Láti ìgbà tí àwọn Taliban ti gba ìjọba nínú osù kẹ́jọ ọdún 2021 ni wọ́n ti sọ pé àwọn ń dábòbò orílè èdè. Sùgbón ní nkàn bíi oṣù díẹ sí àkókò yìí ni ìró kẹ̀kẹ̀ ìbọn àti àdó olóró ti n ṣẹlẹ̀ ní àárín ilú àti àwọn Mọ́sálásí káàkiri. Àwọn ọ̀dọ́ omo ilé ìwé tí wọ́n dín ní ogún odun wà lára àwọn ènìyàn mẹ́rìnlélógún tí wọ́n pa nínú ìkọ̀lù ọdún 2020 ní gbọ̀ngàn ilé ẹ̀kọ́ ní ìwọ̀ oòrùn Kabul tí àwọn Mùsùlùmí orílè èdè náà sọpé àwọn lówà ní ìdí rẹ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Nàìjíríà Dènà Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 Lọ́nà Tó Yàá Àgbáyé Lẹ́nu

Ààrẹ Muhammadu Buhari sọ pé ìfaradà àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti ẹ̀mí ìgbìyànjú ṣé ràn án lọ́wọ́ láti tako àwọn àsọtẹ́lẹ̀ àgbáyé nípasẹ̀ àjàkálẹ̀-àrùn (COVID-19) náà yóò ṣé lé kókó nígbà tó bẹ̀rẹ̀ ní ọdún mẹ́ta sẹ́yìn. Ó sọ ọ̀rọ̀ náà lọ́jọ́ Àbámẹ́ta, nínú ètò ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ jákèjádò orílẹ̀-èdè Nàìjíríà bí Nàìjíríà ti ń ṣe ìrántí ọdún Kejìlélọ́gọ́ta òmìnira rẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ Buhari ṣe sọ: “Gẹ́gẹ́ bí ẹ ti mọ̀, Nàìjíríà jẹ́ ọ̀kan lára àwọn orílẹ̀-èdè tó ṣíṣe tako àwọn àsọtẹ́lẹ̀ àgbáyé nípa ìpalára ètò ọrọ̀ ajé ti àjàkálẹ̀ àrùn (coronavirus) bí a ṣe ṣé ìfaradà, ìfaramọ́ àti ìfẹ́ ọkàn wá tí gbogbo wà fí dènà àjàkálẹ̀ àrùn náà.” O sọ pé, “Ìṣàkóso yìí tí gun le láti kojú àwọn italaya bíí ìyípadà ojù-ọjọ́ to ṣokunfa omiyale, ọgbara, ìdọ̀tí afẹ́fẹ́ àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ.” Ààrẹ Buhari ṣé ìlérí làti ṣé àtìlẹ́yìn ìpèsè àwọn ohùn èlò pàtàkì, láti lè ṣé igbelarugẹ ètò ọrọ àjé Nàìjíríà àti ipá réré lórí ìgbésí ayé àwọn àrà ìlú. “Ijọba Nàìjíríà tí ń ṣé ìdàgbàsókè lórí ìbùdó etí-omi láti ríi dájú pé ètò ọrọ ajé orílẹ̀-èdè gbòòrò sí. A tun ti tẹsíwájú láti mú ìdàgbàsókè àwọn òun amayedẹrun wá pọ sí àti ẹyàwò tí hàn sí gbogbo àrà ìlú àti ọnà ìgbàlódé láti gba owó orí, àti ìṣàkóso eré idokowo. “A tún tẹsiwaju lati ṣé alekun àwọn amayedẹrun ọkọ ojú-ìrin láti ṣí ètò ọrọ ajé àwọn ìgbèríko.” O tún sọ pé ìṣàkóso rẹ̀ ṣí n tẹsíwájú lórí ìdìnkú òsì àti ìpèsè ìṣẹ lọnà yanturu nipasẹ àwọn ètò tó bá ìgbà mú.


“Ijọba Nàìjíríà tí ń ṣé ìdàgbàsókè lórí ìbùdó etí-omi láti ríi dájú pé ètò ọrọ ajé orílẹ̀-èdè gbòòrò sí. A tun ti tẹsíwájú láti mú ìdàgbàsókè àwọn òun amayedẹrun wá pọ sí àti ẹyàwò tí hàn sí gbogbo àrà ìlú àti ọnà ìgbàlódé láti gba owó orí, àti ìṣàkóso eré idokowo. “A tún tẹsiwaju lati ṣé alekun àwọn amayedẹrun ọkọ ojú-ìrin láti ṣí ètò ọrọ ajé àwọn ìgbèríko.” O tún sọ pé ìṣàkóso rẹ̀ ṣí n tẹsíwájú lórí ìdìnkú òsì àti ìpèsè ìṣẹ lọnà yanturu nipasẹ àwọn ètò tó bá ìgbà mú. Lekan Orenuga


Ààrẹ Nàìjíríà Tún rawọ́ Ẹ̀bẹ̀ sí Àwọn Olùkọ́ Yunifásítì

Ààrẹ Muhammadu Buhari ní òun tún ń rawọ́ ẹ̀bẹ̀ sí àwọn olùkọ́ fáfitì tí wọ́n wa lori idáṣẹ́silẹ̀ lọ́wọ́lọ́wọ́ pé kí wọ́n fiyè dénú, kí wọ́n sì jáwọ́ lórí ìyanṣẹ́ lódì náà. Aarẹ naa, ti o pa arọwa yii ninu ikede ayajọ ominira ẹlẹẹkejile-lọgọta si orilẹ-ede, sọ pe bi idiwọ ṣe n waye loorekoore lori awọn iṣẹ ẹkọ ni awọn ile-ẹkọ orilẹ-ede n dun oun. O fi da awon olukoni to wa lẹnu idasesile naa loju wi pe, ijoba ko ni jafara ninu akitiyan rẹ lati dahun si awon ibeere wọn. Ààrẹ Nàìjíríà tẹnu mọ́ ọn pé lábẹ́ ìdarí òun, ìṣàkóso tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ yi ti ní ìlọsíwájú tí ó wúni lórí láti ṣàtúnṣe àwọn ọ̀rọ̀ tí ó kan àwọn olùkọ́ náà, èyí tí ó ti n wọlẹ láti bí ọdún mọ́kànlá.


Orílẹ-èdè china Àti Orílẹ-èdè Nàìjíríà Bá Ara Wọ́n Yọ Fún Ayẹyẹ Àyájọ́ Òmìnira

Ààrẹ Mùhámádù Buhari ati ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ Xi Jinping, kí a rà wón kú oríre fún ti ayẹyẹ àyájọ́ òmíràn ti orílẹ̀-ẹ̀dẹ̀ méjèjì Nígbà tí orílẹ́-èdè Nàìjíríà yóò pé ọdún kejilelogota,ti China yóò sí pé Ọdún Metalẹladorin. Nínú ìkíni rè sí ààrẹ orílẹ̀-èdè China fún àjọ̀dún òmìnira , olórí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní, ìbáṣepọ̀ láàrin orílẹ-èdè méjèjì tí mú ọ̀pọ̀lọpọ̀ èsó réré wa àti ìrẹ́pọ̀ tó dán Mọ́rán,wọ́n sì fọ jú sọ́nà fún ìbáṣepọ̀ tó mú nà dóko Nínú ìkíni tirè sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ààrẹ Xi Jinping tí orílẹ́-èdè China, ni àwọn n gbádùn ìbáṣepọ̀ láàrin àwon ati Nàìjíríà.


Ìgbìmọ̀ Àwọn Olùkọ́ Pe Fún Àmúlò Ìlànà-ètò Ààbò Fún Ilé-èkó Gbogbo.

Ìgbìmọ̀ àwọn olùkọ́, ti pẹ́ fún àmúlò ìlànà ètò àbò ni ilè ìwé gbogbo ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Èyí tí wón ṣe àgbékalẹ̀ ní ọdún 2015, sùgbọ́n tí ààrẹ Mùhámádù Buhari bú ọwọ́ lù lọ́dún 2019. Èyí dí mí mọ̀ láti ẹnu ọ̀mọ̀wé Josiah Olusegun Ajiboye, nígbàtí o sọ̀rọ̀ níbi ìpàdé àwọn olùkọ́ ní ìbàdàn. Ó rọ àwọn olùkọ́ láti kẹ́gbàjarì lórí ìwà ìbàjẹ́ ati ipá tàbí ìrejẹ làrin àwọn olùkọ́ àti akẹ́kọ̀ọ̀.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́: Ẹgbẹ̀rún Márùndínláàdọ́ta Aláìní Forúkọsílẹ̀ Fún Ìpèsè Ètò Ìlera Alábọọ́dé

Ìjọba ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ ṣe ìforúkọsílẹ àwọn Ẹgbẹrun marundinlaadota talaka àti ọmọ aláìní fún ìpèsè ètò ìlera alaboode. Nígbà tí o n sọrọ lásìkò ifilole ètò náà ni Ile ìwòsan alaboode Ààfin (Aafin Primary Health Care Center) ni ìlú Oyo ni ìjọba ìbílẹ̀ Atiba ní ìpínlè Òyó, ni Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà, Akọwe ìjọba Olubamiwo Adeosun jẹ kí o di mímọ pé afojusun ìjọba ní lati rí wípé ètò ìlera káríayé wa fún gbogbo olùgbé ìpínlè Òyó láì yọ ẹnìkan sílẹ. Adeosun wa fi àsìkò náà tó awọn eniyan agbegbe náà létí lati lo anfààní yìí láti ṣe ìforúkọsílẹ fún ètò ìlera láì san owó lápò ara wọn ní igbakuugba ti won ba fẹ. Bẹẹ ni o tún pin kaadi idanimọ ìpèsè ètò ìlera alaboode (Basic Health Care Provision Fund) náà fún àwọn tó péjú. Bákan náà, nígbàtí o n sọrọ, akọwe ìjọba fún ile iṣẹ tó rí sí ìpèsè ètò ìlera ni ìpínlè Òyó (Oyo State Health Insurance Agency, OYSHIA), Dókítà Ṣọla Àkàndé sàlàyé wípé ìjọba àpapọ ti pèsè owó tó tó Aadotale ni irínwó Mílíọ̀nù náírà (N450,000,000.00) lati ipasẹ National Health Insurance Authority (NHIA) gẹgẹ bíi ìpele àkọkọ ati Mílíọ̀nù Merinlelogota-le nígbà naira (264,000,000.00) gẹgẹ bíi owó ìpele kejì fún ìforúkọsílẹ àwọn èèyàn 37,500 níye. Dokita Akande wa je kí o di mímọ pé, pẹ̀lú àgbékalẹ̀ àjọ OYSHIA, iye owó tí ìjọba àpapọ̀ pèsè rẹ yìí ni àjọ naa yóò fi ṣe ìforúkọsílẹ Ẹgbẹrun Marundinlaadota èèyàn ìpínlè Òyó láti jẹ alabapin ètò ìlera náà.


Bẹẹ ni o tún pin kaadi idanimọ ìpèsè ètò ìlera alaboode (Basic Health Care Provision Fund) náà fún àwọn tó péjú. Bákan náà, nígbàtí o n sọrọ, akọwe ìjọba fún ile iṣẹ tó rí sí ìpèsè ètò ìlera ni ìpínlè Òyó (Oyo State Health Insurance Agency, OYSHIA), Dókítà Ṣọla Àkàndé sàlàyé wípé ìjọba àpapọ ti pèsè owó tó tó Aadotale ni irínwó Mílíọ̀nù náírà (N450,000,000.00) lati ipasẹ National Health Insurance Authority (NHIA) gẹgẹ bíi ìpele àkọkọ ati Mílíọ̀nù Merinlelogota-le nígbà naira (264,000,000.00) gẹgẹ bíi owó ìpele kejì fún ìforúkọsílẹ àwọn èèyàn 37,500 níye. Dokita Akande wa je kí o di mímọ pé, pẹ̀lú àgbékalẹ̀ àjọ OYSHIA, iye owó tí ìjọba àpapọ̀ pèsè rẹ yìí ni àjọ naa yóò fi ṣe ìforúkọsílẹ Ẹgbẹrun Marundinlaadota èèyàn ìpínlè Òyó láti jẹ alabapin ètò ìlera náà. Akande tun tẹnu mọ pé, àwọn èèyàn tó bá ti ní kaadi idanimọ lè jẹ ànfààní ètò ìlera náà lásìkò tí o bá wù wọn láì san owó lápò ara wọn. Èròngbà ìjọba fún àgbékalẹ̀ ètò yii ní láti jẹ kí ètò ìlera káríayé wa ni àrówòtó gbogbo olùgbé ìpínlè Òyó, ni pataki jùlọ àwọn talaka ati awọn obinrin, àwọn ọmọ ti ọjọ orí wọn kò ju ọdún máàrún lọ àti àwọn ọmọ aláìní òbí. Abiola Olowe Ìbàdàn


Akande tun tẹnu mọ pé, àwọn èèyàn tó bá ti ní kaadi idanimọ lè jẹ ànfààní ètò ìlera náà lásìkò tí o bá wù wọn láì san owó lápò ara wọn. Èròngbà ìjọba fún àgbékalẹ̀ ètò yii ní láti jẹ kí ètò ìlera káríayé wa ni àrówòtó gbogbo olùgbé ìpínlè Òyó, ni pataki jùlọ àwọn talaka ati awọn obinrin, àwọn ọmọ ti ọjọ orí wọn kò ju ọdún máàrún lọ àti àwọn ọmọ aláìní òbí. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ẹ Jẹ́ kí Àlàáfíà Jọba Ní Àkókò Ọdún Kejìlẹ́lọ́gọ́ta Nàìjíríà: Gómìnà ìpínlẹ̀ Niger.

Gómìnà ìpínlẹ̀ Niger Abubakar Sani Bello, tí ṣe ìkíni oríre pàtàkì sí gbogbo àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè fún àjoyọ̀ ọdún òmìnira ti ọdún Kejìlẹ́lọ́gọ́ta. Nínú òrò rẹ, láti ọwọ́ agbenuso rẹ Mary Noel Berje,o tẹnumọ́ àlàáfíà, isòkan àti ìrẹ́pọ̀, lóri lédè Nàìjíríà.O tẹsiwaju nígbà tí o pé àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti gbà rùkù tí ìjọba tí nlọ lọ́wọ́. Ó rọ àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti yan ẹni tí ọkàn wọ́n bá fé pẹlú àlàáfíà nínú ìdìbò tí o n bo wa Gómìnà Sani Bello ṣe ìpinnu láti ti àwọn ẹlétò àbò léyìn fún ìtèsíwájú àlàáfíà.


Àwọn ènìyàn mẹ́tàlélógún lófi kú sèfàjẹ lórí Ohun Ìjà olóró tí orílẹ̀-èdè Russian rán lọ sí Ukraine

Ó kéré tán ènìyàn mẹ̀tàlèlógún ló jáde láyé ti àwọn kan sí fi a rà pa ni orílẹ-èdè Ukraine nígbà tí ohun ìjà olóró tí orilẹ́-èdè Russian kọ lù ọkọ ara ìlú tí o sun mọ Ukraine ti Zaporizhzhia. Àwọn ọlọ́pàá àtí àwọn ònísẹ́ pàjáwìrì ti yọjú síbi jàmbá náà. Gbogbo ọkọ meta náà ló bajẹ kọjá àtúnṣe.


Orílẹ-èdè Zimbabwe fi ẹ̀sùn kan gbajúgbajà Akọ̀wé lórí fífọwọ́sí ìwà jàgídíjàgan.

Orílè- èdè Zimbabwe tí fi ẹsùn kàn gbajúgbajà Akòwé Tsitsi Dangraremba lórí fífọwọ́sí ìwà jagidijagan ti o ṣẹlẹ lásìkò àìsàn corona. Ẹni ọgọtalẹmẹta,ni wón mú ní oṣù kejẹ ọdún 2020, pẹlu ọrẹ rẹ tó jẹ oniroyin Julie Barnes


IgbáKejì Ààrẹ Osinbajo Sí Ilé Tuntun Ti Àwọn Gómìnà Nàìjíríà.

Ilé Tuntun tí wón kọ́ fún àwọn ẹgbẹ́ Gómìnà Nàìjíríà,ni ìgbákejì Ààrẹ Yemi Osinbajo sí ní ọjọ̀bọ́ oṣù kẹsán ọdún yìí. Ilé Tuntun náà ni wón sí pẹlú àwọn Gómìnà Nàìjíríà àti alága tẹ́lẹ̀ fun ẹgbẹ́ náà. Nínú ìṣílé náà, ààrẹ ẹgbẹ́ náà tí yóò fi ipò sílẹ̀ láìpẹ́, Gómìnà ìpínlẹ̀ Èkìtì Kayode Fayemi, sọ wípé ilé tuntun náà bọ́ sí ṣíṣe pẹlú ìrànlọ́wọ́ àti àtìlẹ́yìn àwọn ààrẹ tẹlẹ rí fún ẹgbẹ́ náà,ti wón mu àbá náà wà. Alága àkọ́kọ́ fún ẹgbẹ́ naa, àti Gómìnà tẹ́lẹ̀ fún ìpínlè Edo,Lucky Igbenedion, dúpẹ́ gidigidi lọ́wọ́ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ fún èmí ìfẹ tó jọba.


Ẹgbẹ́ Òṣèlú PDP Yọ Babayemi Lẹ́yìn Ìdájọ́ Ilé Ejọ́.

Egbé òsèlú PDP ti Ìpínlẹ̀ Osun,ti yọ Dọtun Babayemi Lẹ́yìn ìgbà tí ilé ẹjọ́ gíga jùlo sọ wípé Ademola Adeleke lọ yẹgẹ nínú ìdìbò abẹ́lé tó wáyé nínú ẹgbẹ́ náà. Babayemi ló bẹbẹ fún ìdájọ tó péye láti ilé ejó lórí ìdìbò abẹ́lé tó wáyé láàárín rẹ àti Adeleke nínú ẹgbẹ́ òṣèlú PDP. Egbé náà ṣe ìkìlọ gidigidi láti má gbà ọrọ ẹyìn láyè lẹ́yìn ìdájọ ilé ejó.


Uganda Yóò Bẹ̀rẹ̀ Sí Ṣé Iṣẹ́ Abẹ Àwọn Ẹ̀yà Ará

Láìpẹ́ àwọn ará ìlú Ugandan tó nilo iṣẹ abẹ àwọn ẹ̀yà ará kii yóò ní láti rìn ìrìn-àjò lọ sí òkèèrè mọ́, èyí ló wáyé láti àrà òfin tuntun tó gbà ìlànà náà láàyè ní orílẹ̀-èdè náà. Àwọn aláìsàn kidinrin ní wọ́n pọ̀ jù tí wọ́n sí nilo iṣẹ abẹ́ náà ní Uganda. “Ẹ̀ka kan péré ló sí wà ní gbogbo orílẹ-èdè náà.” Iṣẹ abẹ kidinrin ti owó rè kéré jù ní $30,000 (£27,000) ní òkèèrè, ṣùgbọ́n àwọn amòye iṣẹ náà sọ pé, èyí lè sọkalẹ sí $8,000 tó bá wọn bá láàrin orílẹ-èdè náà. Òfin tuntun náà yóò fí ayé silẹ fún àwọn ilé-iṣẹ́ ati ilé tí wọ́n fí àwọn ẹyà ará náà sì to jẹ́ tí orílẹ-èdè náà ṣùgbọ́n ìjìyà tó lágbára tí wá nilẹ fún àwọn tí kò bá bọwọ fún ẹtọ ọmọnìyàn lórí gbígbà ẹyà ará pamọ́. “Ìjìyà ẹwọn gbéré lo tún tí wá fún àwọn ilé ìwòsàn to bà ń gbà ẹyà ará lọnà àìtó.” Ilé aṣòfin tí fọwọ́sí òfin tuntun náà ti wọ́n sì nreti kí o bẹrẹ iṣẹ ni kété ti Ààrẹ orílẹ-èdè bá ti bú ọwọ lù abadofin náà. Lekan Orenuga


Ìdìbò 2023, Ààrẹ Buhari Ń Wàásù Ìpolongo Tó Dà Lórí Ọ̀nà Àbáyọ́

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí ṣé itẹwọgbà ipilẹsẹ tí Ìgbìmọ̀ Àlàáfíà tí Orílẹ̀-èdè yìí ṣé bí wọ́n fí ọwọ́ gbogbo awọn olóṣèlú Olùdijé ipò ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà bí ìpolongo ìbó kò ṣé gbọdọ da lori inúnibíni, ẹgàn arà ẹní àti ikọlù. Nínú fanran kàn tó fí hàn bí àwọn olùdijé Ààrẹ ṣé tọwọ́bọ̀wé bí ètò ìdìbò yóò ṣe lọ ní irọwọ tí orílẹ-èdè yóò sì wá ní àlàáfíà ni ọdún 2023, tó wáyé nípasẹ̀ Ìgbìmọ̀ Àlàáfíà tí Orílẹ̀-èdè, ní Ọjọ́bọ̀ ní Ìlú Abùjá. Ààrẹ ṣé ìkìlọ bí àwọn ìròyìn ofege to jìnà sí otitọ ṣé n kọdi ìdàgbàsókè ìjọba tiwa-n-tiwa ní orílẹ̀-èdè yìí. Òní, ìròyìn ofege náà ló tí gbokun lọ dé ibanilorukọ jẹ, àbuku àti ẹgàn. Tí èyí sì tí ń ṣé adínkú ìwà ọlaju, ọmọluwabi níbí ọrọ sísọ àti àríyànjiyàn ní gbangba láàrín àwọn olóṣèlú. Nígbàtí o tún ṣé ìpinnu rẹ̀ pé ìdìbó tí àlàáfíà àti itẹwọgbà ati ti awọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà yóò nifesi ní òun yóò ṣé ni ọdún 2023, Ààrẹ Buhari sọ pé òun ní ìgbàgbọ́ nínú ètò tí Ìgbìmọ̀ Àlàfíà, tí Olùdarí rẹ̀ jẹ́ olórí àti Alàkóso orílẹ̀-èdè yí tẹlẹ rí, Gen. Abdulsalami Abubukar, tí n ṣé ní àwọn ọdún melo sẹyìn ní ìbámu pẹlú àlàáfíà orílẹ-èdè yíì.


Òní, ìròyìn ofege náà ló tí gbokun lọ dé ibanilorukọ jẹ, àbuku àti ẹgàn. Tí èyí sì tí ń ṣé adínkú ìwà ọlaju, ọmọluwabi níbí ọrọ sísọ àti àríyànjiyàn ní gbangba láàrín àwọn olóṣèlú. Nígbàtí o tún ṣé ìpinnu rẹ̀ pé ìdìbó tí àlàáfíà àti itẹwọgbà ati ti awọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà yóò nifesi ní òun yóò ṣé ni ọdún 2023, Ààrẹ Buhari sọ pé òun ní ìgbàgbọ́ nínú ètò tí Ìgbìmọ̀ Àlàfíà, tí Olùdarí rẹ̀ jẹ́ olórí àti Alàkóso orílẹ̀-èdè yí tẹlẹ rí, Gen. Abdulsalami Abubukar, tí n ṣé ní àwọn ọdún melo sẹyìn ní ìbámu pẹlú àlàáfíà orílẹ-èdè yíì. “Ìdìbò tí 2023 jẹ́ iṣẹ láti sìn Nàìjíríà, lati dáàbòbo Nàìjíríà àti láti ṣé àtìlẹ́yìn iṣọkan àti ìlọsíwájú rẹ.” Nitorinà, mò pé gbogbo àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú, àwọn olóṣèlú, àwọn ilé-iṣẹ́ ààbò, Ìgbìmọ̀ eleto ìdìbò, àti gbogbo àwọn olukopa nínú ìbó láti ríi dájú pé Nàìjíríà lóun àkọkọ tó jẹ́ wá lógún. “Mo tún rawọ ẹbẹ sí àwọn olùdijé, pàápàá jùlọ àwọn aṣojú ìkéde wọ́n àti àwọn olùdámọ̀ràn ìròyìn láti yago fún àwọn òun wọnyí. Lekan Orenuga


“Ìdìbò tí 2023 jẹ́ iṣẹ láti sìn Nàìjíríà, lati dáàbòbo Nàìjíríà àti láti ṣé àtìlẹ́yìn iṣọkan àti ìlọsíwájú rẹ.” Nitorinà, mò pé gbogbo àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú, àwọn olóṣèlú, àwọn ilé-iṣẹ́ ààbò, Ìgbìmọ̀ eleto ìdìbò, àti gbogbo àwọn olukopa nínú ìbó láti ríi dájú pé Nàìjíríà lóun àkọkọ tó jẹ́ wá lógún. “Mo tún rawọ ẹbẹ sí àwọn olùdijé, pàápàá jùlọ àwọn aṣojú ìkéde wọ́n àti àwọn olùdámọ̀ràn ìròyìn láti yago fún àwọn òun wọnyí. Lekan Orenuga


Ọwọ́ tẹ Ọmọ Ìyá Méjì Àti Àwọn mẹ́rìnlélógún Míìràn Ní Ìlú Ìbàdàn – Àjọ EFCC

Oṣiṣẹ àjọ tó n gbógun ti iwa ibajẹ àti ṣíṣe owó ilu kumọ-kumọ, ti mu àwọn ọmọ ìyá méjì tí orúko wọn njẹ: Lateef Afeez Abiodun àti Lateef Abdullahi Olalekan pẹlu àwọn merinlelogun míràn fún jibiti orí ẹrọ ayélujára. Àwọn afurasi wọnyii ni oṣiṣẹ àjọ EFCC mú ní ọjọ ketadinlogbon osu kesan ọdún yìí (27/09/2022) ni agbègbè Apete ni ìlú ìbàdàn lẹyìn iṣẹ iwadii eleyii tí o fihàn dájú wípé wọn l’ọwọ nínú jibiti orí ẹrọ ayélujára. Àwọn ohun tí wọn ká mọ àwọn afurasi ohun lọwọ ni: ọkọ ayọkẹlẹ kan; ẹrọ kọmputa agbeletan pẹlu awọn onírúurú ẹrọ ibaraẹni-sọrọ alagbeka. Àwọn afurasi naa ni yóò fojú ba ilé ẹjọ ni kete ti iṣẹ ìwádìí ba ti pari gẹgẹ bí akọwe ìròyìn ati ìpolongo àjọ EFCC ṣe sàlàyé ninu atẹjade tí o fi síta fún àwọn akoroyin. Abiola Olowe Ìbàdàn


Fury Fún Joshua Ní Àkókò Láti Fí Ọwọ́ Sí Ìwé Àdéhùn Ìjà

Tyson Fury tí tún rọ Anthony Joshua láti fọwọ́ sí ìwé àdéhùn fún ìjà ìdíjé ife ẹyẹ àgbáyé ní Oṣù Kejìlá. Olúbórí ìdíjé WBC Fury, 34, tí fún akẹgbẹ rẹ̀ Joshua, 32, àkókò títí di ọjọ́ Ajé, ṣùgbọ́n o tí sùn ifọwọ́ sí ìwé náà síwájú di Ọjọ́bọ̀ gẹgẹ bí ati ri lórí Twitter rẹ̀. Olùgbọwọ Joshua Eddie Hearn sọ pé “ko sí bí àwọn ṣé lé ṣé tí ìwé àdéhùn náà yóò ṣe fọwọ́ sí ní ọjọ́ Àjé.” Fury ní tirẹ̀ sọ pé “àti iṣù àti ọbè wà lọwọ rẹ̀ tó bá ní ìgboyà” Lekan Orenuga


Mínísítà Fún Àwọn Ọdọ Àtí Ètò Ìdárayá Gboriyin Rabandẹ Fún Obi Mikel Lórí Ìfẹyìntì Rẹ̀

Mínísítà fún àwọn ọdọ àti Ìdàgbàsókè Eré-ìdárayá tí Nàìjíríà, Hon. Sunday Dare tí gboriyin fún àkọní ọmọ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Super Eagles nìgbàkànrí, John Mikel Obi, ẹní tó jáwé olúbórí níbí ìdíjé AFCON 2013 bó ṣe fẹyìntí lórí bọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀. Mikel Obi ṣé ìkéde ìfẹyìntí lẹnu iṣẹ́ bọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ ní ọjọ́ Ọjọ́rú lẹ́yìn ọpọlọpọ ife-ẹ̀yẹ Mínísítà náà dúpẹ lọwọ Mikel ní pàtàkì fún ìyasọtọ ìdíjé UEFA Champions League 2012 rẹ pẹ̀lú Chelsea bó ṣe fí sọ́rí Rashidi Yekini. O tẹsiwaju pé, “Ni akọkọ, gẹgẹ bi àgbàbọ́ọ̀lu to ṣoju orílẹ̀-èdè Nàìjíríà pẹlú ìwà pẹ̀lẹ́ àti akínkanjú. A o máà ṣé ranti rẹ gẹgẹ bí ọkàn nínú àwọn tó borí ìdíjé AFCON 2013. Ọmọdékùnrin àna tí di àgbà lónì.


O tẹsiwaju pé, “Ni akọkọ, gẹgẹ bi àgbàbọ́ọ̀lu to ṣoju orílẹ̀-èdè Nàìjíríà pẹlú ìwà pẹ̀lẹ́ àti akínkanjú. A o máà ṣé ranti rẹ gẹgẹ bí ọkàn nínú àwọn tó borí ìdíjé AFCON 2013. Ọmọdékùnrin àna tí di àgbà lónì. “Ni awọn ipele ti o tobi julọ ni odi, o ṣe aṣoju Naijiria gẹgẹbi aṣoju ti o yẹ pẹlu iṣẹ ọna rẹ. Ni alẹ ti o kun fun ẹdọfu ni Munich, o ṣe iyasọtọ aṣeyọri UEFA Champions League rẹ si arosọ wa, Late Rashidi Yekini. A ko le ṣe igberaga fun ọ, John.


“Ni awọn ipele ti o tobi julọ ni odi, o ṣe aṣoju Naijiria gẹgẹbi aṣoju ti o yẹ pẹlu iṣẹ ọna rẹ. Ni alẹ ti o kun fun ẹdọfu ni Munich, o ṣe iyasọtọ aṣeyọri UEFA Champions League rẹ si arosọ wa, Late Rashidi Yekini. A ko le ṣe igberaga fun ọ, John. ” “O tí fí ipá nlá sílẹ̀ fún àwọn mìíràn láti tẹlé àti pé mo darapọ̀ mọ́ àwọn ọpọ ènìyàn ní orílẹ̀-èdè yìí àti àgbáyé làti bá ọ yọ. Mikel feyinti gẹgẹ bí ọkàn nínú àwọn agbàbọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí o ṣé àṣeyọrí jùlọ pẹlú bí o ṣé sójú orílẹ-èdè Nàìjíríà nìgbà mọkanlélàádọ́rùn (91), ife-ẹ̀yẹ AFCON kàn (1), àmì ẹ̀yẹ Òlímpíkì Bronze kan, Àwọn ìdíjé FA Cup Mẹta (3), ife ẹyẹ EPL Méjì (2), ife-ẹ̀yẹ Champions League kàn (1), Europa League kàn (1), àti bẹẹ bẹẹ lọ. Lekan orenuga


” “O tí fí ipá nlá sílẹ̀ fún àwọn mìíràn láti tẹlé àti pé mo darapọ̀ mọ́ àwọn ọpọ ènìyàn ní orílẹ̀-èdè yìí àti àgbáyé làti bá ọ yọ. Mikel feyinti gẹgẹ bí ọkàn nínú àwọn agbàbọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí o ṣé àṣeyọrí jùlọ pẹlú bí o ṣé sójú orílẹ-èdè Nàìjíríà nìgbà mọkanlélàádọ́rùn (91), ife-ẹ̀yẹ AFCON kàn (1), àmì ẹ̀yẹ Òlímpíkì Bronze kan, Àwọn ìdíjé FA Cup Mẹta (3), ife ẹyẹ EPL Méjì (2), ife-ẹ̀yẹ Champions League kàn (1), Europa League kàn (1), àti bẹẹ bẹẹ lọ. Lekan orenuga


Àṣekágbá ìgbáradì fún ayẹyẹ Àyájọ́ Òmìnira tí yóò wáyé ní ọjọ́ kínní oṣù kẹwàá, ọdún, 2022.

Lẹ́yìn ọjọ́ kẹẹdogun tí àwọn ológun lápapò ti bẹ̀rẹ̀ ìgbáradì fún ayajọ òmìnira orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, wọ́n ṣe àṣekágbá gbogbo ohun tí wọn ti n se láti ọjọ́ kínní títí dé àsìkò yìí, yóò sì rí bíi ti ọjọ́ ayẹyẹ náà. Oníkálukú wọn yóò múra bi yóò ṣe rí lọ́jọ́ náà, eyi ti àwọn olóyìnbó n pe ní (Dress rehearsal), àwọn ilé-iṣẹ́ agbohunsafẹfẹ di e wa ni kale, bíi NTA, AIT, àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ. Àwọn ológun tó n fo nínú òfurufú ti àwọn oloyinbo n pe ni (Special Air Forces àti Airborne) náà wá ṣe àfihàn ara wọn ní gbọ̀ngán eagle square. Àwọn ọmọ ilẹ ìwé ológun lati Zaria náà darapọ̀ mọ ìgbáradì náà George Ọláyinká Akíntọ́lá.


“Ìjì Lílé Ian” Kọjá Ní Ìpínlẹ̀ Florida, Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà

Kò fi bẹ́ẹ̀ lágbára ṣùgbọ́n o sí ṣé òdiwọ, ìjì lílé Ian kọjá ní Florida lọ sí ojú omi Atlántíkì ní Ọjọ́bọ̀ lẹ́yìn tí ìjì Lílé náà wáyé pẹlú onírúurú ojo to fà omiyale ní gbogbo ìlú etikun ìpínlẹ̀ náà. Ìjì lílé Ian n lọ n bọ́ ní etikun pẹlú agbára àjálù ni ọsán Ọjọ́rú gẹgẹ bí ìjì lílé ẹka Kẹrin, ìṣàkójọpọ̀ àwọn afẹfẹ ìjì lílé yìí ni o pọju tó jẹ́ áàdọ́jọ maili fún wákàtí kàn (241 kph), tó sí wọlé awọn olùgbé àgbègbè náà. Àwọn ìjì lílé Ian, ní ọkàn nínú àwọn ìjì lílé jùlọ tó kọlù òkè-odo orílẹ-èdè Amẹ́ríkà láàrín ọdún díẹ̀ sẹyìn, èyí tó dínkù nígbàtí ilẹ̀ ṣú. National Hurricane Center (NHC) jabọ pé, lẹyín wákàtí mẹjọ tí ìjì náà dide, ní o já wálẹ̀ sí ìpele tó gbẹyin nínú marun lórí òṣùwọ̀n Saffir-Simpson Scale Bó ti wù kó rí, “ìjì lílé yìí n wà lẹsẹsẹ to sí n fà Ojo arọ́ọ̀dà ní òkè odò, tí yóò sì fà ọpọlọpọ àkúnyà omi. Lekan orenuga


Ààrẹ Buhari Kí  Olórí Ilẹ̀ Saudi Arabia Tuntun Kú Oríire

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti na ọwọ́ ìkíni kú oríire sí olórí ìjọba orílẹ̀ èdè Saudi Arabia tí wọ́n sẹ̀sẹ̀ yàn Ọmọọba Muhammed Bin Salman ( MBS). Nínú àtèjísẹ́ kan tí ó fi ọwọ́ sí, Ààrẹ sọ wípé ìyànsípò náà wà ní ìbámu, àtipé ó jẹ́ àkọ́kọ́ irú rẹ̀ ní orílẹ̀ èdè náà, nígbà tí olùdarí náà tún jẹ́ mínísítà fún ètò ààbò. Ààrẹ tún sọ wípé,ìjọba àti àwọn ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti gbáradì fún àjọsepọ̀ tí ó múná dóko pẹ̀lú orílẹ̀ èdè Saudi arabia. Ó sì gbà á làdúrà pé kí ọlọ́run fún-un ní ọgbọ́n, òye àti àlàáfíà láti fi tu ọkọ̀ orílẹ̀ èdè náà.


Sanwo-Olu Pè Fún Àlàáfíà Àti Ìdájọ́ Òdodo Ní Ilẹ̀ Nàìjíríà

Gómìnà Babajide sanwo-Olu ti ìpínlẹ̀ Èkó ti sín àwọn olórí ẹ̀sìn àti ọba ní agbẹ́rẹ́ ìpàkọ́ láti sisẹ́ pọ̀ fún ìsọ̀kan, àlàáfíà àti ìdájọ́ òdodo ní ilẹ̀ Nàìjíríà. Ó fi ọ̀rọ̀ náà léde níbi ìpàdé ìpín kẹta irú rẹ̀ pẹ̀lú àsepọ̀ tí ó dán mánrán láàrin ẹlẹ́sìn-mẹ̀sìn pẹ̀lú àkọlé, Ìsisẹ́ papọ̀ fún ìdájọ́ òdodo àti àlàáfíà. Eléyìí tí ó wáyé ní Victoria Island. Ó se àfikún pé, ìsọ̀kan, àlàáfíà, ìdájọ́ òdodo àti ìfàyàbalẹ̀ yóò mú kí ìbágbepọ̀ àlàáfíà wáyé láàrin ọmọ Nàìjíríà. Ó tún gba gbogbo ènìyàn ní ìyànjú láti máa se déédé, lójúnà àti se àtúnse tí ó yẹ fún ìbásepọ̀ tí ó dára.


Ètò Ti Parí Fún Ìpèsè Iyọ̀ Lọ́pọ̀ Yanturu

Ìjọba àpapọ̀ ti bu ọwọ́ lu bílíọ̀nù kan ó lé díẹ̀ láti fi dáàbò bo pípàdánù iyọ̀, léyìí tí yóò mú pípèsè iyọ̀ lọ́pọ̀ yanturu. Èyí pèpè fún mímọ ògiri láti fi dáàbò bo iyọ̀ ní ìpínlẹ̀ Ebonyi. Mínísítà fún ohun ọrọ̀ àti àlùmọ́ọ́nì, Ọlamilekan Adegbitẹ ni ó sí asọ lójú ọ̀rọ̀ náà fún akọ̀ròyìn ní ọjọ́rú lẹ́yìn ìpàdé ẹka alákoso ètò ìjọba àpapọ̀ èyí tí Ààrẹ Muhammadu Buhari darí . Gẹ́gẹ́ bí mínísítà se sọ, mímọ ògiri náà yóò díwọ́ pípàdánù iyọ̀, àti pé fífún ètò náà ní àmójútó yóò jẹ́ ọ̀nà láti mú owó wọlé fún ìjọba láti ìlú òkèèrè. Ó sì se àfikún rẹ̀ pé, ògiri náà yóò tó kìlómítà mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n ní gígùn, Ó sì fún-un ní gbèdéke osù mẹ́fà fún píparí.


Mínísítà Gbé Oríyìn Fún Dídá Ilé Isẹ́ Sílẹ̀ Ní Ìlú Calabar

Wọ́n ti se àpèjúwe dídá ilé isẹ́ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà kan gbógì láti gba àwọn ènìyàn sísẹ́, wíwá ọ̀nà àtijẹ àti lílé ìsẹ́ wọ ìgbẹ́ fún àwọn ènìyàn ìlú Calabar, ìpínlẹ̀ Cross River. Mínísítà ètò ìròyìn ni ó wòye sí ọ̀rọ̀ náà nígbà tí ó se àbẹ̀wò sí ibùdókọ̀ ilé isẹ́ èyí tí gómìnà ìpínlẹ̀ Cross river se àti fún àyájọ́ ìgbafẹ́ ti àgbáyé ti ọdún 2022. Ó lu ọ̀jọ̀gbọ̀n Ben Ayade ní ọ̀gọ ẹnu fún isẹ́ takuntakun tí o se fún mímú ìdàgbàsókè bá ètò ọrọ̀ ajé. Ó sì tún lo ànfààní náà láti se àbẹ̀wò sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ilé isẹ́ tí gómìnà náà dá sílẹ̀ fún ìdàgbàsókè ìpínlẹ̀ náà àti Nàìjíríà lápapọ̀.


Àìsàn Ebola Tàn Kálẹ̀ Ní Ìlú Uganda

Àìsàn Ebola ti tàn kálẹ̀ síi ní ìlú Uganda, tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ sì ti fi ara káásá àrùn náà, léyìí tí kò dín ní èèyàn métàlélógún sì ti gba èkuru jẹ lọ́wọ́ ẹbọra. Àjọ elétò ìlera ni ó fi ọ̀rọ̀ náà léde bẹ́ẹ̀. Títàn kálẹ̀ àrùn náà súyọ ní ọjọ́ ìsẹ́gun, ní ìlú Mubende nígbà tí kòkòrò náà ti jẹ jáde ní àwọn ìlú bíi kyegegwa àti Kassanda. Èyí ló mú kí àpapọ̀ àwọn tí ó lùgbàdì àrùn náà pẹ̀lú àwọn tí ó ti kú jẹ́ mẹ́rìndínlógójì. Sùgbọ́n àìsàn Ebola náà kò ì tíì mú ọwọ́ dé ìlú Kampala. Ìjoba pa àrọwà láti jẹ́ kí olúkúlùkù wà ní ojú ni alákàn fi ń sọ́rí, àti pé ó ti ń wá gbogbo ọ̀nà láti pinwọ́ àrùn náà.


Ààrẹ Buhari Darí Ìpàdé Àpérò Ẹka Ìjọba Àpapọ̀

Àpéro ẹka ìjọba àpapọ̀ eléyìí tí ó ń lọ lọ́wọ́ ní ilé ìjọba, ìlú Àbújá ni ààrẹ ń darí lọ́wọ́. Lára àwọn tí ó péjú sí ibi ìpàde náà ni igbákejì ààrẹ, ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmi Osibajo, Akọ̀wé ìjọba àpapọ̀, Boss Mustapha, alákoso isẹ́ ààrẹ, ọ̀jọ̀gbọ́n Ibrahim Gambari àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Síwájú kí ìpàdé náà tó bẹ̀rẹ̀, àjọ náà se ìdárò mínísítà tẹ́lẹ̀ rí, Ayọdele Ogunlade ẹni tí ó kú ní àìpẹ́ yìí pẹ̀lú dídákẹ́ gbári fún ìsẹ́jú kan, wọ́n sì gbàdúrà kí ọlọ́run tẹ́ ẹ sí afẹ́fẹ́ rere. Lára àwọn kókó inú ìpàdé náà ni síse àfilọ́lẹ̀ àjọ tí yóò máa rí sí àyípadà ojú ọjọ́ fún ìdàgbàsókè àwùjọ wa.


Ilé Ẹjọ́ Fa Igi lé Èsì Ìbò Abẹ́lé Ẹgbẹ́ PDP Ní Ìpínlẹ̀ Ògùn

Ilé ẹjọ́ gíga tí ó fi Abeokuta se ibùjòkó ti fa igi lé èsì ìbò abẹ́lé ẹgbẹ́ òsèlú P.D.P ní ìpínlẹ̀ Ògùn. Ó sì tún dá àjọ elétò ìdìbò ní ọwọ́ kọ́ láti má se àfihàn ọnarébù Ladi Adebutu gẹ́gẹ́ bíi olùdíje fún ipò gómìnà lábẹ́ òsèlú alábùradà. Nínú ìdájọ́ rẹ̀, adájọ́ O.O. Oguntoyinbo, pàsẹ fún ẹgbẹ́ náà láti se àgbékalẹ̀ ìdìbò mínràn láàrin ọjọ́ mẹ́rìnlá. Adájọ́ náà gbé ìdájọ́ rẹ̀ kalẹ̀ lórí pé, yíyan àwọn tí ó kó ipa nínú ètò abẹ́lé náà kò bá ìlànà òfin mu, léyìí tí ó sì pèpè fún dídá èsì ìbò náà sí igbó láti le è fi ìdí ìdájọ́ òdodo múlẹ̀.


Àwọn Oníjìbìtì Orí Ẹ̀rọ Ayélujára Mẹ́rìndínláàdọ́rin Di Èrò Ẹ̀wọ̀n.

Ilé ẹjọ́ tó ga jù to joko ní ìlú ìbàdàn tí ṣe olú ìlú ìpínlè Òyó, ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí rán àwọn afurasi to jẹbi ẹsun jibiti orí ẹrọ ayélujára sí ẹwọn pẹlú iṣẹ asekara. Awọn wọnyii ni Àjọ to n gbógun ti ìwà ibaje àti ṣíṣe owó ilu kumo-kumo, EFCC ẹkùn tí ìbàdàn mú ti wọn si ko wọn dé iwájú Onídàájọ Olusola Aderinoye, Bayo Taiwo ati onídàájọ Ladiran Akintola latari ẹsun jibiti orí ẹrọ ayélujára tí àjọ EFCC fi kan wọn ní ọjọ Ajé, ọjọ karùn-ún (05/09/2022) ati Ọjọ ‘Ru, ọjọ kokanlelogun oṣù kẹsán (21/09/2022) ọdún yìí. Gẹ́gẹ́ bíi atẹjade tí akọwe ìròyìn ati ìpolongo fún àjọ EFCC, Wilson Uwujaren fi ṣọwọ́ sí àwọn akoroyin, gbogbo awọn Merindinlaadorin (66) onijibiti orí ẹrọ ayélujára náà ni wọn f’ara mọ wípé àwon jẹbi ẹsun ti ajo EFCC fi kàn wọ́n níwájú onídájọ́. Àwọn agbẹjọro fún ìjọba, Oyelakin Oyediran, Chidebere Okoli, Oluwatoyin Owodunni, Modupe Akunkoye, Mohammed Galadanchi, Mabas Mabur, Abdulrasheed Suleman àti Samsudeen Bashir wa bẹ ilé ẹjọ láti ṣe idajọ wọn ní ìbámu pẹlú ẹsùn tí wọ́n fi kàn wọ́n. Ilé ẹjọ wà fi àwọn kan sí ẹwọn ọsẹ méjì, awọn míràn oṣù mẹrin ati awọn miran sí ẹwọn oṣù mẹfa pẹlú iṣẹ asekara, nigba ti awọn miran gba idajo ẹwọn oṣù méwàá. Bákan náà ni ilé ẹjọ paa lasẹ fún wọn láti dá gbogbo ohun ti wọn fi ònà eru gbà padà, ti ìjọba yóò sì gbé ẹsẹ le gbogbo ohun tí wọn rí gbà lọwọ wọn.


Àwọn agbẹjọro fún ìjọba, Oyelakin Oyediran, Chidebere Okoli, Oluwatoyin Owodunni, Modupe Akunkoye, Mohammed Galadanchi, Mabas Mabur, Abdulrasheed Suleman àti Samsudeen Bashir wa bẹ ilé ẹjọ láti ṣe idajọ wọn ní ìbámu pẹlú ẹsùn tí wọ́n fi kàn wọ́n. Ilé ẹjọ wà fi àwọn kan sí ẹwọn ọsẹ méjì, awọn míràn oṣù mẹrin ati awọn miran sí ẹwọn oṣù mẹfa pẹlú iṣẹ asekara, nigba ti awọn miran gba idajo ẹwọn oṣù méwàá. Bákan náà ni ilé ẹjọ paa lasẹ fún wọn láti dá gbogbo ohun ti wọn fi ònà eru gbà padà, ti ìjọba yóò sì gbé ẹsẹ le gbogbo ohun tí wọn rí gbà lọwọ wọn. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ GùnLé Pípalẹ̀mọ́ Àwọn Alágbe Kúrò Ní Àárín Gbùngbùn ilú Ìbàdàn

Ìjọba ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ ti gùn lé pipalemo àwọn alágbe àti àwọn alarun ọpọlọ ti wọn fi abẹ Afárá Abeyefo àti èbá awọn òpópó-ònà tó wà ní àárín gbùngbùn ilú Ìbàdàn se ibùgbé kúrò. Komisana fún ilé iṣẹ ìjọba to n ri sí ọrọ àwọn obìnrin ni ìpínlè Òyó (Women Affairs and Social Inclusion), Alhaja Kafilat Olayiwole lo sọ òrò yìí lásìkò tí òun àti àwon tí o kowo rìn pèlú rè láti ṣe iṣẹ náà, níbi tí o ti sọ di mímọ̀ pé ìjọba kò ní sinmi títí gbogbo àwọn alágbe àti alarun ọpọlọ wọnyii yóò fi fi ìgboro ìlú ìbàdàn sílẹ lọ sí ibùdó tí ìjọba ti pèsè ilegbee fún wọn ní ìjọba ibilẹ Akinyẹle ni ìlú ìbàdàn. Alhaji Olayiwola tun sàlàyé síwájú pé ìjọba gbé ìgbésẹ yìí ni ònà àti mú irọrun dé bá ìgbé ayé ará ìlú, eleyii to fàá tí ìjọba fi koro oju sí ònà ti awọn alágbe wọnyii fi n fi ojoojumọ pọ síi ni àwọn agbègbè bíi: Òpópó-ònà Challenge sí Orita; Ring Road; Molete sí Odo Oba; Idi Arere sí Bẹrẹ/Oje/Gate; Òpópó-ònà Jembewon sí Sabo/Mokola; Bodija; Eleyele; òpópó-ònà UI sí Ojoo; Idi Ape sí Iwo Road; Acedemy sí Monatan; Bashorun sí Akobo-Oju’Rin; Alesinloye; àti òpópó-ònà Odo-ona sí Àpáta ni aarin gbùngbùn ilú Ìbàdàn. Komisana tún sàlàyé wipe, ìjọba gbé ìgbésẹ yìí nítorí pé irufẹ awọn èèyàn wọnyii lè ṣe agbodegba fún àwọn amookunseka. O wa tẹnu mọ pé ìjọba yóò tẹ síwájú nínú ìpinnu rẹ tí yóò sì rí dájú wípé itọju tó péye wa fún gbogbo awọn eyan wọnyii. Àwọn ará ìlú wa rọ ìjọba ìpínlè Òyó labe àkóso Gómìnà Seyi Makinde láti máa gbé irú ìgbésẹ bayii lóòrèkóòrè ki wọn sì rí dájú pé àwọn alágbe wọnyii kò sá kúrò ní ibùdó tí wọ́n bá fi wọ́n pamọ́ sí.


Komisana tún sàlàyé wipe, ìjọba gbé ìgbésẹ yìí nítorí pé irufẹ awọn èèyàn wọnyii lè ṣe agbodegba fún àwọn amookunseka. O wa tẹnu mọ pé ìjọba yóò tẹ síwájú nínú ìpinnu rẹ tí yóò sì rí dájú wípé itọju tó péye wa fún gbogbo awọn eyan wọnyii. Àwọn ará ìlú wa rọ ìjọba ìpínlè Òyó labe àkóso Gómìnà Seyi Makinde láti máa gbé irú ìgbésẹ bayii lóòrèkóòrè ki wọn sì rí dájú pé àwọn alágbe wọnyii kò sá kúrò ní ibùdó tí wọ́n bá fi wọ́n pamọ́ sí. Abiola Olowe Ìbàdàn


Putin Fe Kéde Awọn Agbegbe Ilẹ̀ Ukraine Tó Ti Gbà

Ààrẹ Orílè-èdè Russia, Vladimir Putin ṣeéṣe kó kéde ìgòkè àwọn agbègbè Ilẹ̀ Ukraine tó ti gbà fún ilẹ̀ Russia nígbàtí ó bá n bá àwọn ènìyàn orílè èdè rẹ̀ sọ̀rọ̀ ní ogbonjọ́ oṣù yìí. Eka ti ààbò ilẹ̀ gẹ̀ẹ́sì sọ èyí. Àsoyépọ̀ láàrin agbègbè méjèèjì yìí ṣì ńlọ lọwọ tí yóò sì parí ní ọjó ketàdínlọ́gbọ̀n oṣù yìí gégébí àwọn eleto ààbò se sọ nínú ìfọ̀rọ̀ jomi tooro ọ̀rọ̀ olójoojúmọ́ wọn lórí ẹ̀rọ Twitter Olórí orile-ede Ilẹ̀ Russia fẹ́rẹ̀ ní ìrètí pé ìkéde ọ̀hún yóò jâsí ẹ̀rí àtí àseyege akitiyan àwọn ológun, yóò sì tún jẹ kí àtìlẹ́yìn tó gbúnpon wà fún ìkọlù. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Nàìjíríà Gbé Ìgbésẹ Láti Dín Agbára Bánkìì Àpapọ, CBN  Kù

Àbádòfin kan láti dín agbára Báńkìì orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kù ti rékọjá ipele kíkà Kejì ní ilé Igbimo Asofin ní ọjó Ìṣẹ́gun. Ìwé àṣẹ náà ń wa ọ̀nà láti yan ẹlòmíràn yàtọ̀ sí Gómìnà CBN, gégébí Alága ti Ìgbìmọ̀ náà àti kí o yokúrò ojúṣe Ìgbìmọ̀ ní ṣíṣe ìpinnu àti àtúnṣe ẹ̀tọ́ àti owó oṣù àwọn òṣìṣẹ́ rẹ̀. Ní ìbámu sí àbá ti òfin, wọ́n ó ró ìgbìmọ̀ náà lágbára láti gbé yẹ̀wò àti fọwọ́sí ìṣúná ọdọọdún ti ilé ifowópamọ́ sí ti Apex. Ìròyìn lẹ́kùńrẹ́rẹ́ ń boọ̀ ĺọnà… Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Gómìnà Ipinle Sokoto Yàn Olùdámọ̀ràn Pàtàkì Mọkanla

Gomina Ìpínlẹ̀ Sókótó Aminu Tambuwal, ti bọwọ́ lu yíyàn Olùdámọ̀ràn pàtàkì mọ́kànlá. Nínú ọ̀rọ̀ sísọ láti ẹnu akòwé àgbà fún Ìpínlè Sokoto, Ọ̀gbéni Mainasara Ahmad lo ti jáde. Àwọn Olùdámọ̀ràn pàtàkì tuntun tí ó sọ jáde nìwọ̀nyí: Abdullahi Muhammad Dantsamaye, Ya’u Isah Maialewa, Zubairu Magaji Albadau, Ibrahim Garba Wakaso. Àwọn yókù nìyí: Usman Kasimu Kebbe, Muhtari Aliyu, Abubakar Shehu Zamau, Bello Ibrahim Dan Haja, Bello Liman Labani, Muhammadu Bello Umar Dogondaji àti Shafiq Ibrahim Magaji. Akòwé àgbà fi kun pé bí wọ́n se yàn wọ́n, iṣẹ́ wọn bẹ̀rẹ̀ lọ́gán! Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Kò Sí Ìgbàláàyè Fún Ìpínlẹ̀ Láti Ra Nǹkan Ogun

Ìjọba àpapọ̀ ti fi léde pé, òhun kò ì tíi ̀fi ọwọ́ si fún ìpínlẹ̀ kankan láti ra nnkan ogun ìgbàlódé fún àwọn ọmọ ogun abẹ́lé rẹ̀. Agbenusọ ìjọba àpapọ̀, Garba Shehu sọ pé kò sí ìgbàláàyè fún ẹnikẹ́ni tàbí ìjọba ìpínlẹ̀ láti ra nǹkan ogun lọ́nà àìtọ́. Àti pé ìjìyà tí ó tóbi wà fún ẹnikẹ́ni tí ó bá se bẹ́ẹ̀ léyìi ́tí àwọn agbófinró sì ti wà ní ojú ni alákàn fi ń sọ́ri.́ Ìjọba àpapọ̀ gbé oríyìn fún ìjọba ìpínlẹ̀ fún ipa ribiribi tí wọ́n ń kó nínú ètò ààbò. Ní pàápàá, Ààrẹ fi ìdùnnú rẹ̀ hàn fún ipa mánigbàgbé tí ìpínlẹ̀ ń kó nínú ètò ààbò, ó sì se ìkìlọ̀ láti má se sọ àkóso ètò ààbò di ọ̀rọ̀ òsèlú.


NFF Kọ̀wé Sí Àjọ FIFA, Fẹ́ Àyípadà Ọjọ́ Ìbò

Àjọ to ń rísí eré bóọ̀lù ní orílè èdè Nàìjíríà (NFF) ti kọ̀wé sí i Àjọ eré bọ́ọ̀lù lágbayé (FIFA) pé kí wọ́n sún ọjọ́ ìdìbò tí yóò wáyé ní ogbonjọ́ oṣù yìí síwájú. Nínú lẹ́tà kan tí akọ̀wé àpapọ̀, Muhammed Sanusi fọwọ́ sí sọ wípé àjọ eré bóòlù lágbayé n fẹ̀sùn kan ìjọba àpapọ̀ pé ó ń dásí eré bọ́ọ̀lù ilẹ̀ yìí ju bí ọ ṣe yẹ lọ. NFF náà sọ nítiirẹ̀ pé, ẹ̀ka ètò ìdájọ́ orilẹ èdè yìí náà ń tasẹ̀ àgẹ̀rẹ̀ kọjá ibi tí wọn fiwọ́n sí nínú eré bóòlù aláfẹsẹ gbá orílẹ̀-èdè yìí. Ìròyìn kan láti orísun tó dára sọ pé, ìjọba Amaju Pinnick fé dúró lórí àlééfà fún osù díẹ sí kí wọ́n sì ri wípé wọ́n gba ìyọ̀nda láti yí ọjọ́ ìbò padà. Ó tún jẹyọ síwájú sí pé, èsì àjọ FIFA sí lẹ́tà ọ̀hún ni wọ́n fi sọ̀wọ́ sí Akọ̀wé àgbà pátápátá ṣí ètò eré ìdárayá. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Adẹ̀yìnmú Ẹgbẹ́ Agbábáọ̀lù Algeria, Bedrane Kòní Leè kópa Nínú Ìdíje Ọlọ́rẹ̀ẹ́sọ̀rẹ́ Pẹ̀lú Ikọ̀ Super Eagles.

Adeyinmu ẹgbẹ́ agbábáọ̀lù Algeria, Abdelkader Bedrane kòní leè kópa ninu Idije Ọlọ́rẹ̀ẹ́sọ̀rẹ́ pẹ̀lú ikọ̀ tí Super Eagles orílè-èdè Nàìjíríà. Bí ìròyìn se ròó lórí wẹ́búsáìtì ti Algeria Football Federation, ọmọ ọgbọ̀n ọdún náà fi orókún ṣèse nígbàtí ó ń gbá bọ́ọ̀lù pẹ̀lú ikọ̀ Desert Foxes ti Algeria tí wọ́n ṣì borí pẹ̀lú ayòkan sódo ní ọjó ẹ̀tí ní Pápá ìseré Miloud Hadefi ní ìlú Oran. Ó ti padà lọ sí Saudi Arabia Professional Football League outfit, Damac rẹ̀ nítorí Ìfarapa náà. O sì ti gbá bọ́ọ̀lù lẹ́ẹ̀mẹ́wàá fún orílẹ̀-èdè rẹ̀ tó tí gba ife ẹ̀yẹ ti adúláwọ̀ náà ni ìgbà méjì. Bedrane pẹ̀lú àwọn tó borí ní FIFA Arab Cup ni ọdún 2021. Ìdíje tèní, ọjọ́ Ìṣẹ́gun yóò wáyé ní aago mẹ́jọ ní Pápá ìseré Miloud Hadefi ní ìlú Oran.


O sì ti gbá bọ́ọ̀lù lẹ́ẹ̀mẹ́wàá fún orílẹ̀-èdè rẹ̀ tó tí gba ife ẹ̀yẹ ti adúláwọ̀ náà ni ìgbà méjì. Bedrane pẹ̀lú àwọn tó borí ní FIFA Arab Cup ni ọdún 2021. Ìdíje tèní, ọjọ́ Ìṣẹ́gun yóò wáyé ní aago mẹ́jọ ní Pápá ìseré Miloud Hadefi ní ìlú Oran. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ẹgbẹ́ Òṣèlú NNPP Ìpínlẹ̀ Nasarawa Bu Ẹnu Àtẹ́ Lu Ikọlù Sí Ọmọ Ẹgbẹ́ Rẹ̀

Àwọn adarí ẹgbẹ́ òṣèlú New Nigeria People’s Party NNPP, ti Ìpínlẹ̀ Nasarawa ti bu ẹnu àtẹ́ lu ìkọlù àwọn Agbébon tí a kò mọ̀ sí ọmọ ẹgbẹ́ wọn ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin tí ó wá láti Gúsù Doma, Hon. Musa Ibrahim. Nígbàtí ó ń bá àwọn oniroyin sọ̀rọ̀ ní Lafia, igbákejì Alága ti Gusu, Ògbéni Yusuf Ahmed sọ wípé ìkọlù náà kòyẹ kó wáyé rárá. Awọn adari ni ipinle naa pe ipe kí awọn olópàá ati awọn agbofinro ki wọ́n tete se iwadii awon Obayeje ohun ki wọ́n sì fi ẹnu wọn jofin ni kíá mọ́sá. O fi kún pé kí àwọn agbófinró gbọ́dọ̀ máa fi ààbò tó péye bo àwọn ọmọ ẹgbẹ́ wọn, wípé irú ìṣẹ̀lẹ̀ bẹ́ẹ̀ wọn kò ni gbà kó tún ṣẹlẹ̀ sí ọmọ ẹgbẹ́ wọn mọ́ látọwọ́ ẹnikẹ́ni. Musa Ibrahim jẹ́ Kọmísọ́nà àna fún àyíká àti ohun àlumọ́nì ilẹ̀ ní ìjọba tó n lọ lọ́wọ́ kótó lọ darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ New Nigeria People’s Party, NNPP.


Awọn adari ni ipinle naa pe ipe kí awọn olópàá ati awọn agbofinro ki wọ́n tete se iwadii awon Obayeje ohun ki wọ́n sì fi ẹnu wọn jofin ni kíá mọ́sá. O fi kún pé kí àwọn agbófinró gbọ́dọ̀ máa fi ààbò tó péye bo àwọn ọmọ ẹgbẹ́ wọn, wípé irú ìṣẹ̀lẹ̀ bẹ́ẹ̀ wọn kò ni gbà kó tún ṣẹlẹ̀ sí ọmọ ẹgbẹ́ wọn mọ́ látọwọ́ ẹnikẹ́ni. Musa Ibrahim jẹ́ Kọmísọ́nà àna fún àyíká àti ohun àlumọ́nì ilẹ̀ ní ìjọba tó n lọ lọ́wọ́ kótó lọ darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ New Nigeria People’s Party, NNPP. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Kòkó: Ìròyìn Ayọ̀! Ẹgbẹ̀rún Lọ́nà Àádọ̀rin-dín-méjì Àgbẹ̀ Yóò Jàǹfààní Ìrànwọ́ Amẹ́ríkà

Ó kéré tán, àgbẹ̀ ní orílè-èdè Nàìjíríà ní ìpínlè Abia, Cross River, Ekiti, Akwa Ibom, Ondo ati Osun ni yóò jẹ ànfààní Ìrànwọ́ orílè-èdè Amẹ́ríkà ní ẹ̀ka ètò ìmúgbóòrò kòkó. Ẹ̀ka orílè-èdè Amerika tó wà fún Ètò Ogbin fún itẹsiwaju ló sọ èyí nínú àkọsílẹ tó tẹ̀lé ètò àjosepọ̀ láàrin Lutheran World Relief lati ro ìpèsè kòkó ní agbára ní orílè-èdè Nàìjíríà. Àkọsílẹ náà fihan pe, eto ti iye rẹ̀ to Mílíọ̀nù méjìlélógún dọ́là ni wọ́n yóò fi sójú ìṣe fún ọdún márùn ùn tó ń bọ̀ ní ṣíṣẹ̀ n tẹ̀lé Nígbàtí ó ń sòrò, kanselọ̀ fún ètò ọ̀gbìn ti U.S. Mission fun orílè-èdè Naijiria, Dokita, Gerald Smith, je ko di mímọ pé ètò náà yóò dojúkọ àwọn àgbẹ̀ aládàá kékeré sùgbón ní agbègbè àti ilẹ̀ tí ó dára láti jẹ́ ki ìpèsè kòkó gbòòrò síi, kí ilẹ̀ túnbọ̀ lọ́ràá síí. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Óṣee sé ki Ààrẹ Russia se ìkéde lórí àwọn ilẹ̀ tí wọ́n fé gbà ní àwọn agbègbè tí ó súnmọ́ Ukraine

Àjọ tó n mójútó ètò ààbò ti orílẹ̀-èdè britain sọ ní ọjọ́ ìṣẹ́gun wípé ó ṣeé se kí Ààre Orílẹ̀-èdè Russia, Vladimir Putin, se ìkéde lóri àwọn ikọ̀ ilẹ̀ tí wọ́n fé gbà ní àwọn agbègbè tí ó tèdó ti Ukraine sí Russia nígbà tí ó bá n se ìkéde ní ilé ìgbìmọ̀ asọ̀fin ní ọgbọ̀njọ́ Osù yí. Àjọ tó n mójútó ètò ààbò sọ nínú àpèjọ ojoojúmọ́ wọn lóri ẹ̀rọ ayélujára (Twitter) wípé àwọn ìdìbò tó n lọ lọ́wọ́lọ́wọ́ láàrin àwọn agbègbè wọ̀nyí ni wọ́n ti ṣètò láti parí ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n, Oṣù kẹsàn. Hamzat Dàmọ́lá


Ẹ jòwó Ẹ bá Àwọn Aláàbò Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Ṣiṣe Pọ: Agbọ́pàá Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin.

Agbọ́pàá ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin, Ògbéni Amos Ọjọ ti sọ ìdí tí o yẹ fún àwọn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà fi gbọdọ gbàrúkú tí àwọn aláàbò láti lè ṣẹ́gun ìdojúkọ lórí ètò àbò. O ṣe ìsọnijí yìí nínú òrò rẹ, níbi ìpàdé ìdánilékòó ọlọjọ méjì tí wọ́n gbé kalẹ̀ fún, àwọn aṣòfin àti àwọn tọ̀rọ́ ǹkan,láti ọwọ́ Konred-Adenauer-Stiftung Ó ṣẹ àkíyèsí wípé ojúṣe wà ní láti bá àwọn ẹlétò àbò ṣiṣe àti láti gbàrúkú tí wọ́n, kí ṣe láti gbọ́gun tì wọ́n nipasẹ ẹrọ aféfé ní èyí tí kò lè mú èsi ayọ́ wá.


A ò ní fi ilé-isẹ́ yín sílẹ̀ àyàfi tí ẹ bá san owó àti ẹ̀tọ́ wa fún wa-Àwọn ajagunfẹ̀yìntì

Àwọn ajagunfẹ̀yìntì to wa jakejade orilẹ ede Naijiria ló bẹrẹ eto ifẹhonuhan ni ilé isẹ ọmọ ogun orilẹ ede Naijiria iyẹn ship house to wa niluu Abuja, latari bi awọn alakoso ile-isẹ ọmọ ogun se kọ̀ lati san owó eto aabo ti ijọba apapọ ni ki wọn san awọn ajagunfẹyinti ọhun.. Ètò ifẹhonuhan naa lo bẹrẹ ni deede aago mẹjọ owurọ, bo tile jẹ pe òjọ fẹ di ifẹhonuhan ọhun lọwọ, sibẹ awọn ajagunfẹyinti ọhun fi aake kọri lati duro si ẹnu ọna ile-isẹ ọmọ ogun ọhun to wa niluu Abuja., ti wọn si pinnu pe, ti awọn ko ba ri owó awọn gba, àwọn ko ni fi ẹnu ọna ile-isẹ ologun naa silẹ. Pupọ ninu awọn ajagunfẹ̀yìntì naa ni wọn gbe ìbùsùn lọ́wọ́ ,ohun ìdáná ati awọn àkọlé orisirisi lọwọ́, lara awọn akọle ọhun ni “Ẹ se atunse si eto owo osu ti ẹ ń san , ki aparo kan maa se ju ọ̀kan .” Ni osu kinni ọdun yii ni awọn ajagunfẹ̀yìntì kọkọ bẹrẹ ifẹhonuhan ni ile-isẹ to n mojuto eto inawo niluu Abuja latari owó osu mẹrinlelogun ti ijọba apapọ ko san fun wọn. Agbẹnusọ fun awọn ajagunfẹ̀yìntì ọhun, Abiodun Durowaiye-Herberts, naa tun sọ pe ajagunfẹ̀yìntì naa ti setan lati sún si ile-isẹ ajọ ọmọ ogun titi ti wọn yoo fi da wọn lohun. O tẹsiwaju pe awọn wa pẹlu aya , ọmọ ati ati awọn opó paapaa julọ awọn aya ti awọn ọmọ ogun tu wọn padanu ẹ̀mí wọn loju ogun lasiko ti wọn n ba awọn ikọ ọlọtẹ Boko Hraam wọya ijakadi. Àwọn ajagunfẹ̀yìntì ọhun tun tẹsiwaju pe minisita fún eto aabo ajagun Bashir Magashi lo kọ jalẹ lati san ajẹmọnu owow ti aarẹ Muhammadu Buhari ti fọwọsi lati san fún wọn.


Ẹgbẹ́ Aláàńú Ti Orílẹ-èdè Moroccan,So ike, ìwé àti káàdì, Di Ohun ìwúlò.

Ní Casablanca, orísirísi ilé ìtajà ni ówà pẹlú orísirísi ǹkan Gbogbo ohun tí wọ́n ṣe àfihàn rẹ̀, jẹ́, àga, bágì, tí wọ́n ti tú ṣe, sí ìwé, àti ike lára èyí tí wón dànù. Àwọn ohun ọ̀tun yìí, ló wá látí ilé iṣé tí wọ́n pè ní KOUN. Àwọn ilé iṣé yìí má ńgbà ike ati ohun míràn tí kò wúlò mọ, láti ọwọ́ ilé iṣé míràn fún àtúnṣe. Àwọn ẹgbẹ́ yìí ní ìrètí láti di fífi ǹkan sọ̀fọ̀ dànù ni orílẹ́-èdè Morroco.Iṣẹ́ náà sì tú ni ètò ẹkọ nínú pẹlú.


Ìyànsẹ́lódí ASUU: A ńṣe Àyẹwò Lọ́wọ́ Lórí àṣẹ Tí a Gbà

Àwọn igbákejì ọgá àgbà fún ilé ẹ̀kọ́ gíga fáfiíi ìjọba lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà, so wípé àwọn ti ṣe àgbéyẹ̀wò lori iwe ti wọn gba lọ́wọ́ ẹgbẹ́ àwọn Fáfitì ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíría Akòwé pátápátá fún àwọn ìgbà Kejì ọgá àgbà Fáfítì, ọ́mọ́wẹ́.Yakubu Aboki Ochefu, sọ eléyìí di mímọ̀ ni ọjọ́ Ajé nígbà tí o fèsì lórí ìwé náà Ò ni ìwé yìí ni ilè ẹjọ àwọn Òṣìṣẹ́ pa l’ase ní ọjọ́rú láti jẹ ki awọn tẹlẹ ọrọ ile ejò. Àṣẹ yìí ló di mímọ̀ nínú ilé ti Olùdarí ètò owó àti ìṣirò bú ọwọ́ lù fún ẹgbẹ àwọn Fáfitì, ní ipò Akòwé , àgbà ọ̀mọ̀wé Abubakar Rasheed.


Ààrẹ Mùhámádù Buhari Yóò Fi Oyè (OFR) Dá Ìgbákejì Gómìnà Bánkì Àgbà Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Tẹ́lẹ̀ rí Lọ́lá

Ààrẹ Mùhámádù Buhari yóò fi oyè (Officer of the order of the Federal Republic, OFR) da ẹni tíi ṣe igbákejì Gómìnà Bánkì Àgbà (CBN) ni orílè èdè Nàìjíríà tẹlẹ rí, Oloye Bayo Adelabu lọla ni ọjọ kọkànlá oṣù kẹwa ọdún yìí, (11/10/2022) Olóyè Bayo Adelabu ti o ti fi ìgbà kan ri jẹ igbákejì gómìnà bánkì àgbà (CBN) tó tún jẹ Oludije du ipò gómìnà ni ìpínlè Òyó labẹ àsìá ẹgbẹ Accord (Accord Party) ni yóò darapo mọ awọn miran tí ìjọba apapọ ri wípé òye náà tó sì. Ninu ìwé ìfitónilétí tí Mínísítà tó n rí sí Iṣé Pàtàkì ati Awọn iṣẹ Ìjọba Elekajeka (Minister for Special Duties and Intergovernmental Affairs), Amofin àgbà George Akume kọ tí o sì bù ọwọ lu jẹ kí o di mímọ̀ pé Ààrẹ Mùhámádù Buhari ti fi ọwọ sí í lati fi òye OFR, (Officer of the order of the Federal Republic) dá olóyè Adelabu lọla. Ayẹyẹ ifoye-danilola náà ni yóò wáyé ní (International Conference Centre, ICC) ni ìlú Abuja tíì ṣe olú ìlú orilẹ èdè Nàìjíríà, ni ọjọ Isẹgun, ọjọ kọkànlá, oṣù kẹwa ọdún yìí (11/10/2022) ni déédé agogo mesan owurọ. Abiola Olowe Ibadan.


Mínísítà Gbà Àmì Ẹ̀yẹ Olú tọju Awọn Eniyan Ti Áfíríkà.

Mínísítà fún ìtọ́jú àwọn ènìyàn àti agbègbè,Sadiya Umar Farouq,ni àwọn adarí obínrin Áfíríkà gbe àmín ẹyẹ tuntun lẹ lówó. Àmì ẹyẹ àti idanilola náà ti, onírúurú awọn oni ṣòwò ni òkè òkun gbà láti dá Umar Farouq lọ́lá ni orílẹ-èdè United kingdom. Nínú ìdúpé rẹ lẹ́hin gbígba àmì ẹ̀yẹ náà Umar Farouq dúpẹ́ gidigidi lọwọ àwọn alákòóso ètò náà


Ìjí Líle Pa Ènìyàn Márùún Ní orílẹ̀-èdè Filipi.

Ìjí Líle typhoon Noru,ti o kọ lù àwọn ilé agbègbè Filipi,ti pa oṣiṣẹ elẹ́tó àbò márùn. Gómìnà ìpínlẹ̀ Bulacan, Daniel Fernando,sọ wípé àwon elẹ́tò àbò márùn,lo ṣe ìjàmbá omí yalé náà , nígbà tí wọn ṣe iṣẹ́ wọn ní San Miguel . Ogbeni Marcos ti pàṣẹ láti pé ṣe gbogbo ohun to ni lọ fún àwọn tó jàmbá náà ko lù ni agbegbe naa.


Àwọn Ti Ọrọ Kan, Dẹkùn ìwà ìbàjẹ́ Lórí Obínrin:Ìpínlè Gombe:

Ìjọba ìpínlè Gombe,to n mójú tó ọ̀rọ̀ ará ìlú, ti ṣe àtìléyìn fún àwọn tọrọ kan, pápá jùlọ àwọn tí wọn bọ lọwọ ìṣòro ìwà ìbàjẹ́, lati fohumo, láti fẹjọ́ sun ati láti dẹkùn ìwà ìbàjẹ́ ní ìpínlè náà. Awọn akópa náà je ọdọ’mọbirin kẹkẹre,àgbàlagbà obìnrin, àwọn Ọba àti àwọn olórí ìlú, àwọn olórí èsìn pẹlu àwọn èsọ́ aláàbò. Awọn ọdọmọbìnrin náà fi ẹdun inú wọn hàn, lórí ohun tí wọn ti kojú ni ìpínlè Gombe,awọn bíi ìgbéyàwó ti kò tọ,ifi ipá bani lọpọ, ìlò ọmọ ni ìlò ìká.Won tẹ̀síwájú pé didán ọmọ Obìnrin mọ nínú ẹbí and pàtàkì ẹ̀kọ́ fún wọn, àti láti pá àwọn òfin kánkan rè kí ijiya lẹ wá fún mí ẹni tó bá fi ipá bá obìnrin lọpọ, àti ki àwọn òbí fún ọmọ Obìnrin ni akọkọ àti a yẹ larin ẹgbẹ.


UNGA, Ẹ̀tàdínlọ́gọ́rin: Ààrẹ Buhari Padà Sí Ìlú Abuja.

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti padà sí ìlú Abuja lẹhin ti o kópa nínú ìpàdé, àjọ àgbáyé ti Ẹ̀tàdínlọ́gọ́rin. Ààrẹ balẹ́ ní òwúrò kùtù sí pápá ọkọ̀ òfurufú ti Nnamdi Azikiwe ti o wa ni ìlú Abuja, ni ọjọ Ajé. Koko ìpàdé náà ni wipe, Ààrẹ ni pé ká ní ìdánilójú wí pé àlàáfíà yóò jọba nínú ìdìbò ọdún tí nbọ. O ṣe ìpàdé pẹlú àwọn alágbàṣe pẹlu orílẹ̀-èdè Nàìjíríà káàkiri àgbáyé, níbi tí o ti fi dá wọn lójú wípé idojukọ lori ètò àbò yóò to di ohun ìtàn. O tẹ̀síwájú nígbàtí ti o pé àwọn adarí Áfíríkà lati gbé ìwà ìbàjẹ́ tí.


Ogun Ukiréìnì:Rọ́síà ti ogunlọ́gọ̀ ènìyàn mọ́lé fún ìfẹ̀hónúhàn

Ó ju ọgbọ̀nlé-lẹ́ẹ̀dẹ́gbẹ̀rin ènìyàn lọ tí wọ́n tì mọ́lé jákèjádò orílẹ̀-èdè Rọ́síà lórí bí wọ́n ṣe ń fi ẹ̀hónúhàn láti lòdì sí àṣẹ àkójọ ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, ẹgbẹ́ ẹ̀tọ̀ kán sọ. Atimọle naa waye lẹyin ọjọ mẹta ti Aarẹ Vladimir Putin paṣẹ fun awọn ologun Rọsia akọkọ lati bọ sita fun Ogun Agbaye Keji fun rogbodiyan ni Ukireini. Ẹgbẹ olominira alabojuto OVD-Info sọ pe oun mọ nipa awọn atimọle naa ni awọn ilu oriṣiriṣi mejile-lọgbọn, lati Sẹnti Petersburgi si Siberia. Awọn apejọ ti ko ni aṣẹ jẹ irufin labẹ ofin orilẹ-ede Rọsia, ti o si tun lodi si igbesẹ eyikeyi lati ba awọn ologun jẹ.


Àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Ítálì ń dìbò yan àwọn ọmọ Ilé-ìgbìmọ̀

Àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Ítálì ń dìbò ní ọjọ́ Àìkú,ìdìbò tí ó jẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ láti padà sí ìjọba ọ̀tun orílẹ̀-èdè náà láti ìgbà tí wọn ti ja Ogun Àgbáyé Kejì. Idibo n tẹsiwaju titi di aago mọkanla alẹ , nigbati idibo ba pari, esi ibo yoo jade. Erongba idibo naa ṣafihan ifaramọ-apakan ti o tọ nipasẹ ẹgbẹ Giorgia Meloni’s Brothers orilẹ-ede Itali,eyi ti fojuhan gbangba fun iṣẹgun ti o yege. Meloni yoo jẹ oludije ti o han gedegbe fun alakoso bi adari ajọṣepọ kan pẹlu ẹgbẹ Ajumọṣe Matteo Salvini ati Silvio Berlusconi’s Forza Itali.


Ebola tún ti pa àwọn ènìyàn síi ní orílè-èdè Uganda – Ilé-iṣẹ́ ìlera

Àwọn aláìsàn Ebola mẹ́ta mìíràn ti jẹ́pè olúwa ní Uganda, ilé-iṣẹ́ ìlera ló sọ èyì, tí ó mú àwọn tó tikú lápapọ̀ jẹ́ mẹ́rin. Èyí wá lẹ́yìn ọjọ́ díẹ̀ tí àwọn aláṣẹ jẹ́rìísí ìbésílẹ̀ rẹ̀. Ile-iṣẹ ilera Uganda ti jẹrisi awọn eniyan mọkanla ti o ti ko aarun Ebola lapapọ,ti mẹrin si ti jẹpe ọlọrun. Bibesile lọwọlọwọ,eyi ti o waye lataari igara Ebola Sudan, dabi pe o ti bẹrẹ ni abule kekere kan ni agbegbe Mubende ni ibẹrẹ Oṣu Kẹsan, awọn alaṣẹ sọ. Awọn iku meje miiran ni o tun so mọ iṣe iwadii fun ibẹsilẹ naa ni Mubende, ni ayika aadoje ibusọ iwọ-oorun olu-ilu Kampala. Eniyan akọkọ ti o kọlu jẹ ọdọmọkunrin ọdun mẹrinle-logun kan ti o ku ni ibẹrẹ ọsẹ yii.


Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkó rọ àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti yan àwọn aṣáájú tó dáńgájíá

Gómìnà Babajídé Sanwó-Olú ti ìpínlẹ̀ Èkó ti rọ àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti yan àwọn olùdíje tí yóò wakọ̀ orílẹ̀-èdè síwájú, nínú ìdìbò gbogbogbòò ọdún 2023. Sanwo-Olu pe ipe naa nibi ayẹyẹ Adura Pataki/irun jimọh lati ṣe iranti ayẹyẹ ọjọ ominira ọdun mejile-lọgọta, eyi ti ile iṣẹ Ijọba fun ọrọ orile-ede seto ni olu ile-iṣẹ Mossalassi agbegbe apapọ ni Alausa, Ikẹja. Gomina, ti Igbakeji rẹ, Dokita Ọbafẹmi Hamzat,ṣoju sọ pe ti wọn ba yan Oludije Aarẹ APC, Aṣiwaju Bọla Tinubu ,o ni agbara lati ṣe atilẹyin fun ọrọ aje orilẹ-ede, nitorina o nilo atilẹyin wọn. Gomina rọ awọn ọmọ Naijiria lati fi lọ ogbon inu wọn lati dibo gbogbogboo ọdun 2023 nipa yiyan adari rere fun Naijiria fun ọjọ iwaju to dara.


Àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Mali Lòdì sí Àwọn olùpèsè àlàáfíà UN, fi ẹ̀hónú hàn

Àwọn afẹ̀hónúhàn ń ju àsìá Málì tí wọ́n sì ń kọrin ìṣípayá tó lòdì sí àwọn alátakò, UN. Àwọn mìíràn gbé àsíá orílẹ̀-èdè Rọ́ṣíà bí wọ́n ṣe ń rìn káàkiri àwọn òpópónà olú ìlú náà. Ajọṣepọ ti ko danmọran ti wa laarin Ijọba ọmọ ogun Mali pẹlu awọn oludaabobo UN ti a tun mọ ni MINUSMA,eyi ti o fa atimọle awọn ọmọ ogun Aivori ninu oṣu keje lẹyin ti wọn pe wọn ni alamọdaju. Awọn afẹhonuhan fi ẹsun aimafunni lominira kan awọn ọmọ ogun naa. Ni Oṣu Keje, awọn alaṣẹ orilẹ-ede Mali da iyipo fun awọn ologun aabo duro ṣaaju ki o to yi ipinnu naa pada ni oṣu kan lẹyin naa.


2023: Ẹgbẹ́ ọmọ Yorùbá  Àríwá pinnu láti fún Tinubu ní ogún mílíọ̀nù ìbò

Bí ìpolongo ìbò fún ìdìbò ọdún 2023 ṣe ń sún mọ́, ẹgbẹ́ kan lábẹ́ ẹgbẹ́ àsìá ọmọ ẹgbẹ́ Yorùbá Àríwá fún Tinubu, NOYAT ti fi dá olùdíje Ààrẹ ẹgbẹ́ òṣèlú APC , Bọ́lá Ahmed Tińuubú lójú pé àwọn yóò fun ní ogún mílíọ̀nù ìbò. Ẹgbẹ naa tun ṣe ileri atilẹyin ti ko ni irẹwẹsi fun imuṣẹ erongba Aarẹ Tinubu. Nigba to n sọrọ nibi ipade alaafia ati ipade adura pataki fun Tinubu, pẹlu oludije ipo gomina ẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Kaduna, Alagba Uba Sani ni Kaduna, Alakoso Agba fun ẹgbẹ naa, Aṣofin AbdulRasheed Adekeye salaye pe atilẹyin ẹgbẹ fun Tinubu ati Shettima da lori awọn aṣesilẹ wọn. Gẹgẹ bi alabojuto apapọ naa, ipo NOYAT lati ṣe atilẹyin fun oludije Aarẹ APC da lori awọn ilana ati ero iye inu ti ko si da lori ero ẹya. Nitorinaa, o wa kesi awọn ọmọ Naijiria lati ṣe atilẹyin fun erongba aarẹ Tinubu, o fi kun un pe, awọn ọmọ Naijiria ko gbọdọ gba ki awọn oloṣelu imọtara ẹninikan ti ko ni erongba rere fun orile-ede yii lo wọn.


Ààrẹ Bùhárí fi ìdùnú rẹ̀ hàn sí bí  àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó wà lókè òkun ṣe ń fakọ yọ

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti gbóríyìn fún àwọn ọmọ Nàìjíríà tí wọ́n ń gbé ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà fún àwọn apẹẹrẹ rere tí wọ́n ń fi lẹ́lẹ̀ nínúu oríṣiríṣi ètò ìsapá wọn, ó sì rọ̀ wọ́n pé kí wọ́n tẹ̀ síwájú nínú ìlà náà láti túnbọ̀ máa gbayì lọ́wọ́ àwọn tó gbà wọ́n mọ́ra. Nigba to n sọrọ nibi ipade awọn ọmọ ilu Pẹlu awọn ọmọ Naijiria ti n gbe lokeere, ni ilu Niu Yọọki, Aarẹ Buhari sọ pe: “O jẹ nnkan iwuri fun mi lati ṣe akiyesi pe ọpọlọpọ awọn orilẹ-ede Naijiria ni AMẸRIKA ti tẹsiwaju lati lori aluyọni ninu awọn iṣẹ-ṣiṣe wọn,eyi ti o mu ki wọn yan awọn kan ninu wọn sinu ipo minisita Aarẹ Joe Biden“. Aarẹ naa sọ pe iṣakoso ti o wa lọwọlọwọ bayii da ajọ awọn ọmọ Naijiria ti n gbe lokeere silẹ lati ṣiṣẹ gẹgẹ bi alarina laarin wọn ati orilẹ-ede ninu eto idagbasoke pẹlu ireti pe wọn yoo pada wa se iranlọwọ fun orilẹ-ede.


Ìkọ Àgbàbọ́ọ̀lù England Ṣubú Yakata Sọwọ́ Ìkọ Àgbàbọ́ọ̀lù Italy

Agbàbọ́ọ̀lù England pàdánù 1-0 sí ìkọ àgbàbọ́ọ̀lu Italy ni Milan, nínú ìdíje UEFA Nations League. Ìfìdí rẹmi yìí lò jawọn bọ̀ lórí akasọ kínní sì ipò ọwọ isalẹ nínú tábìlì akasọ. Giacomo Raspadori ló fà awọn yà ní San Siro ní iṣẹju mejidinladọrin (68mins). Tí ifidi rẹmi ìkọ England ṣí n tẹ̀síwájú ní ifẹsẹwọnsẹ márùn, àkọkọ́ irú rẹ̀ l’ọdun Mẹjọ. Akoni-mọọgba orile-ede England Gareth Southgate fí ọkàn balẹ lórí Harry Maguire botilẹjẹpe ẹsẹ rẹ̀ kò múlẹ mọ nínú ìkọ Manchester United bi ati ẹyin wa. Ìkọ England gbìyànjú láti daá padà ṣùgbọ́n aṣọlè ìkọ Italy Gianluigi Donnarumma ṣé ṣẹ ribiribi bó ṣe dá bọ́ọ̀lù Harry Kane dúró.


Tí ifidi rẹmi ìkọ England ṣí n tẹ̀síwájú ní ifẹsẹwọnsẹ márùn, àkọkọ́ irú rẹ̀ l’ọdun Mẹjọ. Akoni-mọọgba orile-ede England Gareth Southgate fí ọkàn balẹ lórí Harry Maguire botilẹjẹpe ẹsẹ rẹ̀ kò múlẹ mọ nínú ìkọ Manchester United bi ati ẹyin wa. Ìkọ England gbìyànjú láti daá padà ṣùgbọ́n aṣọlè ìkọ Italy Gianluigi Donnarumma ṣé ṣẹ ribiribi bó ṣe dá bọ́ọ̀lù Harry Kane dúró. Bẹẹ, ìkọ Italy náà tún gbìyànjú onírúurú ki ifẹsẹwọnṣe náà tó wà sí òpin. Lekan Orenuga


Bẹẹ, ìkọ Italy náà tún gbìyànjú onírúurú ki ifẹsẹwọnṣe náà tó wà sí òpin. Lekan Orenuga


Egipti Pinnu Láti Gbá Àlejò Ìdíje Òlímpíkì ní ọdún 2036

Mínísítà ọdọ àti àwọn èré ìdárayá tí orílẹ-èdè Egipti, Ashraf Sobhi sọ pé Egipti yóò bẹ̀rẹ̀ ètò ìgbálejo èré Òlímpíkì ní ọdún 2036. Mínísítà náà sọ pé ti ìbéèrè náà bá yọrí sí bí atifẹ, Egipti yoo jẹ orílẹ̀-èdè Arab àkọkọ́ tàbí orílẹ-èdè Áfíríkà tí yóò gbà àlejò ìdíje òlímpíkì naa. Ọgbẹni Ashraf l’akoko to n gbà àlejò Alàkóso Ìgbìmọ̀ Òlímpíkì Káríayé Thomas Bach ní Cairo sọ pé Àárẹ̀ Abdel Al-Sisi fi ọwọ sí. Bach ni tirẹ̀ so wípé orile-ede náà ni awọn òun èlò ere idaraya ti won sì lágbára láti gbà àlejò ìdíje náà nígbà tí o ṣé àbẹwò sí àwọn orílẹ̀-èdè èdè náà. Nibayìí , Òlímpíkì yóò wáyé ní Ìlú Paris ní ọdún 2024, tí Los Angeles orílẹ-èdè Amẹ́ríkà yóò gbà àlejò ní 2028 àti Brisbane, Australia ní 2032. Sibẹsibẹ, ìlànà ati ètò tá ní yóò gbalejo ìdíje Òlímpíkì 2036.


Bach ni tirẹ̀ so wípé orile-ede náà ni awọn òun èlò ere idaraya ti won sì lágbára láti gbà àlejò ìdíje náà nígbà tí o ṣé àbẹwò sí àwọn orílẹ̀-èdè èdè náà. Nibayìí , Òlímpíkì yóò wáyé ní Ìlú Paris ní ọdún 2024, tí Los Angeles orílẹ-èdè Amẹ́ríkà yóò gbà àlejò ní 2028 àti Brisbane, Australia ní 2032. Sibẹsibẹ, ìlànà ati ètò tá ní yóò gbalejo ìdíje Òlímpíkì 2036. Tí àwọn orílẹ̀-èdè bíi Germany, Mexico, Turkey, Russia, India, ati Qatar náà ni ànfàní láti gbalejo. Lekan orenuga


Tí àwọn orílẹ̀-èdè bíi Germany, Mexico, Turkey, Russia, India, ati Qatar náà ni ànfàní láti gbalejo. Lekan orenuga


Ìjàmbá Ọkọ Ojú-omi Ṣẹlẹ Ní Etikun Síríà

O kéré jù, ènìyàn ẹrindinladọrun ló tí dagbere faye lẹyìn tí ìjàmbá ọkọ ojú omi ti wón fi n rìn ìrin àjò dànù ni etikun Síríà (Syria). Nigbati ogun mìíràn n gbà ìtọjú ní ilé ìwòsàn ti wọn ṣí n wà àwọn àrin rìn àjò toku ni òkun. Awọn òṣìṣẹ́ ojú omi sọ pé àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Lebanoni, Siria ati Palestine ní wọ́n wà nínú ọkọ náà ti awọn obinrin ati ọmọde wa laarin awọn ènìyàn tí ìyè wọn kò kéré sí aadọjọ. Kò sí ẹní tí o mọ́ òun tó fà iṣẹlẹ burúkú náà. Wọn tún fí ìdí rẹ múlẹ̀ pé ọkọ ojú omi náà ló gbéra ní Minyeh, Lebanon ni ẹgbẹ Tripoli ṣáájú kí o tó ri sí erékùṣù Síríà tí Arwad, ní tosí Tartus. A gbàgbọ́ pé ọkọ ojú omi náà ló nlọ sí Cyprus ṣiwaju kí o tó rí.


Ìjàmbá Ọkọ Ojú-omi Ṣẹlẹ Ní Etikun Síríà

Kò sí ẹní tí o mọ́ òun tó fà iṣẹlẹ burúkú náà. Wọn tún fí ìdí rẹ múlẹ̀ pé ọkọ ojú omi náà ló gbéra ní Minyeh, Lebanon ni ẹgbẹ Tripoli ṣáájú kí o tó ri sí erékùṣù Síríà tí Arwad, ní tosí Tartus. A gbàgbọ́ pé ọkọ ojú omi náà ló nlọ sí Cyprus ṣiwaju kí o tó rí. Àwọn òkú ti kò ní wón ti gbe fún àjọ Red Cross tí ilẹ̀ Lebanoni. Gẹgẹ bí Àjọ UN ṣé sọ, àwọn tó n gbìyànjú láti kọjá omi lati orílẹ-èdè wọnyí ti ọdún 2021 ló fẹrẹ lọpo meji tí ọdun 2020. Bẹẹ, ní ti ọdún yíì tí kọjá àwọn ọdún méjèèjì yìí níbí ti ọdún yíì dé dúró.


Ìjàmbá Ọkọ Ojú-omi Ṣẹlẹ Ní Etikun Síríà

Àwọn òkú ti kò ní wón ti gbe fún àjọ Red Cross tí ilẹ̀ Lebanoni. Gẹgẹ bí Àjọ UN ṣé sọ, àwọn tó n gbìyànjú láti kọjá omi lati orílẹ-èdè wọnyí ti ọdún 2021 ló fẹrẹ lọpo meji tí ọdun 2020. Bẹẹ, ní ti ọdún yíì tí kọjá àwọn ọdún méjèèjì yìí níbí ti ọdún yíì dé dúró. Ní ìbẹrẹ oṣù yìí, ènìyàn mẹfa pẹlú àwọn ọmọdé, tí pàdánù èmi wọ́n nígbà tí ọkọ ojú omi tó gbé wọn rí sí etikun Turkey nígbà tí wọn lọ sí Yúrópù. Àwọn olùṣọ etikun tí orílẹ̀-èdè náà sọ pé awọn àrin rìn àjò to tó ẹtalelaadọrin (73) ní wọ́n tí gbàla lójú omi nínú ọkọ merin. Lekan Orenuga


Ìjàmbá Ọkọ Ojú-omi Ṣẹlẹ Ní Etikun Síríà

Ní ìbẹrẹ oṣù yìí, ènìyàn mẹfa pẹlú àwọn ọmọdé, tí pàdánù èmi wọ́n nígbà tí ọkọ ojú omi tó gbé wọn rí sí etikun Turkey nígbà tí wọn lọ sí Yúrópù. Àwọn olùṣọ etikun tí orílẹ̀-èdè náà sọ pé awọn àrin rìn àjò to tó ẹtalelaadọrin (73) ní wọ́n tí gbàla lójú omi nínú ọkọ merin. Lekan Orenuga


Ààbò Tó Gbopan Yóò Wà Lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà Láìpẹ́ – Àárẹ̀ Buhari

Ààrẹ Muhammadu Buhari ní pẹ̀lú àwọn irú ẹrọ títún àti igbaradi àwọn ọmọ Ogún Nàìjíríà, àìsí ààbò ní Nàìjíríà yóò di òún àtijọ́ láìpẹ́. Ààrẹ Buhari n sọrọ ní ìlú New York lásìkò ìpàdé ránpẹ́ pẹlú Alákóso Àgbà orílẹ-èdè Ireland, Micheal Martin. A o tẹ̀síwájú láti ṣé àjọṣepọ̀ pẹlú àwọn orílẹ̀-èdè káàkiri àgbáyé pàápàá ní lilo ìmọ ẹrọ.” Ààrẹ Buhari sọ pé pẹ̀lú ìrírí l’akoko àjàkálẹ̀-àrùn Covid-19, a dára fún àgbáyé láti ṣiṣẹ́ papọ̀ ju iṣẹ́ adaṣe, fún ìlọsíwájú gbogbo ènìyàn. Ó fi dá àlejò rẹ̀ lójú pé Nàìjíríà yóò sa gbogbo ipá rẹ̀ láti mú àjọṣe àárín òun àti orílẹ̀-èdè Ireland gbámúṣé, pàápàá jù lọ lórí ìpele ẹ̀kọ́, nítorípé ọ̀pọ̀ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ló ń ṣe dáadáa ní orílẹ̀-èdè Ireland, tí wọ́n sì ń ṣiṣẹ́ níbẹ̀. Ọgbẹni Micheal Martin tí sọ fún olórí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà pé Ireland n wà àwọn ọnà láti túbọ̀ mú ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú orílẹ̀-èdè náà lè dáadáa, pàápàá bí Nàìjíríà tí jẹ́ alabaṣepọ Ireland lórí ìṣòwò to tóbi jùlọ ní Áfíríkà. O tún fi kún ọrọ rẹ pé orílẹ-èdè rẹ̀ yóò tẹ̀síwájú ní agbègbè mìíràn bíí iṣẹ́ imọ-ẹrọ, ìlera àti ààbò.


Ó fi dá àlejò rẹ̀ lójú pé Nàìjíríà yóò sa gbogbo ipá rẹ̀ láti mú àjọṣe àárín òun àti orílẹ̀-èdè Ireland gbámúṣé, pàápàá jù lọ lórí ìpele ẹ̀kọ́, nítorípé ọ̀pọ̀ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ló ń ṣe dáadáa ní orílẹ̀-èdè Ireland, tí wọ́n sì ń ṣiṣẹ́ níbẹ̀. Ọgbẹni Micheal Martin tí sọ fún olórí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà pé Ireland n wà àwọn ọnà láti túbọ̀ mú ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú orílẹ̀-èdè náà lè dáadáa, pàápàá bí Nàìjíríà tí jẹ́ alabaṣepọ Ireland lórí ìṣòwò to tóbi jùlọ ní Áfíríkà. O tún fi kún ọrọ rẹ pé orílẹ-èdè rẹ̀ yóò tẹ̀síwájú ní agbègbè mìíràn bíí iṣẹ́ imọ-ẹrọ, ìlera àti ààbò. Àti pé bí ogun ṣé n lo lórílẹ̀ èdè Ukraine ni agbaye ti n wà ọnà abayọ sí ọrọ èpo. Nínú ìpàdé mìíràn pẹ̀lú Alàkóso Àgbà orílẹ̀-èdè Greece, Kyriakos Mitsotakis, bí o ṣé rọ Aarẹ Buhari fun ìfọwọ́sowọ́pọ̀ lórí eto ẹkọ́, ìlera, ààbò àti àwọn òun miiran yàtọ sí èpo àti gaasi. Ààrẹ Buhari sọ pé àkókò re làti bẹrẹ àwọn ọnà tó wúlò láti kojú ipenija ìlera tó wà láìsí àkíyèsí.


Àti pé bí ogun ṣé n lo lórílẹ̀ èdè Ukraine ni agbaye ti n wà ọnà abayọ sí ọrọ èpo. Nínú ìpàdé mìíràn pẹ̀lú Alàkóso Àgbà orílẹ̀-èdè Greece, Kyriakos Mitsotakis, bí o ṣé rọ Aarẹ Buhari fun ìfọwọ́sowọ́pọ̀ lórí eto ẹkọ́, ìlera, ààbò àti àwọn òun miiran yàtọ sí èpo àti gaasi. Ààrẹ Buhari sọ pé àkókò re làti bẹrẹ àwọn ọnà tó wúlò láti kojú ipenija ìlera tó wà láìsí àkíyèsí. O fí kun-un pé òun yóò kó àwọn aṣojú ìṣòwò pẹlú àwọn amòye ìlera, ètò ẹkọ ati bíí èpò àti gáàsì áti lati ṣé àbẹwò sí ẹka aladaani ní Nàìjíríà. Alákóso ìjọba náà rọ Àárẹ̀ Buhari láti ṣabẹwo sí Greece kí àkókò ìjọ̀ba rẹ̀ tó parí. Lekan Orenuga


O fí kun-un pé òun yóò kó àwọn aṣojú ìṣòwò pẹlú àwọn amòye ìlera, ètò ẹkọ ati bíí èpò àti gáàsì áti lati ṣé àbẹwò sí ẹka aladaani ní Nàìjíríà. Alákóso ìjọba náà rọ Àárẹ̀ Buhari láti ṣabẹwo sí Greece kí àkókò ìjọ̀ba rẹ̀ tó parí. Lekan Orenuga


Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Èkó fọwọ́ sí àbádòfin tó rọ̀ mọ́ dídáàbò bò àwọn ẹlẹ́rìí àti àwọn tó fara gbá nínú ìjàmbá

Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko ti fọwọ si abadofin to daabo bo awọn ẹlẹrii ati awọn to fara gba ninu ijamba kan ni Ipinlẹ Eko. Ofin naa ti wọn pe akori rẹ ni, “Abadofin fun Ofin ti yoo pese Ẹtọ fun awọn to ba fara gba ninu Ijamba kan ati awọn Eḷẹrii kan, pẹlu awọn nnkan miiran to jẹ mọ eyi” ni wọn sọ di ofin ninu ijiroro ile naa lọjọBọ (Thursday) eyi ti Oludari Ile naa Aṣofin Mudashiru Ọbasa dari. Ofin naa faaye sile lati pese iranlọwọ to yẹ lati daabo bo awọn to fara gba ninu ijamba kan ati awọn ẹlẹrii kan ti wọn ni awọn iroyin ẹlẹgẹ kan lọwọ, paapaa lati fi okodoro ẹsun kan mulẹ, ti wọn wa n koju awọn ipenija kan lọwọ awọn ẹṣọ alaabo tabi lẹnu igbẹjọ naa. Lara ofin naa fi mulẹ pe,“Olukuluku ati awọn ẹṣọ alaabo lo gbọdọ ri i gẹgẹ bi ojuṣe labẹ ofin lati ṣe iranlọwọ lati gbe ẹni to ba kagbako ijamba ọkọ tabi ikọlu miiran lọ si ile-iwosan to ba sun mọ wọn fun itọsun loju ẹsẹ. Bakan naa ni o tun ka pe, “Ile-iwosan Ijọba tabi aladani gbọdọ pese itọju loju ẹsẹ fun ẹnikẹni to ba fara pa latara ijamba kan tabi ti o fara gbọgbẹ ibọn ati awọn ifarapa to pọ miiran.” O fi mulẹ pe eyikeyii ile-iwosan to ba kuna lati tẹle awọn ikilọ inu ofin yii yoo foju wina ijiya. O ni, “Bi ile-iwosan aladani kan ba gba alaisan kan to kagbako ijamba, lati ṣe itọju rẹ ni lati tete fi to ajọ yii leti laarin ọjọ meji, ki wọn le da owo itọju wọn pada paapaa bi awọn mọlẹbi alaisan naa ko ba lagbara lati san owo naa.” Nigba ti wọn ka abadofin naa lẹẹkẹta ninu ijiroro naa, ti Ile si fọwọ si i, Oludari Ile Igbimọ Aṣofin naa paṣẹ fun Akọwe-agba Ile, Amofin Ọlalekan Ọnafẹkọ lati fi ẹda abadofin naa ṣọwọ si Gomina Babajide Sanwo-Olu lafi fọwọ si i ki o le di ofin amulo.


Ààrẹ Buhari Ṣáájú Ìgbìmọ̀ Ìpolongo Ìbó Ààrẹ Tí Ẹ̀gbẹ̀ APC

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Muhammadu Buhari ní yóò dárí Ìpolongo ìbó Ààrẹ All Progressives Congress, APC. Àwọn àkójọ tó jẹ́ tí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ irinwo le mejilelogun (422) ní Akọ̀wé Ìpolongo ìbó, Ọgbẹni James Faleke tí fí ọwọ sí. Nínú àkójọ náà, Olùdijé Ààrẹ labẹ àsìá APC, Bola Tinubu àti Alága gbogbogbò ẹ̀gbẹ́, Sẹnatọ Abdullahi Adamu ló jẹ́ Igbákejì alága àti Olùdarí ìpolongo ìbó, nígbà tí Igbákejì olùdijé Ààrẹ, Alàgbà Kashim Shettima ní Igbákejì Alága. Gómìnà Ìpínlẹ̀ Plateau ní Olùdarí Gbogbogbò tí ìpolongo náà. Alága ẹgbẹ́ APC tẹlẹ rí, Adams Oshiomhole ní Igbákejì Olùdarí Àgbà, íṣẹ́ (operations) nígbà ti Hadiza Bala Usman ní Igbákejì Olùdarí Gbogbogbò, alabojuto (Admin). Ìwé náà tún fihàn pé gbogbo àwọn Gómìnà APC jẹ́ alàkóso ìgbìmọ̀ ìpolongo ìbó Ààrẹ ní àwọn ìpínlẹ̀ wọ́n àti ìpínlẹ̀ ti wọ́n kò bá ti ní Gómìnà ọmọ ẹgbẹ́, àwọn olùdijé Gómìnà ní àwọn alàkósó.


Gómìnà Ìpínlẹ̀ Plateau ní Olùdarí Gbogbogbò tí ìpolongo náà. Alága ẹgbẹ́ APC tẹlẹ rí, Adams Oshiomhole ní Igbákejì Olùdarí Àgbà, íṣẹ́ (operations) nígbà ti Hadiza Bala Usman ní Igbákejì Olùdarí Gbogbogbò, alabojuto (Admin). Ìwé náà tún fihàn pé gbogbo àwọn Gómìnà APC jẹ́ alàkóso ìgbìmọ̀ ìpolongo ìbó Ààrẹ ní àwọn ìpínlẹ̀ wọ́n àti ìpínlẹ̀ ti wọ́n kò bá ti ní Gómìnà ọmọ ẹgbẹ́, àwọn olùdijé Gómìnà ní àwọn alàkósó. Akọ̀wé Ìgbìmọ̀ Ìpolongo ìbó, Ọ̀gbéní James Faleke gbà gbogbo àwọn tí wọ́n yan lamọran láti gbà ìwé yíyan wọ́n ní olù-ilé ìpolongo ìbó (Campaign Headquarters) ní Abùjá lọ́jọ́ Ajé, ọjọ kẹrindinlọgbọn oṣù kesan-an. Lekan Orenuga


Akọ̀wé Ìgbìmọ̀ Ìpolongo ìbó, Ọ̀gbéní James Faleke gbà gbogbo àwọn tí wọ́n yan lamọran láti gbà ìwé yíyan wọ́n ní olù-ilé ìpolongo ìbó (Campaign Headquarters) ní Abùjá lọ́jọ́ Ajé, ọjọ kẹrindinlọgbọn oṣù kesan-an. Lekan Orenuga


Ẹ Yàgò Fún Àwọn Oníjìbìtì Orí Ẹ̀rọ Ayélujára: SUBEB Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Ṣe Ìkìlọ̀

Ilé Iṣé to n mójú tó ètò ẹkọ káríayé ni ìpínlè Òyó (OYOSUBEB) ti kìlọ fún àwọn tó n wa iṣẹ láti yàgò fún àwọn onijibiti orí ẹrọ ayélujára tó n kéde ààyè igbani ṣíṣe fún ọdún 2022. Ninu atejade láti ọwọ alaga ile iṣẹ náà, Ọmowe Nureni Adeniran ti sọ fún gbogbo awọn ti ọrọ náà bawi wípé iro tó yàtọ sí òtítọ ni irú ìkéde bẹ́ẹ̀. Adeniran wá gba gbogbo ẹni tó n wa iṣẹ láti ṣọra fún irú àwọn onijibiti orí ẹrọ ayélujára tí wọn n paro pe àwọn n ṣiṣe fún ijoba, ti o sì sàlàyé pé tí àsìkò ba to fún ìjọba ìpínlè Òyó láti gba eyan ṣíṣe, ilé iṣẹ SUBEB yóò fi ìkéde síta. Alága SUBEB tún kìlọ fún àwọn tó n wá iṣẹ láti máṣe sàn owó kankan fún ẹnikẹ́ni láti orí ẹ̀rọ ayélujára. O wa tẹnu mọ pé àjọ SUBEB ipinle Òyó yóò gba ònà ẹtọ láti gba àwọn eyan sí iṣẹ yato sí ònà jibiti orí ẹrọ ayélujára to wa níta lásìkò yí. Abiola Olowe Ibàdàn


Àwọn Àdàrí Ẹ̀gbẹ́ Ìwọ̀-oòrùn Áfíríkà gbé ijẹniniya Lórí Ìjọba Alatako Guinea

Gẹ́gẹ́bí iṣé orílẹ̀-èdè Málì ní ìsàmì sí ọjọ́ òmìnìra tó wáyé ní Ọjọ́bọ̀ ní iwájú Olórí Ìjọba Ológun Guinea, Col Mamady Doumbouya, tí àwọn Olùdarí Ìwọ̀-oòrùn Áfíríkà wà ní ìpàdé pajawiri kàn ní New York, níbí Àpéjọ Ìgbìmọ̀ Orílẹ-èdè Àgbáyé (UN General Assembly). Wọ́n gbà ní ìpàdé pajawiri náà láti gbé ìgbésẹ tó lè díẹ̀díẹ̀ lórí ìjọba ológun tí Guinea lórí bí wọ́n ṣé kùnà láti dá àgbàrá pàdà fún ìjọba tiwa-n-tiwa. Lakotan ipade ẹ̀gbẹ́ orílẹ-èdè Ìwọ̀-Oòrùn Áfíríkà tí ń jìjàkadì pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdìtẹ̀ gbajọba àwọn ológun ní ẹkùn náà ní ọdún méjì sẹ́yìn. Ìdí níyì tí ìpàdé pajawiri náà ṣe wáyé ti ijẹni-nípa náà yóò fí máà ṣẹlẹ̀ sí àwọn tí wọ́n ṣé àtìlẹ́yìn fún ìjọba Guinean náà. Málì ní Ológun fí ipá gbà ìjọba ní Oṣù Kẹjọ ọdún 2020 àti Oṣù Karun 2021, tí Guinea wáyé ní Oṣù Kẹsán 2021 ati Burkina Faso ní Oṣù Kíní ọdún kàn náà. Ẹ̀gbẹ̀ orílẹ̀-èdè ìwọ̀-oòrùn (ECOWAS) tí n ṣé àmójúkúrò ijẹni-níyà lile tí wọ́n gbé kalẹ fún ijọba ologun Mali nígbàtí wọ́n ti gbà dá ìjọba padà sí tiwa-n-tiwa ní Oṣù Kẹta ọdún 2024.


Ìdí níyì tí ìpàdé pajawiri náà ṣe wáyé ti ijẹni-nípa náà yóò fí máà ṣẹlẹ̀ sí àwọn tí wọ́n ṣé àtìlẹ́yìn fún ìjọba Guinean náà. Málì ní Ológun fí ipá gbà ìjọba ní Oṣù Kẹjọ ọdún 2020 àti Oṣù Karun 2021, tí Guinea wáyé ní Oṣù Kẹsán 2021 ati Burkina Faso ní Oṣù Kíní ọdún kàn náà. Ẹ̀gbẹ̀ orílẹ̀-èdè ìwọ̀-oòrùn (ECOWAS) tí n ṣé àmójúkúrò ijẹni-níyà lile tí wọ́n gbé kalẹ fún ijọba ologun Mali nígbàtí wọ́n ti gbà dá ìjọba padà sí tiwa-n-tiwa ní Oṣù Kẹta ọdún 2024. Málì àti Guinea ló tí gbà ìwé gbélé-ẹ làti ọwọ àjọ ECOWAS. ECOWAS tí bú ẹnu àtẹ lù bí wọ́n ṣe tí àwọn ọmọ Ogún orílẹ̀-èdè Ivory Coast kàn mọle àti pé o tí pinnu láti ràn àwọn Ààrẹ tí Ghana, Togo ati Senegal lọ sí Mali láti gbà itusilẹ wọ́n ní ọjọ́ Ìṣẹgun, Ọjọ́ kẹtadinlọgbọn Oṣù Kẹsán. Lekan orenuga


Málì àti Guinea ló tí gbà ìwé gbélé-ẹ làti ọwọ àjọ ECOWAS. ECOWAS tí bú ẹnu àtẹ lù bí wọ́n ṣe tí àwọn ọmọ Ogún orílẹ̀-èdè Ivory Coast kàn mọle àti pé o tí pinnu láti ràn àwọn Ààrẹ tí Ghana, Togo ati Senegal lọ sí Mali láti gbà itusilẹ wọ́n ní ọjọ́ Ìṣẹgun, Ọjọ́ kẹtadinlọgbọn Oṣù Kẹsán. Lekan orenuga


Agbára Nínú Ìṣọ̀kan: Ìjọba Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Ṣe Àlàkalẹ̀ Ètò Fún Àyájọ́ Ọjọ́ Òmìnira Orílẹ̀-èdè Nàìjíría

Ìjọba ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ ti la awọn ètò olokan-ojokan kalẹ ni ìgbáradì fún ayajọ ọjọ tí orilẹ èdè Nàìjíríà gba òmìnira, pẹlu àkòrí tó sọ pé ‘Agbara Nínú Iṣọkan’ Ẹni tíi ṣe Komisana fún òrò Ọdọ àti Eré Ìdárayá ni ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seun Fakorede lo sọ èyí nínú atẹjade kan tí o fi ṣọwọ́ sí àwọn oníròyìn ní ìlú ìbàdàn tí ì ṣe olú ìlú ìpínlè Òyó ní ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orilẹ èdè Nàìjíríà. Gẹ́gẹ́ bíi àlàyé rẹ̀, Fakorede je ki o di mímọ pé ayajọ ọdún kejilelogota ti orilẹ èdè Nàìjíríà gba òmìnira ti ọdún yìí yóò bèrè pẹlu ètò ìsìn pàtàkì ni ijọ St Peters Aremo ni ìlú Ìbàdàn ni ọjọ keedogbon osu yìí (25/09/2022) ni déédé agogo mesan owurọ nibi ti àwọn ẹlẹsin kristeni ninu àwọn olóṣèlú àti onísé ìjọba yóò ti péjú láti gbàdúrà fún ilẹ wa. Bákan náà, ìpàdé pàtàkì pẹlu awọn ọdọ yóò wáyé ní aago mewa aaro ọjọ́ ajé (26/09/2022) ní ilé igbimọ Aṣòfin Ìpínlè Òyó. Nígbà tí àwọn ọmọ ilé èkó alakobere àti girama náà yóò máa fi igba gbágà pẹlu ara wọn nínú ìwé kíkọ ni yàrá ìpàdé ile iṣẹ tó n darí ètò Ẹkọ, Sáyẹnsì àti Ìmọ Ẹrọ ni ipinle Òyó, ni owurọ ọjọ Isẹgun (27/09/2022). Atejade naa tun fi hàn pé àwọn oṣiṣẹ ọmọ ológun ni ipinle Òyó náà yóò ṣe eré ìjàkadì ti wọn yóò sì tún ta ‘ayò olópón’. Bákan náà ni ‘irin òmìnira’ ní ọjọ’ bọ (27/09/2022), pẹlu awọn tó di ipò òṣèlú kan tàbí òmíràn mú, awon àgbà oṣiṣẹ ìjọba, oṣiṣẹ OYRTMA, MAN-O-War, awọn ẹṣọ ojú pópó, FRSC ati awọn miran yóò bèrè ní déédé agogo mẹwa owurọ.


Nígbà tí àwọn ọmọ ilé èkó alakobere àti girama náà yóò máa fi igba gbágà pẹlu ara wọn nínú ìwé kíkọ ni yàrá ìpàdé ile iṣẹ tó n darí ètò Ẹkọ, Sáyẹnsì àti Ìmọ Ẹrọ ni ipinle Òyó, ni owurọ ọjọ Isẹgun (27/09/2022). Atejade naa tun fi hàn pé àwọn oṣiṣẹ ọmọ ológun ni ipinle Òyó náà yóò ṣe eré ìjàkadì ti wọn yóò sì tún ta ‘ayò olópón’. Bákan náà ni ‘irin òmìnira’ ní ọjọ’ bọ (27/09/2022), pẹlu awọn tó di ipò òṣèlú kan tàbí òmíràn mú, awon àgbà oṣiṣẹ ìjọba, oṣiṣẹ OYRTMA, MAN-O-War, awọn ẹṣọ ojú pópó, FRSC ati awọn miran yóò bèrè ní déédé agogo mẹwa owurọ. Bẹẹni ìsìn Irun Jumat pàtàkì yóò wáyé ni ọjọ Etì (30/09/2022) ni déédé agogo kan osan pẹlu awọn mùsùlùmí òdodo láti gbàdúrà fún orilẹ èdè Nàìjíríà. Nígbà tí asekagba eto naa yóò wáyé ni ọjọ́ Àbámẹ́ta (01/10/2022) ni pápá iṣere Lekan Salami to kalẹ sí àgbègbè Adamasingba ni ìlú ìbàdàn ni déédé agogo mẹjọ owurọ. Komisana wa rọ àwọn òbí àti alágbàtọ jakejado ìpínlè Òyó láti jòwó àwọn ọmọ wọn láti darapọ mọ́ ètò náà fún yíyan bíi ológun.


Bẹẹni ìsìn Irun Jumat pàtàkì yóò wáyé ni ọjọ Etì (30/09/2022) ni déédé agogo kan osan pẹlu awọn mùsùlùmí òdodo láti gbàdúrà fún orilẹ èdè Nàìjíríà. Nígbà tí asekagba eto naa yóò wáyé ni ọjọ́ Àbámẹ́ta (01/10/2022) ni pápá iṣere Lekan Salami to kalẹ sí àgbègbè Adamasingba ni ìlú ìbàdàn ni déédé agogo mẹjọ owurọ. Komisana wa rọ àwọn òbí àti alágbàtọ jakejado ìpínlè Òyó láti jòwó àwọn ọmọ wọn láti darapọ mọ́ ètò náà fún yíyan bíi ológun. O sì fi dá àwọn òbí àti alágbàtọ lójú wípé ààbò tó péye yóò wá fún àwọn ọmọ wọn, ti ilé ẹkọ tó bá peregede yóò si gba ẹbun relé. Abiola Olowe Ibàdàn


O sì fi dá àwọn òbí àti alágbàtọ lójú wípé ààbò tó péye yóò wá fún àwọn ọmọ wọn, ti ilé ẹkọ tó bá peregede yóò si gba ẹbun relé. Abiola Olowe Ibàdàn


Ìgbáradì fún àyájọ́ Ayẹyẹ ọdún òmìnira orílẹ̀-èdè Nàìjíríà

Bí ayẹyẹ àyájọ́ ọjọ́ òmìnira orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ṣe ń súnmọ́ etílé náà ni ìgbáradì ń lọ ní pẹrẹu. Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà yóò pe ọdún méjìlélọ́gọ́ta ní ọjọ́ kínní, Oṣù Kẹwàá ọdún 2022. Àwọn ológun orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lápapọ̀ ti bẹ̀rẹ̀ sí ní gbáradì fún ayẹyẹ náà Ìgbáradì ọ̀hún bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kẹẹdogun oṣù kẹsàn-án, ọdún 2022, yóò sì parí ní ọjọ́ tí o gbẹ̀yìn oṣù yìí. Díẹ̀ lára àwọn ológun àti àwọn tó farapẹ́ ológun tí o kópa nínú ìgbáradì náà ni ̀áwọn ikọ ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ologun ori omi Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Ológun orí afẹfẹ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Àwọn agbofinro , àwọn Òṣìṣẹ́ alaabojuto ọgba ẹwọn, àwọn ẹ̀ṣọ́ ojú ọ̀nà, àwọn ẹ̀sọ́ fún eto ìwé ìrìnà, àwọn àgùnbánirọ̀, àti àwọn ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ mìíràn. GEORGE ỌLÁYINKÁ AKÍNTỌ́LÁ.


Ètò Mọ̀ọ́kọ-Mọ̀ọ́kà Di Ìrọ̀rùn Ní Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà

Àjọ tí ó ń se àkóso ìlú Àbújá ti wá ojúpọ̀nnà láti ri dájú pé ètò mọ̀ọ́kọ-mọ̀ọ́kà di ìrọ̀rùn fún ará ìlú. Adarí àgbà ní ẹka ètò ẹ̀kọ́, Hajia Hajarat Alayande sàlàyé ọ̀rọ̀ náà pé, àmúgbòòrò ti bá ètò ẹ̀kọ́ tí ó sì mú ọ̀nà ìkọ́sẹ́ ọwọ́ rọrùn fún mùtúmùwà. Ó sàlàyé síwájú pé, ètò náà wà ní ìbámu pẹ̀lú ìlànà Ààrẹ Mulammadu Buhari láti rí dájú pé, ètò ìlé ìsẹ́ wọ̀ gbẹ́ fún mílíọ̀nù mẹ́wàá ọmọ Nàìjíríà wá sí ìmúsẹ. Arábìnrin náà gbé òsùbà fún Mínísítà ìlú Àbújá, Mallam Muhammed Bello fún akitiyan rẹ̀, àtipé ètò náà yóò mú ìmọ̀ ẹ̀kọ́ gbòòrò síi tí yóò sì pèsè isẹ́ ọwọ́ fún àwọn ọmọ orílẹ̀ èdè wa.


Gómìnà Ìpínlẹ̀ Anambra Gbé Ìgbésẹ̀ Akin Lójúnà Síse Àtúnse Ojú Pópó

Gómínà Chukuma Charles Soludo ti se àbẹ̀wò sí ilé isẹ́ tí ó ń rí sí àtúnse òpópónà ti ìjọba àpapọ̀ ní ìlú Àbújá láti se àmúgbòòrò àtúnse ojú ọ̀nà ìpínlẹ̀ náà. Gómìnà, ẹni tí onímọ̀ ẹ̀rọ Rafindadi gba àlejò rẹ̀ gbé oríyìn fún àjọ náà nípa ìlàkààkà rẹ̀ láti se àtúnse àwọn ojú pópó wa àti àmójútó wọn. Ó pèpè fún ìbásepọ̀ tí ó dán mánrán fún síse àtúnse àwọn òpópónà ìpínlẹ̀ rẹ̀. Ó sì se àdéhùn pé, ìfilọ́lẹ̀ àtúnse ọ̀nà yóò gbéra sọ ní ìpínlẹ̀ Anambra ní ọ̀pọ̀ yanturu.


Ilé Isẹ́ Ìfìwé Ráńsẹ́ Ní Adarí Titun

Mínísítà fún ètò ìbá araẹni Sọ̀rọ̀ , ọ̀jọ̀gbọ́n Isa pantami ti bu ọwọ́ lu ìyànsípò ọ̀gbéni Bulus Yakubu gẹ́gẹ́ bíi adelé titun ilé isẹ́ ìfìwé ráńsẹ́ àpapọ̀ ilẹ̀ Nàìjíríà, lẹ́yìn tí wọ́n ti já ewé gbélé rẹ fún Dókítà Ismail Adebayọ. Yakubu, ẹni tí ó jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Takum, ní ìbílẹ̀ Takum, ìpínlẹ̀ Taraba. Ó jẹ́ amòfin, ó sì tún jẹ́ akọ̀wé àgbà ní ilé isẹ́ ìfìwé ráńsẹ́ náà saájú ìyànsípò rẹ̀. Ó jẹ́ ẹni tí ó kójú òsùwọ̀n, àtipé òsìsẹ́ ìjọba tí ó ní ìrírí ni yakubu jẹ́.


Ilé Ìgbìmọ̀ Asòfin Ìpínlẹ̀ kogí Dá Dangote Ní Ọwọ́ Kọ́ Ní Ìbílẹ̀ Méjì

Ilé ìgbìmọ̀ asòfin ìpínlẹ̀ Kogi ti pa àse fún ọ̀gá ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ náà láti dá ilé isẹ́ Dangote dúró ní ìjọba ìbílẹ̀ olamaboro àti Ankpa ní ìpínlẹ̀ Kogi. Eléyìi ́kò sẹ̀yìn ìpalára tí ilé isẹ́ náà ń kó bá àwọn ènìyàn àti àyíká nípa wíwa kùsà. Kọlawọle fi ọ̀rọ̀ náà léde pé, ilé isẹ́ Dangote kò bìkítà nípa àlàáfíà àti ìgbáyégbádùn àwọn ènìyàn àgbègbè náà léyìí tí ó sì ń rí òbítíbitì owó ní àwùjọ náà. Ìgbésẹ̀ náà wáyé lẹ́yìn tí ilé isẹ́ náà ti kùnà láti jẹ́ ìpè ilé ìgbìmọ̀ asòfin, léyìí tí ó pa àsẹ pé, ilé isẹ́ náà gbọdọ̀ fi ara hàn ní tipá-tipá ní ọjọ́ Ajé, ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n osù kẹẹ̀sán ọdún 2022.


Orílẹ̀ Èdè Mali Se Àyájọ́ Ọdún Méjìlélọ́gọ́ta Tí ó Gba Òmìnira

Olórí orílẹ̀ èdè Mali Col. Assimi Goita tí ó jẹ́ alákóso ètò ìjoba fún ọdún méjì gbáko, lẹ́yìn tí ó ti di ọ̀tẹ̀ gba ìjọba, ti dá ìwọ́ ìdùnnú pẹ̀lú àwọn ará ìlú fún ayẹyẹ ọdún méjìlélọ́gọ́ta irú rẹ̀ tí wọ́n gba òmìnira kúrò lọ́wọ́ ìjọba amúnisìn. Ètò náà wáyé ní olú ìlú náà tíí se Bamako. Orílẹ̀ èdè Mali ti ń da ojú kọ dídá ẹyẹ sí láti ọ̀dọ̀ orílẹ̀ èdè àgbáyé látàrí ìdìtẹ̀ gba ìjọba àti kíkùnà gbèdéke ìjọba àgbáyé lórí àsìkò láti se ètò ìdìbò yan olórí titun. Orílẹ̀ èdè Farasé tí ó ti fi ìgbà kan kó ogun ja àwọn alákatakítí ̀ẹ̀sìn fún ọdún mẹ́sà án ní orílẹ̀ èdè Mali ti kó àwọn ọmọ ogun kúrò, léyìi ́tí ó fún orílẹ̀ èdè náà ní ìsèjọba tiwa n tiwa tí ó péye.


Ilé Ìgbìmọ̀ Asòfin Ti Pè Fún Ìdáàbòbò Ìsẹ̀lẹ̀ Omíyalé

Ilé Ìgbìmọ̀ Asòfin ti ké sí ẹka ìjọba tí ó wà fún àmójútó àyíká láti ríi pé wọ́n gbé ìgbésẹ̀ tí ó yẹ láti dènà omíyalé. Ìpè yí wáyé lẹ́yìn tí ọ̀pọ̀ omi ti dá ẹ̀mí àwọn ènìyàn ní ògbodò, tí ó s̀i ba ọ̀pọ̀ oko àti dúkìá jẹ́ ní ìlú jigawa, Kano àti àwọn ìpínlẹ̀ mínràn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Wọ́n pè fún àmójútó ojú ọ̀nà omi àti ẹ̀kọ́ tí ó péye láti dènà irú ìsẹ̀lẹ̀ bẹ́ẹ̀ ní ọjọ́ iwájú. Àgbájọpọ̀ ilé pèpè fún síse ìgúnpá àti ìrànlọ́wọ́ fún àgbègbè tí ìsẹ̀lẹ̀ ìjàm̀bá omi náà sẹlẹ̀ sí àti ìtọ́jú tí ó péye fún àwọn tí ó fi ara káásá níbẹ̀, láti ọ̀dọ̀ ìjọba. Wọ́n sì rọ ìjọba ìpínlẹ̀ tí ọ̀rọ̀ náà kaǹ láti wá ọ̀nà àbáyọ sí irú wàháĺà bẹ́ẹ̀ ní ọjọ́ iwájú.


Ìbásepọ̀ Ọrọ̀ Ajé Tí Ó Múná Dóko Se Pàtàkì Pẹ̀lú Orílẹ̀ Èdè Amẹ́ríkà

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti se àpèjúwe ìbásepọ̀ ọrọ̀ ajé tí ó wà láàrin orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà pẹ̀lú Nàìjíríà gẹ́gẹ́ bí èyí tí ó gbajúmọ̀, tí ó sì dán mánrán. Ó sì se pàtàkì láti ríi pé ìbásepọ̀ náà tẹ̀ síwájú láti mú àlékún bá ọrọ̀ ajé ilẹ̀ Nàìjíríà. Ààrẹ fi ọ̀rọ̀ náà léde níbi ìpàdé àpérò lórí ọrọ̀ ajé ẹlẹ́ẹ̀kẹrìndínlọ́gọ́rin irú rẹ̀ tí ó wáyé ní ìlú Newyork ní ọjọ́bọ̀ osù kẹẹ̀sán ọdún 2022. Ààrẹ Buhari se àpèjúwe orílẹ̀ èdè Nàìjíríà gẹ́gẹ́ bí èyí tí ọrọ̀ ajé rẹ̀ tòbí jù ní ilẹ̀ adúláwọ̀, èyí ló fún un ní ànfààní láti kó ipa tí ó yanjú nínú ètò ọ̀gbìn, Ìlera, Ohun amáyédẹrùn àti ìdàgbàsóke ìmọ̀ ẹ̀rọ.


Àjọ NGO Pè Fún Ìpè Àlààfíà Ní Gbogbo Orílẹ̀ Èdè

Àjọ tí kìí ṣe ti Ìjọba, the International Society of Media in Public Health (ISMPH) ti rọ gbogb àgbáyé láti jẹ́kí àlààfíà jọba. Ó sọ pé àlààfíà jẹ́ ìgbìyànjú àpapọ̀, kí a gba àlààfíà láàyè. Èyí wà nínú ọ̀rọ̀ kan tí ó jẹyọ ní ojó Ọjọ́rú láti ọ̀dọ Olùdarí àti olùdásílẹ̀ ẹgbẹ́ kan, Ìyáàfin Mojí Makànjúọlá lórí ayeye Ọjọ́ Àlààfíà Káríayé. Olùdásílẹ̀ ẹgbẹ́ àti Ààrẹ ẹgbẹ́ àwọn obìnrin oniroyin, National Association of Women Journalists(NAWOJ), fi kun pé; Ó jẹ́ ojúṣe gbogbo ènìyàn láti jẹ́kí àlààfíà jọba èyítí ó sọ pé yóò jẹ́ ìrànlọ́wọ́ sí ipò ọpọlọ pípé ti gbogbo ènìyàn ní àyíká wa. Ọjọ́ àlààfíà Káríayé ni wọ́n fi lọ́lẹ̀ ní ọdún 1981 tí a sì ń se àkíyèsí àti ayẹyẹ rẹ̀ ní gbogbo ọjọ́ kọkànlélógún, Oṣù Kẹsàn ọdọọdún káàkiri gbogbo àgbáyé. Ọjọ́ kan ni gbogbo àgbárí-jọpọ̀ àgbáyé yà sọ́tọ̀ fún àlààfíà tí gbogbo àgbáyé sì ń bọ̀wọ fún ọjọ́ náà tí kò gbọdọ̀ sí ogun, ìpáǹle tàbi wàhálà Kankan kárí ayé.


Olùdásílẹ̀ ẹgbẹ́ àti Ààrẹ ẹgbẹ́ àwọn obìnrin oniroyin, National Association of Women Journalists(NAWOJ), fi kun pé; Ó jẹ́ ojúṣe gbogbo ènìyàn láti jẹ́kí àlààfíà jọba èyítí ó sọ pé yóò jẹ́ ìrànlọ́wọ́ sí ipò ọpọlọ pípé ti gbogbo ènìyàn ní àyíká wa. Ọjọ́ àlààfíà Káríayé ni wọ́n fi lọ́lẹ̀ ní ọdún 1981 tí a sì ń se àkíyèsí àti ayẹyẹ rẹ̀ ní gbogbo ọjọ́ kọkànlélógún, Oṣù Kẹsàn ọdọọdún káàkiri gbogbo àgbáyé. Ọjọ́ kan ni gbogbo àgbárí-jọpọ̀ àgbáyé yà sọ́tọ̀ fún àlààfíà tí gbogbo àgbáyé sì ń bọ̀wọ fún ọjọ́ náà tí kò gbọdọ̀ sí ogun, ìpáǹle tàbi wàhálà Kankan kárí ayé. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àjọ Fáfitì Lápapọ̀ Pé Ìpè Láti Mase Fòpin Ṣí Ìyansẹ́lódì Ní Ilé Ẹjọ́

Àjọ Fáfitì Lápapọ̀ (ASUU) ti sọ fún agbẹjọro rẹ, Ògbéni Femi Falana, láti rọ ilé ẹjọ láti máṣe fopin ṣí Ìyansẹ́lódì olosù méje rẹ tó ń lọ lówó nítorí ilẹ ẹjọ́ gíga orílè- èdè yìí’ tí kàńpá fún wọn láti so Ìyansẹ́lódì rọ̀. Eléyìí di mímọ̀ fún ilé iṣẹ Voice of Nigeria láti ọwó akòwé àgbà ti Committee Of Vice Chancellors of Nigerian Universities (CVCNU), Ọjọgbọn Yakubu Ochefu ni alẹ́ ọjó ọjọ́rú nígbàtí ìgbẹ́jọ́ náà parí. Ojogbon Yakubu Ochefu sọ wípé àjọ ASUU jẹ àjọ tí yoo gbọ́ràn ṣí àṣẹ ìjọba nígbàtí o bá ń já fún ẹ̀tọ́ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ rẹ, yóò sì rí wípé gbogbo rẹ yọrí si èbúté ogo nigbati won ba n rọ ilé ẹjọ lati se ohun ti wọn fẹ ni ọjó Ọjọ́bọ̀. Ilé Ìṣẹ́ Voice of Nigeria gbìyànjú láti bá Alága ASUU ,Comrade Emmanuel Osodeke sọrọ léyìn ìgbẹ́jọ́ ọjó ọjọ́rú, sùgbón pàbó ló já sí. . Àwọn omo ẹgbẹ́ ASUU bẹrẹ Ìyansẹ́lódì ní ọjó Kẹrìnlá, oṣù Kejì ọdún yìí lórí gbígba wọlé ètò Integrated Personnel Payroll Information System (IPPIS) ti Ìjọba gégébí ọ̀nà tí ìjọba fẹ lò láti máa sanwó fúnwọn àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ nkàn míràn tí wón tún n bèrè lówó ìjọba tí ìjọba kòsí ti dáwọn lohùn tí àwọn náà kòsí padà sẹ́nu Isẹ́ wọn.


Ilé Ìṣẹ́ Voice of Nigeria gbìyànjú láti bá Alága ASUU ,Comrade Emmanuel Osodeke sọrọ léyìn ìgbẹ́jọ́ ọjó ọjọ́rú, sùgbón pàbó ló já sí. . Àwọn omo ẹgbẹ́ ASUU bẹrẹ Ìyansẹ́lódì ní ọjó Kẹrìnlá, oṣù Kejì ọdún yìí lórí gbígba wọlé ètò Integrated Personnel Payroll Information System (IPPIS) ti Ìjọba gégébí ọ̀nà tí ìjọba fẹ lò láti máa sanwó fúnwọn àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ nkàn míràn tí wón tún n bèrè lówó ìjọba tí ìjọba kòsí ti dáwọn lohùn tí àwọn náà kòsí padà sẹ́nu Isẹ́ wọn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ilé Iṣẹ́ Ìgbóhùn Sáfẹ́fẹ́ Fọwọ́sowọ́pọ̀ Pẹ̀lú Ìjọba Ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ Fún Ìpèsè Ètò Ẹ̀kọ́ Tó Yanrantí

Gbajúgbajà ilé Iṣẹ́ igbohun safefe kan ni Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti fi èròngbà rẹ hàn pé òun ti ṣetan láti fowosowopo pẹ̀lú ìjọba ìpínlè Òyó fún idasilẹ ètò ẹkọ onimọ ẹrọ. Ẹni tíi ṣe Olórí ẹkùn gúsù iwọ oòrùn ilé iṣẹ Agbohun safefe Globacom, Adéwálé Adiatu ló ṣe afọmọ ọrọ yìí ni ọfisi Alága to n ri sí ìpèsè Ètò Ẹkọ Kari ayé níbi tí o salaye pàtàkì ẹkọ to yanranti gẹgẹ bí ònà lati mu ojutu de ba ìṣòro àwùjọ. Adiatu wá sọ dájú wípé, ilé iṣẹ agbohun safefe Globacom ni onírúurú awọn ohun èlò láti fi kẹkọọ lórí ẹ̀rọ ayélujára ati wipe ilé iṣẹ náà ní ìgbàgbọ pé pe ìjọba ìpínlè Òyó yóò mú ànfààní náà lo. Nigba tí o n feesi, Alága Ètò Ẹkọ Kárí ayé ni ìpínlè Òyó, Ọmowe Nureni Adeniran jẹ kí o di mímọ pé ìjọba ìpínlè Òyó mu ọrọ ètò ẹkọ lokunkundun ti o sì n gbiyanju lati rí dájú wípé gbogbo ọmọ ló ni oore ọfẹ ẹkọ tó yè kooro jake jado Ìpínlè Òyó. Adeniran tun tẹnu mọ pé ìpínlè Òyó náà mọ pàtàkì ẹkọ, ti wọn sì ṣetan láti lò gbogbo anfaani ti ẹkọ nípa imo ẹrọ mú wá fún àṣeyọrí gbogbo ọmọ ni ìpínlè Òyó. O wa fi àsìkò náà dà ile iṣẹ agbohun safefe náà lójú pé ìjọba tí ṣetan láti bá ilé iṣẹ Globacom àti ilé iṣẹ́ yoowu tó bá fẹ bá wọn da owo pọ fún ìpèsè ẹkọ tó yanranti.


Nigba tí o n feesi, Alága Ètò Ẹkọ Kárí ayé ni ìpínlè Òyó, Ọmowe Nureni Adeniran jẹ kí o di mímọ pé ìjọba ìpínlè Òyó mu ọrọ ètò ẹkọ lokunkundun ti o sì n gbiyanju lati rí dájú wípé gbogbo ọmọ ló ni oore ọfẹ ẹkọ tó yè kooro jake jado Ìpínlè Òyó. Adeniran tun tẹnu mọ pé ìpínlè Òyó náà mọ pàtàkì ẹkọ, ti wọn sì ṣetan láti lò gbogbo anfaani ti ẹkọ nípa imo ẹrọ mú wá fún àṣeyọrí gbogbo ọmọ ni ìpínlè Òyó. O wa fi àsìkò náà dà ile iṣẹ agbohun safefe náà lójú pé ìjọba tí ṣetan láti bá ilé iṣẹ Globacom àti ilé iṣẹ́ yoowu tó bá fẹ bá wọn da owo pọ fún ìpèsè ẹkọ tó yanranti. Abiola Olowe Ibàdàn


Nottingham Forest Jẹrí Sí Ìfarapa Dennis Agbábọ́ọ̀lù Nàìjíríà

Nottingham Forest ti jẹrí ṣí Ìfarapa Emmanuel Dennis ògbóntarìgì agbábọ́ọ̀lù ọmọ Nàìjíríà tó yẹ kó gbá bóòlù pẹ̀lú orílè-èdè Algeria ní ọ̀sẹ̀ tóńbọ̀ nínú ìdíje ọlọ́ọ̀rẹ́sọ̀rẹ́ sùgbón wón ti fi agbábọ́ọ̀lù Gift Saviour rọ́pò rẹ̀ báyìí. Àwọn olólùfẹ̀ eré bóòlù sọ wípé irọ́ ni agbábọ́ọ̀lù náà n pa, kòfẹ́ kópa fún orílẹ̀-èdè rẹ̀ ni, ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Forest wá ko yọ wípé kòríbẹ̀. Nínú ìwé àtẹ̀jáde ránpẹ́ tí wọn kọ, wọn sọ pé wón ti pe Taiwo Awoniyi fún ìdíje náà tí yóò wáyé ní ọjó Ajé, ọjó kẹtàdínlọ́gbọ̀n, ní aago mẹ́jọ lálẹ́ ti àkókò ti ilẹ̀ UK. Dennis ẹni tí wọ́n ní kí o wá sojú fún ẹni tó ní ipalara-Henry Onyekuru sùgbón tí ó yani lẹ́nu nítorí òun náà ti ní Ìfarapa. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Dídé Uzoho Àti Ebube Sí Ìpàgọ́ Jẹ́ Kí Gbogbo Àwọn Tí Wọ́n Fìwépè Pé Pérépéré

Francis Uzoho àti Ebube Duru ti darapọ̀ mọ́ àwọn ẹlẹgbẹ́ wọn tí wọ́n wà ní Ìpàgọ́ fún ìdíje ọlọ́ọ̀rẹ́sọ̀rẹ́ pẹ̀lú orílè-èdè Algeria. Gbogbo àwọn mẹ́rìnlélógún tí wọ́n fìwépè ni wọ́n ti dé pẹ̀lú àwọn méjèjì tó ṣẹ̀ṣẹ̀ dé. Àwọn agbábọ́ọ̀lù náà nìwọ̀nyí: Maduka Okoye, Francis Uzoho, William Troost-Ekong, Kenneth Omeruo, Chidozie Awaziem, Ola Aina, Calvin Bassey, Zaiducaptain Ahmed Musa, Sanusi, Kevin Akpoguma, àti Ozoronwafor. Àwọn yókù ni: Wilfred Ndidi, Raphael Onyeka, Alex Iwobi, Frank Onyedika, Moses Simon, Taiwo Awoniyi, Chidera Ejuke, Dessers, Terem Moffi, Ademola Lookman, Adebayo, Gift Saviour àti Ebube Duru. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àna ọmọbìnrin Ààrẹ Bùhárí Jáde Pẹ̀lú Ipò Kíní Ní Fáfitì Ní Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì

Àna ọmọbìnrin Ààrẹ Bùhárí, Mrs Zahra Bùhárí ti jáde pẹ̀lú Ipò Kíní ní Fáfitì kan ní ìlú ọba -UK. Ó jáde pẹ̀lú ipò kínní nínú ìmọ̀ ẹ̀kọ́ Architectural Science. Aya Ààrẹ, Aisha Buhari ló sọ eléyìí di mímọ lórí ẹ̀rọ ayélujára social media ní ọjó ìṣẹ́gun. Bákannáà, ní odún mẹ́ta sẹ́yìn, aya Ààrẹ ṣàfihàn aworan àwọn ọmọ rẹ̀ tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣetán ní àwọn ifáfitì ní ìlú ọba- United Kingdom. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


2023: Àwọn Ọmọ Ẹgbẹ NNPP Mẹ́rin Kéde Ìdarapọ̀ Wọn Mọ́ Olùdíje Ààrẹ Ẹgbẹ́ APC

Ní ọjọ ọjọ́rú, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ New Nigeria Peoples Party (NNPP) mẹ́rin ní Ìpínlè Ọ̀sun kéde ìsàtìlẹ́yìn Òǹdíje Ààrẹ nínú ẹgbẹ́ òṣèlú APC, Ọ̀gbẹ́ni Senator Bọ́láTinúbú. Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ mẹ́rin ọ̀hún nìyì: Clement Bamigbola, láti Osun Central Senatorial candidate; Bolaji Akinyode, Osun West Senatorial zone; Olalekan Fabayo àti Oluwaseyi Ajayi ti Boluwaduro/Ifedayo/Ila, àti Ijesa South Federal Constituencies bakanna. Wọ́n gbé ìgbésẹ yìí nítorí wọn kò ní ìgbàgbọ nínú Òǹdíje Ààrẹ NNPP , Senator Rabiu Kwankwaso mọ́ àti bí ó se ń ndari wọn látòkè wá kò jẹ́ kó yé wọn. Nígbàtí ó n bá àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀ ní Òsogbo, Ọ̀gbẹ́ni Bamigbola fi léde pé gbogbo àwọn nkan tó n ṣẹlẹ̀ nínú ẹgbẹ́ wọn tí wọn kò fẹ pàápàá latọ̀dọ̀ olórí wọn ló jẹ kí wọ́n gbé ìgbésẹ akin náà, àwọn alátilẹyìn wọn ṣì ti ní kí wọ́n máa lọ, àwọn wá léyìn wọn bí iké. Ó fi kun pé, ìṣàkóso àti ìjọba rere pẹ̀lú mùndùnmúndùn ìjọba àwarawa yóò jẹ́ tiwọn lábẹ́ ìjọba Ààrẹ Tinubu tí ó bá leè wọlé . Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Opẹ́ o! Olosere Jim Iyke Jẹ Oyè Ní Orílẹ̀ Èdè Ghana

Gbajúmò òṣèré nì , Jim Iyke ni wọ́n ti fi jẹ òye tí àkòrí rẹ̀ ń jẹ́ “OHADIKE 1 OF NDIGBO” láti ọwọ́ HRH Dr AMB. Chuwudi J Ihenetu, Ezi Ndibgo Ghana, dáa lọ́lá ní orílè-èdè Ghana. Oyè náà ni wọ́n fi dáa lọ́lá ní àyájọ́ ọdún Iṣù wọn tí o wáyé ní ọjọ́ Àìkú, oṣù kẹ̀sán án, ọdún 2022. Bí HRH Dr AMB. Chuwudi J. Ihenetu, se ṣọ, ó ní wọn fi òye náà dáa Lola fún imoriri iṣẹ́ takuntakun, àseyege àti ìfaraẹnijì rẹ̀ fún ilẹ̀ Adúláwọ̀ àti àwọn ẹ̀yà Igbo lápapọ̀. Arákùnrin ọmọ ọdún márún dín ladota náà, James Ikechukwu Esomugha, ti wọ́n mọ̀ sí, Jim Iyke, jẹ́ òṣèré àti Olùdarí eré ní orílè èdè Nàìjíríà.


Bí HRH Dr AMB. Chuwudi J. Ihenetu, se ṣọ, ó ní wọn fi òye náà dáa Lola fún imoriri iṣẹ́ takuntakun, àseyege àti ìfaraẹnijì rẹ̀ fún ilẹ̀ Adúláwọ̀ àti àwọn ẹ̀yà Igbo lápapọ̀. Arákùnrin ọmọ ọdún márún dín ladota náà, James Ikechukwu Esomugha, ti wọ́n mọ̀ sí, Jim Iyke, jẹ́ òṣèré àti Olùdarí eré ní orílè èdè Nàìjíríà. Ó tilẹ̀ gbé eré alárinrin kan jáde ní ọdún 2021 tí àkòrí rẹ̀ ń jẹ́ “Ijẹ́rìí Búburú” – ‘Bad Comments’ . Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ó tilẹ̀ gbé eré alárinrin kan jáde ní ọdún 2021 tí àkòrí rẹ̀ ń jẹ́ “Ijẹ́rìí Búburú” – ‘Bad Comments’ . Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ilé ìgbìmọ̀ Aṣòfin ti bẹ̀rẹ̀ Ìwádìí nípa Àgùnbánirọ̀ tí ọmọ orílẹ̀-èdè Chinese dá ẹ̀mí rẹẹ̀ légbodò.

Ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin àpapọ̀ ti pàṣẹ ìwádìí lati tọ pínpín ikú tí o pá àgùnbánirọ̀ tí o pàdánù èmi rẹ ni ìpínlè Kano. Ará bìnrin náà èyí tó njẹ omidan Ummulkulthum Buhani pàdánù èmi rẹ nínú ilé rẹ Janbulo, Dorayi Babba ni ìbílè Gwale ti ìjọba kano. Olóògbé náà ní èmi rẹ jábó láti ọwọ, ògbéni Geng Quanrog, tó wá láti ìlú Chinese,ni dédé agọ mésàn àbò alé. Àṣẹ yìí wáyé ọrọ ipe pajawiri lórí ohun tí nlọ l’arin ìlú àti kókó pàtàkì láti wádií.Ọnarebu Kabiru Alhassan Rirum pàṣẹ láti dáwọ́ iṣẹ dúró ní ilẹ̀ iṣẹ awọn Chinese náà, titi dì gba ti ìdájọ́ yóò wáyé.


Ariwoola di Adájọ́ Àgbà Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà – Àwọn ìgbìmọ̀ aṣòfin.

Àwọn aṣòfin àgbà orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí fi owó fi sí Adájọ Àgbà Olukayode Ariwoola gégé bí adájọ àgbà fún orílẹ-èdè Nàìjíríà. Èyí wáyé lẹhin ìfọ̀rọ̀wéró pẹ̀lú rẹ ní ìlú Abuja lójórú, ọjọ́ kánkànlẹ́lógún ọdún yìí. Ariwoola nínú òrò ìdáhùn rẹ, kọ tó gbà wọlé,oni òpó idojukọ to wáyé láàrin ilé ẹjọ ni wípé a yí wà ìdí òrò ni kikun. O rọ àwọn ìgbìmò ásòfin lati,ma bú ọ tẹ lù àwọn owó tó ni ṣe pẹlú àwọn adájọ, láti lè jẹ kí wọn ṣiṣẹ wọn dáradára.


Ẹ̀tàdílọ́gọ́rin UNGA: Àwọn Adarí orílẹ́-èdè Nàìjíríà Sòrò Ìdágbére.

Ààrẹ Muhammed Buhari ti pinnu láti rí wípé ètò ìdìbò orílẹ̀-èdè Nàìjíríà yóò ni àlàfíà, ìrònú,ati ìwúrí nínú,ni eyi ti àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà yóò yan adarí ti wọn ba fè. Nínú òrò ìdágbére rẹ sí àjọ ìrẹ́pọ̀ àgbáyé nínú ìpàdé gbogbogbòò tí lọ lọ́wọ́.Ó fí dì rẹ múlẹ̀ wípé lọdun tó nbọ̀ aṣojú tuntun ní yóò sọ jù orílẹ-èdè Nàìjíríà . Nínú òrò ìparí rẹ,ààrẹ rọ gbogbo àwọn adarí lati gbé, òfin àlàfíà, ọ̀wọ́, àti ìwà ọmọlúàbí láàrín a ra wọn.


Ilé Ẹjọ́ Òṣìṣẹ́ Pàṣẹ Kí Fásítì Dáwọ Ìyànsẹ́lódí Dúró.

Ilé Ẹjọ́ Òṣìṣẹ́ tí orilẹ́-èdè ni ìlú Abuja, tí pàṣẹ wípé kí ẹgbẹ́ àwọn olùkọ tí Fásítì orílẹ̀-èdè Nàìjíríà dáwọ́ ìyànsẹ́lódí tó nlọ lọ́wọ́ láti oṣù keje sẹyìn. Mínísítà fún àwọn òṣìṣẹ́ and gbigba ni siṣẹ , Onísègùn Chris Ngige,ti sojú ìjọba Nàìjíríà, tí pẹ ejò láti wá ìyanú sí ọrọ Ìyànsẹ́lódí to nlọ lọwọ pẹlú ẹgbẹ́ ASUU.


A tún Olùdarí Egbé òsèlú Àlátakò Orílẹ̀-èdè Tunisia Ṣílẹ̀ Lẹ́yìn òpòlopò Íwádìí Àti Ìfọ̀rọ̀wéró

A tún Olùdarí Egbé òsèlú Àlátakò Orílẹ̀-èdè Tunisia Ṣílẹ̀ Lẹ́yìn òpòlopò Íwádìí Àti Ti Ìfọ̀rọ̀wéró Olùdarí Egbé òsèlú Àlátakò orílẹ̀-èdè Tunisia gba ìtùsílẹ́ lẹhin ọpọlọpọ ifọ́rọ́werọ́ àti ìbéèrè láti ọ dọ àwọn tó n ṣàkoso ìwà ìbàjẹ́, ni ọjọ́ ìsẹgun,lori èsún ìkówó pàmò, àti ìwà ìbàjẹ́ . Rachad Ghannouchi,eni okanlelogorin, Olùdarí ẹgbẹ́ òsèlú ẹsìn isilamu,ni wọ́ gbà láti padà sílé, lẹyìn wákàtí mésàn gbígbọ́ láti ẹnu rẹ̀


Ọkọ́ Tuntun Mẹ́wà Fún àwọn Ọlọ́pàá Ìpínlè Óyo.

Gómìnà ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́,Seyi Makinde fi ọkọ̀ tuntun mewa tá àwọn ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ lọrẹ fún ìtèsíwájú ètò àbò tó péye. Gómìnà Makinde ṣe èyí nínú ìfọ̀rọ̀wérọ̀ to wáyé ni ilé iṣé ìjọba tó wà ní Agodi ni Ibadan. Nínú òrò ìdúpé rẹ, kọmísọ̀nà àwọn Ọlọ́pàá ni ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́,CP Adebowale William, dùpẹ̀ púpò lówó Gómìnà fún ìrànlọ́wọ́ rẹ,ti àwọn Ọlọpa Ìpínlè náà ti jáfàní àti pi pèsè àwọn ohun ètò ààbò lórísirísi. O tẹnu mọ wípé, ọ̀nà tí ogbó àti ọpọlọ ti Ìpínlè náà ló ṣe ìrànlọ́wọ́ láti di ìwà ìbàjẹ́ kú. O bẹrẹ fún ìrànlọ́wọ́ àkòtun láti ọwọ́ ìjọba ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ fún ìtèsíwájú to jù bà yìí ló


Mo Yan Dembos, Gégé Bi Olùdarí Tuntun Fún Ilé Iṣé NTA: Ààrẹ Buhari.

Ààrẹ Muhammed Buhari ti yan Ògbeni Salihu Abdulhamid Dembos, gégé bí Olùdarí tuntun ati ọgá àgbà pátá fún ilé iṣé telifisan àpapọ̀,NTA. Mínísítà fún ìròyìn àti àṣà ,Alhaji láì Mohammed sọ èyí ni ọjọ ojórú,ni ilú Abuja. Títí di àkókò yíyan Ògbeni Dembos , óhun ni ọgá àgbà fún ẹka ìtajá fún ilé iṣé NTA. Ògbéni Dembos tí sì ṣe fún ògún odún gégé bí oníròyìn,o jẹ alákòso NTA fún ọdún méjì, ní ìlú lokoja ati kano, àti Olùdarí fún ìlú Kaduna pẹlu àti bẹbẹ lọ. Oyébísí Adégbíté.


Ààrẹ Buhari Yan Dembos Gẹ́gẹ́ Bí Olùdarí Àgbà Ìlé-íṣẹ́ NTA

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí yan ọ̀gbẹ́ni Salihu Abdulhamid Dembos gẹ́gẹ́ bí Olùdarí Gbogbogbò/Adari Àgbà tí iṣẹ́ tẹlifíṣọ̀n Nàìjíríà (NTA). Mínísítà fún ètò ìròyìn àti àṣà, Alhaji Lai Mohammed, ló kede iyansipo náà nínú àtẹ̀jáde kàn ní Abùjá Olú ìlú orílẹ-èdè yíì ní Ọjọ́rú. “Iyansipo náà jẹ́ èyí tí yóò ṣe ní ọdún mẹ́ta ní ìbẹrẹ ìṣàkóso náà.” Ọgbẹni Dembos lo tí jẹ́ Alákóso Àgbà ní ẹka itaja, NTA tẹlẹ rí. O tún tí ṣiṣẹ́ gẹgẹ bí Alákóso Gbogbogbò tí àwọn Ibusọ NTA méjì ní Lokoja ati Kano; ati bí Olùdarí àgbègbè (Zonal Director), NTA, Kaduna láàrin ogún ọdún rẹ ni ilé-iṣẹ́ náà. Lekan orenuga


Àwọn Eléré Ìdárayá Àgbáyé Fí Orúkọ Tobi Amusan Sí Ìwé Ìtàn

Àwọn alákòóso èré ìdárayá ní àgbáyé tí fi orúkọ Tobi Amusan ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí o n sáré fogi-fogi ìyẹn ti 100m hurdles sí ìwé ìtàn àgbáyé ni 2022. Nínú àlàyé kàn ní ọjọ Ìṣẹgun, ẹgbẹ́ eléré Ìdárayá náà tún fọwọ́sí àwọn méjì míràn tíì ṣé, Mondo Duplantis ati Sydney McLaughlin. Gbogbo àwọn ifakọyọ wọ́n tí o wáyé ní bí eré-ìdárayá Àgbáyé tó wáyé ní Oregon, Amẹ́ríkà ní Oṣù Keje. “Àwọn eleto ìgbà orúkọ sílẹ̀ àgbáyé ti a ṣeto nipasẹ bí Tobi Amusan, Mondo Duplantis ati Sydney McLaughlin ni bí awọn èré ìdíje ti wọn ṣe níbí èré ìdárayá gbáyé Oregon22 tí jẹ́ ifọwọsi. Amusan lo sa èré fogi-fogi to sí parí ni àkókò tó kéré jùlọ lágbayé ìyẹn ní 12.12mins. Duplantis ni tirẹ̀ parí ní àkókò perete 6.21m, ti McLaughlin náà fí akọyọ ni iṣẹju 50.68 ní bí tó ti sáré fogi-fogi oni 400m.


“Àwọn eleto ìgbà orúkọ sílẹ̀ àgbáyé ti a ṣeto nipasẹ bí Tobi Amusan, Mondo Duplantis ati Sydney McLaughlin ni bí awọn èré ìdíje ti wọn ṣe níbí èré ìdárayá gbáyé Oregon22 tí jẹ́ ifọwọsi. Amusan lo sa èré fogi-fogi to sí parí ni àkókò tó kéré jùlọ lágbayé ìyẹn ní 12.12mins. Duplantis ni tirẹ̀ parí ní àkókò perete 6.21m, ti McLaughlin náà fí akọyọ ni iṣẹju 50.68 ní bí tó ti sáré fogi-fogi oni 400m. Amusan ọmọ ọdún mẹẹdọgbọn ní ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àkọkọ tí yóò gbà àmì Wúrà wa lè. To sí tún gbà ti ilẹ Adúláwọ̀ àti Commonwealth òun lẹni akọkọ ti yóò ṣe irú rẹ̀. Láìpẹ́ yìí ní orílẹ̀-èdè yìí bu ọla fún un, bí wọ́n ṣe fún ni Officer of the Order of the Niger, OON nípasẹ Ààrẹ Muhammadu Buhari.


Amusan ọmọ ọdún mẹẹdọgbọn ní ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àkọkọ tí yóò gbà àmì Wúrà wa lè. To sí tún gbà ti ilẹ Adúláwọ̀ àti Commonwealth òun lẹni akọkọ ti yóò ṣe irú rẹ̀. Láìpẹ́ yìí ní orílẹ̀-èdè yìí bu ọla fún un, bí wọ́n ṣe fún ni Officer of the Order of the Niger, OON nípasẹ Ààrẹ Muhammadu Buhari. Lekan Orenuga


Orílẹ-èdè Nàìjíríà Gbero Làti Pa Ìyè Owo Ti O To Ẹdẹgbẹta Bílíọ̀nù Náírà (N500b) Ni Ọdun 2023

Ìgbìmọ̀ Ibaraẹnisọrọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, NCC ti ṣe àfihàn ètò rẹ̀ láti ṣé ipilẹṣẹ tó jù ẹdẹgbẹta biliọnu náírà (N500b) ní ọdún 2023 nípasẹ 5G spectrum. Igbákejì Alága Alase tí NCC, Ọjọgbọn Umar Danbatta, fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ ni Abùjá, Olú-ìlú Nàìjíríà ní ìpàdé ibaraẹnisọrọ lórí 2023-2025 Medium-Term Expenditure Framework , MTEF, àti Fiscal Strategy Papers , FSP ètò náà ló wáyé ní ipasẹ̀ Ìgbìmọ̀ Aṣojú Ṣofin ẹka ti Ìṣúná owo lórílẹ̀ èdè yìí Danbatta sò pé owó yóò wọlé nípa títà 5G spectrum méjì ní ọdún 2023. O tún fi hàn pé NCC ti ṣe ìgbà le ẹtadinlọgọta bílíọ̀nù náírà (N257b) ní Q1 tí 2022, nígbà tí o din díẹ ni ìgbà bílíọ̀nù náírà (N195b) tí a fi ránṣẹ́ sí àpò owó ìjọ̀ba. Ọgá NCC náà ṣàlàyé pé láti oṣù kẹrin sí oṣù kẹjọ, bílíọ̀nù mejidinlaadọrun náírà (N318 billion) tí jáde nígbà tí a sì fi Ìgbà lè mẹrinla bílíọ̀nù náírà (N214) ranse. Gẹgẹ bí Danbatta ṣé sọ, owó náà là ti rí nípa títa 5G spectrum méjì tí ìyèérẹ̀ jẹ́ $263 mílíọ̀nù ati $273 mílíọ̀nù owó o kéré. “NCC láti 2017 sí 2021 tí tún fí ẹgbẹrin din díẹ billion náírà (N799) a tí fí irinwo le díẹ̀ billion náírà (N423) ránṣẹ́ sí ìjọba.


Ọgá NCC náà ṣàlàyé pé láti oṣù kẹrin sí oṣù kẹjọ, bílíọ̀nù mejidinlaadọrun náírà (N318 billion) tí jáde nígbà tí a sì fi Ìgbà lè mẹrinla bílíọ̀nù náírà (N214) ranse. Gẹgẹ bí Danbatta ṣé sọ, owó náà là ti rí nípa títa 5G spectrum méjì tí ìyèérẹ̀ jẹ́ $263 mílíọ̀nù ati $273 mílíọ̀nù owó o kéré. “NCC láti 2017 sí 2021 tí tún fí ẹgbẹrin din díẹ billion náírà (N799) a tí fí irinwo le díẹ̀ billion náírà (N423) ránṣẹ́ sí ìjọba. “Ida mẹta ọgọrùn ni ero awon (75%) ni ọdun 2025. Tí àwọn sí ní ìrètí ìdá méjì ọgọrùn ni òpin ọdún 2022. Ọjọgbọn Danbatta gbà àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nímọ̀ràn láti ló nọ́mbà ìpè pajawiri 112 lati fí lédè ìjàmbá iná, ìjàmbá mọto, ati bẹẹbẹ lọ ati nọmba ọfẹ kan, 622, lati ṣé ifisun àwọn ẹdùn ọkàn wọ́n lórí àwọn ọran tí o jẹmọ́ ìpè.


“Ida mẹta ọgọrùn ni ero awon (75%) ni ọdun 2025. Tí àwọn sí ní ìrètí ìdá méjì ọgọrùn ni òpin ọdún 2022. Ọjọgbọn Danbatta gbà àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nímọ̀ràn láti ló nọ́mbà ìpè pajawiri 112 lati fí lédè ìjàmbá iná, ìjàmbá mọto, ati bẹẹbẹ lọ ati nọmba ọfẹ kan, 622, lati ṣé ifisun àwọn ẹdùn ọkàn wọ́n lórí àwọn ọran tí o jẹmọ́ ìpè. Alága ìgbìmọ̀ náà, Aṣòfin Olamilekan Adeola, sọ pé Ile Ìgbìmò Aṣòfin yóò tẹ̀síwájú láti ràn àjọ NCC lọwọ láti mú ìlọsíwájú bá ètò náà. Lekan orenuga


Alága ìgbìmọ̀ náà, Aṣòfin Olamilekan Adeola, sọ pé Ile Ìgbìmò Aṣòfin yóò tẹ̀síwájú láti ràn àjọ NCC lọwọ láti mú ìlọsíwájú bá ètò náà. Lekan orenuga


Ìjọba Ilé Iṣẹ́ Mottainai Yóò Ṣe Àgbékalẹ̀ Ibùdó Tó ń ṣe Àtúnrọ Ike Àti Páálí Àlòkù Jákèjádò Ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́.

Ilé Iṣẹ́ agbase ṣe kan ni ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Mottainai Recycling Ltd. ti sọ wípé òun yóò ṣe àgbékalẹ̀ awọn ibùdó keekeekee ti yóò máa ṣe atunro awọn aloku ike, páálí àti àwọn ọra omi sí ohun èlò tuntun míràn (recycling hubs) jakejado ìpínlè Òyó. Nígbà tí o sọ di mímọ̀ pé Ọjà Anajeere ni akọkọ irú ibùdó náà. Ọgbẹni Adey Adewuyi tíì ṣe Olùdarí ilé iṣẹ Mottainai Recycling lo tẹnu mọ pe idasilẹ awọn ibùdó tó n ṣe atunro wọnyi yóò mú ojútùú dé bá ipenija ti ará ìlú n kọjú, bákan náà bi ṣíṣe atunro awọn ohun tí a ti lo ku wọnyi dì tuntun míràn ṣe n sọni di ọlọrọ. Adewuyi tun tẹnu mọ nínú ọrọ rẹ pe ile iṣẹ òun se àwárí awọn ike aloku oni kilogiramu Ẹgbẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n lé lẹẹdọọgọ́sán àti páálí kilogiramu Ẹ̀ẹ̀dẹ́gbẹ̀fá lásìkò tí wọn n ṣe ayẹyẹ Ọjọ Ìmọ́tótó L’agbaye ti ọdún 2022, eleyii tii ṣe akọkọ irú rẹ ti ile iṣẹ Mottainai se ni ìlú Ìbàdàn. Adewuyi tun sàlàyé wípé ilé iṣẹ́ òun tún ṣe ètò koriya nípa fífún ẹni tó bá b’awọn ko aloku ike àti páálí ní ẹbun. Nínú èyí tí ilé iṣẹ́ náà fi ṣe iyikoto lati jẹ ẹbun tí Abileko Nofisat Oguntade sì gba ẹbun sare ilẹ kan. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ilé Ẹjọ́ Yọ Olùdíje Gómìnà Ní Ìpínlẹ̀ Taraba Lábẹ́ Àsìá APC

Ilé-ẹjọ́ gíga tí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kàn ní Jalingo, olú-ìlú Ìpínlẹ̀ Taraba, tí yọ olùdijé fún ipò Gómìnà All Progressives Congress (APC) ní ìpínlẹ̀ náà, Emmanuel Bwacha. Yiyọ kúrò Bwacha wà lẹyìn ìpe ẹjọ ọkan ninu awọn olùdíje, David Kente. Kente lo lọ si ile-ẹjọ nija nija ihuwasi ti awọn alakọbẹrẹ o si gbadura pe ki o paṣẹ idibo alakọbẹrẹ tuntun kan. Adájọ Simeon Amobeda nínú ìdájọ rẹ̀ pàṣẹ pé kí wọ́n lọ ṣe ètò ìdìbò abẹle tuntun láàrín ọjọ mẹrinla. O tẹsiwaju pe; “olujẹjọ náà ko le mú dá ilé-ẹjọ́ lójú pé idibo wáyé èyí tó sọ di olùdijé labẹ àsìá ẹgbẹ́ náà.” Adájọ náà pàṣẹ fún àjọ eleto ìdìbò tí orílẹ̀-èdè yìí, INEC lati gbà ìwé ẹ̀rí tí wọ́n fún Bwacha kúrò. Agbẹjọro olujẹjọ, Ọgbẹni Ibrahim Effiong sọ pé òun yóò ṣé ìwádìí ìdájọ náà kí òun tó kan si onibara òun lórí ìgbésẹ to yẹ. Agbẹjọro ẹgbẹ òṣèlú náà, Ọgbẹni Festus Idepefo, SAN náà tún sọ bakanna bi akẹgbẹ rẹ̀.


O tẹsiwaju pe; “olujẹjọ náà ko le mú dá ilé-ẹjọ́ lójú pé idibo wáyé èyí tó sọ di olùdijé labẹ àsìá ẹgbẹ́ náà.” Adájọ náà pàṣẹ fún àjọ eleto ìdìbò tí orílẹ̀-èdè yìí, INEC lati gbà ìwé ẹ̀rí tí wọ́n fún Bwacha kúrò. Agbẹjọro olujẹjọ, Ọgbẹni Ibrahim Effiong sọ pé òun yóò ṣé ìwádìí ìdájọ náà kí òun tó kan si onibara òun lórí ìgbésẹ to yẹ. Agbẹjọro ẹgbẹ òṣèlú náà, Ọgbẹni Festus Idepefo, SAN náà tún sọ bakanna bi akẹgbẹ rẹ̀. Kente ní tirẹ̀ ṣàpèjúwe ìdájọ́ náà gẹgẹ bí ìdájọ́ tó ṣé pàtàkì fún t’ẹru tọmọ. “Nitorina mo rọ gbogbo ọmọ ẹgbẹ́ tòótọ láti fi ọkàn wọn balẹ.” Lekan orenuga


Kente ní tirẹ̀ ṣàpèjúwe ìdájọ́ náà gẹgẹ bí ìdájọ́ tó ṣé pàtàkì fún t’ẹru tọmọ. “Nitorina mo rọ gbogbo ọmọ ẹgbẹ́ tòótọ láti fi ọkàn wọn balẹ.” Lekan orenuga


Àwọn Ẹgbẹ́ Kàn Ṣé Idanilẹkọ Ìṣòwò Adìẹ Ní Ìgbàlóde Fún Àwọn Obìnrin Àti Ọdọ

Ilé-iṣẹ́ Quarantine Agricultural Nigeria (NAQS) tí ṣé idanilẹkọ fún àádọta àwọn olùgbé Ajerọmi/Ajegunle Federal Constituency, ní Ìpínlè Èkó, lórí ìṣòwò adìẹ ní ìgbàlódé. Idanilẹkọ ọlọjọ marun-un náà ló wáyé ní gbọ̀ngán Bọla Ahmed Tinubu, ní Amukoko, fún àwọn Ọdọ àti Obìnrin káàkiri agbègbè náà ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹlú Lyrics Consulting Limited, làti gbé ìgbésí ayé àwọn aráàlú ga. Àwọn olukopa ní bí ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà kọ nípa oríṣiríṣi ìṣòwò adìẹ lọnà ìgbàlódé ti aladaani gẹgẹbi sisin adìẹ, ìbòjú to, ìdáàbòbò àti àpá àrùn, titaa rẹ̀ lọnà ìgbàlódé ní orí àyè-lù-jara. Olórí pátápátá ti NAQS, Dókítà Vincent Isegbe, ti Olórí Quarantine, ṣé ojú rẹ̀ ACQ Ebele Uzoma, rọ àwọn olukopa làti lo ìmọ tí wọ́n kọ naa dáradára, o sọ pé ko sí iyemeji yóò ní ipá réré ní ìgbésí ayé wọ́n. Nínú ọrọ onigbọwọ ètò náà, ẹní tó jẹ́ ọmọ ile igbimọ aṣòfin tó n ṣoju ẹkùn ìdìbò Ajerọmi/Ajegunle Federal Constituency, Taiwo Musibau, rọ àwọn olukopa làti ló ọgbọ̀n àti òye tí wọ́n gbà l’akoko ikẹkọ kí wọ́n sì kó ipá pàtàkì lórí ètò ẹka ọgbin tí orílẹ̀-èdè yíì. Lekan orenuga


Àwọn Ọlọ́pàá Tí Àwọn Olórí Ẹgbẹ́ Kàn Ní Orílẹ̀-èdè Tùnísíà Mọ́ Lè

Àwọn Olùdarí méjì tí ẹgbẹ́ alatako ní orílè-èdè Tùnísíà, Ennahdha tí wá ní atimọlé nípasẹ àwọn Ọlọ́pàá tó n rí sí ìpaníyàn. Olórí ẹgbẹ́ náà, Rached Ghannouchi, àti ọkàn nínú àwọn aṣojú rẹ̀ Ali Laarayedh ní wọ́n fí ẹsùn kàn pé wọ́n fí àwọn onijagidijagan (jihadist) ránṣẹ́ sí orílẹ̀-èdè Síríà (Syria) ati Iraaki (Iraq). Agbẹjọro kàn sọ pé Ọgbẹni Larayedh, tí o tún jẹ́ àgbà nínú ẹgbẹ́ alatako Islamist Ennahda, ní wọ́n tí n fí ọrọ wà lẹnu wò fún àìmọye wákàtí. Ti wọn yóò máa fi ọrọ wa Olùdarí ẹgbẹ alatako Rached Ghannouchi lẹnu wò to bá to àsìkò. Nínú àlàyé kàn, Ennahda tá ko èyí bíí ilodi sí ẹtọ ọmọnìyàn to sí kọ́ àwọn ẹsùn tí wọ́n fi kàn wọ́n. Agbẹnusọ tí ẹgbẹ́ Ennahdha, Imed Khemiri, sọ pé “eyi jẹ́ ìṣẹlẹ̀ tuntun tí inúnibíni tó sí lòdì sí òfin nitoripe àwọn lòdì sí ifipagbajọba èyítí ni wọ́n gbekalẹ lati pa awọn ènìyàn lẹnu mọ̀ àti láti bá àwọn lórúkọ jẹ́.


Ti wọn yóò máa fi ọrọ wa Olùdarí ẹgbẹ alatako Rached Ghannouchi lẹnu wò to bá to àsìkò. Nínú àlàyé kàn, Ennahda tá ko èyí bíí ilodi sí ẹtọ ọmọnìyàn to sí kọ́ àwọn ẹsùn tí wọ́n fi kàn wọ́n. Agbẹnusọ tí ẹgbẹ́ Ennahdha, Imed Khemiri, sọ pé “eyi jẹ́ ìṣẹlẹ̀ tuntun tí inúnibíni tó sí lòdì sí òfin nitoripe àwọn lòdì sí ifipagbajọba èyítí ni wọ́n gbekalẹ lati pa awọn ènìyàn lẹnu mọ̀ àti láti bá àwọn lórúkọ jẹ́. Àwọn ènìyàn àti àwọn olóṣèlú kàn bú ẹnu àtẹ lù Ennahdha pé o ṣé iranwọ fún alakakiti láti ẹyìn ogún tó wáyé ní ọdún 2011. Ẹgbẹ náà ló n darí ìlú títí di àkókò kí Alakoso Kais Saied tó gbà ìjọba ní ọdún to kọjá. Lekan orenuga


Àwọn ènìyàn àti àwọn olóṣèlú kàn bú ẹnu àtẹ lù Ennahdha pé o ṣé iranwọ fún alakakiti láti ẹyìn ogún tó wáyé ní ọdún 2011. Ẹgbẹ náà ló n darí ìlú títí di àkókò kí Alakoso Kais Saied tó gbà ìjọba ní ọdún to kọjá. Lekan orenuga


Ìjì Lílé Kọlù Orílẹ̀-èdè Japan

Ìjì líle (Typhoon Nanmadol) tí pa o kéré jù ènìyàn méjì tí àwọn 90 mìíràn sí fí àràpà yọmọ yọmọ ni guusu erékùṣù (Southern Island) tí Kyushu. Àwọn onímọ̀ sáyẹnsì bí ojú ọjọ ṣe rí ní ìlú Japan tí kilọ nípa “Ẹrẹkẹ ati Omi Yalé” bí ọkàn nínú àwọn ìjì nlá jùlọ ṣé kọlù orílẹ-èdè náà ní ọdún diẹ sẹyìn. Àwọn ènìyàn mílíọ̀nù mẹsan ní a tí sọ fún láti jáde kúrò ní ibùgbé wọn tí a sì tí pa iná ìjọba ní Ilé Ọ̀kẹ́ Méèédọ́gbọ̀n (350,000). Àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ sáyẹnsì tí náà sọ àsọtẹlẹ pé ìjì lílé tí oju ọjọ yóò ṣe òkùnfà òun ti a mọ sí “La Niña.” Adari Ìgbìmọ̀ Ìjọba (Prime Minister) Fumio Kishida ṣé ìdádúró ìrin àjò rẹ lọ sí ìlú New York, níbití o yẹ kí o tí sọrọ ní bí Àpéjọ Gbogbogbò tí United Nations (UN), títí di ọjọ́ Ìṣẹgun, láti ṣé amojuto ọsẹ tí ìjì náà ṣé. Àsọtẹlẹ ìjì náà tún sọpe yóò ṣẹri pàdà lọ sí ila-oorun tí yóò kọjá ní erékùṣù Japan tí Honshu ṣáájú kí o tó lọ sí okùn ní Ọjọ́rú. Ìyípadà ojú ọjọ náà ni yóò ṣe àkóbá fún àwọn omi òkun bíi Atlántíkì àti Karembia tí o ṣeéṣe kó tún nípa lórí lílọ àti bibọ àwọn ìjì lílé náà.


Ìjì Lílé Kọlù Orílẹ̀-èdè Japan

Àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ sáyẹnsì tí náà sọ àsọtẹlẹ pé ìjì lílé tí oju ọjọ yóò ṣe òkùnfà òun ti a mọ sí “La Niña.” Adari Ìgbìmọ̀ Ìjọba (Prime Minister) Fumio Kishida ṣé ìdádúró ìrin àjò rẹ lọ sí ìlú New York, níbití o yẹ kí o tí sọrọ ní bí Àpéjọ Gbogbogbò tí United Nations (UN), títí di ọjọ́ Ìṣẹgun, láti ṣé amojuto ọsẹ tí ìjì náà ṣé. Àsọtẹlẹ ìjì náà tún sọpe yóò ṣẹri pàdà lọ sí ila-oorun tí yóò kọjá ní erékùṣù Japan tí Honshu ṣáájú kí o tó lọ sí okùn ní Ọjọ́rú. Ìyípadà ojú ọjọ náà ni yóò ṣe àkóbá fún àwọn omi òkun bíi Atlántíkì àti Karembia tí o ṣeéṣe kó tún nípa lórí lílọ àti bibọ àwọn ìjì lílé náà. Lekan orenuga


Algeria Vs Nigeria: Dennis Yóò Rọ́pò Onyekuru Tó Fí Àràpà Ní Àbámẹ́ta

Agbàbọ́ọ̀lù Nottingham Forest, Emmanuel Dennis, ní wọ́n tí fí ìwé pé láti rọ́pò Henry Onyekuru ní ikọ́ agbàbọ́ọ̀lù Nàìjíríà fún ifẹsẹwọnsẹ ọlọrẹ sọrẹ pẹ̀lú ikọ́ Algeria. Ẹní tó fí àràpà ni ọjọ Àbámẹ́ta ní bí ifẹsẹwọnṣe tí ikọ́ rẹ̀ Adana Demirspor bóri ikọ́ Antalyaspor ní mẹta sí odò (3-0). Gẹgẹ bí àtẹ̀jáde kàn látí ọdọ Àjọ Bọ́ọ̀lù afẹsẹgba Nàìjíríà (NFF) tí sọ, “a tí fí agbàbọ́ọ̀lù náà sínú ìwé akoni-mọọgba Jose Peseiro fún ifẹsẹwọnsẹ náà tí yóò wáyé ní ọjọ Ìṣẹgun, Oṣù Kẹsán Ọdún yìí. Henry Onyekuru ní Ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n (25) ló di agbàbọ́ọ̀lù Kejì tí ifarapa yóò dènà làti kópa ní bí ifẹsẹwọnṣe náà lẹyìn ti agbàbọ́ọ̀lù ipò ẹyin, Leon Balogun tí Valentine Ozornwafor rọ́pò rẹ̀ ní alẹ ọjọ́ Àbámẹ́ta. Super Eagles ní yóò tẹ̀dó síi Constantine fún èrè náà ní Ọjọ́ Ajé. Lekan Orenuga