Ààrẹ Buhari Yóò Ṣé Ìfilọ́lẹ̀ Àwọn Ìṣẹ́ Àkànṣe Ní Ìpínlẹ̀ Èkó

Ìjọba ìpínlẹ̀ Èkó ní ọjọ́ Ẹtì sọ pé Ààrẹ Muhammadu Buhari yóò ṣé ìfilọ́lẹ̀ àwọn iṣẹ́ àkànṣe márùn ní ìpínlẹ̀ náà láti ọjọ́ kẹta-lé-lógún (23) sí ọjọ́ kẹ̀rin-lé-lógún (24) Oṣù Kínní ọdún yìí. Komisana fún Ìròyìn àtí Ìlànà, Ọ̀gbẹ́ni Gbenga Omotoso sọ èyí dì mímọ̀ ní Ikeja, Olú ìlú ìpínlẹ̀ Èkó, làkókò àpéjọpọ̀ àwọn òníròyìn tí a fí sami sí: “Ayẹyẹ tí Ìgbìmọ̀ Iṣẹ́ àkànṣe.” Omotoso ṣàlàyé pé àwọn iṣẹ́ àkànṣe márùn ùn ní Ààrẹ yóò ṣé ìfilọ́lẹ̀ rẹ̀ ní. Tún kà nípa: Ìpínlẹ̀ Èkó Ṣègbékalẹ̀ Ètò Ìmúgbòòrò Sí Àwọn Ilé Ìtọjú Ìlera Alàkọ́bẹ̀rẹ̀ * Ìbùdó Òkun Lekki (Àjọṣepọ̀ ìjọba àtí Aladani) * 32-metric tọ́ọ̀nù wákàtí kàn, Lagos Rice Mill, Imota * 18.75-kilomita opopona onilá mẹ́fà tó lagbara Eleko Junction sí Epe Expressway * John Randle, Ile-iṣẹ àṣà àti ìtàn Yorùbá * Reluwee Èkó tuntun (Lagos Blue Rail) Àti * Ilé-iṣẹ́ èpò MRS, Apapa (Aladani) Lekan Orenuga


Ọlọ́pàá Nàìjíríà Pín Òwò Fún Ìdílé Àwọn Ọlọ́pàá Tó Pàdánù Ẹ̀mí Wọ́n Lẹ́nù Ìṣẹ́

Ọlọ́pàá Nàìjíríà sọ pé òun tí bẹ̀rẹ̀ pínpín ìwé sọwedowo fún àwọn òṣìṣẹ́ òún tó pàdánù ẹ̀mí wọ́n làkókò tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ sìn ìlú Bàbá wọ́n àti àwọn tó ní ìfárapá èyí tó sọ wọ́n dí aláàbọ̀ àrá lẹ́nù ìṣẹ́. Ọgá àgbà fún Ọlọ́pàá IGP Usman Alkali ló sọ èyí dì mímọ̀ làkókò tó ń pín àpapọ̀ ìyè òwò bílíọ̀nù mẹtala Náírà tí wọ́n fún ẹgbẹ̀rún méje ìdílé tí àwọn òṣìṣẹ́ wọ́n tó kú àtí àwọn tó f’arapa tàbí tí wọ́n dì aláàbọ̀ àrá lẹ́nù iṣẹ́ wọ́n láàrín ọdún 2012 sí 2020. Tún kà nípa: Ọgá Ọlọ́pàá Ìpínlẹ̀ Borno Pín Àwọn Ọlọ́pàá Káàkiri Ìpínlẹ̀ Náà O tún ṣé ìlérí àwọn ìrànlọ́wọ́ òún mère mère fún àwọn ìdílé àti ẹ̀bi ọlọ́pàá bóyá tí ń ṣiṣẹ́ lọ̀wọ̀, fẹ́yìn tí, tàbí tí wọ́n pà lẹ́nù iṣẹ́ látí lé fí ìsọkan rínlẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọrọ̀ wọ́n tó ní “esprit de Corps” láàrín àwọn òun èlò ìdílé ọlọ́pàá. Lekan Orenuga


Ìpínlẹ̀ Èkó Ṣègbékalẹ̀ Ètò Ìmúgbòòrò Sí Àwọn Ilé Ìtọjú Ìlera Alàkọ́bẹ̀rẹ̀

Ìgbìmọ̀ Ìtọjú Ìlera àkọ́kọ́ tí ìpínlẹ̀ Èkó (Lagos State Primary Health Care Board LSPHCB) tí ṣé ìfilọ́lẹ̀ ìdàgbàsókè àwọn ilé-iṣẹ́ Ìlera alakọbẹrẹ ogún (20) (Primary Healthcare Center PHCs) ní àwọn ìpín márùn ùn tí ìpínlẹ̀ Èkó láti mú àwọn iṣẹ́ ìlera náà dára síi. Akọ̀wé àgbà ìjọba ìpínlẹ̀ Èkó tí ilé iṣẹ́ náà LSPHCB, Dókítà Ibrahim Mustafa, sọ èyí nínú ọrọ̀ kàn tí aṣojú rẹ̀ Filade Olumide, Ìgbákejì Olùdarí ọrọ̀ àwùjọ, ní Ọjọ́bọ̀ ní Èkó. Mustafa ṣàlàyé pé ìgbésẹ náà wà látí mú ìlérí ìjọba ṣẹ́ lórí ìlọsíwájú òún amayedẹrun nínú ètò “THEMES” èyí tí o dúró fún ìlera àti àgbègbè. O fí kún ùn pé ìdàgbàsókè náà ní yóò bẹ̀rẹ̀ ní Mende, Akoka àtí Abule-Nla Healthcare Centres, pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Lagos State Infrastructure Management Agency (LASIAMA) àti àwọn oríṣiríṣi àwọn àgbègbè ìjọba ìbílẹ̀. Tún kà nípa: Ààrẹ Buhari Yóò Ṣé Ìfilọ́lẹ̀ Àwọn Ìṣẹ́ Àkànṣe Ní Ìpínlẹ̀ Èkó Gẹ́gẹ́ bí bi o ti sọ, ìdàgbàsókè náà yóò pèsè àgbègbè tó dára fún àwọn òṣìṣẹ́ ìlera àti àwọn aláìsàn, àtí látí mú ìlọsíwájú bá iṣẹ́ ìlera sí ní àwọn àgbègbè káàkiri ìpínlẹ̀ náà. Àwọn Alága ìbílẹ̀ àwọn àgbègbè ogún tí iṣẹ́ àkànṣe náà yóò tí wáyé, ṣé àdéhùn ìfọwọ́sowọ́pọ̀ wọ́n àti látí jẹ́ kí ìṣàkóso ìjọba ìpínlẹ̀ náà dára síi.


O fí kún ùn pé ìdàgbàsókè náà ní yóò bẹ̀rẹ̀ ní Mende, Akoka àtí Abule-Nla Healthcare Centres, pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Lagos State Infrastructure Management Agency (LASIAMA) àti àwọn oríṣiríṣi àwọn àgbègbè ìjọba ìbílẹ̀. Tún kà nípa: Ààrẹ Buhari Yóò Ṣé Ìfilọ́lẹ̀ Àwọn Ìṣẹ́ Àkànṣe Ní Ìpínlẹ̀ Èkó Gẹ́gẹ́ bí bi o ti sọ, ìdàgbàsókè náà yóò pèsè àgbègbè tó dára fún àwọn òṣìṣẹ́ ìlera àti àwọn aláìsàn, àtí látí mú ìlọsíwájú bá iṣẹ́ ìlera sí ní àwọn àgbègbè káàkiri ìpínlẹ̀ náà. Àwọn Alága ìbílẹ̀ àwọn àgbègbè ogún tí iṣẹ́ àkànṣe náà yóò tí wáyé, ṣé àdéhùn ìfọwọ́sowọ́pọ̀ wọ́n àti látí jẹ́ kí ìṣàkóso ìjọba ìpínlẹ̀ náà dára síi. Lekan Orenuga


U17 AFCON: Ugbade Pé Àgbábọ́ọ̀lù Méjì-Dín-Làádọ́ta Sí Ìbùdó

Àkọ́nì-mọ́ọ̀gbà fún ẹgbẹ́ àgbábọ́ọ̀lù Nàìjíríà tí ọjọ́ orí wọ́n kọjá ọdún mẹ́tà-dín-lógún lọ́ (Nigeria U-17), Nduka Ugbade, tí pé àwọn àgbábọ́ọ̀lù mejidinlaadọta sí ibùdó ní Abùjá ní igbaradi fún ìdíje àwọn tí ọjọ́ orí wọ́n kọjá ọdún mẹ́tà-dín-lógún lọ́ nílẹ̀ Áfríkà (U-17 Africa) tí ọdún yìí. Nínú àtẹ̀jáde kàn tí ẹgbẹ́ àgbábọ́ọ̀lù tí Nigeria Football Federation NFF ní Ọjọ́bọ̀ ní pé, àwọn ẹgbẹ́ àgbábọ́ọ̀lù náà yóò bẹ̀rẹ̀ igbaradi wọ́n ní ọjọ́ Àjé bí àwọn àgbábọ́ọ̀lù tí a pé tí gbọ́dọ̀ wà ní ibùdó ní ọjọ́ Ẹtì, ogún ọjọ́, Oṣù Kíní. Ìdíje U17 náà yóò wáyé ní orílẹ̀-èdè Algeria, látí 8th – 30th Oṣù Kẹrin, ìkọ mẹ́rìn tó bá peregede sí ìpele aṣe kagba ní yóò ṣoju Áfíríkà níbí ìdíje ìfé Àgbáyé FIFA U17 tí orílẹ̀-èdè Peru máa gbalejo rẹ̀ ní ọjọ́ kẹwàá Oṣù kọkànlá sí ọjọ́ Kejì Oṣù Kejìlá ọdún yìí. Tún kà nípa: Ètò Ti Parí Fún Ìfaga-Gbága Ọlọ́rẹ̀ẹ́-Sọ́rẹ̀ẹ́ Láàrin Agbábọ́ọ̀lù Ilẹ̀ Nàìjíríà Àti Zambia Nàìjíríà ló tí gbà ìfé Àgbáyé FIFA U17 náà ní ìgbà márùn ùn ọtọtọ níbí tí wọ́n ti jáwé olubori ní China ní 1985, Japan ní 1993, Korea Republic ní 2007, United Arab Emirates ní 2013 àti Chile ní ọdún 2015. Àwọn àgbábọ́ọ̀lù tí wọ́n fí ìwé pé náà níyì: Richard Odoh, Hameed Ayomide Balogun, Ebube Wisdom Okere, Umar Abubakar, Tochukwu Simeon Ogbabido, Tochukwu Joseph Ogboji, Utibe Friday Silas, Emmanuel Osaro Onotu, Jubril Odeyemi Azeez, Faruq Jimoh, Kevwe Onomigho Iyede, Suleiman Shehu, Abdullahi Buhari, Victor Divine Emmanuel, Daniel Ayomide Egunshola, Abubakar Shuaibu, Ozor Victor Okeke, Emmanuel Michael, Miracle Jackson Ogwor, Light Chijioke Eke, Raphael Oyebanjo, Miracle Agabi Williams, Yahaya Danjuma Lawali, Prince Oche Bawa, Favour Oluwasegun Daniel, Precious Tonye Williams, Jerry Patrick Ogbole, Emmanuel Junior Chidi, Mubarak Emmanuel Suleiman, Abubakar Ibrahim Zubairu, Richard Oliseamaka Uche, Joseph Oluwatobi Robert, Michael Uche Ogba, John Auta, Shola Oluwafemi Kolo, Pascal Obioma Uzoho, Victor Friday, Itaribo Ayebaekepriye, Jeremiah Oluwaseyi Olaleke, Basil Chimaobi Mbata, Oluwadare Olodan, Precious Benjamin, Tochukwu Michael Agbo, Samuel Aderibigbe, Abubakar Idris Abdullahi, Umar Jamiu, Tijjani Mohammed, Abdullahi Haruna Lekan Orenuga


Iná Bẹ̀sílẹ̀ Ní South Korea, Sọ́ Ọ̀ọ́dẹ́gbẹ̀ta Ènìyàn Dì Aláìnílélórí Ní Guryong

Ó fẹ́rẹ̀ tó Ọ̀ọ́dẹ́gbẹ̀ta (500) àwọn ènìyàn ní a yọ̀ kúrò ní ilé wọ́n ní ọjọ́ Ẹtì lẹyìn tí ìnà ṣẹ̀lẹ̀ ní abúlé Guryong. Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn ṣé sọ, kò tíì sí ẹní tó pàdánù ẹ̀mí rẹ̀, bẹ́ẹ̀ní ẹnikẹni kò fí àrà pàá. Fanran kàn lórí ayélujára fihàn pé iná náà jó òpọ̀lọpọ̀ ilé pèlú àwon èéfín iná ṣé bôlẹ̀. Ẹ̀gbẹ́rìn àwọn òṣìṣẹ́ pajawiri ló tí wá nílẹ̀ látí ṣé ìrànlọ́wọ́ fún àwọn olùgbé náà. Díẹ̀ nínù wọ́n ní a tí rí òṣìṣẹ́ oníjà iná, agbofinro àti àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba mìíràn bẹ́ẹ̀ ní bàálù kékeré mẹwàá ń fo lórí òfurufú fún ìrànwọ́ bákannáà, Shin Yong-ho, òṣìṣẹ́ ilé iṣẹ́ iná Gangnam (Gangnam Fire Station) sọ́. Ààrẹ South Korea Yoon Suk Yeol, tó wà ní Switzerland níbí àpéjọ Ìṣòwò Àgbáyé, ní wọ́n tí fí ìṣẹ̀lẹ̀ náà tó létí, ló tí pàṣẹ ìrànwọ́ látí ọdọ gbogbo àwọn élétó ààbò nì ìbámu sí ilé iṣẹ́ Ààrẹ Yoon tún rọ̀ àwọn ìjọba ìbílẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ kọ̀ọ́kàn látí ríi dájú pé wọ́n kó àwọn olùgbé náà kúrò àtí ríi dájú pé wọ́n pèsè ààbò tó dájú fún àwọn òṣìṣẹ́ ìgbàlà náà, ọfiisi rẹ sọ.


Ẹ̀gbẹ́rìn àwọn òṣìṣẹ́ pajawiri ló tí wá nílẹ̀ látí ṣé ìrànlọ́wọ́ fún àwọn olùgbé náà. Díẹ̀ nínù wọ́n ní a tí rí òṣìṣẹ́ oníjà iná, agbofinro àti àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba mìíràn bẹ́ẹ̀ ní bàálù kékeré mẹwàá ń fo lórí òfurufú fún ìrànwọ́ bákannáà, Shin Yong-ho, òṣìṣẹ́ ilé iṣẹ́ iná Gangnam (Gangnam Fire Station) sọ́. Ààrẹ South Korea Yoon Suk Yeol, tó wà ní Switzerland níbí àpéjọ Ìṣòwò Àgbáyé, ní wọ́n tí fí ìṣẹ̀lẹ̀ náà tó létí, ló tí pàṣẹ ìrànwọ́ látí ọdọ gbogbo àwọn élétó ààbò nì ìbámu sí ilé iṣẹ́ Ààrẹ Yoon tún rọ̀ àwọn ìjọba ìbílẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ kọ̀ọ́kàn látí ríi dájú pé wọ́n kó àwọn olùgbé náà kúrò àtí ríi dájú pé wọ́n pèsè ààbò tó dájú fún àwọn òṣìṣẹ́ ìgbàlà náà, ọfiisi rẹ sọ. Àwọn aláṣẹ tí kílọ fún àwọn olùgbé Guryong lori èwù tó wà lórí ibùgbé wọ́n pàtàkì jùlọ àjálù pẹ̀lú èyí tí ìjọba ìpínlẹ̀ Gangnam tí sọ lórí òpó ayélujára rẹ̀ ní ọdún 2019 nípa èwù iná. Lekan Orenuga


Àwọn aláṣẹ tí kílọ fún àwọn olùgbé Guryong lori èwù tó wà lórí ibùgbé wọ́n pàtàkì jùlọ àjálù pẹ̀lú èyí tí ìjọba ìpínlẹ̀ Gangnam tí sọ lórí òpó ayélujára rẹ̀ ní ọdún 2019 nípa èwù iná. Lekan Orenuga


Àwọn Òṣìṣẹ́ Ojú-pópó Orílẹ̀-èdè Senegal Yànṣẹ́ Lòdì Lórí Ààbò Ojú Ọ̀nà

Ẹ̀ka ìrìna tí Orílẹ̀-èdè Senegal pẹ̀lú àwọn ẹgbẹ́ lẹ́kà náà tí darapọ̀ lórí iyànṣẹ́ lòdì látí takò ìgbésẹ ìjọba látí dẹkùn àwọn ìjàmbá ojú pópó. Èyí ló wáyé lẹ́yìn ìjàmbá ọkọ tó ṣẹ̀lẹ̀ ní Kaffrine. Ṣùgbọ́n, àpá kàn nínú àwọn olufẹhonu hàn takò bí wọ́n ṣé kùnà láti ṣé ìjíròrò àtí áìlètò tó múná dóko. Ó kéré jù, ènìyàn mọkandinlogun (19) ló pàdánù ẹ̀mí wọ́n nínú ìjàmbá ọkọ ní ọjọ́ Ajé, tí o sí sọ ìyè ẹ̀mí tó nù nínú ìjàmbá ọkọ dì ọgọ́ta (60) láàrín ọjọ́ díẹ̀. Tún kà nípa: Àdó Olóró Ń Ró Lákọlákọ Ní Ibùdó Ológun Ní Orílẹ̀-èdè Somalia Ẹ̀wẹ̀, Ìjọba tí kéde àwọn òfin ìrìna oríṣiríṣi. Lára wọ́n ní; fí fòfin dè ìgbé tàyà wọ́lè èyí tó ṣé òkùnfà ìjàmbá ọkọ tí ọsẹ tó kọjá, ìrìna ọkò akero lálẹ̀ àtí bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ́.


Ó kéré jù, ènìyàn mọkandinlogun (19) ló pàdánù ẹ̀mí wọ́n nínú ìjàmbá ọkọ ní ọjọ́ Ajé, tí o sí sọ ìyè ẹ̀mí tó nù nínú ìjàmbá ọkọ dì ọgọ́ta (60) láàrín ọjọ́ díẹ̀. Tún kà nípa: Àdó Olóró Ń Ró Lákọlákọ Ní Ibùdó Ológun Ní Orílẹ̀-èdè Somalia Ẹ̀wẹ̀, Ìjọba tí kéde àwọn òfin ìrìna oríṣiríṣi. Lára wọ́n ní; fí fòfin dè ìgbé tàyà wọ́lè èyí tó ṣé òkùnfà ìjàmbá ọkọ tí ọsẹ tó kọjá, ìrìna ọkò akero lálẹ̀ àtí bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ́. Gẹ́gẹ́ bí Banki Àgbáyé ti sọ, Senegal, orílẹ̀-èdè tí ó kéré ní mílíọ̀nù mẹ́tàdínlógún (17 million), ṣàkọsílẹ̀ ìjàmbá ọkọ̀ mẹ́rìnlélógún (24) fún àwọn ènìyàn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọrùn (100,000) olùgbé orílẹ̀-èdè náà lọ́dọọdún. Lekan Orenuga


Gẹ́gẹ́ bí Banki Àgbáyé ti sọ, Senegal, orílẹ̀-èdè tí ó kéré ní mílíọ̀nù mẹ́tàdínlógún (17 million), ṣàkọsílẹ̀ ìjàmbá ọkọ̀ mẹ́rìnlélógún (24) fún àwọn ènìyàn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọrùn (100,000) olùgbé orílẹ̀-èdè náà lọ́dọọdún. Lekan Orenuga


Ìjọba Nàìjíríà Ṣọ́nà Látí Pèsè Ilé Gbígbé Fún Àwọn Aráàlú

Ìjọba Nàìjíríà sọ pé òun yóò máa tẹ̀ síwájú láti ṣé ànfàní fún àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba ní orílẹ̀-èdè náà ní pàtàkì jùlọ, ilé ìgbé lọ́pọ̀ yanturu. Olórí àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba tí Orílẹ̀-èdè yìí, Folashade Yemi-Esan ló sọ èyí níbí ayẹyẹ ìpèsè ilé gbígbé ọgọrùn àtí mẹ́rin dín lógún (116) fún àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba tó wà ní Abùjá, Nàìjíríà. Olórí òṣìṣẹ́ náà sọ pé Ètò ilé ìgbé Federal Integrated Staff Housing FISH, wà látí ṣé alekun ilé gbígbé fún àwọn Òṣìṣẹ́ Ìjọba tí kò ní ànfàní láti ní ibùgbé tó dára lẹyìn ìlànà owo ilé ìgbé tí ìjọba àpapọ̀. Gẹ́gẹ́ bí ó tí sọ, Ayẹyẹ náà jẹ́ ìtọ́kasí ìyípadà ètò èròngbà ìjọ̀ba látí mú ayé dẹẹ́rùn fún àwọn Òṣìṣẹ́ Ìjọ̀ba, nípasẹ̀ ìpèsè ilé tó dára àtí olówó pọọku. Bẹ́ẹ̀ ló gbóríyìn fún Ilé-iṣẹ́ Ilé kíkọ ní Orílẹ̀-èdè yìí (Federal Ministry of Housing) fún àtìlẹ́yìn ailopin rẹ̀ tó ṣé lórí iṣẹ́ àkànṣe FISH náà. Yemi-Esan ṣé àfihàn imurasilẹ látí ṣé àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn ilé ìṣẹ́ àtí àwọn alágbàṣe mìíràn tó ní ìmọ nípa ilé kíkọ́, pàápàá ní àgbègbè tí ìyàwó àti ìnáwó.


Gẹ́gẹ́ bí ó tí sọ, Ayẹyẹ náà jẹ́ ìtọ́kasí ìyípadà ètò èròngbà ìjọ̀ba látí mú ayé dẹẹ́rùn fún àwọn Òṣìṣẹ́ Ìjọ̀ba, nípasẹ̀ ìpèsè ilé tó dára àtí olówó pọọku. Bẹ́ẹ̀ ló gbóríyìn fún Ilé-iṣẹ́ Ilé kíkọ ní Orílẹ̀-èdè yìí (Federal Ministry of Housing) fún àtìlẹ́yìn ailopin rẹ̀ tó ṣé lórí iṣẹ́ àkànṣe FISH náà. Yemi-Esan ṣé àfihàn imurasilẹ látí ṣé àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn ilé ìṣẹ́ àtí àwọn alágbàṣe mìíràn tó ní ìmọ nípa ilé kíkọ́, pàápàá ní àgbègbè tí ìyàwó àti ìnáwó. Bákannáà, Mínísítà, tí Olú ìlú Orílẹ̀-èdè yìí FCT, Mallam Muhammad Bello, tí Akọ̀wé àgbà Olusola Adesola ṣójù rẹ̀, ṣé àkíyèsí pé ètò amayedẹrun tí ìjọ̀ba Orílẹ̀-èdè yìí ń ṣé ní ìgbà gbogbo ń ríi dájú pé àwọn olùgbé tí FCT àti àwọn òṣìṣẹ́ ìlú ní ibùgbé tó dára. Bákannáà, Mínísítà fún Ìṣẹ́ àti Ilé, Babatunde Raji Fashola, gbóríyìn fún olórí Òṣìṣẹ́ (HoCSF) bó ṣé ń rí dájú pé gbogbo òún ń lọ́ lètò. Ó sí ṣé ìlérí láti fí àwọn ilẹ̀ sílẹ̀ fún ètò náà.


Bákannáà, Mínísítà, tí Olú ìlú Orílẹ̀-èdè yìí FCT, Mallam Muhammad Bello, tí Akọ̀wé àgbà Olusola Adesola ṣójù rẹ̀, ṣé àkíyèsí pé ètò amayedẹrun tí ìjọ̀ba Orílẹ̀-èdè yìí ń ṣé ní ìgbà gbogbo ń ríi dájú pé àwọn olùgbé tí FCT àti àwọn òṣìṣẹ́ ìlú ní ibùgbé tó dára. Bákannáà, Mínísítà fún Ìṣẹ́ àti Ilé, Babatunde Raji Fashola, gbóríyìn fún olórí Òṣìṣẹ́ (HoCSF) bó ṣé ń rí dájú pé gbogbo òún ń lọ́ lètò. Ó sí ṣé ìlérí láti fí àwọn ilẹ̀ sílẹ̀ fún ètò náà. Lekan Orenuga


Olúbàdàn Ilẹ Ìbàdàn Rọ Atiku Láti Fi Òpin Sí Aáwọ̀ Tó Wà Láàrin Òun Àti Gómìnà G-5

Ẹni tíì ṣe oludije du ipò Ààrẹ orile èdè Nàìjíríà labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú PDP, Alhaji Atiku Abubakar àti igbákejì rẹ, Ifeanyi Okowa ti ṣèlérí pé òun yóò mú ayípadà dé bá orílè èdè Nàìjíríà tí òun ba de ipò Ààrẹ nínúu ètò ìdìbò gbogboògbò to n bọ laipẹ. Atiku ló sọ ọrọ yìí ni gbàgede Mapo ni ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlè Ọ̀yọ́ ní ìwo oòrùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà níbi tí o ti ṣèlérí wípé ti àwọn èèyàn ìpínlè Ọ̀yọ́ bá dibo fún òun láti di Ààrẹ orilẹ èdè Nàìjíríà, òun yóò fi àwọn ilé iṣẹ lọlẹ, ti òun yóò di pèsè iṣẹ fún ogunlọgọ ọdọ ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà láti dín ìṣòro àìrí iṣẹ kù. Bákan náà lo tun fi kún ọrọ rẹ nígbà tí o sọ wípé òun yóò mú iṣọkan wá sí orílè èdè Nàìjíríà tí kò ní sí ẹlẹyamẹya, eléyìí tí ìjọba tó wà lóde kùnà láti ṣe ni pataki jùlọ nipasẹ ìpèsè ààbò àti àlàáfíà. Ninu ọrọ tirẹ, ẹni tíì ṣe alága gbogboògbò fún ẹgbẹ òṣèlú PDP Iyorchia Ayu fi àsìkò náà ké sí ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà lati dibo fún Atiku/Okowa nínú ibo gbogbogbò to n bọ ní ọjọ karundinlogbon osun keji ọdún yìí kí orilẹ èdè Nàìjíríà lè bọ nínú àjàgà eléyìí tí ìjọba tó wà lóde sọ wọn sí. Nígbà tí àwon èèkàn àti ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ tẹwọ gbà Alhaji Atiku Abubakar àti àwọn tó kọwọ rìn pẹlu rẹ ni gbàgede Mapo, Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde àti igbákejì rẹ, Bayo Lawal ni kò bá wọn péjú síbi ipolongo náà, ṣugbọn ti gbogbo wọn lù gómìnà Makinde l’ogo ẹnu fún bi o ṣe pèsè ààyè ati àyíká to rọrùn pẹlu ohun èlò fún ètò ìpolongo ìbo fún Àfikún/Okowa. Ṣáájú ní Alhaji Atiku Abubakar àti àwọn èèyàn rẹ tí ṣe àbẹwò sí Olúbàdàn Ilẹ Ìbàdàn, Oba Lekan Balogun, Allí Okunmade II ni ààfin rẹ tó wà ní agbègbè Alarere ni ìlú Ìbàdàn, níbi tí Oba Balogun ti gba Atiku Abubakar niyanju lati ṣe idasilẹ ìpínlè Ìbàdàn tí o ba di Ààrẹ orilẹ èdè Nàìjíríà nínú ìdìbò gbogboògbò to n bọ.


Ninu ọrọ tirẹ, ẹni tíì ṣe alága gbogboògbò fún ẹgbẹ òṣèlú PDP Iyorchia Ayu fi àsìkò náà ké sí ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà lati dibo fún Atiku/Okowa nínú ibo gbogbogbò to n bọ ní ọjọ karundinlogbon osun keji ọdún yìí kí orilẹ èdè Nàìjíríà lè bọ nínú àjàgà eléyìí tí ìjọba tó wà lóde sọ wọn sí. Nígbà tí àwon èèkàn àti ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ tẹwọ gbà Alhaji Atiku Abubakar àti àwọn tó kọwọ rìn pẹlu rẹ ni gbàgede Mapo, Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde àti igbákejì rẹ, Bayo Lawal ni kò bá wọn péjú síbi ipolongo náà, ṣugbọn ti gbogbo wọn lù gómìnà Makinde l’ogo ẹnu fún bi o ṣe pèsè ààyè ati àyíká to rọrùn pẹlu ohun èlò fún ètò ìpolongo ìbo fún Àfikún/Okowa. Ṣáájú ní Alhaji Atiku Abubakar àti àwọn èèyàn rẹ tí ṣe àbẹwò sí Olúbàdàn Ilẹ Ìbàdàn, Oba Lekan Balogun, Allí Okunmade II ni ààfin rẹ tó wà ní agbègbè Alarere ni ìlú Ìbàdàn, níbi tí Oba Balogun ti gba Atiku Abubakar niyanju lati ṣe idasilẹ ìpínlè Ìbàdàn tí o ba di Ààrẹ orilẹ èdè Nàìjíríà nínú ìdìbò gbogboògbò to n bọ. Oba Balogun tun fi àsìkò náà pe àkíyèsí Atiku Abubakar sí èdè-aiyede to wa láàrin àwọn Gómìnà G-5 tó sì rọ láti rí dájú pé wọn pe ìpàdé àlàáfíà láàrin ara wọn kí ẹgbẹ náà lè wà ní iṣọkan. Lara àwọn to gba alejo Atiku/Okowa sí ìpínlè Ọ̀yọ́ ni: Alága ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ní ìpínlè Ọ̀yọ́, Dayọ Ogungbenro; igbakeji Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ tẹlẹ rí, Hazeem Gbolarumi; Mínísítà Abele fún olú ìlú orilẹ èdè Nàìjíríà tele rí, Olóyè Jumoke Akinjide, Alága Igbimo Teekoto fún Gómìnà Makinde, Hoṣea Agboola àti àwọn tó n dije du ipò kan tàbí òmíràn labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú PDP. Àwọn èèkàn míràn ni: Alága gbogboògbò fún ẹgbẹ òṣèlú PDP, Iyorchia Ayu to lewaju awon ìgbìmò oṣiṣẹ ẹgbẹ òṣèlú PDP; Gómìnà ìpínlẹ̀ Sokoto tó tún jẹ Alakoso Ìgbìmò Ìpolongo fún Àtiku/Okowa, Aminu Tambuwal; Gómìnà Ipinlẹ Edo, Godwin Obaseki; Gómìnà ìpínlẹ̀ Akwa-Ibom, Udom Emmanuel; Gómìnà ìpínlẹ̀ Osun, Ademola Adeleke ati àwọn èèkàn míràn nínú ẹgbẹ́ òṣèlú PDP jakejado orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.


Oba Balogun tun fi àsìkò náà pe àkíyèsí Atiku Abubakar sí èdè-aiyede to wa láàrin àwọn Gómìnà G-5 tó sì rọ láti rí dájú pé wọn pe ìpàdé àlàáfíà láàrin ara wọn kí ẹgbẹ náà lè wà ní iṣọkan. Lara àwọn to gba alejo Atiku/Okowa sí ìpínlè Ọ̀yọ́ ni: Alága ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ní ìpínlè Ọ̀yọ́, Dayọ Ogungbenro; igbakeji Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ tẹlẹ rí, Hazeem Gbolarumi; Mínísítà Abele fún olú ìlú orilẹ èdè Nàìjíríà tele rí, Olóyè Jumoke Akinjide, Alága Igbimo Teekoto fún Gómìnà Makinde, Hoṣea Agboola àti àwọn tó n dije du ipò kan tàbí òmíràn labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú PDP. Àwọn èèkàn míràn ni: Alága gbogboògbò fún ẹgbẹ òṣèlú PDP, Iyorchia Ayu to lewaju awon ìgbìmò oṣiṣẹ ẹgbẹ òṣèlú PDP; Gómìnà ìpínlẹ̀ Sokoto tó tún jẹ Alakoso Ìgbìmò Ìpolongo fún Àtiku/Okowa, Aminu Tambuwal; Gómìnà Ipinlẹ Edo, Godwin Obaseki; Gómìnà ìpínlẹ̀ Akwa-Ibom, Udom Emmanuel; Gómìnà ìpínlẹ̀ Osun, Ademola Adeleke ati àwọn èèkàn míràn nínú ẹgbẹ́ òṣèlú PDP jakejado orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Abiola Olowe Ìbàdàn


Àjọ Tí Ó Ń Pèpè Àlàáfíà Sàwárí Àsinpọ̀ Òkú Ní Orílẹ̀ Èdè Congo

Àjọ tí ó ń pèpè àlàáfíà ní orílẹ̀ èdè Congo ti sàwárí ibojì òkú lọ́pọ̀ yanturu Ìròyìn fi yéwa pé ìsàwárí náà wáyé lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ àkọlù ní àgbègbè Ituri. Agbenusọ ikọ̀ àgbáyé, Farhan Haq sọpé òkú ènìyàn méjìlélógógì pẹ̀lú àwọn obìnrin àti ọmọdé ni wọ́n se àwárí rẹ̀ ní abúlé Nyammba. Àjọ náà ti wà ní ojú ni alákàn fi ń sọ́rí láti pinwọ́ irúfẹ́ ìsẹ̀lẹ̀ bẹ́ẹ̀.


Ilé Ẹjọ́ Fagilé Ìpẹ̀jọ́ Tí Ó Tako Ààrẹ Buhari

Adájọ́ Inyang Ekwo ti ilé ẹjọ́ gíga ìlú Abuja ti da ẹjọ́ tí ó tako ìyànsípò tí ààrẹ Buhari ṣe sí àjọ tí ó ń rí sí àgbègbè (Niger Delta) nu. Onísòwò ńlá kan tí ó fi ìlú Abuja se ibùgbé, Olóyè Arábìnrin Rita Lori Ogbebor ni ó pe ẹjọ́ náà tako Ààrẹ, tí ilé ẹjọ́ sì fi ọwọ́ òsì dàá nù nítorí pé olùpẹ̀jọ́ náà kò ní àṣẹ lábẹ́ òfin láti pe irú ẹjọ́ bẹ́ẹ̀. Ẹ̀wẹ̀, olùpẹ̀jọ́ náà fi àìdùnnú rẹ hàn sí ìdájọ́ lẹ́yìn ìgbà tí ó ti subú yakata, Ó sì pinnu láti gba ìdájọ́ mínràn ní ilé ẹjọ́ àpapọ̀ ilẹ̀ Nàìjíríà.


Ètò Ti Parí Fún Ìfaga-Gbága Ọlọ́rẹ̀ẹ́-Sọ́rẹ̀ẹ́ Láàrin Agbábọ́ọ̀lù Ilẹ̀ Nàìjíríà Àti Zambia

Agbábọ́ọ̀lù orílẹ̀ èdè Nàìjíríà U-20 AFCON ti setán láti kojú ojúgbà rẹ̀ ti orílẹ̀ èdè Zambia fún eré ìdárayá ọlọ́rẹ̀ẹ́ sọ́rẹ̀ẹ́. Èyí yóò wáyé ní ìlú Abuja ní ìgbáradì fún àmì ẹ̀yẹ ilẹ̀ adúláwọ̀ ti ọdún yìí. Ikọ̀ méjéèjì ti gbáradì fún eré ìdárayá náà, lẹ́yìn ìgbà tí ikọ̀ Nàìjíríà ti kọ̀wé ráńsẹ́ ní ọjọ́ kẹtàlá osù kíní, tí ikọ̀ Zambia sì fi ọwọ́ síi bẹ́ẹ̀. Eré ìdárayá náà yóò wáyé ní ọjọ́ Ẹtì (Friday) ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n osù kíní àti ọjọ́ Ajé (Monday) ọgbọ̀n ọjọ́ osù kíní.


Nàìjíríà Ti Gbáradì Fún Ìdásílẹ̀ Ilé-Ìwòsàn Àrùn Jẹjẹrẹ

Ọ̀gá àgbà Ilé Ìwòsàn ( African Medical Centre) Brain Deaver sọ pé orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti parí ètò láti dá Ilé ìwòsàn àrùn jẹjẹrẹ sílẹ̀. Deaver se ìfiléde ọ̀rọ̀ náà nígbà tí ó se àbẹ̀wò sí alákòsóo àjọ tí ó ń mójú tó ọ̀rọ̀ ọmọ Nàìjíríà ní òkè òkun, Abikẹ Dabiri Erewa. Deaver tún sàlàyé pé, ọ̀pọ̀lọpọ̀ Ilé-Ìwòsàn orílẹ̀ èdè wa ni ó jẹ́ gbogbo nìṣe, eléyìí sọ dídásílẹ̀ Ilé ìtọ́jú àìsàn Jẹjẹrẹ di pàtàkì ní àwùjọ wa. Alákòsóo náà parí ọ̀rọ̀ rẹ̀ pé ìdásílẹ̀ irúfẹ́ Ilé- Ìwòsàn bẹ́ẹ̀ yóò pèsè iṣẹ́ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn onímọ̀ ètò ìlera àtipé yóò mú kí àwọn tí ó ti lọ sí òkè òkun fún irúfẹ́ iṣẹ́ bẹ́ẹ̀ padà sílé.


Ìjọba Sàgbékalẹ̀ Ètò Fún Ìdojúkọ Ìsòro Àìríṣẹ́ Se

Mínísítà tí ó wà fún ètò òṣìṣẹ́ àti ìgbaniṣíṣẹ́, Chris Ngige ti sàgbékalẹ̀ ìlànà tí yóò tán ìsòro àìríṣẹ́ se ní ilẹ̀ Nàìjíríà. Mínísítà síṣọ lójú ọ̀rọ̀ náà nígbà tí ó ń sọ̀rọ̀ pẹ̀lú ẹka àjọ òṣìṣẹ́ kan ní ìlú Abuja. Ó sàfikún pé ìjọba yóò bẹ̀rẹ̀ ìsàmúlò ìlànà náà láìpẹ́, lójúnà àti tán ìsòro iṣẹ́ àtipé yóò fún olúkúlùkù ní ànfààní láti mọ irúfẹ́ iṣẹ́ tí ó wà pẹ̀lú ọ̀nà àti wá iṣẹ́ náà. Ngige sàfijọ ìgbésẹ̀ náà gẹ́gẹ́ bíi irú èyí tí orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà se láti tán ìsòro àìríṣẹ́ se tí ìrètí sì wà pé tí ètò náà bá bẹ̀rẹ̀ ní pẹrẹwu, ìsòro àìríṣẹ́ yóò di àfìsẹ́yìn tí egúngún ń fi aṣọ.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Èkó Sàfirinlẹ̀ Àtìlẹyìn Fún Àwọn Ọlọ́pọlọ Pípé Ẹ̀dá

Ìjọba ìpínlẹ̀ Èkó se àfirinlẹ̀ ìfarajì rẹ̀ láti se àtìlẹyìn fún àwọn ọ̀dọ́ jákè-jádò ìpínlẹ̀ fún ìdàgbàsókè ẹ̀bùn ọpọlọ wọn. Olùdámọ̀ràn pàtàkì sí Gómìnà lórí àsà, Ọ̀gbẹ́ni Fẹmi Martins ni ó fi ọ̀rọ̀ náà léde nígbà tí ó ń fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ jáde lórí iṣẹ́ ọwọ́ ní ẹ̀bùn owó. Alága ikọ̀ lórí ọ̀rọ̀ àṣà ní ilé ìgbìmọ̀ asòfin ní ìpínlẹ̀ náà, Fatai Oluwa, gbé oríyìn fún àwọn ọlọ́pọlọ pípé akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ náà, Ó sì gbàwọ́n níyànjú láti lo ànfààní náà bí ó ti tọ́ àti bí ó ti ṣe yẹ.


Àjọ Apẹ̀tù Sááwọ̀ Wá Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Pẹ̀lú Àjọ Ọmọ Ogun

Àjọ aláàbò apẹ̀tù sááwọ̀ ( The Nigeria Security And Civil Defense Corps, NSCDC) ẹka Ìpínlẹ̀ Anambra ti pé fún ìbásepọ̀ tí ó gún régé pẹ̀lú àjọ ọmọ ogun ní ìpínlẹ̀ náà. Adarí àjọ náà ní Ìpínlẹ̀ Anambra, Ọ̀gágun Chikere Isidore ni ó rawọ́ ẹ̀bẹ̀ ní Ọjọ́rú ( Wednesday) nígbà tí ó se àbẹ̀wò lẹ́nu iṣẹ́ sí adarí àwọn ọmọ ogun ní ìlú Onitsha, Ọ̀gágun M.B. Abubakar. Àbẹ̀wò náà fún àwọn adarí méjéèjì ní ànfààní ìjíròrò ọ̀nà àmúse iṣẹ́ láti wá ojútùú sí àìrajaja ààbò ní ìpínlẹ̀ náà.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Sàdéhùn Ìpèsè Ilé-Iṣẹ́ Lọ́pọ̀ Yanturu

Gómìnà Seyi Makinde ti Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ti fi léde pé ìjọba òun yóò sàgbékalẹ̀ orísìrísìí Ilé-Iṣẹ́, tí wọ́n bá fún òun ní ànfààní ìyànsípò ní ẹlẹ́ẹ̀kejì, lójúnà àti mú ìgbòòrò bá ọrọ̀ ajé ìpínlẹ̀ náà. Makinde sọ ọ̀rọ̀ náà nígbà tí ó gbé ìpolongo ìbò lọ sí ìjọba ìbílẹ̀ Lagelu. Ó gbóríyìn fún àwọn Ọba alayé fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ wọn, Ó sì bèèrè fún àtìlẹyìn wọn fún sáà ẹlẹ́ẹ̀kejì. Gómìnà lo ànfààní náà láti sèpàdé pọ̀ pẹ̀lú adarí ẹ̀sìn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta tí ó gbajúmọ̀ ní àgbègbè náà, adarí Kírísítẹ̀ẹ̀nì, Mùsùlùmí àti Ẹlẹ́sìn Ìbílẹ̀. Ó sì fi àrídájú ìṣe déédé láàrin àwọn ẹ̀sìn gbogbo hàn.


Ẹgbẹ́ Agbábọ́ọ̀lù Nottingham Forest Tẹwọ́ Bọ Ìwé Àdéhùn Pẹ̀lú Agbábọ́ọ̀lù Ilẹ̀ Brazil Kan

Ẹgbẹ Agbábọ́ọ̀lù Nottingham Forest ti lọ tẹwọ́ bọ ìwé àdéhùn pẹ̀lú agbábọ́ọ̀lù Ilẹ̀ Brazil Kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Danilo. Danilo tó wá láti inú ẹgbẹ́ agbábọ́ölù Palmeiras, yóò sì gba bọ́ọ̀lù títí di ọdún 2029 pẹ̀lú wọn bí ẹgbẹ́ agbábọ́ölù nàá se sọ ní ọjọ́ ajé. Ọ̀dọ́mọkùnrin ọmọ ọdún mọ́kànlélógún, ti kópa ní ọ̀kànlélógóje ìgbà nínú ìdíje rẹ̀ pẹ̀lú ẹgbẹ́ agbábọ́ölù Palmeiras, ó gba ife ìdíje ti Copa Libertadores àti ti Liigi abẹ́lé. Ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Nottingham Forest, ẹ̀kẹtàlá ní orí àkàsọ̀, yóò kojú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Bournemouth ní ọjọ́ Àbámẹ̀ta. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


AFRIMA Elẹ́ẹ̀kẹjọ: Ọmọ Orílẹ̀-èdè Uganda gba Àmì Ẹ̀yẹ DJ Ilẹ̀ Adúláwọ̀ Tó Dára Jù

Ọmọ bíbí ilẹ̀ Uganda, Disc Jockey, DJ Ssekitooleko Ronald tí àwọn ènìyàn mọ̀ sí “DJ Lito” ti gba Àmì ẹ̀yẹ DJ Ilẹ̀ Adúláwọ̀ tó dára jù ti All-Africa Music Awards, AFRIMA. Wọ́n ṣe ìkéde yìí ní alẹ́ ní àkókò ìfi àmì. ẹ̀yẹ dánilọ́lá ní olú ìlú Senegal- Dakar. DJ Lito sọ wípé òun fi àmì ẹ̀yẹ náà sọ orí àwọn olólùfẹ́ òun jákèjádò àgbáyé. Ó gba àwọn akẹgbẹ rẹ̀ tó ń bọ̀ lókè láti túbọ̀ tẹra mọ́ iṣẹ́ sí, kí wọ́n sì ní àfojúsùn nínú ìlépa wọn lẹ́nu iṣẹ́. Ó sọ wípé gbogbo eléyìí ni àṣírí àṣeyọrí òun, ó wá ṣèlérí pé òun kò ní já àwọn olólùfẹ́ kulẹ̀.


DJ Lito sọ wípé òun fi àmì ẹ̀yẹ náà sọ orí àwọn olólùfẹ́ òun jákèjádò àgbáyé. Ó gba àwọn akẹgbẹ rẹ̀ tó ń bọ̀ lókè láti túbọ̀ tẹra mọ́ iṣẹ́ sí, kí wọ́n sì ní àfojúsùn nínú ìlépa wọn lẹ́nu iṣẹ́. Ó sọ wípé gbogbo eléyìí ni àṣírí àṣeyọrí òun, ó wá ṣèlérí pé òun kò ní já àwọn olólùfẹ́ kulẹ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Olùdarí Àjọ FABDA Pè Fún Àtúnṣe Ẹ̀ka Ètò Ọ̀gbìn

Olùdarí àjọ Fisheries and Aquaculture Business Development Agency (FABDA), Emeka Illoghalu, ti Ìpínlè Anambra ti pè fún àtúnṣe ẹ̀ka ètò ọ̀gbìn ní gbogbo ìpínlẹ̀ àti ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lápapọ̀ ní wàrànsesà. Eléyìí yóò mú kí àwọn olùdásílẹ̀ iṣẹ́ ògbìn àti àjọ SME kí wọ́n leè se dáradára. Ó sọ síwájú pé kí ìjọba ró ẹ̀ka ètò ọ̀gbìn lágbára ki ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìmọ̀ tí a ní lẹ́ka ètò ọ̀gbìn má bà sọnù, gẹ́gẹ́ bí ìpínlẹ̀ Anambra ti ṣe báyìí nípasẹ̀ ìdásílẹ̀ àjọ Fisheries and Aquaculture Business Development Agency (FABDA). Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ilé Iṣẹ́ Okòwò Odù’à Gùn Lé Mímú Àyípadà Dé Bá Ilé Ìgbafẹ́ Premier

Ile iṣẹ Okòwò Odu’a (Odu’a Investment Company Limited, OICL), tó n ṣe àkóso Ilé Igbafe Premier tí ké sí gbogbo àwọn tí ọrọ náà kàn àti gbogbo ará ìlú pátápátá wípé o ti ṣetán láti mú ayípadà àti ìgbéga dé bá ilẹ igbafe Premier to kalẹ sí àgbègbè Mokola ni ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlè Ọ̀yọ́ ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orilẹ èdè Nàìjíríà. Àtẹ̀jáde tí ẹni tíì ṣe adari ẹ̀ka ìròyìn fún ilé iṣẹ Okòwò Odu’a, Victor Ayetoro fi s’ọwọ sí àwọn oníròyìn ló sọ di mímọ pé ni ònà láti mú agbega àti ayípadà dé bá ile igbafe náà, ilé iṣẹ Okòwò Odu’a ti d’owo pọ pẹlu gbaju-gbaja ilé iṣẹ kan tó n ṣe kokaari ìdàgbàsókè àti amojuto ilé igbafe, tó sì ni imọ àti irin iṣẹ́ tó sì tún kaju oṣuwọn láti mú ayípadà dé bá ilé igbafe Premier. Latari èyí ni ilé igbafe náà yóò fi wa ni titi pa láti pèse ààyè tó rọrùn fún àwọn àkànṣe iṣẹ àtúnṣe àti ayípadà náà lásìkò. Iṣẹ́ àtúnṣe yìí ni yóò máa lọ láti ìpele kan sí òmíràn pẹlu afojusun wípé ìpele kínní yóò parí láàrin oṣù mẹrinlelogun. O wá fi kún un pé, ilé iṣẹ Okòwò Odu’a ti gba àṣẹ lọwọ ile iṣẹ ìjọba láti gùn le iṣẹ àtúnṣe yìí. Atẹjade náà tún sàlàyé wípé, lára àwọn àkànṣe iṣẹ tí yóò wáyé ni ṣíṣe àtúnṣe àti mímú agbega dé bá ilé igbafe náà, ti wọn yóò sì tún pèsè àwọn ohun èlò igbalode míràn, eléyìí tí yóò fún ilé igbafe náà ni ànfààní láti lè dúró l’ẹgbẹ awọn ile igbafe tó wà ní ilẹ̀ òkèèrè.


Iṣẹ́ àtúnṣe yìí ni yóò máa lọ láti ìpele kan sí òmíràn pẹlu afojusun wípé ìpele kínní yóò parí láàrin oṣù mẹrinlelogun. O wá fi kún un pé, ilé iṣẹ Okòwò Odu’a ti gba àṣẹ lọwọ ile iṣẹ ìjọba láti gùn le iṣẹ àtúnṣe yìí. Atẹjade náà tún sàlàyé wípé, lára àwọn àkànṣe iṣẹ tí yóò wáyé ni ṣíṣe àtúnṣe àti mímú agbega dé bá ilé igbafe náà, ti wọn yóò sì tún pèsè àwọn ohun èlò igbalode míràn, eléyìí tí yóò fún ilé igbafe náà ni ànfààní láti lè dúró l’ẹgbẹ awọn ile igbafe tó wà ní ilẹ̀ òkèèrè. Bákan náà ni atejade naa tun so síwájú pé ni kété ti iṣẹ àtúnṣe náà bá ti parí, ile igbafe náà yóò ti ni àwọn iyẹwu tó rẹwà pẹlu awọn ohun èlò ìgbàlódé lorisirisi, ààyè eré ìdárayá àti onírúurú oúnjẹ ilẹ̀ Áfíríkà àti ilẹ̀ òkèèrè. Abiola Olowe Ìbàdàn


Bákan náà ni atejade naa tun so síwájú pé ni kété ti iṣẹ àtúnṣe náà bá ti parí, ile igbafe náà yóò ti ni àwọn iyẹwu tó rẹwà pẹlu awọn ohun èlò ìgbàlódé lorisirisi, ààyè eré ìdárayá àti onírúurú oúnjẹ ilẹ̀ Áfíríkà àti ilẹ̀ òkèèrè. Abiola Olowe Ìbàdàn


Igbákejì Ààrẹ, Òsínbàjò Darí Ìpàdé Àwọn Mínísítà Alákọ́kọ́ Ti Ọdún 2023

Ìpàdé alákọkọ́ ti àwọn Mínísítà ti Ọdún 2023 ti orílẹ̀-èdè yìí ni à ń darí rẹ̀ lọ́wọ́lọ́wọ́ láti ọwọ́ Igbákejì ààrẹ Ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmí Òsínbàjò, ní ilé ìgbìmọ̀ ìpàdé ti ààrẹ ní Àbújá. Gbogbo àwọn Mínísítà ló péjú pèsẹ̀ eléyìí tí àrùn COVID-19 kò fàyè irú rẹ̀ sílẹ̀ láti ọdún 2020. Àwọn tó wà níbí ìpàdé náà ni, akòwé àgbà àpapọ̀ ti orílẹ̀-èdè yìí, Boss Mustapha, olórí àjọ àwọn òṣìṣẹ́, Dr Fọláṣadé Yẹmí-Ẹ̀san; Igbákejì olórí àwọn ọmọ ogun sí ipò ààrẹ, Dr. Adéọlá Ìpàyẹ́. Kí ìpàdé tó bẹrẹ, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ fi ádùrá bẹ̀rẹ̀ láti ẹnu Mínísítà fún àwọn ọ̀dọ́ àti eré ìdárayá, Sunday Dare àti enìkejì rẹ̀, Mínísítà fún irina ọkọ̀ òfúrufú, Hadi Sirika. Àwọn Mínísítà tó tún wà níbẹ̀ ni mínísítà tó ń mójútó ọ̀rọ̀ nípa ìtọ́jú àwọn ènìyàn, tó ń mójútó ọ̀rọ̀ nipa ibi àti ìdàgbàsókè àwùjọ, Sadiya Farouk; ti ilé ìṣẹ́, òwò àti ìdókòwò , Nìyì Adébáyọ̀; ti ìlera , Osagie Ehanire; ti ìwakùsà irin tútù,Ọlámílèkan Adégbìtẹ́; ti òsìsẹ́ àti ìgbani ṣíṣẹ́ Chris Ngige. Àwọn yòókù nìwọ̀nyí: Mínísítà fún iṣẹ àti ilégbèé, Babátúndé Fáṣhọlá; ti ètò ògbìn, Mohammad Abubakar; Ọkọ̀ Òfúrufú Hadi Sirika; ọ̀rọ̀ Abéle, Rauf Arẹ́gbẹ́sọlá; Niger Delta, Umana Umana; ọ̀rọ̀ iṣẹ́ pàtàkì, George Akume, ti Iná, Abubakar Aliyu; ti ọlọ́pàá, Mohammed Dingyadi; ọ̀dọ́ àti ìdárayá, Sunday Dare; ti ìdájọ́, Abubakar Malami, ti ìrìn-àjò, Mu’azu Sambo, ti àyíká, Mohammed Abdullahi abbl.


Kí ìpàdé tó bẹrẹ, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ fi ádùrá bẹ̀rẹ̀ láti ẹnu Mínísítà fún àwọn ọ̀dọ́ àti eré ìdárayá, Sunday Dare àti enìkejì rẹ̀, Mínísítà fún irina ọkọ̀ òfúrufú, Hadi Sirika. Àwọn Mínísítà tó tún wà níbẹ̀ ni mínísítà tó ń mójútó ọ̀rọ̀ nípa ìtọ́jú àwọn ènìyàn, tó ń mójútó ọ̀rọ̀ nipa ibi àti ìdàgbàsókè àwùjọ, Sadiya Farouk; ti ilé ìṣẹ́, òwò àti ìdókòwò , Nìyì Adébáyọ̀; ti ìlera , Osagie Ehanire; ti ìwakùsà irin tútù,Ọlámílèkan Adégbìtẹ́; ti òsìsẹ́ àti ìgbani ṣíṣẹ́ Chris Ngige. Àwọn yòókù nìwọ̀nyí: Mínísítà fún iṣẹ àti ilégbèé, Babátúndé Fáṣhọlá; ti ètò ògbìn, Mohammad Abubakar; Ọkọ̀ Òfúrufú Hadi Sirika; ọ̀rọ̀ Abéle, Rauf Arẹ́gbẹ́sọlá; Niger Delta, Umana Umana; ọ̀rọ̀ iṣẹ́ pàtàkì, George Akume, ti Iná, Abubakar Aliyu; ti ọlọ́pàá, Mohammed Dingyadi; ọ̀dọ́ àti ìdárayá, Sunday Dare; ti ìdájọ́, Abubakar Malami, ti ìrìn-àjò, Mu’azu Sambo, ti àyíká, Mohammed Abdullahi abbl. Ààrẹ Muhammadu Buhari ní ọjọ́ ajé gbéra pá lọ sí ìlú Nouakchott ní orilẹ-ède Mauritania, fún ìpàdé àlàáfíà ti orílẹ̀-èdè Adúláwọ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ààrẹ Muhammadu Buhari ní ọjọ́ ajé gbéra pá lọ sí ìlú Nouakchott ní orilẹ-ède Mauritania, fún ìpàdé àlàáfíà ti orílẹ̀-èdè Adúláwọ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ẹgbẹ́ Àwọn Òṣèré Se Àtìlẹ́yìn Fún Àwọn Ọmọ Ẹgbẹ́ Wọn Tó Gbégbá Ìbò

Àwọn ọ̀gá nínú ẹgbẹ́ àwọn òṣeré – Actors Guild of Nigeria, AGN ti orílẹ̀-èdè yíi ti rọ̀ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ jákèjádò ilẹ̀ yìí láti súgbàá, se àtìlẹ́yìn, diìibò fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tí wọ́n gbégbá Ìbò. Ààrẹ ẹgbẹ́ AGN, Emeka Rollas sọ wípé ọmọ ẹgbẹ́ nílàti fi àtìlẹ́yìn wọn hàn fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tó jáde fún ipò kan tàbí òmíràn láì fi ti orísìí ẹgbẹ́ ìdìbò tí ọmọ ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan wà se. Ògbẹ́ni Rollas nínú ọ̀rọ tó sọ ní ọjọy Ìṣẹgutn ní ìlú Èkó wípé nínú Ìpàdé lọ́gàlọ́gàá ẹgbẹ́ tí wọ́n se wọ́n ti kàńpá fún ọmọ ẹgbẹ́ láti se àtìlẹ́yìn fún wọn kí wọ́n sì ṣe ìrànwọ́ fún wọn lórí ẹ̀rọ ayélujára ẹnì kọ̀ọ̀kan wọn nípa pí polongo wọn láti ríi pé wọ́n já ewé olúborí. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àdó Olóró Ń Ró Lákọlákọ Ní Ibùdó Ológun Ní Orílẹ̀-èdè Somalia

Ìró ìbọn kẹ̀ùkẹ̀ù àti ìmilẹ̀ tìtì àdó olóró ni ó ti di gbígbọ́ ní ìlú Hawadley, agbègbè Shabelle ní Orílẹ̀-èdè Somalia . Àwọn aláṣẹ gbàgbọ́ pé ọmọ ẹgbẹ́ afunrasí Al-Shabab jihadist ló se ìkọlù náà. Síbẹ̀síbẹ̀, ọ̀gá ológun kan wà nínú àwọn tó bá ìṣẹ̀lẹ̀ náà rìn bótilẹ̀jẹ́pé wọn kò tíì mọ iye àwọn ènìyàn tó tíi kú. Eléyìí wáyé lẹ́yìn ọjọ́ díẹ̀ tí àwọn ológun borí ibi kan tí wọ́n npè ní Haradhere ti ó ti wà ní ìgbèkùn àwọn alákatakítí jihad láti bí ọdún mẹ́ẹ̀dógún sẹ́yìn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Sún Ìdíje Àwọn Ọ̀dọ́ Síwájú

Ẹlẹ́ẹ̀keje irú rẹ̀, ìdíje ti àwọn ọ̀dọ́-National Youth Games NYG ti orílẹ̀-èdè yìí tó yẹ kí ó wáyé nínú oṣù Kejì ní Ìpínlẹ̀ Delta láti ọjọ́ kẹjọ sí ọjọ́ kejìdínlógún ni wọ́n ti sún síwájú. Wọ́n sún síwájú látàrí ìbò tó ń bọ̀ tí yóò wáyé ní ọjọ́ karùndínlọ́gbọ̀n osù Kejì ọdún yìí gẹ́gẹ́ bí akọ̀wé àgbà pátápátá fún ìdàgbàsókè ẹ̀ka eré ìdárayá àti ọ̀dọ́ ní orílẹ̀-ẹ̀dẹ̀ yìí, Alhaji Ismaila Abubakar se sọ. Ó sọ síwájú pé ki àwọn ènìyàn máṣe bínú, wọ́n ó kéde ọjọ tuntun fún ìdíje náà lẹyìn ìdìbò. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àjọ UN Pé Ìpè Fún Ìdásílẹ̀ Àwọn Obìnrin Tí Wọ́n Jígbé Ní Orílẹ̀-èdè Burkina Faso

Àjọ UN, àgbáríjọpọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè, àti orílẹ̀-èdè Faranse ti pè fún ìdásílẹ̀ ní kíámọ́sá láì gba ohunkóhun kankan àwọn ọ̀pọ̀lọpọ̀ Obìnrin tí wọ́n Jígbé ní orílẹ̀-èdè Burkina Faso ní ọjọ́ Kejìlá àti ọjọ́ kẹtàlá oṣù yìí. Kọmísọ́nà àgbà ti Àjọ UN fún ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn, Volker Türk sọ wípé ó ya òun lẹ́nu láti máa gbọ́ pé wọ́n jí àwọn ènìyàn gbé pàápàá jù ìdojúkọ ìjínigbé ti àwọn Obìnrin ní ilẹ̀ Burkina Faso. Àjọ US State Departments sọ wípé ìṣẹ̀lẹ̀ yìí ká òun lára, ó sì ti ojú ṣú òun. Nínú àtẹ̀jade kan, ilẹ̀ Faransé bú ẹnu àtẹ́ lu ọ̀ràn náà, wọ́n ṣì pè fún Ìdásílẹ̀ wọn lọ́gán. Kò sí ẹnikan tabi àgbáríjọpọ̀ kankan tó sọ wípé àwon wà nídìí isẹ́ ibi náà, sùgbón ìjínigbé náà wáyé níbi tí àwọn ológun agbésùnmọ̀mi gbilẹ̀ sí. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san.


Mọ̀kàn mọ̀kàn loyè ń kàn, Èmi ló kàn báyìí – McDonald ló sọ bẹ́ẹ̀ fún Nadal nínú ìdíje Australia

Aṣiwaju agbabọọlu oní ẹ́ẹ̀gì orílẹ̀-èdè Australia Rafael Nadal ti jade kuro nínú ìdíje oní ìpele kejì lẹ́hìn ti o farapa lákọ̀kọ́ọ́ ti o pàdánù ìpele oní mẹfa sí mẹrin sí mẹfa sí meje sí marun (6-4 6-4 7-5) nípasẹ̀ akẹgbẹ́ rẹẹ̀ tó jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè American Mackenzie McDonald. Ṣaájú kí ó tó farapa McDonald ti ṣere ti o dara sẹyin láti yege nínú ìpele àkọ́kọ́, ní bi tí ó ti figagbága pẹ̀lú Spaniard ọmọ ọdún mẹrindinlogoji ti o si borí púpọ̀ nínú àwọn ìpele tí ó lágbára yìí Nadal gbìyànjú láti fakàngbọ̀n pẹ̀lú McDonald sùgbọ́n kòsí ipá fún, lẹ́yìn tí ó tiraka láti dé ìpele kẹta ni McDonald wá paá sí àmì ayò mẹ́fà sí márùn-ún (6-5) https://help.twitter.com/en/twitter-for-websites-ads-info-and-privacy Ọláyinká G. Akíntọ́lá.


Ẹ̀sùn ayédèrú ìwé ẹ̀rí: Ilé-ẹjọ́ dá ọmọ ẹgbẹ́ Aṣofin Eko láre

Ile-ẹjọ giga Ijọba Apapọ ni ilu Eko lọjọru (Friday) to kọja, dá Aṣofin Mosunmọla Ṣangodara ti Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko lare ẹsun ayederu iwe ẹri ti wọn fi kan an. Aṣofin Ṣangodara ti o n ṣoju ẹkun idibo Surulere keji ninu ile igbimọ aṣofin ipinlẹ Eko ni Adajọ Oweibo ti ile-ẹjọ giga ijọba apapọ ilu Eko fi mulẹ ninu idajọ rẹ pe ẹsun ti wọn fi kan naa ko lẹsẹ nlẹ. Ninu ẹri to wa niwaju ile-ẹjọ naa, Adajọ naa ni o fi han pe, ko si ododo ninu ẹsun ti olupẹjọ, Ọgbẹni Ọlasunkanmi Kazeem Shittu fi kan Aṣofin naa, pe awọn iwe ẹri rẹ ko duro deedee, ati pe Ạṣofin Ṣangodara lanfani lati du ipo aṣofin ti yoo ṣoju fun ẹkun Surulere ninu Ile Aṣofin naa labẹ ẹgbẹ oṣelu APC. Nigba ti o n fi idunnu han fun iṣẹgun rẹ, Aṣofin Ṣangodara ri ajaṣẹgun rẹ gẹgẹ bi ọwọ agbara Ọlọrun ati atilẹyin awọn eniyan. Bakan naa ni o tun dupẹ lọwọ awọn eniyan ẹkun Surulere keji fun atilẹyin alailẹgbẹ wọn si i. Ni pataki, o fi ẹmi imoore rẹ han si Olori ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC), ti o tun n dupo aare orilẹ-ede Naijiria lạbẹ ẹgbẹ oṣelu naa, Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, Aṣofin Fẹmi Gbajabiamila, Oludari Ile Igbimọ Aṣojuṣofin orilẹ-ede yii ati Aṣofin Mudashiru Ọbasa ti i ṣe Oludari Ile Igbimọ Aṣofin Eko fun atilẹyin wọn ni gbogbo igba to n koju ẹjọ yii. Aṣofin Ṣangodara fẹmi imoore han si olupẹjọ naa ati awọn alatilẹyin rẹ fun ọna ti wọn gbe ọna naa gba, eyi ti wọn fẹsẹ ofin tọ.


Nigba ti o n fi idunnu han fun iṣẹgun rẹ, Aṣofin Ṣangodara ri ajaṣẹgun rẹ gẹgẹ bi ọwọ agbara Ọlọrun ati atilẹyin awọn eniyan. Bakan naa ni o tun dupẹ lọwọ awọn eniyan ẹkun Surulere keji fun atilẹyin alailẹgbẹ wọn si i. Ni pataki, o fi ẹmi imoore rẹ han si Olori ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC), ti o tun n dupo aare orilẹ-ede Naijiria lạbẹ ẹgbẹ oṣelu naa, Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, Aṣofin Fẹmi Gbajabiamila, Oludari Ile Igbimọ Aṣojuṣofin orilẹ-ede yii ati Aṣofin Mudashiru Ọbasa ti i ṣe Oludari Ile Igbimọ Aṣofin Eko fun atilẹyin wọn ni gbogbo igba to n koju ẹjọ yii. Aṣofin Ṣangodara fẹmi imoore han si olupẹjọ naa ati awọn alatilẹyin rẹ fun ọna ti wọn gbe ọna naa gba, eyi ti wọn fẹsẹ ofin tọ. Bakan naa lo rọ wọn lati jọ fọwọ sowọ pọ lati tubọ mu ilọsiwaju ba ẹkun idibo Surulere keji. O tun ṣe ileri ati fi itẹriba sin awọn eniyan ẹkun idibo Surulere keji ati Ipinlẹ Eko lapapọ ni asiko yii, laini foju pẹnikan rẹ. Ba a ba ranti, wọn fi ẹsun ayederu iwe ẹri kan Aṣofin Mosunmọla Ṣangodara ninu akitiyan rẹ lati du ipo aṣofin fun ẹkun idibo Surulere keji ninu Ile Igbimọ Ipinlẹ Eko labẹ ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC).


Bakan naa lo rọ wọn lati jọ fọwọ sowọ pọ lati tubọ mu ilọsiwaju ba ẹkun idibo Surulere keji. O tun ṣe ileri ati fi itẹriba sin awọn eniyan ẹkun idibo Surulere keji ati Ipinlẹ Eko lapapọ ni asiko yii, laini foju pẹnikan rẹ. Ba a ba ranti, wọn fi ẹsun ayederu iwe ẹri kan Aṣofin Mosunmọla Ṣangodara ninu akitiyan rẹ lati du ipo aṣofin fun ẹkun idibo Surulere keji ninu Ile Igbimọ Ipinlẹ Eko labẹ ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC).


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Bẹ̀rẹ̀ Kíkó Ìdọ̀tí Kúrò Láàrin Ìgboro Ìlú Ìbàdàn

Ìjọba ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ti rí àwọn ibùdó tí ara ilu sọ di akitan bíi mejilelaadọta ni ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orilẹ èdè Nàìjíríà tí o sì ti bẹrẹ sí ní palẹ wọn mọ. Atẹjade kan ti Kọmisana fún Ìròyìn, Àṣà àti Ìrìn Àjò Afe, Omowe Wasiu Olatubosun fi síta ló fihàn pé ọkọ ako’doti ilé iṣẹ tó n sọ idọti di ohun èlò tuntun, Mottainai Recycling Ltd lo ti n lọ káàkiri láti palẹ àwọn idọti náà mọ kúrò níbi tí àwọn èèyàn sọ di akitan. Atẹjade náà jẹ ki o di mímọ pé, awọn ibi ti wọ́n ti sọ dì akitan láàrin ìgboro ìlú ìbàdàn bíi Mokola, Jembewon, Eleyele, Urban Day, Òpópónà Ife atijọ, àti Iyaganku ni ìjọba tí palẹ wọn mọ, nígbà tí ìjọba sí tún yan ìgbìmò amuseya tí yóò máa ṣe amojuto kiko idọti, tí àwọn míràn tí ọrọ náà kàn yóò sì máa ṣe àwárí àwọn ibùdó míràn ti wón ti sọ di akitan. Kọmisana wá gba àwọn ará ìlú níyànjú láti ta kété sí ìwà sísun idọti ṣugbọn ki wọn máa palẹ idọti wọn mọ́ sínú àpò ko ba le rọrun láti gbé fún àwọn ọkọ ako’doti ilé iṣẹ ti ìjọba gbà láti máa kó idọti dànù ki ìlú ìbàdàn bà lè ṣe gbé fún onílé àti àlejò. Abiola Olowe Ìbàdàn


Àwọn ọmọ ogun orí òfurufú Orílẹ̀-èdè Nàíjíríà ti dín agbára àwọn agbésùmọ̀mí kù ní ìpínlẹ̀ Niger

Ilé-iṣẹ́ ologun ofurufu lorilẹ-ede Naijiria, NAF ti yọ awọn olori ikọ Boko Haram meji ti wọn ti n wá ti pẹ́ pẹlu awọn ọmọ ẹgbẹ wọn tó tó ogoji ni ile itaja kan ti wọn kọ silẹ ni Kurebe, ni ijọba ibilẹ Shiroro ní ipinlẹ Niger. Agbẹnusọ NAF, (Air Commodore) Wap Maigida, lo fi idi rẹ mulẹ ní pa aṣeyọri ikọlu orí afẹfẹ náà, O ṣe akiyesi pe awọn akojọpọ ologun orií ofurufu yoo tẹsiwaju lati fọwọ́sowọ́pọ̀ ki wọn ba le rẹ́yìn awọn iṣẹ ikọlu awọn Boko Haram wọnyi Gẹ́gẹ́ bíi oṣiṣẹ onímọ̀ ààbò kan, Ọ̀ná dí fún awọn onijagidijagan yii, Abu Ubaida ati Yusuf Abba nigbati awọn ikọlu inu afẹfẹ ti ọkọ ofurufu NAF ṣe pẹlu iṣẹ Whirl Punch, kọlu agbegbe wọn, ni kòpẹ́ kòpẹ́ yìí. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Ọwọ́ tẹ Arákùnrin tí ọmọ ọdún mẹ́rin rẹ̀ ń fi ìbọn ṣeré Lori amóhùnmáwòrán ní orílẹ̀-èdè US

Arákùnrin kan tí ọmọ rẹ ọmọ ọdún mẹ́rin fi ìbọn ṣeré ni ojú amóhùnmáwòrán. Shane Osborne, yi jẹ ẹni ọdún máàrúnlélogójì ni wón fi ẹ̀sùn kàn nígbà tí àwọn alabagbe rẹ sọ nípa ọmọ ọdún mẹ́rin rẹ tó gbé dání ni òpópónà. Arákùnrin náà ni, ohun o mọ ìgbà tí ọmọ náà bọ́ síta Èyí bọ́sí oṣù kanaa tí ọmọ ọdún mẹ́fà kan náà yìn ìbọn pa olùkọ rẹ̀ ní ilè ẹ̀kọ́ Virginia Elementary, èyí tí àwọn olópàá pé ni ẹ̀ṣẹ̀ tí a mọ̀ọ́mọ̀ dá. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Adarí Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Pé Fún Ìṣọ̀kan Ṣaaju Ìdìbò ọdún 2023.

Adarí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Femi Gbajabiamila ti pe àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti wá ní ìrẹ́pọ̀ àti ìsọ̀kan ṣáájú ìdìbò ọdún 2023. Ó ṣe ìkíni káàbọ̀ sí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin lẹ́yìn pọ̀pọ̀ ṣinṣin ọdún, kèrésímesí àti ọdún tuntun Adarí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin dupẹ gidigidi lọ́wọ́ àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba,ti wọn fí okun ati agbára ṣiṣe wọn fún àlàáfíà àti ìlọsíwájú orílẹ̀-èdè yìí. Ó ní ohun fojú sónà fún ìbáṣepọ̀ tó dán móra nínú ọdún kí àṣeyọrí le tẹ̀lé gbogbo iṣẹ́ láwọn ba ṣe.


Ilé Ẹjọ́ Fagilé  Ẹ̀sún Tí Afi Kan Ọgá Àgbà  Àwọn Ọmọ Ológun

Ilé Ẹjọ́ gíga jù ni Nàìjíríà tí fagilẹ́ èsùn nípa ọgá àgbà pátápátá fún àwọn ọmọ ológun ni orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Lt.General Farouk Yahaya àti Major General Stevenson Olabanji Adájọ́ Justice Halima Abdulmalik lo pàṣẹ yìí lẹ̀yìn ìgbà tí o gbọ atótónu lati ẹnu bàrìsìta Pinya Garuba agbejọ́rọ̀ fún ọgá àgbà pátápátá fún àwọn ọmọ ológun, nigbati o rọ ilé ẹjọ́ láti wọ́ gilè èsùn náà Ó ní ẹni tí yóò ṣe ẹlẹrìí níbi ìgbẹ̀jọ́ náà kó yọjú nítorí iṣẹ́ rẹ̀,o sí rọ ilé ẹjọ́ láti sún ìgbẹ̀jọ́ náà sì iwájú.


Ìpínlẹ̀ Eko Wà Ọ̀nà Àbayọ Sí Fífi Ǹkan Ṣòfò.

Ìjọba ìpínlẹ̀ Èkó ti, wá ọ̀nà Àbayọ ṣí ìṣòro fífi àwọn ohun èlò tó sì lè wúlò ṣòfò,pẹ̀lú lpò bí àyíká ṣe wa ni ìpínlẹ̀ náà, èyí tí tó mílíọ̀nù méjì le diẹ ni àwọn ohun èlò ilé tí o ń ṣègbé lójoojúmó. Aya Gómìnà ìpínlẹ̀ Èkó dọ́kítà, ìyáàfin Ibijoke Sanwo-Olu ló sọ èyí di mímọ̀ níbi ìpàdé ọlọjọ mẹ́ta kan tí àwọn àjọ olómi tí ìpínlẹ̀ Èkó àti ìbáṣepọ̀ ilé iṣé Faecal Sludge ni orílẹ̀-èdè Nertherland ṣe ni ìlú Èkó. Àyà Gómìnà fi kún ọ̀rọ̀ rè pé láìsí òfin tó múná dóko ko lè ṣí agbègbè tó bójú mu fún, àlàáfíà, ààbò, ati ìlera pípé Nínú ọrọ rẹ igbakeji ọgá àgbà ilé ìwé gíga Fásítì ti Ipínlẹ̀ Cross River, Ọ̀mọ̀wé Nlerum Okogbule ni, Dandan ni kí òfin tó f’ẹsẹ múlẹ wà nipa titun agbègbè ṣe kí àṣeyọrí le wà nípa ọ̀rọ̀ náà.


Mo Sí Dúró Lórí Ìjọba Tó Nṣe Dáradára: Gómìnà Makinde.

Gómìnà Makinde tí ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ fí ọwọ́ sọ yà wípé ìjọba òhun sí ń tèsíwájú nínú ìṣọkan pẹ̀lú àwọn ìjọba tó kún fún ìlọsíwájú ìjọba,tí àwọn ará ìlú yóò fi yangàn. Ọ̀rọ̀ ìdánilójú yìí ló wáyé láti ẹnu Gómìnà Makinde nígbàtí o ń búra fún adájọ́ tuntun ní ìpínlẹ̀ náà,Iyabo Yetima, èyí tó wáyé ní ilé àwọn adájọ́ tí o wà ní ilé ìjọba ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ ni Agodi, ibadan. Gómìnà rọ adájọ́ tuntun láti má ṣe òjúṣàájú nínú ìdájọ tó bá wà sí iwájú rẹ. Adájọ́ tuntun náà ṣe ìlérí láti ṣiṣẹ rẹ pẹ̀lú òtítọ àti ìbẹrù ọlọrun nínú. Ó tèsíwájú wípé òhun yóò gbé ìjọba ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ lẹ́yìn fún ìdàgbàsókè ìpínlẹ̀ náà.


Kí Ilé Adúláwọ̀  Túbọ̀ Tèsíwájú Nípa kí kópa Nínú Káràkátà Lágbayé: Ààrẹ Buhari.

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Muhammadu Buhari ti rọ àwọn orílẹ̀-èdè Áfíríkà gbogbo làti tèsíwájú nípa ki kópa nínú káràkátà Lágbàáyé, èyí tí yóò mú ànfààní bá àwọn orílẹ̀-èdè Àláwọdúdú. Ààrẹ sọ èyí níbi ìpàdé ọkọ ojú omi tí Áfíríkà tó wàyè ní ìlú Èkó. Mínísítà fún Irinajo, Ademola Adegoroye lọ sójú ààrẹ nibi ìpàdé náà. Ààrẹ ní nípa ki kópa nínú káràkátà yóò mú iṣé, ọrọ̀ ati didi ìṣòro àti òsìn kún.


Gómìnà Seyi Makinde Búra Fún Adájọ́ Iyabo Yerima Gẹ́gẹ́ Bíi Adelé Onídàájọ́ Àgbà

Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde ti búra fún Onídàájọ Yerima ni ọjọ ajé, ojo kerindinlogun osu kínní odun yìí gẹgẹ bíi Adele Onídàájọ Àgbà lẹyin ti Onídàájọ Agba Muntar Abímbólá f’eyin ti. Ayẹyẹ ibura náà lo waye ninu ìyèwù nla to wa ni ọfisi gómìnà to wa ni agbègbè Agodi ni ìlú ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú ìpínlè Ọ̀yọ́ ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orilẹ èdè Nàìjíríà, nibi tí Gómìnà Makinde ti sàlàyé wípé ìṣèjọba òun yóo fún Onídàájọ Yerima ni atilẹyin tó yẹ láti lè ṣe ojúṣe rè bí o ti tọ àti bí o ti yẹ. Bákan náà ni gómìnà tun sàlàyé wípé oun ni ìgboyà nínú adele Onídàájọ Àgbà náà nítorí o kún ojú oṣuwọn tí yóò sì lè tú ọkọ idajọ ni ipinlẹ Ọ̀yọ́, nígbà tí o ṣèlérí wípé ni kété ti oun ba ti wọlé ẹlẹẹkeji gẹgẹ bíi gómìnà ìpínlè Ọ̀yọ́, òun yóò mu ayípadà ọtun dé bá ẹka ìjọba náà nípa ìpèsè ohun amayederun. Nigba tí o n sọ ìdí rè tí òun fi yan adele onídàájọ, gómìnà sàlàyé wípé, ìjọba ìpínlè Ọ̀yọ́ yan onídàájọ Yerima gẹgẹ bíi adele onídàájọ àgbà títí àsìkò tí Àjọ tó n ṣe kokaari ètò ìdájọ (NJC) yóò fi fi orúkọ onídàájọ tí wọn bá yan láti di onídàájọ àgbà tuntun síta ni ibamu pẹlu òfin orilẹ èdè Nàìjíríà. Nigba tí o n feesi, Adele Onídàájọ Àgbà, Onídàájọ Yerima sọ wípé gbogbo ohun èlò ti ijoba ba ti pèsè fún ẹka idajọ ni òun yóò ri dájú pé o jẹ lílò fún ohun tí o ba yẹ fún ìdàgbàsókè ẹka náà àti ìwúlò èèyàn ìpínlè Ọ̀yọ́. Onídàájọ Yerima tun fi kún ọrọ rẹ pé òun yóò sinmi le atilẹyin ti ìjọba ṣèlérí rẹ fún isedajo tó múná dóko, tí o sì tún tẹnu mọ pé afojusun òun ni lati mú kí ẹka idajọ ni ipinlẹ Ọ̀yọ́ láti tayọ nípasẹ ohun amayederun to dára.


Nigba tí o n sọ ìdí rè tí òun fi yan adele onídàájọ, gómìnà sàlàyé wípé, ìjọba ìpínlè Ọ̀yọ́ yan onídàájọ Yerima gẹgẹ bíi adele onídàájọ àgbà títí àsìkò tí Àjọ tó n ṣe kokaari ètò ìdájọ (NJC) yóò fi fi orúkọ onídàájọ tí wọn bá yan láti di onídàájọ àgbà tuntun síta ni ibamu pẹlu òfin orilẹ èdè Nàìjíríà. Nigba tí o n feesi, Adele Onídàájọ Àgbà, Onídàájọ Yerima sọ wípé gbogbo ohun èlò ti ijoba ba ti pèsè fún ẹka idajọ ni òun yóò ri dájú pé o jẹ lílò fún ohun tí o ba yẹ fún ìdàgbàsókè ẹka náà àti ìwúlò èèyàn ìpínlè Ọ̀yọ́. Onídàájọ Yerima tun fi kún ọrọ rẹ pé òun yóò sinmi le atilẹyin ti ìjọba ṣèlérí rẹ fún isedajo tó múná dóko, tí o sì tún tẹnu mọ pé afojusun òun ni lati mú kí ẹka idajọ ni ipinlẹ Ọ̀yọ́ láti tayọ nípasẹ ohun amayederun to dára. O wa fi àsìkò náà dupẹ lọwọ gómìnà fún anfààní yìí láti sìn ipinle Ọ̀yọ́, tí o sì ṣèlérí pé òun yóò sa ipá oun fún ire gbogbo ọmọ ìpínlè Ọ̀yọ́. Abiola Olowe Ìbàdàn


O wa fi àsìkò náà dupẹ lọwọ gómìnà fún anfààní yìí láti sìn ipinle Ọ̀yọ́, tí o sì ṣèlérí pé òun yóò sa ipá oun fún ire gbogbo ọmọ ìpínlè Ọ̀yọ́. Abiola Olowe Ìbàdàn


Tinubu/ Shettima yóò ṣe àpèjọ ààrẹ ní Kwara, ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun

Ìgbìmọ̀ ìpolongo ààrẹ fún ẹgbẹ́ All Progressives Congress (APC),ti fọwọ́sí ìpolongo ààrẹ Tinubu/ Shettima, tí yóò wáyé ní ọ̀la,ọjọ́ Ìṣẹ́gun,ọjọ́ kẹtàdín-lógún,ní Ìlọrin, olú-ìlú Kwara,ilà oòrùn àringbùngbùn Nàìjíríà. Ìgbìmọ̀ ìpolongo ààrẹ nínú àtẹ̀jáde kan tí alága,ìgbìmọ̀ ìbílẹ̀ elétò ìbáraẹnisọ̀rọ̀, (LOC), Alhaji Saadu Salahu, sọ pé wọn tí buwọ́lu àpèjọ náà,èyí tí yóò wáyé ní agogo mẹ́wàá òwúrọ̀. Gẹ́gẹ́ bí àtẹ̀jáde náà ṣe sọ,ìròyìn sọ pé gbogbo ẹgbẹ́ APC tó pọ̀ jù àti àwọn olólùfẹẹ́ wọn jákèjádò orílẹ̀-èdè ló ti gúnlẹ̀ sí ìlú Ìlọrin,olú ìlú.


Mínísítà Ivory tẹ́lẹ̀ pè fún ìpin ọjọ́ orí fún ipò ààrẹ

Méjì nínú àwọn olórí òṣèlú orílẹ̀-èdè Ivory tí ń lọ sí ọgọ́rin ọdún,tí ìkan sì ti lé ní àádọ́rin ọdún, Jean-Louis Billon orílè-èdè Ivory Coast, tó jẹ́ Mínísítà ètò ìṣòwò tẹ́lẹ̀ kọ̀yìn sí. Billion pè fún ìdápadà ìfòpinsí ọjọ́ orí ọdún márùndín-lọ́gọ́rin fún olùdupò ààrẹ lásìkò tó ń sọ̀rọ̀ lórí ètò asọ̀rọ̀mágbèsì kan. Ó ń dojúkọ àwọn gbajúgbajà òṣèlú Ivory , Alassane Ouattara, Laurent Gbagbo àti ààrẹ ẹgbẹ́ òṣèlú tiẹ̀ náà, Henri Konan Bédié,níná o kósì ìkankan nínú wọn tó ti sọ síta kí gbogbo ayé gbọ́. Mínísítà ètò ìṣòwò tẹ́lẹ̀ ń tún ṣàgbéyẹ̀wò ìpinnu tí ilé-iṣẹ́ òṣèlú PDCI tó tún ń yan Bédié,ààrẹ tẹ́lẹ̀,tó tún jẹ́ ọmọ ọdún méjìdín-láàdọ́rùn ùn gẹ́gẹ́ bí olùdíje kan ṣoṣo láti sojú ẹgbẹ́.


Gómìnà ìpínlẹ̀ Sókótó ṣẹ̀dá ilé iṣẹ́ mẹ́fà tuntun

Lórí akitiyan rẹ̀ láti ṣe àtúntò àwọn ilé-iṣẹ́ ìjọba ìpínlẹ̀ fún ṣíṣe iṣẹ́ tó múnádóko ní àwọn ilé-iṣẹ́ẹ gbogbogbòò ti ìpínlẹ̀ Sókótó,gómìnà Àmínù Wázírì Tambuwal,ti fọwọ́sí ṣíṣẹ̀dá àwọn ilé-iṣẹ́ ìjọba mẹ́fà tuntun,tí ó sì tún darí àwọn Kọmísọ́nà rẹ̀ láti ṣalámójútó wọn. Àwọn ilé-iṣé tuntun náà ni: ìmọ̀ ẹ̀rọ àti ọrọ̀ ajé ayélujára,ìdàgbàsókè ìṣẹ̀dá àti kátà-kárà,ọmọnìyàn àti àjọṣepọ̀ àlááfíà,ààbò inú ìlú,lílọ bíbọ̀,àti ilé-iṣẹ́, ìṣòwò àti ìdókòwò. Bí wọn yóò ṣe ṣẹ àmójútó àwọn ilé-iṣẹ́ náà ni : Dókítà Kulu Haruna Abubakar, kọmísọ́nà fún ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ àti ẹ̀kọ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ, yóò ṣàmójútó ilé isẹ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ àti ọrọ̀-Ajé ayélujára tuntun,tí Àmínù Ibrahim yóò sì máa ṣàkóso ilé-iṣẹ́ ìdàgbàsókè ìṣẹ̀dá àti káta ̀-kárà; gẹ́gẹ́ bí Aṣojú ṣòfin Abubakar Abdullahi Dange, yóò sì jẹ́ Kọmísọ́nà fún ètò ọmọnìyàn àti àjọṣepọ̀ àlàáfíà. Bákannáà,Kọmísọ́nà fún ètò ààbò inú-ìlú,lílọ bíbọ̀,ilé-iṣẹ́ ìsòwò àti ìdókòwò,ni: Aṣojú Abubakar Maikudi Ahmed, aṣojú Alhassan Ibrahim Rarah àti Aṣojú Abdullahi Yusuf Hausawa ní sísẹ̀ntẹ̀lè.


Igbákejì ààrẹ Ọ̀ṣínbàjò yóò kópa nínú àpèjọ adarí ọ̀dọ́ ní Liberia

Igbákejì ààrẹ,Ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmí Ọ̀ṣínbàjò yóò jẹ́ àlajò pàtàkì níbi àpèjọ tí wọ́n pè ní “ìjùmọ̀sọ̀rọ̀ pẹ̀lú igbákejì ààrẹ àti àwọn ọ̀dọ́,” tí ẹnìkejì rẹ̀ ti Liberia Dokita Jewel Howard-Taylor ṣagbátẹrù rẹ̀. Àtẹ̀jáde kan láti ọ́fíísì igbákejì ààrẹ sọ pé Ọ̀jọ̀gbọ́n Ọ̀ṣínbàjò fi Àbújá sílẹ̀ ní àwúrọ̀ ọjọ́ Ajé lọ sí orílẹ̀-èdè Liberia fún àbẹ̀wò ọlọ́jọ́ kan. Àtẹ̀jáde náà sọ pé igbákejì ààrẹ yóò tún ṣe ìpàdé lórí orílẹ̀-èdè méjéèjì pẹ̀lú ààrẹ George Weah ti Liberia. Níbi àpèjọ náà èyí tí ó jẹ́ apákan àwọn ètò láti ṣàyajọ̀ ọjọ́bìí ọgọ́ta ọdún Dókítà Howard-Taylor,ọ̀jọ̀gbọ́n Ọ̀ṣínbàjò àti àwọn adarí iwọ̀ oòrùn Áfíríkà yóò fikùnlukùn pẹ̀lú ẹgbẹ́ irínwó àwọn adarí tuntun. Àwọn adarí tuntun náà yóò máa “pin agbara wọn,igbiyanju,aṣeyọri.”


Ààrẹ Bùhárí kí àgbà òṣèlú APC, Àkàndé kú ayẹyẹ ọdún kẹrìnlé-lọ́gọ́rin

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti kí gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun tẹ́lẹ̀,Olóyè Bísí Àkàndé,alága àpapọ̀ ẹgbẹ́ All Progressives Congress,APC,kú oríire ayẹyẹ ọdún kẹrìnle-lọ́gọ́ta,ó ṣàpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àgbà ìlú tòótọ́ àti ẹni tí ayé fẹ́. Nínú ìfiránṣẹ́ láti ṣe ayẹyẹ náà, Ààrẹ mọ rírì akitiyan àgbà òṣèlú náà lórí ìjọba tiwantiwa,ẹni tí ó sọ pé ó rí ìgbéga láti ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ sí ipò tó ga jùlọ nínú òfin òṣèlú nípasẹ̀ ìmúra síṣẹ́ àti ìkóraẹni níjanu. Ààrẹ Bùhárí sọ wípé olóyè Àkàndé yóò túnbọ̀ máa “jẹ́ àgbà òṣèlú tòótọ́ àti àpẹẹrẹ onífaradà,akíkanjú àti oníwà pẹ̀lẹ́ .” Ó wá gbàdúrà kí ó gbó,kí ó tọ́ nínú iṣẹ́ ẹgbẹ́ àti orílẹ̀-èdè.


Gómìnà  ìpínlẹ̀ Anambra ṣe ìrántí ikú àwọn akọni

Gómìnà ìpínlẹ̀ Anambra, gúsù iwọ̀ oòrùn Nàìjíríà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Chukwuma Charles Soludo, CFR ṣe ìrántí ikú àwọn ọmọ ogun Nàìjíríà tí wọ́n fi ẹ̀mí wọn lélẹ̀ fún orílẹ̀-èdè.Ó gbóríyìn fún ọmọ ogun Nàìjíríà fún iṣẹ́ takuntakun wọn lórí ààbò orílẹ̀-èdè. Gómìnà Sólúdò ṣe ìgbóríyìn yìí lásìkò ayẹyẹ gbígbé fúláwà sí ibojì láti ṣe ìrántí àwọn ọmọ ológun fún ọdún 2023, ní gbọ̀ngàn Dokita Alex Ekwueme,ní ìlú Awka, olú-ìlú náà. Gómìnà náà ṣàpèjúwe ọjọ́ náà bíi ọjọ́ àròjinlẹ̀. Ó parí ọ̀rọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú kíkí gbogbo ọmọ ìlú kú ayẹyẹ ọdún ìrántí àwọn ọmọ ogun, tí ó sì sọ pé kí wọ́n túnbọ̀ máa gbàdúrà fún àwọn akọni tó ti pàdánù ẹ̀mí wọn.


Gómìnà Ọ̀ṣun pè fún àtúnṣe ẹ̀ka ààbò

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun ní gúsù iwọ̀-Oòrùn Nàìjíríà ti pè fún àtúnṣe ẹ̀ka ààbò Nàìjíríà láti jẹ́ kí wọ́n le ṣe iṣẹ́ tó múnádóko. Gómìnà Adémọ́lá Adélékè pè ìpè yìí ní ọjọ́ Àìkú, níbi àṣekágbá ayẹyẹ ọdún ìrántí àwọn ọmọ ológun tí ó pàdánù ẹ̀mí wọn lẹ́nu iṣẹ́,ní bojì ọmọ ológun tuntun,ní Òṣogbo,olú-ìlú náà. Ó pe àkíyèsí sí ipò ààbò ní orílẹ̀-èdè, pé ó fẹ́ àmójútó ní gbogbo ìpele ìjọba ní kíákíá,ó ní àwọn adarí ní láti fọwọ́sowọ́pọ̀ fún ìgbélárugẹ ààbò tó péye fún àwọn ọmọ ológun àti àwọn ẹbí ológun tó ti pàdánù ẹ̀mí wọn. Gómìnà náà sọ pé àwọn àṣàyàn ìsúná orílẹ̀-èdè kò gbọdọ̀ dojúkọ ohun èlò ológun nìkan ṣùgbọ́n gbogbo wíwaọ̀ dáradára àwọn òṣìṣẹ́ ológun.


Ààrẹ Bùhárí yóò gba àmìn ẹ̀yẹ àlàáfíà Adúláwọ̀

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí yóò gba ‘àmìn èyẹ fún gbígbé àlàáfíà ró’ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun,ọjọ́ kẹtàdín-lógún, Oṣù Kínní, ọdún 2023, ní Nouakchott, ní Mauritania. Yóò gba àmìn ẹ̀yẹ náà látàríi ipa adarí tó ń kó lórí ìgbélárugẹ àlàáfíà ní agbègbè Adúláwọ̀,nípasẹ̀ dídásí nígbà gbogbo,ìmọ̀ràn àti àrọwà. Ìgbìmọ̀ Àlàáfíà Abu Dhabi,tí ó jẹ́ àkójọ àwọn adarí ní ọdún 2024, tó wà fún wíwá ọ̀nà ọ̀tun láti kó gbogbo ọmọ ìlú mọ́ra,ṣe ìgbélárugẹ àlàáfíà tí kò láfiwé,àti fún ààbò àti èròńgbà wọn lágbàáyé fún gbogbogbòò,ni yóò fún ààrẹ Bùhárí ní àmìn ẹ̀yẹ náà.


Kọmisọna Ọlọ́pàá Anambra Bú Ọlá Fún Àwọn Akọni Tó Ṣubú

Kọmisọna ọlọ́pàá tí Ìpínlẹ̀ Anambra ní South-East Nigeria, Echeng Echeng, ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, ní Alex Ekwueme Square, Awka, Olú-ìlú ìpínlẹ̀ náà, darapọ̀ mọ́ àwọn Alákóso iṣẹ́ mìíràn ní ìpínlẹ̀, látí bú ọlá fún àwọn ológun àti àwọn òṣìṣẹ́ tó fi ẹ̀mí wọ́n lélẹ̀ fún ìsọkan orílẹ̀-èdè yìí. Kọmisọna ọlọ́pàá náà sọ pé ìsàmì ọjọ́ náà fún wà ní ìdí látí ronú àtí láti rán wa létí àwọn ìrúbọ tí àwọn ẹgbẹ́ élétó ààbò wà ṣe lórí ìṣọ̀kan orílẹ̀-èdè yìí àti dídáàbò bò ẹ̀mí àti òun ìní.” Akọroyin Voice of Nigeria jabọ pé àwọn òun pàtàkì tí ó wáyé náà ní àyẹwò tí àwọn ọmọ ogún Nàìjíríà, ọmọ ogún ojú omi, àtí àwọn ọmọ ogun Legion tí Gómìnà Ìpínlẹ̀ Anambra, Chukwuma Soludo, ádùrá àtí idakẹ jẹjẹ fún àwọn ológun tó ṣubu, fífi àwọn òun ọ̀ṣọ́ lélẹ̀ àtí àwọn òún ìsàmì pàtàkì mìíràn. Lekan Orenuga


Wọ́n Rọ́ ìjọba Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Láti Ṣàyẹ̀wò Òṣèlú Ẹlẹyàmẹ̀yà Láàrín Àwọn Òṣìṣẹ́ Ìjọba

Olórí àwọn òṣìṣẹ́ nígbà kàn rí ní Ìpínlẹ̀ Kwara, Àárín gbùngbùn àríwá Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Alhaji Mudi Adebayo Gold, tí kesi ìjọba àpapọ̀ látí bojuwò èwù òṣèlú ẹlẹyàmẹ̀yà láàrín àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba tí wọ́n ń tẹlé àwọn olóṣèlú nítorí òwò àti àwọn ànfààní mìíràn. Ó gbà wọ́n ní ìmọràn yìí làkókò ibaraẹnisọrọ pẹlú Akọroyin Voice of Nigeria (VON) níbí tó tí rọ̀ àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba látí kò àrà wọ́n ní ijanu àtí itẹlọrun láti lè jẹ́ kí àwọn àrà ìlú ní igbẹkẹle nínú wọ́n. Alhaji Gold ṣakiyesi pé kò yẹ́ kí òṣìṣẹ́ ìjọba kọọkan kópa gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú, iṣẹ́ tí wọ́n ní kí wọ́n kojú mọ́ pẹ̀lú iṣootọ àtí ìṣẹ́ takuntakun. Ó ṣe kàyéfì pé àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba kan wà lọ́rùn nínú òṣèlú débi pé wọ́n tiẹ̀ máa ń ṣe ìpolongo pẹ̀lú àwọn olóṣèlú níbi àpèjẹ tí wọ́n sì lòdì sí ìlànà àti ètò iṣẹ́ ìjọba. Nígbà tó ń sọrọ lórí àwọn Ìpenija ààbò tó ń wáyé lorílẹ̀-èdè yìí, Alhaji Gold dá ìwà ajẹbanu lẹ́bi, o sí rọ̀ ìjọba ní gbogbo ìpele látí máà jẹ́ kí àwọn Ọba náà máa lọ́wọ́ sí, nítorí pé àwọn ní wọ́n sunmọ ará ìlú jù. Bákan náà ló gbà ìjọba àpapọ̀ níyànjú láti tún tèsíwájú sí lórí iṣẹ́ àgbẹ̀ látí mú ìdàgbàsókè bá ètò ọrọ àjé orílẹ̀-èdè yìí, àtí látí dá ìṣẹ́ sílẹ̀ fún àwọn ọdọ tí kò ní iṣẹ́.


Ó ṣe kàyéfì pé àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba kan wà lọ́rùn nínú òṣèlú débi pé wọ́n tiẹ̀ máa ń ṣe ìpolongo pẹ̀lú àwọn olóṣèlú níbi àpèjẹ tí wọ́n sì lòdì sí ìlànà àti ètò iṣẹ́ ìjọba. Nígbà tó ń sọrọ lórí àwọn Ìpenija ààbò tó ń wáyé lorílẹ̀-èdè yìí, Alhaji Gold dá ìwà ajẹbanu lẹ́bi, o sí rọ̀ ìjọba ní gbogbo ìpele látí máà jẹ́ kí àwọn Ọba náà máa lọ́wọ́ sí, nítorí pé àwọn ní wọ́n sunmọ ará ìlú jù. Bákan náà ló gbà ìjọba àpapọ̀ níyànjú láti tún tèsíwájú sí lórí iṣẹ́ àgbẹ̀ látí mú ìdàgbàsókè bá ètò ọrọ àjé orílẹ̀-èdè yìí, àtí látí dá ìṣẹ́ sílẹ̀ fún àwọn ọdọ tí kò ní iṣẹ́. Lekan Orenuga


2023 AFRD: Ààrẹ Buhari, Mínísítà Fún Ààbò Bú Ọlá Fún Àwọn Akínkanjú Tó Ṣubú Lógún

Mínísítà fún ètò ààbò Major General Bashir Magashi (rtd) darápọ̀ mọ́ ọgá àgbà fún àwọn ọmọ ogún orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Ààrẹ Muhammadu Buhari láti fí ìsàmì le’lẹ sí National Arcade Abuja, lásìkò tí orílẹ̀-èdè yìí ń ṣé ayẹyẹ ìrántí Ológun ti Ọdun 2023. Ayẹyẹ ọdọọdún náà tí wọ́n ṣé pẹ̀lú ìyí àtí bí bú ọlá fún akínkanjú àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè yìí kàn tí wọ́n fí ẹ̀mì wọ́n sílẹ̀ lójú ọnà ìṣéṣẹ̀ sìn ìlú Bàbá wọ́n. Mínísítà fún Ààbò tó wà lábẹ́ itọsẹ Ọgá àgbà fún àwọn ọmọ ogún Nàìjíríà tí ṣé fífi aami-ọrun le’lẹ sí ẹsẹ ọmọ ogún tí a kò mọ̀ pẹ̀lú akẹgbẹ rẹ̀, Mínísítà tí Olú ìlú Orílẹ̀-èdè yìí, Mohammed Musa Bello. Lẹyìn náà ló darapọ̀ mọ́ Ìgbákejì Ààrẹ Yemi Osibajo, Ààrẹ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin àgbà, Dókítà Ahmad Lawan àtí Olori Ile Ìgbìmọ̀ Aṣojú-ṣòfin Femi Gbajabiamila látí tẹ̀lé Ààrẹ fọ́wọ́ sí ìwé ìforúkọsílẹ̀ àti látí tú àwọn ẹyẹlé náà sílẹ̀. Níbí ayẹyẹ náà ní á tí rí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tí Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ tí Federal Executive Council, Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ti Àwùjọ Diplomatic, Àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba gíga, Olórí àwọn òṣìṣẹ́ ààbò, Gen. Leo Irabor àtí gbogbo àwọn Alákóso Iṣẹ́ tí Àwọn ológun àti àwọn ilé-iṣẹ́ paramilitary àti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tí Nigerian Legion. Lekan Orenuga


NGF, Àwọn Kọmisọna Ìlera Gbá Àwọn Ọ̀nà Ọtún Látí Mú Àwọn Ilé ìṣẹ́ Ìlera Dára Sì

Àjọ Àwọn Gómìnà Nàìjíríà (NGF) àtí àwọn Kọmisọna Ìpínlẹ̀ fún ìlera tí tẹnumọ ìwúlò fún àtúnyẹwò gbogbo ìgbà àti gbígbà àwọn ọnà ọtún ṣé ìṣẹ́ látí ríi dájú àtí ṣé àtúnṣe ìlera gbogbogbò (Universal Health Coverage UHC), pàápàá jùlọ ní awọn àgbègbè ìdàgbàsókè àti ìgbèríko. Alága, Àjọ àwọn Kọmisọna Ìlera ìpínlẹ̀ ní orílẹ̀-èdè yìí (Nigeria Commissioners of Health Forum), Dókítà Oyebanji Filani, tó sọrọ níbí àpéjọpọ̀ àwọn Kọmisọna àtí àwọn alẹnu-lọ̀rọ̀ lórí ìjẹ́ olórí àti ètò ìlera tó yanranti ní Abùjá, ó tẹnumọ ìwúlò fún àwọn ìfọwọ́sowọ́pọ̀ nigba-gbogbo àtí àtúnyẹwò àwọn ọnà látí ríi dájú pé àbájáde náà ní àṣeyọrí. Dókítà Filani, sọ pé òún pàtàkì tí àwọn olúkópa yóò mú kúrò níbi àpéjọ yìí ní látí ṣé àkójọ pọ̀ àwọn ilé-iṣẹ́ pàtàkì àtí amugba lẹgbẹ wọ́n láti lè ràn ètò ìlera àwọn àrà ìlú lọ́wọ́. Olùdarí Gbogbogbò NGF, Asishana Okauru, nínú àwọn ọrọ̀ rẹ̀, ṣé àpèjúwe àpéjọ náà gẹ́gẹ́ bí òún tó dára nítorí pé èyí ní ìgbà àkọ́kọ́ tí gbogbo àwọn alẹnu-lọ̀rọ̀ ní ẹ̀kà ìlera Orílẹ̀-èdè yìí yóò jókòó pọ̀ jíròrò lórí ìlọsíwájú ètò ìlera àwọn ènìyàn orílẹ̀-èdè yìí. Nibayii, àwọn Kọmisọna tí ìlera látí àwọn ìpínlẹ̀ Borno àtí Kano, nínú àwọn ọrọ wọ́n, yìn Àjọ NGF fún àtìlẹ́yìn àpéjọ, wọ́n sì ṣé ìdánilójú pé ìmọ àti ẹkọ tí wọ́n kọ́ níbí àpéjọ náà ní wọ́n yóò mulo daradara lójú ọnà ìlera. Lekan Orenuga


Ààrẹ Améríkà Kédé Ìpínlẹ̀ Pajawiri Fún Ìpínlẹ̀ California

Ààrẹ Améríkà Joe Biden tí kéde ìkéde pajawiri kàn fún California ní Àbámẹ́ta, bí ìjì ṣé ń já ní ìpínlẹ̀ California látí ọjọ́ kẹ́rindinlọ́gbọ́n Oṣù Kejìlá ọdún 2022, tó kéré jù ènìyàn mọkandinlogun 19 tí dàgbéré fún ayé àti bí ó ṣé fá omí yalé, àìsí iná ìjọba, ilẹ̀ yiyá, kiko àwọn olùgbé kúrò àtí dídì ọnà Bí o ṣé sọ àwọn asọye lórí ètò ọrọ̀ ajé látí ìyẹ̀wù kàn nínú ọgbà White House ní Washington, Biden pàṣẹ fún Iranlọwọ ìjọba àpapọ̀ látí ṣàfikún fún ìpínlẹ̀ náà, ẹ̀yà àti àwọn ìgbìyànjú làgbègbè tó kàn náà tí ìjì lílé, omi yalé, ilẹ̀ yiyá àti ẹrọfọ ń dá láàmú, White House sọ nínú ọrọ kàn. Ìgbésẹ Ààrẹ yìí ní yóò jẹ́ kí ìpèsè owó fún àwọn olùgbé àgbègbè kàn ní Mercede, Sacramento àtí àgbègbè Santa Cruz, ní ìbámu sí àlàyé náà. Lekan Orenuga


Olórí Àlatakò Orílẹ̀-èdè Tanzania Yóò Ní Ànfààní Fí Òpin Sí Ọjọ́ Rẹ̀ Lẹyìn Òdí Ìlú

Olórí àlatakò Tanzania àtí olùdíje Ààrẹ tẹlẹ rí Tundu Lissu tí sọ pé òun yóò pàdà sí ilé ní oṣù yìí látí ẹ̀yìn odi ìlú látí “tún ìtàn ìlú náà kọ̀” lẹyìn ìpinnu ìjọba látí fí ayé gbà àpéjọ àwọn olóṣèlú. Ààrẹ Samia Suluhu Hassan yí ofin ọlọdún mẹ́fà-àbọ̀ tó kọ̀ fún àwọn àpéjọ olóṣèlú ní ọsẹ tó kọjá, àpá kàn lórí ìlànà ẹtọ àti ìṣe déédé lẹyìn tó di Ààrẹ Orílẹ̀-èdè náà ní Oṣù Kẹta ọdún 2021 lẹyìn ikú Ààrẹ tẹlẹ rí John Magufuli. Magufuli gbé òfin náà kálẹ̀ ní ọdún 2016, èyí tó fí ayé gbà àwọn olóṣèlú tó wà lórí aleefa láàyè látí pé àpéjọ ní àgbègbè wọ́n nìkàn ṣùgbọ́n tí kó fí ayé àpéjọ olóṣèlú gbogbogbò àtí ìwọ́de èyí k’eyi. “Ní kété tí Ààrẹ tí yọ́ òfin yìí kúrò, ó tó àkókò láti pàdà sí ilé àtí látí pàdà sí ẹnu ìṣẹ́.” Lissu sọ lórí Twitter rẹ̀. Ó sọ pé òun yóò dé pàdà nì ọjọ́ kàrún ùn dín lọ́gbọ́n, Oṣù kínní ọdún yìí. “Mo ní ìrètí pé a yóò kọ́ ìpín orílẹ̀-èdè yìí tuntun ní ọdún yìí… 2023 yóò sì jẹ́ ọdún pàtàkì nínú ìwé ìtàn orílẹ̀-èdè wà,” o sọ.


“Ní kété tí Ààrẹ tí yọ́ òfin yìí kúrò, ó tó àkókò láti pàdà sí ilé àtí látí pàdà sí ẹnu ìṣẹ́.” Lissu sọ lórí Twitter rẹ̀. Ó sọ pé òun yóò dé pàdà nì ọjọ́ kàrún ùn dín lọ́gbọ́n, Oṣù kínní ọdún yìí. “Mo ní ìrètí pé a yóò kọ́ ìpín orílẹ̀-èdè yìí tuntun ní ọdún yìí… 2023 yóò sì jẹ́ ọdún pàtàkì nínú ìwé ìtàn orílẹ̀-èdè wà,” o sọ. Lekan Orenuga


NPFL: Enyimba Lú Nasarawa United 2-1 Ní Ìlú Jos

Enyimba FC bẹ̀rẹ̀ ìdíje Nigeria Professional Football League NPFL 2022/2023 pẹ̀lú bí wọ́n ṣé borí Nasarawa United ayò 2-1, Elijah Akanni àtí Imo Obot ló gbà ayò náà sí àwọ̀n ní New Jos Stadium, Plateau State. Nasarawa United kò leè gbà àlejò lórí pápá ìṣéré wọ́n ní Lafia Township, nítorí àtúnṣe tí ń lọ lọ́wọ́ ní pápá ìṣéré náà. Elijah gbà ayò náà wọlé ní ìṣẹ́jú kejilelọgbọn. Àwọn ọmọ akoni-mọọgba Finidi George tèsíwájú bí Obot ṣé ló anfààní mìíràn látí gbà àmì ayò Kejì wọlé fún Enyimba ṣáájú kí afọn fèèrè tó mú ìpele àkọ́kọ́ wà sí ìparí. Ní iṣẹju àádọ́rùn-dín-mẹ́rin (86th), ní Nasarawa United tá bíọ̀-bíọ̀ bí Oche Josiah ṣé gbà àmì ayò kàn wọlé fún wọ́n, bí Ìfẹsẹwọnsẹ́ náà ṣé parí sí 2-1 èyí tí Eyimba bórí. Enyimba ló tí bórí irú Ìfẹsẹwọnsẹ́ èrè ìbẹ̀rẹ̀ bẹ́ẹ̀ nínú ìdíje NPFL lẹẹmeji ọtọtọ, wọ́n sì pàdánù ọ̀kan irú rẹ̀ nínú èrè ìdárayá mẹ́rin sẹyìn (WWLD).


Àwọn ọmọ akoni-mọọgba Finidi George tèsíwájú bí Obot ṣé ló anfààní mìíràn látí gbà àmì ayò Kejì wọlé fún Enyimba ṣáájú kí afọn fèèrè tó mú ìpele àkọ́kọ́ wà sí ìparí. Ní iṣẹju àádọ́rùn-dín-mẹ́rin (86th), ní Nasarawa United tá bíọ̀-bíọ̀ bí Oche Josiah ṣé gbà àmì ayò kàn wọlé fún wọ́n, bí Ìfẹsẹwọnsẹ́ náà ṣé parí sí 2-1 èyí tí Eyimba bórí. Enyimba ló tí bórí irú Ìfẹsẹwọnsẹ́ èrè ìbẹ̀rẹ̀ bẹ́ẹ̀ nínú ìdíje NPFL lẹẹmeji ọtọtọ, wọ́n sì pàdánù ọ̀kan irú rẹ̀ nínú èrè ìdárayá mẹ́rin sẹyìn (WWLD). Lekan Orenuga


Gbajúgbajà Òṣèré ‘Papa Ajasco’ Ti dágbére Fáyé

Gbajúgbajà Òṣèré Nollywood, Femi Ogunrombi tí gbogbo eniyan mọ si Papa Ajasco, ti ku. Òṣèré kan, ti orukọ rẹ n jẹ Husseini Shaibu, lo jẹrisi iku rẹ loju pópó ẹrọ ayelujara Twitter rẹ ni ọjọ aiku O kọwe pe, “A ṣẹṣẹ sọ fun mi ni wipe onimọ-jinlẹ orin tẹlẹ ri, Olukọni Orin pẹlu ẹgbẹ àwọn onijo gbogbogbo #NATIONALTROUPE ati ẹni to fi igba kan duro gẹgẹ bii ‘Papa Ajasco’ lori eto apanilẹrin olokiki #waleadenugaprod ‘Papa Ajasco’ Ọgbẹni Femi Ogunrombi ti ku. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Ìjọba Nàìjíríà Gbèrò Láti Fẹ́ Àwọn Òpópó-ònà Ìgbèríko Àtí Ìṣẹ́ Àgbẹ̀ Ní Gbogbo Ìpínlẹ̀ Orílẹ̀-èdè Náà

Ìjọba Nàìjíríà sọ pé òun ń gbèrò látí fẹ́ òpópó-ònà ìgbèríko àti ìtàjà iṣẹ́ àgbẹ̀ (Rural Access and Agricultural Marketing Projects RAAMP), ní gbogbo ìpínlẹ̀ mẹ́rìndínlógójì tí àjọ náà. Alàkóso ìṣẹ́ àkànṣe náà tí Orílẹ̀-èdè yìí (RAAMP), Ọ̀gbẹ́ni Aminu Mohammed sọ èyí làkókò tí àjọ ṣé idanilẹkọ fún àwọn òṣìṣẹ́ rẹ̀ ní Calabar, Ìpínlẹ̀ Cross River. Èrò àjọ náà ní látí pèsè àwọn òpópó-ònà tó wọlé ní àwọn ìgbèríko látí ṣé alekun ìtàjà ọ̀gbìn. Ó ṣé àfihàn ìdùnnú rẹ̀ lórí bí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ wọ́n ṣé ń gbórò sí ní gbogbo ìpínlẹ̀ orílẹ̀-èdè. Ó tún tẹnumọ pé àwọn àṣeyọrí tí a tí ní látí ìbẹrẹ iṣẹ́ náà ní ọdún 2008 ní Cross River àti Kaduna ṣé ọnà fún ìdàgbàsókè rẹ̀. Gómìnà Ìpínlẹ̀ Cross River, Ben Ayade kesi àwọn òṣìṣẹ́ tí iṣẹ́ àkànṣe náà látí má fí ṣé ẹlẹyàmẹ̀yà, ẹsìn tàbí òṣèlú níbí iṣẹ́ wọ́n.


Ó ṣé àfihàn ìdùnnú rẹ̀ lórí bí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ wọ́n ṣé ń gbórò sí ní gbogbo ìpínlẹ̀ orílẹ̀-èdè. Ó tún tẹnumọ pé àwọn àṣeyọrí tí a tí ní látí ìbẹrẹ iṣẹ́ náà ní ọdún 2008 ní Cross River àti Kaduna ṣé ọnà fún ìdàgbàsókè rẹ̀. Gómìnà Ìpínlẹ̀ Cross River, Ben Ayade kesi àwọn òṣìṣẹ́ tí iṣẹ́ àkànṣe náà látí má fí ṣé ẹlẹyàmẹ̀yà, ẹsìn tàbí òṣèlú níbí iṣẹ́ wọ́n. Gómìnà Ayade ṣàpèjúwe RAAMP gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ àkànṣe tó lágbára látí yí ìgbésí ayé pàdà sí dáadáa, pàápàá jùlọ àwọn olùgbé ìgbèríko. Dókítà Inyang Asibong, Kọmisọna fún ètò ókéré ìpínlẹ̀ náà ló ṣoju Gómìnà. Ilé ifowopamọ Àgbáyé rọ̀ olórí ẹgbẹ́ náà, Ọ̀gbẹ́ni Olatunji Ahmed látí fí ọkàn bálẹ̀ lórí ìpenija èyí k’eyi lórí iṣẹ́ àkànṣe náà.


Gómìnà Ayade ṣàpèjúwe RAAMP gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ àkànṣe tó lágbára látí yí ìgbésí ayé pàdà sí dáadáa, pàápàá jùlọ àwọn olùgbé ìgbèríko. Dókítà Inyang Asibong, Kọmisọna fún ètò ókéré ìpínlẹ̀ náà ló ṣoju Gómìnà. Ilé ifowopamọ Àgbáyé rọ̀ olórí ẹgbẹ́ náà, Ọ̀gbẹ́ni Olatunji Ahmed látí fí ọkàn bálẹ̀ lórí ìpenija èyí k’eyi lórí iṣẹ́ àkànṣe náà. Àwọn òṣìṣẹ́ náà ní á kọ̀ lẹkọ lórí ìṣàkóso iṣẹ́ àgbéṣe, àtí bẹ́ẹ́bẹ́ lọ̀. Lekan Orenuga


Àwọn òṣìṣẹ́ náà ní á kọ̀ lẹkọ lórí ìṣàkóso iṣẹ́ àgbéṣe, àtí bẹ́ẹ́bẹ́ lọ̀. Lekan Orenuga


Olùkọ́ Àgbà Kan Pè Fún Fífi Ẹ̀kọ́ Ìmọ̀ Àyíká Sínú Ètò Ìkọ́ni

Ọ̀jọ̀gbọ́n ní ẹka ìmọ̀ àyíká, ti ilé ìwe gíga Yunifásitì Ìlú Ilọrin, ààrin gbìngbìn Arewa Nàìjíríà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Abdulraheem Yusuf sọ wípé, fún orílẹ̀ èdè wa láti yege, ìmọ̀ nípa àyíká ṣe pàtàkì ní ẹka ètò ẹ̀kọ́ gbogbo. Ọ̀jọ̀gbọ́n Yusuf fi ọ̀rọ̀ náà léde níbi ìdánilẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀, ti ilé ìwe gíga náà pẹ̀lú àkọmọ̀nà “Líla Àwọn Ènìyàn Lójú Fún Ìdóòlà Orílẹ̀ èdè”. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, kíkọ́ ìmọ̀ nípa àyíká àti ìbágbépọ̀ jẹ́ ọ̀nà kan gbógì láti tán ìsòro tí ó n kojú orílẹ̀ èdè wa nípa ètò òsèlú àti ọrọ̀ ajé. Ọ̀jọ̀gbọ́n náà wa dábàá pé, kíkọ́ ìmọ̀ nípa àyíká gbọdọ̀ padà sínú ètò ẹ̀kọ́ ní gbogbo ẹka fún àgbọ́yé àti ìbágbépọ̀ àlááfíà ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.


Ètò Ti Parí Láti Gbẹ́ Kàǹga Àgbọ́n-ọ̀n-gbẹ Epo Rọ̀bì Ní Ìpínlẹ̀ Nasarawa

Àjọ tí ó ń mójú tó ìpèsè epo rọ̀bì ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti setán láti gbẹ́ kàǹga epo rọ̀bì alákọ̀kọ́ọ́ iru ́rẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Nasarawa, ààrin gbìngbìn Àréwá orílẹ̀ èdè Nàìjíríà nínú osù kẹta ọdún 2023. Adarí ilé iṣẹ́ náà Mallam Mele Kyari sísọ lójú ọ̀rọ̀ náà nígbà tí Gómìnà ìpínlẹ̀ Nasarawa, Onímọ̀ Ẹ̀rọ Abdullahi Sule kó àwọn èèkàn ìpínlẹ̀ náà sòdí láti sàbẹ̀wò sí ilé iṣẹ́ epo rọ̀bì ní ìlú Abuja. Gómìnà lu àrẹ Buhari lọ́gọ ẹnu fún àtìlẹyìn rẹ̀, Ó sì fi àrídájú hàn pé ìpínlẹ̀ náà yóò fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú ìjọba àpapọ̀ àti ilé iṣẹ́ epo rọ̀bì fún ìkẹ́ṣẹjárí ètò náà.


Gómìnà Rọ Àjọ Elétò Ìdìbò Láti Máse Sún Ìdìbò Ap̀apọ̀ Ọdún 2023 Síwájú

Gomina Ipinle Benue, Samuel Ortom ti rọ àjọ elétò ìdìbò láti máse sún ìdìbò àpapọ̀ síwájú látàrí àìrajaja ètò àbò gẹ́gẹ́ bíi àríwòye. Ó tún rawọ́ ẹ̀bẹ̀ sí àjọ náà láti sún gbèdéke gbígba káàdì ìdìbò alálòpẹ́ síwájú láti fún gbogbo àwọn tí ó forúkọ sílẹ̀ ní ànfààní gbígba káàdì ìdìbò wọn . Ó pe ìpè náà nígbà tí ó sàbẹ̀wò sí alága elétò ìdìbò ìpínlẹ̀ náà Ọ̀jọ̀gbọ́n Sam Egwu ní ọ́ọ́fìsì rẹ̀ ní ìlú Makurdi, olú ìlú ìpínlẹ̀ náà. Ọ̀jọ̀gbọ́n Egwu fi àrídájú hàn pé òun yóò fi ìbéèrè Gómìnà sọwọ́ sí Alága àpapọ̀ àjọ náà, Ó sì gbóríyìn fún-un nípa akitiyan rẹ̀ fún ètò tí ó yanjú fún ìdìbò ní ìpínlẹ̀ náà. Ó tún sọ wípè gbogbo àwọn tí ìṣèlẹ̀ kan tàbí òmíràn ti lé kúrò ní ibùgbé wọn ni yóò ní ànfààní láti gba káàdì ìdìbò wọn jákè-jádò orílẹ̀ èdè.


Ìjọba Nàìjíríà Sàgbékalẹ̀ Ètò Ìlera Jákè-jádò Orílẹ̀ Èdè

Ìjọba àpapọ̀ fi àrídájú rẹ̀ nípa ìsàgbékalẹ̀ ètò ìlera tí ó péye fún gbogbo mùtú-mùwà léde. Mínísítà fún ètò ìlera, Dókítà Osagie Ehanire fi àrídájú náà hàn níbi àkójọpọ̀ kan nípa ìsàgbéyẹ̀wò sí ètò ìlera, èyí tí ẹka ètò ìlera kan se agbátẹrù rẹ̀ ní ìlú Abuja. Dókítà Ehanire sàpèjúwe ètò ìlera gẹ́gẹ́ bíi èyí tí o se pàtàkì kọjáa fífi ọwọ́ yẹpẹrẹ mú, Ó wá gbóríyìn fún ìjọba àpapọ̀ fún síṣe ètò ìlera tí ó múná-dóko fún mùtú-mùwà.


Orílẹ̀ Èdè France Àti Germany Pè Fún Ìdájọ́ Òdodo Ní Ilẹ̀ Ethopia

Asojú orílẹ̀ èdè France àti Germany tí ó wà ní orílẹ̀ èdè Ethopia ti fi léde pé, àsọyépọ̀ kò le è wáyé láì fi ìdájọ́ òdodo rinlẹ̀ láàrin àwọn tí ọ̀rọ̀ kàn ní orílẹ̀ èdè náà. Wọ́n sọ̀rọ̀ ní ìlú Addis Ababa lẹ́yìn ìpàdé pẹ̀lú Mínísítà Abiy Ahmed lórí ìtẹ̀síwájú nípa àdéhùn àlàáfíà tí ó wáyé nínú osù kọkánlá láàrin ìjọba àpapọ̀ orílẹ̀ èdè Ethopia àti àwọn ọmọ ogun ọlọ̀tẹ̀ Tigrayan. Ìjọba Amẹ́ríkà náà sàlàyé pé àlàáfíà ti ń jọba ní àgbègbè náà, nígbà tí àwọn tí ọ̀rọ̀ kàn fi àrídájú hàn pé, ẹlẹ́ṣẹ̀ kan kò ní lọ láì jìyà.


Ìjọba Nàìjíríà Se Àgbékalẹ̀ Ìgbìmọ̀ Tí Yóò Sàgbéyẹ̀wò Ìpalára Ìyípadà Ojú Ọjọ́

Ìjọba Àpapọ̀ ti ṣe àgbékalẹ̀ ìgbìmọ̀ láti se àmúsẹ àfẹnukò lórí ìpalára tí ìyípadà ojú ọjọ́ ń fà ní àwùjọ wa. Èyí tí ó wáyé ní ìlú Nguru, ìpínlẹ̀ Yobe, orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Mínísítà Àyíká, Ọ̀gbẹ́ni Muhammad Abdullahi ni ó se àgbékalẹ̀ ìgbìmọ̀ náà ní ìlú Abuja. Ó sàlàyé pé ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àwọn tí ọ̀rọ̀ kàn pẹ̀lú àwọn ọba alayé se pàtàkì láti kojú ìsòro àyípadà ojú ọjọ́. Alága ìgbìmọ̀ náà, Ìyáàfin Hajara Sani sọ pé àwọn ti gbáradì láti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ lẹ́yẹ -ò -sọkà láti ríi dájú pé àfẹnukò tí ó wáyé ní ìlú Nguru, láti wá ojútùú sí àwọn ìsòro tí à ń dojú kọ wá sí ìmúsẹ ní kíá-kíá.


Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ondo Gbóríyìn Fún Àjọ Elétò Ìdìbò Fún Ìsàgbékalẹ̀ Ìlànà Ètò ìdìbò Tí Ó Yarantí

Gómìnà ìpínlẹ̀ Ondo, Rotimi Akeredolu ti juwọ́ káre sí àjọ elétò ìdìbò fún ìsàgbékalẹ̀ ètò tí ó yanjú fún ìkẹ́ṣẹjárí ètò ìdìbò tí ó ń bọ̀. Gómìnà sàlàyé nígbà tí ó ń gbàlejó alága ètò ìdìbò ìpínlẹ̀ náà tẹ́lẹ̀ rí, Ọ̀mọ̀wé Rufus Akẹju. Ó tẹ̀síwájú pé, àgbékalẹ̀ náà yóò panáa mọ̀kàrúrù nínú ètò ìdìbò. Ó wá rọ àjọ elétò ìdìbò láti jẹ́ kí káàdì ìdìbò alálòpẹ́ wúlò fún nǹkan mínràn lẹ́yìn fífi dìbò. Ó sì gbóríyìn fún alága ètò ìdìbò ìpínlẹ̀ náà tẹ́lẹ̀ rí fún àseyọrí rẹ̀ nígbà tí ó ń ṣiṣẹ́ ní ìpínlẹ̀ náà.


Ìjọba United Kingdom Korò Ojú Sí Yíyẹgi Fún Ọmọ Orílẹ̀ Èdè Iran

Ìjọba orílẹ̀ èdè United Kingdom ti bu ẹnu àtẹ́ lu yíyẹgi fún ọmọ orílẹ̀ èdè Iran, Alizera Akbari. Èyí tí ó wáyé ní ọjọ́ Àbamẹ́ta ( Saturday). Ó sì pè fún ìdájọ́ òdodo. Oníròyìn ilẹ̀ Iran ni ó kọ́kọ́ sàlàyé pé, yíyẹgi fún igbákejì Mínísítà ètò ààbò orílẹ̀ èdè náà tẹ́lẹ̀ rí, ẹni tí wọ́n ti dájọ́ ikú fún wáyé látàrí ẹ̀sùn ìwà ọ̀dàlẹ̀ sí orílẹ̀ èdè rẹ̀ tí wọ́n fi kàn-án, nípa títú àsírí orílẹ̀ èdè Iran fún ìjọba United Kingdom. Ìjọba UK wá pè fún pípinwọ́ irúfẹ́ ìwà bẹ́ẹ̀. Àtipé ìdájọ́ òdodo yóò wáyé lóríi rẹ̀.


Kọmísọ́nà Àjọ INEC Ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Ṣe Àbẹ̀wò Sí Olúbàdàn Ilẹ̀ Ìbàdàn

Olúbàdàn ti ilẹ ìbàdàn, Ọba Lekan Balogun, Allí Okunmade II ti lù ile iṣẹ tó n ṣe kokaari ètò ìdìbò, INEC l’ogo ẹnu fún bi o ṣe fi ọsẹ kan kún gbedeke ọjọ tí o gbẹyin fún àwọn èèyàn láti gba kaadi ìdìbò alalopẹ wọn, tí o sì rọ àwọn ti kò tíì gba kaadi wọn láti lo anfààní yìí. Gẹgẹ bí atẹjade ti amugbalẹgbẹ lórí ọrọ ìròyìn fún Ọba Balogun fi sita sí àwọn oníròyìn, Ọba Balogun fi ìdùnnú rẹ hàn sí ìgbésẹ tí àjọ INEC gbé yìí lásìkò tí Komisana àjọ náà ni ipinlẹ Ọ̀yọ́, Omowe Rahmon Tella Adeniran ṣe àbẹwò síi ní Ààfin rẹ tó wà ní agbègbè Alarere ni ìlú ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú ìpínlè Ọ̀yọ́ ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orilẹ èdè Nàìjíríà. Ọba Balogun jẹ kí o di mímọ pé ìgbésẹ àjọ INEC láti kéde Ojo’bo, ọjọ kọkandinlọgbọn osu kinni ọdun 2023 (29/01/2023) yatọ sí ọjọ kejilelogun to fi se gbedeke tẹlẹ gẹgẹ bíi ọjọ tí o gbẹyin fún gbogbo èèyàn tí kò ti gba kaadi Ìdìbò wọn ní anfààní lati ṣe bẹ je ìgbésẹ ọlọgbọn. Ọba Alayé náà tún tẹnu mọ́ pé, o jẹ ohun tó daju wípé láti ọdún 1999 sí àsìkò yìí ni ètò ìdìbò ti n dára síi ju ti ateyin wa. O wa gba àjọ INEC níyànjú láti ríi wipe ètò ìdìbò gbogboògbò to n bọ̀ laipẹ yìí náà tun dára ju ti ọdún 2019 lọ, nígbà tí o ṣàlàyé wípé o ṣe pàtàkì fún gbogbo àwọn tí ọrọ náà kàn láti sa ipá wọn fún ifẹsẹmulẹ ìjọba àwa-ara-wà. Ọba Balogun wa ṣèlérí fún Komisana INEC ni ìpínlè Ọ̀yọ́ wípé, gẹgẹ bíi ọba, òun yóò ru àwọn èèyàn ilu ìbàdàn sókè lórí pàtàkì gbígba kaadi ìdìbò àti ìwúlò rẹ̀, tí o sì tún ro àjọ INEC náà láti ṣe ojúṣe wọn ki orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lè tubọ dára síi kò sí gòkè agba nínú ìṣèjọba àwa-ara-wa.


Ọba Alayé náà tún tẹnu mọ́ pé, o jẹ ohun tó daju wípé láti ọdún 1999 sí àsìkò yìí ni ètò ìdìbò ti n dára síi ju ti ateyin wa. O wa gba àjọ INEC níyànjú láti ríi wipe ètò ìdìbò gbogboògbò to n bọ̀ laipẹ yìí náà tun dára ju ti ọdún 2019 lọ, nígbà tí o ṣàlàyé wípé o ṣe pàtàkì fún gbogbo àwọn tí ọrọ náà kàn láti sa ipá wọn fún ifẹsẹmulẹ ìjọba àwa-ara-wà. Ọba Balogun wa ṣèlérí fún Komisana INEC ni ìpínlè Ọ̀yọ́ wípé, gẹgẹ bíi ọba, òun yóò ru àwọn èèyàn ilu ìbàdàn sókè lórí pàtàkì gbígba kaadi ìdìbò àti ìwúlò rẹ̀, tí o sì tún ro àjọ INEC náà láti ṣe ojúṣe wọn ki orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lè tubọ dára síi kò sí gòkè agba nínú ìṣèjọba àwa-ara-wa. Nígbà tí o n feesi, Kọmísọ́nà àjọ INEC, Adeniran sàlàyé wípé ojúṣe gbogbo komisana tuntun ni lati ṣe àbẹwò sí àwọn ọba ni ààfin won ni kete ti won ba ti bẹrẹ iṣẹ, eléyìí to mu ki o wà fi ori balẹ fún ọ a alaye naa ni ààfin rẹ. Ọ̀mọ̀wé Adeniran tún sàlàyé wípé àwọn ọba lọ ní ìlú àti àwọn èèyàn rẹ, eléyìí tó fàá tí wọn fi jẹ èèkàn pàtàkì nínú ṣíṣe ètò ìdìbò tó múná dóko. O wa fi àsìkò náà rawọ ẹbẹ sí Oba Balogun láti bá àwọn ìgbìmò rẹ sọrọ lórí pàtàkì àti ìwúlò gbígba kaadi ìdìbò wọn, nígbà tí o fi kún ọrọ rẹ pé eredi iforukọsilẹ oludibo ko le wá sí imusẹ láì jẹ pé àwọn oludibo gba kaadi idibo wọn.


Nígbà tí o n feesi, Kọmísọ́nà àjọ INEC, Adeniran sàlàyé wípé ojúṣe gbogbo komisana tuntun ni lati ṣe àbẹwò sí àwọn ọba ni ààfin won ni kete ti won ba ti bẹrẹ iṣẹ, eléyìí to mu ki o wà fi ori balẹ fún ọ a alaye naa ni ààfin rẹ. Ọ̀mọ̀wé Adeniran tún sàlàyé wípé àwọn ọba lọ ní ìlú àti àwọn èèyàn rẹ, eléyìí tó fàá tí wọn fi jẹ èèkàn pàtàkì nínú ṣíṣe ètò ìdìbò tó múná dóko. O wa fi àsìkò náà rawọ ẹbẹ sí Oba Balogun láti bá àwọn ìgbìmò rẹ sọrọ lórí pàtàkì àti ìwúlò gbígba kaadi ìdìbò wọn, nígbà tí o fi kún ọrọ rẹ pé eredi iforukọsilẹ oludibo ko le wá sí imusẹ láì jẹ pé àwọn oludibo gba kaadi idibo wọn. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ètò Ìdìbò 2023: Ẹ Yàgò Fún Ìtànkálẹ̀ Ìròyìn Tó Lòdì Lórí Ẹ̀rọ Ayélujára

Ile iṣẹ kan ti kii ṣe ti ìjọba tí kìlọ fún àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti yago fún ṣíṣe itankalẹ ìròyìn tó jìnà sí òtítọ lórí ẹrọ ayélujára ní ọ̀nà láti jẹ kí ètò ìdìbò to n bọ lè k’ẹsẹ járí. Nígbà tí o n sọrọ lórí “Ṣíṣe Àfòmọ́ Ẹrọ Ayélujára Fún Ètò Ìdìbò Òtítọ́”, Ọmọwe Funmi Akinyẹle tí ṣe Olùdarí ilé iṣẹ tí kìí ṣe ti ìjọba ti orúkọ rẹ n jẹ (Food Basket Foundation International) FBFI lásìkò tí ilé iṣẹ náà n ṣe ìpàdé pẹ̀lú àwọn oníròyìn ní ilu ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orilẹ èdè Nàìjíríà, sàlàyé wípé, ìròyìn n tan kalẹ kíákíá jù bi o ti ri tẹlẹ pẹlu bi iṣẹ ìròyìn ṣe di káríayé, nitori ìdí èyí, o ṣe pàtàkì láti dáàbò bò oju ònà ti ìròyìn fi n tàn káàkiri. Ọmọwe Akinyẹle tun t’ẹnu mọ pé, FBFI to n ṣiṣẹ pẹlu ilé iṣẹ́ metalelogun míràn tó dàbí rẹ̀ ti jẹ kí o di mímọ̀ pé àsìlò ọrọ nínú iroyin tí o n gori afẹfẹ káàkiri ló ṣokunfa irú ìwòye tí àwọn orílẹ̀-èdè àgbáyé ní nípa orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ni ọ̀nà lati gbógun ti irú nkan báyìí lo mú kí FBFI pẹ̀lú gbogbo àwọn ti ọrọ náà kàn láti fọwọ́ sowọ́ pọ̀ ti wọn sì fi ikun lù kun nínú oṣù Ọpẹ ni ọdún 2022 lórí onírúurú ọnà tí àwọn agbofinro lè gbà láti bójú tó irú ìròyìn to n g’ori afẹfẹ, nígbà tí o tẹnu mọ pé ṣíṣe itankalẹ ìròyìn òtítọ nípa ètò ìdìbò ọdún 2023 ní ipa rere láti kó lórí iṣọkan orilẹ èdè Nàìjíríà. Akinyẹle wa koro ojú sí bí àwọn èèkàn kọọkan nínú ìjọba orílè èdè Nàìjíríà ṣe máa n lo agbára wọn láti dènà ṣiṣe agbekalẹ ọrọ lọnà òtítọ, nígbà tí o ṣe àkàwé irú ipa to lòdì eléyìí ti agbekale ìjọba orílè èdè Nàìjíríà ni lásìkò tí ìjọba fi òfin de gbígbé ọrọ tàbí ìròyìn síta lórí ìkànnì Abeyefo (Twitter) ni ọdún 2020. Nigba ti o n ṣalaye lori onírúurú ìgbésẹ tí FBFI ati àwọn yòókù n gbé láti rí dájú pé wọn gbógun ti itankalẹ ìròyìn ti kò tọ, Akinyẹle wá gba gbogbo àwọn ti ọrọ kan níyànjú láti máṣe ṣe ohun tí yóò lodi sí òtítọ nínú ètò ìdìbò ọdún yìí fún anfààní tolori telemu ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà àti fún ìgbéga orúkọ rẹ.


Ni ọ̀nà lati gbógun ti irú nkan báyìí lo mú kí FBFI pẹ̀lú gbogbo àwọn ti ọrọ náà kàn láti fọwọ́ sowọ́ pọ̀ ti wọn sì fi ikun lù kun nínú oṣù Ọpẹ ni ọdún 2022 lórí onírúurú ọnà tí àwọn agbofinro lè gbà láti bójú tó irú ìròyìn to n g’ori afẹfẹ, nígbà tí o tẹnu mọ pé ṣíṣe itankalẹ ìròyìn òtítọ nípa ètò ìdìbò ọdún 2023 ní ipa rere láti kó lórí iṣọkan orilẹ èdè Nàìjíríà. Akinyẹle wa koro ojú sí bí àwọn èèkàn kọọkan nínú ìjọba orílè èdè Nàìjíríà ṣe máa n lo agbára wọn láti dènà ṣiṣe agbekalẹ ọrọ lọnà òtítọ, nígbà tí o ṣe àkàwé irú ipa to lòdì eléyìí ti agbekale ìjọba orílè èdè Nàìjíríà ni lásìkò tí ìjọba fi òfin de gbígbé ọrọ tàbí ìròyìn síta lórí ìkànnì Abeyefo (Twitter) ni ọdún 2020. Nigba ti o n ṣalaye lori onírúurú ìgbésẹ tí FBFI ati àwọn yòókù n gbé láti rí dájú pé wọn gbógun ti itankalẹ ìròyìn ti kò tọ, Akinyẹle wá gba gbogbo àwọn ti ọrọ kan níyànjú láti máṣe ṣe ohun tí yóò lodi sí òtítọ nínú ètò ìdìbò ọdún yìí fún anfààní tolori telemu ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà àti fún ìgbéga orúkọ rẹ. O wa ro gbogbo èèyàn láti fi ọwọ so ọwọ pọ̀ bi wọn yóò ṣe máa lọ káàkiri ẹkùn mefeefa to wà ni orílè èdè Nàìjíríà ni ònà láti dáàbò bò oju ònà ti ìròyìn n gba tan kiri, àti láti mú adinku bá ìròyìn tó tako òtítọ àti láti jẹ́ kí àwọn èèyàn ni òye lórí ẹtọ wọn nínú ètò ìdìbò. Lara àwọn tó péjú síbi ìpàde náà ni: Abileko Efua Edeh tíì ṣe Olùdarí (Social Impact Consulting); Ọgbẹni Ikemesit Effiong tíì ṣe Olórí ẹka iṣẹ ìwádìí (SBM Intelligence); ati Anita Graham (AGCSDI/Learner Corner). Abiola Olowe Ìbàdàn


O wa ro gbogbo èèyàn láti fi ọwọ so ọwọ pọ̀ bi wọn yóò ṣe máa lọ káàkiri ẹkùn mefeefa to wà ni orílè èdè Nàìjíríà ni ònà láti dáàbò bò oju ònà ti ìròyìn n gba tan kiri, àti láti mú adinku bá ìròyìn tó tako òtítọ àti láti jẹ́ kí àwọn èèyàn ni òye lórí ẹtọ wọn nínú ètò ìdìbò. Lara àwọn tó péjú síbi ìpàde náà ni: Abileko Efua Edeh tíì ṣe Olùdarí (Social Impact Consulting); Ọgbẹni Ikemesit Effiong tíì ṣe Olórí ẹka iṣẹ ìwádìí (SBM Intelligence); ati Anita Graham (AGCSDI/Learner Corner). Abiola Olowe Ìbàdàn


Ckay ‘Love Nwantiti’ Di Ẹni Tí Orin Rẹ̀ Ní Ilẹ̀ Adulawo Tà Jùlọ Ní Amẹ́ríkà

Gbajúmọ̀ Oǹkọrin Afrobeats ọmọ Nàìjíríà, Chukwuka Ekweani tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí CKay tún gbayì ní ọjọ́ ọjọ́rú , ọjọ́ kọkànlá ọdún 2023. Àtẹ̀jáde “@ckay_yo’s “Love Nwantiti” ló jẹ́ ẹ̀kẹtàdínláàdọ̀ta orin tó tà jùlọ ní ọdún 2022 ní orílẹ̀-èdè Améríkà. “Ó jẹ́ orin ilẹ̀ adúláwọ̀ àkọ́kọ́ tó fakọyo jù, tó rí bíi Mílíọ̀nù tó súnmọ́ méjì dọ́là gbà ní ọdún tó kọjá. ” Àádọta lè lẹ́ẹ̀dẹ́gbẹ̀ta ló ń bèrè àwo rẹ̀ ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà.” gégébí àjọ Recording Industry Association of America (RIAA) se sọ. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Orílẹ̀-èdè Ethiopia Múra Sí Wíwá Àwọn Ẹlẹ́wọ̀n Tó Sálọ Látàrí Ọgbà Ẹ̀wọ̀n Tó Di Fífọ́

Àwọn elétò ààbò ní Gúsù ti orílẹ̀-èdè Ethiopia ti múra sí wiwí àwọn ẹlẹ́wọ̀n tó nù. Ìròyìn ròó pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹlẹ́wọ̀n ni abúlé Bule Hora, ní ibusọ̀ bàtà bi àdọ̀ta lé ní Irinwó sí Addis Ababa, ni ó sálọ léyìn ìkọ̀lù àwọn ènìyàn adihamọ́ra ogun. “Àwọn ológun ìjọba ń wá wọn kiri,” Olórí ìlú náà ló sọ bẹ́ẹ̀. Ọgbà ẹ̀wọ̀n náà jẹ́ ilé àwọn ọ̀daràn pọ́nbélé ti àwọn ọmọ ogún ọlọ̀tẹ̀ sí jẹ́ ara wọn tí wọ́n tì mọ́lé lẹ́yìn tí àwọn ológun sígun. Ìkọ̀lù tí ó wáyé láàrọ́ọ̀ kùtù ọjọ́ Àìkú jẹ́kí ènìyàn kan ku, èsọ́ ọgbà ẹ̀wọ̀n márùn ún bákannáà dá gbére fáyé, àwọn aláṣẹ sọ bẹ́ẹ̀. “Gbogbo wọn ti sálọ.


Ọgbà ẹ̀wọ̀n náà jẹ́ ilé àwọn ọ̀daràn pọ́nbélé ti àwọn ọmọ ogún ọlọ̀tẹ̀ sí jẹ́ ara wọn tí wọ́n tì mọ́lé lẹ́yìn tí àwọn ológun sígun. Ìkọ̀lù tí ó wáyé láàrọ́ọ̀ kùtù ọjọ́ Àìkú jẹ́kí ènìyàn kan ku, èsọ́ ọgbà ẹ̀wọ̀n márùn ún bákannáà dá gbére fáyé, àwọn aláṣẹ sọ bẹ́ẹ̀. “Gbogbo wọn ti sálọ. Wọ́n ju okòódínlẹ́dẹ́gbẹ̀ta tó ti sálọ, “ Olórí kan sọ bẹ́ẹ̀. Wọ́n ti di ẹ̀bi ìkọ̀lù náà rú àwọn ọmọ ogun ọlọ̀tẹ̀ ‘Oromo Liberation’, sùgbón àwọn ọmọ ogun náà kò fèsì. Ní ìgbà àtijọ́, ikọ̀ ológun ti sọ pé àwọn ló tú àwọn olóṣèlú ẹlẹ́wọ̀n sílẹ̀ nínú àwọn ọgbà ẹ̀wọ̀n tó wà ní agbègbè Oromia tí se ìlú ààrẹ ilẹ̀ Ethiopia, Abiy Ahmed.


Wọ́n ju okòódínlẹ́dẹ́gbẹ̀ta tó ti sálọ, “ Olórí kan sọ bẹ́ẹ̀. Wọ́n ti di ẹ̀bi ìkọ̀lù náà rú àwọn ọmọ ogun ọlọ̀tẹ̀ ‘Oromo Liberation’, sùgbón àwọn ọmọ ogun náà kò fèsì. Ní ìgbà àtijọ́, ikọ̀ ológun ti sọ pé àwọn ló tú àwọn olóṣèlú ẹlẹ́wọ̀n sílẹ̀ nínú àwọn ọgbà ẹ̀wọ̀n tó wà ní agbègbè Oromia tí se ìlú ààrẹ ilẹ̀ Ethiopia, Abiy Ahmed. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìdíje CHAN 2023: Okocha Àti Àwọn Làmìlaka Míràn Ní Ilẹ̀ Adúláwọ̀ Yóò Wá Ní Ìkàlẹ̀ Níbi Ayẹyẹ Ìsíde

Ògbóǹtarìgì ẹlẹ́sẹ̀ ayò àti agégèàrà agbábọ́ọ̀lù tẹ́lẹ̀rí ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nì Austine Jay Jay Okocha ni wọ́n ti fìwé pè sí ibi ìsíde ìdíje Championship of African Nations (CHAN) ti ọdún 2023. Okocha kópa nígbà márùn ún nínú ti ìdíje African Cup of Nations, o tún wà lára àwọn ikọ̀ olóríre tó gba ife ẹ̀yẹ náà ní ọdún 1994 ní Orílẹ̀-èdè Tunisia. Pẹ̀lú Okocha, agbábọ́ọ̀lù ilẹ̀ Algeria tẹ́lẹ̀, Rabah Madjer, tún wà níbẹ̀. Ó sin Orílẹ̀-èdè rẹ̀ ní ìgbà mọ́kàndínlógún, ó kópa ní ìdíje àgbáyé ní ìgbà méjì, 1982 àti 1986 àti ìdíje ife ti ilẹ̀ Adúláwọ̀ ní ọdún 1990. Samuel Eto’o, olórí ti àjọ Cameroon Football Federation, àti Olúborí àwọn agbábọ́ọ̀lù ti ilẹ Adúláwọ̀ ní ìgbà méjì náà yóò gunlẹ síbi ìdíje ńlá náà Didier Drogba, Asamoah Gyan àti Yaya Toure náà kò ní gbẹ́yìn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àjọ DSS Mú Èèkàn Pàtàkì Nínú Egbẹ́ Òsèlú Labour, Doyin Okupe

Ẹ̀ka tí àwọn ọ̀tẹlẹ̀múyẹ́ ti orílẹ̀-èdè yi ti gbá èèkan pàtàkì nínú ẹgbẹ́ òṣèlú Labour, Doyin Okupe mú ní ọjọ́ Ọjọ́bọ̀. Wọ́n gbàá mú ní Terminal 1 ti pápákọ̀ òfurufú ti Murtala Mohammed to kalẹ̀ sí ìlú Èkó. Mímú rẹ̀ di mímọ̀ nínú àpilèko tí wọ́n buwọ́lù láti ọ̀dọ̀ àjọ agbẹnusọ DSS, Peter Afunanya ti àjọ EFCC mọ̀ sí. Ògbẹ́ni Okupe fẹ́ lọ sí ìlú London pẹ̀lú ọkọ̀ òfurufú Virgin Atlantic. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ètò Ìbò: Ẹgbẹ́ SDP Ṣẹ́ Kanlẹ̀ Pé Àwọn Kò Darapọ̀ Mọ́ Ẹgbẹ́ Òṣèlú Kankan

Bí àkókò ìdìbò ṣe n súnmọ́ etílé, ęgbẹ́ òṣèlú SDP ti sẹ́ kanlẹ̀ pé àwọn kò lọ darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú kankan. Akọ̀wé alukoro àpapọ ti ẹgbẹ́ òṣèlú SDP, Ọ̀gbẹ́ni Rufus Aiyenigba, ló sọ ọ̀rọ̀ yi ni Abuja, olú ìlú Naijiria, pé ìrọ́ pátápátá ni pé àwọn lọ darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ Òsèlú kan. Kò tilẹ̀ sí nínú èrò wọn rárá. Ọ̀gbẹ́ni Rufus Aiyenigba sọ wípé lóòtọ́ọ́, ẹnìkan nínú ẹgbẹ́, Alfa Mohammed ni wọ́n gbọ́ pé o ní èrò náà ní ọkàn rẹ̀ pé kí wọ́n daraypọ mọ́ ẹ̀gbẹ́ All Progressives Congress’ (APC) ti Ọ̀gbẹ́ni Ahmed Bola Tinubu jẹ́ Olùdíje ààrẹ wọn. Sùgbọ́n Ọkùnrin náà tó jẹ Igbákejì akọ̀we àgbà ẹgbẹ́ tẹ́lẹ̀ rí ni wọ́n ti le dànù nínú ẹgbẹ́ tèfètèfè, kòsì ní ẹ̀tọ́ láti gba ẹnu sọ fún ẹgbẹ́ mọ́. Ọ̀gbẹ́ni Aiyenigba sọ wípé ẹgbẹ SDP àti Olùdíje sí ipò aare rẹ, ọmọ ọba Adewole Adebayo kó wá seré rárá nínú ìbò ọdún 2023, sùgbọ́n wọ́n ń lọ díje láti borí ni. Ògbéni Adebayo ti ńlọ káàkiri láti polongo fún àwọn ènìyàn àtọmọ̀dé àtàgba àti ọ̀ɗọ́, èrò rẹ̀ ni láti wọlé bí ààrẹ kí ó sì tún orílẹ̀-èdè yìí se.


Sùgbọ́n Ọkùnrin náà tó jẹ Igbákejì akọ̀we àgbà ẹgbẹ́ tẹ́lẹ̀ rí ni wọ́n ti le dànù nínú ẹgbẹ́ tèfètèfè, kòsì ní ẹ̀tọ́ láti gba ẹnu sọ fún ẹgbẹ́ mọ́. Ọ̀gbẹ́ni Aiyenigba sọ wípé ẹgbẹ SDP àti Olùdíje sí ipò aare rẹ, ọmọ ọba Adewole Adebayo kó wá seré rárá nínú ìbò ọdún 2023, sùgbọ́n wọ́n ń lọ díje láti borí ni. Ògbéni Adebayo ti ńlọ káàkiri láti polongo fún àwọn ènìyàn àtọmọ̀dé àtàgba àti ọ̀ɗọ́, èrò rẹ̀ ni láti wọlé bí ààrẹ kí ó sì tún orílẹ̀-èdè yìí se. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àjọ INEC Bẹ̀rẹ̀ Àyẹ̀wò Àwọn Òṣìṣẹ́ Rẹ̀ Ní Ìpínlẹ̀ Niger

Àjọ Independent National Electoral Commission (INEC), ní Ìpínlẹ̀ Niger ti ṣetán láti bẹ̀rẹ̀ àyẹ̀wò àti se ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún àwọn ènìyàn látàrí ìbò gbogbo-gbòò ọdún 2023. Bí adarí àti olùkọ́ni ní ẹ̀kọ́ nípa ètò ìdìbò, Ògbẹ́ni Arthur Adzape se sọ, ètò àyẹ̀wò yóò wáyé lẹ́ka gbogbo ìjọba ìbílẹ̀ ètò ìdìbò ti INEC ní ọjọ́ kẹtàadínlógún oṣù kínní, yóò sì parí ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù yìí, ọdún 2023. Ó sọ pé àwọn tí wọ́n fẹ́ se àyẹ̀wò wọn ni àwọn tí wọ́n forúko sílẹ̀ fún àwọn ipò wọ̀nyí: Presiding Officers (POs), Assistant Presiding Officers (APOs) àti Registration Area Council Managers (RACs). Wọ́n sì sọ fún wọn pé kí wọ́n wá pẹlu: Ìwé erí wọn, káàdì pélébé ìdánimọ̀, àti káàdì pélébé ìdánimọ̀ tí wọ́n fi forúkọsílẹ̀ tí wọ́n fi gbà wọ́n láti orí ẹ̀rọ ayélujára. Ọjọ́ tí wọn yóò ṣe àyẹ̀wò ti ipò “Supervisory Presiding Officers” (SPOs) ni wọn yóò kéde rẹ̀ láìpẹ́ láti ọ̀dọ̀ àjọ INEC. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Mínísítà Ṣọ̀fọ̀ Olùdásílẹ̀ “Africa Movie Academy Awards”

Mínísítà fún ètò ìròyìn àti àṣà, Alhaji Lai Mohammed, ti ṣọ̀fọ̀ ìpapòdà Olùdásílẹ̀ “Africa Movie Academy Awards”, Ìyáàfin Peace Anyiam-Osigwe, Mínísítà sọ wípé akínkanjú Obìnrin ni nínú ìmúgbòòrò ilé iṣẹ́ tó ń rí sí ọgbọ̀n àtinúdá ti orílẹ̀-èdè yìí. Nínú àtèjáde kan láti Abújá ní ọjọ́ ọjọ́rú, Mínísítà sọ wípé ikú rẹ̀ ya òun lẹ́nu, ó sì bá òun lọkàn jẹ́ gidigidi, ó kẹ́dùn pẹ̀ú ẹbí àti ọ̀rẹ́ tó fi sílẹ̀ lọ, ó sì gbàdúrà kí Ọlörun tu àwọn ènìyàn rẹ̀ nínú kòsì tẹ́ẹ ṣí afẹ́fẹ́ rere. Àlhájì Mohammed sọ wípé, ìdágbére tó dára jù fún olóògbé náà ni láti ríi wípé iṣẹ́ rere tó fi sílẹ̀ “Africa Movie Academy Awards” kò kú. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Orílẹ̀ èdè Tunisia Sọ Àwọn Obìnrin Tó Ń Dá Rògbòdìyàn Sílẹ̀ Sí Ẹ̀wọ̀n

Ilé ẹjọ́ kan ni Orílẹ̀ èdè Tunisia ti sọ àwọn ikọ̀ obinrin ẹlẹ́ni mésàn án sí ẹ̀wọ̀n. Ìròyìn ròó pé wọ́n ń gbìyànjú láti pa Mínísítà ìjọba ló fa ìdí èyí. Àwọn Obìnrin Méjì tó jẹ́ olórí àwọn ikọ̀ náà ni wọ́n fi ẹ̀wọ̀n ọdún mẹ́ẹ̀dögbọ̀n sèfà jẹ, tí àwọn yòókù sí rí ẹ̀wọ̀n láti bíi ọdún mẹ́ta sí ọdún mẹrinla he. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ọwọ́ Àwọn  Agbófinró Orílẹ̀-èdè  China Tẹ Arákùnrin Tó Pa Ènìyàn Máàrún .

Ọwọ́ palaba arákùnrin tí pa ènìyàn máàrún tí o sì ṣe àwọn ènìyàn mẹ́tàlá ni jàmbá ṣegi.Ìṣẹ̀lẹ̀ náà tidi àkọlé fún gbogbo àwọn ènìyàn ní orílẹ̀-èdè China, nigba ti awọn kan fí èṣù kan arákùnrin náà pé o didi pá àwọn ènìyàn ní. Àwọn Ọlọ́pàá ti lọ́wọ́ gan arákùnrin ẹní ọdún mẹ́jìlẹ̀lọ́gún nígbà tí ìwádìí sí nlọ lọ́wọ́ Ìṣẹ̀lẹ̀ náà wáyé ni ọjọ́rú ní àkókò tí àwọn ènìyàn padà sílé wọn ní irọlẹ ,ni ìkòríta kàn ní southern City èyí tí àwọn ènìyàn nbẹ̀ to ọ̀kàndìnlógún mílíọ̀nù


Ìjọba Àwarawa Lo Jẹ Ìgbádùn Fún Àwa Ọmọ Áfíríkà.: Ààrẹ Buhari.

Olórí Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Ààrẹ Muhammadu Buhari tí o tí ṣe ìjọba nígbà ológun tẹ́lẹ̀ rí àti Àwarawa lakọkọ yìí, ààrẹ ní ju gbogbo rè lo ìjọba alágbádá lo dára jù. Ààrẹ sọ èyí nígbà tí o gbà àlẹ̀jò ẹgbẹ́ àlàáfíà ní àgbáyé ní ilé ìjọba ni ilu Abuja. Ààrẹ sọ ìrírí rẹ lakọkọ nigba ti o jẹ ààrẹ ìjọba ológun àti àkókò yíì to je Ìjọba alágbádá,o ní ìjọba alágbádá ló rọrùn jù. Níbi ìpàdé tí o nbọ ni ìlú Abuja Ààrẹ yóò gbà àmì ẹ̀yẹ Olùdarí Ìjọba to ṣe Dada. Ìdanilọ́lá yìí ni láti fí ẹ̀mí ìmọ́ore hàn fún iṣẹ́ takuntakun tí ààrẹ Buhari ti gbé ṣe nínú ìjọba rẹ. Ààrẹ


Mi O Faramọ́ Pípa Àwọn Òṣìṣẹ́ Aláàbó :  Ààrẹ Buhari.

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti bú ẹnu àtẹ́ lu pípa àwọn òṣìṣẹ́ aláàbò NCSCDC méje tí àwọn agbánipa dá ẹ̀mí wọn lẹ́gbodò ni ìpínlẹ̀ Kaduna Ààrẹ ní ìṣẹ̀lẹ̀ yìí jẹ́ ohun tó bá ní inú jẹ́ púpọ, pápá julọ àwọn tó n fí ọkàn wọn ṣiṣẹ fún ìjọba àti a rà ìlú. Ààrẹ rọ àjọ aláàbò láti rọ daju pé owó ìjọba tẹ àwọn oníṣe ìbí náà.


Àwọn Aṣòfin Ṣe Ìgbóríyìn Nlá fún Ìjọba Lórí Ààbò.

Ọ̀kan nínú àwọn aṣòfin ni orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Họ́nírábù Shamsudeen Dambazau tí ṣe àpónlé nla fún ìjọba àpapọ̀ lórí akitiyan rẹ nípa ẹ̀tò ààbò ni orílẹ̀-èdè yìí. Ọ̀rọ̀ yìí jáde nípa tí o bá àwọn oníròyìn àgùnbánirọ̀ sọ̀rọ̀ ni ìlú Abuja, ó ní ẹ̀tò ọ̀rọ̀ ààbò tí yàtọ̀ sí ti àtẹ̀yìnwá lo Nínú ìdìbò ti nbọ, àwọn ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin rọ àwọn àjọ elẹ́tò ààbò ki wọn rí wípé ohun gbogbo wà ní àlàáfíà.


Eti Afárá Ìkejì Niger Pá Ni Kíákíá: Ìjọba Àpapọ̀.

Babatunde Fashola tí ó jé Mínísítà fún iṣẹ́ àti ilé tí pàṣẹ kí afárá Kejì ti ìpínlẹ̀ Niger dì títì pa, àṣẹ yìí jáde ní ìlú Abuja ni ọjọ́rú. Ìdí àṣẹ yìí ni yóò fún àwọn òṣìṣẹ́ ní àǹfààní láti parí ti tú òpópónà tí wón bẹ̀rẹ̀ ṣe. Nínú àtẹ̀ jáde kan láti ọwọ́ onímọ̀ Fólórunsó Esan ni orúkọ Akòwé àgbà, ó ní ọjọ́ kẹ́ẹ̀dógún oṣù Kejìlá ọdún 2022 ni won sì fún àwọn ènìyàn nítorí pọ̀pọ̀ ṣìnṣìn ọdún kérésìmesì sùgbọ́n báyìí àwọn òṣìṣẹ́ yóò padà sibi iṣé wọn.


Lílo Ògún Lẹ́mẹ̀taa Lôjúmó Yóò Dẹkùn Ààrùn Ibà Ni Áfríkà.

Ìwádìí ti fi hàn wípé lílo ògún àrùn ibà nígbà mẹ́ta àti èyí tí ó ṣiṣe kíákíá áti èyí tó n ṣiṣe diẹdiẹ ni iwọ òòrun Áfíríkà yóò dẹkùn ààrùn ibà lára tọmọde tagba. Ìwádìí yí wà láti ilẹ ẹkọ gíga Maryland Center For Vaccine. Ìpàdé yìí ni àwon ènìyàn ọgọrin kopa ninu rẹ láti wá ìyanjú àlàáfíà sí ohun ilera pẹ̀lú imojuto oṣù Méjìdínlógún. Ìwádìí sí nlọ lówó ní ilé ẹkọ gíga náà fún iyànjú àlàáfíà fún àwọn arìnrìn àjọ àti àwọn ajagun,esi ìwádìí ni wón retí kó jáde lọdun


Ẹgbẹ́ Pé Fún Ọ̀nà Àbayọ Lórí Ààrùn Kídìnrìn Ní Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.

Èdè tí wà ọ̀nà abayọ sí àlàáfíà àìsàn Kídìnrìn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà wọ́n tí rọ ìjọba àpapọ̀ àti àwọn àjọ míràn láti wá ònà abayọ sí àìsàn Kidinrin sí gbogbo agbaye. Nínú ọ̀rọ̀ ààrẹ ẹgbẹ́ náà Oníṣègùn Òyìnbó Adanze Asinobi sọ wípé owó tí wọ́n ná lórí àìsàn náà pọ̀jù, fún ìdí èyí ki ìrànlọ́wọ́ dìde. Ìpàdé ọlọjọ mẹ́rin to bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kẹwàá sí ọjọ́ kẹrinla oṣù kini ọdún 2023.


Àwọn Ọlọ́pàá French Dá Afurasí Mọ́ Nínú ọkọ̀ Ojú Irin.

Àwọn Ọlọ́pàá orílẹ̀-èdè French tí nawọ́ gán Afurasi kàn tó ṣe àwọn mẹ́fà ní jàmbá lẹ̀yìn gbà tí o ṣe Jìbìtì pẹ̀lú ẹrọ ayélujára ni òpópónà ọkọ ojú irin ni Paris Gare Nord Àwọn Ọlọ́pàá ni ẹni ogún ọdún ni ṣe tí orúkọ rẹ njẹ Libya. Ìwádìí sí nlọ lówó nípa ọ̀rọ̀ náà. Afurasi náà gbà itọju ni ile ìwòsàn lẹyìn gbà tí o fara gba ọta ibọn


Olúbàdàn Gba Olóyè Adelabu Níyànjú Láti Fi Ètò Ààbò Ṣe Àkọ́kọ́ Tó Bá Wọlé Gẹ́gẹ́ Bíi Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́

Olubadan ile Ìbàdàn, Ọba Lekan Balogun, Alli Okunmade II ti gba Oludije du ipò gómìnà ní ìpínlè Ọ̀yọ́ labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú Accord níyànjú láti mú ọrọ ètò ààbò ni okunkundun ti o ba wọlé gẹgẹ bíi gómìnà nínú ètò ìdìbò to n bọ lónà. Olúbàdàn lo sísọ lójú ọrọ yìí ni ààfin rẹ tó kalẹ sí àgbègbè Alarere ni ìlú ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú ìpínlè Ọ̀yọ́ ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lásìkò tí Oloye Adebayo Adelabu tíì ṣe oludije du ipò gómìnà ohun ṣe àbẹwò síi ààfin Olúbàdàn gẹgẹ bíi ara ètò ìpolongo ibo fún ìdìbò gómìnà tí yóò wáyé nínu oṣù kẹta ọdún yìí. Nígbà tí o n sọrọ lórúko Olúbàdàn, Àgbà Oyè Tajudeen Ajíbólá tíì ṣe Ọtun Olúbàdàn lu àwọn iko tí Olóyè Adelabu ko sódì ti wọn n dije du ipò kan tàbí òmíràn labẹ ẹgbẹ òṣèlú Accord l’ogo ẹnu, tí o sì ṣe àpèjúwe wọn gẹ́gẹ́ bíi ọmọ ilẹ ìbàdàn tó ṣeé mú yangan. Ṣáájú nínú ọrọ rẹ ni Olóyè Adelabu ti ṣàlàyé wípé ìṣèjọba òun koni fi ẹtọ àwọn olóyè dù wọn tí àwọn èèyàn ìpínlè Ọ̀yọ́ bá fi ìbo wọn gbé òun dé ipò gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. O tun fi kún ọrọ rẹ̀ nígbà ti o ṣèlérí pé ìdá márùn nínú ìdá ọgọrun ti òfin là kalẹ fún ijoba ibile ni òun yóò ri dájú pé o wá sí imusẹ labẹ ìṣèjọba òun. Bákan náà ni o tun tẹnu mọ ọrọ rẹ̀ pé “àwọn bàbá wà nilo ìtọjú tó péye nítorí tí wọn bá ri itoju to péye, yóò jẹ kí wahala wa dínkù” O wa fi àsìkò náà ké sí gbogbo èèyàn ipinlẹ Òyó láti máṣe jẹ́ ki ẹru ba wọn nipa ọrọ owó láti ṣe ìjọba nítorí òun yóò ri dájú pé òun ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ilé iṣẹ tí yóò ma ṣe ayípadà ohun ọgbin sí ohun èlò míràn nínú èyí ti òpin yóò sì dé bá ìṣòro àìrí isé láàrin àwọn ọdọ.


Ṣáájú nínú ọrọ rẹ ni Olóyè Adelabu ti ṣàlàyé wípé ìṣèjọba òun koni fi ẹtọ àwọn olóyè dù wọn tí àwọn èèyàn ìpínlè Ọ̀yọ́ bá fi ìbo wọn gbé òun dé ipò gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. O tun fi kún ọrọ rẹ̀ nígbà ti o ṣèlérí pé ìdá márùn nínú ìdá ọgọrun ti òfin là kalẹ fún ijoba ibile ni òun yóò ri dájú pé o wá sí imusẹ labẹ ìṣèjọba òun. Bákan náà ni o tun tẹnu mọ ọrọ rẹ̀ pé “àwọn bàbá wà nilo ìtọjú tó péye nítorí tí wọn bá ri itoju to péye, yóò jẹ kí wahala wa dínkù” O wa fi àsìkò náà ké sí gbogbo èèyàn ipinlẹ Òyó láti máṣe jẹ́ ki ẹru ba wọn nipa ọrọ owó láti ṣe ìjọba nítorí òun yóò ri dájú pé òun ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ilé iṣẹ tí yóò ma ṣe ayípadà ohun ọgbin sí ohun èlò míràn nínú èyí ti òpin yóò sì dé bá ìṣòro àìrí isé láàrin àwọn ọdọ. Nígbà tí o n so idi re ti oun fi yẹ ní ẹni tí o yẹ fún ipò gómìnà ni ìpínlè Ọ̀yọ́, Adelabu ṣe agbeyewo àwọn oludije du ipò gómìnà méjèèjì labẹ àsìá ẹgbẹ òṣèlú PDP ati APC, O sàlàyé wípé Seyi Makinde tíì ṣe oludije fún ipò gómìnà labẹ àsìá ẹgbẹ òṣèlú PDP ko ráyè láti mójú tó ìṣèjọba ìpínlè Ọ̀yọ́ nítorí okòwò rẹ to n mójú tó ni òkè òkun eléyìí tó mú kí o máa rin ìrìn àjò ní ìgbà metalelogun láàrin oṣù mẹ́fà, tí Olóyè Teslim Folarin tíì ṣe oludije labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú APC náà kò le toka sí ohun kan tó ṣe lásìkò ọdún méjìlá tó fi soju ẹkùn ìdìbò Aarin gbùngbùn Ọ̀yọ́ ní ilé igbimo asofin àgbà. Nitori èyí, olóyè Adelabu sọ pé òun nìkan ni oludije to ye ki àwọn èèyàn ipinlẹ Òyó di ibo wọn fún gẹgẹ bíi gómìnà nínú ètò ìdìbò tí yóò wáyé láì pé. Abiola Olowe Ìbàdàn


Nígbà tí o n so idi re ti oun fi yẹ ní ẹni tí o yẹ fún ipò gómìnà ni ìpínlè Ọ̀yọ́, Adelabu ṣe agbeyewo àwọn oludije du ipò gómìnà méjèèjì labẹ àsìá ẹgbẹ òṣèlú PDP ati APC, O sàlàyé wípé Seyi Makinde tíì ṣe oludije fún ipò gómìnà labẹ àsìá ẹgbẹ òṣèlú PDP ko ráyè láti mójú tó ìṣèjọba ìpínlè Ọ̀yọ́ nítorí okòwò rẹ to n mójú tó ni òkè òkun eléyìí tó mú kí o máa rin ìrìn àjò ní ìgbà metalelogun láàrin oṣù mẹ́fà, tí Olóyè Teslim Folarin tíì ṣe oludije labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú APC náà kò le toka sí ohun kan tó ṣe lásìkò ọdún méjìlá tó fi soju ẹkùn ìdìbò Aarin gbùngbùn Ọ̀yọ́ ní ilé igbimo asofin àgbà. Nitori èyí, olóyè Adelabu sọ pé òun nìkan ni oludije to ye ki àwọn èèyàn ipinlẹ Òyó di ibo wọn fún gẹgẹ bíi gómìnà nínú ètò ìdìbò tí yóò wáyé láì pé. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ilé-ẹjọ́ Ugandan tú olùfurasí méjì sílẹ̀ lórí títẹ ogunlọ́gọ̀ àwọn ènìyàn pa

Ní Uganda, olùgbéga ayẹyẹ alẹ́ ọjọ́ ọdún tuntun kọ̀la àti olóòtú àpéjọ náà farahàn ní ilé ẹjọ́. Wọ́n tú wọn sílẹ̀ lẹ́yìn ìgbẹ́jọ́ ilé-ejọ́ Makindye Olùgbéga Abby Musinguzi àti MC Elvis Francis Juuko , ni wọ́n ka ẹ̀sùn àìbìkítà sí lẹ́sẹ̀. Agbẹjọ́rò ṣàlàyé lẹ́kúnrẹ́rẹ́ ní gbàgede ilé-ejọ́,ní Kampala. Àwọn mẹ́wàá,tí èyí tó jù nínú wọn jẹ́ ọmọdé,ló pàdánù ẹ̀mí wọn nínú ìtẹ̀mọ́lẹ̀ ilé ìtajà ìlú ti Freedom,ní olú ìlú, bí àwọn tó ń ṣàjọyọ̀ ṣe ń tira wọn ní ẹnu ọ̀nà kan ṣoṣo láti wo ayeyẹ iná ojú ọ̀run láàrin òru.


NFF ṣọfọ̀ ikú olùkọ́ni Falconets tẹ́lẹ̀

Ẹgbẹ́ agbábọ́ọ́lù Nàìjíríà lápapọ̀ (NFF) ,ní ọjọ́bọ̀,banújẹ́ lórí ikú olùkọ́ni àwọn obìnrin agbábọ́ọ́lù ológún ọdún (the Falconet), Dan Evumena ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun. Agbà olùkọ́ni Falconets náà gba ìtọ́jú ní ilé ìwòsàn fún ọjọ́ díẹ̀ sùgbọ́n kò yee ààrùn náà bọ́. “àdúrà wa sí ọlọ́run ni pé kí ó tẹ sí afẹ́fẹ́ rere,kí ó sì rọ́ àwọn tí ó fi sílẹ̀ lójú,pàápàá jùlọ ẹbí rẹ̀,” Akọ̀wé gbogbogbòò NFF, Mohammad Sanusi . Evumena ṣiṣẹ́ bí igbákejì olùkọ́ni Super Falcons, kí wọ́n tó gbàá gẹ́gẹ́ bíì olùkọ́ni àgbà àwọn obìnrin agbábọ́ọ́lù ológún ọdún. Gẹ́gẹ́ bíí olùkọ́ni àgbà Falconets,ó gbé ẹgbẹ́ náà dé ìdásímẹ́rin sí òpin ife àgbáyé àwọn obìnrin FIFA, ọdún 2008, ní orílẹ̀-èdè Chile, kí France tó já ẹgbẹ́ náà bọ́.


Ìkànìyàn 2023 yóò pèsè gbogbo àlàyé lẹ́kúnrẹ́rẹ́

Ìgbìmọ̀ elétò ìkànìyàn lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti sọ pé ìsípayá ìkànìyàn ọdún 2023 ni láti pèsè àlàyé tó pé péré,tó ṣeé fọkàn tán,àti tí yóò sì jẹ́ àtẹ́wọ́gbà nìkan kọ́ sùgbọ́n èyí tí yóò tún pèsè àlàyé lẹ́kúnrẹ́rẹ́ àti tí àlàyé rẹ̀ yóò ṣeé lò. Ọ̀gbẹ́ni Nasir Kwarra,alága ìgbìmọ̀ náà ni ó sọ ọ̀rọ̀ yìí lásìkò ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ọlọ́jọ́ mẹ́ta ìpele àpapọ̀ ti Training Centre Managers and Administrators, TCMA, fún ìkànìyàn àti ibùgbé ọdún 2023, ní Àbújá,olú-ìlú Nàìjíríà. Alága Ìgbìmọ̀ náà wá rọ àwọn ọmọ Nàìjíríà láti darapọ̀ mọ́ Ìgbìmọ̀ náà láti fún orílẹ̀-èdè ní àlàyé tó pé péré, tí ó sì ṣeé fọkàn tán nínú ìkànìyàn àti ibùgbé ọdún 2023.


Mínísítà ṣọfọ̀ olùdásílẹ̀ Africa Movie Academy Awards

Mínísítà fún ètò ìbáraẹnisọ̀rọ̀ àti Àṣà, Alhaji Lai Mohammed,ti ṣọfọ̀ ikú olùdásílẹ̀ Africa Movie Academy Awards,Omidan Peace Anyiam-Osigwe,ó sọ pé, ó jẹ́ ènìyàn takuntakun tí ó sì dúró gbangba nínú ilé-iṣẹ́ ìṣẹ̀dá ní orílẹ̀-èdè. Nínú àtẹ̀jade rẹ̀ kan ní Àbújá,ní Ọjọ́bọ̀,Mínísítà ní ìpapòdà olùṣẹ̀dá náà bá òun lójijì tí ó sì ba òun nínú jẹ́,ó wá sọ pé ipa rẹ̀ ní ilé-iṣẹ́ ìdánilárayá lápapọ̀ àti ní ilé-isẹ́ fíìmù ní pàtó ní ọ̀nàa gbajúgbajà náà. Ó kí àwọn ẹbí,ọ̀rẹ́ àti alábàáṣiṣépọ̀ aláìsí náà kú araá fẹ́rakù,ó gbàdúrà pé kí ọlọ́run ó rọ́ wọn lójú, kí ó sì tẹ́ aláìsí sí afẹ́fẹ́ rere.


A yóò túnbọ̀ fọkàn sí ètò ààbò,ọrọ̀ ajé- Bùhárí

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti sọ pé òun yóò túnbọ̀ múra sí ètò ààbò àti ọrọ̀ ajé,kí ó tó di pé òun gbé ìjọba sílẹ̀ ní ọjọ́ kọkàndín-lọ́gbọ̀n,oṣù karùn ún,2023. Lásìkò tó ń gbàlejò ìgbìmọ̀ adarí ìjọ kátólííkì Nàìjíríà (CBCN), ní ilé ìjọba,ní Ọjọ́ọ́rú,ààrẹ sọ pé wọ́n ti ṣàtúnse lórí ọ̀rọ̀ ààbò láàrin ọdún,pàápàá jùlọ ní gúsù ilà oòrùn,tí ó rí àyípadà rere lórí oun amúlùúdùn àti ipolongo ẹ̀kọ́. Ààrẹ Bùhárí sọ fún àwọn Àlùfáà náà pé ìjọba yóò túǹbọ máa tẹ̀sìwájú lórí ìpèsè amáyédẹrùn ní àwọn agbègbè tí ó faragba ìkọlu àwọn oníjàgídíjàgan,tí ó sí ń mu dáwọn lójú pé àwọn oníjàgídíjàgan kò láyè lórílẹ̀-èdè yìí. Lórí ọ̀rọ̀ ọrọ̀ ajé,ààrẹ sọ pé àwọn tí orílẹ̀- èdè jẹ lówó ní ìgbọkànlé kíkún nínú Nàìjíríà,pẹ̀lú agbára wọn láti lo gbogbo ǹkan tí wọ́n ní láti san owó tí wọ́n yá, kí wọ́n tó fọwọ́ si.


Ààrẹ Nàìjíríà yọ̀ fún adarí ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin tó pé ọdún mẹ́rìnlé-lọ́gọ́ta

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti bá adarí ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin,Ahmad Lawan yọ̀ lórí ọjọ́ ìbí ọdún kẹrìnlé-lọ́gọ́ta rẹ̀,tí ó jẹ́ ọjọ́ kejìlá,oṣù kìnníí,ọdún 2023,tí ó sì ń bá ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin náà yọ̀. Ààrẹ Bùhárí darapọ̀ mọ́ àwọn ẹbí,ọ̀rẹ́, àti àwọn alábàáṣepọ̀ olóṣèlú láti ṣàjọyọ̀ pẹ̀lú adarí ilé-ìgbìmọ̀ náà,tí ó ní àkọsílẹ̀ pé ó jẹ́ onímọ̀ aṣòfin ní orílẹ̀-èdè,nítorí pé ó fìgbàkan jẹ́ ọmọ ilé aṣojú ṣòfin fún ọdún mẹ́jọ,1999-2007,àti bíí ọdún méjìlá ní ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin. Ààrẹ fìdíẹ̀ múlẹ̀ pé aṣòfin Lawal,lẹ́yìn ìgbà tó fi iṣé rẹ̀ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ni àti olùwáádìí,ó fi ọgbọ́n rẹ̀ pèsè ìlànà àti mú ìjọba tiwantiwa dúró ní Nàìjíríà nípa gbígbọ́n nínú níta,àti àṣeyọrí fún gbogbo àwọn alábáṣepọ̀. Ààrẹ Bùhárí wá gbàdúrà fún alààfíà aṣòfin Lawan àti ẹbí rẹ̀.


Nọ́ọ̀sì àádọ́jọ kọ̀wé fiṣẹ́ sílẹ̀ láàrin ọdún mẹ́ta ní ilé-ìwòsàn LASUTH

Ilé-ìwòsàn ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti ìlú Èkó, sọ pé ó ti ju àádọ́jọ nọ́ọ́sì lọ tó ti kọ̀wé fiṣẹ́ sílẹ̀ láàrin ọdún mẹ́ta tó kọjá yìí. Olùdarí Ìṣòògùn LASUTH,Ọ̀jọ̀gbọ́n Adétòkunbọ̀ Fábámwòó,sọ èyí di mímọ̀ níbi àpèjọ àwọn akọ̀ròyìn, ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun,ní ìlú Èkó. Fábámwòó sọ pé eléyìí wáyé látàrí àwọn òṣìṣẹ́ ìlera tó ń lọ sí òkè òkun,ó wá sọ pé lílọ sí òkè òkun àwọn nọ́ọ̀sì kò dí iṣẹ́ ilé-ìwòsàn náà lọ́wọ́ nítorí bí wọn ṣe ń lọ ni àwọn mìíràn ń rọ́pò. Ó fi kun pé láìpẹ́ yìí,ìwé kíkọ fún gbígba nọ́ọ̀sì àti àwọn dókítà sísẹ́ dínkù ní ilé-ìwòsàn ilé-ẹ̀kọ́ gíga náà. Láti kojú ìpeniníjà náà,Fábámwòó sọ pé ilé-ìwòsàn ní báyìí ti ń gba àwọn nọ́ọ̀sì tó kúnjú òsùnwọ̀n ní ìlọ́po méjì àti àwọn nọ̀ọ́sì tó ti fẹ̀yìntì ṣùgbọ́n tí kò tíì rẹ̀, pẹ̀lú àdéhùn láti dí àlàfo náà.


2023: Olùdíje ipò gómìnà ẹgbẹ́ Òsèlú PDP ti ìpínlẹ̀ Násáráwá pinnu ìrónilágbára àwọn ọ̀dọ́ àti àwọn obìnrin

Olùdíje ipò gómìnà ẹgbẹ́ Peoples Democratic Party (PDP),ti ìpínlẹ̀ Násáráwá nínú ìdìbò tó ń bọ̀ lọ́nà yìí, Dókítà David Ombugadu, ti pinnu láti jẹ́ kí ìrónilágbára àwọn ọ̀dọ́ àti àwọn obìnrin wà lóókan àyà òun tí wọ́n bá dìbò yan òun. Ombugadu ṣe ipinnu yìí ní ìjọba ìbílẹ̀ Akwanga (LGA),ní ìpínlẹ̀ náà lásìkò tó ń tẹ̀síwaj́ú lórí ìpolongo jákèjádò ìpínlẹ̀. Olùdíje PDP náà, wá sọ pé ìkan nínú ojúṣe ìjọba jẹ́ ìrónilágbára àwọn ọ̀dọ́ àti àwọn obìnrin nítorí pé,tí a bá ró obìnrin kan lágbára yóò di ìlọ́po méjì ni,tí ìwúlò rẹ̀ náà yóò sì di ìlọ́po méjì fún orílẹ̀-èdè. Ó tún wá sọ pé ààbò ẹ̀mí àti dúkìá jẹ́ ojúṣe ìjọba,tí ó sì fi kun pé èyíkéyìí ìjọba tí kò bá le pèsè ààbò tó péye fún àwọn ènìyàn ti kùnà.