anambra, niṣẹlẹ naa ti waye ni nnkan bii aago mẹta ọsan ọjọ Abamẹta. Awọn aladuugbo kan ti wọn n gbọ ariwo gbolohun asọ to ti ṣẹlẹ ṣaaju laarin awọn ololufẹ meji yii lo sare sibi iṣẹlẹ naa, wọn tiẹ sare gbe oloogbe naa de ileewosan Bex Hospital, to wa l’Onitsha, ibẹ ni dokita ti sọ fun wọn pe oku ni wọn gbe wa. Awọn aladuugbo naa ko jẹ ki Nonso ribi sa lọ, wọn tiẹ loun naa fẹẹ bẹ silẹ latori ile ọhun nigba to ri itu toun fibinu pa, ṣugbọn wọn ra a mu, wọn din dundu iya fun un, ki wọn too wọ ọ lọ sagọọ ọlọpaa to wa lagbegbe Awada-Obosi. Ṣa, bi Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa ṣe sọ, awọn ọlọpaa ti gbe oku obinrin naa si mọṣuari ileewosan ijọba fun ayẹwo, Nonso naa si ti wa lakata wọn.


Buhari, nnkan kan ko gbọdọ ṣe Sunday Igboho o-Fani-Kayọde

‘Ẹ o gbọdọ mu Sunday Igboho, ẹ o si gbọdọ pa a o’, Fani-Kayọde lo ṣekilọ yii lori bi ileeṣẹ Aarẹ ṣe sọ pe ọga ọlọpaa patapata nilẹ wa, Muhammed Adamu, ti paṣẹ pe ki kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Ọyọ fọwọ ofin mu ọkunrin naa, ki wọn si gbe e wa si Abuja. Ọmọ bibi ilu Ileefẹ, to tun figba kan jẹ minisita fun ileeṣẹ ọkọ ofurufu nilẹ wa, Fani-Kayọde, ṣe ikilọ yii lori ikanni abẹyẹfo rẹ (twitter), pe yoo jẹ ohun to lewu, ti ko si ni i mu eeso rere kankan jade bi ijọba Buhari ba ni ki wọn mu Sunday ti mọle, tabi ti ohunkohun ba ṣẹlẹ si i. Fani-Kayọde ni ijọba apapọ gbọdọ ṣọra ṣe lori ọrọ Igboho, nitori o ni atilẹyin gbogbo ọmọ Yoruba lori awọn ohun to n ṣe yii. Ọkunrin yii ni nigba ti awọn ọdọ ilẹ Hausa pariwo nigba kan pe ki awọn Ibo fi Oke-Ọya silẹ, awọn ko fẹẹ ri wọn mọ, ko sẹni to wọn mu si i. O ni ki lo waa de ti wọn yoo mu Sunday, tabi ti wọn yoo pa a nitori pe o sọ fun awọn Fulani darandaran pe ki wọn fi ilẹ Yoruba silẹ. Ọkunrin naa ni bi wọn ba pa a, wọn sọ ọ di akọni ilẹ Oduduwa, niyẹn, bi wọn ba si mu un, wọn sọ ọ di akikanju ọkunrin ọmọ Yoruba latigba ta a ti gba ominira niyẹn. Ọna yoowu to si wu ki wọn gba, oun naa lo bori. Fani-Kayọde ni Sunday ko sọ pe ki gbogbo Fulani kuro nilẹ Yoruba patapata, awọn ti wọn n paayan, ti wọn n jiiyan gbe, ti wọn n dunkooko mọ ẹmi awọn eeyan Ibarapa lo ni ki wọn kuro nibẹ.


Ọkunrin naa ni bi wọn ba pa a, wọn sọ ọ di akọni ilẹ Oduduwa, niyẹn, bi wọn ba si mu un, wọn sọ ọ di akikanju ọkunrin ọmọ Yoruba latigba ta a ti gba ominira niyẹn. Ọna yoowu to si wu ki wọn gba, oun naa lo bori. Fani-Kayọde ni Sunday ko sọ pe ki gbogbo Fulani kuro nilẹ Yoruba patapata, awọn ti wọn n paayan, ti wọn n jiiyan gbe, ti wọn n dunkooko mọ ẹmi awọn eeyan Ibarapa lo ni ki wọn kuro nibẹ. O waa gboriyin fun Sunday Igboho fun igbesẹ akikanju to gbe yii, eyi to ni awọn ọmọ Yoruba mi-in ko le gbe.


O waa gboriyin fun Sunday Igboho fun igbesẹ akikanju to gbe yii, eyi to ni awọn ọmọ Yoruba mi-in ko le gbe.


Seriki Fulani Igangan ti fẹsẹ fẹ ẹ, inu igbo lo gba de ipinlẹ Ogun loru

Faith Adebọla Oju ina kọ lewura n hu irun lọrọ da fun Seriki Fulani ilu Igangan, Alaaji Saliu Abdulkadir, pẹlu bi baba naa ṣe ni atigbo de igbo loun atawọn eeyan fi ọrọ ara awọn ṣe, lasiko ti wọn sa kuro niluu naa lọjọ Ẹti, Furaidee, ki wọn too rin yọ si agbegbe ipinlẹ Ogun laaarọ ọjọ Satide yii. Ninu ọrọ to ba akọroyin Saharareporters sọ lori foonu, o ni: “Bi mo ṣe n ba a yin sọrọ yii, inu igbo la wa, ẹsẹ la fi n rin sa kuro niluu, wọn ti dana sun mọto wa bii mọkanla. Awọn ọmọ mi fara pa, wọn si yinbọn lu awọn eeyan wa kan, ṣugbọn ko ti i sẹni to ku o. Ọna ati gbe awọn to fara gbọgbẹ lọ ọsibitu ni mọ n ṣan bayii.” “Awọn bọisi yẹn yinbọn lu awọn ọmọ mi atiyawo mi, Allah lo yọ wọn. Wọn tun yinbọn lu alabaagbele wa kan, ṣugbọn a dupẹ lọwọ Ọlọrun pe ko sẹni to ku. Ori irin la wa ni gbogbo oru ọjọ Ẹti titi ta a fi de ibi ta a wa yii, ṣugbọn aabo diẹ ṣi wa fun wa nibi yii. ”Mo ti wa pẹlu awọn eeyan mi nipinlẹ Ogun nibi, ṣugbọn mi o ti i ri awọn ọmọ mi kan. Bi mo ṣe fẹẹ gbe awọn to fara pa lọ ọsibitu ni mọ n wa bayii, ki wọn le ri itọju gba.” Lati ọjọ Ẹti ni wahala ti de ba baba naa atawọn Fulani agbegbe ọhun latari bi ajijagbara ilẹ Yoruba nni, Sunday Adeniyi Adeyẹmọ, ti wọn n pe ni Igboho Ooṣa ṣe wọlu Igangan, nijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, o loun waa ran olori awọn Fulani naa atawọn eeyan ẹ leti gbedeke toun fun wọn pe wọn ko gbọdọ kọja ọjọ meje ki wọn too kangara wọn kuro lagbegbe ọhun.


Wọn tun yinbọn lu alabaagbele wa kan, ṣugbọn a dupẹ lọwọ Ọlọrun pe ko sẹni to ku. Ori irin la wa ni gbogbo oru ọjọ Ẹti titi ta a fi de ibi ta a wa yii, ṣugbọn aabo diẹ ṣi wa fun wa nibi yii. ”Mo ti wa pẹlu awọn eeyan mi nipinlẹ Ogun nibi, ṣugbọn mi o ti i ri awọn ọmọ mi kan. Bi mo ṣe fẹẹ gbe awọn to fara pa lọ ọsibitu ni mọ n wa bayii, ki wọn le ri itọju gba.” Lati ọjọ Ẹti ni wahala ti de ba baba naa atawọn Fulani agbegbe ọhun latari bi ajijagbara ilẹ Yoruba nni, Sunday Adeniyi Adeyẹmọ, ti wọn n pe ni Igboho Ooṣa ṣe wọlu Igangan, nijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, o loun waa ran olori awọn Fulani naa atawọn eeyan ẹ leti gbedeke toun fun wọn pe wọn ko gbọdọ kọja ọjọ meje ki wọn too kangara wọn kuro lagbegbe ọhun. O lọrọ naa ki i ṣe ṣereṣere rara o, tori iru oun ko le wa niluu kawọn alejo maa dun mọhuru-mọhuru mọ ọmọ oniluu, debi ti wọn fi n ji wọn gbe, ti wọn n pa wọn bii ẹran. O niyẹn gbọdọ dopin bayii, ko si sohun meji ju kawọn Fulani naa fi ilu ati agbegbe Oke-Ogun silẹ lọ. Bi Sunday Igboho ṣe n pari ọrọ rẹ lawọn ọdọ fariga, wọn tina bọ ile Seriki Fulani yii, ti wọn sun awọn ọkọ ayọkẹlẹ to wa nibẹ pẹlu, lọrọ ba di bo-o-lọ-o-yago fawọn Fulani agbegbe naa, ti kaluku wọn n sa kijokijo, ti wọn sa asala fun ẹmi wọn.


O lọrọ naa ki i ṣe ṣereṣere rara o, tori iru oun ko le wa niluu kawọn alejo maa dun mọhuru-mọhuru mọ ọmọ oniluu, debi ti wọn fi n ji wọn gbe, ti wọn n pa wọn bii ẹran. O niyẹn gbọdọ dopin bayii, ko si sohun meji ju kawọn Fulani naa fi ilu ati agbegbe Oke-Ogun silẹ lọ. Bi Sunday Igboho ṣe n pari ọrọ rẹ lawọn ọdọ fariga, wọn tina bọ ile Seriki Fulani yii, ti wọn sun awọn ọkọ ayọkẹlẹ to wa nibẹ pẹlu, lọrọ ba di bo-o-lọ-o-yago fawọn Fulani agbegbe naa, ti kaluku wọn n sa kijokijo, ti wọn sa asala fun ẹmi wọn. Abdulkadir sọ pe wahala naa lo le oun, awọn iyawo oun atawọn ọmọ jade, awọn o si le duro mu ohunkohun ju aṣọ to wa lọrun awọn yii lọ. O ni gbogbo dukia awọn, ati mọto mọkanla ni wọn dana sun, o niṣoju awọn ọlọpaa, awọn ikọ Operation Burst atawọn agbofinro mi-in lawọn ọdọ yii fi n sọna si dukia awọn, sibẹ ti wọn o ṣe nnkan kan. Ninu iṣẹlẹ mi-in to fara pẹ eyi, wọn ni niṣe lawọn ṣọja n lu awọn araalu nilukilu lati daabo bo awọn Fulani to n sa lọ naa atawọn maaluu wọn. Ṣe, ninu ọrọ ti Sunday Igboho sọ niluu Igangan lọjọ Ẹti, o paṣamọ ohun to ṣẹlẹ, o ni lati ọjọ toun ti fun awọn Fulani ni gbedeke ọsẹ kan nijọba ti ko awọn ṣọja wa sagbegbe yii lati waa daabo bo awọn Fulani, bẹẹ latigba ti wọn ti n pa awọn agbẹ Yoruba, ti wọn n ji wọn gbe, ijọba o ko ṣọja wa o. Ọrọ yii jọra pẹlu bawọn eeyan ijọba ibilẹ Ariwa Yewa, nipinlẹ Ogun, to jẹ amulẹgbẹẹ agbegbe Ibarapa si Oke-Ogun, nipinlẹ Ọyọ, ṣe kegbajare pe niṣe lawọn Fulani ati ṣọja to n ṣọ wọn mu kawọn da bii ekute ti ologbo n dọdẹ rẹ bayii lori ilẹ awọn.


Abdulkadir sọ pe wahala naa lo le oun, awọn iyawo oun atawọn ọmọ jade, awọn o si le duro mu ohunkohun ju aṣọ to wa lọrun awọn yii lọ. O ni gbogbo dukia awọn, ati mọto mọkanla ni wọn dana sun, o niṣoju awọn ọlọpaa, awọn ikọ Operation Burst atawọn agbofinro mi-in lawọn ọdọ yii fi n sọna si dukia awọn, sibẹ ti wọn o ṣe nnkan kan. Ninu iṣẹlẹ mi-in to fara pẹ eyi, wọn ni niṣe lawọn ṣọja n lu awọn araalu nilukilu lati daabo bo awọn Fulani to n sa lọ naa atawọn maaluu wọn. Ṣe, ninu ọrọ ti Sunday Igboho sọ niluu Igangan lọjọ Ẹti, o paṣamọ ohun to ṣẹlẹ, o ni lati ọjọ toun ti fun awọn Fulani ni gbedeke ọsẹ kan nijọba ti ko awọn ṣọja wa sagbegbe yii lati waa daabo bo awọn Fulani, bẹẹ latigba ti wọn ti n pa awọn agbẹ Yoruba, ti wọn n ji wọn gbe, ijọba o ko ṣọja wa o. Ọrọ yii jọra pẹlu bawọn eeyan ijọba ibilẹ Ariwa Yewa, nipinlẹ Ogun, to jẹ amulẹgbẹẹ agbegbe Ibarapa si Oke-Ogun, nipinlẹ Ọyọ, ṣe kegbajare pe niṣe lawọn Fulani ati ṣọja to n ṣọ wọn mu kawọn da bii ekute ti ologbo n dọdẹ rẹ bayii lori ilẹ awọn. A gbọ pe lawọn igberiko ati abule tawọn Fulani naa ba de pẹlu maaluu wọn, tawọn ara abule ba kọ lati faaye gba wọn pe kẹran wọn jẹko nibẹ, alupamokuu lawọn ṣọja naa maa fi tiwọn ṣe. Apẹẹrẹ kan lohun ta a gbọ po ṣẹlẹ labule Ubeku, ni ijọba ibilẹ Ariwa Yewa, ninu oṣu kejila, ọdun to lọ yii, nigba tawọn Fulani ti kọkọ da maaluu rẹpẹtẹ wa sagbegbe naa lati jẹko, ṣugbọn tawọn araalu kọ jalẹ fun wọn, lawọn Fulani naa ba lọ. Ṣugbọn lọjọ kọkandilogun, oṣu naa, ni wọn lawọn ṣọja bii mẹwaa dihamọra ogun wa lati bareke wọn to wa l’Alamala, ni Abẹokuta, nipinlẹ Ogun.


A gbọ pe lawọn igberiko ati abule tawọn Fulani naa ba de pẹlu maaluu wọn, tawọn ara abule ba kọ lati faaye gba wọn pe kẹran wọn jẹko nibẹ, alupamokuu lawọn ṣọja naa maa fi tiwọn ṣe. Apẹẹrẹ kan lohun ta a gbọ po ṣẹlẹ labule Ubeku, ni ijọba ibilẹ Ariwa Yewa, ninu oṣu kejila, ọdun to lọ yii, nigba tawọn Fulani ti kọkọ da maaluu rẹpẹtẹ wa sagbegbe naa lati jẹko, ṣugbọn tawọn araalu kọ jalẹ fun wọn, lawọn Fulani naa ba lọ. Ṣugbọn lọjọ kọkandilogun, oṣu naa, ni wọn lawọn ṣọja bii mẹwaa dihamọra ogun wa lati bareke wọn to wa l’Alamala, ni Abẹokuta, nipinlẹ Ogun. Nnkan bii aago meji ọsan ni wọn wa ọkọ ologun wọn de, wọn lọ taara sọdọ baalẹ abule naa, wọn si sọ fun un pe awọn waa ṣekilọ fun un ni o, pe ko sọ fawọn eeyan ẹ pe ko sẹni to gbọdọ di awọn Fulani darandaran lọwọ tabi le awọn maaluu wọn lagbegbe naa, aijẹ bẹẹ, awọn ologun yoo fija pẹẹta pẹlu wọn. Loṣu Januari yii, labule Agbọn-Ojodu, wọn ni niṣe lawọn Fulani naa n lọ kaakiri abule ati ileto to wa nibẹ, ti wọn n naka si ẹnikẹni ti wọn ba ri, wọn n fẹsun kan wọn pe wọn o jẹ kawọn fi maaluu wọn jẹko. Ọkunrin kan, Gabriel Mulero, ni ibi toun ti n ṣiṣẹ ọkada oun jẹẹjẹ loun wa ti Fulani kan fi tọka soun, lawọn ṣọja to tẹle e ba gba oun mu, wọn gba oun leti leralera, ni wọn ba da oun dọbalẹ, wọn si bẹrẹ si i fi koboko ọwọ wọn lu oun, bẹẹ ni wọn n fi bata kobita wọn gba oun nipaa.


Nnkan bii aago meji ọsan ni wọn wa ọkọ ologun wọn de, wọn lọ taara sọdọ baalẹ abule naa, wọn si sọ fun un pe awọn waa ṣekilọ fun un ni o, pe ko sọ fawọn eeyan ẹ pe ko sẹni to gbọdọ di awọn Fulani darandaran lọwọ tabi le awọn maaluu wọn lagbegbe naa, aijẹ bẹẹ, awọn ologun yoo fija pẹẹta pẹlu wọn. Loṣu Januari yii, labule Agbọn-Ojodu, wọn ni niṣe lawọn Fulani naa n lọ kaakiri abule ati ileto to wa nibẹ, ti wọn n naka si ẹnikẹni ti wọn ba ri, wọn n fẹsun kan wọn pe wọn o jẹ kawọn fi maaluu wọn jẹko. Ọkunrin kan, Gabriel Mulero, ni ibi toun ti n ṣiṣẹ ọkada oun jẹẹjẹ loun wa ti Fulani kan fi tọka soun, lawọn ṣọja to tẹle e ba gba oun mu, wọn gba oun leti leralera, ni wọn ba da oun dọbalẹ, wọn si bẹrẹ si i fi koboko ọwọ wọn lu oun, bẹẹ ni wọn n fi bata kobita wọn gba oun nipaa. Bi wọn ṣe wi, ko siyatọ ninu ohun to n waye lawọn abule ati igberiko bii mọkandinlọgbọn to wa lagbegbe yii. Bi awọn iṣẹlẹ ifiyajẹni, fifi maaluu jẹko lọran-anyan, fifi ṣọja halẹ mọ ni yii ṣe n waye l’Agbọn-Ojodu ati Atẹru, bẹẹ naa lo n ṣẹlẹ ni Moro, Ologun, Agbọn, Igbọta, Ogunba-Aiyetoro, Oke-Odo, Ibọrẹ, Gbọkoto, Iselu, Ijalẹ, Ohunbẹ, Igbẹmẹ, Owode-Ketu, Igan-Alade, Lashilo, Ọja-Ọdan, Iyana Mẹta, Igboorọ, Ẹgbẹda ati Kuṣẹ. Ṣe oniluu kan ko ni i fẹ ko tu, awọn iwa idunkooko ati ifiyajẹni lati gbeja awọn Fulani darandaran wọnyi lo mu kawọn ọba alaye agbegbe naa sọ pe awọn o le kawọ gbera maa woran lasan, kawọn Fulani ati ṣọja waa mu awọn lẹru lori ilẹ ati oko awọn.


Bi wọn ṣe wi, ko siyatọ ninu ohun to n waye lawọn abule ati igberiko bii mọkandinlọgbọn to wa lagbegbe yii. Bi awọn iṣẹlẹ ifiyajẹni, fifi maaluu jẹko lọran-anyan, fifi ṣọja halẹ mọ ni yii ṣe n waye l’Agbọn-Ojodu ati Atẹru, bẹẹ naa lo n ṣẹlẹ ni Moro, Ologun, Agbọn, Igbọta, Ogunba-Aiyetoro, Oke-Odo, Ibọrẹ, Gbọkoto, Iselu, Ijalẹ, Ohunbẹ, Igbẹmẹ, Owode-Ketu, Igan-Alade, Lashilo, Ọja-Ọdan, Iyana Mẹta, Igboorọ, Ẹgbẹda ati Kuṣẹ. Ṣe oniluu kan ko ni i fẹ ko tu, awọn iwa idunkooko ati ifiyajẹni lati gbeja awọn Fulani darandaran wọnyi lo mu kawọn ọba alaye agbegbe naa sọ pe awọn o le kawọ gbera maa woran lasan, kawọn Fulani ati ṣọja waa mu awọn lẹru lori ilẹ ati oko awọn. Awọn ọba alade mẹta agbegbe ọhun, Oniggua ti ilẹ Uggua, Ọba Micheal Adelẹyẹ Dosumu, Eselu of ilẹ Iselu, Ọba Akintunde Ebenezer Akinyẹmi ati Alademeṣọ ti Igan Alade, Ọba Gabriel Olukunle Ọlalọwọ, ti pawọ-pọ kọ lẹta pajawiri kan lọjọ keje, oṣu ki-in-ni, ọdun yii si Kọmanda awọn ṣọja Artillery Brigade, to wa l’Alamala, Abẹokuta, ati si kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, ti wọn si fi ẹda ṣọwọ si Gomina Dapọ Abiọdun pẹlu. Nibi tọrọ de yii, pẹlu ohun to ṣẹlẹ n’Igangan yii, ati bi Sunday Igboho ṣe leri pe ki i ṣe Oke-Ogun nikan loun n ja fun, ṣugbọn gbogbo ilẹ Yoruba pata ni, ko ti i sẹni to mọbi ta a maa ba yara ja lori ọrọ naa. O jọ pe ojo to n rọ lọwọ lọrọ yii, ko ṣeni to le sọ iye eeyan ti yoo pa o.


Awọn ọba alade mẹta agbegbe ọhun, Oniggua ti ilẹ Uggua, Ọba Micheal Adelẹyẹ Dosumu, Eselu of ilẹ Iselu, Ọba Akintunde Ebenezer Akinyẹmi ati Alademeṣọ ti Igan Alade, Ọba Gabriel Olukunle Ọlalọwọ, ti pawọ-pọ kọ lẹta pajawiri kan lọjọ keje, oṣu ki-in-ni, ọdun yii si Kọmanda awọn ṣọja Artillery Brigade, to wa l’Alamala, Abẹokuta, ati si kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, ti wọn si fi ẹda ṣọwọ si Gomina Dapọ Abiọdun pẹlu. Nibi tọrọ de yii, pẹlu ohun to ṣẹlẹ n’Igangan yii, ati bi Sunday Igboho ṣe leri pe ki i ṣe Oke-Ogun nikan loun n ja fun, ṣugbọn gbogbo ilẹ Yoruba pata ni, ko ti i sẹni to mọbi ta a maa ba yara ja lori ọrọ naa. O jọ pe ojo to n rọ lọwọ lọrọ yii, ko ṣeni to le sọ iye eeyan ti yoo pa o.


Ọga ọlọpaa patapata nilẹ wa ti paṣẹ pe ki wọn mu Sunday Igboho

Ọga ọlọpaa patapata lorileede yii, Muhammed Adamu, ti paṣẹ pe ki wọn mu ọkan ninu awọn ajijagbara nilẹ Yoruba nni, Sunday Adeyẹmọ ti gbogbo eeyan mọ si Sunday Igboho, nitori gbedeke ọjọ meje to fun awọn Fulani lati ko ẹru wọn kuro niluu Igangan, nipinlẹ Ọyọ laipẹ yii. ALAROYE gbọ pe Agbẹnusọ Buhari lori eto iroyin, Garba Sheu, lo fidi eleyii mulẹ lasiko ifọrọwerọ kan to ṣe pẹlu ilẹẹṣẹ tẹlifiṣan BBC Hausa lọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọsẹ yii. Ọkunrin naa ni ọga ọlọpaa patapata nilẹ wa sọ foun pe oun ti paṣẹ fun Kọmiṣanna awọn ọlọpaa nipinlẹ Ọyọ, Ngozi Onadeko, lati fi ọwọ ofin mu Igboho, ki wọn si gbe e wa si Abuja lai fakoko ṣofo.


Iyawo mi n yan ale mọ mi lara, o tun maa n foonu awọn okunrin niṣeju mi-Olubọde

Ọlawale Ajao, Ibadan Lẹyin ti baale ile kan, Olubọde Benson Yéwándé, tu gbogbo aṣiri iwa buruku ọwọ iyawo ẹ, Tawakalitu Abíọ́lá Yéwándé, níwájú ọkẹ àìmọye eeyan nile-ẹjọ, igbimọ awọn adajọ kootu ibilẹ Ọja’ba, to wa laduugbo Mapo, n’Ibadan, ti fopin sí igbeyawo ọdun mẹwaa to wa laarin awọn mejeeji. L’Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja, lọkunrin tiṣa naa ṣalaye pe niṣe loun máa n fẹẹ lè tọ̀ sara ni gbogbo igba ti oun ba ti fi oju kan iyawo oun nileewe ti oun ti n ṣiṣẹ tiṣa. Idi ni pe gbogbo igba to ba wa bẹẹ lọ máa n yẹyẹ oun loju awọn akẹkọọ atawọn tiṣa ẹgbẹ oun. Gẹgẹ bo ṣe ṣalaye, “O ti to ọdun mẹrin bayii ti emi pẹlú ẹ ko ti ko gbe papọ mọ. Wahala to máa n fa ni gbogbo igba naa lo jẹ ki lanlọọdu le wa jade nile ta a jọ gbe gbẹyin. “Emi ni mo n sanwo ileewe awọn ọmọ wa mejeeji pẹlu ọmọ tó ti bi fọkunrin mi-in ko too di pe a fẹra.


Gẹgẹ bo ṣe ṣalaye, “O ti to ọdun mẹrin bayii ti emi pẹlú ẹ ko ti ko gbe papọ mọ. Wahala to máa n fa ni gbogbo igba naa lo jẹ ki lanlọọdu le wa jade nile ta a jọ gbe gbẹyin. “Emi ni mo n sanwo ileewe awọn ọmọ wa mejeeji pẹlu ọmọ tó ti bi fọkunrin mi-in ko too di pe a fẹra. Bẹẹ ni mo n gbọ gbogbo bukata to yẹ kí n gbọ lori oun atawọn ọmọ yẹn. “Ṣugbọn o ya mi lẹnu pe aṣọ ọdun Keresi ti mo ra fún awọn ọmọ lodun to koja yii, niṣe niyawo mi waa sọ aṣọ naa lu mi laya, o ni awọn ọmọ sọ pe awọn ko fẹ iru eyi ti mo ra yẹn.” Bi Benson ṣe tú aṣọ naa han igbimọ awọn adajọ ni kootu ọhún lawọn ero to wa nile-ẹjọ bẹrẹ si kùn, wọn n rọ̀jò eebu le Abiọla lori, wọn ni aláìmoore obinrin ni, ati pe oun lo kọ awọn ọmọ naa pe ki wọn ma ṣe gba aṣọ naa. Tiṣa to peyawo ẹ lẹjọ yii fi kun un pe obinrin naa n ṣagbere mọ oun lara, nibi to si dun mọ ọn de, a tun maa gba ipe ọkunrin mi-in niṣeju oun.


Bẹẹ ni mo n gbọ gbogbo bukata to yẹ kí n gbọ lori oun atawọn ọmọ yẹn. “Ṣugbọn o ya mi lẹnu pe aṣọ ọdun Keresi ti mo ra fún awọn ọmọ lodun to koja yii, niṣe niyawo mi waa sọ aṣọ naa lu mi laya, o ni awọn ọmọ sọ pe awọn ko fẹ iru eyi ti mo ra yẹn.” Bi Benson ṣe tú aṣọ naa han igbimọ awọn adajọ ni kootu ọhún lawọn ero to wa nile-ẹjọ bẹrẹ si kùn, wọn n rọ̀jò eebu le Abiọla lori, wọn ni aláìmoore obinrin ni, ati pe oun lo kọ awọn ọmọ naa pe ki wọn ma ṣe gba aṣọ naa. Tiṣa to peyawo ẹ lẹjọ yii fi kun un pe obinrin naa n ṣagbere mọ oun lara, nibi to si dun mọ ọn de, a tun maa gba ipe ọkunrin mi-in niṣeju oun. O ni ọrọ kobakungbe lo máa n sọ si awọn ẹbi oun. “Ẹgbẹrun mẹwaa naira ni mo máa n fi ranṣẹ sinu akaunti rẹ loṣooṣu pe ko máa fi jẹun. Loṣu ti mo fi ẹgbẹrun mẹfa aabọ ranṣẹ si i nitori pe ara mi ko ya nigba naa, diẹ lo ku ki iyawo mi da ori ila rú nigba to binu ko owo yẹn waa ka mi mọ sukuu.” O waa rọ ile-ẹjọ lati fopin si igbeyawo ọdun mẹwaa to wa laarin oun ati olujẹjọ.


O ni ọrọ kobakungbe lo máa n sọ si awọn ẹbi oun. “Ẹgbẹrun mẹwaa naira ni mo máa n fi ranṣẹ sinu akaunti rẹ loṣooṣu pe ko máa fi jẹun. Loṣu ti mo fi ẹgbẹrun mẹfa aabọ ranṣẹ si i nitori pe ara mi ko ya nigba naa, diẹ lo ku ki iyawo mi da ori ila rú nigba to binu ko owo yẹn waa ka mi mọ sukuu.” O waa rọ ile-ẹjọ lati fopin si igbeyawo ọdun mẹwaa to wa laarin oun ati olujẹjọ.


Bijọba ko ba tete da si bi awọn ọdọ Yoruba ṣe n dojukọ awọn Fulani, o ṣee ṣe kawon eeyan wa naa gbẹsan-Ẹgbẹ Arewa

Olupolongo apapọ fun ẹgbẹ awọn Hausa ti wọn n pe ni Arewa Consultative Forum, Emmanuel Yaweh, ti bu ẹnu atẹ lu bi wọn ṣe doju ija kọ awọn Fulani ni ilẹ Yoruba, wọn ni iru igbesẹ bẹẹ le da orileede yii ru patapata. Bakan naa lo bu ẹnu atẹ lu bi awọn ẹṣọ alaabo ṣe kawọ gbera, ti wọn ko ṣe ohunkohun lasiko ti ikọlu naa n lọ lọwọ. Lọjọ Abamẹta, Satide, lo sọrọ yii, o ni bi ogun abẹle ṣe berẹ diẹ diẹ naa ni wahala to bẹrẹ laarin awọn Fulani atawọn eeyan ipinlẹ Ọyọ ti bẹrẹ yii. Emmanuel ni, ‘’Laaarọ yii la gbọ ẹsun pe awọn ọdọ Yoruba kọ lu Alaaji Saliu Abdulkadir to jẹ Seriki Fulani nipinlẹ Ọyọ, ninu ẹsun naa la ti gbọ pe wọn kọ lu ile rẹ, wọn si le e jade nile. Mọto mọkanla ni wọn dana sun, ti wọn si dana sun ile rẹ pẹlu, debii pe inu igbo ni oun atawọn mọlẹbi rẹ n sun bayii. ‘‘Ohun ta a gbọ ni pe ọkunrin kan to pe ara rẹ ni Sunday Igboho to n ja fun idasilẹ Oodua Republic, to si fun awọn Fulani ni gbedeke ọjọ meje lati kuro ni ilẹ Yoruba lo wa nidii gbogbo wahala naa.


Emmanuel ni, ‘’Laaarọ yii la gbọ ẹsun pe awọn ọdọ Yoruba kọ lu Alaaji Saliu Abdulkadir to jẹ Seriki Fulani nipinlẹ Ọyọ, ninu ẹsun naa la ti gbọ pe wọn kọ lu ile rẹ, wọn si le e jade nile. Mọto mọkanla ni wọn dana sun, ti wọn si dana sun ile rẹ pẹlu, debii pe inu igbo ni oun atawọn mọlẹbi rẹ n sun bayii. ‘‘Ohun ta a gbọ ni pe ọkunrin kan to pe ara rẹ ni Sunday Igboho to n ja fun idasilẹ Oodua Republic, to si fun awọn Fulani ni gbedeke ọjọ meje lati kuro ni ilẹ Yoruba lo wa nidii gbogbo wahala naa. ‘‘Eyi to kọ eeyan lominu ju ninu ọrọ yii ni pe niṣe ni awọn ẹsọ alaabo ti wọn ti gbọ nipa iwa ti ọkunrin yii feẹ hu ọhun kawọ gbera, ti wọn ko si ṣe ohunkohun lasiko ti ikọlu naa fi n lọ lọwọ.’’ ‘‘Igbesẹ yii kọ ẹgbẹ Arewa lominu, a si n ke si ijọba apapọ ati ti ipinle nilẹ Yoruba lati dawọ iwa to le da rukerudo silẹ duro. Bẹ o ba gbagbe, awọn idojukọ lọlọkan-o-jọkan bii iru eyi lo da ogun abẹle silẹ lọjọsi. ‘’Ijọba gbọdọ gbe igbesẹ ti iru eyi ko fi ni i ṣẹlẹ, ki wọn si ri i pe wọn mu awọn to wa nidii wahala yii, ki wọn si fi iya to tọ jẹ wọn labẹ ofin.


‘‘Eyi to kọ eeyan lominu ju ninu ọrọ yii ni pe niṣe ni awọn ẹsọ alaabo ti wọn ti gbọ nipa iwa ti ọkunrin yii feẹ hu ọhun kawọ gbera, ti wọn ko si ṣe ohunkohun lasiko ti ikọlu naa fi n lọ lọwọ.’’ ‘‘Igbesẹ yii kọ ẹgbẹ Arewa lominu, a si n ke si ijọba apapọ ati ti ipinle nilẹ Yoruba lati dawọ iwa to le da rukerudo silẹ duro. Bẹ o ba gbagbe, awọn idojukọ lọlọkan-o-jọkan bii iru eyi lo da ogun abẹle silẹ lọjọsi. ‘’Ijọba gbọdọ gbe igbesẹ ti iru eyi ko fi ni i ṣẹlẹ, ki wọn si ri i pe wọn mu awọn to wa nidii wahala yii, ki wọn si fi iya to tọ jẹ wọn labẹ ofin. Bi wọn ba kuna lati ṣe beẹ, awọn eeyan Oke-Ọya naa le fẹẹ gbẹsan wahala naa, ti yoo si ko orileede yii sinu iyọnu gidi. Awọn alaṣẹ gbọdọ tete wa nnkan ṣe si i, nitori ọrọ yii n kọ ẹgbẹ AREWA lominu gidigidi.’’ Bẹẹ ni Emmanuel sọ.


Bi wọn ba kuna lati ṣe beẹ, awọn eeyan Oke-Ọya naa le fẹẹ gbẹsan wahala naa, ti yoo si ko orileede yii sinu iyọnu gidi. Awọn alaṣẹ gbọdọ tete wa nnkan ṣe si i, nitori ọrọ yii n kọ ẹgbẹ AREWA lominu gidigidi.’’ Bẹẹ ni Emmanuel sọ.


Fidio: Itan Igbesi Aye Obafẹmi Awolọwọ

Lati ri i pe awọn ọmọ wa, awọn ọdọ ati agbalagba laarin wa ri ohun mu ṣọgbọn ni a ṣe ka itan Igbesi-aye Oloye Obafẹmi Awolọwọ sinu fidio, ki o le je ẹkọ fun ọmọ Yoruba gbogbo. Ọdun 2019 ni a ti tẹ iwe yii jade pẹlu aṣẹ lati ọdọ Obafẹmi Awolọwọ Foundation, labẹ akoso Ambassador Tokunbo Awolọwo-Dosumu. Budo Agbaye to n ri si Iṣẹ-Ọna ati aṣa Yoruba (Internationa Centre For Yoruba Arts and Culture) ni Yunifasiti Ibadan lo ni ka ka iwe naa si etigbọọ yin. O ya, ẹ jẹ ka jọ gbadun ẹ.


Makinde n binu, o ni kawọn ̀ọlọpaa mu Sunday Igboho

Aderounmu Kazeem Pẹlu ohun to ṣẹlẹ niluu Igangan atawọn ilu kan nipinlẹ Ọyọ lana-an, nigba ti Oloye Sunday Adeyẹmọ, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Sunday Igboho kọlu awọn Fulani darandaran to si le wọn lugbo, ijọba ipinlẹ Ọyọ ti sọ pe oun ko ni i faaye gba iru iwa bẹẹ, ati pe eni kan ko laṣe lati le ẹnikẹni nipinlẹ ọhun. Gomina Seyi Makinde lo fidi ọrọ yii mulẹ lasiko to gbalejo kọmiṣanna ọlọpaa tuntun fun ipinlẹ Ọyọ, Arabinrin Ngozi Ọnadẹkọ. Gomina yii sọ pe gbogbo ohun to n ṣẹlẹ l’Oke Ogun pata loun n gbọ lori bi ẹnikan ṣoṣo ṣe paṣẹ pe oun ko fẹẹ ri awọn Fulani lawọn ilu kan lagbegbe naa mọ, to si tun lọọ kogun ja wọn pẹlu. O loun ko ni i fara mọ ki ẹnikan sọ pe oun n ja fun ẹya kan tabi ilu kan, ko si maa fi da wahala silẹ nipinlẹ Ọyọ. Makinde ti sọ pe ẹnikẹni to ba ti n dunkoko mọ ẹya kan tabi da laasigbo silẹ ni ki awọn ọlọpaa mu bayii, ki wọn si fi ọwọ ofin jẹ iru ẹni bẹẹ niya. Gbogbo eeyan si mọ pe ko si ẹni to ni owe naa bi ki i ṣse Sunday Igboho.


O loun ko ni i fara mọ ki ẹnikan sọ pe oun n ja fun ẹya kan tabi ilu kan, ko si maa fi da wahala silẹ nipinlẹ Ọyọ. Makinde ti sọ pe ẹnikẹni to ba ti n dunkoko mọ ẹya kan tabi da laasigbo silẹ ni ki awọn ọlọpaa mu bayii, ki wọn si fi ọwọ ofin jẹ iru ẹni bẹẹ niya. Gbogbo eeyan si mọ pe ko si ẹni to ni owe naa bi ki i ṣse Sunday Igboho. O ni, “Ti a ba ri ẹnikẹni to ba n sọ pe oun n ja fun iran Yoruba, to wa n fi iwa ọwọ ẹ da rukerudo silẹ, niṣe ni ki ẹ mu iru ẹni bẹẹ ko si foju wina ofin. Emi naa ko fọwọ si iwa ijinigbe tabi idaluru, bẹẹ la wa ko doju ija kọ Hausa tabi Fulani, awọn janduku la o fẹ ri mọ nipinlẹ Ọyọ. Gbogbo ẹnikẹni to ba ti jẹ janduku la o fẹẹ ri, a o fẹẹ mọ iru ẹya to jẹ tabi ẹsin to n ṣe.


O ni, “Ti a ba ri ẹnikẹni to ba n sọ pe oun n ja fun iran Yoruba, to wa n fi iwa ọwọ ẹ da rukerudo silẹ, niṣe ni ki ẹ mu iru ẹni bẹẹ ko si foju wina ofin. Emi naa ko fọwọ si iwa ijinigbe tabi idaluru, bẹẹ la wa ko doju ija kọ Hausa tabi Fulani, awọn janduku la o fẹ ri mọ nipinlẹ Ọyọ. Gbogbo ẹnikẹni to ba ti jẹ janduku la o fẹẹ ri, a o fẹẹ mọ iru ẹya to jẹ tabi ẹsin to n ṣe. “Boya ẹyin naa ti gbọ ọ, nigba tawọn janduku kan n ko iyọnu ba awọn eeyan lagbegbe Okeeho, nijọba ibilẹ Kajọla, ọpọ eeyan ni wọn pa, nigba ti ọwọ si tẹ awọn to n hu iwa yii, njẹ ẹ jẹ mọ pe awọn Ebira ni, lati ipinlẹ Kogi lọhun-un. Fun idi eyi, awọn janduku lawa ko fẹẹ ri mọ nipinlẹ yii yala wọn jẹ Yoruba, Hausa, Fulani tabi eyikeyi ninu ẹya.” Makinde sọ pe ogun ti awọn ẹṣọ agbofinro gbọdọ mura ẹ bayii ki i ṣe lati fi kogun ja ẹya kan bikoṣe awọn janduku adaluru laibikita ẹsin tabi ẹya iru ọdaran bẹẹ. O ni ijọba oun ko ni i faaye gba ẹnikẹni lati di alaafia ilu lọwọ nipa ṣiṣe awọn nnkan ti ko ba ofin orilẹ-ede Naijiria mu.


“Boya ẹyin naa ti gbọ ọ, nigba tawọn janduku kan n ko iyọnu ba awọn eeyan lagbegbe Okeeho, nijọba ibilẹ Kajọla, ọpọ eeyan ni wọn pa, nigba ti ọwọ si tẹ awọn to n hu iwa yii, njẹ ẹ jẹ mọ pe awọn Ebira ni, lati ipinlẹ Kogi lọhun-un. Fun idi eyi, awọn janduku lawa ko fẹẹ ri mọ nipinlẹ yii yala wọn jẹ Yoruba, Hausa, Fulani tabi eyikeyi ninu ẹya.” Makinde sọ pe ogun ti awọn ẹṣọ agbofinro gbọdọ mura ẹ bayii ki i ṣe lati fi kogun ja ẹya kan bikoṣe awọn janduku adaluru laibikita ẹsin tabi ẹya iru ọdaran bẹẹ. O ni ijọba oun ko ni i faaye gba ẹnikẹni lati di alaafia ilu lọwọ nipa ṣiṣe awọn nnkan ti ko ba ofin orilẹ-ede Naijiria mu.


Ẹmi ọkunrin yii daṣẹ silẹ lojiji, lo ba ku sinu moto to n wa lọ l’Ekoo

Aderounmu Kazeem Lọjọ Ẹti, Furaidee, to lọ yii ni wọn ba oku ọkùnrin kan ninu mọto loju ọna CMD, lagbegbe Magodo, l’Ekoo. Ninu fidio kan to n lọ kaakiri ori ẹrọ ayelujara lawọn eeyan ti pe bo ọkunrin naa, ti wọn si n wa foonu rẹ lati le wo nọmba ti wọn le pe ti awọn mọlẹbi rẹ yoo fi mọ ohun to ṣẹlẹ si i. ALAROYE gbọ pe gbogbo asiko ti ọkunrin yii fi ku, ina mọto ṣi wa ni titan silẹ. O jọ pe lori irin ni iṣẹlẹ ti ẹnikẹni ko mọ ti ṣẹlẹ si ọkunrin naa, ki iranlọwọ si too de, o ti ku. Awọn kan ti wọn wa nitosi sọ pe o ṣee ṣe ko jẹ pe niṣe ni ọkan ọkunrin ti ẹnikẹni ko mọ orukọ rẹ to wa ninu mọto Honda Accord yii daṣẹ silẹ lojiji, to si ṣe bẹẹ ku nitori irisi rẹ ko jọ ti ẹni ti aisan n ṣe rara. Ọga agba fún iṣẹlẹ pajawiri l’Ekoo, Dokita Olufẹmi Oke-Ọ̀sanyintolu, lo sọrọ yii fawọn oniroyin nibi ti iṣẹlẹ ọhun ti waye. Oke-Ọ̀sanyintolu sọ pe ni kete ti wọn ti fi iṣẹlẹ ọhun to àjọ àwọn leti lawọn ti sáré débi iṣẹlẹ naa, ṣugbọn ti ẹni tawọn ba ninu ọkọ naa ti jade laye.


Awọn kan ti wọn wa nitosi sọ pe o ṣee ṣe ko jẹ pe niṣe ni ọkan ọkunrin ti ẹnikẹni ko mọ orukọ rẹ to wa ninu mọto Honda Accord yii daṣẹ silẹ lojiji, to si ṣe bẹẹ ku nitori irisi rẹ ko jọ ti ẹni ti aisan n ṣe rara. Ọga agba fún iṣẹlẹ pajawiri l’Ekoo, Dokita Olufẹmi Oke-Ọ̀sanyintolu, lo sọrọ yii fawọn oniroyin nibi ti iṣẹlẹ ọhun ti waye. Oke-Ọ̀sanyintolu sọ pe ni kete ti wọn ti fi iṣẹlẹ ọhun to àjọ àwọn leti lawọn ti sáré débi iṣẹlẹ naa, ṣugbọn ti ẹni tawọn ba ninu ọkọ naa ti jade laye. Ẹni tó ti doloogbe yìí nìkan ni wọn ba ninu ọkọ ọhun, orí ṣiarin to gbe ori le naa ni wọn lo dakẹ sí. Oke-Ọ̀sanyintolu fi kun un pe nigba tí àwon ṣayẹwo fún un, ko mi mọ rara, èmi ti bọ lẹnu ẹ patapata. O ni loju ẹsẹ lawọn èèyàn olóògbé náà ti sáré debẹ, ti wọn sì ti gbé é lọ sile igbokuu-si to sun mọ agbegbe iṣẹlẹ ọhun.


Ẹni tó ti doloogbe yìí nìkan ni wọn ba ninu ọkọ ọhun, orí ṣiarin to gbe ori le naa ni wọn lo dakẹ sí. Oke-Ọ̀sanyintolu fi kun un pe nigba tí àwon ṣayẹwo fún un, ko mi mọ rara, èmi ti bọ lẹnu ẹ patapata. O ni loju ẹsẹ lawọn èèyàn olóògbé náà ti sáré debẹ, ti wọn sì ti gbé é lọ sile igbokuu-si to sun mọ agbegbe iṣẹlẹ ọhun.


Nitori awọn Fulani, Akeredolu ni ki wọn gba awọn oṣiṣẹ tuntun sinu ẹsọ Amotẹkun

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Gomina Rotimi Akeredolu ti fọwọ si gbigba ọgọọrọ awọn oṣiṣẹ sinu ẹsọ Amotẹkun, ẹka tipinlẹ Ondo. Akọwe ẹsọ aabo ọhun, Ọgbẹni Lanre Amuda, lo ṣe ikede naa ninu atẹjade to fi sita lorukọ ọga wọn, Oloye Adetunji Adelẹyẹ, lalẹ ọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ to kọja. O ni Arakunrin Akeredolu ti fọwọ si eto igbanisisẹ naa latari ipenija lori eto aabo tawọn eeyan ipinlẹ Ondo koju lọwọ. O ni igba kejì ree tijọba n ṣeto gbigba awọn eeyan ṣiṣẹ Amọtẹkun laarin ọdun kan pere. Awọn ti wọn fẹẹ gba gẹgẹ bii oṣiṣẹ Amọtẹkun ni saa yii pín si isọri mẹta ọtọọtọ.Isọri akọkọ ni awọn ti yoo jẹ ojulowo oṣiṣẹ, ekeji ni awọn ọtẹlẹmuyẹ, nigba ti ipele kẹta yoo jẹ awọn to fẹẹ finu findọ ṣiṣẹ sin ijọba, o ni aaye igbanisisẹ yii si silẹ fun awọn tọjọ ori wọn wa laarin ogun si aadọrin ọdun nikan. Bakan naa lo ni ara awọn olukopa wọnyi gbọdọ ji pepe, ki wọn jẹ ọmọluabi ati ẹni to mọ agbegbe rẹ daadaa.


Awọn ọdọ ilu dana sun Gaa Seriki awọn Fulani n’Igangan

Faith Adebọla Gbajumọ ajijagbara ọmọ Yoruba nni, Sunday Adeyẹmọ, tawọn eeyan mọ si Sunday Igboho, tabi Igboho Ooṣá ti mu ileri rẹ ṣẹ, pẹlu boun atawọn ọmọlẹyin rẹ ṣe ya wọ ilu Igangan, lagbegbe Ibarapa, nijọba ibilẹ Ariwa North, nipinlẹ Ọyọ, lọjọ Ẹti, Furaidee, yii, ale-sa-wọgbo ni wọn le awọn Fulani inu ilu naa, awọn ọdọ si dana sun awọn ile Seriki Fulani wọn. Gẹgẹ bii Ọgbẹni Akeem Lawal tọrọ naa ṣoju ẹ ṣe ṣalaye fakọroyin wa, niṣe lawọn ọdọ ilu yii atawọn ọdọ mi-in lati awọn ilu ti ko jinna bii Ayetẹ ati Tapa sare darapọ nigba ti Sunday debẹ, wọn n pariwo pe ‘olugbala awọn mẹkunnu lo de yii, ọjọ ẹsan ti de’. Wọn ni ọkọ ayọkẹlẹ ti Sunday wa ninu rẹ lo ṣaaju awọn bọọsi to ko awọn ọmọlẹyin rẹ ti wọn lo ju ọgọrun meji lọ, bẹẹ ni mọto awọn ọlọpaa ati DPO teṣan ọlọpaa to wa l’Ayetẹ tẹle wọn. Bi Igboho Ooṣa ṣe bọ silẹ, taara lo mori le ile ẹni to jẹ olori awọn Fulani lagbegbe naa, ti wọn n pe ni Seriki wọn, to si sọ fun un pe ko bẹrẹ si i palẹ ẹru rẹ mọ kiakia. O loun ko ba tija wa, oun kan waa sọ fun un ni pe gbedeke ọsẹ kan toun fun oun (Seriki naa) atawọn Fulani yooku lati fi agbegbe naa silẹ ki i ṣe ọrọ ṣereṣere rara, bi wọn ba re kọja akoko naa, ki wọn fara mọ ohunkohun to ba tidi ẹ yọ ni. Lori kankere giga kan ti Sunday ti n ba wọn obitibiti ero naa sọrọ, o ni ki i ṣe agbegbe Igangan tabi ti Oke-Ogun nikan lawọn ko ti fẹẹ ri awọn Fulani mọ o, gbogbo ipinlẹ Ọyọ ni.


Bi Igboho Ooṣa ṣe bọ silẹ, taara lo mori le ile ẹni to jẹ olori awọn Fulani lagbegbe naa, ti wọn n pe ni Seriki wọn, to si sọ fun un pe ko bẹrẹ si i palẹ ẹru rẹ mọ kiakia. O loun ko ba tija wa, oun kan waa sọ fun un ni pe gbedeke ọsẹ kan toun fun oun (Seriki naa) atawọn Fulani yooku lati fi agbegbe naa silẹ ki i ṣe ọrọ ṣereṣere rara, bi wọn ba re kọja akoko naa, ki wọn fara mọ ohunkohun to ba tidi ẹ yọ ni. Lori kankere giga kan ti Sunday ti n ba wọn obitibiti ero naa sọrọ, o ni ki i ṣe agbegbe Igangan tabi ti Oke-Ogun nikan lawọn ko ti fẹẹ ri awọn Fulani mọ o, gbogbo ipinlẹ Ọyọ ni. O ni ọmọ Oke-Ogun loun, oun ko si le wa lagbegbe naa kawọn ajoji maa pa awọn ọmọọya oun bii ẹni pa adiyẹ, tori ẹ loun ṣe ti kilọ ṣaaju kọrọ too de ibi to de yii. Wọn ni Seriki Fulani naa sọrọ pe ki i ṣe awọn Fulani nikan lo n paayan lagbegbe naa, pe awọn Yoruba naa wa lara awọn amookunṣika ọhun, ni Sunday ba beere pe ko tọka tabi darukọ awọn Yoruba to ba mọ, ṣugbọn olori awọn Fulani naa ko le darukọ kan. Wọn ni bi Sunday ṣe n pari ọrọ rẹ lawọn ọdọ kan ti wọn ti mura ija lọọ gba ẹyin fina si awọn ile koriko to wa ni aba (Gaa) Seriki yii, ti ile ati awọn dukia to wa nibẹ si jona deeru loju ẹsẹ. Bakan naa lawọn ọdọ yii tun dana saarin titi, ti wọn si n kọrin pe awọn o fẹẹ fi Fulani kan nilẹ yii mọ.


O ni ọmọ Oke-Ogun loun, oun ko si le wa lagbegbe naa kawọn ajoji maa pa awọn ọmọọya oun bii ẹni pa adiyẹ, tori ẹ loun ṣe ti kilọ ṣaaju kọrọ too de ibi to de yii. Wọn ni Seriki Fulani naa sọrọ pe ki i ṣe awọn Fulani nikan lo n paayan lagbegbe naa, pe awọn Yoruba naa wa lara awọn amookunṣika ọhun, ni Sunday ba beere pe ko tọka tabi darukọ awọn Yoruba to ba mọ, ṣugbọn olori awọn Fulani naa ko le darukọ kan. Wọn ni bi Sunday ṣe n pari ọrọ rẹ lawọn ọdọ kan ti wọn ti mura ija lọọ gba ẹyin fina si awọn ile koriko to wa ni aba (Gaa) Seriki yii, ti ile ati awọn dukia to wa nibẹ si jona deeru loju ẹsẹ. Bakan naa lawọn ọdọ yii tun dana saarin titi, ti wọn si n kọrin pe awọn o fẹẹ fi Fulani kan nilẹ yii mọ. Ṣaaju ni Sunday Igboho ti kede pe ọjọ meje pere loun fun awọn Fulani lati palẹ ẹru wọn mọ, ki wọn si fi agbegbe naa silẹ, latari bi akọlu ati ipaayan nipakupa ṣe n waye lemọlemọ lagbegbe ọhun. Sunday ni oun ko ni i gba kawọn tawọn dibo fun, tawọn mọ bi wọn ṣe dori aleefa, waa ko Fulani apaayan ka awọn mọ, o si loun ko bẹru boya ọlọpaa kan maa mu oun, ẹni lo ba fẹẹ mu oun, oun ṣetan lati ri onitọhun.


Ṣaaju ni Sunday Igboho ti kede pe ọjọ meje pere loun fun awọn Fulani lati palẹ ẹru wọn mọ, ki wọn si fi agbegbe naa silẹ, latari bi akọlu ati ipaayan nipakupa ṣe n waye lemọlemọ lagbegbe ọhun. Sunday ni oun ko ni i gba kawọn tawọn dibo fun, tawọn mọ bi wọn ṣe dori aleefa, waa ko Fulani apaayan ka awọn mọ, o si loun ko bẹru boya ọlọpaa kan maa mu oun, ẹni lo ba fẹẹ mu oun, oun ṣetan lati ri onitọhun.


Awọn sọja mu mẹrin balẹ ninu awọn ajinigbe to da awọn arinrin-ajo lọna l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọrọ bẹyin yọ fawọn ikọ ajinigbe kan lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, pẹlu bawọn sọja ṣe yinbọn pa mẹrin ninu wọn lasiko ti wọn n gbiyanju ati ji awọn arinrin-ajo kan gbe loju ọna marosẹ Ọwọ si Ifọn. Awọn agbebọn ọhun la gbọ pe wọn ti kọkọ ji awọn eeyan kan gbe pamọ lara awọn arinrin-ajo to ko si wọn lọwọ lọjọ naa. Ibi ti wọn ti n da ọkọ mi-in duro ki wọn le ri awọn ero inu rẹ ji gbe lawọn ọmọ ologun to n rin kaakiri agbegbe naa ti de ba wọn, ti wọn si fija pẹẹta fun bii wakati kan gbako. Aarin asiko yii ni wọn mu mẹrin ninu awọn janduku ọhun balẹ, tí wọn si fipa gba awọn ẹni ẹlẹni ti wọn ti ji gbe silẹ lọwọ wọn. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, Alukoro ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Tee-Leo Ikoro, ni lati bii ọjọ diẹ sẹyin lawọn sọja ti n wa gbogbo inu aginju to wa lagbegbe naa nitori awọn ajinigbe to n fi ibẹ ṣe ibuba wọn.


O ṣẹlẹ, wọn lẹni to fẹẹ jẹrii ta ko Fayoṣe nile-ẹjọ ti ko Korona

Faith Adebọla, Eko Ẹjọ ti gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ, Ọgbẹni Peter Ayọdele Fayoṣe, n jẹ lọwọ lori ẹsun ikowojẹ ko le tẹsiwaju lọjọ Ẹti, Furaidee, latari bi ajọ EFCC ti i ṣe olupẹjọ ṣe sọ nile-ẹjọ pe ẹlẹrii pataki tawọn fẹẹ mu wa ti ko arun Korona bayii. Agbẹjọro fun ajọ to n gbogun tiwa ibajẹ ati ṣiṣe owo ilu mọkumọku (Economic and Financial Crimes Commission), Amofin agba Rotimi Jacobs, lo sọ eyi nigba ti ẹjọ naa waye nile-ẹjọ giga tijọba apapọ to wa niluu Ikẹja, nipinlẹ Eko. O ni loootọ loun ṣeleri lati mu ẹlẹrii to ṣe pataki ju ninu ẹjọ naa wa lonii, ilu oyinbo lẹni naa ti fẹẹ wa, ṣugbọn alẹ ana, Ọjọbọ, Tọsidee yii, loun ṣẹṣẹ gbọ nipa ipo ti ilera onitọhun wa, wọn lo ti lugbadi arun Korona lorileede rẹ, ibudo itọju lo si wa bayii, ko le wọ baluu, debi ti yoo le waa ṣẹlẹrii. Rotimi ni: “Oluwaa mi, ẹlẹrii mẹrin ni mo ṣeto lati fi gbe awijare mi lẹsẹ ninu ẹjọ yii, alẹ ana ni mo gbọ pe arun Korona ti mu ọkan to fẹẹ wa latilu oyinbo, ko si lokun ninu lasiko yii rara, tori o n gba itọju lọwọ. Ko ṣee ṣe fun mi lati ri awọn meji mi-in wa, ẹlẹrii kan ṣoṣo lo wa pẹlu mi nibi lonii.” “Ni ti ẹlẹrii akọkọ ti mọ sọ yẹn, mi o mọ igba ti ara rẹ maa ya, itọju arun COVID-19 yii ko ṣee da pato rẹ, Oluwaa mi.” Agbejọro fun olujẹjọ, Amofin agba Ọla Ọlanipẹkun, fesi si ọrọ yii, o ni yatọ si ti pe awọn ẹlẹrii olupẹjọ ko si ni kootu, akọsilẹ awọn ọrọ tawọn ẹlẹrii naa ti sọ, ti wọn ti kọ, ko ti i tẹ awọn lọwọ latọjọ yii. O ni igba toun n sọkalẹ ni papakọ ofurufu n’Ikẹja, laaarọ ọjọ Ẹti lati wa si kootu ni wọn ṣẹṣẹ mu ọkan ninu awọn akọsilẹ ọhun foun, bawo waa loun ṣe fẹẹ mọ ibeere to yẹ lati beere lọwọ awọn ẹlẹrii nigba ti ẹri wọn ko tẹ oun lọwọ lasiko.


Rotimi ni: “Oluwaa mi, ẹlẹrii mẹrin ni mo ṣeto lati fi gbe awijare mi lẹsẹ ninu ẹjọ yii, alẹ ana ni mo gbọ pe arun Korona ti mu ọkan to fẹẹ wa latilu oyinbo, ko si lokun ninu lasiko yii rara, tori o n gba itọju lọwọ. Ko ṣee ṣe fun mi lati ri awọn meji mi-in wa, ẹlẹrii kan ṣoṣo lo wa pẹlu mi nibi lonii.” “Ni ti ẹlẹrii akọkọ ti mọ sọ yẹn, mi o mọ igba ti ara rẹ maa ya, itọju arun COVID-19 yii ko ṣee da pato rẹ, Oluwaa mi.” Agbejọro fun olujẹjọ, Amofin agba Ọla Ọlanipẹkun, fesi si ọrọ yii, o ni yatọ si ti pe awọn ẹlẹrii olupẹjọ ko si ni kootu, akọsilẹ awọn ọrọ tawọn ẹlẹrii naa ti sọ, ti wọn ti kọ, ko ti i tẹ awọn lọwọ latọjọ yii. O ni igba toun n sọkalẹ ni papakọ ofurufu n’Ikẹja, laaarọ ọjọ Ẹti lati wa si kootu ni wọn ṣẹṣẹ mu ọkan ninu awọn akọsilẹ ọhun foun, bawo waa loun ṣe fẹẹ mọ ibeere to yẹ lati beere lọwọ awọn ẹlẹrii nigba ti ẹri wọn ko tẹ oun lọwọ lasiko. Bakan naa ni agbẹjọro fun ileeṣẹ Spotless Investments Limited to jẹjọ ẹsun kan naa pẹlu Fayoṣe, Amofin agba Ọlalekan Ojo, sọ pe oun fara mọ awijare agbẹjọro Fayoṣe, tori nnkan bii aago mẹrin irọlẹ Ọjọbọ, Tọsidee, ni olupẹjọ ṣẹṣẹ fi awọn akọsilẹ kan ṣọwọ soun lori atẹ Wasaapu (Whatsapp) oun, bẹẹ o yẹ ki wọn ti fi i ranṣẹ ṣaaju. O tun loun ko faramọ ki olupẹjọ pe ẹlẹrii tuntun lori ẹjọ yii, awọn ti wọn fẹẹ lo tẹlẹ yẹn ni ki wọn lo. Nigba ti Adajọ Chukwujekwu Aneke to n gbọ ẹjọ naa beere lọwọ olupẹjọ pe igba wo waa ni ara ẹlẹrii pataki ẹ maa ya, Jacobs fesi pe lagbara Ọlọrun, o yẹ kara ẹ ti ya loṣu keji, ta a fẹẹ mu yii.


Bakan naa ni agbẹjọro fun ileeṣẹ Spotless Investments Limited to jẹjọ ẹsun kan naa pẹlu Fayoṣe, Amofin agba Ọlalekan Ojo, sọ pe oun fara mọ awijare agbẹjọro Fayoṣe, tori nnkan bii aago mẹrin irọlẹ Ọjọbọ, Tọsidee, ni olupẹjọ ṣẹṣẹ fi awọn akọsilẹ kan ṣọwọ soun lori atẹ Wasaapu (Whatsapp) oun, bẹẹ o yẹ ki wọn ti fi i ranṣẹ ṣaaju. O tun loun ko faramọ ki olupẹjọ pe ẹlẹrii tuntun lori ẹjọ yii, awọn ti wọn fẹẹ lo tẹlẹ yẹn ni ki wọn lo. Nigba ti Adajọ Chukwujekwu Aneke to n gbọ ẹjọ naa beere lọwọ olupẹjọ pe igba wo waa ni ara ẹlẹrii pataki ẹ maa ya, Jacobs fesi pe lagbara Ọlọrun, o yẹ kara ẹ ti ya loṣu keji, ta a fẹẹ mu yii. Latari eyi, Adajọ Aneke ni oun sun awọn igbẹjọ to n bọ si ọjọ kejidinlọgbọn, ati ikọkandinlọgbọn, oṣu ki-in-ni, ọjọ kejidinlogun, ati ikọkandinlogun, oṣu keji, ati ọjọ kẹrindinlọgbọn si ikejidinlọgbọn, oṣu kẹrin, o si paṣẹ pe ki wọn ṣeto lọtun-un losi fawọn ẹlẹrii wọn lati yọju lawọn ọjọ ti wọn da wọnyi. Tẹ o ba gbagbe, lati ọjọ kejilelogun, oṣu kẹwaa, ọdun 2018, ni Ayọdele Fayoṣe ati ileeṣẹ Spotless Investiments Limited ti n jẹjọ ẹsun ṣiṣẹ owo ilu ti iye rẹ to biliọnu meji naira (#2.2 billion) baṣubasu.


Latari eyi, Adajọ Aneke ni oun sun awọn igbẹjọ to n bọ si ọjọ kejidinlọgbọn, ati ikọkandinlọgbọn, oṣu ki-in-ni, ọjọ kejidinlogun, ati ikọkandinlogun, oṣu keji, ati ọjọ kẹrindinlọgbọn si ikejidinlọgbọn, oṣu kẹrin, o si paṣẹ pe ki wọn ṣeto lọtun-un losi fawọn ẹlẹrii wọn lati yọju lawọn ọjọ ti wọn da wọnyi. Tẹ o ba gbagbe, lati ọjọ kejilelogun, oṣu kẹwaa, ọdun 2018, ni Ayọdele Fayoṣe ati ileeṣẹ Spotless Investiments Limited ti n jẹjọ ẹsun ṣiṣẹ owo ilu ti iye rẹ to biliọnu meji naira (#2.2 billion) baṣubasu.


Ẹ wo Tunde, awakọ to fipa ba obinrin lo pọ ni Mowe, to tun gbowo nla lọwọ ẹ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Tunde Bello lọkunrin ti ẹ n wo yii n jẹ, ẹni ọdun mejilelọgbọn to n ṣiṣẹ awakọ lagbegbe Mowe ni. Oun lo jẹwọ fawọn ọlọpaa pe loootọ loun gbe ọmọbinrin kan lọjọ kẹtadinlogun, oṣu kẹsan-an, ọdun 2020, oun fipa ba a lo pọ, oun si gba ẹgbẹrun lọna ogoje naira (140,000) lọwọ ẹ pẹlu. Ọmọbinrin tawọn ọlọpaa forukọ bo laṣiiri naa lo kọkọ lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Mowe, pe nigba toun n lọ sibi iṣẹ nidaaji kutu ọjọ naa loun wọ mọto ayọkẹlẹ ti Bello jẹ awakọ rẹ. O ni agbegbe Ogunrun loun ti wọ ọ, ṣugbọn nigba tawọn de iyana Mowe, awakọ yi ọwọ ọkọ pada, niṣe lo dari ọkọ sọna Ibadan, lo ba wa mọto naa wọnu igbo, nibi to ti fẹrẹ lu oun pa ko too fipa ba oun lo pọ. Yatọ si ifipabanilopọ yii, obinrin naa sọ pe niṣe ni Tunde tun ni oun ko ni i jẹ koun kuro ninu igbo naa, afi toun ba pe awọn ẹbi oun, ti wọn si fi ẹgbẹrun lọna ogoje naira ranṣẹ. O ni bayii loun pe bọọda oun, tiyẹn si fowo naa ranṣẹ si akanti oun, ẹsẹkẹsẹ naa loun si fowo ohun ranṣẹ si asunwọn ti dẹrẹba yii ni koun fi si.


O ni agbegbe Ogunrun loun ti wọ ọ, ṣugbọn nigba tawọn de iyana Mowe, awakọ yi ọwọ ọkọ pada, niṣe lo dari ọkọ sọna Ibadan, lo ba wa mọto naa wọnu igbo, nibi to ti fẹrẹ lu oun pa ko too fipa ba oun lo pọ. Yatọ si ifipabanilopọ yii, obinrin naa sọ pe niṣe ni Tunde tun ni oun ko ni i jẹ koun kuro ninu igbo naa, afi toun ba pe awọn ẹbi oun, ti wọn si fi ẹgbẹrun lọna ogoje naira ranṣẹ. O ni bayii loun pe bọọda oun, tiyẹn si fowo naa ranṣẹ si akanti oun, ẹsẹkẹsẹ naa loun si fowo ohun ranṣẹ si asunwọn ti dẹrẹba yii ni koun fi si. Lẹyin naa lo too yọnda oun lati maa lọ. Lati ọjọ naa lawọn ọlọpaa ti n wa ọkunrin yii, ki wọn too ri i mu lọjọ kẹrìndínlógún, oṣu kin-in-ni yii. Nigba ti wọn si beere lọwọ ẹ pe ṣe loootọ lo huwa ọhun, Tunde Bello jẹwọ pe loootọ ni.


Lẹyin naa lo too yọnda oun lati maa lọ. Lati ọjọ naa lawọn ọlọpaa ti n wa ọkunrin yii, ki wọn too ri i mu lọjọ kẹrìndínlógún, oṣu kin-in-ni yii. Nigba ti wọn si beere lọwọ ẹ pe ṣe loootọ lo huwa ọhun, Tunde Bello jẹwọ pe loootọ ni. Ọga ọlọpaa pata nipinlẹ Ogun, Edward Ajogun, ti paṣẹ pe ki wọn taari ẹ sẹka to n gbọ ẹsun ijinigbe, ibẹ naa lo si wa bayii to n gbeju gbere.


Ọga ọlọpaa pata nipinlẹ Ogun, Edward Ajogun, ti paṣẹ pe ki wọn taari ẹ sẹka to n gbọ ẹsun ijinigbe, ibẹ naa lo si wa bayii to n gbeju gbere.


O ma ṣe o, ọkan ninu awọn oṣere Fuji jade laye

Aderounmu Kazeem Agbọ-sọgba-nu ni iku ọkan ninu awọn oṣere Fuji nilẹ wa, Alaaji Tajudeen Iṣọla, ti gbogbo eeyan mọ si Ashanti Sholey, to jade laye ṣi n jẹ fun ọpọ eeyan to gbọ nipa rẹ lọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọsẹ yii. ALAROYE gbọ pe ko ti i sẹni to le fidi iku to pa ọmọ bibi Isalẹ Eko, nipinlẹ Eko, yii mulẹ. Ohun ti awọn eeyan kan gbọ naa ni pe o ku. Orileede France lọkunrin onifuji to gbajumọ daadaa yii n gbe lẹyin to kuro ni Naijiria, o si ti wa nibẹ to ọjọ mẹta. O ti kọrin daadaa ni Naijiria, to si gbajumọ laarin awọn onifuji ẹgbẹ ẹ, ko too maa lọọ gbe oke-okun. Ọpọ awọn to mọ ọkunrin naa daadaa ni wọn ti n daro rẹ, ti iku rẹ si ba ọpọ awọn to gburoo rẹ laipẹ yii lojiji, bẹẹ lo n ṣe wọn ni kayeefi.


Ẹnu-ọna baaluu lọwọ ti ba awọn ọmọge meji yii, ayederu iwe irinna ni wọn feẹ lo

Faith Adebọla, Eko Ahamọ awọn agbofinro to n ri si iwọle ati ijade kuro lorileede wa, awọn Imigireṣan, ni Kẹhinde Babalọla ati Adebayọ Kọlapọ Kazeem wa bayii, ẹnu ọna baaluu ti wọn fẹẹ dọgbọn wọ sa lọ sorileede Egypt lọwọ ti tẹ wọn, latari ayederu iwe irinna ti wọn gbe dani. Owurọ ọjọ Ẹti, Furaidee, lọwọ to awọn ọmọge meji naa ni papakọ ofurufu Muritala Mohammed, n’Ikẹja, ipinlẹ Eko. Ẹni ọdun mẹrindinlọgọn lawọn mejeeji. Alukoro fun ileeṣẹ Imigireṣan, Ọgbẹni Sunday James, ṣalaye ninu atẹjade kan to tẹ ALAROYE lọwọ pe ilu Cairo, ti i ṣe olu-ilu orileede Egypt, lawọn obinrin yii sanwo pe awọn n lọ, wọn ti gba fisa, wọn si ti sanwo baaluu, koda wọn ti gba nọmba aaye ijokoo ninu baaluu to fẹẹ gbera laaarọ yii. James ni ko sẹni to mọ ọgbọn tawọn afurasi mejeeji naa da si i, ẹṣọ Imigireṣan kan lo fura si wọn bi wọn ṣe n gun akaba lati wọnu baaluu ọhun, ni wọn ba ni ki wọn jẹ kawọn yẹ iwe wọn wo lẹẹkan si i, ibẹ laṣiiri ti tu pe ko sibi ti wọn ti lu iwe naa lontẹ to yẹ, igba ti wọn si wo nọmba pasipọọtu (iwe irinna) ọwọ wọn, ti wọn ṣayewo ẹ lori ẹrọ kọmputa awọn áṣọbode, kia ni kọmputa fihan pe ayederu (fake) iwe irinna ni wọn gbe dani, tori fọto ọkunrin ati orukọ to yatọ lo han loju ẹrọ kọmputa to n ṣayẹwo, gbogbo


Awọn Fulani darandaran lọọ ka awọn agbẹ mọ inu oko wọn l’Akurẹ, wọn si ṣa wọn bii ẹran

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọrọ awọn Fulani darandaran to n ṣoro bii agbọn nipinlẹ Ondo tun ba ọna mi-in yọ l’ọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, pẹlu bi wọn ṣe lọọ ka awọn agbẹ kan mọ inu oko wọn nitosi Akurẹ, ti wọn si kun ẹni kan bii ẹni kun ẹran. Iṣẹlẹ yii la gbọ pe o waye ninu oko ẹgẹ nla kan ti wọn n pe ni Owobamigbe, eyi to wa loju ọna abule Ilẹyọ Isagba, niluu Akurẹ. Ọkunrin kan ti wọn lo jẹ ọmọ ọkan ninu awọn agbẹ to n dako ẹgẹ lagbegbe naa lo deedee ṣabẹwo sinu oko lọsan-an ọjọ naa to si ba awọn darandaran ọhun ti wọn n fa ẹgẹ ti wọn fowo iyebiye gbin tu lori ebe, ti wọn si n fun awọn maaluu tí wọn n da jẹ. Ibi to ti n gbiyanju ati ṣi wọn lọwọ iṣẹ ibi ti wọn n ṣe lawọn Fulani ọhun ti kọju ija si i, ti wọn si n ṣa a ladaa ni gbogbo ara. Gbogbo awọn ara abule to sa jade lati waa gba ọmọkunrin naa silẹ lọwọ wọn lawọn darandaran naa tun kọ lu, ti wọn si ṣe wọn léṣe ki wọn too raaye sa mọ wọn lọwọ. Ọkan ninu awọn eeyan abule ọhun, Abiọdun Michael to b’ALAROYE sọrọ ni ọpọ awọn olugbe abule ọhun ni wọn ti ko ẹru wọn, ti wọn si ti n sa kuro nitori ibẹru awọn Fulani ọhun.


Ibi to ti n gbiyanju ati ṣi wọn lọwọ iṣẹ ibi ti wọn n ṣe lawọn Fulani ọhun ti kọju ija si i, ti wọn si n ṣa a ladaa ni gbogbo ara. Gbogbo awọn ara abule to sa jade lati waa gba ọmọkunrin naa silẹ lọwọ wọn lawọn darandaran naa tun kọ lu, ti wọn si ṣe wọn léṣe ki wọn too raaye sa mọ wọn lọwọ. Ọkan ninu awọn eeyan abule ọhun, Abiọdun Michael to b’ALAROYE sọrọ ni ọpọ awọn olugbe abule ọhun ni wọn ti ko ẹru wọn, ti wọn si ti n sa kuro nitori ibẹru awọn Fulani ọhun. O ni ko sẹni to ṣetan ati sun ile rẹ labule naa titi tijọba yoo fi wa nnkan ṣe lori iṣẹlẹ naa nitori pe o ti di aṣa awọn Fulani ọhun lati waa maa kọ lu awọn loru nigbakuugba ti ede aiyede ba ti waye laarin awọn.


O ni ko sẹni to ṣetan ati sun ile rẹ labule naa titi tijọba yoo fi wa nnkan ṣe lori iṣẹlẹ naa nitori pe o ti di aṣa awọn Fulani ọhun lati waa maa kọ lu awọn loru nigbakuugba ti ede aiyede ba ti waye laarin awọn.


Ọwọ ẹṣọ Amọtẹkun tẹ awọn ajinigbe mẹrin l’Ekiti

Jide Alabi Lọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọsẹ yii, ni ọwọ ẹsọ Amọtẹkun tẹ awọn ajinigbe mẹrin ti wọn wa si ipinlẹ Ekiti lati ipinlẹ Sokoto. Ilu Ẹda Oniyọ, nijọba ibilẹ Ilejemeje, nipinlẹ Ekiti, lọwọ ti tẹ awọn Fulani darandaran naa ti wọn jẹwọ pe ajinigbe lawọn. Nigba to n ṣafihan wọn fawọn akọroyin lọjọ Ẹti, Furaidee, olori ẹṣọ Amọtẹkun, Ajagun-fẹyinti Joe Kọmọlafẹ, ṣalaye pe lasiko ti awọn ẹṣọ Amọtẹkun n yide kiri ni wọn ri awọn eeyan naa, Abubakar Sule, Sheu Usman, Abubakar Babangida, Sheu Mamuda lori ọkada ni nnkan bii aago mẹsan-an aarọ. Awọn ẹṣọ naa da wọn duro, wọn si beere ibi ti wọn ti n bọ ati ibi ti wọn n lọ. Wọn ni Ilọrin lawọn ti n gun ọkada bọ lẹyin ti wọn ja awọn silẹ lati Sokoto tawọn ti kuro ni nnkan bii ọjọ diẹ sẹyin. Njẹ nibo ni wọn wa n lọ, wọn ni awọn n lọ si Akungba Akoko.


Awọn ẹṣọ naa da wọn duro, wọn si beere ibi ti wọn ti n bọ ati ibi ti wọn n lọ. Wọn ni Ilọrin lawọn ti n gun ọkada bọ lẹyin ti wọn ja awọn silẹ lati Sokoto tawọn ti kuro ni nnkan bii ọjọ diẹ sẹyin. Njẹ nibo ni wọn wa n lọ, wọn ni awọn n lọ si Akungba Akoko. Nigba ti awọn ẹṣọ Amọtẹkun si beere ohun ti wọn n lọọ ṣe nibẹ, awọn eeyan naa ko ri alaye gidi kan ṣe fun wọn. Ṣugbọn wọn jẹwọ pe ajinigbe ni awọn. Ọkan ninu ọkada ti wọn gun naa ko ni nọmba tabi iwe idanimọ kankan, bakan naa ni wọn ni ọkan ninu wọn kọ ọ lede Hausa sara ọkada rẹ pe ‘Duniyan Ba Hutu’ eyi to tumọ si ‘Ko si alaafia fun aye’.


Nigba ti awọn ẹṣọ Amọtẹkun si beere ohun ti wọn n lọọ ṣe nibẹ, awọn eeyan naa ko ri alaye gidi kan ṣe fun wọn. Ṣugbọn wọn jẹwọ pe ajinigbe ni awọn. Ọkan ninu ọkada ti wọn gun naa ko ni nọmba tabi iwe idanimọ kankan, bakan naa ni wọn ni ọkan ninu wọn kọ ọ lede Hausa sara ọkada rẹ pe ‘Duniyan Ba Hutu’ eyi to tumọ si ‘Ko si alaafia fun aye’. Yatọ si ọkada mẹrin ti wọn gun ọhun, awọn Amọtẹkun tun ri okun kan lọwọ wọn, eyi ti awọn eeyan naa jẹwọ pe awọn fi maa n so awọn eeyan ti awọn ba ji gbe. Awọn ẹṣọ Amọtẹkun ti ṣeleri lati fa wọn le ọlọpaa lọwọ fun iwadii to gbopọn.


Yatọ si ọkada mẹrin ti wọn gun ọhun, awọn Amọtẹkun tun ri okun kan lọwọ wọn, eyi ti awọn eeyan naa jẹwọ pe awọn fi maa n so awọn eeyan ti awọn ba ji gbe. Awọn ẹṣọ Amọtẹkun ti ṣeleri lati fa wọn le ọlọpaa lọwọ fun iwadii to gbopọn.


Fidio: Sunday Igboho wọlu Igangan, n’Ibarapa

Ọkan pataki ninu awọn ajijagbara ilẹ Yoruba, Sunday Igboho, ti gbogbo eeyan mọ si Igboho Òòṣà ti wọ̀lú lgangan, lbarapa, nipinlẹ Ọ̀yọ́, lẹ́yìn ọjọ meje to fun awọn darandaran ilu naa lati kuro nibẹ. ALAROYE gbọ pe niṣe ni awọn Fulani darandaran naa kan lugbẹ nigba ti wọn gbọ pe okunrin naa ti wọ̀lú. Tefétefé lo si le gbogbo wọn danu. Tẹ o ba gbagbe, fa-a-ka-ja-a ti wa laarin ọkunrin naa atijọba Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lori ìgbésẹ̀ to fẹ́ẹ́ gbe yii, ṣùgbọ́n okunrin naa ko bẹru, o yoju sílùú lgangan, o si le awọn Fulani darandaran kuro nibẹ.


Nitori bo ṣe purọ mọ ọga rẹ, adajọ ju Pasitọ Abiọdun sẹwọn ọdun meji l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ile-ẹjọ giga to wa l’Akurẹ ti dajọ ẹwọn ọdun meji fun iranṣẹ Ọlọrun kan, Pasitọ Abiọdun John, lori ẹsun bibura eke ati pipa irọ mọ ọga rẹ, Pasitọ Gbenga Akinbiyi, to jẹ oludasilẹ ijọ Promise Land. Olujẹjọ ọhun ati ọga agba kan ni Fasiti Adekunle Ajasin to wa l’Akungba Akoko, Ọjọgbọn Lanre Olu Adeyẹmi, ni wọn jọ wọ lọ sile-ẹjọ ẹjọ naa lori ẹsun ọtọọtọ ti wọn fi kan wọn. Awọn ẹsun bii mẹjọ to da lori lilo ẹrọ ayelujara lati huwa ibi, pipa irọ mọ ọga rẹ atawọn alagba ijọ pe wọn ri olubi atawọn oogun abẹnugọngọ mọ ori pẹpẹ sọọsi, iroyin eke, didun ikooko mọ ẹmi ẹni, pipe ara ẹni loun ti a ko jẹ atawọn mi-in ni wọn ka si olusọaguntan yii lẹsẹ nigba ti igbẹjọ kọkọ bẹrẹ lọdun to kọja. Koko ẹsun ti wọn fi kan Ọjọgbọn Lanre to n jẹjọ pẹlu rẹ ni ṣiṣe iranwọ fun afurasi naa lori irọ pipa ati iroyin eke to n tan kalẹ nipa ọga rẹ. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ lọsan-an Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, Onidaajọ Bọde Adegbẹhingbe ni ki Ọjọgbọn Lanre maa lọ sile rẹ layọ ati alaafia niwọn igba tawọn olupẹjọ ti kuna ati fidi ẹsun ti wọn fi kan an mulẹ daadaa. Lori ọrọ ti Pasitọ Abiọdun, Onidaajọ Adegbẹhingbe fagi le meje ninu awọn ẹsun ti wọn fi kan an, o ni awọn ẹsun wọnyi ko lẹsẹ nilẹ to.


Koko ẹsun ti wọn fi kan Ọjọgbọn Lanre to n jẹjọ pẹlu rẹ ni ṣiṣe iranwọ fun afurasi naa lori irọ pipa ati iroyin eke to n tan kalẹ nipa ọga rẹ. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ lọsan-an Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, Onidaajọ Bọde Adegbẹhingbe ni ki Ọjọgbọn Lanre maa lọ sile rẹ layọ ati alaafia niwọn igba tawọn olupẹjọ ti kuna ati fidi ẹsun ti wọn fi kan an mulẹ daadaa. Lori ọrọ ti Pasitọ Abiọdun, Onidaajọ Adegbẹhingbe fagi le meje ninu awọn ẹsun ti wọn fi kan an, o ni awọn ẹsun wọnyi ko lẹsẹ nilẹ to. Adajọ ni ki olujẹjọ ọhun lọọ fẹwọn ọdun meji jura fun jijẹbi ẹsun bibura eke ati irọ to pa mọ ọga rẹ nitori pe o ti huwa to lodi labẹ abala kejidinlọgọfa ninu iwe ofin ipinlẹ Ondo. Onidaajọ Adegbẹhingbe ni ki ojisẹ Ọlọrun naa ṣi wa latimọle awọn ọlọpaa titi ti ero yoo fi dinku ninu ọgba ẹwọn ti wọn n mu un lọ latari arun Korona to wa nita.


Adajọ ni ki olujẹjọ ọhun lọọ fẹwọn ọdun meji jura fun jijẹbi ẹsun bibura eke ati irọ to pa mọ ọga rẹ nitori pe o ti huwa to lodi labẹ abala kejidinlọgọfa ninu iwe ofin ipinlẹ Ondo. Onidaajọ Adegbẹhingbe ni ki ojisẹ Ọlọrun naa ṣi wa latimọle awọn ọlọpaa titi ti ero yoo fi dinku ninu ọgba ẹwọn ti wọn n mu un lọ latari arun Korona to wa nita.


Fidio: Sunday lgboho n palẹ ogun mọ

Ọkan ninu awọn ajijagbara ilẹ Yoruba, Sunday Igboho, loun yoo de lbarapa lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, gẹ́gẹ́ bi oun ti ṣeleri. Bẹẹ lo fi alalẹ Yoruba ṣepe fun awọn to n ṣatilẹying dáwọn Fulani darandaran.


Ẹ woju Desmond, ayederu sọja, tọwọ tẹ l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọwọ ọlọpaa ipinlẹ Ondo ti tẹ ayederu ṣọja kan, Desmond Ikechukwu. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Bọlaji Salami, fidi rẹ mulẹ fawọn oniroyin pe ọwọ awọn tẹ ọkunrin ẹni ọdun mẹrinlelogun ọhun pẹlu aṣọ ṣọja to wọ sọrun lagbegbe Ararọmi, niluu Akurẹ, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ ọsẹ to kọja. Salami ni iwadii ti awọn ṣe lori iṣẹlẹ ọhun fihan pe Desmond ko fi igba kankan dara pọ mọ ikọ ọmọ ologun ri, ó ni ṣe lo kan n faṣọ ṣọja to n wọ kaakiri ilu da ibẹru sọkan awọn eeyan, bẹẹ lo tun fi n lu awọn mi-in ni jibiti awọn nnkan ini wọn. O ni ko ni i pẹ rara ti ọkunrin naa yoo foju bale-ẹjọ lẹyin tawọn ọlọpaa ba fọrọ wa a lẹnu wo tan.


Wọn ṣeeṣi san miliọnu meji s’akaunti Adetunji, lo ba na gbogbo ẹ, adajọ ti ju u sewọn

Stephen Ajagbe, Ilorin A ṣe oootọ lọrọ tawọn eeyan maa n sọ pe ifa a maa fa ni lapo ya nigba mi-in. Bẹẹ gẹlẹ lọrọ ri fun dẹrẹba ẹni ọdun marundinlaaadọta kan, Adetunji Tunde Oluwaṣẹgun, ẹni to ṣadeede ri miliọnu meji naira to wọnu akanti rẹ, to si ku owo naa na. Nigba tajọ EFCC wọ ọ lọ sile-ẹjọ giga kan niluu Ilọrin, adajọ ni ki ọkunrin naa lọọ ṣẹwọn ọdun meji gbako nitori iwa ole ati aini ootọ to hu naa. Adajọ Sikiru Oyinloye to paṣẹ naa ni ọdaran ọhun gbọdọ da gbogbo owo naa pada fun ẹni to ni i ki ọdun meji ẹwọn rẹ to n ṣe too pe. Arabinrin Ṣhẹrifat Ọmọlara Sanni ni wọn lo ṣeeṣi san miliọnu meji naira sinu akanti GTB; 0008383333, ti Adetunji n lo, laarin oṣu keje si ikẹjọ, ọdun 2020, ṣugbọn dipo ko jẹ ki banki rẹ mọ, ṣe lo bẹrẹ si ni na an titi to fi pari ẹ. Ọdaran naa ni loootọ loun jẹbi nigba tile-ẹjọ ka ẹsun rẹ si i leti. Adajọ Oyinloye ni niwọngba to ti jẹwọ pe oun jẹbi, ko lọọ ṣẹwọn, ko le baa jẹ arikọgbọn fun awọn to ba n hu iru iwa bẹẹ.


Ile-ẹjọ sọ Ademọla sẹwọn, iṣẹ ẹjẹnti lo fi lu awọn eeyan ni jibiti owo nla l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Ahamọ ọgba ẹwọn nile-ẹjọ Majisreeti to wa n’Igboṣere, l’Ekoo, sọ Adeyẹmi Ademọla si. Ẹsun ti wọn fi kan an ni pe o loun n ṣiṣẹ ẹjẹnti lati ba awọn ayalegbe wa ile, ṣugbọn jibiti lo n lu wọn, miliọnu lọna ogun naira ni gbese ti wọn ṣẹ si i lọrun bayii. Agbefọba, Inpẹkitọ Franscis Igbinosa, ṣalaye fun ile-ẹjọ l’Ọjọbọ, Wẹsidee, ọsẹ yii, nigba ti igbẹjọ waye lori ẹsun yii, pe laarin ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu kẹta, ọdun 2017, si ọjọ kẹrin, oṣu kẹrin, ọdun naa, ni afurasi ọdaran yii huwa aidaa ọhun. Alaye to ṣe ni pe, ile kan wa ti wọn pe ni Richland Mall and Event Centre, loju ọna Lẹkki si Ajah, lagbegbe Lẹkki, nipinlẹ Eko, Ọtunba Stephen Ajọsẹ lo ni ile naa, ṣọọbu rẹpẹtẹ ni wọn n kọ sibẹ, ni Ademọla ba n sọ fawọn eeyan pe wọn oun ni aṣoju ẹni to ni ṣọọbu naa, kawọn eeyan to ba fẹẹ rẹnti ṣọọbu naa tete kowo wa. Wọn lo gba miliọnu kan naira lọwọ Ọgbẹni Kenneth Okpaise tiyẹn loun fẹẹ rẹnti ṣọọbu kan, o gba miliọnu kan ati okoolelọọọdunrun naira lọwọ Ọgbẹni Emmanuel Ibenye logunjọ, oṣu kẹsan-an, bẹẹ lo tun gba miliọnu mẹwaa aabọ lọwọ obinrin kan, Abieyinna Jaja, ṣọọbu mẹrin lo loun maa fi rẹnti fun un. Bayii ni wọn lọkunrin onijibiti yii gba owo kaakiri lọwọ awọn eeyan lai jẹ pe wọn fa iṣẹ fifi ṣọọbu rẹnti le e lọwọ, Ọtunba Stephen Ajọsẹ to nile ọhun si sọ fawọn ọlọpaa pe oun o tiẹ kofiri ẹ ri debii pe awọn jọ sọrọ, bẹẹ ni ko kowo kan foun.


Alaye to ṣe ni pe, ile kan wa ti wọn pe ni Richland Mall and Event Centre, loju ọna Lẹkki si Ajah, lagbegbe Lẹkki, nipinlẹ Eko, Ọtunba Stephen Ajọsẹ lo ni ile naa, ṣọọbu rẹpẹtẹ ni wọn n kọ sibẹ, ni Ademọla ba n sọ fawọn eeyan pe wọn oun ni aṣoju ẹni to ni ṣọọbu naa, kawọn eeyan to ba fẹẹ rẹnti ṣọọbu naa tete kowo wa. Wọn lo gba miliọnu kan naira lọwọ Ọgbẹni Kenneth Okpaise tiyẹn loun fẹẹ rẹnti ṣọọbu kan, o gba miliọnu kan ati okoolelọọọdunrun naira lọwọ Ọgbẹni Emmanuel Ibenye logunjọ, oṣu kẹsan-an, bẹẹ lo tun gba miliọnu mẹwaa aabọ lọwọ obinrin kan, Abieyinna Jaja, ṣọọbu mẹrin lo loun maa fi rẹnti fun un. Bayii ni wọn lọkunrin onijibiti yii gba owo kaakiri lọwọ awọn eeyan lai jẹ pe wọn fa iṣẹ fifi ṣọọbu rẹnti le e lọwọ, Ọtunba Stephen Ajọsẹ to nile ọhun si sọ fawọn ọlọpaa pe oun o tiẹ kofiri ẹ ri debii pe awọn jọ sọrọ, bẹẹ ni ko kowo kan foun. Ẹsun mọkanla ọtọọtọ ni wọn ka si olujẹjọ yii lọrun, lara ẹ ni pe o lu jibiti, o pera ẹ ni ohun ti ko jẹ fawọn eeyan, o fẹtan gbowo lọwọ awọn ẹni ẹlẹni, o si tun jale. Wọn lawọn ẹsun naa ta ko isọri ọọdunrun ati mẹrinla (314), isọri irinwo ati mọkanla (411) ati isọri kejidinlaaadọsan-an (168) iwe ofin iwa ọdaran nipinlẹ Eko, ijiya to jẹbi wọn. Nigba ti wọn beere ọrọ lọwọ olujẹjọ, Ademọla loun o jẹbi awọn ẹsun wọnyi pẹlu alaye, n ladajọ Majisreeti naa ba ni ko sọ alaye ẹ di ọjọ mi-in na, o ni ki wọn ṣi tọju ẹ sahaamọ ọgba ẹwọn Kirikiri.


Ẹsun mọkanla ọtọọtọ ni wọn ka si olujẹjọ yii lọrun, lara ẹ ni pe o lu jibiti, o pera ẹ ni ohun ti ko jẹ fawọn eeyan, o fẹtan gbowo lọwọ awọn ẹni ẹlẹni, o si tun jale. Wọn lawọn ẹsun naa ta ko isọri ọọdunrun ati mẹrinla (314), isọri irinwo ati mọkanla (411) ati isọri kejidinlaaadọsan-an (168) iwe ofin iwa ọdaran nipinlẹ Eko, ijiya to jẹbi wọn. Nigba ti wọn beere ọrọ lọwọ olujẹjọ, Ademọla loun o jẹbi awọn ẹsun wọnyi pẹlu alaye, n ladajọ Majisreeti naa ba ni ko sọ alaye ẹ di ọjọ mi-in na, o ni ki wọn ṣi tọju ẹ sahaamọ ọgba ẹwọn Kirikiri. Amọ o faaye beeli silẹ fun un pẹlu ẹẹdẹgbẹta naira ati ẹlẹrii meji ti wọn gbọdọ ni iye owo kan naa lọwọ, ki wọn si jẹ oṣiṣẹ ijọba to ni dukia to tẹwọn sagbegbe kootu naa.


Amọ o faaye beeli silẹ fun un pẹlu ẹẹdẹgbẹta naira ati ẹlẹrii meji ti wọn gbọdọ ni iye owo kan naa lọwọ, ki wọn si jẹ oṣiṣẹ ijọba to ni dukia to tẹwọn sagbegbe kootu naa.


Ijọba ni kawọn ilewosan maa ṣayẹwo Korona fun gbogbo alaisan to ba wa sọdọ wọn ni Kwara

Stephen Ajagbe, Ilorin Ni ibamu pẹlu aṣẹ ajọ n to n gbogun ti arun, lorilẹ-ede Naijiria, NCDC, ijọba ipinlẹ Kwara ti sọ fun gbogbo awọn oṣiṣẹ ilera kaakiri awọn ọsibitu ijọba lati maa kọkọ ṣe ayẹwo fun alaisan to ba tọ wọn wa lati mọ boya onitọhun ni awọn apẹrẹ arun Covid-19 lara, ko too di pe wọn ṣe itọju rẹ. Bakan naa ẹwẹ, wọn ni ko si ilewosan aladaani kankan tajọ NCDC fontẹ lu lati tọju arun Korona ni Kwara o, fun idi eyi, kawọn araalu ṣọra gidi, bẹẹ si ni kawọn ilewosan bẹẹ maa juwe ọna ibudo itọju Covid-19 to wa ni Sobi, Alagbado fawọn alaisan ti wọn ba ri i pe wọn ni apẹẹrẹ rẹ lara. Alaga igbimọ to n mojuto Covid-19 nipinlẹ Kwara, to tun jẹ Igbakeji gomina, Kayọde Alabi, lo ṣe ikede naa ninu atẹjade kan l’Ọjọbọ, Tọside, ọsẹ yii. O ni awọn to ba fẹẹ ṣe ayẹwo le lọ sawọn ibudo tijọba ti gbe kalẹ kaakiri olu ijọba ibilẹ kọọkan, laarin aago mẹsan-an aarọ si marun-un irọlẹ ojoojumọ laarin ọsẹ nikan. Alabi ni esi ayẹwo teeyan ba ṣe maa bẹrẹ si i jade laarin wakati mẹrinlelogun. O ke si awọn oṣiṣẹ ilera lati maa tete tọka ibudo itọju arun, Covid-19/Infectious Disease Centre Sobi (Alagbado) sawọn to ba ni apẹẹrẹ rẹ ki wọn le gba wọn nimọran nipa ọna ti wọn fi le yẹ ara wọn sọtọ ninu ile wọn, ki wọn si takete sawọn ara ile mi-in ti ko ni i lara.


O ni awọn to ba fẹẹ ṣe ayẹwo le lọ sawọn ibudo tijọba ti gbe kalẹ kaakiri olu ijọba ibilẹ kọọkan, laarin aago mẹsan-an aarọ si marun-un irọlẹ ojoojumọ laarin ọsẹ nikan. Alabi ni esi ayẹwo teeyan ba ṣe maa bẹrẹ si i jade laarin wakati mẹrinlelogun. O ke si awọn oṣiṣẹ ilera lati maa tete tọka ibudo itọju arun, Covid-19/Infectious Disease Centre Sobi (Alagbado) sawọn to ba ni apẹẹrẹ rẹ ki wọn le gba wọn nimọran nipa ọna ti wọn fi le yẹ ara wọn sọtọ ninu ile wọn, ki wọn si takete sawọn ara ile mi-in ti ko ni i lara. O ni to ba ni ohunkohun tawọn araalu ba fẹẹ beere tabi fi to ijọba leti, wọn le pe sori awọn nọmba wọnyi; 09062010001, 09062010002, 09010999937, 09010999938.


O ni to ba ni ohunkohun tawọn araalu ba fẹẹ beere tabi fi to ijọba leti, wọn le pe sori awọn nọmba wọnyi; 09062010001, 09062010002, 09010999937, 09010999938.


Wọn ko gbe ọmuti ọlọpaa to pa awọn ọmọ mi meji lọ sile-ẹjọ latọdun 2015, mo fẹ idajọ ododo – Oluwatoyin

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Obinrin kan, Oluwatoyin Adetọna, ti yọju siwaju igbimọ to n gbọ ẹsun iwakiwa awọn ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun lati gba idajọ ododo lori bi ọlọpaa kan ti wọn lo ti muti yo ṣe ṣeku pa awọn ọmọ rẹ meji lọdun 2015. Gẹgẹ bi obinrin naa ṣe sọ, “Aarọ ọjọ Sannde kan niṣẹlẹ naa ṣẹlẹ lọdun 2015, a n mura ṣọọsi lọwọ ni, mo wa ninu ileewẹ ni mo deede gbọ ariwo, nigba ti mo maa jade sita ile wa to wa ni D112, Ẹgbẹ Idi, niluu Ileṣa, oku meji lara awọn ọmọ mi ni mo n wo nilẹẹlẹ. “Ohun ti mo mọ mọ niyẹn nitori loju-ẹsẹ ni mo daku lọ rangbọndan. Odidi oṣu kan ati ọjọ mẹta ni mo lo nileewosan Wesley Guild Hospital, ki iye mi too sọ pada. “Nigba ti mo pada sile ni ẹnikan tọrọ naa ṣoju ẹ ṣalaye fun mi pe ọkunrin ọlọpaa kan torukọ rẹ n jẹ Agada muti yo, to si wa ọkọ akọtami (Armoured Tank), ibi to ti n ṣe balabala loju titi lo ti kọ lu awọn ọmọ mi mejeeji, to si pa wọn. Wọn ni awọn araadugbo ba igo bia to n mu niwaju mọto akọtami naa” Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, agbẹjọro fun awọn ọlọpaa, F. B. Osei, sọ fun igbimọ naa pe wọn ti yanju ọrọ ti obinrin naa gbe wa nitori ileeṣẹ ọlọpaa ti da ọkunrin Agada naa duro latigba iṣẹlẹ naa, bẹẹ ni wọn ti gbe iwe ẹsun rẹ lọ si ẹka eto idajọ nipinlẹ Ọṣun fun igbẹjọ.


Odidi oṣu kan ati ọjọ mẹta ni mo lo nileewosan Wesley Guild Hospital, ki iye mi too sọ pada. “Nigba ti mo pada sile ni ẹnikan tọrọ naa ṣoju ẹ ṣalaye fun mi pe ọkunrin ọlọpaa kan torukọ rẹ n jẹ Agada muti yo, to si wa ọkọ akọtami (Armoured Tank), ibi to ti n ṣe balabala loju titi lo ti kọ lu awọn ọmọ mi mejeeji, to si pa wọn. Wọn ni awọn araadugbo ba igo bia to n mu niwaju mọto akọtami naa” Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, agbẹjọro fun awọn ọlọpaa, F. B. Osei, sọ fun igbimọ naa pe wọn ti yanju ọrọ ti obinrin naa gbe wa nitori ileeṣẹ ọlọpaa ti da ọkunrin Agada naa duro latigba iṣẹlẹ naa, bẹẹ ni wọn ti gbe iwe ẹsun rẹ lọ si ẹka eto idajọ nipinlẹ Ọṣun fun igbẹjọ. Ṣugbọn Iyaafin Adetọna sọ pe loootọ loun gbọ pe wọn ti da Aguda duro lẹnu iṣẹ, ṣugbọn oun ko gbọ pe wọn ti gbe e lọ si kootu. Bakan naa ni agbẹjọro olupẹjọ, Abdulfatai Abdulsalam, sọ pe ẹka eto idajọ ko ti i gbe igbesẹ kankan lori ọrọ naa. Alaga igbimọ naa, Adajọfẹyinti Akin Ọladimeji, waa paṣẹ fun Akọwe igbimọ, Kẹmi Bello, ẹni to tun jẹ ọga agba lẹka eto idajọ nipinlẹ Oṣun lati ṣewadii lori ohun to fa a ti wọn ko fi ti i gbe Agada lọ sile-ẹjọ.


Ṣugbọn Iyaafin Adetọna sọ pe loootọ loun gbọ pe wọn ti da Aguda duro lẹnu iṣẹ, ṣugbọn oun ko gbọ pe wọn ti gbe e lọ si kootu. Bakan naa ni agbẹjọro olupẹjọ, Abdulfatai Abdulsalam, sọ pe ẹka eto idajọ ko ti i gbe igbesẹ kankan lori ọrọ naa. Alaga igbimọ naa, Adajọfẹyinti Akin Ọladimeji, waa paṣẹ fun Akọwe igbimọ, Kẹmi Bello, ẹni to tun jẹ ọga agba lẹka eto idajọ nipinlẹ Oṣun lati ṣewadii lori ohun to fa a ti wọn ko fi ti i gbe Agada lọ sile-ẹjọ. Lẹyin naa lo sun igbẹjọ siwaju di ọjọ kọkandinlogun, oṣu keji, ọdun yii.


Lẹyin naa lo sun igbẹjọ siwaju di ọjọ kọkandinlogun, oṣu keji, ọdun yii.


Awọn araalu ya sigboro, wọn ni ẹyin Akeredolu lawọn wa, ki awọn Fulani darandaran maa lọ

Rẹpẹtẹ lawọn èèyàn ya sita lati fẹhonu hàn l’Ọjọbọ, Tọsidee, ti wọn si sọ pe ẹyin ijọba Rotimi Akeredolu to ni ki awọn Fulani darandaran kuro l’Ondo lawọn wa ni tawọn. Awọn agbẹ, awọn aṣọgbo atawọn onimọto pẹlu awọn araalu ni kaluku wọn kọ iwe pelebe pelebe lọwọ, ti wọn n sọ pe o to gẹẹ, ki awọn Fulani darandaran maa lọ, nitori pupọ ninu awọn ọmọ ẹgbẹ awọn lawọn èèyàn yii ti ṣẹmi wọn lofo, ti wọn sì tún ti ji ọpọ gbe pẹlu. Wọn láwọn fara mọ igbesẹ Gomina Rótìmí Akeredolu lori ki eto aabo to péye le wa. Wọn ni ti eto aabo to péye ko ba tete waye, o ṣee ṣe ko da wahala àìsí oúnjẹ atawọn inira mi-in silẹ nipinlẹ ohun. Ìjọba Ondo ti pàṣẹ fawọn Fulani darandaran pe wọn gbọdọ fi ipinlẹ naa silẹ laarin ọjọ meje. Latigba ti iroyin ọhun ti jade ni kaluku ti n sọ ohun ti wọn ri sí i.


Wọn ti mu Peter atawọn to ran pe ki wọn lọọ ja ọga ẹ lole n’Ifọ  Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta

Ọmọkunrin ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn kan, Peter Okenu, pẹlu awọn mẹrin mi-in to ran pe ki wọn lọọ ja ọga to n ba taja lole, ni ọwọ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti tẹ bayii, wọn si ti fi wọn pamọ si ahamọ lẹka itọpinpin. Stephen Anyi ni ọga Peter, oun lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Ifọ lọjọ kẹtadinlogun, oṣu kejila, ọdun 2020, pe awọn ikọ adigunjale ẹlẹni meje kan waa ka oun atawọn ẹbi oun mọle laago meji oru ọjọ naa. O ni pẹlu ibọn, ada ati aake lawọn ole naa de ile oun to wa ni Kajola ‘Phase 2, lagbegbe Ifọ. O fi kun un pe niṣe ni wọn ko awọn ni papamọra, ti wọn gba ẹgbẹrun lọna aadọjọ naira (150,000) lọwọ oun. Stephen sọ pe awọn adigunjale naa gbe ẹrọ kọmputa oun lọ, o ni wọn ko awọn foonu, tẹlifiṣan ara ogiri ati mọto Toyota Highlander oun ti nọmba ẹ jẹ KJA 38 FZ, lọ. Bayii lawọn ọlọpaa bẹrẹ si i wa awọn ole yii, Muṣin, nipinlẹ Eko, ni ọwọ wọn si ti ba awọn mẹrin kan laipẹ yii, nigba ti wọn fẹẹ ta mọto Highlander Ọgbẹni Stephen.


O fi kun un pe niṣe ni wọn ko awọn ni papamọra, ti wọn gba ẹgbẹrun lọna aadọjọ naira (150,000) lọwọ oun. Stephen sọ pe awọn adigunjale naa gbe ẹrọ kọmputa oun lọ, o ni wọn ko awọn foonu, tẹlifiṣan ara ogiri ati mọto Toyota Highlander oun ti nọmba ẹ jẹ KJA 38 FZ, lọ. Bayii lawọn ọlọpaa bẹrẹ si i wa awọn ole yii, Muṣin, nipinlẹ Eko, ni ọwọ wọn si ti ba awọn mẹrin kan laipẹ yii, nigba ti wọn fẹẹ ta mọto Highlander Ọgbẹni Stephen. Awọn mẹrin tọwọ ọlọpaa ba naa ni: Ibrahim Arowolo; ẹni ọdun mẹrinlelogun, Ṣowẹmimọ Faruk; ẹni ọdun mejidinlogun, Yusuf Azeez; ẹni ọdun mẹtalelogun ati Yakubu Ibrahim; ẹni ọdun mọkanlelọgbọn. Awọn wọnyi ni wọn jẹwọ fawọn ọlọpaa pe awọn ko deede lọọ ja Ọ̀gbẹ́ni Stephen lole, wọn ni ọmọọṣẹ rẹ to n ba a taja ni ṣọọbu, Peter Okenu, lo bẹ awọn niṣẹ yii, oun naa lo si fun àwọn ni adirẹẹsi tawọnfi dele naa. Bi wọn ṣe jẹwọ lawọn ọlọpaa lọọ mu Peter, oun naa si jẹwọ pe oun loun ran awọn adigunjale sọgaa oun.


Awọn mẹrin tọwọ ọlọpaa ba naa ni: Ibrahim Arowolo; ẹni ọdun mẹrinlelogun, Ṣowẹmimọ Faruk; ẹni ọdun mejidinlogun, Yusuf Azeez; ẹni ọdun mẹtalelogun ati Yakubu Ibrahim; ẹni ọdun mọkanlelọgbọn. Awọn wọnyi ni wọn jẹwọ fawọn ọlọpaa pe awọn ko deede lọọ ja Ọ̀gbẹ́ni Stephen lole, wọn ni ọmọọṣẹ rẹ to n ba a taja ni ṣọọbu, Peter Okenu, lo bẹ awọn niṣẹ yii, oun naa lo si fun àwọn ni adirẹẹsi tawọnfi dele naa. Bi wọn ṣe jẹwọ lawọn ọlọpaa lọọ mu Peter, oun naa si jẹwọ pe oun loun ran awọn adigunjale sọgaa oun. DSP Abimbọla Oyeyẹmi fidi ẹ mulẹ pe mọto Highlander ti wọn fẹẹ ta, ibọn ilewọ ibilẹ ̣kan, ibọn ilewọ olojumeji to jẹ ti ibilẹ, ada mẹta ati foonu oriṣii D mẹrin lawọn gba pada lọwọ awọn tọwọ ba yii. Awọn ọlọpaa n wa awọn yooku ninu ikọ adigunjale yii, wọn yoo si wa wọn ri gẹgẹ bi aṣẹ CP Edward Ajogun.


DSP Abimbọla Oyeyẹmi fidi ẹ mulẹ pe mọto Highlander ti wọn fẹẹ ta, ibọn ilewọ ibilẹ ̣kan, ibọn ilewọ olojumeji to jẹ ti ibilẹ, ada mẹta ati foonu oriṣii D mẹrin lawọn gba pada lọwọ awọn tọwọ ba yii. Awọn ọlọpaa n wa awọn yooku ninu ikọ adigunjale yii, wọn yoo si wa wọn ri gẹgẹ bi aṣẹ CP Edward Ajogun.


Ọkan ninu awọn tina jo l’Abẹokuta lọjọ Iṣẹgun ti ku o

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Ọsibitu ‘Federal Medical Center’(FMC), l’Abẹokuta, ti fidi ẹ mulẹ pe ọkan ninu awọn tina jo nibi ijamba to ṣẹlẹ ni Kutọ l’Abẹokuta, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii ti dagbere faye. Agbẹnusọ ọsibitu yii, Ọgbẹni Ṣẹgun Orisajo, lo sọ eyi di mimọ ninu atẹjade to fi sita laaarọ Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kọkanlelogun, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021 yii. O ṣalaye pe ọkunrin ni ẹni ọdun mejilelogoji to doloogbe naa. Orisajo ṣalaye pe ina jo ọkunrin naa pupọ, ida mẹrindinlọgọrun-un (96%) lo pe apa ibi ti ina ti jo o. O tẹsiwaju pe nigba ti wọn gbe e de pẹlu awọn meji mi-in ti ina yii jo, awọn n fa omi ti oogun wa ninu rẹ si wọn lara gẹgẹ bi ọna itọju kan ni. Nigba ti ọkunrin naa ni iṣoro ati tọ, awọn bẹrẹ eto lati ṣe itọju ti wọn n pe ni ‘Dialisis’ fun un, ṣugbọn aarọ Ọjọbọ yii lo ku ki wọn too ṣeto itọju naa fun un rara. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ Iṣẹgun, ọjọ kọkandinlogun, oṣu kin-in-ni yii, ni ina sọ lagbegbe banki GTB, ni Kutọ, l’Abẹokuta, lasiko ti tanka epo kan padanu ijanu ẹ nigba to fẹẹ sọkalẹ lori afara Kutọ.


Orisajo ṣalaye pe ina jo ọkunrin naa pupọ, ida mẹrindinlọgọrun-un (96%) lo pe apa ibi ti ina ti jo o. O tẹsiwaju pe nigba ti wọn gbe e de pẹlu awọn meji mi-in ti ina yii jo, awọn n fa omi ti oogun wa ninu rẹ si wọn lara gẹgẹ bi ọna itọju kan ni. Nigba ti ọkunrin naa ni iṣoro ati tọ, awọn bẹrẹ eto lati ṣe itọju ti wọn n pe ni ‘Dialisis’ fun un, ṣugbọn aarọ Ọjọbọ yii lo ku ki wọn too ṣeto itọju naa fun un rara. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ Iṣẹgun, ọjọ kọkandinlogun, oṣu kin-in-ni yii, ni ina sọ lagbegbe banki GTB, ni Kutọ, l’Abẹokuta, lasiko ti tanka epo kan padanu ijanu ẹ nigba to fẹẹ sọkalẹ lori afara Kutọ. Eeyan mẹta lo ku loju-ẹsẹ nibẹ, mọto ati ọkada jona, awọn mi-in si fara pa, wọn gbe wọn lọ si FMC, ọkan ninu awọn to fara pa lo dagbere faye yii.


Eeyan mẹta lo ku loju-ẹsẹ nibẹ, mọto ati ọkada jona, awọn mi-in si fara pa, wọn gbe wọn lọ si FMC, ọkan ninu awọn to fara pa lo dagbere faye yii.


Nitori awọn Fulani, Ṣeyi Makinde ati Sunday Igboho feẹ kẹsẹ bọ sokoto ija

Dada Ajikanje Bi Sunday Igboho, ṣe bọ sita to sọ pe oun ko fẹẹ ri awọn Fulani darandaran nipinlẹ Ọyọ mọ, paapaa lagbegbe Oke-Ogun ti wọn ti n paayan, ti wọn tun n ji eeyan gbe, Gomina Ṣeyi Makinde ti sọ pe oun ko fẹẹ gb̀ọ iru aṣẹ bẹẹ latọdọ ẹnikẹni. Lori tẹlifiṣan ipinlẹ Ọyọ ni Ṣeyi Makinde ti sọrọ yii lasiko to ba awọn eeyan ipinlẹ naa sọrọ l’Ọjọruu, Wẹsidee yii. O ni bo ṣe wa ninu ofin orilẹ-ede yii, oun gẹgẹ bii gomina ṣetan lati maa daabo bo gbogbo awọn eeyan ti wọn n gbe nipinlẹ Ọyọ, ati pe gbogbo ọmọ Naijiria ni wọn lẹtọọ lati gbe ibikibi to ba wu wọn. Gomina yii ti waa kilọ pe ẹnikẹni, yala ẹgbẹ tabi awọn eeyan kan ko gb̀ọdọ fi ipa le ẹnikẹni kurọ nipinlẹ ̀ọhun. Bẹẹ lo sọ pe ti ẹnikẹni ba ta ko ofin yii, ọwọ ofin loun yoo fi jẹ iru ẹni bẹẹ niya. O ni ijọba oun ti gbọ bi awọn eeyan kan ṣe n halẹ kiri pe ki awọn Fulani kuro l’Ọyọọ, bẹẹ loun lodi is iru igbesẹ bẹẹ.


Gomina yii ti waa kilọ pe ẹnikẹni, yala ẹgbẹ tabi awọn eeyan kan ko gb̀ọdọ fi ipa le ẹnikẹni kurọ nipinlẹ ̀ọhun. Bẹẹ lo sọ pe ti ẹnikẹni ba ta ko ofin yii, ọwọ ofin loun yoo fi jẹ iru ẹni bẹẹ niya. O ni ijọba oun ti gbọ bi awọn eeyan kan ṣe n halẹ kiri pe ki awọn Fulani kuro l’Ọyọọ, bẹẹ loun lodi is iru igbesẹ bẹẹ. O ni wahala gidi niru awọn eeyan bẹẹ n wa fun ara wọn pẹlu igbesẹ wọn yii ti wọn ko ba jawọ. O lawọn ọta ipinlẹ naa ki i ṣe Hausa tabi awọn Fulani to jẹ pe ohun ti wọn yoo fun awọn maaluu wọn jẹ ni wọn n wa kiri, ti maaluu ọhun yoo si pada di ọja ti wọn yoo ta fun araalu lati gba owo sapo ara wọn. O ni ọta kan ti ipinlẹ ọhun ni bayii ni awọn janduku agbebọnrin, awọn to n ji eeyan gbe atawọn adaluru mi-in ti wọn ko ni iṣẹ meji ju bi wọn ṣe n fooro ẹmi awọn eeyan lọ.


O ni wahala gidi niru awọn eeyan bẹẹ n wa fun ara wọn pẹlu igbesẹ wọn yii ti wọn ko ba jawọ. O lawọn ọta ipinlẹ naa ki i ṣe Hausa tabi awọn Fulani to jẹ pe ohun ti wọn yoo fun awọn maaluu wọn jẹ ni wọn n wa kiri, ti maaluu ọhun yoo si pada di ọja ti wọn yoo ta fun araalu lati gba owo sapo ara wọn. O ni ọta kan ti ipinlẹ ọhun ni bayii ni awọn janduku agbebọnrin, awọn to n ji eeyan gbe atawọn adaluru mi-in ti wọn ko ni iṣẹ meji ju bi wọn ṣe n fooro ẹmi awọn eeyan lọ. O ti waa pe fun ifọwọsowọpọ araalu atawọn ọba alaye pẹlu awọn ẹṣọ agbofinro ki alaafia ati eto aabo to peye le wa daadaa nipinlẹ naa. Pẹlu ọrọ ti Gomina Makinde sọ yii, o ti fi han pe awọn mejeeji ti jọ fẹẹ kẹsẹ bọ ṣokoto kan naa. Ọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, ti Sunday Igboho fun awọn Fulani ilu Igangan da lati ko ẹru wọn kuro niluu naa ni awọn eeyan n duro de.