Àtẹjáde tí Rose Oriaran-Anthony, tó jẹ́ akọwé àjọ tó n rí sí ètò ìdìbò ní Naijiria (INEC) buwọlù sàlàyé pé, ìdìbò abẹ́nú tó yẹ kó wáyé ní ogúnjọ́ oṣù kèje ọdún yìí, le ma ṣee ṣe nítori pé àlága apapọ ẹgbẹ́ àwọn akọ̀wé apapọ̀ ẹgbẹ́ ló yẹ kí wọ́n jọ buwọ́lùú. APC: Àlààyé rèé lórí ìdí ta fi gbé ìlẹ̀kùn olú iléeṣẹ́ APC tì pa l'Abuja Ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá tí gbé olú ilé ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressive Congress (APC) tì pa nílùú Abuja nibamu pẹlu àṣẹ ọgá àgbá ọlọ́pàá ní Naijiria, Mohammed Adamu. Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn tó tẹ wá lọ́wọ́, agádágodo ló wà ni gbogbo ẹnu ọ̀nà ilé ẹgbẹ́ náà l'Abuja. Iroyin naa ni wọn kò fààyè gba àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ amúṣẹ́ṣe fún ẹgbẹ́ náà láti wọlé sùgbọ́n wọ́n gba àwọn òṣìṣẹ́ àti awọn akọ̀ròyìn láti wọlẹ́ láì gbé mótò wọ́n wọlé. Ìṣẹ̀lẹ̀ yìí súyọ lẹ́yìn tí gbogbo àwọn olórí ẹgbẹ́ òṣèlú APC kò le fẹnu kò lórí ẹni ti yóò dí àdelé alága ẹgbk òṣèlú APC lẹ́ypin ti ilé ẹjọ́ fún Adams Oshiomhole ni ìeé lọ rọ́kún nílé. Ize-Iyamu borí ìbò abẹ́nú fún idíje gómìnà l'Edo Iroyin to n tẹ wa lọwọ n fiyeni pe Ize-Iyamu ti jawe olubori gẹgẹ bii oludije ti yoo gbe aṣia ẹgbẹ oṣelu APC ni idibo sipo gomina ni ipinlẹ Edo.


APC: Mí ò tíí ní ìpinnu lóri ìdíje ààrẹ ọdún 2023-Tinubu

Iroyin naa ni wọn kò fààyè gba àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ amúṣẹ́ṣe fún ẹgbẹ́ náà láti wọlé sùgbọ́n wọ́n gba àwọn òṣìṣẹ́ àti awọn akọ̀ròyìn láti wọlẹ́ láì gbé mótò wọ́n wọlé. Ìṣẹ̀lẹ̀ yìí súyọ lẹ́yìn tí gbogbo àwọn olórí ẹgbẹ́ òṣèlú APC kò le fẹnu kò lórí ẹni ti yóò dí àdelé alága ẹgbk òṣèlú APC lẹ́ypin ti ilé ẹjọ́ fún Adams Oshiomhole ni ìeé lọ rọ́kún nílé. Ize-Iyamu borí ìbò abẹ́nú fún idíje gómìnà l'Edo Iroyin to n tẹ wa lọwọ n fiyeni pe Ize-Iyamu ti jawe olubori gẹgẹ bii oludije ti yoo gbe aṣia ẹgbẹ oṣelu APC ni idibo sipo gomina ni ipinlẹ Edo. Ẹkunrẹrẹ iroyin n bọ laipẹ. Awọn aṣoju ti bẹrẹ idibo lati yan awọn Oludije ti yoo gbe aṣia ẹgbẹ oṣelu naa nibi idibo gomina ti yoo waye ni ipinlẹ Edo laipẹ. Bi ẹ ko ba gbagbe, lọsẹ to kọja ni gomina ipinlẹ naa, Godwin Obaseki kọwe fi ẹgbẹ oṣelu naa silẹ lọ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC.


Ẹkunrẹrẹ iroyin n bọ laipẹ. Awọn aṣoju ti bẹrẹ idibo lati yan awọn Oludije ti yoo gbe aṣia ẹgbẹ oṣelu naa nibi idibo gomina ti yoo waye ni ipinlẹ Edo laipẹ. Bi ẹ ko ba gbagbe, lọsẹ to kọja ni gomina ipinlẹ naa, Godwin Obaseki kọwe fi ẹgbẹ oṣelu naa silẹ lọ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC. Ni ọjọ kẹkandinlogun oṣu kẹsan ni idibo sipo gomina yoo waye ni ipinlẹ Edo gẹgẹ bi ajọ eleto idibo, INEC ṣe ti laa kalẹ. Oniruuru awuyewuye ati edeaiyede lo ti n wọ ts idibo abẹnu ọhun lẹyin lẹgbẹ oṣelu APC eyi to ti mu ki wọn paṣẹ ki alaga ẹgbẹ oṣelu, Adams Oshiomhole naa lọ rọọkun nile pẹlu. Akọwe igbimọ to n ṣe aayan idibo abẹnu naa, Ajibọla Bashiru ṣalaye fun ileeṣẹ mohunmaworan abẹle kan lọjọ Aiku pe yẹkini kan ko ni yẹ eto naa.


Ni ọjọ kẹkandinlogun oṣu kẹsan ni idibo sipo gomina yoo waye ni ipinlẹ Edo gẹgẹ bi ajọ eleto idibo, INEC ṣe ti laa kalẹ. Oniruuru awuyewuye ati edeaiyede lo ti n wọ ts idibo abẹnu ọhun lẹyin lẹgbẹ oṣelu APC eyi to ti mu ki wọn paṣẹ ki alaga ẹgbẹ oṣelu, Adams Oshiomhole naa lọ rọọkun nile pẹlu. Akọwe igbimọ to n ṣe aayan idibo abẹnu naa, Ajibọla Bashiru ṣalaye fun ileeṣẹ mohunmaworan abẹle kan lọjọ Aiku pe yẹkini kan ko ni yẹ eto naa. O ni gbogbo wọọdu mejilelaadọwa to wa kaakiri ijọba ibilẹ mejidinlogun ni ipinlẹ Edo ni eto naa yoo ti waye. Ni ibi eto idibo naa to ṣi n lọ lọwọ lasiko ti a n ko iroyin yii jọ, gbogbo awọn aṣoju to wa dibo nibẹ ni wọn lo ibomu wọn ni ibamu pẹlu ilana ofin COVID-19 ni ipinlẹ Edo.lawọn wọọdu miran, eeyan marundinlogun lo n wa lori ila lẹẹkanṣoṣo ti awọn ọmọ ẹgbẹ si n ṣe afihan kaadi ọmọ ẹgbẹ wọn lasiko ti wọn fi n reti ati dibo. Idibo yii n waye lẹyin ti ẹgbẹ oselu APC ti ys ọwọ gomina Godwin Obaseki atawọn oludije meji miran, Chris Ogiemwonyi ati Mathew Iduoriyekenwen lawo idije naa.


O ni gbogbo wọọdu mejilelaadọwa to wa kaakiri ijọba ibilẹ mejidinlogun ni ipinlẹ Edo ni eto naa yoo ti waye. Ni ibi eto idibo naa to ṣi n lọ lọwọ lasiko ti a n ko iroyin yii jọ, gbogbo awọn aṣoju to wa dibo nibẹ ni wọn lo ibomu wọn ni ibamu pẹlu ilana ofin COVID-19 ni ipinlẹ Edo.lawọn wọọdu miran, eeyan marundinlogun lo n wa lori ila lẹẹkanṣoṣo ti awọn ọmọ ẹgbẹ si n ṣe afihan kaadi ọmọ ẹgbẹ wọn lasiko ti wọn fi n reti ati dibo. Idibo yii n waye lẹyin ti ẹgbẹ oselu APC ti ys ọwọ gomina Godwin Obaseki atawọn oludije meji miran, Chris Ogiemwonyi ati Mathew Iduoriyekenwen lawo idije naa. Bi eeyan ba ti n fi ọkan ba awuyewuye to n waye lagbo oselu nipinlẹ Edo lorilee-de Naijiria lẹnu ọjọ mẹta yi, yoo ri pe ara ọtọ ni oselu Naijiria, Ati pe ọrọ oṣelu yii ti gba ọgbọn ati suuru lasiko yii. Eyi ko ṣẹyin igba ti aawọ laarin Gomina Godwin Obaseki ati alaga ẹgbẹ oṣelu APC, iyẹn  Adams Oshiomole bẹrẹ yi, A ti ri itu orisirisi lati ọwọ awọn to n kopa ninu ohun to fẹ jọ ere ori itage yii, sugbọn to se pe awọn oloselu ni oṣere to wa ninu rẹ. Ki wa lawọn ẹkọ ta le ri dimu ninu ere agbelewo ti gbogbo ọmọ Naijiria n reti ibi ti yoo kangun si yi?


Bi eeyan ba ti n fi ọkan ba awuyewuye to n waye lagbo oselu nipinlẹ Edo lorilee-de Naijiria lẹnu ọjọ mẹta yi, yoo ri pe ara ọtọ ni oselu Naijiria, Ati pe ọrọ oṣelu yii ti gba ọgbọn ati suuru lasiko yii. Eyi ko ṣẹyin igba ti aawọ laarin Gomina Godwin Obaseki ati alaga ẹgbẹ oṣelu APC, iyẹn  Adams Oshiomole bẹrẹ yi, A ti ri itu orisirisi lati ọwọ awọn to n kopa ninu ohun to fẹ jọ ere ori itage yii, sugbọn to se pe awọn oloselu ni oṣere to wa ninu rẹ. Ki wa lawọn ẹkọ ta le ri dimu ninu ere agbelewo ti gbogbo ọmọ Naijiria n reti ibi ti yoo kangun si yi? A o  gbiyanju lati se atupalẹ diẹ ninu wọn ni meni meji: Awọn agba Yoruba lo maa n pa lowe pe ibi ti a ba ti sọ pe o daarọ, a kii pada sibẹ lati  ki wọn pe ẹ kaalẹ sugbọn lagbo oselu Naijiria ọrọ yi ko fẹẹ ri bẹẹ. Gomina Obaseki ti o jẹ Gomina labẹ ẹgbẹ oṣelu APC la ti ri pe o pada si ẹgbẹ oselu PDP, eyi to ti  bẹnu atẹ lu tẹlẹ ri. Bakan naa la ri ninu ere ori itage Edo yi pe Adams Oshiomole to ti kọkọ kẹyin si Ize Iyamu to ko ipa ribi ribi nigba ti Oshiomole fi dupo Gomina ti wa pada wa fontẹ lu Iyamu gẹgẹ bi ayanfẹ rẹ bayi.


A o  gbiyanju lati se atupalẹ diẹ ninu wọn ni meni meji: Awọn agba Yoruba lo maa n pa lowe pe ibi ti a ba ti sọ pe o daarọ, a kii pada sibẹ lati  ki wọn pe ẹ kaalẹ sugbọn lagbo oselu Naijiria ọrọ yi ko fẹẹ ri bẹẹ. Gomina Obaseki ti o jẹ Gomina labẹ ẹgbẹ oṣelu APC la ti ri pe o pada si ẹgbẹ oselu PDP, eyi to ti  bẹnu atẹ lu tẹlẹ ri. Bakan naa la ri ninu ere ori itage Edo yi pe Adams Oshiomole to ti kọkọ kẹyin si Ize Iyamu to ko ipa ribi ribi nigba ti Oshiomole fi dupo Gomina ti wa pada wa fontẹ lu Iyamu gẹgẹ bi ayanfẹ rẹ bayi. Ọrọ yi ko jẹ tuntun sawọn to ba mọ isesi awọn oloselu Naijiria. Ṣugbọn ti o ba se pe o n se ẹyin ni kayeefi, ẹkọ nla kan re fun yin lati kọ - oloselu ko ni ọrẹ tabi ọta titi lailai. Wọn le ba o se ọrẹ loni, bo si di lọla, wọn a ṣe ipolongo lati tako ọ.


Ọrọ yi ko jẹ tuntun sawọn to ba mọ isesi awọn oloselu Naijiria. Ṣugbọn ti o ba se pe o n se ẹyin ni kayeefi, ẹkọ nla kan re fun yin lati kọ - oloselu ko ni ọrẹ tabi ọta titi lailai. Wọn le ba o se ọrẹ loni, bo si di lọla, wọn a ṣe ipolongo lati tako ọ. 2.Aarẹ Buhari ko ṣe é gbọkanle pe o ni baba ni igbẹjọ tabi pe o máa ṣe iṣe baba isalẹ fun ọ: Ẹkọ pataki yii la ri kọ lati ara aawọ to waye laarin Adams Oshiomole ati Godwin Obaseki. Bi eeyan ba jẹ oloselu lode toni tabi to n gbero lati darapọ mọ oselu, o ti wa foju han gbangba bayi pe ko le mu aarẹ Naijiria gẹgẹ bi baba isalẹ ti yoo gba a la lọjọ iṣoro. Gbogbo igbiyanju Gomina Obaseki lọ si ile Aarẹ ni Aso Rock lọdọ Aarẹ Buhari  nigba ti ẹgbẹ APC fẹ yọwọ rẹ lawo lati dupo Gomina lo ja si pabo.


2.Aarẹ Buhari ko ṣe é gbọkanle pe o ni baba ni igbẹjọ tabi pe o máa ṣe iṣe baba isalẹ fun ọ: Ẹkọ pataki yii la ri kọ lati ara aawọ to waye laarin Adams Oshiomole ati Godwin Obaseki. Bi eeyan ba jẹ oloselu lode toni tabi to n gbero lati darapọ mọ oselu, o ti wa foju han gbangba bayi pe ko le mu aarẹ Naijiria gẹgẹ bi baba isalẹ ti yoo gba a la lọjọ iṣoro. Gbogbo igbiyanju Gomina Obaseki lọ si ile Aarẹ ni Aso Rock lọdọ Aarẹ Buhari  nigba ti ẹgbẹ APC fẹ yọwọ rẹ lawo lati dupo Gomina lo ja si pabo. Bi o se pe Obaseki  woye ohun to sẹlẹ s'ara waju bii Ambọde àti Kwakwanso ninu ẹgbẹ naa ni, ko ni wulẹ daamu ara rẹ. Gẹgẹ bi awọn onwoye oselu Naijiria ti se sọ, Aarẹ Buhari kii da si ọrọ aawọ to ba n waye laarin awọn ọmọ ẹgbẹ APC. Ko sẹsẹ bẹrẹ , eyi si kọ ni yoo jẹ opin.


Bi o se pe Obaseki  woye ohun to sẹlẹ s'ara waju bii Ambọde àti Kwakwanso ninu ẹgbẹ naa ni, ko ni wulẹ daamu ara rẹ. Gẹgẹ bi awọn onwoye oselu Naijiria ti se sọ, Aarẹ Buhari kii da si ọrọ aawọ to ba n waye laarin awọn ọmọ ẹgbẹ APC. Ko sẹsẹ bẹrẹ , eyi si kọ ni yoo jẹ opin. Nitori naa, ẹkọ nla re e f'ẹnikẹni to ba fẹ sa lọ ba  aarẹ lati gbeja rẹ. 3. Paṣan ti a fi na iyale... Gbogbo nkan ti a n ri ninu awuyewuye oselu ipinlẹ Edo n jẹki ọrọ yi rinlẹ si lọkan gbogbo ẹni to ba n fi ọgbọn ati oye ba a bọ  wi pe awọn oloselu kii ba ara wọn se ọrẹ timọtimọ.


Nitori naa, ẹkọ nla re e f'ẹnikẹni to ba fẹ sa lọ ba  aarẹ lati gbeja rẹ. 3. Paṣan ti a fi na iyale... Gbogbo nkan ti a n ri ninu awuyewuye oselu ipinlẹ Edo n jẹki ọrọ yi rinlẹ si lọkan gbogbo ẹni to ba n fi ọgbọn ati oye ba a bọ  wi pe awọn oloselu kii ba ara wọn se ọrẹ timọtimọ. Ki se igba akọkọ re e ta o ri ti baba isalẹ ati ọmọ lẹyin to fa si ipo yoo ma doju ija kọ ara wọn. Ni ipinlẹ Eko, Gomina Akinwumi Ambode ati agbaọjẹ oloselu ipinlẹ naa Ahmed Bola Tinubu to fa a kalẹ gẹgẹ bi Gomina, pada gbena woju ara wọn. Ni Kano, iru nkan bayi naa lo sẹlẹ laarin Gomina Abdullahi Ganduje ati ẹni to gbe ipo le lọwọ, Rabiu Kwankwaso.


Ki se igba akọkọ re e ta o ri ti baba isalẹ ati ọmọ lẹyin to fa si ipo yoo ma doju ija kọ ara wọn. Ni ipinlẹ Eko, Gomina Akinwumi Ambode ati agbaọjẹ oloselu ipinlẹ naa Ahmed Bola Tinubu to fa a kalẹ gẹgẹ bi Gomina, pada gbena woju ara wọn. Ni Kano, iru nkan bayi naa lo sẹlẹ laarin Gomina Abdullahi Ganduje ati ẹni to gbe ipo le lọwọ, Rabiu Kwankwaso. Ni ipinlẹ Kwara naa ati ri iru rẹ to sẹlẹ ti Abubakar Olusola Saraki to fa Gomina Muhammed Alabi Lawal silẹ wa pada wa doju ija kọ. Koda, Bukola Saraki to jẹ ọmọ bibi Dokita Olusola Saraki sebi ẹni tako baba rẹ pẹlu bi ko se gbaruku ti aburo rẹ, Sẹnẹtọ Gbemi Saraki ti baba rẹ fẹ ki o jẹ Gomina lẹyin rẹ. 4.


Ni ipinlẹ Kwara naa ati ri iru rẹ to sẹlẹ ti Abubakar Olusola Saraki to fa Gomina Muhammed Alabi Lawal silẹ wa pada wa doju ija kọ. Koda, Bukola Saraki to jẹ ọmọ bibi Dokita Olusola Saraki sebi ẹni tako baba rẹ pẹlu bi ko se gbaruku ti aburo rẹ, Sẹnẹtọ Gbemi Saraki ti baba rẹ fẹ ki o jẹ Gomina lẹyin rẹ. 4. Ipo ti a fẹ du ṣe pataki ju ilana ẹgbẹ lọ Lawọn orile-ede kan, eeyan a maa da ẹgbẹ oselu mọ pẹlu ilana wọn ati ohun to jẹ afojusun to mu wọn da ẹgbẹ silẹ. Bi oloselu ba gbe igba ibo, abẹ ilana yiii ni yoo fi gbe eto ati erongba isejọba rẹ kalẹ fun awon ara ilu. Sugbọn ni agbo oselu Naijiria nilẹ toni to mọ yi, awọn oloselu ko fi tẹgbẹ se.


Ipo ti a fẹ du ṣe pataki ju ilana ẹgbẹ lọ Lawọn orile-ede kan, eeyan a maa da ẹgbẹ oselu mọ pẹlu ilana wọn ati ohun to jẹ afojusun to mu wọn da ẹgbẹ silẹ. Bi oloselu ba gbe igba ibo, abẹ ilana yiii ni yoo fi gbe eto ati erongba isejọba rẹ kalẹ fun awon ara ilu. Sugbọn ni agbo oselu Naijiria nilẹ toni to mọ yi, awọn oloselu ko fi tẹgbẹ se. Ibi ti wọn yoo ti ribi du ipo lọkan wọn a maa wa. Apẹrẹ ti a ri lati fi kin ọrọ yi lẹyin ni bi Gomina Godwin Obaseki ko ti se jẹ ki ọjọ pẹ rara ki o to sare lọ darapọ mọ ẹgbẹ oselu PDP lẹyin ti APC ni pe awọn ko fun un ni tikẹẹti ẹgbẹ mọ. Labẹ pe awọn oloselu ko bikita fun erongba tabi ilana yi naa la ti ri pe awọn ọmọ ẹgbẹ oselu PDP naa gba Obaseki tọwọ tẹsẹ, Koda, wọn si tun fi aaye awọn nkankan gba a, ki o ba le jẹ ẹni ti ẹgbẹ fẹ gbe asia le lọwọ lati du ipo.


Ibi ti wọn yoo ti ribi du ipo lọkan wọn a maa wa. Apẹrẹ ti a ri lati fi kin ọrọ yi lẹyin ni bi Gomina Godwin Obaseki ko ti se jẹ ki ọjọ pẹ rara ki o to sare lọ darapọ mọ ẹgbẹ oselu PDP lẹyin ti APC ni pe awọn ko fun un ni tikẹẹti ẹgbẹ mọ. Labẹ pe awọn oloselu ko bikita fun erongba tabi ilana yi naa la ti ri pe awọn ọmọ ẹgbẹ oselu PDP naa gba Obaseki tọwọ tẹsẹ, Koda, wọn si tun fi aaye awọn nkankan gba a, ki o ba le jẹ ẹni ti ẹgbẹ fẹ gbe asia le lọwọ lati du ipo. Sinima to gun ni ọrọ oṣelu Naijiria, ko fẹ ẹ ni opin: Nibi ti ọrọ de e duro yii, ko si ẹni to le sọ pe ibi kan ni yoo ja si nigbẹyin. Nigba ti awuyewuye yii bẹrẹ, Adams Oshiomole lo dipo alaga ẹgbẹ APC mu. Ni ba ti se n sọrọ yi, ile ẹjọ giga ti yẹ aga nidi Oshiomole ti awọn miran si ti n ja witiwiti lati wa ni ipo alaga.


Sinima to gun ni ọrọ oṣelu Naijiria, ko fẹ ẹ ni opin: Nibi ti ọrọ de e duro yii, ko si ẹni to le sọ pe ibi kan ni yoo ja si nigbẹyin. Nigba ti awuyewuye yii bẹrẹ, Adams Oshiomole lo dipo alaga ẹgbẹ APC mu. Ni ba ti se n sọrọ yi, ile ẹjọ giga ti yẹ aga nidi Oshiomole ti awọn miran si ti n ja witiwiti lati wa ni ipo alaga. Labẹ pe ibẹrẹ kọ l'onisẹ, afi ẹni ba laa ja, awọn ti o fi ẹgbẹ oselu APC silẹ fun Oshiomole bi Aarẹ ile asofin agba tẹlẹ ri Bukola Saraki ni wọn wa n gba Godwin Obaseki lalejo ninu ẹgbẹ oselu PDP bayi. Njẹ ajọsepọ awọn to kora jọ lati doju ija kọ ara wọn wọnyi, yoo jẹ ọlọjọ pipẹ tabi awọn naa yoo pada wa tutọ si ara wọn loju? Oju re e, iran ree lọrọ to wa nilẹ yi.


Labẹ pe ibẹrẹ kọ l'onisẹ, afi ẹni ba laa ja, awọn ti o fi ẹgbẹ oselu APC silẹ fun Oshiomole bi Aarẹ ile asofin agba tẹlẹ ri Bukola Saraki ni wọn wa n gba Godwin Obaseki lalejo ninu ẹgbẹ oselu PDP bayi. Njẹ ajọsepọ awọn to kora jọ lati doju ija kọ ara wọn wọnyi, yoo jẹ ọlọjọ pipẹ tabi awọn naa yoo pada wa tutọ si ara wọn loju? Oju re e, iran ree lọrọ to wa nilẹ yi. E jẹ ki a jijọ maa fọkan ba ọrọ yi bọ. Godwin Obaseki ti darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú People's Democratic Party Gómìnà ìpínlẹ̀ Edo Godwin Obaseki ti kúrò ní ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressive Party lọ si ẹgbẹ́ òṣèlú People's Democratic Party. Akọwé gómìnà Crusoe Osagie lo fìdí ọ̀rọ̀ náà múlẹ̀ fún BBC Sáájú ni Obaseki ti kéde lọ́jọ́ ìsẹ́gun ọjọ́ kẹrindinlógún, oṣù kẹfa ọdún 2020 pé òún yóò kòwé fi ẹgbẹ́ òṣèlú APC silẹ̀ tẹ́lẹ̀.


E jẹ ki a jijọ maa fọkan ba ọrọ yi bọ. Godwin Obaseki ti darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú People's Democratic Party Gómìnà ìpínlẹ̀ Edo Godwin Obaseki ti kúrò ní ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressive Party lọ si ẹgbẹ́ òṣèlú People's Democratic Party. Akọwé gómìnà Crusoe Osagie lo fìdí ọ̀rọ̀ náà múlẹ̀ fún BBC Sáájú ni Obaseki ti kéde lọ́jọ́ ìsẹ́gun ọjọ́ kẹrindinlógún, oṣù kẹfa ọdún 2020 pé òún yóò kòwé fi ẹgbẹ́ òṣèlú APC silẹ̀ tẹ́lẹ̀. Lósàn òní ni Gómìnà ìpínlẹ̀ Edo Godwin Obaseki tìkara rẹ̀ kéde nílé ẹgbẹ́ òṣèlú People's Democratic Party (PDP) nílùú Benin pé òun ti di ọmọ ẹgbẹ́ náà. Fọ́nran tó jẹyọ lójú òpó twitter ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ni gómínà tí sọ pé "O ní ni ìpínlẹ̀ Edo àti jákèjádò orílẹ̀ -èdè Naijiria ní òún ti dí ọmọ ẹgbẹ́ náà" Osagie fi kun pé Gómìnà ń pinu láti dupò gómìnà lábẹ́ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú PDP. Ẹgbẹ́ òṣèlú PDP sún ìdìbò abẹ́nú Edo síwájú síi Obaseki: Ẹgbẹ́ òṣèlú PDP sún ìdìbò abẹ́nú Edo síwájú síi Ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party PDP nipinlẹ Edo to sun ọjọ idibo abẹnu fun awọn to fẹ dipo Gomina ni ipinlẹ naa siwaju.


Lósàn òní ni Gómìnà ìpínlẹ̀ Edo Godwin Obaseki tìkara rẹ̀ kéde nílé ẹgbẹ́ òṣèlú People's Democratic Party (PDP) nílùú Benin pé òun ti di ọmọ ẹgbẹ́ náà. Fọ́nran tó jẹyọ lójú òpó twitter ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ni gómínà tí sọ pé "O ní ni ìpínlẹ̀ Edo àti jákèjádò orílẹ̀ -èdè Naijiria ní òún ti dí ọmọ ẹgbẹ́ náà" Osagie fi kun pé Gómìnà ń pinu láti dupò gómìnà lábẹ́ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú PDP. Ẹgbẹ́ òṣèlú PDP sún ìdìbò abẹ́nú Edo síwájú síi Obaseki: Ẹgbẹ́ òṣèlú PDP sún ìdìbò abẹ́nú Edo síwájú síi Ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party PDP nipinlẹ Edo to sun ọjọ idibo abẹnu fun awọn to fẹ dipo Gomina ni ipinlẹ naa siwaju. Idibo ọhun yo yẹ ki o waye lọjọ kokandinlogun ati ogunjọ oṣu Kẹfa  yoo ma waye ni ọjọ kẹtalelogun oṣu Kẹfa bayi. Gẹgẹ bi ohun ti a ri ka ninu iwe iroyin Naijiria The Punch,akọwe ipolongo ẹgbẹ naa Kola Ologbondiyan fidi ọrọ yi múlẹ pe" awọn ti sunjọ idibo naa titi di ọjọ Kẹtalelogun oṣu Kẹfa." Ṣaaju ni iwe iroyin naa ti jabọ pe Gomina Obaseki ti ṣe ìpàdé kan pẹlu alaga igbimọ awọn Gomina labẹ ẹgbẹ naa Aminu Tambuwal ati alaga ẹgbẹ Uche Secondus l'#Ojọru.


Idibo ọhun yo yẹ ki o waye lọjọ kokandinlogun ati ogunjọ oṣu Kẹfa  yoo ma waye ni ọjọ kẹtalelogun oṣu Kẹfa bayi. Gẹgẹ bi ohun ti a ri ka ninu iwe iroyin Naijiria The Punch,akọwe ipolongo ẹgbẹ naa Kola Ologbondiyan fidi ọrọ yi múlẹ pe" awọn ti sunjọ idibo naa titi di ọjọ Kẹtalelogun oṣu Kẹfa." Ṣaaju ni iwe iroyin naa ti jabọ pe Gomina Obaseki ti ṣe ìpàdé kan pẹlu alaga igbimọ awọn Gomina labẹ ẹgbẹ naa Aminu Tambuwal ati alaga ẹgbẹ Uche Secondus l'#Ojọru. Bayi ti isunsiwaju yi ti waye, o ṣeeṣe ki ẹgbẹ naa ma palẹmọ gbogbo eto lori gbigbe asia ẹgbẹ fun Obaseki lati dupo Gomina naa labẹ orukọ ẹgbẹ wọn. Gómìnà Godwin Obaseki yóò d'ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú PDP lọ́sẹ̀ yìí O daju pe ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party, PDP ni Gomina Godwin Obaseki nlọ, Yoo si darapọ mọ ẹgbẹ naa ki eto idibo abẹle lati yan oludije ipo gomina ipinlẹ Edo lọjọ kọkandinlogun ati ogunjọ oṣu yii. Alaga ẹgbẹ oṣelu PDP ni ipinlẹ Edo, Tony Aziegbemi lo fi to BBC News leti bẹẹ.


Bayi ti isunsiwaju yi ti waye, o ṣeeṣe ki ẹgbẹ naa ma palẹmọ gbogbo eto lori gbigbe asia ẹgbẹ fun Obaseki lati dupo Gomina naa labẹ orukọ ẹgbẹ wọn. Gómìnà Godwin Obaseki yóò d'ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú PDP lọ́sẹ̀ yìí O daju pe ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party, PDP ni Gomina Godwin Obaseki nlọ, Yoo si darapọ mọ ẹgbẹ naa ki eto idibo abẹle lati yan oludije ipo gomina ipinlẹ Edo lọjọ kọkandinlogun ati ogunjọ oṣu yii. Alaga ẹgbẹ oṣelu PDP ni ipinlẹ Edo, Tony Aziegbemi lo fi to BBC News leti bẹẹ. O ni lootọ ko si idaniloju taarata pe oun ni yoo gbe aṣia ẹgbẹ oṣelu naa nitori iwe ofin rẹ ko faaye gba bẹẹ ṣugbọn o daju pe Obaseki yoo darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu naa. Ọgbẹni Aziegbem ni bayii ohun to mumu lọkan oun gẹgẹ bi alaga ẹgbẹ oṣelu PDP ni ipinlẹ Edo ni "lati rii daju pe gomina Ọbaseki darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu naa." Ni tirẹ, Kọla Ologbondiyan to jẹ agbẹnusọ fun ẹgbẹ oṣelu PDP lapapọ ṣalaye fun BBC pe "ki gomina Obaseki to lee di ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP ni ṣan an, igbesẹ naa yoo bẹrẹ pẹlu ẹka ẹgbẹ oṣelu naa ni ipinlẹ Edo ki o to kan apapọ ẹgbẹ oṣelu ọhun."


O ni lootọ ko si idaniloju taarata pe oun ni yoo gbe aṣia ẹgbẹ oṣelu naa nitori iwe ofin rẹ ko faaye gba bẹẹ ṣugbọn o daju pe Obaseki yoo darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu naa. Ọgbẹni Aziegbem ni bayii ohun to mumu lọkan oun gẹgẹ bi alaga ẹgbẹ oṣelu PDP ni ipinlẹ Edo ni "lati rii daju pe gomina Ọbaseki darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu naa." Ni tirẹ, Kọla Ologbondiyan to jẹ agbẹnusọ fun ẹgbẹ oṣelu PDP lapapọ ṣalaye fun BBC pe "ki gomina Obaseki to lee di ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP ni ṣan an, igbesẹ naa yoo bẹrẹ pẹlu ẹka ẹgbẹ oṣelu naa ni ipinlẹ Edo ki o to kan apapọ ẹgbẹ oṣelu ọhun." Bakan naa, igbakeji gomina ipinlẹ Edo, Phillip Shaibu pẹlu ti kọwe fi ẹgbẹ oṣelu APC silẹ. Koda awọn aworan kan to n jade lori ayelujara ṣe afihan Shaibu nibi to ti n yọ aṣia ẹgbẹ oṣelu naa danu ti o si n pariwo 'o digba fun ẹgbẹ oṣelu APC ni ileejọba ipinlẹ Edo' Ni ọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹrindinlogun oṣu kẹfa  ni gomina Obaseki kọwe fi ẹgbẹ oṣelu APC silẹ lẹyin ti wọn yọ ọwọ rẹ kuro lawo idije fun aṣia ẹgbẹ oṣelu naa gẹgẹ bi oludije ipo gomina nibẹ.


Bakan naa, igbakeji gomina ipinlẹ Edo, Phillip Shaibu pẹlu ti kọwe fi ẹgbẹ oṣelu APC silẹ. Koda awọn aworan kan to n jade lori ayelujara ṣe afihan Shaibu nibi to ti n yọ aṣia ẹgbẹ oṣelu naa danu ti o si n pariwo 'o digba fun ẹgbẹ oṣelu APC ni ileejọba ipinlẹ Edo' Ni ọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹrindinlogun oṣu kẹfa  ni gomina Obaseki kọwe fi ẹgbẹ oṣelu APC silẹ lẹyin ti wọn yọ ọwọ rẹ kuro lawo idije fun aṣia ẹgbẹ oṣelu naa gẹgẹ bi oludije ipo gomina nibẹ.


Supreme Court: Ilé ẹjọ́ gíga jùlọ sún ìgbẹ́jọ́ ìbò Kano, Imo àti Sokoto

Ile ẹjọ to ga ju lọ lorilẹede Naijiria ti sun igbẹjọ to yẹ ko waye lonii lori ibo ipinlẹ mẹfa lorilẹede yii siwaju. Adajọ agba Naijiria, Adajọ Tanko Muhammad lo pa aṣẹ naa lẹyin ti awọn oniṣẹ aabo ko lee kapa aduru ero to wa nibẹ ati ariwo pupọ ninu ile ẹjọ. Adajọ Muhammad lo dari igbimọ igbẹjọ ẹlẹni meje to jẹ asan adajọ lati gbọ ẹsun awuyewuye to jẹyọ nibi ibo gomina ipinlẹ Bauchi, Kano, Sokoto, Plateau, Benue ati ipinlẹ Imo. Ẹwẹ, lẹyin iṣẹju diẹ ti igbẹjọ bẹrẹ ni ijoko ile ẹjọ dide nigba ti wọn n gbọ ariwo ero to wa ninu ile ẹjọ ti wọn ko si le kapa rẹ ti adajọ si sun un siwaju di ọjọ kẹrinla, oṣu kinni, ọdun 2020. Lati wa jẹ ki ero dinku, adajọ agba pasẹ pe ki awọn tọ́rọ̀ kan ma mu wa ju agbẹjọrọ marun un lọ. Ni kete to si ti fun wọn laye lati ṣe ẹlẹri pe ijoko na bẹrẹ ni adajọ Muhammad paṣẹ pe ki wọn so igbẹjọ naa rọ na.


Ẹwẹ, lẹyin iṣẹju diẹ ti igbẹjọ bẹrẹ ni ijoko ile ẹjọ dide nigba ti wọn n gbọ ariwo ero to wa ninu ile ẹjọ ti wọn ko si le kapa rẹ ti adajọ si sun un siwaju di ọjọ kẹrinla, oṣu kinni, ọdun 2020. Lati wa jẹ ki ero dinku, adajọ agba pasẹ pe ki awọn tọ́rọ̀ kan ma mu wa ju agbẹjọrọ marun un lọ. Ni kete to si ti fun wọn laye lati ṣe ẹlẹri pe ijoko na bẹrẹ ni adajọ Muhammad paṣẹ pe ki wọn so igbẹjọ naa rọ na. Lẹyin eyi wọn ni ki awọn oloṣelu ti ọrọ kankan o kan ṣugbọn to wa sile ẹjọ jade kuro ninu ile ẹjọ ti awọn ọlọpaa si lo aja lati ran wọ́n lọwọ ki ero le din ku. Ṣaaju, oni ọjọ Aje lo yẹ ki ile-ẹjọ to ga ju lọ ni Naijiria dajọ awuyewuye to jẹyọ nibi ibo gomina awọn ipinlẹ naa. Oludije fun ipo gomina labẹ asia ẹgbẹ oṣelu PDP, Abba Kabir Yusuf lo pe oludije ẹgbẹ oṣelu APC, Abdullahi Umar Ganduje to jawe olubori ninu ibo gomina ipinlẹ Kano lẹjọ.


Lẹyin eyi wọn ni ki awọn oloṣelu ti ọrọ kankan o kan ṣugbọn to wa sile ẹjọ jade kuro ninu ile ẹjọ ti awọn ọlọpaa si lo aja lati ran wọ́n lọwọ ki ero le din ku. Ṣaaju, oni ọjọ Aje lo yẹ ki ile-ẹjọ to ga ju lọ ni Naijiria dajọ awuyewuye to jẹyọ nibi ibo gomina awọn ipinlẹ naa. Oludije fun ipo gomina labẹ asia ẹgbẹ oṣelu PDP, Abba Kabir Yusuf lo pe oludije ẹgbẹ oṣelu APC, Abdullahi Umar Ganduje to jawe olubori ninu ibo gomina ipinlẹ Kano lẹjọ. Ile ẹjọ kotẹmilọrun ti kọkọ dajọ pe ko si ẹri to daju to fidi rẹ mulẹ pe magomago wa ninu eto idibo to gbe Ganduje wọle. Rogbodiyan nla bẹ silẹ lasiko idibo ati lẹyin idibo ọhun nipinlẹ Kano lẹyin tawọn ọdọ ti wọn jẹ alatilẹyin oludije ẹgbẹ oṣelu PDP yari pe Kabir Yusuf lo yẹ ko wọle ibo naa. Ibo gomina Ipinlẹ Sokoto Oludije ibo gomina fẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Sokoto, Ahmad Aminu Waziri lo pe gomina Aminu Waziri Tambuwal to jawe olubori ninu ibo gomina ipinlẹ naa.


Ile ẹjọ kotẹmilọrun ti kọkọ dajọ pe ko si ẹri to daju to fidi rẹ mulẹ pe magomago wa ninu eto idibo to gbe Ganduje wọle. Rogbodiyan nla bẹ silẹ lasiko idibo ati lẹyin idibo ọhun nipinlẹ Kano lẹyin tawọn ọdọ ti wọn jẹ alatilẹyin oludije ẹgbẹ oṣelu PDP yari pe Kabir Yusuf lo yẹ ko wọle ibo naa. Ibo gomina Ipinlẹ Sokoto Oludije ibo gomina fẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Sokoto, Ahmad Aminu Waziri lo pe gomina Aminu Waziri Tambuwal to jawe olubori ninu ibo gomina ipinlẹ naa. Amọ, ile ẹjọ kotẹmilọrun nipinlẹ naa ati ipinlẹ Kaduna da ẹjọ naa nun, eyi lo jẹ ki Aliyu mori le ile ẹjọ to ga julọ l'Abuja. Koda, atundi ibo tiẹ wa nipinlẹ Sokoto ati Kano, amọ ibi pẹlẹbẹ naa ni ọbẹ fi lelẹ. Ibo gomina Ipinlẹ Imo Oludije ibo gomina fẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Imo, Hope Uzodimma naa yoo mọ lonii bo ya oun lo wọle ibo gomina ipinlẹ Imo.


Amọ, ile ẹjọ kotẹmilọrun nipinlẹ naa ati ipinlẹ Kaduna da ẹjọ naa nun, eyi lo jẹ ki Aliyu mori le ile ẹjọ to ga julọ l'Abuja. Koda, atundi ibo tiẹ wa nipinlẹ Sokoto ati Kano, amọ ibi pẹlẹbẹ naa ni ọbẹ fi lelẹ. Ibo gomina Ipinlẹ Imo Oludije ibo gomina fẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Imo, Hope Uzodimma naa yoo mọ lonii bo ya oun lo wọle ibo gomina ipinlẹ Imo. Ile-ẹjọ kotẹmilọrun ti kọkọ da ẹjọ rẹ lẹyin to tako bi ajọ eleto idibo INEC ti kede gomina Emeka Ihedioha gẹgẹ bi ẹni to jawe olubori ninu eto idibo naa. Ẹwẹ, gbajugbaja ọjiṣẹ Ọlọrun nipinlẹ Enugu, Fada Ejike Mbaka sọ asọtẹlẹ nipari ọdun 2019 pe ki Gomina Ihedioha palẹ ẹru rẹ mọ nitori Uzodimma ẹgbẹ APC yoo di gomina ipinlẹ Imo lọdun yii.


Ile-ẹjọ kotẹmilọrun ti kọkọ da ẹjọ rẹ lẹyin to tako bi ajọ eleto idibo INEC ti kede gomina Emeka Ihedioha gẹgẹ bi ẹni to jawe olubori ninu eto idibo naa. Ẹwẹ, gbajugbaja ọjiṣẹ Ọlọrun nipinlẹ Enugu, Fada Ejike Mbaka sọ asọtẹlẹ nipari ọdun 2019 pe ki Gomina Ihedioha palẹ ẹru rẹ mọ nitori Uzodimma ẹgbẹ APC yoo di gomina ipinlẹ Imo lọdun yii.


N37b for NASS: 'Ilé aṣòfin àgbà l'Abuja le dà wó lulẹ̀ láì ṣe àtúnṣe rẹ̀ ní kíákíá'

Awuyewuye lori igbeṣẹ ijọba lati lo biliọnu mẹtadinlogoji lati fi se atunse Ile Igbimọ Asofin apapọ ni ilu Abuja ko tii tan nilẹ. Lẹyin tawọn ajọ SERAP atawọn ajọ ajafẹtọ miiran ti tako igbesẹ ijọba naa, awọn aṣoju-ṣofin kan naa ni owo ọhun pọ ju fun atunṣe gbọngan ile aṣofin. Koda wọn ni o san ki ijọba apapọ lo owo naa fun ipese ohun amayedẹrun fawọn ọmọ Naijria. Amọ agbẹnusọ fun ile igbimọ aṣofin agba l'Abuja, sẹnẹtọ Godiya Akwashiki  ti tutọ soke foju gba a lori ọrọ naa lẹyin to sọ wi pe, kii kuku ṣe pe ile aṣofin ni yoo gbowo naa ṣọwọ. O ni ajọ to n mojuto olu-ilu orilẹede Naijiria, FCDA ni yoo ṣagbatẹru iṣẹ atunṣe ile naa. Sẹnẹtọ Akwashiki ojuṣe ile aṣofin ni lati fi to ijọba leti ipo ti ile aṣofin wa, eleyi to ni o le da wo bi iṣẹ atunṣe ko ba waye lori rẹ ni kiakia.


Amọ agbẹnusọ fun ile igbimọ aṣofin agba l'Abuja, sẹnẹtọ Godiya Akwashiki  ti tutọ soke foju gba a lori ọrọ naa lẹyin to sọ wi pe, kii kuku ṣe pe ile aṣofin ni yoo gbowo naa ṣọwọ. O ni ajọ to n mojuto olu-ilu orilẹede Naijiria, FCDA ni yoo ṣagbatẹru iṣẹ atunṣe ile naa. Sẹnẹtọ Akwashiki ojuṣe ile aṣofin ni lati fi to ijọba leti ipo ti ile aṣofin wa, eleyi to ni o le da wo bi iṣẹ atunṣe ko ba waye lori rẹ ni kiakia. Aṣofin Akwashiki fikun ọrọ rẹ pe ajọ FCDA lo mọ ohun to ri ko to sọ pe biliọnu mẹtadinlogoji lohun ma nilo lati ṣatunṣe ile. O ni to ba wu Aarẹ Muhammadu Buhari, o le ranṣẹ pe awọn kọngila ti FCDA fẹ gbe iṣẹ naa fun lati wa ṣalaye bi wọn ti fẹ nanwo naa. Àwọn aṣòfin mẹ́ta takò lílo N37b f'àtúnṣe Ilé Aṣòfin Àpapọ Nàìjíríà Asojusofin mẹta lo ti bu ẹnu atẹ lu igbeṣẹ ijọba lati lo biliọnu mẹtadinlogoji lati fi se atunse Ile Igbimọ Asofin apapọ ni ilu Abuja .


Aṣofin Akwashiki fikun ọrọ rẹ pe ajọ FCDA lo mọ ohun to ri ko to sọ pe biliọnu mẹtadinlogoji lohun ma nilo lati ṣatunṣe ile. O ni to ba wu Aarẹ Muhammadu Buhari, o le ranṣẹ pe awọn kọngila ti FCDA fẹ gbe iṣẹ naa fun lati wa ṣalaye bi wọn ti fẹ nanwo naa. Àwọn aṣòfin mẹ́ta takò lílo N37b f'àtúnṣe Ilé Aṣòfin Àpapọ Nàìjíríà Asojusofin mẹta lo ti bu ẹnu atẹ lu igbeṣẹ ijọba lati lo biliọnu mẹtadinlogoji lati fi se atunse Ile Igbimọ Asofin apapọ ni ilu Abuja . Asojusofin mẹta lo ti bu ẹnu atẹ lu igbeṣẹ ijọba lati lo biliọnu mẹtadinlogoji lati fi se atunse Ile Igbimọ Asofin apapọ ni ilu Abuja . Eyi ko ṣẹyin bi Ile Igbimọ Asofin se gbe jade ninu eto isuna fun ọdun 2020 wi pe wọn yoo nilo owo yii lati tọ̀'ju Ile Igbimọ Asofin. Ni oju opo Twitter ni Asojusofin Oloye Akin Alabi, Ochilegor Idagbo ati Bamidele Salam ti sọrọ tako igbeṣẹ wọn yii.


Asojusofin mẹta lo ti bu ẹnu atẹ lu igbeṣẹ ijọba lati lo biliọnu mẹtadinlogoji lati fi se atunse Ile Igbimọ Asofin apapọ ni ilu Abuja . Eyi ko ṣẹyin bi Ile Igbimọ Asofin se gbe jade ninu eto isuna fun ọdun 2020 wi pe wọn yoo nilo owo yii lati tọ̀'ju Ile Igbimọ Asofin. Ni oju opo Twitter ni Asojusofin Oloye Akin Alabi, Ochilegor Idagbo ati Bamidele Salam ti sọrọ tako igbeṣẹ wọn yii. Wọn fikun wi pe ki wọn lo owo naa lati fi pese ile iwosan fun awọn eniyan, idokowo kekeeke ati ohun amayedẹrun miran fun awọn ọmọ Naijiria. Oloye Akin Alabi sọ pe o dara ki ijọba apappọ na owo naa lati fi ṣe atunsẹ awọn ile iwosan ati ile wa ju ki wọn na owo naa fun atunsẹ Ile Igbimọ Asofin apapọ. Bamidele Salami naa ko gbẹyin ni bi o ṣe bu ẹnu atẹ lu eto iṣuna ọhun.


Wọn fikun wi pe ki wọn lo owo naa lati fi pese ile iwosan fun awọn eniyan, idokowo kekeeke ati ohun amayedẹrun miran fun awọn ọmọ Naijiria. Oloye Akin Alabi sọ pe o dara ki ijọba apappọ na owo naa lati fi ṣe atunsẹ awọn ile iwosan ati ile wa ju ki wọn na owo naa fun atunsẹ Ile Igbimọ Asofin apapọ. Bamidele Salami naa ko gbẹyin ni bi o ṣe bu ẹnu atẹ lu eto iṣuna ọhun. O sọ pe "Gẹgẹ bi ọmọ ile Igbimọ Asojusofin, mi o lero pe a nilo biliọnu mẹtadinlogoji fun atunṣe ile naa bayii." Salam ṣalaye pe kaka ki ijọba na owo yii si  Ile Igbimọ Asofin apapọ, iba dara ko fi owo naa ran awọn olokowo kekeke lọwọ. O ni oun yoo gbe igebsẹ lati tako abadofin naa ni igab ti ile ọhun ba bẹrẹ iṣẹ loṣu kinni ọdun 2020.


O sọ pe "Gẹgẹ bi ọmọ ile Igbimọ Asojusofin, mi o lero pe a nilo biliọnu mẹtadinlogoji fun atunṣe ile naa bayii." Salam ṣalaye pe kaka ki ijọba na owo yii si  Ile Igbimọ Asofin apapọ, iba dara ko fi owo naa ran awọn olokowo kekeke lọwọ. O ni oun yoo gbe igebsẹ lati tako abadofin naa ni igab ti ile ọhun ba bẹrẹ iṣẹ loṣu kinni ọdun 2020. Eyi ko ṣẹyin bi Ile Igbimọ Asofin se gbe jade ninu eto isuna fun ọdun 2020 wi pe wọn yoo nilo owo yii lati tọ̀'ju Ile Igbimọ Asofin. Ni oju opo Twitter ni Asojusofin Oloye Akin Alabi, Ochilegor Idagbo ati Bamidele Salam ti sọrọ tako igbeṣẹ wọn yii.


Eyi ko ṣẹyin bi Ile Igbimọ Asofin se gbe jade ninu eto isuna fun ọdun 2020 wi pe wọn yoo nilo owo yii lati tọ̀'ju Ile Igbimọ Asofin. Ni oju opo Twitter ni Asojusofin Oloye Akin Alabi, Ochilegor Idagbo ati Bamidele Salam ti sọrọ tako igbeṣẹ wọn yii.


Bayelsa Guber update: Atiku ní àwọn adájọ́ fihàn pé ọwọ́ aráàlú lagbára sì wà

Gbọingbọin lawọn ọmọ orilẹede Naijiria wa lẹyin ile ẹjọ giga julọ, oludije fun ipo aarẹ labẹ aisa ẹgbẹ oṣelu PDP ninu ibo gbogbogbo to lọ, Atiku Abubakar lo sọri lẹyin ti ileẹjọ yẹ aga mọ oludije ẹgbẹ oṣelu APC ninu ibo gomina nipinlẹ Bayelsa nidii, David Lyon. Ọla ọjọ Ẹti ló yẹ kí wọ́n búra fún David Lyon gẹgẹ bi gomina tuntun ipinlẹ Bayelsa ki ileẹjọ to ga julo to paṣẹ pe olùdíje PDP Sẹnẹtọ Douye Dirini ni yoo gori aga gomina ipinlẹ naa. Ileẹjọ ni igbakeji oludije ẹgbẹ osélu APC Biobarakuma Degi-Eremienyo to lo ayederu iwe ẹri lo ṣakoba fun Ọgbẹni Lyon ti ajọ INEC kọkọ kede pe oun lo jawe olubori. Ninu ọrọ rẹ, Atiku ni pẹlu idunnu loun fi gba iroyin idajọ ile ẹjọ to ga julọ pe oludije ẹgbẹ oṣelu PDP ni yoo ṣe gomina ipinlẹ Bayelsa bayii. ''Awọn adajọ tun ti fihan pe ọwọ awọn araalu ni agbara wa, amọ ileẹjọ to ga julọ ni lati maa da ẹjọ lai ṣegbe lẹyin ẹnikan,'' Atiku lo sọ bẹẹ. Atiku rọ awọn eeyan ipinlẹ Bayelsa lati gba alafia laaye, lẹyin idajọ ileẹjọ to ga julọ l'Ọjọbọ.


Ninu ọrọ rẹ, Atiku ni pẹlu idunnu loun fi gba iroyin idajọ ile ẹjọ to ga julọ pe oludije ẹgbẹ oṣelu PDP ni yoo ṣe gomina ipinlẹ Bayelsa bayii. ''Awọn adajọ tun ti fihan pe ọwọ awọn araalu ni agbara wa, amọ ileẹjọ to ga julọ ni lati maa da ẹjọ lai ṣegbe lẹyin ẹnikan,'' Atiku lo sọ bẹẹ. Atiku rọ awọn eeyan ipinlẹ Bayelsa lati gba alafia laaye, lẹyin idajọ ileẹjọ to ga julọ l'Ọjọbọ. Àwọn ọmọ Naijiria sọ̀rọ̀ lẹ́yìn tí ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ yẹgi mọ́ Olùdíje gómìnà APC ní Bayelsa nídìí Ni kete ti ile ẹjọ to ga julọ ni Naijiria da ibo to gbe David Lyon nu ni ipinlẹ Bayelse, awọn ọmọ Naijiria ti bẹrẹ si ni fi eroungba wọn lede lori idajọ ọhun. Kola Ologbondiyan to jẹ alukoro apapọ fun ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party, PDP, ki awọn ọmọ ẹgbẹ naa ku ori ire lori idajọ ọhun. Comrade Mayor ni tirẹ sọpe "Ogo fun Ọlọrun... Awọn eeyan ipinlẹ Bayelsa ti gba ohun to jẹ tiwọn."


Àwọn ọmọ Naijiria sọ̀rọ̀ lẹ́yìn tí ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ yẹgi mọ́ Olùdíje gómìnà APC ní Bayelsa nídìí Ni kete ti ile ẹjọ to ga julọ ni Naijiria da ibo to gbe David Lyon nu ni ipinlẹ Bayelse, awọn ọmọ Naijiria ti bẹrẹ si ni fi eroungba wọn lede lori idajọ ọhun. Kola Ologbondiyan to jẹ alukoro apapọ fun ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party, PDP, ki awọn ọmọ ẹgbẹ naa ku ori ire lori idajọ ọhun. Comrade Mayor ni tirẹ sọpe "Ogo fun Ọlọrun... Awọn eeyan ipinlẹ Bayelsa ti gba ohun to jẹ tiwọn." Ni ti Efadi Gold9ja, o sọ pe oun fẹran idajọ naa, ati pe inu oun dun lati wa laye lasiko ti iru idajọ bẹẹ waye. Bi inu awọn kan ṣe n dun ti wọn si faramọ idajọ naa, awọn mii n sọ pe idajọ ọhun kii ṣe idajọ ododo. Benin Finest ni ẹgbẹ PDP ni ẹgbẹ ti ko wulo julọ ninu gbogbo oṣelu to wa ni Naijiria.


Ni ti Efadi Gold9ja, o sọ pe oun fẹran idajọ naa, ati pe inu oun dun lati wa laye lasiko ti iru idajọ bẹẹ waye. Bi inu awọn kan ṣe n dun ti wọn si faramọ idajọ naa, awọn mii n sọ pe idajọ ọhun kii ṣe idajọ ododo. Benin Finest ni ẹgbẹ PDP ni ẹgbẹ ti ko wulo julọ ninu gbogbo oṣelu to wa ni Naijiria. Taitos Special ni ojoro ni idajọ to da ibo  David Lyon nu, bi bẹ kọ, o yẹ ki ile ẹjọ kan naa da ẹtọ Ihedioha to ji gbe lọ ni ipinlẹ Imo. Ẹ wo awọn awọn ohunn mii ti awọn eeyan n sọ. Iroyin to n tẹ wa lọwọ ni yajoyajo ti kede pe ile ẹjọ to ga julọ nilẹ wa ti wọgile ibo to gbe oludije fun ipo gomina labẹ ẹgbẹ oselu APC wọle nipinlẹ Bayelsa.


Taitos Special ni ojoro ni idajọ to da ibo  David Lyon nu, bi bẹ kọ, o yẹ ki ile ẹjọ kan naa da ẹtọ Ihedioha to ji gbe lọ ni ipinlẹ Imo. Ẹ wo awọn awọn ohunn mii ti awọn eeyan n sọ. Iroyin to n tẹ wa lọwọ ni yajoyajo ti kede pe ile ẹjọ to ga julọ nilẹ wa ti wọgile ibo to gbe oludije fun ipo gomina labẹ ẹgbẹ oselu APC wọle nipinlẹ Bayelsa. Oludije naa, David Lyon ni ajọ eleto idibo INEC kede pe oun lo jawe olubori  ninu ibo gomina to kọja, ti oun ati igbakeji rk si ti n mura feto imura. Amọ igbimọ oludajọ ẹlẹni marun, ti adajọ Mary Odili ko sodi, ti pasẹ fun ajọ Inec lati gba iwe ẹri moyege kuro lọwọ oludije APC naa. O fikun pe ko se iwe ẹri tuntun fun oludije fẹgbẹ PDP, pe oun lo jawe olubori ninu ibo ọhun.


Oludije naa, David Lyon ni ajọ eleto idibo INEC kede pe oun lo jawe olubori  ninu ibo gomina to kọja, ti oun ati igbakeji rk si ti n mura feto imura. Amọ igbimọ oludajọ ẹlẹni marun, ti adajọ Mary Odili ko sodi, ti pasẹ fun ajọ Inec lati gba iwe ẹri moyege kuro lọwọ oludije APC naa. O fikun pe ko se iwe ẹri tuntun fun oludije fẹgbẹ PDP, pe oun lo jawe olubori ninu ibo ọhun. Ileẹjọ giga naa ni ki ajọ eleto idibo Inec fun oludije ẹgbẹ oselu to ni ibo to pọ sikeji, to si tun ni ibo to tan iyẹ kaakiri ipinlẹ naa lasiko ibo gomina to kọja. O ni ki wọn fun wọn ni iwe ẹri moyege ibo tuntun, to si foju han ẹgbẹ oselu PDP lo ba awọn akawe yii mu Adajọ Ejembi Ekwo, to ka idajọ naa sita lorukọ awọn adajọ yoku pasẹ bẹẹ, lẹyin to kede pe oludije fẹgbẹ oselu APC ninu ibo gomina naa, Degi-Eremienyo, ko lẹtọ lati soju ẹgbẹ oselu naa. A ranti pe ileeẹjọ giga ijọba apapọ nilu Abuja ti fofin de Degi-Eremienyo lati dije fun ipo gomina ọhun tori pe ayederu iwe ẹru lo gbe kalẹ fun ajọ eleto idibo naa.


Ileẹjọ giga naa ni ki ajọ eleto idibo Inec fun oludije ẹgbẹ oselu to ni ibo to pọ sikeji, to si tun ni ibo to tan iyẹ kaakiri ipinlẹ naa lasiko ibo gomina to kọja. O ni ki wọn fun wọn ni iwe ẹri moyege ibo tuntun, to si foju han ẹgbẹ oselu PDP lo ba awọn akawe yii mu Adajọ Ejembi Ekwo, to ka idajọ naa sita lorukọ awọn adajọ yoku pasẹ bẹẹ, lẹyin to kede pe oludije fẹgbẹ oselu APC ninu ibo gomina naa, Degi-Eremienyo, ko lẹtọ lati soju ẹgbẹ oselu naa. A ranti pe ileeẹjọ giga ijọba apapọ nilu Abuja ti fofin de Degi-Eremienyo lati dije fun ipo gomina ọhun tori pe ayederu iwe ẹru lo gbe kalẹ fun ajọ eleto idibo naa. Ileẹjẹ naa ni idajọ yii ti ko oludije ati igbakeji rẹ papọ nitori tikẹẹti alapapọ lati dije ni awọn mejeeji ni, ti wọn si jọ gbegba ibo papọ lọjọ kẹrindinlogun osu Kọkanla ọdun 2019 to kọja.


Ileẹjẹ naa ni idajọ yii ti ko oludije ati igbakeji rẹ papọ nitori tikẹẹti alapapọ lati dije ni awọn mejeeji ni, ti wọn si jọ gbegba ibo papọ lọjọ kẹrindinlogun osu Kọkanla ọdun 2019 to kọja.


Otuoke attack: Ààrẹ Buhari ní àbò wà fún ẹ̀mí ààrẹ́ àná, Goodluck Jonathan

Aarẹ Buhari ti pe Aarẹ ana, Goodluck Jonatha lori ẹrọ ibanisọrọ lati baa kẹdun lori ikọlu awọn agbebọn to waye ni Otuoke tii ṣe ilu ibinibi rẹ nipinlẹ Bayelsa. Ninu ọrọ ori foonu naa, aarẹ Buhari ko fi bi iṣẹlẹ naa ṣe ba oun ninu jẹ pamọ. O ṣe akawe rẹ gẹgẹ bi iṣẹlẹ ibanujẹ nla ti o si ku diẹ kaa to. Aarẹ tun kan sara sawọn ṣọja to n ṣọ ile aarẹ Jonathan fun bi wọn ṣe koju ija naa gẹgẹ bi akin. O wa ba awọn ẹbi ọmọ ogun to ṣubu loju ija naa daro. Aarẹ Buhari wa fi da awọn ọmọ orilẹede Naijiria loju pe abo to yẹ n bẹ fun ẹmi aarẹ ana naa ati gbogbo awọn ọmọ orilẹede Naijiria lai yọ ẹni kan silẹ ati pe abo ni yoo tubọ maa jẹ iṣejọba oun logun.


Aarẹ tun kan sara sawọn ṣọja to n ṣọ ile aarẹ Jonathan fun bi wọn ṣe koju ija naa gẹgẹ bi akin. O wa ba awọn ẹbi ọmọ ogun to ṣubu loju ija naa daro. Aarẹ Buhari wa fi da awọn ọmọ orilẹede Naijiria loju pe abo to yẹ n bẹ fun ẹmi aarẹ ana naa ati gbogbo awọn ọmọ orilẹede Naijiria lai yọ ẹni kan silẹ ati pe abo ni yoo tubọ maa jẹ iṣejọba oun logun. Ni Ọjọ Iṣẹgun ni iroyin jade sita pe awọn agbebọn kan kọlu ilu Otuoke to jẹ ilu aarẹ ana, Ọmọwe Goodluck Jonathan ti wọn si pa ṣọja kan nibẹ.


Ni Ọjọ Iṣẹgun ni iroyin jade sita pe awọn agbebọn kan kọlu ilu Otuoke to jẹ ilu aarẹ ana, Ọmọwe Goodluck Jonathan ti wọn si pa ṣọja kan nibẹ.


ALGON Oyo: Àwọn alága káńṣù APC fẹ́ kí ẹjọ́ ọ̀hún tẹ̀síwájú

Ijọba ipinlẹ Oyo ti gbe igbesẹ lati pari rogbodiyan to n waye ni itubi inubi, laarin rẹ ati awọn alaga Kansu, to ni ki wọn lọ rọkun nile. Agbẹjọro fun ijọba, Akin Onigbinde lo sọ ọrọ naa niwaju adajọ Mashud Abass, nibi igbẹjọ to n lọ lọwọ lori họwuhọwu to bẹ lẹyin idaduro awọn alaga ọhun. O ni ijọba ti pinnu pe ki wọn lọ yanju ọrọ naa laarin ara wọn, ki alaafia lee jọba nipinlẹ Oyo. Onigbinde sọ fun adajọ naa pe, wọn yoo pada si ile ẹjọ ti wọn ba kuna lati pari aawọ laarin ara wọn. Ṣugbọn awọn agbejọro fun awọn alaga ijọba ibilẹ ti wọn da duro, Niyi Akintola ati Kunle Sobolaju sọ pe, igbesẹ yii ko tẹ awọn lọrun. Wọn ni ile ẹjọ gbọdọ da ẹjọ naa nu, ki wọn to lee pari aawọ naa ni itubi inubi.


Onigbinde sọ fun adajọ naa pe, wọn yoo pada si ile ẹjọ ti wọn ba kuna lati pari aawọ laarin ara wọn. Ṣugbọn awọn agbejọro fun awọn alaga ijọba ibilẹ ti wọn da duro, Niyi Akintola ati Kunle Sobolaju sọ pe, igbesẹ yii ko tẹ awọn lọrun. Wọn ni ile ẹjọ gbọdọ da ẹjọ naa nu, ki wọn to lee pari aawọ naa ni itubi inubi. Lẹyin atotonu awọn agbẹjọro mejeji, adajọ Mashud Abass ki awọn agbẹjọro ku iṣẹ takuntakun, to si ni ki wọn lọ yanju ẹjọ naa laarin ara wọn, ki wọn si tun ri daju pe alafia jọba nipinlẹ Oyo. Ile ẹjọ ọhun wa sun ẹjọ naa si ọjọ kejila Oṣu Keji ọdun 2020, lati mọ ibi ti ọrọ de duro, bi bẹẹkọ, oun yoo tẹsiwaju lati gbọ ẹjọ naa. Ọjọ kọkandinlọgbọn oṣu Karun un ọdun 2019 ni gomina Seyi Makinde yọ awọn alaga ijọba ibilẹ naa bi ẹni yọ jiga, to si yan awọn alaga fidihẹ.


Lẹyin atotonu awọn agbẹjọro mejeji, adajọ Mashud Abass ki awọn agbẹjọro ku iṣẹ takuntakun, to si ni ki wọn lọ yanju ẹjọ naa laarin ara wọn, ki wọn si tun ri daju pe alafia jọba nipinlẹ Oyo. Ile ẹjọ ọhun wa sun ẹjọ naa si ọjọ kejila Oṣu Keji ọdun 2020, lati mọ ibi ti ọrọ de duro, bi bẹẹkọ, oun yoo tẹsiwaju lati gbọ ẹjọ naa. Ọjọ kọkandinlọgbọn oṣu Karun un ọdun 2019 ni gomina Seyi Makinde yọ awọn alaga ijọba ibilẹ naa bi ẹni yọ jiga, to si yan awọn alaga fidihẹ. Sugbọn awọn alaga naa fẹ fi tipatipa pada ṣẹnu iṣẹ eyi to da rogbodiyan silẹ.


Sugbọn awọn alaga naa fẹ fi tipatipa pada ṣẹnu iṣẹ eyi to da rogbodiyan silẹ.


PDP yóò wọ́de lọ́jọ́ Ajé nítorí ìdájọ́ ìdìbò gómìnà ìpínlẹ̀ Imo

Ẹgbẹ oṣelu PDP ti ni lọjọ Aje, ogunjs oṣu kinni ọdun 2020 lawọn yoo fọn sigboro lati fi ẹhonu han lori idajọ ileẹjọ to ga julọ lorilẹede Naijiria eleyi to yi Emeka Ihedioha lagbo da sina gẹgẹ bii gomina ipinlẹ Imo. Nilu Abuja ni ẹgbẹ oṣelu PDP ti sọ pe iwọde naa yoo ti waye. Ninu atẹjade kan ti ẹgbẹ oṣelu PDP gbe sita, awọn alaṣẹ ẹgbẹ oṣelu naa bẹrẹ lati ori alaga rẹ, Uche Secondus ti fọwọsi iwọde naa pe ko waye. Oniruuru awijare ati ariyanjiyan lo ti waye lori idajọ naa to waye lọjọ iṣẹgun eyi to sọ Hope Uzodinma ti ẹgbẹ oṣelu APC di gomina ipinlẹ Imo lẹyin ti ile ẹjọ to gaju lorilẹede Naijiria yẹ aga mọ Ihediora nidi. Ẹgbẹ oṣelu PDP ni iwọde naa yoo lọ nirọwọ rọsẹ ko si ni ni rogbodiyan kankan ninu rara. Nibayii awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP ti bẹrẹ iwọde lawọn ipinlẹ kọọkan ni ọjọ Aiku ni imura silẹ fun eyi ti yoo waye nilu Abuja lọjọ Aje.


Fayose: APC Ekiti ní àwọn olóṣèlú tó ti fìdírẹmi kò le è ráyè láàrin àwọn

Ẹni ba mọ gomina ana ni ipinlẹ Ekiti, Ayọdele ọmọ Fayoṣe, ko yara sọ fun un pe bo ba n gbero ati dara pọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC lọwọ yii, ko tun ero naa ro o, nitori ko daju pe ọna wa nibẹ fun un. Gẹgẹ bi ẹgbẹ oṣelu APC ni ipinlẹ Ekiti ṣe sọ, bi Fayoṣe ba n gbero ati fi ẹgbẹ oṣelu PDP to wa silẹ, wa dara pọ mọ APC, awọn ko ni tẹwọ gba a. Ọpọ eeyan ni yoo wi pe, awọn ko ri idi ti gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ naa yoo fi gbe igbesẹ ati fi ẹgbẹ oṣelu PDP silẹ lọ si APC, paapaa bi o ṣe jẹ wi pe odu ni Fayoṣe jẹ lara awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu alatako. Bẹẹ ba gbagbe, Fayose lo n fi gbogbo igba gbe ohun dide tako Aarẹ Buhari pẹlu ẹgbẹ oṣelu rẹ, iyẹn APC, eyi si lo mu ki awọn eekan ẹgbẹ oṣelu APC ni awọn fẹ ki o mọ pe, aye rẹ ko ṣi silẹ laarin awọn. Alukoro fun ẹgbẹ oṣelu APC ni ipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Ade Ajayi ṣalaye nilu Ado Ekiti pe, Ẹgbẹ oṣelu naa ko si fun awọn oloṣelu to ti jakulẹ pẹlu afikun pe, ilẹkun ẹgbẹ oṣelu APC ko si silẹ fun Fayose. Gẹgẹbi ọrọ rẹ, " Fayoṣe ko ni amuyẹ lati di ọmọ ẹgbẹ APC ni ipinlẹ naa"


Bayelsa: Douye Diri di gómìnà Bayelsa lẹ́yìn ìbúrawọlé, iléeṣẹ́ ọlọ́pàá kéde kóńlé ó gbélé

Adajọ agba nipinlẹ Bayelsa, Kate Abiri ti ṣe ibura fun oludije ipo gomina fẹgbẹ oṣelu PDP, Douye Diri gẹgẹ bi gomina tuntun ipinlẹ naa. Ni irọle ọjọ Ẹti ọjọ kẹrinla oṣu lkeji ni ibura naa waye nile iṣẹ ijọba nilu Yenagoa tii ṣe olu ilu ipinlẹ Bayelsa. Bakan naa ni adajọ agba ipinlẹ Bayelsa ṣe ibura fun Sẹnẹtọ fun Lawrence Ewhrudjakpo gẹgẹ bi igbakeji gomina tuntun ipinlẹ naa. Ẹwẹ, ile iṣẹ ti kede ofin konile o gbele ti yoo maa bẹrẹ lati irọlẹ di idaji ọjọ keji nipinlẹ Bayelsa lẹyin tawọn olufẹhonu ati awọn janduku kọlu ile gomina tuntun fun ipinlẹ naa, Douye Diri ti wọn si ba nkan jẹ. Ọga agba ọlọpaa nipinlẹ naa, Uche Anozia lo ṣe ikede naa fawọn akọroyin lọjọ Ẹti. Ọgbẹni Anozia to ṣe ikede naa nibi tawọn ọga ajọ eleto aabo miran naa ti wa nijoko ṣalaye pe alẹ ọjọ Ẹti, ọjọ kẹrinla oṣu Keji yii naa ni eto konle o gbele ọhun yoo bẹrẹ.


Ẹwẹ, ile iṣẹ ti kede ofin konile o gbele ti yoo maa bẹrẹ lati irọlẹ di idaji ọjọ keji nipinlẹ Bayelsa lẹyin tawọn olufẹhonu ati awọn janduku kọlu ile gomina tuntun fun ipinlẹ naa, Douye Diri ti wọn si ba nkan jẹ. Ọga agba ọlọpaa nipinlẹ naa, Uche Anozia lo ṣe ikede naa fawọn akọroyin lọjọ Ẹti. Ọgbẹni Anozia to ṣe ikede naa nibi tawọn ọga ajọ eleto aabo miran naa ti wa nijoko ṣalaye pe alẹ ọjọ Ẹti, ọjọ kẹrinla oṣu Keji yii naa ni eto konle o gbele ọhun yoo bẹrẹ. Ọga ọlọpaa naa ṣe ikilọ pe ẹnikẹni to ba ta felefele laarin aago mẹjọ alẹ si aago mẹfa aarọ yoo foju wina ofin. Niṣe ni ile iṣẹ ijọba ipinlẹ Bayelsa kun fọfọ nigba ti ọga ọlọpaa n ṣe ikede naa. Àwọn jàndùkú kọlu ilé gómìnà ìpínlẹ̀ Bayelsa tuntun, wọ́n ba nkan jẹ́ Iroyin kan to tẹwa lọwọ ni pe awọn olufẹhonu ati awọn janduku kọlu ile gomina tuntun fun ipinlẹ Bayelsa, Douye Diri ti wọn si ba nkan jẹ.


Ọga ọlọpaa naa ṣe ikilọ pe ẹnikẹni to ba ta felefele laarin aago mẹjọ alẹ si aago mẹfa aarọ yoo foju wina ofin. Niṣe ni ile iṣẹ ijọba ipinlẹ Bayelsa kun fọfọ nigba ti ọga ọlọpaa n ṣe ikede naa. Àwọn jàndùkú kọlu ilé gómìnà ìpínlẹ̀ Bayelsa tuntun, wọ́n ba nkan jẹ́ Iroyin kan to tẹwa lọwọ ni pe awọn olufẹhonu ati awọn janduku kọlu ile gomina tuntun fun ipinlẹ Bayelsa, Douye Diri ti wọn si ba nkan jẹ. Gẹgẹ bi iwe iroyin The Punch ṣe jabọ iroyin, awọn janduku naa ba awọn ọkọ kan ti wọn gbe sinu ọgba ile naa jẹ, ati abala kan lara ile naa. Eyi waye lẹyin ti ajọ INEC fun Diri ni iwe ẹri moyege gẹgẹ bi gomina ipinlẹ Bayelsa. Ọsan ọjọ Ẹti ni ajọ eleto idibo Nigeria, Inec ti fun oludije gomina fẹgbẹ oselu PDP, Sẹnatọ Douye Diri ati igbakeji ni iwe ẹri moyege ibo gẹgẹ bi gomina ipinlẹ Bayelsa.


Gẹgẹ bi iwe iroyin The Punch ṣe jabọ iroyin, awọn janduku naa ba awọn ọkọ kan ti wọn gbe sinu ọgba ile naa jẹ, ati abala kan lara ile naa. Eyi waye lẹyin ti ajọ INEC fun Diri ni iwe ẹri moyege gẹgẹ bi gomina ipinlẹ Bayelsa. Ọsan ọjọ Ẹti ni ajọ eleto idibo Nigeria, Inec ti fun oludije gomina fẹgbẹ oselu PDP, Sẹnatọ Douye Diri ati igbakeji ni iwe ẹri moyege ibo gẹgẹ bi gomina ipinlẹ Bayelsa. Eyi waye lọjọ lẹyin ipade ti ajọ Inec ṣe nilu Abuja lati jiroro lori idajọ ileẹjọ to ga julọ ni Naijiria to waye l'Ọjọbọ. Ile ẹjọ naa wọgile ibo to gbe oludijẹ ẹgbẹ oselu APC wọle nipinlẹ Bayelsa, to si yẹ ki wọn bura fun lonii. Eyi lo si fidi rẹ mulẹ pe gbogbo igbiyanju oludije fun ipo gomina labẹ ẹgbẹ APC, David Lyon lati sebura wọle bii gomina ipinlẹ Bayelsa l'oni, ọjọ Ẹti lo ti ja si pabo.


Eyi waye lọjọ lẹyin ipade ti ajọ Inec ṣe nilu Abuja lati jiroro lori idajọ ileẹjọ to ga julọ ni Naijiria to waye l'Ọjọbọ. Ile ẹjọ naa wọgile ibo to gbe oludijẹ ẹgbẹ oselu APC wọle nipinlẹ Bayelsa, to si yẹ ki wọn bura fun lonii. Eyi lo si fidi rẹ mulẹ pe gbogbo igbiyanju oludije fun ipo gomina labẹ ẹgbẹ APC, David Lyon lati sebura wọle bii gomina ipinlẹ Bayelsa l'oni, ọjọ Ẹti lo ti ja si pabo. Ṣaaju ni ajọ eleto idibo naa ni oun ti setan lati gbe iwe ẹ́ri moyege ibo fun oludije ẹgbẹ oselu PDP, Senator Douye Diri ati igbakeji rẹ, Lawrence Ewhruojakpo, gẹgẹ bi ileẹjọ ti paa lasẹ. Lati Ọjọbọ ti ile ẹjọ si ti dajọ ni omi nu ti n kọ awọn eniyan ipinlẹ Bayelsa lori taa ni gomina ipinlẹ Bayelsa ti wọn yoo bura fun loni. Idi ni pe ẹgbẹ oselu APC ati PDP ti n tutọ si ara wọn loju lori ohun ti idajọ ileẹjọ naa sọ, ti ko si tii foju han, ẹni ti wọn yoo bura fun bii gomina ni Bayelsa.


Ṣaaju ni ajọ eleto idibo naa ni oun ti setan lati gbe iwe ẹ́ri moyege ibo fun oludije ẹgbẹ oselu PDP, Senator Douye Diri ati igbakeji rẹ, Lawrence Ewhruojakpo, gẹgẹ bi ileẹjọ ti paa lasẹ. Lati Ọjọbọ ti ile ẹjọ si ti dajọ ni omi nu ti n kọ awọn eniyan ipinlẹ Bayelsa lori taa ni gomina ipinlẹ Bayelsa ti wọn yoo bura fun loni. Idi ni pe ẹgbẹ oselu APC ati PDP ti n tutọ si ara wọn loju lori ohun ti idajọ ileẹjọ naa sọ, ti ko si tii foju han, ẹni ti wọn yoo bura fun bii gomina ni Bayelsa. Lasiko to n bawọn akọroyin sọrọ nilu Abuja, alaga ẹgbẹ oselu APC, Adams Oshiomole leri leka, to si n tọ ilẹ la pe ko si ẹnikẹni ti wọn yoo bura fun bii gomina ni Bayelsa lonii. Oshiomole ni "kii se bonkẹlẹ mọ pe ile ẹjọ to ga julọ ti dajọ pe wọn ko lee bura fun David Lyon, bẹẹ si ni ẹni to ni ibo to pọ julọ sikeji ni ki wọn bura fun. Eyi tumọ si pe lati ọla lọ, ko ni si ijọba kankan mọ ni Bayelsa."


Lasiko to n bawọn akọroyin sọrọ nilu Abuja, alaga ẹgbẹ oselu APC, Adams Oshiomole leri leka, to si n tọ ilẹ la pe ko si ẹnikẹni ti wọn yoo bura fun bii gomina ni Bayelsa lonii. Oshiomole ni "kii se bonkẹlẹ mọ pe ile ẹjọ to ga julọ ti dajọ pe wọn ko lee bura fun David Lyon, bẹẹ si ni ẹni to ni ibo to pọ julọ sikeji ni ki wọn bura fun. Eyi tumọ si pe lati ọla lọ, ko ni si ijọba kankan mọ ni Bayelsa." O fikun pe oludije fẹgbẹ PDP ko ni ida mẹta ibo to yẹ ninu eto idibo gomina ọhun, ti ọwọja ibo rẹ ko si tan ka ida mẹta ijọba ibilẹ to wa nipinlẹ naa. Amọ agbẹnusọ fun ẹgbẹ oselu PDP, Kọla Ọlọgbọndiyan ni  ofo lasan ni ihalẹ Oshiomole nitori ofuutu, fẹẹtẹ, aasa ti ko ni kaun ni. Ẹgbẹ oselu PDP wa n fewe ọmọ mọ Oshiomole leti lati ta kete si ipinlẹ Bayelsa nitori igbinyanju rẹ lati da rogbodiyan silẹ nipinlẹ naa, ti kuna.


O fikun pe oludije fẹgbẹ PDP ko ni ida mẹta ibo to yẹ ninu eto idibo gomina ọhun, ti ọwọja ibo rẹ ko si tan ka ida mẹta ijọba ibilẹ to wa nipinlẹ naa. Amọ agbẹnusọ fun ẹgbẹ oselu PDP, Kọla Ọlọgbọndiyan ni  ofo lasan ni ihalẹ Oshiomole nitori ofuutu, fẹẹtẹ, aasa ti ko ni kaun ni. Ẹgbẹ oselu PDP wa n fewe ọmọ mọ Oshiomole leti lati ta kete si ipinlẹ Bayelsa nitori igbinyanju rẹ lati da rogbodiyan silẹ nipinlẹ naa, ti kuna. Bẹẹ ba gbagbe, a mu iroyin wa fun yin pe ile ẹjọ to ga julọ nilẹ wa ti yẹ aga gomina mọ David Ylon, tii se oludije gomina fẹgbẹ APC nidi, ẹni ti ajọ Inec kede pe oun lo moke ninu ibo gomina to waye nipinlẹ naa losu Kọkanla ọdun 2019. Idi ni pe ẹni to jẹ igbakeji Lyon naa, Biobarakuma Degi-Eremienyo, ko ayederu iwe ẹri kalẹ fun ajọ eleto idibo, to si mu ki awọn Lyon ati igbakeji rẹ naa kuna lati lee de ipo gomina. Oni, ọjọ Ẹti lo yẹ ki wọn bura fun Lyon ati igbakeji rẹ naa amọ nibayii, ti ileẹjọ ti kede pe ki wọn gba iwe ẹri moyege ti ajọ Inec fun, ki wọn si kọ iwe ẹri miran fun oludije ẹgbẹ oselu PDP, taa wa ni wọn yoo bura fun bii gomina Bayelsa lonii.


Bẹẹ ba gbagbe, a mu iroyin wa fun yin pe ile ẹjọ to ga julọ nilẹ wa ti yẹ aga gomina mọ David Ylon, tii se oludije gomina fẹgbẹ APC nidi, ẹni ti ajọ Inec kede pe oun lo moke ninu ibo gomina to waye nipinlẹ naa losu Kọkanla ọdun 2019. Idi ni pe ẹni to jẹ igbakeji Lyon naa, Biobarakuma Degi-Eremienyo, ko ayederu iwe ẹri kalẹ fun ajọ eleto idibo, to si mu ki awọn Lyon ati igbakeji rẹ naa kuna lati lee de ipo gomina. Oni, ọjọ Ẹti lo yẹ ki wọn bura fun Lyon ati igbakeji rẹ naa amọ nibayii, ti ileẹjọ ti kede pe ki wọn gba iwe ẹri moyege ti ajọ Inec fun, ki wọn si kọ iwe ẹri miran fun oludije ẹgbẹ oselu PDP, taa wa ni wọn yoo bura fun bii gomina Bayelsa lonii. Koda, lọwọ aarọ ana ni Lyon ti n se igbaradi fun bi wọn yoo se bura fun bii gomina lonii, ti ko si mọ pe riro ni teniyan, sise ni ti Ọlọrun, bẹẹ ni igun ijọba ẹgbẹ oselu PDP to n dari Bayelsa gan ti setan lati fa ibi ti akoso de duro le Lyon lọwọ.


Koda, lọwọ aarọ ana ni Lyon ti n se igbaradi fun bi wọn yoo se bura fun bii gomina lonii, ti ko si mọ pe riro ni teniyan, sise ni ti Ọlọrun, bẹẹ ni igun ijọba ẹgbẹ oselu PDP to n dari Bayelsa gan ti setan lati fa ibi ti akoso de duro le Lyon lọwọ.


Finance Bill: VAT di 7.5% láti 5% lẹ́yìn tí ààrẹ Buhari buwọ́lu àbá ètò ìnáwó

Lẹyin ọ rẹyin, owo ori VAT ti di 7.5% lati 5% lẹyin ti aarẹ Muhammadu Buhari buwọlu aba eto inawo ọdun 2019 lonii ọjọ Aje. Aba ọhun ati aba iṣuna ọdun 2020 ni ile aṣofin gbe lọ siwaju aarẹ papọ ki ọdun 2019 to pari. Amọ, Buhari buwọlu aba eto inawo lẹyin ọjọ mẹtadinlọgbọn to ti kọkọ buwọlu eto iṣuna ọdun 2020. Buhari sọ loju opo Twitter rẹ pe o jẹ idunnu fun oun lati buwọlu aba eto inawo nitori aba naa yoo ṣatunṣe ọrọ owo ori. Aarẹ ni aba yii to ti di ofin ni yoo jẹ ki ilana owo ori sisan ni Naijiria wa ni ibamu pẹlu gbogbo agbaye. Aarẹ Buhari ni eyi nigba akọkọ ti aba eto inawo yoo tẹle aba eto iṣuna lati rii pe gbogbo eto lọ bo to yẹ lati igba ti orilẹede Naijiria ti pada si ijọba awarawa lọdun 1999.


Buhari sọ loju opo Twitter rẹ pe o jẹ idunnu fun oun lati buwọlu aba eto inawo nitori aba naa yoo ṣatunṣe ọrọ owo ori. Aarẹ ni aba yii to ti di ofin ni yoo jẹ ki ilana owo ori sisan ni Naijiria wa ni ibamu pẹlu gbogbo agbaye. Aarẹ Buhari ni eyi nigba akọkọ ti aba eto inawo yoo tẹle aba eto iṣuna lati rii pe gbogbo eto lọ bo to yẹ lati igba ti orilẹede Naijiria ti pada si ijọba awarawa lọdun 1999. Ofin yii yoo tun mu ayipada ba owo ori epo rọbi, ibode, owo ori ọja tariifu, owo ori ile iṣẹ ati owo ori awọn araalu lapaapọ. Pẹlu ofin ti aarẹ Buhari buwọlu yii, awọn ile iṣẹ ti ere wọn ko ba to miliọnu mẹẹdọgbọn ko ni maa san owo ori lori ere ti wọn ba jẹ mọ. Bakan naa, owo ori tawọn ile iṣẹ ifowopamọ maa n yọ tẹlẹ lori ẹgbẹrun un kan naira yoo bẹrẹ lati ẹgbẹrun un mẹwaa naira bayii.


Ofin yii yoo tun mu ayipada ba owo ori epo rọbi, ibode, owo ori ọja tariifu, owo ori ile iṣẹ ati owo ori awọn araalu lapaapọ. Pẹlu ofin ti aarẹ Buhari buwọlu yii, awọn ile iṣẹ ti ere wọn ko ba to miliọnu mẹẹdọgbọn ko ni maa san owo ori lori ere ti wọn ba jẹ mọ. Bakan naa, owo ori tawọn ile iṣẹ ifowopamọ maa n yọ tẹlẹ lori ẹgbẹrun un kan naira yoo bẹrẹ lati ẹgbẹrun un mẹwaa naira bayii.


2023 presidency: Ààrẹ Buhari ní òun kò leè dá sí ètò yíyan ààrẹ tuntun lọ́dún 2023

Ileeṣẹ aarẹ lorilẹ-ede Naijiria ti sọ wi pe Aarẹ Mohammadu Buhari mọ ohun ti yoo ṣe lori ẹni ti yoo joko sori aga aarẹ lẹyin to ba fi ipo silẹ ṣugbọn ko ni fi tipatipa yan eeyan kan lori Naijiria. Agbẹnusọ fun aarẹ, Ọgbẹni Fẹmi Adeṣina ṣalaye pe ohun ti aarẹ gbagbọ ni pe ẹni to ba wu araalu ni ko wọle kii ṣe lati yan eeyan le awọn ọmọ Naijiria lọwọ. O ni aarẹ Buhari lee ni ero to ga lori irufẹ eeyan to fẹ ko rọpo oun lati tẹsiwaju pẹlu awọn iṣẹ rẹ gbogbo ṣugbọn oun kọ ni yoo yan le araalu lọwọ. Ọrọ yii jẹ bii esi si ọrọ kan ti pasitọ agba ni ijọ Latter Rain Assembly, Tunde Bakare sọ ninu ọrọ akọsọ rẹ fun ọdun 2020 lọjọ Ẹti Wo àwọn ọ̀tá tó ń da orílẹ̀èdè Nàìjíríà láàmú  pe Aarẹ Buhari ko gbọdọ kawọ gbera tabi kọ iha kokan mi si igbesẹ ati yan aarẹ ti yoo rọpo rẹ bi o ba kuro lori ipo. Fẹmi Adeṣina ni aarẹ ko nilo ẹnikẹni lati ran an leti pe loṣu karun un, ọdun 2023 ni yoo fi ipo silẹ. Lootọ gẹgẹ bi Pasitọ Bakare ṣe sọ aarẹ fẹ mọ irufẹ ẹni ti yoo gba ipo lọwọ oun ṣugbọn ko ni tọwọ bọ omi igbesẹ ati yan onitọun.


Ọrọ yii jẹ bii esi si ọrọ kan ti pasitọ agba ni ijọ Latter Rain Assembly, Tunde Bakare sọ ninu ọrọ akọsọ rẹ fun ọdun 2020 lọjọ Ẹti Wo àwọn ọ̀tá tó ń da orílẹ̀èdè Nàìjíríà láàmú  pe Aarẹ Buhari ko gbọdọ kawọ gbera tabi kọ iha kokan mi si igbesẹ ati yan aarẹ ti yoo rọpo rẹ bi o ba kuro lori ipo. Fẹmi Adeṣina ni aarẹ ko nilo ẹnikẹni lati ran an leti pe loṣu karun un, ọdun 2023 ni yoo fi ipo silẹ. Lootọ gẹgẹ bi Pasitọ Bakare ṣe sọ aarẹ fẹ mọ irufẹ ẹni ti yoo gba ipo lọwọ oun ṣugbọn ko ni tọwọ bọ omi igbesẹ ati yan onitọun. Bakan naa lo ṣalaye pe Aarẹ Buhari yoo rii daju pe ẹni to ba gun ori itẹ aarẹ lẹyin oun tẹle ilana ti oun fi silẹ, ati pe o mọ le ipinlẹ to ti gbe kalẹ.


Bakan naa lo ṣalaye pe Aarẹ Buhari yoo rii daju pe ẹni to ba gun ori itẹ aarẹ lẹyin oun tẹle ilana ti oun fi silẹ, ati pe o mọ le ipinlẹ to ti gbe kalẹ.


Amotekun: Fayemi ni ikọ̀ àláàbò yìí ni yóò máa ṣe àkóso ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan

Gomina Kayọde Fayẹmi ti ipinlẹ Ekiti, to tun jẹ alaga agbarijọpọ awọn gomina orilẹede Naijiria ṣe alaye wi pe, lojoojumọ ni a n koju ipenija wahala awọn adigunjale, darandaran ati bẹẹbẹẹ lọ ni ẹkun iwọ oorun Naijiria. O ni bo tilẹ jẹ wi pe awọn ileeṣẹ agbofinro sa ipa wọn, sibẹ, omi pọ ju ọka lọ nitori ọkan lara awọn adari ẹya Yoruba, Reuben Faṣọranti naa padanu ọmọ rẹ sinu laasigbo to n ba ilẹ Yoruba finra ọhun. Fayẹmi tẹsiwaju wi pe, eyii lo ta awọn gomina ilẹ Yoruba nidi kan lati pe ipade pajawiri lori eto aabo ilẹ Yoruba ni bii oṣu mẹfa sẹyin, abajade apero naa si ni Amọtẹkun ti wọn n ṣiṣọ loju ẹ lonii. O ni Amọtẹkun ko waye lati rọpo awọn ileeṣẹ aabo to n bẹ nilẹ tẹlẹ, ṣugbọn yoo ṣiṣẹ papọ pẹlu awọn ẹṣọ aabo to ku, ki eto naa le kẹsẹjari. O ṣe afikun ọrọ wi pe, gbogbo awọn aṣoju Amọtẹkun ni yoo maa ṣe amojuto awọn agbegbe kọọkan pẹlu oye ede ati aṣa awọn agbegbe naa. Fayẹmi ṣe alaye wi pe, Amọtẹkun ipinlẹ kọọkan ni yoo maa mojuto ipinlẹ ti wọn pin wọn si lai rekọja lọ si ipinlẹ mii, ayafi ti iṣẹlẹ pajawiri ba waye.


O ni Amọtẹkun ko waye lati rọpo awọn ileeṣẹ aabo to n bẹ nilẹ tẹlẹ, ṣugbọn yoo ṣiṣẹ papọ pẹlu awọn ẹṣọ aabo to ku, ki eto naa le kẹsẹjari. O ṣe afikun ọrọ wi pe, gbogbo awọn aṣoju Amọtẹkun ni yoo maa ṣe amojuto awọn agbegbe kọọkan pẹlu oye ede ati aṣa awọn agbegbe naa. Fayẹmi ṣe alaye wi pe, Amọtẹkun ipinlẹ kọọkan ni yoo maa mojuto ipinlẹ ti wọn pin wọn si lai rekọja lọ si ipinlẹ mii, ayafi ti iṣẹlẹ pajawiri ba waye. Igbakẹji gomina Ipinlẹ Ọṣun, Gboyega Alabi to soju gomina Gboyega Oyetola nibi akanṣe eto naa ni, agbekalẹ Amọtẹkun jẹ ojuṣe awọn gomina nitori ikawọ wọn ni aabo ẹmi ati dukia awọn eeyan ilu wa. O dupẹ lọwọ ileeṣẹ ologun ati awọn agbofinro to ku, fun bi wọn ṣe ji giri si ojuṣe wọn lasiko ti ipenija eto bẹrẹ ni ẹkun iwọ oorun Naijiria. O wa parọwa si awọn aṣoju Amọtẹkun lati ṣiṣẹ wọn pẹlu otitọ inu pẹlu alaye wi pe, ijọba ipinlẹ Ọṣun ti ya ikorita Ọlajokun silẹ ni opopona maroṣẹ Gbọngan, ti yoo maa jẹ olu ileeṣẹ Amọtẹkun nipinlẹ Ọṣun.


Igbakẹji gomina Ipinlẹ Ọṣun, Gboyega Alabi to soju gomina Gboyega Oyetola nibi akanṣe eto naa ni, agbekalẹ Amọtẹkun jẹ ojuṣe awọn gomina nitori ikawọ wọn ni aabo ẹmi ati dukia awọn eeyan ilu wa. O dupẹ lọwọ ileeṣẹ ologun ati awọn agbofinro to ku, fun bi wọn ṣe ji giri si ojuṣe wọn lasiko ti ipenija eto bẹrẹ ni ẹkun iwọ oorun Naijiria. O wa parọwa si awọn aṣoju Amọtẹkun lati ṣiṣẹ wọn pẹlu otitọ inu pẹlu alaye wi pe, ijọba ipinlẹ Ọṣun ti ya ikorita Ọlajokun silẹ ni opopona maroṣẹ Gbọngan, ti yoo maa jẹ olu ileeṣẹ Amọtẹkun nipinlẹ Ọṣun. Ninu ọrọ ti ẹ, gomina ipinlẹ Ondo ti o tun jẹ alaga agbarijọpọ awọn gomina ilẹ Yoruba, Rotimi Akeredolu ni ifilọlẹ Amọtẹkun jẹ nnkan ayọ fun gbogbo awọn gomina ẹkun iwọ oorun guusu Naijiria. O ni eto aabo ilẹ Yoruba ṣe pataki si awọn gomina naa, eyi lo si ṣe atiwaye ifilọlẹ Amọtẹkun. Akeredolu ni ko si ipinlẹ kankan ti o bọriyọ lọwọ awọn ipenija eto aabo lorilẹede yii, eyii lo si mu ki awọn ọmọ orilẹede yii to n bẹ loke okun maa bẹru lati wa si ilẹ baba wọn.


Ninu ọrọ ti ẹ, gomina ipinlẹ Ondo ti o tun jẹ alaga agbarijọpọ awọn gomina ilẹ Yoruba, Rotimi Akeredolu ni ifilọlẹ Amọtẹkun jẹ nnkan ayọ fun gbogbo awọn gomina ẹkun iwọ oorun guusu Naijiria. O ni eto aabo ilẹ Yoruba ṣe pataki si awọn gomina naa, eyi lo si ṣe atiwaye ifilọlẹ Amọtẹkun. Akeredolu ni ko si ipinlẹ kankan ti o bọriyọ lọwọ awọn ipenija eto aabo lorilẹede yii, eyii lo si mu ki awọn ọmọ orilẹede yii to n bẹ loke okun maa bẹru lati wa si ilẹ baba wọn. Gomina ipinlẹ Ondo tẹsiwaju wi pe, agbekalẹ Amọtẹkun yoo mu opin de ba wahala awọn adigunjale, darandaran ati ijinigbe. O ni awọn gomina ilẹ Oodua ko ni tẹti ninu ojuṣe wọn titi ti ipenija eto aabo yoo fi di ohun igbagbe ni ẹkun iwọ oorun guusu Naijiria, eyii lo si mu ki gbogbo awọn gomina naa fi orikori lati ṣe ifilọlẹ Amọtẹkun. Lẹyin eyi ni gomina ipinlẹ Ondo ti o tun jẹ alaga awọn gomina ilẹ Yoruba, Rotimi Akeredolu ti ṣiṣọ loju awọn ọkọ iwọde fun Amọtẹkun.


Gomina ipinlẹ Ondo tẹsiwaju wi pe, agbekalẹ Amọtẹkun yoo mu opin de ba wahala awọn adigunjale, darandaran ati ijinigbe. O ni awọn gomina ilẹ Oodua ko ni tẹti ninu ojuṣe wọn titi ti ipenija eto aabo yoo fi di ohun igbagbe ni ẹkun iwọ oorun guusu Naijiria, eyii lo si mu ki gbogbo awọn gomina naa fi orikori lati ṣe ifilọlẹ Amọtẹkun. Lẹyin eyi ni gomina ipinlẹ Ondo ti o tun jẹ alaga awọn gomina ilẹ Yoruba, Rotimi Akeredolu ti ṣiṣọ loju awọn ọkọ iwọde fun Amọtẹkun. O ṣe alaye wi pe alupupu bii ọgọrun mii tun wa kaakiri awọn ipinlẹ to n bẹ ni iwọoorun guusu fun iwọde Amọtẹkun. Lẹ́yin o rẹyin, eto ifilọlẹ Amotekun to yẹ ko ti bẹrẹ lati aago mẹsan aarọ, ti gberasọ bayii, tawọn eeyan jankan-jankan, to fi mọ awọn gomina mẹfẹẹfa nilẹ Yoruba, si ti de sibi eto naa. Bakan naa ni awọ̀n oriade nilẹ́ Yoruba bii Ọ́ọni tilu Ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi, Olugbọn tile Igbọn ti peju sibi ayẹyẹ naa.


O ṣe alaye wi pe alupupu bii ọgọrun mii tun wa kaakiri awọn ipinlẹ to n bẹ ni iwọoorun guusu fun iwọde Amọtẹkun. Lẹ́yin o rẹyin, eto ifilọlẹ Amotekun to yẹ ko ti bẹrẹ lati aago mẹsan aarọ, ti gberasọ bayii, tawọn eeyan jankan-jankan, to fi mọ awọn gomina mẹfẹẹfa nilẹ Yoruba, si ti de sibi eto naa. Bakan naa ni awọ̀n oriade nilẹ́ Yoruba bii Ọ́ọni tilu Ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi, Olugbọn tile Igbọn ti peju sibi ayẹyẹ naa. Ninu ọrọ ikini kaabọ rẹ, olugbalejo pataki nibi ayẹyẹ ifilọlẹ ọhun, gomina Ṣeyi Makinde ti ipinlẹ Ọyọ ni, asiko ti to fun ilẹ Yooba lati dẹruba ẹru gangan funra rẹ. Makinde tẹsiwaju pe agbẹkale Amọtẹkun waye fun igbaye-gbadun ati eto aabo to nipọn fun gbogbo ọmọ Oodua. O ni gbogbo gomina lo bura lati bọwọ fun ofin nipa ṣiṣe agbekale eto aabo ti yoo rẹsẹwalẹ fun gbogbo awọn araalu.


Ninu ọrọ ikini kaabọ rẹ, olugbalejo pataki nibi ayẹyẹ ifilọlẹ ọhun, gomina Ṣeyi Makinde ti ipinlẹ Ọyọ ni, asiko ti to fun ilẹ Yooba lati dẹruba ẹru gangan funra rẹ. Makinde tẹsiwaju pe agbẹkale Amọtẹkun waye fun igbaye-gbadun ati eto aabo to nipọn fun gbogbo ọmọ Oodua. O ni gbogbo gomina lo bura lati bọwọ fun ofin nipa ṣiṣe agbekale eto aabo ti yoo rẹsẹwalẹ fun gbogbo awọn araalu. Gomina ipinlẹ Ọyọ fikun pe akanṣe eto yii si jẹ imuṣẹ ileri ti awọn gomina ṣe lasiko iburawọle, pẹlu alaye pe inu oun dun lati jẹ olukopa ninu agbekalẹ eto ti yoo fẹ oju eto aabo ati igbayegbadun awọn eeyan ilu. O tẹsiwaju wi pe, ipinlẹ Ọyọ tun ti gba oye tuntun gẹgẹ bii ipinlẹ ti agbekalẹ eto aabo ẹlẹkunjẹkun akọkọ iru ẹ ti gbinaya. Ifilọlẹ eto aabo alajumọse ti awọn gomina ẹkun iwọ oorun guusu Naijiria se agbatẹru rẹ, ti wọn pe ni "Amọtẹkun" ti gbinaya bayii.Agbekalẹ naa waye lati bomirin eto aabo nilẹ Yoruba, paapaa julọ lori ikọlu awọn darandaran to n gogo lẹnu lọọlọ yii.Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akereolu ti o jẹ alaga awọn gomina ilẹ Yoruba ni ireti wa wi pe yoo ṣi'ṣọ loju eto naa, ti yoo waye lọọfisi gomina nilu Ibadan.


Gomina ipinlẹ Ọyọ fikun pe akanṣe eto yii si jẹ imuṣẹ ileri ti awọn gomina ṣe lasiko iburawọle, pẹlu alaye pe inu oun dun lati jẹ olukopa ninu agbekalẹ eto ti yoo fẹ oju eto aabo ati igbayegbadun awọn eeyan ilu. O tẹsiwaju wi pe, ipinlẹ Ọyọ tun ti gba oye tuntun gẹgẹ bii ipinlẹ ti agbekalẹ eto aabo ẹlẹkunjẹkun akọkọ iru ẹ ti gbinaya. Ifilọlẹ eto aabo alajumọse ti awọn gomina ẹkun iwọ oorun guusu Naijiria se agbatẹru rẹ, ti wọn pe ni "Amọtẹkun" ti gbinaya bayii.Agbekalẹ naa waye lati bomirin eto aabo nilẹ Yoruba, paapaa julọ lori ikọlu awọn darandaran to n gogo lẹnu lọọlọ yii.Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akereolu ti o jẹ alaga awọn gomina ilẹ Yoruba ni ireti wa wi pe yoo ṣi'ṣọ loju eto naa, ti yoo waye lọọfisi gomina nilu Ibadan. Ireti si wa pe gomina Seyi Makinde ni yoo jẹ olugbalejo nibi ayẹyẹ naa. Akọroyin BBC Yoruba to wa nibi ifilọlẹ eto aabo naa fi to wa leti pe, aago mẹsan ni eto naa yẹ ko bẹrẹ, ti wọn si n reti awọn alejo pataki lọwọlọwọ. Awọn ẹṣọ aabo igberiko ati diẹ lara awọn alejo ti wọn fi iwe pe nikan lo wa nikalẹ, ti wọn si ti gbe awọn ọkọ isẹ ti wọn fẹ pin fun awọn osisẹ alaabo kalẹ.


Ireti si wa pe gomina Seyi Makinde ni yoo jẹ olugbalejo nibi ayẹyẹ naa. Akọroyin BBC Yoruba to wa nibi ifilọlẹ eto aabo naa fi to wa leti pe, aago mẹsan ni eto naa yẹ ko bẹrẹ, ti wọn si n reti awọn alejo pataki lọwọlọwọ. Awọn ẹṣọ aabo igberiko ati diẹ lara awọn alejo ti wọn fi iwe pe nikan lo wa nikalẹ, ti wọn si ti gbe awọn ọkọ isẹ ti wọn fẹ pin fun awọn osisẹ alaabo kalẹ. Bẹẹ ba gbagbe, ana Ọjọru ni ileeṣẹ aarẹ kesi awọn gomina mẹfẹẹfa to n bẹ nilẹ Yoruba lati wa wi tẹnu wọn lori agbẹkalẹ eto aabo Amọtẹkun naa, amọ titi di akoko yii, a ko tii mọ ohun ti wọn ba bọ lati ileesẹ aarẹ. Iroyin kan to n ja rainrain labẹlẹ ni wi pe, o ṣeeṣe ki ileeṣẹ aarẹ pagidina agbekalẹ eto aabo Amọtẹkun lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria. Ohun mii ti awọn eeyan tun un sọ ni wi pe o ṣeeṣe ki ileeṣẹ aarẹ maa bẹru wi pe, ilẹ Yoruba ti fẹ ya ara wọn kuro ni Naijiria nipasẹ agbekalẹ naa.


Bẹẹ ba gbagbe, ana Ọjọru ni ileeṣẹ aarẹ kesi awọn gomina mẹfẹẹfa to n bẹ nilẹ Yoruba lati wa wi tẹnu wọn lori agbẹkalẹ eto aabo Amọtẹkun naa, amọ titi di akoko yii, a ko tii mọ ohun ti wọn ba bọ lati ileesẹ aarẹ. Iroyin kan to n ja rainrain labẹlẹ ni wi pe, o ṣeeṣe ki ileeṣẹ aarẹ pagidina agbekalẹ eto aabo Amọtẹkun lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria. Ohun mii ti awọn eeyan tun un sọ ni wi pe o ṣeeṣe ki ileeṣẹ aarẹ maa bẹru wi pe, ilẹ Yoruba ti fẹ ya ara wọn kuro ni Naijiria nipasẹ agbekalẹ naa. Bi isẹlẹ naa ba se n lọ, a maa mu wa fun yin.


Bi isẹlẹ naa ba se n lọ, a maa mu wa fun yin.


Oyo LG Crisis: Olamiju Akala ní àwọn èèyàn òun sì ń gba ìtọ́jú lọ́wọ́ nílé ìwòsàn lórí wàhálà náà

"Irọ ni pe awọn alatilẹyin mi lo kọkọ kọlu awọn ọmọ ẹgbẹ PDP nilu Ogbomọṣọ l'ọjọ Aje." Eyi ni ọrọ ti ọkan lara awọn alaga kansu, to tun jẹ ọmọ gomina ipinlẹ naa tẹlẹ, Alao Akala, eyiun Olamiju Akala, ti gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde le kuro lori oye, sọ̀, Olamiju sọ fun BBC Yoruba pe, awọn ọmọ ẹgbẹ PDP lo kọkọ kọlu awọn. O sọ pe "Awọn ni wọn sapamọ sibikan ti wọn si kọlu wa, lasiko ti mo n lọ si ibi iṣẹ gẹgẹ bi alaga nitori pe ile ẹjọ dajọ pe emi ni. Oju ọna la wa nigba ti wọn kọlu wa. Koda bi mo ṣe n sọrọ lọwọlọwọ, awọn eniyan wa wa ni ileewosan." O tẹsiwaju pe iṣẹlẹ naa jẹ kayeefi fun oun, to si jẹ eyi to yanilẹnu pe, iru nkan bẹẹ le waye ni ipinlẹ Oyo.


Oju ọna la wa nigba ti wọn kọlu wa. Koda bi mo ṣe n sọrọ lọwọlọwọ, awọn eniyan wa wa ni ileewosan." O tẹsiwaju pe iṣẹlẹ naa jẹ kayeefi fun oun, to si jẹ eyi to yanilẹnu pe, iru nkan bẹẹ le waye ni ipinlẹ Oyo. Ni ti ọmọ ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party ti gomina yan lati rọpo Akala, Ibrahim Ajagbe, o ni ki akọroyin wa o pe oun pada nitori pe "oun wa ni ipade". Ni kete ti a ba ri Ajagbe ba sọrọ, ni a o mu ẹkunrẹrẹ wa fun yin. Ọkunrin kan ti orukọ rẹ n jẹ Isah Azeez lo gbẹmi mi nigba tawọn alatilẹyin awọn alaga ti wọn da duro kọlu awọn alatilẹyin awọn alaga afunsọ ti ijọba Gomina Seyi Makinde yan.


Ni ti ọmọ ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party ti gomina yan lati rọpo Akala, Ibrahim Ajagbe, o ni ki akọroyin wa o pe oun pada nitori pe "oun wa ni ipade". Ni kete ti a ba ri Ajagbe ba sọrọ, ni a o mu ẹkunrẹrẹ wa fun yin. Ọkunrin kan ti orukọ rẹ n jẹ Isah Azeez lo gbẹmi mi nigba tawọn alatilẹyin awọn alaga ti wọn da duro kọlu awọn alatilẹyin awọn alaga afunsọ ti ijọba Gomina Seyi Makinde yan. Ọgbẹni Azeez ni a gbọ pe wọn yinbọn pa nigba tawọn alatilẹyin awọn alaga ti wọn da duro, fẹ fipa le alaga afunsọ kuro lọfiisi rẹ. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, Gbenga Fadeyi ṣalaye pe, wọn gbe Azeez digbadigba lọ si ile iwosan Bowen l'Ogbomoṣo, amọ ẹpa ko boro mọ. Ọpọ eeyan to mori bọ ninu iṣẹlẹ naa ni wọn farapa yanna-yannaa nibi ti wọn ti n sa asala fun ẹmi wọn.


Ọgbẹni Azeez ni a gbọ pe wọn yinbọn pa nigba tawọn alatilẹyin awọn alaga ti wọn da duro, fẹ fipa le alaga afunsọ kuro lọfiisi rẹ. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, Gbenga Fadeyi ṣalaye pe, wọn gbe Azeez digbadigba lọ si ile iwosan Bowen l'Ogbomoṣo, amọ ẹpa ko boro mọ. Ọpọ eeyan to mori bọ ninu iṣẹlẹ naa ni wọn farapa yanna-yannaa nibi ti wọn ti n sa asala fun ẹmi wọn. Ija bẹ silẹ lẹyin tawọn alaga ẹgbẹ oṣelu APC to lọ si ijọba ibilẹ Surulere lọsẹ to lọ, tun pada si ọfiisi ti wọn si ba alaga PDP ba nibẹ. Ṣaaju rogbodiyan yii lawọn janduku ti dana sun ọkọ ati alupupu nijọba ibilẹ ariwa, guusu ati aarin gbungbun Ogbomoṣọ. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo, Ọgbẹni Fadeyi ṣalaye pe, awọn eeyan to fara gbọgbẹ si n gbatọju nile iwosan l'Ogbomoso.


Ija bẹ silẹ lẹyin tawọn alaga ẹgbẹ oṣelu APC to lọ si ijọba ibilẹ Surulere lọsẹ to lọ, tun pada si ọfiisi ti wọn si ba alaga PDP ba nibẹ. Ṣaaju rogbodiyan yii lawọn janduku ti dana sun ọkọ ati alupupu nijọba ibilẹ ariwa, guusu ati aarin gbungbun Ogbomoṣọ. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo, Ọgbẹni Fadeyi ṣalaye pe, awọn eeyan to fara gbọgbẹ si n gbatọju nile iwosan l'Ogbomoso.


ALGON Oyo: Aleshinloye ní ìdájọ́ ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ làwọn ń tẹ̀lé, kò sì yẹ kó fa ìjà

Gomina ipinlẹ Ọyọ, onimọ-ẹrọ Seyi Makinde ti salaye pe, owo awọn ijọba ibilẹ to rogun lo wọ awọn alaga ijọba ibilẹ labẹ APC to wa nipinlẹ́ naa loju. Amọ Alaga ẹgbẹ awọn alaga ijọba ibilẹ APC naa ti fesi pada pe ko si ohun to buru ninu bi awọn se n lakaka lati pada si ọọfisi awọn nitori ileẹjọ ti fun awọn lasẹ. Wọn wa kesi gomina Makinde lati bọwọ fun ofin, ko si jẹ ki awọn wa pari saa ti ilu to dibo yan awọn, gbe le awọn lọwọ.


Supreme court judgement: Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ PDP fẹ̀hónúhàn nílé ẹjọ́ gíga jùlọ

Ọgọọrọ awọn alatilẹyin ẹgbẹ oṣelu PDP lo ṣewọde niluu Abuja lọjọ Aje lẹyin idajọ ileẹjọ giga julọ to f'ountẹ lu Gomina Abdulahi Ganduje gẹgẹ bi ẹni to jawe olubori nipinlẹ Kano. Awọn adajọ ẹlẹni meje ti Adajọ agba Naijiria, Muhammed Tanko ṣaaju da ẹjọ ti Abba Yusuf to jẹ oludije lẹgbẹ oṣelu PDP pe lati tako wiwọle Gomina Ganduje ti ẹgbẹ oṣelu APC nu. Eyi lo mu kawọn alatilẹyin ẹgbẹ oṣelu PDP bẹrẹ ifẹhonuhan ninu eyi ti wọn ti n sọ pe awọn ko faramọ idajọ ileẹjọ to giga julọ.


Gomina ipinlẹ Ọyọ, onimọ-ẹrọ Seyi Makinde ti salaye pe, owo awọn ijọba ibilẹ to rogun lo wọ awọn alaga ijọba ibilẹ labẹ APC to wa nipinlẹ́ naa loju. Fidio ree lori ọrọ ti Seyi Makinde ati Ayodeji Abass Aleshinloye: Amọ Alaga ẹgbẹ awọn alaga ijọba ibilẹ APC naa ti fesi pada pe ko si ohun to buru ninu bi awọn se n lakaka lati pada si ọọfisi awọn nitori ileẹjọ ti fun awọn lasẹ. Wọn wa kesi gomina Makinde lati bọwọ fun ofin, ko si jẹ ki awọn wa pari saa ti ilu to dibo yan awọn, gbe le awọn lọwọ. Ọrọ awọn alaga ijọba ibilẹ ti ijọba Seyi Makinde fi ofin de ti n ba ọna miran yọ nitori ọkan ninu wọn ti di ero ile iwosan bayii. Gẹgẹ bi iroyin to n to wa leti ti wi, Ọjọru lawọn janduku ẹda kan lọ kọlu alaga kansu Afijio, Samuel Aderemi , ti wọn si lu bii ẹni lu bara, eyi to mu ki wọn lọ sile iwosan. Awọn janduku naa la gbọ pe ya bo ibujoko ijọba ibilẹ Afijio laarọ Ọjọru, ti wọn di alaga ọhun ni apanyaka lẹyin ti wọn lu ni aludoju bolẹ tan, ti wọn si gbe sinu ọkọ bọọsi ti wọn gbe wa.


Ọrọ awọn alaga ijọba ibilẹ ti ijọba Seyi Makinde fi ofin de ti n ba ọna miran yọ nitori ọkan ninu wọn ti di ero ile iwosan bayii. Gẹgẹ bi iroyin to n to wa leti ti wi, Ọjọru lawọn janduku ẹda kan lọ kọlu alaga kansu Afijio, Samuel Aderemi , ti wọn si lu bii ẹni lu bara, eyi to mu ki wọn lọ sile iwosan. Awọn janduku naa la gbọ pe ya bo ibujoko ijọba ibilẹ Afijio laarọ Ọjọru, ti wọn di alaga ọhun ni apanyaka lẹyin ti wọn lu ni aludoju bolẹ tan, ti wọn si gbe sinu ọkọ bọọsi ti wọn gbe wa. Ọpẹlọpẹ awọn agbofinro to tete dide sọrọ naa, ti wọn gbaya ọkọ awọn janduku ẹda naa, ti wọn si gba alaga ọhun silẹ lọws wọn. Nigba to n sọrọ lori ikọlu naa, alaga ẹgbẹ awọn alaga kansu labẹ ijọba APC to kọja, Ayọdeji Abass Alẹsinlọyẹ salaye pe isẹlẹ naa ko jẹ tuntun si awọn, tori awọn ti mura silẹ pe o seese ki iru awọn ikọlu naa waye. 'Wọn mọọmọ ran awọn janduku lati wa kọlu wa ni, ko ma baa seese fun wa lati sisẹ ti ofin gbe le wa lọwọ.


Ọpẹlọpẹ awọn agbofinro to tete dide sọrọ naa, ti wọn gbaya ọkọ awọn janduku ẹda naa, ti wọn si gba alaga ọhun silẹ lọws wọn. Nigba to n sọrọ lori ikọlu naa, alaga ẹgbẹ awọn alaga kansu labẹ ijọba APC to kọja, Ayọdeji Abass Alẹsinlọyẹ salaye pe isẹlẹ naa ko jẹ tuntun si awọn, tori awọn ti mura silẹ pe o seese ki iru awọn ikọlu naa waye. 'Wọn mọọmọ ran awọn janduku lati wa kọlu wa ni, ko ma baa seese fun wa lati sisẹ ti ofin gbe le wa lọwọ. Wọn kọlu ọpọ awa ọmọ ẹgbẹ APC, sugbọn omi ta ba sa si ẹyin lara lawọn ikọlu yii, ko lee mọ ẹyin lara." Bẹẹ ba gbagbe, Ọjọ Aje ni awọn alaga kansu labẹ ijọba APC yọju si awọn kansu wọn lodi si asẹ ti gomina Seyi Makinde pa pe oun ti juwe ọna ile fun wọn. Gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde ti ṣe abẹwo si Ọga Agba Ọlọpaa, Adamu Mohammed ni Abuja fun ijiroro lori yiyọ awọn alaga ijọba nipo, eyi to n fa awuyewuye ni ipinlẹ naa.


Wọn kọlu ọpọ awa ọmọ ẹgbẹ APC, sugbọn omi ta ba sa si ẹyin lara lawọn ikọlu yii, ko lee mọ ẹyin lara." Bẹẹ ba gbagbe, Ọjọ Aje ni awọn alaga kansu labẹ ijọba APC yọju si awọn kansu wọn lodi si asẹ ti gomina Seyi Makinde pa pe oun ti juwe ọna ile fun wọn. Gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde ti ṣe abẹwo si Ọga Agba Ọlọpaa, Adamu Mohammed ni Abuja fun ijiroro lori yiyọ awọn alaga ijọba nipo, eyi to n fa awuyewuye ni ipinlẹ naa. Makinde lasiko abẹwọ naa sọ fun ọga ọlọpaa pe, ijọba oun ko ni faye gba iwa ipa ni ipinlẹ naa. Gomina naa ti o ba awọn akọroyin sọrọ lẹyin ipade naa ni ipade ọhun niiṣe pẹlu ọna lati wa ọna abayọ si eto aabo ipinlẹ naa. O fikun wi pe, ọrọ aigboraẹniye to n waye ni ipinlẹ naa ko ṣẹyin bi oun ṣe kọwe ‘lọ gbe ile rẹ’ fun awọn alaga ijọba ibilẹ labẹ ẹgbẹ oṣelu APC, ti oun si yan awọn alaga afunsọ dipo wọn, lo fa gbọnmi si, omi o to ni ipinlẹ naa.


Makinde lasiko abẹwọ naa sọ fun ọga ọlọpaa pe, ijọba oun ko ni faye gba iwa ipa ni ipinlẹ naa. Gomina naa ti o ba awọn akọroyin sọrọ lẹyin ipade naa ni ipade ọhun niiṣe pẹlu ọna lati wa ọna abayọ si eto aabo ipinlẹ naa. O fikun wi pe, ọrọ aigboraẹniye to n waye ni ipinlẹ naa ko ṣẹyin bi oun ṣe kọwe ‘lọ gbe ile rẹ’ fun awọn alaga ijọba ibilẹ labẹ ẹgbẹ oṣelu APC, ti oun si yan awọn alaga afunsọ dipo wọn, lo fa gbọnmi si, omi o to ni ipinlẹ naa. Makinde ni oun ṣetan lati bọwọ fun aṣẹ ile ẹjọ, ni kete ti ile ẹjọ kotẹmilọrun ba ti fi idajọ rẹ lede lori ẹjọ naa. Gomina, to sọrọ gẹgẹ bi ẹni to bọwọ fun ofin ilẹ naa ni, oun ṣetan lati ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn eniyan lati le pese orilẹede ti yoo bọwọ fun ofin orilẹede naa. O wa parọwa si awọn eniyan lati gba alaafia laye, ki wọn si maṣe dawọ le ohunkohun ti yoo fa rogbodiyan ni ipinlẹ naa.


Makinde ni oun ṣetan lati bọwọ fun aṣẹ ile ẹjọ, ni kete ti ile ẹjọ kotẹmilọrun ba ti fi idajọ rẹ lede lori ẹjọ naa. Gomina, to sọrọ gẹgẹ bi ẹni to bọwọ fun ofin ilẹ naa ni, oun ṣetan lati ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn eniyan lati le pese orilẹede ti yoo bọwọ fun ofin orilẹede naa. O wa parọwa si awọn eniyan lati gba alaafia laye, ki wọn si maṣe dawọ le ohunkohun ti yoo fa rogbodiyan ni ipinlẹ naa. Bakan naa ni Gomina ipinlẹ Oyo naa ni oun ti jẹ ki ọga agba ọlọpaa mọ wi pe, ile ẹjọ ti paṣẹ pe oun pẹlu kọmisana ọlọpaa ipinlẹ naa ati ọga agba ọlọpaa, ko ni aṣẹ lati gbe igbesẹ kankan lori ọrọ to niiṣe pẹlu ọrọ ijọba ibilẹ ni ipinlẹ Oyo. Eleyii to ni ọga agba ọlọpaa ni oun yoo fesi si, ni kete ti oun ba ti ri iwe aṣẹ ile ọjọ naa. Gomina ipinlẹ Oyo naa wa rọ gbogbo araalu lati gba alaafia laye, ki orilẹede to n bọwọ fun ofin ti awọn gbiyanju lati gbekale le wa si imuṣẹ.


Bakan naa ni Gomina ipinlẹ Oyo naa ni oun ti jẹ ki ọga agba ọlọpaa mọ wi pe, ile ẹjọ ti paṣẹ pe oun pẹlu kọmisana ọlọpaa ipinlẹ naa ati ọga agba ọlọpaa, ko ni aṣẹ lati gbe igbesẹ kankan lori ọrọ to niiṣe pẹlu ọrọ ijọba ibilẹ ni ipinlẹ Oyo. Eleyii to ni ọga agba ọlọpaa ni oun yoo fesi si, ni kete ti oun ba ti ri iwe aṣẹ ile ọjọ naa. Gomina ipinlẹ Oyo naa wa rọ gbogbo araalu lati gba alaafia laye, ki orilẹede to n bọwọ fun ofin ti awọn gbiyanju lati gbekale le wa si imuṣẹ.


Algon Oyo: Àwọn ọlọ́pàá ẹnu ọ̀nà káńṣù náà ṣetán láti wọ́n eṣinṣin tó bá ta fírí

Olu ileeṣẹ ijọba ibilẹ Ariwa Ibadan, Ibadan North, to n bẹ ni agbegbe Agodi-Gate n'Ibadan, naa jẹ ọkan lara awọn ijọba ibilẹ ti awọn oṣiṣẹ ko ti ni anfani lati wa si ẹnu iṣẹ lonii. Gboin-gboin ni ẹnu iloro ijọba ibilẹ naa wa ni titi pa lasiko ti ikọ BBC Yoruba se abẹwo sibẹ. Wamu-wamu si ni awọn agbofinro duro sibẹ, ti esinsin ba si ta firi nibẹ, wọn yoo wọn ni. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Ọkan lara awọn oṣiṣẹ ijọba ibilẹ naa, to ni ki a fi orukọ bo oun laṣiri ṣalaye wi pe, lati opin ọṣẹ ti o kọja ni awọn alakoso ijọba ibilẹ naa ti ranṣẹ si awọn oṣiṣẹ wọn. Awọn lo si wi pe ki onikaluku osisẹ joko sile lonii titi di ọjọ miran, jọ re, nipasẹ iroyin to n ja rainrain wi pe awọn alaga ibilẹ tẹlẹri ninu ẹgbẹ oṣelu APC ipinlẹ Ọyọ, ti n gbero lati pada sẹnu iṣẹ wọn lonii. Saaju ni agbẹjọro agba lorilẹede yii, Abubakar Malami ranṣẹ si gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọẹrọ Ṣeyi Makinde lati da awọn alaga ibilẹ tẹlẹri naa pada sẹnu iṣẹ wọn, ti Makinde si fesi wi pe agbẹjọro agba orilẹede yii ko lẹtọ lati fi ọwọ lalẹ nipinlẹ Ọyọ.


Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Ọkan lara awọn oṣiṣẹ ijọba ibilẹ naa, to ni ki a fi orukọ bo oun laṣiri ṣalaye wi pe, lati opin ọṣẹ ti o kọja ni awọn alakoso ijọba ibilẹ naa ti ranṣẹ si awọn oṣiṣẹ wọn. Awọn lo si wi pe ki onikaluku osisẹ joko sile lonii titi di ọjọ miran, jọ re, nipasẹ iroyin to n ja rainrain wi pe awọn alaga ibilẹ tẹlẹri ninu ẹgbẹ oṣelu APC ipinlẹ Ọyọ, ti n gbero lati pada sẹnu iṣẹ wọn lonii. Saaju ni agbẹjọro agba lorilẹede yii, Abubakar Malami ranṣẹ si gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọẹrọ Ṣeyi Makinde lati da awọn alaga ibilẹ tẹlẹri naa pada sẹnu iṣẹ wọn, ti Makinde si fesi wi pe agbẹjọro agba orilẹede yii ko lẹtọ lati fi ọwọ lalẹ nipinlẹ Ọyọ. Ijọba ipinlẹ Ọyọ ti fesi si awuyewuye ọrọ to n ja rain-rain nilẹ pe o seese ki alaafia ma jọba lawọn ibujoko ijọba ibilẹ to wa jake jado ipinlẹ naa loni ọjọ Aje. Atẹjade kan ti akọwe iroyin fun gomina Seyi Makinde, Taiwo Adisa fisita kede pe eyikeyi alaga ibilẹ ana labẹ ijọ ẹgbẹ oselu APC, ti ọwọ ba tẹ pe o n da omi alaafia ilu ru, ni yoo jo palongo labẹ ofin. Bakan naa ni atẹjade naa fikun pe, ijọba Ọyọ yoo se agbeyẹwo ofin ọdun 1999, ti yoo si mu lo gẹgẹ bo se kan awọn alaga ijọba ibilẹ mejidinlaadọrin ti wọn juwe ọna ile fun nijooni.


Ijọba ipinlẹ Ọyọ ti fesi si awuyewuye ọrọ to n ja rain-rain nilẹ pe o seese ki alaafia ma jọba lawọn ibujoko ijọba ibilẹ to wa jake jado ipinlẹ naa loni ọjọ Aje. Atẹjade kan ti akọwe iroyin fun gomina Seyi Makinde, Taiwo Adisa fisita kede pe eyikeyi alaga ibilẹ ana labẹ ijọ ẹgbẹ oselu APC, ti ọwọ ba tẹ pe o n da omi alaafia ilu ru, ni yoo jo palongo labẹ ofin. Bakan naa ni atẹjade naa fikun pe, ijọba Ọyọ yoo se agbeyẹwo ofin ọdun 1999, ti yoo si mu lo gẹgẹ bo se kan awọn alaga ijọba ibilẹ mejidinlaadọrin ti wọn juwe ọna ile fun nijooni. Atẹjade naa ni eyi se pataki nitori bi awọn alaga ijọba ibilẹ naa se n dunkooko kiri pe awọn yoo gba akoso awọn kansu lonii ati bi ẹgbẹ awọn osisẹ ijọba ibilẹ Nulge se ni kawọn ọmọ ẹgbẹ rẹ joko sile. Adisa ni bi o tilẹ jẹ pe ijọba ko ni foju laifi wo ẹgbẹ Nulge pe o niu kawọn osisẹ rẹ joko sile nitori ibẹru ohun to lee sẹlẹ, amọ o rọ awọn osisẹ ijọba nipinlẹ Ọyọ lati kẹyin si idunkooko lati ibikibi pẹlu erongba lati da eto isejọba ru nipinlẹ naa. O ti n rugbo bọ lori awuyewuye to n waye nipa ta lo tọ lati dari awọn ijọba ibilẹ nipinlẹ Ọyọ, ti ko si sẹni to mọ ibi ti igi ọrọ yoo wo si loni ọjọ Aje.


Atẹjade naa ni eyi se pataki nitori bi awọn alaga ijọba ibilẹ naa se n dunkooko kiri pe awọn yoo gba akoso awọn kansu lonii ati bi ẹgbẹ awọn osisẹ ijọba ibilẹ Nulge se ni kawọn ọmọ ẹgbẹ rẹ joko sile. Adisa ni bi o tilẹ jẹ pe ijọba ko ni foju laifi wo ẹgbẹ Nulge pe o niu kawọn osisẹ rẹ joko sile nitori ibẹru ohun to lee sẹlẹ, amọ o rọ awọn osisẹ ijọba nipinlẹ Ọyọ lati kẹyin si idunkooko lati ibikibi pẹlu erongba lati da eto isejọba ru nipinlẹ naa. O ti n rugbo bọ lori awuyewuye to n waye nipa ta lo tọ lati dari awọn ijọba ibilẹ nipinlẹ Ọyọ, ti ko si sẹni to mọ ibi ti igi ọrọ yoo wo si loni ọjọ Aje. Oniruuru awọn iroyin ti ko fẹsẹ mulẹ lo ti n gba ori awọn ikanni ayelujara kan pe o seese ki awọn ijọba ibilẹ tijọba ana bura fun wọle pada sẹnu isẹ lonii. Bẹẹba gbagbe, ni kete ti ijọba gomina Seyi Makinde gba ijọba lo pasẹ pe ki awọn alaga ijọba ibilẹ naa, ti wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ oselu alatako APC, lọ rọọkun nile na, to si yan awọn alaga afunsọ rọpo wọn. Lọsẹ to kọja la gbọ pe Agbẹjọro agba ni Naijiria, Abubakar Malami fiwe ransẹ si ijọba ipinlẹ Ọyọ pe ko fawọn alaga ijọba ibilẹ latinu ẹgbẹ APC ọhun laaye lati maa ba isẹ wọn lọ, eyi ti iroyin gbalẹ kan pe wọn yoo wọ isẹ lonii.


Oniruuru awọn iroyin ti ko fẹsẹ mulẹ lo ti n gba ori awọn ikanni ayelujara kan pe o seese ki awọn ijọba ibilẹ tijọba ana bura fun wọle pada sẹnu isẹ lonii. Bẹẹba gbagbe, ni kete ti ijọba gomina Seyi Makinde gba ijọba lo pasẹ pe ki awọn alaga ijọba ibilẹ naa, ti wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ oselu alatako APC, lọ rọọkun nile na, to si yan awọn alaga afunsọ rọpo wọn. Lọsẹ to kọja la gbọ pe Agbẹjọro agba ni Naijiria, Abubakar Malami fiwe ransẹ si ijọba ipinlẹ Ọyọ pe ko fawọn alaga ijọba ibilẹ latinu ẹgbẹ APC ọhun laaye lati maa ba isẹ wọn lọ, eyi ti iroyin gbalẹ kan pe wọn yoo wọ isẹ lonii. Sugbọn lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ, akọwe iroyin si gomina Seyi Makinde, Taiwo Adisa ni ko si ohun to jẹ otitọ ninu iroyin naa nitori ijọba Ọyọ ko ri iwe kankan gba lati ọdọ Malami. Lọwọ-lọwọ bayii, nitori wahala to seese ko bẹ silẹ loni nidi emi ni adari ijọba ibilẹ, iwọ kọ,laarin awọn alaga afunsọ ati alaga latinu ẹgbẹ APC, ẹgbẹ awọn osisẹ si ti faake kọri pe wọn yoo gbe ẹnu ọna awọn ileesẹ ijọba ibilẹ jakejado ipinlẹ Ọyọ tipa. Ninu atẹjade kan ti wọn fisita lọjọ Ẹti, ẹgbẹ awọn osisẹ nijọba ibilẹ, NULGE, ẹka tipinlẹ Ọyọ salaye pe lẹyin ipade igbimọ alasẹ ẹgbẹ naa ni awọn fẹnuko lati gbe ilẹkun awsn ijọba ibilẹ ti pa bẹrẹ lati sjọ Aje, titi di ọjọ miran, ọjọ ree.


Sugbọn lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ, akọwe iroyin si gomina Seyi Makinde, Taiwo Adisa ni ko si ohun to jẹ otitọ ninu iroyin naa nitori ijọba Ọyọ ko ri iwe kankan gba lati ọdọ Malami. Lọwọ-lọwọ bayii, nitori wahala to seese ko bẹ silẹ loni nidi emi ni adari ijọba ibilẹ, iwọ kọ,laarin awọn alaga afunsọ ati alaga latinu ẹgbẹ APC, ẹgbẹ awọn osisẹ si ti faake kọri pe wọn yoo gbe ẹnu ọna awọn ileesẹ ijọba ibilẹ jakejado ipinlẹ Ọyọ tipa. Ninu atẹjade kan ti wọn fisita lọjọ Ẹti, ẹgbẹ awọn osisẹ nijọba ibilẹ, NULGE, ẹka tipinlẹ Ọyọ salaye pe lẹyin ipade igbimọ alasẹ ẹgbẹ naa ni awọn fẹnuko lati gbe ilẹkun awsn ijọba ibilẹ ti pa bẹrẹ lati sjọ Aje, titi di ọjọ miran, ọjọ ree. Ẹgbẹ Nulge ni erongba awọn lati gbe igbesẹ yii ni lati ri pe alaafia jọba lawọn ijọba ibilẹ to wa nipinlẹ Ọyọ, ti ko si si rogbodiyan kankan rara.


Ẹgbẹ Nulge ni erongba awọn lati gbe igbesẹ yii ni lati ri pe alaafia jọba lawọn ijọba ibilẹ to wa nipinlẹ Ọyọ, ti ko si si rogbodiyan kankan rara.


Muhammadu Buhari: Olubunmi-Okogie ní Nàìjíríà ti padà s'áyé ìjọba ológun

Aarẹ ajọ ẹgbẹ ọmọlẹyin Kristi, CAN tẹlẹ ri, Cardinal Anthony Olubunmi-Okogie sọ pe orilẹede ti n pada si aye ijọba ologun diẹdiẹ labẹ iṣejọba aarẹ Muhammadu Buhari. Cardinal Olubunmi-Okogie bu ẹnu atẹ lu aibọwọ fun aṣẹ ile ẹjọ labẹ ijọba Aarẹ Buhari. Ojiṣẹ Ọlọrun Olubunmi-Okogie sọrọ yii ninu atẹjade kan to fi sita, eleyi to pe akori rẹ ni ''Iwa ibajẹ ati ifagbaratẹtọẹnimọlẹ.'' 'Ohun to ṣeni laanu ni pe lorilẹede Naijiria ni pe awọn olori jina si awọn eeyan ti wọn n ṣejọba le lori,' Cardinal Olubunmi-Okogie lo woye bẹẹ. O ṣalaye pe awọn araalu lo dibo yan awọn to n ṣejọba, o ni idi niyii ti wọn fi gbọdọ maa tẹti gbọ ohun tawọn araalu n sọ. Ojiṣẹ Ọlọrun Olubunmi-Okogie ni ti ijọba ba kọ lati paṣẹ ile ẹjọ mọ, ti o si n dunkoko mọ ẹka eto idajọ, ajẹ wi pe Naijiria ti pada si aye ijọba ologun niyẹn nigba tawọn ologun n ṣe ohun to wu wọn.


'Ohun to ṣeni laanu ni pe lorilẹede Naijiria ni pe awọn olori jina si awọn eeyan ti wọn n ṣejọba le lori,' Cardinal Olubunmi-Okogie lo woye bẹẹ. O ṣalaye pe awọn araalu lo dibo yan awọn to n ṣejọba, o ni idi niyii ti wọn fi gbọdọ maa tẹti gbọ ohun tawọn araalu n sọ. Ojiṣẹ Ọlọrun Olubunmi-Okogie ni ti ijọba ba kọ lati paṣẹ ile ẹjọ mọ, ti o si n dunkoko mọ ẹka eto idajọ, ajẹ wi pe Naijiria ti pada si aye ijọba ologun niyẹn nigba tawọn ologun n ṣe ohun to wu wọn. O ni laye ologun ni ijọba kan le ṣadeede ju awọn eeyan satimọle lainidi kan pato. Cardinal Olubunmi-Okogie ni ọmọ Naijiria ko fẹ ijọba ologun mọ nitori o ti ṣakoba nla fun orilẹede yii. Olubunmi-Okogie ni iru awọn iwa oloṣelu to fa ogun abẹle ni Naijiria bi aadọta ọdun sẹyin ni ijọba to wa lode n wu.


O ni laye ologun ni ijọba kan le ṣadeede ju awọn eeyan satimọle lainidi kan pato. Cardinal Olubunmi-Okogie ni ọmọ Naijiria ko fẹ ijọba ologun mọ nitori o ti ṣakoba nla fun orilẹede yii. Olubunmi-Okogie ni iru awọn iwa oloṣelu to fa ogun abẹle ni Naijiria bi aadọta ọdun sẹyin ni ijọba to wa lode n wu. O ni ijọba awarawa Naijiria wa ninu ewu nitori iwa ibajẹ ati tani yoo mu mi.


O ni ijọba awarawa Naijiria wa ninu ewu nitori iwa ibajẹ ati tani yoo mu mi.


Ọyọ: Àwọn Alága APC fàáké kọ́rí fún Seyi Makinde, wọn padà sẹ́nu iṣẹ́

Alaga ijọba ibilẹ ni ipinlẹ Oyo ti ni awọn kọ aṣẹ gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde to yọ awọn nipo lai ti pe ọjọ. Alaga ẹgbẹ agbarijọpọ awọn alaga ijọba ibilẹ, ALGON, ẹka tipinlẹ Ọyọ, Ọmọọba Ayodeji Abass-Alẹshinoye sọ eyi lasiko to ba awọn akẹgbẹ rẹ sọrọ ni ilu Ibadan, ti wọn si panupọ sọ wi pe, awọn yoo pari saa awọn tan, eleyii to ku ọdun kan, ki awọn to kuro ni ipo. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Ijọba ipinlẹ Ọyọ ti yan awọn alaga fidihẹ fun awọn ijọba ibilẹ to wa ni ipinlẹ Oyo, lẹyin ti Gomina naa kọwe lọ gbe ile rẹ fun awọn alaga to wa nibẹ tẹlẹ. Abass-Aleshinloye ni, alaga ijọba ibilẹ Oluyole ni ipinlẹ Oyo pẹlu aṣẹ ile ẹjọ to gaju lọ lorilẹede Naijiria. Bakan naa lo paṣẹ fun awọn akẹgbẹ rẹ ti ijọba ti kọwe lọ gbe ile rẹ fun, lati pada si ibi iṣẹ wọn ni waranṣesa, ayafi awọn agbeegbe ti ijọba ti ti ileeṣẹ wọn. Alaga ijọba ibilẹ ni ipinlẹ Oyo naa fi ẹsun kan Gomina Makinde wi pe, o tẹ oju ofin mọlẹ nipa titapa si aṣẹ ile ẹjọ to ga julọ lorilẹede Naijiria.


Abass-Aleshinloye ni, alaga ijọba ibilẹ Oluyole ni ipinlẹ Oyo pẹlu aṣẹ ile ẹjọ to gaju lọ lorilẹede Naijiria. Bakan naa lo paṣẹ fun awọn akẹgbẹ rẹ ti ijọba ti kọwe lọ gbe ile rẹ fun, lati pada si ibi iṣẹ wọn ni waranṣesa, ayafi awọn agbeegbe ti ijọba ti ti ileeṣẹ wọn. Alaga ijọba ibilẹ ni ipinlẹ Oyo naa fi ẹsun kan Gomina Makinde wi pe, o tẹ oju ofin mọlẹ nipa titapa si aṣẹ ile ẹjọ to ga julọ lorilẹede Naijiria. O ni oun ti gomina naa n ṣe ni lati bọwọ fun ofin ti o ba a lara mu, ti o si kọ awọn ofin to ku silẹ. Iroyin ni ti ipa, ti ikuuku ni awọn alaga ijọba ti gomina yọ ni ipo fi wọ ileeṣẹ wọn ni Ọjọ Aje. Laipẹ yii ni Minisita fun eto idajọ, Abubakar Malami kọ lẹta si Kọmisana feto idajọ ni ipinlẹ Oyo lati da awọn alaga ijọba ibilẹ ti gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde yọ nipo, pada si ipo wọn.


O ni oun ti gomina naa n ṣe ni lati bọwọ fun ofin ti o ba a lara mu, ti o si kọ awọn ofin to ku silẹ. Iroyin ni ti ipa, ti ikuuku ni awọn alaga ijọba ti gomina yọ ni ipo fi wọ ileeṣẹ wọn ni Ọjọ Aje. Laipẹ yii ni Minisita fun eto idajọ, Abubakar Malami kọ lẹta si Kọmisana feto idajọ ni ipinlẹ Oyo lati da awọn alaga ijọba ibilẹ ti gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde yọ nipo, pada si ipo wọn.


Asset declaration: Àjọ SERAP ń fẹ́ kí Buhari, Osinbajo, àtàwọn gómìnà kéde dúkìá wọn kọ́jọ́ méje tó pé

Ajọ ajafẹtọ kan to n fọnrere igbogun ti iwa ijẹkujẹ, SERAP ti fun Aarẹ Buhari, Igbakeji rẹ, Ọjọgbọn Yẹmi Oṣinbajo atawọn gomina pẹlu igbakeji wọn ni gbendeke ọjọ meje lati kede dukia wọn fun araye gbọ. Ajọ SERAP ni awọn fẹ ki aarẹ ati gbogbo awọn gomina to fi mọ igbakeji wọn o kede iye dukia ti wọn ni, iye owo to n wọle fun wọn lẹkunrẹrẹ gẹgẹ bi wọn ṣe kọọ sinu fọọmu ikede dukia ẹni ti ajọ Code of Conduct Bureau. Ajọ naa ni kikede dukia awọn to di ipo iṣejọba mu gẹgẹ bi wọn ṣe kọọ silẹ ninu fọọmu dukia ti wọn tọwọ bọ ṣe pataki. Wọn ni bi wọn ṣe sọ nigba ti wọn fẹ gba ipo naa jẹ eyi ti yoo ran ilu lọwọ lati ṣi aṣọ loju awọn iwa kotọ to ba n waye lori iye dukia tawọn eeyan naa n kede. Lara awọn dukia ti SERAP n fẹ ki aarẹ atawọn ẹmẹwaa rẹ to dipo ijọba mu ni apapọ ati ipinlẹ o kede ni owo wọn atawọn dukia bi ile, ilẹ ohun ini miran pẹlu ipin idokoowo lawọn ileeṣẹ aladani ati ti ajọni gbogbo. Ajọ SERAP gbe gbedeke naa kalẹ labẹ ẹtọ ofin ọranyan niroyin faraalu, FOI eleyi to ni o kan aarẹ, igbakeji rẹ ati awọn gomina ipinlẹ mẹrindinlogoji ati igbakeji wọn.


Wọn ni bi wọn ṣe sọ nigba ti wọn fẹ gba ipo naa jẹ eyi ti yoo ran ilu lọwọ lati ṣi aṣọ loju awọn iwa kotọ to ba n waye lori iye dukia tawọn eeyan naa n kede. Lara awọn dukia ti SERAP n fẹ ki aarẹ atawọn ẹmẹwaa rẹ to dipo ijọba mu ni apapọ ati ipinlẹ o kede ni owo wọn atawọn dukia bi ile, ilẹ ohun ini miran pẹlu ipin idokoowo lawọn ileeṣẹ aladani ati ti ajọni gbogbo. Ajọ SERAP gbe gbedeke naa kalẹ labẹ ẹtọ ofin ọranyan niroyin faraalu, FOI eleyi to ni o kan aarẹ, igbakeji rẹ ati awọn gomina ipinlẹ mẹrindinlogoji ati igbakeji wọn. Ajọ naa ni ibeere wọn ọhun labẹ ofin FOI ko tako ẹtọ wọn si aṣiri igbe aye wọn nitorina, gbede ọjọ meje ni wọn nilo lati ṣe ikede naa.


Ajọ naa ni ibeere wọn ọhun labẹ ofin FOI ko tako ẹtọ wọn si aṣiri igbe aye wọn nitorina, gbede ọjọ meje ni wọn nilo lati ṣe ikede naa.


Ile Arugbo Saraki: Ìjọba AbdulRazaq ti wólé aláànúú wa ní Ilorin

Awọn eeyan to jẹ awọn alatilẹyin Bukola Saraki tu itọ soke foju gba a lori bi ijọba ipinlẹ Kwara ṣe wo ilu Arugbo lulẹ laarọ Ọjọbọ niluu Ilorin. Awọn eeyan naa ti wọn ba BBC Yoruba sọrọ ṣalaye pe ijọba Gomina AbdulRahman AbdulRazaq ko laṣẹ lati wo ile ọhun nitori ọrọ ile naa wa nile ẹjọ. Amọ ijọba sọ pe ọna aitọ ni Oloye Sola Saraki fi gba ilẹ naa nigba naa nitori ko si akọsilẹ kankan to ṣafihan pe o sanwo fun ijọba. Wọn ni ijọba to wa lode nipinlẹ Kwara n fi ibi su oloore pẹlu bi o ṣe wo ile arugbo lulẹ.


Operation Amotekun: Amọ̀tẹ́kùn ṣetán láti gbérasọ, fọ́ọ̀mù ìgbaniṣíṣẹ́ ti dé!

Ohun to ba ti ya kan, kii pẹ mọ, fọọmu igbaniṣiṣẹ fun ẹṣọ alaabo lawọn ipinlẹ Yoruba, Amọtẹkun yoo jade lọsẹ to n bọ. Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu lo fọrọ yii lede lati ẹnu oludamọran rẹ lori ọrọ aabo, Alhaji Jimoh Dojumo. Gomina Akeredolu ṣalaye pe gbogbo eto lo ti to bayii lati gbe fọọmu naa sita. ''Awọn ọba alaye atawọn olori awujọ ni yoo ṣe oniduro fawọn eeyan wọn to ba fẹ darapọ mọ ẹṣọ alaabo Amọtẹkun,'' Akeredolu lo ṣalaye bẹẹ. Laipẹ yi ni awọn gomina guusu iwọ oorun ṣepade pẹlu igbakeji aarẹ, Yemi Oṣibajo ati agbẹjọro agba ni Naijiria, Abubakar Malami lati sọ asọyepọ lori eto naa. Malami ti kọkọ sọ pe, eto Amọtẹkun tawọn gomina ipinlẹ Yoruba gbe kale ko si ninu iwe ofin Naijiria.


''Awọn ọba alaye atawọn olori awujọ ni yoo ṣe oniduro fawọn eeyan wọn to ba fẹ darapọ mọ ẹṣọ alaabo Amọtẹkun,'' Akeredolu lo ṣalaye bẹẹ. Laipẹ yi ni awọn gomina guusu iwọ oorun ṣepade pẹlu igbakeji aarẹ, Yemi Oṣibajo ati agbẹjọro agba ni Naijiria, Abubakar Malami lati sọ asọyepọ lori eto naa. Malami ti kọkọ sọ pe, eto Amọtẹkun tawọn gomina ipinlẹ Yoruba gbe kale ko si ninu iwe ofin Naijiria. Ọpọ awọn ilumọọka agbẹjọro atawọn ajafẹtọ omoniyan lo ti ṣatilẹyin fun eto Amọtẹkun lẹyin ti tako agbekalẹ eto naa. Ọjọ kẹsan an oṣu kinni lawọn gomina ilẹ Yoruba ṣe agbekalẹ Amọtẹkun ni olu ilu ipinlẹ Oyo, Ibadan.


Ọpọ awọn ilumọọka agbẹjọro atawọn ajafẹtọ omoniyan lo ti ṣatilẹyin fun eto Amọtẹkun lẹyin ti tako agbekalẹ eto naa. Ọjọ kẹsan an oṣu kinni lawọn gomina ilẹ Yoruba ṣe agbekalẹ Amọtẹkun ni olu ilu ipinlẹ Oyo, Ibadan.


Supreme Court: Okowa, Ishaku, Bello àti Ikpeazu yege àtakò ìbò

Ilé ẹjọ to ga jùlọ lórílẹ̀-èdè Najiria ti dájọ pé àwọn gómína mẹrin ti ẹjọ wọ́n wà níwáju òun, ni wọ́n n jáwé olúbori nínú ìdìbò to gbé wọ́n wọlé. Àwọn gómínà náà ni Okezie Ikpeazu (ipinlẹ Abia) Dairus Ishaku (Ipinlẹ Taraba), Ifeanyi Okowa (ipinlẹ Delta) àti Abubakar Bello (Ipinlẹ Niger). Ní ìpínlẹ̀ Abia, Alex Otti to dije lábẹ́ àsíà ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressive Grand Alliance (APGA), kàn si ilé ẹjọ to ga jùlọ láti da ìdìbò Ikpeazu nu, ti ilé ẹjọ to n gbẹ́sun awuyewuye to jẹyọ nídi ìdìbò ti dá láré. Lateef Fagbemi to jẹ́ agbẹjọrò Otti rọ ilé ẹjọ láti dá ijáwe olúbori ikpeazu sigbo, ki wọ́n si gbe fun onibara oun. Sùgbọ́n John Galinje to dájọ náà lorukọ igbimọ ẹlẹni meje to jokó lori ẹjọ náa ni àwọn afinisu náà ko lee mu ẹ̀ri to dáju wá si iwájú ilé ẹjọ. Ní ti gomina Taraba, ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressive Congress (APC) ti ké gbàjare pé, Dairus Ishaku to jẹ́ gómínà kò wọle ìdìbò náà lọna to tọ, bákan náà ni ẹgbẹ́ tún sọ pé, kò tèlé ìlànà to yẹ gẹ́gẹ́ bi ofin ẹgbẹ́ (2010)ṣe sọ.


Lateef Fagbemi to jẹ́ agbẹjọrò Otti rọ ilé ẹjọ láti dá ijáwe olúbori ikpeazu sigbo, ki wọ́n si gbe fun onibara oun. Sùgbọ́n John Galinje to dájọ náà lorukọ igbimọ ẹlẹni meje to jokó lori ẹjọ náa ni àwọn afinisu náà ko lee mu ẹ̀ri to dáju wá si iwájú ilé ẹjọ. Ní ti gomina Taraba, ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressive Congress (APC) ti ké gbàjare pé, Dairus Ishaku to jẹ́ gómínà kò wọle ìdìbò náà lọna to tọ, bákan náà ni ẹgbẹ́ tún sọ pé, kò tèlé ìlànà to yẹ gẹ́gẹ́ bi ofin ẹgbẹ́ (2010)ṣe sọ. Kanu Agabi to sojú Ishaku ati People's Democratic Party (PDP) rọ ilé ẹjọ láti da ẹjo APC nù nítori pé ẹ̀sù wọ́n o mọyan lórí. Ní ìdáhun Agabi,  Ishiaku Dikko to jẹ́ agbẹ́jọrò APC nigba ti ó ń fìdí ẹ mulẹ̀ pe, lóòtọ ni wọ́n fagile asoju APC lati dije dìbò pé o tọ si ẹni to ṣe ipò keji láti dupo. Nínú ìdájọ rẹ̀, adájọ naa gba pé ẹgbẹ́ òṣèlú APC ko ni ọmọ ẹgbẹ́ to pegede nínú idibo náà.


Kanu Agabi to sojú Ishaku ati People's Democratic Party (PDP) rọ ilé ẹjọ láti da ẹjo APC nù nítori pé ẹ̀sù wọ́n o mọyan lórí. Ní ìdáhun Agabi,  Ishiaku Dikko to jẹ́ agbẹ́jọrò APC nigba ti ó ń fìdí ẹ mulẹ̀ pe, lóòtọ ni wọ́n fagile asoju APC lati dije dìbò pé o tọ si ẹni to ṣe ipò keji láti dupo. Nínú ìdájọ rẹ̀, adájọ naa gba pé ẹgbẹ́ òṣèlú APC ko ni ọmọ ẹgbẹ́ to pegede nínú idibo náà. Ní ìpínlẹ̀ Delta, Great Ogboru àti ẹgbẹ òṣèlú APC rọ ilé ẹjọ láti da ìbò Ifeanyi Okowa nu nítori ẹ̀sun ségeṣègé to wáye nínu ètò ìdíbò. Yunus Usman, to sojú ẹgbẹ oselu alátakò sàlàyé pe, gbogbo ìbò ti Okowa ni kọja iye ènìyàn to forúkọ silẹ̀ fún ìdìbò gómìnà to wáye ní ọjọ kẹsan oṣù kẹta, 2019. Ẹ̀wẹ̀, Damian Dodo to jẹ́ agbẹ́jọrò Okowa rọ ilé ẹjọ láti dẹjọ olupẹjọ nù nitori kò si ẹ̀ri to dájú.


Ní ìpínlẹ̀ Delta, Great Ogboru àti ẹgbẹ òṣèlú APC rọ ilé ẹjọ láti da ìbò Ifeanyi Okowa nu nítori ẹ̀sun ségeṣègé to wáye nínu ètò ìdíbò. Yunus Usman, to sojú ẹgbẹ oselu alátakò sàlàyé pe, gbogbo ìbò ti Okowa ni kọja iye ènìyàn to forúkọ silẹ̀ fún ìdìbò gómìnà to wáye ní ọjọ kẹsan oṣù kẹta, 2019. Ẹ̀wẹ̀, Damian Dodo to jẹ́ agbẹ́jọrò Okowa rọ ilé ẹjọ láti dẹjọ olupẹjọ nù nitori kò si ẹ̀ri to dájú. O ní àwọn olùpẹjọ ko ri ẹri mu jáde yála nile ẹjọ to n gbẹjọ ẹsun ìdìbò àti nílé ẹjọ kò tẹmilọrun. Adájọ Centus Nweze ni, Ogboru àti APC pé wọn o le fi ẹri to dáju han pe èrò to dibo pọ ju àwọn to forúkọ silẹ̀ lọ. Bakan náà ni ilé ẹjọ dá ẹjọ olùpẹjọ to fẹ̀sun kan gómìnà Niger nú.


O ní àwọn olùpẹjọ ko ri ẹri mu jáde yála nile ẹjọ to n gbẹjọ ẹsun ìdìbò àti nílé ẹjọ kò tẹmilọrun. Adájọ Centus Nweze ni, Ogboru àti APC pé wọn o le fi ẹri to dáju han pe èrò to dibo pọ ju àwọn to forúkọ silẹ̀ lọ. Bakan náà ni ilé ẹjọ dá ẹjọ olùpẹjọ to fẹ̀sun kan gómìnà Niger nú. Ẹjọ kòtẹ́milọrun ti Umar Mohammed Nasko to jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ PDP pè ni adájọ tun dànu Mohammed fi ẹsun kan Bello pe iwé ẹri èké lo gbe kalẹ̀ to si jẹri irọ sinú iwé to to fọwọ́ si lọ́ds àjọ ẹleto ìdìbò. Bákan náà lo ni ilé ẹjọ to n gbẹsun ìdìbò ko dá jọ láàrin ọgọsan ọjọ gẹ́gẹ́ bi òfin se sọ Mary Abaji to jẹ adajọ nio pe ilé ẹjọ ti se nkan ti ó to fún ẹjọ ti wọ́n dá . O ni ilé ẹjọ to ga jùlọ ko lágbara láti tu gbé ẹjọ ti ilé ẹjọ kòtẹmilọrun ti dá tẹ́lẹ̀


Ẹjọ kòtẹ́milọrun ti Umar Mohammed Nasko to jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ PDP pè ni adájọ tun dànu Mohammed fi ẹsun kan Bello pe iwé ẹri èké lo gbe kalẹ̀ to si jẹri irọ sinú iwé to to fọwọ́ si lọ́ds àjọ ẹleto ìdìbò. Bákan náà lo ni ilé ẹjọ to n gbẹsun ìdìbò ko dá jọ láàrin ọgọsan ọjọ gẹ́gẹ́ bi òfin se sọ Mary Abaji to jẹ adajọ nio pe ilé ẹjọ ti se nkan ti ó to fún ẹjọ ti wọ́n dá . O ni ilé ẹjọ to ga jùlọ ko lágbara láti tu gbé ẹjọ ti ilé ẹjọ kòtẹmilọrun ti dá tẹ́lẹ̀


Ìtàn Mánigbàgbé: Ó pé ọdún mẹ́rìnlélàádọ̀ta tí Akintola kú, ìdí abájọ ìja rẹ̀ pẹ̀lú Awolowo rè é

Iku ogun nii pa Akikanju, iku odo nii pa omuwẹ. Oni ọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹẹdogun, oṣu kinni, ọdun 2020 lo pe ọdun mẹrinlelaadọrin tawọn ologun ṣekupa Samuel Ladoke Akintola to jẹ Aare Ona Kakanfo kẹtala ilẹ Yoruba. Akintola to jẹ alakoso ijọba apa iwọ oorun Naijiria nigba naa wa lara awọn gbajugbaja oloṣelu tawọn ologun ti wọn ditẹ gbajọba awarawa lọdun 1966. Ilu Ibadan tii ṣe olu-ilu ijọba apa iwọ oorun Naijiria ni wọn pa Akintola si ninu iditẹ-gbajọba ti wọn ti pa ọpọ oloṣelu to jẹ ọmọ ẹgbẹ NPC (Northern People's Congress). A bi Akintola lọjọ kefa, oṣu keje, ọdun 1910 si idile Akintola Akinbola and Akanke niluu Ogbomoṣo to wa labẹ ipinlẹ Oyo bayii. Nigba ti Akintola wa ni kekere ni baba rẹ to jẹ oniṣowo ko ẹbi rẹ lọ si ilu Minna.


Ilu Ibadan tii ṣe olu-ilu ijọba apa iwọ oorun Naijiria ni wọn pa Akintola si ninu iditẹ-gbajọba ti wọn ti pa ọpọ oloṣelu to jẹ ọmọ ẹgbẹ NPC (Northern People's Congress). A bi Akintola lọjọ kefa, oṣu keje, ọdun 1910 si idile Akintola Akinbola and Akanke niluu Ogbomoṣo to wa labẹ ipinlẹ Oyo bayii. Nigba ti Akintola wa ni kekere ni baba rẹ to jẹ oniṣowo ko ẹbi rẹ lọ si ilu Minna. Eto ẹkọ Akintola Akintola bẹrẹ eto ẹkọ rẹ nile iwe Church Missionary Society school niluu Minna to jẹ olu-ilu ipinlẹ Niger lonii. Akintola pada si ilu Ogbomoṣo lọdun 1922 lati maa gbe pẹlu awọn baba baba rẹ, nibẹ lo ti lọ ile iwe Baptist day school. Akintọla tẹsiwaju ẹkọ rẹ nile iwe Baptist College lọdun 1925.


Eto ẹkọ Akintola Akintola bẹrẹ eto ẹkọ rẹ nile iwe Church Missionary Society school niluu Minna to jẹ olu-ilu ipinlẹ Niger lonii. Akintola pada si ilu Ogbomoṣo lọdun 1922 lati maa gbe pẹlu awọn baba baba rẹ, nibẹ lo ti lọ ile iwe Baptist day school. Akintọla tẹsiwaju ẹkọ rẹ nile iwe Baptist College lọdun 1925. Akintola ṣiṣẹ olukọ nile iwe Baptist Academy lati ọdun 1930 si ọdun 1942, ko too lọ ṣiṣẹ ni ile iṣẹ Reluwe. Akintola wọ agbo oṣelu Lẹyin to kẹkọọ gboye tan nilẹ Gẹẹsi gẹgẹ bi agbẹjọro, Akintola pada si Naijiria lọdun 1949. Lẹyin naa lo darapọ mọ awọn ti wọn ti kawe gboye mii lapa iwo oorun Naijiria lati da ẹgbẹ oṣelu Action Group (AG) silẹ pẹlu ifari Oloye Obafemi Awolowo.


Akintola ṣiṣẹ olukọ nile iwe Baptist Academy lati ọdun 1930 si ọdun 1942, ko too lọ ṣiṣẹ ni ile iṣẹ Reluwe. Akintola wọ agbo oṣelu Lẹyin to kẹkọọ gboye tan nilẹ Gẹẹsi gẹgẹ bi agbẹjọro, Akintola pada si Naijiria lọdun 1949. Lẹyin naa lo darapọ mọ awọn ti wọn ti kawe gboye mii lapa iwo oorun Naijiria lati da ẹgbẹ oṣelu Action Group (AG) silẹ pẹlu ifari Oloye Obafemi Awolowo. Akintola kọkọ di ipo oludamọran lori ọrọ ofin ẹgbẹ naa mu ko to di igbakeji adari ẹgbẹ oṣelu AG lọdun 1953 lẹyin iku Bode Thomas. Gẹgẹ bi igbakeji adari ẹgbẹ, Akintola ko ṣiṣẹ ninu ijọba apa iwọ oorun Naijiria ti Oloye Awolowo jẹ alakoso rẹ. Ṣugbọn oun ni adari ẹgbẹ osẹlu AG nile aṣoju-ṣofin Naijiria lapaapọ nibi to ti jẹ olori ẹgbẹ oṣelu alatako.


Akintola kọkọ di ipo oludamọran lori ọrọ ofin ẹgbẹ naa mu ko to di igbakeji adari ẹgbẹ oṣelu AG lọdun 1953 lẹyin iku Bode Thomas. Gẹgẹ bi igbakeji adari ẹgbẹ, Akintola ko ṣiṣẹ ninu ijọba apa iwọ oorun Naijiria ti Oloye Awolowo jẹ alakoso rẹ. Ṣugbọn oun ni adari ẹgbẹ osẹlu AG nile aṣoju-ṣofin Naijiria lapaapọ nibi to ti jẹ olori ẹgbẹ oṣelu alatako. Akintọla jẹ minisita eto ilera, ibaraẹnisọrọ ati minisita ọkọ ofurufu. Ọrọ lori iṣejọba ajumọlo ninu ẹgbẹ oṣelu AG lo mu ki edeaiyede ṣẹlẹ laarin Akintola ati Awolowo. Akintola tako igbesẹ ẹgbẹ AG pẹlu idari Awolowo lori asopọ pẹlu ẹgbẹ oṣelu mii, Akintola ni awọn ẹya Igbo ni wọn n jẹ anfaani eto ọhun ju.


Akintọla jẹ minisita eto ilera, ibaraẹnisọrọ ati minisita ọkọ ofurufu. Ọrọ lori iṣejọba ajumọlo ninu ẹgbẹ oṣelu AG lo mu ki edeaiyede ṣẹlẹ laarin Akintola ati Awolowo. Akintola tako igbesẹ ẹgbẹ AG pẹlu idari Awolowo lori asopọ pẹlu ẹgbẹ oṣelu mii, Akintola ni awọn ẹya Igbo ni wọn n jẹ anfaani eto ọhun ju. Edeaiyede laarin Awolowo ati Akintola Awolowo fẹsun kan Akintola pe o fẹ fi eeru gba ipo olori ẹgbẹ oṣelu AG mọ oun lọwọ. Rogbodiyan bẹ silẹ nile igbimọ aṣofin ijọba apa iwọ oorun Naijiria lẹyin tawọn aṣofin kan dibo lati yọ Akintola nipo lọdun 1962. Rogbodiyan ọhun lo jẹ ki ile aṣofin ijọba apa iwọ oorun Naijiria pin si meji.


Edeaiyede laarin Awolowo ati Akintola Awolowo fẹsun kan Akintola pe o fẹ fi eeru gba ipo olori ẹgbẹ oṣelu AG mọ oun lọwọ. Rogbodiyan bẹ silẹ nile igbimọ aṣofin ijọba apa iwọ oorun Naijiria lẹyin tawọn aṣofin kan dibo lati yọ Akintola nipo lọdun 1962. Rogbodiyan ọhun lo jẹ ki ile aṣofin ijọba apa iwọ oorun Naijiria pin si meji. Rogbodiyan yii lo jẹ ki olootu ijọba Naijiria nigba naa, Sir Abubakar Tafawa Balewa kede ko nile o gbele nilẹ Yoruba. O si fi Oloye M.A Majekodunmi, to jẹ minisita eto ilera nigba naa gẹgẹ bi alakoso ijọba. Lẹyin ọ rẹyin, Akintola pada gba ipo rẹ gẹgẹ bi alakoso ijọba apa iwọ oorun Naijiria lọdun 1963.


Rogbodiyan yii lo jẹ ki olootu ijọba Naijiria nigba naa, Sir Abubakar Tafawa Balewa kede ko nile o gbele nilẹ Yoruba. O si fi Oloye M.A Majekodunmi, to jẹ minisita eto ilera nigba naa gẹgẹ bi alakoso ijọba. Lẹyin ọ rẹyin, Akintola pada gba ipo rẹ gẹgẹ bi alakoso ijọba apa iwọ oorun Naijiria lọdun 1963. Akintola tun wọle ibo gbogbogbo ọdun 1965 ṣugbọn o dije ninu eto idibo naa gẹgẹ bi adrari ẹgbẹ oṣelu tuntun Nigerian National Democratic Party (NNDP). Ẹgbẹ oṣelu NNDP ni ajọsẹpọ pẹlu Northern People's Congress (NPC) to n ṣakoso ijọba apapọ nigba naa. Idile Akintola Akintola ṣe igbeyawo pẹlu Oloye Faderera Akintola, Eleduwa si fi ọmọ marun un jinki wọn.


Akintola tun wọle ibo gbogbogbo ọdun 1965 ṣugbọn o dije ninu eto idibo naa gẹgẹ bi adrari ẹgbẹ oṣelu tuntun Nigerian National Democratic Party (NNDP). Ẹgbẹ oṣelu NNDP ni ajọsẹpọ pẹlu Northern People's Congress (NPC) to n ṣakoso ijọba apapọ nigba naa. Idile Akintola Akintola ṣe igbeyawo pẹlu Oloye Faderera Akintola, Eleduwa si fi ọmọ marun un jinki wọn. Meji ninu ọmọ rẹ, Oloye Yomi Akintola and Dokita Abimbola Akintola naa jẹ minisita keji fun eto inawo. Yomi Akintola tun fi igba kan jẹ aṣoju ijọba orilẹ-ede Naijiria ni Hungary, bakan naa ni iyawo ọmọ rẹ kan, Dupe Akintola jẹ aṣoju ijọba Naijiria ni Jamaica.


Meji ninu ọmọ rẹ, Oloye Yomi Akintola and Dokita Abimbola Akintola naa jẹ minisita keji fun eto inawo. Yomi Akintola tun fi igba kan jẹ aṣoju ijọba orilẹ-ede Naijiria ni Hungary, bakan naa ni iyawo ọmọ rẹ kan, Dupe Akintola jẹ aṣoju ijọba Naijiria ni Jamaica.


Operation Amotekun: Ẹgbẹ́ kan rọ Tinubu, láti sọ èrò rẹ lórí ọ̀rọ̀ Amọtẹkun

Lẹyin ti ọpọ eekan nilẹ Yoruba ti sọrọ akin lati gbaruku ti eto ẹṣọ Amọtẹkun tawọn gomina ipinlẹ Yoruba ṣe ifilọlẹ rẹ, ẹgbẹ kan to n jẹ 'Save Lagos Group' ti ke pe Asiwaju Bola Tinubu pe ki oun naa sọ ero rẹ faye gbọ. Lootọọ Tinubu ko tii fi ero rẹ han lori ikọ Amọtẹkun ti awọn gomina mẹfẹẹfa ilẹ Yoruba ṣe ifilọlẹ rẹ lọjọ kẹsan oṣu yii niluu Ibadan. Koda ẹgbẹ naa labẹ oludari rẹ, Ọgbẹni Adeniyi Sulaiman fun Tinubu ni wakati mẹrinlelogun lati sọ ero rẹ lori eto Amọtẹkun. Ọgbẹni Sulaiman rọ Tinubu pe ko gbọdọ ṣojo lati sọrọ bo tilẹ jẹ pe o n gbero lati dupo aarẹ orilẹede Naijiria. Oludasilẹ ẹgbẹ 'Save Lagos Group' ni isọkusọ lasan ni ẹgbẹ awọn darandaran, Miyetti Allah Kautal Hore n sọ lẹyin ti sọ pe eto Amọtẹkun le dena ki ọmọ Yoruba jẹ aarẹ ninu ibo gbogbogbo ọdun 2023. O ni alagagebe ni ijọba apapọ pẹlu bi o ti tako eto Amọtẹkun nigba ti o faye gba ọlọpaa Shariah, Hisbah nipinlẹ to le ni mẹwaa lapa ariwa orilẹede Naijiria.