O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ko si sohun to ṣẹlẹ ju pe Arẹgbẹ fẹẹ wa siluu Ọṣun pẹlu ariwo lọ. Awọn Buhari ti paṣẹ lati Abuja pe ki kaluku pada si ipinlẹ rẹ, ko lọọ tun ibẹ ṣe nitori rogbodiyan awọn SARS, ati lati fi ẹgbẹ oṣelu APC mulẹ daadaa si i. Bo ba jẹ nigba kan ni, Eko ni Arẹgbẹ iba wa, ṣugbọn awọn ara Eko ti fọgbọn ti i lọdọ wọn. Ohun to sọ ọ di ero Ọṣun ree, niwọn igba to si jẹ ọpọ awọn ti wọn wa ni ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ naa bayii, oun lo fi wọn sibẹ, o ti mọ pe bii ẹni fi akara jẹkọ ni yoo jẹ fun oun lati wọ ipinlẹ naa, bo tilẹ jẹ Gomina Gboyega Oyetọla funra ẹ ko fi taratara fẹ Arẹgbẹ nitosi oun. Arẹgbẹ ko fi bo rara pe oun naa fẹẹ di Jagaban fun gbogbo oloṣelu Ọṣun, ki oun naa jẹ alagbara nibẹ bi Tinubu ti jẹ alagbara l’Ekoo, ṣugbọn awọn Oyetọla ko fẹ eyi, bẹẹ si ni ọpọ awọn oloṣelu Ọṣun, ohun to si fa a ti awọn kan fi jẹ ọmọ Arẹgbẹ ree, ti awọn kan si jẹ ọmọ Oyetọla. Awọn mejeeji yii ni wọn iba koju ara wọn bo ba ṣe pe Arẹgbẹ raaye wọ ipinlẹ naa bo ti ṣe mura ni. Ọpẹlọpẹ awọn agbaagba ilu, ti wọn ni a ki i ri ọba meji laafin, ti wọn si kilọ fun Arẹgbẹ ko sun irinajo ẹ si ọjọ mi-in, ati pe ọdun yoowu to ba fẹẹ ṣe l’Ọṣun, Oyetọla to jẹ gomina lo gbọdọ ṣaaju.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Arẹgbẹ ko fi bo rara pe oun naa fẹẹ di Jagaban fun gbogbo oloṣelu Ọṣun, ki oun naa jẹ alagbara nibẹ bi Tinubu ti jẹ alagbara l’Ekoo, ṣugbọn awọn Oyetọla ko fẹ eyi, bẹẹ si ni ọpọ awọn oloṣelu Ọṣun, ohun to si fa a ti awọn kan fi jẹ ọmọ Arẹgbẹ ree, ti awọn kan si jẹ ọmọ Oyetọla. Awọn mejeeji yii ni wọn iba koju ara wọn bo ba ṣe pe Arẹgbẹ raaye wọ ipinlẹ naa bo ti ṣe mura ni. Ọpẹlọpẹ awọn agbaagba ilu, ti wọn ni a ki i ri ọba meji laafin, ti wọn si kilọ fun Arẹgbẹ ko sun irinajo ẹ si ọjọ mi-in, ati pe ọdun yoowu to ba fẹẹ ṣe l’Ọṣun, Oyetọla to jẹ gomina lo gbọdọ ṣaaju. Ohun yoowu ti Arẹgbẹ ba n wa l’Ọṣun, afi ko fi suuru ṣe e o nitori gẹgẹ bi Oyinlọla ti wi nigba ti ọrọ yii n gbona, awọn ti wọn ṣe gomina ṣaaju oun naa ko yọ ọ lẹnu, oun naa ko si lẹtọọ lati maa yọ Oyetọla lẹnu, tabi ko maa halẹ mọ ọn. Bi Arẹgbẹ yoo ba jẹ oloṣelu Ọṣun ati baba iṣalẹ wọn, Ọṣun ni yoo jokoo si, ti yoo si tibẹ maa paṣe, ki i ṣe ko jokoo si Abuja, tabi ko ni ile ati ilẹ kaakiri Eko, ko tun maa waa yọ awọn ara Ọṣun lẹnu. Ṣe Alimoṣọ l’Ekoo ni Arẹgbẹṣọla ti fẹẹ maa paṣẹ oṣelu ẹ ni abi ipinlẹ Ọṣun.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ohun yoowu ti Arẹgbẹ ba n wa l’Ọṣun, afi ko fi suuru ṣe e o nitori gẹgẹ bi Oyinlọla ti wi nigba ti ọrọ yii n gbona, awọn ti wọn ṣe gomina ṣaaju oun naa ko yọ ọ lẹnu, oun naa ko si lẹtọọ lati maa yọ Oyetọla lẹnu, tabi ko maa halẹ mọ ọn. Bi Arẹgbẹ yoo ba jẹ oloṣelu Ọṣun ati baba iṣalẹ wọn, Ọṣun ni yoo jokoo si, ti yoo si tibẹ maa paṣe, ki i ṣe ko jokoo si Abuja, tabi ko ni ile ati ilẹ kaakiri Eko, ko tun maa waa yọ awọn ara Ọṣun lẹnu. Ṣe Alimoṣọ l’Ekoo ni Arẹgbẹṣọla ti fẹẹ maa paṣẹ oṣelu ẹ ni abi ipinlẹ Ọṣun. Afi ko mu ọkan, ko si jẹ ki gbogbo aye mọ. Nitori oju kan ladaa ni, bo ba ti di oju meji, o di ida niyẹn, bẹẹ ni ogun ni ida n ja o. Aja kan ki i roro ko ṣọ ojule meji: ẹ sọ fun Arẹgbẹ ko kaamu-dan-un (Calm down), ko jokoo jẹẹ lo n jẹ bẹẹ. Bẹẹ ni, o yẹ ki Faṣọla waa sọ tẹnu ẹ Lọsẹ to kọja, niwaju igbimọ to n gbọ ẹjọ awọn ti wọn ṣe iwọde SARS l’Ekoo, nijọsi, lọọya awọn to ṣe iwọde naa, Adeṣina Ogunlana, sọ pe ko si igba ti oun ko ni i bẹ igbimọ naa ki wọn pe minisita fun eto iṣẹ-ode ati ọrọ ile gbigbe, Ọgbẹni Babatunde Raji Faṣọla, lati waa sọ ohun to mọ nipa ọrọ to ṣẹlẹ lọjọ ti awọn ṣọja yinbọn pa awọn ti wọn n ṣewọde ni too-geeti Lẹkki.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Afi ko mu ọkan, ko si jẹ ki gbogbo aye mọ. Nitori oju kan ladaa ni, bo ba ti di oju meji, o di ida niyẹn, bẹẹ ni ogun ni ida n ja o. Aja kan ki i roro ko ṣọ ojule meji: ẹ sọ fun Arẹgbẹ ko kaamu-dan-un (Calm down), ko jokoo jẹẹ lo n jẹ bẹẹ. Bẹẹ ni, o yẹ ki Faṣọla waa sọ tẹnu ẹ Lọsẹ to kọja, niwaju igbimọ to n gbọ ẹjọ awọn ti wọn ṣe iwọde SARS l’Ekoo, nijọsi, lọọya awọn to ṣe iwọde naa, Adeṣina Ogunlana, sọ pe ko si igba ti oun ko ni i bẹ igbimọ naa ki wọn pe minisita fun eto iṣẹ-ode ati ọrọ ile gbigbe, Ọgbẹni Babatunde Raji Faṣọla, lati waa sọ ohun to mọ nipa ọrọ to ṣẹlẹ lọjọ ti awọn ṣọja yinbọn pa awọn ti wọn n ṣewọde ni too-geeti Lẹkki. Ki lo de ti wọn yoo pe Faṣọla, nigba ti ko si l’Ekoo lasiko ti wahala yii ṣẹlẹ! Bẹẹ naa ni! Ṣugbọn lẹyin ti awọn agbofinro gbogbo ti wa, ti awọn kolẹ-kodọti ti lọ sibẹ, ti awọn onileeṣẹ too-geeti yii ti palẹmọ, ti wọn gba ibi gbogbo, ti wọn si fọ ilẹ ati ayika, Faṣọla lọ si too-geeti yii ni ọjọ karun-un iṣẹlẹ naa, oun ati awọn minisita ẹgbẹ rẹ ni wọn lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ki lo de ti wọn yoo pe Faṣọla, nigba ti ko si l’Ekoo lasiko ti wahala yii ṣẹlẹ! Bẹẹ naa ni! Ṣugbọn lẹyin ti awọn agbofinro gbogbo ti wa, ti awọn kolẹ-kodọti ti lọ sibẹ, ti awọn onileeṣẹ too-geeti yii ti palẹmọ, ti wọn gba ibi gbogbo, ti wọn si fọ ilẹ ati ayika, Faṣọla lọ si too-geeti yii ni ọjọ karun-un iṣẹlẹ naa, oun ati awọn minisita ẹgbẹ rẹ ni wọn lọ. Ṣugbọn ninu gbogbo wọn, ati awọn ti wọn wa nibẹ tẹlẹ ati awọn ti wọn jọ lọ, Faṣọla nikan lo ri kamẹra kan nilẹẹlẹ ni gbangba nibẹ, o ni kamẹra to ya fọto ohun to ṣẹlẹ niyẹn. Họwu! Iru oju wo ni Faṣọla ni to ju oju awọn ti wọn ti gba ilẹ agbegbe naa, ati awọn ti wọn ko ni iṣẹ meji ju iṣẹ kolẹ-kodọti lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ṣugbọn ninu gbogbo wọn, ati awọn ti wọn wa nibẹ tẹlẹ ati awọn ti wọn jọ lọ, Faṣọla nikan lo ri kamẹra kan nilẹẹlẹ ni gbangba nibẹ, o ni kamẹra to ya fọto ohun to ṣẹlẹ niyẹn. Họwu! Iru oju wo ni Faṣọla ni to ju oju awọn ti wọn ti gba ilẹ agbegbe naa, ati awọn ti wọn ko ni iṣẹ meji ju iṣẹ kolẹ-kodọti lọ. Bawo ni kamẹra ṣe jẹ! O ṣe jẹ Faṣọla lo ri kamẹra lẹyin ọjọ karun-un iṣẹlẹ. Dajudaju, kamẹra yii ki i ṣe lasan, awọn kan ni wọn fi kamẹra naa sibẹ fun Faṣọla lati mu un, nitori wọn mọ pe orukọ rẹ ṣe pataki, awọn eeyan yoo si gba ohun to ba jẹ oun lo mu silẹ gbọ ju ko jẹ ẹlomiiran lo mu un silẹ lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bawo ni kamẹra ṣe jẹ! O ṣe jẹ Faṣọla lo ri kamẹra lẹyin ọjọ karun-un iṣẹlẹ. Dajudaju, kamẹra yii ki i ṣe lasan, awọn kan ni wọn fi kamẹra naa sibẹ fun Faṣọla lati mu un, nitori wọn mọ pe orukọ rẹ ṣe pataki, awọn eeyan yoo si gba ohun to ba jẹ oun lo mu silẹ gbọ ju ko jẹ ẹlomiiran lo mu un silẹ lọ. Ohun ti wọn ṣe lo orukọ ọkunrin naa ree. Ohun to si fihan ni pe awọn eeyan kan wa nibi kan ti wọn n ṣe aboosi ojulowo, ti wọn fẹẹ da oju ọrọ yii ru pata, ki wọn le sọ pe ijọba ati awọn ṣọja lo jare, awọn ọdọ ti wọn si ṣe iwọde naa ni wọn jẹbi. Awọn wo lo ṣe iru eyi!


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ohun ti wọn ṣe lo orukọ ọkunrin naa ree. Ohun to si fihan ni pe awọn eeyan kan wa nibi kan ti wọn n ṣe aboosi ojulowo, ti wọn fẹẹ da oju ọrọ yii ru pata, ki wọn le sọ pe ijọba ati awọn ṣọja lo jare, awọn ọdọ ti wọn si ṣe iwọde naa ni wọn jẹbi. Awọn wo lo ṣe iru eyi! Ṣe ijọba ni abi awọn oloṣelu agbegbe yii! Kin ni wọn fẹẹ gba nidii ohun ti wọn n ṣe naa! Ati pe ṣe Faṣọla mọ pe wọn dẹ kamẹra silẹ foun ni, abi oun paapaa mọ nipa bi kamẹra ṣe de Lẹkki lẹyin ọjọ marun-un!


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ṣe ijọba ni abi awọn oloṣelu agbegbe yii! Kin ni wọn fẹẹ gba nidii ohun ti wọn n ṣe naa! Ati pe ṣe Faṣọla mọ pe wọn dẹ kamẹra silẹ foun ni, abi oun paapaa mọ nipa bi kamẹra ṣe de Lẹkki lẹyin ọjọ marun-un! Ki lo mọ ninu ọrọ yii gan-an, ki lo si wa ninu kamẹra alugbagba naa! Idi niyi ti Faṣọla fi gbọdọ wa siwaju igbimọ ni ojutaye, ko waa sọ gbogbo ohun to ba mọ, ko waa ṣalaye ọrọ kamẹra fun gbogbo ọmọ Naijiria, ki wọn le mọ ohun to ṣẹlẹ gan-an. Asiko yii ki i ṣe asiko irọ pipa mọ, nitori gbogbo irọ ti ijọba apapọ n pa lo n ja butẹ, gbogbo irọ ti awọn ijọba Eko pa ni ko tẹwọn, aṣiri ọrọ si n tu si awọn araalu lọwọ ohun ti ijọba Naijiria fọkan si lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ki lo mọ ninu ọrọ yii gan-an, ki lo si wa ninu kamẹra alugbagba naa! Idi niyi ti Faṣọla fi gbọdọ wa siwaju igbimọ ni ojutaye, ko waa sọ gbogbo ohun to ba mọ, ko waa ṣalaye ọrọ kamẹra fun gbogbo ọmọ Naijiria, ki wọn le mọ ohun to ṣẹlẹ gan-an. Asiko yii ki i ṣe asiko irọ pipa mọ, nitori gbogbo irọ ti ijọba apapọ n pa lo n ja butẹ, gbogbo irọ ti awọn ijọba Eko pa ni ko tẹwọn, aṣiri ọrọ si n tu si awọn araalu lọwọ ohun ti ijọba Naijiria fọkan si lọ. Wọn n binu, wọn n fẹsẹ halẹ, wọn ni wọn fẹẹ ba CNN ja, ati awọn ileeṣẹ iroyin to n gbe iṣẹlẹ naa jade pe ẹnikankan ku tabi pe ibọn ba ẹnikankan ni Lẹkki. Lai Muhammed ati awọn ọga ṣọja ni ko si ṣọja to yinbọn ni Lẹkki. Ṣugbọn ọmọkunrin kan ṣẹṣẹ jade bayii to waa ṣalaye bi awọn ṣọja ṣe yinbọn lu oun ni Lẹkki, ati bi wọn ṣe gbe oun lọ si ọsibitu, ti wọn si pada waa ge ẹṣẹ oun lọsibitu.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Wọn n binu, wọn n fẹsẹ halẹ, wọn ni wọn fẹẹ ba CNN ja, ati awọn ileeṣẹ iroyin to n gbe iṣẹlẹ naa jade pe ẹnikankan ku tabi pe ibọn ba ẹnikankan ni Lẹkki. Lai Muhammed ati awọn ọga ṣọja ni ko si ṣọja to yinbọn ni Lẹkki. Ṣugbọn ọmọkunrin kan ṣẹṣẹ jade bayii to waa ṣalaye bi awọn ṣọja ṣe yinbọn lu oun ni Lẹkki, ati bi wọn ṣe gbe oun lọ si ọsibitu, ti wọn si pada waa ge ẹṣẹ oun lọsibitu. Wọn ya fọto ọmọkunrin naa, gbogbo iwe ọsibitu ọwọ ẹ lo si fi han pe Lẹkki ni wọn ti yinbọn fun un. Ṣe anjannu lo waa yinbọn fawọn eeyan ni Lẹkki ni, to ba jẹ anjannu, ki lo de ti awọn anjannu naa ko ti yinbọn tẹlẹ ko too di ọjọ ti awọn ṣọja ilẹ wa lọ. Gbogbo irọ ti ijọba yii n pa ko ran wọn lọwọ, o tubọ n mu ọrọ wọn buru si i ni.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Wọn ya fọto ọmọkunrin naa, gbogbo iwe ọsibitu ọwọ ẹ lo si fi han pe Lẹkki ni wọn ti yinbọn fun un. Ṣe anjannu lo waa yinbọn fawọn eeyan ni Lẹkki ni, to ba jẹ anjannu, ki lo de ti awọn anjannu naa ko ti yinbọn tẹlẹ ko too di ọjọ ti awọn ṣọja ilẹ wa lọ. Gbogbo irọ ti ijọba yii n pa ko ran wọn lọwọ, o tubọ n mu ọrọ wọn buru si i ni. Nitori bẹẹ, ki Faṣọla ma ronu irọ kankan o, ko wa sita gbangba, niwaju igbimọ, ko waa sọ bi ọrọ yii ti ri gan-an. Bi bẹẹ kọ, orukọ rẹ to ti niyi laarin awọn eeyan tẹlẹ, orukọ naa yoo bajẹ ni o. Bi wọn ba n peeyan lole… Bi wọn ba n pe eeyan lole, njẹ o yẹ ki tọhun tun maa gbe ọmọ ẹran jo ni! Ki lo tun de ti Gomina Babajide Sanwoolu kọ ile agbegbe idagbasoke ijọba ibilẹ Apapa-Iganmu, ti ko si ri orukọ ẹlomi-in fi ile naa sọri ju Aṣiwaju Bọla Ahmed Tiknubu lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Nitori bẹẹ, ki Faṣọla ma ronu irọ kankan o, ko wa sita gbangba, niwaju igbimọ, ko waa sọ bi ọrọ yii ti ri gan-an. Bi bẹẹ kọ, orukọ rẹ to ti niyi laarin awọn eeyan tẹlẹ, orukọ naa yoo bajẹ ni o. Bi wọn ba n peeyan lole… Bi wọn ba n pe eeyan lole, njẹ o yẹ ki tọhun tun maa gbe ọmọ ẹran jo ni! Ki lo tun de ti Gomina Babajide Sanwoolu kọ ile agbegbe idagbasoke ijọba ibilẹ Apapa-Iganmu, ti ko si ri orukọ ẹlomi-in fi ile naa sọri ju Aṣiwaju Bọla Ahmed Tiknubu lọ. Nigba mi-in, awọn eeyan yii funra wọn ni wọn maa n sọ Tinubu lẹnu, ki i ṣe Tinubu funra ẹ lo kuku n wa gbogbo nnkan mọya bayii. Awọn gomina yii paapaa a maa fẹẹ fi han Tinubu pe tirẹ lawọn n ṣe, ati pe bi o ba si oun, awọn ko le gbe ile aye. Tabi ninu gbogbo wahala to ba ọkunrin gomina yii, tawọn eeyan si n pariwo pe Tinubu lo ko ba a, kin ni idi lati fi tun kọ ile ijọba, ko si pe e lorukọ Tinubu.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Nigba mi-in, awọn eeyan yii funra wọn ni wọn maa n sọ Tinubu lẹnu, ki i ṣe Tinubu funra ẹ lo kuku n wa gbogbo nnkan mọya bayii. Awọn gomina yii paapaa a maa fẹẹ fi han Tinubu pe tirẹ lawọn n ṣe, ati pe bi o ba si oun, awọn ko le gbe ile aye. Tabi ninu gbogbo wahala to ba ọkunrin gomina yii, tawọn eeyan si n pariwo pe Tinubu lo ko ba a, kin ni idi lati fi tun kọ ile ijọba, ko si pe e lorukọ Tinubu. Ṣe Tinubu nikan lo wa l’Ekoo ni, tabi ṣe oun lo ko owo kalẹ lati kọ ile naa ni, ṣebi owo awọn ara Eko ni! Nnkan Eko meloo lawọn to n ṣejọba yii yoo sọ lorukọ Tinubu, o jọ pe bo ba ṣee ṣe fun wọn, wọn yoo yi orukọ Eko paapaa pada, wọn yoo si maa pe e ni Tinubu. Ki i ṣe pe eeyan ki i fi nnkan ranti ọga ẹni tabi ẹni to ba ṣe daadaa kan fun ilu, ṣugbọn nigba ti kinni naa ba ti pọ ju, aṣeju ni yoo da, ẹtẹ ni yoo si kangun rẹ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ṣe Tinubu nikan lo wa l’Ekoo ni, tabi ṣe oun lo ko owo kalẹ lati kọ ile naa ni, ṣebi owo awọn ara Eko ni! Nnkan Eko meloo lawọn to n ṣejọba yii yoo sọ lorukọ Tinubu, o jọ pe bo ba ṣee ṣe fun wọn, wọn yoo yi orukọ Eko paapaa pada, wọn yoo si maa pe e ni Tinubu. Ki i ṣe pe eeyan ki i fi nnkan ranti ọga ẹni tabi ẹni to ba ṣe daadaa kan fun ilu, ṣugbọn nigba ti kinni naa ba ti pọ ju, aṣeju ni yoo da, ẹtẹ ni yoo si kangun rẹ. Ẹnu n kun Tinubu ju lori ọrọ Eko, awọn eeyan ko si sọrọ rẹ daadaa, nitori pe wọn ro pe gbogbo idaamu Eko yii, Tunubu lo ko o ba wọn. Bo ba waa ri bẹẹ, bi wọn ba n peeyan ni ole, ko yẹ ko tun de ọja ko maa gbe ọmọ ẹran jo. Ẹ sọ fun Sanwoolu ko wa oruko mi-in sọ ile to kọ, eyi ti wọn n pariwo orukọ Tinubu kiri si buburu yii naa to gẹẹ!


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ẹnu n kun Tinubu ju lori ọrọ Eko, awọn eeyan ko si sọrọ rẹ daadaa, nitori pe wọn ro pe gbogbo idaamu Eko yii, Tunubu lo ko o ba wọn. Bo ba waa ri bẹẹ, bi wọn ba n peeyan ni ole, ko yẹ ko tun de ọja ko maa gbe ọmọ ẹran jo. Ẹ sọ fun Sanwoolu ko wa oruko mi-in sọ ile to kọ, eyi ti wọn n pariwo orukọ Tinubu kiri si buburu yii naa to gẹẹ! Kawọn gomina yii yee sọ ọga wọn lẹnu jare! Wọn n wabi ti wọn yoo fi asinwi si … Awọn oloṣelu lo yẹ ki wọn maa pe ni asinwin, nitori bi wọn ba n wa ibi ti wọn yoo fi asinwi si, yoo si maa pariwo pe ti wọn ba ti de oke-odo, ki wọn duro de oun. Gomina Kogi, Yahaya Bello, ti gbogbo eeyan ipinlẹ naa n bẹ Ọlọrun ki asiko rẹ tete pe ko si maa ko ẹru rẹ lọ, jade si gbangba lọsẹ to kọja, o ni awọn kan ti n waa bẹ oun ki oun du ipo aarẹ Naijiria ni 2023.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Kawọn gomina yii yee sọ ọga wọn lẹnu jare! Wọn n wabi ti wọn yoo fi asinwi si … Awọn oloṣelu lo yẹ ki wọn maa pe ni asinwin, nitori bi wọn ba n wa ibi ti wọn yoo fi asinwi si, yoo si maa pariwo pe ti wọn ba ti de oke-odo, ki wọn duro de oun. Gomina Kogi, Yahaya Bello, ti gbogbo eeyan ipinlẹ naa n bẹ Ọlọrun ki asiko rẹ tete pe ko si maa ko ẹru rẹ lọ, jade si gbangba lọsẹ to kọja, o ni awọn kan ti n waa bẹ oun ki oun du ipo aarẹ Naijiria ni 2023. Awọn wo lo n bẹ Yahaya Bello o, ta lo fẹ ko ṣe aarẹ le wọn lori, nibo ni yoo si ti ṣe e. Ko si ohun meji to fẹẹ ṣẹlẹ, ọkunrin naa fẹẹ bẹrẹ eto lati fi owo awọn ara Kogi ṣofo ni. Ohun gbogbo ti wọn ba n ṣe ni yoo da duro, nitori gbogbo owo to ba n gba ni yoo maa na lori irin-ajo asan to fẹẹ bẹrẹ yii. Ẹyin ara Kogi o, ẹ ma gba Yahaya Bello laaye ko bẹrẹ si i nawo yin o, yoo kan na owo yin danu, yoo sọ pe oun n du ipo aarẹ ni.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Awọn wo lo n bẹ Yahaya Bello o, ta lo fẹ ko ṣe aarẹ le wọn lori, nibo ni yoo si ti ṣe e. Ko si ohun meji to fẹẹ ṣẹlẹ, ọkunrin naa fẹẹ bẹrẹ eto lati fi owo awọn ara Kogi ṣofo ni. Ohun gbogbo ti wọn ba n ṣe ni yoo da duro, nitori gbogbo owo to ba n gba ni yoo maa na lori irin-ajo asan to fẹẹ bẹrẹ yii. Ẹyin ara Kogi o, ẹ ma gba Yahaya Bello laaye ko bẹrẹ si i nawo yin o, yoo kan na owo yin danu, yoo sọ pe oun n du ipo aarẹ ni. Paripari rẹ ni pe yoo sọ pe ẹyin le waa bẹ oun. Ẹyin nikan lẹ le gba ara yin lọwọ ẹ o. Bo ba pepade oṣelu, ẹ ma lọ o, ẹ ma jo pade ẹ nibi kan, bi bẹẹ kọ, yoo ni ẹ waa bẹ oun ni o, yoo si bẹrẹ si i na gbogbo owo to yẹ ko fi ṣeto idagbasoke fun yin. Abani-wọran-ba-o-ri-da ni Yahaya Bello, ẹyin ara Kogi, ẹ tete jinna si i.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Paripari rẹ ni pe yoo sọ pe ẹyin le waa bẹ oun. Ẹyin nikan lẹ le gba ara yin lọwọ ẹ o. Bo ba pepade oṣelu, ẹ ma lọ o, ẹ ma jo pade ẹ nibi kan, bi bẹẹ kọ, yoo ni ẹ waa bẹ oun ni o, yoo si bẹrẹ si i na gbogbo owo to yẹ ko fi ṣeto idagbasoke fun yin. Abani-wọran-ba-o-ri-da ni Yahaya Bello, ẹyin ara Kogi, ẹ tete jinna si i.


Nitori eto aabo to mẹhẹ, egbẹ agbaagba ilẹ Hausa ni ki Buhari kọwe fipo rẹ silẹ

Dada Ajikanje Latari ipaniyan ati ọpọlọpọ itajẹsilẹ to n lọ kaakiri lorileede yii, paapaa ju lọ bi awọn Boko Haram ṣe bẹ awọn agbẹ to le ni aadọrin lori nipinlẹ Borno, awọn ẹgbẹ agbaagba ilẹ Hausa ti wọn n pe ni Northern Elders’ Forum (NEF), ti gba Aarẹ ilẹ wa, Muhammadu Buhari, nimọran lati kọwe fipo silẹ gẹgẹ bii olori orileede yii. Oludari agba ẹgbẹ naa lori eto ipolongo ati itaniji, Dokita Hakeem Baba-Hamed, lo sọrọ naa di mimọ. O ni ohun to ti daa ju, ti yoo si buyi kun Aarẹ Buhari, ni ko fipo rẹ silẹ, niwọn igba ti apa rẹ ko ti ka eto aabo ilẹ yii mọ. Bakan naa ni ẹgbẹ yii bu ẹnu atẹ lu Agbenusọ fun ileeṣẹ Aarẹ, Garba Sheu to sọ pe nitori pe awọn agbẹ naa ko gbasẹ lọwọ ileeṣẹ ologun ki wọn too lọ si agbegbe naa ni awọn Boko Haram pa wọn. Ẹgbẹ yii ni ẹmi eeyan ko ja mọ nnkan kan mọ lasiko ijọba Buhari yii, beẹ ni iwa ọdaran ti waa pọ si i laarin awọn araalu. Wọn fi kun un pe awọn ko ri iṣapa kankan lati ọdọ Aarẹ ilẹ wa lati mojuto eto aabo gẹgẹ bo ṣe ṣeleri lati daabo bo ẹmi ati dukia araalu nigba ti wọn n yan an sipo.


Bakan naa ni ẹgbẹ yii bu ẹnu atẹ lu Agbenusọ fun ileeṣẹ Aarẹ, Garba Sheu to sọ pe nitori pe awọn agbẹ naa ko gbasẹ lọwọ ileeṣẹ ologun ki wọn too lọ si agbegbe naa ni awọn Boko Haram pa wọn. Ẹgbẹ yii ni ẹmi eeyan ko ja mọ nnkan kan mọ lasiko ijọba Buhari yii, beẹ ni iwa ọdaran ti waa pọ si i laarin awọn araalu. Wọn fi kun un pe awọn ko ri iṣapa kankan lati ọdọ Aarẹ ilẹ wa lati mojuto eto aabo gẹgẹ bo ṣe ṣeleri lati daabo bo ẹmi ati dukia araalu nigba ti wọn n yan an sipo. Awọn agbaagba yii sọ pe to ba jẹ ibi ti nnkan ti dara ni, ati bi wọn ṣe maa n ṣe lawọn ilu kaakiri agbaye, ko si ohun meji to yẹ ki ijọba ti ko ba le pese aabo fun awọn eeyan rẹ ṣe ju ki o kọwe fipo silẹ lọ. Tẹ o ba gbagbe, aipẹ yii ni aọn ikọ afẹmiṣofo Boko Haram lọọ ṣeku pa awọn agbẹ to le ni aadọrin ninu oko irẹsi lasiko ti wọn n ṣiṣẹ lọwọ.


Awọn agbaagba yii sọ pe to ba jẹ ibi ti nnkan ti dara ni, ati bi wọn ṣe maa n ṣe lawọn ilu kaakiri agbaye, ko si ohun meji to yẹ ki ijọba ti ko ba le pese aabo fun awọn eeyan rẹ ṣe ju ki o kọwe fipo silẹ lọ. Tẹ o ba gbagbe, aipẹ yii ni aọn ikọ afẹmiṣofo Boko Haram lọọ ṣeku pa awọn agbẹ to le ni aadọrin ninu oko irẹsi lasiko ti wọn n ṣiṣẹ lọwọ.


Wọn ni ina ẹlẹntiriiki to ṣẹju ati jẹnẹretọ lo fa ijamba ina to ṣọṣẹ ni Gbagada

Faith Adebọla, Eko Bo tilẹ jẹ pe inu ibanujẹ nla lọpọ awọn to padanu dukia wọn ninu ijamba ina kan to ṣẹlẹ lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, l’Opopona Ọkẹowo Ṣomọrin, lagbegbe Gbagada, ṣi wa, ajọ to n ri si ọrọ pajawiri nipinlẹ Eko, LASEMA, ti fidi ẹ mulẹ pe ina mọnamọna to ṣẹju ki ina naa too bẹrẹ lo ṣokunfa ijamba naa. Ọga agba ajọ LASEMA, Dokita Olufẹmi Oke-Ọsanyintolu, lo sọrọ naa nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o ni abajade iwadii tawọn ṣe lẹyin ti wọn pa ina naa tan fihan pe ijamba yii ko ṣẹyin ọkan lara ohun eelo abanaṣiṣẹ to gbana lojiji nigba ti wọn da ina ẹlẹntiriiki pada sagbegbe naa ni nnkan bii aago mẹjọ aabọ alẹ ọjọ naa. O ni boya ina naa iba ma le to bẹẹ bi ko ba si ti awọn ẹrọ jẹnẹratọ to n ṣiṣẹ lọwọ atawọn ọkọ ayọkẹlẹ ti wọn paaki papọ nigba ti ijamba naa ṣẹlẹ, tori niṣe lawọn nnkan to n lo epo bẹntiroolu wọnyi n bu gbamu nigba ti ina mu wọn, ti wọn si n fọn ina naa kaakiri. Olufẹmi ni ọpẹ ni fun Ọlọrun pe ko ṣeni to ku ninu iṣẹlẹ naa, bo tilẹ jẹ pe obitibiti owo ati dukia lo ṣegbe. Ile mẹrin, ati ọpọ dukia ninu eyi ti awọn ọkọ ayọkẹlẹ ti wọn paaki, ẹrọ jẹnẹretọ, tẹlifiṣan, aṣọ atawọn dukia inu ile lo ṣegbe, ina jẹ wọn run. O ni nnkan bii aago mẹsan-an alẹ Ọjọruu ni ipe pajawiri wọle sori aago ajọ LASEMA lati fi iṣẹlẹ naa to awọn leti, ẹsẹkeṣẹ si lawọn oṣiṣẹ ajọ naa ti debẹ lati pana naa pẹlu isapa awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ panapana.


Olufẹmi ni ọpẹ ni fun Ọlọrun pe ko ṣeni to ku ninu iṣẹlẹ naa, bo tilẹ jẹ pe obitibiti owo ati dukia lo ṣegbe. Ile mẹrin, ati ọpọ dukia ninu eyi ti awọn ọkọ ayọkẹlẹ ti wọn paaki, ẹrọ jẹnẹretọ, tẹlifiṣan, aṣọ atawọn dukia inu ile lo ṣegbe, ina jẹ wọn run. O ni nnkan bii aago mẹsan-an alẹ Ọjọruu ni ipe pajawiri wọle sori aago ajọ LASEMA lati fi iṣẹlẹ naa to awọn leti, ẹsẹkeṣẹ si lawọn oṣiṣẹ ajọ naa ti debẹ lati pana naa pẹlu isapa awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ panapana. Oke-Ọṣanyintolu kẹdun pẹlu awọn ti ijamba naa kan, o si parọwa pe kawọn eeyan tubọ kiyesara lori iṣẹlẹ ina atawọn ohun eelo abanaṣiṣẹ lati dẹkun irufẹ iṣẹlẹ buruku yii.


Oke-Ọṣanyintolu kẹdun pẹlu awọn ti ijamba naa kan, o si parọwa pe kawọn eeyan tubọ kiyesara lori iṣẹlẹ ina atawọn ohun eelo abanaṣiṣẹ lati dẹkun irufẹ iṣẹlẹ buruku yii.


Emi o ba Gani Adams ja o, iwa rẹ ni ko ba temi mu -Ọbasanjọ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Olori orilẹ-ede yii nigba kan, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ, ṣabẹwo si ọkan ninu awọn agba ẹgbẹ Afẹnifẹrẹ, Oloye Ayọ Adebanjọ, nile ẹ to wa ni Lẹkki Phase 1, l’Ọjọruu ọsẹ yii, ọjọ keji, ọsu kejila, lo ba ba Iba Gani Adams níbẹ, lawọn eeyan ba bẹrẹ si i gbe e kiri pe wọn waa pari ija to wa laarin wọn lọdọ Adebanjọ ni. Bi ọrọ yii ṣe fẹẹ maa gbilẹ ni Ọbasanjọ sare fi atẹjade sita latọwọ akọwe iroyin rẹ, Ọgbẹni Kẹhinde Akinyẹmi. Ohun ti Ọbasanjọ sọ ni pe oun ko ba Gani Adams ja, ko si nilo koun ba a pari ija kankan nile Adebanjọ. Atẹjade naa ka bayii “Mi o nija pẹlu Gani Adams, igbesi aye to ti gbe sẹyin ni ko ba temi mu. Nigba ti mo wa nijọba ati nigba ti mo ti kuro nibẹ, mi o gba ki Gani waa ki mi ri. ‘’Bi ẹnikẹni ba waa ro pe ija wa laarin emi ati Gani ta a si fẹẹ pari ẹ, dajudaju, nile mi ni yoo ti waye niluu Abẹokuta” Ṣugbọn ọpọ eeyan lo n sọ pe aarin Ọbasanjọ ati Aarẹ Ọna Kakanfo ilẹ Yoruba yii ko gun, wọn ni awọn mejeeji ko fẹran ara wọn.


Wọn gun gende kan pa, ọpọ eeyan tun fara pa ninu ija igboro n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Gende Ọlọrun kan lo fo ṣanlẹ to ku, nigba ti ọkẹ aimọye eeyan fara pa yannayanna ninu ija igboro to waye laarin awọn ọmọ iṣọta n’Ibadan lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii. Ni nnkan bii aago marun-un irọlẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to kọja, la gbọ pe ija to le ku ọhun bẹ silẹ laduugbo Elekurọ, n’Ibadan, bo tilẹ jẹ pe ko sẹni to mọ pato ohun to ṣokunfa ija igboro naa. Awọn nnkan ija oloro bii ibọn ilewọ, ọbẹ, apola igi, oogun abẹnu-gongo atawọn nnkan mi-in lawọn ẹruuku ọhun fi doju ija kọra wọn laarin wakati mẹta ti ija ọun fi waye. Aarẹ ẹgbẹ awọn ọdẹ ibilẹ ti wọn n pera wọn ni Sọludẹrọ Hunters Association, Ọba Wahab Ajijọlaanọbi, fidi ẹ mulẹ pe ọpọ eeeyan ni iba padanu ẹmi wọn sinu iṣẹlẹ yii bi ki i baa ṣe pe oun atawọn ọmọ ẹgbẹ oun tete lọọ pẹtu sija igboro naa. O fidi ẹ mulẹ pe sibẹsibẹ, gende kan ti ṣubu loju ija nigba ti awọn fi maa debẹ. Ija ọhun si ti tàn de awọn adugbo bii Lábọ́, Orita-Aperin, Ọ̀rányàn, Wesley College l’Elekurọ, Kòsódò ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Aarẹ ẹgbẹ awọn ọdẹ ibilẹ ti wọn n pera wọn ni Sọludẹrọ Hunters Association, Ọba Wahab Ajijọlaanọbi, fidi ẹ mulẹ pe ọpọ eeeyan ni iba padanu ẹmi wọn sinu iṣẹlẹ yii bi ki i baa ṣe pe oun atawọn ọmọ ẹgbẹ oun tete lọọ pẹtu sija igboro naa. O fidi ẹ mulẹ pe sibẹsibẹ, gende kan ti ṣubu loju ija nigba ti awọn fi maa debẹ. Ija ọhun si ti tàn de awọn adugbo bii Lábọ́, Orita-Aperin, Ọ̀rányàn, Wesley College l’Elekurọ, Kòsódò ati bẹẹ bẹẹ lọ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Ija igboro nla gbaa ni. Awọn to doju ija kọra wọn ọhun to gende ọkunrin bii ẹẹdẹgbẹrin (700), o jọ pe wọn ranṣẹ pera wọn kaakiri awọn adugbo yooku nigboro Ibadan ni. Ẹni kan ṣubu loju ija yii, gigun ni wọn gun un lọbẹ pa si adugbo Kosodo.” ALAROYE gbọ pe lati bii ọjọ mẹta kan lawọn ọmọ iṣọta naa ti n leri ija sira wọn ko too di pe kinni ọhun di ija igboro ti ko yatọ si bii igba ti awọn agbegbe bii mẹfa dide ogun sira wọn.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Ija igboro nla gbaa ni. Awọn to doju ija kọra wọn ọhun to gende ọkunrin bii ẹẹdẹgbẹrin (700), o jọ pe wọn ranṣẹ pera wọn kaakiri awọn adugbo yooku nigboro Ibadan ni. Ẹni kan ṣubu loju ija yii, gigun ni wọn gun un lọbẹ pa si adugbo Kosodo.” ALAROYE gbọ pe lati bii ọjọ mẹta kan lawọn ọmọ iṣọta naa ti n leri ija sira wọn ko too di pe kinni ọhun di ija igboro ti ko yatọ si bii igba ti awọn agbegbe bii mẹfa dide ogun sira wọn. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Olugbenga Fadeyi, naa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o ni awọn ọlọpaa, pẹlu iranlọwọ agbofinro ijọba ipinlẹ Ọyọ (Operation Burst), ti gbakoso eto aabo gbogbo agbegbe naa bayii, alaafia si ti jọba nibi gbogbo. O lọwọ awọn ọlọpaa ti tẹ ọkan ninu awọn janduku eeyan ti wọn fura si pe o lọwọ ninu rogbodiyan naa ati pe iwadii si n lọ lọwọ lati ri awọn yooku mu.


Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Olugbenga Fadeyi, naa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o ni awọn ọlọpaa, pẹlu iranlọwọ agbofinro ijọba ipinlẹ Ọyọ (Operation Burst), ti gbakoso eto aabo gbogbo agbegbe naa bayii, alaafia si ti jọba nibi gbogbo. O lọwọ awọn ọlọpaa ti tẹ ọkan ninu awọn janduku eeyan ti wọn fura si pe o lọwọ ninu rogbodiyan naa ati pe iwadii si n lọ lọwọ lati ri awọn yooku mu.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bẹẹ, awọn Boko Haram ko ni i gba Naijiria mọ wa lọwọ bayii Ọsẹ to kọja yii la ba pe ni ọsẹ ẹkun oun oṣe ni Naijiria. Ojumọ kan, iṣẹlẹ aburu kan ni, bi wọn ti n jiiyan gbe, bẹẹ ni wọn n pa awọn mi-in. Ni ipinlẹ Borno, awọn Boko Haram si wọ inu oko irẹsi kan, nibi ti awọn araalu naa ti n ja irẹsi, wọn si pa eeyan mẹtalelogoji lẹẹkan. Wọn ka wọn mọbẹ, wọn si n bẹ wọn lori nikọọkan. Ko sẹni ti yoo gba wọn, ko si sẹni ti wọn le ke si ninu oko nibẹ, ko si ọlọpaa, ko si ṣọja, titi ti wọn fi pa awọn eeyan naa tan. Bi ọrọ yii ti jade lawọn ọmọ Buhari ti sare gbe iwe jade, wọn loun lo kọ ọ, o ni iku awọn eeyan naa ka oun lara, o dun oun gan-an ni, awọn maa ṣeto lati ri i pe iru iku bẹẹ ko tun waye mọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Wọn ka wọn mọbẹ, wọn si n bẹ wọn lori nikọọkan. Ko sẹni ti yoo gba wọn, ko si sẹni ti wọn le ke si ninu oko nibẹ, ko si ọlọpaa, ko si ṣọja, titi ti wọn fi pa awọn eeyan naa tan. Bi ọrọ yii ti jade lawọn ọmọ Buhari ti sare gbe iwe jade, wọn loun lo kọ ọ, o ni iku awọn eeyan naa ka oun lara, o dun oun gan-an ni, awọn maa ṣeto lati ri i pe iru iku bẹẹ ko tun waye mọ. Bo ba jẹ iru ọrọ yii lo jade lati ẹnu Buhari, eeyan kan ko le ka iye igba ti baba to wa ni Aso Rock yii ti sọ iru ọrọ bẹẹ jade. Ọrọ kan naa ti i maa i sọ jade lẹnu niyẹn: bi wọn ba pa oogun eeyan, yoo ni o dun oun, bi wọn pa ọgbọn eeyan, yoo ni o dun oun, bi wọn pa wọn ni Sokoto, ọrọ kan naa ni, bi wọn pa wọn ni Kafanṣa, ọrọ kan naa ni, bo si jẹ ilẹ Yoruba tabi ilẹ Ibo, ọrọ kan naa ni. Lati ọjọ ti Buhari ti waa n sọ pe oun yoo wa nnkan kan ṣe si i, ko ri kinni kan ṣe o. Ohun to n ṣẹlẹ ni pe, ki i ṣe Buhari lo n kọ awọn ọrọ yii, boya lo si mọ pe iru nnkan bẹẹ ṣẹlẹ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bo ba jẹ iru ọrọ yii lo jade lati ẹnu Buhari, eeyan kan ko le ka iye igba ti baba to wa ni Aso Rock yii ti sọ iru ọrọ bẹẹ jade. Ọrọ kan naa ti i maa i sọ jade lẹnu niyẹn: bi wọn ba pa oogun eeyan, yoo ni o dun oun, bi wọn pa ọgbọn eeyan, yoo ni o dun oun, bi wọn pa wọn ni Sokoto, ọrọ kan naa ni, bi wọn pa wọn ni Kafanṣa, ọrọ kan naa ni, bo si jẹ ilẹ Yoruba tabi ilẹ Ibo, ọrọ kan naa ni. Lati ọjọ ti Buhari ti waa n sọ pe oun yoo wa nnkan kan ṣe si i, ko ri kinni kan ṣe o. Ohun to n ṣẹlẹ ni pe, ki i ṣe Buhari lo n kọ awọn ọrọ yii, boya lo si mọ pe iru nnkan bẹẹ ṣẹlẹ. Idi ni pe bi Buhari ba mọ ni, itiju yẹ ko mu oun naa, pe irọ ojoojumọ ti oun n pa fawọn ọmọ Naijiria yii ko daa. Gbogbo igba to ba ti ni oun yoo ṣe kinni kan si ọrọ naa, ko si kinni kan to maa n ṣe, nibẹ ni ọrọ naa yoo si dakẹ si titi ti awọn Boko Haram yii yoo fi tun pa ẹlomi-in jẹ. Wọn ti pariwo titi pe ki Buhari le awọn olori ologun ẹ lọ, pe wọn ko kun oju oṣuwọn, tabi bawo ni awọn ọmọ ogun afẹmiṣofo ti wọn ko le to ẹgbẹrun marun-un (5000) ninu igbo wa yoo ṣe koju awọn ṣọja tiwa ti wọn le ni ẹgbẹrun lọna ọọọdunrun (300,000), ti wọn yoo si maa bori wọn ni gbogbo igba.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Idi ni pe bi Buhari ba mọ ni, itiju yẹ ko mu oun naa, pe irọ ojoojumọ ti oun n pa fawọn ọmọ Naijiria yii ko daa. Gbogbo igba to ba ti ni oun yoo ṣe kinni kan si ọrọ naa, ko si kinni kan to maa n ṣe, nibẹ ni ọrọ naa yoo si dakẹ si titi ti awọn Boko Haram yii yoo fi tun pa ẹlomi-in jẹ. Wọn ti pariwo titi pe ki Buhari le awọn olori ologun ẹ lọ, pe wọn ko kun oju oṣuwọn, tabi bawo ni awọn ọmọ ogun afẹmiṣofo ti wọn ko le to ẹgbẹrun marun-un (5000) ninu igbo wa yoo ṣe koju awọn ṣọja tiwa ti wọn le ni ẹgbẹrun lọna ọọọdunrun (300,000), ti wọn yoo si maa bori wọn ni gbogbo igba. O han pe apa awọn ṣọja wa ko ka awọn Boko Haram, bẹẹ ni ki i ṣe pe awọn ṣọja wa ko le jagun, awọn ti wọn fi ṣe olori wọn ni wọn n ṣe katikati. Sibẹ, bi gbogbo aye ti n pariwo to yii, Buhari ni awọn olori awọn ologun yii naa loun yoo maa lo lọ, nitori ko si kinni kan to ṣe wọn. Bẹẹ mẹwaa n ṣe awọn olori ologun yii, tabi bi nnkan kan ko ba ṣe wọn, bawo lawọn Boko Haram yoo ṣe maa ṣe bayii fun wa, ti wọn yoo si maa fojoojumọ pa awọn alaiṣẹ, ti wọn yoo maa fi ẹmi wọn ṣofo bayii, ti ko si ni i si ẹni ti yoo gba wọn kalẹ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

O han pe apa awọn ṣọja wa ko ka awọn Boko Haram, bẹẹ ni ki i ṣe pe awọn ṣọja wa ko le jagun, awọn ti wọn fi ṣe olori wọn ni wọn n ṣe katikati. Sibẹ, bi gbogbo aye ti n pariwo to yii, Buhari ni awọn olori awọn ologun yii naa loun yoo maa lo lọ, nitori ko si kinni kan to ṣe wọn. Bẹẹ mẹwaa n ṣe awọn olori ologun yii, tabi bi nnkan kan ko ba ṣe wọn, bawo lawọn Boko Haram yoo ṣe maa ṣe bayii fun wa, ti wọn yoo si maa fojoojumọ pa awọn alaiṣẹ, ti wọn yoo maa fi ẹmi wọn ṣofo bayii, ti ko si ni i si ẹni ti yoo gba wọn kalẹ. Afi ki ẹ ba wa bẹ Buhari ko ji giri, ki ẹ si fi ẹnu epe ba awọn ti wọn n purọ funfun lojoojumọ sọrọ, ki Ọlọrun gbe bukaata to ju agbara tiwọn naa lọ le wọn lọwọ, ki ẹ waa sọ fun Buhari pe ko wa nnkan ṣe si ọrọ eto aabo ilẹ yii, awọn to ba yẹ ko yọ niṣẹ, ko yọ wọn, ko si fi awọn ti yoo yanju iṣoro Boko Haram yii ṣe olori awọn jagunjagun wa. Ẹ tete sọrọ o, ki gbogbo ilu tete sọrọ. Nitori bi a ko ba sọrọ, ti ẹsẹ awọn Boko Haram yii ba rinlẹ daadaa tan nilẹ Hausa, gbogbo orilẹ-ede Naijiria ni wọn yoo kari.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Afi ki ẹ ba wa bẹ Buhari ko ji giri, ki ẹ si fi ẹnu epe ba awọn ti wọn n purọ funfun lojoojumọ sọrọ, ki Ọlọrun gbe bukaata to ju agbara tiwọn naa lọ le wọn lọwọ, ki ẹ waa sọ fun Buhari pe ko wa nnkan ṣe si ọrọ eto aabo ilẹ yii, awọn to ba yẹ ko yọ niṣẹ, ko yọ wọn, ko si fi awọn ti yoo yanju iṣoro Boko Haram yii ṣe olori awọn jagunjagun wa. Ẹ tete sọrọ o, ki gbogbo ilu tete sọrọ. Nitori bi a ko ba sọrọ, ti ẹsẹ awọn Boko Haram yii ba rinlẹ daadaa tan nilẹ Hausa, gbogbo orilẹ-ede Naijiria ni wọn yoo kari. Ọlọrun ma jẹ ki Boko Haram gba Naijiria lọwọ gbogbo wa o. Sultan, Lai Muhammed ni kẹ ẹ ranṣe si o Sultan ilu Ṣokoto, Ọba Sa’ad Abubakar, sọrọ lọsẹ to kọja yii pẹlu itara. Bo ti n sọrọ naa lo n laagun, bẹẹ, agbalagba to n sọrọ, to n laagun, ẹkun gidi lo n sun. Sultan ni eto aabo ni gbogbo ilẹ Hausa ti dorikodo pata, ko ṣeni kan ti ẹmi ẹ de nibẹ mọ, ko si si ibi kan to lewu ju lati gbe ni gbogbo Naijiria lasiko yii ju ilẹ Hausa lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ọlọrun ma jẹ ki Boko Haram gba Naijiria lọwọ gbogbo wa o. Sultan, Lai Muhammed ni kẹ ẹ ranṣe si o Sultan ilu Ṣokoto, Ọba Sa’ad Abubakar, sọrọ lọsẹ to kọja yii pẹlu itara. Bo ti n sọrọ naa lo n laagun, bẹẹ, agbalagba to n sọrọ, to n laagun, ẹkun gidi lo n sun. Sultan ni eto aabo ni gbogbo ilẹ Hausa ti dorikodo pata, ko ṣeni kan ti ẹmi ẹ de nibẹ mọ, ko si si ibi kan to lewu ju lati gbe ni gbogbo Naijiria lasiko yii ju ilẹ Hausa lọ. O ni awọn janduku ọmọ Boko Haram ti gba gbogbo ilẹ Hausa to jẹ lọsan-an gangan lo ku ti wọn n rin wọ inu ọja ati ile onile pẹlu ibọn lọwọ wọn, awọn agbofinro aa si maa wo wọn lai le ṣe ohunkohun fun wọn. O ni nnkan yoo buru fun Naijiria gan-an bi ọrọ ba n ṣe bayii lọ. Imọran tiwa ni pe ki Sultan wa aaye, ko lọọ ri Buhari funra ẹ. Ko ma ranṣẹ si i o!


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

O ni awọn janduku ọmọ Boko Haram ti gba gbogbo ilẹ Hausa to jẹ lọsan-an gangan lo ku ti wọn n rin wọ inu ọja ati ile onile pẹlu ibọn lọwọ wọn, awọn agbofinro aa si maa wo wọn lai le ṣe ohunkohun fun wọn. O ni nnkan yoo buru fun Naijiria gan-an bi ọrọ ba n ṣe bayii lọ. Imọran tiwa ni pe ki Sultan wa aaye, ko lọọ ri Buhari funra ẹ. Ko ma ranṣẹ si i o! Bo ba ranṣẹ si i, irọ buruku lawọn olorikori to yi i ka yoo lọọ pa fun un, wọn yoo sọ pe ko si ogun mọ, ko si ọtẹ mọ nilẹ Hausa, koda, gbogbo Boko Haram lo ti sa lọ tan pata nigba ti wọn gbọ orukọ oun Buhari. Ko too lọọ ri Buhari paapaa, afi ko kọkọ ranṣẹ si Lai Muhammed pe ko waa ri oun o. O yẹ ko gbọrọ lẹnu ọkunrin aturọta-bii-elubọ yii nitori lati bii ọdun karun-un sẹyin ni Bọọda Lai ti n sọ pe ko si Boko Haram ni Naijiria mọ, apa ijọba Buhari ti ka wọn. O daju pe bi eeyan ba pe Lai bayii naa, ọrọ kan naa ti yoo sọ ni pe Buhari ti kapa awọn Boko Haram.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bo ba ranṣẹ si i, irọ buruku lawọn olorikori to yi i ka yoo lọọ pa fun un, wọn yoo sọ pe ko si ogun mọ, ko si ọtẹ mọ nilẹ Hausa, koda, gbogbo Boko Haram lo ti sa lọ tan pata nigba ti wọn gbọ orukọ oun Buhari. Ko too lọọ ri Buhari paapaa, afi ko kọkọ ranṣẹ si Lai Muhammed pe ko waa ri oun o. O yẹ ko gbọrọ lẹnu ọkunrin aturọta-bii-elubọ yii nitori lati bii ọdun karun-un sẹyin ni Bọọda Lai ti n sọ pe ko si Boko Haram ni Naijiria mọ, apa ijọba Buhari ti ka wọn. O daju pe bi eeyan ba pe Lai bayii naa, ọrọ kan naa ti yoo sọ ni pe Buhari ti kapa awọn Boko Haram. Ki i ṣe pe o debẹ tabi o mọ ohun to n lọ nibẹ o, irọ-pipa kan rọ oun lọrun bii nnkan kan ni. Ohun to si ba aye ijọba Buhari jẹ niyi, nitori nibi yoowu ti wọn ba ha Buhari funra rẹ mọ, ko sẹnikan to n sọ ododo fun un. Irọ nla nla ni wọn maa n pa fun un, ti wọn yoo si ni ko si ohun kan to n ṣẹlẹ si awọn ọmọ Naijiria, awọn ọmọ ẹgbẹ alatako kan n pariwo lasan ni.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ki i ṣe pe o debẹ tabi o mọ ohun to n lọ nibẹ o, irọ-pipa kan rọ oun lọrun bii nnkan kan ni. Ohun to si ba aye ijọba Buhari jẹ niyi, nitori nibi yoowu ti wọn ba ha Buhari funra rẹ mọ, ko sẹnikan to n sọ ododo fun un. Irọ nla nla ni wọn maa n pa fun un, ti wọn yoo si ni ko si ohun kan to n ṣẹlẹ si awọn ọmọ Naijiria, awọn ọmọ ẹgbẹ alatako kan n pariwo lasan ni. Buhari nilo ẹni ti yoo sọ ootọ fun un, ẹni ti yoo ba a sootọ ọrọ, iru awọn Sultan yii lo si le ṣe e. Nnkan n daru, nnkan si n bajẹ, bẹẹ ilẹ Hausa ni gbogbo atẹgun buruku yii ti n fẹ wa. Bi Sultan ba mọ pe ọrọ yii ka oun lara bo ti n wi yii, ko lọọ ri Buhari, ko si sọ fun un funra ẹ, boya ọkunrin naa yoo gbọ ọrọ si i lẹnu. Bi ko ba ṣe bẹẹ, bo ba jẹ bi nnkan ti n lọ yii naa lo n lọ, ọrọ ti Sultan sọ yoo ṣẹlẹ, awọn Boko Haram yoo gba ilẹ Hausa tan pata, koda, wọn yoo le awọn ọba wọn kuro lori oye, nigba naa ni kaluku yoo mọ pe aburu to wa ninu ijọba yii ju ti Boko Haram yii paapaa lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Buhari nilo ẹni ti yoo sọ ootọ fun un, ẹni ti yoo ba a sootọ ọrọ, iru awọn Sultan yii lo si le ṣe e. Nnkan n daru, nnkan si n bajẹ, bẹẹ ilẹ Hausa ni gbogbo atẹgun buruku yii ti n fẹ wa. Bi Sultan ba mọ pe ọrọ yii ka oun lara bo ti n wi yii, ko lọọ ri Buhari, ko si sọ fun un funra ẹ, boya ọkunrin naa yoo gbọ ọrọ si i lẹnu. Bi ko ba ṣe bẹẹ, bo ba jẹ bi nnkan ti n lọ yii naa lo n lọ, ọrọ ti Sultan sọ yoo ṣẹlẹ, awọn Boko Haram yoo gba ilẹ Hausa tan pata, koda, wọn yoo le awọn ọba wọn kuro lori oye, nigba naa ni kaluku yoo mọ pe aburu to wa ninu ijọba yii ju ti Boko Haram yii paapaa lọ. Sultan, tete! Ọjọ n lọ o. Ṣe ẹyin naa ti wọ reluwee awọn ọmọ Buhari Lọdun to kọja, nigba ti minisita fun eto igbokegbodo ọkọ, Chibuike Rotimi Amaechi, n pariwo kiri pe Buhari ti ṣe ohun tẹni kan ko ṣe ri, o ti ra ọkọ oju-irin rẹpẹtẹ tuntun-n-tuntun lati maa rin, ko maa ko ero, ki awọn ọmọ Naijiria le maa jẹ anfaani ịjọba dẹmokiresi ti Buhari yii gbe de. Gbogbo alaye ti Amaechi n ṣe nigba naa, nitori pe ibo ti sun mọle ni.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Sultan, tete! Ọjọ n lọ o. Ṣe ẹyin naa ti wọ reluwee awọn ọmọ Buhari Lọdun to kọja, nigba ti minisita fun eto igbokegbodo ọkọ, Chibuike Rotimi Amaechi, n pariwo kiri pe Buhari ti ṣe ohun tẹni kan ko ṣe ri, o ti ra ọkọ oju-irin rẹpẹtẹ tuntun-n-tuntun lati maa rin, ko maa ko ero, ki awọn ọmọ Naijiria le maa jẹ anfaani ịjọba dẹmokiresi ti Buhari yii gbe de. Gbogbo alaye ti Amaechi n ṣe nigba naa, nitori pe ibo ti sun mọle ni. Ohun to si ṣe ni lati lo ọrọ reluwee naa lati fi tan awọn eeyan jẹ, ati lati tan Buhari funra ẹ, ki wọn le dibo fun ijọba wọn, ki Buhari paapaa si le ro pe minisita oun yii n ṣiṣẹ gan-an niyẹn. Amaechi lọ sọdọ awọn Ṣiana, awọn si ta awọn aloku ọkọ reluwee fun un, o si kun ọkọ naa lọda, o ko wọn wa si Naijiria, wọn waa ko awọn oloṣelu ati awọn araalu jọ, wọn ni ki wọn waa wo ara ti Buhari da, o ti ṣe bẹẹ, o ko reluwee de jigan. Ṣugbọn ko ju oṣu mẹta ti reluwee ti Amaechi ni oun ra ni tuntun fi bẹrẹ si i ku soju ọna, eefin buruku to dudu kirimu ati ikọ oorekoore leeyan yoo fi da ọkọ oju-irin Amaechi mọ, ko si tọjọ, ko toṣu, tawọn eeyan fi mọ pe aloku pata ni gbogbo reluwee ti ọkunrin yii ko wa, bẹẹ owo tuntun ni wọn gba lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ohun to si ṣe ni lati lo ọrọ reluwee naa lati fi tan awọn eeyan jẹ, ati lati tan Buhari funra ẹ, ki wọn le dibo fun ijọba wọn, ki Buhari paapaa si le ro pe minisita oun yii n ṣiṣẹ gan-an niyẹn. Amaechi lọ sọdọ awọn Ṣiana, awọn si ta awọn aloku ọkọ reluwee fun un, o si kun ọkọ naa lọda, o ko wọn wa si Naijiria, wọn waa ko awọn oloṣelu ati awọn araalu jọ, wọn ni ki wọn waa wo ara ti Buhari da, o ti ṣe bẹẹ, o ko reluwee de jigan. Ṣugbọn ko ju oṣu mẹta ti reluwee ti Amaechi ni oun ra ni tuntun fi bẹrẹ si i ku soju ọna, eefin buruku to dudu kirimu ati ikọ oorekoore leeyan yoo fi da ọkọ oju-irin Amaechi mọ, ko si tọjọ, ko toṣu, tawọn eeyan fi mọ pe aloku pata ni gbogbo reluwee ti ọkunrin yii ko wa, bẹẹ owo tuntun ni wọn gba lọ. Reluwee aloku ni wọn kun lọda, wọn kan waa fi ṣe arumọjẹ fawọn ọmọ Naijiria ni. Boya ni oṣu meji yoo kọja ki reluwee Amaechi yii too ku si oju ọna, eyi to si ṣẹlẹ lọsẹ to kọja yii buru debii pe Ọlọrun lo yọ awọn ero ti reluwee naa ko. Nitori laarin oru, ninu igbo ni reluwee naa da iṣẹ silẹ, bo ba si jẹ awọn Boko Haram gba agbegbe naa kọja ni, wọn yoo maa ko wọn bii adiẹ sinu ago ni.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Reluwee aloku ni wọn kun lọda, wọn kan waa fi ṣe arumọjẹ fawọn ọmọ Naijiria ni. Boya ni oṣu meji yoo kọja ki reluwee Amaechi yii too ku si oju ọna, eyi to si ṣẹlẹ lọsẹ to kọja yii buru debii pe Ọlọrun lo yọ awọn ero ti reluwee naa ko. Nitori laarin oru, ninu igbo ni reluwee naa da iṣẹ silẹ, bo ba si jẹ awọn Boko Haram gba agbegbe naa kọja ni, wọn yoo maa ko wọn bii adiẹ sinu ago ni. Bawo ni ijọba kan yoo ṣe maa fi ẹmi awọn araalu rẹ wewu bayii! Bawo ni ijọba kan yoo ṣe kuku koriira awọn eeyan ti wọn n ṣejọba le lori bayii! Bawo ni minisita kan yoo ṣe ko aloku reluwee kalẹ pe ki awọn ọmọ Naijiria maa lo o pẹlu irọ buruku ti wọn n pa fun wọn.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bawo ni ijọba kan yoo ṣe maa fi ẹmi awọn araalu rẹ wewu bayii! Bawo ni ijọba kan yoo ṣe kuku koriira awọn eeyan ti wọn n ṣejọba le lori bayii! Bawo ni minisita kan yoo ṣe ko aloku reluwee kalẹ pe ki awọn ọmọ Naijiria maa lo o pẹlu irọ buruku ti wọn n pa fun wọn. Bo ba jẹ loootọ ni Buhari mọ ohun to n lọ, ko si idi kan ti ko fi gbọdọ le ọkunrin Amaechi yii danu lẹsẹkẹsẹ. Ki i ṣe ki wọn le Rotimi Amaechi yii kuro lẹnu iṣẹ ijọba nikan ni o, ijọba Buhari gbọdọ ba a ṣẹjọ, ki wọn beere bo ṣe nawo ti wọn ko fun un, ki wọn beere idi to fi ko ẹmi awọn ọmọ Naijiria sinu ewu bayii! Ko si ohun to yẹ ko kangun ọrọ rẹ ju ko kuro nile ijọba, ko di ero itimọle lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bo ba jẹ loootọ ni Buhari mọ ohun to n lọ, ko si idi kan ti ko fi gbọdọ le ọkunrin Amaechi yii danu lẹsẹkẹsẹ. Ki i ṣe ki wọn le Rotimi Amaechi yii kuro lẹnu iṣẹ ijọba nikan ni o, ijọba Buhari gbọdọ ba a ṣẹjọ, ki wọn beere bo ṣe nawo ti wọn ko fun un, ki wọn beere idi to fi ko ẹmi awọn ọmọ Naijiria sinu ewu bayii! Ko si ohun to yẹ ko kangun ọrọ rẹ ju ko kuro nile ijọba, ko di ero itimọle lọ. Bi eleyii ba ṣẹlẹ si oun, awọn mi-in to ba fẹẹ ṣejọba ni Naijiria yoo bẹru lati purọ fun araalu, lati ko owo wọn jẹ, ati lati fi owo irinṣẹ ati ohun-eelo tuntun ra aloku fun wọn. O di dandan ki ijọba Buhari fiya to tọ jẹ Amaechi, lara ohun to le mu Naijiria daa niyẹn! Ki lo n ṣe awọn eeyan yii bayii o Ni ọsẹ to kọja, awọn agbofinro Hisbah ti wọn wa ni Kano kọ iwe kan si ileeṣẹ redio CoolFM ni Kano, iwe naa jẹ iyanu fun awọn eeyan ti ki i ṣe Naijiria paapaa, awọn ti wọn si jẹ ọmọ Naijiria n sọ laarin ara wọn pe ki waa ni orilẹ-ede yii da bayii o. Awọn Hisbah yii ki i ṣe ọlọpaa o, ọlọpaa Sharia ni wọn pe ara wọn, pe ko si ẹni to gbọdọ lodi si ofin Sharia lagbegbe awọn.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bi eleyii ba ṣẹlẹ si oun, awọn mi-in to ba fẹẹ ṣejọba ni Naijiria yoo bẹru lati purọ fun araalu, lati ko owo wọn jẹ, ati lati fi owo irinṣẹ ati ohun-eelo tuntun ra aloku fun wọn. O di dandan ki ijọba Buhari fiya to tọ jẹ Amaechi, lara ohun to le mu Naijiria daa niyẹn! Ki lo n ṣe awọn eeyan yii bayii o Ni ọsẹ to kọja, awọn agbofinro Hisbah ti wọn wa ni Kano kọ iwe kan si ileeṣẹ redio CoolFM ni Kano, iwe naa jẹ iyanu fun awọn eeyan ti ki i ṣe Naijiria paapaa, awọn ti wọn si jẹ ọmọ Naijiria n sọ laarin ara wọn pe ki waa ni orilẹ-ede yii da bayii o. Awọn Hisbah yii ki i ṣe ọlọpaa o, ọlọpaa Sharia ni wọn pe ara wọn, pe ko si ẹni to gbọdọ lodi si ofin Sharia lagbegbe awọn. Awọn ni wọn n fọ ṣọọbu awọn ọlọti, ti wọn si n gbogun ti awọn aṣẹwo ati awọn onitẹtẹ. Eleyii daa daadaa, ṣugbọn ohun to buru ninu iwa wọn ko ju ki wọn ma jẹ ki awọn ẹlẹsin mi-in ṣe ẹsin wọn lọ, tabi aṣeju baba aṣetẹ to mọ awọn eeyan wa lara lapa Oke-Ọya. Ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii ni wọn n pe ni Black Friday ni gbogbo aye.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Awọn ni wọn n fọ ṣọọbu awọn ọlọti, ti wọn si n gbogun ti awọn aṣẹwo ati awọn onitẹtẹ. Eleyii daa daadaa, ṣugbọn ohun to buru ninu iwa wọn ko ju ki wọn ma jẹ ki awọn ẹlẹsin mi-in ṣe ẹsin wọn lọ, tabi aṣeju baba aṣetẹ to mọ awọn eeyan wa lara lapa Oke-Ọya. Ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii ni wọn n pe ni Black Friday ni gbogbo aye. Ilu Amẹrika lo ti bẹrẹ, ko si si ohun ti wọn fi n ṣe ju ọjọ ti wọn n na ọja ni ọpọ lọ. Nitori pe ọjọ naa bọ si ọjọ keji ọjọ Idupẹ (Thanksgiving) lọdọ wọn lọhun-un, wọn maa n fi ọjọ naa ta ọja gbogbo ni owo pọọku. Ko si ọja ti eeyan ko ni i ra ni ọjọ naa lowo pọọku.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ilu Amẹrika lo ti bẹrẹ, ko si si ohun ti wọn fi n ṣe ju ọjọ ti wọn n na ọja ni ọpọ lọ. Nitori pe ọjọ naa bọ si ọjọ keji ọjọ Idupẹ (Thanksgiving) lọdọ wọn lọhun-un, wọn maa n fi ọjọ naa ta ọja gbogbo ni owo pọọku. Ko si ọja ti eeyan ko ni i ra ni ọjọ naa lowo pọọku. Awọn ọlọja gbogbo aa si maa polowo ọja wọn, ki awọn eeyan le lọọ ra a. Awọn onileeṣẹ yii ni wọn n polowo ọja lori redio ni Kano, lawọn agbofinro Sharia yii ba kọwe si wọn ni redio yii, wọn ni ki wọn yee darukọ Black Friday lori redio wọn, pe ti wọn ko ba sinmi, ohun ti wọn yoo ri yoo le ju ohun ti wọn ro lọ. Ofin to da ileeṣẹ ibanisọrọ gbogbo silẹ ko fi aaye gba ẹnikẹni lati halẹ mọ wọn, tabi lati ṣe wọn nibi, ṣugbọn awọn Hisbah yii fẹẹ ṣe bẹẹ, wọn ni nitori Kuraani ti sọ pe ọjọ mimọ ni ọjọ Friday. Bẹẹ ni Saudi Arabia, ni ibi to jẹ ikorita ẹsin Islam, wọn n ṣe ipolowo ọja loriṣiiriṣii, ti wọn si n pariwo Black Friday lori redio ati tẹlifiṣan wọn.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Awọn ọlọja gbogbo aa si maa polowo ọja wọn, ki awọn eeyan le lọọ ra a. Awọn onileeṣẹ yii ni wọn n polowo ọja lori redio ni Kano, lawọn agbofinro Sharia yii ba kọwe si wọn ni redio yii, wọn ni ki wọn yee darukọ Black Friday lori redio wọn, pe ti wọn ko ba sinmi, ohun ti wọn yoo ri yoo le ju ohun ti wọn ro lọ. Ofin to da ileeṣẹ ibanisọrọ gbogbo silẹ ko fi aaye gba ẹnikẹni lati halẹ mọ wọn, tabi lati ṣe wọn nibi, ṣugbọn awọn Hisbah yii fẹẹ ṣe bẹẹ, wọn ni nitori Kuraani ti sọ pe ọjọ mimọ ni ọjọ Friday. Bẹẹ ni Saudi Arabia, ni ibi to jẹ ikorita ẹsin Islam, wọn n ṣe ipolowo ọja loriṣiiriṣii, ti wọn si n pariwo Black Friday lori redio ati tẹlifiṣan wọn. Bakan naa ni ọrọ naa si kun ori ẹrọ ayelujara, bi eeyan si tẹ “Black Friday in Saudi Arabia” sori Google, yoo ri oriṣiiriṣii nnkan ti wọn n ṣe. Ṣugbọn wahala tiwa pọ nibi yii gan-an, o pọ gan-an ni o. Ọrọ ti ko kan wa rara la oo maa tori ẹ ja, ti a oo maa tori ẹ yọ ara wa lẹnu. Bi wọn ba n ṣe Black Friday ni ilẹ awọn Larubawa gbogbo, kin ni ti awọn eeyan wa nilẹ Hausa nibi lati maa mura ija nitori eyi.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bakan naa ni ọrọ naa si kun ori ẹrọ ayelujara, bi eeyan si tẹ “Black Friday in Saudi Arabia” sori Google, yoo ri oriṣiiriṣii nnkan ti wọn n ṣe. Ṣugbọn wahala tiwa pọ nibi yii gan-an, o pọ gan-an ni o. Ọrọ ti ko kan wa rara la oo maa tori ẹ ja, ti a oo maa tori ẹ yọ ara wa lẹnu. Bi wọn ba n ṣe Black Friday ni ilẹ awọn Larubawa gbogbo, kin ni ti awọn eeyan wa nilẹ Hausa nibi lati maa mura ija nitori eyi. Tabi awọn eeyan yii mọ ẹsin yii ju awọn ti wọn mu un wa fun wọn lọ ni. Ko si ohun meji ti awọn tọdọ wa yii n ṣe ju ki wọn fi jale, ki wọn fi rẹ awọn eeyan jẹ, ki wọn si fi fi ọgbọn gba nnkan wọn kuro lọwọ wọn lọ. Bakan naa ni wọn ko tun orukọ ẹsin Islam ṣe loju awọn eeyan, wọn ko fi ẹsin naa han bii ẹsin ifẹ, wọn n fi ẹsin naa han bii ẹsin to ni iwa ika ninu, ti ko si si aanu nibẹ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Tabi awọn eeyan yii mọ ẹsin yii ju awọn ti wọn mu un wa fun wọn lọ ni. Ko si ohun meji ti awọn tọdọ wa yii n ṣe ju ki wọn fi jale, ki wọn fi rẹ awọn eeyan jẹ, ki wọn si fi fi ọgbọn gba nnkan wọn kuro lọwọ wọn lọ. Bakan naa ni wọn ko tun orukọ ẹsin Islam ṣe loju awọn eeyan, wọn ko fi ẹsin naa han bii ẹsin ifẹ, wọn n fi ẹsin naa han bii ẹsin to ni iwa ika ninu, ti ko si si aanu nibẹ. Ohun ti awọn Hisbah ati awọn ẹlẹgbẹ wọn mi-in n ṣe nilẹ Hausa niyi. Naijiria ki i ṣe orile-ede ẹlẹsin kan gẹgẹ bo ṣe wa ninu ofin wa, ẹsin to ba si wu kaluku lo le ṣe, ti ko sẹni kan to gbọdọ yọ ọ lo lẹnu. Ohun to maa n da wahala silẹ ni pe ijọba ki i da si iru ọrọ bayii nigba to ba yẹ, o digba to ba da rogbodiyan silẹ ki wọn too bẹrẹ si i soyinbo ẹgbẹ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ohun ti awọn Hisbah ati awọn ẹlẹgbẹ wọn mi-in n ṣe nilẹ Hausa niyi. Naijiria ki i ṣe orile-ede ẹlẹsin kan gẹgẹ bo ṣe wa ninu ofin wa, ẹsin to ba si wu kaluku lo le ṣe, ti ko sẹni kan to gbọdọ yọ ọ lo lẹnu. Ohun to maa n da wahala silẹ ni pe ijọba ki i da si iru ọrọ bayii nigba to ba yẹ, o digba to ba da rogbodiyan silẹ ki wọn too bẹrẹ si i soyinbo ẹgbẹ. Ijọba gidi gbọdọ ji giri si iru eyi, ki wọn pe awọn ti wọn kọ lẹta naa, ki wọn si kil̀ọ fun wọn, ki wọn ṣalaye fun wọn pe ofin wa lo faaye gba ki kaluku sin ẹsin to ba wu u, ki ẹnikẹni ma si ṣe fi ẹsin rẹ ko ẹlomi-in laya jẹ. O ba ni, ko bajẹ. Ẹ pe awọn Hisbah yii, ẹ ba wọn sọrọ, ẹ jẹ ki wọn mọ pe Naijiria ki i ṣe orilẹ-ede ẹlẹsin kan o!


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ijọba gidi gbọdọ ji giri si iru eyi, ki wọn pe awọn ti wọn kọ lẹta naa, ki wọn si kil̀ọ fun wọn, ki wọn ṣalaye fun wọn pe ofin wa lo faaye gba ki kaluku sin ẹsin to ba wu u, ki ẹnikẹni ma si ṣe fi ẹsin rẹ ko ẹlomi-in laya jẹ. O ba ni, ko bajẹ. Ẹ pe awọn Hisbah yii, ẹ ba wọn sọrọ, ẹ jẹ ki wọn mọ pe Naijiria ki i ṣe orilẹ-ede ẹlẹsin kan o!


Ina jo Ọja Tuntun niluu Ile-Ifẹ

Idowu Akinrẹmi, Ikire Inu Ibanujẹ nla lawọn oniṣowo ninu Ọja Tuntun to wa niluu Ile-Ifẹ, wa bayii latari ina ojiji to deede ṣẹyọ ninu ọja naa ni nnkan bii aago kan oru, Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ keji oṣu kejila yii, ti ọpọ dukia atawọn ọja olowo iyebiye si jona kọja sisọ. Igba keji ree ti ina yoo ṣẹyọ lọja naa lọdun yii, nitori ina ti kọkọ ṣọṣẹ nibẹrẹ ọdun yii lọja kan naa,ti awọn eeyan si ti ro pe iru nnkan bẹẹ ko ni i waye mọ. Ṣugbọn o ti tun ṣẹlẹ, afi ki Ọlọrun fi ofo rẹmi fun awon ti dukia won jona o.


Toromagbe, baba Oriṣabunmi ninu sinima Arelu, ti ku o

Aderounmu Kazeem Ọgbọnjọ oṣu kọkanla ọdun yii ni wọn sọ pe Oloye Abdul Tawab Ọlaitan Ile-Aje Adeniyi, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Toromagbe jade laye. Ọkan lara awọn oṣere ti wọn gbajumọ daadaa ni ọkunrin yii n ṣe lasiko ti sinima Arelu, ti Ọloogbe Jimoh Aliu, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Aworo, gbalẹ daadaa ni gbogbo ilẹ Yoruba atawọn ibomi-in kaakiri. Mọlebi oloogbe yii, Oloye Tọla Adeniyi, lo kede iku ẹ, oun naa lo sọ pe ọdun mẹtalelọgọta ni oṣere tiata yii lo laye ko too dagbere wi pe o digbooṣe. Ninu sinima Arelu, ti okiki ẹ kan daadaa ni nnkan bi ọgbọn ọdun sẹyin, Toromagbe yii lo ṣe baba Oriṣabunmi, ẹni ti i ṣe ọkan pataki ninu awọn ojulowo oṣere ninu fiimu ori tẹlifiṣan naa. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, yatọ si ipa iwin to ko ninu ere naa, wọn ni oṣere kan to mọ ijo jo daadaa ni, bẹẹ lo tun ni awọn ẹbun mi-in, eyi to fun orukọ tiata tiẹ naa, Tawab Theatre, lanfaani lati rin irin-ajo kaakiri Naijiria atawọn ibi kan nilẹ Afrika.


Ọwọ ti tẹ awọn janduku to ṣeku pa Ọba Olufọn l’Ondo

Aderounmu Kazeem Ni bayii, ọwọ ti tẹ awọn janduku kan ti wọn sọ pe o ṣee ṣe ki wọn mọ nipa bi wọn ṣe pa Ọba Israel Adewusi, Olufọn ti ilu Ifọn, nipinlẹ Ondo laipẹ yii. Ninu ọrọ Oloye Adetunji Adelẹyẹ, ọga awọn Amọtẹkun, o ni ninu igbo kan ni Ẹlẹgbẹka nipinlẹ Ondo lọwọ ti tẹ wọn, ati pe awọn ko ti i fẹẹ darukọ wọn, ko ma ba a ṣakoba fun iwadii awọn. Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ to kọja ni Ọba Adeusi doloogbe nigba tawọn janduku ajinigbe kan kọlu u laarin Ẹlẹgbẹka si ilu Ifọn, lasiko to n ti ibi ìpàdé kan niluu Akurẹ bọ. Oloye Adetunji Adelẹyẹ, ọga awọn Amọtẹkun ti wọn mu awọn ẹni-afurasi yii nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ niluu Akurẹ, sọ pe eeyan mẹrin tawọn ajinigbe yii ko pamọ lawọn ti gba silẹ bayii nibi tawọn ti n wa awọn eeyan to ṣeku pa Ọba Adeusi. O fi kun un pe awọn ti bẹrẹ sí fọrọ wa awọn ẹni afurasi tọwọ tẹ ọhun lẹnu wò lati mọ bi ọrọ iku Ọba Ifọn ṣe jẹ gan-an. Bakan naa lo fidi ẹ mulẹ pe ogun eeyan lọwọ ti tẹ bayii lawọn ibi kọlọfin kọọkan niluu Akurẹ atawọn agbegbe ẹ, ati pe lara awọn eeyan tawọn mu ọhun lasiko ti wọn n ṣiṣẹ ibi lọwọ ni ọwọ tẹ wọn.


Lẹyin ọdun mẹẹẹdogun: Ọbasanjọ ati Gani Adams pari ija, nitori iṣọkan ilẹ Yoruba

Aderounmu Kazeem Lẹyin ọdun mẹẹdogun, ija to wa laarin Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ ati Aarẹ Gani Adams ti pari patapata. Lẹkki, l’Ekoo, nile ọkan lara awọn agbaagba inu ẹgbẹ Afẹnifẹre, Oloye Ayọ Adebanjọ, ni wọn ti ba wọn yanju aawọ naa, eyi to ti wa laarin wọn lati nnkan bii ọdun mẹẹdogun sẹyin nigba ti Ọbasanjo fi wa nipo Aarẹ Naijiria. Gẹgẹ bi ALAROYE ṣe gbọ, koko ipade ọhun ni lati wa bi awọn agbaagba Yoruba mejeeji yii yoo ṣe pari aawọ to ti wa laarin wọn fun ọdun pipẹ, ti iṣọkan, ati ijiroro yoo si maa waye pẹlu awọn agbaagba Yoruba mi-in lati ṣeto ọjọ ọla to dara fun iran ọmọ alade. Ninu ọrọ Iba Gani Adams lo ti sọ pe ipade alaafia ọhun ko ṣai da lori bi irẹpọ yoo ṣe wa laarin awọn agbaagba ilẹ Yoruba, ati bi eto aabo yoo ṣe fẹsẹ rinlẹ daadaa nilẹ Yoruba atawọn nnkan mi-in to le mu ilọsiwaju waye. Lọdun 2005, lasiko ti Ọbasanjọ, wa lori ipo aleefa, lo paṣẹ ki awọn ẹṣọ agbofinro mu Gani Adams ati Oloogbe Frederick Fasehun, lori wahala tawọn ọmọ ẹgbẹ OPC da silẹ lagbegbe Agege, l’Ekoo, ninu eyi ti ọpọ dukia ti ṣofo danu. Lara awọn ọmọ ẹgbẹ Afẹnifẹre, to wa nibi ipade ọhun ni Yinka Odumakin; Baṣọrun Ṣẹgun Sanni; Ọgbẹni Akin Ọṣuntokun atawọn mi-in ti wọn jẹ eekan ninu ẹgbẹ awọn ọmọ Yoruba yii.


Fani-Kayọde ko yọju si kootu, lawọn EFCC ba n bẹbẹ pe ki wọn jẹ kawọn gbe e

Aderounmu Kazeem Ile-ẹjọ giga kan niluu Abuja ti kọ lati fun ajọ EFCC laṣẹ lati lọọ mu Oloye Fẹmi Fani-Kayọde, lori bo ṣe kọ lati yọju sile-ẹjọ. Oni Wẹsidee, Ọjọruu, yii ni ile-ẹjọ kọ ẹbẹ EFCC, bo ti ṣe fẹẹ gbaṣẹ ọhun. Olupẹjọ lorukọ ajọ EFCC, Ọgbẹni Mohammed Abubakar, lo rọ ile-ẹjọ giga ko fun ajọ naa laṣẹ lati mu Fẹmi Fani-Kayọde nitori bi ọkunrin oloṣelu yii to ti figba kan jẹ minisita feto irinna ọkọ ofurufu lorilẹ-ede yii ṣe kọ lati yọju sile-ẹjọ ALAROYE gbọ pe ohun to mu ajọ EFCC wọ ọkunrin oloṣelu yii lọ sile-ẹjọ ni ẹsun ti wọn fi kan an wi pe o gba miliọnu mẹrindinlọgbọn naira (N26m) lọwọ oluranlọwọ ijọba feto aabo nigba kan ri, Ọgbẹni Sambo Dasuki, lọdun 2014. Bi olupẹjọ yii ti ṣe bẹ ile-ẹjọ ko paṣẹ ki awọn lọọ wọ ọ nile ẹ ni Ọgbẹni Wale Balogun, ẹni ti ṣe agbẹjọro fun Fani-Kayọde, sare fa iwe kan yọ, ohun to si wa ninu iwe ọhun ni alaye lati ọdọ awọn dokita ti wọn kọ lọjọ kẹrinlelogun oṣu kọkanla ọdun yii wi pe ara Fẹmi Fani-Kayọde ko ya rara, o si nilo ko sinmi daadaa. Lojuẹsẹ ti olupẹjọ beere fun aṣẹ yii ni Adajọ John Tsoho, ẹni ti ṣe adajọ agba fun ile-ẹjọ giga ti ijọba apapọ, ti kọ fun wọn. Ohun to si sọ ni pe iwe ti agbẹjọro Fani-Kayọde mu wa latọdọ awọn dokita ti to gẹgẹ bii ẹri ohun to ṣokunfa ti ko ṣe yọju si kootu.


Bi olupẹjọ yii ti ṣe bẹ ile-ẹjọ ko paṣẹ ki awọn lọọ wọ ọ nile ẹ ni Ọgbẹni Wale Balogun, ẹni ti ṣe agbẹjọro fun Fani-Kayọde, sare fa iwe kan yọ, ohun to si wa ninu iwe ọhun ni alaye lati ọdọ awọn dokita ti wọn kọ lọjọ kẹrinlelogun oṣu kọkanla ọdun yii wi pe ara Fẹmi Fani-Kayọde ko ya rara, o si nilo ko sinmi daadaa. Lojuẹsẹ ti olupẹjọ beere fun aṣẹ yii ni Adajọ John Tsoho, ẹni ti ṣe adajọ agba fun ile-ẹjọ giga ti ijọba apapọ, ti kọ fun wọn. Ohun to si sọ ni pe iwe ti agbẹjọro Fani-Kayọde mu wa latọdọ awọn dokita ti to gẹgẹ bii ẹri ohun to ṣokunfa ti ko ṣe yọju si kootu. Ọjọ kẹtalelogun ati ọjọ kẹrinlelogun, oṣu keji ọdun to n bọ yii ni Fẹmi Fani-Kayọde yoo too yọju bayii, nigba ti igbẹjọ ẹsun onikoko marun-un ti wọn fi kan an yoo maa tẹ siwaju.


Ọjọ kẹtalelogun ati ọjọ kẹrinlelogun, oṣu keji ọdun to n bọ yii ni Fẹmi Fani-Kayọde yoo too yọju bayii, nigba ti igbẹjọ ẹsun onikoko marun-un ti wọn fi kan an yoo maa tẹ siwaju.


Mo le fi gbogbo ọmọ ti mo bi bura pe ọkọ mi ko mọ nipa ọmọ ti wọn ji gbe ni ṣọọṣi wa – Iyawo Sọtitobirẹ

Ki i ṣe tuntun mọ pe ile-ẹjọ giga to wa l’Akurẹ ti fori ẹjọ ti wọn pe ta ko oludasilẹ ijọ Sọtitobirẹ, Alfa Samuel Babatunde, ti sibi kan loṣu to kọja. ALAROYE wa iyawo wolii ọhun, Ajihinrere Bisọla Alfa, kan lati le fidi ododo mulẹ lori bọrọ ṣe jẹ gan-an mulẹ. Eyi lawọn nnkan to ba akọroyin wa, OLUṢẸYẸ IYIADE, sọ. ALAROYE: Ki lẹ ri si iṣẹlẹ to gbe ọkọ yin, Wolii Alfa Babatunde, de ibi ti wọn wa lọwọlọwọ? IYAWO SỌTITOBIRẸ: Ẹ wo o, bii ala lọrọ naa si n jọ loju mi lati ọjọ kẹwaa, osu kọkanla, ọdun 2019, tisẹlẹ yii waye, iya aimọdi lọkọ mi n jẹ, lẹyin Ọlọrun, emi ni mo tun sun mọ ọn ju laye ati lọrun, mo le fi gbogbo ọmọ ti mo bi bura ti wọn ba mọ ohunkohun lori ọrọ ọmọ ti wọn lo sọnu ninu ṣọọsi wa. Ori pẹpẹ ninu sọọṣi lọhun-un lawọn wa laaarọ ọjọ naa nigba tawọn ọmọ wa loju titi, nibi ta a ta kanopi si fun wọn, niwọn igba ti ko ti i saaye ninu gbọngan ijọ wa.


ALAROYE: Ki lẹ ri si iṣẹlẹ to gbe ọkọ yin, Wolii Alfa Babatunde, de ibi ti wọn wa lọwọlọwọ? IYAWO SỌTITOBIRẸ: Ẹ wo o, bii ala lọrọ naa si n jọ loju mi lati ọjọ kẹwaa, osu kọkanla, ọdun 2019, tisẹlẹ yii waye, iya aimọdi lọkọ mi n jẹ, lẹyin Ọlọrun, emi ni mo tun sun mọ ọn ju laye ati lọrun, mo le fi gbogbo ọmọ ti mo bi bura ti wọn ba mọ ohunkohun lori ọrọ ọmọ ti wọn lo sọnu ninu ṣọọsi wa. Ori pẹpẹ ninu sọọṣi lọhun-un lawọn wa laaarọ ọjọ naa nigba tawọn ọmọ wa loju titi, nibi ta a ta kanopi si fun wọn, niwọn igba ti ko ti i saaye ninu gbọngan ijọ wa. Lati aarọ ti wọn lọmọ ti sọnu, aago mẹta ọsan ti kọja daadaa ki wọn too jẹ ki Baba gbọ nibi ti wọn wa. Emi ni wọn kọkọ waa sọ fun laaarọ ọjọ naa nipa ohun to ṣẹlẹ, ti mo si sọ fun wọn ki wọn lọọ wa ọmọ ọlọmọ nibikibi to ba wa, ibẹru boya Wolii le binu sọrọ si awọn olukọ ewe to n tọju wọn ni wọn ko fi tete jẹ ki wọn gbọ nipa rẹ, ti wọn si n wa gbogbo agbegbe to yi ile-ijọsin wa ka titi ti ọṣan fi pọn. Iya ọmọ ni aago mọkanla ku isẹju mẹẹẹdọgbọn loun gbe ọmọ wa, o ni aago mejila ku iṣẹju mẹẹẹdogun lọmọ di awati, ohun to waa n ya mi lẹnu ni bo ṣe mọ igba to gbọmọ wa ati akoko gan-an ti ọmọ sọnu, ohun to yẹ kawọn eeyan beere lọwọ rẹ ni pe, ṣe o ti mọ pe iru nnkan bẹẹ yoo ṣẹlẹ lọjọ naa lo ṣe ha gbogbo akoko naa sori?


Lati aarọ ti wọn lọmọ ti sọnu, aago mẹta ọsan ti kọja daadaa ki wọn too jẹ ki Baba gbọ nibi ti wọn wa. Emi ni wọn kọkọ waa sọ fun laaarọ ọjọ naa nipa ohun to ṣẹlẹ, ti mo si sọ fun wọn ki wọn lọọ wa ọmọ ọlọmọ nibikibi to ba wa, ibẹru boya Wolii le binu sọrọ si awọn olukọ ewe to n tọju wọn ni wọn ko fi tete jẹ ki wọn gbọ nipa rẹ, ti wọn si n wa gbogbo agbegbe to yi ile-ijọsin wa ka titi ti ọṣan fi pọn. Iya ọmọ ni aago mọkanla ku isẹju mẹẹẹdọgbọn loun gbe ọmọ wa, o ni aago mejila ku iṣẹju mẹẹẹdogun lọmọ di awati, ohun to waa n ya mi lẹnu ni bo ṣe mọ igba to gbọmọ wa ati akoko gan-an ti ọmọ sọnu, ohun to yẹ kawọn eeyan beere lọwọ rẹ ni pe, ṣe o ti mọ pe iru nnkan bẹẹ yoo ṣẹlẹ lọjọ naa lo ṣe ha gbogbo akoko naa sori? ALAROYE: Ohun ta a gbọ ni pe ọpọ igba niru iṣẹlẹ bẹẹ maa n waye ninu ijọ yin? IYAWO SỌTITOBIRẸ: Irọ ni wọn pa, iru eyi ko ṣẹlẹ ri lati bii ọdun mẹtala ta a ti bẹrẹ iṣẹ iranṣẹ ijọ Sọtitobirẹ, kayeefi lọrọ ọhun jẹ fun wa, kẹ ẹ si maa wo o, Dadi wa sa gbogbo ipa to wa ni ikawọ wọn lori ati wa ọmọ naa. Loju ẹsẹ ti wọn gbọ nipa rẹ ni wọn ti pe awọn ọlọpaa lati ṣalaye ohun to ṣẹlẹ fun wọn, ṣugbọn ṣe lawọn obi ọmọdekunrin naa sa lọ, ti wọn ko yọju mọ, koda, inu ṣọọsi lawọn atawọn oṣiṣẹ wọn sun mọju ọjọ keji ti wọn n sọna, ti wọon si n gbadura, boya wọn ṣi le rọmọ to sọnu yii pada.


ALAROYE: Ohun ta a gbọ ni pe ọpọ igba niru iṣẹlẹ bẹẹ maa n waye ninu ijọ yin? IYAWO SỌTITOBIRẸ: Irọ ni wọn pa, iru eyi ko ṣẹlẹ ri lati bii ọdun mẹtala ta a ti bẹrẹ iṣẹ iranṣẹ ijọ Sọtitobirẹ, kayeefi lọrọ ọhun jẹ fun wa, kẹ ẹ si maa wo o, Dadi wa sa gbogbo ipa to wa ni ikawọ wọn lori ati wa ọmọ naa. Loju ẹsẹ ti wọn gbọ nipa rẹ ni wọn ti pe awọn ọlọpaa lati ṣalaye ohun to ṣẹlẹ fun wọn, ṣugbọn ṣe lawọn obi ọmọdekunrin naa sa lọ, ti wọn ko yọju mọ, koda, inu ṣọọsi lawọn atawọn oṣiṣẹ wọn sun mọju ọjọ keji ti wọn n sọna, ti wọon si n gbadura, boya wọn ṣi le rọmọ to sọnu yii pada. Lọjọ keji, wọn tun gbiyanju ati ba iya ọmọ sọrọ lori foonu, wọn bẹ ẹ ko yọju si awọn ki awọn le jọ jiroro, ṣugbọn ṣe ni wọn tun kọ ti wọn ko yọju, ohun ta a ri lẹyin eyi ni pe wọn ko awọn tọọgi kan wa lati waa da sọọsi ru, ọpẹlọpẹ awọn ọlọpaa to tu wọn ka lọjọ naa ti wọn ko fi ri ṣọọsi jo, wọn tun pada wa lọjọ kẹta ti i ṣe ọjọ Isẹgun, Tusidee, ti awọn ẹsọ alaabo tun tu wọn ka, afi bii igba ti wọn ti ni wa sinu tẹlẹ. Ohun ta a wa n gbọ lẹyin eyi ni oriṣiiriṣii ariwo to n lọ nigboro pe Wolii Ṣọtitobirẹ lo ji awọn lọmọ gbe, nnkan tọkọ mi ṣe fun wọn ti wọn fi koriira rẹ to bẹẹ ni ko ye mi. ALAROYE: Nigba tẹ ẹ ni ṣe ni wọn koriira wọn, ki lẹyin ro pe o mu kawọn eeyan koriira ọkọ yin?


Lọjọ keji, wọn tun gbiyanju ati ba iya ọmọ sọrọ lori foonu, wọn bẹ ẹ ko yọju si awọn ki awọn le jọ jiroro, ṣugbọn ṣe ni wọn tun kọ ti wọn ko yọju, ohun ta a ri lẹyin eyi ni pe wọn ko awọn tọọgi kan wa lati waa da sọọsi ru, ọpẹlọpẹ awọn ọlọpaa to tu wọn ka lọjọ naa ti wọn ko fi ri ṣọọsi jo, wọn tun pada wa lọjọ kẹta ti i ṣe ọjọ Isẹgun, Tusidee, ti awọn ẹsọ alaabo tun tu wọn ka, afi bii igba ti wọn ti ni wa sinu tẹlẹ. Ohun ta a wa n gbọ lẹyin eyi ni oriṣiiriṣii ariwo to n lọ nigboro pe Wolii Ṣọtitobirẹ lo ji awọn lọmọ gbe, nnkan tọkọ mi ṣe fun wọn ti wọn fi koriira rẹ to bẹẹ ni ko ye mi. ALAROYE: Nigba tẹ ẹ ni ṣe ni wọn koriira wọn, ki lẹyin ro pe o mu kawọn eeyan koriira ọkọ yin? IYAWO SỌTITOBIRẸ: Ko ma ye mi o, boya nitori ootọ ọrọ to maa n sọ nitori pe ọkọ mi ki i parọ, bẹẹ ko ba wọn lọwọ si nnkan abuku lati igba to ti gba iṣẹ iranṣẹ, ki i ṣe ojuṣaaju ẹnikẹni nigba tawọn eeyan ba fẹẹ ri i, igba to ba kan onitọhun ni yoo too gba a laaye ko wọle, lara idi tawọn kan fi lo n gberaga ree. ALAROYE: Ibaṣepọ wo lo wa laarin Wolii Sọtitobirẹ ati ẹgbẹ Onigbagbọ ẹka tipinlẹ Ondo. IYAWO SỌTITOBIRẸ: Wọn o lọrẹẹ kankan laarin awọn iranṣẹ Ọlọrun, jẹẹjẹ wọn ni wọn n lọ, iwa buruku to wọpọ laarin awọn ti wọn n pe ara wọn ni iranṣẹ Ọlọrun ni wọn ṣe n sa fun wọn, ni ti ẹgbẹ awọn Onigbagbọ, ki i sọrọ afojudi ni wọn ko fi darapọ mọ wọ, awa o ri i gbọ pe wọn n ṣe ẹgbẹ kan, ohun ta a ro ni pe ti ijọ ba ti forukọ silẹ lọdọ ijọba, abuṣe buṣe, emi ro pe awọn ẹgbẹ CAN lo yẹ ki wọn nawọ ifẹ, ki wọn si waa ba wa lati ṣi wa niye idi to fi yẹ ka darapọ mọ wọn.


IYAWO SỌTITOBIRẸ: Ko ma ye mi o, boya nitori ootọ ọrọ to maa n sọ nitori pe ọkọ mi ki i parọ, bẹẹ ko ba wọn lọwọ si nnkan abuku lati igba to ti gba iṣẹ iranṣẹ, ki i ṣe ojuṣaaju ẹnikẹni nigba tawọn eeyan ba fẹẹ ri i, igba to ba kan onitọhun ni yoo too gba a laaye ko wọle, lara idi tawọn kan fi lo n gberaga ree. ALAROYE: Ibaṣepọ wo lo wa laarin Wolii Sọtitobirẹ ati ẹgbẹ Onigbagbọ ẹka tipinlẹ Ondo. IYAWO SỌTITOBIRẸ: Wọn o lọrẹẹ kankan laarin awọn iranṣẹ Ọlọrun, jẹẹjẹ wọn ni wọn n lọ, iwa buruku to wọpọ laarin awọn ti wọn n pe ara wọn ni iranṣẹ Ọlọrun ni wọn ṣe n sa fun wọn, ni ti ẹgbẹ awọn Onigbagbọ, ki i sọrọ afojudi ni wọn ko fi darapọ mọ wọ, awa o ri i gbọ pe wọn n ṣe ẹgbẹ kan, ohun ta a ro ni pe ti ijọ ba ti forukọ silẹ lọdọ ijọba, abuṣe buṣe, emi ro pe awọn ẹgbẹ CAN lo yẹ ki wọn nawọ ifẹ, ki wọn si waa ba wa lati ṣi wa niye idi to fi yẹ ka darapọ mọ wọn. Lọna keji, akololo ni wọn, ẹyin naa mọ pe ọrọ sisọ maa n ni akololo lara, eyi wa lara idi ti wọn ki i fi i sọrọ pupọ. ALAROYE: Ṣe loootọ lẹ ni ki wọn ti iya baba ọmọ to sọnu ati awọn eeyan rẹ mọle latari pe wọn fẹhonu han? IYAWO SỌTITOBIRẸ: Ahesọ lasan ni, ko ri bẹẹ rara, ta ni nnkan rẹ fẹẹ sọnu ti ko ni i tara ka ma ti i sọ ti odidi ọmọ, ni kete ti Wolii gbọ pe wọn mu wọn ni wọn ti da si i, awọn gan-an wa lara awọn to ba awọn ọlọpaa sọrọ ti wọn fi tete yọnda wọn.


Lọna keji, akololo ni wọn, ẹyin naa mọ pe ọrọ sisọ maa n ni akololo lara, eyi wa lara idi ti wọn ki i fi i sọrọ pupọ. ALAROYE: Ṣe loootọ lẹ ni ki wọn ti iya baba ọmọ to sọnu ati awọn eeyan rẹ mọle latari pe wọn fẹhonu han? IYAWO SỌTITOBIRẸ: Ahesọ lasan ni, ko ri bẹẹ rara, ta ni nnkan rẹ fẹẹ sọnu ti ko ni i tara ka ma ti i sọ ti odidi ọmọ, ni kete ti Wolii gbọ pe wọn mu wọn ni wọn ti da si i, awọn gan-an wa lara awọn to ba awọn ọlọpaa sọrọ ti wọn fi tete yọnda wọn. ALAROYE: Gẹgẹ bii olori ijọ, awọn igbesẹ wo lẹ gbe nigba tẹ ẹ gbọ pe ọmọ sọnu ninu ṣọọsi yin? IYAWO SỌTITOBIRẸ: A ni awọn ọlọpaa to n ṣọ wa lasiko ti ijọsin ba n lọ lọwọ, awọn ẹsọ alaabo ọhun si wa nitosi lasiko ti wọn lọmọ naa sọnu, ni kete ti Wolii gbọ ni wọn ti pe awọn ọlọpaa ni teṣan wọn lati fohun to ṣẹlẹ to wọn leti, wọn ṣeto adura ati aawẹ, bẹẹ ni wọn tun fun awọn ileeṣẹ redio kan lowo fun ikede, lẹyin-o-rẹyin lawọn funra wọn tun ko gbogbo awọn olukọ ewe to wa ni ṣọọṣi lọjọ naa lẹyin lọ si teṣan, nibi ti wọn ti fọrọ wa wọn lẹnu wo. Awọn ọlọpaa gba gbogbo foonu to wa lọwọ awọn oṣiṣẹ, bẹẹ ni wọn tun gba mejeeji to jẹ ti ọkọ mi fun ayẹwo finnifinni, ṣugbọn ti wọn ko ri ohunkohun to mu ifura lọwọ nipa ọmọ to sọnu.


ALAROYE: Gẹgẹ bii olori ijọ, awọn igbesẹ wo lẹ gbe nigba tẹ ẹ gbọ pe ọmọ sọnu ninu ṣọọsi yin? IYAWO SỌTITOBIRẸ: A ni awọn ọlọpaa to n ṣọ wa lasiko ti ijọsin ba n lọ lọwọ, awọn ẹsọ alaabo ọhun si wa nitosi lasiko ti wọn lọmọ naa sọnu, ni kete ti Wolii gbọ ni wọn ti pe awọn ọlọpaa ni teṣan wọn lati fohun to ṣẹlẹ to wọn leti, wọn ṣeto adura ati aawẹ, bẹẹ ni wọn tun fun awọn ileeṣẹ redio kan lowo fun ikede, lẹyin-o-rẹyin lawọn funra wọn tun ko gbogbo awọn olukọ ewe to wa ni ṣọọṣi lọjọ naa lẹyin lọ si teṣan, nibi ti wọn ti fọrọ wa wọn lẹnu wo. Awọn ọlọpaa gba gbogbo foonu to wa lọwọ awọn oṣiṣẹ, bẹẹ ni wọn tun gba mejeeji to jẹ ti ọkọ mi fun ayẹwo finnifinni, ṣugbọn ti wọn ko ri ohunkohun to mu ifura lọwọ nipa ọmọ to sọnu. Lẹyin ti wọn ti gbiyanju bii igba meji lati dana sun ṣọọsi, ṣugbọn ti wọn ko ri i ṣe la ṣẹṣẹ ba awọn ọlọpaa sọrọ lati waa maa ṣọ wa laimọ pe wọn aa si pada mu ifẹ inu wọn sẹ. Aarọ ọjọ kẹwaa, oṣu kejila, ọdun 2019, ni Wolii sọ fun mi pe awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ranṣẹ pe awọn, tayọtayọ ni wọn fi kuro nile nitori pe ṣe la ro pe wọn ti ba wa ri ọmọ tabi wọn fẹẹ ran wa lọwọ lori ọna ta a le fi ri i. Iyalẹnu lo jẹ fun mi lọsan-an ọjọ naa nigba ti mo deedee ri ọpọlọpọ ọkọ ti wọn tẹle ara wọn wa sile wa, ọkọ mi lo kọkọ sọrọ, to ni awọn ọtẹlẹlẹmuyẹ lawọn fẹẹ waa yẹ ile wa wo, mo kọkọ fẹẹ beere lọwọ wọn ohun to pa ile wa pọ pẹlu ọmọ ti wọn n wa, ṣugbọn nigba ti ko ṣẹbọ lẹru wa, ti a ko si lohun ta a gbe pamọ sile yatọ si aṣọ atawọn dukia ta a ni, mi o wulẹ ba wọn jiyan mọ titi ti wọn fi wọle, ti wọn si bẹrẹ ohun ti wọn waa ṣe. Ko sohun ti wọn ko tu tan nile wa lọjọ naa, wọn tu rọba, wọn tu kọnbọọdu aṣọ, koda, wọn tun tu gbogbo pata ati kọmu mi nibi ti wọn tule de, mi o mohun ti wọn n wa to bẹẹ, wọn ko tilẹ tiju pe kinni obinrin lawọn n tu, wọn gun oke ile wa, wọn wo abẹ bẹẹdi, wọn ko ri ohunkohun mu jade ju pasipọọti emi atawọn ọmọ mi, foonu ati kọmputa agbeletan, lẹyin ti wọn ṣetan ni wọn fi da mi loju pe ọkọ mi ko ni i pẹ pada wale ti awọn ba ti de ọfiisi awọn.


Lẹyin ti wọn ti gbiyanju bii igba meji lati dana sun ṣọọsi, ṣugbọn ti wọn ko ri i ṣe la ṣẹṣẹ ba awọn ọlọpaa sọrọ lati waa maa ṣọ wa laimọ pe wọn aa si pada mu ifẹ inu wọn sẹ. Aarọ ọjọ kẹwaa, oṣu kejila, ọdun 2019, ni Wolii sọ fun mi pe awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ranṣẹ pe awọn, tayọtayọ ni wọn fi kuro nile nitori pe ṣe la ro pe wọn ti ba wa ri ọmọ tabi wọn fẹẹ ran wa lọwọ lori ọna ta a le fi ri i. Iyalẹnu lo jẹ fun mi lọsan-an ọjọ naa nigba ti mo deedee ri ọpọlọpọ ọkọ ti wọn tẹle ara wọn wa sile wa, ọkọ mi lo kọkọ sọrọ, to ni awọn ọtẹlẹlẹmuyẹ lawọn fẹẹ waa yẹ ile wa wo, mo kọkọ fẹẹ beere lọwọ wọn ohun to pa ile wa pọ pẹlu ọmọ ti wọn n wa, ṣugbọn nigba ti ko ṣẹbọ lẹru wa, ti a ko si lohun ta a gbe pamọ sile yatọ si aṣọ atawọn dukia ta a ni, mi o wulẹ ba wọn jiyan mọ titi ti wọn fi wọle, ti wọn si bẹrẹ ohun ti wọn waa ṣe. Ko sohun ti wọn ko tu tan nile wa lọjọ naa, wọn tu rọba, wọn tu kọnbọọdu aṣọ, koda, wọn tun tu gbogbo pata ati kọmu mi nibi ti wọn tule de, mi o mohun ti wọn n wa to bẹẹ, wọn ko tilẹ tiju pe kinni obinrin lawọn n tu, wọn gun oke ile wa, wọn wo abẹ bẹẹdi, wọn ko ri ohunkohun mu jade ju pasipọọti emi atawọn ọmọ mi, foonu ati kọmputa agbeletan, lẹyin ti wọn ṣetan ni wọn fi da mi loju pe ọkọ mi ko ni i pẹ pada wale ti awọn ba ti de ọfiisi awọn. Nigba to di nnkan bii aago meje alẹ ti mi o ri i ko pada wale ni mo lọ sọfiisi wọn pe ki n wa wọn lọ nitori pe inu aawẹ ni wọn wa lọjọ naa, lori ọrọ ọmọ yii kan naa si ni. Nigba ti mo fẹẹ wọnu ọgba wọn ni mo pade lọọya rẹ ati aburo mi, awọn ni wọn sọ fun mi pe wọn ti fidi ọkọ mi gunlẹ sọdọ wọn, awọn foonu rẹ nikan ni wọn gba ki wọn ko jade ninu ọkọ to gbe lọ. O to bii ọsẹ meji ki wọn too gba ki n ri wọn, aanu abiamọ si ṣe mi nigba ti mo ri i, abi bawo leeyan ṣe n jiya lori ohun ti ko mọwọ mẹsẹ rẹ, nibẹ ni mo ti gbọ pe wọn daku, ti wọn si gbe wọn lọ sile-iwosan lai jẹ ki n mọ.


Nigba to di nnkan bii aago meje alẹ ti mi o ri i ko pada wale ni mo lọ sọfiisi wọn pe ki n wa wọn lọ nitori pe inu aawẹ ni wọn wa lọjọ naa, lori ọrọ ọmọ yii kan naa si ni. Nigba ti mo fẹẹ wọnu ọgba wọn ni mo pade lọọya rẹ ati aburo mi, awọn ni wọn sọ fun mi pe wọn ti fidi ọkọ mi gunlẹ sọdọ wọn, awọn foonu rẹ nikan ni wọn gba ki wọn ko jade ninu ọkọ to gbe lọ. O to bii ọsẹ meji ki wọn too gba ki n ri wọn, aanu abiamọ si ṣe mi nigba ti mo ri i, abi bawo leeyan ṣe n jiya lori ohun ti ko mọwọ mẹsẹ rẹ, nibẹ ni mo ti gbọ pe wọn daku, ti wọn si gbe wọn lọ sile-iwosan lai jẹ ki n mọ. Lọjọ kejidinlogun, oṣu kejila, ọdun to kọja, la deedee gbọ iroyin pe wọn ni Wolii ti jẹwọ lọfiisi awọn ọtẹlẹmuya to wa, wọn ni wọn ti ri ọmọ ti wọn n wa lori pẹpẹ, gbogbo ahesọ tawọn eeyan kan gbọ ree ti wọn fi lọọ dana sun ṣọọṣi wa laaarọ ọjọ naa. Titi di ba a ṣe n sọ yii, ko si ẹri kan teeyan le ri di mu ti wọn fi siwaju ile-ẹjọ, ki wa nidii ti iru idajọ bẹẹ fi tọ si i. ALAROYE: Wọn lẹjọ ko gbọdọ jẹ ẹjọ ara ẹni ka ma mọ- ọn da, bi ejo ko ba lọwọ ninu bawo lọmọ ṣe fẹẹ sọnu laarin awọn alaboojuto mẹrinla ti wọn ko ni i mọ si i? IYAWO SỌTITOBIRẸ: Loootọ ni, awọn mẹrinla ni olukọ ewe ta a ni, ṣugbọn oju kan naa kọ ni gbogbo wọn wa, bi awọn ọmọ naa ṣe dagba si la fi pin wọn, ko pọn dandan fun obi ki wọn gbe ọmọ wọn lọ sibẹ.


Lọjọ kejidinlogun, oṣu kejila, ọdun to kọja, la deedee gbọ iroyin pe wọn ni Wolii ti jẹwọ lọfiisi awọn ọtẹlẹmuya to wa, wọn ni wọn ti ri ọmọ ti wọn n wa lori pẹpẹ, gbogbo ahesọ tawọn eeyan kan gbọ ree ti wọn fi lọọ dana sun ṣọọṣi wa laaarọ ọjọ naa. Titi di ba a ṣe n sọ yii, ko si ẹri kan teeyan le ri di mu ti wọn fi siwaju ile-ẹjọ, ki wa nidii ti iru idajọ bẹẹ fi tọ si i. ALAROYE: Wọn lẹjọ ko gbọdọ jẹ ẹjọ ara ẹni ka ma mọ- ọn da, bi ejo ko ba lọwọ ninu bawo lọmọ ṣe fẹẹ sọnu laarin awọn alaboojuto mẹrinla ti wọn ko ni i mọ si i? IYAWO SỌTITOBIRẸ: Loootọ ni, awọn mẹrinla ni olukọ ewe ta a ni, ṣugbọn oju kan naa kọ ni gbogbo wọn wa, bi awọn ọmọ naa ṣe dagba si la fi pin wọn, ko pọn dandan fun obi ki wọn gbe ọmọ wọn lọ sibẹ. Ninu alaye tawọn olukọ to wa nibi tọmọ ti sọnu ṣe, awọn meji ni wọn ni wọn gbe ọmọ naa wa laaarọ ọjọ naa ti wọn ko si mọ iyatọ laarin wọn, wọn ni lẹyin-o-rẹyin lọkan ninu wọn pada wa lati waa gbe ọmọ. ALAROYE: Bawo lawọn olukọ ṣe n mọ awọn obi ọmọ kọọkan yatọ nigba ti wọn ba pada waa gbe wọn nigba tẹ ẹ lawọn ọmọ ti wọn n gbe wa pọ? IYAWO SỌTITOBIRẸ: Wọn maa n mọ wọn daadaa, ko sẹni to ṣi ọmọ ọlọmọ gbe ri lati igba ta a ti n ko wọn sibẹ.


Ninu alaye tawọn olukọ to wa nibi tọmọ ti sọnu ṣe, awọn meji ni wọn ni wọn gbe ọmọ naa wa laaarọ ọjọ naa ti wọn ko si mọ iyatọ laarin wọn, wọn ni lẹyin-o-rẹyin lọkan ninu wọn pada wa lati waa gbe ọmọ. ALAROYE: Bawo lawọn olukọ ṣe n mọ awọn obi ọmọ kọọkan yatọ nigba ti wọn ba pada waa gbe wọn nigba tẹ ẹ lawọn ọmọ ti wọn n gbe wa pọ? IYAWO SỌTITOBIRẸ: Wọn maa n mọ wọn daadaa, ko sẹni to ṣi ọmọ ọlọmọ gbe ri lati igba ta a ti n ko wọn sibẹ. ALAROYE: Ki lero yin nipa idajọ ti wọn fun ọkọ yin? IYAWO SỌTITOBIRẸ: Mo ṣi n tẹnu mọ ọn pe iya aimọdi lọkọ mi n jẹ, ọdun 2006 ni mo ti mọ wọn, bo tilẹ jẹ pe ọdun 2008 la too fẹra sile gẹgẹ bii ọkọ ati aya, iṣẹ ihinrere nikan lo gbaju mọ, ko mọwọ ọ yipada rara. Ṣe asiko yii t’Ọlọrun ti gbọ adura wa ni yoo ṣẹṣẹ waa maa ṣohun ti ko ṣe nigba ti iya n jẹ wa loju mejeeji, odidi ọmọ lo ti ku mọ mi lọwọ ri nitori ẹgbẹrun marun-un pere ti a ko ri fi gba ẹjẹ fun un nileewosan.


ALAROYE: Ki lero yin nipa idajọ ti wọn fun ọkọ yin? IYAWO SỌTITOBIRẸ: Mo ṣi n tẹnu mọ ọn pe iya aimọdi lọkọ mi n jẹ, ọdun 2006 ni mo ti mọ wọn, bo tilẹ jẹ pe ọdun 2008 la too fẹra sile gẹgẹ bii ọkọ ati aya, iṣẹ ihinrere nikan lo gbaju mọ, ko mọwọ ọ yipada rara. Ṣe asiko yii t’Ọlọrun ti gbọ adura wa ni yoo ṣẹṣẹ waa maa ṣohun ti ko ṣe nigba ti iya n jẹ wa loju mejeeji, odidi ọmọ lo ti ku mọ mi lọwọ ri nitori ẹgbẹrun marun-un pere ti a ko ri fi gba ẹjẹ fun un nileewosan. A ki i ṣẹbọ, bẹẹ la o ṣoogun, ta a ba si rọmọ ijọ ti Wolii ti fun ni nnkan dudu ri, o yẹ ki wọn jade waa sọ fawọn eeyan. Ẹyin naa ẹ wo bi wọn ṣe ran ẹni ẹlẹni lẹwọn lẹyin ti wọn ti ba gbogbo dukia rẹ jẹ lori nnkan ọran ti ko da. Mo bẹ gbogbo awọn agba wolii, awọn iranṣẹ Ọlọrun ati ẹgbẹ CAN ki wọn ba wa fẹmi wadii ododo iṣẹlẹ yii, mi o fẹ ki wọn ro aṣiṣe wa, adura ni ki wọn si fi ran wa lọwọ ki asiri ibi tọmọ naa wa le tu sita.


A ki i ṣẹbọ, bẹẹ la o ṣoogun, ta a ba si rọmọ ijọ ti Wolii ti fun ni nnkan dudu ri, o yẹ ki wọn jade waa sọ fawọn eeyan. Ẹyin naa ẹ wo bi wọn ṣe ran ẹni ẹlẹni lẹwọn lẹyin ti wọn ti ba gbogbo dukia rẹ jẹ lori nnkan ọran ti ko da. Mo bẹ gbogbo awọn agba wolii, awọn iranṣẹ Ọlọrun ati ẹgbẹ CAN ki wọn ba wa fẹmi wadii ododo iṣẹlẹ yii, mi o fẹ ki wọn ro aṣiṣe wa, adura ni ki wọn si fi ran wa lọwọ ki asiri ibi tọmọ naa wa le tu sita. Bakan naa ni mo tun n bẹ gomina ipinlẹ Ondo, Arakunrin Rotimi Akeredolu, ki wọn ba wa da si i, ọpọlọpọ igbesẹ ni mo ti gbe lati ri wọn, ṣugbọn ti ko ṣee ṣe fun mi.


Bakan naa ni mo tun n bẹ gomina ipinlẹ Ondo, Arakunrin Rotimi Akeredolu, ki wọn ba wa da si i, ọpọlọpọ igbesẹ ni mo ti gbe lati ri wọn, ṣugbọn ti ko ṣee ṣe fun mi.


Ofofo wa ti wọn ṣe la fi ṣeku pa awọn agbẹ bii ọgọrin ni Borno – Boko Haram

Jide Alabi Ẹgbẹ afẹmiṣofo nni, Boko Haram, ti sọ pe awọn gan-an lawọn ṣeku pa awọn agbẹ to le ni ogoji laipẹ yii, nipinlẹ Borno. Olori awọn janduku yii, Abubakar Shekau, ti sọ pe eeyan mejidinlọgọrin (78) lawọn pa, ki i ṣe mẹtalelogoji (43) lo ba iṣẹlẹ ọhun lọ gẹgẹ bí ijọba ṣe kede ẹ. Ninu fidio kan ti awọn afẹmiṣofo yii fi sita ni wọn ti sọ pe niṣe lawọn yoo maa kọ lu gbogbo eeyan to ba ti n ṣofofo awọn fun ileeṣẹ oloogun tabi ẹṣọ yoowu to jẹ ti ijọba to le ko idaamu ba awọn. Ọkunrin yii fi kun ọrọ ẹ pe ohun to fa iku ojiji t’awọn fi pa awọn agbẹ onirẹsi ọhun ko ju bi wọn ṣe fa ọkan lara awọn ọmọ ẹgbẹ awọn le awọn agbofinro lọwọ lọ. Ati pe ẹnikẹni to ba tun ṣe bẹẹ, niṣe lawọn yoo maa ṣe ẹmi iru ẹni bẹẹ lofo atawọn eeyan to ba sun mọ wọn. Tẹ o ba gbagbe, iṣẹlẹ buruku yii ti ṣẹlẹ lọjọ Abamẹta, Satide, to kọja, ni Zabarmari, nijọba ibilẹ Jere, nipinlẹ Borno, lasiko ti awọn agbẹ naa wa ninu oko ti wọn n ja irẹsi ni awọn Boko Haram yii kọ lu wọn, ti wọn si bẹ ori wọn da silẹ bii igba teeyan bẹ aja. Ọkan ninu awọn afẹmiṣofo yii to ti n yọ awọn araalu naa lẹnu lawọn eeyan ọhun mu, ti wọn si gba gbogbo ohun ija oloro to fi n ṣọsẹ, ki wọn too fa a le agbofinro lọwọ.


Ati pe ẹnikẹni to ba tun ṣe bẹẹ, niṣe lawọn yoo maa ṣe ẹmi iru ẹni bẹẹ lofo atawọn eeyan to ba sun mọ wọn. Tẹ o ba gbagbe, iṣẹlẹ buruku yii ti ṣẹlẹ lọjọ Abamẹta, Satide, to kọja, ni Zabarmari, nijọba ibilẹ Jere, nipinlẹ Borno, lasiko ti awọn agbẹ naa wa ninu oko ti wọn n ja irẹsi ni awọn Boko Haram yii kọ lu wọn, ti wọn si bẹ ori wọn da silẹ bii igba teeyan bẹ aja. Ọkan ninu awọn afẹmiṣofo yii to ti n yọ awọn araalu naa lẹnu lawọn eeyan ọhun mu, ti wọn si gba gbogbo ohun ija oloro to fi n ṣọsẹ, ki wọn too fa a le agbofinro lọwọ. Eyi la gbọ pe o bi awọn ikọ aṣekupani yii ninu ti wọn fi kọ lu awọn agbẹ ọhun, ti wọn si pa wọn lọ rẹpẹtẹ. Latigba naa ni oriṣiriiṣii awuyewuye ti n wáyé nipa iye awọn ti wọn pa gan-an. Ọtọ niye ti ijọba apapọ sọ, bẹẹ ọtọ ní iye ti ìjọba ìpínlẹ̀ Borno náà kéde, ti ileeṣẹ tẹlifíṣàn CNN naa si tun sọ pe awọn eeyan to ku le ni ọgọrun-un daadaa.


Eyi la gbọ pe o bi awọn ikọ aṣekupani yii ninu ti wọn fi kọ lu awọn agbẹ ọhun, ti wọn si pa wọn lọ rẹpẹtẹ. Latigba naa ni oriṣiriiṣii awuyewuye ti n wáyé nipa iye awọn ti wọn pa gan-an. Ọtọ niye ti ijọba apapọ sọ, bẹẹ ọtọ ní iye ti ìjọba ìpínlẹ̀ Borno náà kéde, ti ileeṣẹ tẹlifíṣàn CNN naa si tun sọ pe awọn eeyan to ku le ni ọgọrun-un daadaa. Bẹẹ lọrọ ọhun paapaa ti mu oríṣiiríṣii eeyan atawọn ẹgbẹ oṣelu alatako kọ lu Ààrẹ Muhamadu Buhari, t’awọn kan si n sọ pe eto ijọba Naijiria ti daru mọ ọn lọwọ patapata.


Bẹẹ lọrọ ọhun paapaa ti mu oríṣiiríṣii eeyan atawọn ẹgbẹ oṣelu alatako kọ lu Ààrẹ Muhamadu Buhari, t’awọn kan si n sọ pe eto ijọba Naijiria ti daru mọ ọn lọwọ patapata.


Ọlọpaa bẹrẹ iwadii lori ọmọ marun-un to sọnu nile awọn alainiyaa Stella Ọbasanjọ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Titi dasiko ta a pari iroyin yii ni wọn ṣi n wa awọn ọmọde marun-un to deede dawati nile awọn ọmọ alainiyaa ti Stella Ọbasanjọ to wa n’Ibara, l’Abẹokuta. Kọmiṣanna eto iroyin nipinlẹ Ogun, Alaaji Waheed Oduṣile, lo sọ eyi di mimọ ninu atẹjade to fi sita lọjọ Iṣẹgun ọsẹ yii. Oduṣile ṣalaye pe Ọjọbọ ọsẹ to kọja lawọn ọmọde naa jade kuro ninu ọgba ile wọn ti wọn n gbe, bi eyi si ṣe de setigbọọ ijọba ipinlẹ Ogun lawọn ti fi to awọn ọlopaa leti, tawọn si ti bẹrẹ igbesẹ lati wadii awọn to n ṣiṣẹ ninu ọgba ile ọmọ alainiyaa naa. ‘Gbogbo ẹka tọrọ yii kan la ti fi to leti, bẹẹ ni gbogbo awọn to wa lẹnu iṣẹ lasiko tawọn ọmọ naa jade sita nijọba ti fọrọ wa lẹnu wo. Ṣugbọn a fẹ kawọn ọlọpaa maa ba iwadii wọn lọ na ka too tẹsiwaju ninu igbesẹ tiwa’’ Oduṣile lo sọ bẹẹ lorukọ ijọba ipinlẹ Ogun. O fi kun un pe ipinlẹ Ogun ki i ṣe ibi tawọn oniṣẹ ibi le mule si, o ni bi iwadii ba fidi ẹ mulẹ pe awọn oṣiṣẹ ile awọn ọmọ alainiyaa naa lọwọ ninu ohun to ṣẹlẹ yii, gbogbo wọn ni wọn yoo koju ofin gẹgẹ bo ṣe to.


‘Gbogbo ẹka tọrọ yii kan la ti fi to leti, bẹẹ ni gbogbo awọn to wa lẹnu iṣẹ lasiko tawọn ọmọ naa jade sita nijọba ti fọrọ wa lẹnu wo. Ṣugbọn a fẹ kawọn ọlọpaa maa ba iwadii wọn lọ na ka too tẹsiwaju ninu igbesẹ tiwa’’ Oduṣile lo sọ bẹẹ lorukọ ijọba ipinlẹ Ogun. O fi kun un pe ipinlẹ Ogun ki i ṣe ibi tawọn oniṣẹ ibi le mule si, o ni bi iwadii ba fidi ẹ mulẹ pe awọn oṣiṣẹ ile awọn ọmọ alainiyaa naa lọwọ ninu ohun to ṣẹlẹ yii, gbogbo wọn ni wọn yoo koju ofin gẹgẹ bo ṣe to. Ko si aaye ijade tabi irinkurin nile awọn ọmọ Stella Ọbasanjọ gẹgẹ bi Oduṣile ṣe sọ, bi wọn ṣe dawati yii lọwọ ninu, o si jẹ nnkan iyanu. Inu Ibara Housing Estate, l’Abẹokuta, ni ile awọn ọmọ alainiyaa yii wa, geeti wa lẹnu ọna abawọle, ki i ṣe ibi gbayawu rara. Lẹyin iku iyawo Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ, Ọmọwe Stella Ọbasanjọ, ni wọn sọ ile naa lorukọ obinrin yii lati maa fi ṣeranti rẹ.


Ko si aaye ijade tabi irinkurin nile awọn ọmọ Stella Ọbasanjọ gẹgẹ bi Oduṣile ṣe sọ, bi wọn ṣe dawati yii lọwọ ninu, o si jẹ nnkan iyanu. Inu Ibara Housing Estate, l’Abẹokuta, ni ile awọn ọmọ alainiyaa yii wa, geeti wa lẹnu ọna abawọle, ki i ṣe ibi gbayawu rara. Lẹyin iku iyawo Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ, Ọmọwe Stella Ọbasanjọ, ni wọn sọ ile naa lorukọ obinrin yii lati maa fi ṣeranti rẹ.


Arun korona tun paayan mẹta l’Ekoo, ọtalelelọgọfa ti tun lugbadi ẹ

Faith Adebọla, Eko Afaimọ ko ma jẹ pe arun aṣekupani buruku nni, koronafairọọsi, tun ti fẹẹ gberi nipinlẹ Eko bayii pẹlu bi ajọ to n ri si idena arun nilẹ wa, NCDC, ṣe kede pe eeyan mẹtalelọgọfa (123) lo ṣẹṣẹ lugbadi arun naa lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kin-in-ni, oṣu kejila yii. Bẹẹ lo je pe eeyan mẹta larun naa da ẹmi wọn legbodo lọjọ naa. Ninu atẹjade ti ajọ yii n fi sori atẹ ayelujara wọn lojoojumọ lati sọ ibi ti nnkan de duro nipa arun yii ni wọn ti sọ ọrọ naa di mimọ. Wọn ni ọrinlẹrugba o le ẹyọ kan (281) ni aropọ awọn ti arun naa ṣẹṣẹ mu lọjọ Iṣẹgun yii, ipinlẹ mẹtala ni wọn ti wa, titi kan olu ilu wa Abuja, nnkan bii idaji aropọ yii lo waye nipinlẹ Eko nikan. Bakan naa, eeyan mẹta larun naa lu pa lọjọ naa, Eko si lawọn mẹtẹẹta ti wa. Titi di ba a ṣe n sọ yii, aropọ ẹgbẹrun mẹtalelogun, irinwo o le mẹwaa (23,410) lo ti lugbadi arun koronafairọọsi l’Ekoo latigba ti arun naa ti bẹ silẹ ni Naijiria, ẹgbẹrun mejilelogun, ojilelọọọdunrun ati mẹta (22,342) lo ti gbadun, ti wọn si ti pada sile wọn, nigba ti okoolerugba ati mẹta (223) ko rọgbọn da si i, iku yọwọ wọn lawo ni.


Wọn ni ọrinlẹrugba o le ẹyọ kan (281) ni aropọ awọn ti arun naa ṣẹṣẹ mu lọjọ Iṣẹgun yii, ipinlẹ mẹtala ni wọn ti wa, titi kan olu ilu wa Abuja, nnkan bii idaji aropọ yii lo waye nipinlẹ Eko nikan. Bakan naa, eeyan mẹta larun naa lu pa lọjọ naa, Eko si lawọn mẹtẹẹta ti wa. Titi di ba a ṣe n sọ yii, aropọ ẹgbẹrun mẹtalelogun, irinwo o le mẹwaa (23,410) lo ti lugbadi arun koronafairọọsi l’Ekoo latigba ti arun naa ti bẹ silẹ ni Naijiria, ẹgbẹrun mejilelogun, ojilelọọọdunrun ati mẹta (22,342) lo ti gbadun, ti wọn si ti pada sile wọn, nigba ti okoolerugba ati mẹta (223) ko rọgbọn da si i, iku yọwọ wọn lawo ni. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu keji, ọdun yii, ni wọn kọkọ kede pe ẹnikan ni arun naa lara l’Ekoo, oyinbo ọmọ orileede Italy kan ni.


Tẹ o ba gbagbe, ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu keji, ọdun yii, ni wọn kọkọ kede pe ẹnikan ni arun naa lara l’Ekoo, oyinbo ọmọ orileede Italy kan ni.


Emir Kano wọlu Ẹgba, o ṣabẹwo si Gomina Dapọ Abiọdun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọọba Dapọ Abiọdun, gba alejo ọba ipinlẹ Kano, Emir Aminu Ado Bayero, lọfiisi rẹ l’Oke-Mosan, l’Abẹokuta lọjọ Iṣẹgun ọsẹ yii. Ọjọ naa ni gomina ṣeleri pe ibagbepọ alaafia to wa laarin ẹya Yoruba atawọn ẹya mi-in nipinlẹ yii yoo maa tẹsiwaju ni. Abiọdun ṣalaye pe oun faaye gba ibaṣepọ awọn ẹya mi-in nilẹ yii, nitori iṣẹ ilu ko ṣee da ṣe. O ni eyi lo fa a to fi jẹ pe ajoji wa ninu ikọ iṣejọba oun, gẹgẹ bo ṣe jẹ pe Alaaji Hadi Sani lati ipinlẹ Sokoto ni olori awọn to n gba gomina nimọran lori ọrọ awọn ẹya ti ki i ṣe Yoruba nipinlẹ Ogun. Emir Kano yii lọba akọkọ ti Gomina Abiọdun gba lalejo lati ilẹ Hausa, latigba to ti bẹrẹ iṣakoso ipinlẹ yii, o loun mọ riri ẹ, oun ko si ni i fa sẹyin ninu mimu ibaṣepọ daadaa to wa laarin ipinlẹ Ogun atawọn ẹya mi-in gbooro si i. Ninu ọrọ tirẹ, Emir Ado Bayero ṣapejuwe Alake ilẹ Ẹgba, Ọba Adedọtun Arẹmu Gbadebọ, toun naa wa nikalẹ, gẹgẹ bii baba oun. O ni ajọṣepọ ọlọdun gbọọrọ lo wa laarin baba oun ati Alake, eyi naa lo si fa a toun fi wa siluu Ẹgba lati ṣabẹwo si gomina, koun si kọ ninu ọgbọn iṣakoso ilẹ Ẹgba.


O ni eyi lo fa a to fi jẹ pe ajoji wa ninu ikọ iṣejọba oun, gẹgẹ bo ṣe jẹ pe Alaaji Hadi Sani lati ipinlẹ Sokoto ni olori awọn to n gba gomina nimọran lori ọrọ awọn ẹya ti ki i ṣe Yoruba nipinlẹ Ogun. Emir Kano yii lọba akọkọ ti Gomina Abiọdun gba lalejo lati ilẹ Hausa, latigba to ti bẹrẹ iṣakoso ipinlẹ yii, o loun mọ riri ẹ, oun ko si ni i fa sẹyin ninu mimu ibaṣepọ daadaa to wa laarin ipinlẹ Ogun atawọn ẹya mi-in gbooro si i. Ninu ọrọ tirẹ, Emir Ado Bayero ṣapejuwe Alake ilẹ Ẹgba, Ọba Adedọtun Arẹmu Gbadebọ, toun naa wa nikalẹ, gẹgẹ bii baba oun. O ni ajọṣepọ ọlọdun gbọọrọ lo wa laarin baba oun ati Alake, eyi naa lo si fa a toun fi wa siluu Ẹgba lati ṣabẹwo si gomina, koun si kọ ninu ọgbọn iṣakoso ilẹ Ẹgba. Emir Aminu ko ṣai sọrọ lori bi ilẹ Ẹgba ṣe jẹ ibi kan pataki ninu itan Naijiria, nitori nibẹ lawọn eeyan bii Ọjọgbọn Wọle Ṣoyinka, Oloogbe MKO Abiọla, Oloogbe Lateef Adegbitẹ atawọn eeyan nla mi-in ti wa. Alake ilẹ Ẹgba naa sọrọ, Kabiyesi sọ pe ajọsẹpọ to danmọnran lo wa laarin ipinlẹ Kano ati ilẹ Ẹgba, Emir Ado Bayero si gba bẹẹ lo jẹ ko waa ṣabẹwo ti yoo mu iṣọkan tẹsiwaju.


Emir Aminu ko ṣai sọrọ lori bi ilẹ Ẹgba ṣe jẹ ibi kan pataki ninu itan Naijiria, nitori nibẹ lawọn eeyan bii Ọjọgbọn Wọle Ṣoyinka, Oloogbe MKO Abiọla, Oloogbe Lateef Adegbitẹ atawọn eeyan nla mi-in ti wa. Alake ilẹ Ẹgba naa sọrọ, Kabiyesi sọ pe ajọsẹpọ to danmọnran lo wa laarin ipinlẹ Kano ati ilẹ Ẹgba, Emir Ado Bayero si gba bẹẹ lo jẹ ko waa ṣabẹwo ti yoo mu iṣọkan tẹsiwaju.


Ija pari! Ebenezer Obey pari ija Wasiu Ayinde ati awọn ẹbi Barrister

Ija ati awuyewuye to n waye laarin olorin fuji nla nni, Alaaji Wasiu Ayinde Marshal, ẹni ti gbogbo aye n pe ni K1The Ultimate, ati awọn ẹbi Oloogbe Sikiru Ayinde Barrister, oludasilẹ ere Fuji, ti pari bayii o. Oloye Ebenezer Obey ti i ṣe oga awọn onijuju, to si jẹ igilẹyin ọgba pataki fun Barrister nigba aye rẹ lo pari ọrọ naa fun wọn nile rẹ. Wasiu Ayinde funra rẹ lo gbe ọrọ naa jade lori oju-iwe fesibuuku rẹ lanaa yii, to ni, “Pẹlu ogo fun Ọlọrun, mo kede ipade ara-tunra-ri to waye laarin emi, Olasunkanmi Ayinde Marshall (Mayegun ilẹ Yoruba), gẹgẹ bii olori ẹbi, ati wọn ẹbi Oloogbe Dokita Ayinde Barrister. Ile Baba wa agba, Oloye Ebenezer Obey, to wa ni Ikẹja nipade atunṣe naa ti waye. Niṣoju Alaaji Adisa Osiẹfa, ọrẹ oloogbe Barrister, ni ipade naa ti waye. Aarẹ ati akọwe agba Egbẹ awọn Onifuji ni Naijiria naa wa nibẹ. Gbogbo awọn ọmọ ati iyawo pata lo wa, awọn ti ko le wa n woran wa, wọnsi n da si i, lori intanẹẹti bi ipade naati n lọ!


Niṣoju Alaaji Adisa Osiẹfa, ọrẹ oloogbe Barrister, ni ipade naa ti waye. Aarẹ ati akọwe agba Egbẹ awọn Onifuji ni Naijiria naa wa nibẹ. Gbogbo awọn ọmọ ati iyawo pata lo wa, awọn ti ko le wa n woran wa, wọnsi n da si i, lori intanẹẹti bi ipade naati n lọ! Eyii ni pe ko si ede-aiyede kankan ninu ẹbi wa mọ o. Eyi naa si ni ibẹrẹ ayẹyẹ iranti ọdun kẹwaa ti SAB (Sikiru Ayinde Barrister) jade laye, eyi ti a o ṣe ni ọjo kẹrindinlogun oṣu Kejila yii.” Bayii ni Alaaji Ayinde Barrister kọ ọ sori ẹrọ ayelujara, ti ọpọ awọn ololufẹ orin Fuji si n sọ pe ko si ohun to dara to eyi, bẹẹ ni wọn n ṣadura fun Oloye Ebenezer Obey fun atunṣe to ṣe. Ṣe lati bii ọjọ meloo kan ni ija rẹpẹtẹ ti wa laarin awọn ẹbi ati ololufẹ Ologbe Barrister pẹlu Alaaji Wasiu Ayinde, nigba ti ọkunrin naa ti ṣe ifọrọwanilẹnuwo kan pẹlu awọn oniroyin, to ti sọ pe ki i se Sikiru Ayinde lo da ere Fuji silẹ. Ọrọ naa bi awọn eeyan ninu gan-an, wọn si n ri Wasiu Ayinde bi alaimoore.


Eyii ni pe ko si ede-aiyede kankan ninu ẹbi wa mọ o. Eyi naa si ni ibẹrẹ ayẹyẹ iranti ọdun kẹwaa ti SAB (Sikiru Ayinde Barrister) jade laye, eyi ti a o ṣe ni ọjo kẹrindinlogun oṣu Kejila yii.” Bayii ni Alaaji Ayinde Barrister kọ ọ sori ẹrọ ayelujara, ti ọpọ awọn ololufẹ orin Fuji si n sọ pe ko si ohun to dara to eyi, bẹẹ ni wọn n ṣadura fun Oloye Ebenezer Obey fun atunṣe to ṣe. Ṣe lati bii ọjọ meloo kan ni ija rẹpẹtẹ ti wa laarin awọn ẹbi ati ololufẹ Ologbe Barrister pẹlu Alaaji Wasiu Ayinde, nigba ti ọkunrin naa ti ṣe ifọrọwanilẹnuwo kan pẹlu awọn oniroyin, to ti sọ pe ki i se Sikiru Ayinde lo da ere Fuji silẹ. Ọrọ naa bi awọn eeyan ninu gan-an, wọn si n ri Wasiu Ayinde bi alaimoore. Wọn ni ki lo de ti ko sọ iru ọrọ bẹẹ nigba ti Barrister funra ẹ wa laye, to waa jẹ nigba to ku lo n fi ete oke lu tilẹ bẹẹ. Ati pẹlu, wọn ni ọrọ bẹe ko tọ si i nitori ọmọ-ọdọ Ayinde Barrister ni ki oun naa too di olorin Fuji. Ọrọ yii kan awọn ẹbi o si kan ọrẹ gbogbo, ati ogumlọgọ awọn ololufẹ orin Fuji kaakiri agbaye.


Wọn ni ki lo de ti ko sọ iru ọrọ bẹẹ nigba ti Barrister funra ẹ wa laye, to waa jẹ nigba to ku lo n fi ete oke lu tilẹ bẹẹ. Ati pẹlu, wọn ni ọrọ bẹe ko tọ si i nitori ọmọ-ọdọ Ayinde Barrister ni ki oun naa too di olorin Fuji. Ọrọ yii kan awọn ẹbi o si kan ọrẹ gbogbo, ati ogumlọgọ awọn ololufẹ orin Fuji kaakiri agbaye. Lati igba naa, ko si ohun yoowu ti Ayinde Wasiu yoo ṣe, eebu buruku ni yoo gba lọdoọ awon ti wọn ba ti n fẹ ti Barrister, koda awọn mi-in a maa leri lati kọ lu u nibikibi ti wọn ba ti ri i. Ṣugbọn wẹrẹ ni ọrọ naa yanju bayii, awọn ti wọn si mọ bi ọrọ ti pari ko yee dupẹ lọwọ Alaaji Adisa Osiẹfa, ẹni to ṣe bi ipade naa ti waye lọdo Ebenezer Obey. Ọjọ Kerindilogun oṣu Kejila ọdun 2010 ni Alaaji Dokita Sikiru Ayinde Balogun (Ayinde Barrister), ẹni ti wọn n pe ni Mista Fuji gan-an, jade laye ni ileewosan kan ni London, ṣugbọn titi di asiko yii, ọrọ Oludasile Fuji naa ko parẹ laarin awon ololufẹ orin Fuji gbogbo.


Lati igba naa, ko si ohun yoowu ti Ayinde Wasiu yoo ṣe, eebu buruku ni yoo gba lọdoọ awon ti wọn ba ti n fẹ ti Barrister, koda awọn mi-in a maa leri lati kọ lu u nibikibi ti wọn ba ti ri i. Ṣugbọn wẹrẹ ni ọrọ naa yanju bayii, awọn ti wọn si mọ bi ọrọ ti pari ko yee dupẹ lọwọ Alaaji Adisa Osiẹfa, ẹni to ṣe bi ipade naa ti waye lọdo Ebenezer Obey. Ọjọ Kerindilogun oṣu Kejila ọdun 2010 ni Alaaji Dokita Sikiru Ayinde Balogun (Ayinde Barrister), ẹni ti wọn n pe ni Mista Fuji gan-an, jade laye ni ileewosan kan ni London, ṣugbọn titi di asiko yii, ọrọ Oludasile Fuji naa ko parẹ laarin awon ololufẹ orin Fuji gbogbo.


Ọwọ tẹ mẹwaa ninu awọn to n fọ ọpa epo bẹntiroolu ati ọkọ ti wọn n lo l’Arepo

Ọpẹlọpẹ awọn araalu ti wọn fura, ti wọn si tete ta awọn agbofinro lolobo loru ọjọ Aje, Mọnde, ọse yii, awọn ni wọn jẹ kọwọ ba awọn afurasi ọdaran mẹwaa kan ti wọn fẹsun kan pe wọn lọọ bẹ agba epo labẹlẹ lati ji epo wa, ọwọ si tẹ ọkọ mẹsan-an ti wọn fi n gbọn epo sa lọ. Agbegbe kan ti wọn n pe ni Arepo, nipinlẹ Ogun, niṣẹlẹ naa ti waye loru ọjọ Aje, Mọnde, si fẹẹrẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii; gẹgẹ bii Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa (NAN), ṣe wi. Rear Admiral Daji Ọladele tileeṣẹ ologun oju omi, to tun jẹ ọga fun Ikọ Ọpureṣan AWATSE sọrọ lori iṣẹlẹ naa, o ni inu oun dun fun bawọn olugbe agbegbe ti wọn gbe paipu epo kọja labẹlẹ ṣe wa lojufo, ti wọn si tete kan sileeṣẹ awọn. Loju ẹsẹ lo lawọn ti lọọ ka awọn janduku naa mọ, nigba tawọn debẹ, awọn ba mọto tirela mẹfa ti wọn kọ akọle DANGOTE sara meji ninu wọn, pẹlu awọn ọkọ mẹta mi-in. Wọn n loodu epo bẹntiroolu sinu wọn lọwọ. O ni bawọn janduku naa ṣe ri awọn ṣọja ni wọn ya danu, ṣugbọn ọwọ papa tẹ mẹwaa ninu wọn, wọn ti ko wọn lọ si bareke ologun ni Marina.


Loju ẹsẹ lo lawọn ti lọọ ka awọn janduku naa mọ, nigba tawọn debẹ, awọn ba mọto tirela mẹfa ti wọn kọ akọle DANGOTE sara meji ninu wọn, pẹlu awọn ọkọ mẹta mi-in. Wọn n loodu epo bẹntiroolu sinu wọn lọwọ. O ni bawọn janduku naa ṣe ri awọn ṣọja ni wọn ya danu, ṣugbọn ọwọ papa tẹ mẹwaa ninu wọn, wọn ti ko wọn lọ si bareke ologun ni Marina. O tun sọ pe awọn olowo kan lo fori pamọ sibi kan ti wọn n ran awọn janduku wọnyi niṣẹ, ṣugbọn awọn maa ri i daju pe gbogbo wọn fimu kata ofin. Awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ NNPC ti wa lagbegbe naa lati ṣatunṣe si paipu ti wọn bẹ ọhun, paapaa lati dena ewu ijamba ina to ṣee ṣe ko ṣẹlẹ. Mejọ Jẹnẹra Godwin Umelo naa ṣọrọ, o ni gbogbo mọto tawọn gba lọwọ awọn afurasi arufin wọnyi ni lawọn maa gbẹsẹ le, bẹẹ lo si rọ awọn eeyan lati maa ta awọn lolobo, ki awọn le ṣegun awọn ọbayejẹ ẹda to n ṣakoba fọrọ aje wa.


O tun sọ pe awọn olowo kan lo fori pamọ sibi kan ti wọn n ran awọn janduku wọnyi niṣẹ, ṣugbọn awọn maa ri i daju pe gbogbo wọn fimu kata ofin. Awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ NNPC ti wa lagbegbe naa lati ṣatunṣe si paipu ti wọn bẹ ọhun, paapaa lati dena ewu ijamba ina to ṣee ṣe ko ṣẹlẹ. Mejọ Jẹnẹra Godwin Umelo naa ṣọrọ, o ni gbogbo mọto tawọn gba lọwọ awọn afurasi arufin wọnyi ni lawọn maa gbẹsẹ le, bẹẹ lo si rọ awọn eeyan lati maa ta awọn lolobo, ki awọn le ṣegun awọn ọbayejẹ ẹda to n ṣakoba fọrọ aje wa.


Awọn aṣofin gbe igbimọ dide lati fopin si wahala awọn ajagungbalẹ l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Ile-igbimọ aṣofin Eko ti fi aidunnu wọn han si bi wahala awọn janduku ti wọn n pera wọn ni ‘ọmọ onilẹ’ tabi ‘ajagungbalẹ’ ṣe tun di lemọlemọ nipinlẹ Eko, wọn lawọn gbọdọ wa ojuutu si wahala ọhun, wọn si ti gbe igbimọ kan dide lori ẹ. Nibi apero wọn to waye ni Alausa, Ikẹja, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee yii, ni aṣofin to n ṣoju agbegbe Ẹpẹ kin-in-ni, Ọnarebu Abiọdun Tọbun, ti ṣalaye pe ojoojumọ ni lẹta ẹsun tawọn eeyan ti wọn ko sọwọ awọn janduku wọnyi kọ n rọjọ sile aṣofin naa. O ni iṣẹlẹ naa buru debii pe awọn agbofinro kan tun dara pọ mọ awọn janduku yii lati gba ile ati ilẹ lọwọ ẹni to ni in pẹlu ibọn ati ada ati oogun abẹnu gọngọ. O fẹrẹ jẹ gbogbo awọn aṣofin to sọrọ lori iṣẹlẹ yii lo fi erongba kan naa han, ti wọn si bu ẹnu atẹ lu bi ẹka ileeṣẹ gomina to yẹ ko ṣiṣẹ lori ofin ti wọn ṣe lati mojuto ọrọ yii ṣe n fọwọ yẹpẹrẹ mu iṣẹ naa. Ọnarebu Akeem Ṣokunle (Oṣodi-Isọlọ Kin-in-ni), David Sẹntoji (Badagry Keji) ati Adedamọla Kasunmu (Ikẹja Kin-in-ni) ati Rotimi Olowo (Ṣomolu Kin-in-ni) dabaa pe ki ẹka eto idajọ gbe akanṣẹ ẹka ti yoo maa gbọ ẹsun to jẹ mọ ọrọ ilẹ l’Ekoo kalẹ, ki wọn pe olori ajọ amuṣẹṣe ti gomina yan lori ọrọ ilẹ waa wi tẹnu ẹ, ki wọn si sọ fun gomina lati wa nnkan ṣe si ọrọ naa. Abẹnugan Mudashiru Ọbasa sọ pe ẹdun ọkan lo jẹ foun lati ri iya tawọn janduku fi n jẹ awọn araalu lori ọrọ yii. Lẹyin apero yii, wọn pinnu lati gbe igbimọ ẹlẹni meje kan kalẹ, eyi ti Igbakeji Abẹnugan, Ọnarebu Ṣaina Agunbiade (Ikorodu Kin-in-ni) jẹ alaga fun, lati ṣeto apero kan laarin ọsẹ mẹta, eyi ti awọn araalu atawọn tọrọ kan yoo ti le mu imọran wa, loju ọna ati wa ojuutu to maa gbeṣẹ ju lọ sọrọ yii.


Olori ileegbimọ aṣofin agba ni ki Buhari yọ awọn ọga ologun nipo

Olori ile-igbimọ aṣofin agba, Ahmed Lawan, ti ke si Aarẹ Muhammadu Buhari lati yọ awọn olori ẹṣọ ologun ni kiakia, ko si fi awọn mi-in rọpo wọn, nitori bi eto aabo ṣe ri lorilẹ-ede Naijiria bayii. Bi awọn janduku afẹmi-ṣofo ṣe pa awọn agbẹ mẹtalelogoji nipinlẹ Borno lo mu olori awọn aṣọfin ke si Buhari lati tete gbe igbesẹ ọhun. O ni ki Buhari gbiyanju lati ṣatunto si eto aabo orilẹ-ede yii, ki eto aabo to peye le wa fun awọn eeyan Naijiria ati dukia wọn. Lawan sọ pe, “Mo fẹẹ fi asiko yii ke si Aarẹ orilẹ-ede Naijiria ko paarọ awọn lọgaa-lọgaa lẹnu iṣẹ ologun, ko si fi awọn mi-in rọpo wọn, ati pe pupọ ninu awọn ti wọn jẹ ọga yii paapaa ni wọn ti pẹ ju bo ṣe yẹ lọ, bẹẹ lo yẹ ki a ni awọn mi-in ti wọn yoo fi oye gidi ṣiṣẹ sin Naijiria, paapaa lori eto aabo. “Asiko niyi fun Aarẹ lati ṣeto bi atunṣe ati atunto yoo ṣe ba eto aabo orilẹ-ede yii, bakan naa ni ijọba tun gbọdọ pese awọn irinṣẹ to yẹ lati fi koju awọn janduku a-fẹmi-ṣofo to n da Naijiria atawọn eeyan ẹ laamu.” Siwaju si i, Lawan ti rọ ịjọba apapọ ko gbe igbimọ kan kalẹ ti yoo ṣewadii lori ẹsun oriṣiriiṣi ti wọn fi n kan awọn to wa nidii eto aabo lori iwa ajẹbanu.


‘Nitori korona, ẹ yẹra fun ikorajọ ati orin aisun alẹ Keresi lọdun yii o’

Faith Adebọla, Eko Ijọba apapọ ti gba awọn ẹlẹsin Kristẹni nimọran pe tori arun korona, ki wọn yẹra fun ikorajọ to maa n waye nibi orin alẹ aisun ọdun Keresimesi, eyi ti wọn n pe ni Christmas Carol, lọdun yii. Aṣaalẹ ọjọ Aje, Mọnde, ni ajọ to n ri si idena arun korona nilẹ wa sọrọ naa pẹlu awọn oniroyin l’Abuja, ibẹ ni ọga agba ajọ naa, Dokita Chikwe Ihekweazu, ti sọrọ ọhun. Dokita Chikwe ni ọpọ awọn ikorajọ ati ajọṣe to maa n waye niru asiko yii lọdọọdun, ibaa jẹ orin aisun alẹ Keresi, ajọdun, irinajo, ipade mọlẹbi, ko seyii ti ko le mu ki arankalẹ arun korona tun burẹkẹ lojiji, ti yoo si di wahala lati kapa. O lo yẹ ka ranti pe arun korona ko ti i kasẹ nilẹ patapata lagbaaye titi kan orileede Naijiria, kaka bẹẹ, niṣe larun naa tun n pọ si i lẹẹkeji lawọn apa ibi kan lagbaaye, tori naa, ko yẹ ka ṣọdun gbagbe ipo ta a wa. Chikwe ni o yẹ ki kaluku wa ṣọra, paapaa awọn ẹlẹsin Kristẹni, ki korona ma baa pọ ṣi i lasiko ọdun Keresi ati lẹyin ẹ, tori ọpọ awọn arinrinajo kari-aye lo maa n lọ lati orileede kan si omi-in, boya lati ṣọdun pẹlu awọn mọlẹbi ati ọrẹ wọn, o si tun le jẹ irinajo igbafẹ. Ni bayii, aropọ eeyan to ti lugbadi arun koro ni Naijiria ti fẹrẹ to ẹgbẹrun mejidinlaaadọrin (67,580)


Awọn Aṣofin agba ti fọwọ si i ki Mahmud Yakub maa ṣe alaga INEC lọ

Ile-igbimọ aṣofin agba ti fọwọ si i bayii pe ki Ọjọgbọn Mahmud Yakub to jẹ alaga ajọ eleto idibo ilẹ wa telẹ maa tẹ siwaju gẹgẹ bii alaga ajọ naa. Loni-in, Tusidee, ọjọ Iṣẹgun, ni wọn fọwọ si i, lẹyin ti Aarẹ Muhammadu Buhari ti kọwe ranṣẹ si wọn pe oun tun ti yan ọkunrin ọhun ni alaga fun ajọ INEC. Sááju asiko yii ni Mahmood Yakub ti kọkọ lo ọdun mẹrin gẹgẹ bii alaga fun ajọ ọhun, bẹẹ lawọn ọmọ ile-igbimọ aṣofin agba ti sọ pe oloootọ eeyan ni, to ṣiṣẹ ẹ daradara. Sẹnetọ Kabiru Gaya sọ niwaju awọn ọmọ ile-igbimọ aṣofin agba pe ọkunrin naa ṣiṣẹ ẹ daadaa, bẹẹ ni inu awọn dun si i lori bo ṣe dahun awọn ibeere tawọn bi i pẹlu itẹriba.


Ọlọpaa bẹrẹ iwadii lori afurasi ajinigbe ti wọn pa l’Omuo-Ekiti

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ekiti to bẹrẹ iwadii lori ọrọ afurasi ajinigbe tawọn eeyan lu pa niluu Omuo-Ekiti, ti i ṣe olu-ilu ijọba ibilẹ Ila-Oorun Ekiti. Lopin ọsẹ to kọja niṣẹlẹ naa waye ni Iludọfin, pẹlu bi wọn ṣe ni ọkunrin ti ọjọ ori ẹ ko ti i ju ogoji ọdun lọ naa gbiyanju lati ji ọmọ ọdun meje kan gbe, ṣugbọn tawọn eeyan mu un, ti wọn si lu u pa. Ẹnikan to mọ nipa iṣẹlẹ ọhun sọ fun wa pe ileewe lọmọdekunrin naa ti n bọ pẹlu awọn ẹgbẹ rẹ ni nnkan bii aago meji ọsan ti onikaluku si n ya sọna ile ẹ, ṣugbọn wọn ko mọ pe ajinigbe kan n tẹle wọn. Bi ọkan ninu wọn ṣe kuro laarin awọn to ku, to si n gba ọna kan to da diẹ lọ sile ni afurasi naa tẹle e, bo si ṣe ki i mọlẹ lo wọ ọ wọ inu igbo, ṣugbọn ẹnikan ri i nigba to ṣe bẹẹ. Ariwo la gbọ pe ẹni to ri i pa, awọn eeyan si ya jade lati mu afurasi ajinigbe naa, bẹẹ ni wọn lu u titi to fi daku. Nigba to ya lawọn ọlọpaa de, ti wọn gba a silẹ lọwọ ọgọọrọ eeyan to n lu u, ṣugbọn bi wọn ṣe gbe e de teṣan lo dagbere faye. Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Ekiti, ASP Sunday Abutu, ṣalaye pe oloye Iludọfin kan lo fọrọ naa to awọn ọlọpaa leti ti wọn fi lọ sibẹ, o si gba wọn lasiko diẹ ki wọn too ri afurasi naa gba lọwọ awọn araalu.


Ariwo la gbọ pe ẹni to ri i pa, awọn eeyan si ya jade lati mu afurasi ajinigbe naa, bẹẹ ni wọn lu u titi to fi daku. Nigba to ya lawọn ọlọpaa de, ti wọn gba a silẹ lọwọ ọgọọrọ eeyan to n lu u, ṣugbọn bi wọn ṣe gbe e de teṣan lo dagbere faye. Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Ekiti, ASP Sunday Abutu, ṣalaye pe oloye Iludọfin kan lo fọrọ naa to awọn ọlọpaa leti ti wọn fi lọ sibẹ, o si gba wọn lasiko diẹ ki wọn too ri afurasi naa gba lọwọ awọn araalu. O ni wọn sare gbe e lọ si teṣan lati daabo bo o, ṣugbọn bi wọn ṣe ni kawọn gbe e lọ sileewosan lo dakẹ. Abutu waa bẹnu atẹ lu iwa kawọn eeyan maa ṣedajọ fun afurasi, o ni ki wọn maa fa ẹni ti wọn ba mu pe o huwa ọdaran lọ teṣan nikan ni igbesẹ to tọna.


O ni wọn sare gbe e lọ si teṣan lati daabo bo o, ṣugbọn bi wọn ṣe ni kawọn gbe e lọ sileewosan lo dakẹ. Abutu waa bẹnu atẹ lu iwa kawọn eeyan maa ṣedajọ fun afurasi, o ni ki wọn maa fa ẹni ti wọn ba mu pe o huwa ọdaran lọ teṣan nikan ni igbesẹ to tọna.


Taoreed Farounbi, Baba Alado, wọ wahala, wọn ni afẹmiṣofo ni

Olori ọja Aswani, l’Ekoo, Oloye Toareed Farounbi, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Baba Alado, atawọn eeyan mẹfa kan ni ijọba apapọ ti wọ lọ sile-ẹjọ lori ẹsun pe wọn mọ bi awọn eeyan meji kan ṣe ku. Ninu ẹsun koko mẹta ti wọn fi kan baba naa niwaju Adajọ Muslim Hassan nile-ẹjọ giga kan l’Ekoo, ni wọn ti sọ pe baba naa gbimọ pọ pẹlu awọn mẹfa mi-in, bẹẹ ni wọn tun lọwọ si iwa idaluru, eyi to ṣokunfa bi awọn eeyan meji kan, Debọ Olohunyọ ati Chibuzor Daniel, ṣe ku. Ibi kan ti wọn pe ni White Sand, lagbegbe Ishẹri-Ọṣun, nipinlẹ Eko, ni wọn sọ pe wọn pa awọn eeyan ọhun si lọjọ kọkandinlogun, oṣu kẹta, ọdun to kọja. Yatọ si eyi, wọn ni ọpọlọpọ dukia lawọn eeyan ti wọn ko wa sile-ẹjọ yii bajẹ lasiko naa, eyi to lodi si ofin idaluru tọdun 2013. Baba Alado atawọn ti wọn jọ fẹsun kan ni: Alhaji Oluṣẹgun Akinde, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Echo, Ayọkunle Fakiyesi, Idowu Akinde, Musiliu Ọladẹjọ, Lekan Matthew ati Adeleke Akindeji. Lọjọ Aje, Mọnde, to yẹ ki igbẹjọ tun waye lori ọrọ ọhun, Lekan Mathew nikan lo yọju ninu gbogbo awọn ti wọn fẹsun kan yii, eyi gan-an lo fa a ti wọn ko fi le tẹsiwaju lọjọ naa.


Yatọ si eyi, wọn ni ọpọlọpọ dukia lawọn eeyan ti wọn ko wa sile-ẹjọ yii bajẹ lasiko naa, eyi to lodi si ofin idaluru tọdun 2013. Baba Alado atawọn ti wọn jọ fẹsun kan ni: Alhaji Oluṣẹgun Akinde, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Echo, Ayọkunle Fakiyesi, Idowu Akinde, Musiliu Ọladẹjọ, Lekan Matthew ati Adeleke Akindeji. Lọjọ Aje, Mọnde, to yẹ ki igbẹjọ tun waye lori ọrọ ọhun, Lekan Mathew nikan lo yọju ninu gbogbo awọn ti wọn fẹsun kan yii, eyi gan-an lo fa a ti wọn ko fi le tẹsiwaju lọjọ naa. Olupẹjọ, A. K. Alilu, sọ fun adajọ pe latigba ti wọn ti fun wọn ni beeli, Lekan Matthew nikan lo yọju. Loju ẹsẹ naa ni agbẹjọro awọn eeyan ti wọn fẹsun kan yii, M.B. Jimoh-Akogun, ti fi da ile-ẹjọ loju pe awọn eeyan oun ko sa lọ o, ati pe ohun ti wọn lero ni pe ọjọ kẹfa, oṣu kejila, ni igbẹjọ yoo waye, wọn ko mọ pe ọjọ Aje, Mọnde, ̀ọgbọnjọ, oṣu kọkanla, ni.


Olupẹjọ, A. K. Alilu, sọ fun adajọ pe latigba ti wọn ti fun wọn ni beeli, Lekan Matthew nikan lo yọju. Loju ẹsẹ naa ni agbẹjọro awọn eeyan ti wọn fẹsun kan yii, M.B. Jimoh-Akogun, ti fi da ile-ẹjọ loju pe awọn eeyan oun ko sa lọ o, ati pe ohun ti wọn lero ni pe ọjọ kẹfa, oṣu kejila, ni igbẹjọ yoo waye, wọn ko mọ pe ọjọ Aje, Mọnde, ̀ọgbọnjọ, oṣu kọkanla, ni. Nibẹ naa ni adajọ ti paṣẹ pe ki wọn lọọ fi Mathew to yọju lọjọ naa siọgba ẹwọn, nigba ti igbẹjọ mi-in yoo tun waye lọjọ kejidinlogun, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021.


Nibẹ naa ni adajọ ti paṣẹ pe ki wọn lọọ fi Mathew to yọju lọjọ naa siọgba ẹwọn, nigba ti igbẹjọ mi-in yoo tun waye lọjọ kejidinlogun, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021.


Ki alara ṣọra: Ijọba ti bajẹ mọ Buhari atawọn ọmọ ẹ lọwọ o

*Ojoojumọ lawọn Boko Haram n paayan kiri Ademola Adejare Ninu ọfọ gidi ni olori orilẹ-ede yii, Aarẹ Muhammadu Buhari, wa; ibanujẹ gidi si ba a. Oun naa lo fẹnu ara rẹ sọ bẹẹ, o ni lati igba ti oun ti gbọ iku awọn mẹtalelogoji ti awọn Boko Haram pa lẹẹkan naa ni abule kan to n jẹ Kwashebe, ni ijọba ibilẹ Jere, ni ipinlẹ Borno, ni inu oun ko ti dun rara. Bẹẹ ni ki i ṣe Buhari nikan ni inu rẹ bajẹ, ti gbogbo araalu ni, ibanujẹ naa si buru debii pe ọpọlọpọ eeyan lo n bu Buhari ati ijọba rẹ, ti wọn n sọ pe nnkan ti bajẹ patapata laye ijọba yii, eto aabo ti daru, ohun gbogbo si ti bajẹ mọ ijọba Buhari lọwọ. Ọrọ naa le debii pe awọn kan ti bẹrẹ ariwo pe ki Buhari fi ijọba silẹ, nitori o ti han gbangba pe apa rẹ ko ka awọn Boko Haram yii, ati pe bi oun naa ti n pariwo laye ijọba Goodluck Jonathan ree nigba ti awọn Boko Haram n yọ ijọba naa lẹnu. Loootọ si ni, gbangba ni Buhari bọ si nigba naa, to ni afi ki Jonathan gbejọba naa silẹ, ko tete maa lọ. Oun nikan kọ lo tilẹ sọ ọrọ naa nigba naa, apapọ awọn ẹgbẹ APC gba ẹnu Alaaji Lai Muhammed sọrọ, wọn ni Jonathan ko kapa ijọba to n ṣe, ohun to si jẹ ki awọn ọta maa halẹ mọ ọn naa niyẹn. Bakan naa ni Aṣiwaju Bọla Ahmed sọ ọ, ti oun naa ni o ti to gẹẹ, Jonathan ko le ṣejọba yii, afi ko kọwe fi ipo rẹ silẹ kia.


Loootọ si ni, gbangba ni Buhari bọ si nigba naa, to ni afi ki Jonathan gbejọba naa silẹ, ko tete maa lọ. Oun nikan kọ lo tilẹ sọ ọrọ naa nigba naa, apapọ awọn ẹgbẹ APC gba ẹnu Alaaji Lai Muhammed sọrọ, wọn ni Jonathan ko kapa ijọba to n ṣe, ohun to si jẹ ki awọn ọta maa halẹ mọ ọn naa niyẹn. Bakan naa ni Aṣiwaju Bọla Ahmed sọ ọ, ti oun naa ni o ti to gẹẹ, Jonathan ko le ṣejọba yii, afi ko kọwe fi ipo rẹ silẹ kia. Ohun to waa jẹ ki awọn eeyan maa binu gan-an niyi, nitori gbogbo ohun to n ṣẹlẹ nigba naa, iyẹn laye ijọba Jonathan ti awọn oloṣelu yii n tori rẹ pariwo, ko to ida marun-un ohun to n ṣẹlẹ bayii rara. Ti aye Boko Haram yii le, awọn janduku ti gba gbogbo ilẹ Hausa gẹgẹ bi Sultan Sokoto ti sọ laipẹ yii, ohun ti wọn si n fojoojumọ ṣe nibẹ ko dara. Eyi ti wọn waa ṣe ni ọjọ Satide to kọja yii buru debii pe niṣe ni Gomina ipinlẹ naa paapaa, Babagana Zulum bu sigbe.