Bí ènìyàn bá gun ẹṣin nínú mi kò lè kọsẹ̀. Mo lérò pé ọ̀rọ̀ tí bùṣe, à ṣé wí pé ẹgba irọ́ tí mo pa ṣì ń dúró dè mí. Ìyá mi sọ fún mi pé purọ́ n níyì, ẹ̀tẹ́ lọ́ ń mú wá. Wọ́n ní ọmọlúwàbí kì í parọ́, bí ọ̀rọ̀ bá ṣe rí ló yẹ kí n máa sọ. Sheriffdeen Adéọlá Ògúndípẹ̀ jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Abẹ́òkúta ni ìpínlẹ̀ Ògùn. Ó jáde nílé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ Baptist Primary School, Bódè Ìjàyè, Abẹ́òkúta.


Kọ́kọ́rọ́ Ilé |Sheriffdeen Adéọlá Ògúndípẹ̀

Wọ́n ní ọmọlúwàbí kì í parọ́, bí ọ̀rọ̀ bá ṣe rí ló yẹ kí n máa sọ. Sheriffdeen Adéọlá Ògúndípẹ̀ jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Abẹ́òkúta ni ìpínlẹ̀ Ògùn. Ó jáde nílé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ Baptist Primary School, Bódè Ìjàyè, Abẹ́òkúta. Lẹ́yìn náà ni ó tún tẹ̀síwájú ní ilé ẹ̀kọ́ Líṣàbí Grammar School,Ìdí Aba. Ó kẹ́kọ̀ọ́ nípa Èdè Yorùbá àti Haúsá ní ilé ẹ̀kọ́ Olùkọ́ni Àgbà Federal College of Education,Òṣíẹ̀lẹ̀, Abẹ́òkúta. Ó tún kẹ́kọ̀ọ́ gboyè nínú èdè Yorùbá àti Ẹdukéṣàn ní Yunifásítì Táí Ṣólàárín, Ìjagun, Ìjẹ̀bú Òde.


Lẹ́yìn náà ni ó tún tẹ̀síwájú ní ilé ẹ̀kọ́ Líṣàbí Grammar School,Ìdí Aba. Ó kẹ́kọ̀ọ́ nípa Èdè Yorùbá àti Haúsá ní ilé ẹ̀kọ́ Olùkọ́ni Àgbà Federal College of Education,Òṣíẹ̀lẹ̀, Abẹ́òkúta. Ó tún kẹ́kọ̀ọ́ gboyè nínú èdè Yorùbá àti Ẹdukéṣàn ní Yunifásítì Táí Ṣólàárín, Ìjagun, Ìjẹ̀bú Òde. Olùkọ́ èdè Yorùbá ni ilé ẹ̀kọ́ girama ni. Ó fẹ́ràn láti máa kọ ewì àti ìtan àròkọ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ àwùjọ. Ìfẹ́ rẹ̀ sí àṣà àti ìṣe Yorùbá kí ó má lè dìmẹ́ẹ́rí kò láfiwé.


Olùkọ́ èdè Yorùbá ni ilé ẹ̀kọ́ girama ni. Ó fẹ́ràn láti máa kọ ewì àti ìtan àròkọ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ àwùjọ. Ìfẹ́ rẹ̀ sí àṣà àti ìṣe Yorùbá kí ó má lè dìmẹ́ẹ́rí kò láfiwé.


Kò Jọra Wọn  |Sheriffdeen Adéọlá Ògúndípẹ̀

Sheriffdeen Adéọlá Ògúndípẹ̀ jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Abẹ́òkúta ni ìpínlẹ̀ Ògùn. Ó jáde nílé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ Ònítẹ̀bọmi(Baptist) Bódè Ìjàyè,Abẹ́òkúta. Lẹ́yìn náà ni ó tún tẹ̀síwájú ní ilé ẹ̀kọ́ Líṣàbí Grammar School. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní ilé ẹ̀kọ́ Olùkọ́ni Àgbà Òṣíẹ̀lẹ̀,Abẹ́òkúta àti Yunifásítì Táí Ṣólàárín, Ìjagun, Ìjẹ̀bú Òde.Olùkọ́ èdè Yorùbá ni ní ilé ẹ̀kọ́ girama. Ó fẹ́ràn láti máa kọ ewì àti ìtan àròkọ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ àwùjọ. Ìfẹ́ rẹ̀ sí àṣà àti ìṣe Yorùbá kí ó má lè dìmẹ́ẹ́rí kò láfiwé.


Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní ilé ẹ̀kọ́ Olùkọ́ni Àgbà Òṣíẹ̀lẹ̀,Abẹ́òkúta àti Yunifásítì Táí Ṣólàárín, Ìjagun, Ìjẹ̀bú Òde.Olùkọ́ èdè Yorùbá ni ní ilé ẹ̀kọ́ girama. Ó fẹ́ràn láti máa kọ ewì àti ìtan àròkọ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ àwùjọ. Ìfẹ́ rẹ̀ sí àṣà àti ìṣe Yorùbá kí ó má lè dìmẹ́ẹ́rí kò láfiwé. Àṣẹ lórí àwòrán ojú ìwé yìí jẹ́ ti Òǹkọ̀wé.


Àṣẹ lórí àwòrán ojú ìwé yìí jẹ́ ti Òǹkọ̀wé.


Kọ̀lọ̀rọ̀sí | Khadijah Ọlájùmọ̀kẹ́ Kọ́lápọ̀

Inú títa ló jí mi. Mo tilẹ̀ kọ́kọ́ rò pé àlá tí mo lá ni ó fà á ni – èèyàn ò gbọdọ̀ jẹ ata rodo tútù kí nǹkan má ṣe ni. Sùgbọ́n irọ́ ni o, ńṣe ni inú náà túbọ̀ ń le síi. Ó wá ń gbóná láti oókan àyà mi dé inú ikùn. Níbi tí mo ti ń gbìyànjú oríṣiríṣi nǹkan ni mo ti ṣàkíyèsí pé bí mo ṣe ń mumi, gbogbo ibi tí omi náà bá kàn ń tù mí. Mo bẹ̀rẹ̀ síi mumi ṣùgbọ́n omi àmù mélòó ni mo fẹ́ mu?


Ó wá ń gbóná láti oókan àyà mi dé inú ikùn. Níbi tí mo ti ń gbìyànjú oríṣiríṣi nǹkan ni mo ti ṣàkíyèsí pé bí mo ṣe ń mumi, gbogbo ibi tí omi náà bá kàn ń tù mí. Mo bẹ̀rẹ̀ síi mumi ṣùgbọ́n omi àmù mélòó ni mo fẹ́ mu? Nígbà tí ilẹ̀ mọ́ díẹ̀ ní mo rán alábàágbé mi ní òògùn ní ilé kẹta. Lóòótọ́, inú rírun ò sàjèji sí mi—mo ti ní ọgbẹ́ inú láti bíi ọdún márùn-ún sẹ́yìn—ṣùgbọ́n kò le tó báyìí rí. Èmi ni mo sì fà á. Ní bíi oṣù méjì sẹ́yìn ni mo lọ sí ilé ìwòsàn kan lágbègbè mi.


Nígbà tí ilẹ̀ mọ́ díẹ̀ ní mo rán alábàágbé mi ní òògùn ní ilé kẹta. Lóòótọ́, inú rírun ò sàjèji sí mi—mo ti ní ọgbẹ́ inú láti bíi ọdún márùn-ún sẹ́yìn—ṣùgbọ́n kò le tó báyìí rí. Èmi ni mo sì fà á. Ní bíi oṣù méjì sẹ́yìn ni mo lọ sí ilé ìwòsàn kan lágbègbè mi. Inú náà ni mo bá lọ. Lẹ́yìn àyẹ̀wò, dókítà ka àwọn nǹkan tí mi ò gbọdọ̀ jẹ mọ́. Ó ní kí n yẹra fún nǹkan díndín, mílíìkì, ọtí ẹlẹ́rìndòdò, ọsàn, nǹkan tútù (èyí tí a gbé sínú ẹ̀rọ amúǹkantutù), nǹkan gbígbóná àti nǹkan aláta.


Inú náà ni mo bá lọ. Lẹ́yìn àyẹ̀wò, dókítà ka àwọn nǹkan tí mi ò gbọdọ̀ jẹ mọ́. Ó ní kí n yẹra fún nǹkan díndín, mílíìkì, ọtí ẹlẹ́rìndòdò, ọsàn, nǹkan tútù (èyí tí a gbé sínú ẹ̀rọ amúǹkantutù), nǹkan gbígbóná àti nǹkan aláta. Kò sí èyí tí ó mú mi kọ hà bíi ti méjì ìkẹyìn. Ṣé oúnjẹ tútù tí kò ta ni kí n máa wá jẹ ni? Kí ọkàn máa rìn mí?


Kò sí èyí tí ó mú mi kọ hà bíi ti méjì ìkẹyìn. Ṣé oúnjẹ tútù tí kò ta ni kí n máa wá jẹ ni? Kí ọkàn máa rìn mí? “Oúnjẹ wo ni ẹ fẹ́ràn jù?” ni dókítà tún bèèrè. “Dòdò àti ẹ̀wà ni.” “Ṣé ẹ mọ̀ pé dòdò wà lára nǹkan díndín tí mo sọ? Tí ẹ bá máa jẹ̀wà náà, ẹ má fi epo síi.”.


“Oúnjẹ wo ni ẹ fẹ́ràn jù?” ni dókítà tún bèèrè. “Dòdò àti ẹ̀wà ni.” “Ṣé ẹ mọ̀ pé dòdò wà lára nǹkan díndín tí mo sọ? Tí ẹ bá máa jẹ̀wà náà, ẹ má fi epo síi.”. Nibi ni mo ti sọ lọ́kàn mi pé ara ń dun dókítà. Lóòótọ́ mo dúró gbọ́ ọ̀rọ̀ tí wọ́n ń sọ, ṣùgbọ́n ọkàn mi ti kúrò níbẹ. Nígbà tí wọ́n ṣetán, mo lọ sí ilé òògùn láti gba àwọn òògùn tí wọ́n kọ fún mi, mo sì gba ilé lọ.


Nibi ni mo ti sọ lọ́kàn mi pé ara ń dun dókítà. Lóòótọ́ mo dúró gbọ́ ọ̀rọ̀ tí wọ́n ń sọ, ṣùgbọ́n ọkàn mi ti kúrò níbẹ. Nígbà tí wọ́n ṣetán, mo lọ sí ilé òògùn láti gba àwọn òògùn tí wọ́n kọ fún mi, mo sì gba ilé lọ. Alẹ́ àná ni mo se ẹ̀wà kan tí ó fọ́ dáadáa, mo sì dín atarodo tí àlùbọ́sà já orí rẹ̀ síi pẹ̀lú epo; ó ń ta sánsán. Dòdò náà ò gbẹ́yìn. Ǹjẹ́ irú ẹ̀wà yìí ṣeé jẹ ní tútù bí mo bá ti ẹ̀ rántí ìkìlọ dókítà?


Alẹ́ àná ni mo se ẹ̀wà kan tí ó fọ́ dáadáa, mo sì dín atarodo tí àlùbọ́sà já orí rẹ̀ síi pẹ̀lú epo; ó ń ta sánsán. Dòdò náà ò gbẹ́yìn. Ǹjẹ́ irú ẹ̀wà yìí ṣeé jẹ ní tútù bí mo bá ti ẹ̀ rántí ìkìlọ dókítà? Mo jókòó sí orí rọ́ọ̀gì, mo wá wọ́ oúnjẹ náà mọ́dọ̀. Nígbà tí mo jẹ ẹ́ tán, mo tún pọ́n abọ́ lá. Lẹ́yìn náà ni mo fẹ̀gbẹ́ lelẹ̀ tí mo nawọ́ gán ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀ mi lórí tábìlì.


Mo jókòó sí orí rọ́ọ̀gì, mo wá wọ́ oúnjẹ náà mọ́dọ̀. Nígbà tí mo jẹ ẹ́ tán, mo tún pọ́n abọ́ lá. Lẹ́yìn náà ni mo fẹ̀gbẹ́ lelẹ̀ tí mo nawọ́ gán ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀ mi lórí tábìlì. Orí eré oníṣe tí mò ń wò ni orun ti gbé mi lọ.. Lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ yìí, mo pinnu lọ́kàn ara mi pé n ó máa dín oúnjẹ gbígbóná àti aláta kú. Iná èsìsì kìí jóni lẹ́ẹ̀mejì. Ṣùgbọ́n kí n tó ṣe bẹ́ẹ̀, mo gbọ́dọ̀ kọ́kọ́ fi ata tí ó kù jẹ́ èkuru ìyá Bíọ́dún—ó ti ń wù mí jẹ tipẹ́.


Orí eré oníṣe tí mò ń wò ni orun ti gbé mi lọ.. Lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ yìí, mo pinnu lọ́kàn ara mi pé n ó máa dín oúnjẹ gbígbóná àti aláta kú. Iná èsìsì kìí jóni lẹ́ẹ̀mejì. Ṣùgbọ́n kí n tó ṣe bẹ́ẹ̀, mo gbọ́dọ̀ kọ́kọ́ fi ata tí ó kù jẹ́ èkuru ìyá Bíọ́dún—ó ti ń wù mí jẹ tipẹ́. Khadijah Ọlájùmọ̀kẹ́ Kọ́lápọ̀ jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ní ẹ̀ka ẹ̀kọ́ tí a ti ń kọ́ nípa ilé kíkọ́ ní ilé ẹ̀kọ́ gíga fáfitì Ìbàdàn. Ìlú Ìsẹ́yìn ni ó dàgbà sí, èyí sì kún ara nǹkan tí ó jẹ́ kí ìfẹ́ àṣà Yorùbá rinlẹ̀ ní ọkàn rẹ̀. Ó máa ń kọ ìtàn ní èdè Yorùbá àti èdè gẹ̀ẹ́sì.


Khadijah Ọlájùmọ̀kẹ́ Kọ́lápọ̀ jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ní ẹ̀ka ẹ̀kọ́ tí a ti ń kọ́ nípa ilé kíkọ́ ní ilé ẹ̀kọ́ gíga fáfitì Ìbàdàn. Ìlú Ìsẹ́yìn ni ó dàgbà sí, èyí sì kún ara nǹkan tí ó jẹ́ kí ìfẹ́ àṣà Yorùbá rinlẹ̀ ní ọkàn rẹ̀. Ó máa ń kọ ìtàn ní èdè Yorùbá àti èdè gẹ̀ẹ́sì. Ó sì fẹ́ràn láti máa jẹ dòdò. Àṣẹ lóri àwòrán ojú ìwé yìí jẹ́ ti Sarah Khan.


Ó sì fẹ́ràn láti máa jẹ dòdò. Àṣẹ lóri àwòrán ojú ìwé yìí jẹ́ ti Sarah Khan.


Ìwà l’ẹwà | Adéṣínà Àjàlá

Adéṣínà Àjàlá kọ́ ẹ̀kọ́ ìṣègùn òyìnbó ní fáfitì Ládókè Akíntọ́lá ti ìlú Ògbómọ̀ṣọ́. Àwọn isẹ́ lítírésọ̀ rẹ̀ ti jáde ní Nantygreens, Parousia, Praxis, AFAS Review, Eboquills, The Shallow Tales Review, Heart of Flesh, The Wild Word, The Quills, Arts-Muse Fair àti ní ibòmíràn. Adéṣínà wà ní Twitter àti Instagram ní: @adesina_ajala.


Kí Akọni Tó Di Akọni | Akínrìnádé Fúnminíyì Isaac

Akínrìnádé Fúnminíyì Isaac jé omo bíbí ìlú Modákéké ní ìpínlè Ọ̀sun. Ó jáde ní ilé ìwè gíga ti Ọbáfémi Awólọ́wọ̀ ní ìlú Ilé-Ifẹ̀. Ó féràn láti máa kọ ewì àti láti máa kàwé


Ẹnìkan Ò Layé àti ewì míràn | Ọládẹ̀jọ Hammed Ọ́

Ọládẹ̀jọ Hammed Ọ́. jẹ́ ọmọ bíbí Ifọ́n Ọ̀sun, ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀sun. Ó jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ní Fáṣitì Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀, Ilé-Ifẹ̀.


Ẹ Bọ̀wọ̀ F’ágbà Àti Ewì Míràn|Àrásí Kamaldeen Moyọ̀sọ́rẹ

“Ajá tó r’ólówó ẹ̀ rojú, kín ní ó f’ólówó è se kò tié yé mi.” —Éégunmọgají Àyìnlá Ọmọwúrà. Ìrírí kí lọmọdé ní, ìmọ̀ kí lọmọdé mọ̀? Ẹ bọ̀wọ̀ f’ágbà. Sebí ẹnu àgbà l’obìí gbó sí. Àgbà níí t’ọgbọ́n láì gba kọ́bọ̀, òun náà ní ta ìrírí Láì gba aṣọ kànkan lówó ọmọ. Ìwọ ọmọ tóo y’írùn Pàkà, tóo lẹ́nu àgbà ń rùn, ǹjẹ́ o ti fọ eyín-ìn rẹ mọ́ Tónítóní, torí ìdúró sinsin kò sí fún ìdàgbàsókè.


Sebí ẹnu àgbà l’obìí gbó sí. Àgbà níí t’ọgbọ́n láì gba kọ́bọ̀, òun náà ní ta ìrírí Láì gba aṣọ kànkan lówó ọmọ. Ìwọ ọmọ tóo y’írùn Pàkà, tóo lẹ́nu àgbà ń rùn, ǹjẹ́ o ti fọ eyín-ìn rẹ mọ́ Tónítóní, torí ìdúró sinsin kò sí fún ìdàgbàsókè. Ìwọ náà yóò dàgbà, ìwọ náà yóò darúgbó, lónìí kọ́ o, Sùgbón ní ọjọ́ ọ̀la. Ìwọ ọmọ tóo rí àgbàlagbà rojú, Ọgbọ́n kí lo tíì f’ojú rẹ rí, èèmọ̀ kí lo ti fi ojú rẹ kàn? Ǹjẹ́ o ní ànfààní láti fi ojú rẹ gán-ánní ojú àgbà tó jìn?


Ìwọ náà yóò dàgbà, ìwọ náà yóò darúgbó, lónìí kọ́ o, Sùgbón ní ọjọ́ ọ̀la. Ìwọ ọmọ tóo rí àgbàlagbà rojú, Ọgbọ́n kí lo tíì f’ojú rẹ rí, èèmọ̀ kí lo ti fi ojú rẹ kàn? Ǹjẹ́ o ní ànfààní láti fi ojú rẹ gán-ánní ojú àgbà tó jìn? Ǹjẹ́ o ní ànfààní láti fi ojú rẹ gán-ánní ẹ̀yìn àgbà tó tè? Mọ̀ rò wípé ìrírí ló jin ojú àgbà. Mọ̀ rò wípé iṣẹ́ ló mú Èyìn àgbà tẹ̀.


Ǹjẹ́ o ní ànfààní láti fi ojú rẹ gán-ánní ẹ̀yìn àgbà tó tè? Mọ̀ rò wípé ìrírí ló jin ojú àgbà. Mọ̀ rò wípé iṣẹ́ ló mú Èyìn àgbà tẹ̀. Ọmọdé tó gbọ́rọ̀ s’ágbà lẹ́nu Lónìí, níí di àgbà gidi lọ́la; èyí tí ò gbọ́, á di ẹni ìranù. Ǹjẹ́ o ti gbọ́ pé ède Yorùbá ti ń di omi à mú sinwọ́? Ǹjẹ́ o ti gbọ́ pé ède Yorùbá ti ń di omi à mú f’ọsẹ̀?


Ọmọdé tó gbọ́rọ̀ s’ágbà lẹ́nu Lónìí, níí di àgbà gidi lọ́la; èyí tí ò gbọ́, á di ẹni ìranù. Ǹjẹ́ o ti gbọ́ pé ède Yorùbá ti ń di omi à mú sinwọ́? Ǹjẹ́ o ti gbọ́ pé ède Yorùbá ti ń di omi à mú f’ọsẹ̀? Lóòótọ́ la rẹwà lásà, lótitọ́ la rẹwà n’íse. Sùgbọ́n Ǹjẹ́ a rẹwà ní ìsesí sí ède wa bí? Ǹjẹ́ a rẹwà ní ìsesí sí ède wà, Yorùbá?


Lóòótọ́ la rẹwà lásà, lótitọ́ la rẹwà n’íse. Sùgbọ́n Ǹjẹ́ a rẹwà ní ìsesí sí ède wa bí? Ǹjẹ́ a rẹwà ní ìsesí sí ède wà, Yorùbá? Èdè tí a sọnù bí òkò, tí a mú òmíràn gẹ́gẹ́ bíi fàdákà. Èdè tí a gbé sọnù bí ibi ọmọ, tí ó di ohun àíjírí bíi Èèpo ẹ̀gúsí. Gẹ̀ẹ́sì, mo kí ọ kú àseyọrí!


Èdè tí a sọnù bí òkò, tí a mú òmíràn gẹ́gẹ́ bíi fàdákà. Èdè tí a gbé sọnù bí ibi ọmọ, tí ó di ohun àíjírí bíi Èèpo ẹ̀gúsí. Gẹ̀ẹ́sì, mo kí ọ kú àseyọrí! O kó wa lérù, O sì tún kó wa lénìyàn pẹ̀lú. Mo kúkú kí ọ kúusé, Fún èdè rẹ tí ó sọ ẹ̀ẹ̀kẹ́ Yorùbá di iléègbé, tí o sọ ẹnu Ọmọ Odùduwà di ohun ibùsùn. Mo kí ọ dáradára.


O kó wa lérù, O sì tún kó wa lénìyàn pẹ̀lú. Mo kúkú kí ọ kúusé, Fún èdè rẹ tí ó sọ ẹ̀ẹ̀kẹ́ Yorùbá di iléègbé, tí o sọ ẹnu Ọmọ Odùduwà di ohun ibùsùn. Mo kí ọ dáradára. Mo pe gbogbo ọmọ Yorùbá àtàtà tó wà ní àgbáyé Pátá: mo pè yín nílé Ifẹ̀, ìlú Odùduwà, níbi t’ómi Yorùbá ti sàn wá. Mo pè yín ní ìlú Ìbàdàn, Ìlú Àjàyí Ògbórí ẹfòn sá fìlafìla, ní ìlú Basọ̀run Ògúnmọ́lá, alágbàlá jáyàjayà. Mo pè yín ní Ìsẹ́yìn, ilú Ẹbẹdí, ilú òkè mẹ́ẹrin ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀: Atamáfọn, Olúòfì, Ẹyinjùẹ́, àti Ẹbẹdí tó tóbi jù láàrín wọn.


Mo pe gbogbo ọmọ Yorùbá àtàtà tó wà ní àgbáyé Pátá: mo pè yín nílé Ifẹ̀, ìlú Odùduwà, níbi t’ómi Yorùbá ti sàn wá. Mo pè yín ní ìlú Ìbàdàn, Ìlú Àjàyí Ògbórí ẹfòn sá fìlafìla, ní ìlú Basọ̀run Ògúnmọ́lá, alágbàlá jáyàjayà. Mo pè yín ní Ìsẹ́yìn, ilú Ẹbẹdí, ilú òkè mẹ́ẹrin ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀: Atamáfọn, Olúòfì, Ẹyinjùẹ́, àti Ẹbẹdí tó tóbi jù láàrín wọn. Mo pè yín l’Ògbómọ̀ṣọ́ níbi wọ́n tíí jẹkà kí wọ́n tó mùkọ Yangan. Mo pè yín, ẹ̀yin ọmọ Yorùbá ní tilé-toko: Mo pè yín ní Ìjẹ̀bú. Mo pè yín ní Ìjẹ̀sà.


Mo pè yín l’Ògbómọ̀ṣọ́ níbi wọ́n tíí jẹkà kí wọ́n tó mùkọ Yangan. Mo pè yín, ẹ̀yin ọmọ Yorùbá ní tilé-toko: Mo pè yín ní Ìjẹ̀bú. Mo pè yín ní Ìjẹ̀sà. Mo pè yín L’Èkòó arómi sá lẹ̀gbẹlẹ̀gbẹ. Mo pè yín lókè òkun Gbogbo: Mo pè yín l’Amẹ́ríkà. Mo pè yín ní ilú ọba Bìnrin nì, níbi tí èdè Gẹ̀ẹ́sì ti sẹ̀ wá.


Mo pè yín L’Èkòó arómi sá lẹ̀gbẹlẹ̀gbẹ. Mo pè yín lókè òkun Gbogbo: Mo pè yín l’Amẹ́ríkà. Mo pè yín ní ilú ọba Bìnrin nì, níbi tí èdè Gẹ̀ẹ́sì ti sẹ̀ wá. Mo pè yín ní Ilẹ̀ asálẹ̀ gbogbo. Mo pè yín ní Índíà. Mo pè yín ní Gbogbo ilè Faransé kááfàtà, tó fi mọ́ Tógò, àti orílè-èdè Benin pẹ̀lú.


Mo pè yín ní Ilẹ̀ asálẹ̀ gbogbo. Mo pè yín ní Índíà. Mo pè yín ní Gbogbo ilè Faransé kááfàtà, tó fi mọ́ Tógò, àti orílè-èdè Benin pẹ̀lú. Mo pè yín ní gbogbo ìhà àgbánlá ayé pátápátá, Tí ẹ wà tí ẹ ti ń ṣe oge, ọ̀ṣọ́, àti gbogbo oríire tí ẹ̀dá Ọmọ Ádámọ̀ ń se, pé kí ẹ yéé ta èdè Yorùbá dànù Bíi ọfà, pé kí ó lọ pe ikú ara rẹ̀ wálé. Pé kí ẹ yéé dá iná Sun igi àràbà Yorùbá tí ẹ̀ ń gbin ti ìrókò òmíràn. Pé Kí ẹ yéé gba ẹwà Yorùbá kúrò lójú àwọn ògo wẹẹrẹ Òla pèlú igi, fún èdè àtọ̀únrìnwá.


Mo pè yín ní gbogbo ìhà àgbánlá ayé pátápátá, Tí ẹ wà tí ẹ ti ń ṣe oge, ọ̀ṣọ́, àti gbogbo oríire tí ẹ̀dá Ọmọ Ádámọ̀ ń se, pé kí ẹ yéé ta èdè Yorùbá dànù Bíi ọfà, pé kí ó lọ pe ikú ara rẹ̀ wálé. Pé kí ẹ yéé dá iná Sun igi àràbà Yorùbá tí ẹ̀ ń gbin ti ìrókò òmíràn. Pé Kí ẹ yéé gba ẹwà Yorùbá kúrò lójú àwọn ògo wẹẹrẹ Òla pèlú igi, fún èdè àtọ̀únrìnwá. Mo pè yín, gbogbo Ọmọ káàárọ̀ oòjíire, pé kí á bẹ̀rẹ̀ láti máa gbé èdè wa Lárugẹ ní gúsù, àti ní àríwá, ní ìyọ oòrùn, àti ìwọ̀ oòrùn Gbogbo àgbáyé pátápátá. Kí á kọ́ àwọn ọmọ wa ní Èkọ́ ède Yorùbá láti oríi ‘a’ dé oríi ‘y’. Ọmọ Yorùbá, E máse jẹ́ kí èdè wa kó sọnù bí òkò, kó di abẹ́rẹ́ tó kó Sókun.


Mo pè yín, gbogbo Ọmọ káàárọ̀ oòjíire, pé kí á bẹ̀rẹ̀ láti máa gbé èdè wa Lárugẹ ní gúsù, àti ní àríwá, ní ìyọ oòrùn, àti ìwọ̀ oòrùn Gbogbo àgbáyé pátápátá. Kí á kọ́ àwọn ọmọ wa ní Èkọ́ ède Yorùbá láti oríi ‘a’ dé oríi ‘y’. Ọmọ Yorùbá, E máse jẹ́ kí èdè wa kó sọnù bí òkò, kó di abẹ́rẹ́ tó kó Sókun. Kí á sì má gbàgbé òwe àgbà tó sọ pé “Ohun tí a Bá fi s’ílẹ̀ lẹnu ewúrẹ́ ń tó”. Ẹ jẹ́ kí á gbé èdè wa lárugẹ. Àrásí Kamaldeen Moyọ̀sọ́rẹ jẹ́ ọmọ bíbí Òkẹ̀-Ògùn, ní Ìlú Isẹ́yìn.


Kí á sì má gbàgbé òwe àgbà tó sọ pé “Ohun tí a Bá fi s’ílẹ̀ lẹnu ewúrẹ́ ń tó”. Ẹ jẹ́ kí á gbé èdè wa lárugẹ. Àrásí Kamaldeen Moyọ̀sọ́rẹ jẹ́ ọmọ bíbí Òkẹ̀-Ògùn, ní Ìlú Isẹ́yìn. Ó jẹ́ ẹni tó máa ń kọ ewì ní èdè Yorùbá, àti Gẹ̀ẹ́sì. Àwọn ewì rẹ̀ a máa dá lé lórii àsìkò, ìdàgbàsókè, èrè ogun, ìfẹ́, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.


Ó jẹ́ ẹni tó máa ń kọ ewì ní èdè Yorùbá, àti Gẹ̀ẹ́sì. Àwọn ewì rẹ̀ a máa dá lé lórii àsìkò, ìdàgbàsókè, èrè ogun, ìfẹ́, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.


Ẹni Ìjà Ò Bá |Gàníyù Saheed Ìṣọ̀lá

Ọmọ bíbí ìlú Ifón ni Abíọ́dún; ó sì fẹ́ràn ìlú rẹ̀ púpọ̀. Ọkàn ò jọ̀kan ẹ̀bùn ni Olódùmarè fi jíǹkí Abíọdún. Orí rẹ pé púpò; ó ní ìtẹríba; ó ní òtítọ; sọ̀rọsọ̀rọ̀ tó ní àgbékalè sì ni pẹ̀lú. Èyí tó jọjú jù nínú àwọn ẹ̀bùn tí Olódùmarè jogún fún Abíọ́dún ni wípé ó má ń róye ọjọ iwájú. A leè pe Abíọ́dún ni ọmọ ga, ẹsẹ̀ gún-ùn. Ó món lára fò bíi ọ̀lẹ̀lẹ̀ ààwẹ̀.


Èyí tó jọjú jù nínú àwọn ẹ̀bùn tí Olódùmarè jogún fún Abíọ́dún ni wípé ó má ń róye ọjọ iwájú. A leè pe Abíọ́dún ni ọmọ ga, ẹsẹ̀ gún-ùn. Ó món lára fò bíi ọ̀lẹ̀lẹ̀ ààwẹ̀. Bí wón bá ní ẹni tí obìnrin kò lọnà tí ó bú sẹkún pé bí eléyìí ò bá jẹ ọkọ ẹni, a sì jẹ àlè ẹni, Abíọ́dún ni wón ń bá wí. Bí ó tilè jẹ wípé àwọn òbí rẹ̀ kò kàwé, inú n wọn a máa dùn wípé àwọn ní ọmọ tí ó gbájú mó ẹ̀kọ. Àríyangàn ni Abíọ́dún jẹ fún àwọn òbí rẹ̀.


Bí wón bá ní ẹni tí obìnrin kò lọnà tí ó bú sẹkún pé bí eléyìí ò bá jẹ ọkọ ẹni, a sì jẹ àlè ẹni, Abíọ́dún ni wón ń bá wí. Bí ó tilè jẹ wípé àwọn òbí rẹ̀ kò kàwé, inú n wọn a máa dùn wípé àwọn ní ọmọ tí ó gbájú mó ẹ̀kọ. Àríyangàn ni Abíọ́dún jẹ fún àwọn òbí rẹ̀. Nínú gbogbo àwọn àjọ tí kò rọ̀gbọ̀kú lé ìjọba tí Abíọ́dún ti jẹ ọmọ ẹgbẹ, Yàgò Fún Ìdá Ẹ̀mí Ara Ẹni Légbodò ni ààyò rẹ. Kò sí ìdí méjì fún eléyìí ju bí àṣà igbá èmi ara ẹni ti ṣe wọ́pọ̀ láàrin àwọn akẹkọ̀ọ́ àti gbogbo ènìyàn lọ. Abíọdún, bóyá nítorí akitiyan rẹ nínú àjọ náà tàbí nítorí pé Ó mọ ọ̀rọ̀ sọ, ni wón fi jẹ abẹnugan Àjọ Yàgò Fún Ìdá Ẹ̀mí Ara Ẹni Légbodò.


Nínú gbogbo àwọn àjọ tí kò rọ̀gbọ̀kú lé ìjọba tí Abíọ́dún ti jẹ ọmọ ẹgbẹ, Yàgò Fún Ìdá Ẹ̀mí Ara Ẹni Légbodò ni ààyò rẹ. Kò sí ìdí méjì fún eléyìí ju bí àṣà igbá èmi ara ẹni ti ṣe wọ́pọ̀ láàrin àwọn akẹkọ̀ọ́ àti gbogbo ènìyàn lọ. Abíọdún, bóyá nítorí akitiyan rẹ nínú àjọ náà tàbí nítorí pé Ó mọ ọ̀rọ̀ sọ, ni wón fi jẹ abẹnugan Àjọ Yàgò Fún Ìdá Ẹ̀mí Ara Ẹni Légbodò. Ó ní ìgbàgbọ́ wípé kò sí ìṣòro kankan tí kò ní ojútùú. Fún ìdí èyí, Abíọ́dún má ń gbógun ọ̀rọ̀ ti gbigba èmí ara ẹni nítorí ìṣòro. Bí Abíọ́dún bá rí ẹni tí ó ń ronú àròkàn, ó má ń sọ fún wọn wípé ‘Ojo ni ìṣòro ṣùgbón akoni ni ìwọ.


Ó ní ìgbàgbọ́ wípé kò sí ìṣòro kankan tí kò ní ojútùú. Fún ìdí èyí, Abíọ́dún má ń gbógun ọ̀rọ̀ ti gbigba èmí ara ẹni nítorí ìṣòro. Bí Abíọ́dún bá rí ẹni tí ó ń ronú àròkàn, ó má ń sọ fún wọn wípé ‘Ojo ni ìṣòro ṣùgbón akoni ni ìwọ. Ìṣòro kò báà ga bíi Òkè Olúmo, kọjú síi kí o sì borí ẹ̀.’ Oríṣiríṣi àmì ẹ̀yẹ ni Abíọ́dún tí gbà fún ìṣe takuntakun tí ó ń ṣe. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ gbàgbọ́ wípé ọ̀pọ̀ èmi ni Abíọ́dún tí gbàlà pẹ̀lú gbígbé ogun ti ìṣekú pa ara ẹni. Ní òwúrò kùtùkùtù Ọjọ́ Ìsinmi kan, aago ìléwọ́ Abíọ́dún dún.


Ìṣòro kò báà ga bíi Òkè Olúmo, kọjú síi kí o sì borí ẹ̀.’ Oríṣiríṣi àmì ẹ̀yẹ ni Abíọ́dún tí gbà fún ìṣe takuntakun tí ó ń ṣe. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ gbàgbọ́ wípé ọ̀pọ̀ èmi ni Abíọ́dún tí gbàlà pẹ̀lú gbígbé ogun ti ìṣekú pa ara ẹni. Ní òwúrò kùtùkùtù Ọjọ́ Ìsinmi kan, aago ìléwọ́ Abíọ́dún dún. Ìyá rẹ lọ́ ń pèé láti sọ fún-un wípé àwọn ti gbé bàbá rẹ dé Ilé Ìwòsàn Ọbáfẹ́mi Awólọ́wò. Láàrin ìṣéjú àáyá, Abíọ́dún ti dé ilé ìwòsàn náà, ó sì béèrè dókítà tí ó ń tọ́jú baba rẹ̀. Dókítà Johnson tí ń dúró de Abíọ́dún láti ṣàlàyé ohun tí ń ṣe baba rẹ̀ fún-un.


Ìyá rẹ lọ́ ń pèé láti sọ fún-un wípé àwọn ti gbé bàbá rẹ dé Ilé Ìwòsàn Ọbáfẹ́mi Awólọ́wò. Láàrin ìṣéjú àáyá, Abíọ́dún ti dé ilé ìwòsàn náà, ó sì béèrè dókítà tí ó ń tọ́jú baba rẹ̀. Dókítà Johnson tí ń dúró de Abíọ́dún láti ṣàlàyé ohun tí ń ṣe baba rẹ̀ fún-un. Bẹ́ẹ̀ ni àwọn ẹbí ń dúró de Abíọ́dún láti ṣe ògbufọ̀ ohun tí Dókítà Johnson bá sọ fún-un. Òun nìkan ló kúkú gbọ́ Gẹ̀ẹ́sì nínú gbogbo wọn. ‘Mr Abbey, your dad’s heart has stopped functioning well and he needs to be operated as a matter of urgency.


Bẹ́ẹ̀ ni àwọn ẹbí ń dúró de Abíọ́dún láti ṣe ògbufọ̀ ohun tí Dókítà Johnson bá sọ fún-un. Òun nìkan ló kúkú gbọ́ Gẹ̀ẹ́sì nínú gbogbo wọn. ‘Mr Abbey, your dad’s heart has stopped functioning well and he needs to be operated as a matter of urgency. The only problem now is you have to fly him to India for the surgery and that will cost at least one million Naira.’ Dókítà Johnson sọ fún Abíọ́dún. Dókítà féè má tíì sọ̀rọ̀ tán tí Abíọ́dún fi bú sẹ́kún. Bí Ìyá Abíọ́dún ṣe rí omijé lójú Abíọ́dún nígbà tí òun jáde kúrò lọ́dọ̀ Dókítà Johnson, ó mò wípé omí ti pọ̀ ju ọkà lọ.


The only problem now is you have to fly him to India for the surgery and that will cost at least one million Naira.’ Dókítà Johnson sọ fún Abíọ́dún. Dókítà féè má tíì sọ̀rọ̀ tán tí Abíọ́dún fi bú sẹ́kún. Bí Ìyá Abíọ́dún ṣe rí omijé lójú Abíọ́dún nígbà tí òun jáde kúrò lọ́dọ̀ Dókítà Johnson, ó mò wípé omí ti pọ̀ ju ọkà lọ. ‘Ṣé wón ní ọkọ mi á kú ní?’ Ìyá Abíọ́dún bi Abíọ́dún léèrè. ‘Rárá, ìyá mi. Wọ́n ní a nílò mílíònù mẹ́wàá fún iṣẹ́ abẹ ní òkè òkun.’ Abíọ́dún fèsì.


‘Ṣé wón ní ọkọ mi á kú ní?’ Ìyá Abíọ́dún bi Abíọ́dún léèrè. ‘Rárá, ìyá mi. Wọ́n ní a nílò mílíònù mẹ́wàá fún iṣẹ́ abẹ ní òkè òkun.’ Abíọ́dún fèsì. Èsì tí Abíọ́dún fún ìyá rẹ kò yàtọ̀ sí ìtúfọ̀ fún ìyá Abíọ́dún nítorí pé kò sí ibi tí wó n ti máa rí mílíònù kan gan bèlèǹtàsé mílíònù méwàá. Ìbànújẹ́ bá dórí àgbà kodò. Bàbá Abíọ́dún wà lórí ìdùbúlẹ̀ àìsàn; ìyá reè síì wá nínú Ìbànújẹ́ tóún wa ẹkún mu bíi omi.


Èsì tí Abíọ́dún fún ìyá rẹ kò yàtọ̀ sí ìtúfọ̀ fún ìyá Abíọ́dún nítorí pé kò sí ibi tí wó n ti máa rí mílíònù kan gan bèlèǹtàsé mílíònù méwàá. Ìbànújẹ́ bá dórí àgbà kodò. Bàbá Abíọ́dún wà lórí ìdùbúlẹ̀ àìsàn; ìyá reè síì wá nínú Ìbànújẹ́ tóún wa ẹkún mu bíi omi. Kódà, Ìyá Abíọ́dún ti pinu láti jẹ májẹ̀lé tí Bàbá Abíọ́dún bá fi lè kú bó tilẹ̀ jẹ́ pé kò mò wípé Abíọ́dún gbọ́ ìpinu òun níbi tí òun ti ń dáásọ̀. Gẹ́gẹ́ bí ikú omi ṣe má ń pa àwọn òmùwè tí ikú ogun síì má ń pa àwọn jagunjagun, ikú ìrèwèsì ọkàn ló sáábà má ń pa àwọn asọ̀rọ̀ ìwúrí. Ìrònú àìsówó láti tọ́ju bàbá kò tó ìrònú àìrẹ́ni seni ní pẹ̀lẹ́ tàbí fúnni ní kóríyá fún Abíọ́dún.


Kódà, Ìyá Abíọ́dún ti pinu láti jẹ májẹ̀lé tí Bàbá Abíọ́dún bá fi lè kú bó tilẹ̀ jẹ́ pé kò mò wípé Abíọ́dún gbọ́ ìpinu òun níbi tí òun ti ń dáásọ̀. Gẹ́gẹ́ bí ikú omi ṣe má ń pa àwọn òmùwè tí ikú ogun síì má ń pa àwọn jagunjagun, ikú ìrèwèsì ọkàn ló sáábà má ń pa àwọn asọ̀rọ̀ ìwúrí. Ìrònú àìsówó láti tọ́ju bàbá kò tó ìrònú àìrẹ́ni seni ní pẹ̀lẹ́ tàbí fúnni ní kóríyá fún Abíọ́dún. Ìrèwèsì báa títí tí òun gan pẹ̀lú fi pinu láti jẹ májẹ̀lé. Ó gbàgbọ́ wípé kò sí ohun tí òun ń dúró ṣe láyé tí ìyá àti bàbá òun bá fi le kú. Abíọ́dún gbéra; ó gba ọ̀dọ̀ àwọn tóún ta òògùn ìfínko lọ.


Ìrèwèsì báa títí tí òun gan pẹ̀lú fi pinu láti jẹ májẹ̀lé. Ó gbàgbọ́ wípé kò sí ohun tí òun ń dúró ṣe láyé tí ìyá àti bàbá òun bá fi le kú. Abíọ́dún gbéra; ó gba ọ̀dọ̀ àwọn tóún ta òògùn ìfínko lọ. Ó béèrè fún sínáípà ike kan. Ẹnikẹ́ni kò bi Abíọ́dún léèrè ohun tí ó fẹ́ fi sínáípà ṣe bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò kí ń ṣe àgbẹ̀ nítorí pé kò sí ẹni tí ó leè rò wípé Abíọ́dún, abẹnugan Àjọ Yàgò Fún Ìdá Ẹ̀mí Ara Ẹni Légbodò, leè gbèrò láti pa ara rẹ̀. Bí Abíọ́dún ṣe yọ owó jáde lápó, ìwé pélébé kan jábọ́ sílẹ̀ ṣùgbón Abíọ́dún kò mò rárá. Bí ó ṣe ń lọ́ ní ẹni tí ó ta sínáípà fun-un rí ìwé náà, ó ṣì mú-un.


Ó béèrè fún sínáípà ike kan. Ẹnikẹ́ni kò bi Abíọ́dún léèrè ohun tí ó fẹ́ fi sínáípà ṣe bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò kí ń ṣe àgbẹ̀ nítorí pé kò sí ẹni tí ó leè rò wípé Abíọ́dún, abẹnugan Àjọ Yàgò Fún Ìdá Ẹ̀mí Ara Ẹni Légbodò, leè gbèrò láti pa ara rẹ̀. Bí Abíọ́dún ṣe yọ owó jáde lápó, ìwé pélébé kan jábọ́ sílẹ̀ ṣùgbón Abíọ́dún kò mò rárá. Bí ó ṣe ń lọ́ ní ẹni tí ó ta sínáípà fun-un rí ìwé náà, ó ṣì mú-un. Nígbà tí ó síi wò, ìwé náà káà wípé ‘Mo ko ìwé yìí láti jẹ́ kí gbogbo ayé mò wípé èmi ni mo gba èmí ara mi. Ó wuni ká jẹran pẹ́ lénu ṣùgbón òhùnfà ọ̀fun ò jẹ́. Mó gbìyànjú láti má ro àròkàn ṣùgbón mi ò ní inú à kọ́rọ̀ sí.


Nígbà tí ó síi wò, ìwé náà káà wípé ‘Mo ko ìwé yìí láti jẹ́ kí gbogbo ayé mò wípé èmi ni mo gba èmí ara mi. Ó wuni ká jẹran pẹ́ lénu ṣùgbón òhùnfà ọ̀fun ò jẹ́. Mó gbìyànjú láti má ro àròkàn ṣùgbón mi ò ní inú à kọ́rọ̀ sí. Bóyá tí mo bá rí ẹni pẹ̀tù sí mi lọ́kàn ni, mi ò bá tí gbẹ̀mí ara mìi. Ó dìgbà!’ Bàbá olóògùn ìfínko fi ariwo ta. Ó bẹ àwọn ará àdúgbò láti bá òun lé Abíọ́dún mú kí ó má báà gba èmi ara rẹ̀.


Bóyá tí mo bá rí ẹni pẹ̀tù sí mi lọ́kàn ni, mi ò bá tí gbẹ̀mí ara mìi. Ó dìgbà!’ Bàbá olóògùn ìfínko fi ariwo ta. Ó bẹ àwọn ará àdúgbò láti bá òun lé Abíọ́dún mú kí ó má báà gba èmi ara rẹ̀. Kíá, wón ti lé Abíọ́dún mú; wón sì sóó lápá lẹ́sẹ̀ bíi wèrè. Ohun kan soso tí Abíọ́dún ń kígbe ni ‘Ẹ jẹ́ kí n pa ara mi.’ Bí ó tilè jẹ́ pé kò sí ẹni tí ó mo ìrìn àjò Abíọ́dún, Ìyá Abíọ́dún ń retí kí ó dé láti wá gbọ́ ìròyìn ayọ̀ tí àjọ tí kò rọ̀gbọ̀kú lé ìjọba kan, Ìlera Lọrọ̀, mú wá fún Bàbá Abíọ́dún. Ìlera Lọrọ̀ ti san owó ìtọ́jú Bàbá Abíọ́dún àti aláìsàn mésàn-án mìíràn, àjọ náà sì ti ń ṣe àbójútó ìtọ́jú wọn.


Kíá, wón ti lé Abíọ́dún mú; wón sì sóó lápá lẹ́sẹ̀ bíi wèrè. Ohun kan soso tí Abíọ́dún ń kígbe ni ‘Ẹ jẹ́ kí n pa ara mi.’ Bí ó tilè jẹ́ pé kò sí ẹni tí ó mo ìrìn àjò Abíọ́dún, Ìyá Abíọ́dún ń retí kí ó dé láti wá gbọ́ ìròyìn ayọ̀ tí àjọ tí kò rọ̀gbọ̀kú lé ìjọba kan, Ìlera Lọrọ̀, mú wá fún Bàbá Abíọ́dún. Ìlera Lọrọ̀ ti san owó ìtọ́jú Bàbá Abíọ́dún àti aláìsàn mésàn-án mìíràn, àjọ náà sì ti ń ṣe àbójútó ìtọ́jú wọn. Inú ìdùnnú yìí ni ìròyìn wípé Abíọ́dún ti fẹ́ pa ara rẹ̀ ti bá Ìyá Abíọ́dún. Ó sáré tẹ̀lé àwọn tí ó wá fún-un ní ìròyìn náà lọ sí ibi tí Abíọ́dún wà, ó sì sọ fún-un wípé ara bàbá reè ti yá. Ìyá Abíọ́dún dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn tí kò jẹ́ kí òun ṣòfò ọmọ; òun àti Abíọ́dún síì gba ilé lọ.


Inú ìdùnnú yìí ni ìròyìn wípé Abíọ́dún ti fẹ́ pa ara rẹ̀ ti bá Ìyá Abíọ́dún. Ó sáré tẹ̀lé àwọn tí ó wá fún-un ní ìròyìn náà lọ sí ibi tí Abíọ́dún wà, ó sì sọ fún-un wípé ara bàbá reè ti yá. Ìyá Abíọ́dún dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn tí kò jẹ́ kí òun ṣòfò ọmọ; òun àti Abíọ́dún síì gba ilé lọ. Nígbà tí wón dé ilé, Abíọ́dún ní òun kò gbàgbọ́ wípé ìṣòro kan leè sọ òun di ọ̀daràn tóún ronú ikú àtọwọ́dá. Ó ní òun ṣẹ̀ṣẹ̀ gbà ni wípé ẹni ìjà ò bá lóún pe ara rẹ̀ l’ókùnrin. Ó dìde sókè; ó fi ọwọ́ sọ̀yà; ó ní: Àsìkò titó fún mi láti polongo fáyé wípé kò sí ẹni tí ó kọjá àdánwò.


Nígbà tí wón dé ilé, Abíọ́dún ní òun kò gbàgbọ́ wípé ìṣòro kan leè sọ òun di ọ̀daràn tóún ronú ikú àtọwọ́dá. Ó ní òun ṣẹ̀ṣẹ̀ gbà ni wípé ẹni ìjà ò bá lóún pe ara rẹ̀ l’ókùnrin. Ó dìde sókè; ó fi ọwọ́ sọ̀yà; ó ní: Àsìkò titó fún mi láti polongo fáyé wípé kò sí ẹni tí ó kọjá àdánwò. Àti pé àdánwò a máa ju agbára ẹni lọ. Fún ìdí èyí, ojúṣe gbogbo wa ni lati jẹ́ alábòójútó àwọn ará àti ọ̀rẹ́ wa. Bí a bá rí ẹni tóún ká gúọ́-gúọ́ kiri, ẹ jẹ́ kí á súnmón irú wọn.


Àti pé àdánwò a máa ju agbára ẹni lọ. Fún ìdí èyí, ojúṣe gbogbo wa ni lati jẹ́ alábòójútó àwọn ará àti ọ̀rẹ́ wa. Bí a bá rí ẹni tóún ká gúọ́-gúọ́ kiri, ẹ jẹ́ kí á súnmón irú wọn. Bí a bá rí ẹni tóún kárí bọnú, ẹ jẹ́ ká pẹ̀tù síwọn lọ́kàn. Báyìí ni a ṣe leè dẹ́kún ìwa gbígba èmi ara ẹni. Akẹ́kọ̀ọ́ gboyè nínú èdè Gẹ̀ẹ́sì ní Ifásitì Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀, Gàníyù Saheed Ìṣọ̀lá jẹ́ ẹni tí ó fẹ́ràn gbígbé àṣà àti ìṣe Yorùbá lárugẹ.


Bí a bá rí ẹni tóún kárí bọnú, ẹ jẹ́ ká pẹ̀tù síwọn lọ́kàn. Báyìí ni a ṣe leè dẹ́kún ìwa gbígba èmi ara ẹni. Akẹ́kọ̀ọ́ gboyè nínú èdè Gẹ̀ẹ́sì ní Ifásitì Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀, Gàníyù Saheed Ìṣọ̀lá jẹ́ ẹni tí ó fẹ́ràn gbígbé àṣà àti ìṣe Yorùbá lárugẹ.


Coro ló pojú kòró jẹ àti ewì míràn|Huswat Lawal

Ọmọ bíbí ìlú Ṣakí ògún ọ̀ rọkin ní Huswat Lawal. Ọ sí jé ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ fàfitì Ládòkè Akíntọ́lá (LAUTECH). Ó jẹ́ ẹni tí ó fẹ́ràn ède Yorùbá púpò.


Ewì ní ìrántí Adébáyọ̀ Fálétí, Akínwùmí Ìṣọ̀lá, àti Ọládẹ̀jọ Òkédìjí |Kọ́dáolú Tolúlọpẹ́

Láti ọwọ́ Omidan Kọ́dáolú Tolúlọpẹ́ (Apálará).Akẹ́kọ̀ọ́ àti Olùkọ́ èdè Yorùbá ni Ifásitì Ìbàdán.


Nípa wíwà àti nínú Òfo àti ewì míràn | Awósùsì, Olúwábùkúnmí Abrahamu

Awósùsì, Olúwábùkúnmí Abrahamu, jẹ ọmọ ile-ẹkọ gíga tí unifásítì ti ilè ni Ìbàdàn. Ni ipele ìkẹta. Tí ọ sí n ká nípa ìtàn. Oríṣiríṣi ewì ati àpilẹ̀kọ rẹ ní èdè gẹ̀ẹ́sì ní a tí tẹ jade ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti ọkẹ òkun. Ọ fẹ láti máa kà D.O Fágúnwà pẹlu iyán gidigidi.


Egbìrìn | Salawu Ọlájídé

Salawu Olajide ń gbé Ilé-Ifè. A lè kà nípa àwọn iṣẹ́ rẹ̀ míràn lórí Salt Hill, Glass, Rattle, New Orleans Review, Soul-Lit, Saraba, Praxis Magazine, Transition, The Mantle àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.


Akéwì Àti Ewì Míràn | Ṣégun Ṣóẹ̀tán

Ọmọ bíbí ìlú Abẹòkúta ni Ọ̀mọ̀wé Ṣégun Ṣóẹ̀tán í ṣe. Ó jẹ́ olùkọ́ àṣà àtí lítíréṣọ̀ Áfíríkà ní fáfitì ti Pennsylvania ní orílẹ̀-èdè Amẹ̀ríkà. Ó ti ṣiṣẹ́ olùkọ́ ní fáfitì Ìbàdàn sẹ́yìn kí ó tó dí akẹ́kọ́ọ̀ ní Fáfitì ti Winsconsin-Madison níbi tí ó tí kàwé gboyé àgbà (PhD). Ọmọwé Ṣóẹ̀tán tí kọ àwọn ìwé lítíréṣọ̀ Yorùbá bíi: Oyin Inú Àpáta, Eré Orí-Igi, àtí Eré- Egéle. Akéwì àti ayàwòrán ní i ṣe pẹ̀lú.


Ḱíkorò Ewúro àti Àwọn Ewì Méjì Míràn |Ìyanuolúwa Adénlé

Ìyanuolúwa Adénlé jẹ́ akéwì àti olùkọ̀tàn tí ó wá láti ìpínlẹ̀ Òsun ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ akéwì tí ó ti kọ onírúurú ewì ní èdè Gẹ̀ẹ́sì, èyí tí wọ́n sì ti hàn (tàbí tí ó kù díẹ̀ kí wọ́n hàn) ní Kalahari Review, Africanwriter, Empty Mirror, The Hellebore, Onejacar àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ó máa ń se àgbéyẹ̀wò àwọn ohun tí ó ń lọ nínú àwùjọ tí ó wà.


Ìlànà fún Ìgbàwọlé: Àtẹ̀jáde Àtẹ́lẹwọ́ Apá kejì

A dúpẹ́ fún àwọn ohun tí ẹ fi ṣowọ́ sí wa fun àtẹ̀jade Kínní. Àtẹ̀jade kejì yíò jẹ́ ìfisorí fún àwọn àgbà oǹkọ̀wé mẹ́ta tí wọ́n papòdà láì pẹ́ yìí. Àwọn ni Alàgbà Adébáyọ Fálétí, Òjọgbọ́n Akínwùmí Ìsọ̀lá, áti Olóyè Ọládẹ̀jọ Òkédìjí. A ń fẹ́ ewì, ìtàn, àti ọ̀rọ̀ àpilẹ̀kọ ni èdè Yorùbá. Wọn lé je ìfisorí fún èyíkéyìí nínú àwọn tí a dárúkọ wọ̀nyí, wón sì lé dá lórí ohun míràn. Ohun tí ó jẹ wá lógún ni ẹwà èdè àti ìgbé lárugẹ àṣà àti èdè Yorùbá.


A ń fẹ́ ewì, ìtàn, àti ọ̀rọ̀ àpilẹ̀kọ ni èdè Yorùbá. Wọn lé je ìfisorí fún èyíkéyìí nínú àwọn tí a dárúkọ wọ̀nyí, wón sì lé dá lórí ohun míràn. Ohun tí ó jẹ wá lógún ni ẹwà èdè àti ìgbé lárugẹ àṣà àti èdè Yorùbá. A sì tún ń fẹ́ àwọn àwòrán, aáyan ògbufọ̀, àti rìfíù ìwé lóríṣiríṣi. Gbogbo ohun tí ẹ bá fi ṣowọ́ gbọ́dọ̀ wà ní èdè Yorùbá. Ẹ le ri ẹ̀rọ ìṣàmì s’édè ní bí – http://blog.yorubaname.com/keyboards/ Ẹnikẹ́ni (àgbà, ọmọdé, ọkùnrin, àti obìnrin) ni ó lè fi èyíkéyìí nínú àwọn tí a dárúkọ wọ̀nyí ṣowọ́ sì wá.


A sì tún ń fẹ́ àwọn àwòrán, aáyan ògbufọ̀, àti rìfíù ìwé lóríṣiríṣi. Gbogbo ohun tí ẹ bá fi ṣowọ́ gbọ́dọ̀ wà ní èdè Yorùbá. Ẹ le ri ẹ̀rọ ìṣàmì s’édè ní bí – http://blog.yorubaname.com/keyboards/ Ẹnikẹ́ni (àgbà, ọmọdé, ọkùnrin, àti obìnrin) ni ó lè fi èyíkéyìí nínú àwọn tí a dárúkọ wọ̀nyí ṣowọ́ sì wá. Ẹ fi wọ́n ṣowọ́ sì atelewo.org@gmail.com December 21 ni a yíò ká ṣẹ̀ ètò ìgbàwọlé yìí nílẹ̀.


Ẹ fi wọ́n ṣowọ́ sì atelewo.org@gmail.com December 21 ni a yíò ká ṣẹ̀ ètò ìgbàwọlé yìí nílẹ̀.


Ọ̀rọ̀ Olóòtú: Ìtọ́wò Àkójọpọ̀ Àtẹ́lẹwọ́

Nípa akitiyan wá láti ṣe àtẹ̀jade àwọn oǹkọ̀wé titun ni a ṣe bere Àkójọpọ̀ àwọn ìtàn, ewì, àti àwòrán Ọlọ́dọdún. Nínú ọ̀rọ̀ ìṣáájú fún ìwé ‘Adéjọké ará Ìjílèje—Àkójọpọ̀ ìtàn kéékèèké Adébáyọ Fálétí,’ Òjọgbọ́n Ọlátúndé O. Ọlátúnjí kọ wípé: “Àwọn ọmọdé ni Adébáyọ Fálétí fi perí àwọn ìtàn tí a kójọ sínú ìwé yìí láti kó wọn lógbón. Nítorí ìdí èyí, mo fi ìwé yìí júbà gbogbo ọmọdé orílẹ̀ èdè yìí ní ìrètí pé wọn yóò ní ọgbọ́n tó yè kooro láti fi èdè abínibí wọn ṣe ohun àmúṣọgò gẹ́gẹ́ bí Adébáyọ Fálétí…” Ọdún 1980 ni Òjọgbọ́n Olatunji kọ àwọn àwọn ọ̀rọ̀ wónyìí. Láìsí àní-àní, ìdàgbàsókè kékeré kọ́ ni yóò ti dé bá àwọn tí Òjọgbọ́n náà pé ní ọmọdé nígbà náà. Wọn yóò ti da Bàbá àti Màmá. Àmọ́, ǹjẹ́ Ìtẹ̀síwájú púpò tí dé bá ìlò èdè Yorùbá láti ìgbà náà?


Láìsí àní-àní, ìdàgbàsókè kékeré kọ́ ni yóò ti dé bá àwọn tí Òjọgbọ́n náà pé ní ọmọdé nígbà náà. Wọn yóò ti da Bàbá àti Màmá. Àmọ́, ǹjẹ́ Ìtẹ̀síwájú púpò tí dé bá ìlò èdè Yorùbá láti ìgbà náà? Ìdáhùn sí ìbéèrè yìí ni o ṣokùnfà ìdásílè Ègbé Àtélewọ. Àwọn àfojúsùn wa jẹ́: 1. Láti pèṣè ibi tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ati ọ̀dọ́ leé máa kopa pẹlú oríṣiríṣi ẹya aṣa àti ìṣe Yorùbá látàrí ìdíje, ẹ̀kọ́, ìfọ̀rọ̀jomítoro ọ̀rọ̀ ati ṣi ṣe ìpàdé déédé.


Ìdáhùn sí ìbéèrè yìí ni o ṣokùnfà ìdásílè Ègbé Àtélewọ. Àwọn àfojúsùn wa jẹ́: 1. Láti pèṣè ibi tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ati ọ̀dọ́ leé máa kopa pẹlú oríṣiríṣi ẹya aṣa àti ìṣe Yorùbá látàrí ìdíje, ẹ̀kọ́, ìfọ̀rọ̀jomítoro ọ̀rọ̀ ati ṣi ṣe ìpàdé déédé. 2. Láti ṣe àgbékalẹ̀ ibi tí a ti má ṣe àkọsílẹ̀ ati ìpamọ òye àṣà Yorùbá ìgbà àtẹ̀yìnwá àti láti máá lo ìmọ̀ ẹ̀rọ ìgbàlódé fún ìdàgbàsókè àṣà wa. 3.


2. Láti ṣe àgbékalẹ̀ ibi tí a ti má ṣe àkọsílẹ̀ ati ìpamọ òye àṣà Yorùbá ìgbà àtẹ̀yìnwá àti láti máá lo ìmọ̀ ẹ̀rọ ìgbàlódé fún ìdàgbàsókè àṣà wa. 3. Tí ta àwọn èyàn jí sí ìfẹ́ lítíreṣọ̀ Yorùbá latàrí ṣiṣe ètò ìwé kíkà, jíjẹ kí ìwé lítíreṣọ̀ Yorùbá wà nlẹ̀ fún tità àti ṣíṣe àtẹ̀jade àwọn oǹkọ̀wé titun ní èdè Yorùbá. Nípa akitiyan wá láti ṣe àtẹ̀jade àwọn oǹkọ̀wé titun ni a ṣe bere Àkójọpọ̀ àwọn ìtàn, ewì, àti àwòrán Ọlọ́dọdún. A sì ń ṣe àtẹ̀jade àwọn oǹkọ̀wé lórí èrọ káyélujára.


Tí ta àwọn èyàn jí sí ìfẹ́ lítíreṣọ̀ Yorùbá latàrí ṣiṣe ètò ìwé kíkà, jíjẹ kí ìwé lítíreṣọ̀ Yorùbá wà nlẹ̀ fún tità àti ṣíṣe àtẹ̀jade àwọn oǹkọ̀wé titun ní èdè Yorùbá. Nípa akitiyan wá láti ṣe àtẹ̀jade àwọn oǹkọ̀wé titun ni a ṣe bere Àkójọpọ̀ àwọn ìtàn, ewì, àti àwòrán Ọlọ́dọdún. A sì ń ṣe àtẹ̀jade àwọn oǹkọ̀wé lórí èrọ káyélujára. Ọdún méjì sẹ́yìn ni a tẹ Àkójọpọ̀ Kínní. Lénu ìgbà náà sì ìsinsìnyí, àwọn àgbà oǹkọ̀wé èdè Yorùbá mẹ́ta—Àwọn Alàgbà Adébáyọ Fálétí, Akínwùmí Ìsọ̀lá, áti Ọládèjọ Ọ̀kẹ́dìjí—ni wọ́n ti pa pò dà. (Kí Ọba òkè wo ilẹ̀ àti ọ̀nà tí wón fi sílè!)


Ọdún méjì sẹ́yìn ni a tẹ Àkójọpọ̀ Kínní. Lénu ìgbà náà sì ìsinsìnyí, àwọn àgbà oǹkọ̀wé èdè Yorùbá mẹ́ta—Àwọn Alàgbà Adébáyọ Fálétí, Akínwùmí Ìsọ̀lá, áti Ọládèjọ Ọ̀kẹ́dìjí—ni wọ́n ti pa pò dà. (Kí Ọba òkè wo ilẹ̀ àti ọ̀nà tí wón fi sílè!) Àkójọpò wa ti ọdún yìí yóò ṣe àyẹ̀sí àwọn Bàbá wọ̀nyí. A sì ń gbára dì láti ṣe ìdíje ní orúkọ wọn. Ẹ kú ojú lọ́nà àwọn ètò wọ̀nyí!


Àkójọpò wa ti ọdún yìí yóò ṣe àyẹ̀sí àwọn Bàbá wọ̀nyí. A sì ń gbára dì láti ṣe ìdíje ní orúkọ wọn. Ẹ kú ojú lọ́nà àwọn ètò wọ̀nyí! Títí da ìgbà náà, e tẹ́wọ́ gba ìpèsè kékeré yìí. Àwa la ó máa wá, èyin la ó sì máa bá! Ẹ kú àsìkò yìí!


Títí da ìgbà náà, e tẹ́wọ́ gba ìpèsè kékeré yìí. Àwa la ó máa wá, èyin la ó sì máa bá! Ẹ kú àsìkò yìí! ÈGBÉ ÀTẸLEWÓ


Nítàn kí o tó tán | Malik Adéníyì

Nítàn kí o tó tán ọ̀rẹ́ miFi ìtàn sílẹ̀ fún àwọn àrọ́mọdọ́mọ rẹKí wọ́n le máa rántí rẹ nínú ìwé ìtàn. Malik Adéníyì (RMA) kọ ewì yìí ránṣẹ́ láti ìlú Ìbàdàn.


EYI NI BỌWỌ ṢE TẸ ỌLAKUNLE TO JI ỌMỌ OṢU KAN GBE NI MOWE LỌJỌ SATIDE

Bo tilẹ jẹ pe ori ko baale ile ẹni ọdun mọkandinlogoji (39) kan, Ọlakunle Agbaje yọ lọwọ iku ojiji, ṣugbọn sibẹ, ko tii si aridaju wipe ko nii fẹwọn gbara, latari bọwọ palaba rẹ ṣe segi lasikoto lọọ ji ọmọ oṣu kan gbe. Ọjọ Satide to kọja yi la gbọ pe Ọlakunle to n gbe ladugbo Dennis, Arigbabuwo niluu Owode lọ sile onile kan kan to wa lojule kejilelọgbọn, adugbo Adesan ni Mowe, ijọba ibilẹ Ọbafẹmi Owode. Ati pe kani Ọlakunle mọ pe aṣiri oun maa pada tu sita ni, boya ko ba ti ma pinu lati ji ọmọlọmọ gbe, tori pe iya to jẹ l'ojọ naa, titi ayeraye ni yoo fi maa ranti, to si ku diẹ ki wọn dana sun un. AWIKONKO gbọ pe oju oorun ni iya ọmọ naa wa lasiko ti Ọlakunle yọ kẹlẹkẹlẹ wọnu yara wọn, to si gbe ọmọ naa kuro lẹgbẹ rẹ, ṣugbọn tori pe ko sun asunwọra lo jẹ ko tete fura wọ ọmọ rẹ. Iyalẹnu lo jẹ nigba to maa laju, ko ri ọmọ naa, idi ni yi to fi sare dide lati wa ọmọ naa. Bo si ṣe sare jade, kayeefi lo jẹ nigba to ri Ọlakunle lasiko to n salọ pẹlu ọmọ rẹ.


AWIKONKO gbọ pe oju oorun ni iya ọmọ naa wa lasiko ti Ọlakunle yọ kẹlẹkẹlẹ wọnu yara wọn, to si gbe ọmọ naa kuro lẹgbẹ rẹ, ṣugbọn tori pe ko sun asunwọra lo jẹ ko tete fura wọ ọmọ rẹ. Iyalẹnu lo jẹ nigba to maa laju, ko ri ọmọ naa, idi ni yi to fi sare dide lati wa ọmọ naa. Bo si ṣe sare jade, kayeefi lo jẹ nigba to ri Ọlakunle lasiko to n salọ pẹlu ọmọ rẹ. Ariwọ 'ole, ẹ ba mi mu' lo jẹ kawọn araadugbo naa dide lati wo nnkan to n ṣẹlẹ, ti wọn si pada rii pe ọmọ ni wọn jigbe, idi ni yii ti wọn fi lee mu. Nibi ti wọn ti n luu lawọn ẹlẹyinju aanu ti gbawọn nimọnran wi pe ki wọn lọọ fa a le awọn ọlọpaa lọwọ. Agbẹnusọ fawọn ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbọla Oyeyẹmi fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o si jẹ ko ye wa pe Ọlakunle ti wa lahamọ awọn, to si n ka gbogbo ẹṣẹ rẹ sita.


Ariwọ 'ole, ẹ ba mi mu' lo jẹ kawọn araadugbo naa dide lati wo nnkan to n ṣẹlẹ, ti wọn si pada rii pe ọmọ ni wọn jigbe, idi ni yii ti wọn fi lee mu. Nibi ti wọn ti n luu lawọn ẹlẹyinju aanu ti gbawọn nimọnran wi pe ki wọn lọọ fa a le awọn ọlọpaa lọwọ. Agbẹnusọ fawọn ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbọla Oyeyẹmi fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o si jẹ ko ye wa pe Ọlakunle ti wa lahamọ awọn, to si n ka gbogbo ẹṣẹ rẹ sita. Bẹẹ lo jẹ ko di mimọ pe ko ni pẹẹ foju bale ẹjọ.


Bẹẹ lo jẹ ko di mimọ pe ko ni pẹẹ foju bale ẹjọ.


WỌN NI ÀÀRẸ Ọ̀NÀ KAKANFO Ń RONÚ KIRI BAYII, NÍTORÍ ỌMỌṢẸ RẸ TO GBE OWÓ SÁLỌ

Ààrẹ Ọna Kakanfo ilẹ̀ Yorùbá,
Iba Abiọdun Ige Gani Adams là gbọ pé inú ìrònú ńlá gidi lo wá báyìí, lórí bí ọkàn
lára àwọn amugbalẹgbẹ tó gbé owó rẹ salọ lójijì, tí wọn kò sì tíì rí títí
d'asiko tá a ṣ'akojọpọ ìròyìn yìí tán. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọn ní kii ṣe
owó tí amugbalẹgbẹ Ààrẹ Gani Adams tí wọn pé orúkọ rẹ ni Fẹmi Agunbiade gbé salọ
lọ ń ka bàbà náà lara, ṣùgbọ́n tí wọn ní Fẹmi lọ fẹ́ràn ju nínú àwọn tó ń bá a ṣíṣẹ,
pàápàá bo tún ṣe jẹ́ mọlẹbi rẹ. AWIKONKO gbọ pé ó ti lè l'ọdun
mẹẹdogun tí Gani Adams tí mú Fẹmi s'ọdọ láti máa tọju ẹ gẹ́gẹ́ bí ọmọ, tí wọ́n
sì ni bo ṣe jẹ́ mọlẹbi rẹ lo jẹ́ kó finu tán án kọjá sísọ, kò dá tí wọn ní
gbogbo àṣírí rẹ lo mọ. Ààrẹ Gani Adams tó tún jẹ́
olórí ẹgbẹ́ ajijangbara fún ilẹ̀ Yorùbá káàkiri àgbáyé, ìyẹn Oodua Peoples
Congress (OPC) là gbọ pé ó gbé owó tí kò dín ni miliọnu méjì (2.1) náírà fún Fẹmi
wí pé kò lọọ fi san owó gbọngan ayẹyẹ to tí ṣe ayẹyẹ ọdún méjì lórí ipò AARẸ ỌNA
KAKANFO. Wọn ní lára owó náà ni wọn tún
ti ní kí Fẹmi gbé lọ fún ọkàn lára àwọn tó ń ṣadura fún Iba Gani Adams to ń gbe
ni Ugbe-Akoko n'ipinlẹ Ọṣun, tí a sì gbọ pé láti bí ọsẹ mélòó kan sẹ́yìn tí wọn
tí gbé owó náà fún un lo tí pòórá bí iso. Lára àwọn tó gbé iṣẹlẹ náà sì
wà létí jẹ́ kó ye wá pé l'atigba tí Fẹmi tí na pápá bora ni inu Iba Adams kò ti
dùn mọ rárá, tí wọn sì ni ṣe ló ń kanra mọ gbogbo àwọn òṣìṣẹ́ rẹ.


Ààrẹ Gani Adams tó tún jẹ́
olórí ẹgbẹ́ ajijangbara fún ilẹ̀ Yorùbá káàkiri àgbáyé, ìyẹn Oodua Peoples
Congress (OPC) là gbọ pé ó gbé owó tí kò dín ni miliọnu méjì (2.1) náírà fún Fẹmi
wí pé kò lọọ fi san owó gbọngan ayẹyẹ to tí ṣe ayẹyẹ ọdún méjì lórí ipò AARẸ ỌNA
KAKANFO. Wọn ní lára owó náà ni wọn tún
ti ní kí Fẹmi gbé lọ fún ọkàn lára àwọn tó ń ṣadura fún Iba Gani Adams to ń gbe
ni Ugbe-Akoko n'ipinlẹ Ọṣun, tí a sì gbọ pé láti bí ọsẹ mélòó kan sẹ́yìn tí wọn
tí gbé owó náà fún un lo tí pòórá bí iso. Lára àwọn tó gbé iṣẹlẹ náà sì
wà létí jẹ́ kó ye wá pé l'atigba tí Fẹmi tí na pápá bora ni inu Iba Adams kò ti
dùn mọ rárá, tí wọn sì ni ṣe ló ń kanra mọ gbogbo àwọn òṣìṣẹ́ rẹ. Wọn ní òjìji ni iṣẹlẹ náà bá
Ààrẹ nítorí pé ẹni tó n'ifẹ sì ju ni, tí kò sì f'igba kan rí là àlá wípé Fẹmi
yóò dá òun. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ohun t'awọn kan
ń sọ ní pe Fẹmi kò jẹbi lórí bo se gbé owó náà salọ, torí pé kò mọ koko ohun tó
ń tẹle Ààrẹ fún, tá a sì gbọ pé ọpọ ìgbà ni wọn ti dá ẹrú rẹ síta n'ile tó ń yà
gbé. A tún gbọ pé iwọnba owó tí Fẹmi
ń rí l'ọdọ Iba Adams kò too gbọ bukata ara rẹ pẹlu tí ẹbi ẹ, tí wọn sì ni ṣe ló
ń tọrọ owó àti oúnjẹ káàkiri.


Wọn ní òjìji ni iṣẹlẹ náà bá
Ààrẹ nítorí pé ẹni tó n'ifẹ sì ju ni, tí kò sì f'igba kan rí là àlá wípé Fẹmi
yóò dá òun. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ohun t'awọn kan
ń sọ ní pe Fẹmi kò jẹbi lórí bo se gbé owó náà salọ, torí pé kò mọ koko ohun tó
ń tẹle Ààrẹ fún, tá a sì gbọ pé ọpọ ìgbà ni wọn ti dá ẹrú rẹ síta n'ile tó ń yà
gbé. A tún gbọ pé iwọnba owó tí Fẹmi
ń rí l'ọdọ Iba Adams kò too gbọ bukata ara rẹ pẹlu tí ẹbi ẹ, tí wọn sì ni ṣe ló
ń tọrọ owó àti oúnjẹ káàkiri. Síbẹ̀, ohun t'awọn kan sọ ní pe
alaimọ-oore ni Fẹmi fún ìwà tó hu náà, nítorí pé kò sí nnkan tó béèrè lọ́wọ́
Aare Gani Adams tiyẹn kii fún un.


Síbẹ̀, ohun t'awọn kan sọ ní pe
alaimọ-oore ni Fẹmi fún ìwà tó hu náà, nítorí pé kò sí nnkan tó béèrè lọ́wọ́
Aare Gani Adams tiyẹn kii fún un.


NIKE FẸẸ GBE AṢỌ TUNTUN JADE F'AWỌN AGBABỌỌLU SUPER EAGLES

Ileeṣẹ kan to n ṣe aṣọ ati bata kaakiri agbaye, iyẹn NIKE ti kede sita wi pe gbogbo eto lo ti pari bayii lati gbe aṣọ ẹgbẹjọda, iyẹn Jersey tuntun sita f'awọn agbabọọlu orilẹ-ede Naijiria.

Ọjọru Wẹside ọsẹ to n bọ, iyẹn ọjọ karun-un oṣu keji ọdun yii la gbọ pe wọn fẹẹ fi aṣọ tuntun naa sita f'awọn eeyan lati tete maa ko o ni kẹtikẹti.

Aṣọ tuntun yii la gbọ pe wọn ṣ'agbekalẹ ẹ n'igba ti eyi ti wọn gbe jade fi gba idije ife ẹyẹ agbaye l'ọdun 2018 ko ipa rere, pẹlu b'awọn eeyan, paapaa awọn ololufẹ ẹgbẹ agbabọọlu Naijiria kaakiri agbaye ṣe ra aṣọ naa kọja sisọ.

A gbọ pe fun ipalẹmọ ati igbaradi fun idije ife ẹyẹ ilẹ adulawọ (African Cup of Nations) to fẹẹ waye l'ọdun 2021 ati ti ife ẹyẹ agbaye to n bọ l'ọdun 2022 ni wọn ṣe gbe aṣọ tuntun naa jade.


WỌN NI MỌTO ILEEṢẸ NLA KAN N JONA L'ỌWỌ NI RIDIIMU

Ileeṣẹ to n ri si ijageere opopona n'ipinlẹ Ogun, iyẹn TRACE ti jẹ ko di mimọ pe mọto ileeṣẹ kan to n ṣe opopona, iyẹn Buildwell ti gbina, to si ti fẹẹ jona di eeru l'asiko ta a fi ko iroyin yii jọ.

Bo tilẹ jẹ pe a ko tii le f'idi nnkan to fa ijamba ina naa lelẹ, ṣugbọn ohun ta a gbọ ni pe lojiji lo gbana lori iṣẹ, to si ko ibẹrubojo s'ọkan eeyan.

Iwaju ṣọọṣi awọn ọdọ ti ijọ Ridiimu to jẹ ti Baba Adeboye, iyẹn Redeemed Youth Camp to wa loju ọna Eko siluu Ibadan n'iṣẹlẹ naa ti waye laipẹ yii, ti a si gbọ pe l'oju ẹsẹ l'awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ panapana ti de bẹ lati pa ina naa.

AWIKONKO gbọ pe ọwọ ti mọto nla naa ti wọn pe ni 30 tone crane
fi n jona kọja sisọ, ti ko si ṣee ṣe k'awọn ileeṣẹ panapana ri ina naa da duro.

Alukoro ileeṣẹ TRACE, Ọgbẹni Babatunde Akinbiyi to f'iṣẹlẹ naa to wa leti gb'awọn awakọ lamọnran wi pe ki wọn ṣe jẹjẹ l'oju ọna naa, bo tilẹ pe o l'awọn oṣiṣẹ wọn ti wa n'ibẹ lati wo bi nnkan ṣe n lọ si i.


IKUNLẸ ABIYAMỌ O: WỌN NI KEITA, GBAJUGBAJA AGBABỌỌLU LIVERPOOL TI KO AARUN CORONAVIRUS

Bi awuyewuye to tẹ AWIKONKO l'ọwọ laipẹ yii ba fi le jẹ otitọ, a jẹ pe afi ki gbogbo ẹgbẹ agbabọọlu kaakiri agbaye mura s'ọrọ ara wọn gidigidi l'asiko yii, lori bi wọn ṣe sọ pe agbabọọlu ti ogo ati irawọ rẹ n tan gidi lasiko yii, Naby Keita ṣe ti ko aarun aṣkupani kan ti wọn pe ni Coronavirus, eyi t'awọn dokita l'awọn ko tii ri ọna abayọ si i.

Bo tilẹ jẹ pe a ko tii le f'idi iroyin naa mulẹ boya otitọ ni, ṣugbọn ori ikanni ayelujara ti Twitter to jẹ ti @Spectatorindex la ti ri iroyin naa wi pe ọmọ orilẹ-ede Guinea to n gba bọọlu fun ẹgbẹ agbabọọlu Liverpool ti ni aarun naa, t'awọn eeyan si ti bẹrẹ si i sọ oriṣiriṣi n'ipa ẹ.

Adura t'awọn ololufẹ Keita n gba bayii ni pe ki Ọlọrun ma jẹ ki iroyin naa jẹ otitọ, nitori ti wọn ko fẹẹ padanu ẹ l'asiko yii, nitori pe ọkan pataki l'ara awọn to n gbe ogo ilẹ adulawọ larugẹ n'idi bọọlu ni.

Spectatorindex:“BREAKING: Liverpool Football Club
Midfielder Naby Keita is the first person in the United Kingdom confirmed to
have contracted the coronavirus” Meanwhile, further investigation revealed that
Naby Keita is currently receiving treatment in an isolated hospital in united
kingdom.


GOMINA FAYẸMI RA AWỌN IRINṢẸ TO WULO FUN OPOPONA

Gomina ipinle Ekiti, Omowe Kayọde Fayẹmi ti ṣ'agbekalẹ awọn irinṣẹ tuntun to wulo lati fi ṣe opopona to ja geere kaakiri ipinlẹ naa.

Awọn irinṣẹ naa ti wọn pe ni Asphalt Plant la gbọ pe lati oke-okun ni wọn ti ko wọn wa, ko le mu ki awọn iṣẹ akanṣẹ opopona to n lọ lọwọ tete pari.


Ẹ FURA O, EYI L'ÀWỌN ORILẸ-ÈDÈ TI AARUN CORONAVIRUS TÍ TAN DE, AT'AWỌN TO TI PA DANU

Pẹlu bi aarun aṣekupani kan ti wọn pe ni Coronavirus ṣe n tan kaakiri agbaye bayii, ati b'awọn oniṣegun ko ṣe ti i ri ọna abayọ si i, a ni lati maa la ara wa l'ọyẹ lojoojumọ lori bi a ṣe le d'ẹkun kiko aarun yii. Aarun yii, gẹgẹ bi a ṣe gbọ, wọn ni aarun Coronavirus yii tun buru ju awọn aisan ati aarun to ti j'ẹyọ tẹlẹ bi i Lassa, HIV/AIDS, Ẹbola at'awọn mi-in. Awọn orilẹ-ede wọnyii ni aarun naa ti tan de bayii, to si pa awọn eeyan ti ko din ni aadọta. China

United States

France

Japan

South Korea

Taiwan

Singapore

Thailand

Australia

Nepal

Vietnam

Hong Kong

Macau

Malaysia

Canada

Awọn to ti le ni ẹgbẹrun mẹfa la gbọ pe wọn ti ko aarun ti wọn ni orilẹ-ede China ni wọn ti kọkọ ri i yii. Lati d'ẹkun rẹ, A ni lati maa fọ ọwọ wa loore-koore pẹlu ọṣẹ ati omi, bi ko ba si si omi n'itosi, a le lo ogogoro tabi awọn kẹmika ti wọn fi n fọ ṣalanga (sanitizer)

Ẹ ma jẹ k'awọn ọmọ yin maa gbe awọn ohun ọsin bi i adiẹ, aja, ewurẹ, tabi fi ọwọ pa kokoro l'asiko yii. Bẹẹ ni ẹ ko gbọdọ f'ọwọ lasan gbe eku ti ẹ ba pa, ati pe adiẹ tabi ẹran to ba ti ku, ẹ ma ṣe gbiyanju lati jẹ ẹ tori pe o lewu pupọ.


China

United States

France

Japan

South Korea

Taiwan

Singapore

Thailand

Australia

Nepal

Vietnam

Hong Kong

Macau

Malaysia

Canada

Awọn to ti le ni ẹgbẹrun mẹfa la gbọ pe wọn ti ko aarun ti wọn ni orilẹ-ede China ni wọn ti kọkọ ri i yii. Lati d'ẹkun rẹ, A ni lati maa fọ ọwọ wa loore-koore pẹlu ọṣẹ ati omi, bi ko ba si si omi n'itosi, a le lo ogogoro tabi awọn kẹmika ti wọn fi n fọ ṣalanga (sanitizer)

Ẹ ma jẹ k'awọn ọmọ yin maa gbe awọn ohun ọsin bi i adiẹ, aja, ewurẹ, tabi fi ọwọ pa kokoro l'asiko yii. Bẹẹ ni ẹ ko gbọdọ f'ọwọ lasan gbe eku ti ẹ ba pa, ati pe adiẹ tabi ẹran to ba ti ku, ẹ ma ṣe gbiyanju lati jẹ ẹ tori pe o lewu pupọ. Imọtoto b'ori aarun m'ọlẹ bi ọyẹ ti n b'ori oru. Abọ ọrọ la n sọ fun ọmọluabi, to ba de inu rẹ, yoo di odindi.


Imọtoto b'ori aarun m'ọlẹ bi ọyẹ ti n b'ori oru. Abọ ọrọ la n sọ fun ọmọluabi, to ba de inu rẹ, yoo di odindi.


AWỌN AGUNBANIRỌ KAAKIRI NAIJIRIA GBA IROYIN TUNTUN, NI WỌN BA N DUNNU KAAKIRI

Ko da, bi wọn ba gun ẹṣin ninu awọn agunbanirọ l'orilẹ-ede Naijiria, wọn ko ni i kọ'sẹ, to ri bẹ o to bẹe, o si ju bẹẹ lọ, pẹlu bi wọn ṣe gba owo ọya tuntun akọkọ ti ẹgbẹrun mẹtalelọgbọn (33,000) naira.

Bo tilẹ jẹ pe o ti pẹ t'awọn agunbanirọ to n sin orilẹ-ede baba wọn kaakiri Naijiria ti n reti iru nnkan bayii, ṣugbọn ti a gbọ pe ojiji lo ba gbogbo wọn l'ẹyin ti ijọba apapọ ti ṣeleri fun wọn pe oun yoo fi owo kun owo wọn.

Ṣe la gbọ pe pupọ wọn gba ilu, ti wọn si bẹrẹ si i jo kaakiri, n'igba ti owo naa bẹrẹ si i wọle sori foonu wọn lati nnkan bi aago meji ọsan oni Ẹti, Furaide.

Ọkan lara awọn agunbanirọ to wa nipinlẹ Ẹnugu, Joseph Odichi n'igba to n ba ọkan l'ara awọn oniroyin sọ pe bi ala lo ṣi ṣe n ri l'oju oun, ati pe oun ko le sọ bi inu oun ṣe dun to, n'igba ti owo naa wọle s'ori foonu oun. O ni "Furaide rere lonii yii jẹ fun gbogbo wa."

Bakan naa, Arowoṣẹgbẹ Busayọ t'oun naa jẹ agunbanirọ sọ pe oun ko ti i gbagbọ pe loootọ ni, n'itori pe lati oṣu kẹrin ọdun to kọja l'awọn ti n reti owo yii, ṣugbọn ti Ọlọrun ti pada ṣe e bayii.


AWỌN ỌLỌKADA F'ẸHONU HAN L'EKOO, WỌN L'AWỌN KO NII GBA

Ko s'ẹni to de ile igbimọ aṣofin ipinlẹ Eko l'oni Furaide, ti ko mọ pe inu awọn ọlọkada kaakiri ipinlẹ naa ko dun rara pẹlu igbesẹ t'ijọba ipinlẹ naa gbe laipẹ yii wi pe ohun ko fẹẹ ri ọlọkada kankan l'awọn opopona kọọkan n'ipinlẹ naa mọ.

Awọn ọlọkada ti ko din ni ẹgbẹrun kan la gbọ pe wọn ya lọ s'ile igbimọ aṣofin ipinlẹ naa, lati fẹhonu han lori aṣẹ tuntun pe, ọna lati ran wọn lọ s'oko n'ijọba t'awọn f'inu tan fẹẹ gbe yii, tori pe yoo pa awọn lara pupọ, ti wọn si ni ṣe ni ki wọn tete wa nnkan si i.

Bẹ o ba gbagbe, laipẹ yii n'ijọba Eko gbe aṣẹ kalẹ wi pe awọn ko fẹẹ ri ọlọkada kankan, to fi mọ awọn oni maruwa l'awọn ijọba ibilẹ mẹẹdogun kan mọ.

Gbogbo awọn ọlọkada naa la gbọ pe wọn gbe patako ifẹhonu han lati jẹ k'ijọba mọ pe aṣẹ tuntun naa ko ba wọn lara mu, nitori pe ọna kan ṣoṣo t'awọn fi n jẹun n'iyẹn, n'igba t'awọn ko ti ri iṣẹ ijọba ṣe.

Bẹẹ la tun gbọ pe wọn kọ lẹta ifẹhonu han s'ile igbimọ aṣofin lati tun aṣẹ wọn gbe yẹwo ko too pẹ ju, nitori pe ọpọ awọn eeyan ni yoo di alainiṣẹ l'ọwọ, to si ṣee ṣe ki ole tun pọ n'igboro.

N'igba to n ṣ'oju abẹnugọn ile igbimọ aṣofin naa b'awọn ọlọkada wọnyii s'ọrọ, Ọnọrebu Bisi Yusuf to n ṣoju agbegbe Alimọṣọ sọrọ sọ pe ile igbimọ naa yoo ṣepade mi-in lati gbe lẹta ifẹhonu han wọn yẹwo, ti wọn yoo si gbọ abajade laipẹ.


ALAIMỌKAN L'AWỌN OṢIṢẸ VIO TO N LE MỌTO KAAKIRI - TAOFEEK BABALỌLA

Ọga agba l’ẹka amuṣẹya fun àjọ to n
yẹ iwe ọkọ wo, ìyẹn Vehicle Inspection Office (VIO) n'ipinlẹ Ogun, Onímọ̀-ẹ̀rọ
Abimbọla Taofeek Babalọla ti sọ pe iwa aimọkan lo n da pupọ àwọn oṣiṣẹ wọn ti
wọn n le awọn awakọ ti ko fẹẹ duro l'oju popona mu, nitori pe imọ igbalode ti wa
lati mu awakọ to ba ṣẹ s’ofin irinna nirorun ti wa. Onimọ-ẹrọ Taofeek Babalọla lo
yanna-naa ọrọ yii f’AWIKONKO laipẹ yìí n'iluu Abẹ́òkúta, nibẹ lo si ti sọ
pe oríṣiríṣi eto idanilẹkọọ l’awọn ti ṣètò o silẹ f’awọn awakọ l’ọdun yii, eyi to
loo yàtọ̀ sí àwọn ọdún to ti kọjá lọ. Babalọla sọ pe l’ọpọ igba l’awọn ti
d’awọn oṣiṣẹ wọn l’ẹkọọ pe bi wọn ba da mọto duro l'oju popona, ti awakọ naa ko
si dúró fún wọn, ohun to yẹ ki wọn ṣe ni lati kọ nọ́mbà irú mọto bẹẹ silẹ, ki wọn si loo yẹ ẹ wo ni ọ́fíìsì lati mọ ẹni to nii, ati adirẹẹsi iru ẹni bẹ́ẹ̀. O ni eyi ko ni i fa ijamba l'oju
popona debi pe ẹ̀mí tabi dukia n ṣòfò danu l'asiko ti wọn ba b’awọn awakọ wọya
ija ere sisa loju popona. Babalọla jẹ́ ko di mímọ pe loore-koore t’awọn n ṣé
idanilẹkọọ yii ti din iku ojiji ku l'opopona, t’awọn sì ti f’oju ọpọ awakọ to ṣẹ s'ofin ba’le-ẹjọ. Ninu ọ̀rọ̀ re lọ tun ti sọ pe “A ti n sọ
f’awọn oṣiṣẹ wa l’ọpọ igba pe ẹ̀mí ko laarọ, bi wọn ba ri àwọn kọlọrọsi awakọ ti
wọn da duro, ṣùgbọ́n ti wọn ko duro fun wọn, ki wọn kọ nọ́mbà idanimọ mọto yẹn
silẹ, ki wọn si muu wa si ọ́fíìsì, ibẹ lati maa yẹ mọto naa wo, ti a si maa ri ẹni
to ni i lori ẹ̀rọ kọmputa wa, dipo ki wọn maa le wọn, tabi pe ki wọn duro siwaju
mọto.


O ni eyi ko ni i fa ijamba l'oju
popona debi pe ẹ̀mí tabi dukia n ṣòfò danu l'asiko ti wọn ba b’awọn awakọ wọya
ija ere sisa loju popona. Babalọla jẹ́ ko di mímọ pe loore-koore t’awọn n ṣé
idanilẹkọọ yii ti din iku ojiji ku l'opopona, t’awọn sì ti f’oju ọpọ awakọ to ṣẹ s'ofin ba’le-ẹjọ. Ninu ọ̀rọ̀ re lọ tun ti sọ pe “A ti n sọ
f’awọn oṣiṣẹ wa l’ọpọ igba pe ẹ̀mí ko laarọ, bi wọn ba ri àwọn kọlọrọsi awakọ ti
wọn da duro, ṣùgbọ́n ti wọn ko duro fun wọn, ki wọn kọ nọ́mbà idanimọ mọto yẹn
silẹ, ki wọn si muu wa si ọ́fíìsì, ibẹ lati maa yẹ mọto naa wo, ti a si maa ri ẹni
to ni i lori ẹ̀rọ kọmputa wa, dipo ki wọn maa le wọn, tabi pe ki wọn duro siwaju
mọto. “Ọna igbalode lati mu àwọn awakọ ti
wa to si jẹ pe ọpọ àwọn awakọ lati lọọ gbe n'ile wọn, ti wọn si ti f’oju ba’le-ẹjọ. L'ọ́dọọdún la maa n gb’awọn awakọ, paapaa l’awọn garaaji kaakiri Ìpínlẹ̀
Ogun lamọnran wi pe k’awọn naa rọra maa sare l'oju popona, ki wọn si ranti àwọn mọ̀lẹ́bí ti wọn fi silẹ n'ile. “Èrè wo lo wa ninu k’ẹni to wọ'nu
mọto wọn padanu ẹ̀mí ẹ si wọn l’ọwọ.


“Ọna igbalode lati mu àwọn awakọ ti
wa to si jẹ pe ọpọ àwọn awakọ lati lọọ gbe n'ile wọn, ti wọn si ti f’oju ba’le-ẹjọ. L'ọ́dọọdún la maa n gb’awọn awakọ, paapaa l’awọn garaaji kaakiri Ìpínlẹ̀
Ogun lamọnran wi pe k’awọn naa rọra maa sare l'oju popona, ki wọn si ranti àwọn mọ̀lẹ́bí ti wọn fi silẹ n'ile. “Èrè wo lo wa ninu k’ẹni to wọ'nu
mọto wọn padanu ẹ̀mí ẹ si wọn l’ọwọ. Lara àwọn eto to wa n' ilẹ f’ọdun yii ni pe
ọ̀nà ti a fẹẹ gbe idanilẹkọọ gba yàtọ̀ s’awọn ọdún to ku, ati pe àwọn to n wọ mọto naa yoo tun gba idanilẹkọọ l’ọdun yii, fun aabo ẹ̀mí ati dukia onikaluku
ni.”


Lara àwọn eto to wa n' ilẹ f’ọdun yii ni pe
ọ̀nà ti a fẹẹ gbe idanilẹkọọ gba yàtọ̀ s’awọn ọdún to ku, ati pe àwọn to n wọ mọto naa yoo tun gba idanilẹkọọ l’ọdun yii, fun aabo ẹ̀mí ati dukia onikaluku
ni.”


IGAHLO, ỌMỌ NAIJIRIA AKỌKỌ TI YOO KỌKỌ WỌ INU IWE ITAN TUNTUN

Ìtàn tuntun tí kò tíì ṣẹlẹ nínú ìtàn ère ìdárayá l'órílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni ọmọ ẹgbẹ́ agbabọọlu àgbà ọjẹ ilẹ̀ yìí (Super Eagles), ìyẹn Odion Ighalo tí fi balẹ báyìí, pẹ̀lú bo ṣé jẹ́ òun l'ọmọ orílẹ̀-èdè yìí tí yóò kọ́kọ́ gba bọọlu fún ẹgbẹ́ agbabọọlu Manchester United. Wọ́n loo tí pẹ tí oju ẹgbẹ́ agbabọọlu Manchester United ti wá l'ara Ighalo, tí wọn sì ti wá gbogbo ọ̀nà láti ra a, ṣùgbọ́n tí kò bọ sì í. Ní báyìí, a gbọ àdéhùn tí fẹẹ parí láàárín ẹgbẹ́ agbabọọlu Shanghai Shenhua tí Ighalo tí ń gba iwájú fún wọn pẹ̀lú ẹgbẹ́ agbabọọlu Manchester United.Òpin idije tó ń lọ lọ́wọ́ yìí là gbọ pé Ighalo, ọmọ ọgbọ́n ọdún náà yóò bẹ̀rẹ̀ sii gba bọọlu fún ikọ ẹgbẹ́ agbabọọlu Man U.

Fun àwọn tó bá mọ Ighalo dáadaa, ó ti gba goolu mẹtadinlogun wọlé nínú idije Premier League to tí kopa ni igba marundinlọgọta lásìkò tó fi wá ní ẹgbẹ́ agbabọọlu Watford.


TOYỌ BABY NINU FIIMU JẸNIFA BU S'ẸKUN N'ITA GBANGBA PẸLU BỌMBU ỌRỌ

Ọpọ awọn to gbọ ọrọ ti gbajugbaja oṣerebinrin nni, Juliana Ọlayọde sọ n'ipa b'awọn eeyan ṣe maa n mọ riri awọn gbajumọ l'ẹyin ti wọn ba ku tan, ti ko ni i mọ pe inu rẹ ko dun rara l'asiko yii, to si jẹ pe pẹlu omije oju lo fi n s'ọrọ naa. Juliana ti ọpọ awọn ololufẹ rẹ mọ si Toyọ Baby ninu fiimu atigbadegba kan, Jẹnifa's Dairy ti Funkẹ Akidele ṣe lo s'ọrọ naa pẹlu ẹdun ọkan n'igba to ri b'awọn eeyan ṣe n pokiki Kobe Bryant to ku l'ọsẹ to kọja yii. O ni nnkan ti ko ba ti dara julọ ni k'awọn ololufẹ awọn gbajumọ maa gbe oṣuba ati imọriri fun wọn n'igba ti wọn ba wa l'aye dipo bi wọn ba ku tan, to si ni eyi yoo tubọ maa mu ori wọn hu l'asiko ti wọn ba wa l'aye lati tubọ le tẹra mọ awọn nnkan ti wọn mọ-ọn ṣe. Ninu ọrọ rẹ, o sọ pe “O dabi ẹni pe awọn eeyan maa n ri ifẹ to pọ, wọn si maa ri okiki rere, paapaa wọn maa  ri oṣuba ranbandẹ gba n'igba ti wọn ba ku ju igba ti wọn ba wa l'aye lọ, eyi si jẹ ohun to ba n ba mi l'ọkan jẹ pupọ, to si n da mi lori ru ni gbogbo igba. “L'ojiji gbogbo eeyan a bẹrẹ si i mọ eni naa, ti wọn si maa gbe fọto rẹ s'ita pẹlu oriṣiriṣi ọrọ adidun, eyi ti wọn ko kọ n'igba aye ẹni naa, paapaa n'igba ti ẹni naa yẹ ko ri i, ko si ka a. “Ẹ jẹ ka maa fi imọriri han s'awọn ti a ba n'ifẹ si n'igba ti wọn ba wa l'aye, ati l'asiko ti wọn le ri i, ki wọn si le mọ bi wọn ṣe ri l'ọkan wa, nitori pe bi wọn ba ku tan, wọn ko mọ ohun ton ṣẹlẹ mọ, wọn ko si ni i l'anfaani lati ri awọn ọrọ adidun ati ikẹdun ti a ba gbe s'ori ikanni ayelujara n'ipa wọn, bẹẹ ni wọn ko ni i gbọ ohun t'awọn eeyan n sọ mọ n'ipa wọn, ati pe wọn ko tun ni mọ bi wọn ṣe mu inu wọn dun ati ipa ti wọn ko n'igbesi aye wọn.


Ninu ọrọ rẹ, o sọ pe “O dabi ẹni pe awọn eeyan maa n ri ifẹ to pọ, wọn si maa ri okiki rere, paapaa wọn maa  ri oṣuba ranbandẹ gba n'igba ti wọn ba ku ju igba ti wọn ba wa l'aye lọ, eyi si jẹ ohun to ba n ba mi l'ọkan jẹ pupọ, to si n da mi lori ru ni gbogbo igba. “L'ojiji gbogbo eeyan a bẹrẹ si i mọ eni naa, ti wọn si maa gbe fọto rẹ s'ita pẹlu oriṣiriṣi ọrọ adidun, eyi ti wọn ko kọ n'igba aye ẹni naa, paapaa n'igba ti ẹni naa yẹ ko ri i, ko si ka a. “Ẹ jẹ ka maa fi imọriri han s'awọn ti a ba n'ifẹ si n'igba ti wọn ba wa l'aye, ati l'asiko ti wọn le ri i, ki wọn si le mọ bi wọn ṣe ri l'ọkan wa, nitori pe bi wọn ba ku tan, wọn ko mọ ohun ton ṣẹlẹ mọ, wọn ko si ni i l'anfaani lati ri awọn ọrọ adidun ati ikẹdun ti a ba gbe s'ori ikanni ayelujara n'ipa wọn, bẹẹ ni wọn ko ni i gbọ ohun t'awọn eeyan n sọ mọ n'ipa wọn, ati pe wọn ko tun ni mọ bi wọn ṣe mu inu wọn dun ati ipa ti wọn ko n'igbesi aye wọn. “Asiko naa re e lati ṣe e; ẹ jẹ ka maa ba wọn yọ l'ọjọ ayẹyẹ ọjọ ibi wọn, n'igba ti wọn ba n ṣe oniruuru ayẹyẹ ati aṣeyọri, ẹ duro ti wọn n'igba ti wọn ba kuna, ẹ jẹ ki wọn mọ bi wọn ṣe ṣe pataki to l'ọkan yin.”


“Asiko naa re e lati ṣe e; ẹ jẹ ka maa ba wọn yọ l'ọjọ ayẹyẹ ọjọ ibi wọn, n'igba ti wọn ba n ṣe oniruuru ayẹyẹ ati aṣeyọri, ẹ duro ti wọn n'igba ti wọn ba kuna, ẹ jẹ ki wọn mọ bi wọn ṣe ṣe pataki to l'ọkan yin.”


IDI TI MO ṢE SA KURO N'ILE ỌKỌ L'ẸYIN ỌDUN KAN ATI OṢU MẸRIN TI A ṢE'GBEYAWO - BIMBỌ, GBAJUMỌ OṢERE TIATA

Ilu mọ-ọn ka oṣere tiata nni, Bimbọ Akinsanya ti pariwo sita wi pe ka ni oun ko tete sa kuro n'ile ọkọ oun l'ẹyin igbeyawo ni, o ṣee ṣe k'oun ti ku, ati pe to ri oun ṣi fẹẹ wa l'aye lo jẹ k'oun gbe igbesẹ naa, bo tilẹ jẹ pe o ni ko rọrun. Bimbọ Akinsanya s'ọrọ yii l'asiko to n bu ẹnu atẹ lu Maryam Sanda ti ile ẹjọ da ẹjọ iku fun l'ori bo ṣe gun ọkọ rẹ Bilyaminu Bello pa.

O ni “Mo sa kuro n'ile ọkọ mi ni kete ti ọmọ ti mo bi pe oṣu mẹta gbako. Ṣe ẹ ro pe o rọrun bẹẹ lati gbe iru igbesẹ bayii ni? Rara o, ko r'ọrun fun mi. Mo tete fi ile ọkọ mi s'ilẹ nitori pe mi o fẹẹ ku. "Mo tete sa kuro nibẹ nitori pe mi o fẹẹ padanu ọmọ mi, mo tete sa jade kuro nibẹ nitori pe mi o fẹẹ di apaayan.


Rara o, ko r'ọrun fun mi. Mo tete fi ile ọkọ mi s'ilẹ nitori pe mi o fẹẹ ku. "Mo tete sa kuro nibẹ nitori pe mi o fẹẹ padanu ọmọ mi, mo tete sa jade kuro nibẹ nitori pe mi o fẹẹ di apaayan. (ki i ṣe itan asiko yii, igba mi-in ni.) "Ọdun kan ati oṣu mẹrin pere ni mo fi gbe n'ile ọkọ mi, iyẹni ninu igbeyawo mi, to si jẹ pe bi ọrun apaadi lo ri. Ẹ gbọ mi, ẹ ma ṣe ọmọ ọlọmọ nitori ọrọ igbeyawo.


(ki i ṣe itan asiko yii, igba mi-in ni.) "Ọdun kan ati oṣu mẹrin pere ni mo fi gbe n'ile ọkọ mi, iyẹni ninu igbeyawo mi, to si jẹ pe bi ọrun apaadi lo ri. Ẹ gbọ mi, ẹ ma ṣe ọmọ ọlọmọ nitori ọrọ igbeyawo. Iya l'emi naa, mo si mọ bi mo ṣe n ṣe wahala lati kọ ọmọ mi, ki n tooo fun un l'ounjẹ. "Ẹ jọwọ, ẹ ma ṣe gbadura tabi ki ẹ ro ero buruku wi pe ki obinrin ṣe laala l'asan, ko si ma jeere ọmọ rẹ."


Iya l'emi naa, mo si mọ bi mo ṣe n ṣe wahala lati kọ ọmọ mi, ki n tooo fun un l'ounjẹ. "Ẹ jọwọ, ẹ ma ṣe gbadura tabi ki ẹ ro ero buruku wi pe ki obinrin ṣe laala l'asan, ko si ma jeere ọmọ rẹ."


PASITỌ ADEBOYE ṢE IWỌDE L'ODI SI IFẸMIṢOFO

L'oni-in ọjọ Isinmi, ìyẹn Sannde àkọ́kọ́ ninu oṣù keji yii ni gbajumọ Pasitọ nni, Pasitọ Enoch Adejare Adeboye to jẹ alakooso agba ìjọ Ridiimu s'iwaju àwọn ọmọ ìjọ Ridiimu lati ṣe iwọde láti tako ifẹmiṣofo to n lọ kaakiri orilẹ-ede yii, paapaa lat'ọwọ àwọn alakatakiti Boko Haram.

Lati olu ile ijọsin Ridiimu to wa l'agbegbe Ebute Mẹta l'Ekoo ni Pasitọ Adeboye ti ṣ'iwaju àwọn ọmọ ìjọ rẹ lati rin de itẹ-oku Atan to wa ni Yaba l'Ekoo, ki wọn too pada.

Ninu ọrọ rẹ, Pasitọ Adeboye ni, ifẹmiṣofo to n lọ kaakiri orilẹ-ede yii ti wa kọjá sisọ. O ni, ẹmi kirisitẹẹni ati musulumi ṣe pataki pupọ si Ọlọ́run, ti ko si yẹ ko maa sọnù bẹẹ. O gbadura pe, ki alaafia jọba pada l'órílẹ̀-èdè yii.

Bi ẹ ko ba gbagbe, nitori ifẹmiṣofo to l'agbara ati ijinigbe to n ṣẹlẹ̀ l'órílẹ̀-èdè yii ni ẹgbẹ́ àwọn kirisitẹẹni l'órílẹ̀-èdè yii, Christian Association of Nigeria (CAN) ti kede adura ati aawẹ fun gbogbo kirisitẹẹni orílẹ̀-èdè yii, ti wọn si tun pa gbogbo kirisitẹẹni l'aṣẹ lati ṣe iwọde l'ori ifẹmiṣofo naa jakejado orílẹ̀-èdè yii, ìyẹn bi wọn ba ti pari isin ọjọ́ Isinmi oni.


ÀṢÍRÍ BOKO HARAM TU NI ṢỌỌṢI BABA OYEDEPO, ÌYẸN WINNERS

Wọn ní àdúrà lo ń gba, agbára kọ. Èyí gan án lo lọ n'ibamu pẹ̀lú bí ọwọ àwọn ọlọpaa ṣe tẹ gendekunrin kan tí ìgbàgbọ́ wá pé ọkàn lára àwọn Boko Haram aṣekupani ni.
Ọkàn lára àwọn ṣọọṣi Pasitọ David Oyedepo to ni Living Faith Church káàkiri àgbáyé, èyí tó wà n'ilu Kaduna là gbọ pé wọn tí mú gendekunrin náà tí wọn lásìkò tó fẹẹ ju bọnbu silẹ.
A gbọ pé àwọn ẹ̀rọ ìgbàlódé kan tí wọn fí ń ṣàyẹ̀wò ìbọn àti bọnbu lára àwọn èèyàn ló tú àṣírí gendekunrin yìí sáwọn ọlọpaa lọ́wọ́.
Ariwo "Praise The Lord" lo gba ẹnu àwọn ọmọ ìjọ náà nígbà tí àṣírí gendekunrin yìí tú loni-ín Sannde.


O PARI SHEIKH MUYIDEEN BELLO TU ÀṢÍRÍ NLA NÍPA ỌKỌ OLOYUN

O sọ nnkan nla to n mura ko too kuNi ana ọjọ́ Abamẹta, ìyẹn Satide ti wọn ṣ'adura fun gbajumọ Dọkita iṣegun ìbílẹ̀ nni, Alaaji Fatai Yusuf t'ọpọ eeyan mọ si Ọkọ Oloyun ni ile igbafẹ rẹ, ìyẹn Fun City to wa l'agbegbe Igando n'ipinlẹ Eko ni gbajumọ oniwaasi agbaye nni, Sheikh Muyideen Bello tu aṣiri nla nipa ohun ti Ọkọ Oloyun n mura ki wọn to pa a.Sheikh Muyideen Bello ni, Ọkọ Oloyun n kọ orúkọ àwọn Musulumi to fẹẹ ran ni aaji (hajj) l'órílẹ̀-èdè Saudi Arabia l'ọdun yii l'ọ́wọ́ ni iku wọlé de fun un. O ni, alaaanu nla ti ọpọ eeyan ko le gbagbe ni Ọkọ Oloyun. Agba Aafaa yii ni, pẹ̀lú bo se jẹ musulumi ododo to, ṣe lo tun maa n ran àwọn kirisitẹẹni ni Jerúsálẹ́mù l'ọdọọdun.Eyi nikan kọ o, o ni Ọkọ Oloyun tun maa n sanwo ileewe ọpọ eeyan ti ko mọ ri rara. Nipa àwọn to jẹ Ọkọ Oloyun ni gbese àt'àwọn onibaara ti wọn f'owo d'oko-owo s'ogun-d'ogoji Option C n'ibi t'áwọn eeyan yoo ti gba idamẹwaa owo wọn l'ẹyin asiko díẹ̀ n'ileeṣẹ Oloogbe, Sheikh Muyideen Bello ni, ọrọ naa maa yanju. O ni, "Gbara t'iroyin iku Ọkọ Oloyun ti jade l'awọn ti wọn jẹ ẹ ni gbese ti n dunnu pe, àwọn ti jẹ owo rẹ gbe. Bi ẹ ko ba tete san gbese naa, o maa gba a pada l'ọ́wọ́ yin l'ọ́jọ́ igbedide alukiyaamọ.


Nipa àwọn to jẹ Ọkọ Oloyun ni gbese àt'àwọn onibaara ti wọn f'owo d'oko-owo s'ogun-d'ogoji Option C n'ibi t'áwọn eeyan yoo ti gba idamẹwaa owo wọn l'ẹyin asiko díẹ̀ n'ileeṣẹ Oloogbe, Sheikh Muyideen Bello ni, ọrọ naa maa yanju. O ni, "Gbara t'iroyin iku Ọkọ Oloyun ti jade l'awọn ti wọn jẹ ẹ ni gbese ti n dunnu pe, àwọn ti jẹ owo rẹ gbe. Bi ẹ ko ba tete san gbese naa, o maa gba a pada l'ọ́wọ́ yin l'ọ́jọ́ igbedide alukiyaamọ. Ninu irun wakati marun-un yin at'awọn iṣẹ ire yin ni wọn ti maa san gbese naa ni alukiyaamọ nitori b'eeyan ba ku pẹ̀lú gbese l'ọrun, yoo san an dandan ni ọrùn ni. "Nipa ẹyin ti ẹ f'owo d'oko-owo n'ileeṣẹ Ọkọ Oloyun, mo bẹ yin pe ki ẹ ni suuru. Ẹ maa gba owo yin.


Ninu irun wakati marun-un yin at'awọn iṣẹ ire yin ni wọn ti maa san gbese naa ni alukiyaamọ nitori b'eeyan ba ku pẹ̀lú gbese l'ọrun, yoo san an dandan ni ọrùn ni. "Nipa ẹyin ti ẹ f'owo d'oko-owo n'ileeṣẹ Ọkọ Oloyun, mo bẹ yin pe ki ẹ ni suuru. Ẹ maa gba owo yin. Ẹ kuku ri i pe, Ọkọ Oloyun ti ku, bẹ́ẹ̀ ni ko mu owo kankan lọ s'ọrun. Ile aye ta a wa yii naa ni gbogbo owo yin wa. Mo n'igbagbọ pe, àwọn ẹbí at'awọn alaṣẹ ileeṣẹ rẹ yoo san gbese naa laipẹ.


Ẹ kuku ri i pe, Ọkọ Oloyun ti ku, bẹ́ẹ̀ ni ko mu owo kankan lọ s'ọrun. Ile aye ta a wa yii naa ni gbogbo owo yin wa. Mo n'igbagbọ pe, àwọn ẹbí at'awọn alaṣẹ ileeṣẹ rẹ yoo san gbese naa laipẹ. "Ni ti ileeṣẹ Ọkọ Oloyun at'awọn iṣẹ ọwọ rẹ, mo bẹ ẹyin ẹbi ati ẹyin òṣìṣẹ́ lati tun ara mu, ki ẹ má ṣe jẹ k'ileeṣẹ rẹ parun l'ẹyin rẹ o. Gbogbo àwọn ìṣẹ ọwọ rẹ ni ki ẹ jẹ ko maa f'ọhun nìṣó. Bo tilẹ̀ jẹ́ pe Ọkọ Oloyun ti ku, ṣùgbọ́n àwọn iṣẹ́ ọwọ rẹ , paapaa àwọn oogun iwosan to ṣe ṣi n f'ọhun." Diẹ l'ara oye ti Ọkọ Oloyun jẹ́ n'igba to wa l'aye ni: Ààrẹ Adinni ẹgbẹ́ àwọn Imaamu ati Aafaa ẹ̀ka ti Alimọṣọ l'Ekoo, Ààrẹ Fiwajoye t'ilu Egbe n'ipinlẹ Eko, Ààrẹ Mayegun ilu Igando l'Ekoo, Ààrẹ Apagunpọtẹ-Arun gbogbo ilẹ̀ Yorùbá pẹ̀lú ìwọ oorun ilẹ̀ adulawo ati bẹẹ bẹẹ lọ.


"Ni ti ileeṣẹ Ọkọ Oloyun at'awọn iṣẹ ọwọ rẹ, mo bẹ ẹyin ẹbi ati ẹyin òṣìṣẹ́ lati tun ara mu, ki ẹ má ṣe jẹ k'ileeṣẹ rẹ parun l'ẹyin rẹ o. Gbogbo àwọn ìṣẹ ọwọ rẹ ni ki ẹ jẹ ko maa f'ọhun nìṣó. Bo tilẹ̀ jẹ́ pe Ọkọ Oloyun ti ku, ṣùgbọ́n àwọn iṣẹ́ ọwọ rẹ , paapaa àwọn oogun iwosan to ṣe ṣi n f'ọhun." Diẹ l'ara oye ti Ọkọ Oloyun jẹ́ n'igba to wa l'aye ni: Ààrẹ Adinni ẹgbẹ́ àwọn Imaamu ati Aafaa ẹ̀ka ti Alimọṣọ l'Ekoo, Ààrẹ Fiwajoye t'ilu Egbe n'ipinlẹ Eko, Ààrẹ Mayegun ilu Igando l'Ekoo, Ààrẹ Apagunpọtẹ-Arun gbogbo ilẹ̀ Yorùbá pẹ̀lú ìwọ oorun ilẹ̀ adulawo ati bẹẹ bẹẹ lọ.


OGUN ÈṢÙ: ÒṢÌṢẸ́ LASTMA P'OKUNSO SÓRÍ IGI MANGO L'EKOO

Ariwo ikúnlẹ abiyamọ lo gba ẹnu ọpọ àwọn èèyàn tó wà lágbègbè Salvation Transport Stop, Ọpẹbi n'ilu Eko lànàa ọjọ́ Abamẹta, ìyẹn Satide n'igba tí wọn dee de rí òkú baálé ilé kan, Tọpẹ Akinde lórí igi níbi tó ti ń mi jolonjolo.

Òṣìṣẹ́ àjọ to ń rí sì ìgbòkègbodò ọkọ n'ipinlẹ Eko, ìyẹn LASTMA ni wọn pé Tọpẹ, tí wọn sì loo tí ń ṣàìsàn láti bí ọjọ mélòó kan sẹ́yìn.

A gbọ pé aarun ọpọlọ kọlu Tọpẹ, tí wọn sì làwọn ẹbi ẹ lo ń gbé káàkiri láti lè rí ìwòsàn.

Ṣàdédé là gbọ pé àwọn ará agbegbe ti Tọpẹ pá ara rẹ sí yìí ni wón rí òkú rẹ, kò Tóò di pé wọn pariwo síta. Àwọn òṣìṣẹ́ eleto ààbò Ìpínlẹ̀ Eko, ìyẹn Neighborhood Safety Corps ni wọn padà gbé òkú rẹ lọ sí mọṣuari gẹ́gẹ́ bá a ṣe gbọ


OGBONTARIGI SỌRỌSỌRỌ, ALAWIYE FEDERATION FẸẸ Ṣ'AYẸYẸ ON'IBẸTA

Gbogbo eto lo tí fẹẹ parí báyìí fún ayẹyẹ onibẹta tí gbajugbaja sọrọsọrọ orí redio nnì, Kọmureedi Akinyẹmi Titus Ọlatoye fẹẹ ṣe nínú oṣù kẹta sì oṣù kẹrin ọdún yìí n'ilu Abẹ́òkúta.Ọsẹ kan gbáko là gbọ pé Akinyẹmi Ọlatoye t'ọpọ àwọn olólùfẹ́ ẹ mọ sì Alawiye Fẹdireṣan (Federation) fẹẹ fi ṣe ayẹyẹ yìí, nítorí tá a gbo pe bo ṣe fẹẹ ṣ'ayẹyẹ ọjọ́ ìbí ọdún marundinlaadọta (45years) náà lo tún fẹẹ ṣe ayẹyẹ ogun ọdún tó ti ń sọ̀rọ̀ lórí afẹ́fẹ́.
Ìyẹn nìkan tún kọ, a gbọ pé Alawiye to kọ ìṣẹ́ lábẹ́ Olóògbé Tọba Ọpalẹyẹ tún fẹẹ fi ayẹyẹ yìí kò kasẹẹti eto kan tó ń ṣe lórí redio, èyí tó pé ní Láwùjọ Akọni jáde, tá a sì gbọ pé kò dín ni akọni ogún t'ọkunrin náà tí kò jọ.AWIKONKO tún gbọ pé aṣọ àti fìlà ni yóò jẹ tikẹẹti t'áwọn èèyàn yóò fi wọlé sínú gbọngan ayẹyẹ DLK tó wà lopopona Abiọla Way, Lẹmẹ n'ilu Abẹ́òkúta lọ́jọ́ kẹta oṣù kẹrin tí wọn yóò kasẹ ayẹyẹ náà n'ilẹ. L'ara àwọn ètò tí wọn tí là kalẹ fún ayẹyẹ náà ni abẹwo silẹ àwọn ọmọ alailobii, èyí tí yóò wáyé lọ́jọ́ Aje Mọnde ọgbọ́n ọjọ́ oṣù kẹta; Idanilẹkọọ tí yóò wáyé lọ́jọ́ Iṣẹgun Tuside ọjọ́ kọkanlelọgbọn; Ìyìn àti idupẹ lọ́jọ́ kinni oṣù kẹrin; idije bọọlu àti ifilọlẹ kasẹẹti Láwùjọ Akọni lọ́jọ́ kejì oṣù kẹrin; Ọjọ́ ayẹyẹ tí wẹjẹ wẹmu yóò ti waye; ọjọ́ Sande tí wọn yóò parí gbogbo ẹ ní wọn yóò máa fi dúpẹ́ nílé ìjọsìn African Church tó wà ní Lẹmẹ. Àwọn àgbààgbà láwùjọ amuludun bíi Oloye Ebenezer Obey Fabiyi, Ọmọwe Ṣẹfiu Àlàó,. Ambrose Ṣomide, Ọmọba Dele Odule àtàwọn mi-in ni wọn yóò wá nibẹ.


VICTOR LU JIBITI BILIỌNU MẸSAN-AN NAIRA L’ABẸOKUTA

Ko si ọrọ meji
to n ja rain-rain nilẹ kaakiri orilẹ-ede Naijiria
l’asiko yii bi ko ṣe ti ọdọmọkunrin
kan ti wọn lo o lu awọn eeyan to to ẹgbẹrun mẹwaa ni jibiti owo ti ko din
ni biliọnu mẹsan an (N9b) naira, ti wọn si
lo n gbero lati na papa bora pẹlu owo olowo. Ọsẹ to kọja yii
la gbọ pe aṣiri ọdọmọkunrin
naa ti wọn pe orukọ rẹ ni Nwabuba Victor Ifeanyi, ti wọn ni ẹka ikẹkọọ Chemistry lo wa
ni fasiti ti wọn ti n kọ nipa iṣẹ agbẹ ati ọgbin,
iyẹn FUNAAB n’ilu Abẹokuta,
ati pe ipele to gbẹyin, iyẹn 400level lo wa tu s’awọn eeyan l’ọwọ l’asiko ti wọn
lo n di ẹru rẹ lati salọ s’ilu Dubai ni orilẹ-ede Egypt. Gẹgẹ
bi a ṣe gbọ, wọn ni ọdun to kọja ni Victor bẹrẹ ifowo-dokoowo ori ayelujara ti wọn
n pe ni Forex Trading, ti wọn si l’awọn
to lowo lowo daadaa ni wọn n fowo si i lati d’okoowo pẹlu e.

A gbọ
pe ida ogun (20%) ni Victor maa n fun
awọn to ba k’owo si ileese rẹ lori ayelujara to pe ni Vickson Enterprise l’eyin ọsẹ meji, ti inu wọn yoo si dun un. Eyi
gan an ni wọn lo o jẹ k’awọn to mo eto yii bẹrẹ si i pe awọn ọrẹ rẹ at’awọn ebi wọn lati fi
owo wọn si i, k’awọn naa le jẹ ninu anfaani naa. Wọn ni
awọn bi ojogbọn, oluko, akekoo at’awọn eeyan n’ile eko fasiti FUNAAB ati
jakejado ni wọn ko owo si i, ti wọn si n gba owo naa bo ṣe ye, ti a si gbọ pe awọn
ti ko din ni egberun mewaa eeyan ni wọn n f’owo wọn d’okoowo pẹlu Victor. Ṣe ni wọn
ni nnkan ko lo gẹgẹ bo ṣe ye ko lo ni nnkan bi ọsẹ meta s’eyin, ti wọn si l’awọn
to n f’owo d’okoowo ko ri owo gba mo, ti wọn si l’awọn eeyan bẹrẹ si i beere l’ọwọ
ara wọn pe ki lo le sele, sugbọn ti wọn ko r’ẹni da wọn
lohun.


Eyi
gan an ni wọn lo o jẹ k’awọn to mo eto yii bẹrẹ si i pe awọn ọrẹ rẹ at’awọn ebi wọn lati fi
owo wọn si i, k’awọn naa le jẹ ninu anfaani naa. Wọn ni
awọn bi ojogbọn, oluko, akekoo at’awọn eeyan n’ile eko fasiti FUNAAB ati
jakejado ni wọn ko owo si i, ti wọn si n gba owo naa bo ṣe ye, ti a si gbọ pe awọn
ti ko din ni egberun mewaa eeyan ni wọn n f’owo wọn d’okoowo pẹlu Victor. Ṣe ni wọn
ni nnkan ko lo gẹgẹ bo ṣe ye ko lo ni nnkan bi ọsẹ meta s’eyin, ti wọn si l’awọn
to n f’owo d’okoowo ko ri owo gba mo, ti wọn si l’awọn eeyan bẹrẹ si i beere l’ọwọ
ara wọn pe ki lo le sele, sugbọn ti wọn ko r’ẹni da wọn
lohun. Gbogbọ
igba la gbọ pe wọn maa n pe Victor lori foonu lati beere idi ti ko fi san owo
olowo, ti a si tun gbọ pe ṣe l’awọn ti wọn gbiyanju lati fi opin si okoowo naa
ko ri owo wọn gba pada. Wọn ni
n’igba t’awọn eeyan ko gburo Victor lo jẹ ki wọn gbera lọ ọ ba a
n’ile ẹ l’ọjọ Wesidee ọsẹ to kọja yii, ti wọn si
ri i pe o ti di gbọgbọ ẹru rẹ lati na papa bora, eyi lo mu ki wọn bẹrẹ si i f’inibu
luu, ti wọn si wo o lo teṣan ọlọpaa to
wa ni Eleweran lati fi to ọga ọlọpaa
leti. AWIKONKO
gbọ pe Victor ti pari idanwo aṣekagba rẹ, ti wọn si lo n
duro lati pari idanrawo, iyẹn Project ẹ, ṣugbọn ti wọn ni gbọgbọ erongba rẹ ni lati fi owo rin in, ko
le ri owo olowo gbe salọ lo n wa.


Gbogbọ
igba la gbọ pe wọn maa n pe Victor lori foonu lati beere idi ti ko fi san owo
olowo, ti a si tun gbọ pe ṣe l’awọn ti wọn gbiyanju lati fi opin si okoowo naa
ko ri owo wọn gba pada. Wọn ni
n’igba t’awọn eeyan ko gburo Victor lo jẹ ki wọn gbera lọ ọ ba a
n’ile ẹ l’ọjọ Wesidee ọsẹ to kọja yii, ti wọn si
ri i pe o ti di gbọgbọ ẹru rẹ lati na papa bora, eyi lo mu ki wọn bẹrẹ si i f’inibu
luu, ti wọn si wo o lo teṣan ọlọpaa to
wa ni Eleweran lati fi to ọga ọlọpaa
leti. AWIKONKO
gbọ pe Victor ti pari idanwo aṣekagba rẹ, ti wọn si lo n
duro lati pari idanrawo, iyẹn Project ẹ, ṣugbọn ti wọn ni gbọgbọ erongba rẹ ni lati fi owo rin in, ko
le ri owo olowo gbe salọ lo n wa. Gbogbo
akitiyan lati ba Abimbọla Oyeyẹmi sọrọ lori
iṣẹlẹ naa lo ja si pabo titi d’asiko ta a ṣ’akojọpọ
iroyin yii tan.


Gbogbo
akitiyan lati ba Abimbọla Oyeyẹmi sọrọ lori
iṣẹlẹ naa lo ja si pabo titi d’asiko ta a ṣ’akojọpọ
iroyin yii tan.


BABA ARUGBO FUN ỌMỌ-IYAWO RẸ, ỌMỌDUN MẸTALA L’OYUN, LO BA TUN FẸẸ ṢE OYUN NAA L’OGIJO

Bo tilẹ jẹ pe pupọ awọn to gbọ
n’ipa baba arugbo ẹni aadọta ọdun kan, Kayọde Ọladẹhinde to fipa ja ibale
ọmọ-iyawo rẹ lo n ṣepe rabandẹ-rabandẹ fun baba naa, sibẹ ohun t’awọn kan n sọ
ni pe ọrọ baba naa ki i ṣ’oju lasan, ti wọn si lo ṣee ṣe ko lọwọ aye ninu. Ọjọru tii ṣe Wẹsidee ijẹta la gbọ pe ọwọ ọlọpaa tẹ
Kayọde to n gbe l’adugbo Ọlọpẹ, iyẹn n’ilu Ogijo lori ẹsun yii, ti wọn si ni
diẹ lo ku k’awọn araalu luu lalubami. A gbọ pe o ti pẹ ti Kayọde ti
wa l’ẹnu iwa yii ti pẹ, ṣugbọn to jẹ pe ọjọ Iṣẹgun tii ṣe Tuside la gbọ pe
aṣiri rẹ tu, ti wọn si lọọ fọrọ rẹ to awọn ọlọpaa leti ko too di pe wọn lọọ gbe
e.

AWIKONKO gbọ pe ṣe ni Kayọde
fun ọmọ naa ta a f’orukọ bo l’aṣiri loyun, ki aṣiri ma ba  a tu lo mu ko tun ra oogun pe ko fi ṣe oyun
naa. Oogun ti wọn loo fun ọmọ yii la
gbọ pe o yiwọ, ti wọn si ni ṣe ni ẹjẹ n da l’oju ara ọmọ yii, eyi gan an lo jẹ
ki mama rẹ mọ pe nnkan ti ṣẹlẹ, to si mu k’ọmọ naa jẹwọ pe ọkọ (mama) rẹ, iyẹn
Kayọde lo f’oun loyun, to si tun ṣẹ ẹ f’oun. Idi ni yii ti wọn ni mama ọmọ
naa fi pariwo sita, t’awọn araadugbo si ni ko lọọ f’ọrọ naa to awọn ọlọpaa l’eti. Wọn n’ibi t’awọn ọlọpaa ti lọọ gbe Kayọde lo ti bẹrẹ si i bẹbẹ wi pe iṣẹ eṣu
ni, ati pe oun ko mọ bo ṣe ṣẹlẹ.


Oogun ti wọn loo fun ọmọ yii la
gbọ pe o yiwọ, ti wọn si ni ṣe ni ẹjẹ n da l’oju ara ọmọ yii, eyi gan an lo jẹ
ki mama rẹ mọ pe nnkan ti ṣẹlẹ, to si mu k’ọmọ naa jẹwọ pe ọkọ (mama) rẹ, iyẹn
Kayọde lo f’oun loyun, to si tun ṣẹ ẹ f’oun. Idi ni yii ti wọn ni mama ọmọ
naa fi pariwo sita, t’awọn araadugbo si ni ko lọọ f’ọrọ naa to awọn ọlọpaa l’eti. Wọn n’ibi t’awọn ọlọpaa ti lọọ gbe Kayọde lo ti bẹrẹ si i bẹbẹ wi pe iṣẹ eṣu
ni, ati pe oun ko mọ bo ṣe ṣẹlẹ. Olu ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun
to wa ni Eleweran, Abẹokuta la gbọ pe Kayọde wa bayii l’ẹka to n ri sọrọ lilo
awọn ọmọ n’ilokulo.


Olu ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun
to wa ni Eleweran, Abẹokuta la gbọ pe Kayọde wa bayii l’ẹka to n ri sọrọ lilo
awọn ọmọ n’ilokulo.


AARIN OLUBADAN AT'AWỌN ỌBA IBADAN DARU PATAPATA

Aawọ to wa laaarin Olubadan ti
ilẹ Ibadan, Ọba Saliu Adetunji at'awọn Ọba ilu Ibadan tun ti gba ọna mi in yọ. Ọjọbọ tii ṣe ọjọ kẹfa oṣu keji
ọdun yii ni Olubadan fi atẹjade kan sita, ninu eyi to ti sọ pe n ṣe loun ko ba
le awọn Ọba mọkalelogun kuro nilẹ Ibadan, ti oun ba tẹle ohun ti ọpọ ọmọ ilẹ
Ibadan n sọ. Amọ ọkan lara awọn Ọba
mọkalelogun, Lekan Balogun to ba BBC Yoruba sọrọ ṣalaye pe, isọkusọ gbaa ni
Olubadan n sọ, ko si si ẹni to dan iru rẹ wo ri. Ọba Balogun ni Olubadan ko
lagbara bii ti wulẹ ko mọ, lati le awọn Ọba Ibadan kuro nilẹ Ibadan. Balogun ni o ti le logoji ọdun
ti oun ti wa lori oye niluu Ibadan, bẹẹ ni oun ko ti ri Olubadan to dan iru rẹ
wo ri. ''Lati ọdun 1863 lawọn baba nla
temi temi ti wa niluu Ibadan, wọn jọ tẹ Ibadan do ni, ẹba ọdan ni wọn n pe
nigba naa, nitori naa ko si ẹni to le le mi kuro ni Ibadan,'' Oloye Balogun lo
sọ bẹẹ.


Ọba Balogun ni Olubadan ko
lagbara bii ti wulẹ ko mọ, lati le awọn Ọba Ibadan kuro nilẹ Ibadan. Balogun ni o ti le logoji ọdun
ti oun ti wa lori oye niluu Ibadan, bẹẹ ni oun ko ti ri Olubadan to dan iru rẹ
wo ri. ''Lati ọdun 1863 lawọn baba nla
temi temi ti wa niluu Ibadan, wọn jọ tẹ Ibadan do ni, ẹba ọdan ni wọn n pe
nigba naa, nitori naa ko si ẹni to le le mi kuro ni Ibadan,'' Oloye Balogun lo
sọ bẹẹ. O fikun ọrọ rẹ pe, awọn Ọba
mọkalelogun gan an lo lagbara lati yọ Olubadan nipo, Olubadan ko lagbara lati
yọ awọn Ọba ilu Ibadan. Balogun sọ di mimọ pe, awọn
eeyan kan ni wọn n ti Olubadan lati ṣe ọpọ ohun to n ṣe, kii ṣe wi pe Olubadan
fun ra rẹ gan lo n daa ṣe awọn ohun to n ṣe. O ni "danwo lo bi iya
ọkẹrẹ, ti Olubadan ba sọ pe oun fẹ le awọn Ọba mọkalelogun, a jẹ wi pe o fẹ pin
Ibadan si meji niyẹn, oun si lo maa jọba lori eyi to kere ju, ti ilẹ Ibadan ba
fi pe meji.


O fikun ọrọ rẹ pe, awọn Ọba
mọkalelogun gan an lo lagbara lati yọ Olubadan nipo, Olubadan ko lagbara lati
yọ awọn Ọba ilu Ibadan. Balogun sọ di mimọ pe, awọn
eeyan kan ni wọn n ti Olubadan lati ṣe ọpọ ohun to n ṣe, kii ṣe wi pe Olubadan
fun ra rẹ gan lo n daa ṣe awọn ohun to n ṣe. O ni "danwo lo bi iya
ọkẹrẹ, ti Olubadan ba sọ pe oun fẹ le awọn Ọba mọkalelogun, a jẹ wi pe o fẹ pin
Ibadan si meji niyẹn, oun si lo maa jọba lori eyi to kere ju, ti ilẹ Ibadan ba
fi pe meji. Olubadan sọ ninu atẹjade to fi
sita l'Ọjọbọ pe, awọn Ọba mọkalelogun yaju si itẹ oye Olubadan, ninu lẹta ti
wọn kọ ranṣẹ si oun lọjọ kẹtadinlọgbọn oṣu kinni ọdun. Ṣugbọn Oloye Lekan Balogun ni
ko si ohun to buru kankan ninu iwe tawọn fi ṣọwọ si Olubadan, o ni awọn kan pe
akiyesi rẹ si awọn nnkan kan to ṣe, ti ko dara ni. Lati: BBC


Olubadan sọ ninu atẹjade to fi
sita l'Ọjọbọ pe, awọn Ọba mọkalelogun yaju si itẹ oye Olubadan, ninu lẹta ti
wọn kọ ranṣẹ si oun lọjọ kẹtadinlọgbọn oṣu kinni ọdun. Ṣugbọn Oloye Lekan Balogun ni
ko si ohun to buru kankan ninu iwe tawọn fi ṣọwọ si Olubadan, o ni awọn kan pe
akiyesi rẹ si awọn nnkan kan to ṣe, ti ko dara ni. Lati: BBC


O TAN O! DAPỌ ABIỌDUN GBA ADE L’ORI ỌBA MARUNDINLỌGỌRIN N’IPINLẸ OGUN

Bi ẹ ṣe n ka iroyin yii, Gomina
ipinlẹ Ogun, Ọmọọba Dapọ Abiọdun ti sọ pe k’awọn ọba marundinlọgọrin (75) ti
Gomina anaa n’ipinlẹ naa, iyẹn Ibikunle Amosun lọọ gbe ade wọn pamọ, tori pe
ipo ọba ko tọ si eyikeyi ninu wọn.

F’awọn to ba mọ bi nnkan ṣe n
lọ si i, bo ṣe ku diẹ ki iṣakoso Sẹnetọ Ibikunle Amosun d’opin gẹgẹ bi i Gomina
lo sọ awọn baalẹ ti ko din l’aadọta at’awọn oloye kọọkan di ọba ojiji, to si ni
ki gbogbo wọn lọ maa palẹmọ fun iwuye wọn, ṣugbọn ti wọn ko ri i ṣe n’igba naa.

Ni bayii, lẹyin igbimọ ti
Gomina Abiọdun gbe kalẹ lati ṣe iwadii b’awọn baalẹ naa ṣe di ọba ojiji, ni
olori ọba ilẹ Yewa lapapọ, iyẹn Olu-Ilaro, Ọba Kẹhinde Olugbenle sọ pe ọna ti
ko b’ofin mu ni wọn fi sọ awọn eeyan naa di ọba, ati pe pupọ wọn ni ko lẹtọ si
ipo naa.

Eyi lo fa a ti Gomina Abiọdun fi paṣẹ pe k’awọn to
ti n pe ara wọn l’ọba lọọ gbe ade wọn pamọ, ati pe k’awọn baalẹ ti wọn di ọba
ojiji yii naa pada si ipo ti wọn wa tẹlẹ.


ỌJÀ LÁFẸ́NWÁ JÓNÁ DI EÉRÚ, Ẹ GBỌ́ NNKAN TI IGBÁKEJÌ GÓMÌNÀ ÌPÍNLẸ̀ ÒGÙN SỌ

Ijọba ipinlẹ Ogun ti ba gbogbo awọn ọlọja ti ọn padanu dukia at'awọn ọja wọn s'inu ijamba to ṣẹlẹ laipẹ yii kẹdun, to si ṣeleri fun wọn pe ijọba yoo ran wọn lọwọ bi asiko ba to.

N'igba to n gba ẹnu Gomina ipinlẹ naa, Ọmọọba Dapọ ABiọdun sọrọ, igbakeji rẹ, Onimọ-ẹrọ Nọimọt Salakọ-Oyedele n'ibi abẹwo to ṣe lọ s'ibi ijamba inaa to wa ni ọja Origbẹgi ni oju irin reluwa to wa ni Lafẹnwa n'iluu Abẹokuta, o sọ pe ẹdun ọkan n'iṣẹlẹ naa jẹ f'oun.

Igbakeji Gomina yii sọ pe igbesẹ ti yoo jẹ k'awọn ọlọja naa tete pada s'idi ọja wọn n'ijọba yoo gbe e, ti onikaluku wọn yoo si rẹrin nitori pe alaafia araalu lo jẹ ijọba yii l'ogun pupọ.

N'igba to fi awọn iṣẹlẹ ijamba ina to n waye kaakiri lasiko yii ṣe apẹẹrẹ, O rọ gbogbo awọn araalu wi pe ki wọn ṣọra f'awọn nnkan to le fa ijamba ina to n fi dukia ṣofo danu l'asiko yii, nitori pe ibanujẹ lo maa n jẹ lati padanu dukia tabi ẹmi awọn eeyan.


ETO ẸKỌ IGBALODE JẸ IJỌBA IPINLẸ OGUN L’OGUN GIDI – SALAKỌ-OYEDELE

Igbakeji Gomina ipinlẹ Ogun,
Onimọ-ẹrọ Nọimọt Salakọ-Oyedele ti fi da gbogbo awọn ọmọ ati olugbe ipinlẹ naa
l’oju wi pe eto ẹkọ igbalode lo jẹ ijọba wọn l’ogun, to si l’ojoojumọ l’awọn n
ṣiṣẹ takuntakun lati ri i pe eto ẹkọ ipinlẹ naa ba ti igbalode agbaye mu.

Salakọ-Oyedele lo f’idi ọrọ naa
mulẹ lasiko to n gba ẹgbẹ awọn akẹkọọjade ti ẹka ikẹkọọ imọ-ẹrọ (Faculty of Engineering Alumni Association) ni fasiiti ilu Eko, UNILAG l’alejo laipẹ yii n’ilu
Abẹokuta.

Nibẹ lo si ti sọ pe gbogbo ọmọ
ati olugbe ipinlẹ naa ni yoo jẹ ninu anfaani eto ẹkọ tuntun yii lai ni i fi
igba kan bo ọkan ninu

O ni eyii lo mu k’awọn bẹrẹ si
i tun gbogbo awọn ile ẹkọ ti wọn ti fẹ ẹ d’ẹnu kọlẹ tan kaakiri ipinlẹ ṣe,
nitori pe agbegbe to ba dun un wo lo le mu k’oriya wa f’awọn akẹkọọ at’awọn
olukọni.

Bẹẹ lo tun sọ pe awọn ti wa
lori igbesẹ lati ri i pe awọn olukọni naa bẹrẹ si i gb’adun, nitori pe inu
olukọni ti ko ba dun ko le jẹ ko ṣe awọn nnkan to tọ l’asiko.


EYI NI BI WỌN TUN ṢE FẸ Ẹ BA TI TINUBU JẸ L'ỌDỌ BUHARI

Aṣiwaju ẹgbẹ oṣelu APC l'orilẹ-ede Naijiria, Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu ti pariwo sita pe ayederu iroyin l'awọn eeyan n gbe kaakiri n'ipa oun lati tako ijọba Aarẹ Muhammadu Buhari, ati pe oun mọ pe awọn ọta oun lo wa n'idi ayederu iroyin naa. Ẹ ṣọra fun iroyin ofege, emi o
pe aarẹ Muhammadu Buhari ni alakatakiti ẹsin, eekan ninu ẹgbẹ oṣelu APC, Bola
Tinubu lo sọ bẹẹ. Atẹjade kan lo lu ayelujara pa
ninu eyi to fẹsun kan Tinubu pe o ṣapejuwe Buhari bi alakati ẹsun, ẹlẹyemẹta
ati daaru daapọ lọdun 2013. Atẹjade naa tun sọ pe Tinubu ni
ti wọn ba gba Buhari laaye pẹrẹ, afaimọ ko maa pin orilẹede Naijiria, ati pe
iwa ẹlẹmyamẹya Buhari le ṣakoba fun iṣọkan fun Naijiria. Bi ẹ ko ba gbagbe Buhari dije
fun ipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu ANPP ninu idibo gbogbogbo ọdun 2003 ṣugbọn o
fidi rẹmi, nigba ti Olusegun Obasanjo ẹgbẹ oṣelu PDP wọle ibo naa. Tinubu naa dupo gomina ipinlẹ
Eko fun saa keji lọdun naa labẹ asia ẹgbẹ oṣelu AD ninu eyi to ti jawe olubori.


Atẹjade naa tun sọ pe Tinubu ni
ti wọn ba gba Buhari laaye pẹrẹ, afaimọ ko maa pin orilẹede Naijiria, ati pe
iwa ẹlẹmyamẹya Buhari le ṣakoba fun iṣọkan fun Naijiria. Bi ẹ ko ba gbagbe Buhari dije
fun ipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu ANPP ninu idibo gbogbogbo ọdun 2003 ṣugbọn o
fidi rẹmi, nigba ti Olusegun Obasanjo ẹgbẹ oṣelu PDP wọle ibo naa. Tinubu naa dupo gomina ipinlẹ
Eko fun saa keji lọdun naa labẹ asia ẹgbẹ oṣelu AD ninu eyi to ti jawe olubori. Amọ, oludamọran fun Tinubu lori
eto iroyin, Tunde Rahman sọ ninu atẹjade kan to fi sita lọjọ Ẹti pe ayederu
iroyin lawọn kan n gbe kiri. O ni awọn eeyan kan ti wọn
koriira Tinubu lo wa nibi iroyin ofege naa, bakan naa lo beere pe ki ẹnikẹni to
ba mọ ibi ti Tinubu ti sọrọ naa wi pe ko wa sọ. "Asiwaju ko le sọ iru ọrọ
bayii nipa Buhari laelae!


Amọ, oludamọran fun Tinubu lori
eto iroyin, Tunde Rahman sọ ninu atẹjade kan to fi sita lọjọ Ẹti pe ayederu
iroyin lawọn kan n gbe kiri. O ni awọn eeyan kan ti wọn
koriira Tinubu lo wa nibi iroyin ofege naa, bakan naa lo beere pe ki ẹnikẹni to
ba mọ ibi ti Tinubu ti sọrọ naa wi pe ko wa sọ. "Asiwaju ko le sọ iru ọrọ
bayii nipa Buhari laelae! Ati pe ko si ohun to le mu ki Tinubu sọ iru ọrọ yii
nitori oun ati Buhari ko si ninu ẹgbẹ oṣelu kan naa, bẹẹ ni wọn o si nija ara
wọn ninu,'' Ọgbẹni Rahman lo woye bẹẹ." O ṣalaye siwaju sii pe ko ba
tiẹ wu Tinubu gan an ki Buhari wọle ibo aarẹ ọdun 2003 nitori oun ti Obasanjo
ṣe fun ipinlẹ Eko nigba to gbẹsẹ le owo to n wolẹ lati apo ijọba apapọ.


Ati pe ko si ohun to le mu ki Tinubu sọ iru ọrọ yii
nitori oun ati Buhari ko si ninu ẹgbẹ oṣelu kan naa, bẹẹ ni wọn o si nija ara
wọn ninu,'' Ọgbẹni Rahman lo woye bẹẹ." O ṣalaye siwaju sii pe ko ba
tiẹ wu Tinubu gan an ki Buhari wọle ibo aarẹ ọdun 2003 nitori oun ti Obasanjo
ṣe fun ipinlẹ Eko nigba to gbẹsẹ le owo to n wolẹ lati apo ijọba apapọ.


BỌMBU GBINA L'ADO EKITI

Ṣe l’ọrọ di boolọ o yago l’ọna
laarọ oni n’igba ti wọn ni ado oloro ti wọn fi n pa ina ado oloro bu gbamu n’ilu
Ado Ekiti ti i ṣe olu-ilu ipinlẹ Ekiti. Kọmiṣana Ọlọpaa ipinlẹ naa,
Ọgbẹni Asuquo Amba sọ fun BBC Yoruba pe lootọ ni ibugbamu kan waye ṣugbọn awọn
ko le sọ pato ohun ti o jẹ. Ṣugbọn Ikechukwu sọ wi pe awọn
ni awọn ado oloro kan ti wọn fi n pa ina ibugbamu ado oloro ninu ile ti wọn n
ko nkan pamọ si. Iṣẹlẹ naa waye ni adugbo kan to
wa ni agbegbe ile ijọba atij ti ipinlẹ Ekiti ni olu ilu ipinlẹ naa, Ado Ekiti. Ṣe ni wọn gbọ gbamu lowurọ oni
ṣugbọn ko si ẹni kankan to fara pa tabi ba iṣẹlẹ naa rin bi o til jẹ wi pe o pa
ile ti wọn n ko nkan pamọ si lara. Ọgbẹni Ikechukwu ni ikọ awọn ti
n ṣiṣẹ pọ lọwọ lọwọ pẹlu kọmisana lati mọ ohun to ṣẹlẹ gangan ati lati mu u
rọlẹ.


BỌMBU GBINA L'ADO EKITI

Iṣẹlẹ naa waye ni adugbo kan to
wa ni agbegbe ile ijọba atij ti ipinlẹ Ekiti ni olu ilu ipinlẹ naa, Ado Ekiti. Ṣe ni wọn gbọ gbamu lowurọ oni
ṣugbọn ko si ẹni kankan to fara pa tabi ba iṣẹlẹ naa rin bi o til jẹ wi pe o pa
ile ti wọn n ko nkan pamọ si lara. Ọgbẹni Ikechukwu ni ikọ awọn ti
n ṣiṣẹ pọ lọwọ lọwọ pẹlu kọmisana lati mọ ohun to ṣẹlẹ gangan ati lati mu u
rọlẹ. Kọmiṣana Ọlọpaa ipinlẹ Ekiti ni
orukọ ti awọn pe nkan ibugbamu yii ni ede to lee ye ara ilu ni awọn pe e yẹn
ṣugbọn awọn akọṣẹmọṣẹ ti n ṣe iṣẹ wọn tori naa ki awọn ara ilu ma bẹru. A o maa mu ẹkunrẹrẹ iroyin naa
wa fun un yin bo ba ṣe n lọ. Lati: BBC


BỌMBU GBINA L'ADO EKITI

Kọmiṣana Ọlọpaa ipinlẹ Ekiti ni
orukọ ti awọn pe nkan ibugbamu yii ni ede to lee ye ara ilu ni awọn pe e yẹn
ṣugbọn awọn akọṣẹmọṣẹ ti n ṣe iṣẹ wọn tori naa ki awọn ara ilu ma bẹru. A o maa mu ẹkunrẹrẹ iroyin naa
wa fun un yin bo ba ṣe n lọ. Lati: BBC


Ko si ọrọ meji
to n ja rain-rain nilẹ kaakiri orilẹ-ede Naijiria
l’asiko yii bi ko ṣe ti ọdọmọkunrin
kan ti wọn lo o lu awọn eeyan to to ẹgbẹrun mẹwaa ni jibiti owo ti ko din
ni biliọnu mẹsan an (N9b) naira, ti wọn si
lo n gbero lati na papa bora pẹlu owo olowo. Ọsẹ to kọja yii
la gbọ pe aṣiri ọdọmọkunrin
naa ti wọn pe orukọ rẹ ni Nwabuba Victor Ifeanyi, ti wọn ni ẹka ikẹkọọ Chemistry lo wa
ni fasiti ti wọn ti n kọ nipa iṣẹ agbẹ ati ọgbin,
iyẹn FUNAAB n’ilu Abẹokuta,
ati pe ipele to gbẹyin, iyẹn 400level lo wa tu s’awọn eeyan l’ọwọ l’asiko ti wọn
lo n di ẹru rẹ lati salọ s’ilu Dubai ni orilẹ-ede Egypt. Gẹgẹ
bi a ṣe gbọ, wọn ni ọdun to kọja ni Victor bẹrẹ ifowo-dokoowo ori ayelujara ti wọn
n pe ni Forex Trading, ti wọn si l’awọn
to lowo lowo daadaa ni wọn n fowo si i lati d’okoowo pẹlu e.

A gbọ
pe ida ogun (20%) ni Victor maa n fun
awọn to ba k’owo si ileese rẹ lori ayelujara to pe ni Vickson Enterprise l’eyin ọsẹ meji, ti inu wọn yoo si dun un. Eyi
gan an ni wọn lo o jẹ k’awọn to mo eto yii bẹrẹ si i pe awọn ọrẹ rẹ at’awọn ebi wọn lati fi
owo wọn si i, k’awọn naa le jẹ ninu anfaani naa. Wọn ni
awọn bi ojogbọn, oluko, akekoo at’awọn eeyan n’ile eko fasiti FUNAAB ati
jakejado ni wọn ko owo si i, ti wọn si n gba owo naa bo ṣe ye, ti a si gbọ pe awọn
ti ko din ni egberun mewaa eeyan ni wọn n f’owo wọn d’okoowo pẹlu Victor. Ṣe ni wọn
ni nnkan ko lo gẹgẹ bo ṣe ye ko lo ni nnkan bi ọsẹ meta s’eyin, ti wọn si l’awọn
to n f’owo d’okoowo ko ri owo gba mo, ti wọn si l’awọn eeyan bẹrẹ si i beere l’ọwọ
ara wọn pe ki lo le sele, sugbọn ti wọn ko r’ẹni da wọn
lohun.


Eyi
gan an ni wọn lo o jẹ k’awọn to mo eto yii bẹrẹ si i pe awọn ọrẹ rẹ at’awọn ebi wọn lati fi
owo wọn si i, k’awọn naa le jẹ ninu anfaani naa. Wọn ni
awọn bi ojogbọn, oluko, akekoo at’awọn eeyan n’ile eko fasiti FUNAAB ati
jakejado ni wọn ko owo si i, ti wọn si n gba owo naa bo ṣe ye, ti a si gbọ pe awọn
ti ko din ni egberun mewaa eeyan ni wọn n f’owo wọn d’okoowo pẹlu Victor. Ṣe ni wọn
ni nnkan ko lo gẹgẹ bo ṣe ye ko lo ni nnkan bi ọsẹ meta s’eyin, ti wọn si l’awọn
to n f’owo d’okoowo ko ri owo gba mo, ti wọn si l’awọn eeyan bẹrẹ si i beere l’ọwọ
ara wọn pe ki lo le sele, sugbọn ti wọn ko r’ẹni da wọn
lohun. Gbogbọ
igba la gbọ pe wọn maa n pe Victor lori foonu lati beere idi ti ko fi san owo
olowo, ti a si tun gbọ pe ṣe l’awọn ti wọn gbiyanju lati fi opin si okoowo naa
ko ri owo wọn gba pada. Wọn ni
n’igba t’awọn eeyan ko gburo Victor lo jẹ ki wọn gbera lọ ọ ba a
n’ile ẹ l’ọjọ Wesidee ọsẹ to kọja yii, ti wọn si
ri i pe o ti di gbọgbọ ẹru rẹ lati na papa bora, eyi lo mu ki wọn bẹrẹ si i f’inibu
luu, ti wọn si wo o lo teṣan ọlọpaa to
wa ni Eleweran lati fi to ọga ọlọpaa
leti. AWIKONKO
gbọ pe Victor ti pari idanwo aṣekagba rẹ, ti wọn si lo n
duro lati pari idanrawo, iyẹn Project ẹ, ṣugbọn ti wọn ni gbọgbọ erongba rẹ ni lati fi owo rin in, ko
le ri owo olowo gbe salọ lo n wa.


Gbogbọ
igba la gbọ pe wọn maa n pe Victor lori foonu lati beere idi ti ko fi san owo
olowo, ti a si tun gbọ pe ṣe l’awọn ti wọn gbiyanju lati fi opin si okoowo naa
ko ri owo wọn gba pada. Wọn ni
n’igba t’awọn eeyan ko gburo Victor lo jẹ ki wọn gbera lọ ọ ba a
n’ile ẹ l’ọjọ Wesidee ọsẹ to kọja yii, ti wọn si
ri i pe o ti di gbọgbọ ẹru rẹ lati na papa bora, eyi lo mu ki wọn bẹrẹ si i f’inibu
luu, ti wọn si wo o lo teṣan ọlọpaa to
wa ni Eleweran lati fi to ọga ọlọpaa
leti. AWIKONKO
gbọ pe Victor ti pari idanwo aṣekagba rẹ, ti wọn si lo n
duro lati pari idanrawo, iyẹn Project ẹ, ṣugbọn ti wọn ni gbọgbọ erongba rẹ ni lati fi owo rin in, ko
le ri owo olowo gbe salọ lo n wa. Gbogbo
akitiyan lati ba Abimbọla Oyeyẹmi sọrọ lori
iṣẹlẹ naa lo ja si pabo titi d’asiko ta a ṣ’akojọpọ
iroyin yii tan.


Gbogbo
akitiyan lati ba Abimbọla Oyeyẹmi sọrọ lori
iṣẹlẹ naa lo ja si pabo titi d’asiko ta a ṣ’akojọpọ
iroyin yii tan.


ỌRỌ PESIJẸ! BAALE ILE KU S'ORI AṢẸWO L'OTẸẸLI

Ọpọ awọn to gbọ nipa iroyin iku
baale ile kan ti a ko ti i mọ orukọ rẹ titi ta a fi kọ iroyin yii tan, ẹni ti
wọn lo o ku s'ori ọdọmọbinrin aṣẹwo kan ni wọn n sọ pe ohun to mọ ọn jẹ naa lo
ran an lọ s'ọrun apandodo, ati pe ibi to gba wa sile aye naa lo tun gba pada.

Gẹgẹ bi iroyin to tẹ wa lọwọ ṣe
sọ, wọn ni baale ile naa ni aisan kan lara, ti wọn si lojoojumọ lo maa n lo
oogun, ati pe awọn dọkitọ ti sọ fun un pe ko rọra maa ṣiṣẹ agbara.

Ile igbafẹ kan ti a f’orukọ bo
l’aṣiri to wa n’ipinlẹ Akwa-Ibom la gbọ pe iṣẹlẹ naa ti waye laaarọ onii. Wọn
ni ọrẹ gendebinrin alaṣẹwo yii ti wọn pe orukọ ẹ ni Precious lo jẹ k’oun ati
baal ile naa mọ ara wọn.

Ko pẹ ti wọn sọ pe Precious ati
baale ile naa ni ibalopọ gbigbona tan ni wọn gbagbe sun lọ, ko si pẹ ti wọn ni
Precioius fi dide lati wa onibara mi in lọ, ti wọn si lo o ji ọkunrin lati gba
owo iṣẹ to ṣe, ṣugbọn ti wọn ni ko ji i.

L’oju ẹsẹ ni wọn lo o ti pariwo
sita pe k’awọn eeyan to wa ni otẹẹli naa gba oun nitori pe ẹni t’awọn jọ ni
ibalopọ ti dagbere f’aye. N’igba ti wọn fi maa wo baagi ọkunrin naa, awọn oogun
oriṣiriṣi to fi n t’ọju ara rẹ la gbọ pe wọn ba n’ibẹ.


O MA ṢE O! AṢITA IBỌN BA ỌMỌ IKOKO NI PORT HARCOURT

Bi ki i ba a ṣe ọpẹlọpẹ Ọlọrun to ko ọmọdekunrin kekere jojolo kan ti a ko ti i mọ orukọ rẹ titi d'asiko ta a kọ iroyin yii tan ni, bo ya ki ba ti jẹ ipe Ọlọrun.

Ọta Ibọn naa

Ọmọdekunrin jojolo naa ti ọjọ ori ẹ ko ti i ju oṣu mẹsan an lọ naa la gbọ pe aṣita ibọn ba n'ikun l'adugbo kan ti wọn pe ni Mkpogu, Trans Amadi, Portharcourt ni alẹ ijẹta  tii ṣe Tọsidee.


GOMINA MAKINDE DA OLUKỌ MẸTALA DURO LẸNU IṢẸ LỌJỌ KAN ṢOṢO

Gomina Ṣeyi Makinde t'ipinlẹ Ọyọ ti paṣẹ pe k'awọn olukọnu ti ko din ni mẹtala lọọ jokoo sile titi d'igba ti inu oun yoo fi rọ lori ẹsun jibiti owo ti wọn fi kan wọn.

Awọn olukọni naa la gbọ pe ile-ẹkọ alakọọbẹrẹni wọn wa.

Alaga ẹgbẹ ajọ to n ri sọrọ eto ẹkọ, iyen Universal Basic Education Board (UBEB), Ọmọwe Nureni
Adeniran, la gbọ pe Gomina Makinde lo fun l'aṣẹ lati ja iwe lọọ gbe ile ẹ f'awọn eeyan naa.

AWIKONKO gbọ pe ṣe l'awọn olukọni naa n gba owo aitọ l'ọwọ awọn akẹkọọ, eyi ti wọn ni ko ba ofin ilana eto-ẹkọ mu. A tun gbọ pe ijọba ti gbe wọn kuro l'awọn ile-ẹkọ ti wọn ti n hu awọn iwa buruku yii, ṣugbọn ti wọn taku sibẹ.

Eyi lo mu ki ijọba gbe igbesẹ naa, ti wọn si ni dandan ni ki wọn lọọ kawọ pọyin rojọ niwaju igbimọ tijọba yan, ki wọn to le pada s'ẹnu iṣẹ wọn.


KASNATY, GBAJUMỌ SỌRỌSỌRỌ N Ṣ'AYẸYẸ ỌJỌ RẸ LONII

Gbogbo agboole pedepede ati sọrọsọrọ kaakiri orilẹ-ede Naijiria ati agbaye ni wọn n ṣ'ayẹyẹ ọjọ ibi Ọgbẹni Kọlawọle Atanda Adejojo t'ọpọ mọ si Kasnaty Sugar loni-in ti i ṣe ọjọ kọkanla, oṣu keji. Bi wọn ba n sọ nipa awọn sọrọsọrọ ori redio ati tẹlifiṣan ti aye n gba tiẹ daadaa loni-in, ọkan pataki ni Kasnaty Elele jẹ, ti ki i si i ṣaimọ f'oloko, paapaa f'awọn ololufẹ amuludun. Lati ọsẹ bi i meloo kan sẹyin la gbọ pe awọn ololufẹ ọkunrin naa ti n fi atẹjiṣẹ ikini ranṣẹ si Kasnaty fun ipalẹmọ, ṣugbọn ni kete ti aago mejila oru oni yii lu, la gbọ pe atẹjiṣẹ ti n pe ara wọn ran n'iṣẹ loriṣiriṣi. Ọkunrin to saba maa n ja ẹja tutu ni gbogbo igba to ba ti n pari eto rẹ lori redio ati tẹlifiṣan naa ni wọn loo ti di ọkan lara awọn ọga agba n'ile-iṣẹ redio Splash to wa n'ilu Abẹokuta bayii. Bi ẹ ba fẹẹ ki Kasnaty fun ayẹyẹ ọjọ ibi ẹ, nọmba ẹ ni ki ẹ fi atẹjiṣẹ ranṣẹ si i, 08032312479

Play

-2:11

Mute

Additional visual settings

Click to enlarge

Sharing and reporting options

Aremo Baba

7 hrs ·

Happy Birthday to one of the GREATEST OAP in Ogun State, Kolawole Atanda Adejojo

Sonde Olukayode to Kolawole Atanda Adejojo

5 mins ·

Happy birthday Kas, llnp...

Like

CommentShare

Comments

Write a comment...

DaHunter Idris AyomiPlenty WflekanFundz to Kolawole Atanda Adejojo

9 mins ·

Age with grace my favourite radio presenter

Like

CommentShare

Comments

Write a comment...

Otunba Adeyiga Ifeoluwa to Kolawole Atanda Adejojo

9 mins ·

Happy Birthday to You Bro.. Age with Grace ...Bawassy Travels & Tours..🌍✈🇦🇪

Like

CommentShare

Comments

Write a comment...

Okechukwu Lazarus to Kolawole Atanda Adejojo

14 mins ·

Happy birthday wish you many more years ahead

Like

CommentShare

Comments

Write a comment...

See 9 more posts

Salami Adedeji is with Kolawole Atanda Adejojo. 1 hr ·

22

Like

CommentShare

Comments

Write a comment...

Salami Adedeji is with Kolawole Atanda Adejojo.


Ọkunrin to saba maa n ja ẹja tutu ni gbogbo igba to ba ti n pari eto rẹ lori redio ati tẹlifiṣan naa ni wọn loo ti di ọkan lara awọn ọga agba n'ile-iṣẹ redio Splash to wa n'ilu Abẹokuta bayii. Bi ẹ ba fẹẹ ki Kasnaty fun ayẹyẹ ọjọ ibi ẹ, nọmba ẹ ni ki ẹ fi atẹjiṣẹ ranṣẹ si i, 08032312479

Play

-2:11

Mute

Additional visual settings

Click to enlarge

Sharing and reporting options

Aremo Baba

7 hrs ·

Happy Birthday to one of the GREATEST OAP in Ogun State, Kolawole Atanda Adejojo

Sonde Olukayode to Kolawole Atanda Adejojo

5 mins ·

Happy birthday Kas, llnp...

Like

CommentShare

Comments

Write a comment...

DaHunter Idris AyomiPlenty WflekanFundz to Kolawole Atanda Adejojo

9 mins ·

Age with grace my favourite radio presenter

Like

CommentShare

Comments

Write a comment...

Otunba Adeyiga Ifeoluwa to Kolawole Atanda Adejojo

9 mins ·

Happy Birthday to You Bro.. Age with Grace ...Bawassy Travels & Tours..🌍✈🇦🇪

Like

CommentShare

Comments

Write a comment...

Okechukwu Lazarus to Kolawole Atanda Adejojo

14 mins ·

Happy birthday wish you many more years ahead

Like

CommentShare

Comments

Write a comment...

See 9 more posts

Salami Adedeji is with Kolawole Atanda Adejojo. 1 hr ·

22

Like

CommentShare

Comments

Write a comment...

Salami Adedeji is with Kolawole Atanda Adejojo. 1 hr ·

Like

CommentShare

Comments

Write a comment...

Salami Adedeji is with Kolawole Atanda Adejojo. 1 hr ·

Like

CommentShare

Comments

Write a comment...

Destiny Wale Kadara is with Kolawole Atanda Adejojo and 4 others. 1 hr ·

NO TIME TO CHECK TIME, LET'S REJOICE WITH THE CELEBRANTS, KOLAWOLE ADEJOJO(KASNATY) & SESAN AKINPELU(CHELSEA BOBO).


1 hr ·

Like

CommentShare

Comments

Write a comment...

Salami Adedeji is with Kolawole Atanda Adejojo. 1 hr ·

Like

CommentShare

Comments

Write a comment...

Destiny Wale Kadara is with Kolawole Atanda Adejojo and 4 others. 1 hr ·

NO TIME TO CHECK TIME, LET'S REJOICE WITH THE CELEBRANTS, KOLAWOLE ADEJOJO(KASNATY) & SESAN AKINPELU(CHELSEA BOBO). @kasnatysugar , @chelseaboboakinpelu

Play

-0:59

Additional Visual Settings

Click to enlarge

Mute

33

3 Shares

Like

Comment
Share

Comments

Write a comment...

Adeniji Omobolaji Amadex is with Kolawole Atanda Adejojo. 2 hrs ·

Happy birthday to you my good brother, Mr sugar.......Bombom...yiooooodabi alaaaaaaaa,to nba fosomi.......enjoy your day my brother❤❤❤❤

2222

10 Comments

Like

Comment

Comments

View 5 more comments

Abisola Kafilat

Hide or report this

Like

 · Reply
 · 1h

Alabede Isa Orin Happy birthday sugar

Hide or report this

Like

 · Reply
 · 56m

Yeye Abosede Faleti Omoniyi Happy birthday kasty, may God bless your new age

Hide or report this

Like

 · Reply
 · 54m

Adejoke Sherifat Shotayo Happy birthday brother long life and prosperity

Hide or report this

Like

 · Reply
 · 21m

Write a comment...

Destiny Wale Kadara is with Kolawole Atanda Adejojo and 10 others. 2 hrs ·

KOLAWOLE ATANDA ADEJOJO(KASNATY), IT'S YOUR DAY, MAY YOU CONTINUE TO REJOICE & CELEBRATE MORE YEARS ON EARTH.


@kasnatysugar , @chelseaboboakinpelu

Play

-0:59

Additional Visual Settings

Click to enlarge

Mute

33

3 Shares

Like

Comment
Share

Comments

Write a comment...

Adeniji Omobolaji Amadex is with Kolawole Atanda Adejojo. 2 hrs ·

Happy birthday to you my good brother, Mr sugar.......Bombom...yiooooodabi alaaaaaaaa,to nba fosomi.......enjoy your day my brother❤❤❤❤

2222

10 Comments

Like

Comment

Comments

View 5 more comments

Abisola Kafilat

Hide or report this

Like

 · Reply
 · 1h

Alabede Isa Orin Happy birthday sugar

Hide or report this

Like

 · Reply
 · 56m

Yeye Abosede Faleti Omoniyi Happy birthday kasty, may God bless your new age

Hide or report this

Like

 · Reply
 · 54m

Adejoke Sherifat Shotayo Happy birthday brother long life and prosperity

Hide or report this

Like

 · Reply
 · 21m

Write a comment...

Destiny Wale Kadara is with Kolawole Atanda Adejojo and 10 others. 2 hrs ·

KOLAWOLE ATANDA ADEJOJO(KASNATY), IT'S YOUR DAY, MAY YOU CONTINUE TO REJOICE & CELEBRATE MORE YEARS ON EARTH. HAPPY BIRTHDAY KASNATY. @kasnatysugar

Play

-0:57

Additional Visual Settings

Click to enlarge

Mute

99

5 Comments2 Shares

Like

CommentShare

Comments

View 1 more comment

King Principal Holuwaseyifunmi Sodeke Age with grace bro

1

Hide or report this

Like

 · Reply
 · 2h

Sanitarian Akinolá Olúwarantimi Hbd bro

1

Hide or report this

Like

 · Reply
 · 1h

Itz Iwalewa Happy birthday to Mr suuuuugarrrr

1

Hide or report this

Like

 · Reply
 · 25m

Caroline Mojisola Dixon

Hide or report this

1

Like

 · Reply
 · 19m


HAPPY BIRTHDAY KASNATY. @kasnatysugar

Play

-0:57

Additional Visual Settings

Click to enlarge

Mute

99

5 Comments2 Shares

Like

CommentShare

Comments

View 1 more comment

King Principal Holuwaseyifunmi Sodeke Age with grace bro

1

Hide or report this

Like

 · Reply
 · 2h

Sanitarian Akinolá Olúwarantimi Hbd bro

1

Hide or report this

Like

 · Reply
 · 1h

Itz Iwalewa Happy birthday to Mr suuuuugarrrr

1

Hide or report this

Like

 · Reply
 · 25m

Caroline Mojisola Dixon

Hide or report this

1

Like

 · Reply
 · 19m


ATIJẸ LO LE ỌPỌLỌPỌ DE IDI IṢẸ SỌRỌSỌRỌ - ABASS ADEFULU

Bi wọn ba n darukọ awọn ti iṣẹ redio ati tẹlifiṣan ye
yekeyeke, ọkan pataki ninu wọn ni Abass Adefulu jẹ, tori pe yatọ si wi pe o lọọ
kẹkọọ gboye n’ile-ẹkọ giga, o tun kẹkọọ yọranti l’ọdọ awọn agba ọjẹ n’idi iṣẹ
naa, eyi to mu ko da yatọ l’aaarin awọn akẹgbẹ rẹ. Ẹka ikẹkọọ eto ikansira-ẹni ati igbohunsafẹfẹ (Mass Communications)
n’ile-ẹkọ gbogboniṣẹ ti Moshood Abiola to wa n’ilu Abẹokuta ni Abass Adefulu ti
kẹkọọ gboye, ko too di pe o tun gba ọdọ ogbontarigi sọrọsọrọ nni, Oloye Yẹmi
Ṣonde t’ọpọ mọ si Jigan Akala lọ lati tubọ ni imọ ni kikun si i.

Laipẹ yii ni Abass Adefulu ṣe ifọrọwerọ pẹlu awọn
oniroyin kan, eyi to fi ranṣẹ si AWIKONKO, ninu ifọrọwerọ naa lo ti jẹ ko di
mimọ pe ọpọ awọn sọrọsọrọ ori redio
ati tẹlifiṣan l’asiko yii lo jẹ pe
atijẹ lo sun wọn debẹ, nitori pe iṣẹ naa ko ye wọn yekeyekeye. O ni ọpọ ninu wọn lo jẹ pe ki aye le mọ ọn lo ṣe n pe ara
rẹ ni pedepede, ki i ṣe tori ipa to fẹẹ ko n’igbesi aye awọn araalu, ati
idagbasoke to fẹ ẹ mu ba agbegbe ẹ.

Abass Adefulu t’awọn ololufẹ ẹ tun n pe ni Artunbi
Pedepede sọ pe asawọ to pọ l’agboole sọrọsọrọ lo jẹ k’awọn kan maa f’oju
tẹmbẹlu wọn, ṣugbọn to ni awọn ti iṣẹ naa ye l’awọn ololufẹ wọn mọ, ti wọn si
mọ oṣuwọn t’onikaluku gbe. Lara awọn ileeṣẹ redio ti Artunbi to bẹrẹ iṣẹ yii l’ọdun
2005 ti ṣ’eto daadaa ni OGBC (AM ati FM), Paramount FM, Smash FM, Roots FM to
wa n’ilu Abẹokuta; Faaji FM, Radio Lagos, Choice FM to wa l’Ekoo ati RayPower
FM to wa n’ilu Ibadan. Yatọ si eyii, redio kan ti ina rẹ ṣẹṣẹ n jo daadaa n’ilu
Abẹokuta bayii, iyẹn Splash FM ni Artunbi Pedepede tun wa bayii, to ti n ṣ’eto. Ilu Ibadan ni redio naa wa tẹlẹ ki wọn too tun ṣẹṣẹ da ẹka mi in s’ilu
Abẹokuta.


Lara awọn ileeṣẹ redio ti Artunbi to bẹrẹ iṣẹ yii l’ọdun
2005 ti ṣ’eto daadaa ni OGBC (AM ati FM), Paramount FM, Smash FM, Roots FM to
wa n’ilu Abẹokuta; Faaji FM, Radio Lagos, Choice FM to wa l’Ekoo ati RayPower
FM to wa n’ilu Ibadan. Yatọ si eyii, redio kan ti ina rẹ ṣẹṣẹ n jo daadaa n’ilu
Abẹokuta bayii, iyẹn Splash FM ni Artunbi Pedepede tun wa bayii, to ti n ṣ’eto. Ilu Ibadan ni redio naa wa tẹlẹ ki wọn too tun ṣẹṣẹ da ẹka mi in s’ilu
Abẹokuta. Siwaju si i, Abass, iyẹn Baba
Ibeji ninu ọrọ rẹ sọ pe ki i ṣe ohun (voice)
gidi teeyan ba ni lo le jẹ ko ri ara rẹ gẹgẹ bi i sọrọsọrọ gidi, bi ko ṣe awọn
agbekalẹ ati iṣẹ ọpọlọ to ba ni. O ni loootọ l’awọn kan ni ohun (voice) gidi,
ṣugbọn awọn eto ti wọn n ṣe ko ba ilana eto igbohunsafẹfẹ mu rara. O si jẹ ko di mimọ pe ohun mọ
pe ileeṣẹ NBC to n ri sọrọ igbohunsafẹfẹ naa mọ awọn nnkan ti wọn le ṣe, ṣugbọn
ti ko ti i ṣe e.

Bẹẹ lo gb’awọn to n f’oju sọna
lati ṣe iṣẹ naa farabalẹ daadaa, ki wọn si gbiyanju lati tọ awọn agbaagba n’idi
iṣẹ naa lọ lati le jẹ ki wọn da duro yatọ si awọn akẹgbẹ wọn.


Siwaju si i, Abass, iyẹn Baba
Ibeji ninu ọrọ rẹ sọ pe ki i ṣe ohun (voice)
gidi teeyan ba ni lo le jẹ ko ri ara rẹ gẹgẹ bi i sọrọsọrọ gidi, bi ko ṣe awọn
agbekalẹ ati iṣẹ ọpọlọ to ba ni. O ni loootọ l’awọn kan ni ohun (voice) gidi,
ṣugbọn awọn eto ti wọn n ṣe ko ba ilana eto igbohunsafẹfẹ mu rara. O si jẹ ko di mimọ pe ohun mọ
pe ileeṣẹ NBC to n ri sọrọ igbohunsafẹfẹ naa mọ awọn nnkan ti wọn le ṣe, ṣugbọn
ti ko ti i ṣe e.

Bẹẹ lo gb’awọn to n f’oju sọna
lati ṣe iṣẹ naa farabalẹ daadaa, ki wọn si gbiyanju lati tọ awọn agbaagba n’idi
iṣẹ naa lọ lati le jẹ ki wọn da duro yatọ si awọn akẹgbẹ wọn.


BUHARI SO AGBADO MỌ IDI N'IWAJU AWỌN ỌMỌ NAIJIRIA

Kete ti Aarẹ orilẹ-ede Naijiria,
Muhammadu Buhari fesi ni idahun si ikọlu ti awọn Boko Haram ṣe si awọn
arinrin-ajo ti ko din ni ọgbọn ni ipinlẹ Borno. Ikọlu yii waye ni ilu Auno, to
jẹ opopona nla kan nipinlẹ Borno. Iroyin sọ pe 'ṣe ni awọn eeyan naa n sun lọwọ
nigba ti ọkọ duro lọna lati sinmi lawọn alakatakiti agbebọn ba dana sun wọn. Aarẹ Buhari sọ pe ikọlu to waye
nirọlẹ ana jẹ eyi to ba ni lẹru pupọ ti ko si yẹ ko o waye. O tun wa sọ pe
ijọba apapọ, ijọba ipinlẹ Borno ati gbogbo ọmọ Naijirà to fi mọ awọn ọrẹ
Naijiria lo koro oju si iṣẹlẹ naa. Aarẹ ni ijọba ko ni dẹkun
gbigbogun ti awọn alakatakiti agbebọn yii afi igba ti awọn ba bori wọn
patapata.


Aarẹ Buhari sọ pe ikọlu to waye
nirọlẹ ana jẹ eyi to ba ni lẹru pupọ ti ko si yẹ ko o waye. O tun wa sọ pe
ijọba apapọ, ijọba ipinlẹ Borno ati gbogbo ọmọ Naijirà to fi mọ awọn ọrẹ
Naijiria lo koro oju si iṣẹlẹ naa. Aarẹ ni ijọba ko ni dẹkun
gbigbogun ti awọn alakatakiti agbebọn yii afi igba ti awọn ba bori wọn
patapata. O ni ifarajin ijọba oun ṣi wa
lati da abo bo ẹmi awọn ọmọ Naijiria bẹẹ ni awọn ko si ni ṣina tabi sojo tori
awọn oniṣẹ laabi yii. Tori naa, aarẹ ni oun ba awọn
ẹbi awọn to faragba ninu iṣẹlẹ naa o si fi da wọn loju pe ijọba oun yoo
tẹsiwaju lati maa funna mọ gbogbo igbesẹ aburu awn Boko Haram awọn yoo si mu u
wa sopin. Keteti awọn ọmọ Naijiria foju
ganni eyi ni wọ́n han an mọ́ aarẹ Buhari lọwọ lori ayelujara.


O ni ifarajin ijọba oun ṣi wa
lati da abo bo ẹmi awọn ọmọ Naijiria bẹẹ ni awọn ko si ni ṣina tabi sojo tori
awọn oniṣẹ laabi yii. Tori naa, aarẹ ni oun ba awọn
ẹbi awọn to faragba ninu iṣẹlẹ naa o si fi da wọn loju pe ijọba oun yoo
tẹsiwaju lati maa funna mọ gbogbo igbesẹ aburu awn Boko Haram awọn yoo si mu u
wa sopin. Keteti awọn ọmọ Naijiria foju
ganni eyi ni wọ́n han an mọ́ aarẹ Buhari lọwọ lori ayelujara. Festus Keyamo (@alhassanixgeh)
mu wa si iranti awọn eeyan, fidio ifọrọwanilẹnuwo kan pẹlu aarẹ Muhammadu Buari
to ti wọn bi i nipa ohun ti ijọba rẹ yoo ṣe nipa abo ni Naijiria paapaa nigba
naa lọhun ti Boko Haram ṣẹṣẹ n yọju, aarẹ fi yanwọ ọrọ naa sẹyin eti ni to si
ni Boko HAram ko ja m nkankan. Biliaminu Abdul Mujeeb Olaniyi
ni tirẹ ni kii ṣe nipa bibani kẹdun ati ka maa kọ ọrọ soju opo Twitter o, bi ko
ṣe pe awọn fẹ ri akitiyan kun akitiyan ati esi gidi. Bash Mohammed oumar
(@amur_bash) fesi pe bo tilẹ jẹ pe alatilyin Buhari ni oun.


Festus Keyamo (@alhassanixgeh)
mu wa si iranti awọn eeyan, fidio ifọrọwanilẹnuwo kan pẹlu aarẹ Muhammadu Buari
to ti wọn bi i nipa ohun ti ijọba rẹ yoo ṣe nipa abo ni Naijiria paapaa nigba
naa lọhun ti Boko Haram ṣẹṣẹ n yọju, aarẹ fi yanwọ ọrọ naa sẹyin eti ni to si
ni Boko HAram ko ja m nkankan. Biliaminu Abdul Mujeeb Olaniyi
ni tirẹ ni kii ṣe nipa bibani kẹdun ati ka maa kọ ọrọ soju opo Twitter o, bi ko
ṣe pe awọn fẹ ri akitiyan kun akitiyan ati esi gidi. Bash Mohammed oumar
(@amur_bash) fesi pe bo tilẹ jẹ pe alatilyin Buhari ni oun. O ran Bashir Ahmad
si ọga rẹ pe lootọ Buhari ti ṣe ọpọlọpọ lati tun orilede ṣe "ṣugbọn ni ti
abo, o ti ja wa kulẹ. O nilo lati ja fafa". O ni ki Bashir ran an leti pe
gbogbo eyi to ṣe ati eyi ti ko ṣe ni Ọlọrun yoo bere lọwọ rẹ.


O ran Bashir Ahmad
si ọga rẹ pe lootọ Buhari ti ṣe ọpọlọpọ lati tun orilede ṣe "ṣugbọn ni ti
abo, o ti ja wa kulẹ. O nilo lati ja fafa". O ni ki Bashir ran an leti pe
gbogbo eyi to ṣe ati eyi ti ko ṣe ni Ọlọrun yoo bere lọwọ rẹ. Ẹwẹ lori ọrọ kan naa, ~Izge~⚡ (@shuaib_izge) ni oun kii ṣe alagabagebe oun ko si ni jẹ bẹẹ lailai. O ni aarẹ ana,
Goodluck loun maa da ẹbi le lori fun aile koju iṣoro abo ni ẹkun Ila oorun
Ariwa. Bẹẹ si ni o ni oun ko ni dakẹ bi Buhari gan naa ko ṣe ṣe nkankan.