Sunday Igboho: Ooni, Olujinmi, Olugbon, Akin Osuntokun àtàwọn àgbàgbà Yorùbá forí korí

Ooni Ile Ife àtàwọn èèkàn ilẹ̀ Yorùbá ṣèpàdé ìdákọ́nkọ̀ lórí ọ̀rọ̀ Sunday Igboho Ooni Ile Ife, Oba Adeyeye Ogunwusi ṣe ipade pọ pẹlu awọn eekan nilẹ Yoruba lori bawọn ọlọpaa ṣe mu Oloye Sunday Adeyemo ti ọpọ mọ sí Sunday Igboho ni Cotonou, orilẹede Benin. Iroyin sọ pe Sẹnẹtọ Abiodun Olujimi to n ṣoju ẹkun Guusu Ekiti, Ọgbẹni Akin Osuntokun to jẹ oladamọran lori ọrọ oṣelu sí aarẹ Naijiria tẹlẹ rí, Olusegun Obasanjo ati Oludije fun ipo gomina ipinlẹ Eko f'ẹgbẹ PDP, Jimi Agbaje wa nibi ipade idakọnkọ ọhun. Igbakeji alaga igbimọ awọn lọba lọba ipinlẹ Oyo, Oba Francis Alao, Olugbon ti Orile Igbon ti oun naa wa nibi ipade ọhun ṣalaye pe, awọn ọrọ to ni ṣe pẹlu idagbasoke Naijiria lawọn pe ipade naa fun kawọn to sọrọ lori bi wọn ṣe mu Igboho. "Ooni lo pe wa si ipade lati sọ asọyepọ lori bi a ṣe le pada maa ṣe nkan ni itubi inubi bi ti tẹlẹ. Ọpọ nkan lo ti bajẹ lorilẹede Naijiria lati bi ọdun melo kan sẹyin ninu eto oṣelu, ọrọ aje at'awọn nkan mii. A fẹ ṣe atunṣe ọpọ awọn nkan yii.


"Ooni lo pe wa si ipade lati sọ asọyepọ lori bi a ṣe le pada maa ṣe nkan ni itubi inubi bi ti tẹlẹ. Ọpọ nkan lo ti bajẹ lorilẹede Naijiria lati bi ọdun melo kan sẹyin ninu eto oṣelu, ọrọ aje at'awọn nkan mii. A fẹ ṣe atunṣe ọpọ awọn nkan yii. A ni lati mọ nipa ohun to n lọ lọwọ lorilẹede Naijiria, a maa ba ọpọ eeyan ati oniruuru ẹgbẹ sọrọ lati ri pe nkan pada bọ sipo. Gbogbo ipinlẹ to wa nilẹ Yoruba ni a mẹnu ba nibi ba ninu ipade naa. Gbogbo ọba alade ni a maa ba sọrọ nitori asiko ti to lati ṣe atunṣe ohun to ti bajẹ," Olugbon lo sọ bẹẹ.


A ni lati mọ nipa ohun to n lọ lọwọ lorilẹede Naijiria, a maa ba ọpọ eeyan ati oniruuru ẹgbẹ sọrọ lati ri pe nkan pada bọ sipo. Gbogbo ipinlẹ to wa nilẹ Yoruba ni a mẹnu ba nibi ba ninu ipade naa. Gbogbo ọba alade ni a maa ba sọrọ nitori asiko ti to lati ṣe atunṣe ohun to ti bajẹ," Olugbon lo sọ bẹẹ. Amọ wọn ko sọ ohun ti wọn fi ẹnu ọrọ jona le lori nipa isẹlẹ to n waye si Sunday Igboho fun awọn akọroyin. Alẹ ọjọ Aje ni awọn agbofinro mu Igboho ni papakọ ofurufu Cadjehoun ni Cotonou nibi ti iroyin kan ti sọ pe o ti fẹ rinrin ajo lọ si orileede Germany. Ni bii ọsẹ mẹta sẹyin ni ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS kede pe awọn n wa Igboho lori ẹsun pe o ko ohun ija ogun pamọ sile, amọ o ni ko si ohun to jọ bẹẹ.


Amọ wọn ko sọ ohun ti wọn fi ẹnu ọrọ jona le lori nipa isẹlẹ to n waye si Sunday Igboho fun awọn akọroyin. Alẹ ọjọ Aje ni awọn agbofinro mu Igboho ni papakọ ofurufu Cadjehoun ni Cotonou nibi ti iroyin kan ti sọ pe o ti fẹ rinrin ajo lọ si orileede Germany. Ni bii ọsẹ mẹta sẹyin ni ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS kede pe awọn n wa Igboho lori ẹsun pe o ko ohun ija ogun pamọ sile, amọ o ni ko si ohun to jọ bẹẹ. Ti ẹ ko ba gbagbe, ijọba apapọ ti paṣẹ fawọn oṣiṣẹ eleto abo lati fọwọ ofin mu Igboho nibi kibi ti wọn ba ti ri i.


Ti ẹ ko ba gbagbe, ijọba apapọ ti paṣẹ fawọn oṣiṣẹ eleto abo lati fọwọ ofin mu Igboho nibi kibi ti wọn ba ti ri i.


Sunday Igboho Arrest: Reno Omokri ní Buhari ń ràgà bo àwọn ẹ̀yà rẹ̀, tó sì ń lépa àwọn akọni tó ń gbèjà ẹ̀yà tiwọn

Amugbalẹgbẹ tẹlẹ fun aarẹ ana, Reno Omokri ti bu ẹnu atẹ lu bi ijọba se mu ajafẹtọ ọmọniyan nilẹ Yoruba, Oloye Sunday Adeyemo, ti ọpọ eeyan mọ si Igboho ni Cotonou, lorilẹede Benin. Nigba to n sọrọ lori igbesẹ naa loju opo Facebook rẹ, Omokri ni awọn ọmọ Naijiria yoo korajọpọ lati da ohun alumọni wọn jọ lati gbe ajafẹtọ ilu naa lẹyin. Omokri ni "bi wọn se mu Sunday Igboho ni Cotonou ko dara rara, akọni to n ja lati daabo bo awọn eeyan rẹ ni. A gbọdọ san gbogbo isẹ rere ti Igboho se pada fun nipa kiko awọn ohun alumọni wa papọ lati gbeja rẹ nile ẹjọ. Buhari ti kọ lati ri awọn ẹbi rẹ to n ja baalu olowo iyebiye to jẹ ti Naijiria lulẹ, bii adunkooko mọni. Wọn kọkọ pa irọ pe baalu kankan ko ja, amọ nigba ti ori ko awakọ baalu naa yọ, to si ja irọ wọn, ni wọn ba bọ sita lati kede pe lootọ ni baalu ja.


A gbọdọ san gbogbo isẹ rere ti Igboho se pada fun nipa kiko awọn ohun alumọni wa papọ lati gbeja rẹ nile ẹjọ. Buhari ti kọ lati ri awọn ẹbi rẹ to n ja baalu olowo iyebiye to jẹ ti Naijiria lulẹ, bii adunkooko mọni. Wọn kọkọ pa irọ pe baalu kankan ko ja, amọ nigba ti ori ko awakọ baalu naa yọ, to si ja irọ wọn, ni wọn ba bọ sita lati kede pe lootọ ni baalu ja. Amọ se ni Buhari n lepa ẹtahoro awọn ọmọ Naijiria to jẹ akọni ti wọn dide lati pin awọn apani darandaran lọwọ isẹ ibi wọn. Idi ree ti mo se n duro ti Igboho, kii se pe tori o fẹ pin Naijiria amọ tori pe o dide lati gbeja awọn eeyan rẹ."


Amọ se ni Buhari n lepa ẹtahoro awọn ọmọ Naijiria to jẹ akọni ti wọn dide lati pin awọn apani darandaran lọwọ isẹ ibi wọn. Idi ree ti mo se n duro ti Igboho, kii se pe tori o fẹ pin Naijiria amọ tori pe o dide lati gbeja awọn eeyan rẹ."


El-Rufai: Inú mí dùn bí wọ́n ṣe mú Nnamdi Kanu, yóò kọ́ àwọn yóòkù tí wọ́n fẹ́ pín Naijiria ní ọgbọ́n

Gomina ipinlẹ Kaduna, Nasir El-Rufai ti fesi fun awọn to n bu ẹnu atẹ lu bi ijọba ṣe gbe Nnamdi Kanu pada wa si Niajiria. Nnamdi Kanu ni ijọba gbe lati ẹyin odi, lati wa jẹjọ ẹsun iditẹ gbajọba ti wọn fi kan an lẹyin to sa kuro ni Naijiria lasiko igbẹjọ rẹ. El-Rufai lasiko ifọrọwanilẹnuwo pẹlu ileeṣẹ iroyin BBC sọ pe, awọn to n fẹsun kan ijọba apapọ pe wọn ko ri nkan ṣe si ọrọ Boko Haram ati awọn agbẹbọn, amọ ọrọ Nnamdi Kanu ati IPOB lo jẹ wọn logun, ni wọn ko ri ọrọ sọ. O ni ọrọ Kanu yatọ si ti awọn agbebọn ni ariwa orilẹede Naijiria nitori ''Nnamdi Kanu n pe fun ituka orilẹede Naijiria, ti o si n fa rogbodiyan ati ija ni Naijiria. O tilẹ pe orilẹede rẹ ni papa awọn ẹranko''. ''Eyi yatọ si awọn agbebọn to jẹ wi pe ọrọ aje ni ijinigbe jẹ fun wọn, ti kii ṣe pe wọn gbe ogun ti ijọba pe orilẹede Naijiria gbọdọ tuka.''


O ni ọrọ Kanu yatọ si ti awọn agbebọn ni ariwa orilẹede Naijiria nitori ''Nnamdi Kanu n pe fun ituka orilẹede Naijiria, ti o si n fa rogbodiyan ati ija ni Naijiria. O tilẹ pe orilẹede rẹ ni papa awọn ẹranko''. ''Eyi yatọ si awọn agbebọn to jẹ wi pe ọrọ aje ni ijinigbe jẹ fun wọn, ti kii ṣe pe wọn gbe ogun ti ijọba pe orilẹede Naijiria gbọdọ tuka.'' ''Lakọkọ, inu mi dun pe wọn ri Nnamdi Kanu mu nitori ko naani beeli rẹ , to si ko awọn oniduro rẹ si panpẹ'' ''Ekeji ni pe, Kanu fẹ tu orilẹede Naijiria ka, eleyii yoo si kọ awọn to fẹ pin orilẹede Naijiria ni ọgbọn wi pe ki wọn sọ ara ṣe.'' ''Rara, rara, rara, bi igba ti ẹ n fi iku we oorun tabi ẹ n pe ọsan ni ''apple'' ni ọrọ Kanu ati awọn agbebọn.'' ''Adari ikọ ti ijọba ti pe ni agbesunmọmi ni Kanu, amọ awọn agbebọn ko ni adari pato ti eniyan damọ gẹgẹ bi adari awọn agbebọn wọnyii.''


''Lakọkọ, inu mi dun pe wọn ri Nnamdi Kanu mu nitori ko naani beeli rẹ , to si ko awọn oniduro rẹ si panpẹ'' ''Ekeji ni pe, Kanu fẹ tu orilẹede Naijiria ka, eleyii yoo si kọ awọn to fẹ pin orilẹede Naijiria ni ọgbọn wi pe ki wọn sọ ara ṣe.'' ''Rara, rara, rara, bi igba ti ẹ n fi iku we oorun tabi ẹ n pe ọsan ni ''apple'' ni ọrọ Kanu ati awọn agbebọn.'' ''Adari ikọ ti ijọba ti pe ni agbesunmọmi ni Kanu, amọ awọn agbebọn ko ni adari pato ti eniyan damọ gẹgẹ bi adari awọn agbebọn wọnyii.'' ''Bakan naa ni Kanu joko si ibi kan, to n jaye ọlọba, amọ ijọba Naijiria ti n wa Shekau to jẹ olori awọn ikọ Boko Haram fun ọdun mẹwaa, ti wọn ko ti i ri mu nitori inu aginju lo wa to ti n ja ija tirẹ.'' Gomina ipinlẹ Kaduna, Nasir El-Rufai naa wa kesi ẹnikẹni to ba lero wi pe ọrọ awọn agbebọn ju ti Nnamdi Kanu lọ lati bọ si gbangba pẹlu ẹni to jẹ adari awọn agbebọn to n ji awọn eniyan gbe lorilẹede Naijiria. Ijọba Ilẹ Gẹẹsi ni oun yoo beere alaye ni ọwọ ijọba Naijiria lori idi to se fi panpẹ ọba mu Nnamdi Kanu, to jẹ adari ikọ IPOB to n pe fun ominira ilẹ Biafra.


''Bakan naa ni Kanu joko si ibi kan, to n jaye ọlọba, amọ ijọba Naijiria ti n wa Shekau to jẹ olori awọn ikọ Boko Haram fun ọdun mẹwaa, ti wọn ko ti i ri mu nitori inu aginju lo wa to ti n ja ija tirẹ.'' Gomina ipinlẹ Kaduna, Nasir El-Rufai naa wa kesi ẹnikẹni to ba lero wi pe ọrọ awọn agbebọn ju ti Nnamdi Kanu lọ lati bọ si gbangba pẹlu ẹni to jẹ adari awọn agbebọn to n ji awọn eniyan gbe lorilẹede Naijiria. Ijọba Ilẹ Gẹẹsi ni oun yoo beere alaye ni ọwọ ijọba Naijiria lori idi to se fi panpẹ ọba mu Nnamdi Kanu, to jẹ adari ikọ IPOB to n pe fun ominira ilẹ Biafra. Adari Ẹka eto iroyin ni ileesẹ asoju Ilẹ Gẹẹsi ni Naijiria, Dean Hurlock lo sọ eyi lasiko ti awọn akọroyin beere igbesẹ ti wọn n gbe lori atimọle Nnamdi Kanu. Hurlock ni awọn ti bẹrẹ ijiroro pẹlu ijọba Naijiria lati salaye bi wọn ṣe mu Nnamdi Kanu ati wi pe ṣe ọna ti wọn gba mu ba ofin mu. Kanu to n jẹjọ iditẹ gba ijọba ati igbesunmọmi ni wọn gbe lọ si iwaju Adajọ Binta Nyako ni ileẹjọ Giga ti Ilu Abuja, lẹyin ọjọ meji ti ọwọ tẹ ni ẹyin odi ti wọn si gbe pada wa si Naijiria.


Adari Ẹka eto iroyin ni ileesẹ asoju Ilẹ Gẹẹsi ni Naijiria, Dean Hurlock lo sọ eyi lasiko ti awọn akọroyin beere igbesẹ ti wọn n gbe lori atimọle Nnamdi Kanu. Hurlock ni awọn ti bẹrẹ ijiroro pẹlu ijọba Naijiria lati salaye bi wọn ṣe mu Nnamdi Kanu ati wi pe ṣe ọna ti wọn gba mu ba ofin mu. Kanu to n jẹjọ iditẹ gba ijọba ati igbesunmọmi ni wọn gbe lọ si iwaju Adajọ Binta Nyako ni ileẹjọ Giga ti Ilu Abuja, lẹyin ọjọ meji ti ọwọ tẹ ni ẹyin odi ti wọn si gbe pada wa si Naijiria. Ilẹ Gẹẹsi ninu atẹjade ti wọn fi lede ni kii ṣe Ilẹ Gẹẹsi ni ijọba Naijiria ti mu Kanu, to jẹ ọmọ Ilẹ Naijiria ati Ilẹ Gẹẹsi. Ijọba Ilẹ Gẹẹsi fikun pe, igbẹjọ rẹ gbọdọ tẹle ilana ofin lai fi ẹtanu tabi aibọwọ fun ofin ṣe ohunkohun nitori awọn ti bẹrẹ si ni tọpinpin lori iṣẹlẹ naa. Bakan naa ni wọn fikun pe awọn yoo pese iranwọ,ti igbẹjọ rẹ ba bẹrẹ ni Ọjọ Kẹrindinlọgbọn, Oṣu Keje, ọdun 2021.


Ilẹ Gẹẹsi ninu atẹjade ti wọn fi lede ni kii ṣe Ilẹ Gẹẹsi ni ijọba Naijiria ti mu Kanu, to jẹ ọmọ Ilẹ Naijiria ati Ilẹ Gẹẹsi. Ijọba Ilẹ Gẹẹsi fikun pe, igbẹjọ rẹ gbọdọ tẹle ilana ofin lai fi ẹtanu tabi aibọwọ fun ofin ṣe ohunkohun nitori awọn ti bẹrẹ si ni tọpinpin lori iṣẹlẹ naa. Bakan naa ni wọn fikun pe awọn yoo pese iranwọ,ti igbẹjọ rẹ ba bẹrẹ ni Ọjọ Kẹrindinlọgbọn, Oṣu Keje, ọdun 2021. Amọ, mọlẹbi Kanu to tun jẹ agbẹnusọ ikọ IPOB, Emma Powerful sọ fun awọn oniroyin pe orilẹede Kenya ni awọn otẹlẹmuyẹ ti mu Kanu, ti wọn si gbe wa si Naijiria. Nibayii, Nnamdi Kanu wa ni atimọle ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ lorilẹede Naijiria, DSS gẹgẹ bi aṣẹ ilẹ ẹjọ giga ni Naijiria. Ọdun 2017 lasiko ti igbẹjọ Kanu ṣi n lọ lọwọ lo sakuro ni Naijiria lọ si Ilẹ Gẹẹsi,  nigba ti awọn ọmọogun Naijiria yabo ile obi rẹ ni agbegbe Afaraukwu, nipinlẹ Abia.


Amọ, mọlẹbi Kanu to tun jẹ agbẹnusọ ikọ IPOB, Emma Powerful sọ fun awọn oniroyin pe orilẹede Kenya ni awọn otẹlẹmuyẹ ti mu Kanu, ti wọn si gbe wa si Naijiria. Nibayii, Nnamdi Kanu wa ni atimọle ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ lorilẹede Naijiria, DSS gẹgẹ bi aṣẹ ilẹ ẹjọ giga ni Naijiria. Ọdun 2017 lasiko ti igbẹjọ Kanu ṣi n lọ lọwọ lo sakuro ni Naijiria lọ si Ilẹ Gẹẹsi,  nigba ti awọn ọmọogun Naijiria yabo ile obi rẹ ni agbegbe Afaraukwu, nipinlẹ Abia.


Sunday Igboho: Oloye Toluwalase ti ìlú Àjàṣé-Ilé ní ẹ̀wọ̀n ní ìjìyà fún ṣiṣe ayédèrú ''Passport'' ní Benin Republic

Ọkan gboogi lara awọn oloye ni orilẹede Port Novo ti ni to ba jẹ lootọ ni Sunday Igboho ṣe ayederu iwe irina Benin Republic, yoo fi ẹwọn jura. Oloye Toluwalaṣẹ ti ilu Ajaṣẹ ile, to tun jẹ aṣoju awọn lọbalọba ti ilu olominira Benin Republic lo sọ bẹẹ lasiko to n ba BBC News Yoruba sọrọ. Oloye naa salaye lori igbiyanju awọn lọbalọba lorilẹede Benin Republic lori ọrọ Sunday Igboho. Oloye Toluwalaṣẹ ni ilu Benin Republic jẹ ilu kan to kere amọ ti ofin wọn gbona jainjain, paapaa lori igbeṣẹ lati gba iwe ọmọ ilu, iyẹn ''Passport'' Oloye Toluwalaṣẹ, ẹni to tun sọ awọn ọna ti wọn n gba lati ri iwe irinna ni orilẹede Benin Republic, wa salaye lẹkunrẹrẹ idi ti Sunday Igboho fi ṣẹ si ofin lori ayederu iwe irnna to lo na. Kilo de ti Sunday Igboho yoo fi ṣẹwọn lori gbigba iwe irinna ilẹ Benin Republic? Nigba to n salaye idi ti ẹwọn fi n duro de Igboho to ba jẹ pe lootọ lo gba iwe irinna orilẹede Benin, to si jẹ lọna ayederu, Oloye Toluwalasẹ ni awọn to ba ajijagbara seto iwe irinna naa, yoo fi ara gba ninu ẹwọn ọhun pẹlu.


Oloye Toluwalaṣẹ ni ilu Benin Republic jẹ ilu kan to kere amọ ti ofin wọn gbona jainjain, paapaa lori igbeṣẹ lati gba iwe ọmọ ilu, iyẹn ''Passport'' Oloye Toluwalaṣẹ, ẹni to tun sọ awọn ọna ti wọn n gba lati ri iwe irinna ni orilẹede Benin Republic, wa salaye lẹkunrẹrẹ idi ti Sunday Igboho fi ṣẹ si ofin lori ayederu iwe irnna to lo na. Kilo de ti Sunday Igboho yoo fi ṣẹwọn lori gbigba iwe irinna ilẹ Benin Republic? Nigba to n salaye idi ti ẹwọn fi n duro de Igboho to ba jẹ pe lootọ lo gba iwe irinna orilẹede Benin, to si jẹ lọna ayederu, Oloye Toluwalasẹ ni awọn to ba ajijagbara seto iwe irinna naa, yoo fi ara gba ninu ẹwọn ọhun pẹlu. Bakan naa lo salaye pe ko seesee fun ẹnikẹni lati gba iwe irina silẹ okeere ni Benin Republic, lai kọkọ gba iwe ẹri pe ọmọ orilẹede naa lo jẹ, eyiun National Identity Card, NIC. Ẹnikẹni to ba jẹ ọmọ onilu, ti ko ni kaadi National Identity, ko le gba iwe irinna silẹ okeere, to ba gba lọna ayederu, ewu nla n duro de onitọun, o si le la ti ẹwọn lọ. ''Ẹ jẹ ki n fi ọrọ ara mi ṣe apejuwe lori iwe irinna.


Bakan naa lo salaye pe ko seesee fun ẹnikẹni lati gba iwe irina silẹ okeere ni Benin Republic, lai kọkọ gba iwe ẹri pe ọmọ orilẹede naa lo jẹ, eyiun National Identity Card, NIC. Ẹnikẹni to ba jẹ ọmọ onilu, ti ko ni kaadi National Identity, ko le gba iwe irinna silẹ okeere, to ba gba lọna ayederu, ewu nla n duro de onitọun, o si le la ti ẹwọn lọ. ''Ẹ jẹ ki n fi ọrọ ara mi ṣe apejuwe lori iwe irinna. Ọmọ bibi orilẹede Benin Republic ni mi, ọmọ ilu Ijẹbu lati orilẹede Naijiria ni iyawo mi, to si bi ọmọ marun un fun mi, mẹta si Benin, meji si Naijiria.'' ''Ohun ti mo fẹ ki ẹ mọ ni pe ọmọ mẹta ti mo bi si Benin nikan lo ni aṣẹ si iwe idanimọ, National Identity Card ti orilẹede Benin, awọn ọmọ mi mejeeji ti wọn jẹ ọmọ Naijiria ko ni aṣẹ si iwe irinna naa.'' ''Iyawo mii gan an to bi awọn ọmọ naa fun mi ko ni aṣẹ si awọn iwe irinna yii, afi igba ti a ba ṣẹṣẹ lọ ṣe igbeyawọ oloruka ni kootu ti orilẹede Benin Republic, nikan lo laṣẹ si iwe idanimọ National Identity card orilẹede Benin.''


Ọmọ bibi orilẹede Benin Republic ni mi, ọmọ ilu Ijẹbu lati orilẹede Naijiria ni iyawo mi, to si bi ọmọ marun un fun mi, mẹta si Benin, meji si Naijiria.'' ''Ohun ti mo fẹ ki ẹ mọ ni pe ọmọ mẹta ti mo bi si Benin nikan lo ni aṣẹ si iwe idanimọ, National Identity Card ti orilẹede Benin, awọn ọmọ mi mejeeji ti wọn jẹ ọmọ Naijiria ko ni aṣẹ si iwe irinna naa.'' ''Iyawo mii gan an to bi awọn ọmọ naa fun mi ko ni aṣẹ si awọn iwe irinna yii, afi igba ti a ba ṣẹṣẹ lọ ṣe igbeyawọ oloruka ni kootu ti orilẹede Benin Republic, nikan lo laṣẹ si iwe idanimọ National Identity card orilẹede Benin.'' ''Ko tan si bẹ o, lẹyin igbeyawo naa fun bii oṣu melo abi ọdun diẹ, ni yoo ṣẹṣẹ bẹrẹ igbeṣẹ lati gba iwe irinna naa.'' ''Ọna kan patọ ti awọn eniyan ti kii ṣe ọmọ orilẹede Benin Republic ma n gba lati fi ri iwe irinna ilẹ naa gba, ni lati fẹ ọmọ ilẹ naa,ki wọn si ṣe igbeyawo pẹlu rẹ.'' ''Ọwọ sikun ofin tete ma n mu awọn to ba ṣe ayederu Passport ni Benin Republic nitori wọn kii ni ''National Identity Card'' ilẹ naa.


''Ko tan si bẹ o, lẹyin igbeyawo naa fun bii oṣu melo abi ọdun diẹ, ni yoo ṣẹṣẹ bẹrẹ igbeṣẹ lati gba iwe irinna naa.'' ''Ọna kan patọ ti awọn eniyan ti kii ṣe ọmọ orilẹede Benin Republic ma n gba lati fi ri iwe irinna ilẹ naa gba, ni lati fẹ ọmọ ilẹ naa,ki wọn si ṣe igbeyawo pẹlu rẹ.'' ''Ọwọ sikun ofin tete ma n mu awọn to ba ṣe ayederu Passport ni Benin Republic nitori wọn kii ni ''National Identity Card'' ilẹ naa. Oloye Toluwalaṣẹ ni awọn ti o ba ṣe ayederu iwe irinna ilẹ Benin Republic, asiri wọn ma n tete tu nitori nọmba idanimọ kaadi ilẹ naa, ti o yẹ ki wọn kọkọ ni, ki wọn to le ni iwe irinna, ko ni si. Bakan naa lo fikun pe, iwe idanimọ yii ma n ni orukọ mọlẹbi bii mẹrin si marun un, ti yoo si jẹri si pe lootọ mọlẹbi awọn ni ẹni to ni iwe irinna naa pẹlu orukọ naa.'' ''Ileẹjọ naa ni o si n ma n fi iwe pe ẹbi lati wa jẹri si pe wọn mọ ẹni to n beere fun iwe irinna naa.''


Oloye Toluwalaṣẹ ni awọn ti o ba ṣe ayederu iwe irinna ilẹ Benin Republic, asiri wọn ma n tete tu nitori nọmba idanimọ kaadi ilẹ naa, ti o yẹ ki wọn kọkọ ni, ki wọn to le ni iwe irinna, ko ni si. Bakan naa lo fikun pe, iwe idanimọ yii ma n ni orukọ mọlẹbi bii mẹrin si marun un, ti yoo si jẹri si pe lootọ mọlẹbi awọn ni ẹni to ni iwe irinna naa pẹlu orukọ naa.'' ''Ileẹjọ naa ni o si n ma n fi iwe pe ẹbi lati wa jẹri si pe wọn mọ ẹni to n beere fun iwe irinna naa.'' ''Mi o le sọ pato iye ọdun ti o jẹ ijiya fun ẹni to ba ṣe ayederu iwe irinna ilẹ naa, amọ to ba jẹ Igboho gba iwe irinna nilẹ Benin, o seese ko fi ẹwọn jura o daju pẹlu gbogbo awọn ti wọn lọwọ ninu ṣiṣe ayederu naa, ko ba ṣe ọba alaye.''


''Mi o le sọ pato iye ọdun ti o jẹ ijiya fun ẹni to ba ṣe ayederu iwe irinna ilẹ naa, amọ to ba jẹ Igboho gba iwe irinna nilẹ Benin, o seese ko fi ẹwọn jura o daju pẹlu gbogbo awọn ti wọn lọwọ ninu ṣiṣe ayederu naa, ko ba ṣe ọba alaye.''


Ọwọ́ ọlọ́pàá tẹ Páṣítọ̀ tó lu ìyàwó rẹ̀ pa, tó tún sin òkú rẹ̀ sílé wọn

Awọn ọdọ ìlú Ikot Ataku, nijọba ibilẹ Okon-Edet, nipinlẹ Akwa - Ibom kọlu ìjọ Omega World Global Ministry, lẹyin ti iroyin jade pe oludasilẹ ìjọ naa lo pa iyawo rẹ. Ọwọ́ ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Akwa Ibom tẹ pasitọ naa, Ukachukwu Enoch Christopher, lẹyin ti wọn fi ẹsun kan pe o pa iyawo rẹ, to si tun sin oku rẹ sinu ọgbà ile ti wọn n gbe. Ninu atẹjade to fi sita, agbenusọ ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ naa, Odiko Macdon sọ pe ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Kẹfa, ọdun 2021, ni ọwọ tẹ pasitọ, ẹni ọdun mọkandinlaadọta ọhun. O ni bo tilẹ jẹ pe ọsẹ kan ṣaaju ọjọ naa ni iṣẹlẹ naa waye. Awọn ọlọpaa sọ pe, èdè aiyede lo waye laarin afurasi naa ati iyawo rẹ, Arabinrin Patience Christopher, lẹyin to fi ẹsun kan obìnrin naa pe o n yan àlè, ati pe oun ni orísun ogun to n ja oun. Ẹni ogoji ọdun ni Arabinrin Patience, to si bi ọmọ márùn-ún fun pasitọ naa.


O ni bo tilẹ jẹ pe ọsẹ kan ṣaaju ọjọ naa ni iṣẹlẹ naa waye. Awọn ọlọpaa sọ pe, èdè aiyede lo waye laarin afurasi naa ati iyawo rẹ, Arabinrin Patience Christopher, lẹyin to fi ẹsun kan obìnrin naa pe o n yan àlè, ati pe oun ni orísun ogun to n ja oun. Ẹni ogoji ọdun ni Arabinrin Patience, to si bi ọmọ márùn-ún fun pasitọ naa. Pasitọ naa jewọ pe fun awọn ọlọpaa pe oun lu obìnrin naa pa ni. Alamojuto ile ti pasitọ naa n gbe, to tun ni sọọsi si, sọ fun BBC pe ọmọ rẹ ọkùnrin keji lo ke gbajare sita pe iya awọn ti di awati. Nigba ti ẹni naa bẹrẹ iwadii lo ri iboji kekere naa ninu ọgbà ile naa.


Pasitọ naa jewọ pe fun awọn ọlọpaa pe oun lu obìnrin naa pa ni. Alamojuto ile ti pasitọ naa n gbe, to tun ni sọọsi si, sọ fun BBC pe ọmọ rẹ ọkùnrin keji lo ke gbajare sita pe iya awọn ti di awati. Nigba ti ẹni naa bẹrẹ iwadii lo ri iboji kekere naa ninu ọgbà ile naa. Awọn ọlọpaa ti wu oku Patience jade, wọn si ti gbe lọ si mọsuari fun iwadii nkan to pa.


Awọn ọlọpaa ti wu oku Patience jade, wọn si ti gbe lọ si mọsuari fun iwadii nkan to pa.


Sunday Igboho: Ilé ẹjọ́ fi ìyàwó Igboho sílẹ̀ pé kò lẹ́jọ́ jẹ́ àmọ́ ìgbẹ́jọ́ ọkọ rẹ̀ ń tẹ̀síwájú lọ́jọ́ Aje

Ile ẹjọ to n gbọ ẹjọ lori igbesẹ lati fa Oloye Sunday Igboho le ijọba Naijiria lọwọ, ti sun igbẹjọ naa si ọjọ Aje ọsẹ to n bọ, iyẹn ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu keje ọdun 2021. Akọroyin BBC to wa niluu Cotonou jabọ pe, nnkan bii aago mẹfa irọlẹ ni wọn bẹrẹ igbẹjọ ọhun, bo ti lẹ jẹ ọpọ awọn ololufẹ Igboho atawọn ajijagbara Yoruba Nation ti wa nile ẹjọ ọhun lati aarọ kutu. O ni wọn ti fi iyawo Oloye Igboho silẹ lẹyin ti wọn ni awọn ko ri ẹsun kankan ka si lẹsẹ. Ti ẹ ko ba gbagbe, wọn mu Ropo, iyawo Oloye Igboho lọjọ kan naa ti wọn mu ọkọ rẹ ni papakọ ofururu kan nilu Cotonou, lasiko ti awọn mejeji ti n gbiyanju lati tẹkọ leti lọ si Germany. Wayi o, wọn ti wa fi iyawo rẹ silẹ, ti wọn si ti jọwọ gbogbo iwe irinna atawọn dukia ti wọn gba lọwọ rẹ pada. Agbẹjọro Igboho ni ‘Passport’ Naijiria ati Germany ni wọn ka mọ Igboho lọwọ: Agbẹjọro fun Oloye Sunday Igboho ni Benin Republic, Ibrahim David Salami sọ fun BBC pe, ijọba Benin ko ka iwe irinna silẹ okeere, Passport, tii ṣe ti orilẹ-ede Benin Republic mọ Igboho lọwọ, gẹgẹ bii awọn iroyin kan ṣe sọ ṣaaju.


Ti ẹ ko ba gbagbe, wọn mu Ropo, iyawo Oloye Igboho lọjọ kan naa ti wọn mu ọkọ rẹ ni papakọ ofururu kan nilu Cotonou, lasiko ti awọn mejeji ti n gbiyanju lati tẹkọ leti lọ si Germany. Wayi o, wọn ti wa fi iyawo rẹ silẹ, ti wọn si ti jọwọ gbogbo iwe irinna atawọn dukia ti wọn gba lọwọ rẹ pada. Agbẹjọro Igboho ni ‘Passport’ Naijiria ati Germany ni wọn ka mọ Igboho lọwọ: Agbẹjọro fun Oloye Sunday Igboho ni Benin Republic, Ibrahim David Salami sọ fun BBC pe, ijọba Benin ko ka iwe irinna silẹ okeere, Passport, tii ṣe ti orilẹ-ede Benin Republic mọ Igboho lọwọ, gẹgẹ bii awọn iroyin kan ṣe sọ ṣaaju. O ni "Kii ṣe pe wọn ba iwe irinna silẹ okeere to jẹ ti orilẹ-ede Benin Republic lọwọ Oloye Igboho." "Wọn ba iwe irinna ti Naijiria ati Germany lọwọ Igboho, nigba ti wọn ba ti orilẹ-ede Germany lọwọ iyawo rẹ." Ẹwẹ, awọn agbofinro ti Igboho wa ni ikawọ wọn sọ pe igbeṣẹ awọn lati mu Igboho jẹ aṣẹ ti wọn gba lati ọdọ ijọba Naijiria.


O ni "Kii ṣe pe wọn ba iwe irinna silẹ okeere to jẹ ti orilẹ-ede Benin Republic lọwọ Oloye Igboho." "Wọn ba iwe irinna ti Naijiria ati Germany lọwọ Igboho, nigba ti wọn ba ti orilẹ-ede Germany lọwọ iyawo rẹ." Ẹwẹ, awọn agbofinro ti Igboho wa ni ikawọ wọn sọ pe igbeṣẹ awọn lati mu Igboho jẹ aṣẹ ti wọn gba lati ọdọ ijọba Naijiria. Wayi o, ile ẹjọ giga to wa ni Cotonou ti wa ni ki wọn da oloye Igboho pada si agọ ọlọpaa ti wọn ti n sewadi iwa ọdaran, titi di ọjọ Aje ti igbẹjọ naa yoo tẹsiwaju. Ki lo ti ṣẹlẹ ṣaaju? Lẹ́yin o rẹ̀yin nile ẹ̀jọ́ ni Benin Republic ni wọ́n ti fẹnu ọ́rọ́ jona lale yii.


Wayi o, ile ẹjọ giga to wa ni Cotonou ti wa ni ki wọn da oloye Igboho pada si agọ ọlọpaa ti wọn ti n sewadi iwa ọdaran, titi di ọjọ Aje ti igbẹjọ naa yoo tẹsiwaju. Ki lo ti ṣẹlẹ ṣaaju? Lẹ́yin o rẹ̀yin nile ẹ̀jọ́ ni Benin Republic ni wọ́n ti fẹnu ọ́rọ́ jona lale yii. Adajọ́ sun igbẹ́jọ́ lori ọ́rọ́ Oloye Sunday Igboho si ọ̀jọ́ Aje to n bọ. Agbejọ́rọ́ Oloye Sunday Adeyemo salaye pe asiko ko tii to lati sọ̀rọ̀ lori igbẹ́jọ́ naa sugbon oun gbagbọ́ pe didun lọ́san o so. Agbejọ́rọ́ Ijọba naa ko ba awọ́n akọ́royin sọ́rọ̀.


Adajọ́ sun igbẹ́jọ́ lori ọ́rọ́ Oloye Sunday Igboho si ọ̀jọ́ Aje to n bọ. Agbejọ́rọ́ Oloye Sunday Adeyemo salaye pe asiko ko tii to lati sọ̀rọ̀ lori igbẹ́jọ́ naa sugbon oun gbagbọ́ pe didun lọ́san o so. Agbejọ́rọ́ Ijọba naa ko ba awọ́n akọ́royin sọ́rọ̀. Ere gbogbo di ọjọ Aje lori igbẹ́jọ́ naa.


Ere gbogbo di ọjọ Aje lori igbẹ́jọ́ naa.


Sunday Igboho: Ìgbẹ́jọ́ yóò wáyé láti mọ̀ bóyá wọ́n ó fa Igboho lé ìjọba Naijiria lọ́wọ́

Igbẹjọ yoo waye lonii lorilẹ-ede Benin, lati mọ boya ijọba orilẹ-ede naa yoo fa Sunday Adeyemo Igboho le ijọba Naijiria lọwọ. Ọjọ Aje ni awọn oṣiṣẹ alaabo mu oun ati iyawo rẹ, Ropo, lasiko ti wọn fẹ wọ baalu lọ si orilẹ-ede Germany. Iroyin sọ pe aago mẹwa owurọ oni, ni igbẹjọ naa yoo bẹrẹ. Ọjọru lo yẹ ki igbẹjọ naa kọkọ waye, ṣugbọn wọn ko gbe Sunday Igboho wa sile ẹjọ ni ilu Cotonou ni orilẹede Benin Republic. Akọroyin BBC Yoruba to wa ni Cotonou ni ko si igbẹjọ kankan nitori wọn ko gbe Sunday Igboho wa si ileẹjọ. Gẹgẹ bi akọroyin wa se wi, awọn eeyan duro lati foju ganni Igboho amọ nigba ti wn ko ri, ni awọn eniyan bẹrẹ si ni kuro ni ileẹjọ.


Ọjọru lo yẹ ki igbẹjọ naa kọkọ waye, ṣugbọn wọn ko gbe Sunday Igboho wa sile ẹjọ ni ilu Cotonou ni orilẹede Benin Republic. Akọroyin BBC Yoruba to wa ni Cotonou ni ko si igbẹjọ kankan nitori wọn ko gbe Sunday Igboho wa si ileẹjọ. Gẹgẹ bi akọroyin wa se wi, awọn eeyan duro lati foju ganni Igboho amọ nigba ti wn ko ri, ni awọn eniyan bẹrẹ si ni kuro ni ileẹjọ. Ile ẹjọ to yẹ ki igbẹjọ naa ti waye ni wọn n pe ni Paequet, ti iroyin naa si ni ahamọ kan ti wọn n pe ni Brigade De Criminel to wa lagbegbe Berlier, ni wọn fi Sunday Igboho pamọ si. Iwadii akọroyin naa fihan pe, Sunday Igboho ṣi wa ni agọ ọlọpaa ti wọn n pe ni BRIGADE DE CRIMINEL, nibi ti wọn fi pamọ si. Lọwọlọwọ awọn eniyan pejọ si agọ ọlọpaa naa lati mọ ipo ti Sunday Igboho wa, amọ ọlọpaa kankan ko i tii bawọn sọrọ.


Ile ẹjọ to yẹ ki igbẹjọ naa ti waye ni wọn n pe ni Paequet, ti iroyin naa si ni ahamọ kan ti wọn n pe ni Brigade De Criminel to wa lagbegbe Berlier, ni wọn fi Sunday Igboho pamọ si. Iwadii akọroyin naa fihan pe, Sunday Igboho ṣi wa ni agọ ọlọpaa ti wọn n pe ni BRIGADE DE CRIMINEL, nibi ti wọn fi pamọ si. Lọwọlọwọ awọn eniyan pejọ si agọ ọlọpaa naa lati mọ ipo ti Sunday Igboho wa, amọ ọlọpaa kankan ko i tii bawọn sọrọ. Amọ wọn ko tii le sọ boya wọn yoo si gbe lọ si ileẹjọ ki ilẹ oni to ṣu. Bi iroyin naa ba ṣe n lọ ni a o ma a fi to yin leti. Ti ẹ ko ba gbagbe, Ọgunjọ, Oṣu Keje, ọdun 2021 ni ẹṣọ agbofinro lati orilẹede Naijiria mu Sunday Igboho ni papakọ ofurufu ni Benin Republic, lẹyin ti ajọ DSS lorilẹede Naijiria kede pe wọn n wa Sunday Igboho fun ẹsun pe o ko ohun ija oloro pamọ si ile rẹ.


Amọ wọn ko tii le sọ boya wọn yoo si gbe lọ si ileẹjọ ki ilẹ oni to ṣu. Bi iroyin naa ba ṣe n lọ ni a o ma a fi to yin leti. Ti ẹ ko ba gbagbe, Ọgunjọ, Oṣu Keje, ọdun 2021 ni ẹṣọ agbofinro lati orilẹede Naijiria mu Sunday Igboho ni papakọ ofurufu ni Benin Republic, lẹyin ti ajọ DSS lorilẹede Naijiria kede pe wọn n wa Sunday Igboho fun ẹsun pe o ko ohun ija oloro pamọ si ile rẹ. Awọn eekan ni ilẹ Yoruba to fi mọ awọn lọbalọba ni wọn ti n ṣepade lori ọrọ naa, ti awọn alakoso Yoruba Nation si n sọ pe awọn yoo sa gbogbo ipa wọn lati ri pe wọn ko gbe Sunday Igboho pade si Naijiria nitori wọn yoo tẹ ẹtọ rẹ mọlẹ.


Awọn eekan ni ilẹ Yoruba to fi mọ awọn lọbalọba ni wọn ti n ṣepade lori ọrọ naa, ti awọn alakoso Yoruba Nation si n sọ pe awọn yoo sa gbogbo ipa wọn lati ri pe wọn ko gbe Sunday Igboho pade si Naijiria nitori wọn yoo tẹ ẹtọ rẹ mọlẹ.


Sunday Igboho: Páropáro ní iléẹjọ́ dá, tí wọn sì fi àgádágodo ti ẹnu ọ̀nà

Yatọ si ikede to waye lọjọ Aje pe igbẹjọ awọn eeyan ti DSS ko nile Sunday Igboho yoo waye lọjọ Isẹgun, tii se ọjọ ọdun Ileya, amọ ọrọ ko ri bẹẹ mọ. Nigba ti BBC Yoruba kan sile ẹjọ giga ijọba apapọ to wa nilu Abuja, lati mọ boya lootọ nile ẹjọ naa yoo joko lati gbọ ẹjọ naa, a ri pe paro paro ni ibẹ da. Koda, a ko ri awọn agbẹjọro, ọlọpaa tabi awọn eeyan kankan to yọju sile ẹjọ naa lati wa mọ ohun ti yoo sẹlẹ. Koda, agadagodo ni wọn fi ti ẹnu ọna abawọle ile ẹjọ naa, ti gbogbo ọọfisi to wa nibẹ si wa ni titipa. Bẹẹ ba gbagbe, Adajọ Yomi Aliyu ti kede saaju fun BBC Yoruba pe oun yoo yọju sile ẹjọ naa lonii, boya adajọ joko lati gbọ ẹjọ naa abi bẹkọ. Agbẹjọro fun awọn eeyan mejila ti DSS ko nile Sunday Igboho Yomi Aliyu, ti ni igbẹjọ yoo bẹrẹ lori ẹjọ ti wọn pe tako ajọ DSS nile ẹjọ ni ọjọ Isẹgun ọla.


Koda, agadagodo ni wọn fi ti ẹnu ọna abawọle ile ẹjọ naa, ti gbogbo ọọfisi to wa nibẹ si wa ni titipa. Bẹẹ ba gbagbe, Adajọ Yomi Aliyu ti kede saaju fun BBC Yoruba pe oun yoo yọju sile ẹjọ naa lonii, boya adajọ joko lati gbọ ẹjọ naa abi bẹkọ. Agbẹjọro fun awọn eeyan mejila ti DSS ko nile Sunday Igboho Yomi Aliyu, ti ni igbẹjọ yoo bẹrẹ lori ẹjọ ti wọn pe tako ajọ DSS nile ẹjọ ni ọjọ Isẹgun ọla. Bẹẹ ba gbegbe, ọla ọjọ Isẹgun ni ọjọ ọdun Ileya, ti ijọba si ti kede pe isinmi ọlọjọ fun awọn ọmọ Naijiria lati gbadun ọdun naa. Ireti si wa pe awọn osisẹ ile ẹjọ, awọn agbẹjọro atawọn adajọ gan yoo wa lẹnu isinmi fun ọdun Ileya naa. Nigba to n fidi ọrọ naa mulẹ fun BBC Yoruba, Agbẹjọro Aliyu ni lootọ ni ijọba fi ọjọ igbẹjọ si ọjọ ọdun ileya.


Bẹẹ ba gbegbe, ọla ọjọ Isẹgun ni ọjọ ọdun Ileya, ti ijọba si ti kede pe isinmi ọlọjọ fun awọn ọmọ Naijiria lati gbadun ọdun naa. Ireti si wa pe awọn osisẹ ile ẹjọ, awọn agbẹjọro atawọn adajọ gan yoo wa lẹnu isinmi fun ọdun Ileya naa. Nigba to n fidi ọrọ naa mulẹ fun BBC Yoruba, Agbẹjọro Aliyu ni lootọ ni ijọba fi ọjọ igbẹjọ si ọjọ ọdun ileya. "Iru rẹ ko sẹlẹ ri, a ko wa mọ ohun to le mu ki adajọ ni oun fẹ gbọ ẹjọ naa lọjọ ọdun, to si mọ pe isinmi wa, gbogbo awọn afurasi yii si ni wọn fẹ ko lọ sile ẹjọ. Amọ ibeere ni pe awọn wo gan lo fẹ ko awọn afurasi yii de ile ẹjọ.? Awọn ọlọpaa ti yoo ko wọn lọ gan yoo se ọdun nile.


"Iru rẹ ko sẹlẹ ri, a ko wa mọ ohun to le mu ki adajọ ni oun fẹ gbọ ẹjọ naa lọjọ ọdun, to si mọ pe isinmi wa, gbogbo awọn afurasi yii si ni wọn fẹ ko lọ sile ẹjọ. Amọ ibeere ni pe awọn wo gan lo fẹ ko awọn afurasi yii de ile ẹjọ.? Awọn ọlọpaa ti yoo ko wọn lọ gan yoo se ọdun nile. Amọ, a ko tii mọ iru ara ti wọn fẹ da, awa yoo de ile ẹjọ lọla, bi adajọ joko, bi ko joko, awa yoo wa nibẹ. Awa la pe ijọba apapọ lẹjọ lati tako bi wọn se ti awọn eeyan naa mọle lọna ti ko ba ofin mu, ti wọn ko si jẹ ki awa agbẹjọro wọn ri wọn." Aliyu ni ohun to tiẹ wa n kọ awọn lominu ni ọrọ obinrin kan soso to wa laarin wọn, o ni wọn ko gba laaye lati paarọ asọ rẹ.


Amọ, a ko tii mọ iru ara ti wọn fẹ da, awa yoo de ile ẹjọ lọla, bi adajọ joko, bi ko joko, awa yoo wa nibẹ. Awa la pe ijọba apapọ lẹjọ lati tako bi wọn se ti awọn eeyan naa mọle lọna ti ko ba ofin mu, ti wọn ko si jẹ ki awa agbẹjọro wọn ri wọn." Aliyu ni ohun to tiẹ wa n kọ awọn lominu ni ọrọ obinrin kan soso to wa laarin wọn, o ni wọn ko gba laaye lati paarọ asọ rẹ. "Pata kan soso to wọ si idi ni ọjọ ti wọn mu, naa lo si wa ni idi rẹ, wọn ko jẹ ko paarọ pata tabi asọ." Aliyu wa fikun pe ohun ti awọn n beere nile ẹjọ ni pe ki adajọ pasẹ pe ki awọn DSS fi oju awọn eeyan mejeejila naa han sita fun wa. A fẹ fi oju wa ri wọn lati mọ boya awọn mejeejila si wa laye tabi wọn ti ku, a fẹ mọ."


"Pata kan soso to wọ si idi ni ọjọ ti wọn mu, naa lo si wa ni idi rẹ, wọn ko jẹ ko paarọ pata tabi asọ." Aliyu wa fikun pe ohun ti awọn n beere nile ẹjọ ni pe ki adajọ pasẹ pe ki awọn DSS fi oju awọn eeyan mejeejila naa han sita fun wa. A fẹ fi oju wa ri wọn lati mọ boya awọn mejeejila si wa laye tabi wọn ti ku, a fẹ mọ."


Sunday Igboho: Òfin ilẹ̀ adúláwọ̀ kò fún ìjọba láṣẹ́ láti gbé Igboho kúrò ní Cotonou fún ìdí kankan

Agbẹjọro fun oloye Sunday Igboho ti sapejuwe bi ikọ ọlọpa INTERPOL se mu onibara rẹ nilu Cotonou lorilẹede Benin bii eyi to ba ni lojiji. Atẹjade kan ti amofin Yomi Aliyu fi ransẹ si BBC Yoruba lo sisọ loju ọrọ yii pẹlu afikun pe yoo dara ki awọn ọlọpa agbaye INTERPOL mọ nipa igbesẹ tawọn DSS ti kọkọ gbe saaju nipa kikọlu ile Igboho, ti wọn si pa eeyan nibẹ pẹlu biba ọpọ dukia jẹ. Aliyu ni Awọn DSS ko ri ohunkohun to lodi sofin nile Sunday Igboho amọ wọn pa eeyan meji, ti wọn si gbe oku wọn lọ, ti wọn si ko ibọn meji to jẹ ti ẹsọ Adisa Saheed Olalekan. Bakan naa lo ni wọn se afihan eeyan mẹtala ti wọn ko nile naa, ti onibara oun si ti ni oun ko mọ ohunkohun nipa awọn ohun ija ti DSS se afihan rẹ pe wọn ko nile oun. "O ti wa ni akọsilẹ pe awọn ibọn ti DSS patẹ rẹ yii ni DSS ti patẹ rẹ saaju lọdun 2013 ninu isẹlẹ miran, to si wa loju opo Facebook lọdun 2013 bi o tilẹ jẹ pe DSS ti pa a rẹ loju opo ayelujara rẹ. Ọkan lara awọn eeyan ti wọn pa naa, Saheed Adisa Olalekan lo ni ile itaja Oladams Motors, Osogbo, o si wa sile Igboho lati jiroro lori katakara ọkọ ni.


Bakan naa lo ni wọn se afihan eeyan mẹtala ti wọn ko nile naa, ti onibara oun si ti ni oun ko mọ ohunkohun nipa awọn ohun ija ti DSS se afihan rẹ pe wọn ko nile oun. "O ti wa ni akọsilẹ pe awọn ibọn ti DSS patẹ rẹ yii ni DSS ti patẹ rẹ saaju lọdun 2013 ninu isẹlẹ miran, to si wa loju opo Facebook lọdun 2013 bi o tilẹ jẹ pe DSS ti pa a rẹ loju opo ayelujara rẹ. Ọkan lara awọn eeyan ti wọn pa naa, Saheed Adisa Olalekan lo ni ile itaja Oladams Motors, Osogbo, o si wa sile Igboho lati jiroro lori katakara ọkọ ni. O wa pẹlu ẹsọ ọlọpaa meji, bi o tilẹ jẹ pe awọn ẹsọ ọlọpaa naa ko si lara awọn eeyan ti DSS foju wọn han faraye, ti ibọn wọn meji si wa lara ibọn ti DSS patẹ rẹ." Agbẹjọro Sunday Igboho wa tọkasi pe adehun to wa laarin orilẹede Naijiria, Togo, Ghana ati orilẹede Benin ko fi ọwọ si pe ki wọn gbe ẹni to n sa lọ tori ọrọ oselu. O ni ofin ọhun lo sọ pe orilẹede ti ẹni to n sa lọ ba wa le ma fi onitọun silẹ nitori idaduro to wa ninu eto idajọ tabi nitori idẹyẹsi.


O wa pẹlu ẹsọ ọlọpaa meji, bi o tilẹ jẹ pe awọn ẹsọ ọlọpaa naa ko si lara awọn eeyan ti DSS foju wọn han faraye, ti ibọn wọn meji si wa lara ibọn ti DSS patẹ rẹ." Agbẹjọro Sunday Igboho wa tọkasi pe adehun to wa laarin orilẹede Naijiria, Togo, Ghana ati orilẹede Benin ko fi ọwọ si pe ki wọn gbe ẹni to n sa lọ tori ọrọ oselu. O ni ofin ọhun lo sọ pe orilẹede ti ẹni to n sa lọ ba wa le ma fi onitọun silẹ nitori idaduro to wa ninu eto idajọ tabi nitori idẹyẹsi. Bakan naa lo ni abala ofin ẹtọ ọmọniyan ẹsẹ ogun ninu ofin ilẹ adulawọ ti awọn orilẹede mẹrẹẹrin naa fọwọsi ni gbogbo wọn lo gbọdọ daabo bo ẹtọ fun ijijagbara. "Ofin yii lo mu ki Oloye Sunday Igboho jẹ ẹlẹsẹ nidi oselu, ti wọn ko le gbe ni apayanka wale tabi gbe kuro nilẹ Benin Republic fun idi kankan. Koda, wọn mu aya Sunday Adeyemo, Ropo , tii se ọmọbibi orilẹede Germany pẹlu rẹ ni Cotonou, iru ẹsẹ wo ni oun naa sẹ ti wọn fi mu?"


Bakan naa lo ni abala ofin ẹtọ ọmọniyan ẹsẹ ogun ninu ofin ilẹ adulawọ ti awọn orilẹede mẹrẹẹrin naa fọwọsi ni gbogbo wọn lo gbọdọ daabo bo ẹtọ fun ijijagbara. "Ofin yii lo mu ki Oloye Sunday Igboho jẹ ẹlẹsẹ nidi oselu, ti wọn ko le gbe ni apayanka wale tabi gbe kuro nilẹ Benin Republic fun idi kankan. Koda, wọn mu aya Sunday Adeyemo, Ropo , tii se ọmọbibi orilẹede Germany pẹlu rẹ ni Cotonou, iru ẹsẹ wo ni oun naa sẹ ti wọn fi mu?" Amofin Aliyu wa n rọ ijọba orilẹede Benin ati awujọ agbaye, paapaa orilẹede Germany lati dide pinwọ iwa ta ni yoo mu mi tijọba Naijiria n hu. O ni ki awujọ agbaye kọ lati gba ẹbẹ ijọba lati gbe onibara oun kuro ni Cotonou nitori o ti pe ẹjọ saaju niwaju ileẹjọ agbaye to n gbọ ẹsun iwa ọdaran, ICC.


Amofin Aliyu wa n rọ ijọba orilẹede Benin ati awujọ agbaye, paapaa orilẹede Germany lati dide pinwọ iwa ta ni yoo mu mi tijọba Naijiria n hu. O ni ki awujọ agbaye kọ lati gba ẹbẹ ijọba lati gbe onibara oun kuro ni Cotonou nitori o ti pe ẹjọ saaju niwaju ileẹjọ agbaye to n gbọ ẹsun iwa ọdaran, ICC.


Nnamdi Kanu: Omoyele Sowore ní gbọin-gbọin lòun wà lẹ́yìn Nnamdi Kanu

Lẹyin ti ijọba apapọ mu olori ẹgbẹ to n jijagbara fun idasilẹ orilẹede Biafra (IPOB), Nnamdi Kanu lọjọ Iṣẹgun, Biṣọọbu ijọ Anglican niluu Enugu, Ẹniọwọ Emmanuel Chukwuma ti sọ pe ipasẹ obinrin ni wọn fi mu. Ẹniọwọ Chukwuma ni to salaye ọrọ yii fun iwe iroyin Punch, wa lu ijọba lọgọ ẹnu lori bi wọn ṣe mu Kanu pada, lẹyin to sa lọ tẹlẹ nigba ti wọn kọkọ fi ọwọ ofin mu un. ''Nigba to wa ni oke okun, oun lo n lo awọn ọmọ ẹgbẹ IPOB nilẹ Igbo lati maa da rogbodiyan silẹ. Ọpọ igba ni a kilọ fun un, ṣugbọn ko gbọ si wa lẹnu nigba naa. Ohun ti awa ro ni pe gẹgẹ bi olori, o yẹ ki Kanu wa sile, ki a si jọ sọ asọyepọ lori ọrọ to wa nilẹ. Kanu ko sọwọ obinrin tawọn ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ dẹ si i lati ilu London lọ si orilẹede Brazil.


Ọpọ igba ni a kilọ fun un, ṣugbọn ko gbọ si wa lẹnu nigba naa. Ohun ti awa ro ni pe gẹgẹ bi olori, o yẹ ki Kanu wa sile, ki a si jọ sọ asọyepọ lori ọrọ to wa nilẹ. Kanu ko sọwọ obinrin tawọn ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ dẹ si i lati ilu London lọ si orilẹede Brazil. Eleyii fihan pe olori yẹpẹrẹ ni Kanu, bi bẹẹ kọ ọ, ba wo ni obinrin ṣe maa ri ẹ mu ti o ba jẹ olori gidi? Obinrin lo tan Kanu lati ilu London lọ si orilẹede Brazil, ohun itiju nla ni. Omoyele Sowore ni gbọin-gbọin lòun wà lẹ́yìn Nnamdi Kanu: Ninu ọrọ tiẹ, Omoyele Sowore to ṣagbatẹru iwọde RevolutionNow ni gbọin gbọin loun wa lẹyin Kanu.


Eleyii fihan pe olori yẹpẹrẹ ni Kanu, bi bẹẹ kọ ọ, ba wo ni obinrin ṣe maa ri ẹ mu ti o ba jẹ olori gidi? Obinrin lo tan Kanu lati ilu London lọ si orilẹede Brazil, ohun itiju nla ni. Omoyele Sowore ni gbọin-gbọin lòun wà lẹ́yìn Nnamdi Kanu: Ninu ọrọ tiẹ, Omoyele Sowore to ṣagbatẹru iwọde RevolutionNow ni gbọin gbọin loun wa lẹyin Kanu. Sowore ni oun naa ti wa ni ipo ti Kanu wa lọwọ yii ri tẹlẹ. O ni iru iriri ati idojukọ ti awọn ajijagbara maa n ri ni olori ẹgbẹ IPOB n ri lọwọ bayii. Eekan ẹgbẹ Afenifere, Oloye Ayo Adebanjo ti bu ẹnu atẹ lu bi ilẹ okeere ṣe fa Kanu le ijọba Naijiria lọwọ ni tẹ.


Sowore ni oun naa ti wa ni ipo ti Kanu wa lọwọ yii ri tẹlẹ. O ni iru iriri ati idojukọ ti awọn ajijagbara maa n ri ni olori ẹgbẹ IPOB n ri lọwọ bayii. Eekan ẹgbẹ Afenifere, Oloye Ayo Adebanjo ti bu ẹnu atẹ lu bi ilẹ okeere ṣe fa Kanu le ijọba Naijiria lọwọ ni tẹ. Oloye Adebanjo ni ko tọ ki wọn tun fa Kanu le ijọba Naijiria, to jẹ ọta rẹ lọwọ niwọn igba ti wọn ti gba a laaye lati ṣe atipo nibẹ tan. Adebanjo ni ohun ti ijọba UK ṣe fun Kanu, wọn ti ṣe bẹẹ naa ri fun ẹgbẹ oṣelu Action Group, nigba ti wọn fa Oloye Anthony Enahoro le ijọba Naijiria lọwọ. Amọ, ilẹ Gẹeṣi ti sọ pe UK kọ ni wọn ti mu Kanu pada gẹgẹ bi iroyin kan ṣe sọ.


Oloye Adebanjo ni ko tọ ki wọn tun fa Kanu le ijọba Naijiria, to jẹ ọta rẹ lọwọ niwọn igba ti wọn ti gba a laaye lati ṣe atipo nibẹ tan. Adebanjo ni ohun ti ijọba UK ṣe fun Kanu, wọn ti ṣe bẹẹ naa ri fun ẹgbẹ oṣelu Action Group, nigba ti wọn fa Oloye Anthony Enahoro le ijọba Naijiria lọwọ. Amọ, ilẹ Gẹeṣi ti sọ pe UK kọ ni wọn ti mu Kanu pada gẹgẹ bi iroyin kan ṣe sọ. Agbẹnusọ fun olu ileeṣẹ ijọba orilẹede UK ni Naijiria, Dean Hurlock, ṣalaye pe kii ṣe UK ni wọn ti mu Kanu ki wọn to da a pada si Naijiria. Ẹwẹ, ẹgbẹ IPOB ti wa kilọ fun ijọba apapọ pe eera ko gbọdọ ra Kanu ni atimọle ajọ DSS to wa. Ninu atẹjade to fi sita lọjọ Iṣẹgun, ẹgbẹ naa ni Kanu ko tii jẹbi ẹsun kankan labẹ ofin pẹlu gbogbo ẹsun ti wọn fi kan an.


Agbẹnusọ fun olu ileeṣẹ ijọba orilẹede UK ni Naijiria, Dean Hurlock, ṣalaye pe kii ṣe UK ni wọn ti mu Kanu ki wọn to da a pada si Naijiria. Ẹwẹ, ẹgbẹ IPOB ti wa kilọ fun ijọba apapọ pe eera ko gbọdọ ra Kanu ni atimọle ajọ DSS to wa. Ninu atẹjade to fi sita lọjọ Iṣẹgun, ẹgbẹ naa ni Kanu ko tii jẹbi ẹsun kankan labẹ ofin pẹlu gbogbo ẹsun ti wọn fi kan an. Ẹgbẹ naa nkan ko gbọdọ ṣe e titi ti igbẹjọ rẹ yoo pari nitori ẹtọ rẹ ni lati wa ni alaafia bi igbẹjọ ṣe n lọ lọwọ. Ilé ẹjọ́ ti pàṣẹ kí wọ́n fi Nnamdi Kanu sí àhámọ́ títí di ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù tó ń bọ̀ Ọwọ ijọba apapọ orilẹede Naijiria ti tẹ asaaju ikọ to n jija gbara fun ẹya Igbo, Nnamdi Kanu. Minisita feto idajọ ati agbẹjọro agba ni Naijiria, Abubakar Malami lo fidi isẹlẹ naa mulẹ fawọn akọroyin lọjọ Isẹgun.


Ẹgbẹ naa nkan ko gbọdọ ṣe e titi ti igbẹjọ rẹ yoo pari nitori ẹtọ rẹ ni lati wa ni alaafia bi igbẹjọ ṣe n lọ lọwọ. Ilé ẹjọ́ ti pàṣẹ kí wọ́n fi Nnamdi Kanu sí àhámọ́ títí di ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù tó ń bọ̀ Ọwọ ijọba apapọ orilẹede Naijiria ti tẹ asaaju ikọ to n jija gbara fun ẹya Igbo, Nnamdi Kanu. Minisita feto idajọ ati agbẹjọro agba ni Naijiria, Abubakar Malami lo fidi isẹlẹ naa mulẹ fawọn akọroyin lọjọ Isẹgun. Malami ni wọn mu Kanu nilu Ọba to wa, ti wọn si gbe wa sorilẹede yii lọjọ Aiku. O fikun pe ọwọ tẹ asaaju ajijagbara fun ikọ IPOB naa pẹlu ifọọwọsowọpọ awọn ileesẹ agbofinro lorilẹede Naijiria ati ajọ ọtẹlẹmuyẹ Interpol. Bakan naa ni Minisita feto idajọ fikun pe wọn yoo gbe Kanu lọ sile ẹjọ giga tijọba apapọ nilu Abuja lati tẹsiwaju pẹlu ẹjọ to n jẹ tẹlẹ.


Malami ni wọn mu Kanu nilu Ọba to wa, ti wọn si gbe wa sorilẹede yii lọjọ Aiku. O fikun pe ọwọ tẹ asaaju ajijagbara fun ikọ IPOB naa pẹlu ifọọwọsowọpọ awọn ileesẹ agbofinro lorilẹede Naijiria ati ajọ ọtẹlẹmuyẹ Interpol. Bakan naa ni Minisita feto idajọ fikun pe wọn yoo gbe Kanu lọ sile ẹjọ giga tijọba apapọ nilu Abuja lati tẹsiwaju pẹlu ẹjọ to n jẹ tẹlẹ. Awọn ẹsun naa lo nii se pẹlu iwa idunkoko mọ ni, idaluru, kiko ohun ija oloro jọ lai bofin mu ati akoso awujọ to tako ofin. Bẹẹ ba gbagbe, osu Kẹrin ọdun 2017 ni wọn gba oniduro Kanu lori awijare pe ara ko da amọ to sa kuro lorilẹede yii. Lẹyin eyi ni awọn ileesẹ agbofin nilẹ Naijiria kede pe awọn n wa olori ikọ ajijagbara ti ijọba fofin de naa.


Awọn ẹsun naa lo nii se pẹlu iwa idunkoko mọ ni, idaluru, kiko ohun ija oloro jọ lai bofin mu ati akoso awujọ to tako ofin. Bẹẹ ba gbagbe, osu Kẹrin ọdun 2017 ni wọn gba oniduro Kanu lori awijare pe ara ko da amọ to sa kuro lorilẹede yii. Lẹyin eyi ni awọn ileesẹ agbofin nilẹ Naijiria kede pe awọn n wa olori ikọ ajijagbara ti ijọba fofin de naa. Ile ẹjọ giga ilu Abuja lo pasẹ losu kẹta ọdun 2019 pe ki wọn lọ mu asaaju ikọ IPOB, Nnamdi Kanu. Ẹsun idaluru ni wọn fi kan Kanu nigba naa, to si foju bale ẹjọ. Adajọ Binta Nyako wa kede pe oun yoo maa tẹsiwaju pẹlu igbẹjọ Kanu bi o tilẹ jẹ pe o ti kuna lati yọju sile ẹjọ lati ọjọ Kẹẹdọgbọn osu Kẹrin ọdun 2017.


Ile ẹjọ giga ilu Abuja lo pasẹ losu kẹta ọdun 2019 pe ki wọn lọ mu asaaju ikọ IPOB, Nnamdi Kanu. Ẹsun idaluru ni wọn fi kan Kanu nigba naa, to si foju bale ẹjọ. Adajọ Binta Nyako wa kede pe oun yoo maa tẹsiwaju pẹlu igbẹjọ Kanu bi o tilẹ jẹ pe o ti kuna lati yọju sile ẹjọ lati ọjọ Kẹẹdọgbọn osu Kẹrin ọdun 2017. O ni Kanu ko salaye idi ti ko fi yọju sile ẹjọ rara, idi si ree to fi gbe idajọ rẹ le ofin ilẹ wa, abala iwa ọdaran tọdun 2015, ori 352, ẹsẹ kẹrin. Amọ agbẹjọro fun Nnamdi Kanu, Ifeanyi Ejiofor lo tako ẹbẹ agbẹjọro fun ijọba, Magaji Labaran. Ejiofor ni ki ile ẹjọ fun oun ni akoko diẹ si lati le salaye idi ti onibara oun ko fi yọju sile ẹjọ amọ ile ẹjọ faake kọri lati gba ẹbẹ rẹ.


O ni Kanu ko salaye idi ti ko fi yọju sile ẹjọ rara, idi si ree to fi gbe idajọ rẹ le ofin ilẹ wa, abala iwa ọdaran tọdun 2015, ori 352, ẹsẹ kẹrin. Amọ agbẹjọro fun Nnamdi Kanu, Ifeanyi Ejiofor lo tako ẹbẹ agbẹjọro fun ijọba, Magaji Labaran. Ejiofor ni ki ile ẹjọ fun oun ni akoko diẹ si lati le salaye idi ti onibara oun ko fi yọju sile ẹjọ amọ ile ẹjọ faake kọri lati gba ẹbẹ rẹ.


Sunday Igboho: Farounbi ní Igboho kò ní gbòǹgbò ìpìlẹ tó fi ń jà, àmọ Kanu àti Dokubo ni

Oniruuru ẹgbẹ ajijagbara lo wa ni ẹkun kọọkan lorilẹede Naijiria, ti wọn n ja fun alaafia, irọrun ati igbayegbadun ẹkun ti wọn ti wa. Lara wọn la ti ri ikọ ajijagbara MEND, IPOB, MASSOB, OPC ati bẹẹ bẹẹ lọ ti wọn n wa idẹrun agbegbe wọn. Ohun kan soso tawọn ikọ ajijagbara naa si n ja fun ni ibaradọgba nidi pinpin ohun alumọọni ilẹ yii laarin awọn ẹkun to wa ni Naijiria. Ni ẹkun ariwa Naijiria, ẹgbẹ Arewa wa to n gbẹnu sọrọ fun ẹkun naa, amọ ko fi bẹẹ si ikọ ajijagbara to n ja fun irọrun wọn. Ẹgbẹ apapọ awọn eeyan agbegbe Niger-Delta, MENd, lo n pariwo fun idẹrun awọn eeyan agbegbe naa. Lara awọn adari wọn ni Asari Dokubo, ẹni to fi Naijiria logbologbo lasiko kan, to si n fọ awọn ọpa epo rọbi tii se orisun ọrọ aje wa.


Ni ẹkun ariwa Naijiria, ẹgbẹ Arewa wa to n gbẹnu sọrọ fun ẹkun naa, amọ ko fi bẹẹ si ikọ ajijagbara to n ja fun irọrun wọn. Ẹgbẹ apapọ awọn eeyan agbegbe Niger-Delta, MENd, lo n pariwo fun idẹrun awọn eeyan agbegbe naa. Lara awọn adari wọn ni Asari Dokubo, ẹni to fi Naijiria logbologbo lasiko kan, to si n fọ awọn ọpa epo rọbi tii se orisun ọrọ aje wa. Eredi ijijagbara rẹ ni pe agbegbe Niger Delta ti oun ti wa ni epo rọbi ti Naijiria n ta sodo si julọ, to si n mu owo wa fun orilẹede yii. Sugbọn o ni o se ni laanu pe agbegbe naa ni isẹ, iya ati osi ti n bawọn finra julọ, tijọba ko si pese awọn ohun eelo amayedẹrun to yẹ nibẹ, amọ ti awọn ẹkun yoku n gbadun owo epo to n wa lati ọdọ awọn. Amọ lẹyin o rẹyin ni ijọba apapọ joko se ipade pẹlu wọn, o n fun awọn ajijagbara naa ni owo iranwọ losoosu, to si ran ọpọ wọn ni ile ẹkọ labẹle ati ni oke okun.


Eredi ijijagbara rẹ ni pe agbegbe Niger Delta ti oun ti wa ni epo rọbi ti Naijiria n ta sodo si julọ, to si n mu owo wa fun orilẹede yii. Sugbọn o ni o se ni laanu pe agbegbe naa ni isẹ, iya ati osi ti n bawọn finra julọ, tijọba ko si pese awọn ohun eelo amayedẹrun to yẹ nibẹ, amọ ti awọn ẹkun yoku n gbadun owo epo to n wa lati ọdọ awọn. Amọ lẹyin o rẹyin ni ijọba apapọ joko se ipade pẹlu wọn, o n fun awọn ajijagbara naa ni owo iranwọ losoosu, to si ran ọpọ wọn ni ile ẹkọ labẹle ati ni oke okun. Amọ laipẹ yii ni Asari Dokubo tun jade sita lati kede pe agbegbe Niger Delta ti darapọ mọ orilẹede Biafra, ti awọn si ti yapa kuro nilẹ wa Naijiri. Nnamdi Kanu lo da ẹgbẹ IPOB silẹ, afojusun rẹ si ni lati ya agbegbe ila oorun ariwa kuro lara orilẹede Naijiria. Kanu yii lo kede lakoko kan pe orilẹede Naijiria ti yapa kuro ni Naijiria amọ awọn agbofinro lọ si ẹkun naa lati lọ tako igbesẹ yii.


Amọ laipẹ yii ni Asari Dokubo tun jade sita lati kede pe agbegbe Niger Delta ti darapọ mọ orilẹede Biafra, ti awọn si ti yapa kuro nilẹ wa Naijiri. Nnamdi Kanu lo da ẹgbẹ IPOB silẹ, afojusun rẹ si ni lati ya agbegbe ila oorun ariwa kuro lara orilẹede Naijiria. Kanu yii lo kede lakoko kan pe orilẹede Naijiria ti yapa kuro ni Naijiria amọ awọn agbofinro lọ si ẹkun naa lati lọ tako igbesẹ yii. Koda, ẹgbẹ IPOB ti se asia, orin ibilẹ ati owo kọrẹnsi ti wọn yoo maa na ni orilẹede Biafra tuntun to ni oun da silẹ, to si tun ni awọn ọmọ ogun pẹlu. Ajijagbara fun ilẹ Yoruba ni wọn n pe Sunday Igboho, laipẹ yii si lo bọ sita lati tako bi awọn afurasi ọdaran Fulani se n pa awọn ẹya Yoruba. Atako yii lo mu ko kede ni ọjọ kejidinlogun osu kẹta ọdun 2021 pe ilẹ Yoruba to wa lẹkun iwọ oorun guusu kii se ara Naijiria mọ.


Koda, ẹgbẹ IPOB ti se asia, orin ibilẹ ati owo kọrẹnsi ti wọn yoo maa na ni orilẹede Biafra tuntun to ni oun da silẹ, to si tun ni awọn ọmọ ogun pẹlu. Ajijagbara fun ilẹ Yoruba ni wọn n pe Sunday Igboho, laipẹ yii si lo bọ sita lati tako bi awọn afurasi ọdaran Fulani se n pa awọn ẹya Yoruba. Atako yii lo mu ko kede ni ọjọ kejidinlogun osu kẹta ọdun 2021 pe ilẹ Yoruba to wa lẹkun iwọ oorun guusu kii se ara Naijiria mọ. Ikede rẹ yii lo ti n fa awuyewuye yika orilẹede Naijiria, idi si ree ti BBC Yoruba fi se iyatọ ati afiwe to wa laarin awọn ajijagbara mẹtẹẹta yii. Nigba to n sọrọ lori eleyi, Ọmọwe Yemi Farounbi tii se asoju tẹlẹ fun ilẹ Naijiria si orilẹede Phillipines sọ pe iya to n jẹ awọn eeyan wọn lo n ta awọn eeyan naa lara. Amọ o ni Nnamdi Kanu ati asari Dokubo ni wọn ni pepele tabi ipilẹ ti wọn fi n ja pẹlu ijsba, eyi ta le pe ni ẹgbẹ ajijagbara amọ Sunday Igboho ko ni.


Ikede rẹ yii lo ti n fa awuyewuye yika orilẹede Naijiria, idi si ree ti BBC Yoruba fi se iyatọ ati afiwe to wa laarin awọn ajijagbara mẹtẹẹta yii. Nigba to n sọrọ lori eleyi, Ọmọwe Yemi Farounbi tii se asoju tẹlẹ fun ilẹ Naijiria si orilẹede Phillipines sọ pe iya to n jẹ awọn eeyan wọn lo n ta awọn eeyan naa lara. Amọ o ni Nnamdi Kanu ati asari Dokubo ni wọn ni pepele tabi ipilẹ ti wọn fi n ja pẹlu ijsba, eyi ta le pe ni ẹgbẹ ajijagbara amọ Sunday Igboho ko ni. O fikun pe awọn eeyan agbegbe Niger Delta ri Dokubo bii asaaju wọn, ti ẹya Igbo naa si ri Kanu bii olori ikọ ajijagbara wọn sugbọn Igboho ko ni ẹgbẹ to fi n jija gbara, debi pe wọn yoo mọ ni asaaju. "Aṣiwaju awọn eeyan agbegbe Niger Delta ni Asari Dokubo jẹ, ṣugbọn emi o ro pe Sunday Igboho ti de iru ipo bẹẹ nilẹ Yoruba. "Lootọ ni Igboho ṣe gudugudu meje lati daabo bo awọn ara ilu Ibarapa, ṣugbọn pe o ti di alakoso fun Yoruba gẹgẹ bii Asari ṣe jẹ fun ẹgbẹ MEND nigbayẹn, ati Kanu fun ẹgbẹ IPOB, Igboho ko tii de iru ipo bẹẹ."


O fikun pe awọn eeyan agbegbe Niger Delta ri Dokubo bii asaaju wọn, ti ẹya Igbo naa si ri Kanu bii olori ikọ ajijagbara wọn sugbọn Igboho ko ni ẹgbẹ to fi n jija gbara, debi pe wọn yoo mọ ni asaaju. "Aṣiwaju awọn eeyan agbegbe Niger Delta ni Asari Dokubo jẹ, ṣugbọn emi o ro pe Sunday Igboho ti de iru ipo bẹẹ nilẹ Yoruba. "Lootọ ni Igboho ṣe gudugudu meje lati daabo bo awọn ara ilu Ibarapa, ṣugbọn pe o ti di alakoso fun Yoruba gẹgẹ bii Asari ṣe jẹ fun ẹgbẹ MEND nigbayẹn, ati Kanu fun ẹgbẹ IPOB, Igboho ko tii de iru ipo bẹẹ." Farounbi ni o ṣoro lati fi ohun ti Sunday Igboho n ṣe we ohun ti Asari Dokubo n ṣe, bo tilẹ jẹ pe awọn eeyan Dokubo naa ti sọ pe awọn ko ran ni iṣẹ lati ko wọn mọ ilẹ Biafra. Farounbi ṣalaye siwaju pe, Nnamdi kanu ti ni gbongbo to duro le pẹlu awọn eeyan rẹ, bẹẹ naa ni Asari Dokubo, ṣugbọn Sunday Igboho ko ni irufẹ gbongbo bẹẹ. "Ikọ wo Sunday Igboho yoo ni ohun n ja fun?


Farounbi ni o ṣoro lati fi ohun ti Sunday Igboho n ṣe we ohun ti Asari Dokubo n ṣe, bo tilẹ jẹ pe awọn eeyan Dokubo naa ti sọ pe awọn ko ran ni iṣẹ lati ko wọn mọ ilẹ Biafra. Farounbi ṣalaye siwaju pe, Nnamdi kanu ti ni gbongbo to duro le pẹlu awọn eeyan rẹ, bẹẹ naa ni Asari Dokubo, ṣugbọn Sunday Igboho ko ni irufẹ gbongbo bẹẹ. "Ikọ wo Sunday Igboho yoo ni ohun n ja fun? Abi awọn wo gan lo ran nisẹ pe ko lọ ko ẹya Yoruba kuro ni Naijiria? Se APC ni abi PDP, Afenifere ni abi ẹgbẹ agbaagba Yoruba?" Kanu gbọ eebo lati ja fun iran rẹ amọ Igboho ko le sọ gẹẹsi dan mọran: Yatọ si eyi, awọn ọmọ Yoruba kan lo ti woye pe Nnamdi Kanu lo ka iwe, to si le soju iran rẹ niwaju awujọ agbaye pẹ́lu ede oyinbo to yanranti, amọ̀ Sunday Igboho ko kawe, ti ko si le sọ̀ Gẹẹsi to nnkan.


Abi awọn wo gan lo ran nisẹ pe ko lọ ko ẹya Yoruba kuro ni Naijiria? Se APC ni abi PDP, Afenifere ni abi ẹgbẹ agbaagba Yoruba?" Kanu gbọ eebo lati ja fun iran rẹ amọ Igboho ko le sọ gẹẹsi dan mọran: Yatọ si eyi, awọn ọmọ Yoruba kan lo ti woye pe Nnamdi Kanu lo ka iwe, to si le soju iran rẹ niwaju awujọ agbaye pẹ́lu ede oyinbo to yanranti, amọ̀ Sunday Igboho ko kawe, ti ko si le sọ̀ Gẹẹsi to nnkan. Awọn eeyan yi lo wa n beere pe se iru ẹni ti eebo rẹ ko kunju iwọn yii ni yoo gbẹnu iran Yoruba sọrọ, ti rogbodiyan to n se ba de oju ọgbagade. Afiwe mii ti awọn eeyan tun se akiyesi nipa awọn ajijagbara yii ni pe mọlẹbi awọn mẹtẹẹta ko si ni orilẹede Naijiria tabi gbe ni ẹkun wọn ti wọn n ja fun. Nnamdi Kanu ni aya ati ọmọ rẹ wa loke okun, Asari Dokubo ni awọ̀n okoowo ati ẹbi rẹ wa ni ilẹ olominira Benin to mule ti wa nigba ti awọn ọmọ ati aya Sunday Igboho naa wa lorilẹede Amẹrika.


Awọn eeyan yi lo wa n beere pe se iru ẹni ti eebo rẹ ko kunju iwọn yii ni yoo gbẹnu iran Yoruba sọrọ, ti rogbodiyan to n se ba de oju ọgbagade. Afiwe mii ti awọn eeyan tun se akiyesi nipa awọn ajijagbara yii ni pe mọlẹbi awọn mẹtẹẹta ko si ni orilẹede Naijiria tabi gbe ni ẹkun wọn ti wọn n ja fun. Nnamdi Kanu ni aya ati ọmọ rẹ wa loke okun, Asari Dokubo ni awọ̀n okoowo ati ẹbi rẹ wa ni ilẹ olominira Benin to mule ti wa nigba ti awọn ọmọ ati aya Sunday Igboho naa wa lorilẹede Amẹrika. Amofin kan lorilẹede Naijiria ti fi oju ofin wo ikede ti Sunday Igboho se ni Ọjọru, nibi to ti ni ẹkun iwọ oorun kii se ara orilẹede Naijiria mọ. Amofin Stephen Ajibola James, lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ salaye pe ta ba fi oju ofin wo o, ete lati ja ijọba gba ni ikede ti Igboho se ọhun. James ni Igboho ko ni agbara lati kede pe apa ibikan ti yapa kuro lorilẹede Naijiria, ikede rẹ yii si lo wa lati mu ki awọn ọmọ Naijiria ni ikunsinu si ara wọn.


Amofin kan lorilẹede Naijiria ti fi oju ofin wo ikede ti Sunday Igboho se ni Ọjọru, nibi to ti ni ẹkun iwọ oorun kii se ara orilẹede Naijiria mọ. Amofin Stephen Ajibola James, lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ salaye pe ta ba fi oju ofin wo o, ete lati ja ijọba gba ni ikede ti Igboho se ọhun. James ni Igboho ko ni agbara lati kede pe apa ibikan ti yapa kuro lorilẹede Naijiria, ikede rẹ yii si lo wa lati mu ki awọn ọmọ Naijiria ni ikunsinu si ara wọn. "Ile igbimọ asofin apapọ nikan lo ni agbara lati kede iyapa agbegbe kan lẹyin tawọn ọmọ Naijiria ba ti dibo pe awọn fara mọ pe ki ẹya kan yapa kuro lara Naijiria. Bi wọn ti se ree lasiko ti orilẹede Cameroon fẹ yapa kuro lorilẹede Naijiria, bakan naa lasiko ti agbegbe Bakassi naa fẹ kuro, awọn eeyan si sọ ohun ti wọn fẹ. Eeyan kan ko le dede wa jade lati kede iyapa agbegbe kan lai jẹ pe onitọun jẹ asofin, Sunday Igboho kan sọ tiẹ lasan ni, ọrọ rẹ ko ni itumọ kankan, sajẹ lasan ni."


"Ile igbimọ asofin apapọ nikan lo ni agbara lati kede iyapa agbegbe kan lẹyin tawọn ọmọ Naijiria ba ti dibo pe awọn fara mọ pe ki ẹya kan yapa kuro lara Naijiria. Bi wọn ti se ree lasiko ti orilẹede Cameroon fẹ yapa kuro lorilẹede Naijiria, bakan naa lasiko ti agbegbe Bakassi naa fẹ kuro, awọn eeyan si sọ ohun ti wọn fẹ. Eeyan kan ko le dede wa jade lati kede iyapa agbegbe kan lai jẹ pe onitọun jẹ asofin, Sunday Igboho kan sọ tiẹ lasan ni, ọrọ rẹ ko ni itumọ kankan, sajẹ lasan ni." Amofin James tẹsiwaju pe, gbogbo nnkan lo ni eto lati tẹle nitori awọn nnkan kan lo so gbogbo ẹkun to wa ni Naijiria papọ, kii se ọrọ ẹnu la fi se, ọrọ ẹnu lasan ko si le ya wa. Amofin James salaye pe, Sunday Igboho ti sẹ si ofin ete lati ditẹ gbajọba, ẹsẹ nla si ni labẹ ofin, ijọba si le gbe lati jẹjọ. Bakan naa, Igboho tun dete lati mase jẹ ki inu awọn ọmọ Naijiria dun si ijọba to wa nita nitori iru ikede to se , ẹnu rẹ ko gba a.


Amofin James tẹsiwaju pe, gbogbo nnkan lo ni eto lati tẹle nitori awọn nnkan kan lo so gbogbo ẹkun to wa ni Naijiria papọ, kii se ọrọ ẹnu la fi se, ọrọ ẹnu lasan ko si le ya wa. Amofin James salaye pe, Sunday Igboho ti sẹ si ofin ete lati ditẹ gbajọba, ẹsẹ nla si ni labẹ ofin, ijọba si le gbe lati jẹjọ. Bakan naa, Igboho tun dete lati mase jẹ ki inu awọn ọmọ Naijiria dun si ijọba to wa nita nitori iru ikede to se , ẹnu rẹ ko gba a. "Ma a rọ ijọba lati maa wo Igboho niran, ki wọn ma si gbe si ahamọ rara lọna ati dena akọtun rogbodiyan to le fẹ tidi gbigbe rẹ yọ nilẹ Yoruba. Ki ijọba sa ri ihalẹ Sunday Igboho bii ẹni to n pala sẹnu, ofuutu fẹẹtẹ, aasa ti ko ni kanun, nitori ti wọn ba gbe, wọn yoo kan jẹ ko dabi akọni ajijagbara ni." Awọn agbaagba kan nilẹ Yoruba kan ti n fi erongba wọn han lori ikede ti Oloye Sunday Igboho se pe ilẹ Yoruba ko si lara Naijiria mọ.


"Ma a rọ ijọba lati maa wo Igboho niran, ki wọn ma si gbe si ahamọ rara lọna ati dena akọtun rogbodiyan to le fẹ tidi gbigbe rẹ yọ nilẹ Yoruba. Ki ijọba sa ri ihalẹ Sunday Igboho bii ẹni to n pala sẹnu, ofuutu fẹẹtẹ, aasa ti ko ni kanun, nitori ti wọn ba gbe, wọn yoo kan jẹ ko dabi akọni ajijagbara ni." Awọn agbaagba kan nilẹ Yoruba kan ti n fi erongba wọn han lori ikede ti Oloye Sunday Igboho se pe ilẹ Yoruba ko si lara Naijiria mọ. Bakan naa ni Igboho tun kede pe akoko ti to ki ẹya Yoruba da wa gẹgẹ bii orilẹ-ede to ti gba ominira, eyi to ti n da awuyewuye silẹ yika apapọ orilẹede Naijiria. Lara awọn eeyan to woye igbesẹ ti Igboho gbe yii ni aṣoju tẹlẹ fun Naijiria ni orilẹede Philipines, Ọmọwe Yemi Farounbi. Farounbi ni erongba Sunday Igboho lasan lo fi lede nitori ko si ibi ti gbogbo Yoruba ti jokoo lati yan ẹnikẹni pe ko lọ da orilẹede Oduduwa silẹ.


Bakan naa ni Igboho tun kede pe akoko ti to ki ẹya Yoruba da wa gẹgẹ bii orilẹ-ede to ti gba ominira, eyi to ti n da awuyewuye silẹ yika apapọ orilẹede Naijiria. Lara awọn eeyan to woye igbesẹ ti Igboho gbe yii ni aṣoju tẹlẹ fun Naijiria ni orilẹede Philipines, Ọmọwe Yemi Farounbi. Farounbi ni erongba Sunday Igboho lasan lo fi lede nitori ko si ibi ti gbogbo Yoruba ti jokoo lati yan ẹnikẹni pe ko lọ da orilẹede Oduduwa silẹ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, ki ẹya kan to le yapa lati da orilẹede tiwọn silẹ, oriṣiriṣi ipade ni yoo waye, pẹlu ijiroro lori bi wọn ṣe le da orilẹede naa silẹ pẹlu ifọwọsowọpọ ajọ agbaye, UN. O ni "lootọ inu Yoruba bajẹ si ohun to n ṣẹlẹ ni Naijiria, ko si igba kankan ti awọn agba joko Yoruba lati yan ẹnikẹni lati ṣoju wọn nipa dida orilẹ-ede tuntun silẹ." "Ara lasan lo n ta Sunday Igboho nipa bi orilẹede Naijiria se bajẹ to, ṣugbọn emi o ro pe bi ara ṣe n ta eeyan lo yẹ ko gbe ọrọ naa kalẹ, o yẹ ko fi suuru mu ẹkọ gbigbona.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, ki ẹya kan to le yapa lati da orilẹede tiwọn silẹ, oriṣiriṣi ipade ni yoo waye, pẹlu ijiroro lori bi wọn ṣe le da orilẹede naa silẹ pẹlu ifọwọsowọpọ ajọ agbaye, UN. O ni "lootọ inu Yoruba bajẹ si ohun to n ṣẹlẹ ni Naijiria, ko si igba kankan ti awọn agba joko Yoruba lati yan ẹnikẹni lati ṣoju wọn nipa dida orilẹ-ede tuntun silẹ." "Ara lasan lo n ta Sunday Igboho nipa bi orilẹede Naijiria se bajẹ to, ṣugbọn emi o ro pe bi ara ṣe n ta eeyan lo yẹ ko gbe ọrọ naa kalẹ, o yẹ ko fi suuru mu ẹkọ gbigbona. Bi eeyan ba si fi ẹkọ gbigbona, ahọn rẹ ni yoo jo, abi se a ti ni olori fun orilẹede Oduduwa ti wọn n polongo ni? Se wọn ti ni eto aabo fun ilu naa ni? Se wọn ti ni ilana fun eto ijọba awa ara wa fun orilẹede Oduduwa ni?


Bi eeyan ba si fi ẹkọ gbigbona, ahọn rẹ ni yoo jo, abi se a ti ni olori fun orilẹede Oduduwa ti wọn n polongo ni? Se wọn ti ni eto aabo fun ilu naa ni? Se wọn ti ni ilana fun eto ijọba awa ara wa fun orilẹede Oduduwa ni? Awọn igbesẹ kan maa n wa ki eeyan to se iru nnkan bẹyẹn." O fikun pe, ọrọ ilẹ yii gbọdọ kọkọ dun gbogbo wa bakan naa, ka jọ fẹnu ko bakan naa, ka le mọ igbesẹ ta jọ gbe bakan naa, Igboho ko ba se suuru ki gbogbo wa jọ fẹnu ko na lori yiyapa kuro ni Naijiria.


Awọn igbesẹ kan maa n wa ki eeyan to se iru nnkan bẹyẹn." O fikun pe, ọrọ ilẹ yii gbọdọ kọkọ dun gbogbo wa bakan naa, ka jọ fẹnu ko bakan naa, ka le mọ igbesẹ ta jọ gbe bakan naa, Igboho ko ba se suuru ki gbogbo wa jọ fẹnu ko na lori yiyapa kuro ni Naijiria.


Sunday Igboho: Àwọn olórí Fulani tọrọ àforíjìn, wọ̀n ń fẹ́ ibagbepọ̀ àlàáfíà ni Ibarapa

Awọn olori Fulani to n gbe ni agbegbe Ibarapa ati Oke Ogun ni ipinlẹ Oyo ti tọrọ aforijin lori iwakiwa tawọn eeyan wọn hu eyi to fa gbọnmisi omi o to nibẹ. Wọn ṣe ipinu bakan naa lati faye gba ibagbepọ alaafia laarin awọn ati awọn alabagbe wọn. Ọrọ yii wa lara ababọ ikọ ti ijọba ipinlẹ Oyo gbe dide lati ṣabẹwo si Ibarapa ati awọn agbegbe mii ni Oke Ogun. Ninu atẹjade ti agbẹnusọ Gomina Oyo Taiwo Adisa fi sita, o ṣalaye pe igbimọ naa kan si Igangan, Tede and Ago Are ati ile Seriki Fulani ti wọn sọ ina si. Ni Igangan ni awọn eeyan ilu ti tu kẹkẹ ọrọ silẹ nipa aburu ti wọn ni Seriki naa n hu ni iwa. Akọwe ẹgbẹ idagbasoke Igangan, Lawal Akeem ni ọrọ Seriki ,Alhaji Saliu Abdukadir, ti su awọn ara ilu pẹlu bi ọwọ rẹ ko ṣe mọ ninu awọn ẹsun iwa ọdaran lorisirisi.


Ninu atẹjade ti agbẹnusọ Gomina Oyo Taiwo Adisa fi sita, o ṣalaye pe igbimọ naa kan si Igangan, Tede and Ago Are ati ile Seriki Fulani ti wọn sọ ina si. Ni Igangan ni awọn eeyan ilu ti tu kẹkẹ ọrọ silẹ nipa aburu ti wọn ni Seriki naa n hu ni iwa. Akọwe ẹgbẹ idagbasoke Igangan, Lawal Akeem ni ọrọ Seriki ,Alhaji Saliu Abdukadir, ti su awọn ara ilu pẹlu bi ọwọ rẹ ko ṣe mọ ninu awọn ẹsun iwa ọdaran lorisirisi. O fi kun pe awọn ara ilu ti san owo idoola to to aadọta miliọnu naira lọwọ awọn ajinigbe Fulani. Bẹẹ lo ni lemolemọ awọn Fulani nipa biba oko awọn eeyan wọn to jẹ agbẹ jẹ, ati fifi ipa ba awọn obinrin lo pọ kọja afarada. Ọdọ kan naa ni Ilu Igangan, Taiwo Adeagbo, gẹgẹ bi Fatai Adisa ṣe sọ, ni o kere tan obinrin mẹẹdogun lawọn Fulani ti fipa ba lopọ.


O fi kun pe awọn ara ilu ti san owo idoola to to aadọta miliọnu naira lọwọ awọn ajinigbe Fulani. Bẹẹ lo ni lemolemọ awọn Fulani nipa biba oko awọn eeyan wọn to jẹ agbẹ jẹ, ati fifi ipa ba awọn obinrin lo pọ kọja afarada. Ọdọ kan naa ni Ilu Igangan, Taiwo Adeagbo, gẹgẹ bi Fatai Adisa ṣe sọ, ni o kere tan obinrin mẹẹdogun lawọn Fulani ti fipa ba lopọ. Gbogbo awọn ẹsun naa lo ṣeeṣe ko mu awọn Seriki Fulani Igbo Ora ati ti Eruwa, Alhaji Idris Abubakar, ati Alhaji Sule Mohammed, wa aforijin lọdọ ara ilu. Wọn ni awọn ṣetan lati ṣiṣẹ pọ, ki alaafia le rinlẹ lagbegbe naa. Ẹwẹ, awọn eeyan mii to sọrọ nibi ipade naa, bi oluranlọwọ pataki fun Gomina Makinde lori ọrọ aabo, Fatai Owoseni, parọwa sawọn olori ilu, awọn ọdọ Yoruba ati Fulani, lati yago fun iwa ipa, ki wọn si dijọ maa gbe pọ lalaafia.


Gbogbo awọn ẹsun naa lo ṣeeṣe ko mu awọn Seriki Fulani Igbo Ora ati ti Eruwa, Alhaji Idris Abubakar, ati Alhaji Sule Mohammed, wa aforijin lọdọ ara ilu. Wọn ni awọn ṣetan lati ṣiṣẹ pọ, ki alaafia le rinlẹ lagbegbe naa. Ẹwẹ, awọn eeyan mii to sọrọ nibi ipade naa, bi oluranlọwọ pataki fun Gomina Makinde lori ọrọ aabo, Fatai Owoseni, parọwa sawọn olori ilu, awọn ọdọ Yoruba ati Fulani, lati yago fun iwa ipa, ki wọn si dijọ maa gbe pọ lalaafia. Atẹjade naa ni Kọmisana ọlọpaa nipinlẹ Oyo ati awọn aṣoju mii ti ijọba yan, ni wọn jijọ kọwọrin ṣabẹwo sawọn ilu naa ni agbegbe Ibarapa ati Oke Ogun. Lakotan,  o ni Kọmisana ọlọpaa ni orisirisi ọrọ lo ti n tankalẹ nipa iṣẹlẹ to n waye lawọn agbegbe yii ṣugbọn kii ṣe ootọ pe ijọba ko ṣe nkan si iṣẹlẹ ijinigbe ati ipaniyan to n waye nibẹ. Atẹjade naa fikun pe ''awọn ti mu to afurasi ọdaran mọkanlelaadọta to lọwọ si awọn iwa aburu yii ati pe, awọn yoo ṣe iwadi to peye lori ẹsun ti wọn fi kan Seriki pe o n lẹdi apo pọ pẹlu awọn aṣebi''


Atẹjade naa ni Kọmisana ọlọpaa nipinlẹ Oyo ati awọn aṣoju mii ti ijọba yan, ni wọn jijọ kọwọrin ṣabẹwo sawọn ilu naa ni agbegbe Ibarapa ati Oke Ogun. Lakotan,  o ni Kọmisana ọlọpaa ni orisirisi ọrọ lo ti n tankalẹ nipa iṣẹlẹ to n waye lawọn agbegbe yii ṣugbọn kii ṣe ootọ pe ijọba ko ṣe nkan si iṣẹlẹ ijinigbe ati ipaniyan to n waye nibẹ. Atẹjade naa fikun pe ''awọn ti mu to afurasi ọdaran mọkanlelaadọta to lọwọ si awọn iwa aburu yii ati pe, awọn yoo ṣe iwadi to peye lori ẹsun ti wọn fi kan Seriki pe o n lẹdi apo pọ pẹlu awọn aṣebi''


Saki Crisis: Yorùbá àti Bòròró ń tako ara wọn ẹni tó pa èèyàn

Ìkọlù láàrín Fulani adarandaran àti àwọn àgbẹ̀ ní ìhà ìwọ̀-òrun Nàìjíríà kò fi ìgbà kankan dáwọ́ dúro, ọ̀kan irú rẹ̀ ló tún ti ń wáye ni ìlu Saki, nipinlẹ Oyo, láti bi ọjọ́ díẹ̀ sẹ́yìn báyìí. Gẹ́gẹ́ bi ìròyìn tó tẹ BBC lọ́wọ́, wọ́n ni ọkùnrin kan ti orúkọ rẹ̀ n jẹ́ Gurumọ, to jẹ́ ọmọ bíbí orílẹ-è[de Burkina Faso, to sì ti n gbe ìlú Saki fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún, ni àwọn Fulani lọ ṣá ni àdá pa ti wọ́n si kó ǹkan iní rẹ̀ lọ. Gẹ́gẹ́ bi àlàyé ti Alhaji Lateef Adekola ṣe fun BBC Yorùbá ni òwúrọ̀ òní ni pé, ni kété ti àwọn Bororo mẹjọ wa pé àwọn ọmọ òun pa ọkùnrin kan ni wọ́n ti ja lọ si àgọ́ ọlọ́pàá láti lọ fẹ́jọ sùn ki àwọn Yorùbá tó gbọ́ pé Bororo ló pa ẹni náà. Alhaji Adekola sàlàyé pé ni kíá náà ni ọ̀gá ọlọ́pàá lẹkun naa ti gbé ìgbẹ́sẹ̀ láti ri pé ọ̀rọ̀ náà ko dá wàhálà sílẹ̀ láàrín ìlú, ọ̀gá ọlọ́pàá pè ìpàdé, sùgbọ́n ó ṣe ni láànu pé gbogbo àwọn Bororo ti sálọ. "Ọgá ọlọ́pàá fọ́wọ́ si pé ki wọ́n lọ sin okú, ki a si yanjú ọ̀rọ̀ náà láàrín ara wọ́n ki ọ̀rọ̀ ma ba bẹ́yìn yọ. Emi ni mo gbé ọlọ́pàá ni ọ̀kadà láti lọ maa yajúlé gbogbo àwọn Bororo, sùgbọ́n a kò bá ẹnikankan nílé."


Alhaji Adekola sàlàyé pé ni kíá náà ni ọ̀gá ọlọ́pàá lẹkun naa ti gbé ìgbẹ́sẹ̀ láti ri pé ọ̀rọ̀ náà ko dá wàhálà sílẹ̀ láàrín ìlú, ọ̀gá ọlọ́pàá pè ìpàdé, sùgbọ́n ó ṣe ni láànu pé gbogbo àwọn Bororo ti sálọ. "Ọgá ọlọ́pàá fọ́wọ́ si pé ki wọ́n lọ sin okú, ki a si yanjú ọ̀rọ̀ náà láàrín ara wọ́n ki ọ̀rọ̀ ma ba bẹ́yìn yọ. Emi ni mo gbé ọlọ́pàá ni ọ̀kadà láti lọ maa yajúlé gbogbo àwọn Bororo, sùgbọ́n a kò bá ẹnikankan nílé." Alhaji Adekola fi kun àlàyé rẹ̀ pé, ní àná ọjọ́ Aiku ni ìròyìn ń fọ́n ká pé, àwọn Bororo ti kogun de, ti àwọn sì bẹ̀rẹ̀ si ni gbúròó ìbọn. "Àwọn Yorùbá náà sì jáde àlááfíà láti lọ wó ǹkan tó ṣẹlẹ̀" Adekola ni bí àwọn Bororo se mú ọmọ òun ti wọ́n só mọ́lẹ̀, " Wọ́n yìn nibọn, ìbọn kò ràn, wọ́n ṣa láda, kò wọlé, ni wọ́n wa bẹ̀rẹ̀ si ni já ni igi, àti okúta. Ilé ìwòsàn Saki ti kọ ọmọ náà báyìí, wọ́n ni ki a ma gbe lọ sí Ilọrin nítorí wọ́n ni egungun tó ti kan lára rẹ̀ ti pọ̀ jù."


Alhaji Adekola fi kun àlàyé rẹ̀ pé, ní àná ọjọ́ Aiku ni ìròyìn ń fọ́n ká pé, àwọn Bororo ti kogun de, ti àwọn sì bẹ̀rẹ̀ si ni gbúròó ìbọn. "Àwọn Yorùbá náà sì jáde àlááfíà láti lọ wó ǹkan tó ṣẹlẹ̀" Adekola ni bí àwọn Bororo se mú ọmọ òun ti wọ́n só mọ́lẹ̀, " Wọ́n yìn nibọn, ìbọn kò ràn, wọ́n ṣa láda, kò wọlé, ni wọ́n wa bẹ̀rẹ̀ si ni já ni igi, àti okúta. Ilé ìwòsàn Saki ti kọ ọmọ náà báyìí, wọ́n ni ki a ma gbe lọ sí Ilọrin nítorí wọ́n ni egungun tó ti kan lára rẹ̀ ti pọ̀ jù." Alhaji Adekọla ni titi di àsìkò yìí ènìyàn kan ni àwọn bọ́ pé ó kú, kò sí ẹlòmíràn tó kú ni gbogbo àgbègbè náà. Nínú ọ̀rọ̀ tirẹ̀, Alhaji Hassan Abdullahi, to jẹ́ Mogaji Koba sàlàyé pé, kìí ṣe àwọn ni àwọn pa ọkùnrin ti wọ́n ni ó ku, sàdédé ni àwọn ri nínú okò Kaṣú rẹ̀ tó kú sí. Nínú ọ̀rọ̀ tirẹ̀, Alhaji Hassan Abdullahi to jẹ́ Mogaji Koba, tó tún jẹ́ aṣojú àwọn Bororo ni agbègbè náà sàlàyé pé, kìí ṣe Bororo lo pa ọkùnrin ti wọ́n ni ó ku , sàdédé ni àwọn ri nínú okò Kaṣú rẹ̀ tó kú sí.


Alhaji Adekọla ni titi di àsìkò yìí ènìyàn kan ni àwọn bọ́ pé ó kú, kò sí ẹlòmíràn tó kú ni gbogbo àgbègbè náà. Nínú ọ̀rọ̀ tirẹ̀, Alhaji Hassan Abdullahi, to jẹ́ Mogaji Koba sàlàyé pé, kìí ṣe àwọn ni àwọn pa ọkùnrin ti wọ́n ni ó ku, sàdédé ni àwọn ri nínú okò Kaṣú rẹ̀ tó kú sí. Nínú ọ̀rọ̀ tirẹ̀, Alhaji Hassan Abdullahi to jẹ́ Mogaji Koba, tó tún jẹ́ aṣojú àwọn Bororo ni agbègbè náà sàlàyé pé, kìí ṣe Bororo lo pa ọkùnrin ti wọ́n ni ó ku , sàdédé ni àwọn ri nínú okò Kaṣú rẹ̀ tó kú sí. Lẹ́yìn náà ni àwọn ọlọ́pàá wa, ti wọ́n si yanju rẹ̀. Sùgbọ́n lẹ́yìn náà ni àwọn ọmọ ita bẹ̀rẹ̀ si ni finá sílé, ti wọ́n sì ń pa àwọn Maalu àti ọmọ àgùntàn. Nínú àwọn tí wọ́n n fi ìná sílé náà ni ọkùnrin ti wọ́n so mọ́lẹ̀, láti mú kalẹ̀ títí ti ọlọ́pàá yóò fi wa mu.


Lẹ́yìn náà ni àwọn ọlọ́pàá wa, ti wọ́n si yanju rẹ̀. Sùgbọ́n lẹ́yìn náà ni àwọn ọmọ ita bẹ̀rẹ̀ si ni finá sílé, ti wọ́n sì ń pa àwọn Maalu àti ọmọ àgùntàn. Nínú àwọn tí wọ́n n fi ìná sílé náà ni ọkùnrin ti wọ́n so mọ́lẹ̀, láti mú kalẹ̀ títí ti ọlọ́pàá yóò fi wa mu. "Bí mó se n bá yin sọ̀rọ̀ yìí, ààrìn Saki àti ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ ni a wa báyìí, ti a lọ farapamọ́ sí"


"Bí mó se n bá yin sọ̀rọ̀ yìí, ààrìn Saki àti ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ ni a wa báyìí, ti a lọ farapamọ́ sí"


Divorce in Nigeria: Abilékọ kan ṣàlàyé lórí ìdí tó fi gb'oyún láti ìta wá sọ́ọ̀dẹ̀ ọkọ

Abilekọ kan to n gbe ilu Ibadan, Toyin Bello ti sọ ohun to ri lọbẹ to fi waro ọwọ, lori bi o ti gba ki ọkunrin mii fun un loyun lọọdẹ ọkọ rẹ. Nigba to n jẹjọ nile ẹjọ kọkọ-kọkọ niluu Ibadan, Bello beere pe ki ileẹjọ tu igbeyawo ọdun mẹrindinlogun pẹlu ọkọ oun ka, nitori aileṣe bii ọkunrin rẹ. Bello ti kọkọ fẹsun kan ọkọ rẹ pe, o fi Ibalopọ dun oun fun ọdun mẹwaa. Obinrin naa sọ fun ileẹjọ pe, oun gbe igbesẹ lati gb'oyún lati ita nitori itiju airọmọ bi. "Mi o fẹ ki oju ti ọkọ mi nitori airọmọbi lo jẹ ki n gba oyun lati ita," arabinrin Bello lo sọ bẹẹ. Bello ni ọkọ oun tun fẹ ṣeku pa oun ko le jogun ile oun.


Obinrin naa sọ fun ileẹjọ pe, oun gbe igbesẹ lati gb'oyún lati ita nitori itiju airọmọ bi. "Mi o fẹ ki oju ti ọkọ mi nitori airọmọbi lo jẹ ki n gba oyun lati ita," arabinrin Bello lo sọ bẹẹ. Bello ni ọkọ oun tun fẹ ṣeku pa oun ko le jogun ile oun. "Mo kuro nile lati maa gbe ni ṣọọṣi lagbegbe Asi n'Ibadan, Oluwa mi, mi o le maa fi akoko mi ṣofo mọ pẹlu Dotun, ọjọ ti n lọ lori mi. Ẹ jọwọ, ẹ tu igbeyawo yii ka," Bello rọ ileẹjọ. Henry Agbaje to jẹ aarẹ ileẹjọ naa tu igbeyawo ọhun ka, o si pàṣẹ pe ki Dotun kuro ninu ile ti wọn jọ n gbe laarin ọjọ méje.


"Mo kuro nile lati maa gbe ni ṣọọṣi lagbegbe Asi n'Ibadan, Oluwa mi, mi o le maa fi akoko mi ṣofo mọ pẹlu Dotun, ọjọ ti n lọ lori mi. Ẹ jọwọ, ẹ tu igbeyawo yii ka," Bello rọ ileẹjọ. Henry Agbaje to jẹ aarẹ ileẹjọ naa tu igbeyawo ọhun ka, o si pàṣẹ pe ki Dotun kuro ninu ile ti wọn jọ n gbe laarin ọjọ méje. Amọ, Ọgbẹni Dotun tako idajọ naa, o si rọ ileẹjọ lati ba oun bẹ iyawo oun. Dotun ni lootọọ ni pe oun ni ailera lati fun obinrin loyun, ṣugbọn iyawo oun naa ti ilẹkun mọ ri, ko jẹ ki oun wọle tọ ọ.


Amọ, Ọgbẹni Dotun tako idajọ naa, o si rọ ileẹjọ lati ba oun bẹ iyawo oun. Dotun ni lootọọ ni pe oun ni ailera lati fun obinrin loyun, ṣugbọn iyawo oun naa ti ilẹkun mọ ri, ko jẹ ki oun wọle tọ ọ.


Naira Marley: Ilé-ẹjọ́ gba ẹ̀rí síi lórí ẹ̀sùn jìbìtì tí wọ́n fi kan olọrí àwọn Marlians

Ileẹjọ giga ijọba apapọ ni Ikoyi niluu Eko tẹsiwaju pẹlu igbẹjọ Olorin takasufe, Azeez Fashola ti ọpọ mọ sí Naira Marley.Ajọ EFCC fi ẹsun Onikoko mọkanla to da lori igbimọ pọ lu jubiti pẹlu Kaadi igbowo.Adajọ Nicholas Oweibo tun gba awọn ẹri mii l'Ọjọru lori ẹsun ti won fi kan Marley. Àmọ́, Marley ni oun ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan oun.Agbẹjọro Akinwale Kola-Taiwo to ṣoju Marley rọ ileẹjọ lati sun igbejọ ọhún siwaju.Alaye ti Kola-Taiwo ṣe fun ileẹjọ ni pe agbẹjọro agba, Olalekan Ọjọ(SAN) to jẹ olori awọn agbẹjọro Marley wa nipinlẹ Edo nibi to ti n ṣiṣẹ fun onibara rẹ mii.Lẹyin naa ni adajọ Oweibo sun igbejo ọhun siwaju di ọjọ kẹjọ oṣu kẹta ọdun 2021 yii.


Genesis Global: Ìwádìí rèé lórí ìdí tílé ẹjọ́ fi gba onídùróó Wòlìí Genesis lọ́gbà ẹ̀wọ̀n

Ileẹjọ kọtẹmilọrun nipinlẹ Eko ti gba beeli adari ijọ CCC Genesis Global, Israel Ogundipe lẹyin oṣu mẹrin ni ọgba ẹwọn. Woli Genesis ni wọn fi silẹ ni Ọjọ Kini, Oṣu Kẹrin, ọdun 2021 lasiko igbẹjọ rẹ to waye ni ọjọ naa. Ileẹjọ giga nipinlẹ Eko lo ran an lọ si ẹwọn ọdun kan pe, o jẹbi ẹsun gbigba ohun ini Arabinrin Olaide Williams-Oni, towo rẹ to miliọnu mẹtadinlogun naira, pe ohun fẹ ba a ra ilẹ. Woli Genesis ni ko fara mọ idajọ naa, ti wọn si tẹsiwaju lọ si ileẹjọ kotẹmilọrun. Amọ wọn ti gba beeli rẹ pe ki o ma a wa fun igbẹjọ rẹ lati ile titi ti ileejọ kotẹmilọrun yoo ṣedajọ rẹ. Ọpọlọpọ iroyin lo ti jade lori bi Isreal Ogundipe ṣe gba itusilẹ lẹwọn lai tii lo akoko rẹ tan ni ọgba ẹwọn.


Woli Genesis ni ko fara mọ idajọ naa, ti wọn si tẹsiwaju lọ si ileẹjọ kotẹmilọrun. Amọ wọn ti gba beeli rẹ pe ki o ma a wa fun igbẹjọ rẹ lati ile titi ti ileejọ kotẹmilọrun yoo ṣedajọ rẹ. Ọpọlọpọ iroyin lo ti jade lori bi Isreal Ogundipe ṣe gba itusilẹ lẹwọn lai tii lo akoko rẹ tan ni ọgba ẹwọn. Awọn iwe iroyin kan gbe e pe, nitori ailera ara rẹ ni wọn ṣe fi silẹ ni ọgba ẹwọn. Ati wi pe agbẹjọro rẹ, Babatunde Ogala (SAN) lasiko igbẹjọ wi pe, o ni aisan suga, ti ko si raye gba itọju to peye ni ọgba ẹwọn, ni wọn ṣe fi silẹ. Amọ, agbẹnusọ ile ijọsin Celestial Church of Christ, Genesis Global, Gbolahan Ashorobi sọ fun BBC Yoruba pe ko si otitọ kankan nitori iroyin pe ilera rẹ ni ko dara to.


Awọn iwe iroyin kan gbe e pe, nitori ailera ara rẹ ni wọn ṣe fi silẹ ni ọgba ẹwọn. Ati wi pe agbẹjọro rẹ, Babatunde Ogala (SAN) lasiko igbẹjọ wi pe, o ni aisan suga, ti ko si raye gba itọju to peye ni ọgba ẹwọn, ni wọn ṣe fi silẹ. Amọ, agbẹnusọ ile ijọsin Celestial Church of Christ, Genesis Global, Gbolahan Ashorobi sọ fun BBC Yoruba pe ko si otitọ kankan nitori iroyin pe ilera rẹ ni ko dara to. Ashorobi ni saka ni ara rẹ da, ko si ni aisan kankan to n ṣe e. Agbẹnusọ ile ijọsin, CCC Genesis Global, Gbolahan Ashorobi ni idi mẹta ni ileẹjọ fi silẹ, ki wọn to gba oniduro Wolii Ogundipe. O ni idi akọkọ ni nitori igbagbọ ti wọn ni ninu rẹ wi pe ko le e salọ ki igbẹjọ rẹ to bẹrẹ ni ileẹjọ. O salaye pe ileẹjọ fi silẹ nitori igba akọkọ niyii ti yoo ṣẹ si ofin ati wi pe, ilumọọka ni ti ko le e salọ ni ilu nitori gbogbo igba igbẹjọ rẹ, lo n lọ si ileẹjọ.


Ashorobi ni saka ni ara rẹ da, ko si ni aisan kankan to n ṣe e. Agbẹnusọ ile ijọsin, CCC Genesis Global, Gbolahan Ashorobi ni idi mẹta ni ileẹjọ fi silẹ, ki wọn to gba oniduro Wolii Ogundipe. O ni idi akọkọ ni nitori igbagbọ ti wọn ni ninu rẹ wi pe ko le e salọ ki igbẹjọ rẹ to bẹrẹ ni ileẹjọ. O salaye pe ileẹjọ fi silẹ nitori igba akọkọ niyii ti yoo ṣẹ si ofin ati wi pe, ilumọọka ni ti ko le e salọ ni ilu nitori gbogbo igba igbẹjọ rẹ, lo n lọ si ileẹjọ. O tun fikun pe adajọ salaye wi pe ọpọlọpọ ẹjọ lo wa ni iwaju ileẹjọ kotẹmilọrun, nitori naa, wọn ko le e fi awọn ẹjọ to wa niwaju wọn silẹ ma a da ẹjọ Genesis Global. Adajọ ni tawọn ko ba gba oniduro r bayii, o le e lo gbogbo ọjọ to yẹ ko lo ni ẹwọn tan, ki igbẹjọ to kan an nile ẹjọ Kotemilorun. Agbẹnusọ fun ijọ Genesis fikun pe ni ileẹjọ salaye wi pe yoo jasi ifiyajẹni lori asan to ba jẹ wi pe, ileẹjọ ṣe iwadii wọn, ti wọn si ri pe o ti lo ọdun kan ni ẹwọn lai jẹbi.


O tun fikun pe adajọ salaye wi pe ọpọlọpọ ẹjọ lo wa ni iwaju ileẹjọ kotẹmilọrun, nitori naa, wọn ko le e fi awọn ẹjọ to wa niwaju wọn silẹ ma a da ẹjọ Genesis Global. Adajọ ni tawọn ko ba gba oniduro r bayii, o le e lo gbogbo ọjọ to yẹ ko lo ni ẹwọn tan, ki igbẹjọ to kan an nile ẹjọ Kotemilorun. Agbẹnusọ fun ijọ Genesis fikun pe ni ileẹjọ salaye wi pe yoo jasi ifiyajẹni lori asan to ba jẹ wi pe, ileẹjọ ṣe iwadii wọn, ti wọn si ri pe o ti lo ọdun kan ni ẹwọn lai jẹbi. Ashorobi ni nitori naa ni wọn ṣe gba beeli rẹ pẹlu oniduro meji, milọnu meji naira pẹlu awọn ohun ini ilẹ. Bakan naa ni agbẹnusọ naa sọ wi pe, awọn alaṣẹ ijọ naa yoo ba awọn akọroyin sọrọ ni Ọjọ Isinmi, Ọjọ Kẹrin, Oṣu Kẹrin, ọdun 2021 lati se alaye ọrọ naa lẹkunrẹrẹ.


Ashorobi ni nitori naa ni wọn ṣe gba beeli rẹ pẹlu oniduro meji, milọnu meji naira pẹlu awọn ohun ini ilẹ. Bakan naa ni agbẹnusọ naa sọ wi pe, awọn alaṣẹ ijọ naa yoo ba awọn akọroyin sọrọ ni Ọjọ Isinmi, Ọjọ Kẹrin, Oṣu Kẹrin, ọdun 2021 lati se alaye ọrọ naa lẹkunrẹrẹ.


Oyo LG Polls: Alága OYSIEC ní APC fẹ́ sọ òun lẹ́nu nípa ìṣúnsíwájú ìbò tó ń bèèrè fún

Awọn tọrọ kan nipa idibo ijọba ibilẹ to n bọ lọna nipinlẹ Oyo, ti n tako ara wọn nipa idibo naa ti yoo waye ni ọjọ Satide. Eyi ko si ṣẹyin bi ẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Oyo ṣe sọ pe ki ajọ eleto idibo OYSIEC, sun ọjọ idibo siwaju. Alagba fẹgbẹ APC nipinlẹ Oyo, Oloye Akin Oke ti sọ fun awọn akọroyin ni Ọjọru pe, awọn fẹ isunsiwaju naa ki awọn ọmọ ẹgbẹ awọn le kopa ninu eto idibo naa. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, Oke ni gbogbo eeyan lo mọ wi pe awọn n ṣe ẹjọ lọwọ lasiko to yẹ ki awọn gbaradi feto idibo naa, nitori naa, idibo abẹle ko le waye lasiko igbẹjọ. Oke ni ọrọ ofin ati ilana ofin lọrọ to wa nilẹ yii tori naa, o yẹ ki ajọ OYSIEC fi igbalaye kalẹ fawọn lati gbaradi de idibo. ''Gẹgẹ bi ẹni to n fẹ alaafia, a kọ iwe si OYSIEC lori idi to fi yẹ ki wọn sun ọjọ ibo siwaju, alaafia ni awa n wa'' O ni amọ o ṣe ni laanu pe ajọ OYSIEC ti adari rẹ jẹ amofin, taku pe awọn yoo tẹsiwaju lati ṣeto idibo naa.


Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, Oke ni gbogbo eeyan lo mọ wi pe awọn n ṣe ẹjọ lọwọ lasiko to yẹ ki awọn gbaradi feto idibo naa, nitori naa, idibo abẹle ko le waye lasiko igbẹjọ. Oke ni ọrọ ofin ati ilana ofin lọrọ to wa nilẹ yii tori naa, o yẹ ki ajọ OYSIEC fi igbalaye kalẹ fawọn lati gbaradi de idibo. ''Gẹgẹ bi ẹni to n fẹ alaafia, a kọ iwe si OYSIEC lori idi to fi yẹ ki wọn sun ọjọ ibo siwaju, alaafia ni awa n wa'' O ni amọ o ṣe ni laanu pe ajọ OYSIEC ti adari rẹ jẹ amofin, taku pe awọn yoo tẹsiwaju lati ṣeto idibo naa. Amọ ṣa, o ni ẹgbẹ awọn yoo ''tẹle gbogbo ilana ofin lati le gba ẹtọ awọn bo ṣe yẹ'' Kini ajọ olominira eleto idibo OYSIEC sọ Ninu ifọrọwerọ pẹlu alaga ajọ OYSIEC nipinlẹ Oyo, Isiaka Abiola Olagunju, o sọ fun BBC pe bi ẹni pe ẹgbẹ APC fẹ sọ awọn lẹnu ni pẹlu isunsiwaju eto idibo ti wọn n beere fun. Olagunju ni ọjọ ti pẹ tawọn ti fi to APC leti wi pe idibo yoo waye, ṣugbọn wọn ko tete sọ pe awọn ko ni le kopa lọjọ ti wọn la kalẹ. ''Ni agbara Olorun, a ti se igbaradi, awọn to fẹ gba ohun eelo fun idibo naa ti wa ni ọfisi wa, a si ti gbe ilana jade saaju pe idibo yoo waye lọjọ Satide.''


Amọ ṣa, o ni ẹgbẹ awọn yoo ''tẹle gbogbo ilana ofin lati le gba ẹtọ awọn bo ṣe yẹ'' Kini ajọ olominira eleto idibo OYSIEC sọ Ninu ifọrọwerọ pẹlu alaga ajọ OYSIEC nipinlẹ Oyo, Isiaka Abiola Olagunju, o sọ fun BBC pe bi ẹni pe ẹgbẹ APC fẹ sọ awọn lẹnu ni pẹlu isunsiwaju eto idibo ti wọn n beere fun. Olagunju ni ọjọ ti pẹ tawọn ti fi to APC leti wi pe idibo yoo waye, ṣugbọn wọn ko tete sọ pe awọn ko ni le kopa lọjọ ti wọn la kalẹ. ''Ni agbara Olorun, a ti se igbaradi, awọn to fẹ gba ohun eelo fun idibo naa ti wa ni ọfisi wa, a si ti gbe ilana jade saaju pe idibo yoo waye lọjọ Satide.'' Oke ni loore koore lawọn n ṣe ipade pẹlu APC ati awọn ẹgbẹ yoku lori eto idibo yii ati pe APC ko foju han pe awọn ko ni kopa ninu idibo. O tẹsiwaju pe, bawọn tiẹ fẹ sun ọjọ siwaju fun APC, awọn ẹgbẹ oselu mẹtadinlogun to ku ti wọn fẹ kopa ninu idibo ti sọ pe awọn ko le faramọ. ''Ohun ti ofin sọ ko ruju nipa idibo.


Oke ni loore koore lawọn n ṣe ipade pẹlu APC ati awọn ẹgbẹ yoku lori eto idibo yii ati pe APC ko foju han pe awọn ko ni kopa ninu idibo. O tẹsiwaju pe, bawọn tiẹ fẹ sun ọjọ siwaju fun APC, awọn ẹgbẹ oselu mẹtadinlogun to ku ti wọn fẹ kopa ninu idibo ti sọ pe awọn ko le faramọ. ''Ohun ti ofin sọ ko ruju nipa idibo. A ko le tori ẹgbẹ kan, wa maa da awọn ẹgbẹ yoku duro nitori pe wọn lawọn fẹ gbaradi.'' Ohun ti ko ba dun mọ wa ni ki APC kopa, ki ẹsin wọn baa le han si araalu - PDP Ẹgbẹ Oṣelu PDP naa ti sọ si ọrọ eto idibo ijọba ibilẹ to n mu awuyewuye dani nipinlẹ Oyo. Akọwe ipolongo fẹgbẹ oselu PDP, onimọ ẹrọ Akeem Olatunji ni ki baa dun mọ awọn, ki APC kopa ninu idibo yii lọjọ Satide.


A ko le tori ẹgbẹ kan, wa maa da awọn ẹgbẹ yoku duro nitori pe wọn lawọn fẹ gbaradi.'' Ohun ti ko ba dun mọ wa ni ki APC kopa, ki ẹsin wọn baa le han si araalu - PDP Ẹgbẹ Oṣelu PDP naa ti sọ si ọrọ eto idibo ijọba ibilẹ to n mu awuyewuye dani nipinlẹ Oyo. Akọwe ipolongo fẹgbẹ oselu PDP, onimọ ẹrọ Akeem Olatunji ni ki baa dun mọ awọn, ki APC kopa ninu idibo yii lọjọ Satide. O ni idi ni pe araalu yoo lanfaani lati ri ẹsin wọn bi wọn ba kopa, ti yoo si han si wọn pe ilu ko fẹ wọn. ''Erongba wọn ni pe wọn yoo ri idajọ ile ẹjọ ra ṣugbọn adajọ ja wọn kulẹ. Ni bayi ti wọn si ti ri wi pe awọn ko ni le kọ esi idibo bi ti atẹyinwa, lo mu ki wọn ni awọn ko ni kopa'' Olatunji wa gboṣuba kare fun ajọ OYSIEC  lori ipinnu rẹ lati tẹsiwaju pẹlu eto idibo naa, to si ni awọn ni igbagbọ pe idibo ti ko lẹja n bakan ninu ni wọn yoo seto lọjọ Satide.


O ni idi ni pe araalu yoo lanfaani lati ri ẹsin wọn bi wọn ba kopa, ti yoo si han si wọn pe ilu ko fẹ wọn. ''Erongba wọn ni pe wọn yoo ri idajọ ile ẹjọ ra ṣugbọn adajọ ja wọn kulẹ. Ni bayi ti wọn si ti ri wi pe awọn ko ni le kọ esi idibo bi ti atẹyinwa, lo mu ki wọn ni awọn ko ni kopa'' Olatunji wa gboṣuba kare fun ajọ OYSIEC  lori ipinnu rẹ lati tẹsiwaju pẹlu eto idibo naa, to si ni awọn ni igbagbọ pe idibo ti ko lẹja n bakan ninu ni wọn yoo seto lọjọ Satide. Ẹgbẹ oṣelu APC ti fi ẹsun kan Gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde pe o fẹ doju eto oṣelu tiwantiwa bolẹ nipinlẹ Ọyọ. Ẹgbẹ oṣelu APC tun fẹsun kan gomina Seyi Makinde wipe o lo owo ilu basubasu lati ṣe idibo ti ileẹjọ ti fagile ni awọn ijọba ibilẹ. Alaga ẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Ọyọ, Oloye Akin Oke lo sọ bẹẹ nibi apero ẹgbẹ ati awọn akọroyin ti wọn se nilu Ibadan.


Ẹgbẹ oṣelu APC ti fi ẹsun kan Gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde pe o fẹ doju eto oṣelu tiwantiwa bolẹ nipinlẹ Ọyọ. Ẹgbẹ oṣelu APC tun fẹsun kan gomina Seyi Makinde wipe o lo owo ilu basubasu lati ṣe idibo ti ileẹjọ ti fagile ni awọn ijọba ibilẹ. Alaga ẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Ọyọ, Oloye Akin Oke lo sọ bẹẹ nibi apero ẹgbẹ ati awọn akọroyin ti wọn se nilu Ibadan. Oke ni Gomina Makinde pẹlu ajọṣepọ ajọ eleto idibo nipinlẹ Oyo, OYSIEC n ṣiṣẹ pọ lati doju eto oṣelu tiwantiwa bolẹ nipinlẹ naa. O salaye pe eyi ri bẹẹ nitori bi wọn fẹ ṣe eto idibo ijọba ibilẹ ni lọjọ Satide ọtunla lai si ẹgbẹ oṣelu APC ninu awọn ti yoo dije dupo. O ni o ṣe ni laanu wi pe ẹgbẹ oṣelu PDP ati OYSIEC yọ awọn kuro ninu awọn ẹgbẹ ti yoo kopa ninu eto idibo ijọ̣ba ipinlẹ naa.


Oke ni Gomina Makinde pẹlu ajọṣepọ ajọ eleto idibo nipinlẹ Oyo, OYSIEC n ṣiṣẹ pọ lati doju eto oṣelu tiwantiwa bolẹ nipinlẹ naa. O salaye pe eyi ri bẹẹ nitori bi wọn fẹ ṣe eto idibo ijọba ibilẹ ni lọjọ Satide ọtunla lai si ẹgbẹ oṣelu APC ninu awọn ti yoo dije dupo. O ni o ṣe ni laanu wi pe ẹgbẹ oṣelu PDP ati OYSIEC yọ awọn kuro ninu awọn ẹgbẹ ti yoo kopa ninu eto idibo ijọ̣ba ipinlẹ naa. ''Ẹgbẹ oṣelu APC ni awọn alaga ijọba ibilẹ to bori ninu idibo ijọba ibilẹ to waye ni ọdun 2018 ti wa, ti ileẹjọ si paṣẹ wi pe yiyọ wọn nipo ko ba ofin mu. Bakan naa ni iye owo ti Ajọ eleto idibo OYSIEC ni ki awọn oludije ma a san , to jẹ N250,000 ati N100,000 lati dije dupo alaga ati councilor ko ba ofin mu. Igbesẹ ijọba PDP labẹ aṣẹ Makinde yii ko ba ofin mu, nitori naa wọn gbọdọ fi aye silẹ fun awọn ẹgbẹ oṣelu to ku lati ṣe iforukọsilẹ.''


''Ẹgbẹ oṣelu APC ni awọn alaga ijọba ibilẹ to bori ninu idibo ijọba ibilẹ to waye ni ọdun 2018 ti wa, ti ileẹjọ si paṣẹ wi pe yiyọ wọn nipo ko ba ofin mu. Bakan naa ni iye owo ti Ajọ eleto idibo OYSIEC ni ki awọn oludije ma a san , to jẹ N250,000 ati N100,000 lati dije dupo alaga ati councilor ko ba ofin mu. Igbesẹ ijọba PDP labẹ aṣẹ Makinde yii ko ba ofin mu, nitori naa wọn gbọdọ fi aye silẹ fun awọn ẹgbẹ oṣelu to ku lati ṣe iforukọsilẹ.'' Alaga ẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Ọyọ naa ni awọn lero wi pe ijọba Makinde yoo tun ero rẹ pa lori idibo ijọba ibilẹ ti yoo waye ni Ọjọ Satide. Amọ, Oloye Oke ni ti wọn ko ba da eto idibo ijọba ibilẹ naa duro, awọn n gba ileẹjọ lọ. Wọn wa rọ Adajọ Agba nipinlẹ Ọyọ lati dasi ẹjọ ti wọn pe tako eto idibo ijọba ibilẹ naa, ki idajọ otitọ le jọba ni kiakia.


Alaga ẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Ọyọ naa ni awọn lero wi pe ijọba Makinde yoo tun ero rẹ pa lori idibo ijọba ibilẹ ti yoo waye ni Ọjọ Satide. Amọ, Oloye Oke ni ti wọn ko ba da eto idibo ijọba ibilẹ naa duro, awọn n gba ileẹjọ lọ. Wọn wa rọ Adajọ Agba nipinlẹ Ọyọ lati dasi ẹjọ ti wọn pe tako eto idibo ijọba ibilẹ naa, ki idajọ otitọ le jọba ni kiakia.


Osugbo: Elebuibon ní awo ni yóò ṣìnkú ọba tó ṣètùtù kó tó dépò, kìí ṣe Alfa tàbí Pásítọ̀

Araba Awo tilu Osogbo, Oloye Ifayemi Elebuibon ti salaye fun BBC Yoruba nipa ohun to rọ mọ ọba jijẹ, ẹsin to n se ati ilana sinsin oku rẹ. Elebuibon salaye awọn ọrọ yii lasiko to n ba BBC sọrọ nipa bi awọn ẹgbẹ awo Osugbo se lọ fi tipa gbe oku ọba to waja. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin nipa bi ẹgbẹ awo Osugbo se fi tipa gbe oku ọba kan pamọ nilẹ Ijebu. Iroyin naa ni awọn mọlẹbi ọba naa ni ko fẹ ki wọn sin baba wọn nilana ẹsin ibilẹ eyi to mu ki wọn gba ile ẹjọ lọ. Nigba to n dahun ibeere lori ẹni to lẹtọ lati sin oku ọba to ba waja, Elebuibon ni kii se mọlẹbi lo lẹtọ lati sin oku ọba rara. O ni niwọn igba ti ọba kan ba ti gori itẹ, o ti di ti gbogbo aye, oku rẹ si ti di ti araalu ati gbogbo eeyan.


Iroyin naa ni awọn mọlẹbi ọba naa ni ko fẹ ki wọn sin baba wọn nilana ẹsin ibilẹ eyi to mu ki wọn gba ile ẹjọ lọ. Nigba to n dahun ibeere lori ẹni to lẹtọ lati sin oku ọba to ba waja, Elebuibon ni kii se mọlẹbi lo lẹtọ lati sin oku ọba rara. O ni niwọn igba ti ọba kan ba ti gori itẹ, o ti di ti gbogbo aye, oku rẹ si ti di ti araalu ati gbogbo eeyan. "Oku ọba to ba waja kii se ti mọlẹbi mọ, awọn to lẹtọ lati sin oku rẹ naa lo lọ gbe oku naa pamọ. Boya ọba ko wa sọ fawọn mọlẹbi rẹ tẹlẹ ni pe oun ti se oro, lo mu ki wọn pe awọn Osugbo lẹjọ." Araba Awo ilu Osogbo fikun pe ọba kọba to ba jẹ kii se ti mọlẹbi rẹ mọ, wọn ko si lẹtọ mọ lati pasẹ lori isinku rẹ.


"Oku ọba to ba waja kii se ti mọlẹbi mọ, awọn to lẹtọ lati sin oku rẹ naa lo lọ gbe oku naa pamọ. Boya ọba ko wa sọ fawọn mọlẹbi rẹ tẹlẹ ni pe oun ti se oro, lo mu ki wọn pe awọn Osugbo lẹjọ." Araba Awo ilu Osogbo fikun pe ọba kọba to ba jẹ kii se ti mọlẹbi rẹ mọ, wọn ko si lẹtọ mọ lati pasẹ lori isinku rẹ. Ọpọ igba ni isẹlẹ ti waye saaju nipa awuyewuye to maa n waye nidi ilana sinsin oku ọba to ba waja. Bakan naa nirufẹ isẹlẹ yii waye saaju nilu Abeokuta nigba ti mọlẹbi Alake tilẹ Ẹgba tẹlẹ, ọba Lipede waja faake kọri fawọn ọmọ ẹgbẹ Ogboni. Wọn ni Kabiyesi naa ti sọ asọtẹlẹ saaju pe ilana Kristiẹni ni ki wọn fi sin oun, nitori oun ti di ọmọlẹyin Kristi tootọ, ki oun to tẹri gbasọ.


Ọpọ igba ni isẹlẹ ti waye saaju nipa awuyewuye to maa n waye nidi ilana sinsin oku ọba to ba waja. Bakan naa nirufẹ isẹlẹ yii waye saaju nilu Abeokuta nigba ti mọlẹbi Alake tilẹ Ẹgba tẹlẹ, ọba Lipede waja faake kọri fawọn ọmọ ẹgbẹ Ogboni. Wọn ni Kabiyesi naa ti sọ asọtẹlẹ saaju pe ilana Kristiẹni ni ki wọn fi sin oun, nitori oun ti di ọmọlẹyin Kristi tootọ, ki oun to tẹri gbasọ. Nigba to n sọrọ lori asa ki awọn ọba kan maa sọ asọtẹlẹ fawọn mọlẹbi wọn lori ọna ti wọn fẹ ki wọn gba sin wọn, Elebuibon ni eyi ko tọna. "Yoo dara ki ẹni to ba fẹ ki wọn sin oun nilana ẹsin igbalode Kristiẹni abi Musulumi ma kuku wulẹ jọba rara. Ki wọn to fi ọba jẹ, o ni oro ti wọn yoo se, ti ọba ba si tun ku, o ni oro ti wọn yoo se pẹlu.


Nigba to n sọrọ lori asa ki awọn ọba kan maa sọ asọtẹlẹ fawọn mọlẹbi wọn lori ọna ti wọn fẹ ki wọn gba sin wọn, Elebuibon ni eyi ko tọna. "Yoo dara ki ẹni to ba fẹ ki wọn sin oun nilana ẹsin igbalode Kristiẹni abi Musulumi ma kuku wulẹ jọba rara. Ki wọn to fi ọba jẹ, o ni oro ti wọn yoo se, ti ọba ba si tun ku, o ni oro ti wọn yoo se pẹlu. Ẹni to ba wa jẹ Kristiẹni abi Musulumi, ẹ ma wulẹ jọba. Ẹ fun ẹni to setan lati se isẹse laaye lati jọba, ka le yago fun awuyewuye ti ko tọna." Araba Awo, lasiko to n salaye awọn ewu to rọ mọ ilana sinsin ọba ni ilana ẹsin igbalode salaye pe ewu n bẹ loko longẹ fun oku ọba to ba waja naa.


Ẹni to ba wa jẹ Kristiẹni abi Musulumi, ẹ ma wulẹ jọba. Ẹ fun ẹni to setan lati se isẹse laaye lati jọba, ka le yago fun awuyewuye ti ko tọna." Araba Awo, lasiko to n salaye awọn ewu to rọ mọ ilana sinsin ọba ni ilana ẹsin igbalode salaye pe ewu n bẹ loko longẹ fun oku ọba to ba waja naa. "Oku ọba ti wọn ko ba fi etutu tabi isẹse sin yoo ni idiwọ nla lẹnu irinajo rẹ. Awọn ara ilẹ to yẹ ko ba pade ni yoo nira fun lati ri, eyi to lewu pupọ. Bakan naa, iru ọba to waja yii ko pese ọna to tọ silẹ fun ẹlomiran to fẹ jẹ ọba lẹyin rẹ, eyi naa si lee mu idiwọ nla lọwọ.


"Oku ọba ti wọn ko ba fi etutu tabi isẹse sin yoo ni idiwọ nla lẹnu irinajo rẹ. Awọn ara ilẹ to yẹ ko ba pade ni yoo nira fun lati ri, eyi to lewu pupọ. Bakan naa, iru ọba to waja yii ko pese ọna to tọ silẹ fun ẹlomiran to fẹ jẹ ọba lẹyin rẹ, eyi naa si lee mu idiwọ nla lọwọ. O yẹ ki wọn se bi wọn se n se lati igba iwasẹ, ko le ri bo se yẹ ko ri, bi bẹẹ kọ, o lewu." Oloye Ifayemi Elebuibon wa rọ ile ẹjọ lati bọwọ fun asa ati isẹse agbegbe kọọkan nilẹ Airika ati ba se n gbe igbe aye wa. "Ilẹ alawọ dudu Afirika la wa, adajọ gbọdọ bojuwo eyi.


O yẹ ki wọn se bi wọn se n se lati igba iwasẹ, ko le ri bo se yẹ ko ri, bi bẹẹ kọ, o lewu." Oloye Ifayemi Elebuibon wa rọ ile ẹjọ lati bọwọ fun asa ati isẹse agbegbe kọọkan nilẹ Airika ati ba se n gbe igbe aye wa. "Ilẹ alawọ dudu Afirika la wa, adajọ gbọdọ bojuwo eyi. Bi eeyan kan ba ni oun n se Musulumi, kii sa se ilẹ Arab ni wọn ti bi. Bakan naa, ẹni to ba ni oun n se Kristiẹni, kii se ilẹ Jerusalem ni wọn ti bi, bi wọn ti n se ni ilẹ Jerusalem ati Arab yatọ si tilẹ Afirika." Ta lo ni ẹtọ lati sin oku ọba alaye to ba waja, ẹgbẹ awo to n dari ilu lo gbọdọ sin ọba ni ilana ibilẹ ni abi mọlẹbi ọba?


Bi eeyan kan ba ni oun n se Musulumi, kii sa se ilẹ Arab ni wọn ti bi. Bakan naa, ẹni to ba ni oun n se Kristiẹni, kii se ilẹ Jerusalem ni wọn ti bi, bi wọn ti n se ni ilẹ Jerusalem ati Arab yatọ si tilẹ Afirika." Ta lo ni ẹtọ lati sin oku ọba alaye to ba waja, ẹgbẹ awo to n dari ilu lo gbọdọ sin ọba ni ilana ibilẹ ni abi mọlẹbi ọba? Bakan naa, ilana isinku wo lo yẹ ki wọn fi sin oku ọba, se ilana ẹsin ti ọba ba n sin ni abi ilana isẹse to gba jọba ninu ilu? Ohun aburu wo lo le sẹlẹ ti wọn ko ba sin ọba nilana ẹsin ibilẹ, ti wọn si sin nilana ẹsin Kristiẹni abi ti Musulumi? Awọn ibeere yii ati ọpọ miran lo n tawọ tasẹ ninu awọn ọmọ Yoruba to gbọ nipa isẹlẹ kan to waye nilu Aba Ayepe.


Bakan naa, ilana isinku wo lo yẹ ki wọn fi sin oku ọba, se ilana ẹsin ti ọba ba n sin ni abi ilana isẹse to gba jọba ninu ilu? Ohun aburu wo lo le sẹlẹ ti wọn ko ba sin ọba nilana ẹsin ibilẹ, ti wọn si sin nilana ẹsin Kristiẹni abi ti Musulumi? Awọn ibeere yii ati ọpọ miran lo n tawọ tasẹ ninu awọn ọmọ Yoruba to gbọ nipa isẹlẹ kan to waye nilu Aba Ayepe. Gẹgẹ bi iwe iroyin Daily Trust ti jabọ rẹ, awọn ọmọ ẹgbẹ awo Osugbo lo fi tipa gbe oku Alaye-Aba tilu Aba Ayepe kuro nibi ti awọn mọlẹbi tọju oku ọba naa pamọ si. Ọjọ Kejilelogunosu Kinni ọdun 2021 ni Ọba Rauf Adebayo Raji-Suleimon, Alaye-Aba tilu Aba Ayepe, dara pọ mọ awọn baba nla rẹ, tawọn mọlẹbi rẹ ko si fẹ sin nilana ẹsin ibilẹ. Ọna lati daaabo bo isẹse lo mu kawọn ọmọ ẹgbẹ awo Osugbo ya wọ ibi ti oku naa wa, ti wsn si lọ gbe pamọ nilana ẹsin ibilẹ, eyi to bi awọn mọlẹbi ori ade to di oloogbe naa ninu.


Gẹgẹ bi iwe iroyin Daily Trust ti jabọ rẹ, awọn ọmọ ẹgbẹ awo Osugbo lo fi tipa gbe oku Alaye-Aba tilu Aba Ayepe kuro nibi ti awọn mọlẹbi tọju oku ọba naa pamọ si. Ọjọ Kejilelogunosu Kinni ọdun 2021 ni Ọba Rauf Adebayo Raji-Suleimon, Alaye-Aba tilu Aba Ayepe, dara pọ mọ awọn baba nla rẹ, tawọn mọlẹbi rẹ ko si fẹ sin nilana ẹsin ibilẹ. Ọna lati daaabo bo isẹse lo mu kawọn ọmọ ẹgbẹ awo Osugbo ya wọ ibi ti oku naa wa, ti wsn si lọ gbe pamọ nilana ẹsin ibilẹ, eyi to bi awọn mọlẹbi ori ade to di oloogbe naa ninu. Ọrọ di isu ata yanan-yanan, tawọn mọlẹbi ọba si wọ ẹgbẹ Osugbo lọ sile ẹjọ pe wọn tako ẹtọ tawọn ni lati fun baba awọn ni ẹyẹ ikẹyin nilana ẹsin Musulumi. Awọn mọlẹbi ọba naa ni Mususlumi ododo ni ọba naa ko to waja, o si yẹ ki wọn sin ori ade naa nilana ẹsin Islam ni. Ẹjọ naa si lo pe awọn eeyan mẹẹdogun wa sile ẹjọ lati jẹjọ, awọn si lo jẹ ọmọ ẹgbẹ awo Osugbo nilẹ Ijebu nigbati igbimọ afọbajẹ tilẹ Ijebu lapapọ jẹ Olujẹjọ kẹrindinlogun.


Ọrọ di isu ata yanan-yanan, tawọn mọlẹbi ọba si wọ ẹgbẹ Osugbo lọ sile ẹjọ pe wọn tako ẹtọ tawọn ni lati fun baba awọn ni ẹyẹ ikẹyin nilana ẹsin Musulumi. Awọn mọlẹbi ọba naa ni Mususlumi ododo ni ọba naa ko to waja, o si yẹ ki wọn sin ori ade naa nilana ẹsin Islam ni. Ẹjọ naa si lo pe awọn eeyan mẹẹdogun wa sile ẹjọ lati jẹjọ, awọn si lo jẹ ọmọ ẹgbẹ awo Osugbo nilẹ Ijebu nigbati igbimọ afọbajẹ tilẹ Ijebu lapapọ jẹ Olujẹjọ kẹrindinlogun. Mọlẹbi ọba naa wa n beere miliọnu lọna aadọta naira gẹgẹ bii owo gba ma binu fun bi ẹgbẹ awo Osugbo se tẹ ẹtọ wọn mọlẹ ati ti ọba to waja pẹlu. Amọ nigba ti awọn ọmọ ẹgbẹ Osugbo ọhun n yọju sile ẹjọ to n gbọ ẹjọ naa nilu Abeokuta lati wa jẹjọ, se ni awọn ẹgbẹ awo naa wọnu gbọngan ile ẹjọ pẹlu asọ awo. Bakan naa ni wọn n kọ orin isẹse to jọ mọ ẹgbẹ awo wọn, eyi ti wọn fi n tako ẹjọ naa ti idile ọba to waja pe wọn.


Mọlẹbi ọba naa wa n beere miliọnu lọna aadọta naira gẹgẹ bii owo gba ma binu fun bi ẹgbẹ awo Osugbo se tẹ ẹtọ wọn mọlẹ ati ti ọba to waja pẹlu. Amọ nigba ti awọn ọmọ ẹgbẹ Osugbo ọhun n yọju sile ẹjọ to n gbọ ẹjọ naa nilu Abeokuta lati wa jẹjọ, se ni awọn ẹgbẹ awo naa wọnu gbọngan ile ẹjọ pẹlu asọ awo. Bakan naa ni wọn n kọ orin isẹse to jọ mọ ẹgbẹ awo wọn, eyi ti wọn fi n tako ẹjọ naa ti idile ọba to waja pe wọn. Adajọ ti wa sun igbẹjọ siwaju di ọjọ Kẹrindinlsgbọn osu Kẹrin ọdun 2021.


Adajọ ti wa sun igbẹjọ siwaju di ọjọ Kẹrindinlsgbọn osu Kẹrin ọdun 2021.


Genesis Global: Bí Ọlọrun ṣe lò mí fún Musiliu tò ti lo ọdún 11 lọgbà ẹwọn ti mo lọ

Wolii Isreal Ogundipe Oladele Israel ti ọpọlọpọ mọ si Genesis ni oun rii daju pe akoko ti wọn wa fi ọ̀lọ́paa gbe ohun jẹ eyi ti awọn to ṣe e to daadaa ni. O sọ ẹkunrẹrẹ idi to fi ro bẹẹ fun BBC yoruba. O ṣalaye pe ọgba ẹwọn ti oun lọ "jẹ ibi ti kii ẹ ibi too ti le jẹ́un to wu ẹ tabi ri iyawo abi ọmọ. O jẹ ibi ti ẹni ti ko ṣẹ ti lee ba ara rẹ boya tori Ọlọpaa ko ṣe ẹjọ daadaa". BBC Yoruba gbera lọ si ile ati ijọ gbajugbaja Wolii ti wọ́n dajọ́ ẹwọn ọdun kan gbako fun amọ ti gbogbo eeyan dede gbọ pe o ti kuro lọgba ẹwọn lai tii lo ọdun meji oloṣu mejila naa pe. Wolii Genesis ni ṣugbọn ẹni to ba ni Kristi a kan mọọmọ gba fun Ọlọrun ni pẹlu ohun toju rẹ yoo ri lọgba ẹwọn.


O jẹ ibi ti ẹni ti ko ṣẹ ti lee ba ara rẹ boya tori Ọlọpaa ko ṣe ẹjọ daadaa". BBC Yoruba gbera lọ si ile ati ijọ gbajugbaja Wolii ti wọ́n dajọ́ ẹwọn ọdun kan gbako fun amọ ti gbogbo eeyan dede gbọ pe o ti kuro lọgba ẹwọn lai tii lo ọdun meji oloṣu mejila naa pe. Wolii Genesis ni ṣugbọn ẹni to ba ni Kristi a kan mọọmọ gba fun Ọlọrun ni pẹlu ohun toju rẹ yoo ri lọgba ẹwọn. Genesis Global: Sáká lara Woli Israel Ogundipe dá, kìí ṣe àìlera ló mú kí wọn fi sílẹ̀ lẹ́wọ̀n Mo máa ń dédé ṣubú lulẹ̀, tẹ́ẹ bá fi ọwọ kàn mí lásán, kódà lójú ọ̀nà márosẹ̀ - Fatimah Aderounmu Ṣé o mọ̀ pé o leè rí omira abẹ́ obìnrin míì rà tàbi yọ̀ǹda tìrẹ fún lílò? 'Èmi ọmọ Ikorodu ọ̀ga, ọmọ aṣalẹ̀ jẹ́jẹ! Wo bí àwọn ọmọdé ṣe ń fi Oríkì Yorùbá dábíra ní Children's Day Ìgboro ayélujára ń gbóná lọ́wọ́lọ́wọ́ mọ́ Remi Tinubu lẹ́yìn tó pe obìnrin kan ní Tọ́ọ̀gì Ẹsun jibiti to to miliọnu mọkanla naira ni wọn fi kan Wolii Genesis eyi to pa ohun ati arabinrin kan, Laide Oni Williams to n gbe ni UK pọ.


Genesis Global: Sáká lara Woli Israel Ogundipe dá, kìí ṣe àìlera ló mú kí wọn fi sílẹ̀ lẹ́wọ̀n Mo máa ń dédé ṣubú lulẹ̀, tẹ́ẹ bá fi ọwọ kàn mí lásán, kódà lójú ọ̀nà márosẹ̀ - Fatimah Aderounmu Ṣé o mọ̀ pé o leè rí omira abẹ́ obìnrin míì rà tàbi yọ̀ǹda tìrẹ fún lílò? 'Èmi ọmọ Ikorodu ọ̀ga, ọmọ aṣalẹ̀ jẹ́jẹ! Wo bí àwọn ọmọdé ṣe ń fi Oríkì Yorùbá dábíra ní Children's Day Ìgboro ayélujára ń gbóná lọ́wọ́lọ́wọ́ mọ́ Remi Tinubu lẹ́yìn tó pe obìnrin kan ní Tọ́ọ̀gì Ẹsun jibiti to to miliọnu mọkanla naira ni wọn fi kan Wolii Genesis eyi to pa ohun ati arabinrin kan, Laide Oni Williams to n gbe ni UK pọ. Wolii Genesis sọ ohun toju ri ati ohun to ba bọ lati ọgba ẹwọn to lọ bọ tori wọn da a silẹ lẹyin oṣu mẹrin to bẹrẹ ijiya ẹsun naa dipo ọdun kan to yẹ ko lo nibẹ. Ọrọ naa wa dabi owe kan to sọ pe igba gbogbo ni ọrọ kii ṣi lori alabahun tori bi ọpọlọpọ eeyan ṣe maa n wo awọn iranṣẹ Ọlọrun to ba ti ni iru idojukọ yii. TAMPAN pàṣẹ pé 'director' kankan kò gbọdọ̀ pe Nkechi Blessing àti Adams Kehinde sí iṣẹ́ mọ́ Pé mo gba ìwọ́de lááyè kò túmọ̀ sí pé mo faramọ́ Oduduwa Nation - Akeredolu Àwọ̀ ọmọ mi máa ń ṣípẹ̀ẹ́pẹ́ bíi ti ẹja ni, ẹsẹ̀ ń dùn ún kódà, kò tún ríran dáadáa - Ìyá Hameeda Wo àwọn orílẹ̀èdè tí ìbálòpọ̀ akọsákọ ti lòdì sí òfin


Wolii Genesis sọ ohun toju ri ati ohun to ba bọ lati ọgba ẹwọn to lọ bọ tori wọn da a silẹ lẹyin oṣu mẹrin to bẹrẹ ijiya ẹsun naa dipo ọdun kan to yẹ ko lo nibẹ. Ọrọ naa wa dabi owe kan to sọ pe igba gbogbo ni ọrọ kii ṣi lori alabahun tori bi ọpọlọpọ eeyan ṣe maa n wo awọn iranṣẹ Ọlọrun to ba ti ni iru idojukọ yii. TAMPAN pàṣẹ pé 'director' kankan kò gbọdọ̀ pe Nkechi Blessing àti Adams Kehinde sí iṣẹ́ mọ́ Pé mo gba ìwọ́de lááyè kò túmọ̀ sí pé mo faramọ́ Oduduwa Nation - Akeredolu Àwọ̀ ọmọ mi máa ń ṣípẹ̀ẹ́pẹ́ bíi ti ẹja ni, ẹsẹ̀ ń dùn ún kódà, kò tún ríran dáadáa - Ìyá Hameeda Wo àwọn orílẹ̀èdè tí ìbálòpọ̀ akọsákọ ti lòdì sí òfin


Yahoo Boys Akute-Alagbole: Iléeṣé ọlọ́pàá Ogun ní kò sí ẹnikẹ́ni tó fi ìṣẹ̀lẹ̀ náà tó òhun létí

Laipẹ yii ni iroyin kan gba oju opo ibanidọrẹ Twitter pe awọn ọdọ bii aadọta ti jade laye lẹyin ti wọn ti ibi apejẹ ọjọ ibi kan de. Gẹgẹ bi ẹnikan to gbe iroyin naa soju opo ayelujara rẹ ti wi, ọdọmọde gbajuẹ kan, tawọn eeyan n pe ni Yahoo Boy lo se apejẹ ọjọ ibi rẹ, to si kesi awọn ọrẹ rẹ naa, lati wa ba yọ. Isẹlẹ naa ti wọn lo waye ni adugbo Alagbole Akute nipinlẹ Ogun lo sọ pe awọn ọdọ bii aadọta to bawọn peju sibi isẹlẹ naa lo ti tẹri gbasọ lairotẹlẹ. Nigba ti wọn n fesi si iroyin ọhun, ẹnikan to pe ara rẹ ni Yusuff Yinka Rilwan naa fọwọ gbaya pe lootọ ni isẹlẹ naa waye. Koda, Yusuff ni aladugbo oun kan padanu ọrẹ, ọmọ rẹ meji, bakan naa lo ni ọkunrin kan ni opopona ti oun n gbe naa bawọn peju sibi apejẹ ọhun. O fikun pe ọkunrin naa ati ọrẹ rẹ mẹrin lo sọ ẹmi wọn nu sinu isẹlẹ naa, awọn eeyan to si ku mọ oun ti oun mọ ree lai le sọ awọn ti oun ko mọ, to ba isẹlẹ naa lọ.


Nigba ti wọn n fesi si iroyin ọhun, ẹnikan to pe ara rẹ ni Yusuff Yinka Rilwan naa fọwọ gbaya pe lootọ ni isẹlẹ naa waye. Koda, Yusuff ni aladugbo oun kan padanu ọrẹ, ọmọ rẹ meji, bakan naa lo ni ọkunrin kan ni opopona ti oun n gbe naa bawọn peju sibi apejẹ ọhun. O fikun pe ọkunrin naa ati ọrẹ rẹ mẹrin lo sọ ẹmi wọn nu sinu isẹlẹ naa, awọn eeyan to si ku mọ oun ti oun mọ ree lai le sọ awọn ti oun ko mọ, to ba isẹlẹ naa lọ. O ni won ti ka to ọgbọn eeyan to ti jade laye bayii lati ipasẹ isẹlẹ naa, ti wọn si tun n ka oku awọn eeyan to lọ sibi apejẹ ọhun siwaju. Koda, iroyin naa ni ẹni to se apejẹ ọjọ ibi gan pẹlu ti dagbere faye. Ọpọ eeyan to gbọ nipa isẹlẹ yii lo n para poro lori ayelujara, ti wọn si ni o see se ko jẹ pe wọn fi awọn eeyan yii se etutu ni.


O ni won ti ka to ọgbọn eeyan to ti jade laye bayii lati ipasẹ isẹlẹ naa, ti wọn si tun n ka oku awọn eeyan to lọ sibi apejẹ ọhun siwaju. Koda, iroyin naa ni ẹni to se apejẹ ọjọ ibi gan pẹlu ti dagbere faye. Ọpọ eeyan to gbọ nipa isẹlẹ yii lo n para poro lori ayelujara, ti wọn si ni o see se ko jẹ pe wọn fi awọn eeyan yii se etutu ni. Sugbọn lero tawọn eeyan miran, iku awọn ọdọ yii le wa lati ipasẹ majele ti wọ́n jẹ nibi apejẹ naa, paapaa nigba to jẹ pe ẹni to n se ọjọ ibi naa ti ku pẹlu. Isẹlẹ akanilaya ta gbọ yii lo mu wa maa finnu finlẹ pe se lootọ ni lo waye bi abi agbelẹrọ lori ayelujara lasan ni. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ nipa isẹlẹ naa, ẹnikan to pe orukọ ara rẹ Samuel sọ fun BBC Yoruba pe iroyin naa kii se ojulowo tan.


Sugbọn lero tawọn eeyan miran, iku awọn ọdọ yii le wa lati ipasẹ majele ti wọ́n jẹ nibi apejẹ naa, paapaa nigba to jẹ pe ẹni to n se ọjọ ibi naa ti ku pẹlu. Isẹlẹ akanilaya ta gbọ yii lo mu wa maa finnu finlẹ pe se lootọ ni lo waye bi abi agbelẹrọ lori ayelujara lasan ni. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ nipa isẹlẹ naa, ẹnikan to pe orukọ ara rẹ Samuel sọ fun BBC Yoruba pe iroyin naa kii se ojulowo tan. O ni lootọ ni awọn gende mẹrin kan to sun sile itura ni adugbo Alagbole naa jade laye lẹyin ti wọn ti apejẹ kan de. Samuel ni eeyan mẹrin pere ni oun mọ to ku sile itura, amọ bi awọn eeyan kan se wa n kede pe eeyan to ku to aadọta jẹ kayeefi. O ni ọrọ okeere, bi ko ba le ọkan yoo dinkan ni, ọpọ eeyan ti oju rẹ ko to ọrọ si lo maa n kede rẹ lori ayelujara.


O ni lootọ ni awọn gende mẹrin kan to sun sile itura ni adugbo Alagbole naa jade laye lẹyin ti wọn ti apejẹ kan de. Samuel ni eeyan mẹrin pere ni oun mọ to ku sile itura, amọ bi awọn eeyan kan se wa n kede pe eeyan to ku to aadọta jẹ kayeefi. O ni ọrọ okeere, bi ko ba le ọkan yoo dinkan ni, ọpọ eeyan ti oju rẹ ko to ọrọ si lo maa n kede rẹ lori ayelujara. "O see se ko jẹ pe majele wa ninu ounjẹ ti wọn jẹ laimọ amọ ko si ẹni to le fidi rẹ mulẹ pe wọn fi wọn se etutu ni.' Ninu iyanju wa lati ti idi otitọ mulẹ, BBC Yoruba ba alukoro fun ileesẹ ọlọ̀paa nipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi sọrọ lori isẹlẹ yii. Nigba to n sọ ohun to mọ lori isẹlẹ yii, Oyeyemi ni irọ to jinna sootọ ni ikede naa nitori gbogbo ọna lawọn ti finmu finlẹ lati ri arigbamu lori isẹlẹ yii amọ ko si ohun to jọọ.


"O see se ko jẹ pe majele wa ninu ounjẹ ti wọn jẹ laimọ amọ ko si ẹni to le fidi rẹ mulẹ pe wọn fi wọn se etutu ni.' Ninu iyanju wa lati ti idi otitọ mulẹ, BBC Yoruba ba alukoro fun ileesẹ ọlọ̀paa nipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi sọrọ lori isẹlẹ yii. Nigba to n sọ ohun to mọ lori isẹlẹ yii, Oyeyemi ni irọ to jinna sootọ ni ikede naa nitori gbogbo ọna lawọn ti finmu finlẹ lati ri arigbamu lori isẹlẹ yii amọ ko si ohun to jọọ. "Irọ̀ nla patapata ni isẹlẹ naa, ko si ẹnikẹni to jalaisi lẹyin ti wọn ti ibi apejẹ de, debi pe eeyan aadọta ku. A gbe igbesẹ lati se awari isẹlẹ naa amọ irọ ni, koda, ko si ẹnikẹni to tọ ọlọpaa wa pe nnkan bayi waye." Ko din ni eeyan mẹta to jade laye nigba ti ẹgbẹ okunkun meji koju ara wọn lowurọ ọjọ Aiku nilu Oṣogbo.


"Irọ̀ nla patapata ni isẹlẹ naa, ko si ẹnikẹni to jalaisi lẹyin ti wọn ti ibi apejẹ de, debi pe eeyan aadọta ku. A gbe igbesẹ lati se awari isẹlẹ naa amọ irọ ni, koda, ko si ẹnikẹni to tọ ọlọpaa wa pe nnkan bayi waye." Ko din ni eeyan mẹta to jade laye nigba ti ẹgbẹ okunkun meji koju ara wọn lowurọ ọjọ Aiku nilu Oṣogbo. Awọn eeyan mẹta naa ni awọn agbofinro fidi rẹ mulẹ pe wọn jẹ ọkan lara awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun to n gbe ina woju ara wọn naa. Ẹgbẹ okunkun Ẹyẹ ati Aiye ni awọn ẹgbẹ okunkun mejeeji ti ọrọ kan, afẹmọjumọ lati nnkan bi agogo mẹjọ owurọ si ni iroyin sọ pe wọn ti bẹrẹ wahala wọn. Agbegbe Kọlawọle ni ilu Oṣogbo si ni rogbodiyan ẹlẹgbẹ okunkun naa ti waye, eyi to to ọpọlọpọ wakati.


Awọn eeyan mẹta naa ni awọn agbofinro fidi rẹ mulẹ pe wọn jẹ ọkan lara awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun to n gbe ina woju ara wọn naa. Ẹgbẹ okunkun Ẹyẹ ati Aiye ni awọn ẹgbẹ okunkun mejeeji ti ọrọ kan, afẹmọjumọ lati nnkan bi agogo mẹjọ owurọ si ni iroyin sọ pe wọn ti bẹrẹ wahala wọn. Agbegbe Kọlawọle ni ilu Oṣogbo si ni rogbodiyan ẹlẹgbẹ okunkun naa ti waye, eyi to to ọpọlọpọ wakati. Agbegbe Kọlawọle, Alie ati Ọbalende ni iroyin sọ pe wọn ti pa awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun mẹta naa, ti ọpọlọpọ miran si farapa yanayana. Awọn nnkan ija oloro bii ibọn, ada igo, aake, ọbẹ ati apola igi lawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun naa fi koju ara wọn. Ọrọ ẹgbẹ okunkun ati wahala wọn ti wa di lemọlemọ bayii ni ipinlẹ Ọṣun paapaa ilu Oṣogbo, lati nnkan bii ọdun mẹrin sẹyin bayii.


Agbegbe Kọlawọle, Alie ati Ọbalende ni iroyin sọ pe wọn ti pa awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun mẹta naa, ti ọpọlọpọ miran si farapa yanayana. Awọn nnkan ija oloro bii ibọn, ada igo, aake, ọbẹ ati apola igi lawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun naa fi koju ara wọn. Ọrọ ẹgbẹ okunkun ati wahala wọn ti wa di lemọlemọ bayii ni ipinlẹ Ọṣun paapaa ilu Oṣogbo, lati nnkan bii ọdun mẹrin sẹyin bayii. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oṣun, Yemisi Opalola to fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ ṣalaye pe, ileeṣẹ ọlọpaa ti gbe oku to ku lọ sileewosan nla UNIOSUN, ti wọn si ti bẹrẹ iwadii pẹlu.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oṣun, Yemisi Opalola to fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ ṣalaye pe, ileeṣẹ ọlọpaa ti gbe oku to ku lọ sileewosan nla UNIOSUN, ti wọn si ti bẹrẹ iwadii pẹlu.


Sotitobire latest news: Adájọ́ ṣí àṣùwọ̀n ìfowópamọ́sí Wòlíì Sotitobire, ṣùgbọ́n kò fàyè béèlì sílẹ̀ fún un

Ile ẹjọ giga kan ni ilu Akurẹ ti gbẹsẹ kuro lori aṣuwọn ifowopamọsi pasitọ ijọ Sọtitobirẹ Praising Chapel ni ilu Akurẹ, Wolii Alfa Babatunde. Amọṣa, adajọ to n gbọ ẹjọ ijinigbe ti wọn fi kan Alfa Babatunde atawọn eeyan mẹfa miran, iyẹn Onidajọ Oluṣẹgun Oduṣọla ko faye gba ki wọn gba oniduro rẹ. Wolii Alfa Babatunde ti ọpọ mọ si Wolii Sọtitobirẹ n jẹjọ ẹsun ijinigbe lori ọmọdekunrin ọmọ ọdun kan to sọnu ni ijọ rẹ loṣu kọkanla ọdun 2019 lasiko ijọsin nibẹ. Ọmọdekunrin naa, Gold Kọlawọle ni oun ati iya rẹ lọ si ileejọsin naa lọjọ naa ki iṣẹlẹ ọhun to waye. Ni ọjọ kẹrinlelogun oṣu kẹfa ọdun 2020 ni agbẹjọro fun Wolii Sọtitobirẹ, Amofin Oluṣọla Oke lo pẹjọ fun gbigba beeli wolii naa atawọn mẹfa miran ti wọn jijọ n jẹjọ lori ẹsun naa ti Onidajọ Oduṣọla si sun igbẹjọ lori boya ki wọn gba beeli rẹ tabi rara siwaju. Nigba to n gbe idajọ kalẹ lori rẹ, Onidajọ Oduṣọla ṣalaye wi pe oun ko ni fọwọ si gbigba beeli wolii  Sọtitobirẹ atawọn ọmọ ijọ rẹ mẹfa ti wọn n jẹjọ pẹluu rẹ.