Ọjọ kin-in-ni, oṣu kejila yii, lawọn aṣofin ranṣẹ si Buhari pe awọn fẹẹ ri i, ṣugbọn a n gbọ ọ bayii pe, ko daju pe Buhari yoo yọju si wọn. Bi awọn eeyan kan ti wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC ṣe ta awọn gomina lolobo, lawọn yẹn naa ti rọ Aarẹ ko rọra jokoo jẹẹ, ti ko ba fẹẹ gba idojuti nla tawọn aṣofin kan ti n mura de e nibi ipade to fẹẹ lọọ ṣe pẹlu wọn. Tẹ o ba gbagbe, lọjọ Aje, Monde, ọsẹ yii ni Ọnarebu Kingsley Chinda, aṣoju-ṣofin lati ipinlẹ Rivers to jẹ ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP gbe aba kan dide lati bẹrẹ bi wọn yoo ṣe yọ Buhari kuro nipo Aarẹ orilẹ-ede Naijria. Ohun to sọ ni pe ijọba Buhari ti kuna patapata lori eto aabo orilẹ-ede yii, ko si yẹ nipo ọhun mọ gẹgẹ bii adari, niṣe lo yẹ ki awọn tawọn wa nile-igbimọ aṣofin bẹrẹ igbesẹ lati yọ ọ danu. Nigba ti yoo si fi di ọjọ Iṣẹgun,Tusidee, ọsẹ yii ni oriṣiriiṣi ipade bẹrẹ, bi awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC ṣe n ṣe tiwọn, bẹẹ lawọn PDP naa n ṣe e, lara aabọ ipade ọhun ni wọn si ti gbimọ pọ wi pe ti awọn ko ba rọna lati yọ ọ nipo Aarẹ, ibeere ti yoo ba a loju jẹ lawọn yoo bi i to ba le yọju sawọn. Yatọ sawọn ti wọn ṣepade bonkẹlẹ yii, awọn eekan kan ninu ẹgbẹ oṣelu APC naa ṣe tiwọn, ninu eyi ti Gomina ipinlẹ Katsina, Aminu Masari, wa nibẹ.


O ṣee ṣe ki Buhari ma yọju sawọn aṣofin ti wọn fiwe pe e

Ohun to sọ ni pe ijọba Buhari ti kuna patapata lori eto aabo orilẹ-ede yii, ko si yẹ nipo ọhun mọ gẹgẹ bii adari, niṣe lo yẹ ki awọn tawọn wa nile-igbimọ aṣofin bẹrẹ igbesẹ lati yọ ọ danu. Nigba ti yoo si fi di ọjọ Iṣẹgun,Tusidee, ọsẹ yii ni oriṣiriiṣi ipade bẹrẹ, bi awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC ṣe n ṣe tiwọn, bẹẹ lawọn PDP naa n ṣe e, lara aabọ ipade ọhun ni wọn si ti gbimọ pọ wi pe ti awọn ko ba rọna lati yọ ọ nipo Aarẹ, ibeere ti yoo ba a loju jẹ lawọn yoo bi i to ba le yọju sawọn. Yatọ sawọn ti wọn ṣepade bonkẹlẹ yii, awọn eekan kan ninu ẹgbẹ oṣelu APC naa ṣe tiwọn, ninu eyi ti Gomina ipinlẹ Katsina, Aminu Masari, wa nibẹ.


Nitori ipo aarẹ 2023: Ija rẹpẹtẹ ti bẹ silẹ ninu APC

*Awọn ọmọ Buhari pẹlu awọn ọmọ Tinubu ni o Ademọla Adejare Ni ọjo Ẹti, Furaide, to kọja yii, gbogbo ẹni to ba wa nibi isinku akọbi ọmọ Awolọwọ lobinrin, Arabinrin Tọla Oyediran, yoo mọ pe oju n kan Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, nitori ara rẹ ko lelẹ kan dan-in dan-in. Isin ti lọ jinna ko too de sibi ayẹyẹ naa, nigba to si di pe wọn tun n kọrin lẹẹkeji lẹyin to de lo dide, bo si ti dide ni Oloye Bisi Akande naa dide tọ ọ, ṣe gẹrẹrẹ ni agbẹ n wọ tọ ọkọ ẹ lẹyin, igbin ki i re ajo ko fi ile rẹ sẹyin, ibi ti Tinubu ba n lọ, Akande yoo wa lẹyin rẹ dandan ni. Bi eeyan ba si ti ri Tinubu, to ri Akande lẹyin rẹ gbagbaagba, ki tọhun ti mọ pe ọrọ naa lọwọ kan oṣelu ninu ni. Ko sẹni to mọ ibi ti Tinubu n lọ ti oju fi n kan an bẹẹ, afi nigba to de ọdọ Baba Ayọ Adebanjọ, aṣaaju awọn Afẹnifẹre, to si n fi ohun oke sọ fun baba naa pe, “Mi o le duro pẹ! Mo n lọ si Kano! Kano la n lọ!” Bi Tinubu ti ṣe jade nibi isinku Ibadan yii niyẹn.


Ko sẹni to mọ ibi ti Tinubu n lọ ti oju fi n kan an bẹẹ, afi nigba to de ọdọ Baba Ayọ Adebanjọ, aṣaaju awọn Afẹnifẹre, to si n fi ohun oke sọ fun baba naa pe, “Mi o le duro pẹ! Mo n lọ si Kano! Kano la n lọ!” Bi Tinubu ti ṣe jade nibi isinku Ibadan yii niyẹn. Ni tootọ, nigba ti yoo fi to wakati meji ti Aṣiwaju APC yii sọrọ yii, awọn ara Kano ti ri i. Ṣe ẹronpileeni adani tirẹ lo gbe lọ, olowo kuku ṣe ohun gbogbo tan, ọmọ talaka nikan ni yoo ni iṣoro. Ki i ṣe pe Tinubu deede balẹ si Kano, Gomina ipinlẹ naa ti n duro de e, iyẹn Abdullahi Ganduje, nigba to si foju kan Tinubu, niṣe lo dirọ mọ ọn, lẹyin naa lo ki Baba Akande ati Nuhu Ribadu ti wọn jọ lọ. Ganduje ti gbe bọọsi kan kalẹ, bọọsi naa ni gbogbo wọn si ko si, oun naa lo si gbe wọn lọ si ibi ayẹyẹ ti wọn tori ẹ wa gan-an.


Ni tootọ, nigba ti yoo fi to wakati meji ti Aṣiwaju APC yii sọrọ yii, awọn ara Kano ti ri i. Ṣe ẹronpileeni adani tirẹ lo gbe lọ, olowo kuku ṣe ohun gbogbo tan, ọmọ talaka nikan ni yoo ni iṣoro. Ki i ṣe pe Tinubu deede balẹ si Kano, Gomina ipinlẹ naa ti n duro de e, iyẹn Abdullahi Ganduje, nigba to si foju kan Tinubu, niṣe lo dirọ mọ ọn, lẹyin naa lo ki Baba Akande ati Nuhu Ribadu ti wọn jọ lọ. Ganduje ti gbe bọọsi kan kalẹ, bọọsi naa ni gbogbo wọn si ko si, oun naa lo si gbe wọn lọ si ibi ayẹyẹ ti wọn tori ẹ wa gan-an. Ohun to ya awọn eeyan lẹnu ju ni ibi ayẹyẹ ti Tinubu lọ, wọn ti ro pe ayẹyẹ kan ti yoo ni ọpọlọpọ ero nibẹ ni, ayẹyẹ ti awọn alagbara Naijiria yoo peju pesẹ si. Ṣugbọn ko ri bẹẹ, awọn alejo pataki to wa nibẹ naa ni Tinubu, Akande ati Ribadu, koda Ganduje paapaa ko mọ si i, nitori Tinubu lo ṣe lọ. Ọkunrin Aafa kan, Shehu Muhammad Bin Uthman, lo n sin ọmọ rẹ re ile ọkọ, ode awọn alaafaa ni, awọn naa ni wọn si pọ ju nibẹ.


Ohun to ya awọn eeyan lẹnu ju ni ibi ayẹyẹ ti Tinubu lọ, wọn ti ro pe ayẹyẹ kan ti yoo ni ọpọlọpọ ero nibẹ ni, ayẹyẹ ti awọn alagbara Naijiria yoo peju pesẹ si. Ṣugbọn ko ri bẹẹ, awọn alejo pataki to wa nibẹ naa ni Tinubu, Akande ati Ribadu, koda Ganduje paapaa ko mọ si i, nitori Tinubu lo ṣe lọ. Ọkunrin Aafa kan, Shehu Muhammad Bin Uthman, lo n sin ọmọ rẹ re ile ọkọ, ode awọn alaafaa ni, awọn naa ni wọn si pọ ju nibẹ. Tinubu funra ẹ sọ ọ, o ni bo tilẹ jẹ pe ayẹyẹ igbeyawo naa ku ọla ni oun gba iwe ipe wọn, oun pinnu lati wa nitori oun mọ pe ohun to da lori iṣọkan Naijiria ni, oun si ranṣẹ si Ganduje pe oun n bọ ni Kano o, boya o wa nile tabi ko si nile, oun n bọ ni toun. Ganduje naa sọrọ, o ni nigba ti oun gbọ pe Tinubu n bọ ni Kano, oun wa lẹyin odi ipinlẹ naa, kia loun pa gbogbo ohun ti oun n ṣe ti, oun ni Tinubu gbọdọ ba oun nile, oun ko si ni i ṣe ohunkohun, tabi lọ sibikibi, titi ti Tinubu yoo fi de. Ki i ṣe wiwa ti Tinubu wa sibi igbeyawo naa ati ọrọ to sọ nipa iṣọkan Naijiria nibẹ lo ṣe pataki, bi ko ṣe ohun to ṣẹlẹ lẹyin ti wọn ti ṣe ayẹyẹ iyawo naa tan.


Tinubu funra ẹ sọ ọ, o ni bo tilẹ jẹ pe ayẹyẹ igbeyawo naa ku ọla ni oun gba iwe ipe wọn, oun pinnu lati wa nitori oun mọ pe ohun to da lori iṣọkan Naijiria ni, oun si ranṣẹ si Ganduje pe oun n bọ ni Kano o, boya o wa nile tabi ko si nile, oun n bọ ni toun. Ganduje naa sọrọ, o ni nigba ti oun gbọ pe Tinubu n bọ ni Kano, oun wa lẹyin odi ipinlẹ naa, kia loun pa gbogbo ohun ti oun n ṣe ti, oun ni Tinubu gbọdọ ba oun nile, oun ko si ni i ṣe ohunkohun, tabi lọ sibikibi, titi ti Tinubu yoo fi de. Ki i ṣe wiwa ti Tinubu wa sibi igbeyawo naa ati ọrọ to sọ nipa iṣọkan Naijiria nibẹ lo ṣe pataki, bi ko ṣe ohun to ṣẹlẹ lẹyin ti wọn ti ṣe ayẹyẹ iyawo naa tan. Ohun to si ṣẹlẹ yii lo fi han pe ohun to wa lẹyin ọfa ju oje lọ, irin-ajo naa ki i ṣe tigbeyawo, ti oṣelu pọnnbele ni. Ohun ti Tinubu ṣe ni gbara ti wọn ṣegbeyawo yii tan ni lati maa kiri ile awọn agbaagba Musulumi, awọn olori ẹlẹsin ati awọn olori aafaa gbogbo nibẹ, o si n ri wọn, o n ba wọn nile, ti gbogbo wọn si n ṣe e lalejo daadaa. Nigbẹyin, awọn aafaa gbogbo ni Kano, awọn olori ijọ gbogbo, pe jọ ni mọṣalaṣi nla Alfurqan, nibi ti Tinubu ti lọọ ba gbogbo wọn sọrọ, to si sọ fun wọn pe ki wọn ma jẹ ki awọn gba fun awọn kan ti wọn fẹẹ pin Naijiria si wẹwẹ, pe bi awọn ba ti wa niṣọkan, awọn ti wọn n mura lati fọ Naijiria si yẹlẹyẹlẹ yii, ko ni i ṣee ṣe fun wọn.


Ohun to si ṣẹlẹ yii lo fi han pe ohun to wa lẹyin ọfa ju oje lọ, irin-ajo naa ki i ṣe tigbeyawo, ti oṣelu pọnnbele ni. Ohun ti Tinubu ṣe ni gbara ti wọn ṣegbeyawo yii tan ni lati maa kiri ile awọn agbaagba Musulumi, awọn olori ẹlẹsin ati awọn olori aafaa gbogbo nibẹ, o si n ri wọn, o n ba wọn nile, ti gbogbo wọn si n ṣe e lalejo daadaa. Nigbẹyin, awọn aafaa gbogbo ni Kano, awọn olori ijọ gbogbo, pe jọ ni mọṣalaṣi nla Alfurqan, nibi ti Tinubu ti lọọ ba gbogbo wọn sọrọ, to si sọ fun wọn pe ki wọn ma jẹ ki awọn gba fun awọn kan ti wọn fẹẹ pin Naijiria si wẹwẹ, pe bi awọn ba ti wa niṣọkan, awọn ti wọn n mura lati fọ Naijiria si yẹlẹyẹlẹ yii, ko ni i ṣee ṣe fun wọn. Nibẹ lawọn olori ijọba yii ti bẹrẹ si i sọrọ, kia lọrọ naa si ti kuro ni ti ọrọ ẹsin, o di ti oṣelu pata. Olori awọn ijọ Sunnah sọ pe ojulowo ọmọ Naijiria ni Tinubu, oun yoo si wa lẹyin ẹ lati du ipo aarẹ. O ni gbogbo awọn Musulumi ilẹ Hausa ni yoo duro ti i, ko si sewu kan fun un, nitori asiko niyi lati san ẹsan oore to ṣe fọmọ awọn, Buhari, ni 2015.


Nibẹ lawọn olori ijọba yii ti bẹrẹ si i sọrọ, kia lọrọ naa si ti kuro ni ti ọrọ ẹsin, o di ti oṣelu pata. Olori awọn ijọ Sunnah sọ pe ojulowo ọmọ Naijiria ni Tinubu, oun yoo si wa lẹyin ẹ lati du ipo aarẹ. O ni gbogbo awọn Musulumi ilẹ Hausa ni yoo duro ti i, ko si sewu kan fun un, nitori asiko niyi lati san ẹsan oore to ṣe fọmọ awọn, Buhari, ni 2015. Olori ijọ Tijaniyaa ni Kano, Ibrahim Shehu Mai JHula, ni nigba ti oju ogun le, Tinubu lawọn ri to duro ti Buhari ni gbogbo ilẹ Yoruba, oun lo si ṣe okunfa bi awọn Yoruba gbogbo ṣe ṣe atilẹyin fun un. O ni ko si ara ilẹ Hausa kan ti yoo gbagbe ohun ti aṣiwaju APC naa ṣe, asiko si ti to ti oun naa yoo kore ohun to ṣe. Bẹẹ ni aṣoju awọn ijọ Kahjdiriya naa ni, gbogbo ohun ti Tinubu ba fẹ ni Ọlọrun yoo ṣe fun un, paapaa ni ti ọrọ ipo to fẹẹ du ni Naijiria.


Olori ijọ Tijaniyaa ni Kano, Ibrahim Shehu Mai JHula, ni nigba ti oju ogun le, Tinubu lawọn ri to duro ti Buhari ni gbogbo ilẹ Yoruba, oun lo si ṣe okunfa bi awọn Yoruba gbogbo ṣe ṣe atilẹyin fun un. O ni ko si ara ilẹ Hausa kan ti yoo gbagbe ohun ti aṣiwaju APC naa ṣe, asiko si ti to ti oun naa yoo kore ohun to ṣe. Bẹẹ ni aṣoju awọn ijọ Kahjdiriya naa ni, gbogbo ohun ti Tinubu ba fẹ ni Ọlọrun yoo ṣe fun un, paapaa ni ti ọrọ ipo to fẹẹ du ni Naijiria. Lọrọ kan, awọn olori ẹlẹsin ni Kano ti ni ki Tinubu maa niṣo, awọn yoo wa lẹyin rẹ lati de gbogbo ibi to ba fẹẹ lọ. Nigba yii ni awọn eeyan mọ ohun to gbe Tinubu lọ si Kano gan-an, o si ye gbogbo ẹni ti ko ba mọ tẹlẹ pe ọrọ oṣelu ti bẹrẹ loju mejeeji loootọ, Tinubu ko si fi bo mọ pe oun yoo du ipo aarẹ Naijiria lọdun 2023, iṣẹ naa si ti bẹrẹ pẹrẹwu. Ṣugbọn bi nnkan ti n lọ yii, ologbo ti yoo pa aguntan jẹ laarin oru ni o, gbogbo awọn ti wọn ti sun ni wọn yoo ji silẹ, nigba ti ọrọ naa yoo ba di ariwo rẹpẹtẹ.


Lọrọ kan, awọn olori ẹlẹsin ni Kano ti ni ki Tinubu maa niṣo, awọn yoo wa lẹyin rẹ lati de gbogbo ibi to ba fẹẹ lọ. Nigba yii ni awọn eeyan mọ ohun to gbe Tinubu lọ si Kano gan-an, o si ye gbogbo ẹni ti ko ba mọ tẹlẹ pe ọrọ oṣelu ti bẹrẹ loju mejeeji loootọ, Tinubu ko si fi bo mọ pe oun yoo du ipo aarẹ Naijiria lọdun 2023, iṣẹ naa si ti bẹrẹ pẹrẹwu. Ṣugbọn bi nnkan ti n lọ yii, ologbo ti yoo pa aguntan jẹ laarin oru ni o, gbogbo awọn ti wọn ti sun ni wọn yoo ji silẹ, nigba ti ọrọ naa yoo ba di ariwo rẹpẹtẹ. Tinubu nikan kọ lo fẹẹ dupo aarẹ. Tunde Bakare wa nibẹ to ni Ọlọrun ti fi han oun pe oun loun yoo gba ijọba lọwọ Buhari yii, bi Buhari atawọn eeyan rẹ si ti n ṣe si i jọ pe ọrọ naa le ṣẹ. Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo naa ko duro rara mọ, o ti sọ ara rẹ di ologbo to sun bii ọlẹ, afaimọ ko ma ko ẹran jẹ bi ile ba da.


Tinubu nikan kọ lo fẹẹ dupo aarẹ. Tunde Bakare wa nibẹ to ni Ọlọrun ti fi han oun pe oun loun yoo gba ijọba lọwọ Buhari yii, bi Buhari atawọn eeyan rẹ si ti n ṣe si i jọ pe ọrọ naa le ṣẹ. Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo naa ko duro rara mọ, o ti sọ ara rẹ di ologbo to sun bii ọlẹ, afaimọ ko ma ko ẹran jẹ bi ile ba da. Awọn kan wa ti wọn ni ti Ọṣinbajo lawọn fẹ, wọn ni o ti mọ ọwọ Buhari latigba ti wọn ti n ṣejọba yii, o si daju pe yoo maa ba awọn eto wọn ti wọn gbe kalẹ lọ ni. Bẹẹ naa ni Gomina Kayọde Fayẹmi ti Ekiti, oun naa ti ba iṣẹ jinna lori ọrọ ipo aarẹ 2023 yii. Ṣugbọn iṣoro kan wa fun gbogbo awọn ti wọn n mura lati du ipo aarẹ yii, iṣoro naa ti di wahala fun wọn, o si ti dija rẹpẹtẹ laarin awọn APC nile-loko.


Awọn kan wa ti wọn ni ti Ọṣinbajo lawọn fẹ, wọn ni o ti mọ ọwọ Buhari latigba ti wọn ti n ṣejọba yii, o si daju pe yoo maa ba awọn eto wọn ti wọn gbe kalẹ lọ ni. Bẹẹ naa ni Gomina Kayọde Fayẹmi ti Ekiti, oun naa ti ba iṣẹ jinna lori ọrọ ipo aarẹ 2023 yii. Ṣugbọn iṣoro kan wa fun gbogbo awọn ti wọn n mura lati du ipo aarẹ yii, iṣoro naa ti di wahala fun wọn, o si ti dija rẹpẹtẹ laarin awọn APC nile-loko. Gbogbo awọn ti wọn n du ipo yii, ati awọn mi-in ti wọn ko ti i jade lati ilẹ Ibo, ohun ti wọn ti ro lọkan wọn tẹlẹ ni pe niwọn igba to jẹ Buhari to ṣejọba yii, lati ilẹ Hausa lo ti wa, ẹni yoowu ti yoo ba gba ipo aarẹ lẹyin ẹ, ilẹ Yoruba tabi ilẹ Ibo ni tọhun gbọdọ ti wa. Adehun to wa laarin wọn niyi. Loootọ ki i ṣe pe wọn kọ adehun yii silẹ, tabi sinu iwe ofin ẹgbẹ APC, ṣugbọn kaluku wọn lo mọ lọkan ara wọn pe lẹyin ti Buhari ba jẹ tan, ara Guusu Naijiria, ni ipo naa yoo kan. Ati pe nitori atilẹyin ti Yoruba ṣe fun Buhari, ko si ẹni meji to yẹ ko ba a du ipo naa, wọn ti ro pe Tinubu ni ipo naa yoo tọ si.


Gbogbo awọn ti wọn n du ipo yii, ati awọn mi-in ti wọn ko ti i jade lati ilẹ Ibo, ohun ti wọn ti ro lọkan wọn tẹlẹ ni pe niwọn igba to jẹ Buhari to ṣejọba yii, lati ilẹ Hausa lo ti wa, ẹni yoowu ti yoo ba gba ipo aarẹ lẹyin ẹ, ilẹ Yoruba tabi ilẹ Ibo ni tọhun gbọdọ ti wa. Adehun to wa laarin wọn niyi. Loootọ ki i ṣe pe wọn kọ adehun yii silẹ, tabi sinu iwe ofin ẹgbẹ APC, ṣugbọn kaluku wọn lo mọ lọkan ara wọn pe lẹyin ti Buhari ba jẹ tan, ara Guusu Naijiria, ni ipo naa yoo kan. Ati pe nitori atilẹyin ti Yoruba ṣe fun Buhari, ko si ẹni meji to yẹ ko ba a du ipo naa, wọn ti ro pe Tinubu ni ipo naa yoo tọ si. Eyi yoo si rọrun fun un to ba jẹ ilẹ Yoruba ati ilẹ Ibo ni awọn eeyan ti jade lati du ipo aarẹ, nitori wọn ti mọ pe ko sẹni to le na ọkunrin naa, tabi ti yoo fẹyin rẹ janlẹ ninu awọn yoowu to ba jade, oun ni yoo bori wọn. Ṣugbọn nibi ti awọn ti fọkan balẹ pe bi ọrọ yoo ti ri niyi ni wahala ti de. Ede-aiyede de ninu APC, ija si bẹ lojiji.


Eyi yoo si rọrun fun un to ba jẹ ilẹ Yoruba ati ilẹ Ibo ni awọn eeyan ti jade lati du ipo aarẹ, nitori wọn ti mọ pe ko sẹni to le na ọkunrin naa, tabi ti yoo fẹyin rẹ janlẹ ninu awọn yoowu to ba jade, oun ni yoo bori wọn. Ṣugbọn nibi ti awọn ti fọkan balẹ pe bi ọrọ yoo ti ri niyi ni wahala ti de. Ede-aiyede de ninu APC, ija si bẹ lojiji. Ohun to fa ija yii ni pe awọn ọmọ Buhari kan ti ko ara wọn jọ, wọn ni ko si adehun kan laarin awọn tabi nibikibi to ni ki awọn Hausa ma du ipo aarẹ ni 2023, ko tilẹ sohun to jọ bẹẹ ninu APC, awọn ọmọ Hausa yoo du ipo naa daadaa, bo ba si ja mọ wọn lọwọ, a jẹ pe bi Ọlọrun ti fẹ ẹ niyi, awọn naa lawọn yoo maa ṣejọba lẹyin ti Buhari ba ti lọ. Ohun to n bi awọn ọmọ Tinubu ninu ree, ti wọn si n mu kinni naa mọra lati ọjọ yii wa, ti wọn ko fẹẹ da nnkan ru. Ṣugbọn laarin ọsẹ meji to kọja yii, ohun meji pataki ṣẹlẹ to fi han pe oku ti APC sin, ẹsẹ rẹ n fẹẹ yọ sita wayi, ija buruku kan yoo ṣẹlẹ ninu ẹgbẹ naa ko too di 2023 ti wọn yoo dibo yii, bi wọn ko si ṣọra ṣe, ija naa le fọ ẹgbẹ yii patapata.


Ohun to fa ija yii ni pe awọn ọmọ Buhari kan ti ko ara wọn jọ, wọn ni ko si adehun kan laarin awọn tabi nibikibi to ni ki awọn Hausa ma du ipo aarẹ ni 2023, ko tilẹ sohun to jọ bẹẹ ninu APC, awọn ọmọ Hausa yoo du ipo naa daadaa, bo ba si ja mọ wọn lọwọ, a jẹ pe bi Ọlọrun ti fẹ ẹ niyi, awọn naa lawọn yoo maa ṣejọba lẹyin ti Buhari ba ti lọ. Ohun to n bi awọn ọmọ Tinubu ninu ree, ti wọn si n mu kinni naa mọra lati ọjọ yii wa, ti wọn ko fẹẹ da nnkan ru. Ṣugbọn laarin ọsẹ meji to kọja yii, ohun meji pataki ṣẹlẹ to fi han pe oku ti APC sin, ẹsẹ rẹ n fẹẹ yọ sita wayi, ija buruku kan yoo ṣẹlẹ ninu ẹgbẹ naa ko too di 2023 ti wọn yoo dibo yii, bi wọn ko si ṣọra ṣe, ija naa le fọ ẹgbẹ yii patapata. Awọn ọmọ Tinubu ni wọn yari!


Nigba ti wọn fi ọmọ Naijiria akọkọ jẹ olori awọn ṣọja

Ni asiko ti wọn n pariwo pe ki wọn fi Awolọwọ silẹ lọgba ẹwọn yii, iṣẹlẹ kan waye ni Naijiria, ohun to ko idunnu ayeraye ba awọn kan, to si fi ọkan wọn balẹ ni, ṣugbọn ọrọ to ko ọkan awọn mi-in soke, ti ko fi wọn lọkan balẹ rara ni. Ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu keji, ọdun1965 ni, ọjọ naa jẹ ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ Aje. Ọjọ yii ni wọn kede ọmọ Naijiria kan ti yoo di olori ṣọja nilẹ wa. Ṣe titi di ọjọ kẹrinla, oṣu keji, 1965 yii, ọkunrin oyinbo kan lolori ṣọja nilẹ yii tẹlẹ, Ọgagun agba, E. C Edvard, lorukọ oyinbo naa, o si ti fi ọdun mẹrin ṣe olori awọn ṣọja ilẹ wa. Ṣugbọn akoko adehun to wa laarin oun ati ijọba Naijiria ti pe, o si ti to asiko fun un lati lọ. Ṣugbọn ohun ti ijọba Naijiria ko tete mọ ni boya ki wọn jẹ ko maa lọ ni, ki wọn gba ẹlomi-in rọpo rẹ lati ilu oyinbo yii kan naa, lati fi rọpo rẹ, tabi ki wọn mu ọmọ Naijiria kan lati maa ṣe olori awọn ṣọja naa lọ.


Ṣe titi di ọjọ kẹrinla, oṣu keji, 1965 yii, ọkunrin oyinbo kan lolori ṣọja nilẹ yii tẹlẹ, Ọgagun agba, E. C Edvard, lorukọ oyinbo naa, o si ti fi ọdun mẹrin ṣe olori awọn ṣọja ilẹ wa. Ṣugbọn akoko adehun to wa laarin oun ati ijọba Naijiria ti pe, o si ti to asiko fun un lati lọ. Ṣugbọn ohun ti ijọba Naijiria ko tete mọ ni boya ki wọn jẹ ko maa lọ ni, ki wọn gba ẹlomi-in rọpo rẹ lati ilu oyinbo yii kan naa, lati fi rọpo rẹ, tabi ki wọn mu ọmọ Naijiria kan lati maa ṣe olori awọn ṣọja naa lọ. Ni gbogbo asiko yii, ọmọ Naijiria ni olori awọn ọlọpaa, orukọ rẹ si ni Louis Edet, wọn si ti yan Joseph Wey, gẹgẹ bii olori awọn ọmọ ogun oju omi. Ṣugbọn gbogbo eeyan lo mọ pe nibi ti iṣẹ wa gan-an ni lati yan olori awọn ṣọja, nigba to jẹ ninu awọn ologun gbogbo yii, ṣọja lo lagbara ju. Ọrọ naa n di ti awọn oloṣelu, nitori awọn oloṣelu ilẹ Hausa ko fẹ rara ko tun jẹ eeyan lati iha Guusu Naijiria ni yoo di olori awọn ṣọja.


Ni gbogbo asiko yii, ọmọ Naijiria ni olori awọn ọlọpaa, orukọ rẹ si ni Louis Edet, wọn si ti yan Joseph Wey, gẹgẹ bii olori awọn ọmọ ogun oju omi. Ṣugbọn gbogbo eeyan lo mọ pe nibi ti iṣẹ wa gan-an ni lati yan olori awọn ṣọja, nigba to jẹ ninu awọn ologun gbogbo yii, ṣọja lo lagbara ju. Ọrọ naa n di ti awọn oloṣelu, nitori awọn oloṣelu ilẹ Hausa ko fẹ rara ko tun jẹ eeyan lati iha Guusu Naijiria ni yoo di olori awọn ṣọja. Olori awọn ọlọpaa ati olori Nefi ti wa lati Guusu, wọn n reti pe ki olori awọn ṣọja wa ti Ariwa ni, wọn ni ohun to le dara ju, ti yoo si mu ki gbogbo nnkan ṣe deede niyẹn. Ṣugbọn ko si ṣọja to kun oju oṣuwọn to ninu gbogbo awọn sọja to wa ni Naijiria ju ọkunrin kan ti oun jẹ ọmọ Ibo lọ, oun ni ipo rẹ ga ju ninu gbogbo awọn ṣọja, Mejọ-Jẹnẹra si ni oye rẹ nigba to lọọ jagun ni Kongo, nibi ti agbara ati ipo ọkunrin naa ga de. John Thomas Umunakwe Aguiyi Ironsi lorukọ rẹ, ṣugbọn Aguiyi Ironsi lawọn ti wọn mọ ọn n pe e, ọjọ oun naa si ti pẹ ninu ologun.


Olori awọn ọlọpaa ati olori Nefi ti wa lati Guusu, wọn n reti pe ki olori awọn ṣọja wa ti Ariwa ni, wọn ni ohun to le dara ju, ti yoo si mu ki gbogbo nnkan ṣe deede niyẹn. Ṣugbọn ko si ṣọja to kun oju oṣuwọn to ninu gbogbo awọn sọja to wa ni Naijiria ju ọkunrin kan ti oun jẹ ọmọ Ibo lọ, oun ni ipo rẹ ga ju ninu gbogbo awọn ṣọja, Mejọ-Jẹnẹra si ni oye rẹ nigba to lọọ jagun ni Kongo, nibi ti agbara ati ipo ọkunrin naa ga de. John Thomas Umunakwe Aguiyi Ironsi lorukọ rẹ, ṣugbọn Aguiyi Ironsi lawọn ti wọn mọ ọn n pe e, ọjọ oun naa si ti pẹ ninu ologun. Ọdun 1942 lo ti wọ iṣẹ ṣọja, nigba to si lo ọdun meje ninu iṣẹ ọhun lo di ọọfisa ni 1949, nibẹ ni agbega oriṣiirisii ti n ba a. Ṣugbọn ni ọdun 1956 gan-an ni orukọ ọkunrin naa kọkọ jade sita, gẹgẹ bii ṣọja nla ti Naijiria ni. Nigba naa ni Ọbabinrin ilu Oyinbo ti wọn n pe ni Queen Elizabeth ṣe abẹwo silẹ wa. Ṣe lọjọ naa lọhun-un, ọba ilu oyinbo yii ni olori Naijiria, nitori abẹ awọn oyinbo la wa, oun ni ẹni to ni Naijiria, gbogbo awọn ti wọn wa nibẹ kan jẹ bii iranṣe fun un lasan ni.


Ọdun 1942 lo ti wọ iṣẹ ṣọja, nigba to si lo ọdun meje ninu iṣẹ ọhun lo di ọọfisa ni 1949, nibẹ ni agbega oriṣiirisii ti n ba a. Ṣugbọn ni ọdun 1956 gan-an ni orukọ ọkunrin naa kọkọ jade sita, gẹgẹ bii ṣọja nla ti Naijiria ni. Nigba naa ni Ọbabinrin ilu Oyinbo ti wọn n pe ni Queen Elizabeth ṣe abẹwo silẹ wa. Ṣe lọjọ naa lọhun-un, ọba ilu oyinbo yii ni olori Naijiria, nitori abẹ awọn oyinbo la wa, oun ni ẹni to ni Naijiria, gbogbo awọn ti wọn wa nibẹ kan jẹ bii iranṣe fun un lasan ni. Ni 1956 yii paapaa, ki i ṣe ọmọ Naijiria ni olori ijọba ilẹ wa, oyinbo ni olori, awọn ni wọn n sẹjọba. Awọn oyinbo ti wọn jẹ olori Naijiria yii naa ni wọn gbalejo ọbabinrin yii, iyẹn nigba to waa ṣe abẹwo silẹ wa. Nigba to n bọ, ẹni ti wọn mu nigba naa pe yoo maa ṣọ Queen Elizabeth, pe yoo maa tẹle e kaakiri ibi yoowu to ba fẹẹ lọ, pe ẹni yoowu ti yoo ba ri ọbabinrin yii, ọkunrin ṣọja naa ni yoo kọkọ ri, Aguiyi Ironsi.


Ni 1956 yii paapaa, ki i ṣe ọmọ Naijiria ni olori ijọba ilẹ wa, oyinbo ni olori, awọn ni wọn n sẹjọba. Awọn oyinbo ti wọn jẹ olori Naijiria yii naa ni wọn gbalejo ọbabinrin yii, iyẹn nigba to waa ṣe abẹwo silẹ wa. Nigba to n bọ, ẹni ti wọn mu nigba naa pe yoo maa ṣọ Queen Elizabeth, pe yoo maa tẹle e kaakiri ibi yoowu to ba fẹẹ lọ, pe ẹni yoowu ti yoo ba ri ọbabinrin yii, ọkunrin ṣọja naa ni yoo kọkọ ri, Aguiyi Ironsi. Ironsi ni olori awọn ẹṣọ ti wọn n ṣọ Ọbabinrin yii ni gbogbo igba to fi wa nilẹ wa. O ba a duro l’Ekoo, wọn jọ lọ si Ibadan ati Enugu ni, bẹẹ lo jẹ wọn jọ de Kano, wọn si jọ de Kaduna ati Sokoto ni. Nibi yii ni gbogbo agbaye ti kọkọ gbọ orukọ Ironsi, nitori bo ti n kiri yii, bẹẹ naa ni awọn oniroyin agbaye gbogbo n gbe e, ṣe nigba naa, ọpọlọpọ orilẹ-ede lo jẹ Ọbabinrin Elizabeth ni olori wọn, oun lo ni wọn, wọn kan fi awọn oyinbo lati ilu wọn lọhun-un ranṣẹ si awọn orilẹ-ede wọnyi ki wọn maa ṣejọba wọn ni.


Ironsi ni olori awọn ẹṣọ ti wọn n ṣọ Ọbabinrin yii ni gbogbo igba to fi wa nilẹ wa. O ba a duro l’Ekoo, wọn jọ lọ si Ibadan ati Enugu ni, bẹẹ lo jẹ wọn jọ de Kano, wọn si jọ de Kaduna ati Sokoto ni. Nibi yii ni gbogbo agbaye ti kọkọ gbọ orukọ Ironsi, nitori bo ti n kiri yii, bẹẹ naa ni awọn oniroyin agbaye gbogbo n gbe e, ṣe nigba naa, ọpọlọpọ orilẹ-ede lo jẹ Ọbabinrin Elizabeth ni olori wọn, oun lo ni wọn, wọn kan fi awọn oyinbo lati ilu wọn lọhun-un ranṣẹ si awọn orilẹ-ede wọnyi ki wọn maa ṣejọba wọn ni. Gbogbo ibi ti obinrin naa ba si n lọ, bii ẹni pe Ọba gbogbo aye lo n lọ ni, bẹẹ lawọn orilẹ-ede gbogbo yoo si maa royin ibi to ba de lojumọ kọọkan. Nidii eyi, bi wọn ti n darukọ Queen, bẹẹ ni wọn n darukọ Ironsi to n ṣọ ọ. Lẹyin ti ọba ilu oyinbo lọ, agbega tun bẹrẹ fun Ironsi ninu iṣẹ ologun. Paripari rẹ waa ni pe ni ọdun1960, ogun agbaye kan bẹrẹ ni orilẹ-ede Kongo, ogun ẹni ba laya ko wọ ọ ni, nitori awọn ṣọja kaakiri origun mẹrẹẹrin agbaye ni wọn wa nibẹ, ogun jija si ni iṣẹ ti wọn n lọọ ṣe.


Gbogbo ibi ti obinrin naa ba si n lọ, bii ẹni pe Ọba gbogbo aye lo n lọ ni, bẹẹ lawọn orilẹ-ede gbogbo yoo si maa royin ibi to ba de lojumọ kọọkan. Nidii eyi, bi wọn ti n darukọ Queen, bẹẹ ni wọn n darukọ Ironsi to n ṣọ ọ. Lẹyin ti ọba ilu oyinbo lọ, agbega tun bẹrẹ fun Ironsi ninu iṣẹ ologun. Paripari rẹ waa ni pe ni ọdun1960, ogun agbaye kan bẹrẹ ni orilẹ-ede Kongo, ogun ẹni ba laya ko wọ ọ ni, nitori awọn ṣọja kaakiri origun mẹrẹẹrin agbaye ni wọn wa nibẹ, ogun jija si ni iṣẹ ti wọn n lọọ ṣe. Nigba ti wọn waa de oju ogun yii, ti wọn mu ẹni ti yoo ṣe olori ogun gbogbo fun awọn ṣọja agbaye yii, Ironsi to jẹ ṣọja lati Naijiria ni wọn mu, wọn si fun un ni oye tuntun, wọn pe e ni Mejọ-Jẹnẹra loju ogun naa. Lẹyin ti wọn pada ti oju ogun naa de, wọn da a pada si oye Brigedia, nitori pe ẹni to jẹ olori awọn ọmọ ogun pata ni Naijiria nigba naa, oyinbo loun, Mejọ-Jenẹra loye oun naa, ọga meji ko si le wa ninu ọkọ, Mejo-Jenẹra meji ko ni i wa ninu iṣẹ ologun lẹẹkan naa nigba yẹn. Ohun ti wọn ṣe da Ironsi pada sẹyin ree, ti wọn si gbe iṣẹ nla mi-in fun un ko maa ṣe.


Nigba ti wọn waa de oju ogun yii, ti wọn mu ẹni ti yoo ṣe olori ogun gbogbo fun awọn ṣọja agbaye yii, Ironsi to jẹ ṣọja lati Naijiria ni wọn mu, wọn si fun un ni oye tuntun, wọn pe e ni Mejọ-Jẹnẹra loju ogun naa. Lẹyin ti wọn pada ti oju ogun naa de, wọn da a pada si oye Brigedia, nitori pe ẹni to jẹ olori awọn ọmọ ogun pata ni Naijiria nigba naa, oyinbo loun, Mejọ-Jenẹra loye oun naa, ọga meji ko si le wa ninu ọkọ, Mejo-Jenẹra meji ko ni i wa ninu iṣẹ ologun lẹẹkan naa nigba yẹn. Ohun ti wọn ṣe da Ironsi pada sẹyin ree, ti wọn si gbe iṣẹ nla mi-in fun un ko maa ṣe. Nigba ti oyinbo to waa jẹ olori awọn ṣọja Naijiria n palẹmọ yii, ohun ti awọn ṣọja ati awọn alaṣẹ ilu oyinbo sọ ni pe Naijiria ko ti i ni agbara ati imọ to kun to lati fi ọmọ orilẹ-ede naa ṣe olori ologun, wọn n fẹ ko jẹ oyinbo mi-in ni yoo tun gba a, oyinbo naa yoo si tun ṣe olori ṣọja fun ọdun 1969 si 1970, Naijiria yoo ti dagba to lati ni olori awọn ṣọja ti yoo jẹ ọmọ orilẹ-ede wa gan-an. Nibi yii ni awọn ti wọn n ṣejọba ni Naijiria ti yari nigba naa, awọnTafawa Balewa ti wọn jọ jẹ olori ijọba si sọ pe ko si idi kan ti ọmọ Naijiria ko fi le di olori ologun ilẹ wa. Wọn ni pupọ ninu awọn eeyan yii, ilu oyinbo lawọn naa ti kọṣẹ ologun yii, bẹẹ ni awọn mi-in si ti kawe daadaa ninu wọn.


Nigba ti oyinbo to waa jẹ olori awọn ṣọja Naijiria n palẹmọ yii, ohun ti awọn ṣọja ati awọn alaṣẹ ilu oyinbo sọ ni pe Naijiria ko ti i ni agbara ati imọ to kun to lati fi ọmọ orilẹ-ede naa ṣe olori ologun, wọn n fẹ ko jẹ oyinbo mi-in ni yoo tun gba a, oyinbo naa yoo si tun ṣe olori ṣọja fun ọdun 1969 si 1970, Naijiria yoo ti dagba to lati ni olori awọn ṣọja ti yoo jẹ ọmọ orilẹ-ede wa gan-an. Nibi yii ni awọn ti wọn n ṣejọba ni Naijiria ti yari nigba naa, awọnTafawa Balewa ti wọn jọ jẹ olori ijọba si sọ pe ko si idi kan ti ọmọ Naijiria ko fi le di olori ologun ilẹ wa. Wọn ni pupọ ninu awọn eeyan yii, ilu oyinbo lawọn naa ti kọṣẹ ologun yii, bẹẹ ni awọn mi-in si ti kawe daadaa ninu wọn. Ati pe ko si bi ọbọ ti ṣe ori ti inaki ko ṣe, pe ko si asiko mi-in to dara ju fun ọmọ Naijiria lati ṣe olori awọn ṣọja tiwa ju asiko yii lọ. Wọn ni Naijiria ti di ilu olominira, ko si si idi ti ajoji yoo fi tun maa ṣe olori ilẹ wa. Loootọ si ni, ko too di pe a gba ominira ni ọdun 1960, awọn ọga ṣọja ti a ni, bi wọn ba ko mẹwaa kalẹ, awọn ọgọta ni yoo jẹ oyinbo, nitori awọn ọga wọnyi pọ ninu iṣẹ ologun ilẹ wa.


Ati pe ko si bi ọbọ ti ṣe ori ti inaki ko ṣe, pe ko si asiko mi-in to dara ju fun ọmọ Naijiria lati ṣe olori awọn ṣọja tiwa ju asiko yii lọ. Wọn ni Naijiria ti di ilu olominira, ko si si idi ti ajoji yoo fi tun maa ṣe olori ilẹ wa. Loootọ si ni, ko too di pe a gba ominira ni ọdun 1960, awọn ọga ṣọja ti a ni, bi wọn ba ko mẹwaa kalẹ, awọn ọgọta ni yoo jẹ oyinbo, nitori awọn ọga wọnyi pọ ninu iṣẹ ologun ilẹ wa. Niluu oyinbo ni wọn ti n wa, awọn ni wọn si n kọ awọn ọmọ Naijiria ni iṣẹ ologun. Ṣugbọn lẹyin ominira, wọn din kinni naa ku, to si di pe bi wọn ba ko awọn ọga ṣọja mẹwaa kalẹ, mẹrin pere ni yoo jẹ oyinbo ninu wọn. Diẹdiẹ bẹẹ ni wọn si n ja kinni naa silẹ, ko too waa di ọdun 1965, ti ẹni to jẹ ọga pata fawọn ṣọja n lọ siluu rẹ pada, ti wọn tun waa ni boya Naijiria yoo tun gba oyinbo mi-in ko tun dari awọn ṣọja wọn fun igba diẹ si i. Eleyii ni wọn lawọn ko gba.


Niluu oyinbo ni wọn ti n wa, awọn ni wọn si n kọ awọn ọmọ Naijiria ni iṣẹ ologun. Ṣugbọn lẹyin ominira, wọn din kinni naa ku, to si di pe bi wọn ba ko awọn ọga ṣọja mẹwaa kalẹ, mẹrin pere ni yoo jẹ oyinbo ninu wọn. Diẹdiẹ bẹẹ ni wọn si n ja kinni naa silẹ, ko too waa di ọdun 1965, ti ẹni to jẹ ọga pata fawọn ṣọja n lọ siluu rẹ pada, ti wọn tun waa ni boya Naijiria yoo tun gba oyinbo mi-in ko tun dari awọn ṣọja wọn fun igba diẹ si i. Eleyii ni wọn lawọn ko gba. Ọmọ ilẹ Naijiria lawọn fẹ, awọn ko fẹ oyinbo tuntun mọ. Eleyii lo mu wọn maa wa ẹni ti wọn yoo gbe ipo naa fun laarin wọn. Diẹ lo ku ki awọn oyinbo yii tun da ija silẹ, ọrọ naa si fẹẹ di ti awọn oloṣelu.


Ọmọ ilẹ Naijiria lawọn fẹ, awọn ko fẹ oyinbo tuntun mọ. Eleyii lo mu wọn maa wa ẹni ti wọn yoo gbe ipo naa fun laarin wọn. Diẹ lo ku ki awọn oyinbo yii tun da ija silẹ, ọrọ naa si fẹẹ di ti awọn oloṣelu. Ironsi lo jẹ olori pata fawọn ṣọja, nitori oun ni ipo rẹ ga ju lọ. Ṣugbọn awọn oyinbo kan kilọ fun awọn olori ilẹ Hausa ti wọn n ṣejọba pe eeyan wọn ni ki wọn jẹ ko pọ nibẹ, bi wọn ko ba fi awọn eeyan wọn si i, o le nira diẹ lati paṣẹ bi wahala ba de. Wọn ni ko yẹ ko jẹ ọmọ agbegbe Ibo ni yoo tun di olori ologun, nigba to jẹ awọn ni olori ọlọpaa ati Nefi.


Ironsi lo jẹ olori pata fawọn ṣọja, nitori oun ni ipo rẹ ga ju lọ. Ṣugbọn awọn oyinbo kan kilọ fun awọn olori ilẹ Hausa ti wọn n ṣejọba pe eeyan wọn ni ki wọn jẹ ko pọ nibẹ, bi wọn ko ba fi awọn eeyan wọn si i, o le nira diẹ lati paṣẹ bi wahala ba de. Wọn ni ko yẹ ko jẹ ọmọ agbegbe Ibo ni yoo tun di olori ologun, nigba to jẹ awọn ni olori ọlọpaa ati Nefi. Nidii eyi, awọn eeyan yii fi ọgbọn gbe ọmọ Hausa ti oye rẹ ga ju lọ, Maimalari, soke, wọn si ni ko waa di ipo naa mu. Sardauna ni Sokoto ati ọmọ Yoruba kan to wa lọdọ rẹ ti wọn ti jọ mọ ọwọ ara wọn, Ọgagun Ademulẹgun, lawọn fọwọ si i. Ṣugbọn nigbẹyin, awọn ti wọn mọ nipa iṣẹ ologun ati bi awọn ṣọja ti i huwa, ni bi awọn ba fẹ alaafia tootọ, afi ki wọn fi Ironsi ṣe ọga le gbogbo wọn lori. Bẹẹ ni wọn fa ọrọ naa lọ ti wọn fa a bọ, nigba to si di ọjọ kẹẹẹdogun osu keji ọdun 1965 yii, wọn kede ọkunrin naa gẹgẹ bii olori awọn ṣọja pata.


Nidii eyi, awọn eeyan yii fi ọgbọn gbe ọmọ Hausa ti oye rẹ ga ju lọ, Maimalari, soke, wọn si ni ko waa di ipo naa mu. Sardauna ni Sokoto ati ọmọ Yoruba kan to wa lọdọ rẹ ti wọn ti jọ mọ ọwọ ara wọn, Ọgagun Ademulẹgun, lawọn fọwọ si i. Ṣugbọn nigbẹyin, awọn ti wọn mọ nipa iṣẹ ologun ati bi awọn ṣọja ti i huwa, ni bi awọn ba fẹ alaafia tootọ, afi ki wọn fi Ironsi ṣe ọga le gbogbo wọn lori. Bẹẹ ni wọn fa ọrọ naa lọ ti wọn fa a bọ, nigba to si di ọjọ kẹẹẹdogun osu keji ọdun 1965 yii, wọn kede ọkunrin naa gẹgẹ bii olori awọn ṣọja pata. Oun lo gba ipo lọwọ oyinbo, oun si ni ọmọ Naijiria akọkọ ti wọn yoo ni ko waa ṣe olori awọn ṣọja ilẹ wa.


Oun lo gba ipo lọwọ oyinbo, oun si ni ọmọ Naijiria akọkọ ti wọn yoo ni ko waa ṣe olori awọn ṣọja ilẹ wa.


Ẹgbẹ oṣẹlu PDP le ọmọ ẹgbẹ wọn danu l’Ekiti, wọn lo gbaṣẹ lọwọ Fayẹmi

Dada Ajikanje Ẹgbẹ oṣelu PDP ipinlẹ Ekiti ti fofin de Ọgbẹni Badejọ Anifowoṣe lori ẹsun pe o gbaṣẹ lọwọ Gomina Kayọde Fayẹmi. Ẹsun ti wọn fi kan an ni pe o n ba ẹgbẹ mi-in ṣe wọle-wọde atawọn iwa mi-in to lodi si ofin ẹgbẹ. Ninu ikede ti Akọwe ẹgbẹ naa, Ọgbẹni Raphael Adeyanju, ẹka mi-in ninu ẹgbẹ oṣelu PDP fi sita, lo ti sọ pe ẹgbẹ naa fofin de Anifowose nitori to gba lati jẹ alaga fun ileeṣẹ to n ṣeto aabo fun awujọ nipinlẹ Ekiti ninu ijọba Kayọde Fayẹmi, eyi ti ẹgbẹ naa ko fọwọ si. Adeyanju sọ pe igbimọ amuṣẹṣe ẹgbẹ naa lo fẹnu ko lati fofin de e lẹyin ipade pajawiri ti alaga ẹgbẹ naa, Bisi Kọlawọle, pe ni kete ti awọn oloye ẹgbẹ oṣelu PDP ni wọọdu ẹ, iyẹn Ikun Ward 01, ni Mọba, nipinlẹ Ekiti ti fọrọ ọhun to awọn leti. Ak̀ọwe ẹgbẹ yii fi kun un pe awọn ti wọn jẹ oloye ni wọọdu ẹ ti kọkọ ṣagbekalẹ igbimọ ẹlẹni mẹta eyi ti Agbẹdẹ Sunday Afolabi jẹ alaga ẹ lati ṣewadii gbogbo ẹsun ti wọn fi kan Anifowoṣe, ṣugbọn ti ọkunrin naa ko yọju si wọn. O ni ṣaaju asiko yii lawọn ọmọ ẹgbẹ naa ti n fura si ọkunrin yii gẹgẹ bii ẹni ti ẹgbẹ oṣelu APC n lo lati fi da ẹgbẹ awọn ru.


Adeyanju sọ pe igbimọ amuṣẹṣe ẹgbẹ naa lo fẹnu ko lati fofin de e lẹyin ipade pajawiri ti alaga ẹgbẹ naa, Bisi Kọlawọle, pe ni kete ti awọn oloye ẹgbẹ oṣelu PDP ni wọọdu ẹ, iyẹn Ikun Ward 01, ni Mọba, nipinlẹ Ekiti ti fọrọ ọhun to awọn leti. Ak̀ọwe ẹgbẹ yii fi kun un pe awọn ti wọn jẹ oloye ni wọọdu ẹ ti kọkọ ṣagbekalẹ igbimọ ẹlẹni mẹta eyi ti Agbẹdẹ Sunday Afolabi jẹ alaga ẹ lati ṣewadii gbogbo ẹsun ti wọn fi kan Anifowoṣe, ṣugbọn ti ọkunrin naa ko yọju si wọn. O ni ṣaaju asiko yii lawọn ọmọ ẹgbẹ naa ti n fura si ọkunrin yii gẹgẹ bii ẹni ti ẹgbẹ oṣelu APC n lo lati fi da ẹgbẹ awọn ru. O ni gbogbo ọna ni ẹgbẹ naa wa lati gbọ tẹnu ẹ, ki awọn too gbe igbesẹ, ṣugbọn toun paapaa ko bikita lati waa sọ tẹnu ẹ niwaju igbimọ ọhun. Adeyanju sọ pe bo tilẹ jẹ pe ko si ẹṣẹ ninu ki eniyan sin ipinlẹ ẹ, sibẹ, PDP ko ni i gba awọn ọmọ ẹgbẹ ẹ nimọran lati darapọ mọ ijọba ti ko ni ohunrere kankan fun ipinlẹ naa. O fi kun un pe latigba ti ijọba APC yii ti gba akoso l’Ekiti, ko ti i si iṣẹ gidi kan bayii to ṣe, ju bo ti ṣe n fojoojumọ naka ijakulẹ ẹ si ijọba PDP to kuro nipo ọhun.


O ni gbogbo ọna ni ẹgbẹ naa wa lati gbọ tẹnu ẹ, ki awọn too gbe igbesẹ, ṣugbọn toun paapaa ko bikita lati waa sọ tẹnu ẹ niwaju igbimọ ọhun. Adeyanju sọ pe bo tilẹ jẹ pe ko si ẹṣẹ ninu ki eniyan sin ipinlẹ ẹ, sibẹ, PDP ko ni i gba awọn ọmọ ẹgbẹ ẹ nimọran lati darapọ mọ ijọba ti ko ni ohunrere kankan fun ipinlẹ naa. O fi kun un pe latigba ti ijọba APC yii ti gba akoso l’Ekiti, ko ti i si iṣẹ gidi kan bayii to ṣe, ju bo ti ṣe n fojoojumọ naka ijakulẹ ẹ si ijọba PDP to kuro nipo ọhun. O ni, “Ti ọmọ ẹgbẹ wa ba tun lọọ darapọ mọ iru ijọba bẹẹ, dajudaju, wọn yoo tun maa sọ pe awa la o jẹ ki awọn ni aṣẹyọri kankan, bẹẹ wọn ko ni aṣeyọri gidi kan ti wọn fẹẹ ṣe tẹlẹ.” Ṣa o, Anifowoṣe naa ti sọrọ, ohun to si sọ lori bi wọn ti ṣe fofin de e ninu ẹgbẹ ni pe igbesẹ wọn ọhun ko tọna rara. O ni, “Ohun kan ti mo mọ ni pe ẹgbẹ oṣelu PDP meji la ni l’Ekiti, awọn ti wọn n halẹ kiri yii, emi ko si lọdọ wọn, bẹẹ lọrọ wọn paapaa ṣi wa nile-ẹjọ, wọn ko si laṣẹ lati le mi tabi sọ pe ki n kuro ninu ẹgbẹ fawọn. Ati pe emi ki i ṣe ara wọn.”


O ni, “Ti ọmọ ẹgbẹ wa ba tun lọọ darapọ mọ iru ijọba bẹẹ, dajudaju, wọn yoo tun maa sọ pe awa la o jẹ ki awọn ni aṣẹyọri kankan, bẹẹ wọn ko ni aṣeyọri gidi kan ti wọn fẹẹ ṣe tẹlẹ.” Ṣa o, Anifowoṣe naa ti sọrọ, ohun to si sọ lori bi wọn ti ṣe fofin de e ninu ẹgbẹ ni pe igbesẹ wọn ọhun ko tọna rara. O ni, “Ohun kan ti mo mọ ni pe ẹgbẹ oṣelu PDP meji la ni l’Ekiti, awọn ti wọn n halẹ kiri yii, emi ko si lọdọ wọn, bẹẹ lọrọ wọn paapaa ṣi wa nile-ẹjọ, wọn ko si laṣẹ lati le mi tabi sọ pe ki n kuro ninu ẹgbẹ fawọn. Ati pe emi ki i ṣe ara wọn.”


Sifu Difẹnsi ipinlẹ Ogun ṣi ẹka imọ ẹrọ ti yoo maa mojuto iwa ọdaran lori ayelujara

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Bo ṣe jẹ pe kekere kọ ni iwa ọdaran ati jibiti to n ti ori foonu atawọn ẹka ayelujara ṣẹlẹ lorilẹ-ede yii, ajọ NSCDC, iyẹn awọn Sifu Difẹnsi, nipinlẹ Ogun, ti da ẹka imọ ẹrọ igbalode ti yoo maa mu awọn to n fi ẹrọ lu jibiti kalẹ. Ọjọ Iṣẹgun ọsẹ yii, ọjọ kẹjọ, oṣu kejila, ọdun 2020, ni wọn ṣi ẹka naa lolu ileeṣẹ wọn to wa labule Owu Dekudu, Kọbapẹ, nijọba ibilẹ Ọbafẹmi Owode, bẹẹ ni wọn si fun awọn oṣiṣẹ wọn to le ni igba (209) ni igbega si ipo tuntun. Nigba to n ṣalaye lori ẹka naa, ọga agba Sifu Difẹnsi nipinlẹ Ogun, Kọmandanti Hammed Abọdunrin, sọ pe agbekalẹ yii jẹ ọna kan pataki ti awọn fẹẹ maa fi gbogun ti iwa ọdaran lawujọ wa. O ni ida ọgọrin (80%) iwa ọdaran lo jẹ pe ori foonu lo ti n waye, ẹka tawọn da silẹ yoo si maa lo imọ ẹrọ lati tọpinpin awọn nọmba to ba lu jibiti, tabi hu iwa ọdaran, ti ọwọ yoo fi tẹ wọn nibikibi ti wọn ba wa. Ninu ọrọ Gomina Dapọ Abiọdun ti akọwe ijọba ipinlẹ Ogun, Ọgbẹni Tokunbọ Talabi, ṣoju fun, o ni yoo dara bi awọn Sifu Difẹnsi ba le nawọ iru ọgbọn tuntun yii sawọn ẹka aabo mi-in lorilẹ-ede yii, nitori yoo jẹ ki iwa ọdaran dinkun lawujọ wa gidi.


Buhari paṣẹ fawọn gomina: Ẹ pada sile, ẹ lọọ ṣeto pẹlu awọn ọba alaye lori eto aabo

Dada Ajikanje Bi awọn eeyan kan ṣe n ke si Muhammadu Buhari ko kọwe fipo silẹ lori bi eto aabo ṣe n fojoojumọ mẹhẹ ni Naijiria, Aarẹ paapaa ti sọ fawọn gomina pe ki awọn naa pada lọ si ipinlẹ wọn, ki wọn lọọ fọwọsowọpọ pẹlu awọn oba alaye, ki wahala eto aabo le yanju ni Naijiria. Lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, lo sọrọ naa nibi ipade to waye laarin Aarẹ Naijiria atawọn gomina mẹrindinlogoji to wa lorilẹ-ede yii niluu Abuja, nibẹ naa ni Buhari ti ke si awọn gomina, to si rọ wọn pe o ṣe pataki lati fọwọsowọpọ pẹlu awọn ọba alaye lori ọrọ eto aabo, ki alaafia le jọba ni Naijiria. Ninu ọrọ ti oluranlọwọ nipa eto iroyin ati ikede fun Aarẹ, Mallam Garba Shehu, fi sita ni Buhari ti sọ pe ti ajọṣepọ to mọyan lori ba n waye laarin awọn gomina atawọn ọba alaye pẹlu awọn araalu, loju-ẹsẹ ni eto aabo yoo yatọ, ti gbogbo ete awọn oniṣẹ ibi yoo si bajẹ, eyi ti yoo ran awọn agbofinro lọwọ paapaa lati ṣiṣẹ wọn daadaa. Buhari ni latigba ti ijọba Muammar Gaddafi, ti orilẹ-ede Libya, ti da wo ni wahala awọn janduku ti pọ si i latari bi awọn eeyan kan ṣe ri awọn ohun ija oloro ko wọle loriṣiiriṣii. O ni ijọba oun ko dakẹ rara lori eto aabo, ati pe oun ko ṣetan lati lọ sori tẹlifiṣan maa kede bi oun ṣe fẹẹ gbogun ti wahala awọn ajinigbe atawọn afẹmiṣofo to n da Naijiria laamu.


Ijọba lawọn yoo ṣi awọn ẹnubode ilẹ wa laipẹ

Nibi ipade idakọnkọ ti Aarẹ Muhammadu Buhari ṣe pẹlu awọn goimina to wa ni gbogbo ipinlẹ mẹrindinlogoji nilẹ wa, niluu Abuja, lo ti sọ pe ki awọn le dẹkun fayawọ ati kiko ohun eelo ijagun ati awọn oogun loriṣiiriṣii lawọn fi ti awọn ẹnubode ilẹ wa pa. Ninu atẹjade ti ileeṣẹ Aarẹ fi sita lori ipade naa ni wọn ti rọ awọn gomina lati ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn ọba alaye lati le mọ awọn ohun to n lọ lagbegbe wọn. Agbẹnusọ Aarẹ lori eto iroyin, Sheu Garba, sọ lorukọ Aarẹ Buhari pe ijọba ko ni i pẹẹ ṣi ẹnuubode ti wọn ti pa. Nigba to n sọrọ lori abọ awọn gomina lori eto aabo kaakiri agbegbe wọn. Bẹẹ ni Buhari sọ pe ijọba oun ti ṣe daadaa lori eto aabo, paapaa ju lọ ni Ila Oorun Ariwa (North East) ati Guusu Guusu (South South), ṣugbọn wahala ṣi wa ni iha Guusu Guusu yii. Aarẹ Buhari ni eto aabo ṣẹ pataki, a si gbọdọ daabo bo ilẹ wa lọwọ awọn ajinigbe ati janduku. O ni awọn yoo ṣe atilẹyin fun ileeṣẹ ologun lati le ri awọn janduku atawọn ajinigbe yii mu, ati lati fopin si wọn patapata. Wọn ka ẹya ara eeyan mọ tẹgbọn-taburo lọwọ niluu Iwo, lawọn ọdọ ba dana sun ile wọn


Wọn ka ẹya ara eeyan mọ tẹgbọn-taburo lọwọ niluu Iwo, lawọn ọdọ ba dana sun ile wọn

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Tẹgbọn-taburo kan, Monsuru Tajudeen ati Lawal Tajudeen, lọwọ awọn ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti tẹ bayii lori ẹsun pe wọn n paayan ṣoogun owo. Lagbegbe Yemọja, niluu Iwo, ni wọn ti mu awọn mejeeji, iwadii si fi han pe wọn ti lọwọ ninu ọpọlọpọ ipaniyan to ti waye sẹyin niluu naa, bẹẹ ni wọn ṣeku pa obinrin kan to n jẹ Mutiat Alani laipẹ yii. Lẹyin ti aṣiri wọn tu ni awọn ọdọ agbegbe naa fibinu dana sun ile wọn pẹlu awọn ile mẹta mi-in to wa lagbegbe wọn. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni oriṣiiriṣii ẹya ara awọn eeyan meji ni wọn ba ninu ile ti awọn tẹgbọn-taburo naa n gbe. Gẹgẹ bi Ọpalọla ṣe wi, ọkan lara awọn afurasi naa, Monsuru, jẹwọ pe aimọye eeyan lawọn ti pa, ṣe loun si maa n fi wọn ṣoogun. Ọpalọla sọ siwaju pe nigba ti Mutiat Alani sọnu, ti wọn n wa a, lawọn ọlọpaa ṣewadii ibi ti ẹrọ ibanisọrọ rẹ wa, wọn si ri i pe ọwọ Monsuru ni, bayii lawọn ọlọpaa ya bo ile rẹ, ti wọn si ba ọpọlọpọ ẹya-ara eeyan nibẹ.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni oriṣiiriṣii ẹya ara awọn eeyan meji ni wọn ba ninu ile ti awọn tẹgbọn-taburo naa n gbe. Gẹgẹ bi Ọpalọla ṣe wi, ọkan lara awọn afurasi naa, Monsuru, jẹwọ pe aimọye eeyan lawọn ti pa, ṣe loun si maa n fi wọn ṣoogun. Ọpalọla sọ siwaju pe nigba ti Mutiat Alani sọnu, ti wọn n wa a, lawọn ọlọpaa ṣewadii ibi ti ẹrọ ibanisọrọ rẹ wa, wọn si ri i pe ọwọ Monsuru ni, bayii lawọn ọlọpaa ya bo ile rẹ, ti wọn si ba ọpọlọpọ ẹya-ara eeyan nibẹ. Nigba to n sọrọ nipa iṣẹlẹ naa, Oluwoo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrasheed Akanbi, bu ẹnu atẹ lu iṣẹlẹ naa, o ni ọdaran ati ọmọ ale ni ẹnikẹni to ba n hu iru iwa bẹẹ.


Nigba to n sọrọ nipa iṣẹlẹ naa, Oluwoo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrasheed Akanbi, bu ẹnu atẹ lu iṣẹlẹ naa, o ni ọdaran ati ọmọ ale ni ẹnikẹni to ba n hu iru iwa bẹẹ.


Lẹyin ọjọ mọkanlelogun, Ọọni fi oju ọmọ rẹ han faraye

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Gẹgẹ bii ileri to ṣe pe lẹyin ọjọ mọkanlelogun loun yoo too fi oju ọmọ oun han fun gbogbo aye ri, Ọọni Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi, gba ọmọ rẹ, Tadenikawo Adesọji Aderẹmi, wọle saafin rẹ loni-in, o si ṣi oju ọmọ naa. Ẹnu Gẹru to wa laafin ni wọn gbe Tadenikawo ati Olori Ṣilẹkunọla ti i ṣe iya rẹ gba, awọn Agba Ifẹ ti Ọbalufẹ, Ọba Idowu Adediwura ko sodi, awọn Modewa ti Lọwa Adimula, Oloye-agba Adeọla Adeyẹye dari ati awọn ẹmẹsẹ ti Sarun Oriowo Oyeyẹmi ko sodi, ni wọn gba wọn wọle. Ninu Ile-nla ni wọn ti gbe Tadenikawo le Ọọni Ogunwusi, ẹni to gba inu Ile-Igbo jade, lọwọ, oun atawọn agbaagba kan si wọnu Ile-Igbo lati lọ wo ẹjẹ ọmọdekunrin naa gẹgẹ bii aṣa, pẹlu ẹrin ati ijo ni kabiesi si fi gbe ọmọ naa jade, to si gbe ọmọ naa le iya rẹ lọwọ. Bayii ni oniruuru ayẹyẹ bẹrẹ, ti gbogbo awọn eeyan si n ki kabiesi ku oriire.


Ẹwọn ọdun mẹwaa ladajọ sọ birikila to fipa ba ọmọ ọdun mẹtala lo pọ si l’Oṣogbo

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Adajọ ile-ẹjọ Majisreeti kan niluu Oṣogbo ti ju Tunde Oyedokun, ẹni ọdun mẹrinlelọgbọn, sẹwọn ọdun mẹwaa lori ẹsun pe o fipa ba ọmọ ọdun mẹtala lo pọ. Ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹjọ, ọdun 2019, ni Tunde kọkọ fara han ni kootu, latigba naa lo si ti wa lọgba ẹwọn ilu Ileṣa, ko too di pe wọn gbe e wa si kootu lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii. Aagbefọba to gbe Tunde wa si kootu, Abiọdun Fagboyinbo, ṣalaye pe ninu oṣu kẹrin, ọdun 2019, ni olujẹjọ huwa naa loju-ọna Balogun, lagbegbe Omigade, niluu Oṣogbo. Lọjọ naa ni wọn ni Tunde fipa ba ọmọdebinrin naa lo pọ, eleyii to si lodi si ipin okoolelugba o din meji (218) ninu abala ikẹrinlelọgbọn ofin iwa ọdaran ti ọdun 2003 tipinlẹ Ọṣun n lo. Lẹyin ti olujẹjọ sọ pe oun ko jẹbi ẹsun naa ni adajọ Majisreeti naa, Modupẹ Awodele, sọ pe agbefọba ti fidi ẹsun naa mulẹ daadaa. Nitori naa, o han gbangba pe olujẹjọ jẹbi ẹsun yii, lo ba ju u sẹwọn ọdun mẹwaa fun ẹsun akọkọ, bakan naa lo ju u sẹwọn ọdun mẹwaa fun ẹsun keji, ṣugbọn o ni ko ṣe ẹwọn naa lẹẹkan naa.


Araalu kọyin si reluwee ijọba, ero kan ṣoṣo lo wọ ọ lọjọ akọkọ

Faith Adebọla, Eko Ko jọ pe inu awọn eeyan dun si eto ọkọ oju-irin Eko s’Ibadan tijọba ṣe akojade rẹ bii ọmọ tuntun l’ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, pẹlu bo ṣe jẹ pe ẹyọ ero kan ṣoṣo lo wọ reluwee naa lati Eko si Ibadan. Eyi ko ṣẹyin owo reluwee naa tawọn araalu lo ti wọn ju. Nitori ẹ ni wọn ṣe kegbajare sijọba lati fa owo ọkọ naa walẹ, wọn niye owo ti wọn bu le ọkọ naa ti ga ju agbara wọn lọ. Minisita fun eto irinna ọkọ, Rotimi Amaechi, lo kede lọsẹ to kọja pe gbogbo eto ti pari lori reluwee tuntun naa, o lo maa bẹrẹ iṣẹ lọsẹ yii, ṣugbọn owo tawọn eeyan yoo maa wọ ọ lati Eko si Ibadan jẹ ẹgbẹrun mẹta naira (#3,000) fun aaye gbogbogboo, ẹgbẹrun marun-un naira (#5,000) fun aaye ọlọla (Business class), tawọn to ba si fẹẹ jokoo laaye akọkọ (First class) yoo san ẹgbẹrun mẹfa (#6,000). O fi kun un pe yatọ si ti gbogbogboo, ẹrọ amuletutu ati awọn nnkan idẹra loriṣiiriṣii lawọn pese sawọn aaye meji to ku ọhun. Bawọn araalu ṣe gbọ ikede yii ni wọn ti pariwo pe owo tijọba gbe le reluwee yii ti pọ ju.


Minisita fun eto irinna ọkọ, Rotimi Amaechi, lo kede lọsẹ to kọja pe gbogbo eto ti pari lori reluwee tuntun naa, o lo maa bẹrẹ iṣẹ lọsẹ yii, ṣugbọn owo tawọn eeyan yoo maa wọ ọ lati Eko si Ibadan jẹ ẹgbẹrun mẹta naira (#3,000) fun aaye gbogbogboo, ẹgbẹrun marun-un naira (#5,000) fun aaye ọlọla (Business class), tawọn to ba si fẹẹ jokoo laaye akọkọ (First class) yoo san ẹgbẹrun mẹfa (#6,000). O fi kun un pe yatọ si ti gbogbogboo, ẹrọ amuletutu ati awọn nnkan idẹra loriṣiiriṣii lawọn pese sawọn aaye meji to ku ọhun. Bawọn araalu ṣe gbọ ikede yii ni wọn ti pariwo pe owo tijọba gbe le reluwee yii ti pọ ju. Niṣe lawọn araalu n sọko ọrọ sijọba, wọn ni ko jọ pe mẹkunnu wa lara awọn ti wọn ṣeto reluwee naa fun. Maneja ileeṣẹ reluwee lagbegbe Eko, Ọgbẹni Jerry Oche, naa fidi rẹ mulẹ pe ero kan lọkọ naa gbe lati Eko de Ibadan lọjọ Aje, o ni boya nitori o jẹ ọjọ akọkọ ni. Bo tilẹ jẹ pe ọkọ ọhun duro l’Abẹokuta, ṣugbọn ko si ero kankan to wọle, bẹẹ ni ko sẹni to gba tikẹẹti, titi to fi de Ibadan.


Niṣe lawọn araalu n sọko ọrọ sijọba, wọn ni ko jọ pe mẹkunnu wa lara awọn ti wọn ṣeto reluwee naa fun. Maneja ileeṣẹ reluwee lagbegbe Eko, Ọgbẹni Jerry Oche, naa fidi rẹ mulẹ pe ero kan lọkọ naa gbe lati Eko de Ibadan lọjọ Aje, o ni boya nitori o jẹ ọjọ akọkọ ni. Bo tilẹ jẹ pe ọkọ ọhun duro l’Abẹokuta, ṣugbọn ko si ero kankan to wọle, bẹẹ ni ko sẹni to gba tikẹẹti, titi to fi de Ibadan. Iwadii ti akọroyin wa ṣe fi han pe reluwee naa ko lọ lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, eyi ṣee ṣe ko jẹ nitori ijakulẹ ti wọn ba pade lọjọ akọkọ lo fa a. Ko si ti i daju boya ijọba yoo mu adinku ba owo ọkọ naa.


Iwadii ti akọroyin wa ṣe fi han pe reluwee naa ko lọ lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, eyi ṣee ṣe ko jẹ nitori ijakulẹ ti wọn ba pade lọjọ akọkọ lo fa a. Ko si ti i daju boya ijọba yoo mu adinku ba owo ọkọ naa.


Awọn tọọgi kọ lu awakọ agbẹjọro Jẹgẹdẹ nibi ijokoo igbimọ to n gbọ ẹsun idibo l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Diẹ lo ku ki nnkan mi-in bẹ silẹ nibi ijokoo igbimọ to n gbọ awuyewuye to su yọ ninu eto idibo gomina ipinlẹ Ondo to n lọ lọwọ nile-ẹjọ giga kejì to wa l’Akurẹ laaarọ ọjọ Isẹgun, Tusidee, ọsẹ yii. Awọn tọọgi kan lo kọ lu Sunday Ọladunmoye to jẹ awakọ ọkan ninu awọn agbẹjọro to waa gbẹnu sọ fun oludije ẹgbẹ PDP ninu eto idibo naa, Amofin agba Eyitayọ Jẹgẹdẹ. Ọpẹlọpẹ awọn ẹsọ alaabo ti wọn ranṣẹ pe ni wọn pana wahala naa, ti wọn si le awọn janduku oloṣelu ọhun kuro lagbegbe ile-ẹjọ. Aarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ni igbimọ ẹlẹni mẹta ti Onidaajọ Abubakar Umar ko sodi bẹrẹ ijokoo lori ẹjọ ti Eyitayọ Jẹgẹdẹ pe ta ko bi ajọ eleto idibo ṣe kede orukọ Gomina Rotimi Akeredolu gẹgẹ bii ẹni to jawe olubori ninu eto idibo naa. Ninu ọrọ akọsọ rẹ ki wọn too bẹrẹ igbẹjọ, Onidaajọ Umar ni ẹsun mẹta ọtọọtọ lo wa niwaju igbimọ ọhun ti wọn fẹẹ ṣiṣẹ le lori. O bẹbẹ fun ifọwọsowọpọ awọn ti ọrọ kan, ki iṣẹ naa le rọrun fun wọn ni siṣe.


Ẹgbẹ APC tu ile ka ni gbogbo ipinlẹ, wọn fun igbimọ afun-n-ṣọ wọn loṣu mẹfa mi-in

Faith Adebọla, Eko Igbimọ alakooso apapọ fun ẹgbẹ oṣelu All Progressive Congress, APC, ti tu eto akoso wọn ni apapọ, gbogbo ipinlẹ, ẹkun (zone), ati ibilẹ pata jake-jado orileede yii, titi kan Abuja ka, bẹẹ ni wọn tun faṣẹ si i pe ki igbimọ afun-n-ṣọ to n tukọ ẹgbẹ naa ṣi maa ba iṣẹ niṣo fun oṣu mẹfa si i. Nibi ipade kan tigbimọ alakooso apapọ naa ṣe l’Abuja, eyi ti pupọ ninu awọn ọmọ ẹgbẹ pesẹ si, tawọn mi-n si darapọ lori atẹ ayelujara lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ni wọn ti ṣepinnu ọhun. Aarẹ orileede wa, Muhammadu Buhari lo ṣalaga ipade naa. Lara awọn to wa nipade naa ni Igbakeji Aarẹ, Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo, awọn gomina ẹgbẹ APC ati awọn ijoye pataki ẹgbẹ naa. Gomina ipinlẹ Kaduna, to bawọn oniroyin sọrọ lẹyin ipade sọ pe awọn ti fontẹ lu u pe ki igbimọ afun-n-ṣọ ti Gomina Mai Buni tipinlẹ Yobe n tukọ rẹ lo oṣu mẹfa mi-in si i lẹyin ti saa oṣu mẹfa akọkọ ti wọn yọnda fun un ti pari. O ni eyi yoo mu ki igbimọ naa tubọ ṣiṣẹ lori pipari awọn fa-a-ka-ja-a gbogbo to ṣi ku ninu ẹgbẹ, ki wọn si ṣeto apejọ gbogbogboo, nibi ti wọn yoo ti yan awọn igbimọ alakooso tuntun. Ipinnu mi-in ti wọn ṣe nibi ipade naa ni ti jijawee kuro-lẹgbẹ-wa fun Ntufam Hillida Eta, ẹni to ti figba kan jẹ Igbakeji alaga apapọ ni ẹkun Guusu, latari bi ọgbẹni naa ṣe kọ lati jawọ ninu ẹjọ to pe ta ko igbimọ-afun-n-ṣọ to wa lode yii.


Awọn eleyii fipa ba obinrin lo pọ n’Ilese-Ijẹbu, wọn lawọn ro pe ko sọlọpaa ti yoo mu awọn ni

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Wọn ko parọ rara, iyẹn awọn gende mẹta tawọn ọlọpaa mu n’Ijẹbu-Ilese, nipinlẹ Ogun pe wọn fipa ba ọmọ ọdun mejidinlogun lo pọ. Wọn ni loootọ lawọn to tọnnu ibasun lori ọmọge naa lọjọ karun-un, oṣu kejila yii, awọn ro pe ko sọlọpaa niluu ti yoo mu awọn ni. Awọn ọmọkunrin naa gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi ṣe darukọ wọn ni: Tunde Sadiq Taiwo; ẹni ọdun mejilelogun, Damilọla Adeṣina, ẹni ogun ọdun ati Adegoke Amos; ẹni ọdun mọkanlelogun. Yahoo lawọn ọmọkunrin yii gẹgẹ bawọn ọlọpaa ṣe lawọn fura si wọn, nitori ọmọbinrin ti wọn fipa ṣe kinni fun naa ṣalaye pe bi ọjọ ori wọn ṣe kere to yii, mọto ayọkẹlẹ Lexus ES 350 ni wọn gbe wa, ti wọn fi dabuu ọna, ti wọn si fipa gbe oun wọnu ọkọ naa nigba toun n lọ si agbegbe Ita-Alẹ, n’Ijẹbu-ilese. O ni ibi kan to wọn n pe ni Raṣanwa, n’Ijẹbu, kan naa ni wọn gbe oun lọ, ti wọn si ba oun lo pọ nikọọkan pẹlu ibọn ti wọn yọ soun. Ọkan ninu awọn afipabanilopọ naa lawọn ọlọpaa kọkọ ri mu lẹyin ifisun ọmọbinrin yii, oun lo mu wọn lọ sibi ti wọn ti ri awọn meji yooku mu.


Yahoo lawọn ọmọkunrin yii gẹgẹ bawọn ọlọpaa ṣe lawọn fura si wọn, nitori ọmọbinrin ti wọn fipa ṣe kinni fun naa ṣalaye pe bi ọjọ ori wọn ṣe kere to yii, mọto ayọkẹlẹ Lexus ES 350 ni wọn gbe wa, ti wọn fi dabuu ọna, ti wọn si fipa gbe oun wọnu ọkọ naa nigba toun n lọ si agbegbe Ita-Alẹ, n’Ijẹbu-ilese. O ni ibi kan to wọn n pe ni Raṣanwa, n’Ijẹbu, kan naa ni wọn gbe oun lọ, ti wọn si ba oun lo pọ nikọọkan pẹlu ibọn ti wọn yọ soun. Ọkan ninu awọn afipabanilopọ naa lawọn ọlọpaa kọkọ ri mu lẹyin ifisun ọmọbinrin yii, oun lo mu wọn lọ sibi ti wọn ti ri awọn meji yooku mu. Nigba ti wọn n jẹwọ ẹṣẹ wọn f’ọlọpaa, awọn mẹtẹẹta sọ pe awọn fipa ba ọmọge yii lo pọ, nitori awọn ro pe awọn ọlọpaa ko si niluu lasiko yii, aṣegbe ni ibalopọ tulaasi naa yoo jẹ fawọn. Wọn lohun to jẹ kawọn ṣe e niyẹn. Ṣa, CP Awolọwọ Ajogun ti jẹ ki wọn mọ pe ọlọpaa ko rebi kan, kọmiṣanna yii ti taari wọn sẹka itọpinpin, nibi ti wọn yoo ti mọ pe ọran gidi lawọn da.


Nigba ti wọn n jẹwọ ẹṣẹ wọn f’ọlọpaa, awọn mẹtẹẹta sọ pe awọn fipa ba ọmọge yii lo pọ, nitori awọn ro pe awọn ọlọpaa ko si niluu lasiko yii, aṣegbe ni ibalopọ tulaasi naa yoo jẹ fawọn. Wọn lohun to jẹ kawọn ṣe e niyẹn. Ṣa, CP Awolọwọ Ajogun ti jẹ ki wọn mọ pe ọlọpaa ko rebi kan, kọmiṣanna yii ti taari wọn sẹka itọpinpin, nibi ti wọn yoo ti mọ pe ọran gidi lawọn da. Bẹẹ lo kilọ fawọn eeyan to n ro pe ko sọlọpaa niluu lati tun ero wọn pa, nitori wọn yoo bọ sọwọ ofin.


Bẹẹ lo kilọ fawọn eeyan to n ro pe ko sọlọpaa niluu lati tun ero wọn pa, nitori wọn yoo bọ sọwọ ofin.


Angẹli to n ṣọ mi yoo binu ti mo ba pari ija pẹlu Ọbasanjọ- Gani Adams

Faith Adebọla, Eko “Bọrọ ṣe jẹ ni Ọbasanjọ sọ ọ yẹn, ko sọrọ a n pari ija kan. Emi gan-an o ni ija kankan lati pari, tori awọn angẹli to n ṣọ mi aa binu si mi, wọn o ni i fori ji mi ti mo ba fi le pari ija pẹlu Ọbasanjọ.” Aarẹ Ọna kakanfo ilẹ Yoruba, Ọtunba Gani Adams, lo sọrọ yii lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, nibi ipade pẹlu awọn oniroyin to ṣe nile rẹ to wa l’Ọmọle, lagbegbe Ikẹja, nipinlẹ Eko. Ipade ọhun da lori ero ati awọn aba rẹ lati mu ki eto aabo ilẹ Yoruba ati ti orileede yii lapapọ sunwọn si i. Nibi ipade naa lo ti dabaa pe ko sọna abayọ forileede Naijiria afi ti atunto ba waye, tori eyi lo maa mu ki ominira iṣejọba wa fun awọn ẹka ijọba gbogbo dipo ti gbogbo agbara fi wa lọwọ ijọba apapọ nikan bayii. O ni ti atunto ba waye, aa ṣee ṣe lati ni ọlọpaa apapọ (federal police), ọlọpaa ẹlẹkunjẹkun (regional police), ọlọpaa ipinlẹ (state police) ati ọlọpaa ibilẹ (local police), ti gbogbo wọn yoo si jumọ ṣiṣẹ papọ, igba naa leto aabo to gbopọn yoo wa, bii tawọn orileede nla agbaye. Lẹyin ijiroro naa lawọn akọroyin bi i leere ero rẹ lori ọrọ ti Aarẹ ana, Oloye Oluṣẹgun Arẹmu Ọbasanjọ, sọ, pe iwa rẹ ko ba toun mu, awọn o si le lajọṣepọ kan bii alara, Gani Adams ni loootọ lo yẹ koun fesi si ọrọ ti baba Ẹgba naa sọ, ṣugbọn oun o ni esi kan ju pe oun naa o le pari ija pẹlu rẹ, tori awọn angẹli to n ṣọ oun aa binu toun ba ṣe bẹẹ. Lọrọ kan, bi aarin awọn mejeeji ṣe wa bayii le wa bẹẹ fungba pipẹ.


Ẹnikẹni tọwọ ba tẹ pe o tun lọwọ ninu iwọde SARS mi-in ko ni i faraa re lọ l’Ondo-Kọmisanna

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ. Kọmisanna ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Bọlaji Salami, ti ni awọn ko ni i faaye gba iwọde SARS ẹlẹẹkeji nibikibi nipinlẹ naa. Ọga ọlọpaa ọhun ni awọn oṣiṣẹ oun ti gbaradi, bẹẹ ni wọn ti ṣetan, lati doju ija kọ awọn to ba gbiyanju ati ko ara wọn jọ fun iwọde mi-in nitori pe awọn ko ni i laju silẹ ki awọn janduku kan tun maa da ilu ru gẹgẹ bi eyi ti wọn ṣe kọja. O ni ki lawọn eeyan ọhun tun n fẹ lẹyin tijọba ti fagi le ọlọpaa SARS ni kete ti iwọde akọkọ ti bẹrẹ, o ni ọpọ awọn oṣiṣẹ to wa lẹka ọhun ni wọn ti gba iṣipo pada nigba tawọn mi-in ninu wọn ṣi wa nibi ti wọn ti n gba itọju. O ni loootọ lawọn araalu lẹtọọ lati fẹhonu han, ṣugbọn ẹni to ba fẹẹ ṣe bẹẹ gbọdọ kọkọ waa gba aṣẹ lati ọdọ awọn ọlọpaa, ki awọn le mọ bi awọn ṣe maa mojuto wọn ti ko fi ni i yọri si rogbodiyan ati idaluru. Salami ni ki i ṣe asiko yii ti oun ṣẹṣẹ n gbiyanju ati rọ awọn osiṣẹ abẹ oun ki wọn pada sẹnu iṣẹ lẹyin iriri kikoro ti wọn la kọja lasiko iwọde SARS akọkọ lo yẹ kawọn eeyan kan tun ko ara wọn jọ lati pilẹ wahala mi-in.


O ni ki lawọn eeyan ọhun tun n fẹ lẹyin tijọba ti fagi le ọlọpaa SARS ni kete ti iwọde akọkọ ti bẹrẹ, o ni ọpọ awọn oṣiṣẹ to wa lẹka ọhun ni wọn ti gba iṣipo pada nigba tawọn mi-in ninu wọn ṣi wa nibi ti wọn ti n gba itọju. O ni loootọ lawọn araalu lẹtọọ lati fẹhonu han, ṣugbọn ẹni to ba fẹẹ ṣe bẹẹ gbọdọ kọkọ waa gba aṣẹ lati ọdọ awọn ọlọpaa, ki awọn le mọ bi awọn ṣe maa mojuto wọn ti ko fi ni i yọri si rogbodiyan ati idaluru. Salami ni ki i ṣe asiko yii ti oun ṣẹṣẹ n gbiyanju ati rọ awọn osiṣẹ abẹ oun ki wọn pada sẹnu iṣẹ lẹyin iriri kikoro ti wọn la kọja lasiko iwọde SARS akọkọ lo yẹ kawọn eeyan kan tun ko ara wọn jọ lati pilẹ wahala mi-in. Kọmiṣanna ni ẹnikẹni tọwọ ba tẹ pe o tun lọwọ ninu iwọde ti wọn n gbero rẹ yii ko ni i fi ara rere lọ, o ni awọn ko ni i gba ki awọn janduku kan maa da ilu ru lasiko to yẹ kawọn eeyan maa yọ ayọ ipari ọdun.


Kọmiṣanna ni ẹnikẹni tọwọ ba tẹ pe o tun lọwọ ninu iwọde ti wọn n gbero rẹ yii ko ni i fi ara rere lọ, o ni awọn ko ni i gba ki awọn janduku kan maa da ilu ru lasiko to yẹ kawọn eeyan maa yọ ayọ ipari ọdun.


Aarẹ Buhari tun kilọ lẹẹkan si i, o loun yoo ba ẹnikẹni to ba fi ọrọ SARS da ilu ru fa wahala

Jide Alabi Bo tilẹ jẹ pe awọn ọdọ kan ti bẹ sita bayii niluu Oṣogbo, nipinlẹ Ọṣun, Eko ati Abuja bayii, lati fẹhonu han ta ko awọn ẹṣọ agbofinro SARS, sibẹ Aarẹ Muhammadu Buhari ti sọ pe ijọba oun ko ni i fojuure wo ẹni tọwọ ba tẹ pe o fi iwọde ṣe janduku. Ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii ni Aarẹ sọrọ yii nibi ipade kan ti awọn lọgaa-lọgaa nidii iṣẹ ologun nigba ti wọn n ṣafihan ẹ nigba to n ba awọn ọga agba nidii iṣẹ ologun naa sọrọ lati ile ijọba, niluu Abuja. Aarẹ sọ pe ẹnikẹni to ba lo ọrọ iwọde yii fi da ilu ru, ijọba oun yoo ba iru ẹni bẹẹ wọ ọ daadaa. O ni ijọba oun ṣi ni in lọkan lati maa daabo bo ẹtọ awọn eeyan orilẹ-ede yii, ati pe awọn eeyan paapaa naa ko gbọdo yọ ayọkayọ lati ṣi ẹtọ ti wọn ni yii lo, fun idi eyi, ki kaluku ṣe jẹẹjẹ, ko ni i saaye fun iwa idaluru kan bayii, ati pe gbogbo eeyan pata lo gbọdo bọwọ fun ofin.


Obinrin meji ku ni Fidiwọ, dẹrẹba ọkọ wọn lo sare asaju

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Bi awọn ẹṣọ alaabo oju popo ṣe n kilọ ere asapajude to, awọn awakọ kan ko gba si wọn lẹnu. Iru ẹ ni ti iṣẹlẹ to fa iku ojiji fawọn obinrin meji laaarọ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. Dẹrẹba lo n sare asaju, lo ba fọna silẹ, nigba ti mọto takiti lo ko si koto to ku fun ira, bawọn obinrin naa ṣe dero ọrun niyẹn. Nnkan bii aago mọkanla kọja ogun iṣẹju ni ijamba yii waye lagbegbe Fidiwọ, ni marosẹ Eko s’Ibadan, gẹgẹ Babatunde Akinbiyi,Alukoro TRACE, ṣe ṣalaye. Akinbiyi sọ ọ di mimọ pe mọto to ni aaye daadaa ni bọọsi YEE 202 XA ti ijamba ṣẹlẹ si yii. O ni eeyan meje lo wa ninu ẹ lasiko ijamba naa, awọn obinrin agbalagba mẹrin ati ọmọdebinrin kan, bẹẹ lawọn ọkunrin meji naa wa nibẹ pẹlu.


Nnkan bii aago mọkanla kọja ogun iṣẹju ni ijamba yii waye lagbegbe Fidiwọ, ni marosẹ Eko s’Ibadan, gẹgẹ Babatunde Akinbiyi,Alukoro TRACE, ṣe ṣalaye. Akinbiyi sọ ọ di mimọ pe mọto to ni aaye daadaa ni bọọsi YEE 202 XA ti ijamba ṣẹlẹ si yii. O ni eeyan meje lo wa ninu ẹ lasiko ijamba naa, awọn obinrin agbalagba mẹrin ati ọmọdebinrin kan, bẹẹ lawọn ọkunrin meji naa wa nibẹ pẹlu. Ere to pọ ju ti dẹrẹba wọn n sa lo fa a ti nnkan fi daru mọ ọn lọwọ, to jẹ niṣe lo ya kuro loju ọna, ti mọto naa takiti, to lọọ kori bọ koto giriwo kan to jẹ ira lo wa nibẹ, bo ṣe di pe awọn iyaale ile meji doloogbe loju-ẹsẹ niyẹn. Eeyan mẹrin lo tun farapa, gbogbo wọn ni wọn ko lọ si ọsibitu Victory, l’Ogere. Mọṣuari FOS, n’Ipara-Rẹmọ, ni wọn gbe oku awọn iya meji naa lọ ni tiwọn.


Ere to pọ ju ti dẹrẹba wọn n sa lo fa a ti nnkan fi daru mọ ọn lọwọ, to jẹ niṣe lo ya kuro loju ọna, ti mọto naa takiti, to lọọ kori bọ koto giriwo kan to jẹ ira lo wa nibẹ, bo ṣe di pe awọn iyaale ile meji doloogbe loju-ẹsẹ niyẹn. Eeyan mẹrin lo tun farapa, gbogbo wọn ni wọn ko lọ si ọsibitu Victory, l’Ogere. Mọṣuari FOS, n’Ipara-Rẹmọ, ni wọn gbe oku awọn iya meji naa lọ ni tiwọn. TRACE ba ẹbi awọn eeyan to padanu ẹmi wọn kẹdun, bẹẹ naa si ni wọn tun ranṣẹ ikilọ sawọn awakọ ti ki i gba imọran, pe ki wọn yee ran alaiṣẹ sọrun ọsan gangan.


TRACE ba ẹbi awọn eeyan to padanu ẹmi wọn kẹdun, bẹẹ naa si ni wọn tun ranṣẹ ikilọ sawọn awakọ ti ki i gba imọran, pe ki wọn yee ran alaiṣẹ sọrun ọsan gangan.


Nitori ijinigbe ojoojumọ, awọn ẹṣọ alaabo fẹẹ ya wọ igbo Ekiti

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Pẹlu bi awọn ajinigbe ṣe fẹẹ maa fojoojumọ ṣọṣẹ, ijọba ipinlẹ Ekiti ti ṣeto ipade apero kan fun gbogbo awọn ẹṣọ alaabo to wa nipinlẹ naa, ki apero le waye ṣaaju igbesẹ kikoju awọn oniṣẹ laabi ọhun. Nirọlẹ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii Gomina Kayọde Fayẹmi ṣide eto Exercise Crocodile Smile VI ti yoo ran awọn ẹṣọ alaabo lọwọ lati koju ipenija eto aabo, paapaa pẹlu bi ipari ọdun ṣe de. Fayẹmi, ẹni ti Oludamọran pataki lori eto aabo, Ọgagun-fẹyinti Ebenezer Ogundana, ṣoju fun sọ pe ni kete ti ipejọpọ naa ba wa sopin lawọn ẹṣọ alaabo yoo ya wọ gbogbo ibu ati ooro Ekiti lati gbena woju awọn ọdaran, ati lati dena iṣẹlẹ ijinigbe atawọn iwa to jọ mọ ọn. Gomina naa ni ipade yii yoo fun awọn olori ikọ ẹṣọ alaabo kọọkan lanfaani lati ṣagbekalẹ eto aabo ti yoo koju ijinigbe, idigunjale ati ifẹmiṣofo, ati pe igbesẹ to kan ni lati ko awọn eeyan naa lọ sawọn ibi tawọn ọdaran ti n ṣọṣẹ. Fayẹmi ni, ‘A mọ bi eto aabo ilẹ Naijiria ṣe ri lọwọlọwọ, lara ẹ si ni nnkan to n ṣẹlẹ l’Ekiti. Awọn ta a ko jọ sibi lonii mọ awọn igbesẹ ti wọn yoo gbe, ti ipade yii ba si ti pari, a jẹ pe gbogbo wa la le lọ sile lati sun, ka si pa oju mejeeji de.


Gomina naa ni ipade yii yoo fun awọn olori ikọ ẹṣọ alaabo kọọkan lanfaani lati ṣagbekalẹ eto aabo ti yoo koju ijinigbe, idigunjale ati ifẹmiṣofo, ati pe igbesẹ to kan ni lati ko awọn eeyan naa lọ sawọn ibi tawọn ọdaran ti n ṣọṣẹ. Fayẹmi ni, ‘A mọ bi eto aabo ilẹ Naijiria ṣe ri lọwọlọwọ, lara ẹ si ni nnkan to n ṣẹlẹ l’Ekiti. Awọn ta a ko jọ sibi lonii mọ awọn igbesẹ ti wọn yoo gbe, ti ipade yii ba si ti pari, a jẹ pe gbogbo wa la le lọ sile lati sun, ka si pa oju mejeeji de. ‘Idi ta a tun fi ko wọn jọ ni pe a ko fẹ ki awọn ṣọja maa ṣe tiwọn, ki ọlọpaa naa maa ṣe tiwọn, iyẹn la ṣe ko gbogbo ẹ papọ ta a pe e ni Exercise Crocodile Smile VI. Lati asiko yii lọ, awọn eeyan maa ri i pe Ekiti ti yatọ nilana eto aabo.’


‘Idi ta a tun fi ko wọn jọ ni pe a ko fẹ ki awọn ṣọja maa ṣe tiwọn, ki ọlọpaa naa maa ṣe tiwọn, iyẹn la ṣe ko gbogbo ẹ papọ ta a pe e ni Exercise Crocodile Smile VI. Lati asiko yii lọ, awọn eeyan maa ri i pe Ekiti ti yatọ nilana eto aabo.’


Lẹyin ti Fatai tẹwọn de lo tun lọọ jale l’Ajah

Faith Adebọla, Eko Afaimọ ki ọmọkunrin ẹni ọdun mẹtalelogun yii, Fatai Ismaila, ma pada sibi to ti n bọ bayii, latari bawọn ọlọpaa ṣe tun fi pampẹ ofin gbe e fun ẹsun idigunjale, bẹẹ ko ti i ju ọdun meji aabọ lọ to jade lẹwọn lori ẹsun ole jija. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, Olumuyiwa Adejọbi, lo sọrọ yii f’ALAROYE ninu atẹjade kan to fi ṣọwọ. O ni opin ọsẹ to kọja, lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kọkanla, ni afurasi ọdaran yii lọọ fọ ileetaja igbalode kan to wa ni ibudokọ Fọlarin, laduugbo Langbasa, l’Ajah, nipinlẹ Eko, lo ba sa lọ. O ni Fatai, ti orukọ inagijẹ rẹ n jẹ ‘Small’ ko ribi fori mu si tori ọjọ meji lẹyin naa lawọn agbofinro lati teṣan Ajah pada ri i mu, awọn aladuugbo atawọn fijilante agbegbe naa ni wọn dọdẹ ẹ tọwọ fi ba a. Ibọn oyinbo kan ni wọn ka mọ ọn lọwọ, o lọwọ ọkunrin kan tiyẹn ti sa lọ bayii loun ti ra a, wọn si tun ba awọn ọta ibọn ti ko ti i yin rẹpẹtẹ, egboogi oloro ti wọn fura pe igbo ni, ada ati ọbẹ ni sakaani afurasi yii. Igba ti wọn wọ ọ de teṣan wọn laṣiiri tu pe Fatai ‘Small’ kan naa ti wọn ran lẹwọn lọdun 2017 fun ẹsun idigunjale lọwọ wọn tun tẹ pada yii. Wọn ti fi ọrọ naa to kọmiṣanna ọlọpaa Eko leti, o si ti paṣẹ pe ki wọn taari ẹjọ rẹ sọdọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ fun iwadii gidi.


O ni Fatai, ti orukọ inagijẹ rẹ n jẹ ‘Small’ ko ribi fori mu si tori ọjọ meji lẹyin naa lawọn agbofinro lati teṣan Ajah pada ri i mu, awọn aladuugbo atawọn fijilante agbegbe naa ni wọn dọdẹ ẹ tọwọ fi ba a. Ibọn oyinbo kan ni wọn ka mọ ọn lọwọ, o lọwọ ọkunrin kan tiyẹn ti sa lọ bayii loun ti ra a, wọn si tun ba awọn ọta ibọn ti ko ti i yin rẹpẹtẹ, egboogi oloro ti wọn fura pe igbo ni, ada ati ọbẹ ni sakaani afurasi yii. Igba ti wọn wọ ọ de teṣan wọn laṣiiri tu pe Fatai ‘Small’ kan naa ti wọn ran lẹwọn lọdun 2017 fun ẹsun idigunjale lọwọ wọn tun tẹ pada yii. Wọn ti fi ọrọ naa to kọmiṣanna ọlọpaa Eko leti, o si ti paṣẹ pe ki wọn taari ẹjọ rẹ sọdọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ fun iwadii gidi. Adejọbi ni tiwadii ba ti pari, Fatai maa balẹ sile-ẹjọ ni.


Adejọbi ni tiwadii ba ti pari, Fatai maa balẹ sile-ẹjọ ni.


Gomina Akeredolu ati Arẹgbẹṣọla pari ija ọlọjọ pipẹ to wa laarin wọn

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ṣe ni idunnu Ṣubu layọ fawọn alatilẹyin Minisita fọrọ Abẹle lorileede yii, Ọgbẹni Rauf Arẹgbẹṣọla, ati Gomina ipinlẹ Ondo, Arakunrin Rotimi Akeredolu, pẹlu bawọn agba oloṣelu ọhun ṣe gba lati pari ija ọlọjọ pipẹ to ti wa laarin wọn. Arẹgbẹṣọla funra rẹ lo fidi eyi mulẹ lasiko to n ṣe ifilọlẹ ọkọ nla kan tijọba apapọ ṣẹṣẹ ra si ileeṣẹ panapana to wa l’Akurẹ lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ ta a wa yii. Arẹgbẹ ni bi ile nipinlẹ Ondo jẹ fun oun nitori pe ibẹ loun ti lo ọdun mejidinlogun akọkọ ninu igbesi aye oun. O ni ọrẹ gidi loun ati Akeredolu tẹlẹ pẹlu bi gomina ọhun ṣe jẹ ọkan ninu awọn lọọya rẹ ko too gori oye gẹgẹ bii gomina ipinlẹ Ọsun. Gomina ana ọhun ni oun pinnu lati wa siluu Akurẹ fun ayẹyẹ ifilọlẹ ọkọ tuntun naa funra oun, ko le da Aketi loju pe ija to wa laarin awọn ti di nnkan igbagbe. Lati igba ti wọn ti n mura eto idibo gomina ipinlẹ Ondo to waye lọdun 2016 ni nnkan ko ti lọ deede laarin awọn ọrẹ mejeeji yi mọ.


O ni ọrẹ gidi loun ati Akeredolu tẹlẹ pẹlu bi gomina ọhun ṣe jẹ ọkan ninu awọn lọọya rẹ ko too gori oye gẹgẹ bii gomina ipinlẹ Ọsun. Gomina ana ọhun ni oun pinnu lati wa siluu Akurẹ fun ayẹyẹ ifilọlẹ ọkọ tuntun naa funra oun, ko le da Aketi loju pe ija to wa laarin awọn ti di nnkan igbagbe. Lati igba ti wọn ti n mura eto idibo gomina ipinlẹ Ondo to waye lọdun 2016 ni nnkan ko ti lọ deede laarin awọn ọrẹ mejeeji yi mọ. Bo tilẹ jẹ pe abẹ asia ẹgbẹ APC ni Arẹgbẹ fi n ṣakoso gẹgẹ bii gomina Ọsun nigba naa, Oluṣọla Oke to jẹ oludije ẹgbẹ AD lo ṣatilẹyin fun, to si kẹyin si Aketi to jẹ ọrẹ rẹ ti wọn jọ je ọmọ ẹgbẹ kan naa.


Bo tilẹ jẹ pe abẹ asia ẹgbẹ APC ni Arẹgbẹ fi n ṣakoso gẹgẹ bii gomina Ọsun nigba naa, Oluṣọla Oke to jẹ oludije ẹgbẹ AD lo ṣatilẹyin fun, to si kẹyin si Aketi to jẹ ọrẹ rẹ ti wọn jọ je ọmọ ẹgbẹ kan naa.


Ọọni Ile-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ọgunwusi, fun Ajobiewe ni mọto nla

Aderounmu Kazeem Idunnu nla lo ṣubu layọ fun gbajumọ apẹsa nni, Oloye Sulaimọn Ayilara, ẹni ti gbogbo eeyan tun mọ si Ajobiewe, pẹlu bi Ọọni Ile-Ifẹ, Ọba Ẹnitan Adeyẹye Ogunwusi, ṣe fun un ni mọto ayọkẹlẹ tuntun lọjọ, Aje, Mọnde, laafin ẹ n’Ileefẹ, nipinlẹ Ọṣun. ALAROYE gbọ pe lasiko ti Ọba Ogunwusi, n ṣayẹyẹ ọdun marun-un lori apere awọn baba nla rẹ lo ṣohun idunnu yii fun Ajobiewe. Nigba ti akọroyin wa pe gbajumọ apẹsa yii, o ni, “Ohun idunnu nla lọrọ naa jẹ loju mi o, mo ti n pẹsa kiri, ti mo n kọrin kiri pẹlu, mi o ti i kewi gba iru ẹbun yii ri. Loootọ ni mo ni mọto daadaa, ṣugbọn eyi ti Ọba Ogunwusi fun mi loni-in, aranbara ni, bẹẹ ni mo dupẹ pupọ lọwọ ori ade.” Ninu alaye ẹ naa lo ti sọ pe lojiji ni oun gbọ ti Ọọni sọ pe ki wọn lọọ pe Ajobiewe wa laarin ero rẹpẹtẹ ti wọn wa laafin n’Ileefẹ, nibi ti kaluku ti waa ba Kabiesi yọ fun ti ayẹyẹ to n ṣe. “Mo tiẹ kọkọ ro pe Kabiesi fẹẹ ni ki wọn waa pẹsa fun awọn ni, afi bi Arole Oduduwa ṣe sọ pe, ‘loni-in, a oo dun Ajobiewe ninu pẹlu mọto ayọkẹlẹ tuntun.’ Bi wọn ṣe fa kọkọrọ ayọkẹlẹ tuntun le mi lọwọ niyẹn o, Toyota Camry, dudu minijọjọ bayii ni o. Mo dupẹ lọwọ Arole Oodua, Ọba Ogunwusi, bẹẹ ni mo dupẹ lọwọ Ọlọrun Ọba.” Ọkan pataki ninu apẹsa, ti Ọlọrun fun lẹbun nla ni Ajobiewe, ni nnkan bii ọdun meloo kan sẹyin ni okiki ọkunrin yii kan ninu ere ọlọsẹ mẹtala kan, Feyikọgbọn to gbajumọ daadaa lori tẹlifiṣan kan l’Ekoo. Latigba naa lawọn eeyan ti mọ ọn gẹgẹ bii agba ọjọgbọn ninu ka ki oriki orilẹ Yoruba.


Kọmiṣanna ọlọpaa ṣafihan awọn janduku tọwọ ba l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Oriṣiiriṣii ẹsun iwa ọdaran nileeṣẹ ọlọpaa Eko sọ pe awọn ba lọwọ awọn janduku lọkunrin lobinrin tọwọ wọn ba lati ọsẹ to pari sasiko yii, gbogbo wọn ni wọn si ti n ṣalaye ara wọn lakolo awọn ọtẹlẹmuyẹ. Nibi afihan awọn afurasi ọdaran ọhun to waye lọgba olu ileeṣẹ ọlọpaa Eko, n’Ikẹja, lọjọ Aje, Mọnde yii, lọrọ naa ti waye. Kọmiṣanna ọlọpaa, Hakeem Odumosu, ṣalaye nipa awọn afurasi naa. Lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, lọwọ ba awọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun meji, Sheriff Haruma, ẹni ọdun mejilelogun ati Dare Gabriel, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn, ti wọn n gbe ni Erekuṣu Snake, l’Ekoo. Agbegbe Igbolosun lọwọ ti ba wọn, wọn jẹwọ pe ọmọ ẹgbẹ okunkun Ẹyẹ lawọn, wọn si ka ibọn ilewọ kan mọ Gabriel lọwọ ni tiẹ. Ibi tawọn gende mejeeji yii ti n ja ija agba lọsan-an ọjọ naa lawọn kan ti ta ileeṣẹ ọlọpaa lolobo, ti wọn fi ri wọn mu.


Lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, lọwọ ba awọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun meji, Sheriff Haruma, ẹni ọdun mejilelogun ati Dare Gabriel, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn, ti wọn n gbe ni Erekuṣu Snake, l’Ekoo. Agbegbe Igbolosun lọwọ ti ba wọn, wọn jẹwọ pe ọmọ ẹgbẹ okunkun Ẹyẹ lawọn, wọn si ka ibọn ilewọ kan mọ Gabriel lọwọ ni tiẹ. Ibi tawọn gende mejeeji yii ti n ja ija agba lọsan-an ọjọ naa lawọn kan ti ta ileeṣẹ ọlọpaa lolobo, ti wọn fi ri wọn mu. Bakan naa lọwọ ba Precious Chukwu, ẹni ọdun mejilelogun ati Ujunwa Offiah, ọmọ ọdun mejidinlogun pere. Obinrin lawọn mejeeji yii, niṣe ni wọn gbimọ-pọ pẹlu ọkunrin kan to sikẹta wọn, Ifesinachi Blessed, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn, ti wọn lo n ṣiṣẹ awakọ UBER, lati dibọn bii ajinigbe, ki wọn le gbowo lọwọ awọn mọlẹbi wọn. Njunwa ni wọn tọju pamọ sibi kan, ni wọn ba n pe awọn mọlẹbi ẹ lori foonu pe awọn ti ji ọmọ wọn gbe, miliọnu lọna ọgbọn naira lawọn yoo si gba ko too le dominira.


Bakan naa lọwọ ba Precious Chukwu, ẹni ọdun mejilelogun ati Ujunwa Offiah, ọmọ ọdun mejidinlogun pere. Obinrin lawọn mejeeji yii, niṣe ni wọn gbimọ-pọ pẹlu ọkunrin kan to sikẹta wọn, Ifesinachi Blessed, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn, ti wọn lo n ṣiṣẹ awakọ UBER, lati dibọn bii ajinigbe, ki wọn le gbowo lọwọ awọn mọlẹbi wọn. Njunwa ni wọn tọju pamọ sibi kan, ni wọn ba n pe awọn mọlẹbi ẹ lori foonu pe awọn ti ji ọmọ wọn gbe, miliọnu lọna ọgbọn naira lawọn yoo si gba ko too le dominira. Abalọ ababọ, wọn pari ọrọ si ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹrin naira (#700,000), wọn si juwe ibi ti wọn maa lọọ gbe owo naa si fawọn, lai mọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ti da awọn ọtẹlẹmuyẹ sode. Ọjọ ti wọn n reti ati gba owo yii lawọn ọlọpaa ko wọn nibi ti wọn fi ṣe ibuba wọn, laṣiiri ba tu pe wọn mọ-ọn-mọ huwa buruku naa ni, ni wọn ba dero ahamọ. Ṣugbọn Ifesinachi ribi sa lọ ni tiẹ, wọn ṣi n wa a titi di ba a ṣe n sọ yii, bo tilẹ jẹ pe Hakeem Odumosu to jẹ kọmiṣanna ọlọpaa Eko ti sọ pe ko roogun ẹ ṣe, awọn maa ri i mu laipẹ.


Abalọ ababọ, wọn pari ọrọ si ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹrin naira (#700,000), wọn si juwe ibi ti wọn maa lọọ gbe owo naa si fawọn, lai mọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ti da awọn ọtẹlẹmuyẹ sode. Ọjọ ti wọn n reti ati gba owo yii lawọn ọlọpaa ko wọn nibi ti wọn fi ṣe ibuba wọn, laṣiiri ba tu pe wọn mọ-ọn-mọ huwa buruku naa ni, ni wọn ba dero ahamọ. Ṣugbọn Ifesinachi ribi sa lọ ni tiẹ, wọn ṣi n wa a titi di ba a ṣe n sọ yii, bo tilẹ jẹ pe Hakeem Odumosu to jẹ kọmiṣanna ọlọpaa Eko ti sọ pe ko roogun ẹ ṣe, awọn maa ri i mu laipẹ. Bakan naa lọwọ awọn agbofinro tun tẹ awọn mẹsan-an mi-in ti wọn fẹsun pe wọn mọ nipa bi wọn ṣe dana sun sẹkiteria Ijọba Ibilẹ Ajeromi Ifẹlodun logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun yii, lasiko rogbodiyan to waye lori ọrọ SARS. Lara awọn tọwọ ba ni Ahmed Animashawun ati Alowonle Lawal, ẹni ọdun mejidinlọgbọn lawọn mejeeji, Adetunji Ṣeyi, ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn, Abdulganiyu Habeeb, ẹni ọgbọn ọdun, ati Taiwo Noah, toun jẹ ọmọ ọdun mọkandinlogun pere. Kọmiṣanna Odumosu ni gbogbo awọn afurasi ọdaran wọnyi ni wọn maa foju bale-ẹjọ laipẹ ti iṣẹ iwadii ba ti pari lori ẹsun wọn.


Bakan naa lọwọ awọn agbofinro tun tẹ awọn mẹsan-an mi-in ti wọn fẹsun pe wọn mọ nipa bi wọn ṣe dana sun sẹkiteria Ijọba Ibilẹ Ajeromi Ifẹlodun logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun yii, lasiko rogbodiyan to waye lori ọrọ SARS. Lara awọn tọwọ ba ni Ahmed Animashawun ati Alowonle Lawal, ẹni ọdun mejidinlọgbọn lawọn mejeeji, Adetunji Ṣeyi, ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn, Abdulganiyu Habeeb, ẹni ọgbọn ọdun, ati Taiwo Noah, toun jẹ ọmọ ọdun mọkandinlogun pere. Kọmiṣanna Odumosu ni gbogbo awọn afurasi ọdaran wọnyi ni wọn maa foju bale-ẹjọ laipẹ ti iṣẹ iwadii ba ti pari lori ẹsun wọn.


Ijọba ti din owo-epo bẹtiroolu ku

Faith Adebọla, Eko Bẹrẹ lati ọjọ kẹrinla, oṣu kejila, ta a wa yii, ijọba apapọ ti kede pe awọn ti din owo-epo bẹntiroolu walẹ, laarin naira mejidinlaaadọsan-an (#168) si naira mejilelaaadọjọ (#162) ni wọn yoo maa ta a bayii. Minisita fun ọrọ awọn oṣiṣẹ, Chris Ngige, lo kede eyi lowurọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, nigba to n jabọ ipade ti wọn ṣe pẹlu ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ ilẹ wa, iyẹn NLC ati TUC. Ngige ni awọn tun ti gbe igbimọ kan kalẹ ti yoo tubọ mojuto bi owo-epo ko ṣe ni i maa ṣe segesege, ti yoo si tubọ rọju faraalu. Lati nnkan bii aago mẹsan-an alẹ ọjọ Aje, Mọnde, lawọn olori ẹgbẹ oṣiṣẹ ọhun ati awọn ti ijọba apapọ ti tilẹkun mọri l’Abuja, lati fori kori lori ọrọ ẹkunwo owo-epo to n ja ranyin nilẹ wa. Nnkan bii aago meji ọganjọ oru nipade too pari. Titi dasiko yii, nnkan bii aadọsan-an naira (#170) ni wọn n ta jala epo bẹntiroolu, latari bi ẹka ileeṣẹ ijọba to n ṣakoso epo rọbi, NNPC, ṣe buwo le iye tawọn olokoowo yoo maa gbe epo jade loṣu kọkanla to kọja yii, leyii to mu ki ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ fariga.


Ole ku soju ija ni Ṣagamu, awọn ọlọpaa lo yinbọn pa a

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Ọjọ kẹfa, oṣu kejila, ti i ṣe ọjọ Aiku, ọsẹ yii, ni adigunjale kan padanu ẹmi ẹ loju ọna marosẹ Ṣagamu si Ikẹnnẹ, awọn ọlọpaa lo yinbọn pa a nibi to ti n ja awọn eeyan lole lọwọ pẹlu awọn ẹgbẹ ẹ. Awọn kan ni wọn pe ọlọpaa ni ẹkun Ikẹnnẹ, pe awọn adigunjale n ṣọṣẹ laarin ile-epo ati ileeṣẹ kan to wa loju ọna marosẹ naa, ti wọn n fi ibọn da awọn eeyan lọna, ti wọn n gba tọwọ wọn. DPO teṣan Ikẹnnẹ, CSP Ndoukauba Onuma, ko awọn ikọ rẹ lẹyin lọ sibi ti idigunjale naa ti n lọ lọwọ, niṣe lawọn ole naa ko wọn loju nigba ti wọn debẹ. DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, fidi ẹ mulẹ pe awọn ole naa ko sa fọlọpaa, niṣe ni wọn doju ibọn kọ awọn agbofinro, ti wọn jọ n finna mọra wọn. Loju ija naa ni ibọn ti ba ọkan ninu awọn ole yii, to si ṣe bẹẹ dagbere faye, nigba tawọn yooku ẹ sa lọ pẹlu ọta ibọn to ba wọn. Ibọn kan, mọto ayọkẹlẹ Toyota Corolla kan to ni nọmba KNN 84 TD, tawọn ole naa ja gba lọwọ ẹni to ni in lawọn ọlọpaa ri gba lọwọ wọn. Imọran ti waa lọ sọdọ awọn ọlọsibitu ati ile elegboogi, pe bi wọn ba ri ẹni to n wa ibi ti wọn yoo ti ba a yọ ota ibọn lara rẹ, ki wọn jẹ ki ọlọpaa gbọ, nitori o ṣee ṣe ko jẹ ọkan lara awọn atilaawi ti ibọn ba nibi ti wọn ti kọju ija sọlọpaa naa ni.


Loju ija naa ni ibọn ti ba ọkan ninu awọn ole yii, to si ṣe bẹẹ dagbere faye, nigba tawọn yooku ẹ sa lọ pẹlu ọta ibọn to ba wọn. Ibọn kan, mọto ayọkẹlẹ Toyota Corolla kan to ni nọmba KNN 84 TD, tawọn ole naa ja gba lọwọ ẹni to ni in lawọn ọlọpaa ri gba lọwọ wọn. Imọran ti waa lọ sọdọ awọn ọlọsibitu ati ile elegboogi, pe bi wọn ba ri ẹni to n wa ibi ti wọn yoo ti ba a yọ ota ibọn lara rẹ, ki wọn jẹ ki ọlọpaa gbọ, nitori o ṣee ṣe ko jẹ ọkan lara awọn atilaawi ti ibọn ba nibi ti wọn ti kọju ija sọlọpaa naa ni. Bakan naa ni CP Edward Ajogun, fi ọkan awọn eeyan ipinlẹ Ogun balẹ bọdun ṣe n sun mọle yii, o ni aabo ẹmi ati dukia wọn jẹ awọn ọlopaa logun, awọn yoo si maa ṣiṣẹ awọn lọ lai ko aarẹ ọkan.


Bakan naa ni CP Edward Ajogun, fi ọkan awọn eeyan ipinlẹ Ogun balẹ bọdun ṣe n sun mọle yii, o ni aabo ẹmi ati dukia wọn jẹ awọn ọlopaa logun, awọn yoo si maa ṣiṣẹ awọn lọ lai ko aarẹ ọkan.


Iwọde ta ko SARS bẹrẹ pada l’Osogbo, Abuja…

Jide Alabi Bi awọn ọdọ orilẹ-ede yii kan ṣe kede pe ko si ohun to le yẹ ẹ ki iwọde ma bẹrẹ pada lọjọ Aje, Mọnde, lati fi ta ko aṣilo agbara awọn ẹṣọ agbofinro apa keji, kaakiri awọn ibi kan l’Ekoo, lawọn agbofinro ti wa bayii, ti wọn n sọ pe ki ẹnikẹni ma jade lati gbe patako dani tabi sọ pe awọn n fẹhonu han. Bi awọn ọlọpaa ṣe wa ni abẹ biriiji Ikẹja, bẹẹ ni wọn wa ni too-geeti Lẹkki, l’Ekoo, ti wọn duro wamu lati koju ẹnikẹni to ba dun pẹkẹn pe oun fẹẹ sewọde. Pẹlu gbogbo iduro ati imurasilẹ awọn ọlọpaa yii, sibẹ, ALAROYE gbọ pe awọn ọdọ kan ti ko ara wọn jọ bayii l’Abuja. A tun gbọ pe bẹẹ lọrọ ọhun ri niluu Osogbo, nipinlẹ Ọṣun, bayii, nibi ti wọn ti n fẹhonu han pe wọn gbọdọ tu awọn eeyan awọn ti wọn mu silẹ. Bakan naa ni wọn ni ki banki apapọ ilẹ wa, iyẹn CBN, naa gbẹsẹ kuro lori bo ṣe fofin de gbigba owo ninu apo ikowopamọsi awọn eeyan kan ninu awọn. Adugbo kan ti wọn n pe ni Ogo-Oluwa, ni wọn ti bẹrẹ iwọde ọhun l’Oṣogbo, ti wọn si gba ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ naa to wa ni Abere lọ.


A tun gbọ pe bẹẹ lọrọ ọhun ri niluu Osogbo, nipinlẹ Ọṣun, bayii, nibi ti wọn ti n fẹhonu han pe wọn gbọdọ tu awọn eeyan awọn ti wọn mu silẹ. Bakan naa ni wọn ni ki banki apapọ ilẹ wa, iyẹn CBN, naa gbẹsẹ kuro lori bo ṣe fofin de gbigba owo ninu apo ikowopamọsi awọn eeyan kan ninu awọn. Adugbo kan ti wọn n pe ni Ogo-Oluwa, ni wọn ti bẹrẹ iwọde ọhun l’Oṣogbo, ti wọn si gba ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ naa to wa ni Abere lọ. Akọle ti awọn ọdọ Naijiria yii n gbe kiri ni pe ‘‘awa ko ja fun ẹgbẹ oloṣelu kankan,… opin gbọdọ de ba eto idajọ jakujaku ni Naijiria.’’, ‘‘Ẹ fopin si ayederu igbimọ to n gbọ ẹjọ ta ko ẹṣọ agbofinro SARS l’Ọsun’’, “Ẹ gbẹsẹ kuro lori apo ikowopamọsi awọn eeyan wa’’; ati bẹẹ beẹ lọ lawọn akọle ọhun ṣe lọ loriṣiriiṣi.


Akọle ti awọn ọdọ Naijiria yii n gbe kiri ni pe ‘‘awa ko ja fun ẹgbẹ oloṣelu kankan,… opin gbọdọ de ba eto idajọ jakujaku ni Naijiria.’’, ‘‘Ẹ fopin si ayederu igbimọ to n gbọ ẹjọ ta ko ẹṣọ agbofinro SARS l’Ọsun’’, “Ẹ gbẹsẹ kuro lori apo ikowopamọsi awọn eeyan wa’’; ati bẹẹ beẹ lọ lawọn akọle ọhun ṣe lọ loriṣiriiṣi.


Lẹyin isinmi ọlọjọ diẹ, awọn ọdọ tun jade fun ifẹhonuhan SARS l’Oṣogbo

Florence Babaṣọla Lẹyin bii oṣu kan ti agbarijọpọ awọn ọdọ ti wọn n fẹhonu han ta ko ọrọ awọn ọlọpaa SARS kede pe awọn so iwọde naa rọ nipinlẹ Ọṣun, wọn tun ti bẹrẹ pada lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. Ṣugbọn iwọde yii yatọ si bi wọn ṣe maa n ṣe e tẹlẹ, wọn to lọwọọwọ lọ sile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Ọṣun lai di ẹnikẹni lọwọ rara, bẹẹ ni awọn mọto n kọja lọ. Ọkan lara awọn aṣaaju awọn ọdọ naa ti wọn pe orukọ ara wọn ni Face of #EndSARS Movement, Emmanuel Adebisi, sọ pe ọrọ ti kuro ni ti awọn ọlọpaa SARS bayii, o ni oun tawọn n fẹ ni iṣejọba to duroo re, to si fi gbogbo araalu lọkan balẹ. Adebisi ṣalaye pe ijọba gbọdọ ṣetan lati pese iṣẹ gidi fun awọn akẹkọọ-jade, ki aabo to peye si wa fun ẹmi ati dukia awọn araalu. O fi kun ọrọ rẹ pe opin ti de ba asiko ti awọn oloṣelu yoo maa ṣeleri, ti wọn ko si ni i mu un ṣẹ fawọn araalu, wọn gbọdọ mọ pe agbara wa lọwọ awọn to yan wọn sipo.


Ibọn ni ọlọpaa ti mo fẹ fi maa n dẹru ba mi, mi o fẹ ẹ mọ – Iyabọ

Ọlawale Ajao, Ibadan Igbeyawo ọlọdun mẹfa to wa laarin ọkunrin ọlọpaa kan, Richard Donald, ati iyawo ẹ, Iyabọ Donald, ti wa sopin. Iyawo, Iyabọ, lo pẹjọ si kootu ibilẹ Ọjaa’ba, n’Ibadan, pe Richard ti maa n lu oun ju, pabanbari ibẹ si ni bi ọkunrin ọlọpaa móbà naa ṣe maa n fi ibọn dẹruba oun ninu ile, to si maa n leri lati yinbọn pa oun danu. Obinrin to pera ẹ loniṣowo yii ṣalaye pe “Ko si ifọkanbalẹ kankan fun mu lati ọdun mẹfa ta a ti fẹra, ẹjọ lonii, ija lọla ni. “Iṣẹ ọlọpaa lo n ṣe, ṣugbọn o ya mi lẹnu pe emi iyawo ẹ gan-an lo waa sọ di ọdaran to maa n ba fa wahala ninu ile lojoojumọ. Ọrọ ti ko to nnkan lo maa mura ija si, yoo si lu mi bii igba ti oun atawọn ọlọpaa ẹgbẹ ẹ ba n lu ọdaran ni teṣan ni. Nigba mi-in, yoo yọ ibọn si mi, aa maa fi ibọn le mi kiri inu ile pe oun maa yinbọn pa mi danu.


“Iṣẹ ọlọpaa lo n ṣe, ṣugbọn o ya mi lẹnu pe emi iyawo ẹ gan-an lo waa sọ di ọdaran to maa n ba fa wahala ninu ile lojoojumọ. Ọrọ ti ko to nnkan lo maa mura ija si, yoo si lu mi bii igba ti oun atawọn ọlọpaa ẹgbẹ ẹ ba n lu ọdaran ni teṣan ni. Nigba mi-in, yoo yọ ibọn si mi, aa maa fi ibọn le mi kiri inu ile pe oun maa yinbọn pa mi danu. “Igba kan wa to ti emi atawọn ọmọ wa mejeeji mọta, to jẹ pe oun nikan lo da sun inu ile lọjọ yẹn. “Ọpọ igba ti mo ba wa ninu ile pẹlu ẹ, pẹlu ibẹrubojo ni mo fi maa n ba a gbe nitori wahala to maa n ba mi fa lojoojumọ. Bi mo ba tun jade nile naa bayii, ẹru ati wọle pada yoo maa ba mi ni nitori mi o mọ iru wahala to tun maa ba mi fa nigba ti mo ba de.


“Igba kan wa to ti emi atawọn ọmọ wa mejeeji mọta, to jẹ pe oun nikan lo da sun inu ile lọjọ yẹn. “Ọpọ igba ti mo ba wa ninu ile pẹlu ẹ, pẹlu ibẹrubojo ni mo fi maa n ba a gbe nitori wahala to maa n ba mi fa lojoojumọ. Bi mo ba tun jade nile naa bayii, ẹru ati wọle pada yoo maa ba mi ni nitori mi o mọ iru wahala to tun maa ba mi fa nigba ti mo ba de. Bẹẹ, alaifẹkan-an-an-ṣe ọkunrin ni, ki i tọju awọn ọmọ debi to maa tọju mi.” Olupẹjọ yii ko ti i sọrọ ẹ tan ti iya kan, ẹni to pada ṣafihan ara ẹ gẹgẹ bii iya olupẹjọ (Iya Iyabọ) fi nawọ soke, o loun ni alaye kekere kan lati ṣe fun ile-ẹjọ kó le ran wọn lọwọ lati mọ bi wọn ṣe maa da ẹjọ naa. Nigba ti iya naa yoo bẹrẹ ọrọ, o ni oun ko tori idi meji wa si kootu bi ko ṣe lati ri i pe ile-ẹjọ fopin si igbeyawo ọmọ oun pẹlu ọlọpaa to n fẹ ni nitori ọdaju eeyan to si le paayan lokunrin naa.


Bẹẹ, alaifẹkan-an-an-ṣe ọkunrin ni, ki i tọju awọn ọmọ debi to maa tọju mi.” Olupẹjọ yii ko ti i sọrọ ẹ tan ti iya kan, ẹni to pada ṣafihan ara ẹ gẹgẹ bii iya olupẹjọ (Iya Iyabọ) fi nawọ soke, o loun ni alaye kekere kan lati ṣe fun ile-ẹjọ kó le ran wọn lọwọ lati mọ bi wọn ṣe maa da ẹjọ naa. Nigba ti iya naa yoo bẹrẹ ọrọ, o ni oun ko tori idi meji wa si kootu bi ko ṣe lati ri i pe ile-ẹjọ fopin si igbeyawo ọmọ oun pẹlu ọlọpaa to n fẹ ni nitori ọdaju eeyan to si le paayan lokunrin naa.


Ọmọ Owu ti ẹ ba gbọ pe o jale, ẹ wadii rẹ daadaa – Ọbasanjọ

Florence Babasola, Osogbo Aarẹ orileede yii tẹle, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ, ti fi ọwọ mejeeji sọya pe awọn ọmọ Owu kaakiri orileede yii ki i jale, ati pe eyi ti ẹnikẹni ba gbọ pe ẹni kan jale lara wọn, iru ẹni beẹ gbọdọ jẹ aṣawọ. Nibi ayẹyẹ ‘Owu National Convention’ ikọkandinlọgbọn iru ẹ to waye laafin Olowu Kuta, nijọba ibilẹ Ayedire, nipinlẹ Ọṣun, ni Oloye Ọbasanjọ ti sọrọ naa. O ni awokọṣe rere lawọn ọmọ Owu maa n jẹ nibikibi ti wọn ba wa, wọn si maa n da yatọ nidii iṣẹ ti wọn ba yan laayo nitori oloootọ ati ẹni to ṣee fọkan tan ni wọn, ẹni to ba huwa to yatọ, o ni ki wọn beere ibi ti iya rẹ ti gbe e wa. Ọbasanjọ lo asiko naa lati rọ gbogbo awọn ọmọ Owu ki wọn tubọ maa ran ara wọn lọwọ nibikibi ti wọn ba ti pade ara wọn, o ni erongba ayẹyẹ ti wọn n ṣe naa ni ki awọn eeyan naa le mọ ara wọn si i. Ninu ọrọ ti Olowu Kuta, Ọba Adekunle Oyelude Makama, o ni Owu jẹ ilẹ iṣọkan ati ilẹ alaafia, o si rọ awọn ọmọ ibẹ lati tẹsiwaju ninu iṣẹ idagbasoke rẹ. Bakan naa ni ọba naa ṣapejuwe ipenija aabo to wa lọwọlọwọ lorileede yii gẹgẹ bii eyi to wa fungba diẹ, o ni laipẹ, Naijiria yoo bori, alaafia yoo si jọba.


Ijọba ni kawọn araalu yọ geeti ti wọn ṣe saduugbo lai gbaṣẹ laarin ọjọ meje

Faith Adebọla, Eko Ijọba ipinlẹ Eko ti paṣẹ pe ki awọn araalu yọ gbogbo awọn geeti ti wọn ṣe si ibẹrẹ ati ipari awọn opopona wọn lai gba iwe aṣẹ ijọba kuro laarin ọjọ meje pere. Kọmiṣanna eto irinna, Dokita Frederic Ọladẹinde, lo sọ bẹẹ lorukọ Gomina Babajide Sanwo-Olu, ninu atẹjade kan to fi lede lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii. Ọladẹinde sọ pe ko bofin mu rara, o si ya ijọba ipinlẹ Eko lẹnu lati ri i pe ọpọlọpọ opopona lawọn eeyan ri geeti gagara mọ bo ṣe wu wọn, ti wọn tun ṣofin asiko ti wọn aa maa ṣi geeti naa tabi ti wọn aa maa ti i, bẹẹ wọn ko gba aṣẹ lati ṣe iru nnkan bẹẹ latọdọ ijọba. O ni ẹka eto irinna (ministry of transport) leeyan ti le gba iru aṣẹ bẹẹ. Kọmiṣanna ni awọn geeti ti wọn ṣe naa n ṣediwọ fun lilọ bibọ ọkọ, o mu ko ṣoro fawọn ọnimọto lati gba awọn ọna abuja ati horo to le din iṣoro sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ lawọn ọna nla ku. Yatọ si eyi, o lawọn geeti naa tun ta ko ẹtọ ati ominira tawọn araalu ni lati rin falala nigbakigba, ati nibikibi to ba wu wọn.


O ni ẹka eto irinna (ministry of transport) leeyan ti le gba iru aṣẹ bẹẹ. Kọmiṣanna ni awọn geeti ti wọn ṣe naa n ṣediwọ fun lilọ bibọ ọkọ, o mu ko ṣoro fawọn ọnimọto lati gba awọn ọna abuja ati horo to le din iṣoro sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ lawọn ọna nla ku. Yatọ si eyi, o lawọn geeti naa tun ta ko ẹtọ ati ominira tawọn araalu ni lati rin falala nigbakigba, ati nibikibi to ba wu wọn. Pẹlu atẹjade yii, o ni kawọn to ba ni irufẹ geeti tijọba ko fontẹ lu bẹẹ tete hu u kuro laarin ọjọ meje, tabi ki wọn ṣi i silẹ gbayawu laarin aago marun-un owurọ titi di aago mejila oru lojoojumọ, aijẹ bẹẹ, awọn ikọ amuṣẹya kan tijọba ti gbe kalẹ yoo maa lọ kaakiri, wọn yoo si hu awọn geeti ti ko bofin mu naa danu. Fun awọn to ba niwee aṣẹ paapaa, Frederic ni ofin ni pe ki wọn ṣeto ẹni kan bii getimaanu ti yoo maa wa nidii geeti naa nigba gbogbo. Kọmiṣanna naa rọ awọn araalu to ba niwee aṣẹ geeti wọn lọwọ pe ki wọn yọju si ẹka irinna ọkọ tipinlẹ Eko pẹlu iwe aṣẹ tijọba fun wọn lati mu iwe naa ba igba mu, kawọn ti ko ba si niwee ṣe ohun to yẹ gẹgẹ bii alaye toun ṣe soke yii.


Pẹlu atẹjade yii, o ni kawọn to ba ni irufẹ geeti tijọba ko fontẹ lu bẹẹ tete hu u kuro laarin ọjọ meje, tabi ki wọn ṣi i silẹ gbayawu laarin aago marun-un owurọ titi di aago mejila oru lojoojumọ, aijẹ bẹẹ, awọn ikọ amuṣẹya kan tijọba ti gbe kalẹ yoo maa lọ kaakiri, wọn yoo si hu awọn geeti ti ko bofin mu naa danu. Fun awọn to ba niwee aṣẹ paapaa, Frederic ni ofin ni pe ki wọn ṣeto ẹni kan bii getimaanu ti yoo maa wa nidii geeti naa nigba gbogbo. Kọmiṣanna naa rọ awọn araalu to ba niwee aṣẹ geeti wọn lọwọ pe ki wọn yọju si ẹka irinna ọkọ tipinlẹ Eko pẹlu iwe aṣẹ tijọba fun wọn lati mu iwe naa ba igba mu, kawọn ti ko ba si niwee ṣe ohun to yẹ gẹgẹ bii alaye toun ṣe soke yii.


Wọn gun ẹni kan pa nibi ija awọn eegun atawọn Ibo l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ẹni kan ni wọn lo ti pade iku ojiji lasiko tawọn ọmọ ẹyin egungun kan atawọn ọmọ Ibo to n taja lagbegbe Ọjaa’ba, niluu Akurẹ, kọju ija sira wọn lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ ta a wa yii. Ẹnikan tiṣẹlẹ yii ṣoju rẹ sọ fun wa pe awọn oniṣowo ọhun ni wọn kọkọ gun ọkan lara awọn ọmọlẹyin egungun naa lọbẹ pa laduugbo Odopetu. Eyi lo bi awọn ẹgbẹ rẹ ninu ti wọn fi lọọ ya bo ibi tawọn ọmọ Ibo ti n taja niwaju ileetaja Olukayọde, eyi to wa nitosi Ọjaa’ba lati gbẹsan iku ọkan ninu wọn. Awọn janduku ọhun ni wọn n yinbọn kikan kikan, ti gbogbo eto ọrọ aje ọja agbegbe naa si dorikodo pẹlu bi olukuluku awọn ontaja ṣe fi ọja wọn silẹ, ti won si n sa asala fun ẹmi wọn. O to bii wakati kan ti wọn fi wa lẹnu rẹ kawọn ọlọpaa too waa tu wọn ka.


Awọn ṣọja lo yinbọn pa aburo mi, bẹẹ lọpọ ẹmi tun sun lasiko iwọde SARS ni Lẹkki – Solomon

Jide Alabi Bo tilẹ jẹ pé ariwo to kọkọ gbalu ni kete tawọn ṣọja kọ lu awọn ọdọ orilẹ ede yii tí wọn lọọ ṣewọde ta ko SARS ni pé kò sẹni tó kù rara, sibẹ, o fẹẹ jọ pé ojoojumọ lawọn eeyan n jade bayii lati fidi ẹ mulẹ ẹ pe ọpọ ẹmi ló bá ìṣẹlẹ ọhun lọ. Níwájú igbimọ to n gbọ ẹsun ikọlu ọhun nipinlẹ Eko ni Ọgbẹni Nathaniel Solomon ti sọ pé oku mẹrin loun foju oun ri nilẹẹlẹ nigba toun lọọ gbé òkú aburo oun ti wọn pa sí too-geeti Lẹkki, l’Ekoo, lasiko tawọn ṣọja kọ lu awọn ọdọ to n ṣewọde. Solomon to sọrọ yii wa lára àwọn ọdọ orilẹ-ede yii bíi mẹẹẹdogun tí wọn waa fẹhonu hàn ni kootu ti wọn ti n gbẹjọ nipa awọn to farapa lọwọ awọn ẹṣọ agbofinro SARS atawọn ẹsun mi-in l’Ekoo. Pẹlu ibanujẹ lo fi ṣàlàyé ipo to ba àbúrò ẹ lẹyin ti ibọn ṣọja ti pa a. Bakan naa lo fi kun un pé àwọn mọlẹbi oun ti sìn Abouta Solomon sìluu awọn nijọba ibilẹ Mubi, nipinlẹ Adamawa. Pẹlu fọto aburo ẹ ninu agbara ẹjẹ to wa ni Solomon fi n hàn awọn igbimọ to n gbọ ẹjọ ọhun, bẹẹ ló sọ pe ko sí ootọ pé ọpọ ẹmi ko ba ìṣẹlẹ ọhun lọ, ati pe awọn ṣọja gan-an ni wọn pa aburo oun danu logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun yii. O ni bi wọn ti yin in nibọn lawọn ọrẹ ẹ ti wọn jọ wà níbẹ ti ke soun, tàwọn sí ṣètò láti gbé òkú Abouta kuro nibi iṣẹlẹ ọhun.


Pẹlu ibanujẹ lo fi ṣàlàyé ipo to ba àbúrò ẹ lẹyin ti ibọn ṣọja ti pa a. Bakan naa lo fi kun un pé àwọn mọlẹbi oun ti sìn Abouta Solomon sìluu awọn nijọba ibilẹ Mubi, nipinlẹ Adamawa. Pẹlu fọto aburo ẹ ninu agbara ẹjẹ to wa ni Solomon fi n hàn awọn igbimọ to n gbọ ẹjọ ọhun, bẹẹ ló sọ pe ko sí ootọ pé ọpọ ẹmi ko ba ìṣẹlẹ ọhun lọ, ati pe awọn ṣọja gan-an ni wọn pa aburo oun danu logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun yii. O ni bi wọn ti yin in nibọn lawọn ọrẹ ẹ ti wọn jọ wà níbẹ ti ke soun, tàwọn sí ṣètò láti gbé òkú Abouta kuro nibi iṣẹlẹ ọhun. O loun ko tiẹ mọ ìgbà tí aburo oun kuro nile, nitori awọn jọ n gbe ni Lẹkki, lagbegbe Marwa, ni. Ile igbokuu-si kan to n jẹ St Paul’s Mortuary, ni Oyingbo, l’Ekoo, lo sọ pe awon gbe òkú àbúrò ẹ yii lọ, ki wọn too pada gbe e lọ sílùú ẹ ni Keria, nijọba ibilẹ Mubi, nipinlẹ Adamawa. Solomon fi kun ọrọ ẹ pe gbogbo awọn eeyan agbegbe Marwa, ni Lẹkki, l’Ekoo ni wọn mọ pe àbúrò òun ba ìṣẹlẹ ọhun lọ, ati pe ṣọja gan-an lo yinbọn pa a nitori to waa ṣewọde ta ko idaamu tawọn ẹṣọ agbofinro SARS n ko ba araalu ni too-geeti Lẹkki, niluu Eko.


O loun ko tiẹ mọ ìgbà tí aburo oun kuro nile, nitori awọn jọ n gbe ni Lẹkki, lagbegbe Marwa, ni. Ile igbokuu-si kan to n jẹ St Paul’s Mortuary, ni Oyingbo, l’Ekoo, lo sọ pe awon gbe òkú àbúrò ẹ yii lọ, ki wọn too pada gbe e lọ sílùú ẹ ni Keria, nijọba ibilẹ Mubi, nipinlẹ Adamawa. Solomon fi kun ọrọ ẹ pe gbogbo awọn eeyan agbegbe Marwa, ni Lẹkki, l’Ekoo ni wọn mọ pe àbúrò òun ba ìṣẹlẹ ọhun lọ, ati pe ṣọja gan-an lo yinbọn pa a nitori to waa ṣewọde ta ko idaamu tawọn ẹṣọ agbofinro SARS n ko ba araalu ni too-geeti Lẹkki, niluu Eko.


Ileeṣẹ ọlọpaa ṣekilọ fawọn to fẹẹ bẹrẹ iwọde SARS lẹẹkeji l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, CP Hakeem Odumosu, ti tun laago ikilọ setiigbọ awọn ọdọ ataraalu pe awọn o ni i faaye gba ohunkohun to jọ iwọde tabi ifẹhonu han nipinlẹ naa, bo ti wu ko kere mọ, tori naa, ki gbogbo ẹni to ba n gbero rẹ tete kuro nidii nnkan bẹẹ. Alukoro ileeṣẹ naa, SP Olumuyiwa Odumosu, lo fi ikede naa ṣọwọ s’ALAROYE lọjọ Aiku, Sannde yii, lorukọ ọga rẹ. Ninu alaye to ṣe, Odumosu ni awọn ti gbọ nipa bawọn eeyan kan ṣe tun bẹrẹ si i mura ija, ti wọn n gba awọn ọdọ kan jọ, ti wọn si tun fẹẹ dana iwọde ti wọn pe ni #EndSARS 2 (Iwọde ta ko SARS keji) nipinlẹ naa. O ni olobo to ta awọn fihan pe ọjọ Aje, Mọnde yii, ni wọn fẹẹ bẹrẹ kinni ọhun lawọn ikorita kan ti wọn ti yan laayo. Odumosu ni rogbodiyan ati adanu nla ti iwọde ta ko SARS to waye kọja fa fawọn olugbe ipinlẹ Eko ko ti i kuro lọkan ọpọ eeyan, otutu rẹ ṣi n mu wọn, paapaa awọn to padanu mọlẹbi wọn sinu wahala ọhun, tori naa, ko bọgbọn mu fẹnikan lati tun fẹẹ rawọ le iru nnkan bẹẹ. Latari eyi, o ni ileeṣẹ ọlọpaa ko ni i maa woran ki iru iwọde bẹẹ waye, ko tiẹ saaye fun iwọde eyikeyii ni, iba jẹ ti alalaafia tabi omi-in.


O ni olobo to ta awọn fihan pe ọjọ Aje, Mọnde yii, ni wọn fẹẹ bẹrẹ kinni ọhun lawọn ikorita kan ti wọn ti yan laayo. Odumosu ni rogbodiyan ati adanu nla ti iwọde ta ko SARS to waye kọja fa fawọn olugbe ipinlẹ Eko ko ti i kuro lọkan ọpọ eeyan, otutu rẹ ṣi n mu wọn, paapaa awọn to padanu mọlẹbi wọn sinu wahala ọhun, tori naa, ko bọgbọn mu fẹnikan lati tun fẹẹ rawọ le iru nnkan bẹẹ. Latari eyi, o ni ileeṣẹ ọlọpaa ko ni i maa woran ki iru iwọde bẹẹ waye, ko tiẹ saaye fun iwọde eyikeyii ni, iba jẹ ti alalaafia tabi omi-in. O fi kun un pe gbogbo awọn agbofinro loriṣiiriṣii lawọn ti dira fun lati wa lojufo, ki wọn si tete tu irufẹ iwọde tabi ikorajọ bẹẹ ka loju-ẹsẹ. Hakeem tun kilọ fawọn obi lati kiyesi awọn ọmọ wọn, ki wọn ba wọn niwọọ, tori ọmọkọmọ to ba tun daṣa ṣiṣe iwọde kan, tọwọ ba fi le to o, yoo da ara rẹ lẹbi, o si tun rọ gbogbo olugbe Eko lati tete fi to ileeṣẹ ọlọpaa leti ti wọn ba kẹẹfin ikorajọ eyikeyii laduugbo wọn.


O fi kun un pe gbogbo awọn agbofinro loriṣiiriṣii lawọn ti dira fun lati wa lojufo, ki wọn si tete tu irufẹ iwọde tabi ikorajọ bẹẹ ka loju-ẹsẹ. Hakeem tun kilọ fawọn obi lati kiyesi awọn ọmọ wọn, ki wọn ba wọn niwọọ, tori ọmọkọmọ to ba tun daṣa ṣiṣe iwọde kan, tọwọ ba fi le to o, yoo da ara rẹ lẹbi, o si tun rọ gbogbo olugbe Eko lati tete fi to ileeṣẹ ọlọpaa leti ti wọn ba kẹẹfin ikorajọ eyikeyii laduugbo wọn.


Awọn ọdọ dana sun ole kan n’Ibadan, ọkada lo ja gba lọwọ ẹni to ni in

Ọlawale Ajao, Ibadan Idajọ oju ẹsẹ ni wọn ṣe fun ọmọkunrin ole kan nigboro Ibadan, niṣe ni wọn lu u pa, ti wọn si dana sun oku ẹ guruguru. Ọkunrin ti ẹnikẹni ko mọ orukọ ẹ yii pẹlu ọrẹ ẹ kan la gbọ pe wọn jọ fipa ja maṣiini gba lọwọ ọlọkada kan laduugbo Olomi, n’Ibadan, laaarọ ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja, ti wọn si na papa bora. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, lati adugbo Olomi yii lawọn eeyan ti fi ọlọkada le wọn de adugbo Ring Road, n’Ibadan. Lorita ti wọn n pe ni 110, laduugbo naa, lawọn ẹruuku ti le wọn ba, ṣugbọn ti ori ko ọkan ninu wọn yọ pẹlu bo ṣe ribi sa lọ patapata. Ọkan ti ọwọ ba ninu wọn wọn, niṣe ni wọn lu u pa, ti wọn ko taya ọkọ bọ ọ lọrun, ti wọn si dana sun un si orita 110 nibẹ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Olugbenga Fadeyi, bu ẹnu atẹ lu igbesẹ ti awọn ọdọ ọlọkada gbe naa, o ni bi wọn ṣe ṣe idajọ lọwọ ara wọn ko daa rara.


Lorita ti wọn n pe ni 110, laduugbo naa, lawọn ẹruuku ti le wọn ba, ṣugbọn ti ori ko ọkan ninu wọn yọ pẹlu bo ṣe ribi sa lọ patapata. Ọkan ti ọwọ ba ninu wọn wọn, niṣe ni wọn lu u pa, ti wọn ko taya ọkọ bọ ọ lọrun, ti wọn si dana sun un si orita 110 nibẹ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Olugbenga Fadeyi, bu ẹnu atẹ lu igbesẹ ti awọn ọdọ ọlọkada gbe naa, o ni bi wọn ṣe ṣe idajọ lọwọ ara wọn ko daa rara. “Ti ọwọ araalu ba tẹ ẹnikẹni fun ẹsun ọdaran kan, ko tọ fun wọn lati fiya jẹ ẹ funra wọn, o yẹ ki wọn fa iru afurasi ọdaran bẹẹ le ọlọpaa lọwọ fun iwadii ati ijiya to ba tọ si i lọna ofin ni.” Bẹẹ ni SP Fadeyi sọ.


“Ti ọwọ araalu ba tẹ ẹnikẹni fun ẹsun ọdaran kan, ko tọ fun wọn lati fiya jẹ ẹ funra wọn, o yẹ ki wọn fa iru afurasi ọdaran bẹẹ le ọlọpaa lọwọ fun iwadii ati ijiya to ba tọ si i lọna ofin ni.” Bẹẹ ni SP Fadeyi sọ.


Tirela gba ọna ọlọna n’Ijẹbu-Ode, lo ba tẹ ẹni kan pa

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Ni nnkan bii aago mẹjọ ku ogun iṣẹju aarọ ọjọ Aiku, Sannde akọkọ ninu oṣu Disẹmba yii ni tirela Volvo kan to fi oju ọna ẹ silẹ, to n gba ọna ọlọna n’Ijẹbu-Ode, da ijamba ọkọ silẹ, ti ẹni kan si doloogbe loju ẹsẹ. Agbegbe Mobalufọn, niṣẹlẹ yii ti ṣẹlẹ gẹgẹ bi Ọgbẹni Babatunde Akinbiyi, Alukoro TRACE, ṣe ṣalaye. O ni loju ọna marosẹ Ṣagamu si Benin lawọn ọkọ mẹta tiṣẹlẹ yii kan wa, awọn ọkọ naa ni tirela kan to gbe epo diisu, tirela Volvo to da wahala silẹ ati ọkọ ayọkẹlẹ Totoya kan. Akinbiyi tẹsiwaju pe Volvo ti nọmba ẹ jẹ APP-595 XW, n bọ lati Ijẹbu-Ode ni, nigba ti ọkọ ayọkẹlẹ Toyota ti nọmba tiẹ jẹ EKY -471 BR n bọ lati Benin, o si n lọ si Eko ni tiẹ. Oju opo to yẹ ko gba lo wa, Volvo lo fi ọna tiẹ silẹ, to lọọ doju kọ Toyota, bẹẹ ere buruku ni tirela Volvo yii tun n sa, bo ṣe padanu ijanu ẹ ni tirela to gbe diisu ko ri ọgbọn mi-in da, nitori oun lo wa lẹyin Toyota. Bi tirela onidiisu ṣe fẹgbẹ lelẹ niyẹn, ti gbogbo epo inu ẹ danu, ṣugbọn ko gbina. Ọkọ Toyota ayọkẹlẹ lo fara gba wahala naa, nitori oun ni tirela Volvo doju kọ, ẹsẹkẹsẹ ni ẹni kan to wa ninu ọkọ naa ku, ti awọn ẹṣọ alaabo si gbe oku ẹ lọ si ile igbokuu-si Ijẹbu-Ode.


Oju opo to yẹ ko gba lo wa, Volvo lo fi ọna tiẹ silẹ, to lọọ doju kọ Toyota, bẹẹ ere buruku ni tirela Volvo yii tun n sa, bo ṣe padanu ijanu ẹ ni tirela to gbe diisu ko ri ọgbọn mi-in da, nitori oun lo wa lẹyin Toyota. Bi tirela onidiisu ṣe fẹgbẹ lelẹ niyẹn, ti gbogbo epo inu ẹ danu, ṣugbọn ko gbina. Ọkọ Toyota ayọkẹlẹ lo fara gba wahala naa, nitori oun ni tirela Volvo doju kọ, ẹsẹkẹsẹ ni ẹni kan to wa ninu ọkọ naa ku, ti awọn ẹṣọ alaabo si gbe oku ẹ lọ si ile igbokuu-si Ijẹbu-Ode. Ko sohun to ṣe dẹrẹba Volvo to fa ijamba yii, ọmọ ẹyin ọkọ rẹ paapaa ko fara pa. Ẹsẹkẹsẹ lawọn ọlọpaa ti mu awọn mejeeji, wọn ko wọn lọ si teṣan ọlọpaa Igbeba, n’Ijẹbu-Ode.


Ko sohun to ṣe dẹrẹba Volvo to fa ijamba yii, ọmọ ẹyin ọkọ rẹ paapaa ko fara pa. Ẹsẹkẹsẹ lawọn ọlọpaa ti mu awọn mejeeji, wọn ko wọn lọ si teṣan ọlọpaa Igbeba, n’Ijẹbu-Ode.


Mọto kọsitọma ti wọn ni ki Idris fọ lo gbe sa lọ l’Ekoo, ipinlẹ Ogun lọwọ ọlọpaa ti tẹ ẹ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ko ti i pe oṣu kan ti Idris Ayọtunde bẹrẹ si i ba wọn fọ mọto nileeṣẹ kan ni Ṣaṣa, Akowọnjọ, niluu Eko, to fi gbe mọto onimọto ti wọn ni ko ba wọn fọ sa lọ. Ibi ti yoo ta mọto naa si lo n lọ lọjọ kẹrin, oṣu kejila yii, tọwọ fi tẹ ẹ ni marosẹ Abẹokuta s’Ibadan. Mọto ayọkẹlẹ Ford ti nọmba ẹ jẹ EPE 707 FM, eyi ti i ṣe ti Abilekọ Shofidiya Tosin, ni Idris gbe sa lọ gẹgẹ bi Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbola Oyeyẹmi, ṣe wi. Nigba to n ṣalaye bo ṣe ṣẹlẹ fawọn ọlọpaa lẹyin ti wọn mu un labule Alakija, nitosi Olodo, ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ kọja iṣẹju mẹtadinlogun, Idris sọ fun wọn pe oun kawe, oun si ni iwe ẹri ipele akọkọ ti wọn n pe ni ND, nileewe gbogboniṣe kan nilẹ Yoruba yii. O ni ibudokọ Jimọh, ni Ṣaṣa Akowọnjọ, ni ile ifọmọto toun ṣẹṣẹ riṣẹ si naa wa l’Ekoo. O ni boun ṣe n ṣiṣẹ lọ lọjọ naa lobinrin toun ji mọto ẹ naa de lati fọ mọto rẹ pẹlu ẹrọ kan to jẹ ina lo n lo.


Nigba to n ṣalaye bo ṣe ṣẹlẹ fawọn ọlọpaa lẹyin ti wọn mu un labule Alakija, nitosi Olodo, ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ kọja iṣẹju mẹtadinlogun, Idris sọ fun wọn pe oun kawe, oun si ni iwe ẹri ipele akọkọ ti wọn n pe ni ND, nileewe gbogboniṣe kan nilẹ Yoruba yii. O ni ibudokọ Jimọh, ni Ṣaṣa Akowọnjọ, ni ile ifọmọto toun ṣẹṣẹ riṣẹ si naa wa l’Ekoo. O ni boun ṣe n ṣiṣẹ lọ lọjọ naa lobinrin toun ji mọto ẹ naa de lati fọ mọto rẹ pẹlu ẹrọ kan to jẹ ina lo n lo. Afurasi yii ni ileeṣẹ mọto fifọ toun n ba ṣiṣẹ ko ni ẹrọ naa, iyẹn loun ṣe pinnu lati ba obinrin naa gbe mọto rẹ lọ si ibomi-in ti wọn ti n fọ mọto nitosi, to jẹ wọn ni ẹrọ to le fọ mọto naa bo ṣe fẹ. O ni nibi toun ti n wa ọkọ naa lọ ni ero kan ti wa soun lọkan pe koun kuku maa gbe e lọ, koun lọọ ta a danu, koun si fowo rẹ ṣe faaji ara oun. Erokereo naa lo ni oun tẹle toun fi dari ọkọ yii gba ọna Ibadan, toun ko si pada si ileeṣẹ mọto fifọ naa mọ.


Afurasi yii ni ileeṣẹ mọto fifọ toun n ba ṣiṣẹ ko ni ẹrọ naa, iyẹn loun ṣe pinnu lati ba obinrin naa gbe mọto rẹ lọ si ibomi-in ti wọn ti n fọ mọto nitosi, to jẹ wọn ni ẹrọ to le fọ mọto naa bo ṣe fẹ. O ni nibi toun ti n wa ọkọ naa lọ ni ero kan ti wa soun lọkan pe koun kuku maa gbe e lọ, koun lọọ ta a danu, koun si fowo rẹ ṣe faaji ara oun. Erokereo naa lo ni oun tẹle toun fi dari ọkọ yii gba ọna Ibadan, toun ko si pada si ileeṣẹ mọto fifọ naa mọ. Ṣugbọn nigba to de Abule Alakija, awọn ikọ to n yẹ mọto to n kọja wo da a duro, wọn beere iwe mọto naa lọwọ ẹ, ni ko ba ri i ko silẹ, bi wọn ṣe bẹrẹ si i fọrọ wa a lẹnu wo gidi niyẹn titi to fi foju han gedegbe pe niṣe lo ji mọto naa. Ni bayii ṣa, awọn ọlọpaa ti ri obinrin to ni mọto yii, o si ti jẹ ko ye wọn pe boun ko ṣeri Idris mọ loun ti fi iṣẹlẹ naa to wọn leti ni teṣan ọlọpaa Ṣaṣa. Ni ti Idris, ọga ọlọpaa pata nipinlẹ Ogun, Edward Ajogun, ti paṣẹ pe ki wọn taari ẹ sẹka to n ri si iwadii ẹsun bii eyi, ibẹ ni wọn yoo ti gbe e lọ sile-ẹjọ.


Ṣugbọn nigba to de Abule Alakija, awọn ikọ to n yẹ mọto to n kọja wo da a duro, wọn beere iwe mọto naa lọwọ ẹ, ni ko ba ri i ko silẹ, bi wọn ṣe bẹrẹ si i fọrọ wa a lẹnu wo gidi niyẹn titi to fi foju han gedegbe pe niṣe lo ji mọto naa. Ni bayii ṣa, awọn ọlọpaa ti ri obinrin to ni mọto yii, o si ti jẹ ko ye wọn pe boun ko ṣeri Idris mọ loun ti fi iṣẹlẹ naa to wọn leti ni teṣan ọlọpaa Ṣaṣa. Ni ti Idris, ọga ọlọpaa pata nipinlẹ Ogun, Edward Ajogun, ti paṣẹ pe ki wọn taari ẹ sẹka to n ri si iwadii ẹsun bii eyi, ibẹ ni wọn yoo ti gbe e lọ sile-ẹjọ.


Were bimọ sita gbangba l’Ọrẹ, oun lo gbẹbi ara ẹ Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Gbogbo awọn to n gbe lagbegbe kootu Majisireeti to wa niluu Ọrẹ, nijọba ibilẹ Odigbo, lẹnu ya pupọ nigba ti wọn ji laaarọ Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ to kọja yii, ti wọn si ri were kan ti wọn mọ daadaa lagbegbe ọhun to ti bimọ ọkunrin lantilanti funra rẹ ki ilẹ too mọ. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, aarin oru lọmọ bẹrẹ si i mu obinrin were ọhun, funra rẹ lo da ọmọ naa bi nigba ti ko rẹni gbẹbi fun un. Nigba to bímọ ọhun tan, funra rẹ lo ge iwọ rẹ kuro lara olubi, o fi lara akisa to di mọra nu ẹjẹ ara rẹ, bẹẹ lo tun fi nu ẹjẹ ọmọ to bi. Lẹyin eyi lo ṣẹṣẹ waa fi akisa naa we ọmọ tuntun naa nitori otutu, to si tẹ ẹ sita gbangba nibi tawọn ọlọkada kan ti ba a nigba tilẹ mọ. Awọn alaaanu kan ni wọn pada gbe obinrin alaaganna ọhun ati ọmọ rẹ lọ sile-iwosan ijọba to wa niluu Ọrẹ fun itọju, nibẹ lo si wa titi di asiko ta a fi n kọ iroyin yii lọwọ.


Atundi ibo sẹnetọ: Tokunbọ Abiru lo jawe olubori l’Ekoo

Jide Alabi Ajọ eleto idibo, INEC, ti kede Tokunbọ Abiru, ẹni to n dije dupo aṣofin agba lati ṣoju agbegbe Ila-Oorun ipinlẹ Eko niluu Abuja lo jawe olubori l’Ekoo. Gẹgẹ bi ajọ INEC ṣe kede ẹ, ibo to fẹẹ to ẹgbẹrun lọna aadọrun-un (89,204) ni ọkunrin yii na alatako rẹ, nigba ti Babatunde Gbadamosi to tẹle e ninu idije ọhun ni ibo to le diẹ ni ẹgbẹrun mọkanla (11,257). Ni gbogbo ijọba ibilẹ marun-un to wa ni Ila-Oorun ipinlẹ Eko ti Tokunbọ Abiru fẹẹ lọọ ṣoju fun niluu Abuja, oun lo jawe olubori.


Ẹgbẹrun mẹta lawọn araalu yoo maa wọ reluwee lati Eko si Ibadan – Amaechi

Minisita fun ọrọ igboke-gbodo ọkọ nilẹ wa, Rotimi Amaechi, ti kede pe ijọba apapọ ti fọwọ si i pe lati inu oṣu kin-in-ni, ọdun to n bọ, ẹgbẹrun mẹta si mẹfa ni awọn to ba nifẹẹ lati wọ ọkọ oju-irin, iyẹn reluwee, yoo maa san lati ilu Eko lọ si Ibadan. Lọjọ Ẹti, Furaidee, lo sọ eleyii di mimọ lasiko ti wọn n ṣe ifilọlẹ Igbimọ Alaṣẹ agba ileewe ti wọn ti n kọ nipa isakoso igboke-gbodo ọkọ nilẹ wa, (Institute of Transport Administration of Nigeria), niluu Abuja, gẹge bi Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa (NAN), ṣe sọ Minisita to wa fun igboke-gbodo ọkọ yii sọ pe, ‘‘Mo ti gba aṣẹ lati ọdọ Aaarẹ Muhammadu Buhari lati ṣe ifilọlẹ reluwee ti yoo maa lọ lati Eko si Ibadan ninu oṣu kin-in-ni, ọdun to n bọ, eyi ti yoo mu ki awọn ọmọ Naijiria ri i bi reluwee to tẹwọn daadaa ṣe n ṣiṣẹ. ‘‘Lonii, mo fọwọ si iye ti awọn ero ọkọ naa yoo maa san lati Eko si Ibadan, ohun ti a kan ṣe ni pe iye ti a n gbe e lati Abuja si Kaduna naa la oo maa gba lati Eko si Ibadan. Ẹgbẹrun mẹta naira ni awọn ti wọn ba fẹẹ wọ eyi to jẹ ṣe-bo-o-ti-mọ (Ecconomy). Ẹgbẹrun marun-un naira ni awọn to ba fẹẹ jokoo si aaye awọn ọlọla (Business Class), nigba ti awọn to ba fẹẹ jokoo si aaye awọn onipo kin-in-ni ninu reluwee naa (First Class), yoo jẹ ẹgbẹrun mẹfa naira. Ọpọ awọn araaalu ti wọn gbọ ikede yii ni wọn n bu ẹnu atẹ lu ijọba lori igbesẹ yii.


Ẹgbẹrun mẹta naira ni awọn ti wọn ba fẹẹ wọ eyi to jẹ ṣe-bo-o-ti-mọ (Ecconomy). Ẹgbẹrun marun-un naira ni awọn to ba fẹẹ jokoo si aaye awọn ọlọla (Business Class), nigba ti awọn to ba fẹẹ jokoo si aaye awọn onipo kin-in-ni ninu reluwee naa (First Class), yoo jẹ ẹgbẹrun mẹfa naira. Ọpọ awọn araaalu ti wọn gbọ ikede yii ni wọn n bu ẹnu atẹ lu ijọba lori igbesẹ yii. Wọn ni lati ayebaye, reluwee lo maa n rọju ju ọkọ ilẹ lọ, eyi to maa n mu ọpọ araalu wọ ọ. Ṣugbọn bi reluwee ṣe tun fẹẹ wọn ju mọto lọ bayii fi han bi ijọba yii ṣe fẹran lati maa ni araalu lara. Ẹgbẹrun kan si meji ni wọn n wọ ọkọ lati ilu Eko si Ibadan bayii gẹgẹ bi onimọto kan ṣe sọ fun akọroyin wa.


Wọn ni lati ayebaye, reluwee lo maa n rọju ju ọkọ ilẹ lọ, eyi to maa n mu ọpọ araalu wọ ọ. Ṣugbọn bi reluwee ṣe tun fẹẹ wọn ju mọto lọ bayii fi han bi ijọba yii ṣe fẹran lati maa ni araalu lara. Ẹgbẹrun kan si meji ni wọn n wọ ọkọ lati ilu Eko si Ibadan bayii gẹgẹ bi onimọto kan ṣe sọ fun akọroyin wa.


Ọlọpaa ṣi n wa ọkunrin to fibinu gun afẹsọna ẹ lọbẹ pa l’Oṣodi

Faith Adebọla, Eko Titi di asiko yii lawọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ṣi n wa Ifeanyi Nwagboroga, latari ẹsun pe o gun iyawo ẹ, Faith Ebubeeze, l’ọbẹ pa l’Oṣodi. Alukoro fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Olumuyiwa Adejọbi, ṣalaye pe ni nnkan bii aago mọkanla alẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to kọja yii, niṣẹlẹ naa waye nile tawọn ololufẹ mejeeji yii n gbe l’Opopona Adekunle, l’Oṣodi, nipinlẹ Eko. Ṣọọbu aṣọ kan ni wọn ni oloogbe naa ti n taja lọja igbalode Arena Market. Adejọbi ni iwadii tawọn ṣe fi han pe awọn mejeeji yii ti jọ n gbe papọ bii tọkọ-taya lati nnkan bii ọdun mẹta sẹyin, bo tilẹ jẹ pe wọn o ti i ṣegbeyawo, ọrọ bi wọn ṣe maa ṣegbeyawo naa ni wọn lo dija silẹ, ko too dogun a n yọbẹ sira ẹni. Lọjọ tọrọ yii ṣẹlẹ, wọn ni ariyanjiyan nla kan waye laarin awọn mejeeji, Faith ni bawọn ṣe jọ n gbe latọdun yii lai ṣegbeyawo ti su oun, ko jẹ kawọn lọọ so yigi bo ṣe yẹ, ṣugbọn ọkunrin naa loun ko ti i ṣetan, ko fun oun laaye diẹ si i, ati pe oun loun maa pinnu igba to maa jẹ toun ba ti rẹdi (ready). Ọrọ yii ni wọn lo bi oloogbe naa ninu, lo ba sọ fọkọ ẹ pe to ba jẹ ohun to fẹẹ ṣe niyẹn, a jẹ pe ajọsẹ oun atiẹ maa dopin, oun o le duro mọ ni toun, tori naa kawọn pin gaari.