Shehu sọ pe awọn oṣiṣẹ ajọ ijọba apapọ kan bii ajọ to n ṣe amojuto ati abo oju omi ni Naijiria, NIMASA, Ajọ ibaraẹnisọrọ, NCC, ajọ to n mojuto awọn ebute omi lorilẹede Naijiria, NPA ati Banki apapọ Naijiria CBN wa lara awọn to n gba owo ju aarẹ orilẹede Naijiria lọ lọwọ yii. Owo oṣu aarẹ ko to miliọnu kan ati ọọdunrun naira loṣu... awọn ajẹmọnu to tọ si aarẹ wa lara owo oṣu naa o. ni ọdun 2018, oju owo gọbọi leeyan yoo fi wo eyii ṣugbọn bayii, awọn oṣiṣẹ wa lẹka aladani ati iṣẹ ọba ti wọn n gba ilọpo meji, ilọpo mẹta, ilọpo mẹrin rẹ.” Gẹgẹ bi alaga ajọ to n risi pinpin owo oṣu fun awọn to dipo oṣelu mu ni Naijiria, RMAFC Mohammed Shehu ṣe sọ, ipele mẹtadinlogun lo wa ni eto owo oṣu ni Naijiria kaakiri awọn lajọlajọ gbogbo. O wa woye pe asiko to lati tun eto owo oṣu gbe yẹwo ni awọn iṣẹ ọba ni Naijiria nitori, gẹgẹ bi o ṣe sọ, ko yẹ ki owo oṣu oṣiṣẹ ijọba kankan maa pọ ju ti aarẹ lọ. Bakan naa lo ni a ri awọn oṣiṣẹ ijọba kọọkan ti owo gba maa binu fun kikuro lẹnu iṣẹ ti wọn n san fun wọn pọ to miliọnu lọna ẹẹdẹgbẹta naira to si jẹ pe owo to tọ si aarẹ orilẹede Naijiria to ba kuro nipo ko ju miliọnu mẹwaa Naira lọ. Bakan naa ni Shehu Mohammed tun kede rẹ pe, laipẹ, Agbeyẹwo yoo wa lori owo oṣu awọn oṣiṣẹ ẹka eto idajọ atawọn oṣiṣẹ ọba lati wa ni ibamu pẹlu bi eto ọrọ aje ṣe ri lorilẹede Naijiria lọwọ yii. O ni awọn ajọ ijọba kan ṣi wa to jẹ pe owo to ṣi wa ni akata wọn ti wọn ko tii da pada si aṣuwọn ijọba le ni tiriliọnu meje naira.


Wo àwọn òṣìṣẹ̀ ìjọba tó ń gba owó ju ààrẹ lọ lórílẹ̀èdè Nàìjíríà

Bakan naa lo ni a ri awọn oṣiṣẹ ijọba kọọkan ti owo gba maa binu fun kikuro lẹnu iṣẹ ti wọn n san fun wọn pọ to miliọnu lọna ẹẹdẹgbẹta naira to si jẹ pe owo to tọ si aarẹ orilẹede Naijiria to ba kuro nipo ko ju miliọnu mẹwaa Naira lọ. Bakan naa ni Shehu Mohammed tun kede rẹ pe, laipẹ, Agbeyẹwo yoo wa lori owo oṣu awọn oṣiṣẹ ẹka eto idajọ atawọn oṣiṣẹ ọba lati wa ni ibamu pẹlu bi eto ọrọ aje ṣe ri lorilẹede Naijiria lọwọ yii. O ni awọn ajọ ijọba kan ṣi wa to jẹ pe owo to ṣi wa ni akata wọn ti wọn ko tii da pada si aṣuwọn ijọba le ni tiriliọnu meje naira. O wa rọ ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ati ajẹbanu lorilẹede Naijiria, EFCC lati fi awọn ileeṣẹ ijọba ati lajọlajọ tọrọ kan jofin. Bakan naa lo tun rọ ijọba apapọ lati ṣiṣẹ lori abajade iwadi igbimọ Steve Oronsaye ti wọn gbe kalẹ siwaju ijọba ni bi ọdun mẹwaa sẹyin lati pa gbogbo awọn ileeṣẹ ati ajọ ijọba to n ṣe iṣẹ kan naa lọna ọtọọtọ pọ gẹgẹ bi ara ọna lati din ifowo ilu ṣofo ku.


O wa rọ ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ati ajẹbanu lorilẹede Naijiria, EFCC lati fi awọn ileeṣẹ ijọba ati lajọlajọ tọrọ kan jofin. Bakan naa lo tun rọ ijọba apapọ lati ṣiṣẹ lori abajade iwadi igbimọ Steve Oronsaye ti wọn gbe kalẹ siwaju ijọba ni bi ọdun mẹwaa sẹyin lati pa gbogbo awọn ileeṣẹ ati ajọ ijọba to n ṣe iṣẹ kan naa lọna ọtọọtọ pọ gẹgẹ bi ara ọna lati din ifowo ilu ṣofo ku.


Báyìí, Mo ti ṣetán láti ṣe ìponlogo ìbò fún Tinubu àti àwọn Olùdíje APC- Buhari

Aarẹ Muhammadu Buhari ti ni oun ti setan lati ìpolongo ibo fun oludije ẹgbẹ oṣelu APC, Bola Ahmed Tinubu ati awọn olujide yooku saaju eto ìdibo lọdun 2023. Agbẹnusọ aarẹ, Garba Shehu lo kede ọrọ naa sita lasalẹ ọjọru pe gbogbo aarẹ fi setan lati kopa ninu ìpolongo ọhun. Aarẹ fi atẹjade naa lati koro ju si ọrọ to bu ẹnu atẹlu aarẹ bii ko ṣe kopa ninu ìpolongo ibo ẹgbẹ oṣelu naa yatọ si ti ifilọlẹ to waye nipinlẹ Jos. "Mo ṣetan lati tẹle ìlana ẹgbẹ oṣelu APC, tí mo sì gbogbo ṣe isẹ gẹgẹ bii aarẹ Orilẹede Naijiria. "Lakọ ni mo wa fun ẹgbẹ oṣelu APC saaju eto ìdibo aarẹ lọdun 2023." Aare tẹsiwaju pe ìpolongo ibo ẹgbẹ oṣelu APC lo lokiki julọ lorilẹede Naijiria ti awọn yooku si n fi ṣe awukọse ninu eto ìpolongo ibo wọn.


"Mo ṣetan lati tẹle ìlana ẹgbẹ oṣelu APC, tí mo sì gbogbo ṣe isẹ gẹgẹ bii aarẹ Orilẹede Naijiria. "Lakọ ni mo wa fun ẹgbẹ oṣelu APC saaju eto ìdibo aarẹ lọdun 2023." Aare tẹsiwaju pe ìpolongo ibo ẹgbẹ oṣelu APC lo lokiki julọ lorilẹede Naijiria ti awọn yooku si n fi ṣe awukọse ninu eto ìpolongo ibo wọn. Aarẹ ni o da oun loju pe ẹgbẹ oṣelu APC ni yoo bori ninu eto ìdibo ọdun to bọ lai si rogbodiyan kan kan tabi ni mago mago ninu.


Aarẹ ni o da oun loju pe ẹgbẹ oṣelu APC ni yoo bori ninu eto ìdibo ọdun to bọ lai si rogbodiyan kan kan tabi ni mago mago ninu.


Kí ló fàá tí àwọn olóṣèlú kò fi ń lo àwòrán Buhari lórí ìwé ìpolongo ìbò wọn?

Bi ipolongo ibo fun idibo apapọ lorilẹede Naijiria lọdun 2023 ṣe n sun mọ dẹdẹ bayii, ara ohun kan ti eeyan lee ṣe akiyesi rẹ ni pe ọpọ awọn oludije. Pàápàá lẹgbẹ oṣelu APC ni wọn ko lo aworan aarẹ Naijiria Muhammadu Buhari pẹlu aworan tiwọn mọ ninu iwe ipolongo ibo alatẹka wọn. Tẹlẹ, paapaa lasiko idibo apapọ ọdun 2015 ati 2019, ọpọ awọn oloṣelu lo n tẹ aworan Buhari pẹlu aworan ara wọn lati fi ṣe apejuwe rẹ gẹgẹ bi olotitọ eeyan gẹgẹbi awọn naa ṣe fẹ ki awon eeyan o maa fi oju wo awọn pẹlu. Amoṣa ọrọ naa da bi eyi ro ti yipada nitoripe nibi yoo wu to le lọ bayii ko daju pe o lee ri Oludije kankan ti yoo lo aworan aarẹ Naijiria Muhammadu Buhari pẹlu aworan ara rẹ. Pupọ ninu awọn oloselu to gbagbọ ninu ohun ti Aarẹ Buhari duro fun at’awọn eto ari ilana iṣejọba rẹ paapjulọ ni ipinlẹ Kano ni wọn ti dẹkun lilo aarẹ lati fi polongo fun awọn oludibo lati dibo fun wọn. Kini o n ṣẹlẹ ni Kano bayii?


Amoṣa ọrọ naa da bi eyi ro ti yipada nitoripe nibi yoo wu to le lọ bayii ko daju pe o lee ri Oludije kankan ti yoo lo aworan aarẹ Naijiria Muhammadu Buhari pẹlu aworan ara rẹ. Pupọ ninu awọn oloselu to gbagbọ ninu ohun ti Aarẹ Buhari duro fun at’awọn eto ari ilana iṣejọba rẹ paapjulọ ni ipinlẹ Kano ni wọn ti dẹkun lilo aarẹ lati fi polongo fun awọn oludibo lati dibo fun wọn. Kini o n ṣẹlẹ ni Kano bayii? Bi o tilẹ jẹ pe ipinlẹ Kano ni ipinlẹ ti wọn ti fẹran aarẹ Buhari julọ, nibayii o dabi ẹni pe nnkan ti yi pada, bi o ba lọ kaakiri ipinlẹ Kano bayii, aworan awọn ti o le ri ni aworan awọn oludije fun ipo aarẹ, gomina tabi ẹlomiran lẹgbẹ oṣelu APC leyan yoo ri bayii. Awọn olugbe ipinlẹ naa kan sọ fun BBC pe iṣejọba aarẹ Buhari ti su awọn, idi niyi ti awọn ko fi tara si boya ẹni kan fi fọto aarẹ sara iwe ipolongo rẹ tabi ko fi sii. Amọṣa o awọn olugbe ipinlẹ naa miran ṣi tun sọ fun BBC pe bo ti wu ko ri, ninu ẹrun, ninu ojo, awọn ko le dẹkun ati maa fẹran rẹ.


Bi o tilẹ jẹ pe ipinlẹ Kano ni ipinlẹ ti wọn ti fẹran aarẹ Buhari julọ, nibayii o dabi ẹni pe nnkan ti yi pada, bi o ba lọ kaakiri ipinlẹ Kano bayii, aworan awọn ti o le ri ni aworan awọn oludije fun ipo aarẹ, gomina tabi ẹlomiran lẹgbẹ oṣelu APC leyan yoo ri bayii. Awọn olugbe ipinlẹ naa kan sọ fun BBC pe iṣejọba aarẹ Buhari ti su awọn, idi niyi ti awọn ko fi tara si boya ẹni kan fi fọto aarẹ sara iwe ipolongo rẹ tabi ko fi sii. Amọṣa o awọn olugbe ipinlẹ naa miran ṣi tun sọ fun BBC pe bo ti wu ko ri, ninu ẹrun, ninu ojo, awọn ko le dẹkun ati maa fẹran rẹ. Wọn ni bi awọn ba fẹ gbe apoti ibo kankan, awọn yoo lo aworan aarẹ pọ mọ aworan tiwọn ni. Ọjọgbọn Kamilu Sani Fagge, to jẹ olukọni ni fasiti Bayero University to ba BBC sọrọ sọ pe ọrọ naa lee nii ṣe pẹlu awọn ijakulẹ atẹyinwa lẹyin ti Buhari ni ki wọn di gbogbo ibo ipele gbogbo fun ẹgbẹ oṣelu rẹ. O ṣalaye pe, “ni igba kan ri, awọn eeyan kan maa n fi aworan aarẹ Muhammadu Buhari da aṣọ wọ nibi ti wọn fẹran rẹ de ti wọn si n dibo fun ẹnikẹni ti wọn ba mọ mọ ọ laifẹ mọ boya onitọhun kun oju iwọn tabi rara.


Wọn ni bi awọn ba fẹ gbe apoti ibo kankan, awọn yoo lo aworan aarẹ pọ mọ aworan tiwọn ni. Ọjọgbọn Kamilu Sani Fagge, to jẹ olukọni ni fasiti Bayero University to ba BBC sọrọ sọ pe ọrọ naa lee nii ṣe pẹlu awọn ijakulẹ atẹyinwa lẹyin ti Buhari ni ki wọn di gbogbo ibo ipele gbogbo fun ẹgbẹ oṣelu rẹ. O ṣalaye pe, “ni igba kan ri, awọn eeyan kan maa n fi aworan aarẹ Muhammadu Buhari da aṣọ wọ nibi ti wọn fẹran rẹ de ti wọn si n dibo fun ẹnikẹni ti wọn ba mọ mọ ọ laifẹ mọ boya onitọhun kun oju iwọn tabi rara. Amọ nisiyi ti aarẹ Buhari ko fi bẹ niyi mọ loju ọpọ, awọn oludije naa ti mọ pe bi awọn ba so ara wọn mọ ọ ko si anfani kankan to lee fun awọn. Bi o tilẹ jẹ wi pe awọn ọmọ orilẹede Naijiria kan ko fi bẹẹ fẹran Buhari mọ, awọn kan ṣi wa to fẹran rẹ bi iṣan ọrun. Igba kan wa to jẹ wi pe lati kansilọ de gomina lo n fi aworan aarẹ Buhari ṣe ipolongo kaakiri awọn patako ipolongo ti awọn kan si n gbagbọ pe ẹnikẹni to ba sun mọ Buhari ẹni pipe ati olododo.


Amọ nisiyi ti aarẹ Buhari ko fi bẹ niyi mọ loju ọpọ, awọn oludije naa ti mọ pe bi awọn ba so ara wọn mọ ọ ko si anfani kankan to lee fun awọn. Bi o tilẹ jẹ wi pe awọn ọmọ orilẹede Naijiria kan ko fi bẹẹ fẹran Buhari mọ, awọn kan ṣi wa to fẹran rẹ bi iṣan ọrun. Igba kan wa to jẹ wi pe lati kansilọ de gomina lo n fi aworan aarẹ Buhari ṣe ipolongo kaakiri awọn patako ipolongo ti awọn kan si n gbagbọ pe ẹnikẹni to ba sun mọ Buhari ẹni pipe ati olododo.


Ó ń rúgbó bọ̀! Ẹ wo ohun tí ẹgbẹ́ ASUU dá lárà níbi ìwọ̀dé Fásitì Ibadan àti ohun tí wọ́n sọ fún ìjọba

Awọn ọmọ ẹgbẹ olukọ Faṣiti (ASUU), ti ile iwe giga ilu Ibadan (UI),  ile ẹkọ Fasiti Ladoke Akintola (LAUTECH) ati Fasiti ti Ilorin ti fi ẹhonu han si ohun ti wọn ṣapejuwe gẹgẹ bi ijiya awọn ọmọ ẹgbẹ  ASUU lati owo ijọba apapọ  ati awọn aṣoju rẹ. A le ranti pe ASUU bẹrẹ iyanṣẹlodi ni ọjọ kẹrinla Oṣu keji ọdun yii  lati jẹ ki Ijọba ṣe amuṣẹ awọn ileri ati adehun ti wọn fọwọ si pẹlu ẹgbẹ olukọ Faṣiti  ni Oṣu kejila ọdun 2020. Nigba ti o n ba awọn oniroyin sọrọ lakoko ifẹhonuhan, Alaga, ASUU ti Faṣiti  Ibadan,  Ayoola Akinwole ṣalaye pe ijọba apapọ ko ṣetan lati bọwọ fun iwe adehun ti o tọwọ bọ. Wọn ni ijọba si fi oju  tẹnbẹlu  ẹgbẹ oṣiṣẹ nipa sisan idaji ọwọ oṣu fun awọn ọmọ ẹgbẹ ASUU losu to kọja. Ayoola ni gẹgẹ bi ẹgbẹ awọn ọjọgbọn, o jẹ ojuṣe  ẹgbẹ olukọ faṣiti (ASUU)  lati daabo bo awọn ile-ẹkọ giga  ati lati ja fun anfani awọn ọmọ ẹgbẹ wọn ati awọn akẹẹko ile-iwe  giga kaakiri orilẹede Naijiria. Remi Adeyemo, aṣoju awọn obi awọn ọmọ to wa ni faṣiti ijọba bẹ ijọba apapọ lati fi ọwọ ti o tọ wẹ awọn ile iwe giga kaakiri orilẹede yii.


Wọn ni ijọba si fi oju  tẹnbẹlu  ẹgbẹ oṣiṣẹ nipa sisan idaji ọwọ oṣu fun awọn ọmọ ẹgbẹ ASUU losu to kọja. Ayoola ni gẹgẹ bi ẹgbẹ awọn ọjọgbọn, o jẹ ojuṣe  ẹgbẹ olukọ faṣiti (ASUU)  lati daabo bo awọn ile-ẹkọ giga  ati lati ja fun anfani awọn ọmọ ẹgbẹ wọn ati awọn akẹẹko ile-iwe  giga kaakiri orilẹede Naijiria. Remi Adeyemo, aṣoju awọn obi awọn ọmọ to wa ni faṣiti ijọba bẹ ijọba apapọ lati fi ọwọ ti o tọ wẹ awọn ile iwe giga kaakiri orilẹede yii. Remi ni ijọba gbọdọ ṣetan lati na owo si awọn ile iwe giga faṣiti nitori ẹkọ jẹ  ẹtọ fun gbogbo awọn ọdọ orilẹede yii.\n\nAdewole Adeyinka  aarẹ akẹẹko ile-iwe giga faṣiti ilu Ibadan sọ wi pe awọn akẹẹko ṣetan lati pẹlu awọn olukọ fasiti ile iwe giga yan iṣelodi nitori ọpọlọpọ awọn eroja ti wọn fi n kọ awọn ni ile iwe nisisiyii kii ṣe ti igbalode. Adeyinka ni ẹtọ awọn akẹẹko ni awọn olukọ awọn ja fun. O rọ ijọba apapọ lati yọnda owo oṣu awọn olukọ faṣiti ati lati bu ọwọ fun adehun to wa laarin ẹgbẹ olukọ faṣiti ASUU ati ijọba apapọ.


Remi ni ijọba gbọdọ ṣetan lati na owo si awọn ile iwe giga faṣiti nitori ẹkọ jẹ  ẹtọ fun gbogbo awọn ọdọ orilẹede yii.\n\nAdewole Adeyinka  aarẹ akẹẹko ile-iwe giga faṣiti ilu Ibadan sọ wi pe awọn akẹẹko ṣetan lati pẹlu awọn olukọ fasiti ile iwe giga yan iṣelodi nitori ọpọlọpọ awọn eroja ti wọn fi n kọ awọn ni ile iwe nisisiyii kii ṣe ti igbalode. Adeyinka ni ẹtọ awọn akẹẹko ni awọn olukọ awọn ja fun. O rọ ijọba apapọ lati yọnda owo oṣu awọn olukọ faṣiti ati lati bu ọwọ fun adehun to wa laarin ẹgbẹ olukọ faṣiti ASUU ati ijọba apapọ.


Mó tí ṣé ìwọ̀n tí mó lé ṣé fún àwọn ọmọ Naijiria – Buhari

Aarẹ orilẹede Naijria, Muhammadu Buhari ni ti iṣejọba oun ti ṣe iwọn to le ṣe fun ilọsiwaju orilẹede Naijiria. O sọ eleyi nigba to ki akọwe agba fun Abu Dhabi, Sheikh Al-Mahfoudh Bin Bayyah ati igbakeji rẹ, Pasitọ Bob Roberts ti ilẹ USA, ti wọn wa ki i ni Washington nilẹ Amẹrika. “Ilu to tobi ni wa, ti eeyan si pọ, a koju ọpọlọpọ ijakulẹ ṣugbọn ni gbogbo ọna, a ti n gbinyanju lati bii ọdun meje ati abọ sẹyin, mo ti ṣe iwọn ti mo le ṣe.” Gẹgẹ bii o ṣe sọ ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ rẹ, Garba Shehu fi lede, aarẹ ni bi awọn ṣe n wa ojutu si awọn iṣoro to ni ṣe pẹlu awọn ọdọ ti fihan pe ọjọ ọla wọn yoo dara. O ni o ṣe pataki pe ki awọn ọdọ parapọ dide lati mojuto ọjọ ọla wọn, Aarẹ wa rọ awọn adari naa lati mu awọn ọdọ ni pataki nitori awọn ni ọjọ ọla ile aye. “Isẹ yin ṣe pataki fun riran awọn ọdọ lọwọ lati ni oye to to ati lati ni iwuri nipa ibi ti wọn ti wa. “Ilana ti ẹ gbẹ kalẹ yii ni yoo wulo fun awọn ọdọ lati gbe igbe aye irọrun pẹlu alaafia.


O ni o ṣe pataki pe ki awọn ọdọ parapọ dide lati mojuto ọjọ ọla wọn, Aarẹ wa rọ awọn adari naa lati mu awọn ọdọ ni pataki nitori awọn ni ọjọ ọla ile aye. “Isẹ yin ṣe pataki fun riran awọn ọdọ lọwọ lati ni oye to to ati lati ni iwuri nipa ibi ti wọn ti wa. “Ilana ti ẹ gbẹ kalẹ yii ni yoo wulo fun awọn ọdọ lati gbe igbe aye irọrun pẹlu alaafia. Ni ọdọ ti wa, a oo tẹsiwaju lati maa wa ojutu si awọn iṣoro naa.”


Ni ọdọ ti wa, a oo tẹsiwaju lati maa wa ojutu si awọn iṣoro naa.”


Àwọn ọmọ ìyàwó Abiola, Kudirat, wọ́ Buhari lọ iléẹjọ́, wo nǹkan tí wọ́n bèrè fún

Awọn ọmọ oloogbe Kudirat Abiola, ọkan lara awọn iyawo gbajugbaja oloṣelu, MKO Abiola ti wọ ijọba aarẹ Muhammadu Buhari lọ si ileẹjọ ECOWAS niluu Abuja lori ẹsun pe wọn ṣekupa iya wọn ni ọna ti ko ba ofin mu. Khafila Abiola, Moriam Abiola ati Hadi Abiola lo gbe igbesẹ pẹlu awọn ọmọ yooku. Ninu iwe ti wọn fi pe Ijọba lẹjọ pẹlu nọmba idanimọ, ECW/CCJ/APP/62/2022, ti Femi Falana si jẹ agbẹjọro wọn, ni awọn ijọba tẹ oju iya awọn mọlẹ, ti wọn si tun faa asọ iyi ya mọ lara. Bakan an iwe naa ni “bi orilẹede Naijria ṣe kuna lati dabo bo oloogbe Kudirat Abiola ni o lodi si ofin ikọlu eeyan mimu iwe ofin ile adulawọ.” Kudirat Abiola jẹ opo nla gidi nidi agbekalẹ eto isejọba alagbadada, a ko sile sọrọ June 12, ka yọ ipa to ko sẹyin nitori o fi ẹmi rẹ lelẹ fun ijọba alagbada ni. Wọn bi Kudirat Olayinka Adeyemi ni ilu Zaria lọdun 1951, lati igba ọdọ rẹ lo ti n fi apẹrẹ akinkanju han. Ijẹri ohun to ṣe ni ileewe girama.


Bakan an iwe naa ni “bi orilẹede Naijria ṣe kuna lati dabo bo oloogbe Kudirat Abiola ni o lodi si ofin ikọlu eeyan mimu iwe ofin ile adulawọ.” Kudirat Abiola jẹ opo nla gidi nidi agbekalẹ eto isejọba alagbadada, a ko sile sọrọ June 12, ka yọ ipa to ko sẹyin nitori o fi ẹmi rẹ lelẹ fun ijọba alagbada ni. Wọn bi Kudirat Olayinka Adeyemi ni ilu Zaria lọdun 1951, lati igba ọdọ rẹ lo ti n fi apẹrẹ akinkanju han. Ijẹri ohun to ṣe ni ileewe girama. Muslim Girls High School lo soo di odidi alagbara obinrin pẹlu iṣẹ takuntakun to fi jẹ adari gbogbo ọmọ ile iwe ni kilaasi aṣekagba rẹ. Ọmọ ọdun mọkanlelogun lo fẹ Oloye Moshood Abiola. Alhaja Kudirat ni iyawo keji ti Abiola fẹ ṣugbọn oun ni iyale ninu awọn iyawo rẹ lasiko ti wọn pa a.  Ọmọ meje ni Kudirat bi fun ọkọ MKO Abiola - Yisau Olalekan, Hafsat Olaronke, Abdul Mumuni Khafila, Hadi, Moriam, Jamiu Abiodun ati Olalekan Yisau Abiola.


Muslim Girls High School lo soo di odidi alagbara obinrin pẹlu iṣẹ takuntakun to fi jẹ adari gbogbo ọmọ ile iwe ni kilaasi aṣekagba rẹ. Ọmọ ọdun mọkanlelogun lo fẹ Oloye Moshood Abiola. Alhaja Kudirat ni iyawo keji ti Abiola fẹ ṣugbọn oun ni iyale ninu awọn iyawo rẹ lasiko ti wọn pa a.  Ọmọ meje ni Kudirat bi fun ọkọ MKO Abiola - Yisau Olalekan, Hafsat Olaronke, Abdul Mumuni Khafila, Hadi, Moriam, Jamiu Abiodun ati Olalekan Yisau Abiola.


Wọ́n fi àdúgbò kan sọrí ààrẹ Buhari ní Niger Republic, ẹ fójú lóúnjẹ

Ọjọbọ ọsẹ yii ni Aarẹ Muhammadu Buhari balẹ siluu Niamey, lorilẹ-ede Niger Republic fun ipade ọlọjọ meji kan nipa ọrọ aje laarin awọn orilẹ-ede ni Afrika. Buhari tun fi anfaani ipade ọhun ṣi adugbo kan ti wọn fi sọri rẹ, iyẹn Muhammadu Buhari Boulevard, eyii ti ijọba Niger fi da a lọla. Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ rẹ Buhari, Garba Shehu fi lede loju opo Twitter rẹ, o ni Aarẹ tun lọ sibi ayẹyẹ ifilọlẹ iwe kan nipa rẹ, eyii ti wọn kọ ni ede French. Orukọ iwe naa ni “Muhammadu Buhari: The Challenges of Leadership in Nigeria.” Lara awọn to ba Buhari lọ si Niger ni minisita eto iṣuna, Zainab Ahmed; olubadamọran nipa eto abo, Major-General Babagana Monguno (rtd); ati ọga agba ajọ ọtẹlẹmuyẹ, Ahmed Rufai Abubakar. Nibi eto ọhun ni Aarẹ Niger, Mohamed Bazoum, ti da awọn ọmọ Naijiria mẹrin lọla fun akitiyan wọn lori  igbelarugẹ karakata laarin orilẹ-ede mejeji. Awọn eeyan ti Bazoum da lọla ni minisita eto irina ọkọ ofurufu, Hadi Sirika; alaga ileeṣẹ Oriental Energy Resources, Mohammed Indimi; adari ileeṣẹ MRS Holdings Limited, Sayyu Dantata; ati eekan inun ẹgbẹ oṣelu APC, Aliyu Farouk.


Orukọ iwe naa ni “Muhammadu Buhari: The Challenges of Leadership in Nigeria.” Lara awọn to ba Buhari lọ si Niger ni minisita eto iṣuna, Zainab Ahmed; olubadamọran nipa eto abo, Major-General Babagana Monguno (rtd); ati ọga agba ajọ ọtẹlẹmuyẹ, Ahmed Rufai Abubakar. Nibi eto ọhun ni Aarẹ Niger, Mohamed Bazoum, ti da awọn ọmọ Naijiria mẹrin lọla fun akitiyan wọn lori  igbelarugẹ karakata laarin orilẹ-ede mejeji. Awọn eeyan ti Bazoum da lọla ni minisita eto irina ọkọ ofurufu, Hadi Sirika; alaga ileeṣẹ Oriental Energy Resources, Mohammed Indimi; adari ileeṣẹ MRS Holdings Limited, Sayyu Dantata; ati eekan inun ẹgbẹ oṣelu APC, Aliyu Farouk. Lara awọn aworan abẹwo Buhari si Niger ree;


Lara awọn aworan abẹwo Buhari si Niger ree;


Dọ́là làwọn ajínigbé yóò má bèèrè, bí CBN bá pàárọ̀ náírà sí tuntun - Gumi

Onimọ nipa ẹsin Islam kan to tun gbajumọ nitrori ifarakinra rẹ pẹlu awọn ajinigbe, Sheik Ahmad Gumi, ti sọrọ lori erongba banki apapọ ilẹ wa lati paarọ beba naira ilẹ wa si tuntun. Ninu atẹjade kan ti Gumi fisita lori igbesẹ naa lo ti safihan awọn erongba rẹ ọhun. Gumi ni ti banki CBN ba fi paarọ owo beba Naira si tuntun, isẹ ati osi to n bawọn ọmọ Naijiria finra yoo tubọ pọ si. O fikun pe awọn aijare ti CBN n wi lati paarọ owo beba Naira si tuntun naa, yoo tubọ ti awọn agbebọn lati maa bẹrẹ si ni beere owo Dọla lọwọ awọn eeyan ti wọn ba ji gbe dipo Naira. “Emi, gẹgẹ bi onimọ nipa ẹsin Islam woye pe ilana pasipaarọ owo Naira si beba tuntun tako ifẹ araalu. Bakan naa ni igbesẹ naa fẹ waye lakoko ti ko yẹ rara, paapaa lati ọdọ ijọba to n palẹmọ lati kogba wọle.


O fikun pe awọn aijare ti CBN n wi lati paarọ owo beba Naira si tuntun naa, yoo tubọ ti awọn agbebọn lati maa bẹrẹ si ni beere owo Dọla lọwọ awọn eeyan ti wọn ba ji gbe dipo Naira. “Emi, gẹgẹ bi onimọ nipa ẹsin Islam woye pe ilana pasipaarọ owo Naira si beba tuntun tako ifẹ araalu. Bakan naa ni igbesẹ naa fẹ waye lakoko ti ko yẹ rara, paapaa lati ọdọ ijọba to n palẹmọ lati kogba wọle. Igbesẹ yii yoo tumọ se afikun iya to n jẹ awọn mẹkunnu ni nitori ọpọ kii lọ sile ifowopamọ lati gba owo gẹgẹ bii awọn ọlọ́rọ̀. Koda, igbesẹ naa yoo tubọ jẹ ki awọn agbebọn maa beere fun owo Dọla lọ́wọ awọn ti wọn ba ji gbe gẹgẹ bii owo idande ni.” Gumi fikun pe ida ọgọrin ninu ọgọrun awọn ọmọ Naijiria, paapaa awọn eeyan to wa ni agbegbe igberiko lo n na owo beba ju ike-owo lọ. O ni ayipada pajawiri si ilana lilo ike lori ayelujara lati nawo yii yatọ si owo beba tawọn mẹkunnu n na, yoo tubọ sọ isẹ ati osi di pupọ ni.


Igbesẹ yii yoo tumọ se afikun iya to n jẹ awọn mẹkunnu ni nitori ọpọ kii lọ sile ifowopamọ lati gba owo gẹgẹ bii awọn ọlọ́rọ̀. Koda, igbesẹ naa yoo tubọ jẹ ki awọn agbebọn maa beere fun owo Dọla lọ́wọ awọn ti wọn ba ji gbe gẹgẹ bii owo idande ni.” Gumi fikun pe ida ọgọrin ninu ọgọrun awọn ọmọ Naijiria, paapaa awọn eeyan to wa ni agbegbe igberiko lo n na owo beba ju ike-owo lọ. O ni ayipada pajawiri si ilana lilo ike lori ayelujara lati nawo yii yatọ si owo beba tawọn mẹkunnu n na, yoo tubọ sọ isẹ ati osi di pupọ ni. O ni igbesẹ naa tun le se agbende wahala ọrọ aje ati awujọ yii, ti ọpọ ọmọ orilẹede yii ko si ni isẹ ọwọ kankan tabi ko ni aabọ isẹ ọwọ. Banki apapọ Naijiria, CBN, ti sọ pe oun tẹle gbogbo ilana to yẹ lati tẹ igba naira, ẹẹdẹgbẹta naira ati ẹgbẹrun naira tuntun. Agbẹnusọ CBN, Osita Nwanisobi lo sọ ọrọ naa lasiko to n fesi si ọrọ ti minisita fun eto iṣuna lorilẹede, Zainab Ahmed sọ pe CBN ko fi ọrọ lọ ileeṣẹ eto iṣuna ijọba apapọ ko to gbe igbesẹ pe oun yoo yi awọn owo Naijiria pada lọṣu kejila.


O ni igbesẹ naa tun le se agbende wahala ọrọ aje ati awujọ yii, ti ọpọ ọmọ orilẹede yii ko si ni isẹ ọwọ kankan tabi ko ni aabọ isẹ ọwọ. Banki apapọ Naijiria, CBN, ti sọ pe oun tẹle gbogbo ilana to yẹ lati tẹ igba naira, ẹẹdẹgbẹta naira ati ẹgbẹrun naira tuntun. Agbẹnusọ CBN, Osita Nwanisobi lo sọ ọrọ naa lasiko to n fesi si ọrọ ti minisita fun eto iṣuna lorilẹede, Zainab Ahmed sọ pe CBN ko fi ọrọ lọ ileeṣẹ eto iṣuna ijọba apapọ ko to gbe igbesẹ pe oun yoo yi awọn owo Naijiria pada lọṣu kejila. Nwanisobi sọ pe iyalẹnu lo jẹ fun oun nipa ohun ti minisita naa sọ nitori CBN jẹ banki to maa n tẹle ilana to yẹ ki wọn to ṣe ohunkohun. Gẹgẹ bii ohun ti Nwanisobi sọ, awọn alaṣẹ CBN ti gba aṣẹ lati ọdọ Aarẹ Muhammadu Buhari ki wọn to bẹrẹ igbesẹ lati tẹ owo tuntun bo ṣe wa ninu abala keji, abala kejidinlogun ati abala kọkandinlogun ofin to to rọ mọ iṣẹ CBN ti ọdun 2007. O ni CBN ti koju awọn ipanija kan, eyii to le ṣe ipalara fun owo Naijiria, CBN funra rẹ ati orilẹ-ede Naijiria lapapọ.


Nwanisobi sọ pe iyalẹnu lo jẹ fun oun nipa ohun ti minisita naa sọ nitori CBN jẹ banki to maa n tẹle ilana to yẹ ki wọn to ṣe ohunkohun. Gẹgẹ bii ohun ti Nwanisobi sọ, awọn alaṣẹ CBN ti gba aṣẹ lati ọdọ Aarẹ Muhammadu Buhari ki wọn to bẹrẹ igbesẹ lati tẹ owo tuntun bo ṣe wa ninu abala keji, abala kejidinlogun ati abala kọkandinlogun ofin to to rọ mọ iṣẹ CBN ti ọdun 2007. O ni CBN ti koju awọn ipanija kan, eyii to le ṣe ipalara fun owo Naijiria, CBN funra rẹ ati orilẹ-ede Naijiria lapapọ. O fikun un pe banki awọn ti ṣetan lati ṣe ohun gbogbo to yẹ lati daabo bo owo naira, ati ọna ti owo naa yoo ṣe tẹ awọn araalu lọwọ. Nipa atunṣe ti wọn n ṣe si owo naira lọwọ, Nwanisobi ṣalaye pe ogun ọdun gbako ni CBN fi duro ko to bẹrẹ igbesẹ lati tẹ owo tuntun. Ọjọru to kọja yii ni gomina CBN, Godwin Emefiele sọ pe awọn yoo tẹ owo tuntun mii lati ori igba, ẹẹdeẹgbẹta to ẹgbẹrun kan naira lati ọjọ karundinlogun, oṣu Kẹjila, ọdun 2022 yii.


O fikun un pe banki awọn ti ṣetan lati ṣe ohun gbogbo to yẹ lati daabo bo owo naira, ati ọna ti owo naa yoo ṣe tẹ awọn araalu lọwọ. Nipa atunṣe ti wọn n ṣe si owo naira lọwọ, Nwanisobi ṣalaye pe ogun ọdun gbako ni CBN fi duro ko to bẹrẹ igbesẹ lati tẹ owo tuntun. Ọjọru to kọja yii ni gomina CBN, Godwin Emefiele sọ pe awọn yoo tẹ owo tuntun mii lati ori igba, ẹẹdeẹgbẹta to ẹgbẹrun kan naira lati ọjọ karundinlogun, oṣu Kẹjila, ọdun 2022 yii. Emefiele fi kun un pe awọn araalu ṣi le maa na awọn owo to ṣi wa ni nita titi di ọjọ kọkanleọgbọn, oṣu Kinni, ọdun 2023 ti wọn yoo ko kuro nilẹ patapata. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Minisita fun eto iṣuna lorilẹede Naijiria, Zainab Ahmed ti sọ pe banki apapọ Naijiria, ko fi ọrọ lọ ileeṣẹ eto iṣuna ijọba apapọ ko to gbe igbesẹ pe oun yoo yi awọn owo Naijiria pada lọṣu kejila.


Emefiele fi kun un pe awọn araalu ṣi le maa na awọn owo to ṣi wa ni nita titi di ọjọ kọkanleọgbọn, oṣu Kinni, ọdun 2023 ti wọn yoo ko kuro nilẹ patapata. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Minisita fun eto iṣuna lorilẹede Naijiria, Zainab Ahmed ti sọ pe banki apapọ Naijiria, ko fi ọrọ lọ ileeṣẹ eto iṣuna ijọba apapọ ko to gbe igbesẹ pe oun yoo yi awọn owo Naijiria pada lọṣu kejila. Lasiko to fi n dahun ibeere  niwaju igbimọ tẹẹkoto lori iṣuna nile aṣofin agba Naijiria, lori iṣuna ileeṣẹ rẹ fun ọdun  2023 gẹgẹbi akọsilẹ iwe iṣuna apapọ Naijiria ti aarẹ Muhammadu Buhari gbe ka iwaju ile aṣofin apapọ, lo ti sọ eyi. Minisita Zainab ni lootọ lara awọn idi ti banki apapọ Naijiria gbe kalẹ fun igbesẹ naa ni lati wa nnkan ṣe si ọwọngogo to gbode, amọ sibẹ o ni yoo lẹyin. “Wọn ko fi to wa leti, ikede ni awa naa gbọ.


Lasiko to fi n dahun ibeere  niwaju igbimọ tẹẹkoto lori iṣuna nile aṣofin agba Naijiria, lori iṣuna ileeṣẹ rẹ fun ọdun  2023 gẹgẹbi akọsilẹ iwe iṣuna apapọ Naijiria ti aarẹ Muhammadu Buhari gbe ka iwaju ile aṣofin apapọ, lo ti sọ eyi. Minisita Zainab ni lootọ lara awọn idi ti banki apapọ Naijiria gbe kalẹ fun igbesẹ naa ni lati wa nnkan ṣe si ọwọngogo to gbode, amọ sibẹ o ni yoo lẹyin. “Wọn ko fi to wa leti, ikede ni awa naa gbọ. Lara idi ti wọn kede fun igbesẹ naa ni lati palẹmọ awọn owo to n lọ kaakiri ni igboro lati lee wojutu si iṣoro ọwọngogo. “Amọṣa atunbọtan yoo tun wa fun un pẹlu -a n gbiyanju ati wo awọn ohun ti atunbọtan yii yoo jẹ. Bakan naa ni ire yoo ti ẹyin rẹ yọ o, ṣugbọn ipenija yoo wa pẹlu.


Lara idi ti wọn kede fun igbesẹ naa ni lati palẹmọ awọn owo to n lọ kaakiri ni igboro lati lee wojutu si iṣoro ọwọngogo. “Amọṣa atunbọtan yoo tun wa fun un pẹlu -a n gbiyanju ati wo awọn ohun ti atunbọtan yii yoo jẹ. Bakan naa ni ire yoo ti ẹyin rẹ yọ o, ṣugbọn ipenija yoo wa pẹlu. “Amọṣa mi o wa mọ o boya awọn alaṣẹ banki naa ti boju wo awọn ipenija to lee suyọ ati ọna lati bu omi paa.” Sẹnetọ Michael Ọpẹyẹmi Bamidele ṣalaye lasiko ijoko naa pe ko tii pe ọjọ meji lẹyin ti Banki apapọ Naijiria kede igbesẹ ayipada owo Naijiria naa ti iye ti wọn n ṣe paṣiparọ owo Naira si Dla ilẹ Amẹrika ti gbẹnusoke kuro ni ojilelẹẹdẹgbẹrin naira (N740) si Dọla kan lọ si Ọrinlelẹẹdẹgbẹrin o le mẹjọ naira (N788) si dọla kan pẹlu bi awọn eeyan ṣe n jijadu lati yi gbogbo owo Nairia ti wọn ko pamọ sile pada si owo ilẹ okeere, paapaajulọ owo Dọ̀la ilẹ Amẹrika. “Fun emi o, lootọ o le jẹ erongba rere lo mu igbesẹ yii wa, ṣugbọn asiko ti wọn gbe e si yii, pẹlu ohun gbogbo to wa nilẹ bayii, asiko ti ko tọna gba a ni. Afaimọ ki owo naira maadẹnukọlẹ si dọla pẹlu bii ẹgbẹrun kan naira si dọla kan nigba ti igbesẹ naa yoo ba fi gbinaya loṣu kini ọdun 2023.”  Ni Ọjọru ni Banki apapọ Naijiria kede pe oun yoo bẹrẹ si nii pin owo naira tuntun bẹrẹ lati ọjọ karundinlogun oṣu kejila ọdun 2022.


“Amọṣa mi o wa mọ o boya awọn alaṣẹ banki naa ti boju wo awọn ipenija to lee suyọ ati ọna lati bu omi paa.” Sẹnetọ Michael Ọpẹyẹmi Bamidele ṣalaye lasiko ijoko naa pe ko tii pe ọjọ meji lẹyin ti Banki apapọ Naijiria kede igbesẹ ayipada owo Naijiria naa ti iye ti wọn n ṣe paṣiparọ owo Naira si Dla ilẹ Amẹrika ti gbẹnusoke kuro ni ojilelẹẹdẹgbẹrin naira (N740) si Dọla kan lọ si Ọrinlelẹẹdẹgbẹrin o le mẹjọ naira (N788) si dọla kan pẹlu bi awọn eeyan ṣe n jijadu lati yi gbogbo owo Nairia ti wọn ko pamọ sile pada si owo ilẹ okeere, paapaajulọ owo Dọ̀la ilẹ Amẹrika. “Fun emi o, lootọ o le jẹ erongba rere lo mu igbesẹ yii wa, ṣugbọn asiko ti wọn gbe e si yii, pẹlu ohun gbogbo to wa nilẹ bayii, asiko ti ko tọna gba a ni. Afaimọ ki owo naira maadẹnukọlẹ si dọla pẹlu bii ẹgbẹrun kan naira si dọla kan nigba ti igbesẹ naa yoo ba fi gbinaya loṣu kini ọdun 2023.”  Ni Ọjọru ni Banki apapọ Naijiria kede pe oun yoo bẹrẹ si nii pin owo naira tuntun bẹrẹ lati ọjọ karundinlogun oṣu kejila ọdun 2022. Labẹ eto yii beba owo naira - ọgọrun naira N100, igba naira N200, ẹẹdẹgbẹta Naira N500 ati ẹgbẹrun kan Naira, N1000 yoo gbe awọ tuntun wọ. Gomina agba banki apapọ Naijiria, Godwin Emefiele sọ pe igbesẹ yii wa lati wojutu si iwa ipese iṣuna fun igbesunmọmi, kiko owo pamọ sile. Emefiele niida marundinlaadọrun owo to n tọwọdọwọ ni Naijiria lo jẹ wi pe owo ti ko ti aṣuwọn awọn banki jade ni wọn jẹ.


Labẹ eto yii beba owo naira - ọgọrun naira N100, igba naira N200, ẹẹdẹgbẹta Naira N500 ati ẹgbẹrun kan Naira, N1000 yoo gbe awọ tuntun wọ. Gomina agba banki apapọ Naijiria, Godwin Emefiele sọ pe igbesẹ yii wa lati wojutu si iwa ipese iṣuna fun igbesunmọmi, kiko owo pamọ sile. Emefiele niida marundinlaadọrun owo to n tọwọdọwọ ni Naijiria lo jẹ wi pe owo ti ko ti aṣuwọn awọn banki jade ni wọn jẹ. Ajọ to n gbogun ti iwa ajẹbanu lorileede Naijiria EFCC sọ pe rẹgi ni igbesẹ ti ijọba Naijiria gbe lati mu iyipada ba owo Naira ṣe lọkan awọn. Alaga ajọ naa Abdulrasheed Bawa lo fidi ọrọ yi mulẹ ninu esi to fọ loju opo ajọ naa lori Twitter. O ni igbesẹ yi ṣe deede gẹgẹ bi ''idahun si awọn ipenija to n koju iṣakoso owo Naira ni Naijiria eyi to ti ni ipa lori ọrọ aje ati aabo to peye'' O fi kun pe EFCC, CBN ati awọn alẹnulọrọ miran ti n ṣiṣẹ papọ latẹyinwa lọna ati mu iduro deede ba ẹka owo Naijiria.


Ajọ to n gbogun ti iwa ajẹbanu lorileede Naijiria EFCC sọ pe rẹgi ni igbesẹ ti ijọba Naijiria gbe lati mu iyipada ba owo Naira ṣe lọkan awọn. Alaga ajọ naa Abdulrasheed Bawa lo fidi ọrọ yi mulẹ ninu esi to fọ loju opo ajọ naa lori Twitter. O ni igbesẹ yi ṣe deede gẹgẹ bi ''idahun si awọn ipenija to n koju iṣakoso owo Naira ni Naijiria eyi to ti ni ipa lori ọrọ aje ati aabo to peye'' O fi kun pe EFCC, CBN ati awọn alẹnulọrọ miran ti n ṣiṣẹ papọ latẹyinwa lọna ati mu iduro deede ba ẹka owo Naijiria. Abdulrasheed Bawa sọ pe ọkan akin ni CBN gbe pẹlu igbesẹ yi ti oun si ni igbagbọ pe yoo mu iyipada rere ba iṣakoso owo Naira lorileede Naijiria. Yatọ si ọga EFCC to gboṣuba kare fun CBN lori igbesẹ yi, awọn eekan ọmọ Naijiria mi naa ti n kan sara si CBN fun igbesẹ ati yi owo Naira pada. Ninu wọn la ti ri Reno Omokri to jẹ alatako ijọba to si ni igbesẹ yi dẹkun awọn ajinigbe to n gba obitibiti owo lọwọ araalu ti wọn ba ji gbe.


Abdulrasheed Bawa sọ pe ọkan akin ni CBN gbe pẹlu igbesẹ yi ti oun si ni igbagbọ pe yoo mu iyipada rere ba iṣakoso owo Naira lorileede Naijiria. Yatọ si ọga EFCC to gboṣuba kare fun CBN lori igbesẹ yi, awọn eekan ọmọ Naijiria mi naa ti n kan sara si CBN fun igbesẹ ati yi owo Naira pada. Ninu wọn la ti ri Reno Omokri to jẹ alatako ijọba to si ni igbesẹ yi dẹkun awọn ajinigbe to n gba obitibiti owo lọwọ araalu ti wọn ba ji gbe. Banki apapọ Naijiria ti kede pe oun yoo ṣe ifilọlẹ kaadi owo kan, One Card, bẹrẹ lati ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Kinni, ọdun 2023. CBN ṣe kaadi naa pẹlu ajọṣepọ awọn banki to wa ni Naijiria ati ajọ to n mojuto ibaṣepọ laarin awọn banki, NIBSS. Ninu atẹjade kan to fi sita, agbẹnusọ fun CBN, Osita Nwanisobi sọ ninu awọn iwe iroyin pe kaadi tuntun naa yoo mu ki kata-kara rọrun, ti yoo si tun mu adinku ba owo ori ti awọn banki n gba lọwọ lọwọ awọn onibaara wọn.


Banki apapọ Naijiria ti kede pe oun yoo ṣe ifilọlẹ kaadi owo kan, One Card, bẹrẹ lati ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Kinni, ọdun 2023. CBN ṣe kaadi naa pẹlu ajọṣepọ awọn banki to wa ni Naijiria ati ajọ to n mojuto ibaṣepọ laarin awọn banki, NIBSS. Ninu atẹjade kan to fi sita, agbẹnusọ fun CBN, Osita Nwanisobi sọ ninu awọn iwe iroyin pe kaadi tuntun naa yoo mu ki kata-kara rọrun, ti yoo si tun mu adinku ba owo ori ti awọn banki n gba lọwọ lọwọ awọn onibaara wọn. Banki apapọ ni yatọ si pe kaadi tuntun naa yoo ran ẹka okoowo lọwọ nipa imọ ẹrọ, o ni yoo tun jẹ ọna abayọ si awọn iṣoro ti awọn banki ma n ni. Pẹlu kaadi tuntun yii, araalu le fi san owo fun oriṣiriṣi ọja ati awọn nkan mii paapaa lori ayelujara ati ATM, dipo ki wọn o ma a lo ju kaadi ẹyọkan lọ. CBN ṣalaye pe ti eto naa ba fi bẹrẹ, Naijiria yoo darapọ mọ awọn orilẹ-ede bii India, Turkey, China ati Brazil, to ti n lo kaadi owo kan ṣiṣo fun igba pipẹ.


Banki apapọ ni yatọ si pe kaadi tuntun naa yoo ran ẹka okoowo lọwọ nipa imọ ẹrọ, o ni yoo tun jẹ ọna abayọ si awọn iṣoro ti awọn banki ma n ni. Pẹlu kaadi tuntun yii, araalu le fi san owo fun oriṣiriṣi ọja ati awọn nkan mii paapaa lori ayelujara ati ATM, dipo ki wọn o ma a lo ju kaadi ẹyọkan lọ. CBN ṣalaye pe ti eto naa ba fi bẹrẹ, Naijiria yoo darapọ mọ awọn orilẹ-ede bii India, Turkey, China ati Brazil, to ti n lo kaadi owo kan ṣiṣo fun igba pipẹ. Banki apapọ orileede Naijiria ti kede pe awọn ti ri aṣẹ gba lọdọ aarẹ Naijiria, Muhammadu Buhari lati gbe ẹda owo tuntun mii jade ni Naijiria. Aṣẹ ti aarẹ fun wọn yi gẹgẹ bi Gomina Banki naa Godwin Emefiele ti ṣe wi,yoo ka owo ọgọrun,igba, ẹẹdẹgbẹta ati ẹgbẹrun Naira to wa nilẹ bayi. Lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ ni ilu Abuja lo fidi ọrọ yi mulẹ.


Banki apapọ orileede Naijiria ti kede pe awọn ti ri aṣẹ gba lọdọ aarẹ Naijiria, Muhammadu Buhari lati gbe ẹda owo tuntun mii jade ni Naijiria. Aṣẹ ti aarẹ fun wọn yi gẹgẹ bi Gomina Banki naa Godwin Emefiele ti ṣe wi,yoo ka owo ọgọrun,igba, ẹẹdẹgbẹta ati ẹgbẹrun Naira to wa nilẹ bayi. Lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ ni ilu Abuja lo fidi ọrọ yi mulẹ. Emefiele sọ pe aisi owo to tuntun nita jẹ nkan tawọn kọminu lori eleyi to mu ki iyipada ati ipese owo Naira mi ṣe pataki. O ni lẹnu ọjọ mẹta yi, awọn ti n ri bawọn eeyan ti ṣe n ṣe ayederu owo Naira ni paapa owo ẹẹdẹgbẹta ati ẹgbẹrun Naira. Emefiele ṣalaye pe lati nkan bi ogun ọdun sẹyin ni iyipada ti de ba owo Naijiria kẹyin.


Emefiele sọ pe aisi owo to tuntun nita jẹ nkan tawọn kọminu lori eleyi to mu ki iyipada ati ipese owo Naira mi ṣe pataki. O ni lẹnu ọjọ mẹta yi, awọn ti n ri bawọn eeyan ti ṣe n ṣe ayederu owo Naira ni paapa owo ẹẹdẹgbẹta ati ẹgbẹrun Naira. Emefiele ṣalaye pe lati nkan bi ogun ọdun sẹyin ni iyipada ti de ba owo Naijiria kẹyin. O ṣalaye pe lagbaye laarin ọdun marun un si ọdun mẹjọ lawọn ijọba maa n gbe owo tuntun jade. O ni tori eyi ati awọn nkan mii to n lọ lode lo mu ki awọn fẹ parọ owo Naira to wa nita. Amọ owo tuntun naa yoo bẹrẹ si ni tẹ awọn araalu lọwọ lati ọjọ Kẹẹdogun oṣu Kejila 2022.


O ṣalaye pe lagbaye laarin ọdun marun un si ọdun mẹjọ lawọn ijọba maa n gbe owo tuntun jade. O ni tori eyi ati awọn nkan mii to n lọ lode lo mu ki awọn fẹ parọ owo Naira to wa nita. Amọ owo tuntun naa yoo bẹrẹ si ni tẹ awọn araalu lọwọ lati ọjọ Kẹẹdogun oṣu Kejila 2022. Ninu alaye rẹ, o ni owo to wa nita yi yoo ṣi jẹ nina titi di ọjọ kọkanlelọgbọn oṣu Kini ọdun 2023. O ni bi ọjọ yi ba ko, ẹni ti owo yi ba wa lọwọ rẹ ko ni ri owo ti tẹlẹ na mọ. Torinaa Emefiele sọ pe awọn banki ko gbọdọ ja owo kankanlori alabara wọn to ba fẹ ko owo pamọ bẹrẹ lati wakati yi lọ.


Ninu alaye rẹ, o ni owo to wa nita yi yoo ṣi jẹ nina titi di ọjọ kọkanlelọgbọn oṣu Kini ọdun 2023. O ni bi ọjọ yi ba ko, ẹni ti owo yi ba wa lọwọ rẹ ko ni ri owo ti tẹlẹ na mọ. Torinaa Emefiele sọ pe awọn banki ko gbọdọ ja owo kankanlori alabara wọn to ba fẹ ko owo pamọ bẹrẹ lati wakati yi lọ. O ni eleyi yoo fawọn eeyan lanfaani lati ko owo ọwọ wọn to jẹ ti tẹlẹ si ile ifowopamọ ṣaaju ki owo mii to jade. Emefiele fi kun alaye to ṣe pe awọn ile ikowopamọ si ni lati ṣe awọn nkan wọnyi ṣaaju ki owo tuntun to gbode:


O ni eleyi yoo fawọn eeyan lanfaani lati ko owo ọwọ wọn to jẹ ti tẹlẹ si ile ifowopamọ ṣaaju ki owo mii to jade. Emefiele fi kun alaye to ṣe pe awọn ile ikowopamọ si ni lati ṣe awọn nkan wọnyi ṣaaju ki owo tuntun to gbode:


Wò ìgbà tí CBN làwọn yóò bẹ̀rẹ̀ sí ní kó owó N100,N200,N500 àti N1000 nílẹ̀


Wó kókó ohun mẹ́rìndínlógún tí Tinubu yóò ṣé tó bá di Ààrẹ

Lọjọ ẹti ni oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APC, Bola Ahmed Tinubu ti kede awọn erongba to ni lọkan fawọn ọmọ Naijiria, ti wọn ba yan gẹgẹ bi aarẹ lọdun 2023. Tinubu sisọ loju ọrọ naa nibi ayẹyẹ ifilọlẹ iwe ileri ohun to fẹ se lori aleefa ti wọn ba yan sipo aarẹ eyi to waye niluu Abuja. Aarẹ Muhammdu Buhari ati awọn agbaọjẹ ẹgbẹ oṣelu APC si lo wa nibi ayẹyẹ ifilọlẹ iwe ileri ipolongo ibo naa. Aarẹ Muhammadu Buhari, ẹni to jẹ olori igbimọ ipologo fun Tinubu lo si fi iwe naa, ‘Nigeria Improvement Plan’ lọlẹ. Ti ẹ ba gbagbe, awọn ẹgbẹ oṣelu yoku bi PDP ati Labour Party naa ti ṣe ifilọlẹ ileri ipologo wọn. Awọn ifilọlẹ ileri ibo naa si lo n waye saaju eto idibo ti yoo waye ninu osu keji ọdun to n bọ.


Aarẹ Muhammadu Buhari, ẹni to jẹ olori igbimọ ipologo fun Tinubu lo si fi iwe naa, ‘Nigeria Improvement Plan’ lọlẹ. Ti ẹ ba gbagbe, awọn ẹgbẹ oṣelu yoku bi PDP ati Labour Party naa ti ṣe ifilọlẹ ileri ipologo wọn. Awọn ifilọlẹ ileri ibo naa si lo n waye saaju eto idibo ti yoo waye ninu osu keji ọdun to n bọ. Tinubu fi eto abo saaju ninu iwe ọhun, to si tun gbe oriyin fun iṣejọba Aarẹ Buhari lori kikoju awọn ipenija eto abo lorilẹede Naijiria. O ni wọn gbiyanju ti wọn. “Ijọba to wa lode ti gbe igbesẹ to yẹ lori eto abo nigba ti wọn gba ijọba.


Tinubu fi eto abo saaju ninu iwe ọhun, to si tun gbe oriyin fun iṣejọba Aarẹ Buhari lori kikoju awọn ipenija eto abo lorilẹede Naijiria. O ni wọn gbiyanju ti wọn. “Ijọba to wa lode ti gbe igbesẹ to yẹ lori eto abo nigba ti wọn gba ijọba. Wọn mu awọn agbebọn naa lẹyin ti wọn fẹ gba isakoso orilẹede Naijiria.“ Tinubu ni “ A yoo gbe igbesẹ ni kiakia lati yanju awọn ipenija eto abo pẹlu awọn igbesẹ wọn yii: Gẹgẹ bi Tinubu ṣe sọ, eto ọgbin ni igi lẹyin ọgba ọrọ aje orilẹede Naijiria, to si ni isẹ ko ni duro lori rẹ Bakan an, Tinubu ni oun gba pe o ṣe koko ka mojuto bi imọ ẹrọ ṣe n pọsi lorilẹede Naijiria. “A ni lati mojuto awọn ọdọ wa. Awọn ni ọjọ ọla orilẹede yii.


Wọn mu awọn agbebọn naa lẹyin ti wọn fẹ gba isakoso orilẹede Naijiria.“ Tinubu ni “ A yoo gbe igbesẹ ni kiakia lati yanju awọn ipenija eto abo pẹlu awọn igbesẹ wọn yii: Gẹgẹ bi Tinubu ṣe sọ, eto ọgbin ni igi lẹyin ọgba ọrọ aje orilẹede Naijiria, to si ni isẹ ko ni duro lori rẹ Bakan an, Tinubu ni oun gba pe o ṣe koko ka mojuto bi imọ ẹrọ ṣe n pọsi lorilẹede Naijiria. “A ni lati mojuto awọn ọdọ wa. Awọn ni ọjọ ọla orilẹede yii. Awọn ọdọ to wa laarin ọmọ ọdun mẹẹdogun si marundinlogoji lo pọju lorilẹede Naijiria. Awọn igbesẹ ti a ma gbe si ree: Oludije fun ẹgbẹ oṣelu APC ni lẹka eto ọgbin, oun yoo pese anfani fun orilẹede Naijiria , paapa julọ awọn ọdọ. Bakan naa lo ni oun yoo tun ṣe afikun si ọrọ aje ati bi a se n gbara le epo bẹnitiro nikan.


Awọn ọdọ to wa laarin ọmọ ọdun mẹẹdogun si marundinlogoji lo pọju lorilẹede Naijiria. Awọn igbesẹ ti a ma gbe si ree: Oludije fun ẹgbẹ oṣelu APC ni lẹka eto ọgbin, oun yoo pese anfani fun orilẹede Naijiria , paapa julọ awọn ọdọ. Bakan naa lo ni oun yoo tun ṣe afikun si ọrọ aje ati bi a se n gbara le epo bẹnitiro nikan. “Awọn agbẹ orilẹede Naijiria jẹ ọkan lara akanda ẹda ni agbaye.” Awọn igbesẹ ti a ma gbe re: Lori ọrọ ina mọnamọna, Tinubu ni orilẹede Naijiria ni agbara lati pese 12,00MW ina mọnamọna. Sugbọn o ni a ko ni anfani lati pese ju 8,000MW, kawọn si pin 4,000MW fun awọn araalu. “Ọrọ aje wa ni ida duro nitori bi a ṣe kuna lati pese ati pin ina mọnamọna daada.” O salaye siwaju nipa awọn igbesẹ ti oun ma gbe si niyi: Tinubu salaye pe itan orilẹede Naijiria fihan pe epo rọbi nikan ko le tan isoro ọrọ aje ile wa sugbọn wọn ṣe koko ninu idagbasoke ọrọ aje.


“Awọn agbẹ orilẹede Naijiria jẹ ọkan lara akanda ẹda ni agbaye.” Awọn igbesẹ ti a ma gbe re: Lori ọrọ ina mọnamọna, Tinubu ni orilẹede Naijiria ni agbara lati pese 12,00MW ina mọnamọna. Sugbọn o ni a ko ni anfani lati pese ju 8,000MW, kawọn si pin 4,000MW fun awọn araalu. “Ọrọ aje wa ni ida duro nitori bi a ṣe kuna lati pese ati pin ina mọnamọna daada.” O salaye siwaju nipa awọn igbesẹ ti oun ma gbe si niyi: Tinubu salaye pe itan orilẹede Naijiria fihan pe epo rọbi nikan ko le tan isoro ọrọ aje ile wa sugbọn wọn ṣe koko ninu idagbasoke ọrọ aje. Bola Ahmed Tinubu wa ṣe ileri pe ti wọn dibo yan oun gẹgẹ bi aarẹ lọdun 2023, oun yoo ripe awọn ṣe ohun to tọ ati ohun yẹ lati mu idasoke ba ilọsiwaju orilẹede Naijiria. O wa darukọ awọn ẹka miiran ti yoo yasi toba di aarẹ:


Bola Ahmed Tinubu wa ṣe ileri pe ti wọn dibo yan oun gẹgẹ bi aarẹ lọdun 2023, oun yoo ripe awọn ṣe ohun to tọ ati ohun yẹ lati mu idasoke ba ilọsiwaju orilẹede Naijiria. O wa darukọ awọn ẹka miiran ti yoo yasi toba di aarẹ:


Ìròyìn òfegè wà lára àwọn ìpèníjà tó ń dojúkọ orílẹ̀èdè Nàìjíríà - Buhari

Aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari ni iroyin ofege wa lara awon ipenija to n kona mọ ìṣoro igbesunmọmi, ti o sìn n ṣe akoba fun ilọsiwaju orilẹede Naijiria. Buhari sọ eyi gẹgẹ bi ọkan lara agbẹnusọ rẹ, Ibrahim Gambari ṣe gba ẹnu rẹ ṣiṣọ loju ọrọ nibi ayẹyẹ  ajọ UNESCO ti awọn ọdọ ṣe agbatẹru rẹ eyi to waye lọjọ Ajẹ. Buhari ni bi Orilẹede Naijiria ba le yago fun iroyin ofege, pupọ lara awọn ìṣoro paapa julọ ìṣoro igbesunmọmi yoo wa sopin ti ilọsiwaju yoo si deba ilẹ Naijiria. "Ti a ba le fi aye gba iroyin ti kìí ṣe ofege laye, ó jẹ ọkan lara ohun ti yoo mu atunṣe ba Orilẹede Naijiria, tí yoo si fọ ọ mọ. "Pupọ lara awọn nnkan to fa ipenija yii ni bi iroyin ofege ṣe gba Orilẹede kan, ti o si ṣe ọpọlọpọ akoba fun Orilẹede Naijiria." Aarẹ Muhammadu Buhari wa rọ awọn ọmọ orile-ede Naijiria lati jina si pinpin iroyin ofege kaakiri, eyi to lewu lọpọlọpọ fun ilọsiwaju ati idagbasoke orile-ede Naijiria.


"Ti a ba le fi aye gba iroyin ti kìí ṣe ofege laye, ó jẹ ọkan lara ohun ti yoo mu atunṣe ba Orilẹede Naijiria, tí yoo si fọ ọ mọ. "Pupọ lara awọn nnkan to fa ipenija yii ni bi iroyin ofege ṣe gba Orilẹede kan, ti o si ṣe ọpọlọpọ akoba fun Orilẹede Naijiria." Aarẹ Muhammadu Buhari wa rọ awọn ọmọ orile-ede Naijiria lati jina si pinpin iroyin ofege kaakiri, eyi to lewu lọpọlọpọ fun ilọsiwaju ati idagbasoke orile-ede Naijiria. Aarẹ Muhammadu Buhari ni isejọba oun ti ṣe daada fun awọn ọmọ Orilẹede pẹlu ìranlọwọ oun alumọọni to wa layika. Aarẹ sọ eleyi nigba to ṣe ipade pọ pẹlu ìjọba ìpinlẹ Imo ninu lẹyin to ṣe ifilọlẹ awọn opopona eyi ti Gomina Hope Uzodimma ti ipinlẹ ṣe agbatẹru rẹ. O ni isejọba ri nkan nawọ gẹgẹ bi aseyọri pẹlu bi rogbodiyan ṣe n waye lọtun losi lorilẹede Naijiria.


Aarẹ Muhammadu Buhari ni isejọba oun ti ṣe daada fun awọn ọmọ Orilẹede pẹlu ìranlọwọ oun alumọọni to wa layika. Aarẹ sọ eleyi nigba to ṣe ipade pọ pẹlu ìjọba ìpinlẹ Imo ninu lẹyin to ṣe ifilọlẹ awọn opopona eyi ti Gomina Hope Uzodimma ti ipinlẹ ṣe agbatẹru rẹ. O ni isejọba ri nkan nawọ gẹgẹ bi aseyọri pẹlu bi rogbodiyan ṣe n waye lọtun losi lorilẹede Naijiria. "Isejọba yii ti ṣe dada gidi gan. Mo ni lati sọ eleyi nitori awọn to sọ sìta kuna lati ṣe bẹẹ." Aarẹ Buhari ni ìjọba oun lo le awọn agbebọn Boko Haram kuro ni agbegbe yatọ nigba ti ẹgbẹ oselu PDP wá ni isejọba lọdun 2015.


"Isejọba yii ti ṣe dada gidi gan. Mo ni lati sọ eleyi nitori awọn to sọ sìta kuna lati ṣe bẹẹ." Aarẹ Buhari ni ìjọba oun lo le awọn agbebọn Boko Haram kuro ni agbegbe yatọ nigba ti ẹgbẹ oselu PDP wá ni isejọba lọdun 2015. Aarẹ tẹsiwaju pe isejọba oun ri ọpọlọpọ isoro sugbọn ìṣe n lọ lati fi opin si gbogbo ìṣòro ti awọn ọmọ Orilẹede Naijiria dojú kọ. "Mo wọ ìjọba nígba tí gbogbo nkan ti doju bolẹ. "Ko si ina monamona, awọn opopona na ko da, epo bentiro ja walẹ sugbọn a mori bọ nibẹ."


Aarẹ tẹsiwaju pe isejọba oun ri ọpọlọpọ isoro sugbọn ìṣe n lọ lati fi opin si gbogbo ìṣòro ti awọn ọmọ Orilẹede Naijiria dojú kọ. "Mo wọ ìjọba nígba tí gbogbo nkan ti doju bolẹ. "Ko si ina monamona, awọn opopona na ko da, epo bentiro ja walẹ sugbọn a mori bọ nibẹ." O wa kan sara si isejọba Hope Uzodimma fun bi o ṣe ransẹ pe oun ni ẹmeji laarin ọdun kan lati wa ṣe ifilọlẹ awọn isẹ akanṣe. Aarẹ ni ìjọba yoo tẹsiwaju lati ma ṣe iranwọ fun awọn ipinlẹ kaakiri Orilẹede Naijiria.


O wa kan sara si isejọba Hope Uzodimma fun bi o ṣe ransẹ pe oun ni ẹmeji laarin ọdun kan lati wa ṣe ifilọlẹ awọn isẹ akanṣe. Aarẹ ni ìjọba yoo tẹsiwaju lati ma ṣe iranwọ fun awọn ipinlẹ kaakiri Orilẹede Naijiria.


Ooni, Deji, Akarigbo àtàwọn ọbalayé ilẹ̀ Yorùbá míràn tó gba àmì ẹ̀yẹ àpapọ̀ Nàìjíríà rèé

Eto ayẹyẹ ami ẹyẹ apapọ orilẹede Naijiria waye lọjọ Isegun. Aarẹ Naijiria, Muhammadu Buhari  lo lewaju ayẹyẹ naa nibi ti o ti fun ojilelerinwo ati mẹsan an  awọn eekan ọmọ Naijiria lami ẹyẹ . Ooni ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi, Ọjaja keji lolewaju awọn ọba lati ilẹ Yoruba ti wọn fun lami ẹyẹ nibi ayẹyẹ naa. Ooni Adeyẹye Ogunwusi gba ami ẹyẹ CFR fun ipa ribiribi to n ko ninu iṣọkan ati idagbasoke orilẹede Naijiria. Lara awọn ọbalaye ilẹ Yoruba to tun gba ami ẹyẹ nibẹ ni Deji ilu Akure , Oba Aladetoyinbo Ogunlade Aladelusi, Odundun keji togba ami ẹyẹ  CFR; Ọba Babatunde Adewale Ajayi, Akarigbo ti ilu Rẹmọ ni ipinlẹ Ogun pẹlu ami ẹyẹ CFR; Bakan naa lami ẹyẹ tun kan Oba Gabriel Adewọn Oniṣan ti ilu Iṣan Ekiti (CFR); Oba Adefarakanmi Agbede, Olowa of Igbara-Oke (OFR). Awọn eekan ọmọ Yoruba miran to gba ami ẹyẹ nibẹ ni olori ile aṣojuṣofin, Họnọrebu Femi Gbajabiamila CFR; gomina ipinlẹ Eko tẹlẹ to tun jẹ minisita fun iṣẹ ode bayii, Amofin agba Babatunde Fashola SAN CON, gomina ipinlẹ Ondo, Amofin agba Rotimi Akeredolu SAN, CON; Oludasilẹ ileeṣẹ tẹtẹ baba ijebu, Oloye Adebutu Kessington CFR, Femi Adeṣina OON.


Ooni Adeyẹye Ogunwusi gba ami ẹyẹ CFR fun ipa ribiribi to n ko ninu iṣọkan ati idagbasoke orilẹede Naijiria. Lara awọn ọbalaye ilẹ Yoruba to tun gba ami ẹyẹ nibẹ ni Deji ilu Akure , Oba Aladetoyinbo Ogunlade Aladelusi, Odundun keji togba ami ẹyẹ  CFR; Ọba Babatunde Adewale Ajayi, Akarigbo ti ilu Rẹmọ ni ipinlẹ Ogun pẹlu ami ẹyẹ CFR; Bakan naa lami ẹyẹ tun kan Oba Gabriel Adewọn Oniṣan ti ilu Iṣan Ekiti (CFR); Oba Adefarakanmi Agbede, Olowa of Igbara-Oke (OFR). Awọn eekan ọmọ Yoruba miran to gba ami ẹyẹ nibẹ ni olori ile aṣojuṣofin, Họnọrebu Femi Gbajabiamila CFR; gomina ipinlẹ Eko tẹlẹ to tun jẹ minisita fun iṣẹ ode bayii, Amofin agba Babatunde Fashola SAN CON, gomina ipinlẹ Ondo, Amofin agba Rotimi Akeredolu SAN, CON; Oludasilẹ ileeṣẹ tẹtẹ baba ijebu, Oloye Adebutu Kessington CFR, Femi Adeṣina OON. Bakan naa ni ijọọba apapọ Naijiria tun ranti gbajumọ atamatase agbabọọlu Naijiria to ti di Oloogbe, Rashidi Yekini pẹlu ami ẹyẹ MON. Gbajumọ akọrin Fuji, Wasiu Ayinde Marshal MON pẹlu Abike Dabiri Erewa OON at’awọn miran naa gba ami ẹyẹ nipele n pele gbogbo. Bẹẹ naa ni Teniola Akpata naa gba ami ẹyẹ fun ipa to ko lagbo orin Naijiria.


Bakan naa ni ijọọba apapọ Naijiria tun ranti gbajumọ atamatase agbabọọlu Naijiria to ti di Oloogbe, Rashidi Yekini pẹlu ami ẹyẹ MON. Gbajumọ akọrin Fuji, Wasiu Ayinde Marshal MON pẹlu Abike Dabiri Erewa OON at’awọn miran naa gba ami ẹyẹ nipele n pele gbogbo. Bẹẹ naa ni Teniola Akpata naa gba ami ẹyẹ fun ipa to ko lagbo orin Naijiria.


N kò ní fi nǹkankan sílẹ̀ fún ẹnikẹ́ni láti jogún - Buhari

Aarẹ Muhammadu Buhari ti sọ pe oun ko ni fi ogun kankan silẹ fun ẹnikẹni lati jogun ati pe ohun ti o jẹ oun logun ju ni ẹko fun awọn ọmọ oun. Buhari so eleyi nigba ti o ṣe abẹwo ikini ku ọdun si Emir ti ilu Daura, Dr Faruk Umar Faruk ni aafin rẹ. Nigba ti Aarẹ sọrọ, o rọ awọn obi ati alagbato lati ṣe itọju awọn ọmọ wọn, ki wọn si fi ibẹru ọlọrun si ọkan wọn, ibọwọ fun awọn agba ati igbe aye ti o ni itumọ lati le fun wọn ni eto ékó to yanranti. “Awọn ọmọ mi ti mọ pe n ko ní fi nnkankan silẹ fun ẹnikẹni lati jogun. Ohun to jẹ mi logun ju ni lati rii pe awọn ọmọ mi ri eto ẹkọ to peye.” “Afojusun mi ni lati rii pe awọn ọmọde ri iwulo wọn nibikibi ti wọn ba ti ba ara wọn. Aarẹ Buhari ni oun ti sọ fun awọn ọmọ oun, pataki julọ awọn ọmọbinrin rẹ pe wọn gbọgbọ kawe jade fasiti ki wọn to ṣe igbeyawo.


“Awọn ọmọ mi ti mọ pe n ko ní fi nnkankan silẹ fun ẹnikẹni lati jogun. Ohun to jẹ mi logun ju ni lati rii pe awọn ọmọ mi ri eto ẹkọ to peye.” “Afojusun mi ni lati rii pe awọn ọmọde ri iwulo wọn nibikibi ti wọn ba ti ba ara wọn. Aarẹ Buhari ni oun ti sọ fun awọn ọmọ oun, pataki julọ awọn ọmọbinrin rẹ pe wọn gbọgbọ kawe jade fasiti ki wọn to ṣe igbeyawo. Aarẹ tun wa pe fun pe ki wọn maa kọ awọn ọmọde ni itan nitori ti awọn ọmọde o ba mọ ibi ti wọn ti wa, o ni yio nira fun wọn lati ṣe ojuṣe wọn ni ona to tọ.


Aarẹ tun wa pe fun pe ki wọn maa kọ awọn ọmọde ni itan nitori ti awọn ọmọde o ba mọ ibi ti wọn ti wa, o ni yio nira fun wọn lati ṣe ojuṣe wọn ni ona to tọ.


Gbogbo ìlú dá páropáro bí Buhari ṣe ṣàbẹ̀wò sí ìpínlẹ̀ Imo

Ṣíṣe abẹwo Aarẹ Muhammadu Buhari sì ipinlẹ Imo lati ṣe ifilọlẹ awọn opopona jẹ ọjọ ti ẹgbẹ ajijangbara IPOB pasẹ konile-o-gbele ni Ipinlẹ naa nítorí ọjọ yii ni igbẹjọ Olori ẹgbẹ IPOB Nnamdi Kanu. Niṣe pupọ lara awọn olugbe olu ilu ipinlẹ Imo, Owerri sa pamọ si ninu ile wọn nítorí asẹ ẹgbẹ adijagbara IPOB gbe lelẹ ni Ipinlẹ naa. Iwadi ileeṣẹ BBC fihan pe awọn eniyan agbegbe naa kuna lati jade sita kí Aarẹ Muhammadu Buhari kaabọ si ipinlẹ Imo. Igbakejì re ti Aarẹ Muhammadu Buhari yoo ṣe abẹwo si ipinlẹ Imo lati ṣe ifilọlẹ awọn opopona ti ijọba Hope Uzodimma ṣe. Bákan naa lo jẹ igbakeji ti awọn olugbe ipinlẹ naa kuna lati jade wa Aarẹ Muhammadu Buhari nítorí idunkooko awọn ọmọ ẹgbẹ ajijagbara IPOB. Lara awọn isẹ akanse naa ni opopona onibeji Owerri sì Orlu, Owerri si Okigwe ati ọfisi tuntun fun awọn ile gbìmọ aṣofin ipinlẹ naa.


Igbakejì re ti Aarẹ Muhammadu Buhari yoo ṣe abẹwo si ipinlẹ Imo lati ṣe ifilọlẹ awọn opopona ti ijọba Hope Uzodimma ṣe. Bákan naa lo jẹ igbakeji ti awọn olugbe ipinlẹ naa kuna lati jade wa Aarẹ Muhammadu Buhari nítorí idunkooko awọn ọmọ ẹgbẹ ajijagbara IPOB. Lara awọn isẹ akanse naa ni opopona onibeji Owerri sì Orlu, Owerri si Okigwe ati ọfisi tuntun fun awọn ile gbìmọ aṣofin ipinlẹ naa. Aarẹ gbe osuba fun gomina Hope Uzodimma fun isẹ ribiribi to ṣe ni Ipinlẹ naa, to si ni oun setan lati fọwọsowọpọ pẹlu ìjọba ìpinlẹ lorilẹede Naijiria fun ilọsiwaju and Itẹsiwaju gbogbo àwọn ipinlẹ lorilẹed Naijiria.


Aarẹ gbe osuba fun gomina Hope Uzodimma fun isẹ ribiribi to ṣe ni Ipinlẹ naa, to si ni oun setan lati fọwọsowọpọ pẹlu ìjọba ìpinlẹ lorilẹede Naijiria fun ilọsiwaju and Itẹsiwaju gbogbo àwọn ipinlẹ lorilẹed Naijiria.


Àarẹ Buhari búra fún CJN adájọ́ àgbà Nàìjíríà tuntun Olukayode Ariwoola

Aarẹ Orileede Naijiria Muhammadu Buhari ti bura wọle fun adajọ agba tuntun Olukayode Ariwoola. Ayẹyẹ iburasipo naa waye ni ile ijọba Aso Rock nilu Abuja ṣaaju ki ipade igbimọ alaṣẹ Naijiria waye lỌjọru yii. Ariwoola ti ṣaaju di ipo adele adajọ agba mu fun igba diẹ lẹyin ti adajọ agba tẹlẹ Tanko Muhammada to fẹyin ti nidi ipo naa. Ibiburawọle yi si n waye lẹyin ọjọ kan ti aarẹ Buhari fi ami ẹyẹ da awọn ọmọ Naijiria kan lọla. Adajọ agba Ariwoola naa ba wọn gba ninu ami ẹyẹ yi nigba ti aarẹ Buhari fun ni ami ẹyẹ,The Grand Commander of the Order of Niger,GCON. Ọmọ bibi ipinlẹ Oyo ni Ariwoola jẹ ko si jẹ iyalẹnu pe Gomina Seyi Makinde yọju sibi ibura wọle yi.


Ibiburawọle yi si n waye lẹyin ọjọ kan ti aarẹ Buhari fi ami ẹyẹ da awọn ọmọ Naijiria kan lọla. Adajọ agba Ariwoola naa ba wọn gba ninu ami ẹyẹ yi nigba ti aarẹ Buhari fun ni ami ẹyẹ,The Grand Commander of the Order of Niger,GCON. Ọmọ bibi ipinlẹ Oyo ni Ariwoola jẹ ko si jẹ iyalẹnu pe Gomina Seyi Makinde yọju sibi ibura wọle yi. Yatọ si Makinde, igbakeji aarẹ Yemi Osinbajo, Gomina ipinlẹ Ondo Rotimi Akeredolu ati awọn mọlẹbi adajọ agba yi naa peju sibẹ.


Yatọ si Makinde, igbakeji aarẹ Yemi Osinbajo, Gomina ipinlẹ Ondo Rotimi Akeredolu ati awọn mọlẹbi adajọ agba yi naa peju sibẹ.


Buhari, Atiku fí ọ̀rọ̀ síta lórí bí Adeleke ṣe borí ní ìdìbò Osun; Ohun tí wọ́n sọ rèé

Aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari ti ki Gomina ti wọn dibo yan nipinlẹ Osun tii ṣe oludije ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party PDP, Ademola Adeleke ku oriire  gẹgẹ bo ṣe jawe olubori nibi idibo ipinlẹ Osun. Aarẹ buhari sọ pe idibo naa fi ohun ti ijọba awa ara wa n jẹ han lootọ to fi mọ bibọwọ fun ifẹ awọn araalu. Aarẹ Buhari tun kan sara si ọna ti wọn gba ṣe eto idibo ni ipinlẹ naa gẹgẹ bi afihan ihuwa bi agba ati ifarajin gbogbo awọn ti ọrọ kan lati fi iṣẹ ati ilana eto idibo to dara han ni Naijiria. Bakan naa ni buhari fi kun un pe oun gbero lati fi ipa rere lelẹ nipa idibo lorilẹede Naijiria. Ademola to jẹ oludije ẹgbẹ oṣelu PDP ni ibo 403,371 ninu gbogbo ibo Osun ajọ INEC si ti kede pe oun lo jawe olubori. Pẹlu ibo yii ni Ademola fi fẹyin gomina to wa lori alefa lọwọlọwọ, Gboyega Oyetola ti ẹgbẹ oṣelu APC gbo ilẹ.


Bakan naa ni buhari fi kun un pe oun gbero lati fi ipa rere lelẹ nipa idibo lorilẹede Naijiria. Ademola to jẹ oludije ẹgbẹ oṣelu PDP ni ibo 403,371 ninu gbogbo ibo Osun ajọ INEC si ti kede pe oun lo jawe olubori. Pẹlu ibo yii ni Ademola fi fẹyin gomina to wa lori alefa lọwọlọwọ, Gboyega Oyetola ti ẹgbẹ oṣelu APC gbo ilẹ. "Imọlẹ ti de si Osun", eyi ni ohun ti oludije ẹgbẹ oṣelu PDP, Atiku Abubakar kọkọ sọ jade gẹgẹ bo ṣe ki Ademola Adeleke ku oriire. Bo ṣe n kii ku oriire naa lo tun n kan sara si awọn eeyan ti wọn jọ para pọ lati jẹ ki aṣeyọri naa ṣee ṣe. Eyi to pọ ju ninu ọrọ rẹ ni kíkí awọn awọn ara ipinlẹ Osun ku oriire gẹgẹ bi o ṣe sọ.


"Imọlẹ ti de si Osun", eyi ni ohun ti oludije ẹgbẹ oṣelu PDP, Atiku Abubakar kọkọ sọ jade gẹgẹ bo ṣe ki Ademola Adeleke ku oriire. Bo ṣe n kii ku oriire naa lo tun n kan sara si awọn eeyan ti wọn jọ para pọ lati jẹ ki aṣeyọri naa ṣee ṣe. Eyi to pọ ju ninu ọrọ rẹ ni kíkí awọn awọn ara ipinlẹ Osun ku oriire gẹgẹ bi o ṣe sọ. Bakan naa, Aarẹ ile igbimọ aṣofin tẹlẹ ri ato tun jẹ oloye ẹgbẹ oṣelu PDP, bukola Saraki ni tirẹ sọ pe Adeleke  ni imọ kikun nipa ẹkọ to ti kọ lọdun 2018 - nigba to kọkọ gbegba ibo gomina ipinlẹ Osun to si wa ṣiṣẹ takun takun lati kọ ṣiṣe iṣẹ pọ kaakiri ipinlẹ rẹ ati orilẹede. Saraki ni ẹgbẹ oṣelu awọn yoo lo iru ọgbọn amulo yii lasiko idibo aarẹ ti yo waye lọdun 2023.\n\nLara awọn oloṣelu mii to tun ti fi ọrọ ikini wọn sita si Ademola Adeleke ni Gomina Seyi Makinde ti ipinlẹ Oyo. Bakan naa, igbakeji oludije gomina ni Eko lẹgbẹ oṣelu PDP, Funke Akindele naa ti fi ọrọ ikini rẹ sita.


Bakan naa, Aarẹ ile igbimọ aṣofin tẹlẹ ri ato tun jẹ oloye ẹgbẹ oṣelu PDP, bukola Saraki ni tirẹ sọ pe Adeleke  ni imọ kikun nipa ẹkọ to ti kọ lọdun 2018 - nigba to kọkọ gbegba ibo gomina ipinlẹ Osun to si wa ṣiṣẹ takun takun lati kọ ṣiṣe iṣẹ pọ kaakiri ipinlẹ rẹ ati orilẹede. Saraki ni ẹgbẹ oṣelu awọn yoo lo iru ọgbọn amulo yii lasiko idibo aarẹ ti yo waye lọdun 2023.\n\nLara awọn oloṣelu mii to tun ti fi ọrọ ikini wọn sita si Ademola Adeleke ni Gomina Seyi Makinde ti ipinlẹ Oyo. Bakan naa, igbakeji oludije gomina ni Eko lẹgbẹ oṣelu PDP, Funke Akindele naa ti fi ọrọ ikini rẹ sita.


Wo àtúnṣe òpópónà tíjọba fẹ́ ná ₦248bn lé lórí lọ́dún 2023

Ojilelugba o le mẹjọ biliọnu Naira ni ijọba apapọ Naijiria ti ya sọtọ bayii fun ṣiṣe awọn opopona tuntun ati titun awọn to wa nilẹ ṣe kaakiri orilẹede Naijiria. Eyi jẹyọ ninu atupalẹ aba eto iṣuna fun ọdun 2023 ti aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari gbe kalẹ niwaju ileegbimọ aṣofin apapọ ljọ Ẹti. Aarẹ Buhari ṣalaye ninu ọrọ apilẹkọ to ka niwaju awọn aṣofin apapọ lọjọ naa pe iṣẹ ti pọ to ti waye lori titun awọn ọna to bajẹ ṣe ati ṣiṣe awọn opopona tuntun. Lara awọn opopona to darukọ ni opopona marosẹ Eko si Ibadan, opopona marosẹ Abuja si Kaduna si Kano pẹlu opopona marosẹ to so ẹkun ila oorun ati iwọ orun pọ ni Niger Delta. Bakan naa lo ṣalaye pe oun nireti pe nigba ti saa oun yoo ba fi pari lọdun 2023, iṣẹ yoo ti pari lori awọn opopona naa. Lara awọn opopona ti wọn yoo pari ni atunṣe opopona Ikorodu si Shagamu, opopona onibeji Abuja si Keffi, sisọ opopona Keffi si Akwanga si lafia si Makurdi nipinlẹ Nasarawa ati Benue di onibeji.


Lara awọn opopona to darukọ ni opopona marosẹ Eko si Ibadan, opopona marosẹ Abuja si Kaduna si Kano pẹlu opopona marosẹ to so ẹkun ila oorun ati iwọ orun pọ ni Niger Delta. Bakan naa lo ṣalaye pe oun nireti pe nigba ti saa oun yoo ba fi pari lọdun 2023, iṣẹ yoo ti pari lori awọn opopona naa. Lara awọn opopona ti wọn yoo pari ni atunṣe opopona Ikorodu si Shagamu, opopona onibeji Abuja si Keffi, sisọ opopona Keffi si Akwanga si lafia si Makurdi nipinlẹ Nasarawa ati Benue di onibeji. Opopona Enugu si Otukpo si Makurdi ni ipinlẹ Enugu ati Benue ni owo ti iye rẹ to biliọnu mejilelọgbọn abọ naira (₦32.5bn). Awọn opopona miran ti ọrọ tun kan ni atunṣe opopona Keffi si Akwanga si Lafia pẹlu biliọnu mọkanlelọgọrun (N101.1bn). Pipari afara Chanchangi lopopona Takum-Wukari nipinlẹ Taraba pẹlu ọgọrun miliọnu Naira (₦100m).


Opopona Enugu si Otukpo si Makurdi ni ipinlẹ Enugu ati Benue ni owo ti iye rẹ to biliọnu mejilelọgbọn abọ naira (₦32.5bn). Awọn opopona miran ti ọrọ tun kan ni atunṣe opopona Keffi si Akwanga si Lafia pẹlu biliọnu mọkanlelọgọrun (N101.1bn). Pipari afara Chanchangi lopopona Takum-Wukari nipinlẹ Taraba pẹlu ọgọrun miliọnu Naira (₦100m). Siso oju ọna Jattu si Fugar si Agenebode di onibeji pẹlu atunṣe ọna Irekpa si Fugar si Agenebode ni ipinlẹ Edo pẹlu igba o le aadọta miliọnu naira (₦250m). Bakan naa ni ijọba apapọ tun ya irinwo miliọnu Naira, N400m sọtọ fun ṣiṣe opopona Bidda si Sacci si Nupeko ati afara Nupeko/Patigi lori odo River Naiger to so Nupeko ati Patigi nnipinlẹ Niger ati Kwara. Bakan naa ni ijọba yoo se atunṣe oju ọna Maiduguri si Monguno, ti yoo na ijọba lowo to to igba o le aadọta miliọnu naira, (₦250m).


Siso oju ọna Jattu si Fugar si Agenebode di onibeji pẹlu atunṣe ọna Irekpa si Fugar si Agenebode ni ipinlẹ Edo pẹlu igba o le aadọta miliọnu naira (₦250m). Bakan naa ni ijọba apapọ tun ya irinwo miliọnu Naira, N400m sọtọ fun ṣiṣe opopona Bidda si Sacci si Nupeko ati afara Nupeko/Patigi lori odo River Naiger to so Nupeko ati Patigi nnipinlẹ Niger ati Kwara. Bakan naa ni ijọba yoo se atunṣe oju ọna Maiduguri si Monguno, ti yoo na ijọba lowo to to igba o le aadọta miliọnu naira, (₦250m). Atunṣe opopona Wukari/Akwana ni ipinlẹ Taraba yoo si gba aadọjọ miliọnu naira (₦150m). Igba ati aadọta miliọnu naira, (₦250m) ni wọn ya sọtọ fun opopona Igboho Oloko si Agbonle. Opopona Damaturu si Biu ni ipinlẹ Yobe ati Borno yoo na ijọba ni ọọdunrun miliọnu naira (₦300bn) ati kikọ afara aala ajumọni ni Mfum/Ekok.


Atunṣe opopona Wukari/Akwana ni ipinlẹ Taraba yoo si gba aadọjọ miliọnu naira (₦150m). Igba ati aadọta miliọnu naira, (₦250m) ni wọn ya sọtọ fun opopona Igboho Oloko si Agbonle. Opopona Damaturu si Biu ni ipinlẹ Yobe ati Borno yoo na ijọba ni ọọdunrun miliọnu naira (₦300bn) ati kikọ afara aala ajumọni ni Mfum/Ekok. Awọn akanṣe iṣẹ miran ti ijọba apapọ tun la kalẹ ni sisọ oju ọna Ọbajana junction si Benin (Okene-Auchi) fun biliọnu marun un (₦5bn). Atunṣe opopona Apapa si Oworonṣoki si Ọjọta, atunṣe Ilọrin si Kabba si Obajana nipinlẹ Kwara si Kogi pẹlu irinwo miliọnu Naira. Nigba to n fesi, ọga agba ajọ fun itẹsiwaju sisọ ileeṣẹ di ti aladani ni Naijiria, Muda Yusuf woye pe iye owo wọnyi kere.


Awọn akanṣe iṣẹ miran ti ijọba apapọ tun la kalẹ ni sisọ oju ọna Ọbajana junction si Benin (Okene-Auchi) fun biliọnu marun un (₦5bn). Atunṣe opopona Apapa si Oworonṣoki si Ọjọta, atunṣe Ilọrin si Kabba si Obajana nipinlẹ Kwara si Kogi pẹlu irinwo miliọnu Naira. Nigba to n fesi, ọga agba ajọ fun itẹsiwaju sisọ ileeṣẹ di ti aladani ni Naijiria, Muda Yusuf woye pe iye owo wọnyi kere. Ni iwoye rẹ, triliọnu kan naira (₦1trillion) ni owo to yẹ ki wọn maa ya sọtọ fun atunṣe ọna lọdọọdun lorilẹede Naijiria.


Ni iwoye rẹ, triliọnu kan naira (₦1trillion) ni owo to yẹ ki wọn maa ya sọtọ fun atunṣe ọna lọdọọdun lorilẹede Naijiria.


'Ó ń ṣe mi bíi kí n tètè parí sáà mi... Wo àwọn ǹkan tí Buhari ti sọ rí pé òun yóò máa ṣe lẹ́yìn sáà òun

Ọpọlọpọ ọrọ ni o ti jade lati ẹnu Aarẹ Muhammadu Buhari nipa bi yoo ti ṣe gbe ile aiye rẹ ni ti o ba ti pari saa rẹ lọdun 2023. Lọdun 2015 , Buhari kede dukia rẹ fun awọn ọmọ orilẹde Naijiria, ti o si jẹ Aarẹ akoko lorilẹde Naijiria to kede awọn dukia fun araye pẹlu igbakeji rẹ, Ojọgbon Yemi Osibajo leyin ti wọn jawe olubori ninu eto idibo ti wọn ti koju Aarẹ ana, Ọmọwe Goodluck Jonathan . Aarẹ kede pe oun ni ile gbigbe marun-un, ile amọ meji, ọgba fun orisirisi ohun ẹso, Maalu toto mẹtadinlọgọrin o le nigba. Aguntan mẹẹdọgbọn, Ẹsin marun-un ati ọrisirisi ẹya ẹyẹ to n fo ati to n rin. Buhari tun ni oun ni ipin ninu awọn ilessẹ mẹta ọtọtọ, ilẹ meji ati ọkọ ayẹkélẹ mejii. Ọdun keje ti Aarẹ ti n ṣe isakoso orilẹde yii ni sugbọn Aarẹ kede laipẹ pe oun ti fi oju sọna lati pari saa rẹ nitori ẹto ilera rẹ.


Aguntan mẹẹdọgbọn, Ẹsin marun-un ati ọrisirisi ẹya ẹyẹ to n fo ati to n rin. Buhari tun ni oun ni ipin ninu awọn ilessẹ mẹta ọtọtọ, ilẹ meji ati ọkọ ayẹkélẹ mejii. Ọdun keje ti Aarẹ ti n ṣe isakoso orilẹde yii ni sugbọn Aarẹ kede laipẹ pe oun ti fi oju sọna lati pari saa rẹ nitori ẹto ilera rẹ. Aarẹ Buhari sọ pe kete ti oun ba ti pari saa oun, isẹ agbẹ ti oun pa ti nigba ti oun fẹ jẹ aarẹ ni oun yoo pada si lẹyin ọdun 2023. Ọrọ yii lo jade lẹnu Aarẹ nigbati o ṣe ayẹyẹ ọjọbi ọdun mọkandinlọgọrin lo oke pẹ. Aarẹ ni ẹni ti o ni oko ni ilu rẹ to wa ni Daura, ni ipinlẹ Katsina.


Aarẹ Buhari sọ pe kete ti oun ba ti pari saa oun, isẹ agbẹ ti oun pa ti nigba ti oun fẹ jẹ aarẹ ni oun yoo pada si lẹyin ọdun 2023. Ọrọ yii lo jade lẹnu Aarẹ nigbati o ṣe ayẹyẹ ọjọbi ọdun mọkandinlọgọrin lo oke pẹ. Aarẹ ni ẹni ti o ni oko ni ilu rẹ to wa ni Daura, ni ipinlẹ Katsina. “Mo n fi oju sọna si ọdun 2023 ti n ba pari saa mi, mo fẹ pada sile lati lọ mojuto oko mi.” Ko tan sibe, Aarẹ Muhammadu Buhari tun ni oun ko ni fi ogun kankan silẹ fun ẹnikẹni lati jogun ati pe ohun ti o jẹ oun logun ju ni ẹko fun awọn ọmọ oun. Buhari so eleyi nigba ti o ṣe abẹwo ikini ku ọdun si Emir ti ilu Daura, Dr Faruk Umar Faruk ni aafin rẹ. “Awọn ọmọ mi ti mọ pe n ko ní fi nnkankan silẹ fun ẹnikẹni lati jogun.


“Mo n fi oju sọna si ọdun 2023 ti n ba pari saa mi, mo fẹ pada sile lati lọ mojuto oko mi.” Ko tan sibe, Aarẹ Muhammadu Buhari tun ni oun ko ni fi ogun kankan silẹ fun ẹnikẹni lati jogun ati pe ohun ti o jẹ oun logun ju ni ẹko fun awọn ọmọ oun. Buhari so eleyi nigba ti o ṣe abẹwo ikini ku ọdun si Emir ti ilu Daura, Dr Faruk Umar Faruk ni aafin rẹ. “Awọn ọmọ mi ti mọ pe n ko ní fi nnkankan silẹ fun ẹnikẹni lati jogun. Ohun to jẹ mi logun ju ni lati rii pe awọn ọmọ mi ri eto ẹkọ to peye.” “Afojusun mi ni lati rii pe awọn ọmọde ri iwulo wọn nibikibi ti wọn ba ti ba ara wọn.


Ohun to jẹ mi logun ju ni lati rii pe awọn ọmọ mi ri eto ẹkọ to peye.” “Afojusun mi ni lati rii pe awọn ọmọde ri iwulo wọn nibikibi ti wọn ba ti ba ara wọn.


Kò sí àníàní lórí ìwọ́de ta fẹ́ ṣe – NLC, ìwọ́de yín kò bá òfin mu - ìjọba fèsì

Ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ ilẹ̀ Nàìjíríà, NLC ti ní kò sí àníàní tàbí yíyí ìpinnu àwọn padà lórí ìwọ́de ńlá tí àwọn ń gbèrò láti nítorí ìyanṣẹ́lódì tí ẹgbẹ́ àwọn olùkọ́ fásitì Nàìjíríà, ASUU gùnlé. Agbẹnusọ ẹgbẹ́ NLC, Benson Upah ní tí ìjọba bá fẹ́ fòpin sí ìyánṣẹ́lódì tí ASUU àti àwọn ẹgbẹ́ mìíràn ní ilé ẹ̀kọ́ gíga gùnlé, kò le gbà wọ́n ju ọjọ́ mẹ́ta lọ. Upah ní ọ̀sẹ̀ méjì tí Ààrẹ Muhammadu Buhari fún Mínísítà fétò ẹ̀kọ́, Mallam Adamu Adamu kò ní dá àwọn dúró láti ṣe ìwọ́de tí àwọn ń gbèrò láti ṣe. Ó ní ọjọ́ Kẹrìndínlọ́gbọ̀n àti ọjọ́ Kẹtàdínlọ́gbọ̀n ni àwọn fẹ́ ṣe ìwọ́de náà, ní èyí tí gbèdéke tí ìjọba fún Mínísítà náà kò ní tíì pé. Ó ní tó bá jẹ́ wí pé ọjọ́ méjì sí mẹ́ta ni Ààrẹ fún Mínísítà náà láti fi wá ojútùú sí ìyanṣẹ́lódì tó ń lọ lọ́wọ́ bóyá àwọn le má nídìí láti tẹ̀síwájú pẹ̀lú ìwọ́de àwọn. Upah tẹmpẹlẹmọ pé àwọn máa ṣe ìwọ́de náà dandan ní ọ̀sẹ̀ tó ń àyàfi tí ìjọba bá ti fòpin sí ìyanṣẹ́lódì ASUU.


Ó ní ọjọ́ Kẹrìndínlọ́gbọ̀n àti ọjọ́ Kẹtàdínlọ́gbọ̀n ni àwọn fẹ́ ṣe ìwọ́de náà, ní èyí tí gbèdéke tí ìjọba fún Mínísítà náà kò ní tíì pé. Ó ní tó bá jẹ́ wí pé ọjọ́ méjì sí mẹ́ta ni Ààrẹ fún Mínísítà náà láti fi wá ojútùú sí ìyanṣẹ́lódì tó ń lọ lọ́wọ́ bóyá àwọn le má nídìí láti tẹ̀síwájú pẹ̀lú ìwọ́de àwọn. Upah tẹmpẹlẹmọ pé àwọn máa ṣe ìwọ́de náà dandan ní ọ̀sẹ̀ tó ń àyàfi tí ìjọba bá ti fòpin sí ìyanṣẹ́lódì ASUU. Mínísítà fétò ìròyìn àti àṣà ilẹ̀ Nàìjíríà, Lai Mohamaaed ti ní ẹgbẹ́ òṣèlú ló ń ti NLC lẹ́yìn láti fẹ́ ṣe ìwọ́de ọlọ́jọ́ méjì tí wọ́n ṣe nítorí NLC àti ìjọba àpapọ̀ kò ní aáwọ̀ kankan. Mohammed ní ó yẹ kí NLC ya ara wọn sọ́tọ̀ kúrò nínú òṣèlú nítorí ìyanṣẹ́lódì tó ń lọ lọ́wọ́ kò kan NLC, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ NLC tó jẹ́ ASUU ló kàn àti pé NLC náà wà lára àwọn tí wọ́n jọ ń wá bí ASUU àti ìjọba yóò ṣe wá wọ̀rọ̀kọ̀ fi ṣàdá. Ó ní kò tọ́ rárá kí NLC kó àwọn ènìyàn jọ sí títì láti máa ṣe ìwọ́de bẹ́ẹ̀ nítorí ohun tó túmọ̀ sí ni pé wọ́n ń pè fún ogun ni.


Mínísítà fétò ìròyìn àti àṣà ilẹ̀ Nàìjíríà, Lai Mohamaaed ti ní ẹgbẹ́ òṣèlú ló ń ti NLC lẹ́yìn láti fẹ́ ṣe ìwọ́de ọlọ́jọ́ méjì tí wọ́n ṣe nítorí NLC àti ìjọba àpapọ̀ kò ní aáwọ̀ kankan. Mohammed ní ó yẹ kí NLC ya ara wọn sọ́tọ̀ kúrò nínú òṣèlú nítorí ìyanṣẹ́lódì tó ń lọ lọ́wọ́ kò kan NLC, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ NLC tó jẹ́ ASUU ló kàn àti pé NLC náà wà lára àwọn tí wọ́n jọ ń wá bí ASUU àti ìjọba yóò ṣe wá wọ̀rọ̀kọ̀ fi ṣàdá. Ó ní kò tọ́ rárá kí NLC kó àwọn ènìyàn jọ sí títì láti máa ṣe ìwọ́de bẹ́ẹ̀ nítorí ohun tó túmọ̀ sí ni pé wọ́n ń pè fún ogun ni. Bákan náà ló ní ìgbésẹ̀ bẹ́ẹ̀ lòdì sòfin nítorí ìfẹ́ inú lásán ló fẹ́ mú NLC gbé ìgbésẹ̀ náà tó sì yẹ kí wọ́n dá dúró gedegbe sí òṣèlú. Ẹ̀wẹ̀, nígbà tó ń fèsì pé ìwọ́de náà lòdì sí òfin, agbẹnusọ NLC, Upah ní òfin fi ààyè gba àwọn láti gùnlé ìyanṣẹ́lódì tàbí ṣe ìwọ́de tí àwọn bá nílò rẹ̀ láti fi bèèrè ẹ̀tọ́ àwọn. Ó ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ wí pé NLC kò ní ìjà pẹ̀lú ìjọba àpapọ̀, ẹgbẹ́ ASUU àti àwọn ẹgbk mìíràn tí wọ́n ń yanṣẹ́ lódì wà lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ àwọn tí àwọn sì nílò láti jà fún wọn.


Bákan náà ló ní ìgbésẹ̀ bẹ́ẹ̀ lòdì sòfin nítorí ìfẹ́ inú lásán ló fẹ́ mú NLC gbé ìgbésẹ̀ náà tó sì yẹ kí wọ́n dá dúró gedegbe sí òṣèlú. Ẹ̀wẹ̀, nígbà tó ń fèsì pé ìwọ́de náà lòdì sí òfin, agbẹnusọ NLC, Upah ní òfin fi ààyè gba àwọn láti gùnlé ìyanṣẹ́lódì tàbí ṣe ìwọ́de tí àwọn bá nílò rẹ̀ láti fi bèèrè ẹ̀tọ́ àwọn. Ó ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ wí pé NLC kò ní ìjà pẹ̀lú ìjọba àpapọ̀, ẹgbẹ́ ASUU àti àwọn ẹgbk mìíràn tí wọ́n ń yanṣẹ́ lódì wà lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ àwọn tí àwọn sì nílò láti jà fún wọn. Bákan náà ni Upah ní ìgbésẹ̀ àwọn láti ṣèwọ́de kò lọ́wọ́ òṣèlú kankan nínú, àwọn ń jà fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ àwọn lásán ni. “Ó yẹ kí ẹ̀rí ọkàn máa bá mínísítà fétò ìròyìn náà jà nítorí bí àwọn ọmọ wa ṣe wà nílé láti bí oṣù mẹ́fà sẹ́yìn yìí, ipa rẹ̀ kò ní da rárá. Ààrẹ ẹgbẹ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga fásitì Nàìjíríà, Sunday Asefon ní àwọn náà ti ń múra láti darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ lórí ìwọ́dé ńlá tí yóò wáyé lọ́sẹ̀ tó ń bọ̀.


Bákan náà ni Upah ní ìgbésẹ̀ àwọn láti ṣèwọ́de kò lọ́wọ́ òṣèlú kankan nínú, àwọn ń jà fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ àwọn lásán ni. “Ó yẹ kí ẹ̀rí ọkàn máa bá mínísítà fétò ìròyìn náà jà nítorí bí àwọn ọmọ wa ṣe wà nílé láti bí oṣù mẹ́fà sẹ́yìn yìí, ipa rẹ̀ kò ní da rárá. Ààrẹ ẹgbẹ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga fásitì Nàìjíríà, Sunday Asefon ní àwọn náà ti ń múra láti darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ lórí ìwọ́dé ńlá tí yóò wáyé lọ́sẹ̀ tó ń bọ̀. Asefon ní àwọn kàn máa kó àwọn akẹ́kọ̀ọ́ dání ni àmọ́ ìdarí tí NLC bá fún àwọn ni àwọn máa tẹ̀lé nítorí NLC gangan ló ni ìwọ́de. Ààrẹ Muhammadu Buhari ti darí Mínísítà fétò ẹ̀kọ́, Mallam Adamu Adamu láti wá ojútùú ti yoo fòpin sí ìyanṣẹ́lódì tí ẹgbẹ́ àwọn olùkọ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga fásitì, ASUU, gùnlé. Buhari ní yàtọ̀ sí ASUU, gbogbo àwọn ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga tó ń yanṣẹ́ lódì ni kí mínísítà náà fòpin sí.


Asefon ní àwọn kàn máa kó àwọn akẹ́kọ̀ọ́ dání ni àmọ́ ìdarí tí NLC bá fún àwọn ni àwọn máa tẹ̀lé nítorí NLC gangan ló ni ìwọ́de. Ààrẹ Muhammadu Buhari ti darí Mínísítà fétò ẹ̀kọ́, Mallam Adamu Adamu láti wá ojútùú ti yoo fòpin sí ìyanṣẹ́lódì tí ẹgbẹ́ àwọn olùkọ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga fásitì, ASUU, gùnlé. Buhari ní yàtọ̀ sí ASUU, gbogbo àwọn ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga tó ń yanṣẹ́ lódì ni kí mínísítà náà fòpin sí. Ààrẹ Buhari pasẹ bẹẹ nígbà tó ń ṣèpàdé pẹ̀lú àwọn mínísítà kan àti àwọn olórí àjọ ati iléeṣẹ́ ìjọba kan, tí wọ́n ń gbìyànjú láti wá ojútùú sí ìyanṣẹ́lódì náà. Lára àwọn tó wà níbi ìpàdé náà ni mínísítà fétò ìsúná, Zainab Ahmed, mínísítà fọ́rọ̀ òṣìṣẹ́, Chris Ngige, Mínísítà fọ́rọ́ ìbáraẹnisọ̀rọ̀, Isa Pantami àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ààrẹ Buhari, lẹ́yìn tó gbọ́ ibi tí ọ̀rọ̀ dé dúró láti ẹnu àwọn tí ọ̀rọ̀ náà kàn, wa pasẹ fun mínísítà fétò ẹ̀kọ́ láti ṣe ohun tó yẹ, tí ìyanṣẹ́lódì náà yóò fi wá sópin, kó sì jábọ̀ fún òun lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ méjì.


Ààrẹ Buhari pasẹ bẹẹ nígbà tó ń ṣèpàdé pẹ̀lú àwọn mínísítà kan àti àwọn olórí àjọ ati iléeṣẹ́ ìjọba kan, tí wọ́n ń gbìyànjú láti wá ojútùú sí ìyanṣẹ́lódì náà. Lára àwọn tó wà níbi ìpàdé náà ni mínísítà fétò ìsúná, Zainab Ahmed, mínísítà fọ́rọ̀ òṣìṣẹ́, Chris Ngige, Mínísítà fọ́rọ́ ìbáraẹnisọ̀rọ̀, Isa Pantami àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ààrẹ Buhari, lẹ́yìn tó gbọ́ ibi tí ọ̀rọ̀ dé dúró láti ẹnu àwọn tí ọ̀rọ̀ náà kàn, wa pasẹ fun mínísítà fétò ẹ̀kọ́ láti ṣe ohun tó yẹ, tí ìyanṣẹ́lódì náà yóò fi wá sópin, kó sì jábọ̀ fún òun lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ méjì. Bákan náà ló darí mínísítà fọ́rọ̀ òṣìṣẹ́, Chris Ngige láti kópa nínú gbogbo ìjíròrò tí yóò wáyé lórí ọ̀rọ̀ náà. Bẹ́ẹ̀ náà ló ní kí akọ̀wé ìjọba apapọ, Boss Mustapha naa gbọdọ kópa níbi ìpáde tí yóò wáyé náà. Ẹ ó rántí pé láti ọjọ́ Kẹrìnlá, oṣù Kẹta ni ẹgbẹ́ àwọn olùka ilé ẹ̀kọ́ gíga fásità ASUU ti gùnlé ìyanṣẹ́lódì.


Bákan náà ló darí mínísítà fọ́rọ̀ òṣìṣẹ́, Chris Ngige láti kópa nínú gbogbo ìjíròrò tí yóò wáyé lórí ọ̀rọ̀ náà. Bẹ́ẹ̀ náà ló ní kí akọ̀wé ìjọba apapọ, Boss Mustapha naa gbọdọ kópa níbi ìpáde tí yóò wáyé náà. Ẹ ó rántí pé láti ọjọ́ Kẹrìnlá, oṣù Kẹta ni ẹgbẹ́ àwọn olùka ilé ẹ̀kọ́ gíga fásità ASUU ti gùnlé ìyanṣẹ́lódì. Yàtọ̀ sí ASUU, àwọn ẹgbẹ́ ilé ẹ̀kọ́ fásitì tó ń yanṣẹ́ lódì ni ẹgbẹ́ àwọn àgbà òṣìṣẹ́ fásitì (SSANU), ẹgbẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ tí kìí ṣe olùkọ́, (NASU) àti ẹgbẹ́ àwọn olùkọ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ, ( NAAT). Ẹgbẹ awọn olukọ ileẹkọ giga lorilẹede Naijiria, ASUU ti fun aarẹ Buhari lesi pe ki o ko ọrọ rẹ jẹ. Lẹyin ti aarẹ Buhari paṣẹ pe iyanṣẹlodi awọn olukọ fasiti naa ti to gẹ ki wọn pada si ileẹkọ.


Yàtọ̀ sí ASUU, àwọn ẹgbẹ́ ilé ẹ̀kọ́ fásitì tó ń yanṣẹ́ lódì ni ẹgbẹ́ àwọn àgbà òṣìṣẹ́ fásitì (SSANU), ẹgbẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ tí kìí ṣe olùkọ́, (NASU) àti ẹgbẹ́ àwọn olùkọ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ, ( NAAT). Ẹgbẹ awọn olukọ ileẹkọ giga lorilẹede Naijiria, ASUU ti fun aarẹ Buhari lesi pe ki o ko ọrọ rẹ jẹ. Lẹyin ti aarẹ Buhari paṣẹ pe iyanṣẹlodi awọn olukọ fasiti naa ti to gẹ ki wọn pada si ileẹkọ. Aarẹ Buhari rọ awọn olukọ naa lati wo ti awọn akẹẹkọ to ti wa ni ile fun oṣu marun un bayii. Bakan naa ni Buhari fikun un pe igbeṣẹ ẹgbẹ awọn olukọ yii yoo ni ipa lori awọn akẹkọọ ni Naijiria bayii ati ni ọjọ iwaju pẹlu. Amọ ẹgbẹ ASUU naa ni aarẹ Buhari ko i tii sọ oju abẹ ni iko nitori awọn ni igba ọrọ naa ṣi mọ lori.


Aarẹ Buhari rọ awọn olukọ naa lati wo ti awọn akẹẹkọ to ti wa ni ile fun oṣu marun un bayii. Bakan naa ni Buhari fikun un pe igbeṣẹ ẹgbẹ awọn olukọ yii yoo ni ipa lori awọn akẹkọọ ni Naijiria bayii ati ni ọjọ iwaju pẹlu. Amọ ẹgbẹ ASUU naa ni aarẹ Buhari ko i tii sọ oju abẹ ni iko nitori awọn ni igba ọrọ naa ṣi mọ lori. Ẹgbẹ ASUU ni ko si nkan to n jẹ otogẹ ti aarẹ Buhari sọ nitori oun gan an lo jẹbi iyanṣelodi ti awọn gunle. ASUU ni bi awọn fasiti sẹ bajẹ patapata kaakiri Niajiria ko bojumu ki aarẹ Buhari ṣe atunṣe rẹ ni kiakia. Bakan naa ni wọn kesi aarẹ Buhari pe o ku diẹ kaato nipa owo osu wọn ti ko san, to si tun kọ lati san owo osu marun un ti wọn ti da isẹ silẹ bayii.


Ẹgbẹ ASUU ni ko si nkan to n jẹ otogẹ ti aarẹ Buhari sọ nitori oun gan an lo jẹbi iyanṣelodi ti awọn gunle. ASUU ni bi awọn fasiti sẹ bajẹ patapata kaakiri Niajiria ko bojumu ki aarẹ Buhari ṣe atunṣe rẹ ni kiakia. Bakan naa ni wọn kesi aarẹ Buhari pe o ku diẹ kaato nipa owo osu wọn ti ko san, to si tun kọ lati san owo osu marun un ti wọn ti da isẹ silẹ bayii. Ẹgbẹ ASUU tun kesi ijọba aarẹ Buhari pe ki wọn mu adehun wọn ṣe, paapaa eleyii ti wọn ni ikọ ajọ  Nimi Briggs-led Committee gbe fun minisita fun eto ekọ lati gbe lọ si ọdọ aarẹ lati buwọlu. Ẹgbẹ ASUU ni ti ijọba ba ti fi aṣe si adehun ọdun 2009 laarin awọn mejeeji, ti wọn si tun fi aṣẹ si awọn adehun miran to jọ mọ ọ, lẹṣẹ\kẹṣẹ ni awọn yoo pada si ẹnu iṣẹ wọn.


Ẹgbẹ ASUU tun kesi ijọba aarẹ Buhari pe ki wọn mu adehun wọn ṣe, paapaa eleyii ti wọn ni ikọ ajọ  Nimi Briggs-led Committee gbe fun minisita fun eto ekọ lati gbe lọ si ọdọ aarẹ lati buwọlu. Ẹgbẹ ASUU ni ti ijọba ba ti fi aṣe si adehun ọdun 2009 laarin awọn mejeeji, ti wọn si tun fi aṣẹ si awọn adehun miran to jọ mọ ọ, lẹṣẹ\kẹṣẹ ni awọn yoo pada si ẹnu iṣẹ wọn.


Buhari sacks Emefiele: Ṣé lóòtọ́ ni Ààrẹ Buhari ti gbaṣẹ́ lọ́wọ́ gómìnà Báǹkì àpapọ̀ Nàìjíríà, Godwin Emefiele?

Iroyin ahesọ kan jade sigboro lowurọ Ọjọru pe aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari ti gba iṣẹ lọwọ gomina Banki apapọ orilẹede naa, Ọgbẹni Godwin Emefiele. Oniruuru iroyin lo si ti jade lẹyin rẹ bi awọn ọmọ Naijiria kan ṣe n kan sara ni awọn kan n woye pe igbesẹ naa ko tọna. Godwin Emefiele bọ si agbami iroyin paapaa julọ lori ayelujara nigba ti iroyin gbe e pe oun naa fẹ dije ati pe awọn ẹgbẹ kan ti ko ara wọn jọ lati ra fọọmu idije fun un. Gbogbo eeyan lo pariwo sita nigba naa pe o ku diẹ kaato. Awọn eekan bii Oby Ezekwesili, Amofin agba Fẹmi Falana, SAN, ẹgbẹ oṣelu PDP atawọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ ni wọn pariwo pe ko fi ipo silẹ to ba fẹ dije fun ipo kankan gẹgẹ bi ẹtọ rẹ gẹgẹbi ọmọ Naijiria labẹ ofin. Lẹyin igba naa ni Emefiele gba ile ẹjọ lọ lati bere fun alaye lori boya oun lẹtọ tabi oun ko lẹtọ labẹ ofin lati dije fun ipo aarẹ Naijiria lai kọwe fi ipo silẹ gẹgẹ bi gomina banki apapọ Naijiria.


Gbogbo eeyan lo pariwo sita nigba naa pe o ku diẹ kaato. Awọn eekan bii Oby Ezekwesili, Amofin agba Fẹmi Falana, SAN, ẹgbẹ oṣelu PDP atawọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ ni wọn pariwo pe ko fi ipo silẹ to ba fẹ dije fun ipo kankan gẹgẹ bi ẹtọ rẹ gẹgẹbi ọmọ Naijiria labẹ ofin. Lẹyin igba naa ni Emefiele gba ile ẹjọ lọ lati bere fun alaye lori boya oun lẹtọ tabi oun ko lẹtọ labẹ ofin lati dije fun ipo aarẹ Naijiria lai kọwe fi ipo silẹ gẹgẹ bi gomina banki apapọ Naijiria. Gbogbo iroyin to n jade lati ileeṣẹ aarẹ orilẹede Naijiria ko fi idi iroyin yii mulẹ. Eeyan kan to sunmọ ileeṣẹ aarẹ pẹkipẹki ṣalaye fun BBC pebi awọn eeyan ṣe ji gbọ iroyin naa loju opo Twitter ni pupọ awọn naa gbọ ọ ati pe irọ to jina si otitọ ni. Lasiko ti a fi n ko iroyin yii jọ, ko tii si atẹjade kankan lati ileeṣẹ ijọba Naijiria to fi idi rẹ mulẹ pe Aarẹ Muhammadu Buhari ti yọ Emefiele nipo gẹgẹ bi gomina banki apapọ Naijiria.


Gbogbo iroyin to n jade lati ileeṣẹ aarẹ orilẹede Naijiria ko fi idi iroyin yii mulẹ. Eeyan kan to sunmọ ileeṣẹ aarẹ pẹkipẹki ṣalaye fun BBC pebi awọn eeyan ṣe ji gbọ iroyin naa loju opo Twitter ni pupọ awọn naa gbọ ọ ati pe irọ to jina si otitọ ni. Lasiko ti a fi n ko iroyin yii jọ, ko tii si atẹjade kankan lati ileeṣẹ ijọba Naijiria to fi idi rẹ mulẹ pe Aarẹ Muhammadu Buhari ti yọ Emefiele nipo gẹgẹ bi gomina banki apapọ Naijiria. Amọṣa bi eeyan ba wo ofin to de idasilẹ ati akoso banki apapọ Naijiria, ko si ọna ti aarẹ lee fi ṣa dede gba iṣẹ lọwọ gomina banki apapọ Naijiria. Abala kọkanla iwe ofin Centra Bank Nigeria Act 2007'  sọ ọ di mimọ pe ida meji ninu mẹta gbogbo awọn aṣofin agba Naijiria ni lati fọwọ si yiyọ gomina Banki apapọ Naijiria ki aarẹ to lee yọ ọ nipo.


Amọṣa bi eeyan ba wo ofin to de idasilẹ ati akoso banki apapọ Naijiria, ko si ọna ti aarẹ lee fi ṣa dede gba iṣẹ lọwọ gomina banki apapọ Naijiria. Abala kọkanla iwe ofin Centra Bank Nigeria Act 2007'  sọ ọ di mimọ pe ida meji ninu mẹta gbogbo awọn aṣofin agba Naijiria ni lati fọwọ si yiyọ gomina Banki apapọ Naijiria ki aarẹ to lee yọ ọ nipo.


Muhammadu Buhari yóò gbé ìjọba kalẹ̀ lẹ́yìn sáà rẹ̀ lọ́dùn tó ń bọ̀ - Ijọba Àpapọ̀

Buhari kò ní fi oṣù mẹ́fà kún ìjọba rẹ̀ bí àwọn kan ṣe ń bèrè - Ìjọba àpapọ̀̀̀ Ijọba apapọ ti sọ pe Aarẹ Muhammadu Buhari ko ni lo kọja iye ọdun to yẹ ko lo lori oye, bẹẹ ni yoo gbe ijọba silẹ lẹyin saa rẹ loṣu karun un ọdun 2023. Ṣaaju ni awọn agbẹjọro agba meji ni Naijiria, Aare Afe Babalola ati Robert Clarke ti kọkọ sọ pe o ṣeeṣe ki Buhari ma gbe ijọba silẹ lọdun to n bọ, amọ o le ṣagbekalẹ ijọba fidihẹ ti nnkan ko ba ṣenu ire ni ẹka eto aabo. Clark sọ pe iwe ofin Naijiria faye gba Buhari lati fi kun akoko rẹ lori oye lọna ati le mu alaafia ba ilu. Afe Babalola sọ pe o yẹ ki ijọba apapọ gbe ijọba fidihẹ kalẹ, ko si sun eto idibo ọdun 2023 siwaju lọna ati le kọ iwe ofin tuntun, amọ ọpọ araalu ni ko faramọ aba naa. Erongba ijọba apapọ lori aba naa Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ Buhari, Mallam Garba Shehu fi lede, o ni Aarẹ Muhammadu Buhari ko nilo lati ṣafikun ijọba rẹ pẹlu oṣu mẹfa ko to  le yanju iṣoro to n koju eto abo Naijria. Garba Shehu tun kọ aba awọn agbẹjọro agba naa pe ki Buhari fa ijọba le ijọba fidihẹ lọwọ.


Afe Babalola sọ pe o yẹ ki ijọba apapọ gbe ijọba fidihẹ kalẹ, ko si sun eto idibo ọdun 2023 siwaju lọna ati le kọ iwe ofin tuntun, amọ ọpọ araalu ni ko faramọ aba naa. Erongba ijọba apapọ lori aba naa Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ Buhari, Mallam Garba Shehu fi lede, o ni Aarẹ Muhammadu Buhari ko nilo lati ṣafikun ijọba rẹ pẹlu oṣu mẹfa ko to  le yanju iṣoro to n koju eto abo Naijria. Garba Shehu tun kọ aba awọn agbẹjọro agba naa pe ki Buhari fa ijọba le ijọba fidihẹ lọwọ. O ni ti ijọba Buhari ba ṣe bẹẹ, yoo tẹ ẹtọ awọn ọmọ Naijiria lati dibo yan ẹni to wu wọn sori oye loju mọlẹ. Kini Garba Shehu tun sọ? Gẹgẹ bii atẹjade naa ṣe sọ, ijọba Buhari n ṣiṣẹ takun-takun, o si ti n ṣe aṣeyọri ninu igbiyanju rẹ lati mu alafia pada si Naijiria, eyii to gbagbọ pe yoo yanju ko ti di oṣu Karun un ọdun to n bọ to yẹ ko gbe ijọba kalẹ.


O ni ti ijọba Buhari ba ṣe bẹẹ, yoo tẹ ẹtọ awọn ọmọ Naijiria lati dibo yan ẹni to wu wọn sori oye loju mọlẹ. Kini Garba Shehu tun sọ? Gẹgẹ bii atẹjade naa ṣe sọ, ijọba Buhari n ṣiṣẹ takun-takun, o si ti n ṣe aṣeyọri ninu igbiyanju rẹ lati mu alafia pada si Naijiria, eyii to gbagbọ pe yoo yanju ko ti di oṣu Karun un ọdun to n bọ to yẹ ko gbe ijọba kalẹ. O ni "Oloye Roberk Clerk jẹ ẹni iyi lawujọ, o si le ni erongba rere nipa ọrọ to sọ pe ki Buhari ṣe afikun ijọba rẹ pẹlu oṣu mẹfa, amọ a fẹ jẹ ko ye gbogbo ọmọ Naijiria pe Aarẹ Buhari yoo gbe ijọba kalẹ lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu Karun un, ọdun 2023 gẹgẹ bii alakalẹ ofin." "Niwọn igba to jẹ pe Buhari ni oloṣelu akọkọ ti yoo gba ijọba lọwọ oloṣelu ẹgbẹ rẹ ninu ẹgbẹ alatako, ko ni fi ẹtọ araalu du wọn." Awọn ẹgbẹ oṣelu n fẹ ki INEC sun gbedeke eto idibo abẹle siwaju: Ẹwẹ, awọn ẹgbẹ oṣelu kan ti ke si ajọ eleto idibo, INEC, pe ko sun gbedeke ọjọ kẹta, oṣu Kẹfa siwaju gẹgẹ bii ọjọ ti awọn ẹgbẹ oṣelu gbọdọ pari eto idibo abẹle wọn, ki wọn si fi orukọ awọn to n dije du ipo ti wọn yan sọwọ.


O ni "Oloye Roberk Clerk jẹ ẹni iyi lawujọ, o si le ni erongba rere nipa ọrọ to sọ pe ki Buhari ṣe afikun ijọba rẹ pẹlu oṣu mẹfa, amọ a fẹ jẹ ko ye gbogbo ọmọ Naijiria pe Aarẹ Buhari yoo gbe ijọba kalẹ lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu Karun un, ọdun 2023 gẹgẹ bii alakalẹ ofin." "Niwọn igba to jẹ pe Buhari ni oloṣelu akọkọ ti yoo gba ijọba lọwọ oloṣelu ẹgbẹ rẹ ninu ẹgbẹ alatako, ko ni fi ẹtọ araalu du wọn." Awọn ẹgbẹ oṣelu n fẹ ki INEC sun gbedeke eto idibo abẹle siwaju: Ẹwẹ, awọn ẹgbẹ oṣelu kan ti ke si ajọ eleto idibo, INEC, pe ko sun gbedeke ọjọ kẹta, oṣu Kẹfa siwaju gẹgẹ bii ọjọ ti awọn ẹgbẹ oṣelu gbọdọ pari eto idibo abẹle wọn, ki wọn si fi orukọ awọn to n dije du ipo ti wọn yan sọwọ. Amọ INEC ti sọ ṣaaju ninu atẹjade kan pe oun ko ni sun gbedeke naa siwaju fun awọn idi kan ti oun ko le yẹ.


Amọ INEC ti sọ ṣaaju ninu atẹjade kan pe oun ko ni sun gbedeke naa siwaju fun awọn idi kan ti oun ko le yẹ.


Yemi Osinbajo: Èrò ọmọ Nàíjíríà ṣọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ lórí ìkéde Osinbajo láti dupò ààrẹ Nàìjíríà

Lowurọ ọjọ Aje, ọjọ kọkanla ọdun 2022, ni igbakeji aarẹ Naijiria, Ọjọgbọn Yemi Osinbajo kede erongba rẹ lati dije fun ipo aarẹ, fun gbogbo aye. Eyi si ti fa ọpọlọpọ itakurọsọ lori ayelujara ati lagbo ijiroro ọrọ oṣelu gbogbo. Kii ṣe ikede rẹ gan an lo n fa awuyewuye nitori ọpọlọpọ lo wulẹ ti n reti pe yoo ri bẹẹ. Amọṣa, ohun to n fa ariyanjiyan lori rẹ ko ju bi ọrọ naa yoo ṣe ja si laarin igbakeji aarẹ orilẹede Naijiria, Ọjọgbọn Yẹmi Oṣinbajo pẹlu Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu to jẹ ọga rẹ tẹlẹ. Bi awọn kan ṣe n sọ pe ko yẹ ki erin fọn ki ọmọ rẹ naa tun fọn; lawọn miran n woye pe ko si bi ọbọ ṣe ṣe ori ti inaki ko ṣe o. 'N ṣe lo yẹ ki Tinubu gba adura pe ki Osinbajo ju oun lọ gẹgẹ bii baba si ọmọ - Igun Osinbajo sọrọ Ninu ifọrọwerọ pẹlu BBC News Yoruba, Amofin Kayọde Ajulọ to jẹ gbajumọ amofin, ajafẹtọ araalu to tun jẹ alabaṣepọ Igbakeji aarẹ Muhammadu Buhari ni igbesẹ ti ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijiria ti n reti ni igbesẹ ti Osinbajo gbe naa.


Amọṣa, ohun to n fa ariyanjiyan lori rẹ ko ju bi ọrọ naa yoo ṣe ja si laarin igbakeji aarẹ orilẹede Naijiria, Ọjọgbọn Yẹmi Oṣinbajo pẹlu Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu to jẹ ọga rẹ tẹlẹ. Bi awọn kan ṣe n sọ pe ko yẹ ki erin fọn ki ọmọ rẹ naa tun fọn; lawọn miran n woye pe ko si bi ọbọ ṣe ṣe ori ti inaki ko ṣe o. 'N ṣe lo yẹ ki Tinubu gba adura pe ki Osinbajo ju oun lọ gẹgẹ bii baba si ọmọ - Igun Osinbajo sọrọ Ninu ifọrọwerọ pẹlu BBC News Yoruba, Amofin Kayọde Ajulọ to jẹ gbajumọ amofin, ajafẹtọ araalu to tun jẹ alabaṣepọ Igbakeji aarẹ Muhammadu Buhari ni igbesẹ ti ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijiria ti n reti ni igbesẹ ti Osinbajo gbe naa. O ṣalaye pe idi ti igbesẹ ati kede erongba rẹ ṣe pẹ bayii ko to jade ko ju wi pe igbakeji aarẹ Naijiria naa nilo asiko lati forikori pẹlawọn eekan gbogbo kaakiri lati lee mọ ibi ti yoo gbe ọrọ gba. Lori boya ọrọ naa ko ni fara jọ ẹsun ọdalẹ ti awọn eeyan kan fi n kan igbakeji aarẹ pẹlu bi o ṣe fẹ dije tako Tinubu, ti ọpọ woye gẹgẹ bii oloore rẹ ni. Amofin Ajulọ ṣalaye pe, ni ilẹ Yoruba, gbogbo obi lo maa n gbadura ki ọmọ wọn ju awọn lọ.


O ṣalaye pe idi ti igbesẹ ati kede erongba rẹ ṣe pẹ bayii ko to jade ko ju wi pe igbakeji aarẹ Naijiria naa nilo asiko lati forikori pẹlawọn eekan gbogbo kaakiri lati lee mọ ibi ti yoo gbe ọrọ gba. Lori boya ọrọ naa ko ni fara jọ ẹsun ọdalẹ ti awọn eeyan kan fi n kan igbakeji aarẹ pẹlu bi o ṣe fẹ dije tako Tinubu, ti ọpọ woye gẹgẹ bii oloore rẹ ni. Amofin Ajulọ ṣalaye pe, ni ilẹ Yoruba, gbogbo obi lo maa n gbadura ki ọmọ wọn ju awọn lọ. O darukọ awọn eekan ilẹ Yoruba bii Baba Abraham Adesanya, Baba Daodu, Baba Ayọ Adebanjọ ati Mama Abibatu Mọgaji maa n gba fun Aṣiwaju nigba naa ni pe yoo ga ju wọn lọ , to si ri bẹẹ. "Adura to yẹ ki aṣiwaju maa gba bayii fun Osinbajo bayii naa ni pe iwọ ọmọ mi o waa ga ju mi lọ." Ọrọ yii dabi ọmọ to fẹ ba baba rẹ du iyawo ni - Igun Tinubu  ero rẹ Ninu ọrọ tirẹ,  Abdulhakeen Adegoke, adari ẹgbẹ Yoruba Welfare Group ṣalaye fun BBC News yoruba pe ohun ti ko yẹ ko waye ni ikede erongba igbakeji aarẹ Osinbajo pe oun naa fẹ dije lẹyin ti ẹni ti a lee pe ni ọga ọga rẹ ti bọ si gbangba lati sọ pe oun fẹ dije fun ipo naa.


O darukọ awọn eekan ilẹ Yoruba bii Baba Abraham Adesanya, Baba Daodu, Baba Ayọ Adebanjọ ati Mama Abibatu Mọgaji maa n gba fun Aṣiwaju nigba naa ni pe yoo ga ju wọn lọ , to si ri bẹẹ. "Adura to yẹ ki aṣiwaju maa gba bayii fun Osinbajo bayii naa ni pe iwọ ọmọ mi o waa ga ju mi lọ." Ọrọ yii dabi ọmọ to fẹ ba baba rẹ du iyawo ni - Igun Tinubu  ero rẹ Ninu ọrọ tirẹ,  Abdulhakeen Adegoke, adari ẹgbẹ Yoruba Welfare Group ṣalaye fun BBC News yoruba pe ohun ti ko yẹ ko waye ni ikede erongba igbakeji aarẹ Osinbajo pe oun naa fẹ dije lẹyin ti ẹni ti a lee pe ni ọga ọga rẹ ti bọ si gbangba lati sọ pe oun fẹ dije fun ipo naa. Abdulhakeen Adegoke ni osibajo ti ṣi ẹsẹ gbe lori igbesẹ naa nitori ko si bi igbesẹ rẹ ko ṣe ni di igbesẹ Yoruba lati di aarẹ lowo ati pe ni iwoye toun o, itanje lasan lawon eekan ni apap ariwa Naijiria n fun un ti wọn n sọ oe awọn wa lẹyin. O wa rọ awọn agbagba Yoruba lati pe ajọ to nironu fun yiyanju ọrọ ọhun ki alaafia lee jọba laaarin awọn mejeeji. To ba jẹ pe ṣaaju igba ti Aṣiwaju kede tirẹ ni Osinbajo ti kede ni, ọpọ gan ni yoo maa rọ aṣiwaju pe ko sinmi naa ki ọmọ rẹ, iyẹn Aṣiwaju Osinbajo lee dije.


Abdulhakeen Adegoke ni osibajo ti ṣi ẹsẹ gbe lori igbesẹ naa nitori ko si bi igbesẹ rẹ ko ṣe ni di igbesẹ Yoruba lati di aarẹ lowo ati pe ni iwoye toun o, itanje lasan lawon eekan ni apap ariwa Naijiria n fun un ti wọn n sọ oe awọn wa lẹyin. O wa rọ awọn agbagba Yoruba lati pe ajọ to nironu fun yiyanju ọrọ ọhun ki alaafia lee jọba laaarin awọn mejeeji. To ba jẹ pe ṣaaju igba ti Aṣiwaju kede tirẹ ni Osinbajo ti kede ni, ọpọ gan ni yoo maa rọ aṣiwaju pe ko sinmi naa ki ọmọ rẹ, iyẹn Aṣiwaju Osinbajo lee dije. "Ọrọ yii dabi ọmọ to fẹ ba baba to bii du iyawo. Ki awọn baba wa nilẹ Yoruba tete pe aro ati ọdọfin inu wa silẹ." Owurọ ọjọ kọkanla, oṣu Kẹrin, ọdun 2022, ni igbakeji aarẹ Naijiria, Ọjọgbọn Yemi Osinbajo kede erongba rẹ lati dije fun ipo aarẹ, fun gbogbo aye.


"Ọrọ yii dabi ọmọ to fẹ ba baba to bii du iyawo. Ki awọn baba wa nilẹ Yoruba tete pe aro ati ọdọfin inu wa silẹ." Owurọ ọjọ kọkanla, oṣu Kẹrin, ọdun 2022, ni igbakeji aarẹ Naijiria, Ọjọgbọn Yemi Osinbajo kede erongba rẹ lati dije fun ipo aarẹ, fun gbogbo aye. Osinbajo ninu fidio kan to fi si oju opo Twitter rẹ  lo ti kede igbesẹ naa. Eyi waye lẹyin to ti kọkọ kede fun awọn gomina kan to wa ninu ẹgbẹ osẹlu All Progressives Congress, APC, lọjọ Aiku. Igbakeji aarẹ, Yemi Osinbajo ti kede erongba rẹ lati dije fun ipo aarẹ Naijiria ninu eto idibo ọdun 2023.


Osinbajo ninu fidio kan to fi si oju opo Twitter rẹ  lo ti kede igbesẹ naa. Eyi waye lẹyin to ti kọkọ kede fun awọn gomina kan to wa ninu ẹgbẹ osẹlu All Progressives Congress, APC, lọjọ Aiku. Igbakeji aarẹ, Yemi Osinbajo ti kede erongba rẹ lati dije fun ipo aarẹ Naijiria ninu eto idibo ọdun 2023. Osinbajo ninu fidio kan to fi si oju opo Twitter rẹ ni owurọ ọjọ Aje lo ti sisọ loju eegun pe oun maa dije fun ipo aarẹ. Osinbajo ni "Pẹlu irẹlẹ ọkan ni mo fi n kede erongba mi lati dije fun ipo aarẹ Naijiria labẹ asia ẹgbẹ oselu APC. A maa mu ẹkunrẹrẹ awọn koko ọrọ to sọ nipa erongba rẹ lati dije naa wa fun yin laipẹ.


Osinbajo ninu fidio kan to fi si oju opo Twitter rẹ ni owurọ ọjọ Aje lo ti sisọ loju eegun pe oun maa dije fun ipo aarẹ. Osinbajo ni "Pẹlu irẹlẹ ọkan ni mo fi n kede erongba mi lati dije fun ipo aarẹ Naijiria labẹ asia ẹgbẹ oselu APC. A maa mu ẹkunrẹrẹ awọn koko ọrọ to sọ nipa erongba rẹ lati dije naa wa fun yin laipẹ. saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe lẹyin ọpọlọpọ akoko ijiroro ati ifikuluku, o dabi ẹni pe igbakeji aarẹ orilẹede Naijiria, Ọjọgbọn Yẹmi Osinbajo ti ṣetan bayii lẹyin o rẹyin lati dije fun ipo aarẹ orilẹede Naijiria ldun 2023. Kii ṣe iroyin abẹnu mọ pe oniruuru ẹgbẹ, ọgba ati igun lo ti bọ sigboro lati gbe lẹyin agba amofin naa pe ki oun pẹlu darapọ mọ awọn oloṣelu to fẹ dije fun aṣia ẹgbẹ oṣelu APC fun ipo aarẹ lorilẹede Naijiria. Ni oṣu karun un ọdun 2022 ni eto idibo lati mọ ẹni ti ẹgbẹ oṣelu APC yoo fa kalẹ fun idije ipo aarẹ lasiko idibo apapọ ọdun 2023 yoo waye.


saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe lẹyin ọpọlọpọ akoko ijiroro ati ifikuluku, o dabi ẹni pe igbakeji aarẹ orilẹede Naijiria, Ọjọgbọn Yẹmi Osinbajo ti ṣetan bayii lẹyin o rẹyin lati dije fun ipo aarẹ orilẹede Naijiria ldun 2023. Kii ṣe iroyin abẹnu mọ pe oniruuru ẹgbẹ, ọgba ati igun lo ti bọ sigboro lati gbe lẹyin agba amofin naa pe ki oun pẹlu darapọ mọ awọn oloṣelu to fẹ dije fun aṣia ẹgbẹ oṣelu APC fun ipo aarẹ lorilẹede Naijiria. Ni oṣu karun un ọdun 2022 ni eto idibo lati mọ ẹni ti ẹgbẹ oṣelu APC yoo fa kalẹ fun idije ipo aarẹ lasiko idibo apapọ ọdun 2023 yoo waye. Gẹgẹ bi awọn iroyin kan to jade lati ile aarẹ, Aso Rock Villa nilu Abuja lọjọ Aiku ṣe sọ, igbakeji aarẹ orilẹede Naijiria naa ti bun awọn gomina bii mejila kan gbọ nipa erongba rẹ lati dije. Iroyin naa sọ pe, Ọjọgbọn Yẹmi Osinbajo fi to awọn gomina naa ninu eyi ti Nasir El-Rufai (Kaduna), Dapo Abiodun (Ogun), Abdullahi Sule (Nasarawa), Babagana Zulum (Borno) ati Babajide Sanwo-Olu (Eko) leti lasiko apejẹ iṣinu awẹ Ramadan, Iftar to pe nibi to ti jẹ ko di mimọ fawọn gomina naa nipa erongba rẹ lati tẹsiwaju pẹlu iṣẹ ti ọga rẹ, Aarẹ Muhammadu Buhari ba ṣe ku lasiko ti saa iṣejọba rẹ ba pari ldun 2023. Bọla Tinubu jẹ ọkan lara awọn eekan ẹgbẹ oṣelu APC, ohun si ni gomina ipinlẹ Eko laarin ọdun 199 si 2007.


Gẹgẹ bi awọn iroyin kan to jade lati ile aarẹ, Aso Rock Villa nilu Abuja lọjọ Aiku ṣe sọ, igbakeji aarẹ orilẹede Naijiria naa ti bun awọn gomina bii mejila kan gbọ nipa erongba rẹ lati dije. Iroyin naa sọ pe, Ọjọgbọn Yẹmi Osinbajo fi to awọn gomina naa ninu eyi ti Nasir El-Rufai (Kaduna), Dapo Abiodun (Ogun), Abdullahi Sule (Nasarawa), Babagana Zulum (Borno) ati Babajide Sanwo-Olu (Eko) leti lasiko apejẹ iṣinu awẹ Ramadan, Iftar to pe nibi to ti jẹ ko di mimọ fawọn gomina naa nipa erongba rẹ lati tẹsiwaju pẹlu iṣẹ ti ọga rẹ, Aarẹ Muhammadu Buhari ba ṣe ku lasiko ti saa iṣejọba rẹ ba pari ldun 2023. Bọla Tinubu jẹ ọkan lara awọn eekan ẹgbẹ oṣelu APC, ohun si ni gomina ipinlẹ Eko laarin ọdun 199 si 2007. Okorocha ni gomina ipinlẹ Imo tẹlẹ, igba akọkọ rẹ si kọ niyi lati dije, lẹyin to ti kọkọ gbe igba ibo fun ipo aarẹ labẹ ẹgbẹ oṣelu AA nigba kan ri. Rochas Okorocha fi erongba rẹ lati dije han ninu lẹta kan to kọ ranṣẹ si aarẹ ile aṣofin agba, Sẹnetọ Ahmad Lawan lọjọ kẹrindinlọgbọn oṣu kini ọdun 2022. Oun ni obinrin akọkọ to jade lati kede pe oun fẹ dije fun ipo aarẹ lọdun 2023.


Okorocha ni gomina ipinlẹ Imo tẹlẹ, igba akọkọ rẹ si kọ niyi lati dije, lẹyin to ti kọkọ gbe igba ibo fun ipo aarẹ labẹ ẹgbẹ oṣelu AA nigba kan ri. Rochas Okorocha fi erongba rẹ lati dije han ninu lẹta kan to kọ ranṣẹ si aarẹ ile aṣofin agba, Sẹnetọ Ahmad Lawan lọjọ kẹrindinlọgbọn oṣu kini ọdun 2022. Oun ni obinrin akọkọ to jade lati kede pe oun fẹ dije fun ipo aarẹ lọdun 2023. Ko tii kede ẹgbẹ oṣelu kankan ti o wa bayii na. Ohun to sọ ni pe ẹgbẹ oṣelu to ba ni iran kan naa pẹlu oun loun yoo ba lọ. loṣu kẹta ọdun 2023 ni Dele Mọmọdu kede pe oun naa yoo dije ipo aarẹ lẹgbẹ oṣelu PDP.


Ko tii kede ẹgbẹ oṣelu kankan ti o wa bayii na. Ohun to sọ ni pe ẹgbẹ oṣelu to ba ni iran kan naa pẹlu oun loun yoo ba lọ. loṣu kẹta ọdun 2023 ni Dele Mọmọdu kede pe oun naa yoo dije ipo aarẹ lẹgbẹ oṣelu PDP. Igba akọkọ kọ niyi ti Dele Mọmọdu yoo maa fifẹhan si didije fun ipo aarẹ ni Naijiria. Yahaya Bello ni gomina ipinlẹ Kogi lọwọ yii. Laipẹ yii loun pẹlu kede pe oun naa nifẹ si ipo aarẹ lọdun 2023.


Igba akọkọ kọ niyi ti Dele Mọmọdu yoo maa fifẹhan si didije fun ipo aarẹ ni Naijiria. Yahaya Bello ni gomina ipinlẹ Kogi lọwọ yii. Laipẹ yii loun pẹlu kede pe oun naa nifẹ si ipo aarẹ lọdun 2023. Awọn miran to tun ti gbe igbesẹ yii kan naa ni aarẹ ile aṣofin agba tẹlẹ ri, Dokita Bukọla Saraki, alaga igbimọ awọn gomina lorilẹede Naijiria, NGF to tun jẹ gomina ipinlẹ Ekiti, Ọmọwe Kayọde Fayẹmi, minisita fọrọ oṣiṣẹ ati igbanisiṣẹ, Dokita Chris Ngige ati bẹẹ lọ.


Awọn miran to tun ti gbe igbesẹ yii kan naa ni aarẹ ile aṣofin agba tẹlẹ ri, Dokita Bukọla Saraki, alaga igbimọ awọn gomina lorilẹede Naijiria, NGF to tun jẹ gomina ipinlẹ Ekiti, Ọmọwe Kayọde Fayẹmi, minisita fọrọ oṣiṣẹ ati igbanisiṣẹ, Dokita Chris Ngige ati bẹẹ lọ.


Sheikh Nuru Khalid: Imáàmù táwọ́n aláṣẹ́ dá dúró ti ríṣẹ́ míì tó ta lẹ́nu

Ṣẹ́ẹ mọ̀ pe Yoruba ni "bi wọn ṣe n ṣe nilee wa, eewọ ibomii ni lo mu oriire ba Imaamu Nuru Khalid to sọrọ si aarẹ Buhari to si tori rẹ gba idaduro ni Mọṣalaṣi. Imaamu Mọṣalaṣi to wa ni agbegbe Apo Legislative Quartres ni Abuja eyi to ṣẹ gba idaduro iyẹn Sheik Nuru Khalid ti riṣẹ mii bayii. Iroyin ni awọn alaṣẹ ati oludari Mọṣalaṣi Jumaa tuntun kan ni Area 11 ni ẹyin Banki apapọ Naijiria ti ni ko bẹrẹ iṣẹ lẹsẹkẹsẹ ni Jumaa ọjọ Jimoh to n bọ, ọjọ kẹjọ oṣu Kẹrin. Ìjọba pàṣẹ fún àwọn iléeṣẹ́ ìbánisọ̀rọ̀ láti fi òfin de ìpè lórí fóònù àwọn tí kò so NIN mọ́ nọ́mbà wọn A máa ń lọ yọjú wo Yinka Quadri tó bá ń ṣe fíìmù ládùúgbò wa - Ẹ wo bí Dejo Tunfulu ṣe bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ Tíátà Khalid gba idaduro lẹyin to sọ ọrọ alufansa si Aarẹ Muhammadu Buhari nitori ikọlu si ọkọ oju irin to ṣlẹ lọjọ Aje to kọja ni ọna Abuja si Kaduna. Ẹwẹ, oun funrarẹ ṣapejuwe idaduro rẹ gẹgẹ bi ara ifarada to oun ni lati la kọja pe oun ni imọlara iya to n jẹ awọn araalu ati pe o sọ otitọ. Khalid fi ọrọ sita pe "nipa ore-ọfẹ Ọlọrun, n o maa dari awọn olujọsin mi ni ọjọ Ẹti yii, nitoripe gẹgẹ bii adari ẹsin, a nilo ibi kan lati maa darapọ mọ".


Ìjọba pàṣẹ fún àwọn iléeṣẹ́ ìbánisọ̀rọ̀ láti fi òfin de ìpè lórí fóònù àwọn tí kò so NIN mọ́ nọ́mbà wọn A máa ń lọ yọjú wo Yinka Quadri tó bá ń ṣe fíìmù ládùúgbò wa - Ẹ wo bí Dejo Tunfulu ṣe bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ Tíátà Khalid gba idaduro lẹyin to sọ ọrọ alufansa si Aarẹ Muhammadu Buhari nitori ikọlu si ọkọ oju irin to ṣlẹ lọjọ Aje to kọja ni ọna Abuja si Kaduna. Ẹwẹ, oun funrarẹ ṣapejuwe idaduro rẹ gẹgẹ bi ara ifarada to oun ni lati la kọja pe oun ni imọlara iya to n jẹ awọn araalu ati pe o sọ otitọ. Khalid fi ọrọ sita pe "nipa ore-ọfẹ Ọlọrun, n o maa dari awọn olujọsin mi ni ọjọ Ẹti yii, nitoripe gẹgẹ bii adari ẹsin, a nilo ibi kan lati maa darapọ mọ". Bí wọ́n ṣe yọ ìmáàmù Mọ́ṣáláṣí Apo, Sheik Nuru Sẹnetọ Saidu Dansadau to jẹ alaga igbimọ Mọṣalasi Apo, niluu Abuja ti sọ pe awọn ti da Sheik Muru Khalid duro lẹyin ti wọn ti kọkọ ni ko lọ rọọkun nile ṣaaju. Sẹnetọ Dansadau ṣalaye fun BBC pe awọn gbe igbesẹ naa lẹyin ti Imaamu ọhun kọ lati tuba lẹyin awọn ọrọ to sọ ninu waasi rẹ lọjọ Ẹti. Ninu iwe idaduro ti wọn fi ranṣẹ si Imaamu naa, wọn ni awọn ṣawari pe ko kabamọ ohun to ṣe lẹyin ti wọn ni ko lọ rọokun nile, eredi ree ti ijiya rẹ fi gbe pẹẹli si.


Bí wọ́n ṣe yọ ìmáàmù Mọ́ṣáláṣí Apo, Sheik Nuru Sẹnetọ Saidu Dansadau to jẹ alaga igbimọ Mọṣalasi Apo, niluu Abuja ti sọ pe awọn ti da Sheik Muru Khalid duro lẹyin ti wọn ti kọkọ ni ko lọ rọọkun nile ṣaaju. Sẹnetọ Dansadau ṣalaye fun BBC pe awọn gbe igbesẹ naa lẹyin ti Imaamu ọhun kọ lati tuba lẹyin awọn ọrọ to sọ ninu waasi rẹ lọjọ Ẹti. Ninu iwe idaduro ti wọn fi ranṣẹ si Imaamu naa, wọn ni awọn ṣawari pe ko kabamọ ohun to ṣe lẹyin ti wọn ni ko lọ rọokun nile, eredi ree ti ijiya rẹ fi gbe pẹẹli si. Lẹta ọhun ka pe "Sheik, iwọ funra rẹ mọ ohun ti ẹsin Islam sọ nipa ibọwọfun ati eto." "Amọ iha ti o kọ si bi a ṣe ba ọ wi lori awọn ọrọ ti o sọ fihan pe o ko kabamọ ohun ti o ṣe." Ki ni ẹṣẹ Sheik Nuru Khalid?


Lẹta ọhun ka pe "Sheik, iwọ funra rẹ mọ ohun ti ẹsin Islam sọ nipa ibọwọfun ati eto." "Amọ iha ti o kọ si bi a ṣe ba ọ wi lori awọn ọrọ ti o sọ fihan pe o ko kabamọ ohun ti o ṣe." Ki ni ẹṣẹ Sheik Nuru Khalid? Ọjọ Ẹti, to jẹ ọjọ kinni, oṣu Kẹrin, ọdun 2022 yii ni Imaamu naa sọrọ nipa ikọlu ọkọ oju rin to waye ni ipinlẹ Kaduna. Ninu waasi naa lo ti  sọrọ tako ijọba apapọ lori ikuna rẹ lati bojuto eto abo to mẹhẹ ni Naijiria. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu Kẹta ni awọn agbesumọmi kọlu ọkọ oju irin naa to n lọ lati ilu Abuja si Kaduna, nibi ti wọn ti pa eeyan mẹjọ, ti wọn si tun ti ji awọn mọkanlelogun mii gbe.


Ọjọ Ẹti, to jẹ ọjọ kinni, oṣu Kẹrin, ọdun 2022 yii ni Imaamu naa sọrọ nipa ikọlu ọkọ oju rin to waye ni ipinlẹ Kaduna. Ninu waasi naa lo ti  sọrọ tako ijọba apapọ lori ikuna rẹ lati bojuto eto abo to mẹhẹ ni Naijiria. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu Kẹta ni awọn agbesumọmi kọlu ọkọ oju irin naa to n lọ lati ilu Abuja si Kaduna, nibi ti wọn ti pa eeyan mẹjọ, ti wọn si tun ti ji awọn mọkanlelogun mii gbe. Amọ lọjọ Aje, Imaamu naa sọ fun ileeṣẹ iroyin BBC pe oun ko kabamọ ọrọ ti oun sọ. O ni o dun oun lọpọlọpọ pe alaga igbimọ to gba iṣẹ lọwọ oun yii jẹ ọmọ bibi ipinlẹ Zamfara, nibi ti ko si abo kankan nibẹ. Sheik Muru Khalid fi kun pe Ọlọrun nikan lo maa n gbe eeyan de ipo giga ati pe oun ko ni dẹkun lati maa sọ ootọ.


Amọ lọjọ Aje, Imaamu naa sọ fun ileeṣẹ iroyin BBC pe oun ko kabamọ ọrọ ti oun sọ. O ni o dun oun lọpọlọpọ pe alaga igbimọ to gba iṣẹ lọwọ oun yii jẹ ọmọ bibi ipinlẹ Zamfara, nibi ti ko si abo kankan nibẹ. Sheik Muru Khalid fi kun pe Ọlọrun nikan lo maa n gbe eeyan de ipo giga ati pe oun ko ni dẹkun lati maa sọ ootọ. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Awuyewuye ti n waye lori ayelujara lẹyin ti awọn alaṣẹ mọṣalaasi kan ni Apo, nilu Abuja da imaamu mọṣalaṣi naa duro. Ọjọ Ẹti ni iroyin sọ pe Sheikh Nuru Khalid sọ ninu waasi rẹ pe ko dara bi aarẹ Buhari ṣe kọ lati lọ si ipinlẹ Kaduna lẹyin ikọlu awọn agbesunmọmi si ọkọ reluwe.


Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Awuyewuye ti n waye lori ayelujara lẹyin ti awọn alaṣẹ mọṣalaasi kan ni Apo, nilu Abuja da imaamu mọṣalaṣi naa duro. Ọjọ Ẹti ni iroyin sọ pe Sheikh Nuru Khalid sọ ninu waasi rẹ pe ko dara bi aarẹ Buhari ṣe kọ lati lọ si ipinlẹ Kaduna lẹyin ikọlu awọn agbesunmọmi si ọkọ reluwe. Kaakiri loju opo ayelujara ni ọrọ yi ti n mu iriwisi ọtọọtọ wa ti awọn ọmọ Naijiria si ni o ku diẹ kaato pẹlu bi wọn ṣe da imaamu yi duro. Ikọlu to mẹnu ba ninu iwaasu rẹ jẹ eleyi to n kọ awọn araalu lominu nitori iye ẹmi to ba lọ. Nilu Kaduna ni awọn agbesunmọmi ajinigbe ti da ọkọ reluwee lọna ti wn si sọ ado oloro si oju irin.


Kaakiri loju opo ayelujara ni ọrọ yi ti n mu iriwisi ọtọọtọ wa ti awọn ọmọ Naijiria si ni o ku diẹ kaato pẹlu bi wọn ṣe da imaamu yi duro. Ikọlu to mẹnu ba ninu iwaasu rẹ jẹ eleyi to n kọ awọn araalu lominu nitori iye ẹmi to ba lọ. Nilu Kaduna ni awọn agbesunmọmi ajinigbe ti da ọkọ reluwee lọna ti wn si sọ ado oloro si oju irin. Ninu ikọlu yi, o kere tan eeyan mẹjọ ni ijọba sọ pe o padanu ẹmi wọn ti awọn ọpọ si farapa. Titi di ba ṣe n sọrọ yi awọn eeyan kan wa ti wọn ko mọ ibi tawọn ajinigbe gbe wọn salọ. Gomina Kaduna ti n tori ọrọ yike gbajare to si ni awọn ologun Naijiria ko ṣe iṣẹ wọn bi iṣẹ ni lati koju awọn janduku ajinigbepawo yi.


Ninu ikọlu yi, o kere tan eeyan mẹjọ ni ijọba sọ pe o padanu ẹmi wọn ti awọn ọpọ si farapa. Titi di ba ṣe n sọrọ yi awọn eeyan kan wa ti wọn ko mọ ibi tawọn ajinigbe gbe wọn salọ. Gomina Kaduna ti n tori ọrọ yike gbajare to si ni awọn ologun Naijiria ko ṣe iṣẹ wọn bi iṣẹ ni lati koju awọn janduku ajinigbepawo yi. Loju opo Twitter niṣe ni awọn eeyan n da si ọrọ aṣẹ lọ rọọkun nile ti igbimọ mọṣalasi Apo gbe kalẹ fun Imam Khalid. @farooqkperogi to jẹ alatako ijọba aarẹ tun alaye ọrọ Imaamu naa sọ nibi to ti ni ko bojumu bi aarẹ ko ṣe kan si ilu Kaduna nitori nigba to nilo ibo wọn, o lọ sibẹ. Gimba Kakanda ti oun naa jẹ onwoye lori ọrọ to kan orileede Naijiria da si ọrọ yi to si ni awọn eeyan a mu bu awọn olori ẹlẹsin pe wọn gbe lẹyin ijọba ṣugbọn eeyan kan re ti o sọrọ tako ijọba Sẹnẹtọ Sheu Sani to fi igba kan ṣoju ipinlẹ Kaduna nile aṣofin agba kesi awọn igbimọ mọṣalasi Apo lati yi aṣẹ yi pada.


Loju opo Twitter niṣe ni awọn eeyan n da si ọrọ aṣẹ lọ rọọkun nile ti igbimọ mọṣalasi Apo gbe kalẹ fun Imam Khalid. @farooqkperogi to jẹ alatako ijọba aarẹ tun alaye ọrọ Imaamu naa sọ nibi to ti ni ko bojumu bi aarẹ ko ṣe kan si ilu Kaduna nitori nigba to nilo ibo wọn, o lọ sibẹ. Gimba Kakanda ti oun naa jẹ onwoye lori ọrọ to kan orileede Naijiria da si ọrọ yi to si ni awọn eeyan a mu bu awọn olori ẹlẹsin pe wọn gbe lẹyin ijọba ṣugbọn eeyan kan re ti o sọrọ tako ijọba Sẹnẹtọ Sheu Sani to fi igba kan ṣoju ipinlẹ Kaduna nile aṣofin agba kesi awọn igbimọ mọṣalasi Apo lati yi aṣẹ yi pada. Ninu iwasuu ọjọ Jimọ rẹ to ṣe niṣe ni Imaamu Nuru Khalid bẹnu atẹ lu ijọba Naijiria lori ailekoju ipenija aabo ati ipaniyan  to n koju Naijiria. Ninu iwaasu rẹ, o gba araalu nimọran lori awọn igbesẹ ti wọn le gbe lati fẹhonu han si aiṣedeede ijọba nipa ipeese aabo fun araalu. O gbawọn nimọran pe ti ijọba ko ba dẹwọ ipaniyan to n waye, ki araalu ma ṣe jade dibo.


Ninu iwasuu ọjọ Jimọ rẹ to ṣe niṣe ni Imaamu Nuru Khalid bẹnu atẹ lu ijọba Naijiria lori ailekoju ipenija aabo ati ipaniyan  to n koju Naijiria. Ninu iwaasu rẹ, o gba araalu nimọran lori awọn igbesẹ ti wọn le gbe lati fẹhonu han si aiṣedeede ijọba nipa ipeese aabo fun araalu. O gbawọn nimọran pe ti ijọba ko ba dẹwọ ipaniyan to n waye, ki araalu ma ṣe jade dibo. Ninu ifọrọwanilẹnuwo BBC pẹlu alaga igbimọ Mọṣalasi naa, ṣẹnẹtọ Saidu Muhammad Dansadau sọ pe awọn da imaamu naa duro nitori ọrọ iwaasu to le da wahala silẹ. Atẹjade ti wọn fi sita ni iwaasu Imam Khalid tako ẹsin Islaamu ti wọn si ni awọn ti yan imaamu mi ti yoo rọpo Imam Khalid


Ninu ifọrọwanilẹnuwo BBC pẹlu alaga igbimọ Mọṣalasi naa, ṣẹnẹtọ Saidu Muhammad Dansadau sọ pe awọn da imaamu naa duro nitori ọrọ iwaasu to le da wahala silẹ. Atẹjade ti wọn fi sita ni iwaasu Imam Khalid tako ẹsin Islaamu ti wọn si ni awọn ti yan imaamu mi ti yoo rọpo Imam Khalid


Ministers who has resigned: Ṣé lóòtọ́ ni Malami náà ti yí ọ̀kan rẹ̀ padà lórí ìkọ̀wéfipòsílẹ́ rẹ̀?

Ngige yi ọkan rẹ pada, o peyinda pe oun  ko dije dupo aarẹ Naijriia mọ́ Leyin ti ọpọlọpọ awọn adari ni Naijiria bẹrẹ si ni gba fọọmu lati dije dupo iṣẹlu ni ero awọn eeyan ti ṣotoọtọ. Saaju lọjọ Eti ni aarẹ Buhari to n tukọ Naijiria ti ri iran ṣaaju gbogbo ikede awọn minista ati osise rẹKìí ṣe àwọn mínísítà tó fẹ́ dupò nìkan ní Buhari ní kó fi iṣẹ́ sílẹ̀ , wo àwọn tó tún kàn Buhari kede pe enikẹni to ba fẹ dije dupo oṣelu ko kọwe fipo silẹ. Leyin naa ni awon minista kan si kede ikọwefiposilẹ wonNgige kọrin tuntun mi ò díje dupò aàrẹ Nàìjíríà mọ́, mo ti padà sí ọ́ọ́fíìsì mínístá tí mo wà tẹ́lẹ̀ Dokita Chris Ngige wa lara a\won to fẹ dije dupo aarẹ.. Nibo ni ọrọ Chris Ngige de duro bayii? Minista fun ọrọ iṣẹ ati ọrọ awọn osiṣẹ ni Naijiria, Chris Ngige ti kede pe oun yi ọkan oun pada. O ni oun ko dije dupo aarẹ Naijiria mọ lọdun 2023. Ṣaaju lo kede ipinnu rẹ lati dije dupo aarẹ fun awọn alatileyin rẹ ni ọjọ kokandinlogun, oṣu kẹrin ni ilu rẹ ni ijọba ibilẹ Idemili South ni ipinlẹ Anambra ni guusu ila oorun Naijiria.


Minista fun ọrọ iṣẹ ati ọrọ awọn osiṣẹ ni Naijiria, Chris Ngige ti kede pe oun yi ọkan oun pada. O ni oun ko dije dupo aarẹ Naijiria mọ lọdun 2023. Ṣaaju lo kede ipinnu rẹ lati dije dupo aarẹ fun awọn alatileyin rẹ ni ọjọ kokandinlogun, oṣu kẹrin ni ilu rẹ ni ijọba ibilẹ Idemili South ni ipinlẹ Anambra ni guusu ila oorun Naijiria. Lọjọ Eti lo fi atẹjade sita nilu Abuja nibi eto isin idagbere ti aarẹ Buhari ṣe fun gbogbo awọn to n lọ ninu wọn nile ijoba ni Abuja. Bẹ́ẹ̀, naa ni iroyin mii tun jade pe Malami Abubakar to n dari eto idajọ Naijiria naa ti yi oun pada pe oun ko ṣe mọ. Iroyin naa n sọ pe aarẹ Buhari lo rọ Malami lati maṣe dije dupo gomina to fẹ lọ fun ni ipinlẹ Kebbi.