Wọn pin India si meji, o di India ati Pakistan, titi doni ni wọn ṣi n ba ara wọn ja. Wọn pin Yugoslavia si oriṣiiriṣii orilẹ-ede, wọn ko ti i ri i yanju titi doni. Wọn pin Sudan si meji, wọn yọ Guusu Sudan jade nibẹ, mi o nigbagbọ pe eyi mu daadaa kan ba Sudan loni. “Emi nigbagbọ pe yoo dẹrun lati ṣiṣẹ pọ fun atunṣe ilu wa ta a ba wa papọ, ju ka pin ara wa lọ. Ọpọlọpọ nnkan lo ti bajẹ loootọ, ṣugbọn awọn nnkan yii ṣee tunṣe ta a ba wa papọ ju ka tuka, ka waa maa ba ara wa ja, ka maa nawo wa sidii pe a fẹẹ ra nnkan ogun ta oo maa fi ba ara wa ja lọ. Ẹ jẹ ka ronu si i’’ Bẹẹ l’Ọbasanjọ wi.


Ẹ gbagbe nipa pinpin Naijiria, ẹ ja fun iṣọkan wa-Ọbasanjọ

“Emi nigbagbọ pe yoo dẹrun lati ṣiṣẹ pọ fun atunṣe ilu wa ta a ba wa papọ, ju ka pin ara wa lọ. Ọpọlọpọ nnkan lo ti bajẹ loootọ, ṣugbọn awọn nnkan yii ṣee tunṣe ta a ba wa papọ ju ka tuka, ka waa maa ba ara wa ja, ka maa nawo wa sidii pe a fẹẹ ra nnkan ogun ta oo maa fi ba ara wa ja lọ. Ẹ jẹ ka ronu si i’’ Bẹẹ l’Ọbasanjọ wi.


L’Oṣogbo, baba ọlọdẹ yinbọn pa ọmọ ogun ọdun, o ge ori rẹ, lo ba ni pasitọ loun gbe e fun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ọwọ ileeṣẹ ọlopaa ipinlẹ Ọṣun ti tẹ baba agba ẹni aadọta ọdun kan, Adewunmi Gbadamọsi, lori ẹsun pe o yinbọn pa ọmọkunrin kan, o si ge ẹya ara rẹ si wẹwẹ. Gẹgẹ bi Kọmiṣanna ọlọpaa, Wale Ọlọkọde, ṣe ṣalaye fawọn oniroyin nigba to n ṣafihan awọn afurasi naa, o ni l’Ọjọruu, Wẹsidee, ni ọwọ tẹ Gbadamọsi atawọn ti wọn jọ ṣiṣẹ naa. Ọlọkọde sọ pe wọn ka ọwọ {hands} meji ati ẹsẹ meji to ti n jẹra mọ Gbadamọsi to n gbe lagbegbe Oke-Ayepe, niluu Oṣogbo, lọwọ, o si ti jẹwọ pe Pasitọ Ọlagunju Adetunji to n gbe ni Kajọla Ileṣa loun gbe ori ọmọ naa fun. Nigba to n ba ALAROYE sọrọ, Gbadamọsi ṣalaye pe “Iṣẹ awakọ ni mo kọkọ n ṣe nibẹrẹ aye mi, ṣugbọn nigba ti n kan ko lọ deede mọ ni mo pada sidii iṣẹ ọlọdẹ ti baba mi naa ṣe to fi ku. “Adugbo Tara, niluu Oṣogbo, ni wọn gba mi pe ki n maa ṣọ. Lọjọ iṣẹlẹ yii, ṣe lọmọ naa fẹẹ fo fẹnsi wọnu ile onile, nigba ti mo ka a mọbẹ, mo beere ibi to ti n bọ, ko sọrọ, mo beere orukọ rẹ, o ni Kehinde ni.


Nigba to n ba ALAROYE sọrọ, Gbadamọsi ṣalaye pe “Iṣẹ awakọ ni mo kọkọ n ṣe nibẹrẹ aye mi, ṣugbọn nigba ti n kan ko lọ deede mọ ni mo pada sidii iṣẹ ọlọdẹ ti baba mi naa ṣe to fi ku. “Adugbo Tara, niluu Oṣogbo, ni wọn gba mi pe ki n maa ṣọ. Lọjọ iṣẹlẹ yii, ṣe lọmọ naa fẹẹ fo fẹnsi wọnu ile onile, nigba ti mo ka a mọbẹ, mo beere ibi to ti n bọ, ko sọrọ, mo beere orukọ rẹ, o ni Kehinde ni. “Bo ṣe fẹẹ maa sa lọ niyẹn, ni mo ba yinbọn lu u, lo ba ṣubu lulẹ, nigba ti mo sun mọ ọn ni mo ri i pe o ti ku. Ẹru ba mi, n ko mọ nnkan ti mo le ṣe, ki aṣiri ma baa tu, mo fi ada ge ori rẹ nitori n ko le da a gbe sinu igbo. “Mo ge ori ẹ, mo ge ọwọ rẹ mejeeji ati itan rẹ mejeeji, mo waa sọ ogulutu ara rẹ sinu odo Ọkọọkọ.


“Bo ṣe fẹẹ maa sa lọ niyẹn, ni mo ba yinbọn lu u, lo ba ṣubu lulẹ, nigba ti mo sun mọ ọn ni mo ri i pe o ti ku. Ẹru ba mi, n ko mọ nnkan ti mo le ṣe, ki aṣiri ma baa tu, mo fi ada ge ori rẹ nitori n ko le da a gbe sinu igbo. “Mo ge ori ẹ, mo ge ọwọ rẹ mejeeji ati itan rẹ mejeeji, mo waa sọ ogulutu ara rẹ sinu odo Ọkọọkọ. Ọrẹ mi kan to n ṣiṣẹ riwaya lo sọ fun mi pe Pasitọ Ọlagunju nilo ori eeyan. “Bayii lemi ati ọrẹ mi gbe ori ọmọ naa lọ sọdọ pasitọ ni Kajọla, nigba ti a debẹ, o ni loootọ loun nilo oju (eyes) ṣugbọn oun ko ni owo toun fi le ra ori afi ti mo ba maa gbe e fun oun lọfẹẹ, mo si gbe e fun un lai gba owo kankan. “Bi aṣiri ṣe waa tu bayii, ti wọn fi waa mu mi lonii ko ye mi rara, mo jẹun tan lẹyin ti mo de lati oko ni awọn ọlọpaa wọle wa mu mi”.


Ọrẹ mi kan to n ṣiṣẹ riwaya lo sọ fun mi pe Pasitọ Ọlagunju nilo ori eeyan. “Bayii lemi ati ọrẹ mi gbe ori ọmọ naa lọ sọdọ pasitọ ni Kajọla, nigba ti a debẹ, o ni loootọ loun nilo oju (eyes) ṣugbọn oun ko ni owo toun fi le ra ori afi ti mo ba maa gbe e fun oun lọfẹẹ, mo si gbe e fun un lai gba owo kankan. “Bi aṣiri ṣe waa tu bayii, ti wọn fi waa mu mi lonii ko ye mi rara, mo jẹun tan lẹyin ti mo de lati oko ni awọn ọlọpaa wọle wa mu mi”. Ni ti Pasitọ Ọlagunju, o ni pasitọ ijọ Kerubu ati Serafu loun, oun si ti n ṣiṣẹ Ọlọrun tipẹ. O ni loootọ loun maa n ṣeto adura fawọn alaisan tabi ẹnikẹni to ba niṣoro, ṣugbọn oun ki i lo ẹran ara eeyab tabi ẹjẹ. O ni irọ patapata ni Ọgbẹni Gbadamọsi pa mọ oun nitori ko gbe ori-eeyan kankan wa ba oun ri, igba keji si leleyii ti oun yoo foju kan an ri laye.


Ni ti Pasitọ Ọlagunju, o ni pasitọ ijọ Kerubu ati Serafu loun, oun si ti n ṣiṣẹ Ọlọrun tipẹ. O ni loootọ loun maa n ṣeto adura fawọn alaisan tabi ẹnikẹni to ba niṣoro, ṣugbọn oun ki i lo ẹran ara eeyab tabi ẹjẹ. O ni irọ patapata ni Ọgbẹni Gbadamọsi pa mọ oun nitori ko gbe ori-eeyan kankan wa ba oun ri, igba keji si leleyii ti oun yoo foju kan an ri laye. O fi kun ọrọ rẹ pe ẹnikan to riwosan nipasẹ oun lo mu Gbadamọsi wa sọdọ oun, oun si ṣadura fun un lai sọ fun un pe ko mu ohunkohun wa. Bakan naa ni ọwọ tẹ Rasheed Ajani, ẹni ọdun marundinlọgọta, Saka Akeem, ẹni ọdun mẹrindinlọgọta ati Abiọdun Adetimilẹhin toun naa jẹ ẹni ọdun mẹrindinlọgọta lori iṣẹlẹ naa. Ọlọkọde waa ṣeleri pe ni kete tiwadii ba ti pari lori awọn afurasi naa ni wọn yoo foju bale-ẹjọ.


O fi kun ọrọ rẹ pe ẹnikan to riwosan nipasẹ oun lo mu Gbadamọsi wa sọdọ oun, oun si ṣadura fun un lai sọ fun un pe ko mu ohunkohun wa. Bakan naa ni ọwọ tẹ Rasheed Ajani, ẹni ọdun marundinlọgọta, Saka Akeem, ẹni ọdun mẹrindinlọgọta ati Abiọdun Adetimilẹhin toun naa jẹ ẹni ọdun mẹrindinlọgọta lori iṣẹlẹ naa. Ọlọkọde waa ṣeleri pe ni kete tiwadii ba ti pari lori awọn afurasi naa ni wọn yoo foju bale-ẹjọ.


Lẹyin to ti bibeji, ẹ wo obinrin to bimọ mẹwaa lẹẹkan naa

Iṣẹ Ọlọrun ọga ogo ko ṣee tu, aṣiri iṣẹda ko yeeyan, Ọlọrun nikan lo ye. Obinrin ti inu rẹ fẹrẹ le maa kan an lẹnu yii ti bi ibeji tẹlẹ, lọjọ Mọnde, ọjọ keje, oṣu kẹfa yii, lo tun bi ibẹwaa. Gosiame Thamara Sithole lobinrin naa to bimọ ọkunrin meje, obinrin mẹta lẹẹkan ṣoṣo! Orilẹ-ede South Africa lobinrin ẹni ọdun mẹtadinlogoji yii n gbe pẹlu ọkọ rẹ torukọ tiẹ n jẹ Teboho Tsotetsi. Ọkọ yii ko tilẹ niṣẹ kankan lọwọ lasiko tiyawo rẹ bi ibẹwaa yii, ṣugbọn niṣe ni inu rẹ n dun sẹnkẹn, ohun to si sọ fawọn akọroyin ni pe ayanfẹ Ọlọrun loun pẹlu oore nla to ṣe foun yii. Iya to bimọ mẹwaa yii paapaa ko mọ pe awọn ọmọ to wa nikun oun pọ to bẹẹ, o loun ro pe mẹjọ ni wọn ni, pẹlu ayẹwo.


Orilẹ-ede South Africa lobinrin ẹni ọdun mẹtadinlogoji yii n gbe pẹlu ọkọ rẹ torukọ tiẹ n jẹ Teboho Tsotetsi. Ọkọ yii ko tilẹ niṣẹ kankan lọwọ lasiko tiyawo rẹ bi ibẹwaa yii, ṣugbọn niṣe ni inu rẹ n dun sẹnkẹn, ohun to si sọ fawọn akọroyin ni pe ayanfẹ Ọlọrun loun pẹlu oore nla to ṣe foun yii. Iya to bimọ mẹwaa yii paapaa ko mọ pe awọn ọmọ to wa nikun oun pọ to bẹẹ, o loun ro pe mẹjọ ni wọn ni, pẹlu ayẹwo. Ṣugbọn nigba ti wọn bẹrẹ si i fi iṣẹ abẹ gbe wọn jade nikọọkan ejeeji, ti ọmọ mẹwaa balẹ gudẹ koloju too ṣẹ ẹ, nigba naa ni Gosaiame mọ pe boun ti ro o kọ lori. Iya ibẹwaa yii waa sọ kinni kan o, o loun ko lo oogun oyun nini koun too loyun awọn ọmọ yii. O ni ki i ṣe ilana IVF ti wọn fi n bi ibeji, ibẹta tabi ju bẹẹ lọ loun lo, o lo wu Ọlọrun loke lo fi awọn ọmọkunrin meje ati obinrin mẹta sinu oun lẹẹkan ṣoṣo.


Ṣugbọn nigba ti wọn bẹrẹ si i fi iṣẹ abẹ gbe wọn jade nikọọkan ejeeji, ti ọmọ mẹwaa balẹ gudẹ koloju too ṣẹ ẹ, nigba naa ni Gosaiame mọ pe boun ti ro o kọ lori. Iya ibẹwaa yii waa sọ kinni kan o, o loun ko lo oogun oyun nini koun too loyun awọn ọmọ yii. O ni ki i ṣe ilana IVF ti wọn fi n bi ibeji, ibẹta tabi ju bẹẹ lọ loun lo, o lo wu Ọlọrun loke lo fi awọn ọmọkunrin meje ati obinrin mẹta sinu oun lẹẹkan ṣoṣo. Lagbaaye bayii, Gosiame yii lorukọ rẹ wa ninu itan gẹgẹ bii ẹni to kọkọ bi ibẹwaa. ‘Decuplets’ loyinbo n pe ọmọ mẹwaa lẹẹkan ṣoṣo. Obinrin ara Malia kan, Halima Cisse, lo gbade ọlọmọ mẹsan-an lẹẹkan ṣoṣo loṣu to kọja, ti wọn ni ko ti i si ẹni to bi ibẹsan-an ninu iwe itan agbaye.


Lagbaaye bayii, Gosiame yii lorukọ rẹ wa ninu itan gẹgẹ bii ẹni to kọkọ bi ibẹwaa. ‘Decuplets’ loyinbo n pe ọmọ mẹwaa lẹẹkan ṣoṣo. Obinrin ara Malia kan, Halima Cisse, lo gbade ọlọmọ mẹsan-an lẹẹkan ṣoṣo loṣu to kọja, ti wọn ni ko ti i si ẹni to bi ibẹsan-an ninu iwe itan agbaye. Ṣugbọn ni bayii, Gosiame to bi mẹwaa yii lorukọ rẹ ṣi n rin kari aye, gẹgẹ bii abiyamọ to bimọ mẹwaa lẹẹkan ṣoṣo.


Ṣugbọn ni bayii, Gosiame to bi mẹwaa yii lorukọ rẹ ṣi n rin kari aye, gẹgẹ bii abiyamọ to bimọ mẹwaa lẹẹkan ṣoṣo.


Ounjẹ aarọ l’Ọlọrunwa n lọọ ra ti ibọn awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun fi pa a n’Ileṣa

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ọmọdekunrin kan ti gbogbo eeyan n pe ni Ọlọrunwa ni ọta ibọn ba lasiko ti awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun doju ija kọra wọn laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, lagbegbe Irojo, niluu Ileṣa. Ounjẹ aarọ la gbọ pe Ọlọrunwa lọọ ra ti ọta ibọn fi ba a, loju-ẹsẹ lo si jade laye lai de ileewosan rara. Lati irọlẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, la gbọ pe awọn ọmọ ẹgbẹ Ẹyẹ laduugbo Irojo ti bẹrẹ si i doju ija kọ awọn ọmọ ẹgbẹ Aye ni Iwara, ti wọn si tun bẹrẹ wahala naa laago mẹsan-an aarọ Ọjọruu. Gẹgẹ bi ẹnikan tiṣẹlẹ ti aarọ Wẹsidee ṣoju ẹ, Adebayọ, ṣe ṣalaye, o ni ileeṣẹ pako kan, Sawmill, to wa lagbegbe Irojo, ni Ọlọrunwa ti n ṣiṣẹ, lẹyin to de ṣọọbu to fẹẹ lọọ ra ounjẹ aarọ lo ṣagbako ibọn awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun naa. Arojo ti Irojo, Oluṣẹgun Akẹju, sọ pe oun pe awọn ọlọpaa ni kete ti oun gbọ iro ibọn laaarọ yii, o si rọ awọn araalu lati ṣe ṣuuru lori iṣẹlẹ naa.


A maa fẹnikẹni tọwọ ba tẹ pe o n ji dukia ijọba jofin- Ileesẹ ọlọpaa Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilorin Ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Kwara ti ṣekilọ pe eyikeyii ọdaran ti awọn ba gba mu to n ji dukia ijọba, tabi ba dukia ijọba jẹ, awọn yoo fi irufẹ ẹni bẹẹ jofin. Ninu atẹjade kan ti Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Kwara, Ọgbẹni Ọkasanmi Ajayi, fi sita, eyi to tẹ ALAROYE lo ti ṣeikilọ naa. O ni awọn ọdaran kan ti bẹrẹ si i ji ẹrọ amuna wa tu ni nnkan bii aago mẹta orun Ọjọruu, Wẹsidee, ni agbegbe ile Adajọ Mustapha Akanbi, niluu Ilọrin, ti wọn si fẹsẹ fẹ ẹ nigba ti wọn kofiri awọn ọlọpaa, eyi ti ko jẹ ki wọn ri ẹrọ ti wọn tu ọhun gbe lọ. O tẹsiwaju pe awọn ti gbe ẹrọ amunawa naa le awọn alaṣẹ (IBEDC) to wa ni agbegbe (Challenge), n’Ilọrin lọwọ. Ọgbẹni Olumide to jẹ ọga agba ẹka agbegbe ọhun lo tẹwọ gba a lọwọ awọn. Ni igunlẹ ọrọ rẹ, o parọwa si gbogbo olugbe ipinlẹ Kwara pe ti wọn ba kẹẹfin iwa aitọ ni agbegbe wọn, ki wọn maa fi to agbofinro leti.


Makinde ri awọn ọba Ibarapa fin, ko yọju si wọn to fi kuro lasiko abẹwo rẹ

Faith Adebọla Pẹlu ibẹru ati idagiiri ni Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ṣeyi Makinde, ati ikọ rẹ fi filu Igangan, lagbegbe Ibarapa, silẹ lọjọ Iṣẹgun, Tusidee yii, latari bawọn ọdọ naa ṣe koro oju si gomina ọhun, ti wọn si n yinbọn soke kẹu kẹu bo ṣe fẹẹ pari ọrọ rẹ. Iṣẹlẹ yii waye ni Gbọngan Apero ilu naa ti gomina ti ba awọn eeyan agbegbe naa sọrọ latari akọlu ti wọn foju wina rẹ lọjọ Aiku, Sannde yii, niluu Igangan, nigba tawọn agbebọn afẹmiṣofo Fulani kan ya bo wọn, ti wọn paayan mọkanla, wọn fọle, wọn si dana sunle atawọn dukia rẹpẹtẹ. Eyi lo mu ki Gomina Makinde ati ikọ rẹ ṣabẹwo siluu ọhun lọjọ Iṣẹgun, o de awọn ibi ti wọn dana sun, o si ba awọn mọlẹbi ti wọn padanu eeyan wọn ninu akọlu ọhun sọrọ itunu, ko too kọja si gbọngan ilu lati bawọn araalu ti wọn rọ jade lọpọ rẹpẹtẹ, ti wọn si ti n duro de e, sọrọ. Bo ṣe ku bii ọgbọn iṣẹju ki gomina naa wọlu pẹlu ikọ rẹ lawọn ọba alaye agbegbe naa ti wa nikalẹ ninu gbọngan nla naa. Lara awọn ọba to ti n jokoo de Makinde ni Aṣigangan tilu Igangan, Olu ti Igbo-Ọra, Asawo tilu Ayetẹ, Elempe tilu Tapa, Onidere tilu Idere, bẹẹ si lawọn agba oye ati awọn baalẹ mi-in ti n reti gomina naa. Ṣugbọn nigba ti Makinde de Gbọngan ọhun, ẹgbẹ titi marosẹ lo duro si, o loun ko ni akoko to pọ lati ba awọn eeyan sọrọ, nitori oun ṣi n tẹsiwaju ninu irinajo lọ siluu Iganna, ọjọ si ti n tẹnu bọpo.


Bo ṣe ku bii ọgbọn iṣẹju ki gomina naa wọlu pẹlu ikọ rẹ lawọn ọba alaye agbegbe naa ti wa nikalẹ ninu gbọngan nla naa. Lara awọn ọba to ti n jokoo de Makinde ni Aṣigangan tilu Igangan, Olu ti Igbo-Ọra, Asawo tilu Ayetẹ, Elempe tilu Tapa, Onidere tilu Idere, bẹẹ si lawọn agba oye ati awọn baalẹ mi-in ti n reti gomina naa. Ṣugbọn nigba ti Makinde de Gbọngan ọhun, ẹgbẹ titi marosẹ lo duro si, o loun ko ni akoko to pọ lati ba awọn eeyan sọrọ, nitori oun ṣi n tẹsiwaju ninu irinajo lọ siluu Iganna, ọjọ si ti n tẹnu bọpo. O beere pe “Ọba ilu yii da?” nigba ti wọn si sọ fun un pe awọn ọba ti wa ninu Gbọngan naa, o ni ki wọn pe wọn jade foun. Ọrọ yii fa ariwo loju-ẹsẹ, awọn ọdọ naa si fariga pe ọba awọn ko le jade bẹẹ, oriṣiiriṣii ọrọ kobakungbe si lawọn ọdọ bẹrẹ si i sọ si gomina ọhun. Nigbẹyin, niṣe ni Makinde atawọn amugbalẹgbẹẹ rẹ goke si ori pẹpẹ kan ti wọn ṣe siwaju Gbọngan naa, ibẹ lo ti fi ẹrọ amohun-bu-gbẹmu ba awọn araalu sọrọ, bo si ṣe sọrọ naa tan lo sọkalẹ, to si ba tirẹ lọ, lai yọju sawọn ori-ade naa.


O beere pe “Ọba ilu yii da?” nigba ti wọn si sọ fun un pe awọn ọba ti wa ninu Gbọngan naa, o ni ki wọn pe wọn jade foun. Ọrọ yii fa ariwo loju-ẹsẹ, awọn ọdọ naa si fariga pe ọba awọn ko le jade bẹẹ, oriṣiiriṣii ọrọ kobakungbe si lawọn ọdọ bẹrẹ si i sọ si gomina ọhun. Nigbẹyin, niṣe ni Makinde atawọn amugbalẹgbẹẹ rẹ goke si ori pẹpẹ kan ti wọn ṣe siwaju Gbọngan naa, ibẹ lo ti fi ẹrọ amohun-bu-gbẹmu ba awọn araalu sọrọ, bo si ṣe sọrọ naa tan lo sọkalẹ, to si ba tirẹ lọ, lai yọju sawọn ori-ade naa. Iṣẹlẹ yii bi awọn ọdọ ilu naa ninu, bi gomina ṣe n pari ọrọ rẹ ni iro ibọn ṣadeede dun gbau lojiji, bẹẹ lawọn ọdọ ti ọpọ wọn ko ibọn ibilẹ hawọ yayaaya bẹrẹ si i yinbọn soke leralera. Wọọrọwọ lawọn ọba alaye atawọn baalẹ naa gba ọna ẹgbẹ keji Gbọngan naa jade, ti kaluku wọn si lọọ wọ mọto rẹ, ti wọn pada si ilu wọn, bi gomina naa ṣe n filu ọhun silẹ lai ri wọn. Ọkan lara awọn ọdọ naa, Ṣẹgun Akinbami, to ba ALAROYE sọrọ sọ pe iwa ọyaju gbaa ni gomina yii hu.


Iṣẹlẹ yii bi awọn ọdọ ilu naa ninu, bi gomina ṣe n pari ọrọ rẹ ni iro ibọn ṣadeede dun gbau lojiji, bẹẹ lawọn ọdọ ti ọpọ wọn ko ibọn ibilẹ hawọ yayaaya bẹrẹ si i yinbọn soke leralera. Wọọrọwọ lawọn ọba alaye atawọn baalẹ naa gba ọna ẹgbẹ keji Gbọngan naa jade, ti kaluku wọn si lọọ wọ mọto rẹ, ti wọn pada si ilu wọn, bi gomina naa ṣe n filu ọhun silẹ lai ri wọn. Ọkan lara awọn ọdọ naa, Ṣẹgun Akinbami, to ba ALAROYE sọrọ sọ pe iwa ọyaju gbaa ni gomina yii hu. O ni “Nigba ti wọn ba fẹẹ tọrọ ibo, wọn mọ bi wọn ṣe n wọle lọọ tẹriba fawọn ọba wa, ṣugbọn lasiko tọwọ wọn ba tẹ agbara, niṣe ni wọn n foju tẹmbẹlu wọn.” Ṣẹgun tun sọ pe ohun mi-in ti ko boju mu ti gomina ọhun ṣe ni bi ko ṣe faaye silẹ fawọn araalu naa lati fi ẹdun ọkan wọn han, o ni ọpọ nnkan lawọn ọdọ atawọn agbaagba naa fẹẹ sọ fun gomina, ṣugbọn to ti kọkọrọ rẹ mọ wọn lẹnu lojiji. O ni loootọ ni gomina sọ pe oun gba pe ẹbi oun ni iṣẹlẹ akọlu to waye yii, tori ẹbi rẹ ni loootọ, oun lo sọ fawọn ọdọ atawọn eeyan ilu naa nigba ti yanpọnyanrin to ṣaaju eyi waye pe ki wọn ma ṣe ja, ki wọn da oun da a, oun maa pese aabo to gbopọn fun wọn, sibẹ ti ko mu ileri naa ṣẹ. Ọdọ mi-in ti ko darukọ rẹ sọ pe awọn ko ti i le gbọ ọrọ si gomina yii lẹnu pẹlu ẹbẹ to waa bẹ awọn yii, to si tun ṣeleri mi-in, o ni afigba tawọn ba ri i pe loootọ lo ṣetan lati mu ileri rẹ ṣẹ, tori awọn ko le jẹ kẹnikan waa di awọn lọwọ mu fawọn Fulani agbebọn lati maa ṣe wọn ni ṣuta bii eyi.


O ni “Nigba ti wọn ba fẹẹ tọrọ ibo, wọn mọ bi wọn ṣe n wọle lọọ tẹriba fawọn ọba wa, ṣugbọn lasiko tọwọ wọn ba tẹ agbara, niṣe ni wọn n foju tẹmbẹlu wọn.” Ṣẹgun tun sọ pe ohun mi-in ti ko boju mu ti gomina ọhun ṣe ni bi ko ṣe faaye silẹ fawọn araalu naa lati fi ẹdun ọkan wọn han, o ni ọpọ nnkan lawọn ọdọ atawọn agbaagba naa fẹẹ sọ fun gomina, ṣugbọn to ti kọkọrọ rẹ mọ wọn lẹnu lojiji. O ni loootọ ni gomina sọ pe oun gba pe ẹbi oun ni iṣẹlẹ akọlu to waye yii, tori ẹbi rẹ ni loootọ, oun lo sọ fawọn ọdọ atawọn eeyan ilu naa nigba ti yanpọnyanrin to ṣaaju eyi waye pe ki wọn ma ṣe ja, ki wọn da oun da a, oun maa pese aabo to gbopọn fun wọn, sibẹ ti ko mu ileri naa ṣẹ. Ọdọ mi-in ti ko darukọ rẹ sọ pe awọn ko ti i le gbọ ọrọ si gomina yii lẹnu pẹlu ẹbẹ to waa bẹ awọn yii, to si tun ṣeleri mi-in, o ni afigba tawọn ba ri i pe loootọ lo ṣetan lati mu ileri rẹ ṣẹ, tori awọn ko le jẹ kẹnikan waa di awọn lọwọ mu fawọn Fulani agbebọn lati maa ṣe wọn ni ṣuta bii eyi.


Awọn aṣofin ni ki Lai Muhammed waa ṣalaye ofin tijọba fi de Tuita fawọn kia

Awọn aṣoju-ṣofin apapọ niluu Abuja ti paṣẹ pe ki Minisita feto iroyin ilẹ wa, Alaaji Lai Mohammed, yọju sawọn ni kiamọsa lati waa ṣalaye ibi tijọba apapọ ti ri ofin ti wọn fi de ikanni agbọrọkaye Tuita nilẹẹwa, fawọn. Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee yii, lọrọ naa waye nibi ijokoo apero wọn nileegbimọ wọn lolu-ilu ilẹ wa, Abuja. Olori awọn aṣofin ọhun, Ọnarebu Fẹmi Gbajabiamila, lo gbe igbimọ kan kalẹ ni pajawiri, o ni ki wọn ṣewadii, ki wọn si jabọ pada fun ile laarin ọjọ mẹwaa, bi iṣu ṣe ku, ti ọbẹ si bẹ ẹ lori ọrọ Tuita yii atijọba apapọ ilẹ wa. Fẹmi ni ki wọn ke si Alaaji Lai Mohammed lati yọju sawọn aṣofin naa ni waranṣeṣa, ko si ṣalaye ohun to fa a, ohun tijọba ni lọkan ti wọn fi fofin de Tuita lasiko yii, ati bi ifofinde naa yoo ṣe pẹ to. O tun ni ki Alaaji Lai waa ṣalaye iru ofin ti wọn fi de Tuita yii, ibi ti ofin naa ti wa, ati boya o ba iwe ofin ilẹ wa mu. Fẹmi ni apa kan ojuṣe awọn aṣofin lo jẹ lati yiri awọn ipinnu ati aṣẹ tijọba apapọ n pa wo boya o wa ni ibamu pẹlu iwe ofin ilẹ wa, ati lati ri i pe ijọba ko fiya jẹ araalu lai nidii tabi ki wọn fi ẹtọ wọn du wọn.


Fẹmi ni ki wọn ke si Alaaji Lai Mohammed lati yọju sawọn aṣofin naa ni waranṣeṣa, ko si ṣalaye ohun to fa a, ohun tijọba ni lọkan ti wọn fi fofin de Tuita lasiko yii, ati bi ifofinde naa yoo ṣe pẹ to. O tun ni ki Alaaji Lai waa ṣalaye iru ofin ti wọn fi de Tuita yii, ibi ti ofin naa ti wa, ati boya o ba iwe ofin ilẹ wa mu. Fẹmi ni apa kan ojuṣe awọn aṣofin lo jẹ lati yiri awọn ipinnu ati aṣẹ tijọba apapọ n pa wo boya o wa ni ibamu pẹlu iwe ofin ilẹ wa, ati lati ri i pe ijọba ko fiya jẹ araalu lai nidii tabi ki wọn fi ẹtọ wọn du wọn. O ni latigba tijọba ti kede ifofin de Tuita yii lọrọ naa ti da awuyewuye gidi silẹ laarin ilu, titi dasiko yii si lawọn eeyan jannkan jannkan n sọ ero wọn lori ifofin de naa. “Ta a ba wo bi ọrọ yii ṣe da ariyanjiyan silẹ laarin awọn ọmọ orileede yii atawọn eeyan ilẹ okeere paapaa, ko si idi ti a fi gbọdọ fakoko ṣofo lori rẹ rara, mo si rọ igbimọ yii lati ṣiṣẹ iwadii wọn lai fakoko falẹ rara. O ni ileegbimọ aṣoju-ṣofin n wo Tuita atawọn ikanni agbọrọkaye mi-in, gbogbo wọn lo ṣe pataki, ti wọn si n ko ipa ribiribi ninu eto ibara-ẹni-sọrọ ati ti okoowo, awọn o si le laju silẹ lai wadii nipa ohunkohun to ba n kọ araalu lominu.


O ni latigba tijọba ti kede ifofin de Tuita yii lọrọ naa ti da awuyewuye gidi silẹ laarin ilu, titi dasiko yii si lawọn eeyan jannkan jannkan n sọ ero wọn lori ifofin de naa. “Ta a ba wo bi ọrọ yii ṣe da ariyanjiyan silẹ laarin awọn ọmọ orileede yii atawọn eeyan ilẹ okeere paapaa, ko si idi ti a fi gbọdọ fakoko ṣofo lori rẹ rara, mo si rọ igbimọ yii lati ṣiṣẹ iwadii wọn lai fakoko falẹ rara. O ni ileegbimọ aṣoju-ṣofin n wo Tuita atawọn ikanni agbọrọkaye mi-in, gbogbo wọn lo ṣe pataki, ti wọn si n ko ipa ribiribi ninu eto ibara-ẹni-sọrọ ati ti okoowo, awọn o si le laju silẹ lai wadii nipa ohunkohun to ba n kọ araalu lominu. O ni kawọn igbimọ toun yan naa tun ke si ẹnikẹni ti wọn ba ro pe o ni ohun kan tabi meji lati sọ lori ọrọ yii, ki wọn si mu abọ iwadii wọn wa laipẹ.


O ni kawọn igbimọ toun yan naa tun ke si ẹnikẹni ti wọn ba ro pe o ni ohun kan tabi meji lati sọ lori ọrọ yii, ki wọn si mu abọ iwadii wọn wa laipẹ.


‘A ko fara mọ Orilẹ-ede Yoruba ni tiwa, iṣọkan Naijiria la fẹ’

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Bi awọn ẹgbẹ ti wọn n ja fun idasilẹ Orilẹ-ede Yoruba ṣe n sọ tiwọn ni ẹgbẹ kan, bẹẹ ni awọn ẹgbẹ kan ti wọn n pe ni ‘Yoruba Appraisal Forum’(YAF) naa ti dide bayii ti wọn ni bo tilẹ jẹ pe Yoruba lawọn, awọn ko fẹ ki Naijiria pin. Wọn ni ki Yoruba maa jẹ ọmọ Naijiria lọ lawọn fẹ ni tawọn. Iwọde lawọn ọmọ ẹgbẹ YAF fi fero ọkan wọn han l’Abẹokuta lọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹjọ, oṣu kẹfa, ọdun 2021 yii. Gbọngan Iṣẹmabaye Centinary to kọju si aafin Alake ilẹ Ẹgba ni wọn duro si pẹlu akọle oriṣiiriṣii ti wọn fi n kede iṣọkan Naijiria lọwọ. Alakooso ẹgbẹ YAF jake-jado Naijiria, Ọgbẹni Adeshina Animashaun, ṣalaye fawọn akọroyin pe niṣe lo yẹ kawọn oloṣelu dide si ọrọ yii, ki wọn koju awọn to n fẹ ki Naijiria pin si wẹwẹ, ki wọn da wọn lẹkọọ pe ninu ka wa papọ ni alaafia ati ilọsiwaju wa. Ẹgbẹ yii ni kawọn eeyan ilẹ Yoruba ma da awọn ti wọn n pe fun Orilẹ-ede Yoruba lohun, nitori itanjẹ lasan ni wọn n ba kiri.


Gbọngan Iṣẹmabaye Centinary to kọju si aafin Alake ilẹ Ẹgba ni wọn duro si pẹlu akọle oriṣiiriṣii ti wọn fi n kede iṣọkan Naijiria lọwọ. Alakooso ẹgbẹ YAF jake-jado Naijiria, Ọgbẹni Adeshina Animashaun, ṣalaye fawọn akọroyin pe niṣe lo yẹ kawọn oloṣelu dide si ọrọ yii, ki wọn koju awọn to n fẹ ki Naijiria pin si wẹwẹ, ki wọn da wọn lẹkọọ pe ninu ka wa papọ ni alaafia ati ilọsiwaju wa. Ẹgbẹ yii ni kawọn eeyan ilẹ Yoruba ma da awọn ti wọn n pe fun Orilẹ-ede Yoruba lohun, nitori itanjẹ lasan ni wọn n ba kiri. Wọn ni ninu gbigbe pọ ba a ṣe wa lati ọdun gbọọrọ ni alaafia wa, ẹnikan ki i da duro ko niyi bii ẹni to lero lẹyin rẹpẹtẹ. To ba jẹ nipa ofin ti Naijiria n lo lọwọlọwọ yii, ẹgbẹ YAF ni awọn fara mọ ọn pe ki wọn ṣe agbẹyẹwo rẹ, ki wọn tun un ṣe, ki ohun to tọ si ẹya kọọkan le maa tẹ wọn lọwọ. Ṣugbọn nipa ti pinpin Naijiria, wọn ni kawọn agbofinro tete maa fọwọ ofin mu awọn alajangbila to n pe fun idasilẹ Yoruba, kawọn araalu to ba si ni wọn lẹgbẹẹ naa tete maa tu aṣiri wọn sita.


Wọn ni ninu gbigbe pọ ba a ṣe wa lati ọdun gbọọrọ ni alaafia wa, ẹnikan ki i da duro ko niyi bii ẹni to lero lẹyin rẹpẹtẹ. To ba jẹ nipa ofin ti Naijiria n lo lọwọlọwọ yii, ẹgbẹ YAF ni awọn fara mọ ọn pe ki wọn ṣe agbẹyẹwo rẹ, ki wọn tun un ṣe, ki ohun to tọ si ẹya kọọkan le maa tẹ wọn lọwọ. Ṣugbọn nipa ti pinpin Naijiria, wọn ni kawọn agbofinro tete maa fọwọ ofin mu awọn alajangbila to n pe fun idasilẹ Yoruba, kawọn araalu to ba si ni wọn lẹgbẹẹ naa tete maa tu aṣiri wọn sita.


Awọn agbebọn ya wọ otẹẹli l’Ayetoro-Ekiti, wọn ji eeyan mẹta gbe, wọn tun fipa ba obinrin kan lo pọ

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Inu ibẹru-bojo lawọn eeyan ilu Ayetoro, nijọba ibilẹ Ido/Osin, nipinlẹ Ekiti, wa bayii, pẹlu bii awọn Fulani agbebọn kan ṣe sadeede ya wọ ileetura kan to wa niluu naa ti wọn n pe ni Diamond Hotel, ti wọn si gbe eeyan mẹta lọ. Bakan naa ni wọn tun fipa ba ọdọmọbinrin kan to jẹ oṣiṣẹ ileetura naa lo pọ, ti wọn tun ṣe lara awọn oṣiṣẹ ibẹ leṣe ki wọn too ji wọn gbe lọ. Ni nnkan bii aago mẹsan-an aabọ alẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, la gbọ pe awọn agbebọn naa ti ko din ni ọgbọn ya wọ ileetura yii pẹlu ibọn ati ohun ija oloro loriṣiiriṣii pẹlu ọkada, ti wọn si n yinbọn soke ki wọn too wọ inu ileetura naa lọ. Ẹnikan to n gbe inu ilu naa to pe ara rẹ ni Peter Otiko ṣalaye pe oju ọna kan to lọ si ilu Ewu-Ekiti lawọn agbebọn yii gba. Oju ọna yii kan naa ni awọn agbebọn kan ti yinbọn mọ Ọba Adetutu Ajayi ninu oṣu kẹrin, ọdun yii. Otiko ni ki wọn too wọnu ileetura naa lọ ni wọn ti kọkọ kọju ija si ọlọdẹ to n ṣọ ibẹ ti wọn porukọ rẹ ni Sunday.


Ẹnikan to n gbe inu ilu naa to pe ara rẹ ni Peter Otiko ṣalaye pe oju ọna kan to lọ si ilu Ewu-Ekiti lawọn agbebọn yii gba. Oju ọna yii kan naa ni awọn agbebọn kan ti yinbọn mọ Ọba Adetutu Ajayi ninu oṣu kẹrin, ọdun yii. Otiko ni ki wọn too wọnu ileetura naa lọ ni wọn ti kọkọ kọju ija si ọlọdẹ to n ṣọ ibẹ ti wọn porukọ rẹ ni Sunday. Niṣe ni wọn fi ada ṣa a lọwọ yannayanna ki wọn too wọ ileetura naa lọ. O fi kun un pe lẹyin ti wọn raaye wọle ni wọn ko eeyan mẹta to wa nibẹ pẹlu ẹni kan ti orukọ rẹ n jẹ Idowu to jẹ oṣiṣẹ ileetura naa. Lẹyin eyi ni wọn mori le ọna to kọja lọ si ilu Ewu-Ekiti, ti wọn si n yinbọn soke lakọ lakọ bi wọn ṣe n lọ.


Niṣe ni wọn fi ada ṣa a lọwọ yannayanna ki wọn too wọ ileetura naa lọ. O fi kun un pe lẹyin ti wọn raaye wọle ni wọn ko eeyan mẹta to wa nibẹ pẹlu ẹni kan ti orukọ rẹ n jẹ Idowu to jẹ oṣiṣẹ ileetura naa. Lẹyin eyi ni wọn mori le ọna to kọja lọ si ilu Ewu-Ekiti, ti wọn si n yinbọn soke lakọ lakọ bi wọn ṣe n lọ. Iṣẹlẹ yii ti ko gbogbo ilu naa sinu wahala, wọn ko si ti i mọ ibi ti awọn mẹta ti wọn ji ko yii wa titi di asiko ta a pari iroyin yii. Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, oludari awọn Amọtẹkun nipinlẹ Ekiti, Ajagun-fẹyinti Joe Kọmọlafe, sọ pe oun ko le sọ ni pato boya awọn Fulani lo ṣiṣẹ buruku naa. O fi kun un pe ni deede aago mẹwaa aabọ alẹ loun sadeede gba ipe kan pe iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, ti oun si ko awọn ọmọ ẹgbẹ oun lọ si ilu naa lọgan, ṣugbọn awọn agbebọn naa ti fi ilu silẹ ki awọn too de ibẹ.


Iṣẹlẹ yii ti ko gbogbo ilu naa sinu wahala, wọn ko si ti i mọ ibi ti awọn mẹta ti wọn ji ko yii wa titi di asiko ta a pari iroyin yii. Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, oludari awọn Amọtẹkun nipinlẹ Ekiti, Ajagun-fẹyinti Joe Kọmọlafe, sọ pe oun ko le sọ ni pato boya awọn Fulani lo ṣiṣẹ buruku naa. O fi kun un pe ni deede aago mẹwaa aabọ alẹ loun sadeede gba ipe kan pe iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, ti oun si ko awọn ọmọ ẹgbẹ oun lọ si ilu naa lọgan, ṣugbọn awọn agbebọn naa ti fi ilu silẹ ki awọn too de ibẹ. Ọga Amọtẹkun yii sọ pe awọn ti bẹrẹ iwadii ati igbesẹ to daju lori iṣẹlẹ naa, ati pe wọn ti ko awọn to fara pa lọ sileewosan ijọba apapọ to wa niluu Ido-Ekiti, nibi ti wọn ti n gba itọju lọwọ.


Ọga Amọtẹkun yii sọ pe awọn ti bẹrẹ iwadii ati igbesẹ to daju lori iṣẹlẹ naa, ati pe wọn ti ko awọn to fara pa lọ sileewosan ijọba apapọ to wa niluu Ido-Ekiti, nibi ti wọn ti n gba itọju lọwọ.


Mọto sọ ijanu rẹ nu, lo ba ṣeku pa tẹgbọn-taburo ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Owurọ kutukutu ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọṣẹ yii, ni ọmọ ẹgbọn, ọmọ aburo, Sikiru Olola ati Jamiu Olola kagbako iku ojiji, nigba ti ọkọ ayọkẹlẹ kan kọ lu ọkada wọn ni ilu Elemere, nijọba ibilẹ Moro, nipinlẹ Kwara. ALAROYE gbọ pe iṣẹ awọn to n ṣiṣẹ ẹrọ omi (plumbing) lawọn ọmọ tẹgbọn-taburo yii yan laayo, ati pe lara awọn eroja ti wọn fẹẹ fi ṣiṣẹ ti wọn ra ti ko dara ni wọn fẹẹ lọọ da pada si ibi ti wọn ti ra a niluu Ilọrin. Nigba ti wọn de odo Busa to wa ni opopona Malete si Ilọrin, ni ọkọ ayọkẹlẹ alawọ funfun kan padanu ijanu rẹ, to lọọ ya ba wọn, to si tẹ awọn mejeeji pa. Ẹnikan tiṣẹlẹ naa ṣoju rẹ to ba akọroyin wa sọrọ sọ pe oun ni ẹni akọkọ to ṣe kongẹ iṣẹlẹ ọhun. O tẹsiwaju pe oun fẹẹ ran wọn lọwọ, ṣugbọn nigba ti oun ri i pe ọkan ti ku ninu wọn loun ba ẹsẹ oun sọrọ nitori oun ko fẹẹ ko si wahala awọn agbofinro. Agọ ọlọpaa to wa ni ilu Sao, ti yọju sibi iṣẹlẹ naa, wọn si mu akẹkọọ Fasiti Kwasu, to wa ọkọ to ṣeku pa awọn ọkunrin mejeeji yii fun iwadii to peye. Titi di akoko ti a n ko iroyin yii jọ, ṣe ni gbogbo ilu Elemere kan gogo.


O tẹsiwaju pe oun fẹẹ ran wọn lọwọ, ṣugbọn nigba ti oun ri i pe ọkan ti ku ninu wọn loun ba ẹsẹ oun sọrọ nitori oun ko fẹẹ ko si wahala awọn agbofinro. Agọ ọlọpaa to wa ni ilu Sao, ti yọju sibi iṣẹlẹ naa, wọn si mu akẹkọọ Fasiti Kwasu, to wa ọkọ to ṣeku pa awọn ọkunrin mejeeji yii fun iwadii to peye. Titi di akoko ti a n ko iroyin yii jọ, ṣe ni gbogbo ilu Elemere kan gogo. Ileesẹ ọlọpaa si sọ pe dandan ni kawọn ṣe iwadii lori iṣẹlẹ naa.


Ileesẹ ọlọpaa si sọ pe dandan ni kawọn ṣe iwadii lori iṣẹlẹ naa.


Lori ọrọ Igangan, mo gba gbogbo ẹbi tẹ ẹ da mi, ṣugbọn iru ẹ ko ni i waye mọ-Makinde

Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, ti tọrọ aforiji lọwọ awọn eeyan ilu Igangan, ni agbegbe Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, lori iṣẹlẹ iṣekupani to tun waye niluu naa ni ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii. Gomina naa to de ilu yii ni nnkan bii aago marun-un kọja iṣẹju mẹẹẹdọgbọn, to si bawọn araalu naa sọrọ ni gbọngan ilu yii tọrọ aforiji lọwọ awọn eeyan ilu Iganagan ati Ibarapa lapapọ. Makinde ni oun mọ pe oun ja awọn eeyan ilu naa kule lori eto aabo, ṣugbọn ki wọn jọwọ dariji oun, oun si ṣeleri fun wọn pe eyi ni yoo jẹ igba ikẹyin tiru iṣẹlẹ naa maa waye. O ni awọn yoo mu eto aabo agbegbe naa ni ọkunkundun ju bo ṣe wa tẹlẹ lọ, gbogbo awọn ẹṣọ alaabo to si wa ni adugbo naa lawọn yoo ṣamulo lati ri i pe eto aabo to rinlẹ wa nibẹ.


Pẹlu ikọlu tawọn Fulani tun ṣe siluu Igangan, ijọba apapọ ti dide ogun si ilẹ Yoruba- Akintoye

Olori ẹgbẹ to n ja fun ilẹ Yoruba ti wọn n pe ni Ilana Ọmọ Oodua, Ọjọgbọn Banji Akintoye, ti rọ awọn ọmọ Yoruba ki wọn ma sun asunpara, bẹẹ lo rọ awọn gomina ilẹ Yoruba pe ki wọn gbe ọrọ oṣelu tabi ofin tio wọn fi n ka wọn lọwọ ko ti sẹgbẹẹ kan, ki wọn mura lati daabo bo awọn eeyan wọn. Baba naa ni pẹlu ipaniyan to ṣẹlẹ niluu Igangan yii, o daju ṣaka pe ijọba apapọ, labẹ isakoso Aarẹ Muhammadu Buhari ti dide ogun si ilẹ Yoruba bayii. Ninu atẹjade kan ti baba naa fi lede lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lo ti fẹsun kan ijọba Buhari pe o n gbe lẹyin awọn Fulani afẹmiṣofo to n pa awọn ọmọ Yoruba, ti wọn n fipa ba awọn obinrin wọn lo pọ, ti wọn si n ba dukia wọn jẹ. Ọjọgbọn Akintoye waa rọ awọn ọmọ Yoruba pe ki wọn ta mọra, ki wọn ṣamulo ohunkohun ti wọn ba ni tabi ti wọn le dawọ le lati daabo bo ara wọn ati ilẹ wọn lọwọ awọn ajeji yii. O gboriyin fun Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu, fun bo ṣe dide akin lori pipa ti wọn pa awọn Yoruba niluu Igangan yii, o waa rọ awọn gomina ilẹ Yoruba pe ki gbogbo wọn pa ọrọ oṣelu tabi ẹgbẹ ti, ki wọn dide lati daabo bo awọn eeyan wọn. Akintoye ni ‘Wọn ti yi ilẹ Yoruba ka, a si gbọdọ dide bayii bayii.’ Ọjọgbọn Akintoye waa ke si awọn ọdọ ilẹ Yoruba pe ki wọn dide, ki wọn si mura giri, ki wọn jade lati daabo bo ilẹ baba wọn nipa ọnakọna ti ibaa jẹ, bo jẹ ti imọ ẹrọ, bo jẹ ti adayeba, bo si jẹ ti ki wọn koju awọn ẹni ibi naa ni.


Ọjọgbọn Akintoye waa rọ awọn ọmọ Yoruba pe ki wọn ta mọra, ki wọn ṣamulo ohunkohun ti wọn ba ni tabi ti wọn le dawọ le lati daabo bo ara wọn ati ilẹ wọn lọwọ awọn ajeji yii. O gboriyin fun Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu, fun bo ṣe dide akin lori pipa ti wọn pa awọn Yoruba niluu Igangan yii, o waa rọ awọn gomina ilẹ Yoruba pe ki gbogbo wọn pa ọrọ oṣelu tabi ẹgbẹ ti, ki wọn dide lati daabo bo awọn eeyan wọn. Akintoye ni ‘Wọn ti yi ilẹ Yoruba ka, a si gbọdọ dide bayii bayii.’ Ọjọgbọn Akintoye waa ke si awọn ọdọ ilẹ Yoruba pe ki wọn dide, ki wọn si mura giri, ki wọn jade lati daabo bo ilẹ baba wọn nipa ọnakọna ti ibaa jẹ, bo jẹ ti imọ ẹrọ, bo jẹ ti adayeba, bo si jẹ ti ki wọn koju awọn ẹni ibi naa ni. O ni wọn ko gbọdọ gba ikọlu awọn Fulani laaye lati bori ilẹ Yoruba. Bakan naa lo ba awọn eeyan ilu Igangan kẹdun, o si ke si awọn ọmọ Yoruba nile-loko ati lẹyin odi pe ami buruku ni eyi to ṣelẹ yii, a ko si gbọdọ wo o niran rara. Akintoye ni ‘Ijọba apapọ ti kuna patapata lati daabo bo ilẹ Yoruba pẹlu awọn ẹya Guusu atawọn Middle Belt ti awọn Fulani darandaran n yọ lẹnu.


O ni wọn ko gbọdọ gba ikọlu awọn Fulani laaye lati bori ilẹ Yoruba. Bakan naa lo ba awọn eeyan ilu Igangan kẹdun, o si ke si awọn ọmọ Yoruba nile-loko ati lẹyin odi pe ami buruku ni eyi to ṣelẹ yii, a ko si gbọdọ wo o niran rara. Akintoye ni ‘Ijọba apapọ ti kuna patapata lati daabo bo ilẹ Yoruba pẹlu awọn ẹya Guusu atawọn Middle Belt ti awọn Fulani darandaran n yọ lẹnu. Ti a ba wo iwa ati iha ti ijọba apapọ kọ si wahala buruku to n ṣelẹ ati awọn ewu to n mu wa fun awọn araalu tọrọ kan, ohun ti a le sọ naa ko ju pe o da bii pe ijọba apapọ gan-an lo n ṣatilẹyin fun awọn eeyan yii, awọn gan-an ni wọn ran wọn niṣẹ ‘Ijọba apapọ gba awọn eeyan yii laaye lati maa gbe awọn ibọn to lagbara kiri, bẹẹ ni wọn gba gbogbo ibọn ti awọn araalu fowo ara wọn ra ti wọn si gba iwe rẹ, wọn fofin de araalu lati ma ṣe lo ibọn.’ O fi asiko naa dupẹ lọwọ awọn ọdọ ti wọn dide lati ja fun ilẹ baba wọn, bẹẹ lo rọ wọn ki wọn ma ṣe kaaarẹ. O si rọ awọn ọmọ Yoruba lati ṣatilẹyin fun awọn eeyan yii.


Ti a ba wo iwa ati iha ti ijọba apapọ kọ si wahala buruku to n ṣelẹ ati awọn ewu to n mu wa fun awọn araalu tọrọ kan, ohun ti a le sọ naa ko ju pe o da bii pe ijọba apapọ gan-an lo n ṣatilẹyin fun awọn eeyan yii, awọn gan-an ni wọn ran wọn niṣẹ ‘Ijọba apapọ gba awọn eeyan yii laaye lati maa gbe awọn ibọn to lagbara kiri, bẹẹ ni wọn gba gbogbo ibọn ti awọn araalu fowo ara wọn ra ti wọn si gba iwe rẹ, wọn fofin de araalu lati ma ṣe lo ibọn.’ O fi asiko naa dupẹ lọwọ awọn ọdọ ti wọn dide lati ja fun ilẹ baba wọn, bẹẹ lo rọ wọn ki wọn ma ṣe kaaarẹ. O si rọ awọn ọmọ Yoruba lati ṣatilẹyin fun awọn eeyan yii.


Ijọba Kwara fẹẹ ṣe iwosan ọfẹ fawọn ọmọde

lbrahim Alagunmu, Ilorin Ijọba ipinlẹ Kwara labẹ isejọba Abdulrahman Abdulrasaq, ti sọ pe, awọn yoo peṣe iwoṣan ọfẹ fun awọn ọmọde to ni aarun iba ti kodin ni ẹgbẹrun lọna ẹgbẹta (600, 000) nijọba ibilẹ mọkanla nipinlẹ Kwara. Ninu atẹjade kan ti ileeṣẹ to n ri si eto ilera nipinlẹ naa fi sita latọwọ akọwe wọn, Falade Gbenga Tayọ, o ni eto ṣiṣe iwoṣan arun iba fun awọn ọmọde yii ko sẹyin ilakaka Gomina Abdulrahman Abdulrasaq, lati gbogun ti arun iba nipinlẹ Kwara. Kọmisanna lẹka eto ilera nipinlẹ ọhun, Dokita Raji Rasaq, ti waa juwe igbesẹ gomina gẹgẹ bii ọna lati mu nnkan rọrun fawọn olugbe ipinlẹ Kwara paapaa awọn ti ko rọwọ họri. O tẹsiwaju pe, eto naa ni ijọba Kwara gbe kalẹ pẹlu ajọsepọ ajọ to n gbogun ti arun iba lagbaaye, lati ri i pe arun naa dohun igbagbe lara awọn ọmọde nipinlẹ yii ati awọn ipinlẹ miiran jake-jado ilẹ yii. Gomina Abdulrahman ti waa ṣeleri pe oniruuru eto loun yoo gbe kalẹ lẹka eto ilera lati ri i pe eto ilera duro re nipinlẹ oun.


Nitori ikọlu Fulani, awọn gomina ilẹ Yoruba fẹẹ pawọ-pọ lori eto aabo

Ọlawale Ajao, Ibadan Ninu atẹjade ti Gomina ipinlẹ Ondo, Arakunrin Rotimi Akeredolu, fi ṣọwọ sawọn oniroyin lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, lo ti sọrọ naa faye gbọ. Akeredolu to tun jẹ alaga igbimọ awọn gomina ilẹ Yoruba lẹkun Iwọ-Oorun Guusu ilẹ yii, ṣapejuwe ikọlu naa gẹgẹ bii igbesẹ ojo pẹlu bo ṣe jẹ pe ilu to n gbe lalaafia jẹẹjẹ wọn ni awọn Fulani naa lọọ ṣakọlu si. Gege bo ṣe sọ, “Nigba ta a ṣi n reti abajade iwadii ti awọn agbofinro maa ṣe lori iṣẹlẹ yii, a n fi asiko yii sọ fawọn oludari ikọ Amọtẹkun kaakiri ẹkun Iwọ-Oorun Guusu ilẹ yii lati ṣepade lori bi wọn yoo ṣe maa ṣiṣẹ ajumọṣe lati papọ lati dena ti iru iṣẹlẹ yii lọjo iwaju.” Ṣaaju ikọlu yii lalaga ikọ Amọtẹkun ni ipinlẹ Ọyọ, Ajagun-fẹyinti Kunle Togun, ti kegbajare sita nipa bi awọn Fulani ti wọn wa lati ilẹ okeere ṣe ya wọ agbegbe Oke-Ogun, ti wọn si ti fara pamọ sinu igbo nibẹ lati maa ṣe awọn eeyan ni suta lọjọ iwaju. Igbagbọ awọn ara ilu Igangan kan to ba akọroyin wa sọrọ ni pe awọn agbaagba ilu lagbegbe Ibarapa lapapọ lo ro awọn Fulani lagbara bẹẹ lati maa fiya jẹ awọn araalu bẹẹ. Gẹgẹ bi Ọgbẹni Sunday Akinbọade to jẹ olugbe agbegbe yii ṣe sọ, “Awa funra wa la fọwọ ara wa fa sọọlọ. Awọn adari atawọn aṣaaju wa ti faaye gba awọn Fulani ju bo ṣe yẹ lọ.


Igbagbọ awọn ara ilu Igangan kan to ba akọroyin wa sọrọ ni pe awọn agbaagba ilu lagbegbe Ibarapa lapapọ lo ro awọn Fulani lagbara bẹẹ lati maa fiya jẹ awọn araalu bẹẹ. Gẹgẹ bi Ọgbẹni Sunday Akinbọade to jẹ olugbe agbegbe yii ṣe sọ, “Awa funra wa la fọwọ ara wa fa sọọlọ. Awọn adari atawọn aṣaaju wa ti faaye gba awọn Fulani ju bo ṣe yẹ lọ. niṣe lawọn ọba atawọn baale kan maa n fun awọn Fulani wọnyi nilẹ lọfẹẹ nitori maaluu ti awọn yẹn n fun wọn. Wọn n pe ibi kan ni Alagolo, lagbegbe Ibarapa yẹn, boya la ri Yoruba kan ṣoṣo to n gbebẹ, kikidaa Fulani nikan lo wa nibẹ. Bẹẹ lọja to wa ni AUD naa, o fẹẹ jẹ kiki awọn Fulani lo n naja yẹn naa.


niṣe lawọn ọba atawọn baale kan maa n fun awọn Fulani wọnyi nilẹ lọfẹẹ nitori maaluu ti awọn yẹn n fun wọn. Wọn n pe ibi kan ni Alagolo, lagbegbe Ibarapa yẹn, boya la ri Yoruba kan ṣoṣo to n gbebẹ, kikidaa Fulani nikan lo wa nibẹ. Bẹẹ lọja to wa ni AUD naa, o fẹẹ jẹ kiki awọn Fulani lo n naja yẹn naa. Wọn ti ti ọja yẹn pa bayii, wahala awọn Fulani naa ni ko jẹ ki wọn na an mọ.” Laaarọ ọjọ Satide ọhun lọga agba awọn ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CP Ngozi Onadeko, atawọn lọgaalọgaa lẹnu iṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa ṣabẹwo siluu Igangan, to si ṣeleri lati ṣewadii to lagbara nipa iṣẹlẹ naa, ti oun yoo si mu awọn to huwa ọdaran naa fún iya jẹ nilana ofin.


Wọn ti ti ọja yẹn pa bayii, wahala awọn Fulani naa ni ko jẹ ki wọn na an mọ.” Laaarọ ọjọ Satide ọhun lọga agba awọn ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CP Ngozi Onadeko, atawọn lọgaalọgaa lẹnu iṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa ṣabẹwo siluu Igangan, to si ṣeleri lati ṣewadii to lagbara nipa iṣẹlẹ naa, ti oun yoo si mu awọn to huwa ọdaran naa fún iya jẹ nilana ofin.


Awọn agbebọn tu ijokoo igbimọ alaṣẹ Kwara Poly ka n’Ilọrin

Ibrahim Alagunmu, Ilorin Ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ni awọn janduku agbebọn ti wọn fura si gẹgẹ bii ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun, ya bo ijokoo igbimọ alaṣẹ to n gbẹjọ lori awọn akẹkọọ to ṣe magomago lakooko idanwo, ti wọn si tu ijokoo naa ka, ninu ọgba ile ẹkọ ọhun to wa niluu Ilọrin, nipinlẹ Kwara. ALAROYE gbọ pe akọlu naa waye lasiko ti igbimọ naa jokoo, ti wọn ni ki awọn akẹkọọ ti wọn ṣe magomago lakooko idanwo waa sọ ohun ti wọn ri ti wọn fi gbeegun lakooko idanwo naa, sugbọn awọn agbebọn dabaru eto naa, ti erongba wọn si fori sanpọn. Ẹni tọrọ naa ṣoju rẹ to ba akọroyin wa sọrọ sọ pe lojiiji lawọn agbebọn naa ya bo inu ọgba ile-ẹkọ naa, ti wọn si n yinbọn soke, eyi lo da ibẹru-bojo silẹ, ti gbogbo awọn akẹkọọ at’olukọ si sa asala fun ẹmi wọn. Gbogbo ẹrọ ibanisọrọ awọn igbimọ naa ni wọn gba patapata. Ṣa o, ohun gbogbo ti pada bọ sipo ni akoko ti a n ko iroyin yii jọ.


Ilu Arigidi la fẹ ki wọn sin TB Joshua si – Ọba Yisa Ọlanipẹkun

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Zaki ilu Arigi Akoko, Ọba Yisa Ọlanipẹkun, ni awọn ilu ti ranṣẹ ikilọ sawọn ọmọ ijọ Sinagọgu lati ri i daju pe wọn tọju oku Pasitọ Temitọpẹ Balogun Joshua to ku lalẹ ọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ to kọja daadaa, nitori pe igbesẹ ti n lọ lọwọ lati ṣewadii iku to pa gbajugbaja iranṣẹ Ọlọrun naa. Ọba Ọlanipẹkun sọrọ yii ninu atẹjade kan to fi ransẹ sawọn oniroyin lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ ọsẹ yii. O ni oun rọ awọn ọmọ ijọ olusọaguntan naa lati mojuto oku rẹ daadaa titi di igba ti awọn yoo fi mọ ohun to ṣokunfa iku ẹni wọn ọhun. Zaki ni ireti awọn eeyan ilu Arigi ni pe ki wọn ṣeto ati gbe oku olori ijọ Sinagọgu naa wa siluu abinibi rẹ waa sin, nitori pe eyi ni ko ni i jẹ ki awọn ipa rere to ti fi lelẹ ṣee gbagbe laelae. O ni bi wọn ba le gbe oku Wolii Mose Orimọlade to jẹ oludasilẹ ijọ Kerubu ati Serafu kaakiri agbaye wa siluu Ikarẹ Akoko lati waa sin, ko si idi ti ko fi yẹ kí wọn gbe T. B. Joshua naa wa siluu rẹ ki wọn le ṣẹyẹ ikẹyin fun un. Gbogbo ọja, ile-itaja ati ṣọọbu to wa niluu Arigidi ati agbegbe rẹ ni wọn ti pa lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lati bu ọla ikẹyin fun oloogbe ọhun, bẹẹ lawọn eeyan n rọ kẹtikẹti lọ sile ẹbi rẹ to wa niluu ọhun lati ba ẹgbọn rẹ to ku nile, Ọgbẹni Abimbọla Balogun kẹdun.


Zaki ni ireti awọn eeyan ilu Arigi ni pe ki wọn ṣeto ati gbe oku olori ijọ Sinagọgu naa wa siluu abinibi rẹ waa sin, nitori pe eyi ni ko ni i jẹ ki awọn ipa rere to ti fi lelẹ ṣee gbagbe laelae. O ni bi wọn ba le gbe oku Wolii Mose Orimọlade to jẹ oludasilẹ ijọ Kerubu ati Serafu kaakiri agbaye wa siluu Ikarẹ Akoko lati waa sin, ko si idi ti ko fi yẹ kí wọn gbe T. B. Joshua naa wa siluu rẹ ki wọn le ṣẹyẹ ikẹyin fun un. Gbogbo ọja, ile-itaja ati ṣọọbu to wa niluu Arigidi ati agbegbe rẹ ni wọn ti pa lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lati bu ọla ikẹyin fun oloogbe ọhun, bẹẹ lawọn eeyan n rọ kẹtikẹti lọ sile ẹbi rẹ to wa niluu ọhun lati ba ẹgbọn rẹ to ku nile, Ọgbẹni Abimbọla Balogun kẹdun. Lati aarọ ọjọ Aiku, Sannde, si ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ ta a wa yii, ti wọn tufọ iku Joshua, o ti le lọọọdunrun-un awọn eeyan ti wọn ti fọwọ si iwe ibanikẹdun ti wọn si siwaju ile ẹbi wọn to wa l’Arigidi Akoko. Ọrọ kan ṣoṣo ti ẹgbọn rẹ si n tẹnumọ ni pe ọfọ ayeraye lo ṣẹ awọn, o ni ko si bi awọn ẹbi ati araalu ṣe fẹẹ gbagbe rẹ latari ipa ribiribi to ti ko ninu igbe aye wọn. Lara awọn to ba awọn ẹbi T. B. Joshua kẹdun ni Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu, ileegbimọ aṣofin ipinlẹ Ondo, Onigedegde ti Igedegede, Ọba Walidu Sanni, Alaga ijọba ibilẹ Ariwa Ila-Oorun Akoko, Alagba Ayọdele Akande, Alaaji Ibrahim Kilani to jẹ ọkan pataki lara awọn olori ẹlẹsin Musulumi lagbegbe Akoko.


Lati aarọ ọjọ Aiku, Sannde, si ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ ta a wa yii, ti wọn tufọ iku Joshua, o ti le lọọọdunrun-un awọn eeyan ti wọn ti fọwọ si iwe ibanikẹdun ti wọn si siwaju ile ẹbi wọn to wa l’Arigidi Akoko. Ọrọ kan ṣoṣo ti ẹgbọn rẹ si n tẹnumọ ni pe ọfọ ayeraye lo ṣẹ awọn, o ni ko si bi awọn ẹbi ati araalu ṣe fẹẹ gbagbe rẹ latari ipa ribiribi to ti ko ninu igbe aye wọn. Lara awọn to ba awọn ẹbi T. B. Joshua kẹdun ni Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu, ileegbimọ aṣofin ipinlẹ Ondo, Onigedegde ti Igedegede, Ọba Walidu Sanni, Alaga ijọba ibilẹ Ariwa Ila-Oorun Akoko, Alagba Ayọdele Akande, Alaaji Ibrahim Kilani to jẹ ọkan pataki lara awọn olori ẹlẹsin Musulumi lagbegbe Akoko.


Nitori aabọ owo-osu ti Akeredolu n san, dokita marunlelọgọrun-un binu kọwe fiṣẹ silẹ l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Awọn dokita bii marunlelọgọrun-un ni wọn ti binu kọwe fisẹ silẹ latari aabọ owo-osu ti Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu, n san fawọn oṣiṣẹ. Alaga ẹgbẹ awọn dokita nipinlẹ Ondo, Dokita Ọlrọrunfẹmi Ọwa, lo fidi ọrọ yii mulẹ ninu atẹjade kan to fi sita lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. Yatọ sawọn to sẹsẹ kọwe fipo silẹ, awọn agba dokita to to bii aadọta lo ni wọn ti kọkọ lọ, ti ko si ti i si igbesẹ lati ọdọ ijọba lati gba awọn mi-in rọpo wọn. O ni ọpọ awọn ileewosan ijọba, nibi ti awọn dokita bii mẹfa si mẹjọ ti n bojuto awọn alaisan tẹlẹ ni wọn ko ni ju ẹyọ kan tabi meji mọ to n ṣiṣẹ bayii. Dokita Awẹ ni ko si bi eto ilera to muna doko ṣe fẹẹ waye lawọn ọsibitu to wa nipinlẹ Ondo tijọba ba fi kuna lati tete wa wa nnkan ṣe lori iṣẹlẹ naa.


Laaarọ kutu Mọnde, awọn obinrin meji ku lasiko ti wọn n lọ sọja l’Abẹokuta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Idi iṣẹ ẹni la ti n mọ ni lọlẹ lawọn obinrin meji kan ti wọn pade iku ojiji lọjọ Mọnde ọsẹ yii fi ọrọ wọn ṣe ti wọn fi tete mu ọna ọja ti wọn ti n ra ẹja pọn niluu Abẹokuta. Ṣugbọn niṣe ni mọto ti wọn wọ lọọ kọ lu tirela to bajẹ sọna, l’Abule Adedẹrọ, bi wọn ṣe dagbere faye niyẹn. Aago mẹfa idaji ku iṣẹju mẹẹẹdogun niṣẹlẹ yii waye, ni Mọnde, ọjọ keje, oṣu kẹfa yii. Kọbapẹ ni mọto ayọkẹlẹ Nissan tawọn obinrin naa wọ ti gbe wọn pẹlu awọn ero ọkọ mi-in, ilu Abẹokuta ni wọn si n lọ. Igba ti wọn de Abule Adedẹrọ, loju ọna marosẹ Eko s’Abẹokuta ni dẹrẹba lọọ kọ lu tirela to bajẹ sọna, nigba naa lawọn obinrin meji yii dagbere faye, awọn mẹta mi-in si fara pa. Alukoro TRACE, Babatunde Akinbiyi, ṣalaye nipa ijamba naa. O ni dẹrẹba ọkọ Nissan naa lo n sare ju, ti ko wo ti pe ilẹ ko ti i mọ daadaa.


Kọbapẹ ni mọto ayọkẹlẹ Nissan tawọn obinrin naa wọ ti gbe wọn pẹlu awọn ero ọkọ mi-in, ilu Abẹokuta ni wọn si n lọ. Igba ti wọn de Abule Adedẹrọ, loju ọna marosẹ Eko s’Abẹokuta ni dẹrẹba lọọ kọ lu tirela to bajẹ sọna, nigba naa lawọn obinrin meji yii dagbere faye, awọn mẹta mi-in si fara pa. Alukoro TRACE, Babatunde Akinbiyi, ṣalaye nipa ijamba naa. O ni dẹrẹba ọkọ Nissan naa lo n sare ju, ti ko wo ti pe ilẹ ko ti i mọ daadaa. Ere to pọ ju yii ati airiran daadaa nigba ti ilẹ ko ti i mọ to lo ni o fa a ti asidẹnti yii fi waye. Owo to le ni ẹgbẹrun lọna igba naira ni wọn ba lara awọn obinrin meji to doloogbe yii, owo ti wọn fẹẹ lọọ fi ra ẹja ti wọn n ta ni. Wọn ba ẹgbẹrun lọna ọgọjọ din diẹ naira (153,620) lara ọkan, wọn si ba ẹgbẹrun lọna mẹtadinlọgọrin (77,000) lara ẹni keji.


Ere to pọ ju yii ati airiran daadaa nigba ti ilẹ ko ti i mọ to lo ni o fa a ti asidẹnti yii fi waye. Owo to le ni ẹgbẹrun lọna igba naira ni wọn ba lara awọn obinrin meji to doloogbe yii, owo ti wọn fẹẹ lọọ fi ra ẹja ti wọn n ta ni. Wọn ba ẹgbẹrun lọna ọgọjọ din diẹ naira (153,620) lara ọkan, wọn si ba ẹgbẹrun lọna mẹtadinlọgọrin (77,000) lara ẹni keji. Awọn mọlẹbi wọn ni wọn ko owo naa fun gẹgẹ bi Alukoro TRACE ṣe sọ. Mọṣuari ọsibitu Ijaye ni wọn gbe awọn oku meji naa lọ. Ajọ TRACE waa kilọ fawọn awakọ ti mọto wọn ba bajẹ soju ọna lati maa gbe e kuro lọna kia, ko ma baa maa da ijamba silẹ bii eyi.


Awọn mọlẹbi wọn ni wọn ko owo naa fun gẹgẹ bi Alukoro TRACE ṣe sọ. Mọṣuari ọsibitu Ijaye ni wọn gbe awọn oku meji naa lọ. Ajọ TRACE waa kilọ fawọn awakọ ti mọto wọn ba bajẹ soju ọna lati maa gbe e kuro lọna kia, ko ma baa maa da ijamba silẹ bii eyi. Bakan naa ni wọn rọ awọn awakọ pe ki wọn yee sare asapajude loju popo, paapaa lasiko ti wọn ko ba riran daadaa bii idaji kutu ati ọwọ alẹ.


Bakan naa ni wọn rọ awọn awakọ pe ki wọn yee sare asapajude loju popo, paapaa lasiko ti wọn ko ba riran daadaa bii idaji kutu ati ọwọ alẹ.


Adura ati ifọwọsowọpọ wa pẹlu ọga ṣọja ni Naijiria fi le bọ ninu wahala eto aabo – Oluwoo

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Oluwoo tilu Iwo, nipinlẹ Ọṣun, Ọba Abdulrosheed Adewale Akanbi, ti ke si gbogbo awọn ọmọ orileede yii lati gbaruku ti ọga awọn ṣọja ti wọn ṣẹṣẹ yan lorileede yii, Major Gen. Faruk Yahaya, ko le baa ṣaṣeyọri si rere. Ninu atẹjade kan ti akọwe iroyin kabiesi, Alli Ibraheem, fi sita ni Oluwo ti ni wahala to n fojoojumọ yọju lẹka eto aabo ilẹ wa yii ti pe fun ki tolori-tẹlẹmu tọ soju kan naa, ko baa le ho. O ni ọna kan ṣoṣo ti Yahaya fi le ṣaṣeyọri, ti wahala yii yoo si di afisẹyin teegun n fiṣọ ni ki gbogbo ọmọ orileede Naijiria ba a fọwọ sowọ pọ lati wa ojutuu si wahala yii. Ọba Adewale fi kun ọrọ rẹ pe bi ọrọ aabo ṣe mẹhẹ bayii ko dun mọ oun ninu rara, ṣugbọn oun mọ pe akinkanju to ni imọ kikun ninuu bi a ṣe n gbogun ti iwa igbesunmọmi ni ọga awọn ṣọja tuntun naa. O ni ti awọn araalu ba ti le wa niṣọkan pẹlu ileeṣẹ ologun, yoo jẹ koriya fun awọn ṣọja, wọn yoo si ṣiṣẹ naa pẹlu idaniloju pe gbogbo ọmọ Naijiria lo wa lẹyin awọn. Kabiesi sọ siwaju pe awọn ọmọ orileede yii gbọdọ da igbẹkẹle ti wọn ni ninu ileeṣẹ ologun pada, ki wọn si sọ ifẹ wọn fun ileeṣẹ naa di ọtun.


Ọba Adewale fi kun ọrọ rẹ pe bi ọrọ aabo ṣe mẹhẹ bayii ko dun mọ oun ninu rara, ṣugbọn oun mọ pe akinkanju to ni imọ kikun ninuu bi a ṣe n gbogun ti iwa igbesunmọmi ni ọga awọn ṣọja tuntun naa. O ni ti awọn araalu ba ti le wa niṣọkan pẹlu ileeṣẹ ologun, yoo jẹ koriya fun awọn ṣọja, wọn yoo si ṣiṣẹ naa pẹlu idaniloju pe gbogbo ọmọ Naijiria lo wa lẹyin awọn. Kabiesi sọ siwaju pe awọn ọmọ orileede yii gbọdọ da igbẹkẹle ti wọn ni ninu ileeṣẹ ologun pada, ki wọn si sọ ifẹ wọn fun ileeṣẹ naa di ọtun. O ni oun nigbẹkẹle kikun ninu ipa Yahaya pe yoo ṣe takuntakun lati ri i pe awọn araalu le sun lai foya rara, o si pe fun ki gbogbo eeyan maa fi adura ran an lọwọ lati le jajaṣẹgun lori awọn ikọ agbesunmọmi ti wọn wa kaakiri. Oluwoo ni “Ẹ jẹ ka fọwọ sowọ pọ lati le awọn janduku ti wọn n da orileede wa ru jade. Gbogbo wa la ni orileede yii, a ni ipa lati ko lati tu aṣiri awọn to n yọ wa lẹnu.”


O ni oun nigbẹkẹle kikun ninu ipa Yahaya pe yoo ṣe takuntakun lati ri i pe awọn araalu le sun lai foya rara, o si pe fun ki gbogbo eeyan maa fi adura ran an lọwọ lati le jajaṣẹgun lori awọn ikọ agbesunmọmi ti wọn wa kaakiri. Oluwoo ni “Ẹ jẹ ka fọwọ sowọ pọ lati le awọn janduku ti wọn n da orileede wa ru jade. Gbogbo wa la ni orileede yii, a ni ipa lati ko lati tu aṣiri awọn to n yọ wa lẹnu.”


Serikin Fulani lo wa nidii bawọn Fulani ṣe waa paayan rẹpẹtẹ n’Igangan – Aṣigangan

Ọlawale Ajao, Ibadan Aṣigangan tilu Igangan, Ọba Azeez Ọlawuyi, ti sọ pe Sariki Fulani, iyẹn ọba awọn Fulani ipinlẹ Ọyọ, Alhaji Saliu Abdulkabir, to sa kuro niluu Igangan laipẹ yii lo wa nidii ikọlu ti awọn Fulani ṣe sinu ilu naa. O ni ọga awọn Fúlàní naa ti sọ asọtẹlẹ nipa ikọlu naa, ṣugbọn ko sẹni to mọ pe ọna to lagbara to bẹẹ lọkunrin naa yoo gba mu ileri ẹ ṣẹ. Tẹ o ba gbagbe, lọjọ kejilelogun, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021 yii, lolori awọn Fulani naa sa kuro niluu Igangan latari bi ajafẹtọọ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ (Sunday Igboho), ṣe kilọ fawọn to n huwa ọdaran laarin awọn Fulani agbegbe Oke-Ogun lati fi agbegbe naa silẹ bi wọn ko ba fẹ ki oun kogun ja wọn. Awọn ara Igangan ati agbègbè Ibarapa lapapọ ti wọn ba ALAROYE sọrọ gba pe awọn Fulani ni wọn huwa ọdaran naa nitori ti wọn gba pe awọn Yorùbá, paapaa, Sunday Igboho, lo le ọga awọn kuro niluu Igangan. Gẹgẹ bi Aṣigangan ṣe fidi ẹ mulẹ ninu ifọrọwọrọ pẹlu akọroyin wa, “Eeyan ti wọn pa to mẹẹẹdogun, bẹẹ ni wọn dana sun ile rẹpẹtẹ kaakiri. “Awọn Fulani ni wọn ṣiṣẹ yẹn.


Awọn ara Igangan ati agbègbè Ibarapa lapapọ ti wọn ba ALAROYE sọrọ gba pe awọn Fulani ni wọn huwa ọdaran naa nitori ti wọn gba pe awọn Yorùbá, paapaa, Sunday Igboho, lo le ọga awọn kuro niluu Igangan. Gẹgẹ bi Aṣigangan ṣe fidi ẹ mulẹ ninu ifọrọwọrọ pẹlu akọroyin wa, “Eeyan ti wọn pa to mẹẹẹdogun, bẹẹ ni wọn dana sun ile rẹpẹtẹ kaakiri. “Awọn Fulani ni wọn ṣiṣẹ yẹn. Seriki Fulani ti sọ pe oun n bọ waa gbẹsan lile ti wọn le oun kuro niluu. Bẹẹ si ree, funra Seriki lo lọ, ki i ṣe pe ẹnikan lo le e. Ko pẹ sigba to lọ tan naa lo ranṣẹ pada lati ibi to wa lọhun-un pe oun n pada bọ waa gbẹsan. “Ni nnkan bíi aago mejila oru mọ́jú Satide to kọja ni wọn ṣigun dé.


Seriki Fulani ti sọ pe oun n bọ waa gbẹsan lile ti wọn le oun kuro niluu. Bẹẹ si ree, funra Seriki lo lọ, ki i ṣe pe ẹnikan lo le e. Ko pẹ sigba to lọ tan naa lo ranṣẹ pada lati ibi to wa lọhun-un pe oun n pada bọ waa gbẹsan. “Ni nnkan bíi aago mejila oru mọ́jú Satide to kọja ni wọn ṣigun dé. Bẹẹ ni won n pa awọn èèyàn, tí wọn sì n dana sunle kaakiri. “Eeyan bii mẹẹẹdogun ni wọn pa. Ile ti wọn dana sun naa to mẹẹẹdogun. Aafin mi paapaa wa lara ibi ti wọn dana sun, wọn jo o ku eeru gburugburu.


Bẹẹ ni won n pa awọn èèyàn, tí wọn sì n dana sunle kaakiri. “Eeyan bii mẹẹẹdogun ni wọn pa. Ile ti wọn dana sun naa to mẹẹẹdogun. Aafin mi paapaa wa lara ibi ti wọn dana sun, wọn jo o ku eeru gburugburu. Ọlọrun lo yọ awọn mọlẹbi mi to wa ninu ile, diẹ lo ku ki won ri wọn jo mọle. Emi ko sí sí laafin lasiko yẹn ni temi. “Ọga agba ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ti wa, wọn sì ti ṣeleri lati gbe igbesẹ to ba yẹ lori iṣẹlẹ yii.


Ọlọrun lo yọ awọn mọlẹbi mi to wa ninu ile, diẹ lo ku ki won ri wọn jo mọle. Emi ko sí sí laafin lasiko yẹn ni temi. “Ọga agba ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ti wa, wọn sì ti ṣeleri lati gbe igbesẹ to ba yẹ lori iṣẹlẹ yii. Ẹbẹ la bẹ ijọba ipinlẹ Ọyọ atijọba apapọ lati gba wa lọwọ awọn to n pa wa lojojumọ wọnyi”


Ẹbẹ la bẹ ijọba ipinlẹ Ọyọ atijọba apapọ lati gba wa lọwọ awọn to n pa wa lojojumọ wọnyi”


Iru ki waa leleyii, wọn lawọn Fulani to sa kuro n’Igangan ti tun paayan mẹta n’Imẹkọ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta O kere tan, eeyan mẹta ni wọn ku iku ojiji nibi kan ti wọn n pe ni Amule Ọlọgẹdẹ, n’Imẹkọ, ipinlẹ Ogun, lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ti i ṣe ọjọ kẹfa, oṣu kẹfa, ọdun 2021. Ohun ta a gbọ ni pe awọn Fulani to paayan rẹpẹtẹ n’Igangan, nipinlẹ Ọyọ, ni wọn tun pa awọn t’Imẹkọ yii naa lẹyin ti wọn sa kuro l’Ọyọọ, ti wọn si wọle sipinlẹ Ogun. Awọn eeyan mẹta to ku iku ojiji naa ni Fẹmi Bara, John Taiwo ati Tunde Taiwo. ALAROYE gbọ pe awọn ọkunrin mẹta yii wa lori ọkada Bajaj tuntun ti wọn ṣẹṣẹ ra ni lasiko ti wọn kagbako naa. Oko wọn ni wọn ti n bọ, wọn si n pada s’Imẹkọ ti wọn n gbe ni ki wọn too ko sọwọ awọn Fulani ọhun. Bi wọn ṣe dumbu wọn tan ni wọn tun gbe ọkada wọn lọ.


ALAROYE gbọ pe awọn ọkunrin mẹta yii wa lori ọkada Bajaj tuntun ti wọn ṣẹṣẹ ra ni lasiko ti wọn kagbako naa. Oko wọn ni wọn ti n bọ, wọn si n pada s’Imẹkọ ti wọn n gbe ni ki wọn too ko sọwọ awọn Fulani ọhun. Bi wọn ṣe dumbu wọn tan ni wọn tun gbe ọkada wọn lọ. Balogun Imẹkọ-Isalẹ, Oloye Ganiu Akinlẹyẹ, to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fawọn akọroyin niluu Abẹokuta, ṣalaye pe nnkan bii aago mọkanla alẹ ọjọ Sannde naa niṣẹlẹ yii waye. O tẹsiwaju pe awọn Fulani apaayan yii ti tẹdo sibi kan ti wọn n pe ni Sagada, n’Imẹkọ. Balogun sọ pe aarọ Mọnde lawọn ọlọpaa waa ko oku awọn mẹta to doloogbe naa lọ si mọṣuari ileewosan Imẹkọ.


Balogun Imẹkọ-Isalẹ, Oloye Ganiu Akinlẹyẹ, to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fawọn akọroyin niluu Abẹokuta, ṣalaye pe nnkan bii aago mọkanla alẹ ọjọ Sannde naa niṣẹlẹ yii waye. O tẹsiwaju pe awọn Fulani apaayan yii ti tẹdo sibi kan ti wọn n pe ni Sagada, n’Imẹkọ. Balogun sọ pe aarọ Mọnde lawọn ọlọpaa waa ko oku awọn mẹta to doloogbe naa lọ si mọṣuari ileewosan Imẹkọ. ‘Awọn darandaran to sa kuro n’Igangan lẹyin ti wọn paayan ti wa labule Sagada, nipinlẹ Ogun. Oke Agbẹdẹ gan-an nibi ti wọn wa, ni wọọdu keji. ‘Odo kan wa ta a n pe ni Ọyan, laarin Sagada ati Igangan lo wa, wọn wa nibẹ bi mo ṣe n ba yin sọrọ yii.


‘Awọn darandaran to sa kuro n’Igangan lẹyin ti wọn paayan ti wa labule Sagada, nipinlẹ Ogun. Oke Agbẹdẹ gan-an nibi ti wọn wa, ni wọọdu keji. ‘Odo kan wa ta a n pe ni Ọyan, laarin Sagada ati Igangan lo wa, wọn wa nibẹ bi mo ṣe n ba yin sọrọ yii. A ti sọ fawọn agbofinro to yẹ ka sọ fun, ṣugbọn a ko ti i ri i ki wọn gbe igbesẹ rere kan lori ẹ.’ Bẹẹ ni Balogun Imẹkọ-Isalẹ wi. Awọn araalu paapaa sọrọ, wọn fẹdun ọkan ṣalaye pe ẹmi awọn ko de, nitori igbakigba lawọn Fulani n daamu awọn ti wọn n pa awọn bii ẹran. Awọn araalu sọ pe ọga ọlọpaa tẹlẹ to ni kawọn maa ko ibọn awọn waa funjọba lo ko awọn si wahala yii, nitori nigba ti wọn ti gba awọn ibọn atawọn nnkan ija awọn yooku pe kalaafia le wa lawọn ko ti ni nnkan igbara ẹni silẹ mọ.


A ti sọ fawọn agbofinro to yẹ ka sọ fun, ṣugbọn a ko ti i ri i ki wọn gbe igbesẹ rere kan lori ẹ.’ Bẹẹ ni Balogun Imẹkọ-Isalẹ wi. Awọn araalu paapaa sọrọ, wọn fẹdun ọkan ṣalaye pe ẹmi awọn ko de, nitori igbakigba lawọn Fulani n daamu awọn ti wọn n pa awọn bii ẹran. Awọn araalu sọ pe ọga ọlọpaa tẹlẹ to ni kawọn maa ko ibọn awọn waa funjọba lo ko awọn si wahala yii, nitori nigba ti wọn ti gba awọn ibọn atawọn nnkan ija awọn yooku pe kalaafia le wa lawọn ko ti ni nnkan igbara ẹni silẹ mọ. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, naa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. Ṣugbọn o ni eeyan ko le sọ pe Fulani lawọn to pa awọn to ku n’Imẹkọ yii, nitori ọkada awọn oloogbe naa ti wọn tun gbe sa lọ lẹyin ti wọn pa wọn si ni. Oyeyẹmi sọ pe adigunjale lawọn to pa wọn naa yoo fẹrẹ jẹ.


Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, naa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. Ṣugbọn o ni eeyan ko le sọ pe Fulani lawọn to pa awọn to ku n’Imẹkọ yii, nitori ọkada awọn oloogbe naa ti wọn tun gbe sa lọ lẹyin ti wọn pa wọn si ni. Oyeyẹmi sọ pe adigunjale lawọn to pa wọn naa yoo fẹrẹ jẹ. O ni ikọ alaabo tijọba Ogun ṣẹṣẹ gbe kalẹ yoo yanju ọrọ yii, wọn yoo wa awọn to ṣiṣẹ ibi naa ri,wọn yoo si ri i pe wọn gba ọkada naa pada ki wọn ma baa tun lọọ maa fi ṣiṣẹ ibi kiri.


O ni ikọ alaabo tijọba Ogun ṣẹṣẹ gbe kalẹ yoo yanju ọrọ yii, wọn yoo wa awọn to ṣiṣẹ ibi naa ri,wọn yoo si ri i pe wọn gba ọkada naa pada ki wọn ma baa tun lọọ maa fi ṣiṣẹ ibi kiri.


Ọlọkada kan ku l’Oṣogbo, bireeki ọkada rẹ lo ja lojiji

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ọkunrin ọlọkada kan la gbọ pe o ti padanu ẹmi rẹ laaarọ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lasiko ti bireeki ọkada rẹ ja lori ere. Ere asapajude ti ọlọkada naa ba de orita Lameco, loju-ọna Oṣogbo si Ikirun, la gbọ pe o mu ki ijamba naa lagbara pupọ nigba ti bireeki rẹ ja lojiji. Alukoro ajọ ẹṣọ oju popo l’Ọṣun, Agnes Ogungbemi, ṣalaye pe aago meje aarọ ku iṣẹju mẹwaa laaarọ Mọnde niṣẹlẹ naa ṣẹlẹ. O ni ọkada Boxer Bajaj pupa ni ọmọkunrin ti wọn ko ti i mọ orukọ rẹ ọhun wa, oun nikan lo si wa lori rẹ. Ogungbemi ṣalaye pe wọn ti gbe oku ọkunrin ọlọkada naa lọ sile igbokuu-pamọ-si ti ileewosan UNIOSUN Teaching Hospital, nigba ti wọn gbe ọkada ati foonu rẹ lọ si ọfiisi awọn ajọ ẹṣọ oju popo.


Ọwọ tẹ baale ile mẹrin to ji ẹrọ amunawa MTN n’ Ijoko-Ọta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ṣinkun lawọn ọlọpaa mu awọn baale ile mẹrin yii, Clement Idenyi; ẹni ọdun mejilelogoji, Orogade Ọlalere; ẹni ọdun mọkanlelogoji, Ademọla Adekunle; ẹni ọdun mẹtalelaaadọta ati Tunde Adewale ti wọn ko sọ ọjọ ori tiẹ. Ẹrọ amunawa ti opo ileeṣẹ MTN n lo n’Ijoko-Ọta ni wọn ji gbe lai mọ pe awọn ọlọpaa to n dọdẹ wọn wa nitosi, bi wọn ṣe mu wọn ṣinkun lọjọ Sannde ọsẹ yii niyẹn. Ṣaaju ni olobo ti ta DPO teṣan ọlọpaa Sango pe awọn kan ti pari eto lati ji jẹnẹretọ to wa l’Ojule keje, Opopona Akintunde, n’Ijoko-Ọta gbe, awọn ọlọpaa naa si ti n reti wọn. Lọjọ kẹfa, oṣu kẹfa yii, ti i ṣe Sannde ọsẹ yii, ni nnkan bii aago marun-un idaji, awọn afurasi to fẹẹ ṣiṣẹ naa gbe mọto akẹru Hiab kan de, wọn si gbe jẹnẹretọ naa sinu ẹ, wọn fẹẹ maa lọ. Nibi ti wọn ti n pete ati maa lọ lawọn ọlọpaa to ti lugọ de wọn ti yi wọn ka, bi wọn ṣe mu wọn ṣinkun niyẹn. Nigba ti wọn n fọrọ wa wọn lẹnu wo ni wọn ri i pe Clement Idenyi to jẹ amojuẹrọ nibi ti wọn gbe ẹrọ ọhun si lo wa nidii ole jija yii, oun lo ṣeto bi wọn yoo ṣe waa gbe ẹrọ naa ti ẹnikẹni ko ni i fura.


Lọjọ kẹfa, oṣu kẹfa yii, ti i ṣe Sannde ọsẹ yii, ni nnkan bii aago marun-un idaji, awọn afurasi to fẹẹ ṣiṣẹ naa gbe mọto akẹru Hiab kan de, wọn si gbe jẹnẹretọ naa sinu ẹ, wọn fẹẹ maa lọ. Nibi ti wọn ti n pete ati maa lọ lawọn ọlọpaa to ti lugọ de wọn ti yi wọn ka, bi wọn ṣe mu wọn ṣinkun niyẹn. Nigba ti wọn n fọrọ wa wọn lẹnu wo ni wọn ri i pe Clement Idenyi to jẹ amojuẹrọ nibi ti wọn gbe ẹrọ ọhun si lo wa nidii ole jija yii, oun lo ṣeto bi wọn yoo ṣe waa gbe ẹrọ naa ti ẹnikẹni ko ni i fura. Ni ti Tunde Adewale ni tiẹ, oun ṣeleri lati ra a lọwọ wọn bi wọn ba ri i jigbe ni, bẹẹ lo si fun wọn nidanilẹkọọ lori beeyan ṣe maa n ji ẹru ileeṣẹ bii eyi gbe ti ko ni i mu ẹjọ dani. Ṣugbọn ọwọ palaba wọn segi pẹlu gbogbo ọgbọn ti wọn da naa, awọn ọlọpaa si pada ko wọn nibi ti wọn ti n ṣiṣẹ ibi naa lọwọ ni. Iwadii n tẹsiwaju lori wọn gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi to fi to ALAROYE leti ṣe wi, wọn yoo si de kootu dandan basiko ba to.


Ni ti Tunde Adewale ni tiẹ, oun ṣeleri lati ra a lọwọ wọn bi wọn ba ri i jigbe ni, bẹẹ lo si fun wọn nidanilẹkọọ lori beeyan ṣe maa n ji ẹru ileeṣẹ bii eyi gbe ti ko ni i mu ẹjọ dani. Ṣugbọn ọwọ palaba wọn segi pẹlu gbogbo ọgbọn ti wọn da naa, awọn ọlọpaa si pada ko wọn nibi ti wọn ti n ṣiṣẹ ibi naa lọwọ ni. Iwadii n tẹsiwaju lori wọn gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi to fi to ALAROYE leti ṣe wi, wọn yoo si de kootu dandan basiko ba to.


Ijọba Ogun bẹrẹ abẹrẹ ajẹsara to n dena arun digbolugi lara aja

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ẹgbẹrun mẹfa abẹrẹ ajẹsara to le dena arun digbolugi lara awọn aja kaakiri ipinlẹ Ogun, ni ijọba ipinlẹ yii pẹlu ileeṣẹ eto ọgbin ti gbe jade bayii lati maa fun awọn aja. Ki itankalẹ arun naa le dinku lasiko yii, ko si dohun igbagbe pata nigba ti yoo ba fi di ọdun 2030. Kọmiṣanna eto ọgbin nipinlẹ Ogun, Ọmọwe Adeọla Ọdẹdina, lo sọ eyi di mimọ nibi eto ti wọn fi bẹrẹ fifun awọn aja labẹrẹ naa, eyi to waye nileewosan awọn ẹranko (Veterinary Hospital Complex), Ita-Ẹkọ, l’Abẹokuta. Ọfẹ ni abẹrẹ ajẹsara naa fawọn aja tawọn eeyan n sin nipinlẹ Ogun. Ọmọwe Ọdẹdina sọ pe oun to na wọn ko ju ki wọn ṣaa ko awọn aja wọn wa lati gba abẹrẹ ti yoo dena arun digbolugi toyinbo n pe ni Rabies, lara aja wọn. Arun yii buru to bẹẹ to jẹ bi aja digbolugi ba bu eeyan jẹ, onitọhun yoo ku lẹyin ọjọ diẹ ni.


Ọfẹ ni abẹrẹ ajẹsara naa fawọn aja tawọn eeyan n sin nipinlẹ Ogun. Ọmọwe Ọdẹdina sọ pe oun to na wọn ko ju ki wọn ṣaa ko awọn aja wọn wa lati gba abẹrẹ ti yoo dena arun digbolugi toyinbo n pe ni Rabies, lara aja wọn. Arun yii buru to bẹẹ to jẹ bi aja digbolugi ba bu eeyan jẹ, onitọhun yoo ku lẹyin ọjọ diẹ ni. Ọpọlọ eeyan ni wọn ni arun yii maa n ba ja, niṣe ni yoo kọkọ bẹrẹ bii iba fun ẹni ti aja digbolugi ge jẹ naa, ti ori yoo maa fọ ọ, ti yoo si maa rẹ ẹ. Nigba ti wọn yoo ba si fi wo o loju fọjọ diẹ lai si itọju gidi, iku ni yoo ja si fun iru ẹni bẹẹ. Lati dena iru eyi ni Kọmiṣanna yii sọ pe o fa a ti ileeṣẹ eto ọgbin fi bẹrẹ eto abẹrẹ ajẹsara naa nipinlẹ Ogun, eyi to ni o fi han pe ki i ṣe ipese ounjẹ nikan lẹka yii duro fun, wọn tun n mojuto alaafia awọn ẹranko ati tawọn olowo wọn pẹlu. O fi kun un pe gbogbo ijọba ibilẹ ogun (20) to wa nipinlẹ Ogun ni wọn yoo gbe abẹrẹ naa lọ fawọn olowo aja lati janfaani ẹ.


Ọpọlọ eeyan ni wọn ni arun yii maa n ba ja, niṣe ni yoo kọkọ bẹrẹ bii iba fun ẹni ti aja digbolugi ge jẹ naa, ti ori yoo maa fọ ọ, ti yoo si maa rẹ ẹ. Nigba ti wọn yoo ba si fi wo o loju fọjọ diẹ lai si itọju gidi, iku ni yoo ja si fun iru ẹni bẹẹ. Lati dena iru eyi ni Kọmiṣanna yii sọ pe o fa a ti ileeṣẹ eto ọgbin fi bẹrẹ eto abẹrẹ ajẹsara naa nipinlẹ Ogun, eyi to ni o fi han pe ki i ṣe ipese ounjẹ nikan lẹka yii duro fun, wọn tun n mojuto alaafia awọn ẹranko ati tawọn olowo wọn pẹlu. O fi kun un pe gbogbo ijọba ibilẹ ogun (20) to wa nipinlẹ Ogun ni wọn yoo gbe abẹrẹ naa lọ fawọn olowo aja lati janfaani ẹ.


”Ẹẹmẹta ọtọọtọ ni Ọlọrun fi han mi pe TB Joshua maa ku, mo si sọ fun un”

Oludari ijọ kan ti wọn n pe ni Champions Royal Assembly, to wa niluu Abuja, Wolii Joshua Iginla, ti sọ pe ẹẹmẹta ọtọọtọ ni Ọlọrun ti fi han oun pe iranṣẹ Ọlọrun to lokiki kan maa ku, ati pe Wolii Temitọpẹ Balogun ti gbogbo eeyan mọ si TB Joshua ni. Wolii yii ni Ọlọrun kọkọ fi iran naa han oun lọdun 2015, bẹẹ loun tun ri iran yii kan naa lọdun 2016 ati 2018. O ni bi iran yii ṣe waye naa loun pe TB Joshua, ti oun si ṣalaye iran naa fun un. Esi ti Joshua ti wọn tun n pe ni Sinagogu, iyẹn orukọ ṣọọṣi rẹ, fun Wolii Iginla ni pe, ‘‘O ṣeun, arakunrin mi, to ba jẹ ifẹ rẹ lati da mi si, yoo da mi si. Ko si ohunkohun to n ba mi lẹru mọ, mo ti ṣe awọn iṣẹ ti Ọlọrun ran mi wa sile aye lati waa ṣe. Mo maa tẹriba fun aṣẹ ati jijẹ alagbara to tobi ju Ọlọrun ni.’’ Iginla ṣapejuwe Joshua gẹgẹ bii ẹni to ni irẹlẹ, aṣoju to ni ifẹ awọn to ku diẹ kaato fun lawujọ ati orisun ibukun fun ara Kristi.


Esi ti Joshua ti wọn tun n pe ni Sinagogu, iyẹn orukọ ṣọọṣi rẹ, fun Wolii Iginla ni pe, ‘‘O ṣeun, arakunrin mi, to ba jẹ ifẹ rẹ lati da mi si, yoo da mi si. Ko si ohunkohun to n ba mi lẹru mọ, mo ti ṣe awọn iṣẹ ti Ọlọrun ran mi wa sile aye lati waa ṣe. Mo maa tẹriba fun aṣẹ ati jijẹ alagbara to tobi ju Ọlọrun ni.’’ Iginla ṣapejuwe Joshua gẹgẹ bii ẹni to ni irẹlẹ, aṣoju to ni ifẹ awọn to ku diẹ kaato fun lawujọ ati orisun ibukun fun ara Kristi. Ọjọ Abamẹta, Satide ni ọkunrin naa ku lẹyin isin to ṣe pẹlu awọn ọmọ ijọ rẹ kan.


Ọjọ Abamẹta, Satide ni ọkunrin naa ku lẹyin isin to ṣe pẹlu awọn ọmọ ijọ rẹ kan.


Tirela tẹ awọn obinrin meji pa nibi ti wọn ti n kiri ọja ni marosẹ Eko s’Ibadan

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Gbinrin-gbinrin ni agbegbe Lotto, loju ọna marosẹ Eko s’Ibadan, kan lọjọ Ẹti, Furaidee ọjọ kẹrin, oṣu kẹfa yii, latari tirela to padanu ijanu rẹ, to si lọọ tẹ awọn obinrin meji kan ti wọn n kiri ọja pa. Nnkan bii aago mẹta-aabọ ọsan ọjọ naa ni ijamba yii waye, nigba ti tirela ti nọmba ẹ jẹ SMK 82 XX, padanu ijanu ẹ, to kuro loju ọna to n gba, to si bẹrẹ si i ṣe balabala kiri oju popo, titi to fi kọ lu awọn obinrin meji to n kiri ọja naa, to si pa wọn sibẹ loju esẹ. Alukoro TRACE, Babatunde Akinbiyi, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, sọ pe awọn to ṣoju wọn ṣalaye pe Eko ni tirela naa n lọ ko too ko si wahala. Wọn ni yatọ sawọn to tẹ pa yii, o tun ṣe awọn eeyan mi-in naa leṣe gidi. Awọn TRACE ti gbe oku mejeeji lọ si mọṣuari Idẹra, ni Ṣagamu, wọn si ko awọn to ṣeṣe lọ sileewosan Famobis, ni Mowe. Teṣan ọlọpaa Mowe ni wọn tọju awakọ to wa tirela naa si, nibi to ti n ṣalaye ẹnu rẹ fun wọn, tirela to fi daran naa si wa nibẹ pẹlu.


Ijọba Kwara fawọn to padanu dukia wọn ninu ijamba ina lọja Oro ni miliọnu mẹta

Ibrahim Alagunmu, Ilorin Ijọba ipinlẹ Kwara ti mu ileri rẹ ṣẹ pẹlu fun awọn to padanu dukia wọn nibi ijamba ina to waye ninu ọja to gbajugbaja niluu Oro, nijọba ibilẹ Irẹpọdun, ipinlẹ Kwara, laipẹ yii, ni miliọnu mẹta naira gẹgẹ bii owo iranwọ. Aafin ọba ilu Oro ni wọn ti gbe owo naa le wọn lọwọ. Akọwe ajọ to n ri si iṣẹlẹ pajawiri nipinlẹ naa, Arabinrin Motunrayọ Adaran, lo gbe owo naa kalẹ lorukọ ijọba, to si rọ wọn pe ki wọn lo o gẹgẹ bo ti yẹ. O tẹsiwaju pe ijọba ko le san gbogbo owo ọja ti wọn padanu tan, wọn kan fi eyi ran wọn lọwọ ni. Ṣaaju ni gomina ti ṣabẹwo si ọja ọhun lati mọ bi nnkan ṣe bajẹ si, lasiko ti ina ọhun ṣọṣẹ. Awọn to sọrọ lorukọ gbogbo awọn to jẹ anfaani owo naa, Babalọja ati Iyalọja ọja naa, Ọgbẹni Tijani Sodiq ati Arabinrin Mulikat Jimoh, dupẹ lọwọ Gomina Abdulrahman Abdulrasaq, pẹlu gẹgẹ bo ṣe mu ileri rẹ ṣẹ, to si peṣe owo iranwọ fawọn ara ọja naa to fara kaasa ninu ijamba ina ọja Oro yii.


O tẹsiwaju pe ijọba ko le san gbogbo owo ọja ti wọn padanu tan, wọn kan fi eyi ran wọn lọwọ ni. Ṣaaju ni gomina ti ṣabẹwo si ọja ọhun lati mọ bi nnkan ṣe bajẹ si, lasiko ti ina ọhun ṣọṣẹ. Awọn to sọrọ lorukọ gbogbo awọn to jẹ anfaani owo naa, Babalọja ati Iyalọja ọja naa, Ọgbẹni Tijani Sodiq ati Arabinrin Mulikat Jimoh, dupẹ lọwọ Gomina Abdulrahman Abdulrasaq, pẹlu gẹgẹ bo ṣe mu ileri rẹ ṣẹ, to si peṣe owo iranwọ fawọn ara ọja naa to fara kaasa ninu ijamba ina ọja Oro yii. Wọn ni gbọn-in gbọn-in lawọn wa lẹyin iṣejọba rẹ, wọn gbadura fun gomina pe Ọlọrun yoo maa tọ ọ sọna lati tukọ ipinlẹ Kwara de ebute ogo.


Wọn ni gbọn-in gbọn-in lawọn wa lẹyin iṣejọba rẹ, wọn gbadura fun gomina pe Ọlọrun yoo maa tọ ọ sọna lati tukọ ipinlẹ Kwara de ebute ogo.


Ajinigbe ku iku ojiji l’Ọdẹda, lẹni ti wọn ji gbe ba dominira

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ọsan gangan laago mejila ọjọ Ẹti, ọjọ kẹrin, ọsu kẹfa yii, ni DPO teṣan Bode Olude, l’Abẹokuta, gba ipe pe awọn darandaran ajinigbe ti ji dẹrẹba kan gbe l’Ọdẹda o. Abajade ipe naa ni iku ọkan lara awọn Fulani to ji dẹrẹba gbe ọhun. Awọn agbofinro yinbọn mọ ọn lẹsẹ, nibi ti wọn ti n gbe e lọ sọsibitu lo ti dakẹ. Ohun to ṣẹlẹ gan-an gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa Ogun, ṣe wi ni pe agbegbe kan ti wọn n pe ni Molọgẹdẹ, nijọba ibilẹ Ọdẹda, ni awọn ajinigbe ti ki dẹrẹba kan to n wa ọkọ tipa mọlẹ, ti wọn gbe e wọgbo lọ. Afurasi darandaran ni wọn pe awọn ajinigbe naa. DPO Bode Olude, DSP Durojaye Rotimi, pe awọn ikọ rẹ, awọn ọlọdẹ, awọn Fijilante So–Safe atawọn ọlọpaa lati awọn teṣan to wa nitosi, ni wọn ba gba Ọdẹda lọ. Wọn wọgbo titi ki wọn too ri awọn ajinigbe naa, nigba ti wọn si foju kan ara wọn, awọn ajinigbe doju ibọn kọ awọn ọlọpaa atawọn agbofinro yooku, awọn iyẹn naa da tiwọn pada, lojo ibọn ba n rọ ninu igbo.


Afurasi darandaran ni wọn pe awọn ajinigbe naa. DPO Bode Olude, DSP Durojaye Rotimi, pe awọn ikọ rẹ, awọn ọlọdẹ, awọn Fijilante So–Safe atawọn ọlọpaa lati awọn teṣan to wa nitosi, ni wọn ba gba Ọdẹda lọ. Wọn wọgbo titi ki wọn too ri awọn ajinigbe naa, nigba ti wọn si foju kan ara wọn, awọn ajinigbe doju ibọn kọ awọn ọlọpaa atawọn agbofinro yooku, awọn iyẹn naa da tiwọn pada, lojo ibọn ba n rọ ninu igbo. Oyeyẹmi sọ pe nibi ti wọn ti n yinbọn mọra wọn naa nibọn ti ba ajinigbe kan lẹsẹ, o ba awọn mi-in ninu wọn naa, ṣugbọn wọn sa lọ pẹlu ọgbẹ ibọn lara wọn. Bẹẹ lawọn ẹṣọ alaabo yii gba ọkunrin ti wọn ji gbe naa silẹ lọwọ wọn. Eyi tibọn ba lawọn agbonfinro gbe kuro ninu igbo lati tọju ẹ lọsibitu ko le pada waa jẹjọ, ṣugbọn nibi ti wọn ti n gbe e lọ sọsibitu naa lo ti ku patapata.


Oyeyẹmi sọ pe nibi ti wọn ti n yinbọn mọra wọn naa nibọn ti ba ajinigbe kan lẹsẹ, o ba awọn mi-in ninu wọn naa, ṣugbọn wọn sa lọ pẹlu ọgbẹ ibọn lara wọn. Bẹẹ lawọn ẹṣọ alaabo yii gba ọkunrin ti wọn ji gbe naa silẹ lọwọ wọn. Eyi tibọn ba lawọn agbonfinro gbe kuro ninu igbo lati tọju ẹ lọsibitu ko le pada waa jẹjọ, ṣugbọn nibi ti wọn ti n gbe e lọ sọsibitu naa lo ti ku patapata. Ibọn kan ni wọn ri gba lọwọ awọn ajinigbe naa ki wọn too na papa bora.


Ibọn kan ni wọn ri gba lọwọ awọn ajinigbe naa ki wọn too na papa bora.


Inu ọgba ileewe ti wọn ti n ṣedanwo lọwọ lawọn eleyii ti lọọ jale l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Ahamọ ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ lawọn afurasi adigunjale meji kan, Tunji Lawal ati Ikechukwu Oguawai, tawọn mejeeji jẹ ẹni ọdun mejilelogun wa bayii. Eyi ko sẹ́yìn bi wọn ṣe lọọ fibọn jale ninu ọgba ileewe kan l’Ekoo, tọwọ si tẹ wọn. Ọsan gangan, ni nnkan bii aago meji, ọjọ Abamẹta, Satide, lawọn adigunjale yii fo fẹnsi ọgba ileewe Amuwo Ọdọfin Senior Grammar School, wọn si bẹrẹ si i ṣakọlu sawọn akẹkọọ to n ṣẹdanwo aṣekagba wọn lọwọ, bẹẹ ni wọn n fibọn gba dukia awọn obi to mu awọn ọmọ wọn wa. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, CSP Olumuyiwa Adejọbi, to fọrọ yii to ALAROYE leti sọ pe awọn adigunjale naa pọ, niṣe ni wọn kọkọ n da awọn obi to mu ọmọ wa fun idanwo aṣepari pamari ti wọn n pe ni Common Entrance, lọna, ti wọn si n gba dukia wọn bii foonu, owo ati nnkan ọṣọ ara wọn. Awọn kan ti wọn fura si nnkan to n ṣẹlẹ ni wọn lọọ ta wọn ọlọpaa ti wọn yan sibi idanwo naa lolobo, ṣugbọn kawọn ọlọpaa naa to debi tawọn afurasi yii ti n ṣiṣẹẹbi wọn, awọn kan ti gba ọna ẹyin lati lọọ kọ lu awọn akẹkọọ to n ṣedanwo lọwọ naa. Bi wọn ṣe kẹẹfin awọn ọlọpaa ni wọn sa lọ.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, CSP Olumuyiwa Adejọbi, to fọrọ yii to ALAROYE leti sọ pe awọn adigunjale naa pọ, niṣe ni wọn kọkọ n da awọn obi to mu ọmọ wa fun idanwo aṣepari pamari ti wọn n pe ni Common Entrance, lọna, ti wọn si n gba dukia wọn bii foonu, owo ati nnkan ọṣọ ara wọn. Awọn kan ti wọn fura si nnkan to n ṣẹlẹ ni wọn lọọ ta wọn ọlọpaa ti wọn yan sibi idanwo naa lolobo, ṣugbọn kawọn ọlọpaa naa to debi tawọn afurasi yii ti n ṣiṣẹẹbi wọn, awọn kan ti gba ọna ẹyin lati lọọ kọ lu awọn akẹkọọ to n ṣedanwo lọwọ naa. Bi wọn ṣe kẹẹfin awọn ọlọpaa ni wọn sa lọ. Ori ere ọhun lọwọ ti ba Tunji ati Ikechukwu. Adejọbi lawọn mejeeji yii ti jẹwọ pe loootọ lawọn waa digunjale nileewe naa, ṣugbọn dukia ati owo lawọn ba wa, awọn obi to mu ọmọ wa lawọn fẹẹ da lọna. Wọn tun jẹwọ pe awọn pọ tawọn digun waa jale ọhun.


Ori ere ọhun lọwọ ti ba Tunji ati Ikechukwu. Adejọbi lawọn mejeeji yii ti jẹwọ pe loootọ lawọn waa digunjale nileewe naa, ṣugbọn dukia ati owo lawọn ba wa, awọn obi to mu ọmọ wa lawọn fẹẹ da lọna. Wọn tun jẹwọ pe awọn pọ tawọn digun waa jale ọhun. Nigba ti wọn wadii ile ti wọn n gbe, wọn ni wọn o ni adirẹsi gidi kan pato, ko jọ abẹ biriiji ati gareeji ni wọn n sun kiri, bi wọn ṣe wi. Hakeem Odumosu, Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, ti paṣẹ pe ki wọn taari awọn meji tọwọ ba yii si ẹka ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ fun iwadii to lọọrin nipa wọn. Bẹẹ lo tun paṣẹ pe kawọn agbofinro ṣawari awọn to sa lọ naa, tori gbogbo wọn gbọdọ kawọ pọnyin rojọ ni kootu laipẹ.


Nigba ti wọn wadii ile ti wọn n gbe, wọn ni wọn o ni adirẹsi gidi kan pato, ko jọ abẹ biriiji ati gareeji ni wọn n sun kiri, bi wọn ṣe wi. Hakeem Odumosu, Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, ti paṣẹ pe ki wọn taari awọn meji tọwọ ba yii si ẹka ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ fun iwadii to lọọrin nipa wọn. Bẹẹ lo tun paṣẹ pe kawọn agbofinro ṣawari awọn to sa lọ naa, tori gbogbo wọn gbọdọ kawọ pọnyin rojọ ni kootu laipẹ.


Lẹyin tawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun ja oni POS lole l’Oṣogbo, wọn tun pa ọkunrin kan

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti bẹrẹ iwadii lori awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun ti wọn pa ọmọkunrin kan niluu Oṣogbo lopin ọsẹ yii lẹyin ti wọn ja awọn to n ṣe POS meji lole. ALAROYE gbọ pe ọmọ ẹgbẹ okunkun abala mi-in ni ọmọkunrin ti wọn pa yii, ṣe ni wọn si fọ okuta mọ ọn lori titi ti ẹmi fi bọ lara rẹ. Awọn gende mẹfa ni wọn ṣiṣẹ naa, ọkada meji ni wọn si gbe lọ si adugbo ti ọmokunrin naa n gbe, bi oun naa ṣe ri wọn lo n sa lọ, ṣugbọn wọn le e ba, wọn si fi okuta nla fọ ọ lori. Gẹgẹ bi awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn ṣe sọ, bi wọn ṣe fọ okuta mọ ọn lori, ti wọn si ri i pe ẹmi ti bọ lara rẹ, ni wọn bọ sori ọkada mejeeji ti wọn gbe debẹ, ti wọn si lọ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni Ọja-Ọba lawọn eeyan ọhun ti kọkọ ja awọn oni POS meji lole ki wọn too lọọ pa ọmọkunrin naa. Ọpalọla ṣalaye pe wọn gba ẹgbẹrun lọna ọgọfa naira lọwọ Ọgbẹni Oyedeji, nigba ti wọn gba ẹgbẹrun lọna igba naira lọwọ Ọgbẹni Abdulafeez.


Gẹgẹ bi awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn ṣe sọ, bi wọn ṣe fọ okuta mọ ọn lori, ti wọn si ri i pe ẹmi ti bọ lara rẹ, ni wọn bọ sori ọkada mejeeji ti wọn gbe debẹ, ti wọn si lọ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni Ọja-Ọba lawọn eeyan ọhun ti kọkọ ja awọn oni POS meji lole ki wọn too lọọ pa ọmọkunrin naa. Ọpalọla ṣalaye pe wọn gba ẹgbẹrun lọna ọgọfa naira lọwọ Ọgbẹni Oyedeji, nigba ti wọn gba ẹgbẹrun lọna igba naira lọwọ Ọgbẹni Abdulafeez. O ni awọn ko ti i mọ orukọ ọmọkunrin ti wọn pa ọhun, ṣugbọn wọn kọ 777 si igbaaya rẹ, eleyii to fi han pe ọmọ ẹgbẹ okunkun ni. O fi kun ọrọ rẹ pe iwadii ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa ati pe laipẹ lọwọ yoo tẹ awọn to ṣiṣẹ laabi naa.


O ni awọn ko ti i mọ orukọ ọmọkunrin ti wọn pa ọhun, ṣugbọn wọn kọ 777 si igbaaya rẹ, eleyii to fi han pe ọmọ ẹgbẹ okunkun ni. O fi kun ọrọ rẹ pe iwadii ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa ati pe laipẹ lọwọ yoo tẹ awọn to ṣiṣẹ laabi naa.


Ẹṣọ Amọtẹkun gbọdọ ṣiṣẹ pọ lati koju ipenija eto aabo nilẹ Yoruba- Akeredolu

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu, ni awọn ti paṣẹ fawọn ẹsọ Amọtẹkun ni gbogbo awọn ipinlẹ mẹfẹẹfa to wa nilẹ Yoruba lati bẹrẹ si i ṣiṣẹ pọ lori ati gbogun ti ipenija eto aabo to n koju awọn eeyan ẹkun naa lọwọlọwọ. Alaga fun apapọ ẹgbẹ awọn gomina lẹkun Guusu Iwọ-Oorun orilẹ-ede yii sọrọ yii lasiko to n fẹdun ọkan rẹ han lori ọpọlọpọ ẹmi ati dukia to ṣofo ninu akọlu tawọn agbebọn kan ṣe siluu Igangan, Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, loru ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii. Ninu atẹjade kan ti Aketi funra rẹ fi sita lorukọ awọn gomina ẹkun Guusu Iwọ-Oorun yooku lo ti juwe iṣẹlẹ naa bii iwa ọdaju, ojo ati ika, eyi to ni gbogbo aye gbọdọ fọwọsowọpọ ki wọn doju ija kọ. O ni loootọ lawọn ti ba awọn agbofinro sọrọ lati tete bẹrẹ ẹkunrẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ naa, ki wọn si wa gbogbo ọna tọwọ yoo fi tẹ awọn janduku ọhun ki wọn le fi wọn jofin, sibẹ, o ni awọn ti pasẹ fun awọn adari ẹsọ Amọtẹkun to wa lawọn ipinlẹ Yoruba mẹfẹẹfa lati pe ipade pajawiri, nibi ti wọn yoo ti fẹnu ko lori bi wọn ṣe fẹẹ maa ṣiṣẹ pọ lati pese aabo fawọn eeyan ẹkun naa. Arakunrin ni ohun to da awọn loju ni pe awọn ẹni ibi kan ni wọn n ṣagbatẹru iwa ipaniyan ati janduku to n waye lawọn apa ibi kan lorilẹ-ede yii nitori ifẹ inu ara wọn. O ni asiko ti to fun gbogbo awọn olufẹ alaafia lati fọwọsowọpọ, ki wọn si jumọ sọ ete ati imọ awọn ọbayejẹ naa dasan.


O ni loootọ lawọn ti ba awọn agbofinro sọrọ lati tete bẹrẹ ẹkunrẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ naa, ki wọn si wa gbogbo ọna tọwọ yoo fi tẹ awọn janduku ọhun ki wọn le fi wọn jofin, sibẹ, o ni awọn ti pasẹ fun awọn adari ẹsọ Amọtẹkun to wa lawọn ipinlẹ Yoruba mẹfẹẹfa lati pe ipade pajawiri, nibi ti wọn yoo ti fẹnu ko lori bi wọn ṣe fẹẹ maa ṣiṣẹ pọ lati pese aabo fawọn eeyan ẹkun naa. Arakunrin ni ohun to da awọn loju ni pe awọn ẹni ibi kan ni wọn n ṣagbatẹru iwa ipaniyan ati janduku to n waye lawọn apa ibi kan lorilẹ-ede yii nitori ifẹ inu ara wọn. O ni asiko ti to fun gbogbo awọn olufẹ alaafia lati fọwọsowọpọ, ki wọn si jumọ sọ ete ati imọ awọn ọbayejẹ naa dasan. Arakunrin ni ni ti awọn ti awọn jẹ gomina to n ṣejọba lẹkun Guusu Iwọ-Oorun Naijiria, awọn ti pinnu ati duro lori ẹsẹ awọn, bẹẹ lawọn ṣetan ati ja fitafita fun aabo ẹmi ati dukia awọn eeyan ti awọn n dari.


Arakunrin ni ni ti awọn ti awọn jẹ gomina to n ṣejọba lẹkun Guusu Iwọ-Oorun Naijiria, awọn ti pinnu ati duro lori ẹsẹ awọn, bẹẹ lawọn ṣetan ati ja fitafita fun aabo ẹmi ati dukia awọn eeyan ti awọn n dari.


Iwadii bẹrẹ lori ṣọja to gun ọtẹlẹmuyẹ pa l’Ekiti

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Iwadii ti bẹrẹ lori iku ojiji to pa oṣiṣẹ ọtẹlẹmuyẹ (DSS) kan latọwọ ṣọja kan to gun un lọbẹ pa lọjọ Satide to kọja yii niluu Ado-Ekiti. Irọlẹ ọjọ Abamẹta naa niṣẹlẹ yii waye nileetura kan to wa lọna ileeṣẹ NTA, l’Ado–Ekiti. Bo tilẹ jẹ pe oriṣiiriṣii lawọn eeyan n sọ nipa bo ṣe ṣẹlẹ, ohun to foju han lai ruju ni pe ọkan ninu awọn ṣọja to wọ ile itura naa lọjọ yii binu tan, o fa ọbẹ yọ, o si fi gun ọtẹlẹmuyẹ ọhun nibi to lewu, to bẹẹ to jẹ niṣe lọkunrin naa dagbere faye. Ẹnikan to ba wa sọrọ nileetura naa to ni ka ma darukọ oun ṣalaye pe mẹta lawọn ṣọja to wa sọdọ awọn lọjọ naa lati ṣe faaji. O ni lojiji ni wọn ri ọmọkunrin kan to jẹ ọmọ Yahoo, wọn si da a duro lati fi ọrọ wa a lẹnu wo lori iṣẹ to n ṣe. Ifọrọwanilẹnu wo naa lo ni ko lọ bo ṣe yẹ ko lọ, nitori o jọ pe ẹru ti n ba ọmọ Yahoo nigba tawọn ṣọja n fibeere po o nifun pọ.


Ẹnikan to ba wa sọrọ nileetura naa to ni ka ma darukọ oun ṣalaye pe mẹta lawọn ṣọja to wa sọdọ awọn lọjọ naa lati ṣe faaji. O ni lojiji ni wọn ri ọmọkunrin kan to jẹ ọmọ Yahoo, wọn si da a duro lati fi ọrọ wa a lẹnu wo lori iṣẹ to n ṣe. Ifọrọwanilẹnu wo naa lo ni ko lọ bo ṣe yẹ ko lọ, nitori o jọ pe ẹru ti n ba ọmọ Yahoo nigba tawọn ṣọja n fibeere po o nifun pọ. Nigba naa ni ọmọ Yahoo ṣẹwọ si oṣiṣẹ DSS to wa nitosi wọn nibẹ pe ko waa gba oun lọwọ awọn ṣọja ti wọn fẹẹ gbe oun sọkọ lọ yii. O ni ọkunrin DSS naa gbiyanju lati ba awọn ṣọja yii sọrọ pe ki wọn ma mu ọmọ naa lọ, ki wọn fi ya oun. Ṣugbọn eyi ko tẹ awọn ṣọja lọrun, ọrọ naa di ariwo laarin wọn.


Nigba naa ni ọmọ Yahoo ṣẹwọ si oṣiṣẹ DSS to wa nitosi wọn nibẹ pe ko waa gba oun lọwọ awọn ṣọja ti wọn fẹẹ gbe oun sọkọ lọ yii. O ni ọkunrin DSS naa gbiyanju lati ba awọn ṣọja yii sọrọ pe ki wọn ma mu ọmọ naa lọ, ki wọn fi ya oun. Ṣugbọn eyi ko tẹ awọn ṣọja lọrun, ọrọ naa di ariwo laarin wọn. Nigba naa lo ni ṣọja kan fa ọbẹ yọ to si fi gun DSS, ni wahala ba de. Ẹjẹ to danu lara oṣiṣẹ ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ naa pọ, ohun to si fa iku rẹ niyẹn. Awọn ọtẹlẹmuyẹ bii tiẹ ti wọn to mẹfa ni wọn pada ya bo ileetura naa gẹgẹ ba a ṣe gbọ, wọn si lo agbara wọn lori awọn ṣọja yii, wọn ko wọn lọ.


Nigba naa lo ni ṣọja kan fa ọbẹ yọ to si fi gun DSS, ni wahala ba de. Ẹjẹ to danu lara oṣiṣẹ ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ naa pọ, ohun to si fa iku rẹ niyẹn. Awọn ọtẹlẹmuyẹ bii tiẹ ti wọn to mẹfa ni wọn pada ya bo ileetura naa gẹgẹ ba a ṣe gbọ, wọn si lo agbara wọn lori awọn ṣọja yii, wọn ko wọn lọ. Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ekiti, Sunday Abutu, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O lawọn ti mu ṣọja to gun eeyan pa naa ju satimọle, awọn si ti bẹrẹ iwadii gidi lori iṣẹlẹ yii, ki idajọ ododo le waye bo ṣe yẹ fẹni ti wọn gun pa.


Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ekiti, Sunday Abutu, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O lawọn ti mu ṣọja to gun eeyan pa naa ju satimọle, awọn si ti bẹrẹ iwadii gidi lori iṣẹlẹ yii, ki idajọ ododo le waye bo ṣe yẹ fẹni ti wọn gun pa.


Ayederu owo ni Kelechi ati ọrẹ ẹ na ni Kwara tọwọ fi tẹ wọn

Ibrahim Alagunmu, Ilorin Ẹsọ alaabo (NSCDC) ẹka ti Patigi, nipinlẹ Kwara, ti nawọ gan Nicholas Kelechi ati Benjamin Moore, fun ẹsun pe wọn na ayederu owo (fake money). Ọjọ Ẹti, Furaidee, ni ọwọ palaba awọn ọdaran naa sẹgi, ni nnkan bii aago mẹfa irọlẹ, niluu Patigi, nijọba ibilẹ Patigi, nipinlẹ Kwara, lakooko ti wọn n gbiyanju lati fi owo naa ra ọja. Agbẹnusọ ajọ (NSCDC) nipinlẹ Kwara, Babawale Zaid Afọlabi, lo fidi iṣẹlẹ naa mulẹ ni ilu Ilọrin, ti ṣe olu ilu ipinlẹ Kwara. Babawale ni Benjamin Moore jẹ ọmọ bibi ipinlẹ Ebonyi, sugbọn to n gbe ni ilu Isẹyin, nipinlẹ Ọyọ, bo se ni iyawo si Enugu, bẹẹ naa lo ni si ilu Isẹyin. Benjamin jẹwọ pe loootọ loun n na owo to jẹ ayederu (fake) sugbọn ẹnikan lo fi le oun lọwọ ni ilu Lọkọja, ipinlẹ Kogi. O ṣàlàyé pe ilu Ibadan, nipinlẹ Ọ̀yọ́, ni baba ti awọn ra owo ayederu lọwọ rẹ ọhun wa.


Babawale ni Benjamin Moore jẹ ọmọ bibi ipinlẹ Ebonyi, sugbọn to n gbe ni ilu Isẹyin, nipinlẹ Ọyọ, bo se ni iyawo si Enugu, bẹẹ naa lo ni si ilu Isẹyin. Benjamin jẹwọ pe loootọ loun n na owo to jẹ ayederu (fake) sugbọn ẹnikan lo fi le oun lọwọ ni ilu Lọkọja, ipinlẹ Kogi. O ṣàlàyé pe ilu Ibadan, nipinlẹ Ọ̀yọ́, ni baba ti awọn ra owo ayederu lọwọ rẹ ọhun wa. Igba naira (#200) lawọn fi maa n ra ẹgbẹrun kan naira (#1000) to jẹ ayederu. Ọja Yagba, nipinlẹ Kwara, lo lawọn maa n na owo naa si, ki ọwọ mọ baa tete tẹ awọn. Ni bayii, wọn ti fi awọn ọdaran naa sọwọ si olu ileesẹ ajọ (NSCDC) nipinlẹ Kwara fun ẹkunrẹrẹ iwadii.


Igba naira (#200) lawọn fi maa n ra ẹgbẹrun kan naira (#1000) to jẹ ayederu. Ọja Yagba, nipinlẹ Kwara, lo lawọn maa n na owo naa si, ki ọwọ mọ baa tete tẹ awọn. Ni bayii, wọn ti fi awọn ọdaran naa sọwọ si olu ileesẹ ajọ (NSCDC) nipinlẹ Kwara fun ẹkunrẹrẹ iwadii.


Awọn Fulani ya wọlu Igangan loru, wọn paayan, wọn tun dana sunle rẹpẹtẹ

Ọlawale Ajao, Ibadan Awọn ara ilu Igangan lagbegbe Oke-Ogun ni ipinlẹ Ọyọ ko le sun mọju oni fun ibẹru ofo ẹmi ati dukia wọn pẹlu bi awọn Fulani ṣe ya lu wọn ninu ilu naa ti wọn si dana sun ile rẹpẹtẹ. Wọn gbẹmi awọn eeyan ninu ikọlu ọhun o: awọn eeyan rẹpẹtẹ Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, lọganjọ oru ọhun naa lawọn ọlọpaa, fijilante atawọn Amọtẹkun agbegbe Igangan ti ta mọra lati lọọ koju awọn ọdaran naa. Bo Si tilẹ jẹ pe igbesẹ yii lo ṣi awọn ọdaju eeyan wọnyi lọwọ iwa ọdaran naa, awọn agbofinro ko tii ri ọkankan ninu wọn mu nitori bi wọn se gburoo awọn agbofinro ni wọn ti na papa bora. Ọmọ ilu Igangan kan ti ko fẹ ka darukọ oun sọ pe “Ni nnkan bíi aago kan oru ni wọn ya wọlu ti wọn si bẹrẹ si i dana sunle awọn eeyan kiri. “Awọn Fulani ni wọn ṣiṣẹ buruku yẹn. Boya nitori kikuro ti ọga wọn, Iskilu Wakilu kuro nilẹ yii ni wọn ṣe n kanra bẹẹ.” Ta o ba gbagbe, lọjọ kejilelogun (22) oṣu kin-in-ni ọdun 2021 yii lolori awọn Fulani naa sa kuro niluu Igangan latari bi ajafẹtọọ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ (Sunday Igboho), ṣe kilọ fawọn to n huwa ọdaran laarin awọn Fulani agbegbe Oke-Ogun lati fi agbegbe naa silẹ bi wọn ko ba fẹ ki oun kogun ja wọn.


Ọmọ ilu Igangan kan ti ko fẹ ka darukọ oun sọ pe “Ni nnkan bíi aago kan oru ni wọn ya wọlu ti wọn si bẹrẹ si i dana sunle awọn eeyan kiri. “Awọn Fulani ni wọn ṣiṣẹ buruku yẹn. Boya nitori kikuro ti ọga wọn, Iskilu Wakilu kuro nilẹ yii ni wọn ṣe n kanra bẹẹ.” Ta o ba gbagbe, lọjọ kejilelogun (22) oṣu kin-in-ni ọdun 2021 yii lolori awọn Fulani naa sa kuro niluu Igangan latari bi ajafẹtọọ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ (Sunday Igboho), ṣe kilọ fawọn to n huwa ọdaran laarin awọn Fulani agbegbe Oke-Ogun lati fi agbegbe naa silẹ bi wọn ko ba fẹ ki oun kogun ja wọn. Akitiyan wa lati fìdí iroyin yii mulẹ lẹnu awọn agbofinro ko seso rere pẹlu bi alukoro fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, DSP Adewale Ọṣifẹṣọ, ko ṣe gbe ipe akọroyin wa, ti Abilekọ Ayọlọla Adedọja to jẹ agbẹnusọ ajọ Amọtẹkun ti i ṣe ikọ eleto aabo ipinlẹ Ọyọ si sọ pe oun ko tii gbọ nipa iṣẹlẹ naa. Titi ta afi pari akojọ iroyin yii, a ko tii ri ipe Abilekọ Adedọja gẹgẹ bíi ileri to ṣe fakọroyin yii.


Akitiyan wa lati fìdí iroyin yii mulẹ lẹnu awọn agbofinro ko seso rere pẹlu bi alukoro fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, DSP Adewale Ọṣifẹṣọ, ko ṣe gbe ipe akọroyin wa, ti Abilekọ Ayọlọla Adedọja to jẹ agbẹnusọ ajọ Amọtẹkun ti i ṣe ikọ eleto aabo ipinlẹ Ọyọ si sọ pe oun ko tii gbọ nipa iṣẹlẹ naa. Titi ta afi pari akojọ iroyin yii, a ko tii ri ipe Abilekọ Adedọja gẹgẹ bíi ileri to ṣe fakọroyin yii.


Awọn to n pariwo Orilẹ-ede Oduduwa kiri yii, oponu ni wọn o – Arẹgbẹṣọla

Faith Adebọla Minisita fọrọ abẹle nilẹ wa, to ti figba kan jẹ gomina ipinlẹ Ọṣun, Ọgbẹni Rauf Arẹgbẹṣọla ti sọ pe ọrọ oponu loun ka bawọn kan ṣe n pariwo kiri pe ki Yoruba ya kuro lara Naijiria lawọn fẹ, o lọrọ naa o jọ tẹni to ni laakaye rara, tori wọn ko ro ti ogun abẹle to le tidi ẹ yọ mọ ọn. Nilu Ileṣa, ipinlẹ Ọṣun lọkunrin naa ti sọko ọrọ ọhun nibi ayẹyẹ ọjọọbi ọdun kẹrinlelọgọta rẹ to waye lọjọ Abamẹta, Satide yii. O ni awọn to n rin kiri pe afi ki Orilẹ-ede Oduduwa da duro yii ko ronu ohun o ṣee ṣe ko ṣẹlẹ si awọn obinrin, awọn ọmọde atawọn arugbo tabi awọn akanda ẹda (alaabọ ara) ti ọrọ naa ba lọọ yi biri, to dogun. Arẹgbẹsọla ko sọna abayọ mi-in fun wa lorilẹ-ede yii ju pe ka wa niṣọkan papọ lọ, ka ṣe araawa loṣuṣu ọwọ, tori laijẹ bẹẹ, afaimọ ni awọn oyinbo amunisin ko tun ni i ko ilẹ adulawọ (Africa) lẹru lẹẹkan si i. Nigba to n sọrọ ọhun ni gbọngan igbalejo nla ti otẹẹli Zenabab, niluu Ileṣa, Rauf ni, “Naijiria yii lo maa gba awọn orileede yooku nilẹ Afrika silẹ lọwọ awọn aninilara, tori naa, ẹ ma tẹle awọn ti wọn fẹ ka pin yẹlẹyẹlẹ rara. “Ohunkohun to ba le da iṣoro silẹ fun Naijiria, a o gbọdọ gba a laaye, tori nnkan naa tun maa da wa pada si ibi ta a ti kuro ni aadọta ọdun sẹyin ni”. Bẹẹ l’Arẹgbẹṣọla ọlọjọọbi sọ.


Pastor Temitọpẹ Joshua, oludasilẹ Ṣọọṣi Synagogue, ku lojiji

Faith Adebọla, Eko Gbajugbaja ajihinrere oniwaasu agbaye nni, to tun jẹ oludasilẹ ati adari ijọ Synagogue, Pasitọ Temitọpẹ Balogun Joshua, ti doloogbe. Ba a ṣe gbọ, alẹ ọjọ Abamẹta, Satide yii, lẹyin to pari isin alẹ kan to waye ninu ṣọọṣi rẹ, Synagogue Church of All Nations, to wa lagbegbe Ikọtun, niluu Eko, wọn lọkunrin naa sọ pe o rẹ oun diẹ, oun fẹẹ lọọ sun, bẹẹ ni ko ji saye mọ, wọn si ti gbe oku rẹ lọ si mọṣuari ọsibitu Jẹnẹra Isọlọ, nipinlẹ Eko. Ko ti i sẹni to le sọ pato ohun to ṣokunfa iku airotẹlẹ yii, tori o ku ọjọ mẹfa pere ti ọkunrin naa yoo ṣayẹyẹ ọjọ-ibi rẹ, ti eto si ti n lọ loriṣiiriṣii lati ṣayẹyẹ alarinrin fun un niṣẹlẹ yii waye. Ẹni ọdun mẹtadinlọgọta (57) ni, ọjọ kejila, oṣu kẹfa, ọdun 1963 ni wọn bi i. Aipẹ yii lọkunrin naa kọ awọn ọrọ sori ikanni fesibuuku rẹ lori atẹ ayelujara nipa ọjọọbi rẹ to n bọ lọna naa, o kọ ọ sibẹ pe: “Bi nnkan ṣe ri lasiko yii, ẹ le ti ṣakiyesi pe ko ni i rọrun fun mi lati ṣayẹyẹ ọjọọbi mi to sun mọle yii, nitori ilu ko fara rọ. Ọpọ awọn eeyan ti iba waa ba mi ṣayẹyẹ ko ni i le wa tori ọrọ aabo ti ko dara to loril-ede wa ati kari aye. A ri ibẹru wọn aniyan ọkan wọn.


Ẹni ọdun mẹtadinlọgọta (57) ni, ọjọ kejila, oṣu kẹfa, ọdun 1963 ni wọn bi i. Aipẹ yii lọkunrin naa kọ awọn ọrọ sori ikanni fesibuuku rẹ lori atẹ ayelujara nipa ọjọọbi rẹ to n bọ lọna naa, o kọ ọ sibẹ pe: “Bi nnkan ṣe ri lasiko yii, ẹ le ti ṣakiyesi pe ko ni i rọrun fun mi lati ṣayẹyẹ ọjọọbi mi to sun mọle yii, nitori ilu ko fara rọ. Ọpọ awọn eeyan ti iba waa ba mi ṣayẹyẹ ko ni i le wa tori ọrọ aabo ti ko dara to loril-ede wa ati kari aye. A ri ibẹru wọn aniyan ọkan wọn. Mo mọ ọn lara bo ṣe dun wọn to, mo si mọ ero-ọkan wọn pẹlu. Tori naa, ẹ jẹ ka ya ọjọ yii sọtọ fun aawẹ ati adura. Ka ma si gbagbe awọn alaini ati mẹkunnu.” A gbọ pe lati bii ọjọ meji ṣaaju iku rẹ ni ara baba naa ko ti ya daadaa, ṣugbọn aisan naa ko da a dubulẹ, ko si sẹni to le ro pe boya tọlọjọ ni.


Mo mọ ọn lara bo ṣe dun wọn to, mo si mọ ero-ọkan wọn pẹlu. Tori naa, ẹ jẹ ka ya ọjọ yii sọtọ fun aawẹ ati adura. Ka ma si gbagbe awọn alaini ati mẹkunnu.” A gbọ pe lati bii ọjọ meji ṣaaju iku rẹ ni ara baba naa ko ti ya daadaa, ṣugbọn aisan naa ko da a dubulẹ, ko si sẹni to le ro pe boya tọlọjọ ni.


Usman Alkali Baba di ọga ọlọpaa patapata nilẹ wa

Faith Adebọla Igbimọ to n ṣakoso ileeṣẹ ọlọpaa ilẹ wa (Nigeria Police Council), ati Aarẹ Muhammadu Buhari ti buwọ lu Usman Alkali Baba lati di ọga ọlọpaa patapata, iyẹn Inspẹkitọ Jẹnẹra (IGP) awọn ọlọpaa ilẹ wa. Owurọ ọjọ Ẹti, Furaidee yii, ni Buhari ṣepade pẹlu igbimọ ọhun nile ijọba l’Abuja, lati fẹnu ko lori iyansipo Usman Baba, eyi ti Buhari ṣe lọjọ kẹfa, oṣu kẹrin, ọdun yii. Minisita to n ri si ọrọ awọn ọlọpaa, Alaaji Maigari Dingyadi, jabọ fawọn oniroyin lẹyin ipade naa pe Aarẹ Buhari ati ileeṣẹ ọlọpaa fimọ ṣọkan lori iyansipo naa, wọn si ti sọ Usman Baba di IG, o ti kuro nipo adele ọga agba to ti wa latigba ti wọn ti kọkọ yan an sipo. Usman Baba, ẹni ti wọn bi lọjọ kẹfa, oṣu kẹta, ọdun 1966, niluu Geidam, nipinlẹ Yobe, lo bọ sipo ọga agba patapata ileeṣẹ ọlọpaa lẹyin ti Mohammed Adamu fẹyinti nipo ọhun loṣu keji, ọdun yii, ki Aarẹ too fa akoko ifẹyinti rẹ gun siwaju di ọjọ karun-un, oṣu kẹrin. Ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹta, ọdun 1988, lo wọṣẹ ọlọpaa, oun si ni ẹni kọkandinlogun ọmọ Naijiria ti yoo di ọga agba ileeṣẹ ọlọpaa latigba ti orileede wa ti gba ominira.


O pari: Ijọba apapọ fofin de ẹka Tuita ni Naijiria

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ijọba Aarẹ Muhammadu Buhari ti fofin de ẹka iroyin ayelujara ti wọn n pe ni ‘Twitter’ bayii. Wọn ni eegun wọn ko gbọdọ ṣẹ lori afẹfẹ titi digba ti ko ni akoko kan. Minisita fun eto eto iroyin ati irin ajo afẹ ni Naijiria, Alaaji Lai Mohammed, lo sọ eyi di mimọ lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹrin, oṣu kẹfa yii, l’Abuja. Ninu atẹjade kan ti Ṣẹgun Adeyẹmi, Amugbalẹgbẹẹ pataki si Lai Muhammed buwọ lu, ṣalaye pe iṣekiṣẹ ni Tuita tawọn kan n pe ni Abẹyẹfo, n ṣe ni Naijiria. Atẹjade naa sọ pe iṣe iroyin ti Tuita n ṣe le tu orilẹ-ede yii ka. Bakan naa ni wọn ni awọn ti paṣẹ fun ileeṣẹ NBC to n ri si ohun to n jade lori afẹfẹ lorilẹ-ede yii lati ri i pe wọn n yẹ iṣẹ awọn ẹka ayelujara ti wọn n gbe iroyin jade bo ṣe n ṣẹlẹ wo, (OTT) kawọn naa le kọwọ ọmọ wọn bọṣọ. Ẹ oo ranti pe Tuita pa ọrọ Aarẹ Buhari to sọ lori awọn IPOB to n ja fun BIAFRA rẹ, ọrọ rẹ meji ni wọn fa lulẹ loju opo naa, ti wọn ni o lewu kiru ẹ maa ti ẹnu olori ilu jade.


Atẹjade naa sọ pe iṣe iroyin ti Tuita n ṣe le tu orilẹ-ede yii ka. Bakan naa ni wọn ni awọn ti paṣẹ fun ileeṣẹ NBC to n ri si ohun to n jade lori afẹfẹ lorilẹ-ede yii lati ri i pe wọn n yẹ iṣẹ awọn ẹka ayelujara ti wọn n gbe iroyin jade bo ṣe n ṣẹlẹ wo, (OTT) kawọn naa le kọwọ ọmọ wọn bọṣọ. Ẹ oo ranti pe Tuita pa ọrọ Aarẹ Buhari to sọ lori awọn IPOB to n ja fun BIAFRA rẹ, ọrọ rẹ meji ni wọn fa lulẹ loju opo naa, ti wọn ni o lewu kiru ẹ maa ti ẹnu olori ilu jade. Ohun tawọn eeyan n sọ bayii ni pe igbesẹ Tuita lori Buhari lo fa ohun ti ileeṣẹ Aarẹ ṣe yii, wọn ni aye alabata nijọba yii n jẹ.


Ohun tawọn eeyan n sọ bayii ni pe igbesẹ Tuita lori Buhari lo fa ohun ti ileeṣẹ Aarẹ ṣe yii, wọn ni aye alabata nijọba yii n jẹ.


Gomina Kwara ṣedaro Balogun Alanamu to jade laye

Ibrahim Alagunmu, Ilorin Gomina ipinlẹ Kwara, Abdulrahman Abdulrasaq, ti kẹdun iku ọkan lara awọn Balogun ilu Ilọrin, Balogun Alanamu, Alhaji Abubakar Akanbi Jos, to dagbere faye Lowurọ kutu ọjọ Ẹti, Furaidee, ọṣẹ yii, lẹni ọdun mẹtadinlọgọrun-un. Ninu atẹjade kan ti Akọwe iroyin gomina, Ọgbẹni Rafiu Ajakaye, fi síta to tẹ ALAROYE lọwọ, ni gomina ti sọ pe adanu n la ni iku oloogbe naa jẹ fun Ilọrin ati ipinlẹ Kwara lapapọ. O juwe Abubakar gẹgẹ bii olotitọ, oniwa irẹlẹ, to si n fi tọkan tara selu, ko too di pe Ọba Allah pe e sọdọ. Abdulrahman tun kẹdun pẹlu Emir ilu Ilọrin, Dr Ibrahim Zulu Gambari, gbogbo ọmọ ẹgbẹ idagbasoke ilu Ilọrin (IEDPU) ati mọlẹbi oloogbe. O waa gbadura pe ki Ọlọrun fi oloogbe si Alijanna onidẹra, ko si rọ gbogbo ẹbi loju. Aarọ kutukutu ọjọ Ẹti, ọsẹ yii, ni wọn kede iku Balogun Alanamu ni ilu Ilọrin ipinlẹ Kwara, Alhaji Abubakar Akanbi Jos.


Abdulrahman tun kẹdun pẹlu Emir ilu Ilọrin, Dr Ibrahim Zulu Gambari, gbogbo ọmọ ẹgbẹ idagbasoke ilu Ilọrin (IEDPU) ati mọlẹbi oloogbe. O waa gbadura pe ki Ọlọrun fi oloogbe si Alijanna onidẹra, ko si rọ gbogbo ẹbi loju. Aarọ kutukutu ọjọ Ẹti, ọsẹ yii, ni wọn kede iku Balogun Alanamu ni ilu Ilọrin ipinlẹ Kwara, Alhaji Abubakar Akanbi Jos. Abubakar ni Balogun kọkanla fun Alanamu ilu Ilọrin, ninu gbogbo awọn Balogun mẹrẹẹrin to di origun mẹrẹẹrin Ilọrin mu, Balogun Gambari ni Balogun agba, nigba ti Balogun Alanamu wa ni ipo keji, lẹyin naa ni Balogun Ajikobi ati Balogun Fulani.


Abubakar ni Balogun kọkanla fun Alanamu ilu Ilọrin, ninu gbogbo awọn Balogun mẹrẹẹrin to di origun mẹrẹẹrin Ilọrin mu, Balogun Gambari ni Balogun agba, nigba ti Balogun Alanamu wa ni ipo keji, lẹyin naa ni Balogun Ajikobi ati Balogun Fulani.


Iru Aarẹ ti ko gba gbẹrẹ bii Buhari yii lo daa fun Naijiria – Fẹmi Adeṣina

Faith Adebọla Oludamọran pataki fun Aarẹ Muhammadu Buhari lori eto iroyin, Ọgbẹni Fẹmi Adeṣina, ti sọ pe niṣe lo yẹ kawọn ọmọ Naijiria maa dupẹ lọwọ Ọlọrun pe Aarẹ to mọṣẹ rẹ niṣẹ, ti ko gboju bọrọ, ti ko si raaye rẹdẹrẹdẹ lo n tukọ orileede naa lasiko yii. O ni eyi lo mu ko ṣee ṣe fun Buhari lati mọ iru ibawi to tọ si awọn to n daluru kaakiri orileede yii. Ninu apilẹkọ kan to fi lede lọjọ Aje, Mọnde yii, lo ti sọ eyi di mimọ. O ni ọrọ ti Buhari sọ laipẹ yii pe oun maa da sẹria fawọn to n dana ijangbọn lorileede yii bii ti igba ogun abẹle to kọja ko tumọ si pe ọga oun jẹ arogun-yọ, ṣugbọn ohun ti Buhari n sọ ni pe oun gẹgẹ bii olori ko ni i gba kawọn kan sọ eto aabo to mẹhẹ yii di awawi lati maa paayan bii ẹran, ki wọn si maa ba dukia jẹ kaakiri. Fẹmi ni: “Ọwọ to le koko lorileede wa nilo lasiko yii, adapọ iṣakoso bii ologun ati Aarẹ. Loootọ la wa labẹ iṣakoso oloṣelu, ṣugbọn iyẹn ko tumọ si pe kawọn eeyan taku sidii iwa ailofin.


O ni ọrọ ti Buhari sọ laipẹ yii pe oun maa da sẹria fawọn to n dana ijangbọn lorileede yii bii ti igba ogun abẹle to kọja ko tumọ si pe ọga oun jẹ arogun-yọ, ṣugbọn ohun ti Buhari n sọ ni pe oun gẹgẹ bii olori ko ni i gba kawọn kan sọ eto aabo to mẹhẹ yii di awawi lati maa paayan bii ẹran, ki wọn si maa ba dukia jẹ kaakiri. Fẹmi ni: “Ọwọ to le koko lorileede wa nilo lasiko yii, adapọ iṣakoso bii ologun ati Aarẹ. Loootọ la wa labẹ iṣakoso oloṣelu, ṣugbọn iyẹn ko tumọ si pe kawọn eeyan taku sidii iwa ailofin. Ti ẹnikẹni ba tasẹ agẹrẹ nibikibi, ani nibikibi lorileede yii, a gbọdọ fun wọn lẹgba ki wọn le gbọran ni. A o le gba kawọn kan dori ilu kodo nitori pe inu n bi wọn, ibinu ọhun si pọ. “Ki lẹyin eeyan n fẹ gan-an?


Ti ẹnikẹni ba tasẹ agẹrẹ nibikibi, ani nibikibi lorileede yii, a gbọdọ fun wọn lẹgba ki wọn le gbọran ni. A o le gba kawọn kan dori ilu kodo nitori pe inu n bi wọn, ibinu ọhun si pọ. “Ki lẹyin eeyan n fẹ gan-an? Nigba ti Buhari parọwa pe kawọn eeyan bomi suuru mu, ki wọn ma gbomi wahala kana, ẹ ni niṣe lo n sọrọ bii oniwaasu, nisinyii to si tun sọrọ bii ologun, ẹ tun ni idunkooko mọ ni ni.” Fẹmi pari ọrọ rẹ pe Aarẹ Buhari maa ṣe gbogbo ohun to gba lati ri i pe oun dirọ mọ ofin ilẹ wa, ko si ni i gba ki wọn doju ijọba rẹ de.


Nigba ti Buhari parọwa pe kawọn eeyan bomi suuru mu, ki wọn ma gbomi wahala kana, ẹ ni niṣe lo n sọrọ bii oniwaasu, nisinyii to si tun sọrọ bii ologun, ẹ tun ni idunkooko mọ ni ni.” Fẹmi pari ọrọ rẹ pe Aarẹ Buhari maa ṣe gbogbo ohun to gba lati ri i pe oun dirọ mọ ofin ilẹ wa, ko si ni i gba ki wọn doju ijọba rẹ de.


Ọkẹ aimọye dukia ṣofo ninu ijamba ina to ṣẹlẹ l’ọja Ipata, ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Loru mọju ọjọ Ẹti, Furaidee, ọṣẹ yii, ni ina nla ṣọṣẹ ni ọja kan to gbaju-gbaja ti wọn ti n ta ẹran ati nnkan miiran, ti wọn n pe ni ọja Ipata, to wa ni agbegbe Ipata, niluu Ilọrin, nipinlẹ Kwara, ti dukia olowo iyebiye si jona gburugburu. Baba lọja ọja naa to fidi ìṣẹ̀lẹ̀ naa mulẹ, Dauda Alabi, sọ pe awọn kan ni wọn n sun akiitan ni alẹ Ọjọruu, ṣugbọn nigba to di oru, ni afẹfẹ gbe ina ọhun, to si ran mọ awọn maaluu ati awọn ẹran ti wọn so mọlẹ, ko too di pe ina ọhun tun bẹrẹ si ni i jo awọn ṣọọbu. Ọpọ dukia ni wọn padanu sọwọ ina nibi iṣẹlẹ agbọ-bomi loju naa. Ogunlọgọ ewurẹ, aguntan, maaluu ati owo iyebiye lo ba iṣẹlẹ naa lọ. Dauda ṣalaye siwaju pe awọn ọlọja kan ti wọn rinrin-ajo lati lọọ ra ọja ti wọn ko ri ra ni wọn gbowo sinu ṣọọbu pe awọn yoo mu irin-ajo awọn pọn lọjọ keji, ni gbogbo owo wọn jona mọ inu ọja naa bayii, bo ti lẹ jẹ pe wọn ko darukọ iye to jona.


Ọla ko sinu ‘tanki’ omi n’Idiroko, nitori ki wọn ma baa ri i mu lẹyin to jale

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Oṣu to kọja yii ni wọn da ọmọkunrin tẹ ẹ n wo yii, Ọla Adeoye, duro nileeṣẹ Owoyemi Super Store, n’Idiroko, nipinlẹ Ogun. Afi bo ṣe tun gba ibẹ lọ loru ọjọ kẹta, oṣu kẹfa yii, to lọọ jale. Ki wọn ma baa ri mu nigba taṣiiri fẹẹ tu, niṣe lo sa wọnu tanki omi to wa nileeṣẹ naa lọ, to dakẹ jẹẹ sibẹ. Ẹni ọdun mejidinlọgbọn (28) lọmọkunrin yii, o gba ori bakoni aja keji ileeṣẹ naa wọ ọfiisi ọga agba, o tu ibẹ kalẹ finni-finni pẹlu igbiyanju lati fọ irin ti wọn maa n kowo si (safe). O ti pitu ọwọ rẹ lọfiisi naa daadaa ki ipe too de etiigbọ DPO teṣan Sango. CSP Godwin Idehai ti i ṣe DPO teṣan naa ko awọn eeyan rẹ lẹyin lati mu awọn ole to pitu naa.


Ẹni ọdun mejidinlọgbọn (28) lọmọkunrin yii, o gba ori bakoni aja keji ileeṣẹ naa wọ ọfiisi ọga agba, o tu ibẹ kalẹ finni-finni pẹlu igbiyanju lati fọ irin ti wọn maa n kowo si (safe). O ti pitu ọwọ rẹ lọfiisi naa daadaa ki ipe too de etiigbọ DPO teṣan Sango. CSP Godwin Idehai ti i ṣe DPO teṣan naa ko awọn eeyan rẹ lẹyin lati mu awọn ole to pitu naa. Lẹyin tawọn ọlọpaa tu gbogbo ibẹ ti wọn ko ri ole to fọ ọfiisi yii, wọn pada ri Ọla Adeoye nibi to sa si ninu agba omi to wa nileeṣẹ naa, bi wọn ṣe mu un ṣinkun niyẹn. Nigba ti wọn fọrọ wa a lẹnu wo, o jẹwọ pe oṣiṣẹ ile ileeṣẹ naa loun tẹlẹ. O ni oṣu karun-un to kọja yii ni wọn ṣẹṣẹ da oun duro pe koun ma wa mọ.


Lẹyin tawọn ọlọpaa tu gbogbo ibẹ ti wọn ko ri ole to fọ ọfiisi yii, wọn pada ri Ọla Adeoye nibi to sa si ninu agba omi to wa nileeṣẹ naa, bi wọn ṣe mu un ṣinkun niyẹn. Nigba ti wọn fọrọ wa a lẹnu wo, o jẹwọ pe oṣiṣẹ ile ileeṣẹ naa loun tẹlẹ. O ni oṣu karun-un to kọja yii ni wọn ṣẹṣẹ da oun duro pe koun ma wa mọ. Bo ṣe tun waa jẹ ibi ti wọn ti le e naa lo tun ti waa jale ni ko ri esi gidi kan ti yoo fọ si i. O ṣaa ti wa lakata awọn ọlọpaa bayii, bi wọn ba si ti pari iwadii ni wọn yoo ṣewe kootu fun un gẹgẹ bi CP Edward Ajogun ṣe sọ.


Bo ṣe tun waa jẹ ibi ti wọn ti le e naa lo tun ti waa jale ni ko ri esi gidi kan ti yoo fọ si i. O ṣaa ti wa lakata awọn ọlọpaa bayii, bi wọn ba si ti pari iwadii ni wọn yoo ṣewe kootu fun un gẹgẹ bi CP Edward Ajogun ṣe sọ.


Tẹ ẹ ba fẹ ka wa niṣọkan, ẹ yi orukọ Naijiria pada si… – Jokotoye

Faith Adebọla Ipe ti lọ sọdọ awọn aṣofin ilẹ wa lati ṣatunyẹwo orukọ orileede yii, ki wọn si yi i pada kuro ni Naijiria, awọn oyinbo amunisin ni wọn sọ orukọ naa, ki i ṣe awa funra wa. Ọgbẹni Adelẹyẹ Jokotoye to jẹ ọga oṣiṣẹ agbowo-ori l’Ekoo lo kọ amọran naa ranṣẹ sawọn aṣofin l’Abuja, l’Ọjọruu, Wẹsidee, pe ki wọn le yiri ẹ wo nigba ti wọn ba n ṣatunyẹwo iwe ofin ilẹ wa, eyi ti apero itagbangba n lọ lori ẹ lọwọ bayii. Jokotoye ni obinrin oyinbo kan ti wọn n pe ni Flora Shaw, iyawo Lord Lugard, to jẹ ọkan lara awọn oyinbo amunisin lo sọ orileede yii lorukọ, oun lo pe e ni Naijiria. O ni orukọ ẹni ni ijanu ẹni, ta a ba fẹ ki iṣọkan wa lorileede yii, afi ka kọkọ yi orukọ rẹ pada si eyi to maa mu ki ẹmi iṣọkan ati ifẹ gbilẹ laarin wa. “Lakọọkọ, mo fẹẹ dabaa pe ka yi orukọ Naijiria (Nigeria) pada si United African Republic (Orileede olominira Iṣọkan Africa). Pataki pipaarọ orukọ ilẹ wa ṣe koko gidi.


O ni orukọ ẹni ni ijanu ẹni, ta a ba fẹ ki iṣọkan wa lorileede yii, afi ka kọkọ yi orukọ rẹ pada si eyi to maa mu ki ẹmi iṣọkan ati ifẹ gbilẹ laarin wa. “Lakọọkọ, mo fẹẹ dabaa pe ka yi orukọ Naijiria (Nigeria) pada si United African Republic (Orileede olominira Iṣọkan Africa). Pataki pipaarọ orukọ ilẹ wa ṣe koko gidi. Ninu awọn Iwe Mimọ, Ọlọrun to jẹ Baba gbogbo wa yi awọn orukọ kan pada, fun apẹẹrẹ, o yi Sọọlu pada si Pọọlu, o yi Jekọbu pada si Isreal ati bẹẹ bẹẹ lọ. O ṣe pataki lati yi orukọ pada, o maa n mu ayipada rere wa ninu ironu ati igbe aye, tori orukọ maa n ro ni. Tori naa, lasiko ta a fẹẹ bẹrẹ igba ọtun yii, o pọn dandan ka yi orukọ wa pada, ka si fi i sinu iwe ofin tuntun ta a ba ṣe.


Ninu awọn Iwe Mimọ, Ọlọrun to jẹ Baba gbogbo wa yi awọn orukọ kan pada, fun apẹẹrẹ, o yi Sọọlu pada si Pọọlu, o yi Jekọbu pada si Isreal ati bẹẹ bẹẹ lọ. O ṣe pataki lati yi orukọ pada, o maa n mu ayipada rere wa ninu ironu ati igbe aye, tori orukọ maa n ro ni. Tori naa, lasiko ta a fẹẹ bẹrẹ igba ọtun yii, o pọn dandan ka yi orukọ wa pada, ka si fi i sinu iwe ofin tuntun ta a ba ṣe. Itumọ ọrọ Greek ni Afrika ni “Ko si otutu,” ṣugbọn orukọ abalaye ti wọn fi n pe wa ni ‘Alkebulan’ eyi to tumọ si ‘Iya gbogbo eeyan’ (latinu Ọgba Edẹni), ọpọ awọn eeyan ilẹ Ethiopia ni wọn mọ wa mọ orukọ naa. Tori naa, ta a ba fẹ, a le kuku sọ orukọ wa ni United Alkebulan Republic, iyẹn orileede Iṣọkan Alkebula).” Bakan naa ni Jokotoye dabaa pe ki wọn ṣe ayipada ati atunto si awọn ileeṣẹ ọba kan lorileede wa.


Itumọ ọrọ Greek ni Afrika ni “Ko si otutu,” ṣugbọn orukọ abalaye ti wọn fi n pe wa ni ‘Alkebulan’ eyi to tumọ si ‘Iya gbogbo eeyan’ (latinu Ọgba Edẹni), ọpọ awọn eeyan ilẹ Ethiopia ni wọn mọ wa mọ orukọ naa. Tori naa, ta a ba fẹ, a le kuku sọ orukọ wa ni United Alkebulan Republic, iyẹn orileede Iṣọkan Alkebula).” Bakan naa ni Jokotoye dabaa pe ki wọn ṣe ayipada ati atunto si awọn ileeṣẹ ọba kan lorileede wa.


O ma ṣe o! Wọn fipa ba akẹkọọ Fasiti Ilọrin lo pọ titi to fi ku ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilorin Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ni awọn janduku kan fi tipa ba Ọlajide Ọmọwumi Blessing to jẹ akẹkọọ Fasiti Ilọrin ni ẹka imọ nipa eto ọgbin lo pọ, ti wọn si tun ṣeku pa a lẹyin ti wọn ba a lo pọ tan. Blessing lo jẹ ọmọ bibi ilu Oke Ọpin, nijọba ibilẹ Ekiti, nipinlẹ Kwara, ṣugbọn to n gbe pẹlu aunti rẹ ni agbegbe Tankẹ, niluu Ilọrin, nibi to sun mọ, ọgba ile ẹkọ Fasiti Ilọrin to n lọ. ALAROYE gbọ pe Aunti Blessing ti wọn jọ n gbele jade lọ si ẹnu iṣẹ rẹ ni ọjọ buruku ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ ni, nigba to dari ibi iṣẹ de ni nnkan bii aago mẹfa irọlẹ lo ba ilẹkun ni titi pa. O kan ilẹkun, ko gbọ ijẹ, o pe ago Blessing, ko gbe e, lo ba ke si awọn araadugbo, ni wọn ba ja ilẹkun wọle. Si iyalẹnu wọn, oku Blessing ni wọn ba nilẹẹlẹ nihooho ọmọluabi, wọn de e lokun lọwọ sẹyin, bakan naa ni wọn ti ṣe oju ara rẹ basubasu, wọn tun fi beba kekere kan di i lẹnu pẹlu. Iwadii fi han pe lẹyin ti wọn ṣeku pa a tan, wọn kọ iwe kalẹ, ohun ti wọn kọ ni pe, “ ko si idariji ni Unilọrin.’’ Wọn fi iṣẹlẹ naa to agọ ọlọpaa to wa ni (F Division) leti, ti wọn si lọ sibẹ lati lọọ wo ohun to ṣẹlẹ. Wọn ti gbe oku oloogbe naa lọ si ile iwosan Fasiti Ilọrin (UITH) fun ayẹwo to peye.


Si iyalẹnu wọn, oku Blessing ni wọn ba nilẹẹlẹ nihooho ọmọluabi, wọn de e lokun lọwọ sẹyin, bakan naa ni wọn ti ṣe oju ara rẹ basubasu, wọn tun fi beba kekere kan di i lẹnu pẹlu. Iwadii fi han pe lẹyin ti wọn ṣeku pa a tan, wọn kọ iwe kalẹ, ohun ti wọn kọ ni pe, “ ko si idariji ni Unilọrin.’’ Wọn fi iṣẹlẹ naa to agọ ọlọpaa to wa ni (F Division) leti, ti wọn si lọ sibẹ lati lọọ wo ohun to ṣẹlẹ. Wọn ti gbe oku oloogbe naa lọ si ile iwosan Fasiti Ilọrin (UITH) fun ayẹwo to peye. Kọmisanna ọlọpaa ni ipinlẹ Kwara, Mohammed Bagega ti koro oju si iṣẹlẹ naa, o si ni ki wọn ṣe iwadii to gbopọn lori iṣẹlẹ naa, ki wọn si fi oju awọn aṣebi han. Aṣofin to n ṣoju ẹkun idibo Ekiti Oke Ẹrọ, Họnọrebu Ganiyu Abọlarin, naa ti bu ẹnu atẹ lu iṣẹlẹ ọhun, to si ni ki awọn ẹsọ alaabo gbe igbesẹ akin lati fi awọn ti aje iwa ibajẹ naa ba ṣi mọ lori jofin.