Isẹyin lọwọ ti tẹ Abubakar, ọkan lara awọn to sa l’ọgba ẹwọn Abolongo, l’Ọyọọ

Olu-Theo Omolohun, Oke-Ogun Ọwọ awọn agbofinro ti tẹ ọkan lara awọn meji ti wọn sa lọgba ẹwọn lasiko tawọn afurasi janduku agbebọn kan lọọ ṣakọlu sọgba ẹwọn Abolongo, niluu Ọyọ, ipinlẹ Ọyọ, loṣu to kọja. Agbegbe ilu Isẹyin lọwọ ti ba ọkunrin naa. Lara wọn ni Mohammed Abubakar ati ekeji rẹ, Aliu Haruna, ṣugbọn Haruna tun raaye sa lọ, awọn agbofinro si ṣeleri pe o di dandan kawọn ṣawari rẹ. Deedee aago marun-un idaji ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ni olobo ta awọn ọlọpaa pe awọn eeyan meji kan n rin gberegbere ni abule ti wọn n pe ni Ibudo Laagbe, ni aba Serafu, loju ọna to lọ siluu Ibadan lati Isẹyin, wọn lawọn ọkunrin naa ṣẹṣẹ de saduugbo ọhun ni, irin wọn si mu ifura lọwọ. Ninu alaye ti Olori awọn Fulani lagbegbe Oke-Ogun, Oloye Baani Abubakar, ṣe fun akọroyin wa lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to kọja yii, lo ti sọ pe gbara ti wọn ṣakọlu sọgba ẹwọn naa ni Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Ọlayiwọla Adeyẹmi, ti gbe awọn akanṣe iṣẹ kan le awọn lọwọ. Lara iṣẹ naa ni lati ṣawari awọn to sa kuro lọgba ẹwọn ọhun, ki wọn si tun ṣiṣẹ oju lalakan fi n ṣọri lori eto aabo agbegbe naa.


Deedee aago marun-un idaji ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ni olobo ta awọn ọlọpaa pe awọn eeyan meji kan n rin gberegbere ni abule ti wọn n pe ni Ibudo Laagbe, ni aba Serafu, loju ọna to lọ siluu Ibadan lati Isẹyin, wọn lawọn ọkunrin naa ṣẹṣẹ de saduugbo ọhun ni, irin wọn si mu ifura lọwọ. Ninu alaye ti Olori awọn Fulani lagbegbe Oke-Ogun, Oloye Baani Abubakar, ṣe fun akọroyin wa lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to kọja yii, lo ti sọ pe gbara ti wọn ṣakọlu sọgba ẹwọn naa ni Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Ọlayiwọla Adeyẹmi, ti gbe awọn akanṣe iṣẹ kan le awọn lọwọ. Lara iṣẹ naa ni lati ṣawari awọn to sa kuro lọgba ẹwọn ọhun, ki wọn si tun ṣiṣẹ oju lalakan fi n ṣọri lori eto aabo agbegbe naa. Gẹgẹ bo ṣe wi, o ni lati akoko naa lawọn ti yan awọn fijilante Fulani si tibu-tooro gbogbo agbegbe naa, eyi to pada waa seso rere pẹlu ifowọsowọpọ Baalẹ Aba Serafu, Oloye Taiwo Ẹfọ, ẹni to ṣiṣẹ takun takun tọwọ fi tẹ awọn afurasi naa. O ni gbara ti wọn ti sa lọgba ẹwọn ni wọn ti fọnka sagbegbe naa lati le maa ba iṣẹ laabi wọn lọ, ki wọn too ko sakolo pada yii. Abubakar ni awọn ti fa wọn le ọlọpaa agbegbe Isẹyin lọwọ, awon agbofinro si ti n ṣeto bi wọn ṣe maa da a pada sẹwọn to ti kuro, bẹẹ ni wọn n wa awọn to ku.


Gẹgẹ bo ṣe wi, o ni lati akoko naa lawọn ti yan awọn fijilante Fulani si tibu-tooro gbogbo agbegbe naa, eyi to pada waa seso rere pẹlu ifowọsowọpọ Baalẹ Aba Serafu, Oloye Taiwo Ẹfọ, ẹni to ṣiṣẹ takun takun tọwọ fi tẹ awọn afurasi naa. O ni gbara ti wọn ti sa lọgba ẹwọn ni wọn ti fọnka sagbegbe naa lati le maa ba iṣẹ laabi wọn lọ, ki wọn too ko sakolo pada yii. Abubakar ni awọn ti fa wọn le ọlọpaa agbegbe Isẹyin lọwọ, awon agbofinro si ti n ṣeto bi wọn ṣe maa da a pada sẹwọn to ti kuro, bẹẹ ni wọn n wa awọn to ku.


Ile ori oke kan tun da wo lu awọn to n ṣiṣẹ lọwọ ni Badagry

Jọkẹ Amọri Iroyin to n tẹ ALAROYE lọwọ ni pe ile ori oke kan ti tun da wo ni adugbo kan ti wọn n pe ni Sunny Field, Flour Mills Estate, Magbọn, niluu Badagry, nipinlẹ Eko. Gẹgẹ bi atẹjade to tẹ ALAROYE lọwọ lati ọdọ Ọga agba ileeṣẹ panapana nipinlẹ Eko, Abilekọ Margret Adeṣẹyẹ, o ṣalaye pe ileesẹ panapana ẹka ti Badagry ti doola ẹmi marun-un ninu awọn eeyan to wa labẹ ile naa, ti akitiyan si n lọ lati doola ẹmi awọn to ku. O ṣalaye pe awọn oṣiṣẹ to n ṣiṣẹ nibi ile naa ni ọpọ awọn ti ile naa da wo le lori. Adeṣẹyẹ ni awọn eeyan naa ṣeṣe ni oniruuru ọna, awọn si ti gbe wọn lọ sọsibitu, nibi ti wọn ti n gba itọju lọwọ. Awọn ọkunrin agbalagba mẹrin lo lawọn ti yọ jade, ṣugbọn awọn eeyan naa ko mọ boya aye ni awọn wa tabi ọrun. O fi kun un pe awọn ọlọpaa teṣan Morogbo atawọn araadugbo naa ti n ran ajọ panapana lọwọ lati doola awọn to ku labẹ awoku ile naa.


Nitori bi Iyalọja Folaṣade Tinubu-Ojo ṣe ti ọja wọn pa fun odidi ọjọ mẹrinla, awọn ọlọja Oyingbo fẹhonu han

Jọkẹ Amọri Tọkunrin-tobinrin, tọmọde-tagba, ni wọn tu jade laaarọ kutu Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, lati fẹhonu han ta ko titi ti Iyalọja General, Fọlaṣade Tinubu-Ojo ti ọja naa pa lati bii ọjọ mẹrinla sẹyin. Akọle oriṣiiriṣii ni awọn eeyan naa gbe lọwọ bii ‘Ẹ ba wa bẹ Tinubu Ojo ko fi wa silẹ o’ A ko fẹẹ wa labẹ Iyalọja General mọ’, Iya yii ti pọ ju, ẹyin ọmọ Naijiria, ẹ gba wa lọwọ Fọlaṣade Tinubu-Ojo’ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ohun ti awọn ọlọja yii ni o fa wahala gẹgẹ bi diẹ ninu wọn to ba ALAROYE sọrọ nigba ti akọroyin wa ṣabẹwo sibẹ ni pe ni ọjọ mẹrinla sẹyin ni iyalọja naa wa sinu ọja yii, o si ṣabẹwo si awọn ọja igbalode to wa nibẹ. Sugbọn nigba to sọ kalẹ ni ile ori oke naa lo ni aja keji ọja naa dọti. Awọn eeyan naa ni gbogbo alaye awọn pe isalẹ lawọn ti n taja, awọn ko mọ ohunkohun nipa ohun to n lọ loke ko so eeso rere. Awọn ọlọja ni afi bi Iyalọja General ṣe paṣẹ pe ki wọn ti ọja naa pa. Wọn ni awada lawọn kọkọ pe ọrọ naa, afi bi awọn ti wọn ran ṣe ti ọja naa, ti ọpọ awọn mi-in ko ti de, ti ọpọ awọn to si wa nibẹ ko raaye ko ọpọlọpọ ọja wọn jade.


Sugbọn nigba to sọ kalẹ ni ile ori oke naa lo ni aja keji ọja naa dọti. Awọn eeyan naa ni gbogbo alaye awọn pe isalẹ lawọn ti n taja, awọn ko mọ ohunkohun nipa ohun to n lọ loke ko so eeso rere. Awọn ọlọja ni afi bi Iyalọja General ṣe paṣẹ pe ki wọn ti ọja naa pa. Wọn ni awada lawọn kọkọ pe ọrọ naa, afi bi awọn ti wọn ran ṣe ti ọja naa, ti ọpọ awọn mi-in ko ti de, ti ọpọ awọn to si wa nibẹ ko raaye ko ọpọlọpọ ọja wọn jade. Wọn ni latigba naa lawọn ti n bẹ ẹ, tawọn si ti gbe igbesẹ lati gba awọn eeyan ti yoo maa tun ọja naa ṣe yatọ si awọn ọlọja to maa n gba a. Wọn ni gbogbo ẹbẹ tawọn bẹ ọmọ olori oloṣelu ilu Eko naa lo ja si pabo. Nigba to si ya lo ni afi ki awọn san miliọnu marun-un Naira owo itanran koun too le ṣi ọja naa pada. ‘Gbogbo ọja wa lo ti bajẹ.


Wọn ni latigba naa lawọn ti n bẹ ẹ, tawọn si ti gbe igbesẹ lati gba awọn eeyan ti yoo maa tun ọja naa ṣe yatọ si awọn ọlọja to maa n gba a. Wọn ni gbogbo ẹbẹ tawọn bẹ ọmọ olori oloṣelu ilu Eko naa lo ja si pabo. Nigba to si ya lo ni afi ki awọn san miliọnu marun-un Naira owo itanran koun too le ṣi ọja naa pada. ‘Gbogbo ọja wa lo ti bajẹ. Igbin ni o, ẹgusi, ẹfọ ati oriṣiiriṣii ohun jijẹ lo ti bajẹ sinu ile. Bi a ko ba si de ọja yii, a ko le jẹun. Ẹyin ni mo n ta, bii kireeti ẹyin aadọta lo wa ninu ṣọọbu.


Igbin ni o, ẹgusi, ẹfọ ati oriṣiiriṣii ohun jijẹ lo ti bajẹ sinu ile. Bi a ko ba si de ọja yii, a ko le jẹun. Ẹyin ni mo n ta, bii kireeti ẹyin aadọta lo wa ninu ṣọọbu. Awin ni mo maa n gba ẹyin yii, ti mo ba ta a tan ni mo maa n da owo pada. Ṣugbọn awọn eeyan naa ko wo ti ewú to wa lori mi ti wọn fi ti ọja yii pa. Ẹbẹ ni mo n bẹ Fọlaṣade Tinubu-Ojo ko dari gbogbo aṣiṣe wa ji wa, ko ba wa ṣi ọja naa.’’ Bẹẹ ni iya agba yii sọ.


Awin ni mo maa n gba ẹyin yii, ti mo ba ta a tan ni mo maa n da owo pada. Ṣugbọn awọn eeyan naa ko wo ti ewú to wa lori mi ti wọn fi ti ọja yii pa. Ẹbẹ ni mo n bẹ Fọlaṣade Tinubu-Ojo ko dari gbogbo aṣiṣe wa ji wa, ko ba wa ṣi ọja naa.’’ Bẹẹ ni iya agba yii sọ.


Lori iku akẹkọọ Fasiti Ifẹ, awọn ọlọpaa mu Dokita Adedoyin to ni Otẹẹli Hilton

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Alukooro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, ti sọ pe awọn ti mu Alaga ileetura Hilton Hotel and Resorts, Dokita Ramon Adegoke Adedoyin, latari iku to pa akẹkọọ Fasiti Ifẹ kan laipẹ yii, Timothy Adegoke. Gẹgẹ bi ALAROYE ṣe ti fi to yin leti, ọjọ keje, oṣu kọkanla yii, ni Timothy, ẹni to n fimọ kun imọ ni ẹka Fasiti Ifẹ wa siluu Moro, lati Abuja, to si gba yara ni Hilton Hotel, lẹyin to san ẹgbẹrun lọna mẹtadinlogoji naira fun oorun ọjọ meji. Nigba to di pe awọn mọlẹbi rẹ ko ri i ba sọrọ la gbọ pe ọkan lara wọn to jẹ ọtẹlẹmuyẹ bẹrẹ iwadii lori ẹ. Iwadii wọn fi han pe ọkunrin naa wọle si ileetura Hilton, o si fi han pe o sanwo sinu akanti ọmọbinrin kan to jẹ oṣiṣẹ ni otẹẹli naa. Wọn lọọ fi ọrọ naa to awọn ọlọpaa ilu Ẹdunabọn leti, wọn si ko mẹfa lara awọn oṣiṣẹ ileetura naa. Ọjọ keji ni wọn taari wọn lọ si ẹka to n ṣewadii iwa ọdaran niluu Oṣogbo. Nigba ti wọn bẹrẹ iwadii la gbọ pe awọn ọlọpaa ri oku ọmọkunrin naa.


Wọn lọọ fi ọrọ naa to awọn ọlọpaa ilu Ẹdunabọn leti, wọn si ko mẹfa lara awọn oṣiṣẹ ileetura naa. Ọjọ keji ni wọn taari wọn lọ si ẹka to n ṣewadii iwa ọdaran niluu Oṣogbo. Nigba ti wọn bẹrẹ iwadii la gbọ pe awọn ọlọpaa ri oku ọmọkunrin naa. Ninu atẹjade kan ti Ọpalọla fi sita lọsan-an Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii lo ti sọ pe awọn ti mu Dokita Ramon Adedoyin lati ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu yii, o si ti wa lakolo awọn fun iwadii. O ni awọn ti gbe oku ọmọkunrin naa lọ sileewosan fun ayẹwo nipa ohun to pa a gan-an, pẹlu ileri pe ko si ẹni to lọwọ ninu iku rẹ ti yoo lọ lai jiya. Amọ ṣa, awọn igbimọ Mayẹ niluu Ileefẹ (Mayẹ-in-Council) ti kegbajare si awọn ọlọpaa lati ṣewadii to kunna lori iṣẹlẹ naa nitori Dokita Adedoyin ko le hu iru iwa ti wọn fẹsun kan an pe o hu.


Ninu atẹjade kan ti Ọpalọla fi sita lọsan-an Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii lo ti sọ pe awọn ti mu Dokita Ramon Adedoyin lati ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu yii, o si ti wa lakolo awọn fun iwadii. O ni awọn ti gbe oku ọmọkunrin naa lọ sileewosan fun ayẹwo nipa ohun to pa a gan-an, pẹlu ileri pe ko si ẹni to lọwọ ninu iku rẹ ti yoo lọ lai jiya. Amọ ṣa, awọn igbimọ Mayẹ niluu Ileefẹ (Mayẹ-in-Council) ti kegbajare si awọn ọlọpaa lati ṣewadii to kunna lori iṣẹlẹ naa nitori Dokita Adedoyin ko le hu iru iwa ti wọn fẹsun kan an pe o hu. Ninu atẹjade ti Ọgbẹni Oluṣẹgun Jẹjẹ fi sita lorukọ igbimọ naa ni wọn ti sọ pe ẹni to ti la oniruuru ipenija aye kọja ni Adedoyin, ko si si bi eeyan ṣe le wa laye ko ma ni elenini. Wọn ni kileeṣẹ ọlọpaa tuṣu desalẹ ikoko iṣẹlẹ naa ki olododo ma baa ku sipo ika.


Ninu atẹjade ti Ọgbẹni Oluṣẹgun Jẹjẹ fi sita lorukọ igbimọ naa ni wọn ti sọ pe ẹni to ti la oniruuru ipenija aye kọja ni Adedoyin, ko si si bi eeyan ṣe le wa laye ko ma ni elenini. Wọn ni kileeṣẹ ọlọpaa tuṣu desalẹ ikoko iṣẹlẹ naa ki olododo ma baa ku sipo ika.


Ọlọpaa sa kuro ni teṣan l’Akurẹ, nitori awọn ọlọkada to fẹẹ gbẹsan iku ẹlẹgbẹ wọn ti wọn pa

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọpọ awọn ọlọpaa A Difisan to wa lagbegbe Oke-Ẹda, l’Akurẹ, ni wọn n fo fẹnsi jade, ti awọn mi-in si n bọ aṣọ iṣẹ wọn sọnu lasiko tawọn ọlọkada n fẹhonu han ni teṣan ọhun latari ọkan ninu wọn ti wọn yinbọn pa. Ijamba ọkọ kan lo kọkọ waye laduugbo Arakalẹ ni nnkan bii aago mẹjọ aabọ aarọ ọjọ naa, ninu eyi ti ọlọkada kan ati ero to gbe sẹyin ku si. Awakọ bọọsi kan lo ṣeesi kọ lu ọlọkada ohun ati ero to gbe sẹyin, ti awọn mejeeji si ku loju-ẹsẹ, ibi to ti n gbiyanju ati sa kuro lagbegbe naa nitori ibẹru lo tun ti kọ lu ọlọkada mi-in to n bọ niwaju. Iṣẹlẹ yii lo mu kawọn eeyan pejọ si ojuko ibi ti ijamba ọkọ naa ti waye, leyii to fa sún-kẹrẹ fa-kẹrẹ awọn ọkọ lagbegbe ọhun fun ọpọ wakati. Ọlọpaa to n sọ ileepo kan to wa nitosi ibi iṣẹlẹ ọhun ni wọn lo bẹrẹ si i parọwa sawọn ọlọkada pe ki wọn waa gbe ọkada wọn kuro niwaju ibi ti oun n mojuto, ṣugbọn ti wọn kọ eti ikun si arọwa rẹ. Nigba to su ọlọpaa yii lo deedee yinbọn soke lojiji lati fi tu awọn oluworan wọnyi ka, dipo tawọn ọlọkada iba si fi gbọ ikilọ ki wọn tete gbe ọkada wọn kuro nileepo naa, ṣe ni diẹ ninu wọn mura ija, ti wọn si fẹẹ ja ibọn Ak47 ọwọ rẹ gba. Ibi ti agbofinro ọhun si ti n yinbọn soke kikankikan lati gba ara rẹ silẹ ni ìbọn ti ba ọkan ninu awọn ọlọkada naa, to si ku loju-ẹsẹ.


Ọlọpaa to n sọ ileepo kan to wa nitosi ibi iṣẹlẹ ọhun ni wọn lo bẹrẹ si i parọwa sawọn ọlọkada pe ki wọn waa gbe ọkada wọn kuro niwaju ibi ti oun n mojuto, ṣugbọn ti wọn kọ eti ikun si arọwa rẹ. Nigba to su ọlọpaa yii lo deedee yinbọn soke lojiji lati fi tu awọn oluworan wọnyi ka, dipo tawọn ọlọkada iba si fi gbọ ikilọ ki wọn tete gbe ọkada wọn kuro nileepo naa, ṣe ni diẹ ninu wọn mura ija, ti wọn si fẹẹ ja ibọn Ak47 ọwọ rẹ gba. Ibi ti agbofinro ọhun si ti n yinbọn soke kikankikan lati gba ara rẹ silẹ ni ìbọn ti ba ọkan ninu awọn ọlọkada naa, to si ku loju-ẹsẹ. Ẹru ibọn ti ọlọpaa yii n yin soke leralera ko jẹ kawọn tinu n bi le sun mọ ọn, ọpọ wọn la ri ti wọn n ju okuta, nigba tawọn mi-in n ju igi lu u. Wọn ṣe e leṣe diẹ ko too raaye jajabọ, to si sa lọ si tesan A Difisan ti ko fi bẹẹ jinna sibi iṣẹlẹ naa. Kiakia lawọn ọlọkada ti bẹrẹ ifẹhonu han, wọn di gbogbo oju ọna to ṣe koko l’Akurẹ pa bẹẹ ni iná n sọ lau loju popo. Lẹyin eyi ni wọn mori le A Difisan, wọn si fi dandan le e fun ọga ọlọpaa tesan ọhun ko tete fa ọlọpaa naa le wọn lọwọ ki wọn le gbẹsan ọkan ninu wọn to ran lọrun ọsan gangan.


Ẹru ibọn ti ọlọpaa yii n yin soke leralera ko jẹ kawọn tinu n bi le sun mọ ọn, ọpọ wọn la ri ti wọn n ju okuta, nigba tawọn mi-in n ju igi lu u. Wọn ṣe e leṣe diẹ ko too raaye jajabọ, to si sa lọ si tesan A Difisan ti ko fi bẹẹ jinna sibi iṣẹlẹ naa. Kiakia lawọn ọlọkada ti bẹrẹ ifẹhonu han, wọn di gbogbo oju ọna to ṣe koko l’Akurẹ pa bẹẹ ni iná n sọ lau loju popo. Lẹyin eyi ni wọn mori le A Difisan, wọn si fi dandan le e fun ọga ọlọpaa tesan ọhun ko tete fa ọlọpaa naa le wọn lọwọ ki wọn le gbẹsan ọkan ninu wọn to ran lọrun ọsan gangan. Ohun tawọn ọlọpaa tesan ọhun ri ree ti olukuluku wọn fi ki ere mọlẹ ti wọn si n gba ibikibi ti wọn ba ti rí sa lọ. Alukoro ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Funmi Ọdunlami, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ ninu ọrọ to b’ALAROYE sọ lori ago. O ni ọlọpaa ọhun ṣi wa nileewosan kan ta a forukọ bo laṣiiri, nibi to ti n gba itọju latari lilu ti wọn lu u.


Ohun tawọn ọlọpaa tesan ọhun ri ree ti olukuluku wọn fi ki ere mọlẹ ti wọn si n gba ibikibi ti wọn ba ti rí sa lọ. Alukoro ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Funmi Ọdunlami, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ ninu ọrọ to b’ALAROYE sọ lori ago. O ni ọlọpaa ọhun ṣi wa nileewosan kan ta a forukọ bo laṣiiri, nibi to ti n gba itọju latari lilu ti wọn lu u.


Abubakar wọ banki bii ẹni to fẹẹ fowo pamọ, lo ba ji ọkada nibẹ l’Abẹokuta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Abubakar Salleh ree, ẹni ọdun mọkanlelọgbọn ni. Niṣe lo wọ banki kan ni Panṣẹkẹ, l’Abẹokuta, bii ẹni to fẹẹ fowo pamọ, afi bo ṣe lọọ ji ọkada tẹnikan paaki kalẹ sinu ọgba naa, iyẹn lọjọ kẹrinla, oṣu kọkanla, ọdun 2021 yii. Ohun ti ikọ Amọtẹkun to pada ri Abubakar mu sọ ni pe o ti ri ọkada naa ti nọmba ẹ jẹ AYE 811 VN gbe sa lọ lai si idiwọ, ko too di pe ẹni to ni in jade sita ti ko ri alupupu rẹ mọ, to si figbe ta. Nibi ti Abubakar ti n gun ọkada naa kaakiri ni awọn ti wọn ti n wa a ti da a duro ni Lafẹnwa, wọn mu un ṣinkun lọ sinu ọgba wọn, iyẹn awọn Amọtẹkun. Wọn ti ni awọn yoo taari rẹ sawọn ọlọpaa fun ẹkunrẹrẹ iwadii.


Amọtẹkun ipinlẹ Ogun ti mu Taiwo to ṣa Rasaki pa nitori kòkó n’Ijẹbu-Igbo

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ọwọ ikọ Amọtẹkun ipinlẹ Ogun ti tẹ ọmọkunrin kan, Taiwo Fatai; ẹni ọdun mọkanlelogun, ti wọn lo ṣa agbẹ kan torukọ ẹ n jẹ Rasaki Aro pa sinu oko l’Oke-Ṣopẹn, Ijẹbu-Igbo. Ninu atẹjade ti Olori Amọtẹkun nipinlẹ Ogun, Kọmandanti David Akinrẹmi, fi ṣọwọ si ALAROYE, o ni ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kọkanla yii, ni ọwọ ba Taiwo. O fi kun un pe ọmọkunrin kan tun kun Taiwo lọwọ lati pa Rasaki, orukọ tiẹ ni Muyideen Adeọṣun. Olori Ogun fi kun un pe Muyideen sa lọ ni tiẹ, ọwọ ikọ Amọtẹkun ko tete ba a, ṣugbọn awọn ti pada ri oun naa mu, awọn si ti fa awọn mejeeji le ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun lọwọ. Atẹjade naa ṣalaye pe Taiwo ati Muyideen lọ soko Rasaki lati ji koko rẹ ni, awọn ko mọ pe oloko wa nibẹ. Nibi ti wọn ti n ji koko ka ni Rasaki ti ri wọn, to si beere pe nibo ni wọn ti wa ti wọn waa n ja oun lole, ṣugbọn kaka kawọn ole naa sa, wọn ko sa, niṣe ni wọn bẹrẹ si i fiya jẹ Rasaki, ti wọn si bẹrẹ si i ṣa a ladaa titi ti wọn fi ṣa a pa sinu oko naa.


Olori Ogun fi kun un pe Muyideen sa lọ ni tiẹ, ọwọ ikọ Amọtẹkun ko tete ba a, ṣugbọn awọn ti pada ri oun naa mu, awọn si ti fa awọn mejeeji le ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun lọwọ. Atẹjade naa ṣalaye pe Taiwo ati Muyideen lọ soko Rasaki lati ji koko rẹ ni, awọn ko mọ pe oloko wa nibẹ. Nibi ti wọn ti n ji koko ka ni Rasaki ti ri wọn, to si beere pe nibo ni wọn ti wa ti wọn waa n ja oun lole, ṣugbọn kaka kawọn ole naa sa, wọn ko sa, niṣe ni wọn bẹrẹ si i fiya jẹ Rasaki, ti wọn si bẹrẹ si i ṣa a ladaa titi ti wọn fi ṣa a pa sinu oko naa. Nigba ti aṣiri wọn yoo tu ṣa, ọwọ ba Taiwo lẹyin iṣẹ ibi naa, Muyideen sa lọ, ṣugbọn ko pẹ pupọ ti ọwọ fi ba oun naa. Awọn mejeeji naa ni wọn jẹwọ pe awọn lawọn ṣa Rasaki pa, awọn Amọtẹkun to mu wọn si ko wọn fọlọpaa.


Nigba ti aṣiri wọn yoo tu ṣa, ọwọ ba Taiwo lẹyin iṣẹ ibi naa, Muyideen sa lọ, ṣugbọn ko pẹ pupọ ti ọwọ fi ba oun naa. Awọn mejeeji naa ni wọn jẹwọ pe awọn lawọn ṣa Rasaki pa, awọn Amọtẹkun to mu wọn si ko wọn fọlọpaa.


Wọle ati Saheed ko sakolo ọlọpaa, ole ni wọn n ja loju popo l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Awọn gende meji yii, Saheed Ojo, ẹni ọdun mọkanlelogun, ati Oluwọle Khalid, ẹni ọdun mejidinlọgbọn, ti wa lakata awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, bayii, iṣẹ ole to n ja owo ati foonu gba loju popo ni wọn n ṣe tọwọ fi tẹ wọn. Ileeṣẹ ọlọpaa Eko, ẹka ayara-bii-aṣa (Rapid Response Squard) lo fọrọ iṣẹlẹ yii ranṣẹ s’ALAROYE, wọn lopin ọsẹ to kọja yii lawọn agbofinro mu awọn afurasi ọdaran mejeeji yii lọna marosẹ agbegbe Iyana Oworo si too-geeti atijọ ni Ketu, nipinlẹ Eko. Ki i ṣawọn nikan lo n ṣiṣẹẹbi ọhun, wọn ni wọn pọ, ṣugbọn bawọn ọlọpaa ṣe bọọlẹ lati wadii ohun to n ṣẹlẹ lawọn alọ-kolohun-kigbe ẹda naa bẹ danu lọkọọkan, wọn sa lọ, ẹni meji pere ni wọn ri mu. Wọn ni niṣe lawọn afurasi mejeeji yii n tu igbo ẹba ọna, nibi ti wọn n tọju awọn dukia ti wọn ja gba lọwọ awọn ero ọkọ ati onimọto si lọwọ ni wọn fi mu wọn. Wọn ba awọn foonu, ọbẹ aṣooro, egboogi oloro ti wọn fura pe igbo ni atawọn ẹru ofin mi-in nibi ti wọn ti mu wọn. Ṣugbọn ni teṣan, nigba tawọn ọlọpaa n bi wọn leere ọrọ, awọn mejeeji yii lawọn ki i ṣe ole o, wọn ni igbo lawọn n fa ni tawọn, tori awọn o fẹ ki oorun kun awọn loru ni, ibi tawọn ti n fagbo ni wọn ti m’awọn.


Wọn ni niṣe lawọn afurasi mejeeji yii n tu igbo ẹba ọna, nibi ti wọn n tọju awọn dukia ti wọn ja gba lọwọ awọn ero ọkọ ati onimọto si lọwọ ni wọn fi mu wọn. Wọn ba awọn foonu, ọbẹ aṣooro, egboogi oloro ti wọn fura pe igbo ni atawọn ẹru ofin mi-in nibi ti wọn ti mu wọn. Ṣugbọn ni teṣan, nigba tawọn ọlọpaa n bi wọn leere ọrọ, awọn mejeeji yii lawọn ki i ṣe ole o, wọn ni igbo lawọn n fa ni tawọn, tori awọn o fẹ ki oorun kun awọn loru ni, ibi tawọn ti n fagbo ni wọn ti m’awọn. Ṣa, iwadii ti bẹrẹ, wọn si ti n wa awọn ẹlẹgbẹ wọn to sa lọ, wọn ni gbogbo wọn maa fimu kata ofin.


Ṣa, iwadii ti bẹrẹ, wọn si ti n wa awọn ẹlẹgbẹ wọn to sa lọ, wọn ni gbogbo wọn maa fimu kata ofin.


Ina tun jo eeyan marun pa ninu ijamba ọkọ ni marosẹ Eko s’Ibadan

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Tanka to gbe epo bẹntiroolu lo gbina lojiji, ni nnkan bíi aago marun-un idaji ku iṣẹju mẹrinla, l’Ọjọruu, ọjo kẹtadinlogun, oṣu kọkanla, ọdun 2021, ni marosẹ Epo s’Ibadan, eeyan marun-un si ṣe bẹẹ jona ku. Ibi ileepo Tunji Alegi, l’Ogere, ni ijamba yii ti waye gẹgẹ bi Kọmandanti Ahmed Umar ti i ṣe ọga FRSC Ogun ṣe sọ. O tẹsiwaju pe dẹrẹba to wa tanka epo naa lo n wa iwakuwa, oun lo n sare buruku ti fi lọọ lari mọ tirela to n bọ, bi ina ṣe ṣẹ yọ niyẹn, to si n jo lala. To tun ran awọn ọkọ mi-in. Nibi tina ọhun ti n jo yii lo ti jo eeyan marun-un pa bi Umar ṣe wi, ko sẹni to ri wọn gba silẹ, afi nigba ti wọn jona tan raurau kọja idanimọ. Inu ọkan ninu awọn ọkọ to jona ọhun ni wọn ti pada ri oku wọn.


To tun ran awọn ọkọ mi-in. Nibi tina ọhun ti n jo yii lo ti jo eeyan marun-un pa bi Umar ṣe wi, ko sẹni to ri wọn gba silẹ, afi nigba ti wọn jona tan raurau kọja idanimọ. Inu ọkan ninu awọn ọkọ to jona ọhun ni wọn ti pada ri oku wọn. Ṣaaju niroyin ti kọkọ gbode pe mọto marun-un lo jona ninu iṣẹlẹ yii, ti awọn ẹṣọ alaabo n sọ pe kawọn eeyan ṣe ọna gba, ki wọn ma gba ibudo ijamba naa. Lẹ́yìn eyi ni wọn ṣẹṣẹ ri oku awọn to jona. Wọn ti ko awọn oku naa lọ si mọṣuari FOS, n’Ipara.


Ṣaaju niroyin ti kọkọ gbode pe mọto marun-un lo jona ninu iṣẹlẹ yii, ti awọn ẹṣọ alaabo n sọ pe kawọn eeyan ṣe ọna gba, ki wọn ma gba ibudo ijamba naa. Lẹ́yìn eyi ni wọn ṣẹṣẹ ri oku awọn to jona. Wọn ti ko awọn oku naa lọ si mọṣuari FOS, n’Ipara. E oo ranti pe lọsẹ to kọja yii leeyan meje lo jona ku loju ọna Marosẹ yii kan naa.


E oo ranti pe lọsẹ to kọja yii leeyan meje lo jona ku loju ọna Marosẹ yii kan naa.


To ba n lọ bo ṣe n lọ yii, awọn agbebọn maa fẹyin Naijiria balẹ laipẹ – Gomina Ortom

Faith Adebọla “Ọmọ Naijiria gidi ni mi, emi o dẹ ni i dakẹ nibi to ba ti yẹ ki n ke tantan, tori agba ti o kẹhun sọrọ yoo kẹtan sare. Awọn janduku agbebọn ti yi Naijiria po bayii, wọn ti saba ti wa, ti igbesẹ gidi lodi si wọn ko ba ṣẹlẹ, afaimọ ni wọn o ni i fẹyin orileede yii balẹ laipẹ.” Ọgbẹni Samuel Ortom, Gomina ipinlẹ Benue, lo n ṣekilọ ọrọ yii funjọba Aarẹ Muhammadu Buhari lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ lori iṣẹlẹ awọn akọlu tawọn janduku agbebọn ṣẹṣẹ ṣe laipẹ yii nipinlẹ ọhun, ti wọn si fẹmi eeyan mẹjọ ṣofo. Ortom ni o ti ju ẹẹdẹgbẹjọ (1,700) eeyan tawọn agbebọn fẹmi wọn ṣofo nipinlẹ Benue lẹnu igba ti Aarẹ Buhari dori aleefa yii, iye awọn abogunde ti wọn n gba itọju lawọn kampu kaakiri ipinlẹ naa ti ju miliọnu kan aabọ lọ. O lawọn eeyan yii o fẹẹ pada sibugbe wọn mọ, tori ibẹru awọn apanijaye ọhun, gbogbo okoowo ati iṣẹ oojọ wọn lo si ti parẹ. “Ẹgbẹ oṣelu APC yii ti ja awọn ọmọ Naijiria kulẹ patapata, ki i ṣe pe wọn ja wa kulẹ nikan, wọn o tiẹ mọ ọna abayọ si iṣoro aabo, ọrọ-aje, iṣẹ agbẹ ati iṣọkan to n koju orileede yii, agbara wọn o gbe e rara ni.” O lawọn to yẹ ki wọn sọrọ, ṣugbọn ti wọn o sọrọ lasiko yii paapaa buru ju awọn ọdaran funra wọn lọ. O lawọn alagbara kan nileeṣẹ Aarẹ o jẹ koun tun foju kan Aarẹ Buhari mọ, niṣe ni wọn n gbegi dina toun ba fẹẹ lọọ ba a sọrọ nipa iṣoro eto aabo to gbode yii, idi niyẹn toun kuku fi n ba awọn oniroyin sọrọ, tori ewu nla lo rọ dẹdẹ sori Naijiria.


Wọn ma ni wọn ko ri ọmọkunrin adẹrin-in poṣonu nni, Cute Abiọla

Jokẹ Amọri Titi di ba a ṣe n sọ yii ni wọn ṣi n wa ọkunrin adẹrin-in poṣonu nni, Ahmed Gafar, ti gbogbo eeyan mọ si Cute Abiọla. Gẹgẹ bi ọkan ninu awọn oṣere ẹgbẹ ẹ, Biọdun Ọkẹowo, ti gbogbo eeyan mọ si Ọmọbutty ṣe gbe iwe kan ti awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ Abiọla, iyẹn The Management of THE CUTE ABIỌLA ENTERTAINMENT LTD, gbe jade, si ori ikanni Instagraamu rẹ, o ṣalaye pe ‘Ahmed Gafar ti gbogbo eeyan mọ si Cute Abiọla kuro ni ile rẹ, o si lọ si ọọfiisi rẹ ni Navy Town, ni nnkan bii aago mẹfa aarọ ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kọkanla ọdun 2015 yii, o si de ibi iṣẹ ni nnkan bii aago meje aarọ. Nigba to debi iṣẹ, o pe iyawo ati awọn alabaaṣiṣepọ rẹ pe oun ti de ibi iṣẹ o. ‘Ṣugbọn latigba naa ni iyawo ati awọn eeyan rẹ ti n pe foonu rẹ, ṣugbọn ti ko lọ. Latigba to ti pe iyawo ati awọn to sun mọ ọn pe oun ti debi iṣẹ ni ko ti pada wale, ti wọn ko ti gburoo rẹ mọ. ‘Ibẹrubojo bi wọn ko ṣe ri ọmọkunrin yii lo jẹ ki iyawo Abiọla atawọn eeyan rẹ kan gba ibi iṣẹ rẹ lọ lati beere ohun to ṣẹlẹ.


‘Ṣugbọn latigba naa ni iyawo ati awọn eeyan rẹ ti n pe foonu rẹ, ṣugbọn ti ko lọ. Latigba to ti pe iyawo ati awọn to sun mọ ọn pe oun ti debi iṣẹ ni ko ti pada wale, ti wọn ko ti gburoo rẹ mọ. ‘Ibẹrubojo bi wọn ko ṣe ri ọmọkunrin yii lo jẹ ki iyawo Abiọla atawọn eeyan rẹ kan gba ibi iṣẹ rẹ lọ lati beere ohun to ṣẹlẹ. Ṣugbọn awọn ọga to wa nibẹ ko sọ ohunkohun fun iyawo Abiọla tabi ẹnikẹni, wọn ko si mọ ohunkohun nipa ọmọkunrin naa. ‘Lẹyin-o-rẹyin ni wọn yọ ọ gbọ pe wọn ti ti ọmọkunrin naa mọle ninu atimọle awọn ọmọ oju ogun omi latigba to ti debi iṣẹ titi di asiko ti mo n kọ ọrọ yii jade, ti wọn ko fun un lounjẹ, wọn ko si sọ igba ti wọn maa tu u silẹ ninu ahamọ ti wọn ti i mọ. ‘Eyi to ba ni lọkan jẹ ninu ọrọ naa ni pe ko sẹnikankan to jade lati sọ pe ẹṣẹ bayii lo ṣẹ, wọn kan ti i mọlẹ ni, wọn ni aṣẹ lati olu ileeṣẹ ọmọ ogun oju omi ni wọn fi ti i mọle.


Ṣugbọn awọn ọga to wa nibẹ ko sọ ohunkohun fun iyawo Abiọla tabi ẹnikẹni, wọn ko si mọ ohunkohun nipa ọmọkunrin naa. ‘Lẹyin-o-rẹyin ni wọn yọ ọ gbọ pe wọn ti ti ọmọkunrin naa mọle ninu atimọle awọn ọmọ oju ogun omi latigba to ti debi iṣẹ titi di asiko ti mo n kọ ọrọ yii jade, ti wọn ko fun un lounjẹ, wọn ko si sọ igba ti wọn maa tu u silẹ ninu ahamọ ti wọn ti i mọ. ‘Eyi to ba ni lọkan jẹ ninu ọrọ naa ni pe ko sẹnikankan to jade lati sọ pe ẹṣẹ bayii lo ṣẹ, wọn kan ti i mọlẹ ni, wọn ni aṣẹ lati olu ileeṣẹ ọmọ ogun oju omi ni wọn fi ti i mọle. Iṣẹlẹ yii ti mu ki ọkan iyawo rẹ poruru, ti wahala nla si ti de ba a nitori Abiola ni aisan ọgbẹ inu, bi wọn ko si ṣe fun ẹni ti ọgbẹ inu n da laamu lounjẹ jẹ ohun ti o ba yan lọkan jẹ lai naani ipo to wa ati ohun to ṣeeṣe ko ṣẹlẹ si i ilera Cute Abiọla ‘Eyi la fi n pe fun iranlọwọ lati ọdọ Aarẹ ilẹ wa, Igbakeji Aarẹ, Ọlori awọn aṣofin agba ati Olori awọn aṣoju-ṣofin ati gbogbo awọn ọmọ Naijiria pe ki wọn ba wa pe akiyesi ileeṣẹ oju omi ilẹ wa pe ki wọn tu Abiọla silẹ ti wọn ko ba le ṣalaye ẹṣẹ to ṣẹ gan-an to fi dẹni ti wọn n ti mọle.’ Titit di ba a ṣe n sọ yii, wọn ko ti i tu oṣere naa silẹ.


Iṣẹlẹ yii ti mu ki ọkan iyawo rẹ poruru, ti wahala nla si ti de ba a nitori Abiola ni aisan ọgbẹ inu, bi wọn ko si ṣe fun ẹni ti ọgbẹ inu n da laamu lounjẹ jẹ ohun ti o ba yan lọkan jẹ lai naani ipo to wa ati ohun to ṣeeṣe ko ṣẹlẹ si i ilera Cute Abiọla ‘Eyi la fi n pe fun iranlọwọ lati ọdọ Aarẹ ilẹ wa, Igbakeji Aarẹ, Ọlori awọn aṣofin agba ati Olori awọn aṣoju-ṣofin ati gbogbo awọn ọmọ Naijiria pe ki wọn ba wa pe akiyesi ileeṣẹ oju omi ilẹ wa pe ki wọn tu Abiọla silẹ ti wọn ko ba le ṣalaye ẹṣẹ to ṣẹ gan-an to fi dẹni ti wọn n ti mọle.’ Titit di ba a ṣe n sọ yii, wọn ko ti i tu oṣere naa silẹ.


Titi di ba a ṣe n sọ yii ni wọn ṣi n wa ọkunrin adẹrin-in poṣonu nni, Ahmed Gafar, ti gbogbo eeyan mọ si Cute Abiọla. Gẹgẹ bi ọkan ninu awọn oṣere ẹgbẹ ẹ, Biọdun Ọkẹowo, ti gbogbo eeyan mọ si Ọmọbutty ṣe gbe iwe kan ti awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ Abiọla, iyẹn The Management of THE CUTE ABIỌLA ENTERTAINMENT LTD, gbe jade, si ori ikanni Instagraamu rẹ, o ṣalaye pe ‘Ahmed Gafar ti gbogbo eeyan mọ si Cute Abiọla kuro ni ile rẹ, o si lọ si ọọfiisi rẹ ni Navy Town, ni nnkan bii aago mẹfa aarọ ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kọkanla ọdun 2015 yii, o si de ibi iṣẹ ni nnkan bii aago meje aarọ. Nigba to debi iṣẹ, o pe iyawo ati awọn alabaaṣiṣepọ rẹ pe oun ti de ibi iṣẹ o. ‘Ṣugbọn latigba naa ni iyawo ati awọn eeyan rẹ ti n pe foonu rẹ, ṣugbọn ti ko lọ. Latigba to ti pe iyawo ati awọn to sun mọ ọn pe oun ti debi iṣẹ ni ko ti pada wale, ti wọn ko ti gburoo rẹ mọ. ‘Ibẹrubojo bi wọn ko ṣe ri ọmọkunrin yii lo jẹ ki iyawo Abiọla atawọn eeyan rẹ kan gba ibi iṣẹ rẹ lọ lati beere ohun to ṣẹlẹ.


Jọke Amọri Titi di ba a ṣe n sọ yii ni wọn ṣi n wa ọkunrin adẹrin-in poṣonu nni, Ahmed Gafar, ti gbogbo eeyan mọ si Cute Abiọla. Gẹgẹ bi ọkan ninu awọn oṣere ẹgbẹ ẹ, Biọdun Ọkẹowo, ti gbogbo eeyan mọ si Ọmọbutty ṣe gbe iwe kan ti awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ Abiọla, iyẹn The Management of THE CUTE ABIỌLA ENTERTAINMENT LTD, gbe jade, si ori ikanni Instagraamu rẹ, o ṣalaye pe ‘Ahmed Gafar ti gbogbo eeyan mọ si Cute Abiọla kuro ni ile rẹ, o si lọ si ọọfiisi rẹ ni Navy Town, ni nnkan bii aago mẹfa aarọ ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kọkanla ọdun 2015 yii, o si de ibi iṣẹ ni nnkan bii aago meje aarọ. Nigba to debi iṣẹ, o pe iyawo ati awọn alabaaṣiṣepọ rẹ pe oun ti de ibi iṣẹ o. ‘Ṣugbọn latigba naa ni iyawo ati awọn eeyan rẹ ti n pe foonu rẹ, ṣugbọn ti ko lọ. Latigba to ti pe iyawo ati awọn to sun mọ ọn pe oun ti debi iṣẹ ni ko ti pada wale, ti wọn ko ti gburoo rẹ mọ. ‘Ibẹrubojo bi wọn ko ṣe ri ọmọkunrin yii lo jẹ ki iyawo Abiọla atawọn eeyan rẹ kan gba ibi iṣẹ rẹ lọ lati beere ohun to ṣẹlẹ.


Ọwọ ajọ sifu difẹnsi tẹ awọn afurasi to n ji epo gbe n’Igbọkọda

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Lori ẹsun biba ọpọlọpọ agba epo rọbi ni ikawọ wọn, awọn afurasi bii mẹjọ lọwọ ajọ sifu difẹnsi ipinlẹ Ondo tẹ lagbegbe Igbọkọda lọjọ Iṣẹgun, Tusidee ọsẹ yii. Alakooso agba fun ajọ sifu difẹnsi nipinlẹ Ondo, Dokita Hammed Abọdunrin, lo fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ ninu atẹjade kan to fi ṣọwọ sawọn oniroyin nipasẹ Alukoro wọn, Olufẹmi Ọmọle. O ni awọn eeyan kan ni wọn ta awọn lolobo lori ọkọ oju omi mẹrin tawọn afurasi ọhun fi ko ayederu epo diisu tí wọn lawọn fẹẹ lọọ ko fun ẹnikan. Ogoji agba epo disu lo ni wọn ko sinu ọkọ oju omi kin-in-ni, ekeji ati ẹkẹta, nigba ti ọkọ oju omi kẹrin ko agba diisu mọkandinlogoji, ti apapọ lita epo ti wọn ba ni ikawọ awọn afurasi ọhun si jẹ igba lita. Dokita Abọdunrin ni awọn tọwọ tẹ ọhun jẹwọ fawọn ọtẹlẹmuyẹ lasiko ti wọn n fọrọ wa wọn lẹnu wo pe ipinlẹ Delta lawọn ti n ko ẹru ofin naa bọ, ati pe ẹnikan ti wọn porukọ rẹ ni Adeyẹmi Ogunkayọde lo ko agba epo ọhun fun awọn. O ni awọn afurasi ọhun ko ni i pẹẹ foju bale-ẹjọ ni kete ti iwadii ba ti pari lori ẹsun ti wọn fi kan wọn.


Sanwo-Olu tun gbe igbimọ mi-in dide lori abọ iwadii EndSARS, o lawọn maa ṣododo lori ẹ

Faith Adebọla, Eko Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Oluṣọla Sanwo-Olu ti tẹwọ gba esi iwadii ti igbimọ oluṣewadii lori ẹsun tawọn araalu fi kan ẹka ileeṣẹ ọlọpaa SARS, eyi ti wọn gbe kalẹ lọdun to kọja, loju-ẹsẹ lo si ti yan igbimọ ẹlẹni mẹrin mi-in lati ṣe akọsilẹ to yẹ ki wọn le fẹsẹ awọn aba naa mulẹ laipẹ, tabi ki wọn sọ ọ dofin. Ọsẹ meji pere ni wọn gbọdọ fi ṣiṣẹ wọn. Ọjọ Aje, Mọnde yii, lawọn igbimọ oluṣewadii naa, (Lagos State Judicial Panel of Inquiry on Restitution for victims of SARS related abuses and other matters), eyi ti Adajọ-fẹyinti Doris Okuwobi ṣ’alaga rẹ jabọ iṣẹ wọn fun gomina lọfiisi rẹ. Iṣọri meji ni wọn pin abọ iwadii oloju-iwe ọọdunrun le meje naa si, apa kan da lori awọn ẹsun ọlọkan-o-jọkan tawọn eeyan mu wa ta ko SARS atawọn ọlọpaa lori ifiyajẹni ati titẹ ẹtọ ẹni mọlẹ ti wọn ni wọn hu sawọn, ekeji si da lori iṣẹlẹ akọlu to waye logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun to kọja, lagbegbe Too-geeti Lẹkki, eyi to ṣokunfa yanpọnyanrin to ṣẹlẹ tẹle e. Bi Sanwo-Olu ṣe n dupẹ lọwọ igbimọ oluṣewadii naa fun iṣẹ takun takun ti wọn ṣe, to si ṣeleri pe ijọba oun ko ni i yọ ohunkohun kuro ninu abọ iwadii naa, gbogbo aba ati imọran inu rẹ lawọn maa ṣiṣẹ le lori ni tododo, tawọn si maa pẹtu sọkan awọn ti SARS ti fiya jẹ lọna kan tabi omi-in, bẹẹ ni gomina naa kede agbekalẹ igbimọ ẹlẹni mẹrin kan to maa ṣiṣẹ lori abọ iwadii naa. Kọmiṣanna feto idajọ nipinlẹ Eko, Amofin Moyọsọrẹ Onigbanjo, ni alaga igbimọ naa. Awọn mẹta yooku ni Kọmiṣanna lori ọrọ awọn ọdọ ati idagbasoke awujọ, Ọgbẹni Ṣẹgun Dawodu, Oluranlọwọ pataki si gomina lori ọrọ iṣẹ ode ati ipese ohun amayedẹrun, Ẹnjinnia Aramide Adeyọye, ati Akọwe agba lọfiisi awọn oṣiṣẹ ọba, Abilekọ Tọlani Oshodi.


Iṣọri meji ni wọn pin abọ iwadii oloju-iwe ọọdunrun le meje naa si, apa kan da lori awọn ẹsun ọlọkan-o-jọkan tawọn eeyan mu wa ta ko SARS atawọn ọlọpaa lori ifiyajẹni ati titẹ ẹtọ ẹni mọlẹ ti wọn ni wọn hu sawọn, ekeji si da lori iṣẹlẹ akọlu to waye logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun to kọja, lagbegbe Too-geeti Lẹkki, eyi to ṣokunfa yanpọnyanrin to ṣẹlẹ tẹle e. Bi Sanwo-Olu ṣe n dupẹ lọwọ igbimọ oluṣewadii naa fun iṣẹ takun takun ti wọn ṣe, to si ṣeleri pe ijọba oun ko ni i yọ ohunkohun kuro ninu abọ iwadii naa, gbogbo aba ati imọran inu rẹ lawọn maa ṣiṣẹ le lori ni tododo, tawọn si maa pẹtu sọkan awọn ti SARS ti fiya jẹ lọna kan tabi omi-in, bẹẹ ni gomina naa kede agbekalẹ igbimọ ẹlẹni mẹrin kan to maa ṣiṣẹ lori abọ iwadii naa. Kọmiṣanna feto idajọ nipinlẹ Eko, Amofin Moyọsọrẹ Onigbanjo, ni alaga igbimọ naa. Awọn mẹta yooku ni Kọmiṣanna lori ọrọ awọn ọdọ ati idagbasoke awujọ, Ọgbẹni Ṣẹgun Dawodu, Oluranlọwọ pataki si gomina lori ọrọ iṣẹ ode ati ipese ohun amayedẹrun, Ẹnjinnia Aramide Adeyọye, ati Akọwe agba lọfiisi awọn oṣiṣẹ ọba, Abilekọ Tọlani Oshodi. Gomina ni kawọn igbimọ tuntun yii tete pari iṣẹ wọn ki igbimọ alakooso Eko le jokoo lori rẹ, ki iṣẹ si bẹrẹ lati ṣamulo awọn aba ti wọn ba mu wa. Adajọ-fẹyinti Okwobi dupẹ lọwọ awọn ti wọn ba a ṣiṣẹ lasiko ijokoo wọn, ti wọn n wadii awọn ẹsun ifiyajẹni tawọn araalu mu wa, o ni igboya gidi ati aiṣemẹlẹ pẹlu ọgbọn ori ni gbogbo wọn fi ṣiṣẹ naa. Ọkunrin naa ni aropọ miliọnu irinwo ati mẹwaa naira lawọn ni kijọba san fawọn eeyan bii aadọrin ti ẹri fidi ẹ mulẹ pe awọn ọlọpaa SARS jẹbi wọn, wọn pọn wọn loju lọna aitọ.


Gomina ni kawọn igbimọ tuntun yii tete pari iṣẹ wọn ki igbimọ alakooso Eko le jokoo lori rẹ, ki iṣẹ si bẹrẹ lati ṣamulo awọn aba ti wọn ba mu wa. Adajọ-fẹyinti Okwobi dupẹ lọwọ awọn ti wọn ba a ṣiṣẹ lasiko ijokoo wọn, ti wọn n wadii awọn ẹsun ifiyajẹni tawọn araalu mu wa, o ni igboya gidi ati aiṣemẹlẹ pẹlu ọgbọn ori ni gbogbo wọn fi ṣiṣẹ naa. Ọkunrin naa ni aropọ miliọnu irinwo ati mẹwaa naira lawọn ni kijọba san fawọn eeyan bii aadọrin ti ẹri fidi ẹ mulẹ pe awọn ọlọpaa SARS jẹbi wọn, wọn pọn wọn loju lọna aitọ. Iwe ẹsun onilerugba din marun-un lo lawọn ri gba, mẹrinla ninu iwe ẹsun naa si da lori iṣẹlẹ too-geeti Lẹkki. Igbimọ naa tun rọ ijọba lati ṣagbekalẹ ẹka ti yoo maa gbọ ẹjọ araalu ti wọn tẹ ẹtọ rẹ loju, paapaa to ba jẹ awọn agbofinro lo huwa aidaa si wọn.


Iwe ẹsun onilerugba din marun-un lo lawọn ri gba, mẹrinla ninu iwe ẹsun naa si da lori iṣẹlẹ too-geeti Lẹkki. Igbimọ naa tun rọ ijọba lati ṣagbekalẹ ẹka ti yoo maa gbọ ẹjọ araalu ti wọn tẹ ẹtọ rẹ loju, paapaa to ba jẹ awọn agbofinro lo huwa aidaa si wọn.


Igbimọ oluwadii ni ki wọn le gbogbo ọlọpaa ati ṣọja to lọ si Too-geeti Lẹkki lasiko iwọde EndSARS danu

Faith Adebọla, Eko Bi Gomina Babajide Sanwo-Olu ba fi mu ileri rẹ ṣẹ pe gbogbo aba ati imọran to wa ninu abajade iwadii ti igbimọ oluṣewadii lori iwakiwa awọn ọlọpaa SARS jabọ rẹ nijọba maa mu ṣẹ, afaimọ ki ọgọọrọ awọn ọlọpaa ati ṣọja to kopa ninu iṣẹlẹ ipaniyan ati ibọn yinyin to waye ni Too-geeti Lẹkki lọdun to kọja ma fiṣẹ ọba pitan laipẹ, tori igbimọ naa ti ni ki wọn gbaṣọ lọrun gbogbo wọn. Ninu abọ iwadii ti igbimọ tijọba ipinlẹ Eko gbe kalẹ lati tuṣu desalẹ ikoko ẹsun ifiyajẹni ati titẹ ẹtọ ẹni mọlẹ tawọn araalu fi kan awọn ọlọpaa SARS tijọba ti fofin de bayii, igbimọ naa ni awọn ti ṣewadii daadaa lori iṣẹlẹ buruku to waye logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun 2021, eyi to fa ọpọ awuyewuye latari bi wọn ṣe lawọn ṣọja kan lọọ yinbọn pa awọn ọdọ to n fẹhonu han lalẹ ọjọ naa, ti wọn si ṣe ọpọ leṣe. Lakọọkọ, igbimọ naa ni kijọba gbe igbesẹ ibawi lori awọn ọga ṣọja meji kan, Lt. Colonel S. O. Bello ati Major General Godwin Umelo fun iwa afojudi ti wọn si ijokoo ọhun, wọn lawọn pe wọn lati waa wi tẹnu wọn, ṣugbọn wọn kọ jalẹ, wọn o yọju, bẹẹ ọrọ iṣẹlẹ naa kan wọn gbọngbọn, wọn fẹsun kan wọn pe wọn fẹẹ doju iwadii ru ni. Igbimọ naa tun sọ pe kijọba ja irawọ to wa lejika gbogbo awọn ṣọja to lọ sibi iwọde alẹ ọjọ iṣẹlẹ naa, ki wọn si le wọn danu lẹnu iṣẹ ọba, tabi ki wọn fiya jẹ wọn ni kootu. Wọn ni, yatọ si Major General Omata, gbogbo awọn ṣọja ti wọn ran niṣẹ ẹru logunjọ, oṣu kẹwaa, naa ni wọn ko fi t’ọmọ jẹ ẹ, wọn jiṣẹ kọja aala, wọn o si yẹ lẹni ta a gbọdọ pe ni agbofinro rara, bẹẹ ni wọn o gbọdọ gba wọn sẹnu iṣẹ ọba kankan.


Colonel S. O. Bello ati Major General Godwin Umelo fun iwa afojudi ti wọn si ijokoo ọhun, wọn lawọn pe wọn lati waa wi tẹnu wọn, ṣugbọn wọn kọ jalẹ, wọn o yọju, bẹẹ ọrọ iṣẹlẹ naa kan wọn gbọngbọn, wọn fẹsun kan wọn pe wọn fẹẹ doju iwadii ru ni. Igbimọ naa tun sọ pe kijọba ja irawọ to wa lejika gbogbo awọn ṣọja to lọ sibi iwọde alẹ ọjọ iṣẹlẹ naa, ki wọn si le wọn danu lẹnu iṣẹ ọba, tabi ki wọn fiya jẹ wọn ni kootu. Wọn ni, yatọ si Major General Omata, gbogbo awọn ṣọja ti wọn ran niṣẹ ẹru logunjọ, oṣu kẹwaa, naa ni wọn ko fi t’ọmọ jẹ ẹ, wọn jiṣẹ kọja aala, wọn o si yẹ lẹni ta a gbọdọ pe ni agbofinro rara, bẹẹ ni wọn o gbọdọ gba wọn sẹnu iṣẹ ọba kankan. Igbimọ naa tun sọ pe kijọba yọ ọga ọlọpaa DPO teṣan Marọkọ niṣẹ bii ẹni yọ jiga, ki wọn si le gbogbo awọn ọlọpaa tọkunrin naa ko lọ si Too-geeti lasiko iṣẹlẹ naa danu, wọn ni gbogbo wọn lọwọ wọn o mọ ninu iṣẹlẹ alẹ ọjọ naa. Igbimọ naa dupẹ wọn tọpẹ da lọwọ awọn ileewosan aladaani ti wọn gba ọgọọrọ awọn to fara pa nibi iṣẹlẹ ọhun, ti wọn si tete pese itọju iṣegun to doola ẹmi wọn fun wọn.


Igbimọ naa tun sọ pe kijọba yọ ọga ọlọpaa DPO teṣan Marọkọ niṣẹ bii ẹni yọ jiga, ki wọn si le gbogbo awọn ọlọpaa tọkunrin naa ko lọ si Too-geeti lasiko iṣẹlẹ naa danu, wọn ni gbogbo wọn lọwọ wọn o mọ ninu iṣẹlẹ alẹ ọjọ naa. Igbimọ naa dupẹ wọn tọpẹ da lọwọ awọn ileewosan aladaani ti wọn gba ọgọọrọ awọn to fara pa nibi iṣẹlẹ ọhun, ti wọn si tete pese itọju iṣegun to doola ẹmi wọn fun wọn.


A ti ri oku akẹkọọ Fasiti Ifẹ to dawati lotẹẹli gbajumọ oniṣowo kan, iwadii si ti bẹrẹ lori ẹ-Ọlọpaa

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti sọ pe awọn ti ri oku akẹkọọ Fasiti Obafemi Awolowo, Timothy Adegoke, to di awati lọsẹ to kọja. Atẹjade kan ti Alukooro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, fi sita sọ ọ di mimọ pe awọn afurasi mẹfa ni ọwọ ti tẹ lori iṣẹlẹ naa. O ṣalaye pe lati Abuja ni Timothy ti maa n wa fun ikẹkọọ ifimọkunmọ (Masters Degree) ni ẹka Fasiti OAU tibujoko rẹ wa niluu Moro, nijọba ibilẹ Ariwa Ifẹ. Ọpalọla sọ siwaju pe laago mẹrin aabọ irọlẹ ọjọ keje, oṣu kọkanla, ọdun yii,ni awọn kan lọọ sọ ni tesan ọlọpaa to wa niluu Ẹdunabọn pe awọn ko gburo Timothy. Lẹyin eyi ni wọn gbe ẹjọ naa lọ si ẹka to n ṣewadii iwa ọdaran niluu Oṣogbo fun iwadii kikun lọjọ kẹsan-an, oṣu kọkanla, ọdun yii. Lọgan ni wọn bẹrẹ iwadii, lasiko yii ni wọn fi panpẹ ọba gbe eeyan mẹfa ti wọn n ran awọn ọlọpaa lọwọ ninu iwadi lati mọ iru iku to pa ọmọkunrin naa.


Ọpalọla sọ siwaju pe laago mẹrin aabọ irọlẹ ọjọ keje, oṣu kọkanla, ọdun yii,ni awọn kan lọọ sọ ni tesan ọlọpaa to wa niluu Ẹdunabọn pe awọn ko gburo Timothy. Lẹyin eyi ni wọn gbe ẹjọ naa lọ si ẹka to n ṣewadii iwa ọdaran niluu Oṣogbo fun iwadii kikun lọjọ kẹsan-an, oṣu kọkanla, ọdun yii. Lọgan ni wọn bẹrẹ iwadii, lasiko yii ni wọn fi panpẹ ọba gbe eeyan mẹfa ti wọn n ran awọn ọlọpaa lọwọ ninu iwadi lati mọ iru iku to pa ọmọkunrin naa. Atẹjade naa fi kun un pe Kọmiṣanna ọlọpaa, Ọlawale Ọlọkọde, parọwa si awọn mọlẹbi ọkunrin naa ati awọn akẹkọọ Fasiti OAU lati ni suuru, nitori laipẹ ni wọn yoo tuṣu desalẹ ikoko iṣẹlẹ naa.


Atẹjade naa fi kun un pe Kọmiṣanna ọlọpaa, Ọlawale Ọlọkọde, parọwa si awọn mọlẹbi ọkunrin naa ati awọn akẹkọọ Fasiti OAU lati ni suuru, nitori laipẹ ni wọn yoo tuṣu desalẹ ikoko iṣẹlẹ naa.


Kọmiṣanna ọlọpaa ni foonu ti wọn gbe sitosi ibi ti gaasi wa lo fa ijamba ina ni Papa Ajao

Faith Adebọla Ijamba afẹfẹ to bu gbau ti fẹmi ọpọ eeyan ṣofo l’Opopona Ọjẹkunle, lagbegbe Papa Ajao, nipinlẹ Eko, tawọn mi-in si fara pa yannayanna. Nnkan bii aago mẹjọ aabọ owurọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee yii, la gbọ pe iṣẹlẹ yii waye, nigba tawọn aladuugbo ṣadeede gbọ iro ibugbamu gaasi naa, ti kaluku si bẹrẹ si i sa kijokijo. Ba a ṣe gbọ, awọn eeyan ṣi wa labẹ awoku ile to ṣẹlẹ nigba ti ibugbamu naa waye, ṣugbọn awọn oṣiṣẹ ajọ to n ri si ọrọ pajawiri nipinlẹ Eko, LASEMA, ati awọn panapana ti n ṣiṣẹ takuntakun lagbegbe naa lati doola ẹmi wọn. Bakan naa ni wọn ti ko oku awọn to doloogbe lọọ si mọṣuari ọsibitu ijọba ni Mushin. Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu, sọ pe foonu ti wọn gbe sitosi ibi ti afẹfẹ gaasi wa lo fa ina naa.


Awọn alaṣẹ Fasiti Ilọrin ti le akẹkọọ to lu tiṣa rẹ danu

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Awọn alaṣẹ ileewe giga Fasiti Ilọrin, ti le akẹkọọ ileewe naa, Salaudeen Waliu Aanuoluwa, to lu tiṣa rẹ, Arabinrin Zakariya, bii aṣọ ofi ni Ọjọbọ, Tọsidee, ọṣẹ to kọja, danu nileewe, wọn ni ti ko ba tẹ ẹ lọrun, ko pẹjọ ta ko awọn alaṣẹ ileewe naa laarin ọjọ mejidinlaaadọta pere. Ninu atẹjade kan ti Alukoro ileewe naa, Ọgbẹni Kunle Akọgun, fi lede lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọṣẹ yii, lo ti sọ pe Ọga agba ileewe naa, Ọjọgbọn Abdulkarim Agẹ, ti pasẹ pe ki Salaudeen, kuro ninu ọgba fasiti ọhun ni kiakia, ko si ko gbogbo dukia ileewe to ba wa ni akata rẹ kalẹ, to fi mọ kaadi idanimọ rẹ, ṣugbọn ti idajọ yii ko ba tẹ ẹ lọrun, ko pe awọn alaṣẹ ileewe naa lẹjọ laarin ọjọ mejidinlaaadọta pere, ko si salaye idi ti ko fi jẹbi ẹsun ọdaran ti wọn fi kan an.


Eeyan kan ku, ọpọ dukia tun bajẹ, lasiko arọọda ojo l’Ọba Akoko

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Obinrin kan tawọn eeyan mọ si Titi ni wọn lo pade iku ojiji ti ọpọ dukia si tun ṣegbe lasiko ojo arọọda kan to waye l’Ọba Akoko, nijọba ibilẹ Guusu Iwọ-Oorun Akoko, nirọlẹ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ ta a wa yii. Ojo nla naa la gbọ pe o bẹrẹ pẹlu iji lile lasiko ti obinrin naa n pada bọ lati inu oko rẹ to wa lagbegbe Ọwa-Odo, lojiji latẹgun si ọpẹ nla kan nidii, to si wo lu obinrin naa mọlẹ nibi to ku si loju ẹsẹ. Ọpọlọpọ ile, ṣọọbu atawọn ile-ijọsin niluu Ọba ni wọn fara gba ninu ajalu ọhun pẹlu bi iji ṣe ka orule wọn lọ, leyii to ṣokunfa bi omi ojo ṣe raaye ba ọpọ dukia jẹ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ f’ALAROYE, Ọlọba tilu Ọba Akoko, Ọba Nurudeen Adegoroye, ni ajalu ati ibanujẹ nla lọrọ naa si n jẹ fun awọn araalu. Ọlọba ni ẹbẹ oun sijọba ati ileesẹ ijọba apapọ to n ri si atunṣe awọn oju ni pe ki wọn tete ran gbogbo awọn to fara gba ninu iṣẹlẹ naa lọwọ nitori pe eyi nikan lo le din ibanujẹ wọn ku. Ọkan ninu awọn agba ilu to tun fi ẹdun ọkan rẹ han nipa iṣẹlẹ ọhun, Oloye Oloye Tairu Ajana, ni kayeefi lo jẹ fawọn pe iru ojo nla bẹẹ tun le rọ ninu oṣu kọkanla to yẹ ki igba ẹẹrun ti bẹrẹ.


Nigba to n fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ f’ALAROYE, Ọlọba tilu Ọba Akoko, Ọba Nurudeen Adegoroye, ni ajalu ati ibanujẹ nla lọrọ naa si n jẹ fun awọn araalu. Ọlọba ni ẹbẹ oun sijọba ati ileesẹ ijọba apapọ to n ri si atunṣe awọn oju ni pe ki wọn tete ran gbogbo awọn to fara gba ninu iṣẹlẹ naa lọwọ nitori pe eyi nikan lo le din ibanujẹ wọn ku. Ọkan ninu awọn agba ilu to tun fi ẹdun ọkan rẹ han nipa iṣẹlẹ ọhun, Oloye Oloye Tairu Ajana, ni kayeefi lo jẹ fawọn pe iru ojo nla bẹẹ tun le rọ ninu oṣu kọkanla to yẹ ki igba ẹẹrun ti bẹrẹ. Oloye ọhun ni yoo soro pupọ fun awọn ti iji ba ohun ini wọn jẹ lati tete ṣatunṣe rẹ pẹlu bi ọpọ nnkan ṣe gbowo lori lasiko yii.


Oloye ọhun ni yoo soro pupọ fun awọn ti iji ba ohun ini wọn jẹ lati tete ṣatunṣe rẹ pẹlu bi ọpọ nnkan ṣe gbowo lori lasiko yii.


Ọmọ Yoruba atata kan ṣoṣo to le gba ijọba lọwọ Aarẹ Buhari ni Tinubu-Adeyẹye

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Alakooso ẹgbẹ to n ṣe itaniji kaakiri lori didu ipo aarẹ orileede Naijiria fun gomina ipinlẹ Eko tẹlẹ, Aṣiwaju Bọla Hammed Tinubu, niha Iwọ-Oorun (South West Agenda for Tinubu), Sẹnetọ Dayọ Adeyẹye, ti sọ pe ọmọ Yoruba atata kan ṣoṣo to kaato lati gba ijọba lọwọ Aarẹ Buhari ni Tinubu. Lasiko ti wọn n ṣefilọlẹ SWAGA ni ẹkun idibo Irewọle, ninu eyi tijọba ibilẹ Ayedaade, Irewọle ati Iṣọkan wa, ni Adeyẹye ti sọrọ naa pe ogunlọgọ awọn ọba ilẹ Yoruba ni wọn ti fi ọwọ si erongba naa. O ni, “Gbogbo ọba ilẹ Yoruba ni wọn ti fọwọ si i, awọn ọba ti wọn to ọọdunrun ni wọn ti fọwọ si i, lati ori Ọọni ti Ifẹ, Alaafin ti Ọyọ, Alake ilẹ Ẹgba ati bẹẹ bẹẹ lọ. “Aṣiwaju Bọla Hameed Tinubu ni gbogbo Yoruba gbe kalẹ lati di aarẹ Naijiria, awọn iyalọja fọwọ si i, awọn ọdọ fọwọ si i, gbogbo eeyan ni wọn fọwọ si i. “Nnkan rere ni Aṣiwaju n ko bọ fun Naijiria, nnkan rere lo n ko bọ fun ipinlẹ Ọṣun, oun lo mu ki oṣelu rọrun lorileede yii.” Adeyẹye waa rọ gbogbo awọn eeyan ẹkun idibo naa lati maa lọ lati ojule de ojule lati ṣetaniji ati ipolongo fun awọn eeyan nipa ohun rere ti yoo ba iran Yoruba ti wọn ba fi ibo gbe Tinubu de ipo aarẹ lọdun un 2023. Ninu orọ tirẹ, alakoso SWAGA nipinlẹ Ọṣun, Ọnarebu Ayọ Omidiran, ṣalaye pe ohun kan ṣoṣo ti yoo jẹ atọna fun ijawe olubori Tinubu gẹgẹ bii aarẹ ni ki awọn eeyan ipinlẹ Ọṣun fi ibo wọn gbe Gomina Oyetọla wọle pada.


“Aṣiwaju Bọla Hameed Tinubu ni gbogbo Yoruba gbe kalẹ lati di aarẹ Naijiria, awọn iyalọja fọwọ si i, awọn ọdọ fọwọ si i, gbogbo eeyan ni wọn fọwọ si i. “Nnkan rere ni Aṣiwaju n ko bọ fun Naijiria, nnkan rere lo n ko bọ fun ipinlẹ Ọṣun, oun lo mu ki oṣelu rọrun lorileede yii.” Adeyẹye waa rọ gbogbo awọn eeyan ẹkun idibo naa lati maa lọ lati ojule de ojule lati ṣetaniji ati ipolongo fun awọn eeyan nipa ohun rere ti yoo ba iran Yoruba ti wọn ba fi ibo gbe Tinubu de ipo aarẹ lọdun un 2023. Ninu orọ tirẹ, alakoso SWAGA nipinlẹ Ọṣun, Ọnarebu Ayọ Omidiran, ṣalaye pe ohun kan ṣoṣo ti yoo jẹ atọna fun ijawe olubori Tinubu gẹgẹ bii aarẹ ni ki awọn eeyan ipinlẹ Ọṣun fi ibo wọn gbe Gomina Oyetọla wọle pada. Omidiran ni, “Ibo gomina l’Ọṣun lo maa ṣatọkun ibo aarẹ, ki ibo aarẹ ma baa wọ, a ni lati mojuto ibo gomina, ka gbaruku ti Gomina Oyetọla, ki ileri Oluwa baa le ṣẹ lẹẹkan si i” Ijọba ibilẹ mẹtẹẹta ti awọn eeyan naa lọ ni awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC ti tu yaaya jade si wọn, ti gbogbo awọn oloye ẹgbẹ si n jẹjẹẹ atilẹyin wọn fun erongba Bọla Hameed Tinubu fun ọdun 2023.


Omidiran ni, “Ibo gomina l’Ọṣun lo maa ṣatọkun ibo aarẹ, ki ibo aarẹ ma baa wọ, a ni lati mojuto ibo gomina, ka gbaruku ti Gomina Oyetọla, ki ileri Oluwa baa le ṣẹ lẹẹkan si i” Ijọba ibilẹ mẹtẹẹta ti awọn eeyan naa lọ ni awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC ti tu yaaya jade si wọn, ti gbogbo awọn oloye ẹgbẹ si n jẹjẹẹ atilẹyin wọn fun erongba Bọla Hameed Tinubu fun ọdun 2023.


Miliọnu marun-un wa fun ẹnikẹni to ba mọ bi a ṣe le ri awọn ajinigbe mẹrin kan-Ileeṣẹ ọlọpaa Ekiti

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ekiti ti kede pe eeyan mẹrin lawọn n wa lori ẹsun ijinigbe. Awọn eeyan naa ni wọn ni wọn lọwọ si jiji ọkunrin elepo bẹntiroolu kan, Alaaji Suleiman Akinbami, gbe. Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ naa, Ọgbẹni Tunde Mobayọ lo kede ọrọ yii niluu Ado-Ekiti lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ lori ẹsun ijinigbe to n waye leralera nipinlẹ naa. Awọn ọdaran mẹrin ti wọn n wa naa ni Samuel Ebira, Jimọh Dele, Dayọ Igwe ati Johnson Ọkada. Ọga ọlọpaa yii sọ pe ẹnikẹni to ba le ta awọn lolobo lori bi awọn yoo ṣe ri wọn mu yoo gba miliọnu marun-un Naira. ALAROYE gbọ pe awọn ọdaran ọhun sa lọ lasiko ti awọn agbofinro lọọ ṣe akọlu si wọn nibi ti wọn fara pamọ si ninu igbo nla kan to wa ni aala ipinlẹ Ekiti ati Kwara laipe yii.


Awọn ọdaran mẹrin ti wọn n wa naa ni Samuel Ebira, Jimọh Dele, Dayọ Igwe ati Johnson Ọkada. Ọga ọlọpaa yii sọ pe ẹnikẹni to ba le ta awọn lolobo lori bi awọn yoo ṣe ri wọn mu yoo gba miliọnu marun-un Naira. ALAROYE gbọ pe awọn ọdaran ọhun sa lọ lasiko ti awọn agbofinro lọọ ṣe akọlu si wọn nibi ti wọn fara pamọ si ninu igbo nla kan to wa ni aala ipinlẹ Ekiti ati Kwara laipe yii. Ọkunrin oniṣowo epo bẹntiroolu ọhun lawọn ajinigbe yii ji gbe nirọlẹ ọjọ naa nibi to ti n gba atẹgun, ti wọn si gba miliọnu marun-un Naira lọwọ rẹ. Bakan naa ni wọn tun ji iyawo Sọfeyọ agba nipinlẹ Ekiti, Arabinrin Funmilọla Osalusi, ninu oṣu kẹta, ọdun yii, ti wọn si gba miliọnu meji lọwọ obinrin to jẹ opo yii. O ni awọn ọlọpaa ti n sa gbogbo ipa wọn lati ri awọn ajinigbe naa mu, ki wọn le fi oju wina ofin, ati pe ẹnikẹni to ba le fun awọn agbofinro ni aṣiri nipa wọn, awọn ko ni i jẹ ki orukọ ẹni bẹẹ di mimọ fun awọn eeyan awujọ.


Ọkunrin oniṣowo epo bẹntiroolu ọhun lawọn ajinigbe yii ji gbe nirọlẹ ọjọ naa nibi to ti n gba atẹgun, ti wọn si gba miliọnu marun-un Naira lọwọ rẹ. Bakan naa ni wọn tun ji iyawo Sọfeyọ agba nipinlẹ Ekiti, Arabinrin Funmilọla Osalusi, ninu oṣu kẹta, ọdun yii, ti wọn si gba miliọnu meji lọwọ obinrin to jẹ opo yii. O ni awọn ọlọpaa ti n sa gbogbo ipa wọn lati ri awọn ajinigbe naa mu, ki wọn le fi oju wina ofin, ati pe ẹnikẹni to ba le fun awọn agbofinro ni aṣiri nipa wọn, awọn ko ni i jẹ ki orukọ ẹni bẹẹ di mimọ fun awọn eeyan awujọ. Mobayọ ni iroyin ijinigbe to n waye leralera nipinlẹ naa jẹ ohun to buru jai, eyi to ni o ti mu ifasẹyin ba orukọ ipinlẹ naa. O rọ awọn eeyan ipinlẹ naa pe ki wọn maa ran awọn ọlọpaa lọwọ nipa tita wọn lolobo ni gbogbo igba ti wọn ba kẹfin awọn janduku tabi awọn arufin miiran ni agbegbe wọn.


Mobayọ ni iroyin ijinigbe to n waye leralera nipinlẹ naa jẹ ohun to buru jai, eyi to ni o ti mu ifasẹyin ba orukọ ipinlẹ naa. O rọ awọn eeyan ipinlẹ naa pe ki wọn maa ran awọn ọlọpaa lọwọ nipa tita wọn lolobo ni gbogbo igba ti wọn ba kẹfin awọn janduku tabi awọn arufin miiran ni agbegbe wọn.


Oluwoo to n foju tẹnbẹlu iṣẹṣẹ Yoruba n kọ lẹta si ibinu awọn irunmọlẹ-Ọba Ogboni

Ọlawale Ajao, Ibadan Aarẹ ẹgbẹ awọn oniṣẹṣe nipinlẹ Ọṣun, Ọmọwe Oluṣeyi Atanda, ti ṣapejuwe Oluwoo tilẹ Iwo, Ọba Abdul Rasheed Adewale (Tèlú 1) gẹgẹ bii ọba ti ko ka iṣẹṣe si, to si ṣee ṣe ko rija awọn igba irunmalẹ. Nitori ipo ti Ọba Adewale to awọn oriṣa si lasiko to ṣọdun Olodumare niluu Iwo lọjọ kẹsan-an, oṣu kọkanla, ọdun 2021 yii, ti i ṣe ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to kọja. Ta o ba gbagbe, ninu Ọdun Olodumare ọhun, eyi ti wọn ṣe laafin Oluwoo, lati fọpẹ ati iyin fun Ọlọrun, Olodumare l’Ọba Adewale ti sọ pe ipo oun gẹgẹ bii ọba ga ju ipo oriṣa lọ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Arole Ọlọrun lorilẹ aye ati alaṣẹ lori oriṣa l’Ọlọrun ṣe awa ọba. Bi eeyan ba jẹ igbakeji oriṣa, oriṣa ni yoo maa ran iru ẹni bẹẹ niṣẹ nitori oriṣa lọga ẹ. “Nibi ti mo si ba a de yii, emi kọja ẹni to tun le ṣe igbakeji, nitori naa, alaṣẹ lori oriṣa lemi, mi o ki i ṣe igbakeji oriṣa.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Arole Ọlọrun lorilẹ aye ati alaṣẹ lori oriṣa l’Ọlọrun ṣe awa ọba. Bi eeyan ba jẹ igbakeji oriṣa, oriṣa ni yoo maa ran iru ẹni bẹẹ niṣẹ nitori oriṣa lọga ẹ. “Nibi ti mo si ba a de yii, emi kọja ẹni to tun le ṣe igbakeji, nitori naa, alaṣẹ lori oriṣa lemi, mi o ki i ṣe igbakeji oriṣa. Ojo pa bata pa jinwinjinwin ẹni to ba pe mi nigbakeji oriṣa.” Ipo ti Oluwoo to awọn oriṣa si yii ko dun mọ awọn oniṣẹṣe ninu, paapaa pẹlu bi ọba naa ko ṣe pe awọn ẹlẹsin ibilẹ sibi ayẹyẹ alarinrin naa, to jẹ pe kikidaa awọn Musulumi atawọn Krisitiẹni ni wọn da ṣọdun Olodumare laafin ọba. Ṣugbọn bi wọn ko ṣe fun awọn ẹlẹsin ibilẹ ni ipa kankan ko nibi ajọdun naa ko dun aarẹ awọn oniṣẹṣe bii ipo giga ti ọba naa gbe ara rẹ ga ju awọn oriṣa lọ. Nigba to n ba ALAROYE sọrọ lẹyin eto naa, Ọmọwe Atanda, to tun jẹ Ọba Ogboni igba iwasẹ nipinlẹ Ọṣun, sọ pe ‘Ọba Adewale yo tan, o n wa bẹkunbẹkun kiri.


Ojo pa bata pa jinwinjinwin ẹni to ba pe mi nigbakeji oriṣa.” Ipo ti Oluwoo to awọn oriṣa si yii ko dun mọ awọn oniṣẹṣe ninu, paapaa pẹlu bi ọba naa ko ṣe pe awọn ẹlẹsin ibilẹ sibi ayẹyẹ alarinrin naa, to jẹ pe kikidaa awọn Musulumi atawọn Krisitiẹni ni wọn da ṣọdun Olodumare laafin ọba. Ṣugbọn bi wọn ko ṣe fun awọn ẹlẹsin ibilẹ ni ipa kankan ko nibi ajọdun naa ko dun aarẹ awọn oniṣẹṣe bii ipo giga ti ọba naa gbe ara rẹ ga ju awọn oriṣa lọ. Nigba to n ba ALAROYE sọrọ lẹyin eto naa, Ọmọwe Atanda, to tun jẹ Ọba Ogboni igba iwasẹ nipinlẹ Ọṣun, sọ pe ‘Ọba Adewale yo tan, o n wa bẹkunbẹkun kiri. Ki lo de to fi ni ki wọn ma pe ọba nigbakeji oriṣa? “O n fẹnu tẹnbẹlu awọn oriṣa ni. Awọn igba irunmalẹ si n wo o pe ko ti i to asiko ti awọn maa mu un ni.”


Ki lo de to fi ni ki wọn ma pe ọba nigbakeji oriṣa? “O n fẹnu tẹnbẹlu awọn oriṣa ni. Awọn igba irunmalẹ si n wo o pe ko ti i to asiko ti awọn maa mu un ni.”


Ọlọpaa ṣi n wa awọn to so ọkunrin kan lọwọ sẹyin, ti wọn si ju u sodo to fi mumi ku n’llọrin

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ajọ panapana tipinlẹ Kwara lo pada yọ gende-kunrin kan ti ko sẹni to mọ orukọ rẹ jade ninu odo Asa, to wa ni Emir’s Road, Ilọrin, ipinlẹ Kwara. Iroyin to tẹ ALAROYE lọwọ ni pe ni nnkan bii aago meji ọsan ọjọ Aje, Monde, ọṣẹ yii, ni ọkunrin kan torukọ rẹ n jẹ Olamilekan ri oku arakunrin ọhun labẹ biriiji odo Asa to wa ni agbegbe Ẹmir’s Road, niluu Ilọrin, ti wọn ti de e lokun lọwọ sẹyin. O ke si ajọ panapana, ni wọn ba yọ oku ọkunrin naa jade ninu odo, wọn ri i pe wọn so o lọwọ sẹyin, wọn si tun fi nnkan bo o lẹnu. Agbẹnusọ ajọ panapana nipinlẹ Kwara, Ọgbẹni Hakeem Adekunle, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni awọn ti gbe oku naa lọ si olu ileeṣẹ ọlọpaa to wa niluu Ilọrin fun ẹkunrẹrẹ iwadii. Ọga agba ajọ panapana nipinlẹ Kwara, Ọmọọba Falade John Olumuyiwa, rọ gbogbo awọn araalu lati maa kiyesara ninu igbokegbodo wọn lojoojumọ lati denu iru iṣẹlẹ abami bayii. Titi ta a fi pari akojọpọ iroyin naa, wọn ko ti i ri ẹnikankan gba mu lori iṣẹlẹ naa.


Nitori ijamba ọkọ to fẹmi ọpọ eeyan ṣofo l’Okitipupa, Ajọ ẹsọ oju popo gba awọn araalu nimọran

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ajọ ẹṣọ oju popo, ẹka tilu Ọrẹ, ti kilọ fawọn awakọ lati sọra, ki wọn si yago fun ere asapajude nigbakuugba ti wọn ba ti wa lẹnu iṣẹ wọn nitori ijamba ọkọ to n waye lemọlemọ lagbegbe naa. Ọga ẹsọ oju popo ẹka tilu Ọrẹ, Ọgbẹni Sikiru Alongẹ, lo parọwa yii lasiko to n fi ẹdun ọkan rẹ han lori ijamba ọkọ to fẹmi ọpọ eeyan ṣofo lagbegbe Ode-Aye, nijọba ibilẹ Okitipupa, lọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ to kọja. Yatọ sawọn eeyan bii mẹwaa ti wọn pade iku ojiji lọjọ naa, marun-un ninu awọn arinrin-ajo ọhun lo ni wọn fara pa kọja bo ṣe yẹ, ti wọn si wa nileewosan ijọba ati ti aladaani kan l’Ọrẹ, nibi ti wọn ti n gba itọju. O ni iṣẹ nla lapapọ awọn ẹsọ alaabo agbegbe Ọrẹ ati Okitipupa ṣe nibi ti wọn ti n gbiyanju lati ri awọn ọkọ to gbina naa pa nitori ki wọn le raaye yọ awọn to ha mọ inu ọkọ jade. Gbogbo awọn olugbe awọn abule to wa lagbegbe iṣẹlẹ ohun lọkunrin naa ni awọn lọọ bẹ fun iranwọ ki wọn too ri ina to ṣẹ yọ lara awọn ọkọ naa pa patapata. Alongẹ ni ohun tawọn ṣakiyesi ni pe, awakọ Coaster ati ti J5 naa fori sọ ara wọn latari ere asaju ti wọn n sa níbi ti wọn ti n gbiyanju ati pẹwọ fawọn koto keekeeke to wa loju ọna ni.


O ni iṣẹ nla lapapọ awọn ẹsọ alaabo agbegbe Ọrẹ ati Okitipupa ṣe nibi ti wọn ti n gbiyanju lati ri awọn ọkọ to gbina naa pa nitori ki wọn le raaye yọ awọn to ha mọ inu ọkọ jade. Gbogbo awọn olugbe awọn abule to wa lagbegbe iṣẹlẹ ohun lọkunrin naa ni awọn lọọ bẹ fun iranwọ ki wọn too ri ina to ṣẹ yọ lara awọn ọkọ naa pa patapata. Alongẹ ni ohun tawọn ṣakiyesi ni pe, awakọ Coaster ati ti J5 naa fori sọ ara wọn latari ere asaju ti wọn n sa níbi ti wọn ti n gbiyanju ati pẹwọ fawọn koto keekeeke to wa loju ọna ni. Ọga awọn ẹsọ oju popo ọhun rọ awọn awakọ lati kọ bi wọn ṣe n mu suuru nigbakuigba ti wọn ba ti wa lẹnu isẹ wọn.


Ọga awọn ẹsọ oju popo ọhun rọ awọn awakọ lati kọ bi wọn ṣe n mu suuru nigbakuigba ti wọn ba ti wa lẹnu isẹ wọn.


Akẹkọọ Fasiti Ilọrin to lu tiṣa rẹ ti sọrọ o: Idi ti mo fi lu olukọ mi ree

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Salaudeen Waliu, ti inagijẹ rẹ n jẹ Captain Walz, akẹkọọ ileewe giga Fasiti Ilọrin, to lu olukọ rẹ, Arabinrin Zakariyau, ti sọ pe idi ti oun fi lu u bii aṣọ ofi ni pe o ni koun waa lo ọdun kan si i nileewe tori ko ṣe SIWESI. Ọjọ Aje, Monde, ọṣẹ yii, ni Salaudeen ba awọn oniroyin inu ọgba fasiti naa sọrọ, o ni bii oṣu meji sẹyin, ko too di pe iṣẹlẹ naa waye l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọṣẹ to kọja, ni awọn ọlọpaa mu oun nipinlẹ Eko, lasiko ti oun n tọ, ti wọn si fẹsun ole jija kan oun, toun si lo oṣu meji gbeko ni atimọle ọlọpaa. Eyi lo ni o ṣokunfa idiwọ ti oun ko fi ri SIWESI to pọn dandan naa ṣe. Ṣugbọn nigba to ṣalaye ohun to ṣẹlẹ fun olukọ rẹ ti ko fi ri SIWESI ọhun ṣe, olukọ ni ko si iranlọwọ kan ti oun le ṣe, yoo pada wa lọdun to n bọ ni, eyi to tumọ si pe yoo lo ọdun kan si i nileewe, to si jẹ pe ipele aṣekagba lo wa. Salaudeen tẹsiwaju pe ni Ọjọbọ, Tọsidee, ọṣẹ to kọja, ti oun lọ si ọfiisi olukọ naa, ṣe lo le oun danu bii ẹran, ẹmi kan kan gun oun ni, inu si bi oun pẹlu, o ni bi oun ṣe bẹrẹ si i lu olukọ naa bii aṣọ ofi niyẹn. O lu obinrin naa lati ọfiisi rẹ titi, o lu u jade ninu ọfiisi, ko too di pe wọn gba olukọ naa silẹ, ti wọn si gbe oun lọ si tesan ọlọpaa F. Division, ni agbegbe Tankẹ, niluu Ilọrin.


Ileeṣẹ ti Sunday ati ọrẹ rẹ n ṣọ ni wọn ja lole l’Okitipupa

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ile-ẹjọ Majisireeti to wa niluu Okitipupa, ti dajọ ẹwọn ọdun meji fun awọn ọlọdẹ meji kan lẹyin tawọn funra wọn ti gba pe awọn jẹbi ẹsun ole jija ti wọn fi kan wọn. Awọn ọdaran mejeeji, Adebọla Ọmọmule ati Ese Sunday, ni wọn fẹsun kan pe wọn ja ileeṣẹ epo pupa kan to wa l’Ararọmi Obu, nijọba ibilẹ Odigbo, lole lọjọ kin-in-ni, oṣu kọkanla, ọdun ta a wa yii. Agbẹnusọ fun ijọba, Amofin O. F. Akeredolu, ni ṣe ni wọn gba Sunday ati ẹnikeji rẹ bii ọdẹ lati maa ba wọn sọ awọn nnkan ti wọn n peṣe nileeṣẹ ọhun. Agbẹjọro naa ṣalaye pe odidi apo ẹyin mẹjọ, eyi ti owo rẹ to ẹgbẹrun lọna aadọjọ Naira (#150, 000) lawọn olujẹjọ naa ji ko nileeṣẹ ti wọn ni ki wọn maa ṣọ yii lalẹ ọjọ kan ṣoṣo. Ẹsọ Amọtẹkun ni wọn ṣeto bọwọ ṣe pada tẹ awọn ọdaran mejeeji, ti wọn si ko wọn wa sile-ẹjọ lati waa foju wina ofin. Awọn ọdaran ọhun ko fi asiko ile-ẹjọ ṣofo ti wọn fi gba pe awọn jẹbi ẹsun mejeeji ti wọn ka si wọn lẹsẹ.


Agbẹjọro naa ṣalaye pe odidi apo ẹyin mẹjọ, eyi ti owo rẹ to ẹgbẹrun lọna aadọjọ Naira (#150, 000) lawọn olujẹjọ naa ji ko nileeṣẹ ti wọn ni ki wọn maa ṣọ yii lalẹ ọjọ kan ṣoṣo. Ẹsọ Amọtẹkun ni wọn ṣeto bọwọ ṣe pada tẹ awọn ọdaran mejeeji, ti wọn si ko wọn wa sile-ẹjọ lati waa foju wina ofin. Awọn ọdaran ọhun ko fi asiko ile-ẹjọ ṣofo ti wọn fi gba pe awọn jẹbi ẹsun mejeeji ti wọn ka si wọn lẹsẹ. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Onidaajọ Ṣekoni ni kawọn mejeeji lọọ fi odidi ọdun meji roko ọba ninu ọgba ẹwọn lai faaye owo itanran silẹ fun wọn.


Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Onidaajọ Ṣekoni ni kawọn mejeeji lọọ fi odidi ọdun meji roko ọba ninu ọgba ẹwọn lai faaye owo itanran silẹ fun wọn.


Akeredolu gboriyin fun ifilọlẹ gbọngan aṣa ati iṣe Yoruba ti yoo waye ni Fasiti Ibadan

Adefunkẹ Adebiyi Ni itẹsiwaju irinajo agbekalẹ pataki nni, iyẹn gbọngan aṣa ati iṣe ti International Centre for Yoruba arts and Culture (INCEYAC) fẹẹ ṣi ni Yunifasiti Ibadan lọjọ kẹtalelogun, oṣu kọkanla, ọdun 2021 yii, Gomina ipinlẹ Ondo, Arakunrin Rotimi Akeredolu, ti gboriyin fun iṣẹ ọpọlọ naa. O ni gbogbo aye pata lo yẹ ko ti i lẹyin, nitori gbogbo eeyan ni anfaani rẹ wa fun ti wọn yoo si jere rẹ gidi. Gomina Akeredolu sọrọ yii lọfiisi rẹ lọsẹ to kọja, lasiko ti ikọ INCEYAC ṣabẹwo si i lati ṣalaye nipa ibudo ti yoo jẹ aaye itọju nnkan iṣẹmbaye iran Yoruba, to si tun jẹ ọna ti iran Yoruba yoo fi le maa fi nnkan ajogunba wọn le iran to n bọ lẹyin lọjọ iwaju lọwọ. Akeredolu ṣalaye fun ikọ ti Ọgbẹni Alao Adedayọ, oludasilẹ iwe iroyin ALAROYE, ko sodi lọ s’Ondo, pe eto kan to yẹ ki gbogbo aye gbaruku ti ni ohun ti wọn fẹẹ ṣe yii, eyi to jẹ ajọṣepọ laarin INCEYAC ati Yunifasiti Ibadan, ti Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo ti i ṣe Igbakeji aarẹ Naijiria si jẹ olufilọlẹ rẹ. Gomina Akeredolu tẹsiwaju ninu alaye rẹ, “Ohun teeyan gbọdọ gbaruku ti ni iṣẹ yii, ki ilọsiwaju le ba awọn ẹka yooku. O ṣe ni laaanu pe lojoojumọ ni awọn aṣa ati iṣe Yoruba n sọnu, ojuṣe gbogbo ẹni to ba si fẹ daadaa fun iran Yoruba ni lati ri i pe awọn ohun to n bọ mọ wa lọwọ yii ko ri bẹẹ mọ, iyẹn lo fi jẹ pe gbogbo wa pata lo yẹ ka ran eto yii lọwọ, ka gbaruku ti i, ka si ri i pe o fẹsẹ mulẹ fun ilọsiwaju iran wa.


Akeredolu ṣalaye fun ikọ ti Ọgbẹni Alao Adedayọ, oludasilẹ iwe iroyin ALAROYE, ko sodi lọ s’Ondo, pe eto kan to yẹ ki gbogbo aye gbaruku ti ni ohun ti wọn fẹẹ ṣe yii, eyi to jẹ ajọṣepọ laarin INCEYAC ati Yunifasiti Ibadan, ti Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo ti i ṣe Igbakeji aarẹ Naijiria si jẹ olufilọlẹ rẹ. Gomina Akeredolu tẹsiwaju ninu alaye rẹ, “Ohun teeyan gbọdọ gbaruku ti ni iṣẹ yii, ki ilọsiwaju le ba awọn ẹka yooku. O ṣe ni laaanu pe lojoojumọ ni awọn aṣa ati iṣe Yoruba n sọnu, ojuṣe gbogbo ẹni to ba si fẹ daadaa fun iran Yoruba ni lati ri i pe awọn ohun to n bọ mọ wa lọwọ yii ko ri bẹẹ mọ, iyẹn lo fi jẹ pe gbogbo wa pata lo yẹ ka ran eto yii lọwọ, ka gbaruku ti i, ka si ri i pe o fẹsẹ mulẹ fun ilọsiwaju iran wa. Lati ile ẹnikọọkan wa ni iṣoro yii ti bẹrẹ, gbogbo wa pata si la jẹbi ẹ. Niṣe la kọ lati fi ede wa kọ awọn ọmọ wa, a ko sọ ede Yoruba si wọn, a ko jẹ ki wọn kọ nipa aṣa, iṣe atawọn nnkan iṣembaye ti Yoruba ni, eyi ko si yẹ ko ri bẹẹ mọ, ohun ta a gbọdọ fopin si ni. Awa gomina lẹkun Guusu yii n ṣiṣẹ lori ẹ, a n gbiyanju lori ede Yoruba, nitori ẹ la ṣe n pete pe ki ede Yoruba jẹ iṣẹ kan to di dandan fawọn akẹkọọ lati maa ṣe ni kilaasi, bẹrẹ lati alakọọbẹrẹ de girama. Ọkan lara awọn ọna ti awọn ohun ta a ni ko fi ni i parun, ti ko si ni i dibajẹ ree.


Lati ile ẹnikọọkan wa ni iṣoro yii ti bẹrẹ, gbogbo wa pata si la jẹbi ẹ. Niṣe la kọ lati fi ede wa kọ awọn ọmọ wa, a ko sọ ede Yoruba si wọn, a ko jẹ ki wọn kọ nipa aṣa, iṣe atawọn nnkan iṣembaye ti Yoruba ni, eyi ko si yẹ ko ri bẹẹ mọ, ohun ta a gbọdọ fopin si ni. Awa gomina lẹkun Guusu yii n ṣiṣẹ lori ẹ, a n gbiyanju lori ede Yoruba, nitori ẹ la ṣe n pete pe ki ede Yoruba jẹ iṣẹ kan to di dandan fawọn akẹkọọ lati maa ṣe ni kilaasi, bẹrẹ lati alakọọbẹrẹ de girama. Ọkan lara awọn ọna ti awọn ohun ta a ni ko fi ni i parun, ti ko si ni i dibajẹ ree. Fun eyi tẹ ẹ gbe kalẹ yii, ki i ṣe pe mo maa wa nikan, ma a tun ba awọn gomina ẹgbẹ mi sọrọ lẹkun ilẹ yii. Ma a sọ fun wọn pe eto kan ta a gbọdọ darapọ mọ leyi, a gbọdọ fi atilẹyin wa han fun agbekalẹ iṣẹ ọpọlọ to fẹẹ ba wa tọju itan, ede, iṣẹ ọna, aṣa ati iṣe wa. !’’ Bẹẹ ni Akẹti, Gomina Ọdunayọ Rotimi Akeredolu, fi atilẹyin rẹ han si eto to fẹẹ ran iran Yoruba lọwọ naa, to si tun gboriyin fawọn to ronu gbe e kalẹ.


Fun eyi tẹ ẹ gbe kalẹ yii, ki i ṣe pe mo maa wa nikan, ma a tun ba awọn gomina ẹgbẹ mi sọrọ lẹkun ilẹ yii. Ma a sọ fun wọn pe eto kan ta a gbọdọ darapọ mọ leyi, a gbọdọ fi atilẹyin wa han fun agbekalẹ iṣẹ ọpọlọ to fẹẹ ba wa tọju itan, ede, iṣẹ ọna, aṣa ati iṣe wa. !’’ Bẹẹ ni Akẹti, Gomina Ọdunayọ Rotimi Akeredolu, fi atilẹyin rẹ han si eto to fẹẹ ran iran Yoruba lọwọ naa, to si tun gboriyin fawọn to ronu gbe e kalẹ. Ṣe ṣaaju ni ikọ INCEYAC to ṣabẹwo si gomina yii, Iyẹn Ọgbẹni Alao Adadayọ, agba ọjẹ onisinnima nni, Ọgbẹni Tunde Kelani ati Ọgbẹni Gabriel Ṣosanya, ti ṣalaye fun un pe ibudo aṣa ati iṣẹ yii yoo kun fun iwe, aṣesilẹ iṣẹ ọpọlọ loriṣiiriṣii, iṣẹ-ọna, iṣẹ-ọwọ atawọn ohun eelo tawọn to ba fẹẹ ṣiṣẹ iwadii yoo le ṣamulo rẹ. Wọn fi kun un pe aaye kan tawọn ọmọwe, akọroyin, onkọwe, onkọtan atawọn eeyan awujọ to ni ifẹ si iwe kika ati iṣẹ iwadii yoo le lo ni. Gbogbo ohun ti wọn ba si nilo fun iṣẹ iwadii pata ni wọn yoo ba nibẹ lai si iṣoro kan. Yatọ si eyi, Ọgbẹni Adedayọ to ṣaaju ikọ naa ṣalaye fun Gomina Akeredolu pe, “Ibudo ẹlẹrọ igbalode ni gbọngan aṣa ati iṣẹ yii, yoo wa fun lilo gbogbo eeyan.


Ṣe ṣaaju ni ikọ INCEYAC to ṣabẹwo si gomina yii, Iyẹn Ọgbẹni Alao Adadayọ, agba ọjẹ onisinnima nni, Ọgbẹni Tunde Kelani ati Ọgbẹni Gabriel Ṣosanya, ti ṣalaye fun un pe ibudo aṣa ati iṣẹ yii yoo kun fun iwe, aṣesilẹ iṣẹ ọpọlọ loriṣiiriṣii, iṣẹ-ọna, iṣẹ-ọwọ atawọn ohun eelo tawọn to ba fẹẹ ṣiṣẹ iwadii yoo le ṣamulo rẹ. Wọn fi kun un pe aaye kan tawọn ọmọwe, akọroyin, onkọwe, onkọtan atawọn eeyan awujọ to ni ifẹ si iwe kika ati iṣẹ iwadii yoo le lo ni. Gbogbo ohun ti wọn ba si nilo fun iṣẹ iwadii pata ni wọn yoo ba nibẹ lai si iṣoro kan. Yatọ si eyi, Ọgbẹni Adedayọ to ṣaaju ikọ naa ṣalaye fun Gomina Akeredolu pe, “Ibudo ẹlẹrọ igbalode ni gbọngan aṣa ati iṣẹ yii, yoo wa fun lilo gbogbo eeyan. Awọn itan atijọ ti wọn yoo ṣe bii fiimu, ti wọn yoo ṣi lawẹlawẹ ti yoo si wa nibi itọju yoo wa nibẹ pẹlu. Bi eyi ba ti wa, yoo rọrun fawọn to n ṣiṣẹ iwadii nipa itan Yoruba lati ri ohun ti wọn ba n fẹ lasiko lai daamu kiri rara” Gbogbo eyi ni Igbakeji Aarẹ, Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo yoo fi lọlẹ lọjọ Tusidee, ọjọ kẹtalelogun, oṣu kọkanla, ọdun 2021 yii, ninu Yunifasiti Ibadan, nipinlẹ Ọyọ.


Awọn itan atijọ ti wọn yoo ṣe bii fiimu, ti wọn yoo ṣi lawẹlawẹ ti yoo si wa nibi itọju yoo wa nibẹ pẹlu. Bi eyi ba ti wa, yoo rọrun fawọn to n ṣiṣẹ iwadii nipa itan Yoruba lati ri ohun ti wọn ba n fẹ lasiko lai daamu kiri rara” Gbogbo eyi ni Igbakeji Aarẹ, Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo yoo fi lọlẹ lọjọ Tusidee, ọjọ kẹtalelogun, oṣu kọkanla, ọdun 2021 yii, ninu Yunifasiti Ibadan, nipinlẹ Ọyọ.


Brazil sọ ede Yoruba di dandan fawọn ileewe alakọọbẹrẹ ati girama

Adefunkẹ Adebiyi Ni bayii, ede Yoruba ti di ajọlo ti ijọba orilẹ-ede Brazil fọwọ si, ti wọn si ti fontẹ lu u bi ede to jẹ dandan fawọn akẹkọọ lati kọ nileewe alakọọbẹrẹ ati ti girama wọn. Dokita Sérgio Sá leitão, iyẹn minisita fun aṣa lorilẹ-ede Brazil lo sọ eyi di mimọ lopin ọsẹ to kọja. O ni ijọba Brazil ti fi dandan le e pe awọn akẹkọọ gbọdọ maa kọ ẹkọ nipa ilẹ Adulawọ, wọn si ti fi ede Yoruba kun ede ajumọsọ wọn. Nibi eto kan ti ileewe nipa ede ilẹ Afrika ṣe ni Yunifasiti Sao Paulo, ni Brazil lo ti sọrọ yii. Awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria pataki kunbi eto naa, awọn onpitan, awọn ọmọwe rẹpẹtẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Gẹgẹ bi minisita ilẹ Brazil naa ṣe wi, o ni bi wọn ṣe mu ede Yoruba wọnu ẹkọ nilẹ awọn yii yoo jẹ kawọn ọmọ Brazil ti wọn jẹ adulawọ mọ pupọ si i nipa orirun wọn.


Nibi eto kan ti ileewe nipa ede ilẹ Afrika ṣe ni Yunifasiti Sao Paulo, ni Brazil lo ti sọrọ yii. Awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria pataki kunbi eto naa, awọn onpitan, awọn ọmọwe rẹpẹtẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Gẹgẹ bi minisita ilẹ Brazil naa ṣe wi, o ni bi wọn ṣe mu ede Yoruba wọnu ẹkọ nilẹ awọn yii yoo jẹ kawọn ọmọ Brazil ti wọn jẹ adulawọ mọ pupọ si i nipa orirun wọn. Yoo si tun jẹ ki awọn ede mi-in ti wọn n sọ nibẹ ye wọn daadaa yatọ si ede Potogi ti i ṣe ajọlo ti wọn n lọ. Sérgio Sá leitão ko ṣai mẹnuba ipa ti Brazil ko ninu ọdun aṣa ati iṣe ti Naijiria ṣe niluu Eko lọdun 1977, iyẹn FESTAC 77. O ni awọn eto bii ipatẹ nnkan aṣa to maa n waye lọdọọdun ni Naijiria tubọ n ṣafihan awọn nnkan ti a ni, pẹlu awọn agba Yoruba ti wọn jẹ ọnkọwe, awọn bii Yinka Shọnibarẹ, Adeyinka Ọlaiya, El Anatsu ati Ọjọgbọn agba, Wande Abimbọla.


Yoo si tun jẹ ki awọn ede mi-in ti wọn n sọ nibẹ ye wọn daadaa yatọ si ede Potogi ti i ṣe ajọlo ti wọn n lọ. Sérgio Sá leitão ko ṣai mẹnuba ipa ti Brazil ko ninu ọdun aṣa ati iṣe ti Naijiria ṣe niluu Eko lọdun 1977, iyẹn FESTAC 77. O ni awọn eto bii ipatẹ nnkan aṣa to maa n waye lọdọọdun ni Naijiria tubọ n ṣafihan awọn nnkan ti a ni, pẹlu awọn agba Yoruba ti wọn jẹ ọnkọwe, awọn bii Yinka Shọnibarẹ, Adeyinka Ọlaiya, El Anatsu ati Ọjọgbọn agba, Wande Abimbọla. Bakan naa ni Ọjọgbọn Mário Vargas Llosa, sọ ọ di mimọ pe iran Yoruba pẹlu aṣa wọn ti ran agbaye lọwọ. O ni baye ṣe bẹrẹ ni Ifa ti wa, o ṣi wa doni, o si yẹ kawọn eeyan da a mọ ju bo ṣe wa tẹlẹ lọ. O ni ede Yoruba ti kuro lede ti eeyan yoo maa foju ẹya kan ṣoṣo wo, o ti di ede agbaye.


Bakan naa ni Ọjọgbọn Mário Vargas Llosa, sọ ọ di mimọ pe iran Yoruba pẹlu aṣa wọn ti ran agbaye lọwọ. O ni baye ṣe bẹrẹ ni Ifa ti wa, o ṣi wa doni, o si yẹ kawọn eeyan da a mọ ju bo ṣe wa tẹlẹ lọ. O ni ede Yoruba ti kuro lede ti eeyan yoo maa foju ẹya kan ṣoṣo wo, o ti di ede agbaye. Ọmọ Naijiria kan, Adeyinka Ọlaiya, to jẹ ayaworan, naa sọrọ nibi eto yii. O ṣalaye anfaani ti sisọ ede Yoruba yoo mu ba orilẹ-ede Brazil, bi wọn ba fi tọwọ-tẹsẹ gba a sinu ẹkọ ti wọn n kọ nileewe wọn. Gẹgẹ bi Ọlaiya ṣe wi, beeyan ba n gbe nibi kan ti wọn n pe ni Salvador, ni Brazil, bii igba teeyan n gbe lawọn ilẹ Yoruba ni Naijiria ni, nitori awọn ọmọ Yoruba lo pọ ni Salvador.


Ọmọ Naijiria kan, Adeyinka Ọlaiya, to jẹ ayaworan, naa sọrọ nibi eto yii. O ṣalaye anfaani ti sisọ ede Yoruba yoo mu ba orilẹ-ede Brazil, bi wọn ba fi tọwọ-tẹsẹ gba a sinu ẹkọ ti wọn n kọ nileewe wọn. Gẹgẹ bi Ọlaiya ṣe wi, beeyan ba n gbe nibi kan ti wọn n pe ni Salvador, ni Brazil, bii igba teeyan n gbe lawọn ilẹ Yoruba ni Naijiria ni, nitori awọn ọmọ Yoruba lo pọ ni Salvador. ‘Ọpọlọpọ aṣa ati iṣe to foju han ju ni Brazil yii lo jẹ pe awọn ẹbi lati ilẹ Yoruba ni wọn ko o wa, nitori ẹ lawọn ọrọ bii Akara, Dende, Iyalode, Babalawo, Iyalawo ati bẹẹ bẹẹ lọ ti wọn jẹ ọrọ Yoruba ṣe wa ninu ede wọn titi doni.’ Bẹẹ ni Ọlaiya wi.


‘Ọpọlọpọ aṣa ati iṣe to foju han ju ni Brazil yii lo jẹ pe awọn ẹbi lati ilẹ Yoruba ni wọn ko o wa, nitori ẹ lawọn ọrọ bii Akara, Dende, Iyalode, Babalawo, Iyalawo ati bẹẹ bẹẹ lọ ti wọn jẹ ọrọ Yoruba ṣe wa ninu ede wọn titi doni.’ Bẹẹ ni Ọlaiya wi.


Eko ni Muideen ati Paul ti lọọ jale ni Iniṣa, wọn ti mu awọn ati babalawo wọn

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ọwọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti tẹ Muideen Oṣikọya, ẹni ọdun marundinlogoji, ati Paul Azeez, ẹni ọdun mọkandinlọgbọn, lori ẹsun ole jija. Atẹjade kan ti Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, fi sita lati Ikorodu, nipinlẹ Eko, ni awọn mejeeji ti wa si ilu Iniṣa. Nigba ti wọn debẹ, wọn lọ sọdọ Lukman Ọlakunle, ẹni ti wọn pe ni babalawo wọn, to si ti n duro de wọn, iyẹn lo si mu wọn lọ si ṣọọbu kan to wa lagbegbe Oke-Ogun niluu Iniṣa lọjọ kẹtadinlọgbọn oṣu kẹwaa ọdun yii. Aago kan oru ni wọn lọ sinu ṣọọbu naa, ti wọn si ko ọpọlọpọ kẹẹgi ororo, sẹmofita, tomaati ọlọraa, kọri, spagẹti ati bẹẹ bẹẹ lọ. Apapọ owo nnkan ti wọn ji ninu sọọbu naa jẹ ẹgbẹrun lọna ọtalelẹgbẹrin o din mẹwaa (#850,000), inu mọtọ Golf to ni nọmba EKY 762 GP ni wọn ko o si. Bo ṣe di aago mẹta oru ni wọn fori le ọna Eko, ṣugbọn bi wọn ṣe de ilu Oṣogbo lọwọ tẹ wọn, ti wọn si jẹwọ ibi ti wọn ti n bọ ati ibi ti wọn n lọ.


Aago kan oru ni wọn lọ sinu ṣọọbu naa, ti wọn si ko ọpọlọpọ kẹẹgi ororo, sẹmofita, tomaati ọlọraa, kọri, spagẹti ati bẹẹ bẹẹ lọ. Apapọ owo nnkan ti wọn ji ninu sọọbu naa jẹ ẹgbẹrun lọna ọtalelẹgbẹrin o din mẹwaa (#850,000), inu mọtọ Golf to ni nọmba EKY 762 GP ni wọn ko o si. Bo ṣe di aago mẹta oru ni wọn fori le ọna Eko, ṣugbọn bi wọn ṣe de ilu Oṣogbo lọwọ tẹ wọn, ti wọn si jẹwọ ibi ti wọn ti n bọ ati ibi ti wọn n lọ. Lẹyin tọwọ tẹ Muideen ati Paul ni wọn juwe ọdọ Lukman ni Iniṣa, ti awọn mẹtẹẹta si ti n ka boroboro bayii. Ọpalọla fi kun ọrọ rẹ pe lẹyin iwadii ni awọn mẹtẹẹta yoo foju bale-ẹjọ.


Lẹyin tọwọ tẹ Muideen ati Paul ni wọn juwe ọdọ Lukman ni Iniṣa, ti awọn mẹtẹẹta si ti n ka boroboro bayii. Ọpalọla fi kun ọrọ rẹ pe lẹyin iwadii ni awọn mẹtẹẹta yoo foju bale-ẹjọ.


Ti ẹni to fẹẹ dupo aarẹ ẹgbẹ wa ba fi le wa lati Ariwa, a maa ṣeto idibo abẹle mi-in ni – Bọde George

Faith Adebọla Dugbẹdugbẹ to n fi loke tẹnikan o ti i mọ ibi to maa ja si lọrọ yiyan agbegbe ibi ti aarẹ Naijiria ti yoo gbapo lọwọ Muhammadu Buhari yoo ti jade wa. Idi ni pe gbajugbaja oloṣelu ilu Eko, to tun jẹ agba ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party (PDP), Oloye Ọlabọde George, ti sọ pe ẹgbẹ PDP maa tun ibo abẹle mi-in ṣe ni to ba fi le jẹ pe eeyan agbegbe Oke-Ọya lo wọle sipo lati dupo aarẹ, tori iyan maa di atungun niyẹn, ọbẹ si maa di atunse. George, to ti figba kan jẹ Igbakeji alaga ẹgbẹ oṣelu naa, sọ fakọroyin Independent lọjọ Aiku, Sannde yii, pe oun o fara mọ bi PDP ṣe fẹẹ ṣi anfaani ondupo fun ipo aarẹ silẹ fun gbogbo eeyan, lai ka agbegbe ti tọhun ba ti wa si, o lohun ti wọn fi le pin ipo alaga ẹgbẹ si agbegbe Ariwa orileede yii, wọn gbọdọ pin ipo ondije aarẹ si agbegbe Guusu ni. O ni: “Ti ondije fun ipo aarẹ ba fi le yọju lati Ariwa, a maa ni lati pada lọọ tun eto idibo abẹle mi-in ṣe ni, ka tun awọn ọmọ-oye ẹgbẹ pin sawọn agbegbe mi-in. Ipo awọn oloye ẹgbẹ ti wọn wa lati Ariwa tẹlẹ ka too ṣe apero apapọ to waye nibẹrẹ oṣu kọkanla yii ti bọ si Guusu bayii, ti Guusu naa si ti bọ si Ariwa. Aarẹ ati alaga ẹgbẹ ko le wa lati agbegbe kan naa.


O ni: “Ti ondije fun ipo aarẹ ba fi le yọju lati Ariwa, a maa ni lati pada lọọ tun eto idibo abẹle mi-in ṣe ni, ka tun awọn ọmọ-oye ẹgbẹ pin sawọn agbegbe mi-in. Ipo awọn oloye ẹgbẹ ti wọn wa lati Ariwa tẹlẹ ka too ṣe apero apapọ to waye nibẹrẹ oṣu kọkanla yii ti bọ si Guusu bayii, ti Guusu naa si ti bọ si Ariwa. Aarẹ ati alaga ẹgbẹ ko le wa lati agbegbe kan naa. To ba fi jẹ Ariwa ni ondije dupo aarẹ ti jade, a maa tun ṣeto apero apapọ ẹgbẹ mi-in ni. Alaga PDP tuntun yii, Sẹnetọ Iyorchia Ayu, ki i ṣe ọjẹ wẹwẹ oloṣelu, o mọ tifun-tẹdọ bi nnkan ṣe n lọ ninu ẹgbẹ wa, gbogbo ilana ati eto bi a ti ṣe maa n ṣe e ti ye e yekeyeke. A o kan ki i yan alaga ẹgbẹ ṣakala, a gbọdọ dibo yan an ni apero apapọ ni, tori nnkan ti ofin wa sọ niyẹn, a o si gbọdọ dẹjaa, kọrọ ma tun di wahala nile-ẹjọ, alaga o gbọdọ gba ọna awuruju kan wa.


To ba fi jẹ Ariwa ni ondije dupo aarẹ ti jade, a maa tun ṣeto apero apapọ ẹgbẹ mi-in ni. Alaga PDP tuntun yii, Sẹnetọ Iyorchia Ayu, ki i ṣe ọjẹ wẹwẹ oloṣelu, o mọ tifun-tẹdọ bi nnkan ṣe n lọ ninu ẹgbẹ wa, gbogbo ilana ati eto bi a ti ṣe maa n ṣe e ti ye e yekeyeke. A o kan ki i yan alaga ẹgbẹ ṣakala, a gbọdọ dibo yan an ni apero apapọ ni, tori nnkan ti ofin wa sọ niyẹn, a o si gbọdọ dẹjaa, kọrọ ma tun di wahala nile-ẹjọ, alaga o gbọdọ gba ọna awuruju kan wa. Ti a o ba ṣe atunyan daadaa, ajọ INEC le lawọn o fara mọ ẹni ti wọn yan.


Ti a o ba ṣe atunyan daadaa, ajọ INEC le lawọn o fara mọ ẹni ti wọn yan.


Eeyan meje jona ku nibi ijamba ọkọ l’Ogunmakin

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ko din leeyan meje ti wọn jona ku raurau lalẹ ojọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, iyẹn ọjọ kẹrinla, oṣu kọkanla yii, awọn mẹta mi-in si fara kona rẹpẹtẹ bo tilẹ jẹ pe wọn ko ku, iyẹn ninu ijamba ọkọ kan to ṣẹlẹ lagbegbe Sandrete, nitosi Ogunmakin, loju ọna marosẹ Eko s’ibadan Nnkan bii aago mọkanla ku ogun iṣẹju ni ijamba yii ṣẹlẹ, gẹgẹ bi oga FRSC nipinlẹ Ogun, Ahmed Umar, ṣe sọ. O ni ọkọ bọọsi ati tirela ni ọrọ ọhun kan, awọn mejeeji ni ko si ni nọmba idanimọ. Nigba to n ṣalaye lori bi ijamba ina ṣe waye, ọga FRSC naa sọ pe awọn ọkọ mejeeji fori sọ ara wọn ni, nibi ti wọn ti n gba ọna ti ko yẹ ki wọn gba. O ni bi wọn ṣe fori sọ ara wọn naa lo fa a ti ina fi ṣẹ yọ, to si jo eeyan meje pa raurau kọja idanimọ. O ni agbari wọn lasan lo ṣẹku silẹ. Awọn mẹta mi-in naa fara kona gẹgẹ bi Ahmed ṣe wi, ọṣẹ naa ṣe wọn to jẹ wọn gbe wọn lọ sileewosan Victory Hospital, l’Ogere ni.


O ni bi wọn ṣe fori sọ ara wọn naa lo fa a ti ina fi ṣẹ yọ, to si jo eeyan meje pa raurau kọja idanimọ. O ni agbari wọn lasan lo ṣẹku silẹ. Awọn mẹta mi-in naa fara kona gẹgẹ bi Ahmed ṣe wi, ọṣẹ naa ṣe wọn to jẹ wọn gbe wọn lọ sileewosan Victory Hospital, l’Ogere ni. Ọga FRSC yii gba awọn awakọ nimọran pe ki wọn yee gba ọna ti ki i ba ṣe tiwọn, ki wọn yee sare loju popo, ki wọn si maa tẹle ofin irinna gbogbo. O ba ẹbi awọn to padanu ẹmi wọn kẹdun, o si ni ki wọn lọ si ileeṣẹ ẹṣọ alaabo oju popo, FRSC, to wa l’Ogunmakin, fun ẹkunrẹrẹ alaye nipa iṣẹlẹ naa.


Ọga FRSC yii gba awọn awakọ nimọran pe ki wọn yee gba ọna ti ki i ba ṣe tiwọn, ki wọn yee sare loju popo, ki wọn si maa tẹle ofin irinna gbogbo. O ba ẹbi awọn to padanu ẹmi wọn kẹdun, o si ni ki wọn lọ si ileeṣẹ ẹṣọ alaabo oju popo, FRSC, to wa l’Ogunmakin, fun ẹkunrẹrẹ alaye nipa iṣẹlẹ naa.


Ọwọ ẹsọ Amọtẹkun tẹ afurasi ajinigbe to n dibọn bii were l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Diẹ lo ku kawọn ọdọ tinu n bi dana sun afurasi ajinigbe kan to n dibọn bii were niluu Ondo, nijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Ondo, lopin ọsẹ to kọja. Afurasi ọhun, Labram Ibrahim, lawọn eeyan ṣakiyesi pe o mura bii were, to si n rin regberegbe kiri agbegbe gereeji Akurẹ si Itanla, niluu Ondo. Awọn eeyan ko kọkọ fi bẹẹ ka irin to n rin kiri si babara, ṣugbọn nigba ti wọn ri ọkunrin Fulani ọhun lojiji to fẹẹ wọnu ọkọ jiipu dudu kan to paaki mọ ọn lẹgbẹẹ nibi to ti n rin kiri ni wọn sare si i, ti Ọlọrun si jẹ ki wọn ri i mu. Wọn kọkọ lu u bii ẹgusi baara na, awọn ẹsọ Amọtẹkun to de sibi iṣẹlẹ ọhun lasiko ni wọn gba a silẹ lọwọ wọn, ti wọn ko fi dana sun un lọjọ naa. Nigba ti wọn n fọrọ wa afurasi ọhun lẹnu wo, lara alaye to ṣe fawọn eeyan ni pe ilu Sokoto loun ti wa, o ni ọga oun kan ti oun mọ si Rabiu lo mu oun lọ si ibuduko ti wọn ti n wọ mọto l’Akurẹẹ pe ki oun maa bọ l’Ondo. O ni funra ọga oun lo san ẹẹdẹgbẹrin Naira gẹgẹ bii owo ọkọ, to si tun fun oun ni ẹgbẹrun kan aabọ Naira to wa lapo oun lasiko ti wọn mu oun.


Wọn kọkọ lu u bii ẹgusi baara na, awọn ẹsọ Amọtẹkun to de sibi iṣẹlẹ ọhun lasiko ni wọn gba a silẹ lọwọ wọn, ti wọn ko fi dana sun un lọjọ naa. Nigba ti wọn n fọrọ wa afurasi ọhun lẹnu wo, lara alaye to ṣe fawọn eeyan ni pe ilu Sokoto loun ti wa, o ni ọga oun kan ti oun mọ si Rabiu lo mu oun lọ si ibuduko ti wọn ti n wọ mọto l’Akurẹẹ pe ki oun maa bọ l’Ondo. O ni funra ọga oun lo san ẹẹdẹgbẹrin Naira gẹgẹ bii owo ọkọ, to si tun fun oun ni ẹgbẹrun kan aabọ Naira to wa lapo oun lasiko ti wọn mu oun. Fulani ọga rẹ yii lo ni wọn fi jẹ olori awọn Fulani Popoọla, lagbegbe Ayedun, Akurẹ. Ọkunrin ọhun ni ki awọn too kuro l’Akurẹ ni Rabiu ti pasẹ fun oun lati yọ siimu inu foonu oun danu ko too fi oun le ọkọ to n bọ l’Ondo lai sọ pato iṣẹ ti oun fẹẹ waa ṣe fun oun. O ni gbogbo bi oun ti n rin kiri naa ni Rabiu atawọn Fulani mẹta mi-in ti wọn jọ wa ninu ọkọ n tẹle oun, ti wọn si n sọ oun lọwọ lẹsẹ.


Fulani ọga rẹ yii lo ni wọn fi jẹ olori awọn Fulani Popoọla, lagbegbe Ayedun, Akurẹ. Ọkunrin ọhun ni ki awọn too kuro l’Akurẹ ni Rabiu ti pasẹ fun oun lati yọ siimu inu foonu oun danu ko too fi oun le ọkọ to n bọ l’Ondo lai sọ pato iṣẹ ti oun fẹẹ waa ṣe fun oun. O ni gbogbo bi oun ti n rin kiri naa ni Rabiu atawọn Fulani mẹta mi-in ti wọn jọ wa ninu ọkọ n tẹle oun, ti wọn si n sọ oun lọwọ lẹsẹ. Ibrahim ni loootọ loun mura bii were, bo tilẹ jẹ pe ko si aisan kankan to n ṣe oun, o ni bi oun ṣe mura lo fu awọn eeyan kan lara ti wọn fi mu oun lasiko ti oun fẹẹ tẹsiwaju lati maa lọ siluu Ọrẹ gẹgẹ bii aṣẹ ti Rabiu pa foun. ALAROYE gbọ lasiko ta a n ko iroyin yii jọ lọwọ pe awọn ẹsọ Amọtẹkun ti n gbe igbesẹ ati fi pampẹ ofin gbe Rabiu to daruko fun wọn pẹlu awọn Fulani mẹtẹẹta ti wọn jọ wa ninu ọkọ fun ifọrọwanilẹnuwo.


Ibrahim ni loootọ loun mura bii were, bo tilẹ jẹ pe ko si aisan kankan to n ṣe oun, o ni bi oun ṣe mura lo fu awọn eeyan kan lara ti wọn fi mu oun lasiko ti oun fẹẹ tẹsiwaju lati maa lọ siluu Ọrẹ gẹgẹ bii aṣẹ ti Rabiu pa foun. ALAROYE gbọ lasiko ta a n ko iroyin yii jọ lọwọ pe awọn ẹsọ Amọtẹkun ti n gbe igbesẹ ati fi pampẹ ofin gbe Rabiu to daruko fun wọn pẹlu awọn Fulani mẹtẹẹta ti wọn jọ wa ninu ọkọ fun ifọrọwanilẹnuwo.


Igbeyawo Akinọla tu ka lẹyin ogun ọdun, o lọmọ ale loun n ba iyawo oun tọ

Faith Adebọla, Eko “Niwọn igba tẹyin mejeeji ti gba lati lọ lọtọọtọ, ti ẹ o si nifẹẹ ajọgbe yin mọ, ko si ṣiṣe ko saiṣe ju pe ki ile-ẹjọ yii tu yin ka lọ. Tori naa, ile-ẹjọ yii paṣẹ pe igbeyawo laarin Akinọla Ikudọla ati Funṣọ Ikudọla ti wa sopin, ẹyin mejeeji ki i ṣe tọkọ-taya mọ lati oni lọ.” Adajọ ile-ẹjọ kọkọ-kọkọ to wa lagbegbe Igando, nipinlẹ Eko, lo fa iwe igbeyawo kan ya bẹẹ lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, wọn tu tọkọ-taya ọhun kan. Ọkọọyawo, Ọgbẹni Akinọla Ikudọla, ẹni ọdun marundinlaaadọrin (65), lo wọ iyawo rẹ ẹni ọdun mẹrindinlọgọta (56) lọ sile-ẹjọ naa loṣu to kọja, o loun nifẹẹ iyawo oun mọ, oun fẹẹ pin gaari pẹlu rẹ. O fẹsun kan iyawo rẹ ọhun, Abilekọ Funṣọ Ikudọla, pe oniṣekuṣe, alagbere paraku ati opurọ buruku ni, o ni niṣe lobinrin naa lọọ gbe oyun ale waa ka oun mọle, toun o si tete fura. “Nigba to sọ fun mi pe oun loyun, mo ni ki i ṣe emi ni mo loyun tori o ti pẹ temi pelu ẹ ti jọ laṣepọ, o ti ju ọdun meji lọ. O bimọ naa loootọ, ṣugbọn ko pẹ tọmọ ọhun fi ṣalaisi. “Akọbi wa obinrin ṣẹṣẹ pari ileewe sẹkọndiri ni o, ṣugbọn oriṣiiriṣii ọkunrin lo n tẹle e wale, bi ọkan ṣe n jade lomi-in n wọle, mo si sọ funyawo mi pe ko ba a wi, ṣugbọn ko dahun, kaka bẹẹ, ija lo maa maa ba mi ja.


“Nigba to sọ fun mi pe oun loyun, mo ni ki i ṣe emi ni mo loyun tori o ti pẹ temi pelu ẹ ti jọ laṣepọ, o ti ju ọdun meji lọ. O bimọ naa loootọ, ṣugbọn ko pẹ tọmọ ọhun fi ṣalaisi. “Akọbi wa obinrin ṣẹṣẹ pari ileewe sẹkọndiri ni o, ṣugbọn oriṣiiriṣii ọkunrin lo n tẹle e wale, bi ọkan ṣe n jade lomi-in n wọle, mo si sọ funyawo mi pe ko ba a wi, ṣugbọn ko dahun, kaka bẹẹ, ija lo maa maa ba mi ja. Ẹ o le gbagbọ pe odidi oṣu mẹta niyawo mi fi yọnda pe ki ọmọbinrin wa maa lọ sun ti ọkunrin nigboro.” Bẹẹ lọkunrin naa rojọ ni kootu, o tun ni iyawo oun maa n jale, o maa n ji oun lowo daadaa. Nigba ti wọn ni kiyawo naa fesi sawọn ẹsun wọnyi, Funṣọ ni oun o tiẹ fẹẹ rojọ rara tori ọrọ ọkọ oun ti su oun, ọrọ igbeyawo naa si ti yọ lọkan oun pata. O ni ṣaago to n bu igo lọkọ oun pẹlu bo ṣe jẹ pe oloju ko-mu-o-lọ ni, gbogbo obinrin lo maa n ṣe ṣina pẹlu ẹ.


Ẹ o le gbagbọ pe odidi oṣu mẹta niyawo mi fi yọnda pe ki ọmọbinrin wa maa lọ sun ti ọkunrin nigboro.” Bẹẹ lọkunrin naa rojọ ni kootu, o tun ni iyawo oun maa n jale, o maa n ji oun lowo daadaa. Nigba ti wọn ni kiyawo naa fesi sawọn ẹsun wọnyi, Funṣọ ni oun o tiẹ fẹẹ rojọ rara tori ọrọ ọkọ oun ti su oun, ọrọ igbeyawo naa si ti yọ lọkan oun pata. O ni ṣaago to n bu igo lọkọ oun pẹlu bo ṣe jẹ pe oloju ko-mu-o-lọ ni, gbogbo obinrin lo maa n ṣe ṣina pẹlu ẹ. “Odidi ọdun meje ni ko fi gori mi, ko ṣi mi laṣọ wo, nigba ti mo si sọ ọ titi ti ko dahun, mo dọgbọn fi ọti tan an tori lankẹ ọmu ni, alẹ ọjọ kan ti mo rọ ọ lọti yo tan la jọ laṣepọ. Oun ni baba awọn ọmọ mi, emi o yan ale o, ṣugbọn alaibikita ẹda ni, ifẹ ẹ ti yọ lọkan emi naa,” Funṣọ lo ro’jọ bẹẹ. Ṣa, Adajọ Adeniyi Kọledoye ti tu wọn ka, wọn paṣẹ pe kawọn ọmọ meji to ku wa lọdọ iya wọn, ki Akinọla si maa fi ẹgbẹrun mẹwaa naira ṣọwọ si wọn loṣooṣu fun ounjẹ.


“Odidi ọdun meje ni ko fi gori mi, ko ṣi mi laṣọ wo, nigba ti mo si sọ ọ titi ti ko dahun, mo dọgbọn fi ọti tan an tori lankẹ ọmu ni, alẹ ọjọ kan ti mo rọ ọ lọti yo tan la jọ laṣepọ. Oun ni baba awọn ọmọ mi, emi o yan ale o, ṣugbọn alaibikita ẹda ni, ifẹ ẹ ti yọ lọkan emi naa,” Funṣọ lo ro’jọ bẹẹ. Ṣa, Adajọ Adeniyi Kọledoye ti tu wọn ka, wọn paṣẹ pe kawọn ọmọ meji to ku wa lọdọ iya wọn, ki Akinọla si maa fi ẹgbẹrun mẹwaa naira ṣọwọ si wọn loṣooṣu fun ounjẹ. Wọn tun ni ko fun obinrin naa ni ẹgbẹrun lọna ọọdunrun naira (N300,000), ko le lọọ gba ilem ko si le bẹrẹ okoowo kan.


Wọn tun ni ko fun obinrin naa ni ẹgbẹrun lọna ọọdunrun naira (N300,000), ko le lọọ gba ilem ko si le bẹrẹ okoowo kan.


Emi nile-ẹjọ maa ni ki wọn bura fun sipo gomina ipinlẹ Anambra-Oludije ẹgbẹ APC

Faith Adebọla Pẹlu bi eto idibo sipo gomina ipinlẹ Anambra eyi to waye lopin ọsẹ to lọ lọhun-un ṣe lọ wọọrọwọ, ti wọn si ti kede pe Ọgbẹni Charlse Chukwuma Soludo ti ẹgbẹ oṣelu APGA lo jawe olubori, ọrọ naa ti bẹyin yọ lopin ọsẹ yii. Ondije ti ẹgbẹ oṣelu APC, Sẹnetọ Andy Uba, ti faake kọri pe ile-ẹjọ lo maa yanju ọrọ naa, o si da oun loju pe oun ni wọn maa bura fun sipo gomina laipẹ. Uba sọrọ idaniloju yii niluu Awka, nipinlẹ Anambra, nigba to n ba awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu rẹ sọrọ lọjọ Satide, lori abajade esi idibo ọhun, ati igbesẹ to kan, o ni eru ati ẹtan nla lo waye lasiko idibo, ajọmọ Gomina Williams Obiano tipinlẹ ọhun, ẹgbẹ oṣelu APGA ati ajọ eleto idibo INEC lo pe eru naa, o ni wọn gbimọ-pọ lati ṣojooro ni. “Bawo ni wọn ṣe le sọ pe mi o wọle ni Wọọdu mi, lẹhinkule mi nibi. Wọọdu mi to jẹ pe alaga ẹgbẹ oṣelu APGA paapaa di ọmọ ẹgbẹ wa lọsẹ to ṣaaju idibo, ojooro nla ni, jibiti ni. Ṣugbọn mi o minkan rara, mo nigbọkanle pe ẹgbẹ APC maa gba ẹtọ ẹ ati esi ibo to tọna bọ lati ile-ẹjọ, mo si gbagbọ pe emi ni wọn maa bura fun sipo gomina laipẹ.” Sẹnetọ Uba ni oun ki i sa fogun, toun ba si ti bẹrẹ si i jagun lori nnkan kan, o digba ti oun ba ṣẹgun koun too jawọ, o ni bẹẹ lọrọ yii ri.


“Bawo ni wọn ṣe le sọ pe mi o wọle ni Wọọdu mi, lẹhinkule mi nibi. Wọọdu mi to jẹ pe alaga ẹgbẹ oṣelu APGA paapaa di ọmọ ẹgbẹ wa lọsẹ to ṣaaju idibo, ojooro nla ni, jibiti ni. Ṣugbọn mi o minkan rara, mo nigbọkanle pe ẹgbẹ APC maa gba ẹtọ ẹ ati esi ibo to tọna bọ lati ile-ẹjọ, mo si gbagbọ pe emi ni wọn maa bura fun sipo gomina laipẹ.” Sẹnetọ Uba ni oun ki i sa fogun, toun ba si ti bẹrẹ si i jagun lori nnkan kan, o digba ti oun ba ṣẹgun koun too jawọ, o ni bẹẹ lọrọ yii ri. Bakan naa lo bẹnu atẹ lu awọn agbaagba kan lẹgbẹ oṣelu rẹ to fẹsun kan pe wọn gbẹyin bẹbọ jẹ lori eto idibo naa, o ni wọn dalẹ ẹgbẹ, wọn dalẹ ara wọn, ṣugbọn wọn ro pe oun ni wọn dalẹ rẹ ni. O ni kawọn ololufẹ oun ma bọkan jẹ rara, tori asiko perete ni ayọ awọn ti wọn ro pe awọn lawọn wọle yoo fi wa, o ni ẹgbẹ oṣelu APC lawọn eeyan n fẹ, ile-ẹjọ si maa tun gbogbo nnkan to wọ lasiko idibo naa ṣe. O tun fẹsun kan ajọ INEC pe wọn mọ-ọn-mọ huwa ojooro ni pẹlu bawọn ẹrọ wọn kan ṣe dẹnu kọlẹ lasiko idibo naa, tawọn oṣiṣẹ wọn ko si de sibudo idibo, paapaa lagbegbe oun, o laago mẹta ni wọn de, aago mẹrin si ni wọn ṣiwọ pe eto ibo ti pari.


Bakan naa lo bẹnu atẹ lu awọn agbaagba kan lẹgbẹ oṣelu rẹ to fẹsun kan pe wọn gbẹyin bẹbọ jẹ lori eto idibo naa, o ni wọn dalẹ ẹgbẹ, wọn dalẹ ara wọn, ṣugbọn wọn ro pe oun ni wọn dalẹ rẹ ni. O ni kawọn ololufẹ oun ma bọkan jẹ rara, tori asiko perete ni ayọ awọn ti wọn ro pe awọn lawọn wọle yoo fi wa, o ni ẹgbẹ oṣelu APC lawọn eeyan n fẹ, ile-ẹjọ si maa tun gbogbo nnkan to wọ lasiko idibo naa ṣe. O tun fẹsun kan ajọ INEC pe wọn mọ-ọn-mọ huwa ojooro ni pẹlu bawọn ẹrọ wọn kan ṣe dẹnu kọlẹ lasiko idibo naa, tawọn oṣiṣẹ wọn ko si de sibudo idibo, paapaa lagbegbe oun, o laago mẹta ni wọn de, aago mẹrin si ni wọn ṣiwọ pe eto ibo ti pari.


Azeez niyawo oun n yan ale, lo ba lu u pa toyun-toyun ni Ṣaki

Faith Adebọla Ẹlẹkọ ọrun ti polowo iku ojiji fun obinrin alaboyun kan, Abilekọ Nimọta Giwa, niluu Ṣaki, lagbegbe Oke-Ogun, nipinlẹ Ọyọ, ọkọ rẹ, Ọgbẹni Azeez Giwa, la gbọ po fibinu ki obinrin naa mọlẹ, ko tiẹ ro ti pe o diwọ disẹ sinu, o lu u bii ẹni lu baara debii pe obinrin naa dagbere faye lẹyin wakati mẹta ti alubami naa waye. Owurọ ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, niṣẹlẹ ọhun waye laduugbo Sango, niluu Ṣaki. A gbọ pe lati ọjọ Satide ni ede aiyede kan ti bẹ silẹ laarin tọkọ-taya yii, ọrọ nipa oyun tiyawo naa ni ni wọn lo dija, wọn lọkọ sọ pe oun kọ loun loyun, ti wọn si bẹrẹ si i ṣe gbolohun asọ titi tọrọ naa fi di nla mọ wọn lọwọ. Wọn lawọn agbaagba adugbo to wa nitosi da sọrọ naa lalẹ ọjọ Abamẹta, Satide, nigba ti wọn tun gburoo ariwo Nimọta ati ọkọ rẹ, ti wọn si rọ awọn mejeeji pe ki wọn bomi suuru mu, ki wọn lọọ sun. Bi ilẹ ṣe mọ ni wọn ni ija ọhun tun burẹkẹ laarin wọn, wọn ni ibinu gidi ni baale ile naa ba ji, lo ba ki iyawo ẹ mọlẹ, o si bẹrẹ si i lu obinrin naa nilukilu. Iṣẹlẹ yii ni wọn lo mu kawọn eeyan to ja Abilekọ yii gba lọwọ ọkọ ẹ sare gbe e digbadigba lọ sileewosan aladaani kan to wa niluu Ṣaki, latari bi obinrin ṣe n kigbe irora pẹlu oyun ninu, awọn nọọsi ati dokita ọsibitu naa si bẹrẹ si i sare lati doola ẹmi ẹ. Nnkan bii wakati mẹta lẹyin ti wọn n fun Nimọta ni itọju iṣegun yii lawọn dokita kede pe o papa dakẹ.


Wọn lawọn agbaagba adugbo to wa nitosi da sọrọ naa lalẹ ọjọ Abamẹta, Satide, nigba ti wọn tun gburoo ariwo Nimọta ati ọkọ rẹ, ti wọn si rọ awọn mejeeji pe ki wọn bomi suuru mu, ki wọn lọọ sun. Bi ilẹ ṣe mọ ni wọn ni ija ọhun tun burẹkẹ laarin wọn, wọn ni ibinu gidi ni baale ile naa ba ji, lo ba ki iyawo ẹ mọlẹ, o si bẹrẹ si i lu obinrin naa nilukilu. Iṣẹlẹ yii ni wọn lo mu kawọn eeyan to ja Abilekọ yii gba lọwọ ọkọ ẹ sare gbe e digbadigba lọ sileewosan aladaani kan to wa niluu Ṣaki, latari bi obinrin ṣe n kigbe irora pẹlu oyun ninu, awọn nọọsi ati dokita ọsibitu naa si bẹrẹ si i sare lati doola ẹmi ẹ. Nnkan bii wakati mẹta lẹyin ti wọn n fun Nimọta ni itọju iṣegun yii lawọn dokita kede pe o papa dakẹ. Boya ẹnikan ti ta abẹṣẹẹku-bii-ojo Azeez yii lolobo ni o, boya ara lo si fu u, wọn lọkunrin naa ti dawati nile to n gbe, o ti sa lọ, ṣugbọn awọn mọlẹbi oloogbe ti lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa, awọn agbofinro si ti n wa a kiri bayii. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Ọyọ ko ti i le fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, ko ti i gbe ipe rẹ titi dasiko ti a fi n ko iroyin yii jọ, ṣugbọn Ọgbẹni Oluwọle, ọlọpaa to n ṣiṣẹ pẹlu teṣan Ṣaki sọ pe ootọ niṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, o lawọn mọlẹbi iyawo naa ti waa fi ọrọ naa to awọn leti, wọn si ti lọọ gba oku ẹni wọn lati lọọ sin in, ati pe awọn ṣi n wa afurasi ọdaran naa ti wọn lo ti na papa bora bayii.


Boya ẹnikan ti ta abẹṣẹẹku-bii-ojo Azeez yii lolobo ni o, boya ara lo si fu u, wọn lọkunrin naa ti dawati nile to n gbe, o ti sa lọ, ṣugbọn awọn mọlẹbi oloogbe ti lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa, awọn agbofinro si ti n wa a kiri bayii. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Ọyọ ko ti i le fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, ko ti i gbe ipe rẹ titi dasiko ti a fi n ko iroyin yii jọ, ṣugbọn Ọgbẹni Oluwọle, ọlọpaa to n ṣiṣẹ pẹlu teṣan Ṣaki sọ pe ootọ niṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, o lawọn mọlẹbi iyawo naa ti waa fi ọrọ naa to awọn leti, wọn si ti lọọ gba oku ẹni wọn lati lọọ sin in, ati pe awọn ṣi n wa afurasi ọdaran naa ti wọn lo ti na papa bora bayii.


Eyi ni idi ti wọn o ṣe ti i fi Sunday Igboho silẹ ni Kutọnu

Faith Adebọla Pẹlu bo ṣe ku ọjọ diẹ ko pe oṣu mẹrin gbako ti gbajugbaja ajijagbara ilẹ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ, tawọn eeyan mọ si Sunday Igboho, ti wa lahaamọ ẹwọn lorileede Olominira Benin, ọkan ninu awọn aṣaaju Agbẹjọro rẹ, Amofin Agba Yọmi Aliu, ti ṣalaye idi ti wọn o ṣe ti i fi ọkunrin oniṣowo naa silẹ lahaamọ. Ninu ọrọ kan to ba akọroyin iweeroyin Vanguard sọ lọjọ Abamẹta, Satide, to kọja yii, Aliu ṣalaye pe ki i ṣe nitori ẹjọ tabi ẹsun ọdaran eyikeyii ni wọn ṣe tori ẹ da Sunday Igboho duro siluu Kutọnu, lorileede Bẹnẹ, ti wọn o si tu u silẹ, tabi gbọ ẹjọ rẹ, o lọkunrin naa ko ni ẹjọ kankan lati jẹ lorileede ọhun. “Igboho ṣi wa ni Kutọnu, ko lẹjọ kankan i jẹ lori ọrọ Naijiria rara, ko si ẹsun kankan lọrun ẹ titi di bi mo ṣe n sọrọ yii. Pasipọọtu arinrinajo ECOWAS lo fi wọ Kutọnu, ofin ECOWAS si faaye gba ẹnikẹni to ba niwee wọn, tabi pasipọọtu wọn lọwọ, lati duro tabi gbe nibikibi ti aṣẹ ajọ ECOWAS ba nasẹ de, orileede Benin ṣi wa lara wọn, tori naa, Sunday Igboho ko rufin kan to le mu ki wọn da a duro sibi to wa yẹn. Ṣugbọn gẹgẹ bi mo ṣe maa n sọ tẹlẹ, Naijiria ni ko jẹ ki wọn ti fi i silẹ, Naijiria lo n paṣẹ ohun ti wọn fẹ ki orileede Kutọnu ṣe lori ẹ fun wọn, bii ọkan lara awọn ipinlẹ Naijiria ni Kutọnu ri sijọba wa. Wọn o le ba a ṣẹjọ ni Kutọnu tori ko dẹṣẹ kan nibẹ, ijọba si ti wa gbogbo ọna ti wọn aa fi gbe e pada wale, ṣugbọn ko ṣee ṣe.


Pasipọọtu arinrinajo ECOWAS lo fi wọ Kutọnu, ofin ECOWAS si faaye gba ẹnikẹni to ba niwee wọn, tabi pasipọọtu wọn lọwọ, lati duro tabi gbe nibikibi ti aṣẹ ajọ ECOWAS ba nasẹ de, orileede Benin ṣi wa lara wọn, tori naa, Sunday Igboho ko rufin kan to le mu ki wọn da a duro sibi to wa yẹn. Ṣugbọn gẹgẹ bi mo ṣe maa n sọ tẹlẹ, Naijiria ni ko jẹ ki wọn ti fi i silẹ, Naijiria lo n paṣẹ ohun ti wọn fẹ ki orileede Kutọnu ṣe lori ẹ fun wọn, bii ọkan lara awọn ipinlẹ Naijiria ni Kutọnu ri sijọba wa. Wọn o le ba a ṣẹjọ ni Kutọnu tori ko dẹṣẹ kan nibẹ, ijọba si ti wa gbogbo ọna ti wọn aa fi gbe e pada wale, ṣugbọn ko ṣee ṣe. Igbagbọ ati ireti wa ni pe wọn maa fi i silẹ laipẹ, tori ijọba Naijiria ti lawọn maa fi ọgbọn oṣelu yanju ọrọ oun ati ti Nnamdi Kanu, a o si lodi si i ti wọn ba ṣe bẹẹ, ṣugbọn toju tiyẹ laparo wa fi n riran lori ọrọ naa.” Olori ẹgbẹ awọn to fẹẹ ya kuro lara Naijiria, ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua, Ọjọgbọn Banji Akintoye, naa sọ pe ijọba Naijiria ni ko jẹ ki wọn ti tu Oloye Sunday Adeyẹmọ silẹ. Ninu atẹjade kan ti Agbẹnusọ rẹ, Kọmureedi Adelẹyẹ Maxwell, fi lede lopin ọsẹ yii lori ibi ti nnkan de duro lori ọrọ ọkunrin naa, Akintoye ni “bi mo ṣe n ba yin sọrọ yii, ko si ẹsun kan, ko si iwe ẹsun tabi ẹṣẹ kan pato, bẹẹ ni a o ri iwe pe ijọba Naijiria fẹ ki wọn gbe e pada wale. Ilana idajọ orileede Bẹnẹ yatọ gedegede si ti Naijiria, adajọ to paṣẹ ahamọ fun Sunday Igboho ki i ṣe adajọ to n gbọ ẹjọ, adajọ oluṣewadii ni, o ni ko wa nibẹ koun fi pari iwadii toun n ṣe, wọn lawọn n wadii lati mọ idi to fi wa lorileede awọn tabi idi to fi fẹẹ gba ibẹ kọja, boya niṣe lo fẹẹ da wahala kan silẹ fawọn.


Igbagbọ ati ireti wa ni pe wọn maa fi i silẹ laipẹ, tori ijọba Naijiria ti lawọn maa fi ọgbọn oṣelu yanju ọrọ oun ati ti Nnamdi Kanu, a o si lodi si i ti wọn ba ṣe bẹẹ, ṣugbọn toju tiyẹ laparo wa fi n riran lori ọrọ naa.” Olori ẹgbẹ awọn to fẹẹ ya kuro lara Naijiria, ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua, Ọjọgbọn Banji Akintoye, naa sọ pe ijọba Naijiria ni ko jẹ ki wọn ti tu Oloye Sunday Adeyẹmọ silẹ. Ninu atẹjade kan ti Agbẹnusọ rẹ, Kọmureedi Adelẹyẹ Maxwell, fi lede lopin ọsẹ yii lori ibi ti nnkan de duro lori ọrọ ọkunrin naa, Akintoye ni “bi mo ṣe n ba yin sọrọ yii, ko si ẹsun kan, ko si iwe ẹsun tabi ẹṣẹ kan pato, bẹẹ ni a o ri iwe pe ijọba Naijiria fẹ ki wọn gbe e pada wale. Ilana idajọ orileede Bẹnẹ yatọ gedegede si ti Naijiria, adajọ to paṣẹ ahamọ fun Sunday Igboho ki i ṣe adajọ to n gbọ ẹjọ, adajọ oluṣewadii ni, o ni ko wa nibẹ koun fi pari iwadii toun n ṣe, wọn lawọn n wadii lati mọ idi to fi wa lorileede awọn tabi idi to fi fẹẹ gba ibẹ kọja, boya niṣe lo fẹẹ da wahala kan silẹ fawọn. A ti lero pe titi ipari oṣu kẹwaa, gbogbo ẹ yoo ti yanju, ṣugbọn oṣu kọkanla lo tun ti n lọ yii. Ṣugbọn nibi ti a ba iṣẹ de nibi, ọkan wa balẹ pe Oloye Sunday Igboho maa dẹni ominira laipẹ. Ni ti ọrọ ijijagbara tabi yiya kuro lara orileede Naijiria, ko si biboju wẹyin o, arọni o wale, Onikoyi o sinmi ogun ni o, ajọṣe ilẹ Yoruba pẹlu Naijiria gbọdọ dopin ni, ajọṣe yii o ṣe wa lanfaani kan lati igba pipẹ, o si da mi loju pe o maa dopin laipẹ pẹlu,” bẹẹ ni Ọjọgbọn ẹni ọdun mẹrindinlaaadọrun naa sọ.


A ti lero pe titi ipari oṣu kẹwaa, gbogbo ẹ yoo ti yanju, ṣugbọn oṣu kọkanla lo tun ti n lọ yii. Ṣugbọn nibi ti a ba iṣẹ de nibi, ọkan wa balẹ pe Oloye Sunday Igboho maa dẹni ominira laipẹ. Ni ti ọrọ ijijagbara tabi yiya kuro lara orileede Naijiria, ko si biboju wẹyin o, arọni o wale, Onikoyi o sinmi ogun ni o, ajọṣe ilẹ Yoruba pẹlu Naijiria gbọdọ dopin ni, ajọṣe yii o ṣe wa lanfaani kan lati igba pipẹ, o si da mi loju pe o maa dopin laipẹ pẹlu,” bẹẹ ni Ọjọgbọn ẹni ọdun mẹrindinlaaadọrun naa sọ.


Lẹyin to ge ori ọmọ rẹ ati tẹnikan lati fi ṣoogun owo, Monday tun lọọ ge ori obinrin to ku lasiko ibimọ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Monday Karezu lọkunrin to gbe ori eeyan dani yii n jẹ, ẹni ọdun mejilelọgbọn (32) ni, ṣugbọn ori kẹta ti yoo ge lati fi ṣoogun owo lo gbe dani yii. Ori obinrin kan to ku lasiko ibimọ loṣu mẹta sẹyin ni. Baba keji to wa lẹgbẹẹ rẹ ni wọn pe orukọ tiẹ ni Anagonou Kamelan, ẹni ọdun mẹrinlelogoji lo pe ara ẹ fawọn ọlọpaa to mu wọn nipinlẹ Ogun lọjọ Kẹta oṣu kọkanla yii, ọmọ orilẹ-ede Togo ni. Anagonou lo mu Monday lọ sile babalawo to fẹẹ ba a fi ori obinrin yii ṣowo, nibi ti ọrọ naa ti kan oun niyẹn. Ohun to ṣẹlẹ gan-an gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi ti i ṣe Alukoro ọlọpaa Ogun, ṣe fi sita, ni pe Monday to jẹ ọmọ bibi orilẹ-ede Olominira Bẹnnẹ, ti n wa ọna ti yoo fi lowo tipẹ. Ọmọ rẹ obinrin to jẹ ọmọ oṣu mẹsan-an pere ni wọn lo kọkọ pa, to ge ori rẹ lọ fawọn ti yoo ba a fi ṣoogun owo, ṣugbọn oogun naa ko jẹ, o kan wulẹ fẹmi ọmọde naa ṣofo ni.


Anagonou lo mu Monday lọ sile babalawo to fẹẹ ba a fi ori obinrin yii ṣowo, nibi ti ọrọ naa ti kan oun niyẹn. Ohun to ṣẹlẹ gan-an gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi ti i ṣe Alukoro ọlọpaa Ogun, ṣe fi sita, ni pe Monday to jẹ ọmọ bibi orilẹ-ede Olominira Bẹnnẹ, ti n wa ọna ti yoo fi lowo tipẹ. Ọmọ rẹ obinrin to jẹ ọmọ oṣu mẹsan-an pere ni wọn lo kọkọ pa, to ge ori rẹ lọ fawọn ti yoo ba a fi ṣoogun owo, ṣugbọn oogun naa ko jẹ, o kan wulẹ fẹmi ọmọde naa ṣofo ni. Lẹyin to ṣe ti ọmọ rẹ tan ni wọn lo tun lọọ hu oku ẹni kan, to ge ori iyẹn naa lati fi ṣawure owo, ṣugbọn iyẹn naa ko tun jẹ fun un. Nigba ti iyẹn naa ko ṣiṣẹ ni Monday fọrọ lọ Anagonou, iyẹn lo sọ fun un pe oun mọ babalawo kan to mọ oogun owo i ṣe gidi. O sọ fun Monday pe to ba le ri ori eeyan mi-in gbe wa lọtẹ yii, o daju pe awure to fẹẹ ṣe naa yoo jẹ, yoo si di olowo tabua.


Lẹyin to ṣe ti ọmọ rẹ tan ni wọn lo tun lọọ hu oku ẹni kan, to ge ori iyẹn naa lati fi ṣawure owo, ṣugbọn iyẹn naa ko tun jẹ fun un. Nigba ti iyẹn naa ko ṣiṣẹ ni Monday fọrọ lọ Anagonou, iyẹn lo sọ fun un pe oun mọ babalawo kan to mọ oogun owo i ṣe gidi. O sọ fun Monday pe to ba le ri ori eeyan mi-in gbe wa lọtẹ yii, o daju pe awure to fẹẹ ṣe naa yoo jẹ, yoo si di olowo tabua. Eyi ni Monday to n gbe lagbegbe Sabo, l’Abẹokuta, ṣe lọọ hu oku obinrin kan to ku nitosi ile rẹ, ni nnkan bii oṣu mẹta sẹyin ni wọn ni obinrin yii ku lasiko to fẹẹ bimọ. Oku naa ni Monday hu, to ge ori rẹ to si gbe e sinu apo, o di ọdọ Anagonou to fẹẹ mu un lọ sile babalawo. Awọn ko mọ pe olobo ti ta awọn ọlọpaa ẹka itọpinpin (SCIID), awọn iyẹn ti gbọ pe awọn ọkunrin meji kan n gbe ori eeyan lọ sile babalawo to fẹẹ ba wọn ṣoogun owo, wọn ti lọọ faraṣoko sibi kan de wọn, bi wọn si ti gbe ọkada de ile babalawo naa lawọn ọlọpaa yọ si wọn gulẹ, bi wọn ṣe mu wọn niyẹn.


Eyi ni Monday to n gbe lagbegbe Sabo, l’Abẹokuta, ṣe lọọ hu oku obinrin kan to ku nitosi ile rẹ, ni nnkan bii oṣu mẹta sẹyin ni wọn ni obinrin yii ku lasiko to fẹẹ bimọ. Oku naa ni Monday hu, to ge ori rẹ to si gbe e sinu apo, o di ọdọ Anagonou to fẹẹ mu un lọ sile babalawo. Awọn ko mọ pe olobo ti ta awọn ọlọpaa ẹka itọpinpin (SCIID), awọn iyẹn ti gbọ pe awọn ọkunrin meji kan n gbe ori eeyan lọ sile babalawo to fẹẹ ba wọn ṣoogun owo, wọn ti lọọ faraṣoko sibi kan de wọn, bi wọn si ti gbe ọkada de ile babalawo naa lawọn ọlọpaa yọ si wọn gulẹ, bi wọn ṣe mu wọn niyẹn. Ọga ọlọpaa nipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, paṣẹ pe ki wọn ṣewadii iru iṣẹ ibi bayii to ṣee ṣe kawọn eeyan yii ti ṣe sẹyin, ki wọn si gbe wọn lọ si kootu fun igbẹjọ.


Ọga ọlọpaa nipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, paṣẹ pe ki wọn ṣewadii iru iṣẹ ibi bayii to ṣee ṣe kawọn eeyan yii ti ṣe sẹyin, ki wọn si gbe wọn lọ si kootu fun igbẹjọ.


Akẹkọọ ki olukọ rẹ mọlẹ ni Fasiti Ilọrin, o lu u bii aṣọ ofi

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ọjọbọ, Tọsidee, ọṣẹ to kọja yii, ni akẹkọọ Fasiti Ilọrin, nipinlẹ Kwara, Captain Walz, lu olukọ rẹ, Arabinrin Zakariya, lalubami, fẹsun pe olukọ naa kọ lati ran an lọwọ lori ọrọ SIWẸSI ti ko ṣe, ti olukọ naa si ti wa lẹsẹ-kan-aye ẹṣẹ-kan-ọrun bayii. ALAROYE gbọ pe akẹkọọ ọhun ti ọpọ eeyan mọ si Captain Walz, ni wọn fẹsun kan pe ko ṣe SIWẸSI, to pan dandan fun gbogbo akẹkọọ lati ṣe ni ẹka rẹ, to si n wa iranwọ awọn olukọ naa, ṣugbọn ti wọn o ṣetan lati ran an lọwọ. O pinnu lọkan rẹ pe oun yoo fi oju awọn olukọ ọhun ri mabo. Alẹ Ọjọruu, Wẹsidee, lo gbera lọ silẹ olugbani nimọran ni lẹburu wọn (L. A), o n gba geeti mọ ọn lori, ṣugbọn iyẹn ko si geeti. Owurọ Ọjọbọ, Tọsidee, lo gba inu ọgba ileewe Fasiti Ilọrin lọ, o lọọ ba olukọ to n bojuto iṣẹ akanṣe rẹ, iyẹn Arabinrin Zakariya, lọọfiisi rẹ, lo ba bẹrẹ si lu u bii aṣọ ofi, Ileewosan olukọni Fasiti Ilọrin ni olukọ naa wa bayii, to si wa lẹsẹ-kan-aye, ẹsẹ-kan-ọrun. Awọn ẹṣọ alaabo inu ọgba Fasiti Ilọrin ti mu akẹkọọ naa, ti wọn si ti fa a le ọlọpaa lọwọ.


Awọn oṣiṣẹ ijọba meji tọwọ tẹ lori ẹsun tita ọmọ were lọna aitọ ti foju bale-ẹjọ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Meji lara awọn oṣiṣẹ ijọba ipinlẹ Ondo ti wọn fẹsun kan laipẹ yii pe wọn ta ọmọ obinrin ọlọdẹ ori kan lọna ti ko bofin mu ti foju bale-ẹjọ ẹjọ giga kan to wa l’Akurẹ. Awọn afurasi mejeeji, Sarumi Adeyẹmi ati Orisamẹhin Florence Bọsẹde, ni wọn wọ lọ sile-ẹjọ ọhun lori ẹsun gbigbimọ-pọ huwa to lodi sofin ati ole jija. Wọn fẹsun kan wọn pe wọn ji ọmọ ẹnikan ti wọn porukọ rẹ ni Deborah Iretioluwa Ọlọrundare ti wọn si ṣe pasipaarọ rẹ pẹlu ọmọ mi-in ti ko pe lọmọ. Iṣẹlẹ yii ni wọn lo waye nileesẹ to n ri sọrọ awọn obinrin ati idagbasoke awujọ ti ipinlẹ Ondo lọjọ kẹrinla, oṣu kẹsan-an, ọdun 2020. Awọn olujẹjọ naa ni wọn lawọn ko jẹbi lẹyin ti wọn ka awọn ẹsun ti wọn fi kan wọn si wọn leti. Agbẹjọro awọn afurasi ọhun, Amofin Steve Adebọwale ati Victor Ọlatoyegun, ni wọn ti kọkọ fun awọn onibaara awọn ni beeli lori iṣẹlẹ yii kan naa ninu oṣu kẹrin, ọdun ta a wa yii, eyi ti adajọ agba nipinlẹ Ondo tẹlẹ mọ nipa rẹ.


Iṣẹlẹ yii ni wọn lo waye nileesẹ to n ri sọrọ awọn obinrin ati idagbasoke awujọ ti ipinlẹ Ondo lọjọ kẹrinla, oṣu kẹsan-an, ọdun 2020. Awọn olujẹjọ naa ni wọn lawọn ko jẹbi lẹyin ti wọn ka awọn ẹsun ti wọn fi kan wọn si wọn leti. Agbẹjọro awọn afurasi ọhun, Amofin Steve Adebọwale ati Victor Ọlatoyegun, ni wọn ti kọkọ fun awọn onibaara awọn ni beeli lori iṣẹlẹ yii kan naa ninu oṣu kẹrin, ọdun ta a wa yii, eyi ti adajọ agba nipinlẹ Ondo tẹlẹ mọ nipa rẹ. Wọn ni o ku sọwọ ile-ẹjọ lati pinnu boya ki wọn tun ṣẹṣẹ gba beeli awọn mejeeji ni tabi ki wọn ṣi duro lori beeli ti wọn ti kọkọ fun wọn. Nigba to n gbe ipinnu rẹ kalẹ, Onidaajọ Adeyẹmi Fasanmi ti ile-ẹjọ giga ọhun ni oun faaye beeli wọn silẹ pẹlu miliọnu kan Naira ati oniduuro kan to jẹ onipele kejila lẹnu iṣẹ ijọba. Ọjọ kejidinlogun, ikọkandinlogun ati ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu kin-in-ni, ọdun 2022, ni igbẹjọ yoo tun maa tẹsiwaju.


Wọn ni o ku sọwọ ile-ẹjọ lati pinnu boya ki wọn tun ṣẹṣẹ gba beeli awọn mejeeji ni tabi ki wọn ṣi duro lori beeli ti wọn ti kọkọ fun wọn. Nigba to n gbe ipinnu rẹ kalẹ, Onidaajọ Adeyẹmi Fasanmi ti ile-ẹjọ giga ọhun ni oun faaye beeli wọn silẹ pẹlu miliọnu kan Naira ati oniduuro kan to jẹ onipele kejila lẹnu iṣẹ ijọba. Ọjọ kejidinlogun, ikọkandinlogun ati ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu kin-in-ni, ọdun 2022, ni igbẹjọ yoo tun maa tẹsiwaju.


Ẹlẹrii tijọba fẹẹ mu wa lẹru n ba oun lati koju Baba Ijẹṣa nile-ẹjọ

Faith Adebọla, Eko Meji ninu awọn ẹlẹrii tijọba ipinlẹ Eko fọkan tẹ lati jẹrii ta ko Baba Ijẹṣa lori ẹjọ ifipa ba ọmọde ṣeṣekuṣe to n jẹ lọwọ ti taku lati fara han ni kootu to n gbọ awọn ẹsun akanṣe atorọ to jẹ mọ ifipabanilopọ, eyi to fikalẹ siluu Ikẹja, nipinlẹ Eko. Wọn lẹru n ba awọn, awọn o si le duro niwaju Baba Ijẹṣa jẹrii ta ko o. Agbẹjọro fun olupẹjọ ti i ṣe ijọba ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Yusuf Sule, lo ṣipaya ọrọ yii niwaju adajọ lọjọ Ẹti, Furaidee yii, nigba to n ṣalaye idi ti awọn ẹlẹrii toun fẹẹ ko wa si kootu ta ko gbajugbaja oṣere tiata ati adẹrin-in poṣonu nni, Ọlanrewaju James Omiyinka, tawọn eeyan mọ si Baba Ijẹṣa, ko fi yọju sile-ẹjọ naa. Nigba ti Adajọ Oluwatoyin Taiwo to ti n gbọ ẹjọ naa lati ibẹrẹ beere pe ki olujẹjọ ko awọn ẹlẹrii rẹ jade lati sọ ẹri wọn niwaju afurasi ọdaran, iyẹn Baba Ijẹṣa, Ọgbẹni Sule ni: “Oluwa mi, ọlọpaa ni ẹlẹrii ki-in-ni, ko si le wa si kootu lonii tori wọn ṣẹṣẹ gbe e lọ si ẹka ileeṣẹ ọlọpaa mi-in ni, awọn ọga ẹ ko si ti i yọnda fun un pe ko waa ṣelẹrii ẹjọ yii. Ẹlẹrii keji loun o le wa si kootu yii lonii, Oluwa mi, o lẹru n ba oun lati duro niwaju olujẹjọ yii koun si maa jẹrii ta ko o. Gbogbo iṣapa ti mo ṣe lati le ri ọkan ninu wọn mu wa ko mu eso jade. Mo rọ ile-ẹjọ yii lati sun igbẹjọ naa siwaju, mo fi da ile-ẹjọ yii loju pe gbogbo awọn ẹlẹrii wọnyi lo maa ba mi de kootu lọjọ mẹjọ.” Bayii ni agbẹjọro naa tẹwọ ẹbẹ si adajọ. Adajọ Oluwatoyin Taiwo beere boya olujẹjọ ni ohunkohun lodi si ẹbẹ olupẹjọ rẹ yii, wọn lawọn o ni.