Ilé Aṣòfin Eko dábàá ṣíṣe ìdásílẹ̀ ilé ẹ̀kọ́ fáfitì méjì

Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko ti jiroro lori abadofin meji ti yoo ṣe idasilẹ ile ẹkọ giga meji ni ipinlẹ yii. Eyi ni Ifafiti Imọ eto Ekọ ati Ifafiti fun Imọ-ẹrọ. Awọn abadofin mejeeji ti wọn gba wọle ni igba keji ninu gbagede Ile Aṣofin Eko ninu ijiroro ti Agbẹnusọ Ile, Aṣofin Mudashiru Ọbasa dari ni wọn fa le igbịmọ to n moju to ọrọ Eto Ẹkọ ninu Ile Igbimọ Aṣofin yii (ti Ile Ẹkọ Giga) lọwọ, ki wọn si jabọ pada fun ile laarin ọsẹ meji. Ninu ọrọ rẹ, Aṣofin Bisi Yusuff sọ pe abadofin ṣiṣe idasile fafiti imọ Eto-ẹkọ ni Ipinlẹ Eko, iyẹn University of Education, Lagos (UNEDLAG) yii dara, ati pe ki wọn fun awọn eniyan lanfani lati faaye silẹ fun ẹkọ igbawọle fun gbigba oye kinni ninu imọ ẹkọ kan (pre-degree). O ni abadofin yii yoo pese bi awọn to ba jade ni awọn ile-iwe yii yoo le fi tete waṣẹ ṣe funra wọn, pẹlu imọ iṣẹ ọwọ ti wọn ba pese fun ile ẹkọ bayii. Aṣofin Sani Ọkanlawọ, Alaga igbịmọ to n moju to ọrọ Eto Ẹkọ ninu Ile Igbimọ Aṣofin yii sọ pe o ṣe pataki lati sọ Ile-ẹkọ olukọni Adeniran Ogunsanya ati ti Micheal Ọtẹdọla di ile-ẹkọ fafiti.


Ninu ọrọ rẹ, Aṣofin Bisi Yusuff sọ pe abadofin ṣiṣe idasile fafiti imọ Eto-ẹkọ ni Ipinlẹ Eko, iyẹn University of Education, Lagos (UNEDLAG) yii dara, ati pe ki wọn fun awọn eniyan lanfani lati faaye silẹ fun ẹkọ igbawọle fun gbigba oye kinni ninu imọ ẹkọ kan (pre-degree). O ni abadofin yii yoo pese bi awọn to ba jade ni awọn ile-iwe yii yoo le fi tete waṣẹ ṣe funra wọn, pẹlu imọ iṣẹ ọwọ ti wọn ba pese fun ile ẹkọ bayii. Aṣofin Sani Ọkanlawọ, Alaga igbịmọ to n moju to ọrọ Eto Ẹkọ ninu Ile Igbimọ Aṣofin yii sọ pe o ṣe pataki lati sọ Ile-ẹkọ olukọni Adeniran Ogunsanya ati ti Micheal Ọtẹdọla di ile-ẹkọ fafiti. O ni: “niwọn to jẹ pe aye o gba iwe-ẹri olukọni onipele kekere mọ, ọpọ awọn akẹkọọ ko si mu awọn ile-ẹkọ yii fun aayo akọkọ wọn fun idanwo atiwọle ile-ẹkọ giga orilẹ-ede yii, iyen, UTME. Bi a ba ṣe idasilẹ awọn ifafiti tuntun yii, yoo jẹ ki awọn akẹ̣kọọ to n lakaka lati wọle si fafiti Ipinlẹ Eko, iyẹn LASU din ku.” Aṣofin Setonji David fara mọ abadofin yii, pe eleyii yoo le fopin si ipenija bi adinku ṣe n ba awọn olukọ ti wọn ri lo ni awọn ile-iwe alakọọbẹrẹ ati girama. Aṣiwaju ọmọ ẹgbẹ oṣelu to pọ ju ninu Ile Aṣofin Eko, Aṣofin Sanai Agunbiade fi mulẹ pe abadofin naa dara, ati pe akẹkọọ gboye ile-ẹkọ olukọni Adeniran Ogunsanya loun naa, ti oun si ṣe iṣẹ olukọ fun ọdun marun-un pẹlu iwe-ẹri toun gba ni ile-ẹkọ yii Aṣofin Abiọdun Tọbun naa fara mọ abadofin yii pe yoo le pese ọpọ olukọ bi wọn ba sọ ọ di ofin.


O ni: “niwọn to jẹ pe aye o gba iwe-ẹri olukọni onipele kekere mọ, ọpọ awọn akẹkọọ ko si mu awọn ile-ẹkọ yii fun aayo akọkọ wọn fun idanwo atiwọle ile-ẹkọ giga orilẹ-ede yii, iyen, UTME. Bi a ba ṣe idasilẹ awọn ifafiti tuntun yii, yoo jẹ ki awọn akẹ̣kọọ to n lakaka lati wọle si fafiti Ipinlẹ Eko, iyẹn LASU din ku.” Aṣofin Setonji David fara mọ abadofin yii, pe eleyii yoo le fopin si ipenija bi adinku ṣe n ba awọn olukọ ti wọn ri lo ni awọn ile-iwe alakọọbẹrẹ ati girama. Aṣiwaju ọmọ ẹgbẹ oṣelu to pọ ju ninu Ile Aṣofin Eko, Aṣofin Sanai Agunbiade fi mulẹ pe abadofin naa dara, ati pe akẹkọọ gboye ile-ẹkọ olukọni Adeniran Ogunsanya loun naa, ti oun si ṣe iṣẹ olukọ fun ọdun marun-un pẹlu iwe-ẹri toun gba ni ile-ẹkọ yii Aṣofin Abiọdun Tọbun naa fara mọ abadofin yii pe yoo le pese ọpọ olukọ bi wọn ba sọ ọ di ofin. Ni ti idasilẹ ilẹ-ẹkọ fafiti Imọ-ẹrọ, awọn aṣofin naa gbagbọ pe igbesẹ naa yoo le pese awọn oṣiṣẹ akọṣẹmọṣẹ fun idagbasoke ipinlẹ yii. Ninu aba tirẹ, Aṣofin Rauf Age-Sulaiman sọ pe ki wọn ma ṣe jẹ ki ẹkọ nipa awọn imọ to nii ṣe pẹlu ibagbe-ẹda ati ofin wa ni iru ile-ẹkọ fafiti imọ-ẹrọ bayii, nigba ti Aṣofin Fẹmi Saheed so pe iru imọ sayẹnsi ati tẹrọ bayii dara fun idagbasoke ilu. Aṣofin Bisi Yusuff dabaa pe iru awọn imọ ẹkọ ti wọn yoo ba kọ ni iru ile-ẹkọ yii gbọdọ tẹle aṣa awọn eniyan, ki wọn si kẹkọọ to jẹ mọ iṣẹ agbẹ, ti yoo ṣadinku ọwọn gogo ounjẹ ni ipinlẹ yii


Ni ti idasilẹ ilẹ-ẹkọ fafiti Imọ-ẹrọ, awọn aṣofin naa gbagbọ pe igbesẹ naa yoo le pese awọn oṣiṣẹ akọṣẹmọṣẹ fun idagbasoke ipinlẹ yii. Ninu aba tirẹ, Aṣofin Rauf Age-Sulaiman sọ pe ki wọn ma ṣe jẹ ki ẹkọ nipa awọn imọ to nii ṣe pẹlu ibagbe-ẹda ati ofin wa ni iru ile-ẹkọ fafiti imọ-ẹrọ bayii, nigba ti Aṣofin Fẹmi Saheed so pe iru imọ sayẹnsi ati tẹrọ bayii dara fun idagbasoke ilu. Aṣofin Bisi Yusuff dabaa pe iru awọn imọ ẹkọ ti wọn yoo ba kọ ni iru ile-ẹkọ yii gbọdọ tẹle aṣa awọn eniyan, ki wọn si kẹkọọ to jẹ mọ iṣẹ agbẹ, ti yoo ṣadinku ọwọn gogo ounjẹ ni ipinlẹ yii


Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní dandan jẹ́mánì gbọ́dọ̀  dá gbogbo àwọn nkàn ìṣẹ̀ǹbáyé tí wọ́n tí gbẹ́sẹ̀ lé padà

Ìjọba Nàìjíríà ti bèèrè fún ìdápadà gbogbo àwọn ojì-din-lẹwá le ni ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́fà Idẹ ti ilu Benin tí wọ́n gbẹ́sẹ̀ lé ní orílẹ̀-èdè Áfíríkà ní ọdún 19th, tí wọ́n sì sọ ibùgbé rẹ̀ di ilé-ìṣọ́ Jẹ́mánì. Minisita fun iroyin ati Aṣa, Alhaji Lai Mohammed lo beere fun eyi ni ilu Balin,Jẹ́mánì, ni Ọjọbọ, lakoko ti o n ṣe ipade lọtọọtọ pẹlu Minisita fun Ipinle fun Aṣa, Ọjọgbọn Monika Grutters ati Minisita okeere ti Jẹmánì, Ọgbẹni Heiko Maas. Ni idahun si ibeere yii , Ọjọgbọn Grutters sọ pe, Jẹ́mánì ti ṣetan lati ṣe ‘ipadabọ to lami’ awọn ohun iṣẹnbaye ti wọn ti gbẹsẹle ọhun, Alhaji Mohammed, ti o dari aṣoju Naijiria si awọn ijiroro naa, sọ pe gbogbo rẹ ni wọn gbọdọ da pada, kii ṣe diẹ ninu awọn nnkan ọhun. O tun sọ pe ọrọ imudaniloju ko yẹ ki o jẹ wahala rara,ni eyiti o ni lati ṣe pẹlu ibiti awọn ohun iṣẹnbaye naa ti wa, ko yẹ ki iyẹn da ati da pada duro rara,o sọ ni afifi kun:tori pe o jẹ idẹ Benin ti jẹ ki a mọ orisun wọn,ti Benin si jẹ ọkan ninu awọn ilu ni orilẹ-ede Naijiria. O sọ pe ijiroro ti n lọ lọwọ laarin Naijiria ati Jẹmánì lori bi wọn yoo se da awọn ohun iṣẹnbaye naa pada , ati bi ibaṣepọ ti o gbooro, yoo se tubọ fẹsẹ mulẹ sii laarin orilẹ ede mejeeji .


Ilé-iṣẹ́ àwọn ọmọ ogun òfurufú kégbàjarì :’ẹ ṣọ́ra fún ayédèrú ìròyìn gbígba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sílé ẹ̀kọ́ nọ́ọ̀sì ọmọ  ogun òfurufú

Oludari Ilé-iṣẹ́ àwọn ọmọ ogun òfurufú (NAF), ti ya ara rẹ̀ kúrò nínú ìkéde tí wọ́n ń pín kiri lórí àwọn ẹ̀rọ ayélujára kan nípa bíbẹ̀rẹ̀ sí ní gba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sí ilé ẹ̀kọ́ gíga ti Nọ́ọ́sì, NAFCON. NAF tọka si ikede yii bi irọ ati arekereke, eyi ti ko wa lati ọdọ NAF. Alakoso oludari Ibaraẹniṣepọ ati iroyin , NAF, Air Commodore Edward Gabkwet sọ pe, alakoso ile-ẹkọ ọhun si “abala ND / HND” ti NAF fun imọ ẹkọ Nọọsi (NAFCON)ọhun,dari awọn oludije ti ko mọ pe irọ ni gbogbo rẹ bade, lati san ẹgbẹrun mẹẹdogun abọ Naira owo, ti ko ni isanpada si “Ọfiisi alakoso ọhun”. Gabkwet ṣalaye pe, lati ṣe ijamba yii , awọn onijibiti naa tun pese awọn nọmba ẹrọ ibanisọrọ alagbeeka ati ikansi ẹrọ ayelujara .


Ilé-iṣẹ́ tí ó ń tẹ owó ní orílẹ́-èdè Nàìjíríà fi gbegedé sórí títẹ owó jáde

Olùdarí Alákóso, ilé-iṣẹ́ ìtẹwó ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, NSPMC, Abbas Umar Masanawa sọ pé, ilé-iṣẹ́ ọ̀hún ti ṣàṣeyọrí tó lámì nínú títẹ owó síta ní orílẹ̀-èdè Naijiria. Ile-iṣẹ naa tun ni agbara lati tẹ owo nina fun o kere ju, awọn orilẹ-ede Iwọ-oorun Afirika marun miiran. Oludari Alakoso, NSPMC kede eyi nigba ti o ṣe abẹwo si Alaga ajó to n gbogun ti sise owo ilu kúmọ-kùmọ lorilé ede Naijiriati inawo, EFCC, Abdulrasheed Bawa ni ilu Abuja, Naijiria. O ṣalaye pe, ile-iṣẹ naa ti kuro ni ṣiṣatilẹyin fun owo isuna nikan, o ti n mowo wọle,ti o si tun n pese iṣẹ aje fun awọn ọmọ orilẹ ede Naijiria.


Ilé ìgbìmọ̀ asòfin Nàíjíríà àti Ghana yóò fọwọ́sowọ́pọ̀ lórí ètò òfin ọrọ̀ ajé

ilé ìgbìmọ̀ asojú -sòfin orílẹ̀ èdè Nàíjíríà àti orílẹ̀ èdè Ghana ti fẹnukò lórí òfin tí ilé ìgbìmọ̀ asojú -sòfin méjéèjì yóò máa lò láti leè tẹpẹlẹ mọ́ ìbásepọ̀ àwọn méjéèjì pàápàá jùlọ lórí ètò ọrọ̀ ajé orílẹ̀ èdè méjéèjì. Oludari ile igbimọ asoju , ọgbẹni Femi Gbajabiamila sọrọ yii niluu Abuja lasiko ipade ti o se pẹlu oludari ile igbimọ asoju orilẹ ede Ghana,Alban Sumana-Bagbin. Ọgbẹni Gbajabiamila salaye nipa wahala lori eto ọrọ̀ ajé to maa n sẹlẹ laarin orilẹ ede Ghana ati orilẹ ede Naijiria , ni eyi ti orilẹ ede mejeeji naa sẹsẹ yanju. Ọgbẹni Alban Sumana-Bagbin ni ibasepọ to wa laarin orilẹ ede Naijiria ati orilẹ ede Ghana ti wa lati ọjọ to ti pẹ́, o ni awọn abadofin ti orilẹ ede mejeeji naa fọwọsi yoo tun jẹ ki ibasepọ to wa laarin orilẹ ede mejeeji naa tun fẹsẹ mulẹ sii. Oludari ile igbimọ asofin ti orilẹ ede Ghana wá rán ile igbimọ asofin si ijọba orilẹ ede Naijiria lati satunse lori awọn ofin ti wọn fi tako kiko awọn ọja ti o ba wa lati orilẹ ede Ghana wa si orilẹ ede Naijiria.


Ètò ààbò : Ìjọba Ṣàgbékalẹ̀ Ilé-iṣẹ́ Ìbáraẹnisọ̀rọ̀ pàjáwìrì Ní ìpínlẹ̀ Zamfara

Ìjọba orílẹ̀ èdè Nàíjíríà ti sàgbékalẹ̀ ẹkà Ilé-iṣẹ́ Ìbáraẹnisọ̀rọ̀ pàjáwìrì( Emergency Communications Centre,ECC ) ní ìpínlẹ̀ Zamfara , tí ó jẹ́ ìlà òòrùn orílẹ̀ èdè Nàíjíríà láti gbógun ti wàhálà tí ìpínlẹ̀ náà ń dojúkọ lórí ètò ààbò. Minisita fun eto ibaraẹnisọrọ ati lilo ẹrọ ayelujara fun okoowo, ọmọwe Isa Pantami lo sọ eyi lasiko ti o gba gomina ipinlẹ Zamfara ,Muhammad Bello Matawalle ni alejo ni ọfiisi rẹ to wa niluu Abuja. Agbẹnusọ fun minisita naa, iyaafin Uwa Suleiman lo sọ eyi ninu atẹjade kan ti Pantami kọ pe, minisita seleri lati fọwọsowọpọ pẹlu awọn gomina to wa lorilẹ ede Naijiria lati pese isẹ lọpọ janturu lọna ati gbogun ti wahala eto aabo to n dojukọ orilẹ ede Naijiria. Gomina Matawalle wa gbosuba fun minisita fun eto ibaraẹnisọrọ lori ipa pataki ti o n ko ni ipinlẹ rẹ lati ri i pe awọn eniyan to n gbe ni igberiko n jẹ anfaani erọ ibaraẹnisọrọ. O tun wa rọ minisita lati tubọ pese awọn ẹka ibaraẹnisọrọ , ni eyi lati tubọ pese isẹ́ fun awọn ọ̀dọ́. Eto pipese ẹka ile -isẹ ibaraẹnisọrọ pajawiri ti ijọba se fun awọn ipinlẹ ni lati mu idagbasoke ba eto ọrọ aje ati lati gbogun ti eto aabo to mẹhẹ ni awọn ipinlẹ to wa lorilẹ ede Naijiria.


Gomina Matawalle wa gbosuba fun minisita fun eto ibaraẹnisọrọ lori ipa pataki ti o n ko ni ipinlẹ rẹ lati ri i pe awọn eniyan to n gbe ni igberiko n jẹ anfaani erọ ibaraẹnisọrọ. O tun wa rọ minisita lati tubọ pese awọn ẹka ibaraẹnisọrọ , ni eyi lati tubọ pese isẹ́ fun awọn ọ̀dọ́. Eto pipese ẹka ile -isẹ ibaraẹnisọrọ pajawiri ti ijọba se fun awọn ipinlẹ ni lati mu idagbasoke ba eto ọrọ aje ati lati gbogun ti eto aabo to mẹhẹ ni awọn ipinlẹ to wa lorilẹ ede Naijiria. Lara awọn ile-isẹ ati ajọ to ti jẹ anfaani ẹka eto ibaraẹnisọrọ pajawiri nipa pipese ẹrọ ibaraẹnisọrọ 112 ni ile-isẹ awọn ọlọpaa ,ile-isẹ to n mojuto eto oju ọna popo, ile-isẹ eto aabo ara ẹni, ni aabo ilu,ile-isẹ pana-pana, ile-isẹ to n mojuto eto isẹlẹ pajawiri. Ni bayii, ẹka eto ibaraẹnisọrọ pajawiri ti wa ni ipinlẹ mọkandinlogun to wa lorilẹ ede Naijiria ati ilu (FCT), Abuja.


Lara awọn ile-isẹ ati ajọ to ti jẹ anfaani ẹka eto ibaraẹnisọrọ pajawiri nipa pipese ẹrọ ibaraẹnisọrọ 112 ni ile-isẹ awọn ọlọpaa ,ile-isẹ to n mojuto eto oju ọna popo, ile-isẹ eto aabo ara ẹni, ni aabo ilu,ile-isẹ pana-pana, ile-isẹ to n mojuto eto isẹlẹ pajawiri. Ni bayii, ẹka eto ibaraẹnisọrọ pajawiri ti wa ni ipinlẹ mọkandinlogun to wa lorilẹ ede Naijiria ati ilu (FCT), Abuja.


Ìjọba orílẹ̀ èdè Nàíjíríà bẹ̀rẹ̀ oúnjẹ ọ̀fẹ́ ní ìpínlẹ̀ Borno

Àjọ tó ń mójútó ètò ọmọnìyàn, àjálù àti ìdàgbàsókè àwùjọ pẹ̀lú àjọs̀epọ̀ ìjoba ìpínlẹ̀ Borno ti bẹ̀rẹ̀ láti máa fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ilé ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ní oúnjẹ ọ̀fẹ́. .Eto ounje ọfẹ yii waye lati pese ounjẹ afara-loore fun awon ọmo ile-iwe alakọọbẹrẹ lati kilaasi kinni sí kilaasi kẹta (primary 1 to 3) ni gbogbo ipinlẹ to wa lorilẹ ede Naijiria. Oludari ẹka to n mojuto bí isẹ se n lọ nipa ounjẹ ọfẹ ,Ali Grema lo sọro yii lasiko to n soju fun Minisita fun àjọ tó ń mójútó ètò ọmọnìyàn, àjálù àti ìdàgbàsókè àwùjọ lorilẹ ede Naijiria, Sadiya Umar Farouq ni ipinlẹ Borno. O tẹsiwaju pe“ Gbogbo awọn akẹkọọ lati kilaasi kinni si kilaasi kẹta ti wọn wa ni ile-ẹkọ ti ijọba ni ounjẹ ọfẹ yii wa fun , lai bikita fun idile ti wọn ti jade wa. Gbogbo awọn oludari ile -ẹkọ alakọbẹrẹ ati awọn to n dáná fun wọn ati awon obi wọn ni awon yoo forukọ ati aworan wọn silẹ lati lee mojuto ọunjẹ naa. Ọjọgbọn Isa Hussain Marte , to jẹ oludari awọn osisẹ fun gomina ipinlẹ Borno , ọjọgbọn Babagana Umara Zulum naa tun sọ pe ifilọlẹ ounjẹ ofẹ fun awọn akẹkọọ ọhun yoo tun ran eto ẹkọ lọwọ lati tun ni idagbasoke ni ipinlẹ ọhun.O tun tẹsiwaju pe ” Eto ẹkọ ni ohun ti ijọba ipinlẹ Borno mu lọkununkundun julọ.Ohun si ni yoo maa jẹ akọkọ ninu ipinnu ijọba rẹ”.


E yé fọ́ ọ̀pá epo rọ̀bì,ọgọ́ta biliọnu ní ìjọba àpapọ̀ máa ń ná láti tún un se lọ́dọọdún -Lai

Ìjọba orílẹ̀ èdè Nàíjíríà ti ní ọgọ́ta biliọnu ni ijọba maa n na lati fi tun ọpa epo rọbi ati gaasi ti awọn ọdaran kan maa n fọ́ ní ẹkun NIger/ Delta se . Minisita fun eto asa ati iroyin lorilẹ ede Naijiria, lo sọrọ yii niluu Abuja lasiko ipade ijiroro laarin awọn ara ilu ati ijọba lori ọna ati daabo bo awọn ọpa epo rọbi ati gaasi , ipade yii lo jẹ ogún rẹ, ti yoo waye. Minisita ni , bi ijọba se n gbiyanju lati maa pese awọn ohun amayedẹrun bẹẹ ni awọn kan si n gbọmiran si wọn si n ba awọn ohun amayedẹrun yii jẹ.Nitori naa, ijọba yoo sa gbogbo ipa rẹ lati fopin si iru iwa ibajẹ bayii. Minisita tun tẹsiwaju pe laarinosu kinni ni ọdun 2019n si osu kẹsnan ọdun 2020 , o ti le ni ẹgbẹrun ọpa epo rọbi ati gaasi ti wọn ti bajẹ. Lai ni lati igba ti ijọba aarẹ Muhammadu Buhari ti de orí aleefalọdun 2015 ni o ti mu idagbasoe awọn ohun amayedẹrun ni ọkunukundun lati lee mu itẹsiwaju ati idagbasoke ba eto ọọ̀ aje lorilẹ ede Naijiria. Minisita tun sọ pe , o yẹ ki awọn ara ilu mọ pe dukia ijọba jẹ ti ara ilu, nitori naa, ti ẹnikankan ba n ba dukia ijọba jẹ, dukia rẹ lo n bajẹ .Idi niyi ti gbogbo awọn ara ilu gbọdọ maa daabo bo dukia ijọba.


Àwọn ènìyàn mókànlélógún tí wọn sá kúrò lòrìlẹ-èdè wọn ló kú sínú omi ní Tunisia .

Àwọn ènìyàn mókànlélógún ni wọn rí tí wọn ti kú léyìn gbàtí ọkọ ojú omi subú sínú omi Tunisia. Olùsọ ojú omi kan sọpé ẹkejì tí irú ìyí yóò selẹ láàrin ọjọ méjì nìyí. Àwọn tí wọn n sọ ojú omi sí lọ gba àwọn òkú náà padè ní ibùdó Sfax, colonel Houssem jebebi lọjọ Àìkú. Ní ọjọ Àbámẹta, nígbàtí àwon tí wọn kúrò ní orílẹ-èdè Tunisia gbìyànjú láti sọdà omi Tunisia, àwọn Mẹtalélógún ní wọn rì sínú omi àmọ àwọn olùsọ ojú omi ní ànfàní láti gba ẹmí àwọn mérinlélọgọrin là. Hamzat Roshidat


COAS – Àwọn ọmọ ogun Nàìjíríà mú ìṣòkan lọ́kùúnkúndùn láti gbógun ti ikọ̀ ọlọ̀tẹ̀

Ọ̀gá àgbà fúnilé isẹ àwọn ọmọ ogun Nàìjíríà (COAS) ,Ọ̀gágun àgbà Faruk Yahaya àti àwọn ọmọ- ikọ̀ rẹ̀ ,ní Mongadishu Cantonment ní ilé ìjọ́sìn kátólíkì ní Àbújá, ṣàfihàn àwọn ọmọ-ogun Nàìjíríà gẹ́gẹ́ bí àmì ìṣọ̀kan lónírúurú àti lẹ́nu isẹ́. Eleyii ni igba akọkọ ti ọgagun agba fun ile-isẹ́ ọmọ ogun ọhun, ti o jẹ Musulumi yoo darapọmọ awọn akẹgbẹ rẹ ti o jẹ Kirisitiẹni gẹgẹ bii ayẹyẹ isami ọdun ile-isẹ ọmọ ogun orilẹ ede Naijiria ti ọdun 2021. COAS tọka si pe ohun n ṣe eyi nitori pe,ohun fẹ ki awọn eniyan mọ pe ologun n ṣiṣẹ gẹgẹ bii ẹyọkan ni. ọga agba fun ẹka iṣẹ́ awọn ọmọ ogun,ọgagun agba AB Omozoje,nigbati o n fi imoore ẹ han, dupẹ lọwọ ọlọrun,ọgagun agba, fun atilẹyin rẹ si ologun ati si ọga agba fun eto Aabo ti ọga ajagun Elvis Njoku ṣe aṣoju rẹ nibi ayẹyẹ naa.


Ẹ jẹ kájọ fọwọsowọpọ láti fi òpin sí àrùn Covid-19: Biden

Ààre orílẹ-èdè America Joe Biden rọ àwon ọmo orílẹ-èdè America láti se ipa ti wọn kán lẹ fi òpin bá àrùn Covid-19 lasiko tí wọn n sí gbọngán ilé ààre, lọjọ Àìkú tí wọn n se ayẹyẹ ọjọ tí orílẹ-èdè wọn pé mẹẹdogun din ni ota le nigba(245). Ààré Biden se ìdárò àwọn tó pàdánù ẹmí wọn látari ònà àti gbógun ti àrùn Covid-19. Àmọsá ìjọba Biden ti se ìpinnu pé ayẹyẹ ọdún yìí yóò dá lórí ìyípadà lórí gbígbógunti àkàjálẹ ààrùn , òsì àti pipese àwọn ohun amáyédẹrùn tí yóò se àra ìlú ní ànfààní. Bó tilẹ jẹ pé àjàkálẹ ààrùn tó sẹlẹ lọdún tó kọjá , ló se ìdíwọ fún ayẹyẹ tó yẹ kí wón see fún un lasiko tí ó jẹ ààrẹ , ní èyí tí ó le aarẹ tẹlẹri Donald Trump kuro nipo gẹgẹ bi aarẹ orilẹ ede America. Hamzat Roshidat


COVID-19 : Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tún ti rí ènìyàn mẹ́rìndín-lọ́gọ́ta míràn

Ilé-iṣé tó ń mójútó àjàkálẹ̀ ààrùn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà (NCDC) sọ pé àwọn ènìyàn mẹ́rìndín-lógún míràn tún ti kún àwọn ẹ̀rin-le-ni-ojì din ni ẹgbẹ́je tó ti ní ààrùn náà tẹ́lẹ̀ lọ́jọ́ àìkú. Wọn sọ pe awọn mẹrindin-lọgọta ọhun wa jẹyọ ni awọn ilu wọnyii: Eko – mẹtadin-laadọta, olu-ilu –mẹfa,Ogun – meji, ti Gombe si jẹ ẹyọkan pere. Ile-iṣẹ ọhun sọ pe awọn to ti ni aarun ọhun bayii jẹ ẹgbàárin le ni ọ̀kẹ́ mẹ̀jọ o din ni ọ̀kan le ni ojì. O ṣafikun pe, awọn to ti ni aarun yii, mẹrin miran tun ti gba iwosan ni ile igbatọju jakejado orilẹ-ede. Ile-iṣẹ naa sọ pe, ẹgbàájì le ni ọ̀kẹ́ mẹ̀jọ o le ni èjì le ni ọ́rin lelọ́ọ̀dúnrún eniyan lo ti gba iwosan bayii,ko si enikankan to jẹpe ọlọrun ni ọjọ kẹrin,oṣu keje yii,ti awọn to ti jẹpe ọlọrun si jẹ ọ̀kan-le-ni-okòó le ni ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ọ̀kànlá. NCDC sọ pe, miliọnu meji ati ọọdunrun eniyan lo ti ṣayẹwo bayii, ninu igba miliọnu awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria.


Ilé ìgbìmọ asòfin Malaysia yóò padà sẹnu isẹ láti se àtúnse òfin

Ìjọba orílẹ-èdè malaysia ti gbà láti sọ fún àwọn ọba orílẹ-èdè wọn pé ilé ìgbìmò asòfin wọn yóò bèrè isẹ fún ọjọ márún, bẹrẹ láti ọjọ kẹrindínlọgbọn, osù keje sí ọjọ kejì, osù kejọ. alákoso ìjọba Muhyiddin Yassin ló sọ bẹẹ ní ọjọ Ajé. Muhyiddin tún tẹsíwájú pé, isẹ tí wọn yóò bẹrẹ naa yóò dá lórí, bí wọn yóò se jé kí àwọn nnkan orílẹ-èdè padà sípò, tí àwọn asòfin yóò sí bẹrẹ isẹ lórí àtúnse òfin pàtàkì lati fi darí ìpàdé àwọn ilé ìgbìmọ asòfin ọhun. Hamzat Roshidat


Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti Gáḿbíà fìmọ̀ ṣọ̀kan láti kojú àwọn ọlọ̀tẹ̀.

Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti Gáḿbíà ti buwọ́ lu ìwé àdéhùn lórí ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àwọn ọmọ ogun láti kojúu àwọn ọ̀daràn tó ń da orílẹ̀ èdè wọn láàmú. Oludamọran pataki si Minisita fun Aabo, Mohammed Abdulkadri, ninu ọrọ rẹ kan, pe akiyesi pe, wọn ni lati koju awọn irokẹkẹ ewu naa lapapọ. Abdulkadiri ninu alaye naa sọ pe, Minisita fun Aabo Maj Gen Bashir Magashi ati Alakoso agba ti Gambia si Naijiria, Mohamadou Musa Njie, ni awọn oniduro fun awọn orilẹ-ede mejeeji. Magashi sọ pe iwe adehun yii wa lasiko to dara julọ,paapaa lasiko ti awọn ọlọtẹ n koju wọn. Awọn aṣoju orilẹ-ede mejeeji ṣe ileri ninu awọn ọrọ wọn lọtọọ, lati tẹle gbogbo ilana iwe adehun naa.


Ilé Aṣòfin Eko kìlọ̀ fún àwọn ìjọba ìbílẹ̀ láti má ṣe dá àwọn oníkẹ̀kẹ́ alupùpù láàmú

Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko ti paṣẹ fun awọn ijọba ibilẹ ati agbegbe idagbasoke ijọba ibilẹ lati jawọ ninu iwa gbigba owo aitọ lọwọ awọn onikẹkẹ alupupu ti wọn fi n jiṣẹ nibi kan si ibomiran, tabi maa da wọn laamu. Eleyii lo waye nigba ti Oludari Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko. Aṣofin Mudashiru Ọbasa n tẹnu mọ ọn pe awọn ijọba ibilẹ yii ko lẹtọ lati maa gba owo-ori kankan lọwọ awọn ọnikẹkẹ alupupu ifiṣẹran yii. O ni kikida fifi-orukọ-silẹ awọn kẹkẹ ni ojuṣe ti ofin fun awọn ijọba ibilẹ bayii. Aṣofin Ọbasa fẹdun ọkan han si iwa bayii, eleyii ti o n ṣakoba fun atiṣe idokoowo ni irọrun. O ni: “A ni lati ṣe nnkan le e lori.


O ni kikida fifi-orukọ-silẹ awọn kẹkẹ ni ojuṣe ti ofin fun awọn ijọba ibilẹ bayii. Aṣofin Ọbasa fẹdun ọkan han si iwa bayii, eleyii ti o n ṣakoba fun atiṣe idokoowo ni irọrun. O ni: “A ni lati ṣe nnkan le e lori. A ni lati jẹ ki wọn mọ pe bi wọn ṣe n daamu awọn idokoowo to bofin mu to ṣe e ṣe ko tun pese iṣẹ fun awọn ọdọ yii ko bojumu rara, paapaa ti ni bayii ọpọ awọn ọdọ to ti jade ile-ẹkọ ko riṣẹ ṣe. Iru iṣẹ awọn onileeṣẹ kẹkẹ alupupu ifiṣẹran yii yoo ṣadinku iṣẹ lawujọ. “Awọn ijọba ibilẹ ko ni nnkan ṣe pẹlu pẹlu iforukọsilẹ awọn kẹkẹ alupupu ati awọn kẹkẹ ẹlẹsẹ mẹta.


A ni lati jẹ ki wọn mọ pe bi wọn ṣe n daamu awọn idokoowo to bofin mu to ṣe e ṣe ko tun pese iṣẹ fun awọn ọdọ yii ko bojumu rara, paapaa ti ni bayii ọpọ awọn ọdọ to ti jade ile-ẹkọ ko riṣẹ ṣe. Iru iṣẹ awọn onileeṣẹ kẹkẹ alupupu ifiṣẹran yii yoo ṣadinku iṣẹ lawujọ. “Awọn ijọba ibilẹ ko ni nnkan ṣe pẹlu pẹlu iforukọsilẹ awọn kẹkẹ alupupu ati awọn kẹkẹ ẹlẹsẹ mẹta. Awọn ijọba ibilẹ ko gbọdo maa gba owo lọwọ awọn kẹkẹ alupupu ifiṣẹran yii, taa ba wo owo kekere ti wọn n gba fun iṣẹ wọn.” Ile Aṣofin yii wa fẹnu ko pe ki awọn ijọba ibilẹ sọra ṣe pẹlu ojuṣe wọn, ki wọn si ma ṣe lo awọn ọmọ ita lati fi gba owo lọwọ awọn ara ilu mọ. Ẹwẹ, ninu ipinnu Ile Aṣofin naa, pẹlu aba ti Aṣofin Ganiu Sanni Ọkanlawọn da, pe ki wọn pe ẹka amuṣẹṣe lati paṣẹ fun Alakoso-agba Eto Irinna Ọkọ ni Ipinlẹ Eko ati awọn ajọ ijọba miiran to nii ṣe pẹlu eyi lati ri I daju pe awọn ijọba ibilẹ ko da awọn kẹkẹ alupupu ifiṣẹran laamu mọ lẹnu iṣẹ wọn. Ki Ile-iṣẹ ijọba fun Iroyin ati Ilana Iṣakoso ilu ṣe ilanilọyẹ fun awọn onikẹkẹ alupupu lori ohun gbogbo to yẹ ki wọn ṣe laarin ilu.


Awọn ijọba ibilẹ ko gbọdo maa gba owo lọwọ awọn kẹkẹ alupupu ifiṣẹran yii, taa ba wo owo kekere ti wọn n gba fun iṣẹ wọn.” Ile Aṣofin yii wa fẹnu ko pe ki awọn ijọba ibilẹ sọra ṣe pẹlu ojuṣe wọn, ki wọn si ma ṣe lo awọn ọmọ ita lati fi gba owo lọwọ awọn ara ilu mọ. Ẹwẹ, ninu ipinnu Ile Aṣofin naa, pẹlu aba ti Aṣofin Ganiu Sanni Ọkanlawọn da, pe ki wọn pe ẹka amuṣẹṣe lati paṣẹ fun Alakoso-agba Eto Irinna Ọkọ ni Ipinlẹ Eko ati awọn ajọ ijọba miiran to nii ṣe pẹlu eyi lati ri I daju pe awọn ijọba ibilẹ ko da awọn kẹkẹ alupupu ifiṣẹran laamu mọ lẹnu iṣẹ wọn. Ki Ile-iṣẹ ijọba fun Iroyin ati Ilana Iṣakoso ilu ṣe ilanilọyẹ fun awọn onikẹkẹ alupupu lori ohun gbogbo to yẹ ki wọn ṣe laarin ilu. Ninu ọrọ rẹ, Aṣofin Bisi Yusuff sọ pe ipinnu yii dara bayii, nitori bi awọn ẹṣọ ijọba ibilẹ yii ṣe n da awọn onikẹkẹ alupupu ifiṣẹran yii laamu ko dara to ni ipinlẹ yii. Ati pe ọpọ igba ni awọn onileeṣẹ ọkọ alupupu yii ti gbe awọn ijọba ibilẹ kan lọ sile ẹjọ lori ọrọ yii, ti wọn si jare wọn. Aṣiwaju ọmọ ẹgbẹ oṣelu to pọ ju ninu Ile Aṣofin Eko, Aṣofin Sanai Agunbiade sọ pe iṣẹ awọn onileeṣẹ ifiwe ati ẹru ranṣẹ ti ṣe iranlọwọ fun ọpọ awọn eniyan lati ni ibaṣepọ to dan mọran pẹlu awọn onibaara wọn, o si ti mu igberu ba ọrọ-aje ipinlẹ yii ati ipese iṣẹ fun awọn eniyan.


Ninu ọrọ rẹ, Aṣofin Bisi Yusuff sọ pe ipinnu yii dara bayii, nitori bi awọn ẹṣọ ijọba ibilẹ yii ṣe n da awọn onikẹkẹ alupupu ifiṣẹran yii laamu ko dara to ni ipinlẹ yii. Ati pe ọpọ igba ni awọn onileeṣẹ ọkọ alupupu yii ti gbe awọn ijọba ibilẹ kan lọ sile ẹjọ lori ọrọ yii, ti wọn si jare wọn. Aṣiwaju ọmọ ẹgbẹ oṣelu to pọ ju ninu Ile Aṣofin Eko, Aṣofin Sanai Agunbiade sọ pe iṣẹ awọn onileeṣẹ ifiwe ati ẹru ranṣẹ ti ṣe iranlọwọ fun ọpọ awọn eniyan lati ni ibaṣepọ to dan mọran pẹlu awọn onibaara wọn, o si ti mu igberu ba ọrọ-aje ipinlẹ yii ati ipese iṣẹ fun awọn eniyan. O ṣalaye pe wọn ti ṣe ofin kan ninu Ile Aṣofin yii to fi pipa owo awọn ijọba ibilẹ soju kan. Ati pe wọn gbọdọ le da ẹnikẹni ti o ba gbowo lọwọ ara-ilu mọ. Lara awọn aṣofin ti wọn tun fara mọ ifẹnuko yii ni Aṣofin Abiọdun Tọbun, Aṣofin Lukmah Olumoh, Aṣofin Lanre Afini, Aṣofin Moshood Oshun, Aṣofin Jude Idimogu. Aṣofi Setonji David fi mulẹ pe ọpọ awọn risiiti ti awọn ijọba yii maa n ja fun awọn ara ilu fun owo ti wọn ba san lo n jẹ ayederu.


O ṣalaye pe wọn ti ṣe ofin kan ninu Ile Aṣofin yii to fi pipa owo awọn ijọba ibilẹ soju kan. Ati pe wọn gbọdọ le da ẹnikẹni ti o ba gbowo lọwọ ara-ilu mọ. Lara awọn aṣofin ti wọn tun fara mọ ifẹnuko yii ni Aṣofin Abiọdun Tọbun, Aṣofin Lukmah Olumoh, Aṣofin Lanre Afini, Aṣofin Moshood Oshun, Aṣofin Jude Idimogu. Aṣofi Setonji David fi mulẹ pe ọpọ awọn risiiti ti awọn ijọba yii maa n ja fun awọn ara ilu fun owo ti wọn ba san lo n jẹ ayederu. Fun idi eyi wọn gbọdọ fopin si dida awọn alupupu ifiṣẹran laamu, nitori wọn n ran ẹka irinna ọkọ ipinlẹ yii lọwọ pẹlu bi wọn ṣe n ba awọn ara ilu fi nnkan ranṣe lọna irọrun yii.


Fun idi eyi wọn gbọdọ fopin si dida awọn alupupu ifiṣẹran laamu, nitori wọn n ran ẹka irinna ọkọ ipinlẹ yii lọwọ pẹlu bi wọn ṣe n ba awọn ara ilu fi nnkan ranṣe lọna irọrun yii.


Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko ti jiroro lori abadofin meji ti yoo ṣe idasilẹ ile ẹkọ giga meji ni ipinlẹ yii. Eyi ni Ifafiti Imọ eto Ekọ ati Ifafiti fun Imọ-ẹrọ. Awọn abadofin mejeeji ti wọn gba wọle ni igba keji ninu gbagede Ile Aṣofin Eko ninu ijiroro ti Agbẹnusọ Ile, Aṣofin Mudashiru Ọbasa dari ni wọn fa le igbịmọ to n moju to ọrọ Eto Ẹkọ ninu Ile Igbimọ Aṣofin yii (ti Ile Ẹkọ Giga) lọwọ, ki wọn si jabọ pada fun ile laarin ọsẹ meji. Ninu ọrọ rẹ, Aṣofin Bisi Yusuff sọ pe abadofin ṣiṣe idasile fafiti imọ Eto-ẹkọ ni Ipinlẹ Eko, iyẹn University of Education, Lagos (UNEDLAG) yii dara, ati pe ki wọn fun awọn eniyan lanfani lati faaye silẹ fun ẹkọ igbawọle fun gbigba oye kinni ninu imọ ẹkọ kan (pre-degree). O ni abadofin yii yoo pese bi awọn to ba jade ni awọn ile-iwe yii yoo le fi tete waṣẹ ṣe funra wọn, pẹlu imọ iṣẹ ọwọ ti wọn ba pese fun ile ẹkọ bayii. Aṣofin Sani Ọkanlawọ, Alaga igbịmọ to n moju to ọrọ Eto Ẹkọ ninu Ile Igbimọ Aṣofin yii sọ pe o ṣe pataki lati sọ Ile-ẹkọ olukọni Adeniran Ogunsanya ati ti Micheal Ọtẹdọla di ile-ẹkọ fafiti.


Ninu ọrọ rẹ, Aṣofin Bisi Yusuff sọ pe abadofin ṣiṣe idasile fafiti imọ Eto-ẹkọ ni Ipinlẹ Eko, iyẹn University of Education, Lagos (UNEDLAG) yii dara, ati pe ki wọn fun awọn eniyan lanfani lati faaye silẹ fun ẹkọ igbawọle fun gbigba oye kinni ninu imọ ẹkọ kan (pre-degree). O ni abadofin yii yoo pese bi awọn to ba jade ni awọn ile-iwe yii yoo le fi tete waṣẹ ṣe funra wọn, pẹlu imọ iṣẹ ọwọ ti wọn ba pese fun ile ẹkọ bayii. Aṣofin Sani Ọkanlawọ, Alaga igbịmọ to n moju to ọrọ Eto Ẹkọ ninu Ile Igbimọ Aṣofin yii sọ pe o ṣe pataki lati sọ Ile-ẹkọ olukọni Adeniran Ogunsanya ati ti Micheal Ọtẹdọla di ile-ẹkọ fafiti. O ni: “niwọn to jẹ pe aye o gba iwe-ẹri olukọni onipele kekere mọ, ọpọ awọn akẹkọọ ko si mu awọn ile-ẹkọ yii fun aayo akọkọ wọn fun idanwo atiwọle ile-ẹkọ giga orilẹ-ede yii, iyen, UTME. Bi a ba ṣe idasilẹ awọn ifafiti tuntun yii, yoo jẹ ki awọn akẹ̣kọọ to n lakaka lati wọle si fafiti Ipinlẹ Eko, iyẹn LASU din ku.” Aṣofin Setonji David fara mọ abadofin yii, pe eleyii yoo le fopin si ipenija bi adinku ṣe n ba awọn olukọ ti wọn ri lo ni awọn ile-iwe alakọọbẹrẹ ati girama. Aṣiwaju ọmọ ẹgbẹ oṣelu to pọ ju ninu Ile Aṣofin Eko, Aṣofin Sanai Agunbiade fi mulẹ pe abadofin naa dara, ati pe akẹkọọ gboye ile-ẹkọ olukọni Adeniran Ogunsanya loun naa, ti oun si ṣe iṣẹ olukọ fun ọdun marun-un pẹlu iwe-ẹri toun gba ni ile-ẹkọ yii Aṣofin Abiọdun Tọbun naa fara mọ abadofin yii pe yoo le pese ọpọ olukọ bi wọn ba sọ ọ di ofin.


O ni: “niwọn to jẹ pe aye o gba iwe-ẹri olukọni onipele kekere mọ, ọpọ awọn akẹkọọ ko si mu awọn ile-ẹkọ yii fun aayo akọkọ wọn fun idanwo atiwọle ile-ẹkọ giga orilẹ-ede yii, iyen, UTME. Bi a ba ṣe idasilẹ awọn ifafiti tuntun yii, yoo jẹ ki awọn akẹ̣kọọ to n lakaka lati wọle si fafiti Ipinlẹ Eko, iyẹn LASU din ku.” Aṣofin Setonji David fara mọ abadofin yii, pe eleyii yoo le fopin si ipenija bi adinku ṣe n ba awọn olukọ ti wọn ri lo ni awọn ile-iwe alakọọbẹrẹ ati girama. Aṣiwaju ọmọ ẹgbẹ oṣelu to pọ ju ninu Ile Aṣofin Eko, Aṣofin Sanai Agunbiade fi mulẹ pe abadofin naa dara, ati pe akẹkọọ gboye ile-ẹkọ olukọni Adeniran Ogunsanya loun naa, ti oun si ṣe iṣẹ olukọ fun ọdun marun-un pẹlu iwe-ẹri toun gba ni ile-ẹkọ yii Aṣofin Abiọdun Tọbun naa fara mọ abadofin yii pe yoo le pese ọpọ olukọ bi wọn ba sọ ọ di ofin. Ni ti idasilẹ ilẹ-ẹkọ fafiti Imọ-ẹrọ, awọn aṣofin naa gbagbọ pe igbesẹ naa yoo le pese awọn oṣiṣẹ akọṣẹmọṣẹ fun idagbasoke ipinlẹ yii. Ninu aba tirẹ, Aṣofin Rauf Age-Sulaiman sọ pe ki wọn ma ṣe jẹ ki ẹkọ nipa awọn imọ to nii ṣe pẹlu ibagbe-ẹda ati ofin wa ni iru ile-ẹkọ fafiti imọ-ẹrọ bayii, nigba ti Aṣofin Fẹmi Saheed so pe iru imọ sayẹnsi ati tẹrọ bayii dara fun idagbasoke ilu. Aṣofin Bisi Yusuff dabaa pe iru awọn imọ ẹkọ ti wọn yoo ba kọ ni iru ile-ẹkọ yii gbọdọ tẹle aṣa awọn eniyan, ki wọn si kẹkọọ to jẹ mọ iṣẹ agbẹ, ti yoo ṣadinku ọwọn gogo ounjẹ ni ipinlẹ yii


Ni ti idasilẹ ilẹ-ẹkọ fafiti Imọ-ẹrọ, awọn aṣofin naa gbagbọ pe igbesẹ naa yoo le pese awọn oṣiṣẹ akọṣẹmọṣẹ fun idagbasoke ipinlẹ yii. Ninu aba tirẹ, Aṣofin Rauf Age-Sulaiman sọ pe ki wọn ma ṣe jẹ ki ẹkọ nipa awọn imọ to nii ṣe pẹlu ibagbe-ẹda ati ofin wa ni iru ile-ẹkọ fafiti imọ-ẹrọ bayii, nigba ti Aṣofin Fẹmi Saheed so pe iru imọ sayẹnsi ati tẹrọ bayii dara fun idagbasoke ilu. Aṣofin Bisi Yusuff dabaa pe iru awọn imọ ẹkọ ti wọn yoo ba kọ ni iru ile-ẹkọ yii gbọdọ tẹle aṣa awọn eniyan, ki wọn si kẹkọọ to jẹ mọ iṣẹ agbẹ, ti yoo ṣadinku ọwọn gogo ounjẹ ni ipinlẹ yii


Osinbanjo ń darí ìpàdé pàjáwìrì ìgbìmò ètò ọrọ̀ ajé

Igbákejì àar̀ẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Ọjogbon Yemi Osinbajo, ni olùdarí ìpàdé pàjáwìrì ìgbìmò ètò ọrọ̀ ajé tó bèrẹ̀ ní àárọ̀ ọjọ́ Ẹtì ní́í aago mọ́kànlá. Ìpàdé ìgbìmò naa maa ń wáyé ní ọjọ́bọ̀ keta ,osù. Àmọ́ ìpàdé pàjáwìrì naa wáyé ní ọjọ́ Jimọh àkọ́kọ́ osù tí a wà yíí. Síbẹ̀síbẹ̀, ko si ti si alaye lori nnkan ti ipade naa da le lori. Siwaju si, ipade ti awọn igbimo eto ọrọ aje se kẹyin, ni wọn ti pinnu lati se ijiroro lori atunse nipa abajade ti awọn igbimọ to n se atunse lori eto idajọ nipa ifẹhonuhan ti awọn EndSARS se, ti o waye ni orilẹ-ede Naijiria ni ọdun to kọja. Lori ẹrọ ayelujara ni igbakeji aarẹ orilẹ-ede Naijiria, Osinbajo ti n se ipade ọhun ni ọfisi ilẹ aarẹ to wa niluu Abuja.


Síbẹ̀síbẹ̀, ko si ti si alaye lori nnkan ti ipade naa da le lori. Siwaju si, ipade ti awọn igbimo eto ọrọ aje se kẹyin, ni wọn ti pinnu lati se ijiroro lori atunse nipa abajade ti awọn igbimọ to n se atunse lori eto idajọ nipa ifẹhonuhan ti awọn EndSARS se, ti o waye ni orilẹ-ede Naijiria ni ọdun to kọja. Lori ẹrọ ayelujara ni igbakeji aarẹ orilẹ-ede Naijiria, Osinbajo ti n se ipade ọhun ni ọfisi ilẹ aarẹ to wa niluu Abuja. Gbogbo awọn gomina to wa lorilẹ ede Naijiria ni wọn darapọ mọ ipade ọhun lati ipinlẹ wọn. Hamzat Roshidat


Gbogbo awọn gomina to wa lorilẹ ede Naijiria ni wọn darapọ mọ ipade ọhun lati ipinlẹ wọn. Hamzat Roshidat


Orílẹ̀ èdè Nàìjíríà àti America jíròrò lórí Àtúnsẹ òfin ìdìbò, epo rọ̀bì àti dídá ẹ̀rọ ayélujára twitter dúró

Olùrànlọ́wọ́ pàtàkì fún mínísítà tó ń mójútó èrọ ayélujára àti ìbáraẹnisèpọ̀ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Umar Gwandu, ti sọ pé mínísítà fún ètò ìdájọ́, Abubakar Malami SAN, gbàlejò asojú orílẹ̀-èdè ilẹ́ Britain lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà, Iyaafin Catriona Laing ní ọjọ́bọ̀, ní ìlú Abuja. Umar Gwandu sọ pé ìpàdé tí wọ́n se fún ẃakàtí kan gbáko naa ni wọ́n fi jírórò lórí: ipolongo lori iwa ibajẹ, atunse si ofin idibo, didena nipa jiji owo lati ilu kan si omiran, atunse ofin to rọ mọ epo rọbi, fifi ofin de ẹrọ ayelujara twitter, didena awọn iwa ọdaran lorisirisi. O tun tẹsiwaju pe, ipinnu aarẹ Muhammadu Buhari ni lati peṣe awọn awujọ to se e gbe fun awọn to ba nifẹẹ lati da ile-se tabi oko-owo silẹ lorilẹ ede Naijiria, ati lati pese eto aabo to gbonjẹ fẹgbẹ gbawo bọ,fun gbogbo awọn eniyan to n gbe ni jake-jado orilẹ-ede Naijiria. Lori awọn ile-isẹ epo rọbi, Minisita naa sọ pe awọn igbesẹ ti o yẹ ni wọn ti gbe lati se aridaju pe aare Buhari fọwọsi ofin ti awọn ilẹ igbimọ asofin fi ẹnu ko le lori. Malami tun tesiwaju pe atunse eto ofin idibo ti wọn se yoo jẹ ki, eto idajọ ati eto ijọba tiwantiwa lorilẹ ede Naijiria tubọ fẹsẹ mulẹ sii. Hamzat Roshidat


Ẹ fi àwọn Itsekiri sẹ́nu isẹ́ àti ipò ìjọba  apapọ̀

Àwọn adarí ẹgbẹ́ òsèlú tó ń se ìjoba lọ́wọ́ lọwọ báyìí, All Progressives Congress (APC) ti Itsekiri ti rọ ì̀jọba apapọ̀ láti maa fi awọn ọmọ Itsekiri sínú ipò ati lati bá ìjọba àpapọ̀ se isẹ́ papọ̀. Adari ẹgbẹ oselu APC sọrọ yii lasiko ipade to waye ni Koko, ni ijọba ibilẹ Ariwa iwọ oorun Warri ti o jẹ olu-ilu ipinlẹ Delta . WỌn tun wa rọ aare Muhammadu Buhari “lati pasẹ ” fun awọn to n se iwadii lori eto inawo ti ajọ to n mojuto awọn ipinlẹ ti wọn ti n wa epo rọbi lati tete pari isẹ́ wọn. Alex Ideh,ti o ti fi igba kan jẹ Kọmisọna fun agbegbe naa lẹẹkeji lo pe ipade ọhun, o tun wa rọ gbogbo awọn adari ẹgbẹ oselu APC , ti wọn jẹ ọmọbibi ilu Itsekiri lati fọwọsowọpọ , ki wọn si se ara wọn ni ọkan , ki wọn lee jẹ anfaani ipo lati ọdọ ijọba apapọ. lara awọn to wa nibi ipade ọhun ni Ologbotsere ti Warri ,oloye Ayirimi Emami, oloye Michael Odeli; Comrade Alex Eyengho wati awọn adari ẹgbẹ oselu APC.


Àwa la kọlu ilé Sunday Igboho, a sì tún ń lé pa rẹ̀- Ilé-isẹ́ ọ̀tẹlẹ̀múyẹ́(DSS)

Ilé-isẹ́ ọ̀tẹlẹ̀múyẹ́ , ti a mọ̀ sí, Department of State Security Service( DSS) ti ní ilé-isẹ́ DSS àti agbófinró ni wọ́n kọlu ilé , Sunday Adeniyi Adeyemo a.k.a. SUNDAY IGBOHO ni Soka, tó wà nílùú Ìbàdàn, ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ . Alukoro fun ile-isẹ ọhun, ọgbẹni Peter Afunanya lo sọ eleyii lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ niluu Abuja, ti o jẹ olu-ilu orilẹ ede Naijiria. ile-isẹ DSS tun salaye awọn ohun ija ogun ati awọn ibọn oloro ti wọnko nile Sunday Igboho, lara wọn ni : iii. TIbọn ado oloro ọgbọn (30) fully charged AK-47 magazines; vii. One (1) binoculars viii.


ile-isẹ DSS tun salaye awọn ohun ija ogun ati awọn ibọn oloro ti wọnko nile Sunday Igboho, lara wọn ni : iii. TIbọn ado oloro ọgbọn (30) fully charged AK-47 magazines; vii. One (1) binoculars viii. Dọla marun un owo ilẹ okeere (5) US (1) Dola, owo ilẹ okeere; iwe irinna ọkọ̀ ti orilẹ ede yii ati ti ilẹ okeere , Kadi ti wọn fi n gba owó lẹnu ẹrọ, ATM Cards, iwe igbelu ti orilẹ ede German y, No. YO2N6K1NY , ni eyi ti o ni orukọ rẹ̀; xii. Oògùn ati ayẹta ihamọra mẹta (Three) Voodoo charm jackets/; xiii.


Dọla marun un owo ilẹ okeere (5) US (1) Dola, owo ilẹ okeere; iwe irinna ọkọ̀ ti orilẹ ede yii ati ti ilẹ okeere , Kadi ti wọn fi n gba owó lẹnu ẹrọ, ATM Cards, iwe igbelu ti orilẹ ede German y, No. YO2N6K1NY , ni eyi ti o ni orukọ rẹ̀; xii. Oògùn ati ayẹta ihamọra mẹta (Three) Voodoo charm jackets/; xiii. Two (2) Laptops (One (1) Toshiba ati One (1) Compaq); and xiv. Iwe irinna ati awọn nnkan oloro miran . Afunnaya tun tẹsiwaju pe awọn afurasi mẹtala ni wọn tun mu, nile Sunda Igboho : iii.


Two (2) Laptops (One (1) Toshiba ati One (1) Compaq); and xiv. Iwe irinna ati awọn nnkan oloro miran . Afunnaya tun tẹsiwaju pe awọn afurasi mẹtala ni wọn tun mu, nile Sunda Igboho : iii. Tajudeen ERINOYEN vii. Ayobami DONALD viii. Adelabe USMAN xii.


Tajudeen ERINOYEN vii. Ayobami DONALD viii. Adelabe USMAN xii. Bamidele SUNDAY. Alukoro ile-isẹ DSS tun tẹsiwaju pe “ Mo rọ Sunday Igboho ki o fi ara rẹ silẹ fun ijọba nitori ko si ẹni to koja ofin,” Amọsa, gbogbo awọn ti wọn mu nile Sundau Igboho, ni wọn yoo foju bale ẹjọ́.


Bamidele SUNDAY. Alukoro ile-isẹ DSS tun tẹsiwaju pe “ Mo rọ Sunday Igboho ki o fi ara rẹ silẹ fun ijọba nitori ko si ẹni to koja ofin,” Amọsa, gbogbo awọn ti wọn mu nile Sundau Igboho, ni wọn yoo foju bale ẹjọ́.


ILE-ISẸ OLOGUN KO NI PARIWO AYẸYẸ WỌN TI ỌDUN 2021

adari ile-isẹ ologun orilẹ-ede Naijiria, Ọgagun Faruk Yahaya , ti sọ pe ayẹyẹ wọn ti ọdun yii ko ni jẹ alariwo, Ọgagun Yahaya salaye yii fun awọn oniroyin lori bi ayẹyẹ ọdun yii yoo se waye. O sọ pe iku Ologbe Ọgagun Ibrahim Attahiru ati awọn mewaa miran ti wọn padanu ẹmi wọn ninu ijamba ọkọ ofurufu ni Ọjọ ọkanlelogun, osu karunun, ọdun 2021 lo sokunfa idi ti ayẹyẹ ọdun yii ko se ni jẹ alariwo. Ayẹyẹ wọn ti ọdun yii ni yoo se afihan isẹ ti wọn se ni ọdun to kọja, ti yoo si tun sọ bi ti ọdun to n bọ yoo se ri. Lara awọn nnkan ti wọn fe se lati fi se ayẹyẹ naa ni: Kiki irun Jimọ ni gbogbo ẹka mosalasi awọn ikọ ọmọ ologun to wa ni jake-jado orilẹ-ede Naijiria ni ọjọ keji, osu keje, ọdun 2021. Bakan naa, ni gbogbo awọn ile ijọsin onigbagbọ yoo maa jọsin papọ ni gbogbo awọn ẹka ile-ijosin ti ikọ ọmọ ologun ni ọjọ kẹrin, osu keje, ọdun 2021. Lara eto ti ile-isẹ ologun yoo fi sami ayẹyẹ ti ọdun 2021 yii ni pipese eto iranwọ fun awọn ara ilu lati jẹ anfani eto ilera ni awọn agbegbe ti wọn ti la silẹ ni eyi ti yoo bẹrẹ ni ọjọ karun,osu keje, ọdun 2021 ti a wa yii.


Lara awọn nnkan ti wọn fe se lati fi se ayẹyẹ naa ni: Kiki irun Jimọ ni gbogbo ẹka mosalasi awọn ikọ ọmọ ologun to wa ni jake-jado orilẹ-ede Naijiria ni ọjọ keji, osu keje, ọdun 2021. Bakan naa, ni gbogbo awọn ile ijọsin onigbagbọ yoo maa jọsin papọ ni gbogbo awọn ẹka ile-ijosin ti ikọ ọmọ ologun ni ọjọ kẹrin, osu keje, ọdun 2021. Lara eto ti ile-isẹ ologun yoo fi sami ayẹyẹ ti ọdun 2021 yii ni pipese eto iranwọ fun awọn ara ilu lati jẹ anfani eto ilera ni awọn agbegbe ti wọn ti la silẹ ni eyi ti yoo bẹrẹ ni ọjọ karun,osu keje, ọdun 2021 ti a wa yii. Hamzat Roshidat


Ààrẹ Buhari dárò ikú asòfin ìpínlẹ̀ Zamfara

Aarẹ orilẹ ede Naijiria, Muhammadu Buhari ti daro iku asoifn ipinlẹ Zamfara, Muhammad Ahmad . Awọn agbebọn pa Ahmad loju ọna Kano sí Shema/Funtua . Ninu iwe ti aarẹ kọjade lati fi sedaro iku asofin ọhun, aarẹ ni: “Inu mi bajẹ lasiko ti mo gbọ nipa iku asofin ọhun ti awọn agbebọn pa nigba ti o n gbe ọmọ rẹ lọ si papa ọkọ ofurufu to wa ni Kano lati lọ wọ baalu .” Aarẹ ti wa pasẹ fun awọn agbofinro ati ajọ eleto aabo lati awọn ọdaran ti wọn se isẹ́ ibi naa jade, ki wọn si fi ọwọ́ ofin mu wọn.


”IPOB: A ò ní dá gbogbo àwọn tó bá fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú Kanu sílẹ̀ ”-  Lai Mohammed

Ìjọba orílẹ̀ èdè Nàíjíríà ti ní gbogbo àwọn tó ran adarí ajìjàgbara àti olùdarí IPOB lọ́wọ́ láti se isẹ́ ibi , ni àwon kò ní fi sílẹ̀ , bó se wù kí wọ́n wà ni ipò tó ga tó Minisita fun iroyin ati asa lorilẹ ede Naijiria , Alhaji Lai Mohammed lo so eleyii lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ niluu Abuja lojọ Ẹti. Mohammed tẹsiwaju pe awọn alasẹ ti bẹrẹ isẹ́ iwadii lati ri i pe wọn mu gbogbo awọn to jẹ onigbọnwọ fun Kanu , yala awọn eniyan, ẹgbẹ tabi ile-isẹ́., Bo tilẹ jẹ pe ijọba orilẹ ede Naijiria , ko sọ orilẹ ede ti wọn ti mu Kanu wa si orilẹ ede Naijiria, sugbọn minisita tẹpẹmọ ọrọ rẹ pe igbiyanju awọn agbofinro ati awọn ọtẹlẹmuyẹ pẹlu awọn orilẹ ede ti wọn fọwọsowọpọ pẹlu orilẹ ede Naijiria, ni wọn se ri Nnamdi Kanu wa si orilẹ ede Naijria. Naijiria tun fi ọwọ sinku mu Ogbeni Nnamdi Kanu pada ni ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kẹfa, ọdun 2021, lati tun bẹrẹ igbẹjọ rẹ ni orilẹ-ede Naijiria. wọn tun gbee lọ si kootu ,ki wọn lee gbàsẹ lọwọ ile-ẹjọ lati wa ni i atimọle awọn agbofinro DSS, di igba ti igbẹjọ rẹ yoo bẹrẹ ni ọjọ kẹrindinlọgbọn ati ọjọ kẹtadinlọgbọn , osu keje, ọdun 2021. Kanu ni wọn sọ pe o sa kuro lorilẹ ede Naijiria lọdun 2017 lasiko igbẹjọ rẹ . Ni bayii, ẹ̀sùn mọkanla ni ijọba orilẹ ede Naijria, fi kan Nnamdi Kan , lara rẹ ni ẹsun ifipa-gbajọba, ipaniyan, iwa ọdaran, gbigbe awọn ẹrù to lodi wọle ati awọn ẹsun miran.


Ẹ jẹ́ ká fọwọ́sowọ́pọ̀ láti mú ìdàgbàsókè bá ẹ̀ka ìwakùsà lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà- Yemi Osinbajo

fọwọ́sowọ́pọ̀ láàrin ìjọba àti àwọn agbègbè tí wọn ti ń wa ìwakùsà ló leè ,mú ìdàgbàsókè bá ẹ̀ka ìwakùsà lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà Igbakeji aarẹ orilẹ ede Naijiria, ọjọgbọn Yemi Osinbajo lo sọrọ yii lori ẹrọ ayelujara lọjọ Ẹti nibi ipade ti soe , ni eyi ti wọn pe akọle rẹ ni : Ajinde Aisiki wa ti a sin si. Ọjọgbọn Osinbajo tun tẹsiwaju pe “Ti a ba ṣiṣẹ papọ, a o ko èrè ti o ju eyi ti a ba da nikan se isẹ́ rẹ̀ lọ , ”


Ẹ sẹun ẹ̀yin kọmisọna,ẹ wá máa lọ sílée yín,Gomina Seyi Makinde tú ìgbìmọ̀ ìjọba rẹ̀ ká

Gomina ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde ti se àtúntò ìgbìmọ̀ alásẹ rẹ̀, nígbà tí ó tú wọn ká, léyìn ìpàdé wákàtí márùn ún ti o ṣe pẹ̀lú àwọn ìgbìmọ̀ alásẹ ọ̀hún ní ọjọ́ ìsẹ́gun, ọjọ́ kọkandinlọgbọn osu kẹfa ọdún yii. Ninu atẹjade ti akọwe iroyin rẹ, Taiwo Adisa fi sita lo salaye awọn ti atunto ile ohun kan bi olori osisẹ (Chief of Staff) ati awọn komisana mẹtadinlogun. Ninu eyi ti awọn igbimọ alasẹ to sẹku je akọwe ijọba (SSG), Oludari osisẹ ijọba (HOS), Oludari Ilana Lamẹẹto ( DG Due Process) Gomina Makinde fi ẹ̀mí imoore han si awọn igbimọ alasẹ rẹ, ni pataki julọ awon ti ọrọ naa kan, ti o si gba ladura pe ki Eleduwa ran wọn lọwọ lati tẹsiwaju lati ma se rere ninu idawọle won gbogbo. Bakan naa, lo lu wọn lọgọ ẹnu fun ẹmi ifọkansin ti wọn fi sisẹ fun bi i ọdun meji sẹyin lati mu ipinẹ Oyo kuro ninu òsì bọ sinu ọrọ̀. O tun salaye siwaju fun awon komisana metadinlogun ohun pe, o ti to asiko lati se ayewo atupale ati atunto ile lati le tesiwaju ninu erongba re lati mu ipinle Ọyọ dagbasoke. Igbimo alase ohun ni gomina yan ni ojo kerinla osu kejo odun 2019 (14/08/2019) lati ba sisẹ lẹyin ti o jawe olubori ninu eto idibo gomina eleyii to waye ni ọjọ kẹsan osu keta odun 2019, (09/03/2019).


Bakan naa, lo lu wọn lọgọ ẹnu fun ẹmi ifọkansin ti wọn fi sisẹ fun bi i ọdun meji sẹyin lati mu ipinẹ Oyo kuro ninu òsì bọ sinu ọrọ̀. O tun salaye siwaju fun awon komisana metadinlogun ohun pe, o ti to asiko lati se ayewo atupale ati atunto ile lati le tesiwaju ninu erongba re lati mu ipinle Ọyọ dagbasoke. Igbimo alase ohun ni gomina yan ni ojo kerinla osu kejo odun 2019 (14/08/2019) lati ba sisẹ lẹyin ti o jawe olubori ninu eto idibo gomina eleyii to waye ni ọjọ kẹsan osu keta odun 2019, (09/03/2019). Abiola Olowe. Ibadan


Ètò Oúnjẹ lọ́pọ̀ yanturu yóò gbọn òṣì dànù-igbákejì Òsíǹbàjò

Igbákejì ààrẹ, orilẹ ede Naijria, Ọ̀jọ̀gbọ́n Ọ̀síńbàjò sọ pé,ìgbìyànjú orílè-èdè láti pèsè oúnjẹ lọ́pọ̀ yanturu jẹ́ ọ̀kan pàtàkì lára ilànà láti dẹ́rù bòṣì jákèjádò orilẹ ede Nàìjíríà. Ọjọgbọn Ọsinbajo lọjọ iṣẹgun sọ eyi di mimọ nibi ti wọn ti ṣi Ifọrọwerọ Apapọ Iṣọkan ti Orilẹ-ede lori Apejọ Awọn Eto Ounjẹ ti Ajọ Agbaye 2021 se niluu Abuja Ijiroro naa da lori ọna lati ipese ounjẹ lọpọ janturu ati lati ṣaṣeyọri awọn ẹro Idagbasoke alagberọ kẹtadin-logun,


Ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin fọwọ́ sí owó ìṣètò ilé-ẹ̀kọ́ gíga Ìmọ̀-iṣé Ìlera àti ti ìmọ̀ ìbáraẹnisọ̀rọ̀ amáyédẹrùn

Ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti fi òǹtẹ̀ lu àwọn òfin méjì láti dá ilé ẹ̀kọ́ gíga fáfitì àpapọ̀ ìmọ̀ ìlera sáyẹ́ńsì, sílẹ̀ ní Otukpo ní Ìpínlè Benue àti ti ìmọ̀ ìbáraẹnisọ̀rọ̀ amáyédẹrùn, ní Suleja ní Ìpínlẹ̀ Niger. Igbayọhunda awọn owo mejeeji tẹle imọran awọn iroyin ọtọọtọ meji tatọdọ awọn Igbimọ lori Ilera (ile-ẹkọ giga ati ile ẹkọ fafiti); ati ti Awọn ile-ẹkọ giga ati TETFUND. Alaga Igbimọ lori Ilera, ọmọ ile igbimọ aṣofin Yahaya Oloriegbe sọ pe, igbayọhunda iwe-owo lati da ile-ẹkọ giga fafiti imọ sayẹnsi,Otukpo silẹ, yoo ṣe ofin atilẹyin fun ile ẹkọ eyiti o ti wa tẹlẹ. Aṣofin naa ṣalaye pe iwe-owo ọhun , yatọ si awọn nkan miiran;yoo koju abawọn ni gbigba awọn akẹkọ ti o fẹ kẹkọọ imọ Oogun ati Awọn imọ-ẹkọ ti o so mọ ni Naijiria.


Ààrẹ orílè-èdè Nàìjíríà kí Orílè-èdè Ṣáínà fún àjọ̀dún ọgọ́rún ọdún  ẹgbẹ́ Kọ̀múnísítì

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Mùhámmádù Bùhárí ti ránṣẹ́ ìkíni sí ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ ti orílẹ̀-èdè Ṣáínà, ààrẹ Xi Jinping lórí ayẹyẹ àjọyọ̀ ọgọ́rùún ọdún tí wọ́n dá ẹgbẹ́ kọ̀múnísítì ti Ṣáínà sílẹ̀. Ninu lẹta rẹ kan si adari Ilu Ṣaina, aarẹ sọ pe Saina ti ṣaṣeyọri ni ipese “awujọ alafia niwọntun wọnsi” ati pe o n la ọna lati pese “orilẹ-ede ti yoo wa ni ẹlẹgbẹ awujọ ode oni. Aarẹ Buhari tun tẹnumọ pe, awọn ibaṣe laarin awọn orilẹ-ede mejeeji “Ti fidi oṣelu ifọkantan to n gbilẹ si laarin wọn mulẹ,ibaraẹniṣepọ ọrọ aje ati iṣowo ti awọn ilu mejeeji n janfaniẹ ati ọlọkan ọjọkan pasipaarọ awọn eniyan laarin orilẹ-ede mejeeji bakannaa.


Mítà iná mọ̀nàmọ́ná mílíọ́nù mẹ́fà lóti wà nílẹ̀ fún àwọn ará ìlú báyìí

Olùdárí Alákóso, Ilé-iṣẹ́ tó ń ṣàkóso iná mọ̀nàmọ́ná ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, NEMSA àti ọ̀ga àgbà Olùyẹ̀wò iná mọ̀nàmọ́ná lápapọ̀, Peter Ewesor sọ pé, Ìjọba ti gbèrò láti gbé àwọn mítà iná mọ̀nàmọ́ná tí ó tó mílíọ́nù mẹ́fà, tí wọ́n ti sanwó rẹ̀ tẹ́lẹ̀ jáde jákèjádò orílẹ̀-èdè. O ṣe ifitonileti yii lakoko ti wọn n ṣe Apejọ ounjẹ ọsan oloṣooṣu ti Bureau of Public Service Reform ṣagbekalẹ rẹ ni Abuja,olu –ilu orilẹ-ede. Gẹgẹ bii o ti wi,fifun awọn eniyan ni mita naa yoo wa ni ipele mẹrin.O sọ siwaju pe, gbogbo mita ti wọn ba gbe wa si agbegbe onikaluku laisi ontẹ NEMSA ati ami rẹ, ko tii ṣe lo niyẹn. Oludari Alakoso tẹnumọ pe, awọn ọmọ Naijiria ni ẹtọ lati kọ iru awọn mita bayii . Oga NEMSA, nitorinaa, gba awọn ọmọ Naijiria niyanju lati jabo awọn ijamba itanna tabi eyikeyi iru eewu ina fun awọn ile-iṣẹ to n pin mita naa ni kaakiri.


Òfin láti sisẹ́ láti ilé sí ì  wà síbẹ̀– COVID-19

Ìjọba àpapọ̀ tún ti tẹpẹlẹmọ́ òfin láti máa se isẹ́ láti ilé fún àwọn òsìsẹ́ wọn, pàápàá julọ awọn osisẹ ijoba apapọ to wa ni ipele ipo kejila si isalẹ. Igbimọ ijọba apapọ to n mojuto gbigbogun ti aaruni Covid-19 lorilẹ ede Naijiria, Boss Mustapha lo kede rẹ ni ilu Abuja nibi ifọrọwerọ ti wọn se pẹlu awọn akọroyin.


Nàíjíríà kò ní jẹ́ kí wọ́n kó ààrùn COVID-19 tuntun wọ́lé nípa  gbígba àlà wọn

Ìjọba orílẹ̀ èdè Nàíjíríà ti ní ohun yóò mú ètò ààbò le ní àwọn ojú àlà tó wà káàkiri orílẹ̀ èdè yìí láti leè dènà ààrùn COVID -19 tuntun tó tún fẹ́ jẹyọ. Alaga igbmọ ijọba apapọ to n mojuto gbigbogun ti aarun COVID-19 lorilẹ ede Naijiria , Boss Mustapha lo sọ eleyii niluu Abuja,lasiko ifọwọwanilẹniwo pẹlu awọn akọroyin. ” Ni awọn ọsẹ to kọja ni a kede awọn igbesẹ ti a n gbe nipa awọn arinrirnajo ti wọn wa lati orilẹ ede Brazil, Turkey ati India. Eyi ni lati dena aarun COVID-19 tuntun miran ti o tun jẹyọ bayii.


Olùdarí Ilé Aṣòfin Eko kí Gómínà, Sanwo-Olu àti Gbajabiamila kú ọjọ́ ìbí

Olùdarí Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Èkó, Aṣofin Mudashiru Ọbasa ti kí Gomina Sanwo-Olu ti Ìpínlẹ̀ Èkó kú orí ire ọjọ́ ìbí ọdùn kẹrìndínlọ́gọ́ta (56) rẹ̀. Ó ṣàpéjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹni tó ní ìgbàgbọ́ nínú ìdàgbàsókè àti ìlọsíwájú Ìpínlẹ̀ Èkó. Ọbasa ninu ọrọ rẹ lati ọwọ alukoro rẹ sọ pe igbesẹ Gomina naa ti ran ipinlẹ yii lọwọ lati si wa ni ipo aṣiwaju to wa lorilẹ-ede Naijiria. Aṣofin Ọbasa wa gboriyin fun ibaṣepọ to dan mọran to wa laarin ẹka amuṣẹṣe ati ẹka aṣofin ijọba, eleyii ti atunbọtan rẹ n mu aṣeyori ba akitiyan ijọba ipinlẹ yii. O ni: “Mo ki akikanju Gomina wa ku oriire, ẹni ti o n fi gbogbo ara ṣiṣẹ fun idagbasoke ipinlẹ Eko. Ipinlẹ wa n dunnu fun awọn olori rere ti wọn ni ẹmi ilọsiwaju ipinlẹ yii lọkan, eyi ti o jẹ ọkan ninu wọn.


Aṣofin Ọbasa wa gboriyin fun ibaṣepọ to dan mọran to wa laarin ẹka amuṣẹṣe ati ẹka aṣofin ijọba, eleyii ti atunbọtan rẹ n mu aṣeyori ba akitiyan ijọba ipinlẹ yii. O ni: “Mo ki akikanju Gomina wa ku oriire, ẹni ti o n fi gbogbo ara ṣiṣẹ fun idagbasoke ipinlẹ Eko. Ipinlẹ wa n dunnu fun awọn olori rere ti wọn ni ẹmi ilọsiwaju ipinlẹ yii lọkan, eyi ti o jẹ ọkan ninu wọn. Laarin ọdun to kọja mo jẹrii si i pe ibaṣepọ to dan mọran wa laarin ẹka amuṣẹṣe ati ẹka aṣofin ijọba Ipinlẹ Eko, eleyii ti iwọ ati igbimọ alakoso ijọba rẹ fẹsẹ rẹ mulẹ. Mo tun sọ pe abuda ti ko lafiwe, bii ọgbọn ori ati okun ti Ọlọrun fi jinki ẹ jẹ ohun ti o fi n ṣaṣeyori ninu iṣẹ rẹ gẹgẹ bi Gomina. Mo fẹ fi ye ẹ pe iwa tẹgbọntaburo awa mejeeji si wa nibẹ, paapaa fun ilọsiwaju Ipinlẹ Eko ni orilẹ-ede Naijiria, ti awọn olugbe ipinlẹ yii yoo fi wa ni irẹpọ pẹlu ara wọn.” Nigba ti o n ṣeleri pe Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko yoo tẹ siwaju lati maa fọwọsowọpọ pẹlu ẹka amuṣẹṣe ipinlẹ yii.


Laarin ọdun to kọja mo jẹrii si i pe ibaṣepọ to dan mọran wa laarin ẹka amuṣẹṣe ati ẹka aṣofin ijọba Ipinlẹ Eko, eleyii ti iwọ ati igbimọ alakoso ijọba rẹ fẹsẹ rẹ mulẹ. Mo tun sọ pe abuda ti ko lafiwe, bii ọgbọn ori ati okun ti Ọlọrun fi jinki ẹ jẹ ohun ti o fi n ṣaṣeyori ninu iṣẹ rẹ gẹgẹ bi Gomina. Mo fẹ fi ye ẹ pe iwa tẹgbọntaburo awa mejeeji si wa nibẹ, paapaa fun ilọsiwaju Ipinlẹ Eko ni orilẹ-ede Naijiria, ti awọn olugbe ipinlẹ yii yoo fi wa ni irẹpọ pẹlu ara wọn.” Nigba ti o n ṣeleri pe Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko yoo tẹ siwaju lati maa fọwọsowọpọ pẹlu ẹka amuṣẹṣe ipinlẹ yii. O wa rọ Gomina lati ri ọjọ ibi rẹ gẹgẹ bi igba akọtun lati ọwọ Ọlọrun lati le fi okun rẹ dari ọkọ ipinlẹ yii de ebute aṣeyọri. Ẹwẹ, Aṣofin Ọbasa tun ki Agbẹnusọ Ile Igbimọ Aṣojuṣofin orilẹ-ede yii, Aṣofin Fẹmi Gbajabiamila ku oriire ọjọ ibi ọdun mọkandinlọgọta (59) tirẹ lori ilẹ. O ki i fun iṣẹ takuntakun rẹ lati ri i daju pe Ile Igbimọ Aṣojuṣofin yii n ṣe ohun gbogbo letoleto.


O wa rọ Gomina lati ri ọjọ ibi rẹ gẹgẹ bi igba akọtun lati ọwọ Ọlọrun lati le fi okun rẹ dari ọkọ ipinlẹ yii de ebute aṣeyọri. Ẹwẹ, Aṣofin Ọbasa tun ki Agbẹnusọ Ile Igbimọ Aṣojuṣofin orilẹ-ede yii, Aṣofin Fẹmi Gbajabiamila ku oriire ọjọ ibi ọdun mọkandinlọgọta (59) tirẹ lori ilẹ. O ki i fun iṣẹ takuntakun rẹ lati ri i daju pe Ile Igbimọ Aṣojuṣofin yii n ṣe ohun gbogbo letoleto. O ni “Iṣẹ aṣeyori rẹ ninu Ile Igbimọ Aṣojuṣofin ti fi ẹsẹ oṣelu tiwantiwa mulẹ lorilẹ-ede yii. Mo ki ẹ ku oriire. Aṣeyi ṣọpọ ọdun laye, pẹlu alaafia.”


O ni “Iṣẹ aṣeyori rẹ ninu Ile Igbimọ Aṣojuṣofin ti fi ẹsẹ oṣelu tiwantiwa mulẹ lorilẹ-ede yii. Mo ki ẹ ku oriire. Aṣeyi ṣọpọ ọdun laye, pẹlu alaafia.”


GBÈSÈ ORÍLẸ ÈDÈ NÀÌJÍRÍÀ TI WỌ TIRILIỌNU NAIRA-NBS

Gbèsè tí àwọn ìpínlẹ̀ àti ìjoba àpapọ̀ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà ní àjọ tó n rí sí ètò ìsírò lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà, National Bureau of Statistics (NBS) ti ní ó ti lé ní tiriliọnu mẹ́tàlélọ́gbọ̀n naira (N33.11trillion (NBS). Ìpínlẹ̀ Èkó ni ó ní gbèsè tí ó pọ̀jù , nígbà tí ìpínlẹ̀ Jigawa naa si tẹ̀le nípa gbèsè tí wọ́n yá lọ́wọ àwọn ilé-isẹ́ aladaani. HAMZAT ROSHIDAT


ORÍLẸ-ÈDÈ GERMANY SE ÀSEYEGE LÓRÍ ÀWỌN ỌJÀ TÍ WỌN KÓLỌ SÍ ÒKÈ ÒKUN

Orílẹ-èdè Germany ti sọ àseyege wọn lórí àwọn ọjà tí wọn kó láti orílẹ-èdè wọn lọ sí òkè òkun. Lọdọọdún ni owó orí ọjà tí wọn n kó lọ láti orílẹ èdè wọn tún lé si, eléyìí sàlàyé nípa akitiyan wọn lórí èkúnwó owó orí ọjà tí wọn kó lo láti orílè èdè wọn lo sí òkè òkun. Àwọn ẹkúnwó wà lórí ọjà ohun ọgbìn láti osù Karún ún ọdún 2020,, ti owó orí rọbà àti àwọn ìresì, àgbàdo naa si tún n lé sii. HAMZAT ROSHIDAT DAMOLA


Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà yóò bẹ̀rẹ̀ sí ní máa gbà lára èrè lori àwọn amáyédẹrùn àgbáyé àti ilé-iṣẹ́ ayélujára

Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ṣetán láti lo òfin tó fún ìjọba lágbára láti gba owó -orí lára èrè orí àwọn amáyédẹrùn àgbáyé àti àwọn ilé-iṣẹ́ ayélujára tó ṣe pàtàkì sí ọrọ̀ ajée Nàìjíríà. Alaye kan lati Ọfiisi Igbakeji Aare ni ọjọ aiku sọ pe ,Yemi Osinbajo tọka si awọn ọrọ wọnyi ati awọn omiiran lakoko ti o n sọrọ pẹlu aṣoju ẹgbẹ to n mojuto gbigba owo-ori [CITN] Taxation of Nigeria, ti Alakoso rẹ, Mr Adesina Adedayo bẹwo ni ọjọ ẹti to kọja. ni Ile-iṣẹ Aare. Gẹgẹ bii Ijọba apapọ, fifikun osunwọn owo ori rẹ lasiko yii ko ni da lori ofin isuna 2019, o ti ni agbara tẹlẹ lati feẹ owo-ori lapapọ loju, eyiti o pẹlu gbigba owo-ori lara owo to n wọle fun orilẹ -ede lori awọn ohun amayedẹrun agbaye ti o ṣẹ pataki si ọrọ aje ilẹ yii,kooda boya wọn ko tii ṣe idasilẹ ile-iṣẹ tabi wọn ti da silẹ rẹ ati pe wọn ko san owo-ori lọwọlọwọ ni Naijiria bayi.


Dí́dá Iṣẹ́ sílẹ̀:Ọ̀gá ajagunfẹ̀yìntì gba ìjọba níyànjú ìfọwọ́sowọ́pọ̀

Ajagunfẹ̀yìntì ọ̀hún rọ ìjọba láti fàyè gba Àwọn ilé-iṣẹ́ Kékeré àti Alábọ́dé (SMEs) láti dá iṣẹ́ sílẹ̀. Ọga agba ajagunfẹyinti,Azubuike Ihejirika,pe ipe yii nibi ifilọlẹ aṣẹ ajọ iṣowo Ó rọ Ìjoba Nàìjíríà láti ṣe ìfowósowópò pẹ̀lú àjọ Ìṣòwò Àgbáyé (WIEG) láti agbaye ọhun [WIEG], ni orilẹ-ede Naijiria ni ọjọ abamẹta ni ilu Eko. WIEG wa fun idagbasoke ajọṣepọ agbaye ti yoo lana iṣowo ti ko lopin, ti yoo si tun daabobo aṣa awọn ati ilana-iṣe iṣowo awọn ọmọ ẹgbẹ. Ihejirika sọ pe, Ijọba Naijiria ati awọn to jọmọọ MDA gbọdọ ṣe abaṣepọ pẹlu WIEG nipa ifọrọjomotoro ọrọ ati pipese ọna iṣowo fun awọn ọmọ Naijiria. O sọ pe, ajọṣepọ yoo mu irorun ba ṣiṣe ilana iṣowo pẹlu ijọba ti aarẹ Muhammadu Buhari n dari.


Agbègbè mẹ́tàdínlógún nínú mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n lati gbà padà lọ́wọ́ ikọ̀ ọlọ̀tẹ̀ Boko Haram-ọgagun Faruk Yahaya

Adarí ilé isẹ́ ológun lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà, ọ̀gágun Faruk Yahaya ti ní agbègbè mẹ́tàdínlógún nínú mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n ikọ̀ ọlọ̀tẹ̀ Boko Haram ti lé àwọn tó ń gbé níbẹ̀ kúrò ni àwọn ti gbà padà lọ́wọ́ ikọ̀ ọlọ̀tẹ̀ Boko Haram. ilé- isẹ́ ológun tun ni awọn yóò fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn adari ìbílẹ̀ láti leè tẹpẹlẹmọ́ àseyọrí lọ́nà àti sẹ́gun ikọ̀ Boko Haram àti àwọn ọlọ̀tẹ̀ ní ẹkùn Ariwa. . Ọgagun Yahaya sọrọ lọjọ Ẹti lasiko to n se ibẹwo si Shehu ti Borno, ọba ọlọla julọ, Alhaji Abubakar Garbai El-kanemi, CFR ati awọn igbimọ rẹ ni aafin ọba to wa niluu Maiduguri,ni ipinlẹ Borno . Shehu ti Borno, Alhaji Abubakar Garbai El-kanemi, wa gbosuba fun ile- isẹ ologun fun alaafia ti o ti bẹrẹ si n jọba ni ẹkun Ariwa. Shehu tun wa seleri pe gbogbo ọmọ ipinlẹ Borno ni yoo satilẹyin fun ile-isẹ ologun lati lee se aseyọri nipa gbigbogun ti ikọ ọlọtẹ Boko Haram ati awọn ọdaran to n da omi alaafia ipinlẹ naa rùú.


Aarẹ Buhari sún ìrìnàjò fún ìtọ́jú ara rẹ̀  lọ sí UK síwájú

Ìrìnàjò tí ààrẹ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà, Muhammadu Buhari fẹ́ gùnĺe lọ sí orílẹ̀ èdè United Kingdom lónìí yìí , ni o ti sún síwájú di ọjọ́ míràn . Oluranlọwọ aarẹ lori iroyin ati ikede , Femi Adesina,lo sọrọ yii lọjọ Ẹti . O tẹsiwaju pe wọn yoo kede ọjọ ti miran ti aarẹ ba tun fẹ lọ si irinajọ naa.


Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà naa ń dojúkọ ọ̀wọ́ngógó ounjẹ

Nàìjíríá wà lára àwọn orílẹ̀-èdè mẹ́fà nílẹ̀ Afirika tí wọ́n dojúkọ ọ̀wọ́ngógó oúnjẹ ati pe aimọye awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria ni wọn n fi ẹmi ara wọn wewu nitori ounjẹ, ti awọn ẹgbẹ GRFC naa si ti setan lati mu iyàn lori ọwọngogo ounjẹ wa si opin. Awọn orile-ede miran ti wọn n dojukọ iyàn lori ọwọngogo ounjẹ naa ni Ethiopia, South Sudan, Sudan, Zimbabwe ati Congo. Gẹgẹ bi iroyin, ọkẹ aimọye awọn eniyan ni wọn n dojukọ iyàn lori ọwọngogo ounjẹ, le eyi ti o ti se akoba fun awọn eniyan to le ni miliọnu màrúndinlọgọ́jọ ni awọn orilẹ ede marundinlogota lorilẹ ede agbaye. Iroyin tun sọ pe awọn ohun to n fa iyàn lori ọwọngogo lori ounjẹ ni awọn wahala to n sẹlẹ laarin awọn orilẹ-ede kan si orilẹ-ede miran ati iyipada oju-ọjọ. Hamzat Roshidat Damola


A ó mú ìgbèrú bá àwọn ilé-isẹ́ aládàáni láti pèsè isẹ́ fún àwọn ọ̀dọ́ Ìjọba orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti pinnu pé ìjọba òun kò ní kaarẹ láti mú ìgbèrú ba àwọn ilé-isé aladaani lọna àti pèse isẹ́ lọ́pọ̀ janturu fún àwọn ọ̀dọ́ tí kò ní isẹ́ lọ́wọ́ lórílẹ́-èdè Nàìjíríà. Ìjọba apapọ tẹsiwaju pe, oun ko ni kaarẹ lati pẹse awujọ to dara fun awọn ile-isẹ aladaani lati da ile-isẹ silẹ lorilẹ ede Naijriia, bo tilẹ jẹ pe idagbasoke ati igbeeru ti ba awọn ile-isẹ ibaraẹnisọrọ ati awọn ile-ẹkọ giga lorile ede. Oluranlọwo pataki fun alakoso ẹkọ, ỌGBẸNI FOLA BANK OLEMOH sọpe awọn yoo se atilẹyin fun awọn ile-isẹ aladani lati ni idagbasoke, Nigbati o n ba awọn olukopa sọrọ ni apejọ keji lori eto ẹkọ fu ti ilẹ afirika ti awọn Association for Formidable Education Development (AFED) dasilẹ ni agbegbe Kubwa, ni ilu Abuja. Awọn Aṣoju oluranlọwọ kan, Favour Ilori ati Mr Olemọh se akiyesi pe awọn ile-ekọ aladaani giga ti wọn n pese ti dinku awọn ọmọ ile-iwe ti wọn n wa ile-eko giga ti ijoba tio gbawọn gẹgẹbi awọn idoko-owo aladani ni awọn ibaraenisọro ti ṣii awọn ila aayẹlujara fun awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria. O si tun rọ awọn oludokoowo lati ṣawari awọn agbegbe fun idoko-owo wọn Hamzat Roshidat Damola


Ètò ààbò yóò wà fún lílo ẹrọ ayélujárá fún okoowo -Aarẹ Buhari

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti ní ohun kò ní káàárẹ̀ láti sàtunse tó mọ́nyan lori ṣi ajọ to n mojuto oju ọrun , ki wọn lee túbọ̀ máa daabo bo ìmọ̀ ẹ̀rọ ayélujára ati eto okoowo nipa lori ẹ̀rọ ayélujára. Aarẹ sọrọ lasiko to n sepade pẹlu awọn ọmọ ẹgbẹ ajọ to n mojuto iwadii ati idagbasoke ẹrọ alátagbà lorilẹ ede Naijiria , National Space Council of the National Space Research and Development Agency (NASRDA) nile aarẹ to wa niluu Abuja. Aarẹ wa pasẹ fun minisita to n mojuto imọ sayẹnsi ati imọ ẹrọ ,Ogbonnaya Onu,lati seto ilana ọdun marundinlọgbọn fun ajọ to n mojuto eto oju orun , ti yoo gbe wa siwaju igbimọ ijọba apapọ. Aarẹ tun wa rọ ajọ naa lati fọwọsowọpọ pẹlu awọn ile-isẹ aladaani ati ajọ miran lati mu awọn ipinnu wọnyi sẹ.


Ilé Aṣòfin Èkó fọwọ́sí àbádòfin tó de ọjà fífi ẹya ara ènìyàn ṣòwò, ní ìgbà kejì

Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Èkó ti fọwọ́sí àbádòfin tó fòfin de ọjà fífi ẹ̀yà ara ènìyàn ṣòwò ní Ìpínlẹ̀ yìí, ní ìgbà kejì. Agbẹnusọ Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Èkó, Aṣòfin Mudashiru Ọbasa ṣàpéjúwe àbádòfin náà gẹ́gẹ́ bí èyí tó dára púpọ̀ fún Ìpínlẹ̀ yìí. Ki wọn to da abadofin naa pada fun igbimọ to n mojuto Eto Ilera ninu Ile, Aṣofin Ọbasa pe fun fifi abala ofin kun abadofin naa, ti yoo fofin de iwa fifi eniyan ṣoogun. O wa pa a laṣẹ pe ki wọn wo ofin to nii ṣe pẹlu iwa ọdaran, ki wọn le fi wo abadofin to jẹ mọ tita ẹya ara eni tabi ṣiṣe ayipada ẹya ara yii. Ṣaaju eyi, Alaga Igbimọ to n moju to Eto Ilera ninu Ile Aṣofin naa, Aṣofin Hakeem Ṣokunle ṣalaye pe abadofin naa tun wo ofin to nii ṣe pẹlu ilana ṣiṣe ayipada ẹya ara ati ẹni ti o fi ẹya ara tirẹ silẹ fun iṣẹ abẹ yii. Aṣofin Ṣokunle sọ pe abadofin yii ni abala meje pẹlu abala keekeeke mẹtadinlogoji, pẹlu igbesẹ lati gegi dina fifi ẹya ara ṣowọ lai bofin mu.


O wa pa a laṣẹ pe ki wọn wo ofin to nii ṣe pẹlu iwa ọdaran, ki wọn le fi wo abadofin to jẹ mọ tita ẹya ara eni tabi ṣiṣe ayipada ẹya ara yii. Ṣaaju eyi, Alaga Igbimọ to n moju to Eto Ilera ninu Ile Aṣofin naa, Aṣofin Hakeem Ṣokunle ṣalaye pe abadofin naa tun wo ofin to nii ṣe pẹlu ilana ṣiṣe ayipada ẹya ara ati ẹni ti o fi ẹya ara tirẹ silẹ fun iṣẹ abẹ yii. Aṣofin Ṣokunle sọ pe abadofin yii ni abala meje pẹlu abala keekeeke mẹtadinlogoji, pẹlu igbesẹ lati gegi dina fifi ẹya ara ṣowọ lai bofin mu. Labẹ abadofin naa, ẹnikẹni to ba yọ ẹya ara ẹlomiiran lọna aitọ yoo jẹbi ẹsun yii, pẹlu ẹwọn ọdun mẹwaa. Ile iwosan to ba si ṣe iru eyi yoo san owo itanran miliọọnu marun-un tabi ki o lọ ẹwọn ọdun mẹwaa. Ninu ọrọ rẹ, Aṣofin Gbọlahan Yishawu sọ pe bi abadofin yii ba di ofin, yoo le gegi dina fifi ẹya ara ṣowo.


Labẹ abadofin naa, ẹnikẹni to ba yọ ẹya ara ẹlomiiran lọna aitọ yoo jẹbi ẹsun yii, pẹlu ẹwọn ọdun mẹwaa. Ile iwosan to ba si ṣe iru eyi yoo san owo itanran miliọọnu marun-un tabi ki o lọ ẹwọn ọdun mẹwaa. Ninu ọrọ rẹ, Aṣofin Gbọlahan Yishawu sọ pe bi abadofin yii ba di ofin, yoo le gegi dina fifi ẹya ara ṣowo. Aṣofin Rotimi Olowo bẹnu atẹ lu iwa fifi ẹya ara ṣowo, ati pe abadofin naa yoo le fopin si iwa naa, yoo si daabo bo awọn ọmọde ati awọn alarun ọpọlọ. Ati pe ijiya ti wọn fi sinu ofin yii fun awọn to n wu iru iwa ibi bayii yẹ ko pọ ju bẹẹ lọ. Aṣofin Olowo sọ pe pipese abala fun fifọwọ si awọn ile iṣayẹwo ti yoo maa ṣiṣẹ to jẹ mo eyi ṣe pataki lati dẹkun awọn asawọ to fẹ ṣiṣẹ ọun, ṣugbọn ti won ko nimọ to yẹ.


Aṣofin Rotimi Olowo bẹnu atẹ lu iwa fifi ẹya ara ṣowo, ati pe abadofin naa yoo le fopin si iwa naa, yoo si daabo bo awọn ọmọde ati awọn alarun ọpọlọ. Ati pe ijiya ti wọn fi sinu ofin yii fun awọn to n wu iru iwa ibi bayii yẹ ko pọ ju bẹẹ lọ. Aṣofin Olowo sọ pe pipese abala fun fifọwọ si awọn ile iṣayẹwo ti yoo maa ṣiṣẹ to jẹ mo eyi ṣe pataki lati dẹkun awọn asawọ to fẹ ṣiṣẹ ọun, ṣugbọn ti won ko nimọ to yẹ. Igbakeji Agbẹnusọ Ile Aṣofin naa, Aṣofin Wasiu Eshilokun-Sanni bẹnu atẹ lu iwa fifi ẹya ara eniyan ṣowo ni orilẹ-ede Naijiria, o wa rọ awọn akẹgbẹ rẹ lati ṣatilẹyin fun abadofin naa. Aṣiwaju ọmọ ẹgbẹ oṣelu to pọ julọ ninu Ile Aṣofin Eko, Aṣofin Sanai Agunbiade, ṣapejuwe abadofin naa gẹgẹ bi eyi to fi itara ijọba ipinlẹ yii han fun ifẹ wọn si awọn ara ilu. Nigba ti o n ṣayẹwo abadofin naa, o ṣalaye pe eleyii yoo le jẹ ki ṣiṣe ayipada ẹya ara wa ni ọna to tọ, ti yoo si dẹkun fifi ẹya ara ṣowo.


Igbakeji Agbẹnusọ Ile Aṣofin naa, Aṣofin Wasiu Eshilokun-Sanni bẹnu atẹ lu iwa fifi ẹya ara eniyan ṣowo ni orilẹ-ede Naijiria, o wa rọ awọn akẹgbẹ rẹ lati ṣatilẹyin fun abadofin naa. Aṣiwaju ọmọ ẹgbẹ oṣelu to pọ julọ ninu Ile Aṣofin Eko, Aṣofin Sanai Agunbiade, ṣapejuwe abadofin naa gẹgẹ bi eyi to fi itara ijọba ipinlẹ yii han fun ifẹ wọn si awọn ara ilu. Nigba ti o n ṣayẹwo abadofin naa, o ṣalaye pe eleyii yoo le jẹ ki ṣiṣe ayipada ẹya ara wa ni ọna to tọ, ti yoo si dẹkun fifi ẹya ara ṣowo.


Orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti ṣetán fún ìyẹ̀wò àtúńyẹ̀wò ẹlẹ́gbẹ́jẹgbẹ́ kejì -Ilé iṣẹ́ ààrẹ

Ìjoba Nàìjíríà sọ pé òhun ti ṣetán fún àjọ tó ń rí sí ìdàgbàsókè ìlú adúláwọ̀ láti sàtúńyẹ̀wò ẹlẹ́gbẹ́ kejì orílẹ̀-èdè ara ẹni. Agbẹnusọ fun aarẹ, Femi Adesina ṣe afihan eyi ni ọjọọru, lakoko ti o n ṣalaye fun Awọn oniroyin olu Ile, ni opin ipade igbimọ ijọba apapọ ti ọsẹ yii,ti aarẹ Muhammadu Buhari ṣe adari rẹ. O sọ pe Aare Buhari ti fọwọsi pe ki ayẹwo naa ko maa waye nibi ipade Igbimọ Alaṣẹ apapọ ọlọsọọsẹ. Agbẹnusọ fun aarẹ ṣe akiyesi pe, ọpọlọpọ ilọsiwaju ti wa, laarin igba ti o ṣe ayẹwo to kẹhin ati lọwọlọwọ bayi.


Ààrẹ Bùhárí pinnu pé òhun yóò pèsè ààbò tó péye

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti mu dá àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè lójú pé, gbogbo làásìgbò tó ń lọ lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí ní orílẹ̀-èdè yóò tó di àfìsẹ́yìn téégún ń fisọ. Gomina Ipinle Zamfara, Bello Matawalle ṣe ifitonileti naa nibi ifọrọwanilẹnuwo pẹlu awọn oniroyin olu Ile ni ọjọ ọjọọru, lẹhin ti o ti jabọ fun Aarẹ Buhari lori ipo aabo ni Ipinlẹ rẹ. Matawalle, ti o yìn iṣẹ takuntakun ti awọn ile iṣẹ aabo ti ipinlẹ rẹ n ṣe, tun sọ pe aabo to peye yoo wa fun awọn agbe lati da oko wọn.


Òpin yóò dé̀ bá ààrùn Covid-19 ni ilẹ adúláwò-  W.T.O

Orilẹ-edé Afirika ti n sisẹ pẹlu ajọ European Union áti áwọn álábásisẹpọ míiran láti sé iranlọwọ fúndia ile-ise ti yoo ba ma pese abẹrẹ ájẹsárá ni áwọn ágbegbe kan ni south Africa, Senegal, Rwanda, ati orilẹ Níájíriá ti o si wa labẹ ijiroro . Oludári fun eto okoowo ni ágbáye Ngozi Okonje-Iweala lo sọ eleyii di mimọ lori ẹrọ ayelujara . Abdulrafiu Kehinde


Ikọ̀ ọmọ ogun Nàíjíríà mú afurasí ọ̀daràn pẹ̀lú àwọn irinsẹ́ ológun tó ẁa ní ìkáwọ́ rẹ̀

Ikọ̀ ọmọ ogun orílẹ̀ èdè Nàíjíríà tí wọ́n wà ní ojú ọ̀nà Mokwa-Jebba ti mú afurasí ọ̀daràn kan pẹ̀lú àwọn irinsẹ́ ológun tó ẁa ní ìkáwọ́ rẹ̀ lásìkò tí wọ́n ń yẹ awọn ọkọ̀ tó bá ń kọjá wò. Òpòpónà márosẹ̀ Mokwa-Jebba ni pupọ awọn arinrinajo sabaa maa n gba lọ si ilu Abuja ati Ilorin,ni ipinlẹ Kwara . Agbẹnusọ ile-isẹ ologun lorilẹ ede Naijiria,ọgagun Onyema Nwachukwu sọ pe ”ni deede aago mẹsan owurọ ni awọn ikọ ọmọ ogun orilẹ ede yii da ọkọ kan to n bọ lati Zuru lọ si ilu Ibadan, ni ipinlẹ Oyo duro , nigba ti ikọ ọmọ ogun yii ri awakọ ọhun , ti o pe ara rẹ ni ,Aminu Sule pe ọkan lara osisẹ ọmọ ogun orilẹ ede yii ni oun, lasiko ti wọn bẹrẹ si n yẹ ọkọ ti arakunrin naa n wa wo, ni wọn ri asọ ologun, bata, ọbẹ ati awọn òògùn ninu ọkọ naa..” Nigba ti wọn bẹrẹ si ni n fi ọ̀rọ̀ wa ọkunrin naa wo , ni o jẹ́wọ́ pe oun, n lọ si ilu Ogbomosho ni ipinlẹ Oyo .Afurasi naa tun jẹwọ pe,ẹgbọn oun, ti o jẹ ọkan lara osisẹ ologun orilẹ ede yii lo ni asọ ologun naa. Amọsa, nigba ti ikọ ọmọ ogun tẹsiwaju ninu iwadii wọn, lo fihan pe irọ patapata ni afurasi naa n pa, o sa kuro ni ipinlẹ Niger lati lọ fara pamọ si ibomiran ni.Nitori ọwọ lile ti ikọ ọmọ ogun orilẹ ede Naijiria n gbe lati ri i pe wọn mu gbogbo awọn ọlọtẹ ati ọdaran ti wọn n da omi alaafia ipinlẹ Niger rú. Afurasi naa si ti wa ni agọ ọlọpaa to wa ni Mokwa bayii lati tẹsiwaju ninu isẹ iwadii wọn. Adari ile-isẹ ologun orilẹ ede Naijiria, ọgagun Faruk Yahaya,ti fọkan gbogbo awọn to n gbe ni ipinlẹ Niger ati gbogbo ọmọ orilẹ ede Naijiria balẹ pe ko sewu lẹ́gbẹ̀rún ẹ̀kọ mọ, pe aabo to peye ti wa fun dukia ati ẹmi wọn.


Amọsa, nigba ti ikọ ọmọ ogun tẹsiwaju ninu iwadii wọn, lo fihan pe irọ patapata ni afurasi naa n pa, o sa kuro ni ipinlẹ Niger lati lọ fara pamọ si ibomiran ni.Nitori ọwọ lile ti ikọ ọmọ ogun orilẹ ede Naijiria n gbe lati ri i pe wọn mu gbogbo awọn ọlọtẹ ati ọdaran ti wọn n da omi alaafia ipinlẹ Niger rú. Afurasi naa si ti wa ni agọ ọlọpaa to wa ni Mokwa bayii lati tẹsiwaju ninu isẹ iwadii wọn. Adari ile-isẹ ologun orilẹ ede Naijiria, ọgagun Faruk Yahaya,ti fọkan gbogbo awọn to n gbe ni ipinlẹ Niger ati gbogbo ọmọ orilẹ ede Naijiria balẹ pe ko sewu lẹ́gbẹ̀rún ẹ̀kọ mọ, pe aabo to peye ti wa fun dukia ati ẹmi wọn. O wa rọ gbogbo ọmọ orilẹ ede Naijiria ki wọn máa se kaarẹ lati maa fi to awọn agbofinro leti ti wọn ba fura si awọn ọdaran kan ni agbegbe wọn, ki wọn si maa fọwọsowọpọ pẹlu ile-isẹ ọmọ ogun nipa fifun wọn ni awọn iroyin to lee ran wọn lọwọ lati tubọ maa fi daabo bo wọn.


O wa rọ gbogbo ọmọ orilẹ ede Naijiria ki wọn máa se kaarẹ lati maa fi to awọn agbofinro leti ti wọn ba fura si awọn ọdaran kan ni agbegbe wọn, ki wọn si maa fọwọsowọpọ pẹlu ile-isẹ ọmọ ogun nipa fifun wọn ni awọn iroyin to lee ran wọn lọwọ lati tubọ maa fi daabo bo wọn.


Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà yóò túnbọ̀ tẹra mọ́ ìdókòwò wọn pẹ̀lú orílẹ̀-èdè Bẹ́ljíọ́mù

Aṣojú orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sí Bẹ́ljíọ́mù, Obinna Onowu, ti ṣèlérí láti jẹ́ kí àjọṣepọ̀ ọrọ̀-ajé jinlẹ̀ láàrin Nàìjíríà àti Bẹ́ljíọ́mù jákèjádò gbogbo àwọn ẹ̀ka. Ọgbẹni Onowu sọ eyi lakoko ti o n fi awọn iwe-ẹri han Ọba Philippe kinni,iyẹn Ọba Belijiomu, ni aafin rẹ ni Burusẹli. Gẹgẹ bi alaye kan ti Iyaafin Olamide Adediran, Oludamoran, aṣoju orilẹ-ede Naijiria, ni Burusẹli ṣe fun awọn akọroyin ni ilu Abuja, Onowu jẹrisi awọn ibaṣe to wa tẹlẹ laarin awọn orilẹ-ede mejeeji ati pataki atunbọ maa fọwọsowọpọ sii. O ṣe ileri lati mu ki ajọṣepọ awọn orilẹ-ede mejeeji jinlẹ si, paapaa julọ, ni awọn agbegbe iṣowo ati idokowo, igbaradi, eto-ẹkọ, ilera ati Imọ-ẹrọ amayedẹrun .


Ẹ̀yin ọ̀dọ́ olósèlú, ẹ rọ àwọn akẹ́gbẹ́ yín láti darapọ̀ mọ́ ètò òsèlú-Osinbajo

Igbákejì ààrẹ orilẹ èdè Naijiria, ọjọgbọn Yemi Osinbajo ti ni àwọn ọ̀dọ́ ni yóò kó ipa pàtàkì láti sàtúnse tó mọnyá lórí ètò ìsèlú , ìdàgbàsókè àti ohun tó leè mú kí ìsọ̀kan orílẹ̀ èdè Naijiriatúbọ̀ fẹsẹ̀ mulẹ sí i. Ọjọgbọn Osinbajo sọrọ yii niluu Abuja lọjọ Aje nibi ibẹrẹ eto ti awọn ọdọ inu ẹgbẹ oselu APC, Progressive Youth Conference se ni gbọngan igbalejo International Conference Centre. Igbakeji aarẹ ti o jẹ ọkan lara alejo pataki nibi ipade ọhun , ti wọn pe akọle rẹ ni , “Ìpínnu kan ni ọjọ́ iwájú jẹ́ ,” tun sọ pe, ti pupọ awọn ọdọ ba darapọ mọ eto iselu , ni yoo tubọ jẹ ki wọn lee kopa pataki lati mu atunse to mọnyan lori, ba orilẹ ede Naijiria. O wa rọ awọn ọdọ ki wọn tubọ maa rọ awọn akẹgbẹ wọn lati kopa ninu eto iselu orilẹ ede Naijiria.


Aarẹ Buhari kí ààrẹ tuntun fún orílẹ̀ èdè Iran kú orí-ire

Ààrẹ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà, Muhammadu Buhari ti sàpéjúwe pé ètò ìdìbò tí wọ́n fi yan ààrẹ tuntun fún orílẹ̀ èdè Iran, Ebrahim Raisi , ti fi ìfẹ́ ti àwọn ènìyàn ní sí ètò ìjọba tiwa–ń-tiwa hàn . Nigba ti aarẹ n sọrọ niluu Abuja lọjọ Aje , aarẹ ni “Raisi yẹ fun bo se jawe olubori ninu eto idibo aarẹ ọhun.” Adari orilẹ ede Naijiria tun tẹsiwaju pe “Eto ijọba tiwa-n-tiwa maa n fun awọn oludibo ni anfaani lati tun awọn asoju wọn yan lọna irọrun .” Aarẹ Buhari wa rọ gbogbo ọmọ orilẹ ede Iran lati se atilẹyin fun Raisi ki o baa le se aseyege ti alakan n sepo lọna ati gbogun ti ajakalẹ aarun COVID-19 to n ba orilẹ ede naa wọya ija.


Nàíjíríà tún ti ní Fáfitì tuntun méjì, àwọn mẹ́rin míràn tún ti gba ìgbega

Ìjọba orílẹ̀ èdè Nàíjírìà ti kéde àwọn Fáfitì ìmọ̀ ẹ̀rọ tuntun méjì míràn ní ìpínlẹ̀ Jigawa àti Akwa Ibom, nígbà tí wọn yóò tún mú ètò ìdàgbàsókè bá àwọn Fáfitì mẹ́rin míràn lórílẹ̀ èdè Nàíjírìà. Akọwe agba fun ajọ to n mojuto eto ẹkọ lorilẹ ede Naijiria,Sonny Echono lọ sọrọ yii niluu Abuja lọjọ Aje, lasiko to n soju fun minista fun eto ẹkọ lorilẹ ede Naijiria , Malam Adamu Adamu, Adamu tun sọ pe ijọba yoo tun da ile-ẹkọ imọ ẹrọ ,iyẹn , National Institute of Technology (NIT)silẹ niluu Abuja fun awọn akẹkọọ to ba tun fẹ gboye sii ,ninu ẹkọ wọn. O tun salaye pe ,“ Ile ẹkọ imọ ẹrọ to wa ni Yola (Ariwa Ila-oorun), Akure (Guusu Iwọ oorun guusu), Owerri (Guusu ila oorun) ati Minna (Aarin gbungbun ) ni awọn yoo tun ṣeto idagbasoke lori wọn. “Bakan naa , ni ijoba yoo tun seto idagbasoke si awon Fafiti imọ ẹrọ to wa ni ipinlẹ Jigawa ati Akwa Ibom . Adamu tẹsiwaju pe ajọ to n mojuto eto ilera,imọ sayẹnsi ati imọ ẹrọ ati ile-isẹ FCT , Abuja ati awọn ajọ miran ni yoo jọ fọwọsowọpọ lati jọ se agbatẹru eto yii.


Àìlówó kọ́ ni ìsoro ilẹ́ Afirika-Ọbasanjọ

Ààrẹ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà tẹ́lẹ̀rì, Olusẹgun Ọbasanjọ ti ní kì í ṣe àìlówó tàbí àìní àwọn ohun àlùmọ̀ọ́nì ló ń ṣe ìdíwọ́ fún ìdàgbàsókè ilẹ̀ Afirika bí kì í e ìsòro àìmọ líló àwọn ohun elo àlùmọ̀ọ́n yìí. Obasanjo , ti igbakeji asoju ẹka to n mojuto ọrọ isẹ akanse ni ajọ agbaye , ọjọgbọn Abdoulaye Bathily soju rẹ nibi ifilọlẹ ẹgbẹ ti yoo maa se Ifọrọwerọ nipa ominira Iṣọkan ilẹ̀ Afirika, to waye ni ipinlẹ Edo, lorilẹ ede Naijiria, salaye pe ilẹ Afirika gbọdọ maa samulo awọn ohun alumọọni wọn fun idagbasoke ẹkun wọn. Aarẹ wa rọ awọn ilẹ Afirika lati mojuto bi awọn eniyan to yẹ ki wọn maa mu idagbasoke ba ilẹ Afirika se n fi orilẹ ede Afirika silẹ lọ si oke okun. Aarẹ Ọbasanjọ ni alaga fun ẹgbẹ Coalition for Africa’s Development (CoDA) .


COVID-19: Àjọ NCDC ní kò sí ẹni tó ní ààrùn korona lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà báyìí

Àjọ tó ń mójútó àjàkálẹ̀ ààrùn lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà,iyẹn Nigeria Centre for Disease Control (NCDC) ti ní kò sí kò sí ẹni tó ní ààrùn COVID-19 lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà báyìí lọ́jọ́ Ajé, osù kọkànlélógún, ọdún, 2021. Ajọ NCDC lo sọ eleyii lori itakun ayelujara wọn. https://covid19.ncdc.gov.ng/ “Ni bayii iye awọn to ti ni aarun COVID 19 jẹ́, ẹ̀ẹ́dẹ́gbàrin-le-ni-ọ̀kẹ́-mẹ̀jọ-le-ni-màrún-din-ni -ọgọ́jọ (167,155) nigba ti iye awọn ti o ti gba iwosan jẹ ẹgbàájì-le-ni-ọ̀kẹ́-mẹ̀jọ-din-ni-ọ́ta (163,540) awọn eniyan ti ie wọn jẹ ẹ̀ta-din-ni-okòó-le-ni-ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ọ̀kànlá ( 2,117) lo ti jẹ Ọlọrun nipe.


WỌN TI SUN EJỌ́ EVER GREEN-SUEZ CANAL SÍWÁJÚ

Ile-ẹjọ Egypt ti sun ẹjọ ọkọ oju omi nla kan ti o di oju omi okun suez , lati je ki awọn osisẹ oju omi ṣe ayẹwo lori bi wọn yoo san owo-gba mi-binu pada sapo wọn. Ile-ẹjọ to wa ni ilu Ismailia sọ pe ọjọ kerin osu keje ni wọn yoo da ejọ naa. Adajọ agba, KHALED ABU BAKR sọ fun ile-ẹjọ pe awọn osise naa n wo n kan ti ile-ẹjọ fẹ se lori nnkan ti awọn ti wọn ni ọkọ oju omi naa se, bi oko oju omi nla ti o tobi julọ ni agbaye se fa idiwọ ni apa kan ibi ti omi okun canal naa wa . Orile-ede Naijiria ati awọn ti won ni ile-ise Japan’s shoei Kisen Kaisha Ltd, naa setan lati fi okẹ aimọye millionu naira ran wọn lọwọ. Igbimo SCA naa ti beere fun ọkẹ aimoye millionu naira lati fi ra awọn ohun to baje nigba ti oko oju omi naa subu ati lati fi san owo fun awọn ti wọn sisẹ lori atunse re. Hamzat Roshidat Damola


ÀTÚNSE TI WÀ LÓRI  ÈTO INÁ MÒNÀMÓNÁ

Ibùdó iná mònàmóná tí ó tóbi jùlọ ní orílé èdè naijiria ( EGBIN POWER PLC) ti se eto ọkẹ aimoye billionu naira lati le mu idagbasoke ba ina monamona, , ni eyi lati tun lee mu igbeeru ba ina mọnamọna anilẹ Afirika. Amọsa ,ọkẹ aimọye gbese ti wọn jẹ le se idiwọ lati maa jẹ ki wọn ri awọn ohun elo ti wọn beere fun, ki asiko ti wọn fẹ bere ise na to to. Ile-ise mọna mọna ti a mọ si, EGBIN POWER PLC, n gbero lati seto bi wọn yoo se pese opo ina monamona keji, nipase mimu igbeeru ba gaasi naa ko le se afikun si ina monamona, wọn si tun sọ pe ipele akọkọ ina mọna mọna yoo bere isẹ ni ọdun to n bọ. Ajọ ti o n mojuto tita awọn ile isẹ ijọba ti n dabaa lati ta ọpa ayelujara ki wọn le dakoowo ti o je ki agbara ina monamona pọ si. Amọsa, aarẹ Muhammadu Buhari ti pinnu lati mu ilosiwaju ba ina monamona lorilẹ ede Naijiria. Hamzat Roshidat Damola


A ó parí afárá kejì  ti  Niger lọ́dún tó ń bọ̀ – Babatunde Fashola

Mínísítà fún ètò isẹ́ ati ilé gbígbé , Babatunde Fashola,ti ní àwọn yóò parí afárá kejì ti Niger tí wọ́n ń se lọ́wọ́-lọ́wọ́ báyìí lọ́dún tó ń bọ̀ . Minisita sọrọ yii lasiko ifọrọwerọ to se pẹlu ile-isẹ iroyin ,News Agency of Nigeria (NAN)niluu Abuja lọjọ Aiku lati sami ayẹyẹ ọdun kẹfa ti o di minisita. Gẹgẹ bi Fashola se sọ, o ni ti awọn ba pari afara ọhun, yoo so ila oorun Guusu ati iwọ oorun Gusu papọ̀. Bakan naa , ni afara ọhun yoo tun jẹ ki idagbasoke ba eto ọrọ̀ aje ila oorun ati iwọ oorun gusu orilẹ ede Naijiria. Afara ọhun ni o bẹrẹ lati Asaba ni ipinlẹ Delta lọ si Ozubulu, Ogbaru ati awọn agbegbe miran ni ipinlẹ Anambra . Lọdun 1965 ni ile-isẹ Dumez , ti wọn jẹ ẹya Faranse ní wọn kọ afara akọkọ ti Niger ti wọn n lo bayii , ni eyi ti o so Onitsha ati Asaba papọ̀.


Àtúnse ètò ọrọ̀ ajé  ní ààrẹ Buhari ń mójútó-Lai Mohammed

Mínísítà fún ètò ìròyìn àti àsà lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà, Lai Mohammed, ti ní àtúnse ètò ọrọ̀ ajé, pàápàá julọ̀, ìdàgbàsókè ètò okòòwò alábọ́dé ni ìjọba ààrẹ Muhammadu Buhari ń mojuto. Minisita sọrọ yii niluu Abuja lọjọ Abamẹta nibi ipatẹ ọja tiwa-n-tiwa ọlọjọ marun un ti wọn pari . Minista tun tẹsiwaju pe lara eto ti wọn ti la silẹ fun ayẹyẹ ajọyọ ọgọta ọdun ti orilẹ ede Naijiria gba ominira ni idije arosọ fun awọn ọ̀dọ́ orilẹ ede yii ati ipatẹ ọja tiwa-n-tiwa. lara awon ohun ti wọn yoo maa gbe jade nibi ipatẹ ọjà tiwa-n-tiwa ni ọkọ̀ Kona ti wọn se lorilẹ ede Naijiria ati awọn ọkọ̀ ti yoo maa lo ina mọna-mọna .lara awon ti o wa pẹle minisita fun eto iroyin ati asa , Lai Mohammed ni minista ipinlẹ fun eto okoowo ati ile-isẹ ,, Mariam Katagum.


Ilé Aṣòfin Èkó rọ ìjọba àpapọ̀ láti ṣàtúnṣe sí ìwé òfin Nàíjíríà,kí wọ́n sì jíròrò pẹ̀lú àwọn tí wọ́n pé fún òmìnira ẹkùn wọn

Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko ti rọ ijọba apapọ lati ṣatunto orilẹ-ede Naijiria, ki agbara ma fi si ọdọ ijọba apapọ nikan, paapaa nipa ṣiṣe atunṣe kikun si iwe ofin orilẹ-ede yii, ki wọn si jokoo ijiroro pẹlu awọn ti wọn pe fun ominira ẹkun wọn. Aba yii ni awọn ọmọ ẹgbẹ Ile Igbimọ Aṣofin naa jiroro le lori lẹyin ti Alukoro agba Ile naa, Aṣofin Setonji David mu aba naa wa lori ayajọ ijọba tiwantiwa ti ọdun 2021, eyi ti o pe ọdun mejilelogun orilẹ-ede Naijiria laisi ikọsẹ. Amofin David ninu aba to da naa, fi mulẹ pe akitiyan fifi ẹsẹ oṣelu tiwantiwa mulẹ jẹ eso rere awọn akin olori wa ti wọn ti ba akitiyan yii lọ, ati awọn miiran to si wa laye ninu wọn. O ni ọjọ kejila oṣu kẹfa ọdun yii ṣe pataki paapaa ninu itan orilẹ-ede Naijiria, to jẹ ọjọ ti eto idibo yoo waye ni wọọrọwo julọ lalai si magomago ninu. O ni iṣakoso ijọba tiwantiwa yii ti ṣanfani nla fun orilẹ-ede Naijiria paapaa ni ti idagbasoke ilu, ẹtọ ọmọniyan ati iwulo ẹka aṣofin. Ẹwẹ, Aṣofin David ba ọkan jẹ pe bo tilẹ ṣe pe ijọba awaarawa ṣanfani fun orilẹ-ede yii, sibẹ ọpọ ipenija ni a n koju, paapaa ni ti eto aabo to mẹhẹ, eleyii ti awọn adunkookomoni, adigunjale, amuninigbekun, awọn dẹrandẹran ti ṣeku pa ọpọ eniyan, ti wọn si ti sọ ọgọọrọ awọn eniyan di alainilelori.


O ni ọjọ kejila oṣu kẹfa ọdun yii ṣe pataki paapaa ninu itan orilẹ-ede Naijiria, to jẹ ọjọ ti eto idibo yoo waye ni wọọrọwo julọ lalai si magomago ninu. O ni iṣakoso ijọba tiwantiwa yii ti ṣanfani nla fun orilẹ-ede Naijiria paapaa ni ti idagbasoke ilu, ẹtọ ọmọniyan ati iwulo ẹka aṣofin. Ẹwẹ, Aṣofin David ba ọkan jẹ pe bo tilẹ ṣe pe ijọba awaarawa ṣanfani fun orilẹ-ede yii, sibẹ ọpọ ipenija ni a n koju, paapaa ni ti eto aabo to mẹhẹ, eleyii ti awọn adunkookomoni, adigunjale, amuninigbekun, awọn dẹrandẹran ti ṣeku pa ọpọ eniyan, ti wọn si ti sọ ọgọọrọ awọn eniyan di alainilelori. O ni eredii gbogbo ipenija yii ko ṣẹyin aini ijọba apapọ tootọ, ati aisi pinpin agbara lododo. Fun idi eyi, o ṣe pataki lati ṣe atunṣe si iwe ofin orilẹ-ede yii, eleyii to jẹ iṣẹ ọwọ awọn ologun nigba naa, ti o si n ṣakoba fun ilọsiwaju orilẹ-ede yii. Lẹyin ti o kin aba naa lẹyin, Aṣofin Bisi Yusuff sọ pe niwọn to jẹ pe ijọba ologun nigba naa lo ṣe ofin ọdun 1999 naa, dandan ni ko ta ko ilana ijọba tiwantiwa, eyi ti ko jẹ ki orilẹ-ede yii ṣe daradara pẹlu iwe ofin yii.


O ni eredii gbogbo ipenija yii ko ṣẹyin aini ijọba apapọ tootọ, ati aisi pinpin agbara lododo. Fun idi eyi, o ṣe pataki lati ṣe atunṣe si iwe ofin orilẹ-ede yii, eleyii to jẹ iṣẹ ọwọ awọn ologun nigba naa, ti o si n ṣakoba fun ilọsiwaju orilẹ-ede yii. Lẹyin ti o kin aba naa lẹyin, Aṣofin Bisi Yusuff sọ pe niwọn to jẹ pe ijọba ologun nigba naa lo ṣe ofin ọdun 1999 naa, dandan ni ko ta ko ilana ijọba tiwantiwa, eyi ti ko jẹ ki orilẹ-ede yii ṣe daradara pẹlu iwe ofin yii. Aṣofin Lukmoh Olumoh ninu ọrọ rẹ, sọ pe ijọba ologun lo ṣokun fa gbogbo ipenija ti a n koju bayii, eleyii ti o ti ṣakoba fun eso rere ijọba tiwantiwa Ninu ọrọ Aṣofin Rotimi Olowo, o ṣalaye pe iwe ofin ọdun 1999 naa jẹ iṣẹ ọwọ ijọba ologun igba naa, lati le jẹ ki awọn ara ilu tẹwọ gba ofin naa. O ni bo tilẹ ṣe pe wọn ti ṣe ọpọ atunṣe si iwe ofin naa, sibẹ ko ti i le yanju awọn ipenija orilẹ-ede yii. Fun idi eyi, o ṣe pataki ki wọn ṣe tuntun dipo ṣiṣe atunse miiran si i. Olori ọmọ ẹgbẹ oṣelu to pọ julọ ninu Ile, Aṣofin Sanai Agunbiade sọ pe sọ pe ẹsẹ oṣelu tiwantiwa ko ti i fẹsẹ mulẹ ni orilẹ-ede yii, nitori aisi ijọba apapọ tootọ.


Aṣofin Lukmoh Olumoh ninu ọrọ rẹ, sọ pe ijọba ologun lo ṣokun fa gbogbo ipenija ti a n koju bayii, eleyii ti o ti ṣakoba fun eso rere ijọba tiwantiwa Ninu ọrọ Aṣofin Rotimi Olowo, o ṣalaye pe iwe ofin ọdun 1999 naa jẹ iṣẹ ọwọ ijọba ologun igba naa, lati le jẹ ki awọn ara ilu tẹwọ gba ofin naa. O ni bo tilẹ ṣe pe wọn ti ṣe ọpọ atunṣe si iwe ofin naa, sibẹ ko ti i le yanju awọn ipenija orilẹ-ede yii. Fun idi eyi, o ṣe pataki ki wọn ṣe tuntun dipo ṣiṣe atunse miiran si i. Olori ọmọ ẹgbẹ oṣelu to pọ julọ ninu Ile, Aṣofin Sanai Agunbiade sọ pe sọ pe ẹsẹ oṣelu tiwantiwa ko ti i fẹsẹ mulẹ ni orilẹ-ede yii, nitori aisi ijọba apapọ tootọ. Eleyii lo si n ṣokunfa ifẹhonuhan awọn ara ilu ti wọn n beere fu yiyapa kuro lara orilẹ-ede Naijiria. O ni ṣiṣe atunṣe kikun si iwe ofin lo le yanju iru awọn aawọ bayii. Ọpọ ninu awọn aṣofin ninu Ile Aṣofin yii ni wọn fi awijare wọn ṣatilẹyin fun erongba yii.


Eleyii lo si n ṣokunfa ifẹhonuhan awọn ara ilu ti wọn n beere fu yiyapa kuro lara orilẹ-ede Naijiria. O ni ṣiṣe atunṣe kikun si iwe ofin lo le yanju iru awọn aawọ bayii. Ọpọ ninu awọn aṣofin ninu Ile Aṣofin yii ni wọn fi awijare wọn ṣatilẹyin fun erongba yii. Lara eyi ni wọn ti beere fun fifun awọn ijọba ipinlẹ lagbara lati da ile-iṣẹ ọlọpaa ti wọn silẹ. Omiran ni bibu ẹnu atẹ lu bi awọn agbofinro ṣe kọlu awọn afẹhonuhan ninu ayajọ ijọba tiwantiwa yii, pe igbesẹ wọn ba ofin mu. Ẹwẹ, Agbẹnusọ Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Aṣofin Mudashiru Ọbasa sọ pe nitoootọ, o tọ ki a ṣajọyọ ayajọ ijọba tiwantiwa to fẹsẹ mulẹ lati ọdun mejilelogun sẹyin, eleyii to fun awọn ara ilu lẹtọọ lati yan awọn ti wọn fẹ sipo.


Lara eyi ni wọn ti beere fun fifun awọn ijọba ipinlẹ lagbara lati da ile-iṣẹ ọlọpaa ti wọn silẹ. Omiran ni bibu ẹnu atẹ lu bi awọn agbofinro ṣe kọlu awọn afẹhonuhan ninu ayajọ ijọba tiwantiwa yii, pe igbesẹ wọn ba ofin mu. Ẹwẹ, Agbẹnusọ Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Aṣofin Mudashiru Ọbasa sọ pe nitoootọ, o tọ ki a ṣajọyọ ayajọ ijọba tiwantiwa to fẹsẹ mulẹ lati ọdun mejilelogun sẹyin, eleyii to fun awọn ara ilu lẹtọọ lati yan awọn ti wọn fẹ sipo. O ni: “A gbọdọ gboriyin fun awọn to ti ja fun ijọba awaarawa yii, ti ọpọ ti padanu ẹmi wọn sinu ija yii. A si gbọdọ gboriyin fun akitiyan aarẹ fun aṣẹ aarẹ ipele kẹwaa ti o fi kede ọjọ kejila oṣu kẹfa ọdun fun isaami ijọba tiwantiwa yii. A si ni lati ki Ile Igbimọ Aṣofin Apapọ fun akitiyan wọn lati fẹsẹ ijọba tiwantiwa yii mulẹ.


O ni: “A gbọdọ gboriyin fun awọn to ti ja fun ijọba awaarawa yii, ti ọpọ ti padanu ẹmi wọn sinu ija yii. A si gbọdọ gboriyin fun akitiyan aarẹ fun aṣẹ aarẹ ipele kẹwaa ti o fi kede ọjọ kejila oṣu kẹfa ọdun fun isaami ijọba tiwantiwa yii. A si ni lati ki Ile Igbimọ Aṣofin Apapọ fun akitiyan wọn lati fẹsẹ ijọba tiwantiwa yii mulẹ. Sibẹ, a si ni ọpọ nnkan lati ṣe ki ijọba tiwantiwa yii le tẹ siwaju. Awọn to yan wa sipo, wọn ni ẹtọ lati lati fi ẹdun ọkan wọn han. Ko boju mu bi wọn ko ṣe jẹ ki awọn eniyan fẹhonu han ni aṣiko ayajọ ijọba tiwantiwa to kọja.


Sibẹ, a si ni ọpọ nnkan lati ṣe ki ijọba tiwantiwa yii le tẹ siwaju. Awọn to yan wa sipo, wọn ni ẹtọ lati lati fi ẹdun ọkan wọn han. Ko boju mu bi wọn ko ṣe jẹ ki awọn eniyan fẹhonu han ni aṣiko ayajọ ijọba tiwantiwa to kọja. Aarẹ funrare ṣaa fẹhonu han ko to dori aleefa. Bakan naa la a o maa pe fun ṣiṣe idasilẹ ọlọpaa ipinlẹ. Bakan naa ni ṣiṣe atunto iṣakoso ijọba ṣe pataki.


Aarẹ funrare ṣaa fẹhonu han ko to dori aleefa. Bakan naa la a o maa pe fun ṣiṣe idasilẹ ọlọpaa ipinlẹ. Bakan naa ni ṣiṣe atunto iṣakoso ijọba ṣe pataki. O si yẹ ki ijọba apapọ o ba awọn ikọ ti wọn n pe fun ominira ẹkun wọn bii ikọ “Biafran ati Oduduwa” jiroro, ki i ṣe nipa ipa nikan ni wọn le fi yanju iṣoro naa.”


O si yẹ ki ijọba apapọ o ba awọn ikọ ti wọn n pe fun ominira ẹkun wọn bii ikọ “Biafran ati Oduduwa” jiroro, ki i ṣe nipa ipa nikan ni wọn le fi yanju iṣoro naa.”


A ó túbọ̀ fẹsẹ̀  ètò ìjọba tiwa-n-tiwa múlẹ̀ ní ẹkùn wa- Àjọ ilẹ̀ ECOWAS

Àjọ ilẹ̀ Afirika tí a mọ̀ sí, Economic Community of West African States, (ECOWAS) ti fẹnukò láti rí i pé wọ́n fẹsẹ̀ ètò ìjọba tiwa-n-tiwa múlẹ̀ ní ẹkùn wọn nípa gbígbárùkù ti ètò ìdìbò tó múná dóko ní ẹkùn oníkálukú wọn. Alaga ajọ ECOWAS ati aarẹ orilẹ ede Ghana, Nana Akofo-Addo lo sọ eleyii lasiko ti wọn bẹrẹ ipade awọn aarẹ ati adari orilẹ ede to waye ni Accra, Ghana. Nana Akofo wa lo anfaani naa lati dupẹ lọwọ gbogbo orilẹ ede Afirika fun atilẹyin ti wọn se fun oludije lati orilẹ ede Ghana ti wọn dibo fun gẹgẹ bi ọkan lara igbimọ ajọ agbaye Aarẹ Nana Akufo-Addo, wa tun beere fun ifọwọsowọpọ gbogbo orilẹ ede Afirika lati mu eto idagbasoke ba ẹkun wọn. O tun wa dupẹ lọwọ gbogbo orilẹ ede Afirika fun igbiyanju wọn lati mu eto ijọba tiwa-n-tiwa gbilẹ , o tun wa lo anfaani ọhun lati ki aarẹ orilẹ ede Niger ati Benin ku ori ire fun bi wọn se jawe olubori gẹgẹ bi aarẹ ninu eto idibo to waye lorilẹ ede wọn. ÈTÒ ÀTÚNSE NÍ ÀJỌ ÀGBÁYÉ Aarẹ Akufo-Addo wa rọ ajọ UN lati satunse to mọnyan lori nipa yiyan awọn asoju ilẹ Afirika sinu igbimọ ajọ agbaye. O tun wa bẹnu atẹ lu iwa ọlọtẹ, iwa ipaniyan ati aarun COVID-19 ti o jẹ ipenija fun eto idagbasoke ilẹ Afrika.


O tun wa dupẹ lọwọ gbogbo orilẹ ede Afirika fun igbiyanju wọn lati mu eto ijọba tiwa-n-tiwa gbilẹ , o tun wa lo anfaani ọhun lati ki aarẹ orilẹ ede Niger ati Benin ku ori ire fun bi wọn se jawe olubori gẹgẹ bi aarẹ ninu eto idibo to waye lorilẹ ede wọn. ÈTÒ ÀTÚNSE NÍ ÀJỌ ÀGBÁYÉ Aarẹ Akufo-Addo wa rọ ajọ UN lati satunse to mọnyan lori nipa yiyan awọn asoju ilẹ Afirika sinu igbimọ ajọ agbaye. O tun wa bẹnu atẹ lu iwa ọlọtẹ, iwa ipaniyan ati aarun COVID-19 ti o jẹ ipenija fun eto idagbasoke ilẹ Afrika. ÀTÌLẸ́YÌN ÀJỌ ÀGBÁYÉ (UN ) Ninu ọ̀rọ̀ tirẹ , asoju ọfisi akọwe agba fun ajọ UN , Sahel, Annadif Saleh,naa tun sọ pe ajọ agbaye ti seleri lati ran ajọ ilẹ ECOWAS lọwọ lati ri i pe eto ijọba tiwa-n-tiwa fẹsẹ mulẹ ni orilẹ ede Mali,. Bakan naa ni ajọ agbaye tun nifẹẹ si eto idagbasoke eto ijoba tiwa-n-tiwa to bẹrẹ ni orilẹ ede Cote D’Ivoire ati Cape Verde. Akinwumi Adesina naa wa dupẹ lọwọ aarẹ Muhammadu Buahri ati awọn adari orilẹ ede Afrika fun atilẹyin ti wọn se fun un lati di dibo yan an gẹgẹ bi aarẹ ile-ifowopamọ ti ajọ Afirika, African Development Bank.


ÀTÌLẸ́YÌN ÀJỌ ÀGBÁYÉ (UN ) Ninu ọ̀rọ̀ tirẹ , asoju ọfisi akọwe agba fun ajọ UN , Sahel, Annadif Saleh,naa tun sọ pe ajọ agbaye ti seleri lati ran ajọ ilẹ ECOWAS lọwọ lati ri i pe eto ijọba tiwa-n-tiwa fẹsẹ mulẹ ni orilẹ ede Mali,. Bakan naa ni ajọ agbaye tun nifẹẹ si eto idagbasoke eto ijoba tiwa-n-tiwa to bẹrẹ ni orilẹ ede Cote D’Ivoire ati Cape Verde. Akinwumi Adesina naa wa dupẹ lọwọ aarẹ Muhammadu Buahri ati awọn adari orilẹ ede Afrika fun atilẹyin ti wọn se fun un lati di dibo yan an gẹgẹ bi aarẹ ile-ifowopamọ ti ajọ Afirika, African Development Bank. AfDB ,ni ẹẹkeji. ÌPÈNÍJÀ LÓRÍ ÈTÒ ÀÀBÒ Adesina wa rọ gbogbo ilẹ Afirika lati mojuto eto aabo ni ẹkun wọn , ni eyi ti o jẹ idiwọ fun eto idagbasoke okoowo. Akọwe agba fun awọn orilẹ ede Faranse , Louise Mushikwiwabo naa tun sọ pe orilẹ ede wọn yoo se atilẹyin fun ajọ ECOWAS lati da eto ijọba tiwa-n-tiwa padà ni orilẹ ede Mali.


AfDB ,ni ẹẹkeji. ÌPÈNÍJÀ LÓRÍ ÈTÒ ÀÀBÒ Adesina wa rọ gbogbo ilẹ Afirika lati mojuto eto aabo ni ẹkun wọn , ni eyi ti o jẹ idiwọ fun eto idagbasoke okoowo. Akọwe agba fun awọn orilẹ ede Faranse , Louise Mushikwiwabo naa tun sọ pe orilẹ ede wọn yoo se atilẹyin fun ajọ ECOWAS lati da eto ijọba tiwa-n-tiwa padà ni orilẹ ede Mali. Aarẹ orilẹ ede Naijiria tẹlẹri, Goodluck Jonathan, ti o jẹ ẹni to n soju ajọ ECOWAS lati pẹtu si wahala to n sẹlẹ ni orilẹ ede Mali, naa tun salaye fun ajọ ECOWAS nipa idagbasoke ti o n sẹlẹ lori eto ijọba tiwa-n-tiwa ni orilẹ ede Mali.


Aarẹ orilẹ ede Naijiria tẹlẹri, Goodluck Jonathan, ti o jẹ ẹni to n soju ajọ ECOWAS lati pẹtu si wahala to n sẹlẹ ni orilẹ ede Mali, naa tun salaye fun ajọ ECOWAS nipa idagbasoke ti o n sẹlẹ lori eto ijọba tiwa-n-tiwa ni orilẹ ede Mali.


Mi ò ní kàárẹ̀ láti máa wá rere gbogbo ọmọ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà-Buhari

Ààrẹ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà, Muhammadu Buhari ti fọkàn gbogbo ọmọ orílẹ̀ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà balẹ̀ pé ohun ti ṣe ìpinnu láti tẹ̀síwájú nípa ìpinnu tí ìjọba rẹ̀ ti sètò láti se lọ́dún 2015. Aarẹ sọrọ yii lọjọ Ẹti nile aarẹ to wa niluu Abuja nigba ti o n tẹwọgba awọn ọmọ ẹgbẹ alatileyin fun Muhammadu Buhari ati Osinbajo ( Muhammadu Buhari and Osinbajo Dynamic Support Group) lasiko ti wọn n se ifilọlẹ iwe apilẹko ti wọn pe ni – ( Aseyọri ijọba Muhammadu Buhari laarinọdun marun un ( A Compendium of 5-Year Achievements of President Muhammadu Buhari’s Administration from 2015 – 2020). Aarẹ wa gbosuba fun ẹgbẹ naa nipa atilẹyin ati igbiyanju wọn lati gbe iwe apilẹkọ naa jáde, ni eyi ti o sọ nipa isẹh ribiribi ti ijọba rẹ ti gbe se. Oludari ẹgbẹ ọhun, Usman Ibrahim,ni iwe apilẹkọ naa sọ nipa isẹ́ ribi-ribi ti ijọba aarẹ Buhari ti gbese nipa eto ọrọ̀ ajé, ọkọ oju irin,gbigbogun ti iwa ibajẹ , eto idagbasoe ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Kenneth Kaunda di olóògbé, ààrẹ Buhari sèdárò ikú adarí orílẹ̀ èdè Zambia

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti sàpéjúwe olùdàsílẹ̀ àti ẹni tí ó wà lẹ́yìn òmìnira fún orílẹ̀ èdè Zambia,Kenneth Kaunda gẹ́gẹ́ bí akínkanjú àti adárí orílẹ̀ èdè àgbáyé , tí ó fẹ́ràn orílẹ̀ èdè àti àwọn ènìyàn rẹ̀. Njgba ti aarẹ n sọrọ nipa Kaunda ti o di oloogbe ni ọmọ ọdun mẹtalelọgọrun (97), aarẹ sọ pe “O jẹ iaylẹnu fun mi , nigba ti mo gbọ nipa iku,Kenneth Kaunda , mo mọ̀ nipa awọn eto idagbasoke ti o ti ṣe fun idagbasoke orilẹ ede Zambia ati ni ilẹ̀ Afirika lapapọ.” Aarẹ Buhari tun sọ pe , “A ko le tete gbagbe bi Kaunda ṣe pese fun aabo fun awọn onija ominira ati awọn to n tako iwa ẹlẹyamẹya a ti wọn sa kuro lati South Africa ati orilẹ ede Rhodesia. tẹlẹri ” Arẹ Buhari ba ẹbi, ijọba ati awọn neiyan orilẹ ede Zambia daro iku oloogbe naa.


Nàíjíríà yóò dá kíkó suga láti òkè òkun dúró láìpẹ́-Mohammed Sabo

Mínísítà fún ètò ọ̀gbìn lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà ,Mohammed Sabo ti ní orílẹ̀ èdè Nàíjíríà kò ní pẹ́ dá kíkó suga láti òkè òkun dúró, bẹ́ẹ̀ sì ni ìjọba yóò pèse ibi tí àwọn daran-daran yóò gbé máa sin àwọn ẹranko wọn. Minisita sọrọ yii nibi ifilọlẹ ipade igbimọ eto ọgbin ati idagbasoke igberiko , eyi ti o jẹ ikẹrinlelogoji rẹ , ti wọn se niluu Abuja , ni eyi ti wọn pe akọle rẹ ni ‘Pipese ounjẹ lopọ janturu lorilẹ ede Naijiria laarin idojukọ aarun COVID-19, OMÍYALÉ ÀTI ÀÌNÍ ÈTÒ ÀÀBÒ TÓ PÉYE.’ Minisita tun tẹsiwaju pe aarun Corona , omiyale ati aini eto aabo to peye lorilẹ ede Naijiria , tun ran ijọba lọwọ lati pese awọn ohun amayedẹrun , ohun elo igbalode , irinsẹ ọgbin ati lati mu idagbasoke ba eto ọbin lorilẹ ede Naijiria. minista tun sọ pe ijọba tun ti fọwọsowọpọ pẹlu ile isẹ Fundacao Getulio Vargas (FGV) to wa ni orilẹ Brazil lori eto ọgbin nipa yiya owo to din ni ẹgbẹrun kan miliọnu pọnsi €995m,owo ilẹ okeere fun idagbasoke eto ọgbin lorilẹ ede Naijria. Minisita ipinlẹ fun eto ọgbin lorilẹ ede Naijiria,Mustapha Shehuri tun sọ pe awọn tọrọ kan lori eto ọgbin naa tun gbọdọ fọwọsowọpọ lati gbe eto ọgbin larugẹ lorilẹ ede Naijiria.


Ètò ààbò tó mẹ́hẹ: Ààrẹ Buhari sèlérí láti dá ètò ààbò padà sí Borno

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti fọkàn gbogbo àwọn tó ń gbé ní ipinlẹ Borno balẹ̀ pé ohun kò ní dáwọ́ gbígbógun ti gbogbo àwọn ọlọ̀tẹ̀ tó ń da omi àlàáfíà ìlú náà rú , bákan náà, ni ìjọba yóò rí i pé gbogbo àwọn tí ogun lé kúrò nílùú wọn ní yóò padà sí ìlú wọn ni àlàáfíà. Aarẹ wa tun lo anfaani naa lati tun gbosuba fun gomina ipinlẹ Borno,Babagana Umara Zulum fun akitiyan rẹ lati mu idagbasoke ba ipinlẹ Borno. Aarẹ Buhari, lọ si ipinlẹ Borno nitori eto aabo ni ipinlẹ ọhun ati lati tun lọ ṣe awọn ifilọlẹ ohun amayedẹrun ti gomina pese ni ipinlẹ naa.Aarẹ tun wa ni ipinlẹ Borno lati tun gbosuba fun ikọ ọmọ ogun orilẹ ede yii fun aseyọri ti wọn se ni ipinlẹ naa paapaa julọ ni Dikwa, Damboa ati Gwoza. “Inu mi dun lati wa ni ipinlẹ Borno lẹẹkan si .Mo mu ipinlẹ Maiduguri ati Borno gẹgẹ bi ile mi, nitori pe mo ti jẹ gomina ni awọn ipinlẹ yii rí ,lasiko ti mo jẹ ologun ni ọdun mẹrindinlaadọta ṣeyin.“ Aarẹ tun gbosuba fun awọn akinkanju ikọ ọmọ ogun orilẹ ede yii ati awọn ọdọ ti wọn farajin lati fẹmi wọn lelẹ fun alaafia ilu ati orilẹ ede wọn.Nitori iwa akinkanju yii, ti wọn seni ijọba se gba pupọ ninu awọn ọdọ ipinlẹ yii si ile-isẹ ọmọ ogun . Ipese ina mọna-mọna Aare ni ijọba oun ko ni kaarẹ lati pese ina mọna-mọna fun gbogbo ọmọ orilẹ ede Naijiria ati pe ilu Maiduguri yoo jẹ ninu anfaani yii. Aarẹ tun wa lo anfaani yii lati gbosuba fun gomina ipinlẹ Borno fun gudugudu meje , yaya mẹfa ti o ti pese ni ipinlẹ naa lati mu igbe aye irọrun fun awọn ara ilu, nipa pipese isẹ́, ohun amayedẹrun ati awọn ohun amayedẹrun miran.Aarẹ tun tẹsiwaju pe: “Mo tun dupẹ lọwọ Shehu ti Borno, ati gbogbo awọn ọba ati awọn Bulama ni gbogbo ipele fun iwa akinkanju , suuru, ati ọgbọ́n ti wọn lo lati igba ti awọn olọtẹ ati odaran ti n da wọn laamu.” “ Mo tun dupẹ lọwọ awọn agba ilu, awọn asiwaju,Musulumi, onigbagbọ, awọn adari ilu ni ipinlẹ yii fun iwa asiwaju ati iranlọwọ ti wọn n se fun ijọba apapọ ati ipinlẹ lasiko ipeniya yii.


“Inu mi dun lati wa ni ipinlẹ Borno lẹẹkan si .Mo mu ipinlẹ Maiduguri ati Borno gẹgẹ bi ile mi, nitori pe mo ti jẹ gomina ni awọn ipinlẹ yii rí ,lasiko ti mo jẹ ologun ni ọdun mẹrindinlaadọta ṣeyin.“ Aarẹ tun gbosuba fun awọn akinkanju ikọ ọmọ ogun orilẹ ede yii ati awọn ọdọ ti wọn farajin lati fẹmi wọn lelẹ fun alaafia ilu ati orilẹ ede wọn.Nitori iwa akinkanju yii, ti wọn seni ijọba se gba pupọ ninu awọn ọdọ ipinlẹ yii si ile-isẹ ọmọ ogun . Ipese ina mọna-mọna Aare ni ijọba oun ko ni kaarẹ lati pese ina mọna-mọna fun gbogbo ọmọ orilẹ ede Naijiria ati pe ilu Maiduguri yoo jẹ ninu anfaani yii. Aarẹ tun wa lo anfaani yii lati gbosuba fun gomina ipinlẹ Borno fun gudugudu meje , yaya mẹfa ti o ti pese ni ipinlẹ naa lati mu igbe aye irọrun fun awọn ara ilu, nipa pipese isẹ́, ohun amayedẹrun ati awọn ohun amayedẹrun miran.Aarẹ tun tẹsiwaju pe: “Mo tun dupẹ lọwọ Shehu ti Borno, ati gbogbo awọn ọba ati awọn Bulama ni gbogbo ipele fun iwa akinkanju , suuru, ati ọgbọ́n ti wọn lo lati igba ti awọn olọtẹ ati odaran ti n da wọn laamu.” “ Mo tun dupẹ lọwọ awọn agba ilu, awọn asiwaju,Musulumi, onigbagbọ, awọn adari ilu ni ipinlẹ yii fun iwa asiwaju ati iranlọwọ ti wọn n se fun ijọba apapọ ati ipinlẹ lasiko ipeniya yii. “Bakan naa, ni mi o tun ni gbagbe pe ipinlẹ Borno ni mo ti ri ìbò to pọju lasiko ti mo n dije fun ipo aarẹ orilẹ ede yii, nitori naa ,mi o ni kaarẹ lati ri i pe eto alaafia jọba ni ipinlẹ Borno ati ni orilẹ ede Naijiria.” Gomina ipinlẹ Borno, Zulum naa wa dupẹ lọwọ aarẹ fun gbogbo igbiyanju ati iranwọ rẹ lati pese eto alaafia ni ipinlẹ naa ati bi aarẹ se pese awọn ikọ ọmọ ogun ati awọn agbofinro ti wọn ti n koju ija ṣi awọn ọlọtẹ ni ipinlẹ naa.O tẹsiwaju pe “Alaafia ti n jọba ni ipinlẹ Borno, a si ni igbagbọ pe gbogbo awọn ọlọtẹ ati ọdaran ni yoo di ohun igbagbe. ” . Gomina tun wa dupẹ lọwọ aarẹ bi o se fọwọsi ile-ẹkọ gbogbonse to wa ni Mongonu lẹyin ogoji ọdun ti wọn to da ipinlẹ naa silẹ lọdun 1976.Gomina tun wa bẹ̀bẹ̀ fun ikọ ọmọ ogun ni ipinlẹ naa lati pese eto aabo to peye .


“Bakan naa, ni mi o tun ni gbagbe pe ipinlẹ Borno ni mo ti ri ìbò to pọju lasiko ti mo n dije fun ipo aarẹ orilẹ ede yii, nitori naa ,mi o ni kaarẹ lati ri i pe eto alaafia jọba ni ipinlẹ Borno ati ni orilẹ ede Naijiria.” Gomina ipinlẹ Borno, Zulum naa wa dupẹ lọwọ aarẹ fun gbogbo igbiyanju ati iranwọ rẹ lati pese eto alaafia ni ipinlẹ naa ati bi aarẹ se pese awọn ikọ ọmọ ogun ati awọn agbofinro ti wọn ti n koju ija ṣi awọn ọlọtẹ ni ipinlẹ naa.O tẹsiwaju pe “Alaafia ti n jọba ni ipinlẹ Borno, a si ni igbagbọ pe gbogbo awọn ọlọtẹ ati ọdaran ni yoo di ohun igbagbe. ” . Gomina tun wa dupẹ lọwọ aarẹ bi o se fọwọsi ile-ẹkọ gbogbonse to wa ni Mongonu lẹyin ogoji ọdun ti wọn to da ipinlẹ naa silẹ lọdun 1976.Gomina tun wa bẹ̀bẹ̀ fun ikọ ọmọ ogun ni ipinlẹ naa lati pese eto aabo to peye .


Ilé-ẹ̀kọ́ ọmọ ogun ojú- omi , Naval Desert Warfare Institute yóò wà ní ìpínlẹ̀, Kano.

Adárí ilé-isẹ́ ómo ogun ojú omi orilẹ ede Naijiria , Awwal Zubairu Gambo ti ni ilé-ẹkọ ti ọmọ ogun oju omi , Naval Desert Warfare Institute ,yoo wa ni ipinlẹ Naval , Kano. Ezekobe, sọrọ yii lasiko ti oun ati ikọ rẹ yọju si gomina ipinlẹ Kano,Abdullahi Umar Ganduje ni ọfisi rẹ to wa ni ipinlẹ Kano lọjọRu. Ezkobe wa beere fun ilẹ̀ lorukọ ẹgbẹ awọn aya ọmọ ogun oju omi ,Naval Officers Wives Association (NOWA) fun ilé iwosan. O wa gbosuba fun gomina ipinlẹ Kano fun eto idagbasoke to ti se ni ipinlẹ naa. Ganduje naa wa gbosuba fun gudu-gudu meje yaya mẹfa ti ile-isẹ ikọ ọmọ ogun naa n ṣe lati ti o ti wa ni ipinlẹ Kano.


Ilé-iṣẹ́ tí ó ń risí ètò ìbáraẹnisọ̀rọ̀ NCC bẹ̀rẹ̀ àtúnyẹ̀wò ìlànà láti gba  ìwé-àṣẹ

Ilé-iṣẹ́ tó ń mójútó ètò ìbáraẹnisọ̀rọ̀ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, (NCC) ti bẹ̀rẹ̀ ìlànà fún àtúnyẹ̀wò gbígbà ìwé-àṣẹ láti dá irú ilé-iṣẹ́ ọ̀hún sílẹ̀, tí ó wà tẹ́lẹ̀ fún ilé-iṣẹ́ ìbáraẹnisọ̀rọ̀ ti orílẹ̀-èdè. Eleyi pan dandan nitori ibi taye darisi ati bi olọkanọjọkan ọna ibaraẹnisọrọ amayedẹrun ṣe n gbooro si. Ilana to mu aṣeyọri yii bẹrẹ nigbati igbakeji alaga alakoso,NCC,Ọjọgbọn Umar Danbatta ṣe ifilọlẹ igbimọ inu ile kan lati ṣe iṣẹ naa. O sọ pe, awọn idagbasoke ti ba eto ibaraẹnisọrọ kariaye,ati pe a n ri bi ipa ribiribi ti o nko ṣe npọ si ni orilẹ-ede Naijiria. Gẹgẹbi alaye kan lati ẹnu Oludari, ọrọ iṣe gbogbogboo, NCC, Dokita Ikechukwu Adinde, oludari NCC,pe akiyesi si pe ilana iwe-aṣẹ wọn n lo lọwọlọwọ bayii ti fẹrẹ to ogun ọdun , nitorinaa atunyẹwo ilana rẹ kiakia ṣe pataki. O sọ pe eyi yoo ṣe afihan awọn aṣa iwe-aṣẹ tuntun ni ila pẹlu ti agbaye, ti yoo si tun jẹ ọna ati pawo wọle fun ijọba.


Ààrẹ Bùhárí darí ìpàdé ìgbìmọ̀ aláṣẹ àpapọ̀

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ń darí ìpàdé Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ àpapọ̀ lóríí ayélujára ní Ìyẹ̀wù àpèjọ arábìnrin àkọ́kọ́, ní Víllà, Àbújá. Lara awọn ti o fojuhan nibi ipade ọhun ni, Igbakeji aarẹ Yemi Osinbajo, Akowe fun Ijọba apapọ, Boss Mustapha ati ọga agba fun Awọn oṣiṣẹ aarẹ, Ọjọgbọn Ibrahim Gambari. Diẹ ninu awọn aworan ọhun ni o wa nisalẹ yii. Awọn miiran ti o tun pẹlu wọn ni minisita fun Idajọ, Abubakar Malami ati ti Iṣẹ ati ibugbe, Babatunde Fashola, imọ ẹrọ ati amayedẹrun , Ogbonnaya Onu ati ti olu ilu , Mohammed Bello. Ọga agba fun awọn oṣiṣẹ apapọ , Dokita Folasade Yemi-Esan ati awọn minisita miiran n kopa ninu ipade minisita ọlọsọọsẹ lati ọpọlọpọ awọn ibujoko wọn ni ilu Abuja. Awọn alaye lẹkunrẹrẹ nigbamii…


Àwọn ènìyàn mẹ́tàdín-lógún míràn tún ti ní ààrùn covid ní Nàìjíríà

Ilé-iṣẹ́ tí ó ń ṣàmójútó àjàkálẹ̀ ààrùn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, NCDC ti sọ pé, ènìyàn mẹ́tàdín-lógún míràn ló tún ti ní ààrùn covid báyìí o,ìyẹn ní ọjọ́ ìṣẹ́gun. NCDC sọ eyi di mimọ nipasẹ oju opo wẹẹbu rẹ ni Ọjọbọ. O ṣalaye pe, ko si ẹnikankan to ni aarun ọhun ni ipinlẹ mọkanla;Plateau,Nasarawa, Cross River,Imo,Kano, Bauchi,Kaduna, Sokoto,Oyo, Ondo ati Ekiti. Gẹgẹ bii ile-iṣẹ ọhun ṣe sọ,mẹtala ninu mẹtadin-logun eniyan ọhun wa lati Lagos,Gombe-ẹyọkan ti mẹta si jẹyọ ni Rivers. NCDC ṣe akiyesi pe , awọn eniyan ọ̀kẹ́ mọ̀kan-le-ni-àádọ́fà o le ni ẹ̀ẹ́dẹ́gbàfà o le ni ẹ̀sán le ni irinwó ni wọn ti ṣe ayẹwo fun lati igba ti aarun covid ti kọkọ jẹyọ ni ọjọ kẹtadin-lọgbọn, oṣu keji ọdun 2020 NCDC sọ pe,awọn eniyan ẹ̀ẹ́dẹ́gbàrin le ni ọ̀kẹ́ mẹ̀jọ o le ni àrún din ni ọgọ́rùn lo ti ni aarun naa lọwọlọwọ bayii,ti ẹgbẹ́ẹ́ẹdógún le ni ọ̀kẹ́ mẹ̀jọ o le ni eétàdínlógún din ni ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ta si ti gbawosan. O ṣafikun pe,ko si enikankan to ku ni bii wakati mẹrinle-logun sẹyin.