Bakan naa nijọba ni ki wọn wo ile ọhun nitori iwa ifiyajẹni to n waye nibẹ. Amọ iwadi BBC Yoruba fihan pe kii se igba akọkọ niyi ti akara yoo tu sepo nipa iwa aidaa to n waye nile Ọlọrẹ nitori irufẹ isẹlẹ yii naa tun waye losu keji lọdun 2008. Ileesẹ ọlọpa yii kan naa lo se awari isẹlẹ awọn eeyan to le ni ọgọta ti wọn fi iya jẹ titi de oju iku , ti wọn si sin wọn sibẹ lai jẹ ki ọrọ naa lu sita. Iroyin naa ni se ni wọn kan nipa fun awọn eeyan ti wọn n fiya jẹ, to wa nigbekun ninu ile naa lati maa fi tipa jẹ ẹran oku awọn akẹẹgbẹ wọn to ku lasiko ifiyajẹni. Gẹgẹ bi ileesẹ ọlọpa ti salaye nigba naa, o to awọn eeyan bii mejilelaadọrun ti wọn tu silẹ nigbekun nile Ọlọrẹ naa, ti akoko ti awọn eeyan si fi wa nigbekun ninu ile ọhun si wa laarin ọjọ mẹta si ọdun meje. Bakan naa ni wọn mu awọn afurasi mọkanla lọdun naa ninu ile Ọlọrẹ, to fi mọ oludasilẹ ibudo naa, Alfa Mohammed Ọlọrẹ.


Illegal Rehab Centre: Feb 2008 ni wọ́n fẹ̀ṣùn kan Olore pé ó pa èèyàn 60 nígbèkùn

Iroyin naa ni se ni wọn kan nipa fun awọn eeyan ti wọn n fiya jẹ, to wa nigbekun ninu ile naa lati maa fi tipa jẹ ẹran oku awọn akẹẹgbẹ wọn to ku lasiko ifiyajẹni. Gẹgẹ bi ileesẹ ọlọpa ti salaye nigba naa, o to awọn eeyan bii mejilelaadọrun ti wọn tu silẹ nigbekun nile Ọlọrẹ naa, ti akoko ti awọn eeyan si fi wa nigbekun ninu ile ọhun si wa laarin ọjọ mẹta si ọdun meje. Bakan naa ni wọn mu awọn afurasi mọkanla lọdun naa ninu ile Ọlọrẹ, to fi mọ oludasilẹ ibudo naa, Alfa Mohammed Ọlọrẹ. Nigba to n salaye ohun ti wọn n se nibẹ nigba naa, Alfa Ọlọrẹ ni o ti le ni ọdun mẹjọ ti ohun ti da ibudo naa silẹ, ijiya ẹsẹ eyikeyi awọn eeyan to ba sẹ nibẹ si lee gba to igba pankẹrẹ. Kọmisana ọlọpa nipinlẹ Ọyọ nigba naa, Udom Ekpoudom salaye pe ikọ to n gbogun ti iwa idigunjale nileesẹ ọlọpaa lo lọ sile Ọlọrẹ naa, ti asiri ohun to n waye nibẹ fi tu. Amọ Alfa Ọlọrẹ wa ṣẹ lori awọn ẹsun ti wọn fi kan nigba naa.


Nigba to n salaye ohun ti wọn n se nibẹ nigba naa, Alfa Ọlọrẹ ni o ti le ni ọdun mẹjọ ti ohun ti da ibudo naa silẹ, ijiya ẹsẹ eyikeyi awọn eeyan to ba sẹ nibẹ si lee gba to igba pankẹrẹ. Kọmisana ọlọpa nipinlẹ Ọyọ nigba naa, Udom Ekpoudom salaye pe ikọ to n gbogun ti iwa idigunjale nileesẹ ọlọpaa lo lọ sile Ọlọrẹ naa, ti asiri ohun to n waye nibẹ fi tu. Amọ Alfa Ọlọrẹ wa ṣẹ lori awọn ẹsun ti wọn fi kan nigba naa.


Ibadan Airport: Ìdí rèé tí pápákọ̀ ofurufú Ibadan ṣe n dá paroparo ní gbogbo ìgbà

Ko fi bẹẹ si ilu kan ti eeyan n lọ loriẹede Naijiria ti ko ni ri ọkọ ibẹ wọ nilu Ibadan. Bo ṣe oke ọya ni bo si ṣe ilẹ Igbo tabi Hausa, ọna gbogbo ni awọn ọkọ Ibadan maa n rin. Ṣugbọn ohun iyalẹnu ni wi pe pupọ ninu awọn olugbẹ ilu naa ni ko mọ wi pe papakọ ofurufu to n bẹ nibẹ n ṣiṣẹ titi di asiko yii. Ikọ iroyin BBC Yoruba ṣe abẹwo si papakọ ofurufu naa lati fi idi ọrọ mulẹ lori bi ọwọ iṣẹ ṣe n ya si ati lilọ-bibọ awọn arinrinajo ni papakọ ofurufu naa.Bo tilẹ jẹ wi pe awọn alakoso ti o yẹ ki o ba oniroyin sọrọ ko si ni ofiisi lasiko ti a ṣe abẹwo sibẹ, oṣiṣẹ kan ti o ni ki a fi orukọ bo oun lasiri lo tu iṣu de isalẹ ikoko lori papakọ ofurufu naa. Lati bii ọdun mẹtadinlogoji sẹhin ni papakọ ofurufu naa ti wa nilu Ibadan, ṣugbọn irinajo ofurufu ko fi bẹẹ ja gara ni papakọ naa bii ti awọn ilu nla ti o ku.Titi di asiko yii, ileeṣẹ irina ofurufu to ni ọkọ baalu meji pere lo n bẹ ni papakọ naa, irinajo ti wọn si n lọ ju ni lati Ibadan si ilu Abuja. Oṣiṣẹ papakọ naa fi idi ọrọ mulẹ wi pe aigbepẹli eto ọrọ aje ni papakọ naa lo mu ki ọga agba ileeṣẹ to n ṣe akoso irina ofurufu lorilẹede Naijiria, Captain Rabiu Yadudu ṣe abẹwo si ilu Ibadan l'Ojoru lati pe fun ajọṣepọ laarin ijọba apapọ ati ijọba ipinlẹ Ọyọ lori papakọ ofurufu naa.


Ikọ iroyin BBC Yoruba ṣe abẹwo si papakọ ofurufu naa lati fi idi ọrọ mulẹ lori bi ọwọ iṣẹ ṣe n ya si ati lilọ-bibọ awọn arinrinajo ni papakọ ofurufu naa.Bo tilẹ jẹ wi pe awọn alakoso ti o yẹ ki o ba oniroyin sọrọ ko si ni ofiisi lasiko ti a ṣe abẹwo sibẹ, oṣiṣẹ kan ti o ni ki a fi orukọ bo oun lasiri lo tu iṣu de isalẹ ikoko lori papakọ ofurufu naa. Lati bii ọdun mẹtadinlogoji sẹhin ni papakọ ofurufu naa ti wa nilu Ibadan, ṣugbọn irinajo ofurufu ko fi bẹẹ ja gara ni papakọ naa bii ti awọn ilu nla ti o ku.Titi di asiko yii, ileeṣẹ irina ofurufu to ni ọkọ baalu meji pere lo n bẹ ni papakọ naa, irinajo ti wọn si n lọ ju ni lati Ibadan si ilu Abuja. Oṣiṣẹ papakọ naa fi idi ọrọ mulẹ wi pe aigbepẹli eto ọrọ aje ni papakọ naa lo mu ki ọga agba ileeṣẹ to n ṣe akoso irina ofurufu lorilẹede Naijiria, Captain Rabiu Yadudu ṣe abẹwo si ilu Ibadan l'Ojoru lati pe fun ajọṣepọ laarin ijọba apapọ ati ijọba ipinlẹ Ọyọ lori papakọ ofurufu naa. Lara awọn ohun ti Yadudu beere fun lọwọ ijọba ipinlẹ Ọyọ ni lati wa ojutu si awọn ipenija to niṣe pẹlu ala ilẹ, eto aabo ati bẹẹbẹẹ lọ.O tẹsiwaju  pe ọkan lara awọn ileeṣe to n ṣe amojuto ọkọ ofurufu nilu Eko ti fi ifẹ han lati maa bọ nilu Ibadan to si ni igbesẹ naa yoo pa kun eto ọrọ aje ipinlẹ Ọyọ.Gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọẹrọ Ṣeyi Makinde tẹwọ gba ajọṣepọ naa pẹlu alaye wi pe isọdọtun papakọ ofurufu ilẹ Ibadan yoo mu ki eto ọrọ aje gun oke agba. Oṣiṣẹ papakọ ofurufu naa ti o ba ikọ iroyin BBC Yoruba sọrọ tẹsiwaju wi pe ibi ti ijọba ipinlẹ Ọyọ ati ijọba apapọ yanju ọrọ naa si ni lati gbe igbesẹ akọkọ lori awọn arinrinajo to n lọ si irinajo mimọ nilu Mecca.Dipo ki awọn to n lọ lati ipinlẹ Ọyọ ṣẹṣẹ lọ gbera lati ilu Eko, papakọ ofurufu to n bẹ nilu Ibadan ni wọn o ti maa gbẹrẹ bayii.Bo tilẹ lẹ jẹ wi pe ẹẹkan lọdun ni irinajo naa yoo maa waye, ireti wa wi pe awọn onikarakata to n bẹ ni agbegbe naa yoo maa jẹ ere gọboi lasiko ti irinajo naa ba n waye.


Lara awọn ohun ti Yadudu beere fun lọwọ ijọba ipinlẹ Ọyọ ni lati wa ojutu si awọn ipenija to niṣe pẹlu ala ilẹ, eto aabo ati bẹẹbẹẹ lọ.O tẹsiwaju  pe ọkan lara awọn ileeṣe to n ṣe amojuto ọkọ ofurufu nilu Eko ti fi ifẹ han lati maa bọ nilu Ibadan to si ni igbesẹ naa yoo pa kun eto ọrọ aje ipinlẹ Ọyọ.Gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọẹrọ Ṣeyi Makinde tẹwọ gba ajọṣepọ naa pẹlu alaye wi pe isọdọtun papakọ ofurufu ilẹ Ibadan yoo mu ki eto ọrọ aje gun oke agba. Oṣiṣẹ papakọ ofurufu naa ti o ba ikọ iroyin BBC Yoruba sọrọ tẹsiwaju wi pe ibi ti ijọba ipinlẹ Ọyọ ati ijọba apapọ yanju ọrọ naa si ni lati gbe igbesẹ akọkọ lori awọn arinrinajo to n lọ si irinajo mimọ nilu Mecca.Dipo ki awọn to n lọ lati ipinlẹ Ọyọ ṣẹṣẹ lọ gbera lati ilu Eko, papakọ ofurufu to n bẹ nilu Ibadan ni wọn o ti maa gbẹrẹ bayii.Bo tilẹ lẹ jẹ wi pe ẹẹkan lọdun ni irinajo naa yoo maa waye, ireti wa wi pe awọn onikarakata to n bẹ ni agbegbe naa yoo maa jẹ ere gọboi lasiko ti irinajo naa ba n waye.


Seyi Makinde: Inú mi dùn láti rí àwọn ìjòyè lẹ́yìn Olúbàdàn

Yooba ni ka rin, ka pọ, yiyẹ nii yẹ ni, bẹẹ si ni apọnle ko si fun ọba to da lọ sode. Idi ree ti ori gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọ ẹrọ Seyi Makinde fi n fo fun ayọ, to si ni ori oun wu pupọ lati awọn agba ijoye ilẹ Ibadan ti wọn kọwọ rin pẹlu Olubadan ilẹ ibadan, Ọba Saliu Akanmu Adetunji, Aje Ogungunnisọ Kinni. Gomina Makinde, ẹni to woye ọrọ yii lasiko to n side ipade apero lori eto aabo to waye nilu Ibadan lọjọ Aje, wa kan saara, to si se sadankata si Olubadan ati awọn agba ijoye nilẹ Ibadanlori bi wọn se jẹ ki ogun sinmi, ti wọn si gba alaafia laaye. Awọn agba ijoye naa, ti wọn tẹle owe Yoruba to ni ọba meji kii wa ni aafin, bi o tilẹ jẹ pe ijoye lee pe mẹfa laafin, ni wọn de fila lasan ati ilẹkẹ sọrun lai de ade sori, to si jẹ pe Olubadan nikan ni ade wa lori rẹ. Ijoko Olubadan naa ati awọn ijoye rẹ to wu oju ri, to si jẹ pe oju gbogbo n wo wọn nibi ipade apero ọhun, lo mu ki gomina Makinde ni "inu mi dun lati ri awọn ijoye ti wọn kọwọ rin pẹlu Olubadan wa sibi." Ọrọ yii lo mu ki awọn eeyan bu sẹrin ayọ, ti wọn si patẹwọ, bẹẹ ni wọn n juwọ si ibi Olubadan ati awọn ijoye rẹ naa joko si.


Awọn agba ijoye naa, ti wọn tẹle owe Yoruba to ni ọba meji kii wa ni aafin, bi o tilẹ jẹ pe ijoye lee pe mẹfa laafin, ni wọn de fila lasan ati ilẹkẹ sọrun lai de ade sori, to si jẹ pe Olubadan nikan ni ade wa lori rẹ. Ijoko Olubadan naa ati awọn ijoye rẹ to wu oju ri, to si jẹ pe oju gbogbo n wo wọn nibi ipade apero ọhun, lo mu ki gomina Makinde ni "inu mi dun lati ri awọn ijoye ti wọn kọwọ rin pẹlu Olubadan wa sibi." Ọrọ yii lo mu ki awọn eeyan bu sẹrin ayọ, ti wọn si patẹwọ, bẹẹ ni wọn n juwọ si ibi Olubadan ati awọn ijoye rẹ naa joko si. Bẹẹ ba gbagbe , o ti to ọdun meji ti Olubadan ati awọn agba ijoye nilẹ Ibadan ti dijọ jade sita gbangba papọ bayii, eyi ko si sẹyin wahala to waye nitori bi ijọba ana nipinlẹ Ọyọ se de ade fun awọn agba ijoye mọkanlelogun nilẹ Ibadan. Lara awọn agba ijoye to kọwọrin pẹlu Olubadan ni Ọtun Olubadan, Agba oye Lekan Balogun, Agba oye Owolabi Ọlakulẹyin, Asipa Olubadan Eddy Oyewọle, Asipa Balogun Olubadan, agba oye Lateef Adebimpe, Ẹkarun Olubadan, agba oye Amidu Ajibade ati Ẹkarun Balogun Olubadan, agba oye Kọla Adegbọla.


Bẹẹ ba gbagbe , o ti to ọdun meji ti Olubadan ati awọn agba ijoye nilẹ Ibadan ti dijọ jade sita gbangba papọ bayii, eyi ko si sẹyin wahala to waye nitori bi ijọba ana nipinlẹ Ọyọ se de ade fun awọn agba ijoye mọkanlelogun nilẹ Ibadan. Lara awọn agba ijoye to kọwọrin pẹlu Olubadan ni Ọtun Olubadan, Agba oye Lekan Balogun, Agba oye Owolabi Ọlakulẹyin, Asipa Olubadan Eddy Oyewọle, Asipa Balogun Olubadan, agba oye Lateef Adebimpe, Ẹkarun Olubadan, agba oye Amidu Ajibade ati Ẹkarun Balogun Olubadan, agba oye Kọla Adegbọla.


Adebanji Akintoye fí ẹ̀yin Bola Tinubu janlẹ̀ láti jẹ́ Aṣíwáju gbogbo ilẹ̀ Yorùbá

Awọn aṣoju ẹgbẹ ọmọ Yoruba loriṣiiriṣii lo peju pesẹ sibi eto idibo ọhun. Gbogbo ọmọ ẹgbẹ́ ilẹ̀ káàrọ́ọ̀-òò jíire jakéjádò àgbáyé (Assembly of All Yoruba Groups, Worldwide) ló péjọpọ̀ ní ìlú Ibadan tíí ṣe olú ìlú Ipinlẹ̀ Oyo láti yan Aṣíwáju tuntun fún ìran Yorùbá. Aṣiwaju yii ni yóò rọ́pò Abraham Adesanya tó ti n dari Yoruba to kú nínú oṣù kẹ́rin, ọdún 2008. Nínú ìpéjọpọ yìí ní wọ́n ti yàn ènìyàn méjí fún ìdìbò, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu àti Ọjọgbọ́n Adebanji Stephen Akintoye. Lẹ́yìn èyí ní àwọn ènìyàn ọkánléláadọ́rin dìbò yan Akintoye nígbà ti ènìyàn mẹ́ta yan Asiwaju Ahmed Tinubu. Gẹ́gẹ́ bí olùgbékalẹ̀ ètò náà Victor Taiwo se sọ, ó ni Akintoye ní àwọn àmúyẹ mẹ́rìnlá ti yóò jẹ́ ki ìràn Yorùbá tẹ̀síwájú ní ọgbọ́n, ìmọ to pọ̀, ati oye.


Nínú ìpéjọpọ yìí ní wọ́n ti yàn ènìyàn méjí fún ìdìbò, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu àti Ọjọgbọ́n Adebanji Stephen Akintoye. Lẹ́yìn èyí ní àwọn ènìyàn ọkánléláadọ́rin dìbò yan Akintoye nígbà ti ènìyàn mẹ́ta yan Asiwaju Ahmed Tinubu. Gẹ́gẹ́ bí olùgbékalẹ̀ ètò náà Victor Taiwo se sọ, ó ni Akintoye ní àwọn àmúyẹ mẹ́rìnlá ti yóò jẹ́ ki ìràn Yorùbá tẹ̀síwájú ní ọgbọ́n, ìmọ to pọ̀, ati oye. Olori imaamu awọn musulumi Yoruba ni Ilorin, Sheik Abdulkareem Aduranigba to ṣoju fun awọn Yoruba Kwara ati Kogi lo da aba orukọ Akintoye. Aba yii ni Ogbeni Kunle Ogundoro naa keji ki idibo to bẹrẹ laarin Tinubu ati Akintoye. Wọn ṣapejuwe Akintoye pe ó jẹ́ olóòtọ́ sí ìtẹ́siwáju ìràn Yorubá, ó maa ń sọ ojú abẹ níkòó, ó máà ń hùwà akọni, kìí gbọ̀jẹgẹ́, ó jẹ́ ọ̀rẹ́ ará ìlú, o ni okun, ó si tún jẹ ẹni ti ìlu ń fẹ́.


Olori imaamu awọn musulumi Yoruba ni Ilorin, Sheik Abdulkareem Aduranigba to ṣoju fun awọn Yoruba Kwara ati Kogi lo da aba orukọ Akintoye. Aba yii ni Ogbeni Kunle Ogundoro naa keji ki idibo to bẹrẹ laarin Tinubu ati Akintoye. Wọn ṣapejuwe Akintoye pe ó jẹ́ olóòtọ́ sí ìtẹ́siwáju ìràn Yorubá, ó maa ń sọ ojú abẹ níkòó, ó máà ń hùwà akọni, kìí gbọ̀jẹgẹ́, ó jẹ́ ọ̀rẹ́ ará ìlú, o ni okun, ó si tún jẹ ẹni ti ìlu ń fẹ́. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé Akintoye, ẹni ọdún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin náà kò sí nínú ìpéjọpọ òhún síbẹ̀ wọ́n dìbò yàn-án gẹ́gẹ́ bi àsíwáju tuntun fún ilẹ̀ Yoruba. Olùgbékalẹ̀ ètò náà Victor Taiwo ní ìgbésẹ̀ náà di dandan ní àsìkò yìí nítori pé iná ìran Yorùbá tí ń jó àjórẹ̀yìn. O ni lati igba ti adari tẹlẹ ti tẹri gbaṣọ ni iran Yoruba ko ti ki n fẹnuko mọ lati 2008.


Bó tilẹ̀ jẹ́ pé Akintoye, ẹni ọdún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin náà kò sí nínú ìpéjọpọ òhún síbẹ̀ wọ́n dìbò yàn-án gẹ́gẹ́ bi àsíwáju tuntun fún ilẹ̀ Yoruba. Olùgbékalẹ̀ ètò náà Victor Taiwo ní ìgbésẹ̀ náà di dandan ní àsìkò yìí nítori pé iná ìran Yorùbá tí ń jó àjórẹ̀yìn. O ni lati igba ti adari tẹlẹ ti tẹri gbaṣọ ni iran Yoruba ko ti ki n fẹnuko mọ lati 2008. Igbagbọ awọn to ṣeto idibo ọhun ni pé àárẹ̀ to ń mú ìràn Yorùbá yoo dopin lasiko olori tuntun yii pẹlu ìgbà ọtún to ti dé. Taiwo ni ọpọ igba ni wọn ti kan si Alagba Ayọ Adebanjọ lati tukọ iran Yoruba ṣugbọn to kọ nitori agba ti de. Diẹ lara awọn aṣoju ẹgbẹ to kopa ninu idibo naa ni Bodija nilu Ibadan ni: Baale Ekotedo, Oloye Taye Ayorinde; Oloye Deji Osibogun; awọn alufaaa ati imaamu aṣaaju ẹsin; ọmọ ẹgbẹ Oodua Peoples Congress (New Era).


Igbagbọ awọn to ṣeto idibo ọhun ni pé àárẹ̀ to ń mú ìràn Yorùbá yoo dopin lasiko olori tuntun yii pẹlu ìgbà ọtún to ti dé. Taiwo ni ọpọ igba ni wọn ti kan si Alagba Ayọ Adebanjọ lati tukọ iran Yoruba ṣugbọn to kọ nitori agba ti de. Diẹ lara awọn aṣoju ẹgbẹ to kopa ninu idibo naa ni Bodija nilu Ibadan ni: Baale Ekotedo, Oloye Taye Ayorinde; Oloye Deji Osibogun; awọn alufaaa ati imaamu aṣaaju ẹsin; ọmọ ẹgbẹ Oodua Peoples Congress (New Era). Oodua Redemption Alliance, Majiyagbe Oodua Vanguard, Awari ọmọ Oodua, Sheik Abdulkareem Aduranigba, Olori Imam ilẹ Yoruba atawọn aṣoju lati ipinlẹ Kwara ati Kogi naa wa lara awọn to kopa nibẹ. Awọn miran to ti jẹ olori Yoruba sẹyin ni Oloogbe Obafemi Awolowo, oloogbe Adekunle ajasin ati Oloogbe Abraham Adesanya.


Oodua Redemption Alliance, Majiyagbe Oodua Vanguard, Awari ọmọ Oodua, Sheik Abdulkareem Aduranigba, Olori Imam ilẹ Yoruba atawọn aṣoju lati ipinlẹ Kwara ati Kogi naa wa lara awọn to kopa nibẹ. Awọn miran to ti jẹ olori Yoruba sẹyin ni Oloogbe Obafemi Awolowo, oloogbe Adekunle ajasin ati Oloogbe Abraham Adesanya.


Seyi Makinde: Ìyá Akurẹ àti Iya Ibadan kìlọ̀ fún mi lóru ọ̀gànjọ́ làti sọ́ra fún olóṣèlú

Ogbẹni Seyi Makinde, gomina ipinlẹ Ọyọ ti sọ pe, bi oun ṣe jawe olubori ninu idibo to kọja jẹ ore-ọfẹ Ọlọrun. Makinde salaye pe iya oun ko fẹ ki oun lọwọ ninu eto oṣelu orilẹ-ede Naijiria rara, nitori igbagbọ awọn eniyan pe awọn oloṣelu kii ṣẹni ire. Gomina Makinde sọrọ yii nigba to n ṣe idupẹ agbole ni ijọ Aguda Dafidi Mimọ, ti o wa ni Ijọmu, ni ilu Akurẹ, ni ipinlẹ Ondo. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: O ni oun ko ni baba isalẹ ninu ẹgbe PDP ayafi Ọlọrun ọba. O sọ siwaju pe " Bi mo ṣe duro niwaju yin yii, mo jẹ ẹni ti o de ipo gomina lai ni baba isalẹ, afi Ọlọrun nikan ṣoṣo." Nigbati mo fẹ bẹrẹ sii kopa ninu eto oṣelu, awọn iya mi mejeji, iya Akurẹ ati iya Ibadan pe mi loru ọganjọ, wọn si kilọ fun mi lede Akure ati ni ede Ibadan pe, ti awọn oloṣelu ba fun mi ni ohun kohun, mi o gbọdọ gbaa."


Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: O ni oun ko ni baba isalẹ ninu ẹgbe PDP ayafi Ọlọrun ọba. O sọ siwaju pe " Bi mo ṣe duro niwaju yin yii, mo jẹ ẹni ti o de ipo gomina lai ni baba isalẹ, afi Ọlọrun nikan ṣoṣo." Nigbati mo fẹ bẹrẹ sii kopa ninu eto oṣelu, awọn iya mi mejeji, iya Akurẹ ati iya Ibadan pe mi loru ọganjọ, wọn si kilọ fun mi lede Akure ati ni ede Ibadan pe, ti awọn oloṣelu ba fun mi ni ohun kohun, mi o gbọdọ gbaa." Wọn sọ eyi nitori igbagbọ wọn pe ẹni ire kan kii sẹgbẹ oṣelu. Sugbọn bi mo ṣe wa niwaju yin bayi, mo lee sọ kedere pe, ẹni ire lee darapọ mọ eto oṣelu. Oluṣọ agutan ati oniwaasu nibi idupẹ naa, Simeon Borokini, wa rọ gomina Makinde lati mojuto ọrọ ọgbin, lọna lati gbogun airiṣẹ awọn ọdọ.


Wọn sọ eyi nitori igbagbọ wọn pe ẹni ire kan kii sẹgbẹ oṣelu. Sugbọn bi mo ṣe wa niwaju yin bayi, mo lee sọ kedere pe, ẹni ire lee darapọ mọ eto oṣelu. Oluṣọ agutan ati oniwaasu nibi idupẹ naa, Simeon Borokini, wa rọ gomina Makinde lati mojuto ọrọ ọgbin, lọna lati gbogun airiṣẹ awọn ọdọ.


Afẹ́nifẹ́re kìí ṣe asọju ọmọ Yorùba, ẹgbẹ́ lásàn ní wọn

Ọ̀rọ̀ asíwájú ilẹ̀ Yorùbá túntún ti wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ yàn lánàá òdé yìí túbọ̀ n dá èdè aìyede sílẹ̀ láàrin àwọn ọmọ Yorùbá. Bí ẹgbẹ́ afẹ́nifẹ́re ṣé ń sọ pé àwọn ò mọ̀ nípa ìyànsípò náà ní asojú àwọn tó gbé  ètò náà kalẹ̀ ní tí ẹgb afẹnifere o ba mọ ǹkan to yẹ ki wọ́n ṣe àwọn míràn yòó ṣe. Victor Taiwo to jẹ́ asojú ẹgbẹ́ ọmọ òòdua Redemption Alliance sàlàyé pé ẹgbẹ́ afẹ́nifẹ́re kìí ṣe asoju ọmọ Yoruba náà ni Odumakin fi kún pé ẹgbẹ́ tó ṣe ètò náà kó to ẹru yoruba gbé.


Oyo Politics: Onímọ̀ nípa òṣèlú ní kí 'Gomina Makinde má polongo ọ̀rọ̀ àwọn aráàlù

Laipẹ yii ni iroyin kan jade pe gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde ni àwọn araalu n ke si oun lati lọ fun saa keji. Bi o tilẹ jẹ wi pe amojuẹrọ Seyi Makinde ni oun fesi si ohun ti wọn sọ pe ki wọn jẹ ki oun gbajumọ awọn iṣẹ to dawọle ni lọọlọ yii. Nigba ti BBC Yoruba kan si onimọ nipa ọrọ oṣelu kan ni fasiti ilu Ibadan, Ọmọwe Dikrullahi Yagboyaju ni lakọkọ oun fẹ nigbagbọ pe bi gomina ṣe sọ ọ naa lo ri pe awọn eeyan lo  sọ bẹẹ. Eyi ni wi pe bo ba ṣe pe lootọ awọn araalu lo n kan sara si iṣẹ rẹ ti wọn si n pe e pe ko lọ fun saa keji ko buru nitori pe awọn oloṣelu lọpọ igba lo maa n fi ọgbọn fi iru ọrọ naa sita lati wo bi awn eeyan yoo ṣe gba a si. Ẹwẹ, ni iha ti awọn araalu to n sọ bẹẹ, Ọmọwe ni o ku diẹ kaato tori gomina gan ko tilẹ tii lo ju oṣu mẹfa lọ ti wọn si ti wa n sare da orin ko wa ṣe dun mẹrin mii. O ni ka tilẹ gba pe gomina ti bẹrẹ saa rẹ daadaa, "fun emi o, mo ro pe o ti ya ju.


Eyi ni wi pe bo ba ṣe pe lootọ awọn araalu lo n kan sara si iṣẹ rẹ ti wọn si n pe e pe ko lọ fun saa keji ko buru nitori pe awọn oloṣelu lọpọ igba lo maa n fi ọgbọn fi iru ọrọ naa sita lati wo bi awn eeyan yoo ṣe gba a si. Ẹwẹ, ni iha ti awọn araalu to n sọ bẹẹ, Ọmọwe ni o ku diẹ kaato tori gomina gan ko tilẹ tii lo ju oṣu mẹfa lọ ti wọn si ti wa n sare da orin ko wa ṣe dun mẹrin mii. O ni ka tilẹ gba pe gomina ti bẹrẹ saa rẹ daadaa, "fun emi o, mo ro pe o ti ya ju. Ki gomina le ri orukọ wọn kọ silẹ ninu iwe itan to daa ni ipinlẹ Oyo, agbọgbọn'ti ni ki wọn maa gbọ orin maa jo lọ mo n wo ẹyin rẹ tawọn araalu kan n kọ fun wọn". O fi we ọmọ ileewe ti ko tii ka ipele ikini yọri na ni fasiti ti wọn ti n sọ fun pe ibi ti yoo ti ṣiṣẹ ree to ba ti pari agunbanirọ rẹ. Ọmọwe Yagboyaju ni ki gomina gbọ ọ̀rọ̀ naa ko kan feti gbọn ọn danu ni ko si yẹ ko tii ka a kun rara lasiko yii.


Ki gomina le ri orukọ wọn kọ silẹ ninu iwe itan to daa ni ipinlẹ Oyo, agbọgbọn'ti ni ki wọn maa gbọ orin maa jo lọ mo n wo ẹyin rẹ tawọn araalu kan n kọ fun wọn". O fi we ọmọ ileewe ti ko tii ka ipele ikini yọri na ni fasiti ti wọn ti n sọ fun pe ibi ti yoo ti ṣiṣẹ ree to ba ti pari agunbanirọ rẹ. Ọmọwe Yagboyaju ni ki gomina gbọ ọ̀rọ̀ naa ko kan feti gbọn ọn danu ni ko si yẹ ko tii ka a kun rara lasiko yii. O ni iru orin to yẹ ko maa jade ni pe "gomina o, a dupẹ lọwọ yin o, ẹ n gbiyanju o, kẹẹ 'se daadaa si ni o". Ọmọwe ni ẹni to ba mọ nkan to n ṣe gbudọ ṣọra fun apọnju latọdọ araalu. Ni idahun si wi pe ṣe ofin sọ pe asiko kan pato leeyan le kan sara si iṣẹ gomina ati lati sọ pe ko lọ fun saa kan sii, Yagboyaju fesi pe ohun gbogbo lo lasiko tirẹ.


O ni iru orin to yẹ ko maa jade ni pe "gomina o, a dupẹ lọwọ yin o, ẹ n gbiyanju o, kẹẹ 'se daadaa si ni o". Ọmọwe ni ẹni to ba mọ nkan to n ṣe gbudọ ṣọra fun apọnju latọdọ araalu. Ni idahun si wi pe ṣe ofin sọ pe asiko kan pato leeyan le kan sara si iṣẹ gomina ati lati sọ pe ko lọ fun saa kan sii, Yagboyaju fesi pe ohun gbogbo lo lasiko tirẹ. "Bi oloṣelu ba n ṣe awọn nkan to ṣe adehun rẹ nigba ipolongo, o yẹ ka lu wọn lọgọ ẹnu lootọ pe wọn ṣe daa ṣugbọn fun ẹni to ba ni arojinlẹ a mọ pe 'a fẹ kẹ ṣe saa kan sii' ko tii kan iyẹn rara". Ipa aidaa to wa ninu bi gomina ọhun ba wa gba nkan ti wọn sọ gbọ, ti ara rẹ ya sii, to si ti n fi huwa, o lee ṣi ẹni to n ṣe daadaa ọhun gan lọna. O yẹ ko tẹ ẹ jẹjẹ ni, a mọ pe gomina Seyi Makinde n ṣiṣẹ daadaa ṣugbọn ko fi apẹrẹ ọmọ ile iwe ti oun sọ fi kọgbọn, ko kawe mẹrin akọkọ rẹ ja na.


"Bi oloṣelu ba n ṣe awọn nkan to ṣe adehun rẹ nigba ipolongo, o yẹ ka lu wọn lọgọ ẹnu lootọ pe wọn ṣe daa ṣugbọn fun ẹni to ba ni arojinlẹ a mọ pe 'a fẹ kẹ ṣe saa kan sii' ko tii kan iyẹn rara". Ipa aidaa to wa ninu bi gomina ọhun ba wa gba nkan ti wọn sọ gbọ, ti ara rẹ ya sii, to si ti n fi huwa, o lee ṣi ẹni to n ṣe daadaa ọhun gan lọna. O yẹ ko tẹ ẹ jẹjẹ ni, a mọ pe gomina Seyi Makinde n ṣiṣẹ daadaa ṣugbọn ko fi apẹrẹ ọmọ ile iwe ti oun sọ fi kọgbọn, ko kawe mẹrin akọkọ rẹ ja na. O ni ki awọn araalu gaan ma ṣe ti gomina gbọọn gbọọn.


O ni ki awọn araalu gaan ma ṣe ti gomina gbọọn gbọọn.


El-Zakzaky: Arúfin ni ijọba Muhammadu Buhari gan-an - Ladoja

Gomina tẹlẹri nipinlẹ Ọyọ, ti o tun jẹ Osi Olubadan ti ilẹ Ibadan, Oloye Rashidi Ladọja ti bẹnu atẹ lu ijọba apapọ lori ẹgbẹ Shiite, gẹgẹ o ti ṣe alaye wi pe ijọba apapọ gan an lo n ru ofin lori aṣẹ ti ile ẹjọ pa wi pe ki wọn da adari ẹgbẹ naa, El-Zakzakky silẹ.Ladọja sọ ọrọ naa nibi ipade awọn oniroyin ti o waye lọjọ Aiku ni ile rẹ to n bẹ ni agbegbe Bodija niluu Ibadan.


Ibadan Refuse: E wo àwòrán bí ìlú Ibadan se di ààtàn nítorí ìdòtí

Akojọpọ aworan lori ọ̀pọ̀ ẹ̀gbin bí òkè tó sọ Ibadan tii se olu ilu ipinlẹ Oyo di ààtàn: Akojọpọ aworan yii wa lati ileesẹ BBC


Olubadan: Aáwọ̀ ń parí láàrín ìgbìmọ̀ lọ́ba-lọ́ba nílẹ̀ Ibadan

Dukuu to n jẹyọ laarin Olubadan atawọn agba oye ti ijọba ana ni ipinlẹ Ọyọ gbe ade le lori, n ṣebi eyi ti n jẹ rodo lọ momi bayii. Ni ọjọ Aje ni awọn agba oye to jẹ igbimọ Olubadan lọ ṣe baba kẹẹ pẹ si Olubadan laafin rẹ ni Popoyemọja nilu Ibadan, lasiko ayẹyẹ to fi n sami  ọjọ ibi ọdun kọkanlelaadọrun rẹ loke erupẹ. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Pataki ohun toju ri nibi abẹwo wọn naa ni pe awọn agba oye naa ko wa pẹlu ade wọn, ti wọn si dọbalẹ gbalaja lati ki Olubadan. Lara awọn agba oye mẹsan ilẹ Ibadan, mẹfa lo wa nibi abẹwo naa. Iyẹn Otun Olubadan, Lekan Balogun ati Balogun Owolabi Olakulehin. Awọn yoku ni Osi Balogun Tajudeen Ajibola; Asipa Olubadan, Eddy Oyewole; Ekarun Olubadan Amidu Ajibade ati Ekarun Balogun Kola Adegbola.


Lara awọn agba oye mẹsan ilẹ Ibadan, mẹfa lo wa nibi abẹwo naa. Iyẹn Otun Olubadan, Lekan Balogun ati Balogun Owolabi Olakulehin. Awọn yoku ni Osi Balogun Tajudeen Ajibola; Asipa Olubadan, Eddy Oyewole; Ekarun Olubadan Amidu Ajibade ati Ekarun Balogun Kola Adegbola. Nibẹ ni wọn ti darapọ mọ awọn agba oye yoku bii Iyalode ilẹ Ibadan, Oloye Theresa Oyekanmi; Agbaakin Olubadan, Lekan Alabi atawọn Mọgaji ati Baalẹ. Laipẹ yii ni iroyin gbe e pe, awọn agba oye ti wọn gbe ade le lori naa ti fi igba kan faake kọri pe, ko sẹni to lee gba kanbo lọwọ imu, ko si ẹni to lee gba ade naa lori awọn. Sugbọn Olubadan ko dẹkun ipe rẹ pe gbogbo awọn agba oye naa lo gbọdọ gbe ade wọn silẹ nitori ọba meji kii wa ni aafin.


Nibẹ ni wọn ti darapọ mọ awọn agba oye yoku bii Iyalode ilẹ Ibadan, Oloye Theresa Oyekanmi; Agbaakin Olubadan, Lekan Alabi atawọn Mọgaji ati Baalẹ. Laipẹ yii ni iroyin gbe e pe, awọn agba oye ti wọn gbe ade le lori naa ti fi igba kan faake kọri pe, ko sẹni to lee gba kanbo lọwọ imu, ko si ẹni to lee gba ade naa lori awọn. Sugbọn Olubadan ko dẹkun ipe rẹ pe gbogbo awọn agba oye naa lo gbọdọ gbe ade wọn silẹ nitori ọba meji kii wa ni aafin. Ọpọ lo ti n ri igbesẹ ọjọ Aje naa gẹgẹ bii eyi ti o n ṣe afihan pe, alaafia ti n pada si aarin igbimọ lọbalọba ilu Ibadan.


Ọpọ lo ti n ri igbesẹ ọjọ Aje naa gẹgẹ bii eyi ti o n ṣe afihan pe, alaafia ti n pada si aarin igbimọ lọbalọba ilu Ibadan.


Ibadan Obaship Tussle: Mọ́gàjí Ibadan ní ìjoba ló da ọ̀rọ̀ lọ́balọ́ba rú

O da bi ẹni pe awuyewuye lori awọn Ọba ilu ibadan ko tii loju tu, lẹyin ti ọkan lara wọn, Ọba Lekan Balogun ṣalaye fun BBC Yoruba wi pe ofin nikan lo le yọ awọn nipo gẹgẹ bi ọba ni ilu lbadan. O ṣalaye pe ofin lo gbe awọn de ori oye fun iparapọ ati ilọsiwaju llu lbadan. Ọba Lekan Balogun sọ pe ko si aawọ kankan laarin Olubadan ati awọn ọba yoku nitori idagbasoke ilẹ lbadan lo jẹ onikaluku logun. O fikun ọrọ re wi pe ''ọjọ mẹẹdogun-mẹẹdogun ni a maa n ṣe ipade pelu Olubadan. Ninu alaye rẹ, o sọ siwaju sii pe ''ori ni Olubadan jẹ fun awọn ọba, bẹẹ ni wọn ko si le di iru laelae.'' Ninu ọrọ tiẹ, Mogaji ilu Ibadan, Alhaji Moshood Atẹrẹ sọ wi pe, enikeni ko ti i le sọ pato ibi ti ọrọ naa nlọ.


O fikun ọrọ re wi pe ''ọjọ mẹẹdogun-mẹẹdogun ni a maa n ṣe ipade pelu Olubadan. Ninu alaye rẹ, o sọ siwaju sii pe ''ori ni Olubadan jẹ fun awọn ọba, bẹẹ ni wọn ko si le di iru laelae.'' Ninu ọrọ tiẹ, Mogaji ilu Ibadan, Alhaji Moshood Atẹrẹ sọ wi pe, enikeni ko ti i le sọ pato ibi ti ọrọ naa nlọ. Mogaji ilu Ibadan ṣalaye pe lati ọjọ ti ijoba ti tọwọ bọ ọrọ awọn lọbalọba niluu lbadan lọrọ naa ko ti lojutu mọ. O fi kun ọrọ rẹ pe ijọba kan ti ọwọ bọ ọrọ naa ni, awọn ọba llu lbadan ko ṣetan lati gbe ade wọn silẹ. Mọgaji llu lbadan sọ pe oye ''His Imperial Majesty'' ti wọn fi n pe Oluban ko ni ohun kan ṣe pẹlu ọrọ to wa nilẹ yii.


Mogaji ilu Ibadan ṣalaye pe lati ọjọ ti ijoba ti tọwọ bọ ọrọ awọn lọbalọba niluu lbadan lọrọ naa ko ti lojutu mọ. O fi kun ọrọ rẹ pe ijọba kan ti ọwọ bọ ọrọ naa ni, awọn ọba llu lbadan ko ṣetan lati gbe ade wọn silẹ. Mọgaji llu lbadan sọ pe oye ''His Imperial Majesty'' ti wọn fi n pe Oluban ko ni ohun kan ṣe pẹlu ọrọ to wa nilẹ yii.


Illegal Rehab Centre: A le ni ogójì tí wọ́n n kó sinú ìyará kékeré kan níle Ọlọrẹ

Wọn mu mi wa sibi nitori pe mo n mu siga- ọmọbinrin kan. Leyin ti gomina Seyi Makinde ti ko awọn eeyan to wa ni imuninigbekun kuro lọdọ Aafa Olọrẹ nitosi Ọjọọ nilu Ibadan nipinlẹ Ọyọ Ẹ̀yin òbí, ẹ má kó àwọn ọmọ yín lọ síbùdó atúnwàṣe mọ́ - Seyi Makinde ni BBC ṣabẹwo sibẹ. Kekere kọ nike Ramọ ni oun ti oju awọn eeyan n ri nile yii.Àṣírí ígbèkùn nílé Olore n‘Ibadan kìí ṣe tuntun, ó ti kọ́ wáyé ní 2008 Oriṣiiriṣii ẹsun ni awọn ọdọ ti wọn ko sinu ile ibaniwi yii fi kan Aafa Olore atawọn to n tọju wọn nibẹ. Sibẹ awọn miran ninu wọn gba pe iyatọ ti de ba igbesi aye awọn nitori pe ti iya ba to iya fọmọde, o maa yipada ni tipa ni.


UI: Kélé yóò gbé ọkùnrin tó bá ń rin gb;eregbére lágbègbè ibùgbé obìnrin ní fásitì Ibadan

Laipẹ yii ni iroyin kan pe awọn janduku kan ti ya wọ ibugbe awọn akẹkọ to jẹ obinrin ni fasiti Ibadan. Nibayii, awọn alaṣẹ fasiti Ibadan ti wa kede ofin isede lọgba faisiti naa laarin agogo mejila oru si agogo marun idaji. SERAP fẹ́ pe UI, AAUA lẹ́jọ́ lórí àfikún owó iléẹ̀kọ́ OAU: Ohùn ọ̀jọ̀gbọ́n Richard Akindele ni wọ́n ká sílẹ̀ Khafi wọ gàu lẹ́nu iṣẹ́ lórí ẹ̀sùn ìbálòpọ̀ ní BB Naija Àṣìta ìbọn ló pa obìnrin nílùú Eko lọ́jọ́ Satide- Ọlọ́pàá Lórí ìmọ̀ràn Sunday Igboho, Ẹlẹbubọn ní yóò dára kí Yorùbá padà sí àmúlò èròjà ìbílẹ̀ fún ààbò Ofin yii yoo si bẹrẹ loru ọjọru. Nibi ipade igbimọ abo ileewe naa ni wọn ti gbe igbesẹ yii. Gẹgẹ bii atẹjade kan ti giwa fasiti naa, Ọjọgbọn Idowu Ọlayinka fi sita ṣalaye wi pe awọn alejo ọkunrin to ba fẹ bẹ awọn akẹkọbinrin ni ibugbe Awolowo hall, Queen Idia hall ati Elizabeth hall ko gbọdọ wọ inu ibugbe awọn obinrin naa ms o. Ita gbangba ni wọn yoo ti maa gbalejo wọn Bakan naa lo ni ọwọ afunrasi ni wọn yoo fi mu ọkunrin kankan ti o ba n rin gberegbere kaakiri ibugbe awọn obinrin nileewe naa kọja agogo mẹjọ abọ alẹ.


Ogedengbe Agbógun Gbórò, Akọni tó ń dẹ́rù ba ikú...

Akinkanju Balogun ni Saraibi Ogedengbe to tun jẹ Obanla ilu Ijesha (Oba-Ala Ogedengbe ti Ileṣa Kinni). Wọn a maa pe e ni alajẹ Ogedengbe Agbogungboro. Ilu Atorin ni Ilesha, ipinlẹ Oṣun ni Eleduwa ti fi Ogedengbe ta awọn obi rẹ alagba Apasanforijiwa ati iyaafin Falupo lọrẹ. Ilu yii ko ju iwọn ogun kilomita lọ si Ileṣa tii ṣe ilu iya rẹ. Oke Oriṣa ni ilu baba rẹ eyi ti ko fi bẹẹ jinna ju bi Atorin naa ṣe ri si Ileṣa lọ ti wọn si jọ wa ni ijọba ibilẹ kan naa, Atakomosa East Local Government Area. Awokọṣe rere ti oun funra rẹ di itan to si tun gbe aṣa ga lati igba ewe rẹ titi to fi wọ kaa ilẹ ni Ogedengbe.


Ilu yii ko ju iwọn ogun kilomita lọ si Ileṣa tii ṣe ilu iya rẹ. Oke Oriṣa ni ilu baba rẹ eyi ti ko fi bẹẹ jinna ju bi Atorin naa ṣe ri si Ileṣa lọ ti wọn si jọ wa ni ijọba ibilẹ kan naa, Atakomosa East Local Government Area. Awokọṣe rere ti oun funra rẹ di itan to si tun gbe aṣa ga lati igba ewe rẹ titi to fi wọ kaa ilẹ ni Ogedengbe. Ọmọ Ijeṣa ni ere - Ogedengbe gboya ninu ilu rẹ o si ni ifẹ aiṣẹtan fun awọn ara ilu Ijeṣa bi o tilẹ jẹ pe o jẹ ẹnikan ti ko gba igbakugba ti ko si bẹru ẹnikẹni. Igbakuugba ti ogun ba de, ile logun ba a tori gudugudu ni ko figba kan turaa lẹ lati doju ija kọ ẹnikẹni to ba tọja rẹ kii sii kaarẹ afi to ba bori ija naa. Ẹni ti gbogbo ọkunrin fẹ ba dọrẹ ni bẹẹ si ni bi obinrin ko o lọna, wọn a ni beleyi o jẹ ọkọ ẹni ṣebi a ṣi jẹ ale ẹni.


Ọmọ Ijeṣa ni ere - Ogedengbe gboya ninu ilu rẹ o si ni ifẹ aiṣẹtan fun awọn ara ilu Ijeṣa bi o tilẹ jẹ pe o jẹ ẹnikan ti ko gba igbakugba ti ko si bẹru ẹnikẹni. Igbakuugba ti ogun ba de, ile logun ba a tori gudugudu ni ko figba kan turaa lẹ lati doju ija kọ ẹnikẹni to ba tọja rẹ kii sii kaarẹ afi to ba bori ija naa. Ẹni ti gbogbo ọkunrin fẹ ba dọrẹ ni bẹẹ si ni bi obinrin ko o lọna, wọn a ni beleyi o jẹ ọkọ ẹni ṣebi a ṣi jẹ ale ẹni. Awọn oye ti wọn fi da a lọla nigba aye rẹ ko kere rara: Ohun to wu ni lori ninu itan akinkanju yii ni wi pe ki wọn to bi i ni Ifa ti fọhun pe oun ni yoo jẹ olugbala ilu Ijeṣa. Wọn bi i bi wọn ṣe n bi gbogbo ọmọ to ku to si dagba gẹgẹ bi ọdọ to ja fafa ninu iṣẹ ṣiṣe. Eyi fi han pe o jẹ alagbara ọmọ to si tayọ awọn ẹlẹgbẹ ni gbogbo ọna.


Awọn oye ti wọn fi da a lọla nigba aye rẹ ko kere rara: Ohun to wu ni lori ninu itan akinkanju yii ni wi pe ki wọn to bi i ni Ifa ti fọhun pe oun ni yoo jẹ olugbala ilu Ijeṣa. Wọn bi i bi wọn ṣe n bi gbogbo ọmọ to ku to si dagba gẹgẹ bi ọdọ to ja fafa ninu iṣẹ ṣiṣe. Eyi fi han pe o jẹ alagbara ọmọ to si tayọ awọn ẹlẹgbẹ ni gbogbo ọna. Bi wọn ba jọ wọya ija, afi ko fẹyin wọn janlẹ ni gbogbo igba - eyi lo bi orukọ OGEDENGBE ti wọn fun un tori orukọ abisọ rẹ gan ni Saraibi. Nigba to dagba, Ogedengbe doju ọpọ ifẹhonu ija han kọ awọn ara Ibadan ti wọn n fiya jẹ awọn ara Ijeṣa. Lasiko kan ninu ifẹhonu ija han yii ni wọn ra a mu ti wọn si gbe e lọ Ibadan.


Bi wọn ba jọ wọya ija, afi ko fẹyin wọn janlẹ ni gbogbo igba - eyi lo bi orukọ OGEDENGBE ti wọn fun un tori orukọ abisọ rẹ gan ni Saraibi. Nigba to dagba, Ogedengbe doju ọpọ ifẹhonu ija han kọ awọn ara Ibadan ti wọn n fiya jẹ awọn ara Ijeṣa. Lasiko kan ninu ifẹhonu ija han yii ni wọn ra a mu ti wọn si gbe e lọ Ibadan. Kii ṣe ẹni to kọla tẹlẹ, lataari eyi lawọn ara Ibadan bu ila si oju rẹ ki wọn to tu u silẹ. Ninu ikọ ogun ilu Ibadan, Ogedengbe ja fitafita titi to fi di Ọgagun o si wa pada lati lọ dari ikọ ogun ti ilu Ijeṣa. Lẹyin eyi, o ko ọpọlọpọ ọmọ ogun to pọ jọ ti wọn si doju ija kọ ilu Ibadan lọpọlọpọ igba.


Kii ṣe ẹni to kọla tẹlẹ, lataari eyi lawọn ara Ibadan bu ila si oju rẹ ki wọn to tu u silẹ. Ninu ikọ ogun ilu Ibadan, Ogedengbe ja fitafita titi to fi di Ọgagun o si wa pada lati lọ dari ikọ ogun ti ilu Ijeṣa. Lẹyin eyi, o ko ọpọlọpọ ọmọ ogun to pọ jọ ti wọn si doju ija kọ ilu Ibadan lọpọlọpọ igba. Kii ṣe Ibadan nikan, o tun ba iṣẹ ogun jija rẹ de Ekiti, Akoko nibi to ti ta ọpọ wọn lẹru leyii fi jade ninu oriki rẹ pe "O ṣọkọ Ekiti ṣọkọ Akoko". Koda o tun gbe iṣẹ ogun jija rẹ ipinlẹ ti o n jẹ Edo lonii. Ṣe ni Ọba ilu Benin ni lati tu u loju pẹlu ọpọlọpọ ilẹkẹ, ẹru, atawọn ohun pataki miiran pe ko ma gbe ogun de ọdọ awọn eeyan oun.


Kii ṣe Ibadan nikan, o tun ba iṣẹ ogun jija rẹ de Ekiti, Akoko nibi to ti ta ọpọ wọn lẹru leyii fi jade ninu oriki rẹ pe "O ṣọkọ Ekiti ṣọkọ Akoko". Koda o tun gbe iṣẹ ogun jija rẹ ipinlẹ ti o n jẹ Edo lonii. Ṣe ni Ọba ilu Benin ni lati tu u loju pẹlu ọpọlọpọ ilẹkẹ, ẹru, atawọn ohun pataki miiran pe ko ma gbe ogun de ọdọ awọn eeyan oun. Lẹyin eyi lo pada si ilu Igbara Oke lati tẹdo sibẹ. asiko yii kan naa ni awọn ara Ibadan tun dide ogun ti Ogedengbe si gba lati jẹ Balogun Ijeṣa ati Ekiti lati koju ilu Ibadan. Ija yii le gan an to bẹẹ to to ọdun mẹsan an ko to dawọ duro.


Lẹyin eyi lo pada si ilu Igbara Oke lati tẹdo sibẹ. asiko yii kan naa ni awọn ara Ibadan tun dide ogun ti Ogedengbe si gba lati jẹ Balogun Ijeṣa ati Ekiti lati koju ilu Ibadan. Ija yii le gan an to bẹẹ to to ọdun mẹsan an ko to dawọ duro. Ọgagun Bower to jẹ Kọmiṣọnna Ọlọpaa ilu Ibadan nigba naa lọhun lo pari aawọ ogun yii lọdun 1886. Gbogbo iwa akinkanju yii lo sọ Ogedengbe di akọni niluu rẹ to si fi di ọkan lara awọn ọkunrin to pataki ju lọ ni ilẹ Yoruba, orilẹ-ede Naijiria ati ilẹ Afirika. Eyi ri bẹẹ nitori kii ṣe awọn ilu mẹrin taa ti darukọ yii nikan ti Ogedengbe ti jẹ gbajugbaja.


Ọgagun Bower to jẹ Kọmiṣọnna Ọlọpaa ilu Ibadan nigba naa lọhun lo pari aawọ ogun yii lọdun 1886. Gbogbo iwa akinkanju yii lo sọ Ogedengbe di akọni niluu rẹ to si fi di ọkan lara awọn ọkunrin to pataki ju lọ ni ilẹ Yoruba, orilẹ-ede Naijiria ati ilẹ Afirika. Eyi ri bẹẹ nitori kii ṣe awọn ilu mẹrin taa ti darukọ yii nikan ti Ogedengbe ti jẹ gbajugbaja. Ko da, o kan Ife, Ilorin to fi di wi pe ọta wa pọ to fẹ doju ija kọ ilu Ibadan. Ogun ti Ekiti-parapọ gan an waye lẹyin ti wọn jagun ṣẹgun ogun Kiriji miran laarin ọdun 1877 - 1892. Ogun nla ni Ogun Kiriji jẹ ninu itan Yoruba.


Ko da, o kan Ife, Ilorin to fi di wi pe ọta wa pọ to fẹ doju ija kọ ilu Ibadan. Ogun ti Ekiti-parapọ gan an waye lẹyin ti wọn jagun ṣẹgun ogun Kiriji miran laarin ọdun 1877 - 1892. Ogun nla ni Ogun Kiriji jẹ ninu itan Yoruba. Lati jẹ ki awọn ilu to parapọ lati jẹ ọwọ ogun kan naa wọ ara wọn daadaa, Ogedengbe fẹ iyawo kaakiri gbogbo ibi to ti lọ jagun. Itan sọ pe o le ni iyawo mọkandinlọgọrun ti Ogedengbe fẹ kaakiri ilẹ Yoruba. Itan kan tun sọ wi pe lasiko ogun kan, wọn bẹ Ogedengbe lori ṣugbọn o fi agba han iku bẹẹ si ni ara rẹ rin lọ lati gbe ori rẹ pada to si gbe e le ọrun ara rẹ.


Lati jẹ ki awọn ilu to parapọ lati jẹ ọwọ ogun kan naa wọ ara wọn daadaa, Ogedengbe fẹ iyawo kaakiri gbogbo ibi to ti lọ jagun. Itan sọ pe o le ni iyawo mọkandinlọgọrun ti Ogedengbe fẹ kaakiri ilẹ Yoruba. Itan kan tun sọ wi pe lasiko ogun kan, wọn bẹ Ogedengbe lori ṣugbọn o fi agba han iku bẹẹ si ni ara rẹ rin lọ lati gbe ori rẹ pada to si gbe e le ọrun ara rẹ. Eyi mu ki awọn ọta rẹ tubọ maa wariri fun un tori wọn wo o pe ki wa lo lee pa Ogedengbe bi bibẹ lori ko ba lee ran an lọ salakeji. Ọrọ pọ ninu iwe kọbọ nipa Ogedengbe Agbogungboro, ko si ṣe sọ tan nitori akọni ti ko ṣee gbagbe ni nilẹ kaarọ o jiire ni. Titi di oni, ami idanimọ to wa niwaju ile Ogedengbe ni ida lati ran ni leti asiko jijẹ akọni ti wọn bẹẹ lori to si tun ye e.


Eyi mu ki awọn ọta rẹ tubọ maa wariri fun un tori wọn wo o pe ki wa lo lee pa Ogedengbe bi bibẹ lori ko ba lee ran an lọ salakeji. Ọrọ pọ ninu iwe kọbọ nipa Ogedengbe Agbogungboro, ko si ṣe sọ tan nitori akọni ti ko ṣee gbagbe ni nilẹ kaarọ o jiire ni. Titi di oni, ami idanimọ to wa niwaju ile Ogedengbe ni ida lati ran ni leti asiko jijẹ akọni ti wọn bẹẹ lori to si tun ye e.


Ibadan Accident: Èèyàn méjì kú, ẹnìkan wà nílé ìwòsàn

Ariwo nla gbalẹ kan lọsan ọjọ Aje ni adugbo Ologunẹru nilu Ibadan nigba ti erupẹ wo lu eeyan mẹta mọlẹ, ti meji si jẹ Ọlọrun nipe loju ẹsẹ. Idi ree ti BBC Yoruba fi kan si ibi isẹlẹ naa, ta si gbọ pe ọpọ igba ni wọn ti n kilọ fun awọn ọlọkọ akoyọyọ lati dẹkun wiwa erupẹ ni ibudo naa. Bakan naa la tun gbọ pe, ọkọ akoyọyọ ti awọn osisẹ naa gbe lọ wa erupẹ lo wo lu ọkan ninu wọn mọlẹ.


Poly Ibadan: Lóòtọ́ ni a dáná sún fóònù àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó ṣe màgòmágó nínú ìdánwò

Ko si irọ nibẹ, a dana sun foonu awọn akẹkọ wa ti wọn tapa si ofin pe ki wọn ma ṣe gbe ẹrọ alagbeka wọ inu yara idanwo. Agbẹnusọ ile ẹkọ gbogboniṣe ti a mọ si Poly Ilu Ibadan, Ọgbẹni Soladoye Adewole  lo lede ọrọ yii fun ile iṣẹ Iroyin BBC Yoruba. Adewole ni awọn ko ṣẹsẹ fi ikilọ sita fawọn akẹkọ lati ma ṣe gbe ẹrọ ibanisọrọ wọ yara idanwo mọ. ''Lati le jẹ ki wọn mọ pe a ko mu ọrọ naa bi awada lo jẹ ki a gbe igbeṣẹ yii, lootọ la dana sun awọn ẹrọ alagbeka ti a gba lọwọ wọn'' Iwa makaruru lasiko idanwo jẹ ipenija to n ba ẹka eto ẹkọ lorileede Naijiria jẹ ti awọn adari eto ẹkọ a si maa wa orisirisi ọna lati dẹkun rẹ. Jijo foonu awọn akẹkọ yii ni ina jẹ ọna kan ti o mu iriwisi ọtọọtọ wa paapa julọ ti a ba ro iye owo ti wọn fi ra awọn foonu wọn yii. Nigba ti BBC Yoruba beere lọwọ ọgbẹni Adewole pe ṣe biba awọn foonu naa jẹ ko ni da bi iwa basejẹ lati ọdọ ile ẹkọ naa, o sọ pe: ''Bi eeyan ba fi owo iyebiye ra nnkan ti yoo ṣe ipalara f'awujọ, ṣe a ma ni tori bẹẹ a ko ni gba a lọwọ rẹ tabi ki a baa jẹ ki o to le ṣe ipalara f'awujọ?''


''Lati le jẹ ki wọn mọ pe a ko mu ọrọ naa bi awada lo jẹ ki a gbe igbeṣẹ yii, lootọ la dana sun awọn ẹrọ alagbeka ti a gba lọwọ wọn'' Iwa makaruru lasiko idanwo jẹ ipenija to n ba ẹka eto ẹkọ lorileede Naijiria jẹ ti awọn adari eto ẹkọ a si maa wa orisirisi ọna lati dẹkun rẹ. Jijo foonu awọn akẹkọ yii ni ina jẹ ọna kan ti o mu iriwisi ọtọọtọ wa paapa julọ ti a ba ro iye owo ti wọn fi ra awọn foonu wọn yii. Nigba ti BBC Yoruba beere lọwọ ọgbẹni Adewole pe ṣe biba awọn foonu naa jẹ ko ni da bi iwa basejẹ lati ọdọ ile ẹkọ naa, o sọ pe: ''Bi eeyan ba fi owo iyebiye ra nnkan ti yoo ṣe ipalara f'awujọ, ṣe a ma ni tori bẹẹ a ko ni gba a lọwọ rẹ tabi ki a baa jẹ ki o to le ṣe ipalara f'awujọ?'' O salaye pe ''ninu awọn akẹkọ wọn yi ni awọn ti yoo jẹ adari awujọ lọjọ iwaju yoo ti jade, ti a ko ba dẹkun iwa ibajẹ fun wọn nisinyii, kini ka ti wi ti o ba di ni ọla?'' Lọjọru ni awọn alaṣẹ Poly Ibadan da ina sun awọn foonu alagbeka ti iye owo wọn to miliọnu naira. Awọn aṣoju akẹkọọ ile iwe naa ati awọn akọroyin lo peju si ibi ti wọn ti dana sun awọn foonu wọnyi.


O salaye pe ''ninu awọn akẹkọ wọn yi ni awọn ti yoo jẹ adari awujọ lọjọ iwaju yoo ti jade, ti a ko ba dẹkun iwa ibajẹ fun wọn nisinyii, kini ka ti wi ti o ba di ni ọla?'' Lọjọru ni awọn alaṣẹ Poly Ibadan da ina sun awọn foonu alagbeka ti iye owo wọn to miliọnu naira. Awọn aṣoju akẹkọọ ile iwe naa ati awọn akọroyin lo peju si ibi ti wọn ti dana sun awọn foonu wọnyi.


Olubadan: Ìpàdé àláàfíà wáyé láàrin Olubadan àti àwọn àgbà ìjòyè tí Ajimobi sọ di ọba.

Lẹyin oṣu mẹrindinlọgbọn ti ede aiyede ti waye laarin Olubadan ilẹ Ibadan, Ọba Saliu Akanmu Adetunji, Aje Ogungunnisọ Kinni, ati awọn ijoye rẹ ti gomina tẹlẹ nipinlẹ Oyo, Abiọla Ajimọbi gbe ade le lori, ija ti pari. Eyi jẹyọ lasiko ti awọn ijoye naa wa si aafin Olubadan to wa ni adugbo Popoyemọja nilu Ibadan, ti ọkọọkan wọn ko si de ade. A gbọ pe tilu-tifọn ni Olubadan fi ki awọn ijoye rẹ ọhun kaabọ pada s'aafin, ti Olubadan si sọ fun awọn ijoye naa pe, oun fi aaye gba ipade ipẹtu saawọ ọhun nitori alaafia, iṣọkan ati ilọsiwaju ilu Ibadan. Ṣaaju asiko yii ni Olubadan ti paṣẹ pe, eyikeyi awọn ijoye naa ko gbọdọ wa si aafin oun fun ipade pẹlu ade ọba lori. Ede aiyede naa bẹrẹ lasiko ti Gomina Abiọla Ajimọbi mu ayipada ba ilana jijẹ oye Olubadan lọdun 2017, to si sọ awọn ijoye mọkanlelogun di ọba alade. Ọdun 1957 ni ofin oye jijẹ nilu Ibadan ti wa fun lilo.


Ṣaaju asiko yii ni Olubadan ti paṣẹ pe, eyikeyi awọn ijoye naa ko gbọdọ wa si aafin oun fun ipade pẹlu ade ọba lori. Ede aiyede naa bẹrẹ lasiko ti Gomina Abiọla Ajimọbi mu ayipada ba ilana jijẹ oye Olubadan lọdun 2017, to si sọ awọn ijoye mọkanlelogun di ọba alade. Ọdun 1957 ni ofin oye jijẹ nilu Ibadan ti wa fun lilo. Ọrọ naa mu ki ọpọlọpọ awuyewuye waye laarin awọn ọmọ bibi ilẹ Ibadan nile ati lẹyin odi. Ọpọ lo koro oju si igbesẹ ti Gomina Ajimọbi gbe, pe o fẹ ẹ pa ilana ti awọn baba nla ilẹ Ibadan da silẹ da. Bo tilẹ jẹ pe ijọba  Ajimọbi ni oun ti ṣe ipade ati ijiroro pẹlu igbimọ lọbalọba ki oun to gbe igbesẹ naa, amọ Olubadan ati Osi Olubadan, Oloye Rashidi Ladoja tako igbesẹ naa, ti ọrọ si di ti ile ẹjọ, laarin aafin Olubadan ati ijọba ipinlẹ Oyo.


Ọrọ naa mu ki ọpọlọpọ awuyewuye waye laarin awọn ọmọ bibi ilẹ Ibadan nile ati lẹyin odi. Ọpọ lo koro oju si igbesẹ ti Gomina Ajimọbi gbe, pe o fẹ ẹ pa ilana ti awọn baba nla ilẹ Ibadan da silẹ da. Bo tilẹ jẹ pe ijọba  Ajimọbi ni oun ti ṣe ipade ati ijiroro pẹlu igbimọ lọbalọba ki oun to gbe igbesẹ naa, amọ Olubadan ati Osi Olubadan, Oloye Rashidi Ladoja tako igbesẹ naa, ti ọrọ si di ti ile ẹjọ, laarin aafin Olubadan ati ijọba ipinlẹ Oyo. Nibayii, ọjọ kọkandinlogun oṣu Kẹjọ,ọdun 2019 ni ipade miran yoo tun waye ni aafin laarin Olubadan ati awọn ijoye rẹ.


Nibayii, ọjọ kọkandinlogun oṣu Kẹjọ,ọdun 2019 ni ipade miran yoo tun waye ni aafin laarin Olubadan ati awọn ijoye rẹ.


Iná Ibadan: Gbogbo dúkìá tó wà lókè ilé alájà kan náà ló jóná tán

Lasiko ti wọn n ba BBC Yoruba sọrọ, awọn olugbe inu ile naa rawọ ẹbẹ si awọn ẹlẹyinju aanu ọmọ ilẹ yii lati se iranwọ fun wọn, lori awọn dukia wọn to jona mọle. Wọn salaye pe, awọn gbiyanju lati sare ko awọn ohun elo to n bẹ ninu ile naa jade lasiko ti eefin bẹrẹ sini ru. Sugbọn wọn ni pupọ ninu awọn ohun elo naa ni ina ọmọ ọrara ti sọ di eeru, ki awọn aladugbo to gbe omi ati awọn ohun elo mii ti wọn fẹ fi pa ina to de.


Ìtàn Mánigbàgbé: £100, tíí ṣe ₦42,150 àsìkò yìí, nìjọba fun Taiwo Akinkunmi lówó iṣẹ́ lọ́dún 1959

Oniruuru awọn eeyan to lami laaka lo ti jade lorilẹede Naijiria, paapa nilẹ kaarọ Oojire wa, ti ọkọọkan wọn si ti ko ipa to jọju si idagbasoke ati irẹpọ orilẹede yii. Lootọ ni ọpọ wọn ti re iwalẹ asa, amọ awọn miran si wa loke eepẹ, ti ko si yẹ ka tete gbagbe wọn. Ọkan lara awọn ọmọ Oodua to gbe ogo iran wa ati orilẹede yii ga, to si n se abẹmi loke eepẹ lọwọlọwọ bayii ni Baba Michael Taiwo Akinkunmi. Ta ba si n sọ itan idagbasoke orilẹede Naijiria, titi de ibi ta de duro yii, ti a ko ba tii ranti Taiwo Akinkunmi, itan wa ko tii kun to,  nitori ipa to ko lati ri si ifilọlẹ ilẹ Naijiria pẹlu agbekalẹ asia ilẹ wa to rẹwa, ta n pe ni National Flag. Gẹgẹ bi a se ka a loju opo itakun agbaye Wikipedia, ọmọ bibi ilu Ibadan ni Akinkunmi, amọ ti ẹkọ funfun rẹ ti inu ikoko dudu jade. Ta ni Michael Taiwo Akinkunmi: Niwọn igba to jẹ pe arise ni arika, arika si ni baba iregun, ohun ta ba se loni, ọrọ itan ni yoo da bo ba dọla, asia ti Taiwo Akinkunmi se lọdun gbọọrọ sẹyin, naa ni orilẹede Naijiria n lo titi di oni.


Ta ba si n sọ itan idagbasoke orilẹede Naijiria, titi de ibi ta de duro yii, ti a ko ba tii ranti Taiwo Akinkunmi, itan wa ko tii kun to,  nitori ipa to ko lati ri si ifilọlẹ ilẹ Naijiria pẹlu agbekalẹ asia ilẹ wa to rẹwa, ta n pe ni National Flag. Gẹgẹ bi a se ka a loju opo itakun agbaye Wikipedia, ọmọ bibi ilu Ibadan ni Akinkunmi, amọ ti ẹkọ funfun rẹ ti inu ikoko dudu jade. Ta ni Michael Taiwo Akinkunmi: Niwọn igba to jẹ pe arise ni arika, arika si ni baba iregun, ohun ta ba se loni, ọrọ itan ni yoo da bo ba dọla, asia ti Taiwo Akinkunmi se lọdun gbọọrọ sẹyin, naa ni orilẹede Naijiria n lo titi di oni. Ọpọ iran to n bọ lẹyin, ni yoo si maa ka itan nipa ohun ribiribi ti akinkanju ọmọ Yoruba yii gbe ile aye se. Taiwo Akinkunmi ti pe ẹni ọdun mẹtalelọgọrin, eyiun 83 bayii, ti ogbo si ti de si baba. Bi o tilẹ jẹ pe baba yii sa ipa tiẹ fun orilẹede rẹ lasiko to wa ni opepe, ni ẹni ọdun mẹtalelogun,amọ bawo ni orilẹede rẹ se n mọriri rẹ nipa sise itọju rẹ lasiko ti agba de sii yii?


Ọpọ iran to n bọ lẹyin, ni yoo si maa ka itan nipa ohun ribiribi ti akinkanju ọmọ Yoruba yii gbe ile aye se. Taiwo Akinkunmi ti pe ẹni ọdun mẹtalelọgọrin, eyiun 83 bayii, ti ogbo si ti de si baba. Bi o tilẹ jẹ pe baba yii sa ipa tiẹ fun orilẹede rẹ lasiko to wa ni opepe, ni ẹni ọdun mẹtalelogun,amọ bawo ni orilẹede rẹ se n mọriri rẹ nipa sise itọju rẹ lasiko ti agba de sii yii?


Iyalode Ibadan: Olubadan jáwé oyè lé Ìyálóde tuntun lórí

Olubadan ilẹ Ibadan, Ọba Saliu Adetunji, Aje Ogungunniso ti jawe oye fun Iyalode tuntun fun ilẹ Ibadan, Agba oye Theresa Laduntan Oyekanmi. Ayẹyẹ iwuye naa to wa ni aafin Olubadan lọjọ Ẹti lo waye lẹyin ti gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọ ẹrọ Seyi Makinde fọwọsi igbega iyalode tuntun fun ilẹ Ibadan naa. Oloye Oyekanmi yii si lo di Iyalode ilẹ Ibadan Kẹrinla, to si ni igbega si ipo naa lẹyin ti Alhaja Aminat Abiọdun, tii se Iyalode ilẹ Ibadan Kẹtala papoda lọdun to kọja. Oloye Laduntan Oyekanmi, tii se ẹni ọ̀dun mẹrindinlaadọrun, nii se ọmọbibi agboole Ladapọ ladugbo Abẹbi ati agboole Balogun Ibikunle ladugbo Ayẹyẹ nilu Ibadan. Akọsẹmọsẹ olutọju alaisan ni Iyalode tuntun yii to si kẹkọ gboye nilẹ Gẹẹsi lọdun 1960, o si se igbeyawo pẹlu Amofin Diti Oyekanmi to wa lati agboole Matanmi nilu Osogbo lọdun 1961. Iyalode Ilẹ Ibadan tuntun yii fẹyinti gẹgẹ bii Nọọsi nile iwosan Oritamẹfa (UCH) nilu Ibadan.


Oloye Laduntan Oyekanmi, tii se ẹni ọ̀dun mẹrindinlaadọrun, nii se ọmọbibi agboole Ladapọ ladugbo Abẹbi ati agboole Balogun Ibikunle ladugbo Ayẹyẹ nilu Ibadan. Akọsẹmọsẹ olutọju alaisan ni Iyalode tuntun yii to si kẹkọ gboye nilẹ Gẹẹsi lọdun 1960, o si se igbeyawo pẹlu Amofin Diti Oyekanmi to wa lati agboole Matanmi nilu Osogbo lọdun 1961. Iyalode Ilẹ Ibadan tuntun yii fẹyinti gẹgẹ bii Nọọsi nile iwosan Oritamẹfa (UCH) nilu Ibadan. BBC wa gbadura pe igba Oloye Laduntan Oyekanmi gẹgẹ bii Iyalode tuntun fun ilẹ Ibadan yoo tu gbogbo olugbe Ibadan lara.


BBC wa gbadura pe igba Oloye Laduntan Oyekanmi gẹgẹ bii Iyalode tuntun fun ilẹ Ibadan yoo tu gbogbo olugbe Ibadan lara.


Olubadan of Ibadan: Olóye Ọ̀tún ní ìjà ti parí ṣùgbọ́n àwa ò gbé adé sílẹ̀ o!

Laipẹ ni iroyin kan pe awọn Ọba tuntun ti gomina ana ni ipinlẹ Ọyọ, Sẹnetọ Ajimobi fi jẹ ọba ti pari aawọ to wa laarin wọn àti Olubadan, Oba Saliu Adetunji. Lori eleyii, Kabiyesi Saliu Adetunji ti ṣaaju fi ọrọ lelẹ pé bi wọn ba fẹ ma wọ afin oun gẹgẹ bii Olubadan, wọn gbudọ gbe ade wọn silẹ. Ẹwẹ, awọn oloye naa fi ọrọ̀ sita lootọ, awọn ti pari ija ṣugbọn kii ṣe bii ti ki awọn wa bọ ade ori awọn silẹ gẹgẹ bii ọba. Ọtun Olubadan, Olóyè Leka Balogun ni "ohun ti sẹnetọ Ajimobi ṣe yii gan lo ṣẹ̀ṣẹ̀ ń jẹ́ titẹle aṣa ilẹ Yoruba. Ẹ kọ́ nípa ohun tí Yorùbá ń pè ní Àrígiṣẹ́gi


Yinka Ayefele ni ìkómọ àwọn ìbẹ́ta òun kò tíì lè wáyé báyìí àyàfi tí òun bá gba páálí wọn l'Ámẹ́ríkà

BBC Yoruba ba gbajugbaja olorin nni to tun jẹ oludaleeṣẹ redio silẹ, Yinka Ayefẹlẹ sọrọ lati fi aridaju rẹ han pe ni bayi, o ti di baba ibẹta lootọ. Ṣaaju ni nkan bii oṣu diẹ sẹyin ni iroyin kan tan kalẹ pe o bimọ ti o si ni irọ ni awọn eniyan n pa, Ẹ dákẹ́ àhesọ ọ̀rọ̀, n kò bí ìbẹta - Yinka Ayefẹlẹ. Ṣugbọn ni bayii oun funra rẹ lo tu iroyin ayọ yii fun awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ redio rẹ pe Yinka Ayefele di bàbá ìbẹta. Lati mu aridaju wa fun yin la fi ṣe ifọrọwanilẹnuwo yii pẹlu baba ibẹta gan funra rẹ to si ṣalaye gbogbo ọrọ. Yinka Ayefele di asojú Àjọ INEC Ayefele fi orin ẹ ṣeun sẹ́nu kí Ajimobi Ayefẹlẹ bá BBC sọ̀rọ̀ lórí ilé orin rẹ̀ tí Ajimọbí ń tún kọ́


Seyi Makinde: ₦60m ní mo gbé kalẹ̀ fún ìtọ́jú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ìmọ̀ òfin fún ọdún kan

Gomina Ipinlẹ Ọyọ, Seyi Makinde ti buwọlu owo to to ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira (₦500,000) bii owo iranwọ eto ẹkọ, fun akẹẹkọ kọọkan to wa lati ipinlẹ Ọyọ, ti wọn n kọ ẹkọ imọ nipa ofin ni ileewe imọ ofin(Law School). Gomina Seyi Makinde lo sọ eyi lasiko to n gba awọn ọmọ ile-iwe imọ ofin naa lalejo ni ilu Ibadan. Agbẹnusọ fun gomina feto iroyin, Ọgbẹni Taiwo Adisa lo ni gomina naa fi ọgọta miliọnu Naira silẹ lati fi tọju awọn ọmọ alaini lati ipinlẹ Ọyọ to n kẹkọ gboye imọ ofin ni saa ọdun 2019/2020. Gomina Makinde ni oun gbe igbesẹ naa lati le se koriya fun awọn akẹkọ imọ ofin, ki wọn lee tẹra mọ iwe wọn fun aseyori to lamilaaka. Seyi Makinde ni owo naa wa fun iranwọ, to si gba awọn akẹẹkọ imọ ofin naa ni imọran, lati ma se na owo ọhun ni inakuna. Ọdún 2012 ni awọn akẹ́ẹ̀kọ́ ilé ìwé ìmọ̀ òfin tó wà láti ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ti gba N100,000 kẹ́hìn gẹ́gẹ́ bí owó ìrànwọ́.


Iná Ibadan: Àwọn olùgbé inú ilé ń rawọ́ ẹ̀bẹ̀ fún ìrànwọ́

Ijamba nla ṣẹ ni adugbo oke Ado nilu Ibadan lowurọ ọjọ isẹgun nigba ti ile alaja kan gbina. Iroyin kan ti ko fidi mulẹ, to n ja rainrain lori ayelujara salaye pe, ọmọde kan to n se ounjẹ lasiko ti iya rẹ n wo ere lori mohunmaworan lọwọ, lo se okunfa ijamba ina naa. Awọn olugbe ile naa ṣe alaye fun ikọ BBC Yoruba wi pe, ina ọba to de lojiji si adugbo naa, lo ṣokunfa iṣẹlẹ agbọgbarimu ọhun. Lasiko ti ikọ iroyin BBC Yoruba se abẹwo si ile to jona naa, a ri pe rẹrẹ run nibẹ, ti ọpọ dukia si sofo, bi o tilẹ jẹ pe ko si ẹmi kankan to sofo lasiko isẹlẹ naa. Lasiko ti wọn n ba BBC Yoruba sọrọ, awọn olugbe inu ile naa rawọ ẹbẹ si awọn ẹlẹyinju aanu ọmọ ilẹ yii lati se iranwọ fun wọn, lori awọn dukia wọn to jona mọle.Wọn salaye pe, awọn gbiyanju lati sare ko awọn ohun elo to n bẹ ninu ile naa jade lasiko eefin bẹrẹ sini ru, ṣugbọn pupọ ninu awọn ohun elo naa ni ina ọmọ ọrara ti sọ di eeru, ki awọn aladugbo to gbe omi ati awọn ohun elo mii ti wọn fẹ fi pa ina to de. Pupọ ninu awọn olugbe ile naa lo padanu owo, awọn ohun elo to n lo ina ijọba, ati ọpọlọpọ dukia sinu iṣẹlẹ naa.


Ibadan: Òkìtì iyanrìn wó pa Wale àti Adeyemi lágbègbè Ologuneru

Ibudo ìwa iyanrin ni ilu Ibadan ni ipinlẹ Oyo ni iṣẹlẹ laabi ọhun ti waye. Eeyan meji to n ṣiṣẹ ni ibudo iwayanrin kan nilu Ibadan ti di oloogbe bayii. Iku wọn ko si ṣẹyin bi okiti yanrin ti wọn n wà ṣe da wo lu wọn ni ibi ti wọn ti n wa yanrin si ọkọ lagbegbe Ologunẹru ni ilu Ibadan. Gẹgẹ bi awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju rẹ ṣe sọ, okiti iyanrin naa ti wọn ni o fẹrẹ ga to ile alaja meji ṣa deede da wo ni ti o si bo awọn eeyan mẹta ti wọn wa ni isalẹ rẹ mọlẹ. Bi o tilẹ jẹ wi pe awọn aladugbo sọ pe ko din ni eeyan meje to ba isẹlẹ naa lọ. Wọn ni 'awọn mẹta ni yanrin naa bo mọlẹ, awọn mẹta miran n ko yanrin ọhun si inu ọkọ akẹru lasiko ti ijamba yii ṣẹlẹ".


Gẹgẹ bi awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju rẹ ṣe sọ, okiti iyanrin naa ti wọn ni o fẹrẹ ga to ile alaja meji ṣa deede da wo ni ti o si bo awọn eeyan mẹta ti wọn wa ni isalẹ rẹ mọlẹ. Bi o tilẹ jẹ wi pe awọn aladugbo sọ pe ko din ni eeyan meje to ba isẹlẹ naa lọ. Wọn ni 'awọn mẹta ni yanrin naa bo mọlẹ, awọn mẹta miran n ko yanrin ọhun si inu ọkọ akẹru lasiko ti ijamba yii ṣẹlẹ". Awọn oṣiṣẹ ajọ ẹṣọ oju popo to wa nibi iṣẹlẹ naa ni eeyan meji lo ku ninu iṣẹlẹ naa ṣugbọn awọn miran fi ara pa.


Awọn oṣiṣẹ ajọ ẹṣọ oju popo to wa nibi iṣẹlẹ naa ni eeyan meji lo ku ninu iṣẹlẹ naa ṣugbọn awọn miran fi ara pa.


Lafup: Kò sí ẹni kankan tó ń ṣe ẹ̀fẹ̀ ní Ibadan nígbà táwa bẹ̀rẹ̀

Adẹrinpoṣonu ti ko ṣee fọwọ rọ sẹyin ni Oluwasegun Ogundipe ti gbogbo eniyan mọ si Lafup jẹ ni ilu Ibadan. O fọwọ rẹ sọya pe ko si ẹni kankan ti o n ṣe ẹfẹ niluu Ibadan nigba ti oun fi bẹrẹ titi ti ohun fi wa di ẹni ti wọn mọ kaakiri Naijiria bayii. Lekan kingkong lọmọ Yorùbá tó ń fi òwe dárà lẹ́yìn odi Níbo làwọn òṣèré apanilẹ́rìn ín wọ̀nyí tó pilẹ̀ sínima àgbéléwò Yorùbá wà? Nigba ti owo ṣi ni iyi lo ti bẹrẹ to jẹ wi pe ati san aadọta naira pere gun awọn eniyan lara ṣugbọn o jẹ ki awọn eeyan mọ iyi owo ti wọn n san nigba naa lati wa fi wo awọn ẹfẹ rẹ.


Olubadan: Àláfíà ni mò ń wá ní ìpínlẹ̀ Ọyọ

Olubadan ti ilu Ibadan ni o ya oun lẹnu bi awọn ọba mẹtadinlọgbọn ti gomina ana yan ṣe tun faake kọri pe awọn ko ni gbe ade ori wọn silẹ lati sisẹ pọ pẹlu Olubadan, Oba Saliu Adetunji. Agbẹnusọ fun Oba Saliu Adetunji, Oloko Adeola lo sọ bẹẹ lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ lori igbesẹ awọn ọba yii. Adeola ni ipade alaafia bẹrẹ ni Ọjọ Aje ni ibi ti Olubadan ati meji ninu awọn ọba naa se fọwọsowọpọ lati kuro lori rogbodiyan to wa laaarin Olubadan ati awọn ọba to je ijoye tẹlẹ labẹ Olubadan. O ni oun ti awon ri ka yii ba awọn ninu jẹ pupo, amọ alaafia je awọn logun nitori naa ni awọn se sọ wi pe ipade alaafia n tẹsiwaju laaarin Olubadan ati awọn ọba yii. Agbẹnusọ fun Oba Saliu Adetunji, Oloko Adeola fi kun un wi pe Olubadan ni baba gbogbo Ibadan nitori naa ni Olubadan ko lee fẹ ki ilu o tu. Ti a ko ba gbagbe, laipe yii ni Olubadan sọ fun awọn ọba yii wi pe ki wọn pada wa si aafin, amọ ki wọn ma de ade wa si aafin ti wọn ba n bọ.


Fásitì Ibadan: Kò sí àkẹ́kọ̀ọ́ obìnrin tí wọ́n fipá bá lòpọ̀

Eemọ nla lo wọ ileekọ fasiti Ibadan mọjumọ ọjọ Ẹti nigba ti awọn adigunjale to to mẹwa niye ba ibugbe awọn obinrin, Obafemi Awolowo, to wa ninu ọgba ileekọ naa lalejo. Niwọn igba to jẹ pe ole kii wa, bikose lati jale, lati pa ati lati parun, awọn adigunjale yii se akẹkọ meji lese, ko to di pe wọn na papa bora. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ lori isẹlẹ yii, osisẹ alarina fun ileekọ fasiti Ibadan, Ọgbẹni Tunji Ọladẹjọ fi idi isẹlẹ naa mulẹ pẹlu afikun pe awọn adigunjale naa gba ọpọ ẹrọ ilewọ alagbeka lọwọ awọn akẹkọbinrin naa. Ọladẹjọ salaye pe, irọ to jinna sootọ ni ahesọ ti awọn eeyan kan n gbe kiri pe awọn adigunjale naa fi tipa awọn awọn akẹkọbinrin ọhun lo pọ. Osisẹ alarina fun ọgba fasiti Ibadan ni ni kete ti iroyin kan awọn osisẹ alaabo to wa lọgba ileeẹkọ naa, ni wọn ti ta mọra, ti wọn si kesi awọn ọlspa lati wa kun wọn lọwọ. O fikun pe, ni kete ti awọn ọlọpa naa de pẹlu ọga agba ọlọpa to n dari agọ ọlọpa to wa ni Sango nilu Ibadan, ni awọn adigunjale ọhun fẹsẹ fẹ.


Ọladẹjọ salaye pe, irọ to jinna sootọ ni ahesọ ti awọn eeyan kan n gbe kiri pe awọn adigunjale naa fi tipa awọn awọn akẹkọbinrin ọhun lo pọ. Osisẹ alarina fun ọgba fasiti Ibadan ni ni kete ti iroyin kan awọn osisẹ alaabo to wa lọgba ileeẹkọ naa, ni wọn ti ta mọra, ti wọn si kesi awọn ọlspa lati wa kun wọn lọwọ. O fikun pe, ni kete ti awọn ọlọpa naa de pẹlu ọga agba ọlọpa to n dari agọ ọlọpa to wa ni Sango nilu Ibadan, ni awọn adigunjale ọhun fẹsẹ fẹ. Ọladẹjọ wa mu da awọn akẹkọ to wa lọgba fasiti Ibadan, awọn obi wọn ati gbogbo awujọ lapapọ pe, ko si ewu kankan loko nipa eto aabo ile ẹkọ naa, nitori awọn alasẹ ileekọ ọhun ti setan lati mu agbega ba eto aabo rẹ, ki iru isẹlẹ yii ma baa waye mọ.


Ọladẹjọ wa mu da awọn akẹkọ to wa lọgba fasiti Ibadan, awọn obi wọn ati gbogbo awujọ lapapọ pe, ko si ewu kankan loko nipa eto aabo ile ẹkọ naa, nitori awọn alasẹ ileekọ ọhun ti setan lati mu agbega ba eto aabo rẹ, ki iru isẹlẹ yii ma baa waye mọ.


Seyi Makinde: Àwọn ọba yoo ko ipa pataki lati gbogun ti aabo to mẹhẹ

Gomina ipinlẹ Ọyọ, Seyi Makinde ti ni, ijọba oun yoo lo awọn ọba alaye ni agbeegbe kọọkan lati mu ibugbooro ba eto aabo ni ipinlẹ naa. Gomina Makinde, to sọ ọrọ yii ni ibi ayẹyẹ ọjọ ibi Olugbọn ti Orile Igbon, Ọba Francis Alao, tun sọ wipe eto aabo wa lara awọn ohun ti isejọba oun duro fun. O fikun wi pe, loore koore ni oun yoo ma a kan si awọn ọba naa, lati fun oun ni imọran ati ijiroro lori ọna abayọ si ipenija eto aabo. Gomina ipinlẹ Ọyọ naa fikun pe, awọn ipo to jẹ gboogi ni isejọba oun ni awọn ọba naa yoo ti kopa fun ilọsiwaju ipinlẹ naa.


Seyi Makinde gbàlejò Abdulsalami Abubakar ní Ibadan

Gomina ipinlẹ Ọyọ, Seyi Makinde ti se apejuwe adari orilẹede Naijiria nigba kan ri, Abdusalami Abubakar gẹgẹ bi baba to ni ifẹ si ilosiwaju orilẹẹde Naijiria. Seyi Makinde sọ eyi lasiko to n gbalejọ Abubakar Abdusalami ni ilu Ibadan. Makinde ni ijọba ti setan lati se ohun gbogbo to yẹ lati ri wi pe eto aabo gbooro si ni ipinlẹ Ọyọ. Abdusalam, nigba to n fesi, gboriyin fun gomina Makinde, to si ni ọgbọn ati imọ to n lo nigba to n sisẹ aladani yoo ran an lọwọ lati tukọ ipinlẹ naa de ibi aseye. Adari Naijiria nigba kan naa wa rọ ijọba ipinlẹ Ọyọ lati ri wi pe wọn seto igbaye gbadun fun awọn olugbe ipinlẹ naa. Ọgaagun Abdulsalami Abubakar jẹ adari orilẹede Naijiria ni ọdun 1998 si ọdun 1999.


Abdusalam, nigba to n fesi, gboriyin fun gomina Makinde, to si ni ọgbọn ati imọ to n lo nigba to n sisẹ aladani yoo ran an lọwọ lati tukọ ipinlẹ naa de ibi aseye. Adari Naijiria nigba kan naa wa rọ ijọba ipinlẹ Ọyọ lati ri wi pe wọn seto igbaye gbadun fun awọn olugbe ipinlẹ naa. Ọgaagun Abdulsalami Abubakar jẹ adari orilẹede Naijiria ni ọdun 1998 si ọdun 1999. Seyi Makinde ati Adari Ile Asofin Ipinlẹ Ọyọ, Adebo Ogundoyin lo fi tọwọtọwọ ki Abdusalami Abubakar kaabọ si ipinlẹ naa. Gomina naa si fi ami ẹyẹ aworan ti wọn fi owo ya, da ajagunfẹyinti naa lọla.


Seyi Makinde ati Adari Ile Asofin Ipinlẹ Ọyọ, Adebo Ogundoyin lo fi tọwọtọwọ ki Abdusalami Abubakar kaabọ si ipinlẹ naa. Gomina naa si fi ami ẹyẹ aworan ti wọn fi owo ya, da ajagunfẹyinti naa lọla.


US Election 2020: Biden jẹ́jẹ̀ẹ́ láti gbé ìgbìmọ̀ amúṣẹ́yá kalẹ̀ fún ìtọ́jú Coronavirus

Aarẹ tuntun ti wọn sẹsẹ dibo yan ni orilẹede Amẹrika, Joe Biden ti fọwọ sọya pe oun yoo mu irẹpọ ba orilẹede naa. Biden fọwọ idaniloju naa sọya ninu ọrọ akọsọ rẹ to bawọn eeyan orilẹede Amẹrika sọ lasiko ti wọn n se ajọyọ bo se bori ibo naa. Aarẹ tuntun naa naa lo fi ẹyin aarẹ Donald Trump janlẹ ninu eto idibo aarẹ to waye lọjọ Isẹgun amọ Trump ni oun yoo tako esi ibo naa. Biden ni "Mo jẹjẹ lati jẹ aarẹ ti ko ni wa iyapa orilẹede Amẹrika amọ maa wa ọna ti irẹpọ yoo se wa. Ẹni ti ko ni maa wa abala to jẹ buluu tabi pupa kiri ni orilẹede naa, amọ orilẹede Amẹrika nikan ni maa ma ri." Aarẹ tuntun naa, ẹni to gun ori pepele lati sọrọ pẹlu ibomu lẹnu rẹ tun kede pe, oun yoo se agbekalẹ igbimọ to yoo maa tete gbogun ti arun Coronavirus.


Biden ni "Mo jẹjẹ lati jẹ aarẹ ti ko ni wa iyapa orilẹede Amẹrika amọ maa wa ọna ti irẹpọ yoo se wa. Ẹni ti ko ni maa wa abala to jẹ buluu tabi pupa kiri ni orilẹede naa, amọ orilẹede Amẹrika nikan ni maa ma ri." Aarẹ tuntun naa, ẹni to gun ori pepele lati sọrọ pẹlu ibomu lẹnu rẹ tun kede pe, oun yoo se agbekalẹ igbimọ to yoo maa tete gbogun ti arun Coronavirus. O ni oun yoo tun ri daju pe oun se amusẹ awọn ipinnu ti wọn ba gbe kalẹ ni kete ti wọn ba se ibura tan fun oun ni osu kinni ọdun to n bọ. Ibi ti ajakalẹ arun Coronavirus bá orilẹede Amẹrika de ti ni ipa nla lorii idibo wọn. Ṣugbọn awọn onimọ ni bi awọn ara Amẹrika ṣe dibo yan aarẹ lonii, o ṣeeṣe ki ọrọ covid-19 ṣe akoba lọna mii.


O ni oun yoo tun ri daju pe oun se amusẹ awọn ipinnu ti wọn ba gbe kalẹ ni kete ti wọn ba se ibura tan fun oun ni osu kinni ọdun to n bọ. Ibi ti ajakalẹ arun Coronavirus bá orilẹede Amẹrika de ti ni ipa nla lorii idibo wọn. Ṣugbọn awọn onimọ ni bi awọn ara Amẹrika ṣe dibo yan aarẹ lonii, o ṣeeṣe ki ọrọ covid-19 ṣe akoba lọna mii. Ajọ to n mojuto gbigbogun ti ajakalẹ arun nilẹ Amẹrika, CDC ti ṣaaju fi ikilọ sita pe sanitaisa to ni ọti ninu ni agbara lati ba iwe itẹka ibo jẹ. Idi eyi ni pe awọn iwe itẹka to n jẹ "ballot" ti ogun apakokoro sanitaisa ba jẹ ko tutu lee lẹpọ o si lee ha sẹnu ẹrọ idibo. Ajọ CDC naa lo ni sanitaisa gbudọ wa lawọn ibudo idibo lati rii pe abo to daju wa fawọn oludibo ṣugbọn wọn rọ awọn oṣiṣẹ eto idibo atawọn oludibo lati rii pe ọwọ wọn gbẹ daadaa ki wọn to fọwọ kan iwe itẹka.


Ajọ to n mojuto gbigbogun ti ajakalẹ arun nilẹ Amẹrika, CDC ti ṣaaju fi ikilọ sita pe sanitaisa to ni ọti ninu ni agbara lati ba iwe itẹka ibo jẹ. Idi eyi ni pe awọn iwe itẹka to n jẹ "ballot" ti ogun apakokoro sanitaisa ba jẹ ko tutu lee lẹpọ o si lee ha sẹnu ẹrọ idibo. Ajọ CDC naa lo ni sanitaisa gbudọ wa lawọn ibudo idibo lati rii pe abo to daju wa fawọn oludibo ṣugbọn wọn rọ awọn oṣiṣẹ eto idibo atawọn oludibo lati rii pe ọwọ wọn gbẹ daadaa ki wọn to fọwọ kan iwe itẹka. Ṣaaju ni ibẹrẹ ọdun yii, iwe itẹka to tutu fa wahala lasiko idibo ẹkun kan ni New Hampshire. Bakan naa loṣu to kọja, Saramento ti California, ọpọlọpọ ibo lo bajẹ lẹyin ti awọn eeyan fin iwe itẹka wọn pẹlu ogun apakokoro eyi to si jẹ ki ọda rọ mọ ọ lara ti ko si ṣee ka mọ afi igba ti wọn ko iwe itẹka miran fun wọn.


Ṣaaju ni ibẹrẹ ọdun yii, iwe itẹka to tutu fa wahala lasiko idibo ẹkun kan ni New Hampshire. Bakan naa loṣu to kọja, Saramento ti California, ọpọlọpọ ibo lo bajẹ lẹyin ti awọn eeyan fin iwe itẹka wọn pẹlu ogun apakokoro eyi to si jẹ ki ọda rọ mọ ọ lara ti ko si ṣee ka mọ afi igba ti wọn ko iwe itẹka miran fun wọn.


US election 2020: Olórí àwọn òṣìṣẹ́ Trump sọ pé ìjọba ilẹ̀ America kò le kápá coronavirus

Ọkan Pataki lara awọn amugbalẹgbẹ Aarẹ Donald Trump ti sọ pe orilẹ-ede Amẹrika ko lagbara lati koju ajakalẹ arun Covid-19. Olori oṣiṣẹ Aarẹ ni White House, Mike Meadows lo kede ọrọ naa nigba to sọ pe abẹrẹ ajẹsara nikan nii ọna abayọ. Ọrọ ti Meadows sọ ọrọ naa n waye lasiko ti arun naa n gbilẹ si l'Amẹrika, paapaa  bo eto idibo aarẹ ṣe ku ọjọ mẹsan. Wo àwọn Ṣọ́ọ̀ṣì Nàìjíríà àti l'Áfíríkà tó ń wólẹ̀ àdúrà kí Trump lè wọlé ìbò ààrẹ America Wo àwọn tó kàgbákò Covid-19 ní White House lẹ́yin Ààrẹ Trump Trump kò yẹ láti jẹ́ ààrẹ lásìkò yìí, èèyàn kò le fi mọ̀kàrúrù ṣe ààrẹ - Michelle Obama Ṣé Biden lè fẹ̀yìn Trump kó di ààrẹ America tó kàn? Ṣaaju ni oludije sipo aarẹ ninu ẹgbẹ oṣelu Democrat, Joe Biden ti sọ pe ẹgbẹ Republican ti n ṣafihan ijakulẹ ninu idibo naa to n bọ laipẹ. Biden ni ọrọ ti ọgbẹni Meadows sọ n ṣapẹrẹ pe, ijọba Trump ti gba kadara pe wọn ti kuna lori ojuṣe wọn lati daabo bo awọn eeyan ilẹ Amerika.


Wo àwọn Ṣọ́ọ̀ṣì Nàìjíríà àti l'Áfíríkà tó ń wólẹ̀ àdúrà kí Trump lè wọlé ìbò ààrẹ America Wo àwọn tó kàgbákò Covid-19 ní White House lẹ́yin Ààrẹ Trump Trump kò yẹ láti jẹ́ ààrẹ lásìkò yìí, èèyàn kò le fi mọ̀kàrúrù ṣe ààrẹ - Michelle Obama Ṣé Biden lè fẹ̀yìn Trump kó di ààrẹ America tó kàn? Ṣaaju ni oludije sipo aarẹ ninu ẹgbẹ oṣelu Democrat, Joe Biden ti sọ pe ẹgbẹ Republican ti n ṣafihan ijakulẹ ninu idibo naa to n bọ laipẹ. Biden ni ọrọ ti ọgbẹni Meadows sọ n ṣapẹrẹ pe, ijọba Trump ti gba kadara pe wọn ti kuna lori ojuṣe wọn lati daabo bo awọn eeyan ilẹ Amerika. Ninu ifọrọwerọ pẹlu ileeṣẹ iroyin CNN, Meadows sọ pe, o soro lati mojuto arun naa nitori o rọrun fun lati tan kalẹ bi ọfinkin. Ko din ni 225,000 eeyan ilẹ Amẹrika to ti dagbere faye nitori arun Covid-19, eyi to jẹ iye eeyan to pọ ju lagbaye. Gẹgẹ bi akọsilẹ ti fasiti John Hopkins fi sita, o le ni ẹgbẹrun mẹtalelọgọrin eeyan to lo fara kasa arun ọhun lọjọ Abamẹta nikan ṣoṣo.


Ninu ifọrọwerọ pẹlu ileeṣẹ iroyin CNN, Meadows sọ pe, o soro lati mojuto arun naa nitori o rọrun fun lati tan kalẹ bi ọfinkin. Ko din ni 225,000 eeyan ilẹ Amẹrika to ti dagbere faye nitori arun Covid-19, eyi to jẹ iye eeyan to pọ ju lagbaye. Gẹgẹ bi akọsilẹ ti fasiti John Hopkins fi sita, o le ni ẹgbẹrun mẹtalelọgọrin eeyan to lo fara kasa arun ọhun lọjọ Abamẹta nikan ṣoṣo. Ṣaaju akoko naa, iye eeyan to ni arun naa to pọ ju lọjọ kan ṣoṣo jẹ ẹgbẹrun mẹtadinlọgọrin, ni ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Keje ọdun 2020.


Ṣaaju akoko naa, iye eeyan to ni arun naa to pọ ju lọjọ kan ṣoṣo jẹ ẹgbẹrun mẹtadinlọgọrin, ni ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Keje ọdun 2020.


US Mission in Nigeria: Ilẹ̀ Amerika nílò olùkọ́ èdè Yorùbá, wo bí o ti lè forúkọ sílẹ̀ níbí

Ileeṣẹ aṣoju ijọba ilẹ Amerika lorilẹede Naijiria ti kede pe orilẹede Amẹrika nilo awọn olukọ ede Yoruba ati Hausa ni U.S.A. Ẹka ileeṣẹ aṣoju ijọba Amẹrika to n ri si ọrọ iroyin sọ pe aye ti ṣi silẹ fawọn ọmọ Naijiria to ba kun oju oṣunwọn lati kọ ede ati aṣa Yoruba pẹlu Hausa lawọn ileewe giga fasiti l'Amẹrika lati fi orukọ silẹ fun eto naa. Ọjọ kinni oṣu keji ọdun 2021 yii ni aye ṣi silẹ fawọn eeyan lati maa forukọ silẹ fun eto naa. Ọjọ kinni oṣu kẹfa ọdun ni eto iforukọ silẹ fun eto naa yoo wa sopin. Ẹka ileeṣẹ aṣoju ijọba Amẹrika to n ri si ọrọ ede ilẹ okeere, ''Foreign Language Teaching Assistant Programme (FLTA)'' lo gbe ikede ọhun jade. Ajọ FLTA ni eto naa wa lati fawọn ọdọ olukọ ilẹ okeere lati wa kọ awọn akẹkọọ l'Amẹrika ni ede ati aṣa Yoruba. Ajọ naa tun ṣlaaye pe eto yii yoo fawọn to ba nifẹ si eto ọhun lati kẹkọọ sii ipa iṣẹ olukọni.


Ẹka ileeṣẹ aṣoju ijọba Amẹrika to n ri si ọrọ ede ilẹ okeere, ''Foreign Language Teaching Assistant Programme (FLTA)'' lo gbe ikede ọhun jade. Ajọ FLTA ni eto naa wa lati fawọn ọdọ olukọ ilẹ okeere lati wa kọ awọn akẹkọọ l'Amẹrika ni ede ati aṣa Yoruba. Ajọ naa tun ṣlaaye pe eto yii yoo fawọn to ba nifẹ si eto ọhun lati kẹkọọ sii ipa iṣẹ olukọni. Ajọ FLTA tun ni eto ọhun yoo tun jẹ ki oye ede oyinbo ye wọn sii, ati pe wọn yoo tun lanfaani lati mọ nipa aṣa ilẹ Amẹrika. Yatọ si ẹkọ mii ti wọn yoo lanfaani lati kọ, awọn to ba pegede fun eto ọhun yoo maa kopa ninu itakurọsọ lori ede Yoruba ati Hausa. Wọn yoo tun lanfaani lati kopa ninu ifọrọwerọ lori aṣa ati ede ti wọn ba n kọ.


Ajọ FLTA tun ni eto ọhun yoo tun jẹ ki oye ede oyinbo ye wọn sii, ati pe wọn yoo tun lanfaani lati mọ nipa aṣa ilẹ Amẹrika. Yatọ si ẹkọ mii ti wọn yoo lanfaani lati kọ, awọn to ba pegede fun eto ọhun yoo maa kopa ninu itakurọsọ lori ede Yoruba ati Hausa. Wọn yoo tun lanfaani lati kopa ninu ifọrọwerọ lori aṣa ati ede ti wọn ba n kọ. Oju opo yii(https://apply.iie.org/FLTA2021) ni o ti le forukọ silẹ lati lọ kọ ede Yoruba tabi Hausa l'Amerika.


Oju opo yii(https://apply.iie.org/FLTA2021) ni o ti le forukọ silẹ lati lọ kọ ede Yoruba tabi Hausa l'Amerika.


US Elections 2020: Primate Ayodele ní òun ti sọ àsọtẹ́lẹ̀ pé Trump yóò fìdírẹmi, tí kò bá ṣọ́ra ṣe

Oludasilẹ ijọ Inri Evangelical Spiritual Church, Primate Elijah Ayodele, ti tu aṣiri bo ṣe kilọ fun aarẹ ilẹ America, Donald Trump, ṣaaju ko to o gbe apoti ibo fun saa keji. Ayodele sọ fun iwe iroyin Tribune pe, oun kilọ fun Trump lati ṣọra ṣe lori ilana iṣejọba to n lo, ati ofin to n gbe jade, to ba fẹ ki wọn dibo yan oun lẹẹkeji. O ni "lati ọdun 2017 ni mo ti ki Donald Trump nilọ lori erongba rẹ fun saa keji, ṣugbọn ko gbọran. Mo sọ ọ daadaa pe, Joe Biden yoo bori, ti ẹgbẹ oṣelu Democrats ba fi yan-an ni aṣoju wọn. "Mo sọ asọtẹlẹ pe aarẹ ilẹ America yoo sọ awọn ọrọ ti ko tọ ọ, lasiko ipolongo ibo. Mo si ri i pe diẹ lara awọn to finu tan yoo kọwe fipo silẹ ninu iṣakoso rẹ."


Mo sọ ọ daadaa pe, Joe Biden yoo bori, ti ẹgbẹ oṣelu Democrats ba fi yan-an ni aṣoju wọn. "Mo sọ asọtẹlẹ pe aarẹ ilẹ America yoo sọ awọn ọrọ ti ko tọ ọ, lasiko ipolongo ibo. Mo si ri i pe diẹ lara awọn to finu tan yoo kọwe fipo silẹ ninu iṣakoso rẹ." Ko tan sibẹ o, o ni oun tun sọtẹlẹ pe 'Trump yoo ja fitafita lati bori, yoo si gbe awọn igbesẹ kan to le mu iyapa ba orilẹ-ede America. Igba akọkọ kọ niyii ti Primate Ayodele sọ asọtẹlẹ nipa awọn oloṣelu. O sọ nipa Godwin Obaseki, ti ipinlẹ Edo, ati Rotimi Akeredolu, ti ipinlẹ Ondo.


Ko tan sibẹ o, o ni oun tun sọtẹlẹ pe 'Trump yoo ja fitafita lati bori, yoo si gbe awọn igbesẹ kan to le mu iyapa ba orilẹ-ede America. Igba akọkọ kọ niyii ti Primate Ayodele sọ asọtẹlẹ nipa awọn oloṣelu. O sọ nipa Godwin Obaseki, ti ipinlẹ Edo, ati Rotimi Akeredolu, ti ipinlẹ Ondo. Wo àwọn Ṣọ́ọ̀ṣì Nàìjíríà àti l'Áfíríkà tó ń wólẹ̀ àdúrà kí Trump lè wọlé ìbò ààrẹ America Pẹlu oniruuru ọrọ to ti sọ si awọn orilẹede Afirika, sibẹ awọn ẹlẹsin Kristẹni to n fọ fun aarẹ ilẹ Amẹrika, Donald Trump ṣi wa. "Ẹ gbadura fun un (Trump) tori ti Ọlọrun ba gbe ọkan lara awọn ọmọ rẹ si ipo; Ogun ọrun apaadi maa n fẹ ṣe ohun gbogbo lati ba ti ẹni bẹẹ jẹ". Eyi ni gbajugbaja Pasitọ ijọ Naijiria kan, Chris Oyakhilome sọ ninu iwaasu rẹ loṣu kẹfa.


Wo àwọn Ṣọ́ọ̀ṣì Nàìjíríà àti l'Áfíríkà tó ń wólẹ̀ àdúrà kí Trump lè wọlé ìbò ààrẹ America Pẹlu oniruuru ọrọ to ti sọ si awọn orilẹede Afirika, sibẹ awọn ẹlẹsin Kristẹni to n fọ fun aarẹ ilẹ Amẹrika, Donald Trump ṣi wa. "Ẹ gbadura fun un (Trump) tori ti Ọlọrun ba gbe ọkan lara awọn ọmọ rẹ si ipo; Ogun ọrun apaadi maa n fẹ ṣe ohun gbogbo lati ba ti ẹni bẹẹ jẹ". Eyi ni gbajugbaja Pasitọ ijọ Naijiria kan, Chris Oyakhilome sọ ninu iwaasu rẹ loṣu kẹfa. O tun ni awọn to n pẹgan oludije ẹgbẹ oṣelu Republican to n gbe apoti ibo fun saa keji ko fẹran awọn alatilẹyin rẹ. "Inu n bi wọn pe Trump n ti Kristẹni lẹyin ni, kẹẹ yaa tete mọ. Torinaa, ẹyin tẹẹ jẹ Kristẹni gangan ni wọn korira".


O tun ni awọn to n pẹgan oludije ẹgbẹ oṣelu Republican to n gbe apoti ibo fun saa keji ko fẹran awọn alatilẹyin rẹ. "Inu n bi wọn pe Trump n ti Kristẹni lẹyin ni, kẹẹ yaa tete mọ. Torinaa, ẹyin tẹẹ jẹ Kristẹni gangan ni wọn korira". Kaakiri aye ni wọn ti maa n wo iwaasu Pasitọ Chris to fi mọ ni Amẹrika. Bakan naa aarẹ Trump ti gbajumọ daadaa lawọn orilẹede to wa ni Afirika bii Naijiria ati Kenya gẹgẹ bi iwadii ṣe fihan ninu oṣu kinni ọdun to si jẹ pe awọn to gba tiẹ ko bikita pe o ṣapejuwe Afirika gẹgẹ bi ibi ẹgbin ti wọn n da ilẹ si lọdun 2018. Ilu to fẹran ṣiṣe ẹsin pupọ ni orilẹede Naijiria ati Kenya.


Kaakiri aye ni wọn ti maa n wo iwaasu Pasitọ Chris to fi mọ ni Amẹrika. Bakan naa aarẹ Trump ti gbajumọ daadaa lawọn orilẹede to wa ni Afirika bii Naijiria ati Kenya gẹgẹ bi iwadii ṣe fihan ninu oṣu kinni ọdun to si jẹ pe awọn to gba tiẹ ko bikita pe o ṣapejuwe Afirika gẹgẹ bi ibi ẹgbin ti wọn n da ilẹ si lọdun 2018. Ilu to fẹran ṣiṣe ẹsin pupọ ni orilẹede Naijiria ati Kenya. Awọn ijọ nla nla lo kun iha Guusu Naijiria tii ṣe orilẹede to pọ ju ni Afirika. Bakan naa ni Kenya, ọpọ oloṣelu a maa lọ ṣọọṣi lati ba awọn alatilẹyin wọn sọrọ. Ọpọlọpọ ijọ ajihinrere ni Afirika ti ko fọwọ si ofin ṣiṣẹ oyun ati ki ọkunrin maa fẹ ọkunrin gẹgẹ bi aya ni ko naani Barack Obama to jẹ aṣaaju Trump pẹlu bo ṣe niru nidi to tan mọ ilẹ Afirika.


Awọn ijọ nla nla lo kun iha Guusu Naijiria tii ṣe orilẹede to pọ ju ni Afirika. Bakan naa ni Kenya, ọpọ oloṣelu a maa lọ ṣọọṣi lati ba awọn alatilẹyin wọn sọrọ. Ọpọlọpọ ijọ ajihinrere ni Afirika ti ko fọwọ si ofin ṣiṣẹ oyun ati ki ọkunrin maa fẹ ọkunrin gẹgẹ bi aya ni ko naani Barack Obama to jẹ aṣaaju Trump pẹlu bo ṣe niru nidi to tan mọ ilẹ Afirika. "Ijọba Obama ti n pete awọn akanṣe aato kan nilẹ Afrika eyi to si n kọ awa adari Kristẹni kan lominu. Itura lo wa jẹ lasiko Trump pe ko ṣẹlẹ", Richard Chogo, pasitọ ni ijọ onitusilẹ kan ni Nairobi lorilẹede Kenya sọ fun Akọroyin BBC. O kan saara si iṣejọba Trump pe o ṣe nkan sọrọ awọn ileeṣẹ to n pese rọba idaabobo atawọn to n ṣẹ oyun lawọn orilẹede Afirika.


"Ijọba Obama ti n pete awọn akanṣe aato kan nilẹ Afrika eyi to si n kọ awa adari Kristẹni kan lominu. Itura lo wa jẹ lasiko Trump pe ko ṣẹlẹ", Richard Chogo, pasitọ ni ijọ onitusilẹ kan ni Nairobi lorilẹede Kenya sọ fun Akọroyin BBC. O kan saara si iṣejọba Trump pe o ṣe nkan sọrọ awọn ileeṣẹ to n pese rọba idaabobo atawọn to n ṣẹ oyun lawọn orilẹede Afirika. Awọn ijọ ajihinrere alawọfunfun naa n gbaruku ti Trump bo tilẹ jẹ pe awọn eeyan dudu to jẹ ọmọ ijọ aye ode oni to n pẹlu ẹgbẹ Democrat bu ẹnu atẹ lu igbesẹ aarẹ Trump pọ. Venerable Emeka Eze to jẹ alufaa ati archdeacon ni ijọ Angilika nipinlẹ Enugu naa ni iwoye oun nipa oṣelu maa n tẹle ohun ti iwe mimọ ba sọ. O ti n gbadura pe ki Ọgbẹni Trump fi ẹyin Joe Biden janlẹ ninu idibo oṣu kẹrinla o si ya akoko sọtọ lojoojumọ lati maa gbadura fun imularada aarẹ Trump laipẹ yii to wa nile iwosan tori aisan coronavirus.


Awọn ijọ ajihinrere alawọfunfun naa n gbaruku ti Trump bo tilẹ jẹ pe awọn eeyan dudu to jẹ ọmọ ijọ aye ode oni to n pẹlu ẹgbẹ Democrat bu ẹnu atẹ lu igbesẹ aarẹ Trump pọ. Venerable Emeka Eze to jẹ alufaa ati archdeacon ni ijọ Angilika nipinlẹ Enugu naa ni iwoye oun nipa oṣelu maa n tẹle ohun ti iwe mimọ ba sọ. O ti n gbadura pe ki Ọgbẹni Trump fi ẹyin Joe Biden janlẹ ninu idibo oṣu kẹrinla o si ya akoko sọtọ lojoojumọ lati maa gbadura fun imularada aarẹ Trump laipẹ yii to wa nile iwosan tori aisan coronavirus. Bii ti pasitọ Chogo, oun naa gbagbọ pe ki wọn ma fi aṣiṣe kinkin ti Trump ba ṣe bo daadaa rẹ mọlẹ. Fun apẹrẹ bo ṣe tu awọn oluwọde "Black Lives Matter" ka eyi to June bii igbesẹ ikorira. Aarẹ Trump ti fọwọ sọya pe  oun ni aarẹ to ṣe fun awọn alawọdudu to ti di ọmọ Amẹrika daadaa ninu itan paapaa lori ọrọ iṣẹ.


Bii ti pasitọ Chogo, oun naa gbagbọ pe ki wọn ma fi aṣiṣe kinkin ti Trump ba ṣe bo daadaa rẹ mọlẹ. Fun apẹrẹ bo ṣe tu awọn oluwọde "Black Lives Matter" ka eyi to June bii igbesẹ ikorira. Aarẹ Trump ti fọwọ sọya pe  oun ni aarẹ to ṣe fun awọn alawọdudu to ti di ọmọ Amẹrika daadaa ninu itan paapaa lori ọrọ iṣẹ. Rev Juliet, Alufaa kan ni ilu Eko ni "Ọlọrun lo yan Trump pe o ni ... iranṣẹ mi ti yoo ṣe ifẹ mi ni". "Ọlọrun n fẹ Digbolugi" Ololufẹ Ọgbẹni Trump kan lo n ṣe eto adura lọsọọsẹ fun atunyan rẹ to si ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi Trump pẹlu ọpọlọpọ ọrọ iwuri loju opo Facebook. O ni Ọlọrun fun oun ni iran nipa Trump: "O sọ fun mi pe oun n wa digbolugi, ọkurin to ni igboya tori awọn iṣẹ kan wa ti oniwapẹlẹ ko lee ṣe".


Rev Juliet, Alufaa kan ni ilu Eko ni "Ọlọrun lo yan Trump pe o ni ... iranṣẹ mi ti yoo ṣe ifẹ mi ni". "Ọlọrun n fẹ Digbolugi" Ololufẹ Ọgbẹni Trump kan lo n ṣe eto adura lọsọọsẹ fun atunyan rẹ to si ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi Trump pẹlu ọpọlọpọ ọrọ iwuri loju opo Facebook. O ni Ọlọrun fun oun ni iran nipa Trump: "O sọ fun mi pe oun n wa digbolugi, ọkurin to ni igboya tori awọn iṣẹ kan wa ti oniwapẹlẹ ko lee ṣe". Rev Bintie sọ bẹẹ. "A fẹ ẹni ti yoo faaye gba ẹtọ awọn onigbagbọ". Pasitọ Chogo tilẹ tun sọ pe "koda koo jẹ Saddam Hussein tabi Muammmar Gaddafi, ohun kan tabi meji ṣi wa ti o ti ṣe fawọn eeyan rẹ ni daradara".


Rev Bintie sọ bẹẹ. "A fẹ ẹni ti yoo faaye gba ẹtọ awọn onigbagbọ". Pasitọ Chogo tilẹ tun sọ pe "koda koo jẹ Saddam Hussein tabi Muammmar Gaddafi, ohun kan tabi meji ṣi wa ti o ti ṣe fawọn eeyan rẹ ni daradara". Ọgbẹni Trump ti sọ fawọn Kristẹni alatilẹyin ninu ọpọ atẹjade Twitter pe bi oun ko ba wọle ninu oṣu kọkanla, ẹtọ ṣiṣe ẹsin ara ẹni ati ofin to de oyun ṣiṣẹ wa lewu.


Ọgbẹni Trump ti sọ fawọn Kristẹni alatilẹyin ninu ọpọ atẹjade Twitter pe bi oun ko ba wọle ninu oṣu kọkanla, ẹtọ ṣiṣe ẹsin ara ẹni ati ofin to de oyun ṣiṣẹ wa lewu.


US Election 2020: Wo ìyàtọ̀ láàrin ìjọba Joe Biden sí ti Donald Trump bó ṣe kan orílẹ̀èdè àgbáyé

Ohun akọkọ ti ijọba aarẹ orilẹede Amerika labẹ Aarẹ Donald Trump kọkọ ṣe nigba ti wọn de ipo ni lati fihan agbaye pe orilẹede Amerika ni yoo saju ninu ohun gbogbo,'America First'. Aarẹ Donald Trump tako awọn adehun ti wọn ṣe pẹlu awọn orilẹede miran lagbaye, ti o si gbe igbesẹ bi o ṣe wu u lai naani idọrẹpọ laarin orilẹede. Amọ, aarẹ ti wọn ṣẹṣẹ dibo yan, Joe Biden ti ni igbesẹ ti oun yoo yatọ patapata si aarẹ Trump, o ni gbogbo idọrẹpọ pẹlu orilẹede to ṣe pataki lagbaye, ti aarẹ Trump gbegile ni oun yoo tun to pada. Lara awọn ohun ti Joe Biden yoo ṣe ni lati ṣe atunṣe pẹlu Ajọ NATO lagbaye. Bakan naa ni orilẹede Amẹrika yoo pada si Ajọ Eto Ilera lagbaye, ki wọn si saaju igbogun ti aarun Coronavirus. Joe Biden ni oun yoo pada si adehun ti orilẹede Amẹrika ni pẹlu agbaye lori idẹkun oju ọjọ gbigbona, eleyii ti wọn pe ni 'Paris Climate Change.'


Lara awọn ohun ti Joe Biden yoo ṣe ni lati ṣe atunṣe pẹlu Ajọ NATO lagbaye. Bakan naa ni orilẹede Amẹrika yoo pada si Ajọ Eto Ilera lagbaye, ki wọn si saaju igbogun ti aarun Coronavirus. Joe Biden ni oun yoo pada si adehun ti orilẹede Amẹrika ni pẹlu agbaye lori idẹkun oju ọjọ gbigbona, eleyii ti wọn pe ni 'Paris Climate Change.' Eleyii jẹ ọkan lara awọn adehun ti aarẹ Donald Trump tako, to si yọ orilẹede Amerika kuro ninu adehun naa. Joe Biden ti ni oun ṣetan lati ṣe adehun miran papọ pẹlu awọn orilẹede agbaye lati le mu idẹrun ba orilẹede Amerika lori ọrọ aje wọn ti aarẹ Donald Trump fofin de. Ọdun 2018 ni Aarẹ Trump yọ orilẹede Amẹrika kuro ninu adehun ti wọn ni pẹlu Iran lati jẹ ki wọn dẹwọ ipese ija ogun ọlọgọọrọ, Nuclear.


Eleyii jẹ ọkan lara awọn adehun ti aarẹ Donald Trump tako, to si yọ orilẹede Amerika kuro ninu adehun naa. Joe Biden ti ni oun ṣetan lati ṣe adehun miran papọ pẹlu awọn orilẹede agbaye lati le mu idẹrun ba orilẹede Amerika lori ọrọ aje wọn ti aarẹ Donald Trump fofin de. Ọdun 2018 ni Aarẹ Trump yọ orilẹede Amẹrika kuro ninu adehun ti wọn ni pẹlu Iran lati jẹ ki wọn dẹwọ ipese ija ogun ọlọgọọrọ, Nuclear. Joe Biden ni oun yoo tọ ipasẹ aarẹ Trump lati fopin si iranwọ orilẹede Amẹrika pẹlu ogun abẹle lorilẹede Yemen. Lẹyin ti awọn eniyan paapaa awọn aṣofin lorileede Amerika koju oro si, nitori ọpọ ẹmi to ti ṣofo ninu ogun abẹle Yemen naa. Joe Biden ti ni oun yoo tẹlẹ ipasẹ aarẹ Donald Trump ninu adehun rẹ pẹlu orilẹede United Arab Emirates, nitori Biden fẹran orilẹede Isreal.


Joe Biden ni oun yoo tọ ipasẹ aarẹ Trump lati fopin si iranwọ orilẹede Amẹrika pẹlu ogun abẹle lorilẹede Yemen. Lẹyin ti awọn eniyan paapaa awọn aṣofin lorileede Amerika koju oro si, nitori ọpọ ẹmi to ti ṣofo ninu ogun abẹle Yemen naa. Joe Biden ti ni oun yoo tẹlẹ ipasẹ aarẹ Donald Trump ninu adehun rẹ pẹlu orilẹede United Arab Emirates, nitori Biden fẹran orilẹede Isreal. Amọ, o ni awọn yoo ṣe agbeyẹwo agbegbe 'West Bank' to n fa ija laarin oriḷede Palestine ati Isrẹli fun ọpọlọpọ ọdun bayii. Bi o tilẹ jepe aarẹ Donald Trump fẹran aarẹ orilẹede Russia, Vladmir Putin, to si ṣetan lati dariji i. Amọ, Joe Biden ni awọn ṣẹṣẹ bẹrẹ pẹlu orilẹede Russia, nitori awọn yoo ṣewadii bi wọn ṣe tọwọbọ eto idibo wọn ni ọdun 2016. Bakan naa ni wọn sọ wi pe awọn yoo gbe tẹsiwaju lati fofin ọrọ aje ilẹ Russia, Joe Biden ni o dun mọ oun ninu bi o ṣe waye bẹẹ labẹ aarẹ Donald Trump, ti  yoo si tẹsiwaju ni abẹ iṣejọba oun.


Amọ, o ni awọn yoo ṣe agbeyẹwo agbegbe 'West Bank' to n fa ija laarin oriḷede Palestine ati Isrẹli fun ọpọlọpọ ọdun bayii. Bi o tilẹ jepe aarẹ Donald Trump fẹran aarẹ orilẹede Russia, Vladmir Putin, to si ṣetan lati dariji i. Amọ, Joe Biden ni awọn ṣẹṣẹ bẹrẹ pẹlu orilẹede Russia, nitori awọn yoo ṣewadii bi wọn ṣe tọwọbọ eto idibo wọn ni ọdun 2016. Bakan naa ni wọn sọ wi pe awọn yoo gbe tẹsiwaju lati fofin ọrọ aje ilẹ Russia, Joe Biden ni o dun mọ oun ninu bi o ṣe waye bẹẹ labẹ aarẹ Donald Trump, ti  yoo si tẹsiwaju ni abẹ iṣejọba oun. CHINA: Ni ọdun 2017, aarẹ Donald Trump ṣe apejuwe adari ilẹ China, Xi Jinping gẹgẹ bi ọrẹ oun ti awọn si jọ fẹran ounjẹ aladun bii sokoleeti. Amọ, ija waye laarin wọn pẹlu bi aaṛẹ Trump ṣe ni China lo n pin arun Coronavirus kaakiri lagbaye, ati bi China ṣe n gba ọrọ aje wọ Amẹrika  lọwọ. Joe Biden ni awọn ko ni tọ ipasẹ Donald Trump, awọn yo ran orilẹede China lọwọ lori ọrọ aje wọn ati lati mu ibasepọ to dan mọran waye laarin awọn orilẹede mejeeji.


CHINA: Ni ọdun 2017, aarẹ Donald Trump ṣe apejuwe adari ilẹ China, Xi Jinping gẹgẹ bi ọrẹ oun ti awọn si jọ fẹran ounjẹ aladun bii sokoleeti. Amọ, ija waye laarin wọn pẹlu bi aaṛẹ Trump ṣe ni China lo n pin arun Coronavirus kaakiri lagbaye, ati bi China ṣe n gba ọrọ aje wọ Amẹrika  lọwọ. Joe Biden ni awọn ko ni tọ ipasẹ Donald Trump, awọn yo ran orilẹede China lọwọ lori ọrọ aje wọn ati lati mu ibasepọ to dan mọran waye laarin awọn orilẹede mejeeji. Aarẹ ana lorileede Naijira Olusegun Obasanjo ti pẹlu awọn olori kọọkan lagbaye to n fi ikini ku oriire ranṣẹ si Joe Biden to jaweolubori ninu idibo Amẹrika. Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ rẹ fi sita, Obasanjo ni aṣeyọri Biden jẹ aṣeyọri daada lori aburu ati pe aṣeyọri Biden kii ṣe ti Amrika nikan bi kii ṣe ti gbogbo agbaye. Bẹẹ naa ni Obasanjo ba Kamala Harris yọ gẹgẹ bi obinrin alawọdudu akọkọ ti yoo de ipo igbakeji aarẹ Amẹrika.


Aarẹ ana lorileede Naijira Olusegun Obasanjo ti pẹlu awọn olori kọọkan lagbaye to n fi ikini ku oriire ranṣẹ si Joe Biden to jaweolubori ninu idibo Amẹrika. Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ rẹ fi sita, Obasanjo ni aṣeyọri Biden jẹ aṣeyọri daada lori aburu ati pe aṣeyọri Biden kii ṣe ti Amrika nikan bi kii ṣe ti gbogbo agbaye. Bẹẹ naa ni Obasanjo ba Kamala Harris yọ gẹgẹ bi obinrin alawọdudu akọkọ ti yoo de ipo igbakeji aarẹ Amẹrika. Yatọ si Obasanjọ, olootu ijọba Canada Justin Trudeau, Taoiseach Micheál Martin ti Ireland ati Keir Starmer olori alatakọ nilẹ Gẹẹsi fi ọrọ ikini ranṣẹ loju opo Twitter Titi di igba ta fi n ko iroyin yi jọ, olootu ijọba ilẹ Gẹẹsi, Boris Johnson, aarẹ Russia Vladmir Putin ati aarẹ Naijiria Muhammadu Buhari ko ti fi ikini ranṣ si Biden ati Harris. Aarẹ Donald Trump ti fesi si iroyin pe alatako rẹ Joe Biden lo jaweolubori ninu idibo aarẹ ilẹ Amẹrika. Ninu atẹjade to wa lati ọdọ awọn agbẹnusọ rẹ, Trump ni ''gbogbo wa la mọ idi ti Biden fi n sare lati kede ara rẹ gẹgẹ bi ẹni to jaweloubor ti awọn eeyan rẹ nileeṣẹ iroyin naa si n ṣapa lati ran lọwọ.Wọn ko fẹ ki ododo jade ni'' Trump wa poinu pe bẹrẹ lati ọjọ Aje to n bọ, oun yoo gba ileẹjọ lọ lati ri pe wọn tẹle ofin idibo ti ẹni to jaweolubori si fidi sori aga.


Yatọ si Obasanjọ, olootu ijọba Canada Justin Trudeau, Taoiseach Micheál Martin ti Ireland ati Keir Starmer olori alatakọ nilẹ Gẹẹsi fi ọrọ ikini ranṣẹ loju opo Twitter Titi di igba ta fi n ko iroyin yi jọ, olootu ijọba ilẹ Gẹẹsi, Boris Johnson, aarẹ Russia Vladmir Putin ati aarẹ Naijiria Muhammadu Buhari ko ti fi ikini ranṣ si Biden ati Harris. Aarẹ Donald Trump ti fesi si iroyin pe alatako rẹ Joe Biden lo jaweolubori ninu idibo aarẹ ilẹ Amẹrika. Ninu atẹjade to wa lati ọdọ awọn agbẹnusọ rẹ, Trump ni ''gbogbo wa la mọ idi ti Biden fi n sare lati kede ara rẹ gẹgẹ bi ẹni to jaweloubor ti awọn eeyan rẹ nileeṣẹ iroyin naa si n ṣapa lati ran lọwọ.Wọn ko fẹ ki ododo jade ni'' Trump wa poinu pe bẹrẹ lati ọjọ Aje to n bọ, oun yoo gba ileẹjọ lọ lati ri pe wọn tẹle ofin idibo ti ẹni to jaweolubori si fidi sori aga. Trump ko ni aridaju gbogbo ọrọ rẹ to n sọ pe awọn eeyan Biden n gbiyanju pe ki wọn ka ibo toun ti pe wọn ko jẹ ibo to tọ. Ohun ta gbọ ni pe Aarẹ Trump wa nibi to ti n gba ''gọọfu'' nigba ti iroyin ikede afojusun pe Biden wọle ipo aarẹ kan lara. Oludije ẹgbẹ oṣelu Democrat Joe Biden lo wọle ibo aarẹ orilẹ-ede Amẹrika.Biden la oludije ẹgbẹ Republican Donald Trump mọlẹ ninu eto idibo tawọn ọmọ ilẹ Amẹrika ti tu yaya tu yaya jade.Biden ni ibo awọn aṣoju 273 nigba ti Trump ni 214 eyi to fihan gbangba pe Biden lawọn ọmọ orileede Amẹrika lati tukọ   ilẹ naa fun ọdun mẹrin tó n bọ.


Trump ko ni aridaju gbogbo ọrọ rẹ to n sọ pe awọn eeyan Biden n gbiyanju pe ki wọn ka ibo toun ti pe wọn ko jẹ ibo to tọ. Ohun ta gbọ ni pe Aarẹ Trump wa nibi to ti n gba ''gọọfu'' nigba ti iroyin ikede afojusun pe Biden wọle ipo aarẹ kan lara. Oludije ẹgbẹ oṣelu Democrat Joe Biden lo wọle ibo aarẹ orilẹ-ede Amẹrika.Biden la oludije ẹgbẹ Republican Donald Trump mọlẹ ninu eto idibo tawọn ọmọ ilẹ Amẹrika ti tu yaya tu yaya jade.Biden ni ibo awọn aṣoju 273 nigba ti Trump ni 214 eyi to fihan gbangba pe Biden lawọn ọmọ orileede Amẹrika lati tukọ   ilẹ naa fun ọdun mẹrin tó n bọ. Awọn ipinlẹ to ṣe pataki bíi Pennsyvannia, Georgia, Michigan, Wisconsin, Nevada ati Arizona ni Biden ati Trump ti jọ figa gbaga ninu eto idibo ọhun.Lati Ọjọru ni Trump ti sọ pe oun lo jawe olubori ninu eto idibo ọhun nigba ti Biden naa ni o da oun loju pe oun yoo bori ninu ibo aarẹ Amẹrika.Biden lo ti ni ibo to pọju julọ ninu itan eto idibo aarẹ orilẹ-ede Amẹrika.Ẹwẹ, Trump fidirẹmi ninu ẹjọ to pe lori kika ibo lawọn ipinlẹ kan.Adajọ ni ko si to le fidi rẹ mulẹ pe magomago wa ninu eto idibo Amẹrika.


Awọn ipinlẹ to ṣe pataki bíi Pennsyvannia, Georgia, Michigan, Wisconsin, Nevada ati Arizona ni Biden ati Trump ti jọ figa gbaga ninu eto idibo ọhun.Lati Ọjọru ni Trump ti sọ pe oun lo jawe olubori ninu eto idibo ọhun nigba ti Biden naa ni o da oun loju pe oun yoo bori ninu ibo aarẹ Amẹrika.Biden lo ti ni ibo to pọju julọ ninu itan eto idibo aarẹ orilẹ-ede Amẹrika.Ẹwẹ, Trump fidirẹmi ninu ẹjọ to pe lori kika ibo lawọn ipinlẹ kan.Adajọ ni ko si to le fidi rẹ mulẹ pe magomago wa ninu eto idibo Amẹrika.


US presidential election 2020: Bí ààrẹ Trump kò ṣe gbé ipò sílẹ̀ yóò ṣe àkóbá fún ọ̀pọ̀ ènìyàn

Aarẹ ti wọn ṣẹṣẹ dibo yan lorilẹede Amerika, Joe Biden ti ni o ṣeeṣe ki ẹmi ọpọ eniyan bọ ti aarẹ Donald Trump ko ba kuro ni ipo fun oun gẹgẹ bi aarẹ. Biden ni Donald Trump gbọdọ fun oun ni aye lori bi yoo ṣe gbe ipo silẹ ni ọdun to n bọ lai si idẹna kankan. O ni oun nilo ki Aarẹ Trump fi ipo silẹ ki awọn le gbogun ti arun Coronavirus to n gbẹmi awọn eniyan lọgọọrọ. ''O ṣeni laanu pe titi di asiko yii aarẹ Trump ṣi kọ lati gba wi pe oun kọ lo wọle gẹgẹ bi aarẹ lorilẹede naa'' Aibikita aarẹ Trump yii yoo jasi iku ọpọlọpọ awọn eniyan to n koju arun Coronavirus lọwọ'' Ti a ko ba gbagbe, aarẹ Donald Trump ti lọ si ileẹjọ lati tako awọn esi idibo to jade ni awọn ipinlẹ jankan-jankan lorilẹede naa. Kini ileẹjọ n sọ nipa ẹjọ ti aarẹ Trump n pe lori esi idibo to gbe Joe Biden wole? Ajọ to n risi ọrọ idibo nipinlẹ Wisconsin ti ni awọn ikọ ipolongo aarẹ Trump yoo san iye owo to to miliọnu mẹjọ dọla ilẹ okeere lati tun ibo ka nipinlẹ naa.


''O ṣeni laanu pe titi di asiko yii aarẹ Trump ṣi kọ lati gba wi pe oun kọ lo wọle gẹgẹ bi aarẹ lorilẹede naa'' Aibikita aarẹ Trump yii yoo jasi iku ọpọlọpọ awọn eniyan to n koju arun Coronavirus lọwọ'' Ti a ko ba gbagbe, aarẹ Donald Trump ti lọ si ileẹjọ lati tako awọn esi idibo to jade ni awọn ipinlẹ jankan-jankan lorilẹede naa. Kini ileẹjọ n sọ nipa ẹjọ ti aarẹ Trump n pe lori esi idibo to gbe Joe Biden wole? Ajọ to n risi ọrọ idibo nipinlẹ Wisconsin ti ni awọn ikọ ipolongo aarẹ Trump yoo san iye owo to to miliọnu mẹjọ dọla ilẹ okeere lati tun ibo ka nipinlẹ naa. Joe Biden lo bori ni Wisconsin pẹlu ibo to lẹ ni 20,000  ju ti aarẹ Trump lọ. Amọ, ikọ eleto idibo ni Georgia ti ni awọn ti ri ibo 2,600 ti wọn ko ka mọ esi idibo naa, ti won si ṣetan lati tun ibo ka. Ọkan lara awọn oṣiṣẹ eleto idibo naa ni awọn kan kuna lati ka ibo naa nitori aimọ iṣẹ ṣe wọn.


Joe Biden lo bori ni Wisconsin pẹlu ibo to lẹ ni 20,000  ju ti aarẹ Trump lọ. Amọ, ikọ eleto idibo ni Georgia ti ni awọn ti ri ibo 2,600 ti wọn ko ka mọ esi idibo naa, ti won si ṣetan lati tun ibo ka. Ọkan lara awọn oṣiṣẹ eleto idibo naa ni awọn kan kuna lati ka ibo naa nitori aimọ iṣẹ ṣe wọn. Bakan naa ni ipinlẹ Gorgia yoo ma ka idibo naa lati agbegbe kan si omiran nitori ida  0.3% to wa laarin aarẹ Donald Trump ati Joe Biden. Aarẹ Donald Trump ti sọ pe alatako rẹ tii ṣe oludije ẹgbẹ oṣelu Democrat, Joe Biden wọle. Ṣugbọn to wa nibẹ ni wo pe Trump to jẹ oludije ẹgbẹ oṣelu Rupublican ni Biden wọle ibo aarẹ nitori wọn ṣe eeru ninu eto idibo naa.


Bakan naa ni ipinlẹ Gorgia yoo ma ka idibo naa lati agbegbe kan si omiran nitori ida  0.3% to wa laarin aarẹ Donald Trump ati Joe Biden. Aarẹ Donald Trump ti sọ pe alatako rẹ tii ṣe oludije ẹgbẹ oṣelu Democrat, Joe Biden wọle. Ṣugbọn to wa nibẹ ni wo pe Trump to jẹ oludije ẹgbẹ oṣelu Rupublican ni Biden wọle ibo aarẹ nitori wọn ṣe eeru ninu eto idibo naa. Loju opo Twitter rẹ lo ti fi ọrọ yii lede lọjọ Aiku, ọjọ kẹẹdogun oṣu kọkanla ọdun 2020 yii. ''Ko si awọn oluṣọ ibo tabi awọn onwoye nibi eto idibo naa, ileeṣẹ ti ko lorukọ to dara, Dominion lo tun wa ṣe agbatẹru eto idibo ọhun to fi mọ ayederu ileeṣẹ iroyin,'' Trump lo sọ bẹẹ. Aarẹ ni gbogbo kudiẹ kudiẹ to ṣẹlẹ lalẹ ọjọ eto idibo ṣẹlẹ ki ẹgbẹ Democrat le jale ibo ni.


Loju opo Twitter rẹ lo ti fi ọrọ yii lede lọjọ Aiku, ọjọ kẹẹdogun oṣu kọkanla ọdun 2020 yii. ''Ko si awọn oluṣọ ibo tabi awọn onwoye nibi eto idibo naa, ileeṣẹ ti ko lorukọ to dara, Dominion lo tun wa ṣe agbatẹru eto idibo ọhun to fi mọ ayederu ileeṣẹ iroyin,'' Trump lo sọ bẹẹ. Aarẹ ni gbogbo kudiẹ kudiẹ to ṣẹlẹ lalẹ ọjọ eto idibo ṣẹlẹ ki ẹgbẹ Democrat le jale ibo ni. O ni wọn jale ibo naa ko si ẹni to ko kawọn mọ bẹ, Trump ṣalaye pe awọn to dibo pẹlu ẹrọ ifọrọranṣẹ iyẹn Mail-in pa ni lẹrin. Loju awọn ileeṣẹ iroyin ayederu ni Biden ti wọle ibo aarẹ Amẹrika. ''Emi ko gba pe o wọle.


O ni wọn jale ibo naa ko si ẹni to ko kawọn mọ bẹ, Trump ṣalaye pe awọn to dibo pẹlu ẹrọ ifọrọranṣẹ iyẹn Mail-in pa ni lẹrin. Loju awọn ileeṣẹ iroyin ayederu ni Biden ti wọle ibo aarẹ Amẹrika. ''Emi ko gba pe o wọle. Ọna si jin lori ọrọ ibo yii. Eeru ni Biden fi wọlẹ,'' Trump lo sọko ọrọ yii. Trump ni o da oun loju pe oun yoo pada wọle ibo aarẹ ilẹ Amẹrika.


Ọna si jin lori ọrọ ibo yii. Eeru ni Biden fi wọlẹ,'' Trump lo sọko ọrọ yii. Trump ni o da oun loju pe oun yoo pada wọle ibo aarẹ ilẹ Amẹrika. Ìdí rèé tí Donald Trump ṣe fìdí rẹmi nínú ìbò ààrẹ Amẹrika Donald Trump sọrọ pẹlu igboya ṣaaju ibo aarẹ orilẹede Amẹrika ọdun 2020 pe oun yoo wọle lẹẹkeji gẹgẹ bi aarẹ ilẹ Amẹrika. Ṣugbọn ọrọ bẹyin yọ lẹyin ti oludije ẹgbẹ oṣelu Democrat, Joe Biden fẹyin rẹ gbolẹ ninu eto idibo naa. Amọ ki lo ṣe okunfa ijakulẹ Trump ninu eto idibo tawọn ọmọ ilẹ Amẹrika ti tu yaaya ta yaaya jade dibo?


Ìdí rèé tí Donald Trump ṣe fìdí rẹmi nínú ìbò ààrẹ Amẹrika Donald Trump sọrọ pẹlu igboya ṣaaju ibo aarẹ orilẹede Amẹrika ọdun 2020 pe oun yoo wọle lẹẹkeji gẹgẹ bi aarẹ ilẹ Amẹrika. Ṣugbọn ọrọ bẹyin yọ lẹyin ti oludije ẹgbẹ oṣelu Democrat, Joe Biden fẹyin rẹ gbolẹ ninu eto idibo naa. Amọ ki lo ṣe okunfa ijakulẹ Trump ninu eto idibo tawọn ọmọ ilẹ Amẹrika ti tu yaaya ta yaaya jade dibo? Trump ni ibo to le ni aadọrin miliọnu eyi to jẹ eleyi to pọ julọ sikeji ninu itan oṣelu orilẹede Amẹrika. Ṣugbọn o fidi rẹmi, eyi to jẹ ko di aarẹ Amẹrika ẹlẹẹkẹrin to kuna lati wọle saa keji. Awọn onwoye nipa ọrọ oṣelu sọ pe Trump wọle ibo aarẹ lọdun 2016 nitori o sọ ọrisiiriṣii ọrọ ti ko baku gbe.


Trump ni ibo to le ni aadọrin miliọnu eyi to jẹ eleyi to pọ julọ sikeji ninu itan oṣelu orilẹede Amẹrika. Ṣugbọn o fidi rẹmi, eyi to jẹ ko di aarẹ Amẹrika ẹlẹẹkẹrin to kuna lati wọle saa keji. Awọn onwoye nipa ọrọ oṣelu sọ pe Trump wọle ibo aarẹ lọdun 2016 nitori o sọ ọrisiiriṣii ọrọ ti ko baku gbe. Ṣugbọn awọn onwoye naa sọ pe Trump kun a ninu ibo aarẹ ọdun 2020 nitori awọn ọrọ alufansa to n sọ naa. Ọpọ to dibo fun Trump lọdun mẹrin sẹyin lo yi ọkan wọn pada nitori ihuwasi rẹ. Ọpọ ọmọ ilẹ Amẹrika lo koro oju si bi Trump ṣe n sọrọ ko bakungbe ni gbogbo igba.


Ṣugbọn awọn onwoye naa sọ pe Trump kun a ninu ibo aarẹ ọdun 2020 nitori awọn ọrọ alufansa to n sọ naa. Ọpọ to dibo fun Trump lọdun mẹrin sẹyin lo yi ọkan wọn pada nitori ihuwasi rẹ. Ọpọ ọmọ ilẹ Amẹrika lo koro oju si bi Trump ṣe n sọrọ ko bakungbe ni gbogbo igba. Ọgọọrọ awọn to n gbe igberiko lorilẹede Amẹrika ni ko gba ti Trump mọ rara. Ọpọ awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu Republican gan an to jẹ ẹgbẹ oṣelu Trump papaajulọ awọn to kawe gan an ko nifẹsi si bi o ṣe n sọrọ sawọn ẹya mii yatọ si awọn alawọ funfun l'Amẹrika. Wọn o fẹran bi koṣe bawọn alawọ funfun wi nigba ti wọn ba ṣe aṣemọṣe.


Ọgọọrọ awọn to n gbe igberiko lorilẹede Amẹrika ni ko gba ti Trump mọ rara. Ọpọ awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu Republican gan an to jẹ ẹgbẹ oṣelu Trump papaajulọ awọn to kawe gan an ko nifẹsi si bi o ṣe n sọrọ sawọn ẹya mii yatọ si awọn alawọ funfun l'Amẹrika. Wọn o fẹran bi koṣe bawọn alawọ funfun wi nigba ti wọn ba ṣe aṣemọṣe. Bakan naa ni inu wọn ko dun pẹlu bi Trump ṣe di ọrẹ awọn olori apaṣẹ waa bii Vladimir Putin. Ohun kan to daju ni pe awọn ọmọ ilẹ Amẹrika ko le gbagbe Trump laelae gẹgẹ bi ilẹ naa.. US Election 2020: Ṣé èsì ìdìbò Ààrẹ Amẹrika yóò jáde lálẹ́ ọjọ́ ìdìbò?


Bakan naa ni inu wọn ko dun pẹlu bi Trump ṣe di ọrẹ awọn olori apaṣẹ waa bii Vladimir Putin. Ohun kan to daju ni pe awọn ọmọ ilẹ Amẹrika ko le gbagbe Trump laelae gẹgẹ bi ilẹ naa.. US Election 2020: Ṣé èsì ìdìbò Ààrẹ Amẹrika yóò jáde lálẹ́ ọjọ́ ìdìbò? Ọpọ awọn oludibo nilẹ Amẹrika ni yoo maa retin esi ibo ti wọn di lọjọ ti idibo naa ba waye, ṣugbọn ibeere ti ọpọ eeyan maa n bereni pe igba wo gan ni esi na yo jade? Idibo nipasẹ ileeṣẹ ifiweranṣẹ Lọdun 2016, miliọnu mẹtalelọgbọn awọn ọmọ ilẹ Amẹrika lo di ibo wọn nipasẹ awọn ileeṣẹ ifiweranṣẹ. Nitori ajakalẹ arun Coronavirus lọdun yii, miliọnu mejilelọgọrin eeyan lo ti fi erongba wọn lede lati dibo nipase awọn ileeṣẹ ifiweranṣẹ.


Ọpọ awọn oludibo nilẹ Amẹrika ni yoo maa retin esi ibo ti wọn di lọjọ ti idibo naa ba waye, ṣugbọn ibeere ti ọpọ eeyan maa n bereni pe igba wo gan ni esi na yo jade? Idibo nipasẹ ileeṣẹ ifiweranṣẹ Lọdun 2016, miliọnu mẹtalelọgbọn awọn ọmọ ilẹ Amẹrika lo di ibo wọn nipasẹ awọn ileeṣẹ ifiweranṣẹ. Nitori ajakalẹ arun Coronavirus lọdun yii, miliọnu mejilelọgọrin eeyan lo ti fi erongba wọn lede lati dibo nipase awọn ileeṣẹ ifiweranṣẹ. Ṣugbọn ọpọ ileeṣẹ ifiweranṣe ni ko tii bẹrẹ iṣẹ ni kikun nitori ajakalẹ arun naa. Fun apẹẹrẹ, ni ipinlẹ Michigan, nnkan bii miliọnu mẹta eeyan lo ṣeṣe ko dibo nipasẹ ileeṣẹ ifiweranṣẹ, ṣugbọn wọn ko ni bẹrẹ si ni ka ibo naa titi di ọjọ ibo gangan, to n tumọ si pe yoo to ọjọ diẹ si akoko naa ki wọ to ka ibo ọhun tan. Lọwọ yii obitibiti iwe ti awọn eeyan fi ranṣẹ ni ko tii tẹ awọn ti wọn fi ranṣẹ si lọwọ nitori ajakalẹ arun Coronavirus.


Ṣugbọn ọpọ ileeṣẹ ifiweranṣe ni ko tii bẹrẹ iṣẹ ni kikun nitori ajakalẹ arun naa. Fun apẹẹrẹ, ni ipinlẹ Michigan, nnkan bii miliọnu mẹta eeyan lo ṣeṣe ko dibo nipasẹ ileeṣẹ ifiweranṣẹ, ṣugbọn wọn ko ni bẹrẹ si ni ka ibo naa titi di ọjọ ibo gangan, to n tumọ si pe yoo to ọjọ diẹ si akoko naa ki wọ to ka ibo ọhun tan. Lọwọ yii obitibiti iwe ti awọn eeyan fi ranṣẹ ni ko tii tẹ awọn ti wọn fi ranṣẹ si lọwọ nitori ajakalẹ arun Coronavirus. Iwadii nipa eto idibo to to waye sẹyin fi han pe, iye awọn ọmọ ẹgbẹ Democrat to n dibo nipasẹ ileeṣẹ ifiweranṣẹ pọ ju ti Republican lọ. Bẹẹ ni wọn ni o ṣeṣe ki pupọ ninu awọn ọmọ ẹgbẹ Republican ti yoo dibo lojukoju pọ ju ti Democrat lọ. Iṣoro keji ti idibo Amẹrika maa ń ní ni ipẹjọ Nigba ti ko ba si alafo to lamilaaka laarin esi awọn oludije, o ṣeṣe ki ipẹjọ wa lori awọn ibo ti wọn ko ka, eyii to le fa ki esi ibo naa falẹ.


Iwadii nipa eto idibo to to waye sẹyin fi han pe, iye awọn ọmọ ẹgbẹ Democrat to n dibo nipasẹ ileeṣẹ ifiweranṣẹ pọ ju ti Republican lọ. Bẹẹ ni wọn ni o ṣeṣe ki pupọ ninu awọn ọmọ ẹgbẹ Republican ti yoo dibo lojukoju pọ ju ti Democrat lọ. Iṣoro keji ti idibo Amẹrika maa ń ní ni ipẹjọ Nigba ti ko ba si alafo to lamilaaka laarin esi awọn oludije, o ṣeṣe ki ipẹjọ wa lori awọn ibo ti wọn ko ka, eyii to le fa ki esi ibo naa falẹ. Idi kan pataki ti wọn kii fi ka awọn ibo kan ni bi iwe idibo naa ba pẹ de lati ọdọ awọn ileeṣẹ ifiweranṣẹ. Ni ọdun yii ti wọn sọ pe o ṣeṣe ki awọn iwe idibo ti yoo wa lati ọwọ awọn ileeṣẹ ifiweranṣẹ pọ ju ti tẹlẹ lọ, wọn ti sọ pe o ṣeṣe ki iwe idibo ti wọn ko ni ka pọ ju ti atẹyinwa. Njẹ o ṣeṣe ki esi idibo jade lalẹ ọjọ idibo?


Idi kan pataki ti wọn kii fi ka awọn ibo kan ni bi iwe idibo naa ba pẹ de lati ọdọ awọn ileeṣẹ ifiweranṣẹ. Ni ọdun yii ti wọn sọ pe o ṣeṣe ki awọn iwe idibo ti yoo wa lati ọwọ awọn ileeṣẹ ifiweranṣẹ pọ ju ti tẹlẹ lọ, wọn ti sọ pe o ṣeṣe ki iwe idibo ti wọn ko ni ka pọ ju ti atẹyinwa. Njẹ o ṣeṣe ki esi idibo jade lalẹ ọjọ idibo? Bẹẹni. Awọn onimọ nipa eto idibo naa ti sọ pe o ṣeṣe ki esi ibo waye lalẹ ọjọ idibo, ki awọn eeyan si mọ ẹni to jaweolubori lọjọ kan naa. Ki ẹnikẹni ninu awọn oludije memeji to lee pegede ninu idibo ọhun, o ni lati rekọja ibo 270 ti awọn "electoral college" yoo di.


Bẹẹni. Awọn onimọ nipa eto idibo naa ti sọ pe o ṣeṣe ki esi ibo waye lalẹ ọjọ idibo, ki awọn eeyan si mọ ẹni to jaweolubori lọjọ kan naa. Ki ẹnikẹni ninu awọn oludije memeji to lee pegede ninu idibo ọhun, o ni lati rekọja ibo 270 ti awọn "electoral college" yoo di. Njẹ awọn ileeṣẹ tẹlifiṣọn Amẹrika lagbara lati kede esi ibo lalẹ ọjọ kan naa? Ayẹwo awọn idibo to ti kọja fi han pe awọn ileeṣẹ tẹlifiṣọn Amẹrika ti kede esi ibo ri, bo tilẹ jẹ pe ajọ to n ri si eto idibo naa ṣi n ka ibo ọhun lọwọ. Bo tilẹ jẹ pe ọpọ eeyan ni yoo joko ti ẹrọ amohunmaworan lalẹ ọjọ idibo ti a n sọrọ rẹ yii, o ku sọwọ suura awọn ileeṣẹ amohunmaworan lati ṣe iṣẹ wọn bo ṣe yẹ.


Njẹ awọn ileeṣẹ tẹlifiṣọn Amẹrika lagbara lati kede esi ibo lalẹ ọjọ kan naa? Ayẹwo awọn idibo to ti kọja fi han pe awọn ileeṣẹ tẹlifiṣọn Amẹrika ti kede esi ibo ri, bo tilẹ jẹ pe ajọ to n ri si eto idibo naa ṣi n ka ibo ọhun lọwọ. Bo tilẹ jẹ pe ọpọ eeyan ni yoo joko ti ẹrọ amohunmaworan lalẹ ọjọ idibo ti a n sọrọ rẹ yii, o ku sọwọ suura awọn ileeṣẹ amohunmaworan lati ṣe iṣẹ wọn bo ṣe yẹ.


Biden and Harris Inauguration: Ààrẹ Joe Biden tí gba àwọn ọmọ Naijiria láàyé látí wá sàtìpó ní Amẹrika

Aarẹ tuntun ni orilẹede Amẹrika, Joe Biden ti gbegi kuro lori ofin to de awọn ọmọ orilẹede Naijiria to fẹ wa ṣe atipo ni orilẹede Amẹrika. Biden fi aṣẹ tuntun yii lele ninu awọn aṣẹ ofin tuntun marundinlgun to buwọlu laarin wakati mẹrinlelogun ti wọn bura wọle fun un gẹgẹ bi aarẹ Amẹrika. Aarẹ Donald Trump lo gbegile awọn ọmọ Naijiria lati maṣe le wa si orilẹede Amerika nitori ẹsun iwa ibajẹ. Bakan naa ni aarẹ Biden fagile aṣẹ to de awọn orilẹede mẹtala Iran, Libya, Somalia, Syria, Yemen, Venezuela, Eritrea, Nigeria, Sudan, ati Tanzania, to jẹ ẹlẹsin Musulumi ati awọn orilẹede ni ilẹ Afrika. Ninu ọrọ rẹ, Biden ni awọn igbesẹ aarẹ Donald Trump mu ifaṣẹyin ba orilẹede Amẹrika. O ni awọn a ri pe awọn ṣe iwadii finifini lori awọn eniyan to ba fẹ wọ ilẹ Amẹrika, amọ awọn ko ni fi ofin de ẹnikẹni.


Bakan naa ni aarẹ Biden fagile aṣẹ to de awọn orilẹede mẹtala Iran, Libya, Somalia, Syria, Yemen, Venezuela, Eritrea, Nigeria, Sudan, ati Tanzania, to jẹ ẹlẹsin Musulumi ati awọn orilẹede ni ilẹ Afrika. Ninu ọrọ rẹ, Biden ni awọn igbesẹ aarẹ Donald Trump mu ifaṣẹyin ba orilẹede Amẹrika. O ni awọn a ri pe awọn ṣe iwadii finifini lori awọn eniyan to ba fẹ wọ ilẹ Amẹrika, amọ awọn ko ni fi ofin de ẹnikẹni. ''Awọn babanla wa lorilẹede Amẹrika gbe orisun ilẹ naa le anfaani lati ṣe ẹsin to ba wu wa pẹlu igbagbọ ninu ilọsiwaju orilẹede Amẹrika'' ''Nitori naa aṣẹ ti ko bojumu ni ki aarẹ fofin de awọn eniyan kan lati maṣe wọ orilẹede Amẹrika nitori ẹsin wọn, o buru jai'' Amọ, Biden ni ẹnikẹni to ba dunkoko mọ orilẹede Amẹrika yoo rugi oyin, nitori eto aabo orilẹede naa jẹ oun logun. Biden tun da orilẹede Amẹrika pada si iṣọkan awọn orilẹede lori oju ọjọ, iyẹn Paris Climate agreement. Joe Biden ti dí ààrẹ tuntun lórílẹ̀-èdè Amerika ni àná nigba ti o ṣe ibura loju gbogbo aye.


''Awọn babanla wa lorilẹede Amẹrika gbe orisun ilẹ naa le anfaani lati ṣe ẹsin to ba wu wa pẹlu igbagbọ ninu ilọsiwaju orilẹede Amẹrika'' ''Nitori naa aṣẹ ti ko bojumu ni ki aarẹ fofin de awọn eniyan kan lati maṣe wọ orilẹede Amẹrika nitori ẹsin wọn, o buru jai'' Amọ, Biden ni ẹnikẹni to ba dunkoko mọ orilẹede Amẹrika yoo rugi oyin, nitori eto aabo orilẹede naa jẹ oun logun. Biden tun da orilẹede Amẹrika pada si iṣọkan awọn orilẹede lori oju ọjọ, iyẹn Paris Climate agreement. Joe Biden ti dí ààrẹ tuntun lórílẹ̀-èdè Amerika ni àná nigba ti o ṣe ibura loju gbogbo aye. Nibi ibura naa ni Joe Biden ti ṣeleri awọn nkan to ṣe pataki sawọn ara ilu. O ni oun ṣe ileri lati jẹ aarẹ fun gbogbo eeyan America, eyi tumọ si pe gbogbo ọmọ Naijiria to ti ni iwe igbelu gẹgẹ bii ọmọ America naa yoo gbadun aarẹ Biden to ba mu ileri rẹ ṣẹ. Ati pe gbogbo awọn ọmọ Naijiria  to ba n gbe ni ameirca ni eyi naa yoo tun kan. Joe Biden rọ awọn  eeyan lati maa ni ifarada si ọmọlakeji wọn ki ifẹ ati iṣọkan le jọba.


Nibi ibura naa ni Joe Biden ti ṣeleri awọn nkan to ṣe pataki sawọn ara ilu. O ni oun ṣe ileri lati jẹ aarẹ fun gbogbo eeyan America, eyi tumọ si pe gbogbo ọmọ Naijiria to ti ni iwe igbelu gẹgẹ bii ọmọ America naa yoo gbadun aarẹ Biden to ba mu ileri rẹ ṣẹ. Ati pe gbogbo awọn ọmọ Naijiria  to ba n gbe ni ameirca ni eyi naa yoo tun kan. Joe Biden rọ awọn  eeyan lati maa ni ifarada si ọmọlakeji wọn ki ifẹ ati iṣọkan le jọba. Eyi tumọ si pe ọkan gbogbo ọmọ Naijiria to wa ni America ati awọn to fẹ lọ sibẹ yoo wa ni alaafia lai lewu Joe Biden tun ni pe: A nilo ara wa, ki agbe ọrọ oselu ti sẹgbẹ kan, ki a moju to ọrọ Coronavirus to n gab ẹbọ lọwọ gbogbo agbye yii. Eyi tumọ si pe ti a ba ri ojutu si iṣoro ọrọ Covid 19 yoo jẹ ki gbogbo ọmọ ile iwe pada, ki ọkan tonile talejo si balẹ ni orilẹ-ede koowa wọn. Joe mẹnuba ina ti America ti la kọja ti wọn si ti bori pẹlu ireti pe wọn yoo dide pada laipẹ ṣugbọn ifẹ omọlakeji lo ṣe koko.


Eyi tumọ si pe ọkan gbogbo ọmọ Naijiria to wa ni America ati awọn to fẹ lọ sibẹ yoo wa ni alaafia lai lewu Joe Biden tun ni pe: A nilo ara wa, ki agbe ọrọ oselu ti sẹgbẹ kan, ki a moju to ọrọ Coronavirus to n gab ẹbọ lọwọ gbogbo agbye yii. Eyi tumọ si pe ti a ba ri ojutu si iṣoro ọrọ Covid 19 yoo jẹ ki gbogbo ọmọ ile iwe pada, ki ọkan tonile talejo si balẹ ni orilẹ-ede koowa wọn. Joe mẹnuba ina ti America ti la kọja ti wọn si ti bori pẹlu ireti pe wọn yoo dide pada laipẹ ṣugbọn ifẹ omọlakeji lo ṣe koko. Eyi tumọ si pe ti gbogbo awọn olugbe America ba fi ifẹ gbe wọn yoo jẹ awokọṣe rere fun gbogbo agbaye. Awọn eeyan Naijira to n gbe nibẹ yoo wa ni alaafia lailewu. Joe Biden ti dí ààrẹ tuntun lórílẹ̀èdè Amerika: Aarẹ orilẹede Amerika, Joe Biden ni ijọba tiwantiwa ti jọba lorilẹede Amerika.


Eyi tumọ si pe ti gbogbo awọn olugbe America ba fi ifẹ gbe wọn yoo jẹ awokọṣe rere fun gbogbo agbaye. Awọn eeyan Naijira to n gbe nibẹ yoo wa ni alaafia lailewu. Joe Biden ti dí ààrẹ tuntun lórílẹ̀èdè Amerika: Aarẹ orilẹede Amerika, Joe Biden ni ijọba tiwantiwa ti jọba lorilẹede Amerika. Biden sọ eyi lasiko ti wọn n burawọle fun un gẹgẹ bi aarẹ karundinlaadọta lorilẹede Amerika. Donald Trump to kuro lori oye ko gba wi pe Biden lo wọle gẹgẹ bi aarẹ nitori naa ko lọ si ibi iburawọle naa. Awọn eniyan jankan jankan bi Barack Obama, Hillary Clinton ati ọpọlọpọ eniyan lo wa nibi iburawọle ohun.


Biden sọ eyi lasiko ti wọn n burawọle fun un gẹgẹ bi aarẹ karundinlaadọta lorilẹede Amerika. Donald Trump to kuro lori oye ko gba wi pe Biden lo wọle gẹgẹ bi aarẹ nitori naa ko lọ si ibi iburawọle naa. Awọn eniyan jankan jankan bi Barack Obama, Hillary Clinton ati ọpọlọpọ eniyan lo wa nibi iburawọle ohun. Saaju ki wọn to burawọlẹ fun Biden ni wọn ti burawọle fun igbakeji rẹ, Kamala Harris to jẹ obinrin akọkọ ti yoo di ipo naa mu ni orilẹede Amẹrika. Eto igbẹjọba silẹ ni ọdun yii nilẹ America yatọ si awọn to ti n waye tẹlẹ. Idi ni pe ni kete ti idibo ba pari, ni eto naa ti ma n bẹrẹ, sugbọn ọsẹ diẹ lẹyin eto idibo ni igbesẹ to bẹrẹ, nitori pe Aarẹ Trump kọ esi idibo naa.


Saaju ki wọn to burawọlẹ fun Biden ni wọn ti burawọle fun igbakeji rẹ, Kamala Harris to jẹ obinrin akọkọ ti yoo di ipo naa mu ni orilẹede Amẹrika. Eto igbẹjọba silẹ ni ọdun yii nilẹ America yatọ si awọn to ti n waye tẹlẹ. Idi ni pe ni kete ti idibo ba pari, ni eto naa ti ma n bẹrẹ, sugbọn ọsẹ diẹ lẹyin eto idibo ni igbesẹ to bẹrẹ, nitori pe Aarẹ Trump kọ esi idibo naa. O si ti sọ pe oun ko ni i lọ fun ayẹyẹ gbigbe ijọba fun Biden. Sibẹsibẹ, eto naa yoo waye gẹgẹ bi ìṣe rẹ. Eeyan bi ẹgbẹrun mẹrin ti Aarẹ Trump gba sisẹ ninu isejọba rẹ ni yoo padanu isẹ wọn, ti Biden yoo si fi awọn miran rọpo.