Bákan náà, Komisana tó n ri sí Igbani ṣiṣẹ ati Ikẹkọ ni ìpínlè Ọ̀yọ́, Ogbeni Siju Lawal sàlàyé wípé àwọn ìgbìmò aláṣẹ ti pa ẹnu po lati ya owó tó tó N121, 48,978.83k fún àtúnṣe Simeon Adebo Staff Development Centre tí o ti je ibùdó ìdánilékòó fún ìdàgbàsókè awọn oṣiṣẹ eleyii ti o ti dénú ko’le sugbon ti ìjọba ìpínlè Ọ̀yọ́ fi ọwọ sí agbe dìde rẹ. O wa so siwaju síi wípé ilé iṣẹ All-time Nigeria Ltd ni yóò gba iṣẹ náà ṣe tí yoo sí parí ní iwọn ọsẹ méjìlá, ninu eyi ti ìjọba ti ṣèlérí láti san asan siley ìdá ọgbọ̀n ọwọ isẹ náà láti lè mú owó iṣẹ yá. Atejade naa tun sàlàyé wípé, Komisana fún Ìròyìn, Àṣà àti Ìrìn àjò Afe ni ìpínlè Ọ̀yọ́, Omowe Wasiu Olatubosun náà jẹ ki o di mímọ pé àwọn oṣiṣẹ eleto ààbò bíi 1,629 níye eléyìí tí wọn ti dun ní igbega lẹnu iṣẹ́ latari àṣìṣe kan tàbí òmíràn laarin ọdún 2017 ati ọdun 2020 ni ìgbìmò aláṣẹ ti fi oeot sí pé kí wón gba igbega lẹnu iṣẹ wọn láì ní ìdènà. Abiola Olowe Ìbàdàn.


Eré Orí Ìtàgé Ní New York: Busta Rhymes Gbé Àmín Ẹ̀yẹ Fún Wizkid

Oǹkọrin Orílè-èdè Amẹ́ríkà tí a mọ̀ sí Trevor George Smith Jr, tí ìnangi rẹ̀ ńjẹ́ Busta Rhymes, ti kí ògbóntarìgì oǹkọrin ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nì- Wizkid fún àseyege eré Orí Ìtàgé tó se ní Madison Square Garden ní Ìlú New York Oǹkọrin Amẹ́rika, Busta Rhymes náà rí pé ó se pàtàkì fún òun láti bu ọlá fún gégé bí ọ̀pọ̀ olólùfẹ́ orin rẹ̀ se gbádùn orin rẹ lójó náà, léyìn eré, o wá kíi, ó sì gbé òdòdó ẹ̀yẹ fún fún ìmọ rírì adùn eré náà. Ó gbà pé àkókò tí òun kọ́kọ́ wo eré Wizkid lójú korojú ó dùn mọ́ òun, inú òun sì dùn jọjọ, àwọn méjèèjì gba nọ́mbà ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀ ara wọn léyìn eré, wọ́n pinnu láti tunbọ̀ mọ ara wọn síi àti láti máa se papọ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ẹni Tó Ní Ilégbèé Kan Ní Orílẹ̀ Èdè Kenya Tó Dáwọ Lulẹ̀ Yóò Kojú Ẹ̀sùn

Àwọn alákóso Ọlọ́pàá ní Orílè-èdè Kenya ti sọ pé ẹni tó ní ilé alájà máàrún tó dàwó lulẹ̀ ní ọ̀ṣẹ̀ tó kọjá ní agbègbè Nairobi yóò kojú ẹ̀sùn Ìpànìyàn Ilé náà lulẹ̀ sórí ilé tó sún mọ́ọ tó sì pa ọ̀gọ̀rọ̀ àwọn ènìyàn. Olópàá sọ pé wọ́n ti gba ẹni tó ni ilé náà mú nígbà tí ó n gbìyànjú àti sá lọ ní pápákọ̀ òfurufú. Ẹni náà yóò jẹ́jọ́ Ìpànìyàn àti ìwà àìbìkítà, olópàá sọ eyi. Àwọn elétò ìlú nípa ilé kíkọ́ yóò dojukọ ẹ̀sùn kan náà. Ìròyìn rò pé ẹni tó ni ilé tó dàwó lulẹ̀ sí orí ilé òmíràn ní àárọ̀ ọjó Ajé tó kọjá lọ ni wọ́n ti kó kúrò níbẹ̀, ẹni náà yóò kojú ẹ̀sùn kíkọ́ ilé láì gba àṣẹ láti ọ̀dọ̀ ìjọba. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìpínlẹ̀ Anambra: Àwọn ọ̀dọ́ ṣe ìpinnu àtìlẹ́yìn fún àwọn olùdíje ẹgbẹ́ Labour

Abala ọ̀dọ́ Ẹgbẹ́ òṣèlú Labour (LP) ,ní ìpínlẹ̀ Anambra ti ṣe àpèjọ kan ní Awka, olú ìlú láti ṣàtìleyìn fún olùdíje ààrẹ ẹgbẹ́ náà,Peter Obi àti igbákejì rẹ̀, Baba Ahmed Datti. Alága Ẹgbẹ́ òṣèlú Labour (LP), ní ìpínlẹ̀ Anambra, Aṣòfin Ugockukwu Emeh nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, rọ àwọn olùdarí ọ̀dọ́ ní àwọn ìjọba ìbílẹ̀ láti fi agbára hàn,ó ní Ẹgbẹ́ náà kúnjú òsùnwọ̀n láti ṣẹ́gun ìdìbò ọdún 2023. Alábojútó ètò ìpolongo,Aṣòfin Joe Martins, lákòókò tí ó ń bá àwọn ọ̀dọ́ sọ̀rọ̀,fi ẹ̀dùn ọkàn rẹ̀ hàn sí bí àwọn ọ̀dọ́ ko ṣe ní ìrónilágbára àti àìríṣéṣe. Ó gbà àwọn ọ̀dọ́ níyànjú láti ní ìgbàgbọ́,kí wọ́n sì máá sọ̀rètí nù.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ pè fún ìsòkan nípasẹ̀ ìràpadè àṣà

Ìjọba Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ti ké sí àwọn alákòóso, àwọn tí ọ̀rọ̀ kàn àti àwọn ènìyàn dáradára láti wá bí wọn yóò ṣe máa ṣe àkójọpọ̀ àwọn ènìyàn nípaṣẹ̀ ìràpadà iyì àṣà,ìwà rere àti ìṣọ̀kan. Kọmíṣọ́nà fún ètò ìbáraenisọ̀rọ̀, àṣà àti arìnrìn-àjò, Dókítà Wàsíù Ọlátúnbọ̀sún,pe ìpè yìí níbi àkójọpọ̀ ìròyìn,láti jẹ́ kí gbogbo ènìyàn mọ àwọn ètò tí wọ́n pèsè fún ayẹyẹ ọdún 2022 àti Àtúnbí Àṣà Ìjálá Eré Ọdẹ ẹlẹ́ẹ́kejì,tó wáyé ní olú ilé-iṣẹ́ Àṣà àti irinàjọ̀,ní ìlú Ìbàdàn, olú ìlú. Kọmíṣọ́nà náà wá gbáṣùbà fún àwọn agbátẹrù ayẹyẹ náà, fún ìgbésẹ̀ akíkanjú tí wọ́n gbé láti mú Ìjálá Eré Ọdẹ padà,ọfọ̀ ìdárayá tí àwọn ọdẹ máa pa ní ilẹ̀-Yorùbá,ilà oòrùn Nàìjíríà,ó wá rọ àwọn ìjọba ìbílẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ láti kọ́ ìse wọn, nípa kíkó àwọn ọmọ ìlú jọ láti ṣàgbéga iyì àṣà àti pàtàkì ìṣọ̀kan.


Ààrẹ Bùhárí pàṣẹ ṣíṣe àfikún owó oṣù àwọn òṣìṣẹ́ ìdájọ́

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti fọwọ́ sí tí ó sì tún pàṣẹ pé kí wọ́n gbé ìgbésè láti ṣe àfikún owó oṣù àti ètò ìrànlọ́wọ́ fún àwọn òṣìṣẹ́ ìdájọ́ ní Nàìjíríà. Ààrẹ sọ èyí di mímọ̀ níbi ayẹyẹ ìfilọ́lẹ̀ àti ìfipò sílẹ̀ ilé-ẹ̀kọ́ òfin ti Nabo Graham- Douglass ,ní Port Harcourt,ní ìpínlẹ̀ Rivers, gúsù Nàìjíríà. Ààrẹ, tí adájọ́ àgbà fún orílẹ̀-èdè tí ó tún jẹ́ Mínísítà fún ètò ìdájọ́,Abubakar Malami,SAN ṣe aṣojú,sọ pe tẹ́lẹ̀télẹ̀,alága,ìgbìmọ̀ gbígba àkójọpọ̀ owó ìjọba àti pínpín àti ilé-iṣẹ́ ìdájọ́ gbogbogbòò fún ìjọba àpapọ̀ àti ilé-iṣẹ́ ìdájọ́ láti bẹ̀rẹ̀ ìgbésẹ̀ fún ìmúṣẹ àti ṣíṣe àfikún owó oṣù àti ètò ìrànlọ́wọ́ fún áwọn òṣìṣẹ́ ìdájọ́ ní orílẹ̀-èdè. Ààrẹ wá pe àkíyèsí sí pé ,èyí àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìpilẹ̀ṣẹ̀ mìíràn wà fún ìdojúkọ pàtàkì fún okun àti òmìnira ètò ìdájọ́ Nàìjíríà, èyí tí ó sọ pé, ó jẹ́ òpó agbára àti ìdúróṣinṣin fún ìjọba tiwantiwa orílẹ̀-èdè.


Ìdìbò: Tinubu gbé ìpolongo dé Ìpínlẹ̀ Delta

Olùdíje ipò ààrẹ lábẹ́ àsìá All Progressives Congress (APC), Oloye Ahmed Bọ́lá Tinubu, ti gbé ìpolongo lọ sí ìpínlẹ̀ Delta,ilà-oòrùn Nàìjíríà, tí ó sì ń fìdí ẹ̀ múlẹ̀ pé òun yóò mú àdéhùn tí òun ṣe ṣẹ,tí wọ́n bá dìbò yan òun fún ààrẹ orílẹ̀-èdè nínú ìdìbò ọdún 2023 tó ń bọ̀. Ó sọ eléyìí ní ọjọ́ Abámẹ́ta níbi Àkójọ APC ní Warri, Ìpínlẹ̀ Delta. Tinubu, ẹni tí ó banújẹ́ lórí àìnídàgbàsókè ìpínlẹ̀ Warri, ṣàlàyé pé òun yóò ṣiṣẹ́ pẹ̀lú olùdíje gómìnà ìpínlẹ̀ Delta,Amofin Ovie OmoAgege, láti kojú àwọn ìtaláyà ìdàgbàsókè ní ìpínlẹ̀ náà. Ó tún tẹnumọ pé ìṣàkóso òun yóò fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú OmoAgege gẹ́gẹ́ bí Gómìnà láti pèsè ọ̀pọ̀lọpọ̀ àǹfààní fún ìdàgbàsókè fún àwọn ènìyàn ìpínlẹ̀ náà. Nibayi, alaga apapọ, ẹniti igbakeji alaga apapọ,Oloye Emma Eneukwu ṣoju,wa rọ gbogbo ọmọ ilu lati dibo fun gbogbo oludije fun ẹgbe naa ni ipinlẹ.


Àwọn agbófinró àti àwọn afẹ̀hónúhàn kọlu ara wọn lórí àwọn arìnrìn àjò tó pòórá

Agbófinró orílẹ̀-èdè Tunisia ti fi gáásì atajú lé ogunlọ́gọ̀ àwọn afẹ̀hónúhàn tí wọ́n ya bò wọ́n, nígbà tí wọ́n ń gbìyànjú láti wọ gúsù Djerba, níbi tí àpèjọ ẹlẹ́ẹ̀kejìdín-lógún un àwọn orílẹ̀-èdè tí ń sọ èdè Faransé yóò ti wáyé. Àwọn ènìyàn ń gbìyànjú láti mọ ìgbésẹ̀ tí wọn ń gbé lórí àwọn arìnrìn àjò Tunisia, tí wọ́n ti sọnù fún bíi oṣù méjì. Ọkọ̀ ojú-omi tí ń gbé àwọn arìnrìn-àjò Tunisia ẹlẹ́ẹ̀kejìdín-lógún gba ààrin-omi Italy, pòórá lálẹ́ẹ ogúnjọ́ sí ọjọ́ kọkànlé-lógún,oṣù kẹsàn án, nígbà tí ó gbéra ní gúsù ilà-oòrùn ,ènìyàn mẹ́jọ péré ni wọ́n sì tíì rí gbé jáde láti ìgbà náà. Àwọn agbófinró ti dúró sí ẹnu ọ̀nà Djerba,erékusù kan ní Guusu Tunsia, láti máá jẹ́ kí àwọn afẹ̀hónúhàn, tí wọ́n wá pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ àti alùpùpù , láti wọlé.


Alága ẹgbé òṣèlú PDP, Ayu Iyorchia, ṣe ayẹyẹ ọjọ́ ìbí rẹ̀

Alága àpapọ̀ ẹgbẹ́ òṣèlú People’s Democratic Party (PDP), H.E Ayu Iyorchia ṣe ayẹyẹ ọjọ́-ìbi àádọ́rin ọdún. Àwọn ẹbí, ọ̀rẹ́, ẹgbẹ ẹgbẹ́ olóṣèlú, àti àwọn olólùfẹ́ darapọ̀ mọ, ní ọjọ́ kọkàndín-lógún,ọjọ́ Àbámẹ́ta, Oṣù kọkànlá,ọdún 2022, láti ṣe ayẹyẹ ìṣàmì pàtàkì yìí. Igbákejì olùdíje ààrẹ fún ẹgbẹ́ PDP, tí ó tún jẹ́ Gómìnà Ìpínlẹ̀ Delta,Dókítà Ifeanyi Okonwa,nínú àtẹ̀jáde kan tí akọ̀wé àgbà rẹ̀ fún ètò ìròyìn,Ọ̀gbẹ́ni Olosa Ifeajika,ṣàpèjúwe Ayu gẹ́gẹ́ bí òṣèlú amóye,tí ó ti ṣẹ iṣé tó dáyàtò ní orílẹ̀-èdè rẹ̀ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọ́fíísì tí ó ti dì mú.


Àbá láti Dá Ibùdókọ̀ ọkọ̀ Ojú Omi Sílẹ̀ Ní Ìpínlẹ̀ Ondo Ti Jẹ́ Ìtẹ́wọ́gbà Igbákejì Ààrẹ

Igbákejì ààre orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmi Osibajo ti fi ọwọ́ sí àbá láti dá ibùdókọ̀ ọkọ̀ ojú omi sílẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Ondo. Ó se àpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi ohun tí ó tọ́ láti se. Agbẹnusọ rẹ̀, Laolu Akande sọ wípé, ọjọgbọn Osibajo sọ ọ̀rọ̀ náà ní ọjọ́rú nígbà tí ó gba àlejò adelé gomina ìpínlẹ̀ Ondo, ọ̀gbẹ́ni Lucky Orimisan Ayedatiwa ni ọ́ọ́fìsì rẹ̀ ní ìlú Àbújá. Igbákejì ààrẹ fi àrídájú ìgbáradì ìjọba ààrẹ Buhari léde fún sísetán rẹ̀ láti jẹ́ kí àbá náà wá sí ìmúsẹ, ó sì rọ ìjọba ìpínlẹ̀ Ondo láti se àmójútó gbogbo ètò tí ó yẹ fún ìkẹ́ṣẹjárí isẹ́ náà.


WHO Ti  kéde àwọn ìdánwò Abẹ́rẹ́ àjesára ní Uganda

Àjọ àgbáyé tó ń mójútó ìléra,WHO tí ó kéde pé àwọn ìdánwò ìpele méta àjẹsára fún Ebola yóò dé sí Uganda ní òsẹ̀ tó ń bọ̀. Ó ṣe ìkéde náà lákókòò ìpàdé G20 ní Indonesia. Ìjábọ̀ sọ pé WHO àti mínísítà fún ìlera ti orílẹ̀-èdè Uganda ti gbà tí wọ́n sì faramọ́ ìṣedúró ìgbìmọ̀ náà.


Àìláàbò: CAS ń  kópa nínú IDEAS, ọdún 2022

Olórí àwọn ọmọ ogun òfurufú,Ajagun Ọládayọ̀ Àmàó wà níbi ìfihàn àti ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìdáàbòbò káríayé ẹlẹ́ẹ̀kọkànlá (IDEAS),ní Karachi,Pakistan Lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí. Èyí jẹ́ ọ̀nà ìlànà láti wá àwọn ọ̀nà ìmò tuntun àti ọ̀nà láti kojú àwọn onírúúrú ìtaláyà ààbò tí ń kọjú orílẹ̀-èdè lọ́wọ́lọ́wọ́. Olùdarí ètò ìbáṣepọ̀ gbogbo ènìyàn àti ìbáraẹnisọ̀rọ̀, NAF, Ajagun Edward Gabkwet sọ pé IDEAS jẹ́ ètò ààbò ọlọ́dún méjì méjì àti ìkan lára pẹpẹ pàtàkì ti ẹkùn agbègbè Asia fún ìgbéga ètò ààbò káríayé.


Serbia ṣàfihàn ìwé ìrìnnà fún àwọn ọmọ Burundi, Tunisia

Ìjọba Serbia ti ṣe àgbéjáde ìwé ìrìnnà fún àwọn ará ìlú Burundi àti Tunisia. Èyí wá gẹ́gẹ́ bí ìdáhùn sí ìbáwí EU,pé orílẹ̀-èdè náà jẹ́ Ìlẹ̀kùn ẹ̀yìn fún àwọn arìnrìn àjò. Ìròyìn sọ pé àwọn Tóókì àti àwọn ará ìlú India náà yóò tó darapọ̀ mọ́ wọn láìpẹ́. Ní Oṣù Kẹwàá, Ìgbìmọ̀ EU sọ pé òun ronú sí ìdádúró ẹ̀tọ̀ àwọn ètò iwé-ìrìnnà Serbia sí ọ̀dọ̀ òun tí ó bá kùnà láti fi wọ̀rọ̀kọ̀ ṣàdá lórí bí àwọn arìnrìn àjò ṣe ń lòó bíí ọ̀nà sí EU.


IMF ń wá òpin sí ìwà ìbàjẹ́ ní Nàìjíríà

Àjọ àgbáyé tó ń ṣètò owó ará ìlú òkèèrè (IMF), ti tẹnumọ́ ìwúlò fún àwọn ilé-iṣẹ́ ìjọba àpapọ̀, àwọn ẹ̀ka àti àwọn ilé-iṣẹ́ (MDAS), ní Nàìjíríà láti ṣiṣẹ́ lórí àwọn ọ̀ràn tí ń yọrí sí ìwà ìbàjẹ́ àti àwọn ipa rẹ̀ lórí ọrọ̀ ajé Nàìjíríà. IMF fi ìdí èyí múlẹ̀, nígbà tí ẹgbẹ́ kan,tí Ọ̀gbẹ́ni Alin Shane darí,ṣe àbẹ̀wò sí Ilé-iṣẹ́ Ìjùmọ̀sọ̀rọ̀ Nàìjíríà, ilé-iṣẹ́ tó ń gbógun ti ìwà ìbàjẹ̀ àti àwọn ọ̀ràn tó jọ mọ́ọ ní Àbújá. Ọ̀gbẹ́ni Shane sọ pé, pàtàkì àbẹ̀wò náà ní láti jẹ́ kí àwọn ilé-iṣẹ́ ìjọ̀bà tí wọ́n yàn kópa nínú ìdàgbàsókè eto ati orilẹ-ede,o ṣalaye pe oun foju si ICPC gẹgẹ bi ojuṣe oun.


Ọjọ́ ìfaradà; NGO rọ Àwọn ọmọ Nàìjíríà lórí ìfaradà

Àwọn àjọ tí kìí ṣe ti ìjọba ,Interfaith Madiation Centre(IMC), Conflict Mitigation àti Management Regional Community (CMMRC) àti Community Peace Observers (CPOs),ní ìpínlẹ̀ ti késí gbogbo àwọn tí ń gbé ní Kàdúná àti àwọn ọmọ Nàìjíríà láti ní ìfaradà fún ara wọn láì bìkítà ẹ̀sìn àti ẹ̀yà. Òṣìṣẹ́ ìpolongo ìwòye àlàáfíà Àwùjọ,CMMRC, Silas Kure, ṣàlàyé nínú àtẹ̀jáde kan tí ó fún Voice Of Nigeria, pé kòsí ibi tí o kò báàti wá,ọmọ Nàìjíríà kọ̀ọ̀kan gbọ́dọ̀ le gbara wọn mọ́ra. Ẹgbẹ́ náà tún wá rọ àwọn adarí agbègbè,àjọ àwọn ọ̀dọ́,ẹgbẹ́ àwọn obìnrin,oníṣòwò àti àwọn adarí ọlọ́lá lágbègbè láti wàásù ìfaradà ní ibi iṣẹ́,ilé,àti àwọn ilé-iṣẹ́. Ó gbàdúrà sí Ọlọ́run pé kí ó jẹ́ kí ojú gbogbo wọn rí ọjọ́ àyájọ́ ìfaradà ọdún tó ń bọ̀ bá wọn láyọ̀ àti àlàáfíà.


Àkójọpọ̀ ìpolongo ààrùn onígbáméjì bẹ̀rẹ̀ ní àwọn agbègbè omíyalé ní Anambra

Akọ̀wé àgbà,fún ètò ìlera alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Anambra, Dókítà Chioma Ezenyimulu ,nígbà tí ó ń bojú wo ètò náà Aguleri àti Umuoba-Anam, ó sọ fún àwọn akọ̀ròyìn pé ètò yìí jẹ́ ìpele kejì ìpolongo tí wọ́n gbékalẹ̀ fún àwọn ìjọba ìbílẹ̀ tí omíyalé dà láàmú. Ìjọba Ìpinlẹ̀ Anambra ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àjọ àgbáyé tó ń ṣètò owó pàjáwìrì fún àwọn ọmọdé (UNICEF) ,àti àjọ tó ń rísí ìlera àgbáyé (WHO),ti bẹ̀rẹ̀ àkójọpọ̀ ìpolongo ààrun onígbáméjì fún ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́rin ní Anambra tí omíyalé dà láàmú. Ipele keji eyi ti o bẹrẹ leni yii,Ọjọru,ọjọ kẹrinla,oṣu kọkanla,ọdun 2022,ti yoo si pari ni ọjọ kẹtale-logun,oṣu kọkanla ni gusu Anambra ati gusu ila oorun, gusu Arinwa ati Ayamelum ati agbegbe toku ni ijọba ibilẹ Ogbaru, ipele kinni waye ni gusu Aguata, Anaocha, Awka, Ihiala, Njikoka, ila oorun ati iwọ oorun Nnewi, Onitsha, Orumba, Oyi ati ayika kan si ikẹfa ni ijọba ibilẹ Okpoko, Ogbaru.


TETfund ti pè fún gbígba owó-èlé lóri ètò ẹ̀kọ́ orílẹ̀-èdè Nàíjíríà.

Akọ̀wé Aláse, TETfund, Sunny Echono ti tẹnumọ́ ìwúlò láti mu ki a mu ikojọpọ owó-èlé lọkunkundun láti jẹ ki owó to fún níná àti fún ìdàgbàsókè ètò-ẹ̀kọ́ ilé-ẹ̀kọ́ gíga orílẹ̀-èdè Nàíjíríà. Ọ̀gbẹ́ni Echono sọ eyi di mimọ ni Ilu Eko lakoko apejọ ibanisọrọ TETfund/FIRS ti a ṣeto láti ṣe àpẹrẹ àwọn ọ̀nà ìlọsíwájú fún idagbasoke ètò-ẹ̀kọ́ ní orílẹ̀-èdè Nàíjíríà. O so pe, oun yoo se àtìlẹyìn fún TETFUnd láti ríi dájú pé àwọn ilé-ẹ̀kọ́ gíga ní Nàíjíríà ní ìlọsíwájú nípasẹ̀ gbogbo àwọn ti o níí ṣe. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Ààrẹ Buhari Ti Fi Ọkàn àwọn aráàlú balẹ̀ wí pé àbò tó péye yóò wà ní orílẹ̀-èdè Nàíjíríà títí ìjọba rẹẹ̀ yóò fi kásẹ̀ńlẹ̀

Ààrẹ Muhammadu Buhari tún ti fi da àwọn aráàlú lójú wí pé oun yóò ri daju pe àbò to peye yóò wà ní orílẹ̀-èdè Nàíjíríà ki o to pari ìsèjọba rẹ̀ lọdun 2023. Ààrẹ fún wa ni ìdánilójú náà ní Ọjọ́rú lákòókò Ìfilọ́lẹ̀ ìdánimọ̀ àwọn ológun àti ọjọ́ ìrántí fún ọdun 2023, tí ó wáyé ní ile igbimọ tó wà ní ilé ààrẹ, ní Abuja. Ààrẹ náà tún kéde ìtọrẹ mílíọ̀nù mẹwa sí owó ìfilọ̀ àti ìrànlọ́wọ́ ti Ẹgbẹ́ ọmọ ogun Naijiria. Níbi Ìṣẹ̀lẹ̀ náà, eyiti o ṣaju ipade Igbimọ Alase ti ijọba àpapọ̀ (FEC), ni a ti ri Igbákejì Ààrẹ Yemi Osinbajo, Alakoso Alagba, Ahmed Lawan; Olóyè Oṣiṣẹ Aabo, Gbogbogbò Lucky Irabor, Àwọn mínísítà àti àwọn olórí àwọn ile-iṣẹ ààbò mííràn tí ó wà. Ọláyinká Akíntọlá.


Ààrẹ FIFA Pèpè Fún Ìdádúró Ogún Làkókò Ife Àgbáyé Ní Qatar

Ààrẹ FIFA Gianni Infantino tí ṣé ẹbẹ tààrà sí àwọn Olùdarí Àgbáyé tó pejọ ní Indonesia fún àpéjọ kẹtadinlogun (17th) ológun ọmọ ẹgbẹ́ (G20) láti pépé fún Ìdádúró làkókò Ife Àgbáyé 2022 (FIFA World Cup Qatar 2022) àtí láti bẹrẹ ijiroro bìí ìgbésẹ̀ àkọkọ́ láti mú rògbòdìyàn láàrin Russia àti Ukraine wá sí òpin. Nígbàtí o ń bá àwọn olórí náà sọ̀rọ̀, èyítí awọn orílẹ̀-èdè mọkandinlogun (19) àtí Ẹgbẹ́ Yúrópù (EU), Ààrẹ FIFA sọ pé: “Bọ́ọ̀lù afẹsẹgba jẹ́ ipá réré. Kìí ṣé pé a kò n’imọ láti gbàgbọ́ pé bọ́ọ̀lù lé yanjú àwọn ìṣòro àgbáyé. A mọ̀ pé èrè ìdárayá ni tiwá, ṣùgbọ́n èrè bọ́ọ̀lù jẹ́ èrè ìdárayá tó so gbogbo ayé papó, pàtàkì jùlọ Ife Àgbáyé (FIFA World Cup) pẹlú àwọn ènìyàn bílíọ̀nù márùn tí ń wò lè jẹ́ òkùnfà fún ìdarí réré. Nínú ọ̀rọ̀ Ààrẹ FIFA náà, o ṣé àfihàn aiṣe déédé lágbáyé àtí pé àwọn orílẹ̀-èdè tó ní ipá nínú rògbòdìyàn lọ́wọ́lọ́wọ́. “Russia tí gbalejo Ife Àgbáyé tó lẹyìn ní ọdún 2018, Ukraine ń ṣé ìfilọ́lẹ̀ láti gbalejo Ife Àgbáyé ní 2030,” Ààrẹ FIFA sọ, nígbàtí o ń ṣé ìfihàn didu igbalejo 2030 láàrín Ukraine, Portugal àtí Spain.


A mọ̀ pé èrè ìdárayá ni tiwá, ṣùgbọ́n èrè bọ́ọ̀lù jẹ́ èrè ìdárayá tó so gbogbo ayé papó, pàtàkì jùlọ Ife Àgbáyé (FIFA World Cup) pẹlú àwọn ènìyàn bílíọ̀nù márùn tí ń wò lè jẹ́ òkùnfà fún ìdarí réré. Nínú ọ̀rọ̀ Ààrẹ FIFA náà, o ṣé àfihàn aiṣe déédé lágbáyé àtí pé àwọn orílẹ̀-èdè tó ní ipá nínú rògbòdìyàn lọ́wọ́lọ́wọ́. “Russia tí gbalejo Ife Àgbáyé tó lẹyìn ní ọdún 2018, Ukraine ń ṣé ìfilọ́lẹ̀ láti gbalejo Ife Àgbáyé ní 2030,” Ààrẹ FIFA sọ, nígbàtí o ń ṣé ìfihàn didu igbalejo 2030 láàrín Ukraine, Portugal àtí Spain. “Boya, Ife Àgbáyé tí yóò bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ márùn òní lé jẹ̀ òkùnfà réré yẹn gan-an. Nitorinà mó ń bẹ́bẹ́ sí gbogbo yín, láti ronú lórí idawọ dúró ìgbà díẹ̀, fún oṣù kàn, fún ìyè àkókò Ife Àgbáyé FIFA.” O fí kún pé àwọn Olùdarí Àgbáyé ní àgbàrá láti ní ipá réré lórí ìtàn Àgbáyé. Lekan Orenuga


“Boya, Ife Àgbáyé tí yóò bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ márùn òní lé jẹ̀ òkùnfà réré yẹn gan-an. Nitorinà mó ń bẹ́bẹ́ sí gbogbo yín, láti ronú lórí idawọ dúró ìgbà díẹ̀, fún oṣù kàn, fún ìyè àkókò Ife Àgbáyé FIFA.” O fí kún pé àwọn Olùdarí Àgbáyé ní àgbàrá láti ní ipá réré lórí ìtàn Àgbáyé. Lekan Orenuga


Afẹ́, Ilé-iṣẹ́ tó ń sẹ̀dá àti ọrọ̀ ajé àgbáyé – Mínísítà

Mínísítà fún àṣà àti ìròyìn orílẹ̀-èdè Nàíjíríà, Lai Mohammed sọ pé, afé àti àwọn ilé-iṣẹ́ ti di ẹ̀mí ọrọ̀ ajé agbaye. Nípasẹ̀ ṣíṣe ètò-ọrọ̀ ajé wọn, irin-ajo afé àti ilé-iṣẹ́ ti wa ni orí afẹ́fẹ́ àgbáyé, wọn si tun ní ààyè wọn ni iwájú ètò idagbasoke orilẹ́-èdè àti káríayé. Mínísítà náà sọ èyí ni ọjọ́ ìṣẹ́gun níbi ṣíṣí Àpéjọ Àgbáyé ti UNWTO lori bí a ṣele so Irin-ajo afé, Àṣà àti Àwọn ile-iṣẹ tó ń sẹ̀dá pọ̀, pẹ̀lú àkórí “Awọn ọna Lati ṣe Imularada Àti Idagbasoke,” èyí tó wáyé ní Ilé-ìtàgé ti Orílẹ̀-èdè tuntun tí a túnṣe ní ìlú Èkó. Mohammed fi idi rẹ mulẹ pé gbigbalejo apejọ yii fi ẹsẹ Orílẹ̀-èdè Nàíjíríà múlẹ̀ si ni Nínú àwòrán òkè yìí lati rí: Láti apa osi; Alakoso Agba / Oga agba Ilé-ìtàgé ti Orílẹ̀-èdè, Ọjọgbọn Sunday Ododo; (òsì kejì) Akọ̀wé, ile-isẹ fún iroyin ati aṣa, Ìyáàfin Lydia Shehu Jafiya mni; (ẹnìkẹrin láti òsì) Igbákejì Gómìná ti ilé ìfowópamọ́ Nàíjíríà, Aisha Ahmed Ndanusa; (ààrin) Mínísítà fún Ìròyìn àti Àṣà, Alhaji Lai Mohammed; (ẹnikarun láti apá ọ̀tún) Igbákejì Ààrẹ Yemi Osinbajo; (ẹnìkẹrin láti apá ọ̀tún) Akọ̀wé Gbogbogbò ile isẹ agbaye fun afé, Ọ̀gbẹ́ni Zurab Pololikashvili; (láti apá ọtun kẹta) Olùdarí Gbogbogbò, Ile-iṣẹ Idagbasoke Irin-ajo Ìlú Naijiria, Ọ̀gbẹ́ni Folorunsho Coker ní bi ìbẹ̀rẹ̀ Àpéjọ Àgbáyé ti UNWTO. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Ẹ Fọwọ́ Sowoọ́ Pọ̀ Pẹ̀lú Ilé Iṣẹ́ Tó ńṣe Àtúnrọ Ohun Èlò Àlòkù: Mottainai Recycling Ltd Ké Sí Ìjọba Àpapọ̀

Ìjọba ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ti rọ gbogbo olùgbé ipinlẹ náà láti tẹwọ gbà ìgbé ayé ṣíṣe atunlo ike, páálí àti àwọn ohun èlò aloku míràn. Atẹjade eléyìí tí Komisana fún ìròyìn, Àṣà àti Ìrìn Àjò Afe, Omowe Wasiu Olatubosun fi síta ló sàlàyé lórúko ile iṣẹ tó n ri sí ṣíṣe atunro áwọn ohun èlò aloku bíi ike àti páálí sí nkan míràn, Mottainai Recycling Ltd wípé, ṣíṣe atunlo awọn ohun èlò aloku yóò mu adinku bá itankalẹ idọti. Ọgbẹni Adey Adewuyi tíì ṣe Alakoso ilé iṣẹ Mottainai Recycling Ltd lo rawọ ẹbẹ sí gbogbo olùgbé ìpínlè Ọ̀yọ́ láti fi ọwọ s’owo pọ pẹlú ìjọba ni ònà àti gbógun ti ìwà idọti to n fi ojoojumọ gbilẹ, ni pataki jùlọ laarin igboro ilu Ibadan. Bákan náà ni Adewuyi rọ ìjọba àpapọ ati àwọn ìjọba ìpínlè yòókù lati fi ọwọ s’owo pọ pẹlú ile iṣẹ tó n ri sí atunro ohun èlò aloku lati gbogun ti idọti to n di àwọn ojú iṣan omi eléyìí to n fa omi yalé ati awọn ipenija míràn láwùjọ. Adewuyi, ẹni tí o woye pé ọnà tí idọti fi n pọ sí jake jado orilẹ èdè Nàìjíríà ti fi hàn gbangba pé gbogbo èèyàn ló ní láti dá sí ọrọ tó wà nílé yìí láti kojú ipenija eléyìí tí idọti inú omi àti afẹfẹ leè mú wá sí àgọ ara ọmọnìyàn. Abiola Olowe Ìbàdàn.


Ààrẹ China Àtí Ààrẹ France Ṣé Ìpàdé Lórí Ogún Russia Àtí Ukraine

Ààrẹ China Xi Jinping àti Ààrẹ Faranse Emmanuel Macron tí tún fí ipá wọ́n hàn lórí lílòdi sí òun ìjà apanirun nínú ogún ní Ukraine, Ààrẹ Faranse sọ ní ìbámu sí àwọn ìròyìn tó ń já kalẹ. Àwọn Ààrẹ méjèèjì náà tó ṣé ìpàdé idakọnkọ kàn ní ọjọ́ Ìṣẹgun, tún jíròrò lórí àwọn ọ̀rọ̀ bíi ìpèsè ‘atilẹyin owo’ sí àwọn ọ̀rọ̀-àjé tó ṣẹ̀ṣẹ̀ ń dàgbàsókè èyí tó tọ́kasí orílẹ̀-èdè Zambia. Orílẹ̀-èdè China ní o yà orílẹ̀-èdè Zambia jùlọ lágbáyé, ti orílẹ̀-èdè Faransé jẹ́ amugba lẹgbẹ wọ́n. Ilé-iṣẹ́ ìròyìn tí ìlú China Xinhua tún sọ pé Xi bí sé sọ pé China àti Faranse yóò ṣé itẹsiwaju lórí ìdàgbàsókè ibaṣepọ wọ́n. Lekan Orenuga


Nàìjíríà Yóò Só Àwọn Olú-ìlú Ìpínlẹ̀ Pọ̀ Pẹ̀lú Ọkọ̀ Ojú-irin Tó Múná Dóko

Mínísítà fún ètò irinna lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà, Mu’azu Sambo tí fí dá àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lójú pé ètò ojú-irin tuntun yóò só gbogbo olú-ìlú ìpínlẹ̀ Nàìjíríà pọ̀. Ọgbẹni Sambo ṣé ìdánilójú náà làkókò tó n sọ ọ̀rọ̀ níbí ayẹyẹ Ogún ọdún tí àwọn akẹkọ yunifásítì Igbinedion, Okada, ìpínlẹ̀ Edo, gúsù Nàìjíríà. Gẹ́gẹ́ bí mínísítà náà, “Ètò ojú-irin tuntun wà yóò só gbogbo àwọn olú-ìlú ìpínlẹ̀ ní Nàìjíríà, o tí pèsè ọnà àsopọ sí Ìlú Benin tẹlẹ lórí iṣẹ́ àkànṣe ojú-irin náà tó lọ láti Èkó sí Calabar. “Iṣẹ́ àgbéṣe ibùdókọ ojú omí Benin tí Ìjọba ìpínlẹ̀ Edo, tí n gbà àtìlẹ́yìn lọ́wọ́ ilé-iṣẹ́ igbokegbodo ọkọ ìjọba Àpapọ̀ àti àwọn ilé-iṣẹ́ mìíràn gbogbo láti ríi dájú pé o parí ní àsìkò.” Kò kéré ní mẹ́tàlà (13) àwọn iṣẹ́ ọnà òpópó-ònà tí ìjọba àpapọ̀ tí wá ní ìpele ìparí èyí jẹ́ bí àwọn ẹrí àwọn àṣeyọrí tí ìṣàkóso yìí pẹ̀lú Ètò Ilé gbígbé tí Orílẹ̀-èdè tó jẹ́ ìpinnu láti kojú ìṣòro àìrí légbèé. Lekan Orenuga


Orílẹ̀-èdè China Ṣé Àwọn Ìpenija Ètò Sí Orílẹ̀-èdè UK – Sunak

Nínú ọkọ̀ òfurufú lọ́ sí Bali, ní wọ́n tí béèrè lọ́wọ́ Rishi Sunak bóyá oun yóò ṣé bíi Olórí Ìjọba tẹlẹ rí Liz Truss, láti rí China gẹgẹ bí “irọkẹ̀kẹ ẹrù” si ààbò orílẹ̀-èdè náà. Làkókò ìpolongo adari Liz Truss ló tí pinnu láti tún ṣé àtúnyẹwò aṣepọ tí a gbé jáde ní ọdún tó kọjá, èyítí o ṣé àgbékalẹ̀ pàtàkì orílẹ̀-èdè UK lórí ibaṣepọ àti ààbò pẹ̀lú China. Sunak sọ pé òun gbagbọ pé Ìlú China ṣé àwọn “ipenija ètò” sí ìyè pàtàkì orílẹ̀-èdè UK ṣùgbọ́n ko sọ pé òún yóò dúró tàbí ṣé ifaramọ ètò Truss láti ṣé atunto pẹlú China ní ifọwọsi àtúnyẹwò iṣọpọ. A tún béèrè lọ́wọ́ adari ìjọba (Prime Minister) náà bóyá o yẹ́ kí UK fí òun ìjà ránṣẹ sí Taiwan. O sọ pé: “A ń wo gbogbo àwọn ìmúlò wọnyí gẹ́gẹ́bí òun ti a lé sọ d’ọtun. Ètò wá lórí Taiwan hàn gbángba àtí pé ọ yẹ́ kí o jẹ́ asọyepọ àlàáfíà.


A tún béèrè lọ́wọ́ adari ìjọba (Prime Minister) náà bóyá o yẹ́ kí UK fí òun ìjà ránṣẹ sí Taiwan. O sọ pé: “A ń wo gbogbo àwọn ìmúlò wọnyí gẹ́gẹ́bí òun ti a lé sọ d’ọtun. Ètò wá lórí Taiwan hàn gbángba àtí pé ọ yẹ́ kí o jẹ́ asọyepọ àlàáfíà. A tí ṣe tán láti ṣé àtìlẹ́yìn fún Taiwan gẹ́gẹ́ bí a tí ṣé tán láti takò orílẹ̀-èdè China.” Lekan Orenuga


A tí ṣe tán láti ṣé àtìlẹ́yìn fún Taiwan gẹ́gẹ́ bí a tí ṣé tán láti takò orílẹ̀-èdè China.” Lekan Orenuga


Ààrẹ Buhari Fi Àwọn Àbá-dòfin Mẹ́ta Kán Ránṣẹ Sí Ìlé Ìgbìmọ̀ Aṣojú-ṣòfin

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí gbé àwọn àbá-òfin mẹ́ta lọ́ sí Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣojú-ṣòfin fún àyẹwò. Èyí ló farahàn nínú lẹta kàn tó kọ sí Agbẹnusọ Hon. Femi Gbajabiamila, èyítí o ká ní àpéjọ wọ́n ní ọjọ́ Ajé. Àwọn àbá-dòfin náà ní: igbero ètò ìṣúná 2023 tí Olú-ìlú orílẹ-èdè yìí FCT, igbero ètò ìṣúná 2023 tí ìdàgbàsókè Niger/Delta (NDDC), Code of Conduct Bureau (CCB), ìwé òfin Tribunal 2022 àtí àtúnṣe ìwé òfin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà 2022. Agbẹnusọ ọ̀ún ká lẹta náà sí etí àwọn akẹgbẹ rẹ̀, o sí fí wọ́n lé àwọn élétó wọ́n gbogbo lọ́wọ́ fún àgbéyẹ̀wò. Lekan Orenuga


Olùdarí Ilé Aṣòfin Eko rọ àwọn Aṣofin láti fọwọ́ ọ̀kúnkúndùn mú àyẹ̀wò ìṣúná owó ọdun 2023 ìpínlẹ̀ náà

Oludari Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Aṣofin Mudashiru Ọbasa ti rọ awọn igbimọ ile Aṣofin naa lati ṣiṣẹ finnifinni lori eto iṣuna owo Ipinlẹ Eko ti ọdun 2023 ti wọn gbe wa siwaju wọn lati ri i daju pe iṣiro owo inu eto iṣuna owo naa wa ni ibamu pẹlu owo to n wọle sapo ijọba. Aṣofin Ọbasa sọrọ yii nibi ipade apero ọlọjọ mẹta lori eto iṣuna owo naa ti wọn pe akọle rẹ ni “Ṣiṣe atilẹyin fun eso rere ijọba Ipinlẹ Eko ni lọwọlọwọ yii”, eleyii ti wọn ṣagbekalẹ fun awọn ọmọ ẹgbẹ ati awọn ọṣiṣẹ Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko. Nigba ti o n gboriyin fun awọn ọmọ ẹgbẹ Ile Aṣofin yii, Aṣofin Ọbasa gba awọn igbimọ yii ni iyanju lati maa fi kun imọ wọn, ki wọn le maa beere awọn ibeere to tọ lọwọ awọn ile-iṣẹ ijọba, awọn ẹka ile-iṣẹ ijọba ati awọn ajọ ile-iṣẹ ijọba gbogbo lori ọrọ eto iṣuna owo wọn, ati lẹnu iṣe iṣayẹwo awọn iṣẹ wọn naa. O ni: “Ni gbogbo agbaye ni ọrọ-aje ti n dẹnu kọlẹ bayii, eleyii ti o n ṣakoba fun iṣuna owo ilu lọna kan tabi omiran. Bẹẹ naa lo ṣe jẹ ni ti Ipinlẹ Eko naa. Fun idi eyi, bi iṣuna owo ilu maa ṣe wa ni ibamu pẹlu owo to n wọle sapo ijọba ni o yẹ ki Ile Aṣofin yii foju sunukun wo.


O ni: “Ni gbogbo agbaye ni ọrọ-aje ti n dẹnu kọlẹ bayii, eleyii ti o n ṣakoba fun iṣuna owo ilu lọna kan tabi omiran. Bẹẹ naa lo ṣe jẹ ni ti Ipinlẹ Eko naa. Fun idi eyi, bi iṣuna owo ilu maa ṣe wa ni ibamu pẹlu owo to n wọle sapo ijọba ni o yẹ ki Ile Aṣofin yii foju sunukun wo. Bi ẹka amuṣẹṣẹ ijọba ba ti gbe iṣẹ akanṣe kan wa, ki a wo owo ati iwulo rẹ ni finnifinni”. Ninu ọrọ ikini-kaabọ rẹ, Akọwe-agba Ile Aṣofin naa, Amofin Ọlalekan Ọnafẹkọ fi mulẹ pe anfani ni eyi jẹ ti Ile Igbimọ Aṣofin yii yoo fi le ṣayẹwo ohun to wa ninu eto iṣuna owo ilu ọdun 2023 fun Ipinlẹ Eko, ki aṣeyọri le ba amulo iṣuna owo yii fun awọn eniyan ipinlẹ yii lati ọwọ awọn aṣofin yii. Ile-iṣẹ adanilẹkọọ ‘Hybitel Consultant’ ti o fọwọ sowọ pọ pẹlu Ile Aṣofin yii lati ṣagbekalẹ idanilẹkọọ yii ni Akọwe-agba Ile naa sọ pe yoo ṣe iranlọwọ fun awọn aṣofin yii lati nimọ daradara nipa itupalẹ iṣuna owo onitiriliọnu kan le bii biliọnu ẹẹdẹgbẹrin naira (N1.692 Trillion) ti Gomina Babajide Sanwo-Olu gbe wa siwaju Ile Aṣofin naa.


Bi ẹka amuṣẹṣẹ ijọba ba ti gbe iṣẹ akanṣe kan wa, ki a wo owo ati iwulo rẹ ni finnifinni”. Ninu ọrọ ikini-kaabọ rẹ, Akọwe-agba Ile Aṣofin naa, Amofin Ọlalekan Ọnafẹkọ fi mulẹ pe anfani ni eyi jẹ ti Ile Igbimọ Aṣofin yii yoo fi le ṣayẹwo ohun to wa ninu eto iṣuna owo ilu ọdun 2023 fun Ipinlẹ Eko, ki aṣeyọri le ba amulo iṣuna owo yii fun awọn eniyan ipinlẹ yii lati ọwọ awọn aṣofin yii. Ile-iṣẹ adanilẹkọọ ‘Hybitel Consultant’ ti o fọwọ sowọ pọ pẹlu Ile Aṣofin yii lati ṣagbekalẹ idanilẹkọọ yii ni Akọwe-agba Ile naa sọ pe yoo ṣe iranlọwọ fun awọn aṣofin yii lati nimọ daradara nipa itupalẹ iṣuna owo onitiriliọnu kan le bii biliọnu ẹẹdẹgbẹrin naira (N1.692 Trillion) ti Gomina Babajide Sanwo-Olu gbe wa siwaju Ile Aṣofin naa. O woye pe ipade apero naa yoo tun jẹ ki awọn aṣofin naa foju inu wo bi ijọba ṣe ṣamulo iṣuna owo ọdun 2022, ki wọn si mọ awọn ohun to yẹ ni pataki lati mu wọ iṣuna owo ọdun 2023 yii.


O woye pe ipade apero naa yoo tun jẹ ki awọn aṣofin naa foju inu wo bi ijọba ṣe ṣamulo iṣuna owo ọdun 2022, ki wọn si mọ awọn ohun to yẹ ni pataki lati mu wọ iṣuna owo ọdun 2023 yii.


Àjọ Eléré Ìdárayá Àgbáyé Fi Orúkọ Tobi Amusan Léde Fún Àmìn Ẹ̀yẹ

Gbajúgbajà eléré ìdárayá obìnrin, Tobi Amusan ti wà lára àwọn márùn-ún tí wọ́n dábàá fún àmìn ẹ̀yẹ eré ìdárayá fún àyájọ́ eré ìdárayá ti àgbáyé tí ó ń bọ̀ lọ́nà. Amusan fa akọ yọ níbi eré ìdárayá Oregon ti ọdún 2022, nígbà tí ó parí eré náà ní ìsẹ́jú àáyá méjìlá ó lé díẹ̀ (12.06s) tí ó sì gba àmìn ẹ̀yẹ góòlù (gold). Wọ́n ti fi orúkọ rẹ̀ sílẹ̀ pẹ̀lú àwọn akẹgbẹ́ rẹ̀ bíi Shelly-Ann Fraser-Pryce of Jamaica, Kimberly Garcia of Peru USA’s Sydney Mclayghlin and Venezuela Yulimar Rojas.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Kaduna Dá Ilé Iṣẹ́ Ìṣelọ́jọ̀ Àti Ìkórè Ohun Ọ̀gbìn Sílẹ̀

Lójúnà àti dènà sísòfò nǹkan oko fún àwọn àgbẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Kaduna, ìjọba ìpínlẹ̀ náà, lábẹ́ẹ Kaduna State Agro- Enhancement and Livelihood Impovement Support (APPEALS) ti setán láti dá ilé isẹ́ mẹ́ẹ̀dógún sílẹ̀ fún ìselọ́jọ̀ àti ìkórè nǹkan oko fun lílò ọjọ́ iwájú àti láti mú ìgbòòrò bá ètò ọ̀gbìn. Alakoso ètò náà, Mohammad Basir Amin rí sísòfò ohun ọ̀gbìn gẹ́gẹ́ bíi ọ̀nà kan gbòógì tí ó ń mú ìfàsẹ́yìn bá ètò ọ̀gbìn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà àtipé gbogbo ọ̀nà ni àwọn yóò wá láti wá ojútùú sí ìsòro náà. Amin tún sàlàyé pé, ètò náà yóò dá ìpèsè isé sílẹ̀ tí yóò sì mú ìgbòòrò bá ọrọ̀ ajé wa. Ó gbé oríyìn fún ìjọba ìpínlẹ̀ Kaduna fún àmúgbòòrò ètò ọ̀gbìn.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Anambra Se Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ Fún Àwọn Elétò Ìlera

Ọ́ọ́fìsì alákòsóo ètò ìlera ní ìpínlẹ̀ Anambra ti parí idánilẹ́kọ̀ọ́ ọlọ́jọ́ méjì tí ó se fún àwọn elétò ìlera, fún ìdáàbòbò, ìtọ́jú àti ìdènà àwọn àrùn nì ìpínlẹ̀ náà. Eléyìí wáyé ní gbàngàn ibùdó ètò ìlera ní Awka, ìpínlẹ̀ Anambra. Nígbà tí ó n sọ̀rọ̀ níbi ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà, arábìnrin Adaobi Ezeani sọ pé, ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà dá lórí àrùn ìtọ̀ súgà (Diabetes), àti ẹ̀jẹ̀ rúru (hypertension). Èyí yóò jẹ́ kí wọ́n mọ ọ̀nà láti tọ́jú àwọn àrùn náà. Dókítà Chukwudi àti Dokita Nwagbara tún sàlàyé lórí àwọn àìsàn náà àti bí a se ń ṣe ìtọ́jú wọn.


Wíwà Ní Ipò Adarí Se Pàtàkì Fún Àwọn Obìnrin- Aya Gómìnà Ìpínlẹ̀ Niger Pàrọwà

Aya Gómìnà ìpínlẹ̀ Niger, Dókítà Amina Abubakar Sanni Bello ti fi àìdùnnú rẹ̀ hàn fún ìfàsẹ́yìn àwọn obìnrin níbi ipò adarí ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Dókítà Amina sọ ọ̀rọ̀ náà níbi ìdánilẹ́kọ̀ọ́ lórí ipa àwọn obìnrin nínú ipò adarí, èyí tí ikọ̀ mùsùlùmí kan se agbátẹrù rẹ̀ ní ìlú Minna, olú ìlú ìpínlẹ̀ Niger. Ó tẹ̀ síwájú pé, ètò náà wáyé láti jẹ́ kí àwọn obìnrin mọ ojúse wọn àti oun tí Quran àti òjísẹ́ Ọlọ́run sọ nípa kí obìnrin jẹ́ adarí. Ó pèpè fún ìgbàláàyè àwọn obìnrin sí ìdàgbàsókè àwùjọ wa. Àwọn olùbánisọ̀rọ̀ pàtàkì fún ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà, ọ̀jọ̀gbọ́n Usman Shuaib, Ọ̀mọ̀we Ibrahim Usman àti adájọ́ àgbà M.A. Hambali ni wọ́n fi rinlẹ̀ pé ó se pàtàkì fún obìnrin mùsùlùmí láti kópa, wà ní ipò adarí ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.


Ènìyàn Méjìlélógún Wà Ní Àtìmọ́lé Látàrí Ìsẹ̀lẹ̀ Àdó Olóró Ní Orílẹ̀ Èdè Turkey

Àjọ ọlọ́pàá orílẹ̀ èdè Turkey ti àwọn afurasí méjìlélógún (22) mọ́lé látàrí àdo olóró tí ó bú gbàmù ní Istanbul. Ènìyàn mẹ́fà (6) pàdánù ẹ̀mí wọn nígbà tí àwọn mọ́kànlélọ́gọ́rin (81) mínràn fi ara pa yánna-yànna ní ibùdó ìtajà kan. Mínísítà tí ó wà fún ọ̀rọ̀ ìlú, Sulayman Soylu fi ẹ̀sùn kàn pé Kurdistan Workers Party (PKK) àti The Syrian Kurdish YGP jẹ́ afurasí níbi ìsẹ̀lẹ̀ láabi náà. Ó tẹ̀ síwájú pé, arábìnrin afurasí kan tí ó wọ asọ tí wọ́n kọ NewYork sílára ni wọ́n ti fi àwòran rẹ̀ hàn ní ọ́ọ́fìsì àpapọ̀ àwọn ọlọ́pàá orílẹ̀ èdè náà. Àkọlù náà fi hàn dájú pé, onírúurú ìsẹ̀lẹ̀ bẹ́ẹ̀ tún le è wáyé síwájú ìdìbò ọdún 2023.


Burna Boy Gba Àmì Ẹ̀yẹ Tí Ó ga Jùlọ Nínú Eré Ìdánilárayá Ní Ilẹ̀ Adúláwọ̀

Akọrin orílẹ̀ èdè Nàìjíríà Burna Boy ti gba àmì ẹ̀yẹ ẹni tí ó gbégbá orókè jùlọ nínú eré ìdánilárayá níbi ìfúnni ní àmì ẹ̀yẹ (MTV European Music) èyí tí ó wáyé ní ọjọ́ kẹtàlá, osù kọkànlá ọdún 2022 (13th Nov. 2022). Amòye olórin náà fi aga gbága pẹ̀lú àwọn akẹgbẹ́ rẹ̀ bíi Ayra Starr, Tems, Zuchu, Musa Kenz, léyìí tí ó sì jẹ́ pé òhun ni wọ́n mú gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó mọ eré se jùlọ.


Ènìyàn Mẹ́ta Gba Òmìnira Nígbà tí Ọwọ́ Tẹ Àwọn Agbésùmọ̀mí Ní ìpínlẹ̀ Zamfara

Àwọn ọmọ ogun Nàìjíríà (Forest Sanity) ní ìpínlẹ̀ Zamfara ti yọ àwọn ènìyàn mẹ́ta tí ó wà ní àhámọ́ àwọn ajínigbé, tí wọ́n sì ti gba òmìnira. Wọ́n gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn nǹkan ìjà olóró, alùpùpù ọgbọ̀n (30) lọ́wọ́ àwọn agbésùmọ̀mí ní ìpínlẹ̀ Zamfara. Gẹ́gẹ́ bí ó ti se sọ, nígbà tí àwọn ọmọ ogun àti àwọn agbésùmọ̀mí da ojú ìjà kọ arawọn, ọwọ́ dun àwọn ajínigbé náà, wọ́n sì fi ibùba wọn sílẹ̀ pẹ̀lú fífi ẹsẹ̀ fẹ, tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ wọn sì fi ara gba ọta ìbọn. Àjọ ọmọ ogun gbé òsùbà fún àwọn ọmọ ogun ( Forest Sanity) fún síse akin àti iṣẹ́ ribiribi tí wọ́n se, wọ́n sì gba ará ìlú ní ìyànjú láti kún àwọn ọmọ ogun lọ́wọ́ lójúnà àti pèsè ààbò tí ó yarantí.


Ẹ máá rìnrìn òru o – Àwọn Àgùnbánirọ̀ kìlọ̀ fọ́mọ ẹgbẹ́

Olùdarí Alákòóso gbogbogbòò ẹgbẹ́ Àgùnbánirọ̀, Ajagun Muhammad Fadah, ti gba àwọn ọmọ ẹgbẹ́ níyànjú láti jáwọ́ nínú ìrìn òru àti kí wọn ó sì ṣọ́ra láàrin ọdún tí wọn ń sìnjọba. Ó sọ pé ètò NYSC ti pèsè fún ààbò àti ìrànlọ́wọ́ tó péye àti àlààfíà gbogbogbòò. Gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ kan láti ọ̀dọ̀ olùdarí,ètò ìbáraẹnisọ̀rọ̀ àti ìpolongo ẹgbẹ́ náà,Ọ̀gbẹ́ni Eddy Megwa,Fadah kìlọ̀ fún wọn kí wọ́n máá fẹ̀mí ara wọn wéwu. Ó tún kìlò fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ láti má lo ẹ̀rọ ayélujára nílò kulò,ó ní kí wọn lòó lọ́nà tó dára, pẹ̀lú ìgbéga ìṣọ̀kan orílẹ̀-èdè.


FIFA kọ̀ Ìbéèrè Denmark Fún Ọrọ “Ẹ̀tọ́ Ọmọnìyàn”

FIFA tí kọ̀ ìbéèrè Denmark láti gbà bọ́ọ̀lù ní Ìfé Àgbáyé pẹ̀lú àwọn aṣọ ìgbà bọ́ọ̀lù tó ní ọrọ “ẹtọ Ọmọnìyàn fún gbogbo ènìyàn” nínú ní Qatar, Ẹgbẹ́ Bọ́ọ̀lù Denmark (DBU) sọ. DBU sọ ní 2021 pé àwọn onigbọwọ òhun èlò ikẹkọ méjì rẹ̀ yóò ṣé ọnà fún ifehonuhan ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn ní Qatar. Qatar ní àwọn orílẹ̀-èdè kàn tí bú ẹnu àtẹ lú bí wọn ṣé ń lo àwọn òṣìṣẹ́ òkèèrè àti àwọn òfin àwùjọ tó ń kọ̀ ọpọlọpọ àwọn orílẹ̀-èdè tí yóò kópa ni ominu FIFA kọwe sí àwọn ẹgbẹ́ àgbábọ́ọ̀lù ti yóò kópa nínú ife Àgbáyé ní oṣù yìí, pé kí wọ́n dojú kọ bọ́ọ̀lù ní Qatar àti pe kí wọ́n ma jẹ́ kí eré ìdárayá fá àwọn ọran mìíràn lórí ọrọ òṣèlú. Denmark ni yóò kojú ìkọ Tunisia ni Ifẹsẹwọnsẹ akọkọ Ife Àgbáyé ní Group D ní ọjọ́ kejilelogun Oṣù kọkànlá 2023 Lekan Orenuga


Tinubu Ṣé Ìlérí Láti Ṣé Ìdàgbàsókè Ẹ̀ka Iwakùsà Ní Ìpínlẹ̀ Nasarawa

Oludije fún ipò Ààrẹ fún ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressive Congress (APC), Bola Tinubu, tí ṣé ìlérí láti ṣé ìdàgbàsókè ẹ̀ka iwakùsà àti pé òun yóò lé òsì àti ìṣẹ̀ jìnà tí wọ́n bá yan òun gẹ́gẹ́ bí Àárẹ̀ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 2023. Tinubu sọ èyí di mímọ ní Lafia, Ariwa-aringbungbun olú-ìlú ìpínlẹ̀ Nasarawa, làkókò ìpàdé pẹ̀lú àwọn awakùsà àti àwọn élétó ààbò. Gómìnà Ìpínlẹ̀ Eko tẹlẹ rí náà sọ pé òun yóò ṣé pàtàkì fún àtúnṣe ètò-ọrọ̀ àjé orílẹ-èdè yìí pẹlú ìdàgbàsókè tí ẹka òhun alumọni to lágbára, tó orílẹ-èdè náà ní lọpọlọpọ. O tún dupẹ lọwọ Gómìnà Ìpínlẹ̀ Nasarawa Abdullahi Sule fún ìgbà láàyè láti sọ èròngbà rẹ. Alága ẹgbẹ́ òṣèlú APC tí orílẹ̀-èdè yíì, Sen. Abdullahi Adamu, sọ fún Tinubu láti múra sílẹ̀ láti darí Nàìjíríà dé Ilẹ̀ Ìlérí. Lórí àwọn ànfàní iwakùsà ní Ìpínlẹ̀ Nasarawa, Adamu sọ pé Ìpínlẹ̀ rẹ̀ ní àwọn òun alumọni lọpọlọpọ, “Nínú ẹka iwakùsà, gbogbo ìjọba ìbílẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ Nasarawa ló ní òun alumọni.


O tún dupẹ lọwọ Gómìnà Ìpínlẹ̀ Nasarawa Abdullahi Sule fún ìgbà láàyè láti sọ èròngbà rẹ. Alága ẹgbẹ́ òṣèlú APC tí orílẹ̀-èdè yíì, Sen. Abdullahi Adamu, sọ fún Tinubu láti múra sílẹ̀ láti darí Nàìjíríà dé Ilẹ̀ Ìlérí. Lórí àwọn ànfàní iwakùsà ní Ìpínlẹ̀ Nasarawa, Adamu sọ pé Ìpínlẹ̀ rẹ̀ ní àwọn òun alumọni lọpọlọpọ, “Nínú ẹka iwakùsà, gbogbo ìjọba ìbílẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ Nasarawa ló ní òun alumọni. Mo ń fí ọwọ́ èyí soya gẹ́gẹ́bí Gómìnà tẹlẹ rí tí ìpínlẹ̀ yìí àti Alága tí Ìgbìmọ̀ àwọn òun alumọni. Gómìnà ṣé itọkasi àwọn òun alumọni tó lé lógún (20) tó pọ lọpọ yanturu ní ìpínlẹ̀ náà, lára wọ́n ní, góòlù, Barite, marble, ati zinc, láàrín àwọn mìíràn. “Mo dúpẹ lọwọ́ Tinubu fún àbẹwò sí ìpínlẹ̀ wà.


Mo ń fí ọwọ́ èyí soya gẹ́gẹ́bí Gómìnà tẹlẹ rí tí ìpínlẹ̀ yìí àti Alága tí Ìgbìmọ̀ àwọn òun alumọni. Gómìnà ṣé itọkasi àwọn òun alumọni tó lé lógún (20) tó pọ lọpọ yanturu ní ìpínlẹ̀ náà, lára wọ́n ní, góòlù, Barite, marble, ati zinc, láàrín àwọn mìíràn. “Mo dúpẹ lọwọ́ Tinubu fún àbẹwò sí ìpínlẹ̀ wà. Àwọn ènìyàn wà nigbagbogbo fẹ́ látí béèrè ìbéèrè, o sí wà níbí láti dáhùn wọn.” Àwọn tó péjú sí ibí ìpàdé náà ní Alága ẹgbẹ́ òṣèlú APC, Sen. Abdullahi Adamu, Agbẹnusọ Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣojú Aṣòfin Femi Gbajabiamila, Gómìnà Simon Lalong àti Olùdarí Gbogbogbò tí ìpolongo ibo Tinubu-Shettima Presidential Council, Gómìnà Kastina, Aminu Bello Masari. Gómìnà Borno, Ọjọgbọn Babagana Zulum, Agbẹnusọ Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣojú Ṣòfin tẹlẹ rí, Dimeji Bankole, Gómìnà tẹlẹ rí Ìpínlẹ̀ Nasarawa Senator Umaru Tanko Al-Makura, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú APC National Working Committee, Emir Lafia àti Alága Nasarawa Council of Chiefs, HRH Hon. Adájọ Sidi Bage Muhammad, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ NWC àtí PCC tí APC, àti àwọn òṣìṣẹ́ pàtàkì ní apá iwakùsà àti ìṣẹ́ àgbẹ̀.


Àwọn ènìyàn wà nigbagbogbo fẹ́ látí béèrè ìbéèrè, o sí wà níbí láti dáhùn wọn.” Àwọn tó péjú sí ibí ìpàdé náà ní Alága ẹgbẹ́ òṣèlú APC, Sen. Abdullahi Adamu, Agbẹnusọ Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣojú Aṣòfin Femi Gbajabiamila, Gómìnà Simon Lalong àti Olùdarí Gbogbogbò tí ìpolongo ibo Tinubu-Shettima Presidential Council, Gómìnà Kastina, Aminu Bello Masari. Gómìnà Borno, Ọjọgbọn Babagana Zulum, Agbẹnusọ Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣojú Ṣòfin tẹlẹ rí, Dimeji Bankole, Gómìnà tẹlẹ rí Ìpínlẹ̀ Nasarawa Senator Umaru Tanko Al-Makura, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú APC National Working Committee, Emir Lafia àti Alága Nasarawa Council of Chiefs, HRH Hon. Adájọ Sidi Bage Muhammad, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ NWC àtí PCC tí APC, àti àwọn òṣìṣẹ́ pàtàkì ní apá iwakùsà àti ìṣẹ́ àgbẹ̀. Lekan Orenuga


Àwọn Aláṣẹ Ìlú Chile Rí Òkú Onímọ̀ ìjìnlẹ̀ Aworawọ Ọmọ Biritiko Tó Sọnù

Òkú Thomas Marsh, Aworawọ Ọmọ Gẹẹsi kàn tó sọnù ni ọjọ́ kẹrindilogun, Oṣù Kẹsán làkókò ìwádìí imọ-jinlẹ kàn ní àwọn aláṣẹ orílẹ̀-èdè Chile tí ríi. Àwọn aláṣẹ ṣé ìwádìí àwárí fún Marsh, tí Yunifásítì tí Warwick, lọ́ sí àgbègbè nlá kán tí La Silla observatory, tó wà ní àgbègbè Arid, ẹgbẹ̀ta kilomita (600 kilometres) sí àríwá olú-ìlú Chile, Santiago. Àwọn aláṣẹ kò mú ẹnu bá òhun tó fá ikù rẹ̀ La Silla observatory ló wà ní ìhà gúsù tí Aṣálẹ̀ Atacama, tó wà ní Àríwá Chile jẹ́ ibùdó àgbáyé fún iṣẹ àwọn Aworawọ nítorí bí ojú sánmà rẹ̀ ṣé dára tó. Lekan Orenuga


Àwọn Ọmọ Orílẹ̀-èdè Ugandan Ní Orílẹ̀-èdè Australia Bẹ̀rẹ Ilé-ìwé Èdè

Àwùjọ Ugandan ní orílẹ̀-èdè Australia tí bẹ̀rẹ ilé-ìwé èdè wọn láti ríi dájú pé àwọn ṣé àsopọ pẹlú orílẹ-èdè àbínibí wọ́n. Àwọn tí wọ́n yọnda àsìkò ní Adelaide ní òpin ọsẹ ń fí Luganda kọ àwọn ọdọ èyítí o ṣé ìrànlọ́wọ́ fún wọ́n láti ṣé ìdánimọ̀, ibaraẹnisọrọ pàápàá jùlọ àwọn tí kó lé sọ Gẹẹsi, ìdí níyì tí a fí ń gbìyànjú láti fí èdè náà kọ wọn.” Olùkọní Brenda sọ. Fún àwọn mìíràn, o jẹ titọju èdè fún àwùjọ. Kíkọ èdè Luganda tó jẹ́ èdè àbínibí tí a ń sọ jù ní Uganda, ṣé pàtàkì nítorí wípé yóò fí ayé sílẹ̀ láti lè bá àwọn ìbátan wọ́n s’ọrọ ní ìlú àbínibí. Ní ọdún yìí, Uganda ṣé ayẹyẹ ọdún 60 tí wọ́n ti gbá òmìnira, tí gbogbo àwọn ọmọ Uganda ní àgbáyé ṣé ayẹyẹ náà. Lekan Orenuga


Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Àti Àjọ Àgbáyé Gbèrò Láti Sọ Dọtun, ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Wọ́n Lórí Ilé-ẹ̀kọ́ Gíga Kàn

Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣòfin àgbà orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní Ọjọ́bọ̀ gbà àlejò àwọn ònígbọ̀wọ́ káàkiri àgbáyé, pẹlú àwọn òṣìṣẹ́ UNESCO, bí wọn ṣe ń gbèrò láti fí ontẹ lú àbá-dòfin tí yóò fi òfin dé National Institute for Educational Planning and Administration NIEPA, tó wà ní Ìpínlẹ̀ Ondo, ìwọ̀-oòrùn Nàìjíríà. Ilé-ẹ̀kọ́ náà ní a tí dásílẹ̀ ní ọdún 1992 nípasẹ̀ ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú UNESCO àtí International Institute for Educational Planning IIEP gẹ́gẹ́ bí Ilé-ẹ̀kọ́ Òṣìṣẹ́ fún Àwọn Ètò àti Àwọn Alàkóso ní ẹka ètò ẹ̀kọ́ Nàìjíríà àti àgbègbè Ìwọ̀-oòrùn Áfíríkà. Ààrẹ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin àgbà orílẹ̀-èdè yìí, Ahmad Lawan ṣàpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ànfààní fún àwọn aṣáájú láti ríi dájú pé ilé-ẹ̀kọ́ náà sì èyí tó munadoko, tí yóò ṣé ojúṣe rẹ̀ dáradára, ti yóò sì ṣiṣẹ́ fún àwọn ọjọgbọn. Alága Ìgbìmọ̀ ètò ẹ̀kọ́ ní ilé aṣòfin àgbà, Alàgbà Ibrahim Gaidam, sọ pé àbá-dòfin náà wá láti ṣé àtìlẹ́yìn òfin fún ilé-ẹ̀kọ́ náà. Olugbọwọ àbá-dòfin náà, Alàgbà Ayo Akinyelure sọ pé “O dún-ni wípé, pẹlú gbogbo òun mere mère tí ilé-ẹ̀kọ́ náà àti ọdún pípẹ́ tí a tí dá ile-ẹ̀kọ́ náà sílẹ̀ àtí àwọn iṣẹ́ ribiribi rẹ̀, kó ní òfin tó lé dáàbòbo àwọn ìlànà iṣẹ́ rẹ̀, fún ní agbára rẹ̀ àti ìṣé pàtàkì rẹ̀.” Lekan Orenuga


Cute Abíọ́lá dá gbére fún iṣẹ́ ọmọ ogun ojú omi,ó di olùránlọ́wọ́ fún ìjọba Kwara

Aṣàwàdà tí ó tún jẹ́ òṣèré,Abdulgafar Ahmed Abíọ́lá tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Cute Abíọ́lá,ti kéde fífi iṣẹ́ ọmọ ogun ojú omi sílẹ̀ láti di olùrànlọ́wọ́ pàtàkì lórí àwọn ilé-iṣẹ́ ìṣẹ̀dá fún ìjọba Kwara. Cute Abíọ́lá kéde ìgbaṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùrànlọ́wọ́ Pàtàkì fún gómìnà Ìpínlẹ̀ Kwara, lórí àwọn ilé-iṣẹ́ ẹ̀dá, lójú òpó instagram rẹ̀, ní ọjọ́ Ẹtì. Ó dúpẹ́ lọ́wọ́ ọ̀gá àgbà fún àwọn òṣìṣẹ́ ojú omi, ajagun Awwal Zubairu fún ìfọwọ́sí ìfiṣẹ́ sílẹ̀ rẹ̀. Ó tún wá dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn tí ó jùú lọ lẹ́nu iṣẹ́, àwọn tí òun náà jùlọ,àti àwọn alábàáṣiṣẹ́pọ̀, ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn tí ó kó ipá pàtàkì nínú ìtàn àṣeyọrí rẹ̀. Ó gbàdúrà fún àṣeyọrí wọn àti òkun tó pa rọ́rọ́.


Olùdíje APGA dìde ìrànlọ́wọ́ fún àwọn tí omi yalée wọn

Ọmọ ilé-ìgbìmọ̀ tí ń ṣojú agbègbè asojú ṣòfin lápapọ̀, tí ó tún jẹ́ olùdíje fún agbègbè àrínwá, ní Anambra,Dozie Nwankwo,ti gbọn omijé àwọn tí ìjàm̀bá omíyalé kọlù ní arinwá Awka,pàápàá jùlọ ní agbègbè Udgbenu,Ugbene, ati Awba-Ofemili. Nwankwo, tí ó rin ìrìn-àjò pẹ̀lú ènìyàn rẹ̀, ṣe àkíyèsí pé gẹ́gẹ́ bí òṣìṣẹ́ ìjọba,ó jẹ́ ẹ̀tọ́ òun àti ẹni tí ọlọ́run bá fún ní Oore-ọ̀fẹ́ ní agbègbè láti ran ìgbìyànjú ìjọba lọ́wọ́ fún ìrànlọ́wọ́ àwọn olùfaragbà. Nígbà tí ó ń fa àwọn oun ìrànlọ́wọ́ wọ̀nyí lé àwọn olórí Ugbenu,Ugbene àti Awba-Ofemili lọ́wọ́ láti pín fún àwọn olùfaragbà láti onírúurú agbègbè wọn,Nwankwo wá sọ pé,òun wá bá wọn kẹ́dùn ni fún yíyọjú tóun yọjú sí wọn.


Ẹ kú oríire,á júu yín ṣe o

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti kí àwọn ọmọ Nàìjíríà, tí wọ́n tún ń ṣe ọmọ Amẹ́ríkà mẹ́jọ kan tí wọ́n jáwé olúborí nínú ìbò Amẹ́ríkà Ní ìlú Georgia, Ṣẹ́gun Adéyínà, Gabe Okoye, Solomon Adésànyà, Tish Naghise, Phil Ọlálẹ́yẹ,wọlé fún ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin gẹ́gẹ́ bí aṣojú ìpínlẹ̀ ní agbègbè wọn. Bákannáà,Carol Kazeem wọlé fún aṣojú ìpínlẹ̀ Pennysylvania ní agbègbè kọkàndín-lọ́gọ́jọ,Esther Agbájé wọlé lẹ́lẹ́èkejì gẹ́gẹ́ bí aṣojú ìpínlẹ̀ Minnesota, ní agbègbè kọkàndín-lọ́gọ́ta B,tí wọ́n tún tún Dókítà Oyè Owólẹ́wà yan sí ilé-ìgbìmọ̀ aṣojú Amẹ́ríkà (Shadow Representative) Washington D.C Ààrẹ Bùhárí gbàá ládùùrá pé,yóò jú wọn ṣe o, tí ó sì tún dúpẹ́ lọ́wọ́ wọn fún àtìlẹ́yìn ribiribi àti ìfọwọ́sowọ́pọ̀ látẹ̀yìnwá pẹ̀lú àwọn ẹgbẹ́ tó so mọ́o ìpinnu àwọn ọmọ Nàìjíríà tó ń gbé ní Amẹ́ríká.


Inú wa kò dùn sí ìṣẹ̀lẹ̀ omíyalé tí ó wáyé – Agbẹnusọ Ilé iṣẹ́ ààrẹ

Ilé-iṣé ààre ti fi ẹ̀dùn ọkàn rẹ̀ hàn pẹ̀lú ìṣẹ̀lẹ̀ omíyalé ní àwọn apá kan ní orílẹ̀-èdè. Olùrànlọ́wọ́ pàtàkì fún ààrẹ lórí ìpilongo àti ètò ìbáraẹnisọ̀rọ̀,Garba Shehu sọ eléyìí ní ìdáhùn sí ìbẹ́èrè àwọn tí wọ́n ń pè fún ìkọ̀wé fiṣé sìlẹ̀ Mínísítà fún ọ̀rọ̀ ọmọnìyàn,ìṣàkóso àjálù,àti ìdàgbàsókè àwùjọ,Sadiya Farouq. Mínísítà náà ti ṣàlàyé níbi ìfitónilétí ráńpẹ́ àwọn Mínísítà ti ikọ̀ ìbáraenisọ̀rọ̀ ààrẹ ṣàgbékalẹ̀ rẹ̀,ní Àbújá ,tí ó ṣe àgbéyẹ̀wò tí ilé-iṣé náà ṣe,Bayelsa kò sí lára àwọn ìpínlẹ̀ mẹ́wàá tí omíyalé dà láàmú jùlọ. Ó sọ ọ̀rọ̀ náà ní ìdáhùn sí alàgbà tí ó tún jẹ́ adarí ìgbìmọ̀ Pan Niger Delta (PANDEF), Olóyè Edwin Clark,ẹni tí ó rọ ìjọba àpapọ̀ láti gbé ìgb́esẹ̀ láti ran àwọn tí omiyalé dà láàmú ní agbègbè Niger Delta.


Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ àgùnbánirọ̀ pinnu láti lọ́wọ́ sí ìdàgbàsókè ìpínlẹ̀ Anambra- Alákòóso NYSC

Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ àgùnbánirọ̀ orílè-èdè (NYSC), láìpẹ́,ti fi dá gómìnà Chukwuma Soludo àti gbogbo àwọn tí ń gbé ní ìpínlẹ̀ Anambra, pé àwọn ọmọ ẹgbẹ́ náà kóra wọn ní ìjánu,tí wọ́n sì ṣetán láti kópa nínú ìdàgbàsókè ìpínlẹ̀ náà. Alákòóso NYSC ní ìpínlẹ̀ Anambra, Mrs Blessing Ekene Iruma ,fi èyí dánilójú níbi ayẹyẹ ìbúra fún àwọn ọmọ egbẹ́ àgùnbánirọ̀ ẹgbàájọ,ìpele C, ẹ̀ka kìnníí,tí ó wáyé ní ibùdó NYSC,ní gúsù ìjọba ìbílẹ̀ Awka. Iruma sọ pé àwọn ọmọ ẹgbẹ́ àgùnbánirọ̀ jẹ́ ẹni tí ó níìfẹ́ orílẹ̀-èdè wọn,wọ́n gbọ́ àgbọ́yè, tí wọ́n sì máa ń kọ́ ohun tuntun,sọ ohun tí kò wúlò mọ́ nù ,ṣe ìbámu àti kópa nínú ìpín wọn fún ìdàgbàsókè orílẹ̀-èdè àti ìpínlẹ̀.


YPP ṣíṣọ lójú eégún àwọn olùdíje ẹgbẹ́ ní ìpínlẹ̀ Anambra

Ẹgbẹ́ òṣèlú (YPP),ikọ̀ àwọn obìnrin ní Gúùsù aṣojú ṣòfin Anambra láìpẹ́ yìí, gba olórí àwọn obìnrin,Aṣojú Blessing Icheku (Beauty),lálejò, lákòkóò tí ó ń ṣàfihàn àwọn olùdíje ọmọ ẹgbẹ́ ní agbègbè náà. Àkójọ àti ìṣètò àpéjọ pẹ̀lú gbogbo ìjọba ìbílẹ̀ àti àwọn adarí obìnrin agbègbè ní Gúsù Anambra, wáyé láìpẹ́ yìí, ní ilé-ìgbafẹ́ Ifeanyi Uba,ní Nnewi,ní Ìpínlẹ̀ Anambra. Nígbà tí ó ń sọ̀rọ̀ níbi àpèjọ náà,olùdíje fún ẹgbẹ́ young Progressive Party (YPP), ní Gúsù Nnewi,ní Nnewi àti agbègbè Ekwusigo lápapọ̀,Aṣojú Peter Uzokwe, wá rọ àwọn obìnrin láti dúró ṣinṣin, kí wọ́n si maa lọ lati ile kan si ikeji lati polongo idibo fun ibo ile igbimọ asoju ṣofin,ile-igbimọ asoju ati igbimọ asoju ti ipinlẹ.


Ẹgbẹ́ ASUU Bu Ẹnu Àtẹ́ Lu Owó Oṣù Àwọn Òṣìṣẹ́.

Ẹgbẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ àgbà fún olùkọ Fáfitì ti bu ẹnu àtẹ́ Lu ọwọ́ oṣù ọlọ́jọ́ méjìdínlógún tí wón sẹ fún àwọn òṣìṣẹ́ gégé bíi yíye àti àyìbọwọ̀n fún adehun nípa àwọn òṣìṣẹ́ rè. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ nígbà tí o bá àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀ ni ìlú Abuja, ọ̀mọ̀wé Emmanuel Osodeke, ṣọ wípe ìpàdé pàjáwìrì wáyé ni ọjọ́ Ajé ọjọ keje oṣù kọkànlá ọdún 2022, níbi tí ẹgbẹ́ náà tí jíròrò lórí ìdàgbàsókè láti ìgbà tí ẹgbẹ́ náà tí dá ṣe sílẹ̀. Ó ní ẹgbẹ̀ ASUU yóò tèsíwájú nínú èròngbà rẹ̀ àti láti paná ọ̀tẹ̀ láàrin wón. Oláyinká Akíntọ́lá.


Ìpínlẹ̀ Nasarawa ti yan Ọ̀gá Ọlọ́ọ̀pá Tuntun

Àṣẹ ọlọ́ọ̀pá Ìpínlẹ̀ Nasarawa sọ pe Kọmísọ́nà ọlọ́ọ̀pá tuntun ti a fi ranṣẹ si Ìpínlẹ̀ náà, CP Maiyaki Muhammed Baba ti bẹ̀ẹ̀rẹ̀ iṣẹ, o sí bẹ̀bẹ̀ fún àtìlẹ́yìn gbogbo àwọn ti o níí ṣe ní Ìpínlẹ̀ náà. Nínú àlàyé kan ti wọn fi ranṣẹ si àwọn oníròyìn ní Lafia ni ẹkùn àárín gbùngbùn Àríwá nipasẹ Aṣoju Ibaṣepọ Gbogbo eniyan, PRO Rahman Nansel. O sọ pe “CP Maiyaki Muhammed Baba jẹ ọ̀gá ní ẹka omiran oniwadi, olutọpa iṣẹ, àti alabojuto astute; a bi ni Oṣù Kẹwàá, Ọjọ́ kẹrinlelogun, Ọdún 1963. Oláyinká Akíntọ́lá.


Ètò Ìlera: Ìjọba Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Pèsè Ẹ̀rọ Amúnáwá Sí Ilé Ìwòsan Alábọ́ọ́dé

Ìjọba ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ti fún le ìpèsè ero amunawa sí àwọn ilé ìwòsan alaboode ti ko din ni Eedegberun ùn àti Mokanlelaadọta láti ṣe atilẹyin fún ìpèsè ina mọnamọna. Ọmọwe Wasiu Olatubosun tí ṣe Kọmisọna fún Iroyin, Àṣà àti Ìrìn Àjò Afẹ ni ìpínlẹ Ọ̀yọ́ ló fi ọrọ yi si’ta nínú atẹjade tó fi ṣọwọ́ sí àwọn oníròyìn ní ìlú ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, ni ẹkùn gúsù ìwò oòrùn orilẹ èdè Nàìjíríà. Lásìkò tí o n ṣe àfihàn ẹrọ amunawa metadinlogorun sí àwọn ilé ìwòsan alaboode kan ní ìlú ìbàdàn, ẹni tí o le waju ìgbìmò awọn onimọ ẹrọ iṣẹ ọwọ fún àtúnṣe àwọn ilé ìwòsan náà, Onimọ Ẹrọ Ademola Aderinto sọ di mímọ pé lati àkókò yìi lọ, awọn ẹrọ amunawa wọnyii yóò máa pèsè ina ni gbogbo igba ti iná mọnamọna bá s’eju. Bákan náà, Onímọ̀ ẹrọ Aderinto, tíì ṣe Amugbalegbe Pataki lori ọrọ Agbegbe ni abẹ ìṣèjọba gómìnà Seyi Makinde sàlàyé pé, èròngbà gómìnà ni láti rí dájú pé àwọn ilé ìwòsan alaboode tó wà ní tibu-tooro ìpínlè Ọ̀yọ́ ni àwọn ohun àmúyẹ fún irọrun ara ìlú. O wa fi kun alaye re pé, ìjọba ìpínlè Ọ̀yọ́ tun ti pèsè àwọn kànga-dero lati mú kí omi wa fún lílò gbogbo awọn tó n lo ilé ìwòsàn náà àti àwọn èèyàn agbègbè lápapò. Nínú ọrọ tirẹ, akọwe àjọ to n ri sí ìpèsè ètò ìlera alaboode ni ìpínlè Ọ̀yọ́, Onimọ isegun Muideen Olátúnjí naa salaye pe èròngbà ìjọba ni lati jẹ ki ìpèsè ètò ìlera wa fún gbogbo olùgbé Ìpínlè Ọ̀yọ́.


Bákan náà, Onímọ̀ ẹrọ Aderinto, tíì ṣe Amugbalegbe Pataki lori ọrọ Agbegbe ni abẹ ìṣèjọba gómìnà Seyi Makinde sàlàyé pé, èròngbà gómìnà ni láti rí dájú pé àwọn ilé ìwòsan alaboode tó wà ní tibu-tooro ìpínlè Ọ̀yọ́ ni àwọn ohun àmúyẹ fún irọrun ara ìlú. O wa fi kun alaye re pé, ìjọba ìpínlè Ọ̀yọ́ tun ti pèsè àwọn kànga-dero lati mú kí omi wa fún lílò gbogbo awọn tó n lo ilé ìwòsàn náà àti àwọn èèyàn agbègbè lápapò. Nínú ọrọ tirẹ, akọwe àjọ to n ri sí ìpèsè ètò ìlera alaboode ni ìpínlè Ọ̀yọ́, Onimọ isegun Muideen Olátúnjí naa salaye pe èròngbà ìjọba ni lati jẹ ki ìpèsè ètò ìlera wa fún gbogbo olùgbé Ìpínlè Ọ̀yọ́. Lára àwọn to wà níbí ètò naa ni: Sikiru Sanda, tíì ṣe Alága Ẹgbẹ Oṣiṣẹ ìjọba ìbílẹ̀ ati alága ìjọba ìbílẹ̀ Egbeda; Saheed Oladapo tíì ṣe Alága ìjọba ìbílẹ̀ Àríwá Ìbàdàn. Abiola Olowe Ìbàdàn


Lára àwọn to wà níbí ètò naa ni: Sikiru Sanda, tíì ṣe Alága Ẹgbẹ Oṣiṣẹ ìjọba ìbílẹ̀ ati alága ìjọba ìbílẹ̀ Egbeda; Saheed Oladapo tíì ṣe Alága ìjọba ìbílẹ̀ Àríwá Ìbàdàn. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ìjọba Nàìjíríà ti ṣetán láti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní bi ọkọ̀ ojú irin Abuja sí Kaduna.

Ìjọba Àpapọ̀ Nàìjíríà sọ pé òun ti parí gbogbo ìmúrasílẹ̀ tó yẹ fún ìgbòkègbodò iṣẹ́ ọkọ̀ ojú irin Kaduna sí Abuja ní oṣù yìí. Minisita fun Irinna Muazu Sambo ló ṣe àfihàn rẹ̀ ni ìlú Abuja, olú-ìlú orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lakoko igbejade ti àwọn aṣeyọri ti o gbasilẹ lati ọdún 2015. Mínísítà náà sọ pe ijọba apapo ti pese gbogbo àwọn ààbò to ṣe pàtàkì ti yóò fi ọkàn gbogbo ara ìlú balẹ̀ lori èmí àti ohun-ini àwọn ará ìlú Oláyinká Akíntọ́lá


Ìpínlẹ̀ Sokoto: Ẹgbẹ́ Àwọn Oníṣègùn Òyìnbó Yàn Àwọn Aṣojú Tuntun.

Ẹgbẹ́ Oníṣègùn òyìnbó ti ilé ẹkọ gíga tí Usman Danfodiyo,ti Yan awọn aṣojú won nígbà àkọ́kọ́ Ètò yíyan awọn aṣojú tuntun wáyé ni ilé iṣé awọn Oníṣègùn ni ìpínlẹ̀ sòkòtò. Lára àwọn tí wọ́n yàn náà ni: Aarẹ ẹgbẹ́, igbakeji aarẹ,ati Akòwé. Oníṣègùn òyìnbó Muhammed so wípé kókó ẹgbẹ́ náà ni láti gbé lárugẹ, àbò ati láti mú iṣẹ náà rọrùn fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́. Ó tèsíwájú wípé ẹgbẹ́ tuntun náà ni wọ́n dá sílẹ̀ ní oṣù kẹwàá ọdún yìí ni eléyìí tí wọn yàn àwọn aṣojú àkókò.


Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ondo ti ṣe Ìlérí láti gbárùkù ti àwọn adájọ́ Lóri ṣíṣe Ìdájọ́ òdodo

Adelé Gómìnà ìpínlẹ̀ Ondo, Ọ̀gbẹ́ni Lucky Aiyedatiwa ti búra fún adele agba adajo ìpínlẹ̀ náà, Onídàájọ Ayedun Odusola. Ọgbẹni Aiyedatiwa lásìkò ti wọn n se ìfilọ́lẹ̀ adájọ àgbà sọ pe ìjọba yoo tesiwaju lati se atileyin fun eto idajo ododo àti ododo fun gbogbo eniyan. Adele Gómìnà, Lucky Aiyedatiwa ki Onídàájọ́ Odusola ku oríire wipe àwọn adajo yóò wa nínú ìpinnu rẹ láti ma dasi ise ti Adájọ́ agba ń ṣe Ọláyinká Akíntọ́lá


ìjàmbá Omí Yalé Ọdún 2023: Ẹ Má Jókòó Tẹtẹrẹ O, Àjọ Pàjáwìrì Fún ìjàmbá Omi ló Ṣe ÌKìlọ̀ yìí.

Àjọ tó mójú tó ọ̀rọ̀ pàjáwìrì lórí ìjàmbá omí ṣẹ ìkìlọ lori ijamba omi yale ni ọjọ Ajé fún àwọn ènìyàn orílẹ-èdè Nàìjíríà láti ṣe àtúnṣe tó yẹ, ìjàmbá omí ọdún tó ń bọ̀ yóò lè jù ti ọdún yìí lọ. Ọgá àgbà pátápátá fún àjọ náà, Mustapha Mohammed ṣe ìkìlọ yìí, nígbà tí o farahàn níwájú àwọn ẹgbẹ́ tọ ṣàkoso lóri ètò ìṣúná owó nípa omí ni ọdún 2023. Awọn aṣòfin náà ké sí Ààrẹ láti tètè se ohun to yẹ nípasẹ̀ ọgá àgbà pátápátá fún iṣẹ́ lórílẹ̀dè Nàìjíríà. Ọláyinká Akíntọ́lá


Manchester United Pàdé Barcelona Ní Europa League

Manchester United yóò kojú ìkọ Barcelona ní ìdíje Europa League ní oṣù Kejì ọdún tó ń bọ̀. Ẹgbẹ́ àgbábọ́ọ̀lù Barcelona ṣubú sínú Europa League lẹyìn tó parí sí ipò kẹta ní UEFA Champions League, béèni Man Utd pàdánù ipò Kejì sí Real Sociedad. Àwọn ẹgbẹ́ àgbábọ́ọ̀lù méjèèjì tí kojú ará wọ́n ní ìgbà Mẹ́tàlá (13) ní ìdíje Yuroopu. Manchester United tí bóri mẹta pere nínú àwọn ìpàdé wọ̀nyí. Ìkọ Barcelona tí bóri Ifẹsẹwọnsẹ mẹrẹẹrin nínú àwọn ìpàdé wọ́n tó keyin, gẹ́gẹ́ bí aṣe kagba UEFA Champions League meji ni ọdún 2009 àti 2011. Àwọn Ifẹsẹwọnsẹ àkọkọ́ yóò wáyé ní Oṣù Kejì ọjọ́ kẹrindilogun, Ọdún 2023, ṣáájú àwọn eré ipadabọ ní ọsẹ kàn lẹyìn náà.


Manchester United tí bóri mẹta pere nínú àwọn ìpàdé wọ̀nyí. Ìkọ Barcelona tí bóri Ifẹsẹwọnsẹ mẹrẹẹrin nínú àwọn ìpàdé wọ́n tó keyin, gẹ́gẹ́ bí aṣe kagba UEFA Champions League meji ni ọdún 2009 àti 2011. Àwọn Ifẹsẹwọnsẹ àkọkọ́ yóò wáyé ní Oṣù Kejì ọjọ́ kẹrindilogun, Ọdún 2023, ṣáájú àwọn eré ipadabọ ní ọsẹ kàn lẹyìn náà. Lekan Orenuga


NPFL: Bendel Insurance Fí Àgbà Hàn Santos FC Ìlú Brazil

Ẹgbẹ́ àgbábọ́ọ̀lù Bendel Insurance tó ṣẹṣẹ peregede sí lìigi orílẹ-èdè Nàìjíríà (NPFL), lú Santos FC (Brazil) ní ayò méjì sí ọkàn (2-1) nínú Ifẹsẹwọnsẹ Ọlọrẹ Sọrẹ kàn tó wáyé ní ìlú Benin City ní igbaradi fún sáà bọ́ọ̀lù titun. Ifẹsẹwọnsẹ náà wáyé ní pápá iṣere Samuel Ogbemudia ní ìlú Benin ní ìpínlẹ̀ Edo. Ebenezer Odeyemi Completes Bendel Insurance Move Àgbábọ́ọ̀lù ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Ebenezer Odeyemi ló ṣẹṣẹ tọwọ bọ̀ ìwé àdéhùn fún ìkọ Bendel Insurance tí yóò kópa nínú lìigi Nàìjíríà (NPFL) tó ń bọ̀. Odeyemi tí gbà bọ́ọ̀lù fún Shooting Stars Ibadan àti Gombe United nínú ìdíje NPFL tó kọjá yìí. Ẹgbẹ agbabọọlu Nigeria Professional Football League (NPFL) Ẹgbẹ́ agbabọọlu, Enyimba FC, náà fí àgbà hàn Corinthians FC tó wà ní Port Harcourt pẹlú àmì ayò mẹ́fà sí odò nínú ifẹsẹwọnsẹ ti wọ́n ṣé ní igbaradi fún sáà tintun. Ifẹsẹwọnsẹ náà ló wáyé ní pápá ìṣéré Enyimba ní ìlú Aba ní ìpínlẹ̀ Abia.


Odeyemi tí gbà bọ́ọ̀lù fún Shooting Stars Ibadan àti Gombe United nínú ìdíje NPFL tó kọjá yìí. Ẹgbẹ agbabọọlu Nigeria Professional Football League (NPFL) Ẹgbẹ́ agbabọọlu, Enyimba FC, náà fí àgbà hàn Corinthians FC tó wà ní Port Harcourt pẹlú àmì ayò mẹ́fà sí odò nínú ifẹsẹwọnsẹ ti wọ́n ṣé ní igbaradi fún sáà tintun. Ifẹsẹwọnsẹ náà ló wáyé ní pápá ìṣéré Enyimba ní ìlú Aba ní ìpínlẹ̀ Abia. Lekan Orenuga


Ìjàmbá Ọkọ̀ Òfuurufú Ṣẹ̀lẹ̀ Nínú Odò Tanzania Kàn

Ọkọ̀ òfuurufú kàn pẹ̀lú àwọn ènìyàn mẹ́tàlélógójì (43) ló kọlu adágún odò Victoria ní Tanzania nígbà tó ń sún mọ́ Bukoba ní ìwọ̀ oòrùn àríwá. Ìjàmbá náà ló wáyé nítorí ojú ọjọ́ tí kó dára Ọkọ̀ òfurufú French-Italian-Built tí ATR 42 tí àwọn oníṣe àdáni tó tóbi jù “Precision Air,” ní Tanzania lábẹ́ Kenya Airways èyítí o ń kó àwọn onírin àjò lọ́ sí àwọn ibí ìgbafẹ́ bìí Serengeti National Park ati Zanzibar Archipelago. Àwọn ènìyàn mẹ́tàlélógójì (43), bìí àwọn arinrin-ajo mọkandinlogoji (39), àwọn awakọ̀ méjì (2) àti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ méjì, ló wà nínú ọkọ̀ òfurufú láti olú-ìlú Dar es Salaam sí Bukoba. Àwọn olùgbàlà ní ọsán ọjọ́ Àìkú ṣiṣẹ́ láti gbà àwọn èrò inú ọkọ àti ọkọ̀ òfurufú naa kúrò nínú omí. Alákóso àwọn ọlọ́pàá ẹkùn Kagera jẹri sí ìṣẹ̀lẹ̀ naa. Àwọn ènìyàn mẹrindinlọgbọn (26) ni wón ti doola ẹ̀mí wọ́n àtí gbé wọ́n lọ́ sí ilé ìwòsan kàn.


Àwọn olùgbàlà ní ọsán ọjọ́ Àìkú ṣiṣẹ́ láti gbà àwọn èrò inú ọkọ àti ọkọ̀ òfurufú naa kúrò nínú omí. Alákóso àwọn ọlọ́pàá ẹkùn Kagera jẹri sí ìṣẹ̀lẹ̀ naa. Àwọn ènìyàn mẹrindinlọgbọn (26) ni wón ti doola ẹ̀mí wọ́n àtí gbé wọ́n lọ́ sí ilé ìwòsan kàn. Ààrẹ orílẹ̀-èdè Tanzania, Samia Suluhu Hassan tí kẹdun fún àwọn tí ìjàmbá ọkọ náà ṣẹlẹ sí, o sí ní kí àwọn ènìyàn fi ọkàn bálẹ̀ bí iṣẹ́ ìgbàlà náà ṣé ń tèsíwájú. Irúfẹ́ Ìjàmbá náà ló tí wáyé ríi ní bí ọdún márún sẹyìn níbí tí ènìyàn mọkanla ti pàdánù ẹ̀mí wọ́n nígbà tí Ọkọ òfurufú ilé iṣẹ́ Safari kàn já lúlẹ̀ ní àríwá Tanzania. Lekan Orenuga


Ààrẹ orílẹ̀-èdè Tanzania, Samia Suluhu Hassan tí kẹdun fún àwọn tí ìjàmbá ọkọ náà ṣẹlẹ sí, o sí ní kí àwọn ènìyàn fi ọkàn bálẹ̀ bí iṣẹ́ ìgbàlà náà ṣé ń tèsíwájú. Irúfẹ́ Ìjàmbá náà ló tí wáyé ríi ní bí ọdún márún sẹyìn níbí tí ènìyàn mọkanla ti pàdánù ẹ̀mí wọ́n nígbà tí Ọkọ òfurufú ilé iṣẹ́ Safari kàn já lúlẹ̀ ní àríwá Tanzania. Lekan Orenuga


UNICEF Gbóríyìn Fún Ìjọba Ìpínlẹ̀ Adamawa Fún Ìfọ́wọ́ Sí Òfin Ìdáàbòbò Àwọn Ọmọdé

Àjọ Àgbáyé fún Àwọn ọmọdé (UNICEF) tí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí gbóríyìn fún Gómìnà Ìpínlẹ̀ Adamawa, Ahmadu Fintiri fún ìfọ́wọ́ sí ìwé-àṣẹ Ìdáàbòbò àwọn ọmọdé sínú òfin ìpínlẹ̀ náà. Ìyìn náà wà nínú ọrọ̀ kàn tí Arábìnrin Cristian Munduate, aṣojú UNICEF ní Nàìjíríà. Arábìnrin Munduate sọ pé “Òfin ní èrò láti dáàbò bò ẹ̀tọ́ àwọn ọmọdé nípa dídènà àti sísọ ọ̀rọ̀ ìpànìyàn àti ìpakúpa àwọn ọmọdé, iṣẹ́ ọmọdé, jíjí àwọn ọmọdé gbé, ìwà ìbálòpọ̀ ipá sí àwọn ọmọdé àti gbígba àti lílo àwọn ọmọdé sí iṣẹ́ ológun, àtí nínú àwọn ìrúfin ńlá mìíràn nínú àwọn ẹtọ wọ́n.” “Pẹ̀lú ibuwọlu àbá-dòfin Ìdáàbòbò àwọn Ọmọdé tí ìjọba ìpínlẹ̀ Adamawa ṣé, ìpínlẹ̀ Kano, Bauchi àtí Gombe nìkan ní wọ́n kò tíì ṣé àgbékalẹ̀ Òfin Ẹtọ àwọn Ọmọdé, ó sí rọ̀ wọ́n láti ṣé bí àwọn akẹgbẹ wọ́n.” Nibayii, Olùdámọ̀ràn Ẹkọ UNICEF ní Ìpínlẹ̀ Adamawa, Joel Jutum nínú ifọrọwanilẹnuwo pẹ̀lú Voice of Nigeria (VON) gbóríyìn fún àjọṣepọ̀ réré tí Gómìnà ìpínlẹ̀ náà pẹlú UNICEF lórí ìdàgbàsókè ètò ẹkọ láàrín 2023 sí 2025. Gomina Fintiri ní apá tirẹ̀ tí gbóríyìn fún UNICEF fún àtìlẹ́yìn alailẹgbẹ tó ń pèsè fún ìpínlẹ̀ náà, tó sí ṣèlérí pé ìṣàkóso rẹ̀ yóò sá gbogbo ipá rẹ̀ láti gbà àjọ náà láàyè fún ìtẹ̀síwájú àwọn iṣẹ́ ribiribi. Lekan Orenuga


Olórí Òṣìṣẹ́ Ààrẹ Gbà Oyè Ìbílẹ̀ Tintun Ní Nasarawa

Oyè ìbílẹ̀ tuntun gẹ́gẹ́bí aláàbò Ọba – “Zanna Yawu Dima ti Laffan Bare -Bari,” ní a tí fún Olórí Òṣìṣẹ́ Ààrẹ Muhammadu Buhari, Ọjọgbọn Ibrahim Gambari, ní Ààfin Emir tí Lafia, Ìpínlẹ̀ Nasarawa, Àríwá aaringbungbun Nàìjíríà. Emir tí Lafia, Sidi Bage sọ pé oyè náà ní wọ́n fí fún Olórí Òṣìṣẹ́ látàrí bí o ṣé dúró déédé lórí iṣẹ́ ìlú. Ọjọgbọn Ibrahim Gambari, ẹní tó ṣé àbẹwò ọlọjọ méjì sí ìpínlẹ̀ Nassarawa, nígbà tó gbà oyè náà, ṣé ìlérí láti tèsíwájú àti sá gbogbo ipá rẹ̀ fún ẹtọ ọmọnìyàn àti àlàáfíà àwọn ènìyàn Lafia Emirate àti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lápapọ̀. Ó tún rọ̀ àwọn ọmọ Nàìjíríà láti gbà àlàáfía láàyè àtí ìsọkan onírúurú fún àṣeyọrí àti Ìdàgbàsókè orílẹ-èdè yìí. Gẹ́gẹ́ bí o tí sọ, àwọn Olùdarí gbọ́dọ̀ ṣiṣẹ́ ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀, ìsọkan àti ifarada láàrín gbogbo ẹyà ní orílẹ̀-èdè náà. Nibayii, olórí àwọn òṣìṣẹ́ to tí fí ìgbà kàn rí ṣé àbẹwò sí ilé iṣé oko àti òhun èlò (AMEDI) Lafia, sọ pé kíkọ ilé iṣé àgbẹ̀ káàkiri orílẹ̀-èdè yìí jẹ́ àmì fún ìdàgbàsókè iṣẹ ọ̀gbìn káàkiri orílẹ̀-èdè yíì.


Ó tún rọ̀ àwọn ọmọ Nàìjíríà láti gbà àlàáfía láàyè àtí ìsọkan onírúurú fún àṣeyọrí àti Ìdàgbàsókè orílẹ-èdè yìí. Gẹ́gẹ́ bí o tí sọ, àwọn Olùdarí gbọ́dọ̀ ṣiṣẹ́ ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀, ìsọkan àti ifarada láàrín gbogbo ẹyà ní orílẹ̀-èdè náà. Nibayii, olórí àwọn òṣìṣẹ́ to tí fí ìgbà kàn rí ṣé àbẹwò sí ilé iṣé oko àti òhun èlò (AMEDI) Lafia, sọ pé kíkọ ilé iṣé àgbẹ̀ káàkiri orílẹ̀-èdè yìí jẹ́ àmì fún ìdàgbàsókè iṣẹ ọ̀gbìn káàkiri orílẹ̀-èdè yíì. O tún ṣé ìdánilójú lórí iṣẹ́ àkànṣe náà, èyítí National Agency for Science and Engineering Infrastructure (NASENI) kọ yóò jẹ́ kí orílẹ-èdè Nàìjíríà le ṣé ìdàgbàsókè tintun ní ọjà ọ̀gbìn. Lekan Orenuga


O tún ṣé ìdánilójú lórí iṣẹ́ àkànṣe náà, èyítí National Agency for Science and Engineering Infrastructure (NASENI) kọ yóò jẹ́ kí orílẹ-èdè Nàìjíríà le ṣé ìdàgbàsókè tintun ní ọjà ọ̀gbìn. Lekan Orenuga


Orúkọ Àwọn Àgbàbọ́ọ̀lù Tó Máa Ṣojú Nàìjíríà Nínú Bọ́ọ̀lù Ọlọrẹ Sọrẹ Pẹ̀lú Portugal Yóò Jáde Ní Ọjọ́ Àjé

Àjọ Bọ́ọ̀lù afesegba lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà (NFF), sọ nínú ọ̀rọ̀ wọ́n pé olùkọní Super Eagles, Jose Peseiro yóò ṣé àfihàn orúkọ àwọn àgbàbọ́ọ̀lu mẹ́tàlélogún (23) ní ọjọ́ Ajé, ọjọ́ keje, oṣù kọkànlá (Mon November 7th) fún Ifẹsẹwọnsẹ Ọlọrẹ sí ọrẹ láàrín orílẹ̀-èdè Portugal àti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Akọ̀wé Àgbà NFF, Dókítà Mohammed Sanusi sọ nínú àtẹ̀jáde kàn pé Peseiro tí ń ṣé iṣẹ rẹ̀ laísì ìdààmú, o tọka síi pé orúkọ gbogbo àwọn àgbàbọ́ọ̀lù ti yóò kópa nínú Ifẹsẹwọnsẹ ọlọrẹ s’ọrẹ náà tí wá ní sẹ́pẹ́. “A ní ìdíje ọlọrẹ sí ọrẹ kàn pẹlú Ìlú Portugal tí yóò wáyé ní Lisbon ní Ọjọ́bọ̀, ọjọ́ kẹtadinlogun Oṣù kọkànlá ọdún yìí (17/11/2022), Ọgbẹni Peseiro tí ṣé àkójọpọ̀ orúkọ àwọn àgbàbọ́ọ̀lu tó máa kópa àti pé o ń dúró dé àwọn Ifẹsẹwọnsẹ òpin ọsẹ yii kó tó fí orúkọ àgbàbọ́ọ̀lù mẹtalelogun (23) náà sílẹ̀.” Lekan Orenuga


Iná Gbá Ẹ̀mí Ènìyàn Mẹ́tàlá Ní Ilé-ìjó Ní Orílẹ̀-èdè Russia

Ó kéré tán, ènìyàn mẹ́tàlá ló kú nígbà tí iná náà ṣẹlẹ̀ nínú ilé ìgbafẹ́ alẹ́ kàn tí èrò pọ̀ sí nílùú Kostroma ní Russia. Àwọn ẹlẹṣọ ààbò sọ pé iná náà bẹ̀rẹ̀ ní déédé agogo méjì àbọ̀ òwúrọ̀ (2:30a.m) ní Ọjọ́ Àbámẹ́ta ní Polygon ní ibí ìgbafẹ́ kàn tó ní ilé-ọtí, ilé oúnjẹ àti ilé ijó nlá lẹyìn tí ọmọ Ọkùnrin kàn tí tá ìbọn iná sí òkè àjà. Ọmọ ọdún mẹ́tàlélógún ẹní afurasi náà ní ọwọ́ àwọn agbofinro tí bà, gẹ́gẹ́bí àbájáde ìgbésẹ àti ìwádìí àwọn ọlọ́pàá tí wọ́n sì fá ẹní afurasi náà lé àwọn aláṣẹ tí ń ṣé ìwádìí lọ́wọ́. Ìwádìí tún sọ pé gbogbo ọnà ẹburu ilé ìgbafẹ́ náà ló wà ní tí tipa. Tó sí dàbí pé “ejò lọ́wọ́ ń nù.” Àádọ́jọ́ (150) àwọn ènìyàn ní àwọn olùgbàlà dáàbòbo ẹ̀mí wọn nínú ìṣẹlẹ̀ burúkú náà. Àwọn ènìyàn ogojedinmẹrin (156) ní wọ́n pàdánù ẹ̀mí wọ́n nínú irufẹ ìṣẹ̀lẹ̀ bẹẹ tó wáyé ní ọdún 2009 ní ilé ìgbafẹ́ Lame Horse Nightclub ní ìlú Perm èyí tó fá òfin ààbò iná to lágbára ní orílẹ̀-èdè tí ìjàmbá náà tí ń ṣẹ̀lẹ̀ ní ìgbà gbogbo.


Ìwádìí tún sọ pé gbogbo ọnà ẹburu ilé ìgbafẹ́ náà ló wà ní tí tipa. Tó sí dàbí pé “ejò lọ́wọ́ ń nù.” Àádọ́jọ́ (150) àwọn ènìyàn ní àwọn olùgbàlà dáàbòbo ẹ̀mí wọn nínú ìṣẹlẹ̀ burúkú náà. Àwọn ènìyàn ogojedinmẹrin (156) ní wọ́n pàdánù ẹ̀mí wọ́n nínú irufẹ ìṣẹ̀lẹ̀ bẹẹ tó wáyé ní ọdún 2009 ní ilé ìgbafẹ́ Lame Horse Nightclub ní ìlú Perm èyí tó fá òfin ààbò iná to lágbára ní orílẹ̀-èdè tí ìjàmbá náà tí ń ṣẹ̀lẹ̀ ní ìgbà gbogbo. Àwọn élétó àgbègbè náà tí kéde Ọjọ́ Àjé gẹ́gẹ́ bí ọjọ́ ọ̀fọ̀ fún gbogbo àwọn olùgbé àgbègbè náà. Lekan Orenuga


Àwọn élétó àgbègbè náà tí kéde Ọjọ́ Àjé gẹ́gẹ́ bí ọjọ́ ọ̀fọ̀ fún gbogbo àwọn olùgbé àgbègbè náà. Lekan Orenuga


Ààrẹ ẹgbẹ́ àwọn oníṣègùn àgbáyé ń wá àtìlẹ́yìn fún àwọn dókítà kékèèké

Ààrẹ Ẹgbẹ́ àwọn oníṣègùn àgbáyé, WMA, Osahon Enabulele ti pè fún àtìlẹyìn àti ìrónilágbára fún àwọn dókítà kékèèké nínú iṣẹ́ ìṣègùn. Dókítà Enabulele ṣe ìpè yí lákòkóò tí ó ń sọ̀rọ̀ níbi àpèjọ alákọ̀ọ́kọ́ káríayé ti àjọṣepọ̀ àwọn dókítà tí ó wáyé ní Kuala Lumpur, Malaysia, ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, ọjọ́ karùn ún, Oṣù kọkànlá,odún 2022. Ní ìgbà tó ń ṣe àtúnyẹ̀wò àwọn ìtaláyà tó ń dojúkọ àwọn dókítà kékèèké, ó sọ pé “ ọkàn òun kò balẹ̀ lórí ìyànjẹ ,ìyọlẹ́nu,àti iṣẹ́ àṣekú dórógbó táwọn dókítà kékèèké máa ń ṣe ní èyí tí ó ń yọrí sí púpọ̀ ààrùn ara àti tọpọlọ.”


Ìjọba Nàìjíríà – A ó máa ṣèrànlọ́wọ́  fún àwọn ènìyàn tí wọ́n fipá ṣí nípò padà nígbà gbogbo

Ìjọba Nàìjíríà ti pinnu láti ṣe ìdánilójú pé gbogbo àwọn ènìyàn tí làásìgbò bá kàn látàrí àjálù látọwọ́ ènìyàn àti èyí tó wá látọ̀dọ̀ ọlọ́run ṣe ń pọ̀ si yóò rí ìdáábòbò. Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ṣe ìpinnu yìí níbi àkọ́kọ́ àyájọ́ àwọn tí wọ́n fipá ṣí nípò padà lápapọ̀,tí àjọ orílẹ̀-èdè tó ń mójútó àwọn arìnrìn àjò àti àwọn tí wọ́n fipá ṣí nípò padà,ní Àbújá,Nàìjíríà. Ààrẹ Bùhárí sọ pé ipa àwọn àjálù náà ni ó fa kí ìjọba ṣètò ìlànà orílẹ̀-èdè lórí àwọn ènìyàn tí wọ́n fipá ṣí nípò padà,èyí tí ìgbìmọ̀ aláṣẹ àpapọ̀,FEC,ṣàgbé kalẹ̀ rẹ̀ ní ọdún 2021.


Mínísítà yóò ṣojúu ààrẹ Bùhárí ní COP27 ní Egypt

Ààrẹ Nàìjíríà, Mùhámmádù Bùhárí ti yan Mínísítà àyíká, Ọ̀gbẹ́ni Mohammed Abdullahi láti ṣojú rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí adarí aṣojú Nàìjíríà sí àpèjọ àjọ ìṣọ̀kan àgbáyé. Àpèjọ lórí ìyípadà ojú-ọjọ́ náà yóò wáyé ní Sharm El Sheikh,ní Egypt, láti ọjọ́ kẹfà sí ọjọ́ kejìdín-lógún,oṣù Kọkànlá,ọdún 2022. Abdullahi yóò ṣojú Ààrẹ ní ìpele gíga tí yóò sì tún ṣe ìjábọ̀ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà níbi ìjíròrò Cop27, yóò tún sẹ ìpàdé pẹ̀lú ẹgbẹ́ lórí ètò ìyípadà iná Nàìjíríà láàrin àwọn ìpinnu mìíràn.


Ẹgbẹ́ ọmọ ogun sún sí ìpínlẹ̀ Rivers fún ìgbaniwọlé síṣẹ́

Ẹgbẹ́ ọmọ ogun ti rọ àwọn ènìyàn Ìpínlẹ̀ Rivers, gúsù Nàìjíríà láti kópa nínú ìgbanisíṣẹ́ lọ́pọ̀ yanturu sí 84 Rular Recruit Intake,RRI,tí ó ń lọ Lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí. Olùdarí,ètò òṣìṣẹ́ ti Ẹ̀ka ìṣàkóso olú ilé-iṣẹ́, ajagun Ibrahim Jallo,sọ eléyìí nígbà tí ó ṣe adarí ikọ̀ tí ó ṣe àbẹ̀wò sí akọ̀wé ìjọba ìpínlẹ̀ Rivers, Mr Tammy Danagogo. Ajagun Jallo ṣàlàyé pé ìbèwò náà jẹ́ ìgbésẹ̀ lẹ́yìn àwọn ìlànà àfọ̀kànsí ọ̀gá àgbà fún àwọn ọmọ ogun, COAS,ajagun Farouk Yahaya lóríi pé àwọn ènìyàn ìpínlẹ̀ Rivers kò tíì pé nínú ìpín tiwọn fún ìgbani sínú ẹgbẹ́ ọmọ ogun Nàìjíríà. Ó sọ fún Danagogo pé ìgbani síṣẹ́ẹ 84 Regular Recruit Intake tí ń lọ lọ́wọ́ yìí bẹ̀rẹ̀ ní oṣù kẹwàá tí yóò sì parí ní ọjọ́ kejì, Oṣù kejìlá 2022.


NFF-A ó san owóo olùkọ́ni Peseiro

Àjọ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ́lù lápapọ̀, NFF, ti gbà pé òun jẹ olùkọ́ni Super Eagle Jose Peseiro ní owó osù. Àwọn akọ̀ròyìn ti sọ ní ọ̀sẹ̀ yìí pé wọ́n jẹ Pọtugí ní gbèsè owó oṣù mẹ́fà. Peseiro,tí ó jẹ́ ọmọ ọdún méjìlé-lọ́gọ́ta, tí ó gbaṣẹ́ ní oṣù karùn ún, fọwọ́ sí àdéhùn iṣẹ́-ṣíṣe pẹ̀lú Nàìjíríà fún ọdún kan pẹ̀lú owó osù tí ó jẹ́ ààdọ́rin ẹgbẹ̀rún Dọ́là. Akọ̀wé Gbogbogbòò NFF, Mohammed Sanusi, sọ pé àjọ náà ń ṣiṣẹ́ lórí sísan gbèsè náà fún olùkọ́ni Pọtugí.


Ìpínlẹ̀ Ògùn ṣe ìfilọ́lẹ̀ ètò ìdàgbàsókè ọ̀pọ̀lọpọ̀ mílíọ́nù Dọ́là SAPZ

Ìjọba Ìpínlẹ̀ Ògùn ti ṣe ìfilọ́lẹ̀ ìdàgbàsókè ètò iṣé àdàṣe pàtàkì ilé-iṣẹ́ ìpèsè àti iṣẹ́- ọ̀gbìn Ìlú oní ọ̀pọ̀lọpọ̀ mílíọ́nù Dọ́là (SAPZ),gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan nínú àwọn ìpínlẹ̀ mẹ́jọ tí wọ́n mú fún alákòóso àkọ́kọ́ ètò náà ní Nàìjíríà. Gómìnà Ìpínlẹ̀ náà, Dàpọ̀ Abíọ́dún, níbi ayẹyẹ tí ó wáyé ní pápákọ̀ òfurufú tí wọ́n ti ń di àwọn ẹrù oun ọ̀gbìn,ní Ìliṣàn-Rẹ́mọ, sọ pé ilé-iṣé ìpèsè àti iṣé ọ̀gbìn ti agbègbè Ògùn,ti abala àkọ́kọ́ rẹ̀ tó tó iye owó irínwó mílíọ́nù Dọ́là,yóò parí ní nǹkan bíi oṣù méjìdín-lógún. Gómìnà náà sọ pé iṣẹ́-àdàṣe náà jẹ́ ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Arise Integrated Industrial Platform àti ìjọba ìpínlẹ̀ ògùn. Ó sọ̀rọ̀ síwájú pé ilé-iṣẹ́ pàtàkì fún ìpèsè ètò ọ̀gbìn àti àwọn nǹkan tó jọ mọ́ọ,alákọ́kọ́ọ́ irú ẹ̀ ní orílẹ̀ -èdè,yóò pèsè iṣẹ́ tí ó ju ogún ẹgbẹ̀rún lọ àti arísìkí ènìyàn kọ̀ọ̀kan.


Ilé Aṣòfin Èkó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìwádìí ìṣúná owó ọdún 2021 àwọn ẹ̀ka ilé-iṣẹ́ ìjọba kan

Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko bẹrẹ iṣẹ iṣewadii iṣuna owo ọlọdọọdun ti wọn maa n ṣe lori akọsilẹ Ile-iṣẹ Ayẹwe-owo-wo Agba Ipinlẹ Eko ati iṣuna owo awọn ile-iṣẹ ijọba, ẹka ile-iṣẹ ijọba ati awọn ajọ ile-iṣẹ ijọba ni Ipinlẹ Eko. Eto iṣuna owo ọdun 202 ni wọn fẹ ṣe iwadii rẹ lati mọ bi wọn ṣe na owo ti wọn yà sọtọ fun wọn fun ọdun naa ati lati mọ boya wọn tẹle ofin ati ilana to yẹ ninu inawo wọn naa. Alaga Igbimọ Aṣamojuto Apo-owo Ijoba Ipinlẹ ninu Ile Aṣofin naa, Aṣofin Nurudeen Saka-Ṣolaja lo sọrọ yii di mimọ ninu ọrọ ikini-kaabọ rẹ nibi ipade iṣewadii naa, eleyii ti wọn bẹrẹ ni ỌjọRu, ọjọ keji oṣu kọkanla, ọdun 2022 ni gbagede Ile Aṣofin naa ni Ikẹja. Igbimọ Aṣamojuto Apo-owo Ijoba Ipinlẹ ninu Ile Aṣofin yii ni wọn ṣagbekalẹ labala karundinlaadoje ati ikọkandinlaadoje ninu iwe-ofin orilẹ-ede Naijiria ti ọdun 1999 pẹlu atunṣe rẹ. Igbimọ naa ṣe pataki gẹgẹ bi ohun elo Ile Igbimọ Aṣofin kan lati maa mojuto eto iṣuna-owo ijọba apapọ ati ijọba ipinlẹ. Ofin naa fun igbimọ naa lagbara lati pe ẹnikẹni lorilẹ-ede Naijiria lati wa sọ tẹnu rẹ ohun to mọ nipa iṣuna owo kan. Aṣofin Saka-Solaja (to n ṣoju ẹkun idibo Ikorodu Keji) ṣalaye pe ojuṣe iṣewadii iṣuna owo yii ki i ṣe lati fi wa ipalara fun ẹnikan tabi lati fi ṣe ẹtaanu.


Igbimọ Aṣamojuto Apo-owo Ijoba Ipinlẹ ninu Ile Aṣofin yii ni wọn ṣagbekalẹ labala karundinlaadoje ati ikọkandinlaadoje ninu iwe-ofin orilẹ-ede Naijiria ti ọdun 1999 pẹlu atunṣe rẹ. Igbimọ naa ṣe pataki gẹgẹ bi ohun elo Ile Igbimọ Aṣofin kan lati maa mojuto eto iṣuna-owo ijọba apapọ ati ijọba ipinlẹ. Ofin naa fun igbimọ naa lagbara lati pe ẹnikẹni lorilẹ-ede Naijiria lati wa sọ tẹnu rẹ ohun to mọ nipa iṣuna owo kan. Aṣofin Saka-Solaja (to n ṣoju ẹkun idibo Ikorodu Keji) ṣalaye pe ojuṣe iṣewadii iṣuna owo yii ki i ṣe lati fi wa ipalara fun ẹnikan tabi lati fi ṣe ẹtaanu. O ni, iwadii yii nii ṣe pẹlu awon ile-iṣẹ ijọba tabi ẹka ile-iṣẹ ijọba tọrọ kan ni titẹle abajade ile-iṣẹ Ayẹwe-owo-wo Agba ipinlẹ yii lori wọn, eyi ti abajade idahun si awọn ibeere bẹẹ le mu igberu ba iṣakoso ipinlẹ yii siwaju. O ni, “iṣẹ iwadii yii yoo le jẹ ka mọ ododo ipele ti iṣuna owo de ni awọn ẹka ọrọ-aje gbogbo ni ipinlẹ yii”. “Ati pe iṣẹ iwadii yii yoo nii ṣe pẹlu ẹrọ ti wọn n lo lati fi ṣe iṣuwona wọn ati ilana ti awọn ile-iṣẹ ijọba ati ẹka ile-iṣẹ ijọba yii fi n mojuto inawo wọn.


O ni, iwadii yii nii ṣe pẹlu awon ile-iṣẹ ijọba tabi ẹka ile-iṣẹ ijọba tọrọ kan ni titẹle abajade ile-iṣẹ Ayẹwe-owo-wo Agba ipinlẹ yii lori wọn, eyi ti abajade idahun si awọn ibeere bẹẹ le mu igberu ba iṣakoso ipinlẹ yii siwaju. O ni, “iṣẹ iwadii yii yoo le jẹ ka mọ ododo ipele ti iṣuna owo de ni awọn ẹka ọrọ-aje gbogbo ni ipinlẹ yii”. “Ati pe iṣẹ iwadii yii yoo nii ṣe pẹlu ẹrọ ti wọn n lo lati fi ṣe iṣuwona wọn ati ilana ti awọn ile-iṣẹ ijọba ati ẹka ile-iṣẹ ijọba yii fi n mojuto inawo wọn. Igbẹkẹle awọn ara ilu pọ lori awọn ẹka ile-iṣẹ yii gẹgẹ bi eyi ti awọn ipinlẹ yooku n ri fi ṣe awokọṣe fun fifi ododo ṣiṣẹ wọn”. Aṣofin Saka-Ṣolaja fi da awọn ile-iṣẹ naa loju pe gbogbo abajade iwadii naa lawọn yoo ṣe ni finnifinni laifigba kan bọkan ninu, ti awọn yoo si fi ṣowọ si Ile Aṣofin naa lati pinnu le wọn lori gẹgẹ bo ṣe yẹ. O ni, gẹgẹ bi erongba Oludari Ile, Aṣofin Mudashiru Ọbasa, gbogbo ọna lati mu igbe aye rọrun fun awọn ara ilu lo ṣe pataki ninu iṣẹ aṣofin.


Igbẹkẹle awọn ara ilu pọ lori awọn ẹka ile-iṣẹ yii gẹgẹ bi eyi ti awọn ipinlẹ yooku n ri fi ṣe awokọṣe fun fifi ododo ṣiṣẹ wọn”. Aṣofin Saka-Ṣolaja fi da awọn ile-iṣẹ naa loju pe gbogbo abajade iwadii naa lawọn yoo ṣe ni finnifinni laifigba kan bọkan ninu, ti awọn yoo si fi ṣowọ si Ile Aṣofin naa lati pinnu le wọn lori gẹgẹ bo ṣe yẹ. O ni, gẹgẹ bi erongba Oludari Ile, Aṣofin Mudashiru Ọbasa, gbogbo ọna lati mu igbe aye rọrun fun awọn ara ilu lo ṣe pataki ninu iṣẹ aṣofin. Ati pe, abajade iwadii yii yoo tubọ mu igberu ba imojuto awọn ọrọ-aje ipinlẹ yii.


Ati pe, abajade iwadii yii yoo tubọ mu igberu ba imojuto awọn ọrọ-aje ipinlẹ yii.


Ìjọba Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ṣètò Ìgbìmọ̀ Tó Ń Bójú Tó Àjálù Omí yalé

Ìjọba orilẹ-ede Nàìjíríà ti ṣeto Igbimọ Alakoso fún Ìdàgbàsókè ètò Iṣẹ fún Ìdènà àwọn àjálù omí yalé ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Nígbàtí wọn ṣe ìfilọ́lẹ̀ ìgbimọ náà ní ìlú Abuja, olú-ìlú orílẹ̀-ède Nàìjíríà, Mínísítà fún ọ̀rọ̀ Omi, Suleiman Adamu sọ fún àwọn igbimọ náà láti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ojútùú láti dènà àwọn àjálù Omí yalé ọjọ́ iwájú Gẹgẹ bí Mínísítà náà, kìí ṣe ìròyìn mọ́ pé omí yalé ọdún 2022 yìí ti sọ ọpọlọpọ àwọn agbègbè sínú ìnira, àwọn ilé ti o wa ni inú omi àti àwọn dukia tótó biliọnu naira ló ti bàjẹ́ sí nú ẹ̀ ỌLÁYINKÁ AKÍNTỌ́LÁ


Ètò Ààbò: FCTA ti Àwọn ilé ìtura ti kò ní Ìwé-Àṣẹ lọ́wọ́ pa

Abuja Metropolitan Management Agency (AMMC) sọ pé àwọn yóò ti tàbí fagilé àwọn ile itura tí ń ṣiṣẹ́ ní àwọn agbègbè ìbùgbé kànkan ní olú-ìlú Nàìjíríà, Abuja tí kò ní ìwé-àṣẹ, lẹ́yìn tí wọ́n ti fún wọn ní ìwé ìkìlọ̀ olọ́sẹ̀ méjì. Alakoso Ìgbìmọ̀ náà, Tpl Umar Shuiabu lakoko ti o n ṣe afihan àwọn ìgbésẹ̀ tó fa kí wọn fagilé àwọn ilé-ìtura ìgbàlódé, awọn ile àlejò àti àwọn ilé ìtura abẹ́lé, laarin àwọn mìíràn ni Abuja (FCT), ni láti dènà àìsí ààbò tó péye ní olú-ìlú orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Àwọn ológun Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti rì oun èlò epo rọ̀bì tó lé ní bílíọ̀nù méjì padà

Àwọn ọmọ ogun DAKATAR DA BARAWO ti gba owó tó lé ní biliọnu méjì náírà padà nínú ọjà epo rọ̀bì ti wọn ji ni ẹkùn gúúsù Nàìjíríà. Olùdarí Àwọn agbohunsafẹfẹ ti Ààbò, Ọgagun Musa Danmadami ṣe afihan èyí lakoko ifitonileti ọsẹ-meji ni Abuja, olú-ìlú Nàìjíríà. Ifitonileti náà wáyé láti Ọjọ́ ogún, Oṣu Kẹwa si ọjọ kẹta oṣù Kọkànlá 2022. ỌLÁYINKÁ AKÍNTỌ́LÁ


Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣojú Ṣòfin Pé Àwọn Olórí Ààbò Lórí Bí Wọ́n Kò Ṣé Ń Dunadura Pẹlú Ilé Iṣẹ̀ DICON

Ìgbìmọ̀ Aṣojú Ṣòfin lórí Ààbò tí pé gbogbo àwọn olórí ilé-iṣẹ́ ààbò nì orílẹ̀-èdè yìí nítorí bí wọn ṣé kọ̀ láti máa ra òhun ìjà àti ọdọ Defence Industry Corporation of Nigeria (DICON). Alága ìgbìmọ̀ náà Hon Babajimi Benson, kéde ìpè náà nígbà tí Olùdarí àjọ DICON, Major General Hassan Tafida, farahàn níwájú ìgbìmọ̀ rẹ̀ lórí ìṣúná 2023 ti ilé-iṣẹ́ náà. Hon. Benson sọ pé ọ ṣé pàtàkì fún àwọn ilé-iṣẹ́ ààbò ti orílẹ-èdè yìí láti kọkọ wá àwọn òun ìjà ní orílẹ̀-èdè yìí kì wọ́n tó lọ sí òkè òkun. Àwọn aṣòfin yóò fi ipá mú gbogbo àwọn ilé-iṣẹ́ ààbò láti rà awọn òun ìjà lọwọ DICON. Bẹ́ẹ̀ náà ló kàn àwọn ọmọ ogún ofurufu àti ojú omi.


Benson sọ pé ọ ṣé pàtàkì fún àwọn ilé-iṣẹ́ ààbò ti orílẹ-èdè yìí láti kọkọ wá àwọn òun ìjà ní orílẹ̀-èdè yìí kì wọ́n tó lọ sí òkè òkun. Àwọn aṣòfin yóò fi ipá mú gbogbo àwọn ilé-iṣẹ́ ààbò láti rà awọn òun ìjà lọwọ DICON. Bẹ́ẹ̀ náà ló kàn àwọn ọmọ ogún ofurufu àti ojú omi. Lórí ìdí èyí, owó wà yóò gberasọ ni ọjà paṣipaarọ, yóò mú ìlọsíwájú bá ètò ẹ̀kọ́ imọ-ẹrọ àti ipèsè iṣẹ fún awọn ọdọ wa.” Hon. Benson sọ. Nínú ọrọ rẹ, Olùdarí Gbogbo-gbòò tí àjọ náà, Major General Hassan Tafida, fí ẹsùn kàn àwọn ilé-iṣẹ́ ààbò tí kò ṣé àtìlẹ́yìn DICON nípa ríra àwọn òhun ìjà ni òkèèrè nítori pé kò sí òfin tó dé wọ́n ní.


Lórí ìdí èyí, owó wà yóò gberasọ ni ọjà paṣipaarọ, yóò mú ìlọsíwájú bá ètò ẹ̀kọ́ imọ-ẹrọ àti ipèsè iṣẹ fún awọn ọdọ wa.” Hon. Benson sọ. Nínú ọrọ rẹ, Olùdarí Gbogbo-gbòò tí àjọ náà, Major General Hassan Tafida, fí ẹsùn kàn àwọn ilé-iṣẹ́ ààbò tí kò ṣé àtìlẹ́yìn DICON nípa ríra àwọn òhun ìjà ni òkèèrè nítori pé kò sí òfin tó dé wọ́n ní. O sọ pé àwọn ènìyàn láti ilé-iṣẹ́ aladaani n ṣé àjọṣepọ̀ pẹlú DICON nípasẹ̀ kíkọ àwọn ilé-iṣẹ́ l’ọpọ, ṣiṣẹ àwọn Carriers Armored Personnel àti ìṣe l’ọpọ àwọn òhun ìjà. O fi kún pé gbogbo òhun tí a nilo láti ní ìrànlọ́wọ́ ilé iṣẹ́ imọ-ẹrọ ti orilẹ-ede yìí, fún òmìnira ará rẹ̀. Lekan Orenuga


O sọ pé àwọn ènìyàn láti ilé-iṣẹ́ aladaani n ṣé àjọṣepọ̀ pẹlú DICON nípasẹ̀ kíkọ àwọn ilé-iṣẹ́ l’ọpọ, ṣiṣẹ àwọn Carriers Armored Personnel àti ìṣe l’ọpọ àwọn òhun ìjà. O fi kún pé gbogbo òhun tí a nilo láti ní ìrànlọ́wọ́ ilé iṣẹ́ imọ-ẹrọ ti orilẹ-ede yìí, fún òmìnira ará rẹ̀. Lekan Orenuga


Ilé-ẹjọ́ Gbà Àwọn Ẹrí Ìdìbò Àṣejù Nínú Ìdìbò Ìpínlẹ̀ Osun

Ìdìbò Gómìnà ìpínlẹ̀ Osun, ilé ẹjọ tí gbà ìwé ẹri Certified True Copies (CTC) tí àjọ Bimodal Voter Accreditation System (BVAS) tó ṣé àfihàn pé wọ́n di ibo apọju fún Ademola Adeleke lásìkò ibo Gómìnà tó wáyé ní ọjọ kẹrindinlogun oṣù keje ọdún yìí ní ìpínlẹ̀ náà. Ilé-ẹjọ́, tí Adájọ Tertsea Kume jẹ́ olórí tun gbà iwe-ẹri Adeleke’s Diploma Certificate láti Penn Foster High School, B.Sc Certificate láti Atlanta Metropolitan State College, ìwé ijẹrisi (Letter of Attestation) tí ọjọ́ 22/5/2016 láti Ede Muslim High School, NYSC Certificate of Exception, àti díẹ̀ nínú awọn ìwé àṣẹ mìíràn bí àwọn ìfihàn. Bákannáà ní, fọọmu EC8A, fún àwọn ìjọba ìbílẹ̀ Ọlọrunda, Obokun, àti Ila, fọọmu EC8Bs tó jẹ́ tí àbájáde àwọn àgbègbè àti fọọmu EC8Cs esi tí àwọn ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́wàá tí wọ́n fúnra sí, fọọmu EC8D tó jẹ́ àkópọ̀ èsì ìdìbò gbogboògbò, EC8Es fọọmu ìkéde èsì ìdìbò àti fọọmu EC9. Gómìnà Adegboyega Oyetọla àti ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress (APC) ń tako ìkéde Adeleke bí àjọ eleto ìdìbò lorilẹ èdè yìí (INEC) ṣé kéde rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹní tó jáwé olubori nínú ìdìbò náà ní ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́wàá, gẹ́gẹ́ bí wọ́n tún ṣé n takò ìwé ẹrí rẹ̀ láti dù ipò. Àwọn agbẹjọro tí àwọn oludahun, Jamiu Olabode (INEC), Niyi Owolade (Adeleke), ati Nathaniel Oke, SAN (PDP) tako gbígbà àwọn ìwé àṣẹ náà. Ilé-ẹjọ́, ní ìdájọ́ rẹ̀, gbà àwọn ìwé àṣẹ náà ní ẹrí, Samisi wọ́n gẹ́gẹ́ bí ìfihàn ẹrí, o sí sún igbẹjọ síwájú di ọjọ́ kẹrindilogun Oṣù kọkànlá ọdún yìí.


Gómìnà Adegboyega Oyetọla àti ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress (APC) ń tako ìkéde Adeleke bí àjọ eleto ìdìbò lorilẹ èdè yìí (INEC) ṣé kéde rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹní tó jáwé olubori nínú ìdìbò náà ní ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́wàá, gẹ́gẹ́ bí wọ́n tún ṣé n takò ìwé ẹrí rẹ̀ láti dù ipò. Àwọn agbẹjọro tí àwọn oludahun, Jamiu Olabode (INEC), Niyi Owolade (Adeleke), ati Nathaniel Oke, SAN (PDP) tako gbígbà àwọn ìwé àṣẹ náà. Ilé-ẹjọ́, ní ìdájọ́ rẹ̀, gbà àwọn ìwé àṣẹ náà ní ẹrí, Samisi wọ́n gẹ́gẹ́ bí ìfihàn ẹrí, o sí sún igbẹjọ síwájú di ọjọ́ kẹrindilogun Oṣù kọkànlá ọdún yìí. Ṣáájú, agbẹjọ́rò ẹgbẹ́ òṣèlú PDP, Oke ti gbé ẹjọ kàn sí íwájú ilé ẹjọ́ ní ẹ̀sùn pé àwọn ìròyìn tí àwọn ilé iṣẹ́ agbéròyìnjáde tí wọ́n ṣé kìí ṣẹ́ òun tó ṣẹlẹ̀ nílé ẹjọ́. Ṣùgbọ́n Alága ilé-ẹjọ́, làkókò tó n dáhùn béèrè fún ẹrí fún àwọn ọrọ rẹ̀. Ìgbìmọ̀ náà síwájú sí sọ pé “A kò lè sọ̀rọ̀ lórí ohun tí a kò mọ̀ àyàfi tí o bá ṣàwárí àwọn òtítọ́ tó lé pẹlú ẹrí.


Ṣáájú, agbẹjọ́rò ẹgbẹ́ òṣèlú PDP, Oke ti gbé ẹjọ kàn sí íwájú ilé ẹjọ́ ní ẹ̀sùn pé àwọn ìròyìn tí àwọn ilé iṣẹ́ agbéròyìnjáde tí wọ́n ṣé kìí ṣẹ́ òun tó ṣẹlẹ̀ nílé ẹjọ́. Ṣùgbọ́n Alága ilé-ẹjọ́, làkókò tó n dáhùn béèrè fún ẹrí fún àwọn ọrọ rẹ̀. Ìgbìmọ̀ náà síwájú sí sọ pé “A kò lè sọ̀rọ̀ lórí ohun tí a kò mọ̀ àyàfi tí o bá ṣàwárí àwọn òtítọ́ tó lé pẹlú ẹrí. A ko sí wà níbí fún àwọn ìròyìn orí afẹ́fẹ́ bí (social media)” Lekan Orenuga


A ko sí wà níbí fún àwọn ìròyìn orí afẹ́fẹ́ bí (social media)” Lekan Orenuga


Gọ́mìnà Seyi Makinde Gbé Àbá Ètò Ìṣúná Ọdún 2023 Ka Iwájú Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde ti gbé àbá ètò ìṣúná ọdún 2023 wá sí iwájú ilé ìgbìmò aṣòfin fún àgbéyẹ̀wò. Ètò náà tó wáyé ni ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ tó kalẹ sí àgbègbè Agodi ní ìlú ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú ìpínlè Ọ̀yọ́ ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orilẹ èdè Nàìjíríà, ní ọjọ́ kẹta oṣù kọkànlá ọdún yìí (03/11/2023), níbi tí Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ti gbé àbá ètò ìṣúná Aadọrun ùn Bílíọ̀nù àti Mẹwa Náírà (N310,000,000,000.00), tí o pe orúkọ rẹ̀ ní “Àbá Ètò Ìṣúná Ìdàgbàsókè Ọlọjọ Pipẹ” ka iwájú ilé ìgbìmò aṣòfin ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ fún àgbéyẹ̀wò. Nígbà tí o n ṣe atupale àbá ètò ìṣúná náà níwájú ọmọ ilé ìgbìmò aṣòfin ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Gómìnà Seyi Makinde sọ di mímọ fún gbogbo àwọn tó péjú wípé, yatọ sí àbá ètò ìṣúná ọdún tí o kọjá tó dín Mẹfa ni Aadọrun ùn Bílíọ̀nù (294,000,000,000.00) Naira eléyìí tí o pe orúkọ rẹ ní “Àbá Ètò Ìṣúná Ìdàgbàsókè Ohun Anfààní To pọ Yanturu”, O sàlàyé wípé àbá ètò ìṣúná ti ọdún tó n bọ yìí yóò fi ààyè sílẹ láti mọ lé ìpìlẹ̀ Ìdàgbàsókè ti at’ẹyin wá fún Ìdàgbàsókè ọlọjọ pipẹ. Nígbà tí o n sọrọ, Rt (Hon.) Adebo Ogundoyin tíì ṣe Abenugan ilé ìgbìmò aṣòfin ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Gómìnà àti gbogbo ará ìlú lójú wípé, gẹgẹ bíi asofin, àwọn yóò ṣe ojúṣe wọn láti ríi wípé gbogbo ohun ti gomina fi ori àbá ètò ìṣúná náà sọ ni yóò je ṣíṣe. O wa fi àsìkò náà rawọ ebe sí gbogbo èèyàn ìpínlè Ọ̀yọ́ láti fi ibo wọn gbé ìjọba to wa lóde wọlé lẹẹkan síi nínú ètò ìdìbò ọdún tó n bọ.


Nígbà tí o n sọrọ, Rt (Hon.) Adebo Ogundoyin tíì ṣe Abenugan ilé ìgbìmò aṣòfin ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Gómìnà àti gbogbo ará ìlú lójú wípé, gẹgẹ bíi asofin, àwọn yóò ṣe ojúṣe wọn láti ríi wípé gbogbo ohun ti gomina fi ori àbá ètò ìṣúná náà sọ ni yóò je ṣíṣe. O wa fi àsìkò náà rawọ ebe sí gbogbo èèyàn ìpínlè Ọ̀yọ́ láti fi ibo wọn gbé ìjọba to wa lóde wọlé lẹẹkan síi nínú ètò ìdìbò ọdún tó n bọ. Àwọn ori ade ati orun ilẹkẹ pẹlú àwọn eekan ni tibi tooro ìpínlè Ọ̀yọ́ lo péjú lásìkò tí Gómìnà gbé àbá náà ka iwájú omo ilé ìgbìmò aṣòfin ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Abiola Olowe Ìbàdàn


Àwọn ori ade ati orun ilẹkẹ pẹlú àwọn eekan ni tibi tooro ìpínlè Ọ̀yọ́ lo péjú lásìkò tí Gómìnà gbé àbá náà ka iwájú omo ilé ìgbìmò aṣòfin ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Abiola Olowe Ìbàdàn


NITDA, Domineum Ṣé Ìfilọ́lẹ̀ Sikọlaṣipu  Fún Àwọn Ẹgbẹ̀rún Ọgbọ̀n Ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà

Ilé-iṣẹ́ Ìdàgbàsókè Ìmọ-ẹrọ tí Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà (NITDA) pẹlú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Domineum Blockchain Solutions tí kéde ìfilọ́lẹ̀ tí NITDA Blockchain Sikọlaṣipu 2022. Nínú àlàyé àpapọ̀ kàn tí Olórí fún Corporate Affairs and External Relations NITDA Arabinrin Hadiza Umar ati Oludasile, Domineum Blockchain Solutions, Mohammed Jega sọ pé ètò náà ní ìfọkànsí láti kọ ẹgbẹrun ọgbọn àwọn ọmọ Nàìjíríà lórí imọ-ẹrọ blockchain fún Ìdàgbàsókè fún ọmọ orílẹ̀-èdè lọnà ìgbàlódé. Nígbàtí o ń kéde ètò náà lórí Blockchain-day tó pé ní “Digital Nigeria” tó wáyé ní Ọjọ́ Kẹrindinlọgbọn Oṣù Kẹwàá Ọdún 2022. Olùdarí àgbà tí NITDA, Kashifu Inuwa sọ pe Sikọlaṣipu yóò ṣé ìrànlọ́wọ́ láti jẹ́ kí ìmọ-ẹrọ blockchain dì itẹwọgba ni kíákíá ní orílẹ̀-èdè yìí. Bákannáà, Alàkóso Ẹkọ ati Olùdarí ẹkọ tí ilé iṣé náà ní Orílẹ̀-èdè yìí Calistus Igwilo, sọ pe “blockchain yóò ṣé ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ìran tó ń bo leyin wa ọlá lori ìmọ-ẹrọ náà. data iran ti nbọ ati pe awọn iṣẹ ikẹkọ ni a ṣe ni pẹkipẹki lati pese awọn olukopa pẹlu awọn ọgbọn ti o tọ lati di alamọdaju ati ṣe iranlọwọ apẹrẹ ọjọ iwaju ti ile-iṣẹ blockchain.” Lekan Orenuga


Usyk: Fury Nìkan Ní Mó N’ìfẹ Sí Láti Bá Já

Oleksandr Usyk ti jẹ́ kó yé wá pé ọmọ Biritiko Tyson Fury Nìkan ní òún nife sí láti bá ja nitori wípé òún fẹ́ gbà adé àgbáyé to gbà lọdún to kọjá lọ́wọ́ rẹ̀. Ọmọ ọdún márùndínlógójì tó jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Ukraine náà ní adé àwọn afẹṣẹkan àgbáyé WBA, WBO, IBF àti IBO wà lọ́wọ́ rẹ̀, èyí tó gbà nígbà tó ṣẹ́gun Anthony Joshua nínú oṣù kẹjọ. Ṣùgbọ́n, o tún fẹ́ gbà adé WBC Fury láti ṣé àkójọpọ̀ àwọn adé náà sì ọwọ́ rẹ̀. Fury, ọmọ ọdún mẹrinlelọgọta ni yóò kojú Derek Chisora fún ìgbà kẹta ní ọjọ́ kẹta Oṣù Kejìlá, lẹyìn tó tí lu ní ẹẹmeji ọtọọtọ ní ọdún 2011 àti 2014. Ó sọ pé ati pàápàá òun ò fẹ́ dojú kọ ẹnikẹ́ni títí tóun yóò fí gbà ìgbànú Fury si ọwọ́ òun, tó sì dábàá pé eré náà yóò wáyé ní pápá ìṣeré Olimpiyskiy ní Kyiv. O tún fi kún pé: “Ṣùgbọ́n kìí ṣe emi ní o yan ibí iṣere náà, nítorí náà mo rò pé ní àkókò yìí Saudi Arabia ní yóò jẹ.” Lekan Orenuga


Ọlọ́pàá Ṣé Àwárí Òkú Àwọn Awakùsà Kàn Ní Orílẹ̀ Èdè South Africa

Ọlọ́pàá South Africa tí ṣé àwárí àwọn òkú mọkandinlogun kàn tí wọ́n fura sí bí àwọn arufin iwakùsà ní ìlú Krugersdorp ní ìwọ̀-oòrùn Johannesburg. Ìpè àwọn ará ìlú ní àwọn ọlọ́pàá dáhùn sí bí wọn ṣé rí àwọn òkú náà ní ibí iwakùsà wọ́n ní àgbègbè náà. Èròngbà wọ́n ní wípé wọ́n wà jù àwọn òkú náà sì ibẹ̀ ní. Ìròyìn kàn sọ wípé, kò yé ẹnikẹ́ni bi àwọn arufin awakùsà náà ṣé pà àdánù ẹmi wọ́n. Botilẹjẹpé àwọn ọlọ́pàá kò fura sí ẹnikẹ́ni, ṣùgbọ́n àwọn yóò ṣé ìwádìí àti ìdánwò irú ikú tó pá wọ́n. Ẹgbẹẹgbẹrun àwọn awakùsà tí wọ́n kò fí orúkọ sílẹ̀ tí nṣiṣẹ́ ní orílẹ̀-èdè náà láti wá àwọn òun alumọni ní tí a kò tíì nilo.


Ìròyìn kàn sọ wípé, kò yé ẹnikẹ́ni bi àwọn arufin awakùsà náà ṣé pà àdánù ẹmi wọ́n. Botilẹjẹpé àwọn ọlọ́pàá kò fura sí ẹnikẹ́ni, ṣùgbọ́n àwọn yóò ṣé ìwádìí àti ìdánwò irú ikú tó pá wọ́n. Ẹgbẹẹgbẹrun àwọn awakùsà tí wọ́n kò fí orúkọ sílẹ̀ tí nṣiṣẹ́ ní orílẹ̀-èdè náà láti wá àwọn òun alumọni ní tí a kò tíì nilo. Lekan Orenuga


Ọlọ́pàá Márùn-ún Pàdánù Ẹ̀mí Níbi Àdó Olóró Tí Ó Bú Gbàmù Ní Ecuador

Kò dín ní márùn-ún nínú àwọn ọlọ́pàà tí ó ń dáàdò bo ọgbà ẹ̀wọ̀n ní orílẹ̀ èdè Ecuador ni ó pàdánù ẹ̀mí ní ọjọ́ ìsẹ́gun ( Teusday) níbi ìsẹ̀lẹ̀ àdó olóró, látàrí ìlàkààkà wọn láti pèsè àyíká tí ó dára fún àwọn ẹlẹ́wọ̀n ní ibùdósùn wọn. Ààrẹ Guillermo Lasso sọ wípé àkọlù náà sẹlẹ̀ ní àfẹ̀mọ́jú ọjọ́ ìsẹ́gun (Tuesday), àtipé méjì irúfẹ́ àdó olóró bẹ́ẹ̀ tún sẹlẹ̀ ní ìlú méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ní orílẹ̀ èdè náà ( Guayaquil & Esmeraldas). Ó se àpèjúwe àkọlù náà gẹ́gẹ́ bíi ìkéde ogun lórí orílẹ̀ èdè náà. Aarẹ Lasso ti kéde kónílé gbélé ní ìpínlẹ̀ méjéèjì náà, ó sì fa igilé ìrìn àjò rẹ̀ lọ sí United States látàrí àkọlù náà.


Kò Ní Sí Ọ̀wọ́ngógó Oúnjẹ Ní Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà Lọ́jọ́ Iwájú

Mínísítà ètò ọ̀gbìn àti ìdàgbàsókè ìgbèríko, ọ̀mọ̀wé Muhammewd Abubakar ti fi dá gbogbo ọmọ Nàìjíríà lójú pé kò ní sí ọ̀wọ́ngógó oúnjẹ ní ọjọ́ iwájú. Abubakar fi àrídájú náà léde nígbà tí ó ń sọ̀rọ̀ ní ilé ìgbìmọ̀ asòfin lórí ìsúná owó tí wọ́n yà sọ́tọ̀ fún ẹka ọ̀gbìn àti ìdàgbàsókè ìgbèríko , èyí tí ìgbìmọ̀ ẹka ètò ọ̀gbìn ní ilé ìgbìmọ̀ asòfin se agbátẹrù rẹ̀. Àríwòye wà pé ọ̀wọ́n oúnjẹ yóò sẹlẹ̀ ní ilẹ̀ adúláwọ̀ nítorí ìdáwọ́dúró kíkó oúnjẹ wọlé látàrí ogun tí ó ń sẹlẹ̀ láàrin orílẹ̀ èdè Russia àti Ukraine, sùgbọ́n Minisita náà fi dáwa lójú pé, ìjọba ti gbáradì láti dènà ọ̀wọ́n oúnjẹ.


Ìjọba ìpínlẹ̀ Gombe gba àwọn òṣìṣé ìlera ogójìlé-nírinwó síṣẹ́

Ìjọba Ìpínlẹ̀ Gombe ti gba àwọn òṣìṣẹ́ ìlera tó léé nírinwó síṣẹ́ ní ìpínlẹ̀ náà, nínú akitiyan rẹ̀ láti ṣe àtúnṣe ẹ̀ka náà fún ìlọsíwájú ètò ìlera. Wọn yóò pín Àwọn òṣìṣẹ́ tuntun náà lọ sí oríṣiríṣi ilé ìwòsàn jákèjádò ìjọba ìbílẹ̀ mọ́kànlá ìpínlẹ̀ náà. Gómìnà Muhammadu Yahaya, gbàgbọ́ pé ìtọ́jú ìlera alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ jẹ́ ìpilẹ̀sẹ̀ ètò ìlera, èyí tí ó jẹ́ láti ríi dájú pé PHC, tó múnádóko àti tí yóò ṣe okùnfà ìpèsè ọkun àti agbára,ẹ̀mí gígùn àti ìwàlàyé.


Ilé Ẹjọ́ Gíga Ṣe Ìdájọ́ Àwọn Oníjìbìtì Orí Ẹ̀rọ Ayélujára Mẹ́tàlá Ní Ìlú Ìbàdàn

Ẹkùn ìbàdàn Ajo EFCC ti gba idajọ àwọn mẹtala kan ti wọ́n lọwọ nínú jibiti orí ẹrọ ayélujára níwájú Onídàájọ Olusola Adetujoye ati Onídàájọ Bayo Taiwo to joko ni ilé ẹjọ gíga ni ìlú ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú ìpínlè Ọ̀yọ́ ni ẹkùn gúsù ìwò oòrùn orilẹ èdè Nàìjíríà. Gẹgẹ bíi atẹjade tí Wilson Uwujaren tíì ṣe adari iroyin ati ìpolongo fún àjọ EFCC fi síta, onídájọ́ Adetujoye ṣe ìdájọ́ àwọn méjìlá ti onídájọ́ Taiwo sì ṣe ìdájọ́ ẹni kẹtala ti gbogbo wọn sì jẹ́wọ́ níwájú adajọ wípé wọn jẹbi ẹsun to da lori jibiti orí ẹrọ ayélujára ti àjọ EFCC fi kàn wọn. Àwọn mẹtala náà ni: Azeez Usman Olatunji; Tofunmi Segun Oyebade; Yusuf Akorede Toheeb Abiodun; Elegbede Abiodun Timileyin; Odewumi Toheeb Olamilekan; Abiodun Adam Kolawole; Uthman Olajire Olamilekan; Ridwan Oladimeji Oluwatobi; Showemimo Akeem Abiodun; Saliu Ibrahim Akanji; Owie Aisosa Kelvin; Ugwu Simon Ogbonna àti Olaoye James. Awon agbẹjọro fún àwọn tí àjọ EFCC fi ẹsun kàn, Oyelakin Oyediran, Sanusi Galadanchi, Samsudeen Bashir àti Mabas Mabur, leyin atotonu wọn rawọ ẹbẹ sí ilé ẹjọ láti ṣe idajọ awọn mẹtala náà bí o tí tọ àti bí o ti yẹ. Onídájọ́ Taiwo nínú ìdájọ rẹ fún Olatunji ní oṣù mẹ́fà lati ṣe iṣẹ asekara, nígbà tí Onidajo Adetujoye fún Oyebade, Yusuf Akorede, Elegbede, Kolawole, Uthman ati Owie ni iṣẹ asekara fún osù méjì. Bákan náà ni Onídájọ́ Adetujoye fún Ridwan, Akanji àti Ogbonna ni oṣù mẹta lati se isẹ asekara, nígbà tí Odewumi àti Showemimo ni oṣù kan lati se isẹ asekara gẹgẹ bíi ìjìyà wọn.


Awon agbẹjọro fún àwọn tí àjọ EFCC fi ẹsun kàn, Oyelakin Oyediran, Sanusi Galadanchi, Samsudeen Bashir àti Mabas Mabur, leyin atotonu wọn rawọ ẹbẹ sí ilé ẹjọ láti ṣe idajọ awọn mẹtala náà bí o tí tọ àti bí o ti yẹ. Onídájọ́ Taiwo nínú ìdájọ rẹ fún Olatunji ní oṣù mẹ́fà lati ṣe iṣẹ asekara, nígbà tí Onidajo Adetujoye fún Oyebade, Yusuf Akorede, Elegbede, Kolawole, Uthman ati Owie ni iṣẹ asekara fún osù méjì. Bákan náà ni Onídájọ́ Adetujoye fún Ridwan, Akanji àti Ogbonna ni oṣù mẹta lati se isẹ asekara, nígbà tí Odewumi àti Showemimo ni oṣù kan lati se isẹ asekara gẹgẹ bíi ìjìyà wọn. Ilé ẹjọ wà paa lasẹ fún gbogbo wọn láti dá ohun tí wọn fi ònà eru gbà, ki wọn sì jọwọ awọn ohun tí àjọ EFCC rí gbà pada lọwọ wọn fún ìjọba àpapọ̀. Abiola Olowe Ibadan


Ilé ẹjọ wà paa lasẹ fún gbogbo wọn láti dá ohun tí wọn fi ònà eru gbà, ki wọn sì jọwọ awọn ohun tí àjọ EFCC rí gbà pada lọwọ wọn fún ìjọba àpapọ̀. Abiola Olowe Ibadan


Ààrùn ìgbẹ́ gbuuru tàn kálẹ̀ ní Malawi

Ilé-iṣẹ́ Ìlera ní Malawi sọ pé ṣe ni àwọn tí ààrùn ìgbẹ́ gbuuru ti gbẹ̀mí lẹ́nu wọn ń pọ̀ si,láti orí ènìyàn mẹ́tàlé-lọ́gọ́sàn án ní ìparí oṣù kẹwàá sí àádọ́fà ní ìbẹ̀rẹ̀ oṣù. Ilé-iṣẹ́ náà nínú àlàyé rẹ̀ kan,ó sọ pé ààrun náà ń tàn kálẹ̀ gidi gan ni,pẹ̀lú iye àwọn ènìyàn tí ó ń kóó o láti ìgbà tárùn náà ti bẹ́ sílẹ̀ ní oṣù kẹta, ní báyìí ó ti lé díè ní ẹgbẹ̀rún mẹ́fà ènìyàn ti ó ti kóo. Ilé-iṣẹ́ ìlera Malawi sọ pé nǹkan tí ó fa ìpàdánù ẹ̀mí yìí dá lórí àìṣe ìmọ́tótó lórí oúnjẹ jíjẹ ní agbègbè,àìní omi tó ṣeému,àìní ilé-ìgbọ̀nsẹ̀ tàbí àìlò lọ́nà ẹ̀tọ́.


Ilé-iṣẹ́ alátagbà kò sí fún Títà- Mínísítà

Wọ́n ti sọ fún àwọn ọmọ ilé-ìgbìmọ̀ aláṣẹ ìjọba àpapọ̀ ní Nàìjíríà pé ilé-iṣẹ́ alátagbà Nàìjíríà, TCN, kò sí fún ìjọwọ́lọ́wọ́ gẹ́gẹ́ bí ó ṣe ń tàn káàkiri jákèjádò lórí ẹ̀rọ ìbáraẹnisọ̀rọ̀ agbègbè. Mínísítà fún iná, Abubakar Aliyu mu dánilójú ní Ọjọ́ Ìsẹ́gun lákòkóò tí ó ń bá ìgbìmọ̀ àwọn ọmọ aṣòfin lórí iná mọ̀nàmọ́ná sọ̀rọ̀ lórí ìsúná ọdún 2023. Yàtò sí fífìdíẹ̀ múlẹ̀ pé TCN kìí ṣe fún títà, Mínísítà nàá àti àẁọn ọmọ ilé-aṣòfin ní ọkàn àwọn ń mì lórí bí Mínísítà ìsúná, Zaynab Ahmed,ṣe tún fi àwọn iṣẹ́ àdàṣe tóti wà nílẹ̀ tẹ́lẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bíí tuntun nínú ìsúná ọdún 2023.


Ẹgbẹ́ ọmọ ogun Nàìjíríà kọ́ àwọn òṣìṣẹ́ ní lílo ẹ̀rọ ayélujára fún ìbáraẹnisọ̀rọ̀

Àwọn onímọ̀ràn fún olùpolongo àwọn ọmọ ọgun ti ṣètò ìbáraeniṣepọ̀ àwùjọ kan,SM,ìpolongo ìfitónilétí fún àwọn ọ̀ṣìṣẹ́ ẹ̀ka kẹfà ẹgbẹ́ ọmọ ogun Nàijíríà ti ilé-iṣẹ́ ọmọ ogun Python,ní Báráákì ìlú Port Harcourt ,ní ìpínlẹ̀ Rivers. Ìdánilékọ̀ọ́, èyí tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ “ìbẹ̀rẹ̀ akọ̀ròyìn ọmọ ìlú: ìpèsè ààbò tó dájú lórílẹ̀-èdè àti ìṣọ̀kan nípasẹ̀ ìjábọ̀ àwọn oníròyìn fún ẹgbẹ́ ọmọ òṣìṣẹ́ ológun’ tí ó jẹ́ ẹlẹ́ẹ́kẹta irú ẹ̀. Ó wá rọ àwọn òṣìṣẹ́ láti rí ara wọn bí aṣojú àti àwòrán àwọn ọmọ ogun Nàìjíríà tí ó sì tún sọ pé kí wọn yàgò fún nǹkan tí ó le fa ìbanilórúkọ jẹ́ fún ilé-iṣẹ́ náà, èyítí wọ́n ṣe aṣojú rẹ̀. Olùdarí ṣàlàyé pé ìmúlò ìlànà ọgbọ́n ìbáraẹnisọ̀rọ̀ yóò ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ọmọ ogun lórí bíbẹnu àtẹ́ lù tí ó ń wáyé látàrí àìbìkítà fún lílo ẹ̀rọ ìbáraẹnisepọ̀ ayélujára.


Ilé-ìfowópamọ́, AATIF kéde iye owó mílíọ́ọ́nù mẹ́èdọ́gbọ̀n dọ́là láti pèsè ìdókòwò oun ọ̀gbìn lọ́pọ̀

Ní ìlà pẹ̀lú àwọn akitiyan ìjọba láti mú kí gbígbé oúnjẹ wọ̀lú láti ìlu òkèèrè dínkù àti pípèsè oúnjẹ lọ́pọ̀ yanturu,ilé-ìfowópamọ́ Union ti Nàìjíríà àti àjọ adúláwọ̀ tó ń mójútó owó oun ọ̀gbìn àti kátàkárà ìdókòwò,AATIF,ti kéde pé ilé-ìfowópamọ́ náà ti ṣàgbékalẹ̀ iye owó tí ó tó mílíọ́ọ́nù mẹ́ẹ̀dọ́gbọ̀n dọ́là pẹ̀lú ìlànà AATIF láti mú ìpinnu fífẹ ìdókòwò oun ọ̀gbìn lójú wá sí ìmúṣẹ. Gẹ́gẹ́ bí àlàyé kan, ìgbówọlé AATIF yóò ṣe àtìlẹyìn fún gbígbilẹ̀ ilé-ìfowópamọ́ Union àti ìtànkálẹ̀ sí kátàkárà oun ọ̀gbìn Nàìjíríà, pẹ̀lú àtìlẹ́yìn pàtàkì láti túnbọ̀ ṣe dáradára àti tẹ̀sìwájú lórí ipa rẹ̀ nínú ẹ̀ka náà. Gẹ́gẹ́ bí apákan owó àdéhùn ,àgbéga àti ìtànkiri yóò dé bá àwọn ọjà ògbìn tuntun ,tí wọn yóò sì náwó lórí àwọn ìṣòwò oun ọ̀gbìn náà sii.


Ọ̀mọ̀wé Isiaka Kolawole Di Olùdarí Ìgbìmọ̀ Ìpolongo Ìbò Ẹgbẹ́ Òṣèlú APC Ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́

Ẹgbẹ òṣèlú All Progressive Party, APC ni ìpínlè Ọ̀yọ́ fi ìgbìmò ìpolongo ibo fún ètò ìdìbò ọdún 2023 lọlẹ nígbàtí ẹgbẹ náà fi dá àrà ìlú lójú wípé òun ṣetan láti bẹrẹ ìpolongo ibo eléyìí tí kò ní mu jagidijagan lọwọ. Ẹni tíì ṣe Oludije du ipò gómìnà ninu ẹgbẹ òṣèlú náà, Olóyè Teslim Kolawole Folarin lo ti fí àsìkò náà ké sí ìjọ bá tó wà lóde labẹ àkóso Gómìnà Seyi Makinde láti wá woroko fi s’ada lórí àwọn kolorosi tó n ba àwọn patako àti ìwé alemogiri fún ìpolongo ibo ẹgbẹ́ òṣèlú APC jẹ láti tọwọ ọmọ wọn bọ asọ. Olóyè Teslim Folarin nígbà tí o n ba àwọn ọmọ ẹgbẹ ati àwọn aṣáájú ẹgbẹ tó péjú sọrọ ló sàlàyé fún ẹni tí ẹgbẹ náà yan gẹ́gẹ́ bíi Olùdarí Gbogboògbò fún ìgbìmò ìpolongo ibo Ààrẹ ati Gómìnà fún ètò ìdìbò ọdún tó n bọ (DG, Oyo State APC Presidential and Governorship Campaign Council) Ọmowe Isiaka Kolawole láti ṣe ìpàdé ní kíákíá pẹlú gbogbo ìgbìmò ìpolongo ibo ki wọn le bẹrẹ iṣẹ leye-o-soka. Bákan náà ni Olóyè Folarin fi dá gbogbo èèyàn ìpínlè Ọ̀yọ́ lójú wípé ti wọn ba fi ibo wọn gbé oun wọlé gẹgẹ bíi Gómìnà nínú ètò ìdìbò ọdún tó n bọ wípé ìṣèjọba òun kò ní kó àwọn alágbe àti oníbárà lọ sí àgbègbè Òkè-Ogun gẹgẹ bí ìjọba tó wà lóde ṣe la kalẹ, sugbọn òun yóò rí dájú pé ọrọ ajé ipinlẹ Ọ̀yọ́ ru gogo síi nípa mímú igbega àti irọrun dé bá iṣẹ àgbẹ ní agbègbè náà kí ounjẹ lẹ pọ yanturu. O sì tún fi dá wọn lójú pé ìṣèjọba òun yóò tún rí dájú pé eto ààbò tó péye wa fún èmí àti dukia gbogbo olùgbé ìpínlè Ọ̀yọ́. Nínú ọrọ tirẹ, Ọmowe Isiaka Kolawole sàlàyé wípé òun dupẹ lọwọ Olóyè Teslim Folarin tíì ṣe oludije du ipò gómìnà àti gbogbo ọmọ ẹgbẹ́ fún bí wọn ṣe fi ohùn ṣọkan lati fa òun kalẹ gẹgẹ bíi Olùdarí Gbogboògbò fún ìgbìmò ìpolongo ibo Ààrẹ ati Gómìnà fún ètò ìdìbò ọdún tó n bọ (DG, Oyo State APC Presidential and Governorship Campaign Council).


Bákan náà ni Olóyè Folarin fi dá gbogbo èèyàn ìpínlè Ọ̀yọ́ lójú wípé ti wọn ba fi ibo wọn gbé oun wọlé gẹgẹ bíi Gómìnà nínú ètò ìdìbò ọdún tó n bọ wípé ìṣèjọba òun kò ní kó àwọn alágbe àti oníbárà lọ sí àgbègbè Òkè-Ogun gẹgẹ bí ìjọba tó wà lóde ṣe la kalẹ, sugbọn òun yóò rí dájú pé ọrọ ajé ipinlẹ Ọ̀yọ́ ru gogo síi nípa mímú igbega àti irọrun dé bá iṣẹ àgbẹ ní agbègbè náà kí ounjẹ lẹ pọ yanturu. O sì tún fi dá wọn lójú pé ìṣèjọba òun yóò tún rí dájú pé eto ààbò tó péye wa fún èmí àti dukia gbogbo olùgbé ìpínlè Ọ̀yọ́. Nínú ọrọ tirẹ, Ọmowe Isiaka Kolawole sàlàyé wípé òun dupẹ lọwọ Olóyè Teslim Folarin tíì ṣe oludije du ipò gómìnà àti gbogbo ọmọ ẹgbẹ́ fún bí wọn ṣe fi ohùn ṣọkan lati fa òun kalẹ gẹgẹ bíi Olùdarí Gbogboògbò fún ìgbìmò ìpolongo ibo Ààrẹ ati Gómìnà fún ètò ìdìbò ọdún tó n bọ (DG, Oyo State APC Presidential and Governorship Campaign Council). O sì sọ di mímọ pé òun ti ṣetán láti ṣe ojúṣe náà láti rí wípé ẹgbẹ òṣèlú APC ni ìpínlè Ọ̀yọ́ jáwé olubori nínú ìdìbò gbogbo-gbòò ọdún tó n bọ. Bákan náà ni Ọmowe Kolawole tún sàlàyé síwájú síi pé òun ṣetán láti gba ìmọ̀ràn àti ìtọ́nisọ́nà lọwọ àwọn àgbààgbà àti ọmọ ẹgbẹ fún àṣeyọrí eto ìpolongo ibo to n bọ, nígbà tí o rawọ ẹbẹ sí gbogbo àwọn ìgbìmò ìpolongo ibo to le diẹ ní Ègbérun Mẹta (3,333) fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ wọn ki ẹgbẹ òṣèlú APC le jáwé olubori nínú ìdìbò gbogboògbò ọdún 2023. O wa fi àsìkò náà se iranti àwọn adari ẹgbẹ APC ni ìpínlè Ọ̀yọ́ ti wọn ti di olóògbé bíi: Gómìnà Lamidi Adesina; Gómìnà Abiola Ajimobi; Gómìnà Adebayo Alao-Akala ati gbogbo àwọn tí wọn ti ṣe takuntakun ninu ẹgbẹ náà ni ìgbà ayé wọn, nígbà tí o gbà l’adura ki Ọlọrun tubọ máa tẹ wọn sì afẹfẹ réré.


O sì sọ di mímọ pé òun ti ṣetán láti ṣe ojúṣe náà láti rí wípé ẹgbẹ òṣèlú APC ni ìpínlè Ọ̀yọ́ jáwé olubori nínú ìdìbò gbogbo-gbòò ọdún tó n bọ. Bákan náà ni Ọmowe Kolawole tún sàlàyé síwájú síi pé òun ṣetán láti gba ìmọ̀ràn àti ìtọ́nisọ́nà lọwọ àwọn àgbààgbà àti ọmọ ẹgbẹ fún àṣeyọrí eto ìpolongo ibo to n bọ, nígbà tí o rawọ ẹbẹ sí gbogbo àwọn ìgbìmò ìpolongo ibo to le diẹ ní Ègbérun Mẹta (3,333) fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ wọn ki ẹgbẹ òṣèlú APC le jáwé olubori nínú ìdìbò gbogboògbò ọdún 2023. O wa fi àsìkò náà se iranti àwọn adari ẹgbẹ APC ni ìpínlè Ọ̀yọ́ ti wọn ti di olóògbé bíi: Gómìnà Lamidi Adesina; Gómìnà Abiola Ajimobi; Gómìnà Adebayo Alao-Akala ati gbogbo àwọn tí wọn ti ṣe takuntakun ninu ẹgbẹ náà ni ìgbà ayé wọn, nígbà tí o gbà l’adura ki Ọlọrun tubọ máa tẹ wọn sì afẹfẹ réré. Lára àwọn to tún péjú nibe ní alága ẹgbẹ́ APC ni ìpínlè Ọ̀yọ́, Isaac Omodewu, ati àwọn aṣáájú ati àgbààgbà nínú ẹgbẹ náà. Abiola Olowe Ìbàdàn


Lára àwọn to tún péjú nibe ní alága ẹgbẹ́ APC ni ìpínlè Ọ̀yọ́, Isaac Omodewu, ati àwọn aṣáájú ati àgbààgbà nínú ẹgbẹ náà. Abiola Olowe Ìbàdàn


Gómìnà Sanwó-Olú ṣe àgbékalẹ̀ Àbádòfin Ìṣúná–owó 2023 síwájú Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Èkó

Oludari Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Aṣofin Mudashiru Ọbasa tẹwọ gba abadofin eto iṣuna owo ‘onitiriliọnu kan le ni biliọnu mẹjọ-din-lẹẹdẹgbẹrin ati ẹgbẹta miliọnu-le-mọkanle-laadọrin naira’ (N1,692,671) ti ọdun 2023 lati ọwọ Gomina Babajide Sanwo-olu ti Ipinlẹ Eko. Eleyii ti Oludari Ile naa sọ pe yoo moju to awọn opo mẹta pataki kan fun anfani awọn olugbe ipinlẹ yii. Abadofin iṣuna owo naa ti wọn pe akori rẹ ni, “Eto Iṣuna-owo Ifojusun fun Itẹsiwaju Idagbasoke Ilu” ni eto iṣiro inawo iṣẹ akanṣe ilu (Capital) rẹ jẹ iko marundinlọgọta ninu ida ọgọrun-un, nigba ti iṣiro inawo atigbadegba (Recurrent) jẹ iko marundinlaadọta ninu ida ọgọrun-n. Gomina Sanwo-Olu ṣalaye pe, ”Eto iṣuna owo fun itẹsiwaju idagbasoke ilu yii la o fi gbe Ipinlẹ Eko de ipele to kan.” Aṣofin Ọbasa tẹ siwaju ninu ọrọ rẹ pe, nnkan o rọgbọ fun awọn eniyan lasiko yii, ati pe o yẹ ki eto iṣuna owo ọdun 2023 yii le koju ọpọ awọn ipenija bayii. O ni: “O yẹ ki eto iṣuna ọdun 2023 yii le ṣadinku awọn ipenija ọrọ-aje bayii, lati le moju to adinku iṣẹ ati mimu igberu ba igbesi aye-irọrun awọn ara ilu gẹgẹ bi ara erongba ti agekuru rẹ jẹ THEME to jẹ koko iṣejọba ipinlẹ yii.” Oludari Ile Aṣofin naa sọ pe, botilẹ jẹ pe, ijọba Ipinlẹ Eko ti n sa gbogbo ipa lati mu idagbasoke ba ipinlẹ yii, sibe awọn ara ilu si nilo anfani ijọba tiwa-n-tiwa siwaju. Bẹẹ lo tun rọ ijọba apapọ lati fọwọ si aba yíya owo kan pataki silẹ fun Ipinlẹ Eko latari bi ero ṣe pọ lapọju ni ipinlẹ yii. O wa ṣe ileri pe Ile Aṣofin naa yoo sa gbogbo ipa lati ṣayẹwo abadofin iṣuna owo naa ni finnifinni ki wọn to ṣe amulo rẹ fun anfani awọn ara ilu.


Ààrẹ Orílẹ̀ Èdè Ghana Dí Ìsúná Owó Kù Láti Dóòlà Àìrajaja Ọrọ̀ Ajé

Ààrẹ orílẹ̀ èdè Ghana, Nana Akufo-Addo ti gbé ìgbésẹ̀ akin lójúnà àti dóòlà ètò ọrọ̀ ajé tí ó da ẹnu kọlẹ̀, àti láti mú ìgbòòrò bá ìpèsè ohun èlò lábẹ́lé. Ààrẹ Akufo-Addo fi léde pé ìdá ọgbọ̀n nínú ọgọrun (30%) ni yóò bá ètò ìsúná owó, owó osù ààrẹ, igbákejì rẹ̀, àwọn mínísítà àti àwọn tí ó di ipò òsèlú mú. Ó sàlàyé síwájú pé, àrùn covid-19 ati ogun tí ó n lọ lọ́wọ́ laàrin orílẹ̀ èdè Russia àti Ukraine ti mú ìfàsẹ́yìn bá ọrọ̀ ajé ilẹ̀ náà. Ní papàá jùlọ, níse ni gbèsè mu orílẹ̀ èdè náà dáru. Ó tún sọ pé, orílẹ̀ èdè náà ti setán láti wá ọ̀nà àbáyọ láti ọwọ́ báńkì àgbáyé International Monetary Fund (IMF). Eléyìí yóò jẹ́ ìbéèrè ẹlẹ́ẹ̀kẹtàdínlógún (17th) irúu rẹ̀ sí ilé ìfowópamọ́ náà, lẹ́yìn tí orílẹ̀ èdè náà ti gba òmìnira ní ọdún 1957.


Ààrẹ Muhammadu Buhari Se Àbẹ̀wò sí Ìpínlẹ̀ Imo

Ààrẹ ti setán láti se àbẹ̀wò sí ìpínlẹ̀ Imo ní ọjọ́ Ajé, ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n osù kẹẹ̀wá (31st october, 2022). Ìrètí wà pé, ààrẹ yóò kópa pẹ̀lú bíbẹ̀rẹ̀ ètò níbi àpérò àwọn ọlọ́pàá ti ọdún 2022 pẹ̀lú àkọmọ̀nà “ Pàtàkì Ìlànà Àmúse Iṣẹ́ fún Ìrọwọ́rọsẹ̀ Ìdìbò”. Ètò náà yóò wáyé ní olú ìlú Owerri tí í se olú ìlú ìpínlẹ̀ Imo. Nígbà tí ètò àti ìgbáradì láti gba àlejò ààrẹ ti gún régé.