O wa sọ fun mi igba to tun n bọ ni Maiduguri lati wa ra epo bẹntirolu ati gaasi, ti mo si gba lati lọ ba nibẹ. Lọjọ tawọn mejeeji pade ara wọn, Aisha kuro lọdọ awọn obi rẹ pẹlu ọmọ rẹ lai sọ fun ẹnikẹni, to si mu ẹru diẹ lọwọ. Aisha pade ọkọ rẹ nibi ti wọn fi adehun si, to si fun ni owo lati ra awọn asọ tuntun. Aago meje abọ alẹ ni awọn mejeeji pade pada lọjọ naa nibi ti ọkọ rẹ atawọn ọmọ ikọ Boko Haram mii to to ogun niye ti pade rẹ pẹlu ọkọ bọọsi kan. Gbogbo wọn si ni Aisha ni wọn dihamọra dẹnu pẹlu ibọn. "Nigba ta de agọ wa, se ni ariwo ayọ gbalẹ kan, ti inu gbogbo wọn si dun lati ri mi pada, ti wọn si n yinbọn soke lati fi dawọ iduunu." Aisha bẹrẹ igbe aye rẹ pada bii aya ọga Boko Haram, ko si pẹ lo tun ni oyun ọmọ keji amọ oyun naa wa ni osu meji ni ọkọ rẹ jade laye lasiko ijagudu kan pẹlu awọn ologun.


Aisha Yerima: Ọdún márùn-ún ni mo fi fẹ́ ọkọ Boko Haram ní Sambisa, ohun tójú mi rí rèé

Aago meje abọ alẹ ni awọn mejeeji pade pada lọjọ naa nibi ti ọkọ rẹ atawọn ọmọ ikọ Boko Haram mii to to ogun niye ti pade rẹ pẹlu ọkọ bọọsi kan. Gbogbo wọn si ni Aisha ni wọn dihamọra dẹnu pẹlu ibọn. "Nigba ta de agọ wa, se ni ariwo ayọ gbalẹ kan, ti inu gbogbo wọn si dun lati ri mi pada, ti wọn si n yinbọn soke lati fi dawọ iduunu." Aisha bẹrẹ igbe aye rẹ pada bii aya ọga Boko Haram, ko si pẹ lo tun ni oyun ọmọ keji amọ oyun naa wa ni osu meji ni ọkọ rẹ jade laye lasiko ijagudu kan pẹlu awọn ologun. O tun se ni laanu pe Aisha bi oyun inu rẹ lẹyin osu meje ti ọkọ rẹ ku amọ ọmọ naa ku ni ọjọ ikunlẹ. Awọn ikọ Boko Haram yii ni Aisha lẹtọ lati pin ninu ogun ti ọkọ rẹ fi silẹ, ti wọn si duro ki o bimọ, ki wọn to pin ogun naa. Wọn fẹ mọ boya ọkunrin abi obinrin ni yoo fi oyun inu rẹ bi nitori ilọpo meji ni ogun ti ọkunrin yoo jẹ si ti obinrin.


O tun se ni laanu pe Aisha bi oyun inu rẹ lẹyin osu meje ti ọkọ rẹ ku amọ ọmọ naa ku ni ọjọ ikunlẹ. Awọn ikọ Boko Haram yii ni Aisha lẹtọ lati pin ninu ogun ti ọkọ rẹ fi silẹ, ti wọn si duro ki o bimọ, ki wọn to pin ogun naa. Wọn fẹ mọ boya ọkunrin abi obinrin ni yoo fi oyun inu rẹ bi nitori ilọpo meji ni ogun ti ọkunrin yoo jẹ si ti obinrin. Ọmọkunrin ni Aisha bi lootọ amọ oku ọmọ lo bi, eyi to ba lọkan jẹ pupọ. Lẹyin ti wọn pin ogun ọkọ rẹ fun tan ni Aisha di olowo rẹpẹtẹ, ti ọpọ awọn ọmọ ikọ Boko Haram si n bi leere pe se oun nikan ni yoo maa da owo ọkọ rẹ na. Wọn fi tipa tipa fa fun ọkọ keji bi o tilẹ tako igbesẹ naa, ti ọkọ rẹ keji naa si jẹ olokoowo to ni owo lọwọ tori o maa n wa ta ọja fun ikọ Boko Haram ni.


Ọmọkunrin ni Aisha bi lootọ amọ oku ọmọ lo bi, eyi to ba lọkan jẹ pupọ. Lẹyin ti wọn pin ogun ọkọ rẹ fun tan ni Aisha di olowo rẹpẹtẹ, ti ọpọ awọn ọmọ ikọ Boko Haram si n bi leere pe se oun nikan ni yoo maa da owo ọkọ rẹ na. Wọn fi tipa tipa fa fun ọkọ keji bi o tilẹ tako igbesẹ naa, ti ọkọ rẹ keji naa si jẹ olokoowo to ni owo lọwọ tori o maa n wa ta ọja fun ikọ Boko Haram ni. Ko pẹ ni Aisha tun loyun fun ọkọ tuntun, ti ẹru si n ba pe oun tun le padanu ọmọ naa sinu igbop Sambisa. O wa bẹ ọkọ rẹ pe ko jẹ ki oun maa lọ gbe ni Maiduguri amọ onitọun ko gba fun. Sugbọn ipinnu lati kuro nigbo Sambisa n le koko si ni ọkan Aisha nitori bi awọn ologun se n dana bo ibuba Boko Haram ninu igbo naa lojoojumọ.


Ko pẹ ni Aisha tun loyun fun ọkọ tuntun, ti ẹru si n ba pe oun tun le padanu ọmọ naa sinu igbop Sambisa. O wa bẹ ọkọ rẹ pe ko jẹ ki oun maa lọ gbe ni Maiduguri amọ onitọun ko gba fun. Sugbọn ipinnu lati kuro nigbo Sambisa n le koko si ni ọkan Aisha nitori bi awọn ologun se n dana bo ibuba Boko Haram ninu igbo naa lojoojumọ. Ni aago mẹta oru ninu osu kẹjọ, Aisha mu ọmọ rẹ atawọn iyawo meji miran to fẹ gbe igbe aye ọtọ, wọn si kuro ninu igbo naa. Amọ ikọ Boko Haram ri wọn mu, ti wọn si da wọn pada si agọ wọn. Bakan naa ni ọkọ Aisha gba ọmọ rẹ lọwọ rẹ, to si mu lọ si ibi ti ko mọ, ko maa ba gbiyanju lati sa kuro ni igbo Sambisa mọ, Bi wọn se n wọ ọmọ naa lọ, Aisha ni nse lo n sunkun pe ki oun mase fi oun silẹ amọ Aisha tun sa lẹẹkeji kuro ninu igbo Sambisa lai mu ọmọ rẹ lọwọ.


Ni aago mẹta oru ninu osu kẹjọ, Aisha mu ọmọ rẹ atawọn iyawo meji miran to fẹ gbe igbe aye ọtọ, wọn si kuro ninu igbo naa. Amọ ikọ Boko Haram ri wọn mu, ti wọn si da wọn pada si agọ wọn. Bakan naa ni ọkọ Aisha gba ọmọ rẹ lọwọ rẹ, to si mu lọ si ibi ti ko mọ, ko maa ba gbiyanju lati sa kuro ni igbo Sambisa mọ, Bi wọn se n wọ ọmọ naa lọ, Aisha ni nse lo n sunkun pe ki oun mase fi oun silẹ amọ Aisha tun sa lẹẹkeji kuro ninu igbo Sambisa lai mu ọmọ rẹ lọwọ. Aisha fun eeyan kan ni gbogbo owo to wa lọwọ rẹ lati mu oun at awọn eeyan rẹ jade ninu igbo, to si pada sile awọn obi rẹ. In awọn aladugbo ati ẹbi rẹ dun lati ri, ti wọn si da owo jọ fun lati maa gbe igbe aye ọtun. Ko gburo ọkọ rẹ mọ amọ o gbọ pe igun ọlọtẹ Boko Haram miran ti mu, ti ko si le sọ ohun to n sẹlẹ si.


Aisha fun eeyan kan ni gbogbo owo to wa lọwọ rẹ lati mu oun at awọn eeyan rẹ jade ninu igbo, to si pada sile awọn obi rẹ. In awọn aladugbo ati ẹbi rẹ dun lati ri, ti wọn si da owo jọ fun lati maa gbe igbe aye ọtun. Ko gburo ọkọ rẹ mọ amọ o gbọ pe igun ọlọtẹ Boko Haram miran ti mu, ti ko si le sọ ohun to n sẹlẹ si. Aisha wa gbadura pe ki Ọlọrun ba oun sọ ọmọ oun pada wa sile amọ oun ko ni lọ si ibudo Boko Haram mọ laelae.


Aisha wa gbadura pe ki Ọlọrun ba oun sọ ọmọ oun pada wa sile amọ oun ko ni lọ si ibudo Boko Haram mọ laelae.


Oníṣòwò ni mí, n ò kìí ṣe agbésùnmọ̀mí, Sunday Igboho ti dá Abubakar Malami àti ìjọba àpapọ̀ Nàìjíríà lési ẹ̀sùn ìgbésùnmọ̀mí tí wọ́n fi kàn án

Oloye Sunday Adeyẹmọ ti ọpọ mọ si Sunday Igboho ti da ijọba apapọ orilẹede Naijiria loun lori ẹsun didaṣẹpọ pẹlawọn agbodegba igbesumọmi Bokoharam ti wọn fi kan an. Ninu atẹjade kan ti agbẹjọro fun oloye Sunday Igboho, Amofin agba Yọmi Alliyu SAN fi sita, wọn ni atamọ-atamọ ni minisita feto idajọ mallam Abubakar Malami SAN n wa lati ṣe lọna ati lee so Sunday Igboho pọ mọ awọn agbodegba igbesunmọmi lorilẹede Naijiria. Wọn fi kun pe miliọnu mejila o le naira (N12.7 million) ti ijsba apapọ n gbiyanmju ati so mọ eto igbesumọmi ko lẹsẹ nlẹ rara. O ni ninu atẹjade ti wọn ka faraye, ko si gbajumọ oniṣowo bii Sunday Igboho ti kii da owo pọ pẹlawọn ti n ṣe paṣiparọ owo ilẹ okeere ati pe owo ti wọn n sọ yii Igboho lo fi ranṣẹ si ileeṣẹ Abbal Bako ti o jẹ ti Abdullahi Umar gẹgẹ bi wọn ṣe sọ. O ni to ba jẹ pe awọn eeyan wọnyi lo n ṣe agbodegba fun Sunday Igboho, kii ṣe igboho lo yẹ ko maa fi owo ranṣẹ si wọn, awọn gan ti wọn n fi ẹsun kan pe wọn n ṣe agbodegba fun iwa igbesumọmi lo yẹ ki wọn maa fi owo ranṣẹ sii. "Oniṣowo ọkọ ni oloye Sunday Adeyẹmọ labẹ ileeṣẹ Adesun International Concept lt. Ṣe o wa tums si pe gbogbo awọn to ba n ra ọkọ lọwọ rẹ tabi awọn to n ta ọkọ fun ni agbesunmọmi?"


O ni ninu atẹjade ti wọn ka faraye, ko si gbajumọ oniṣowo bii Sunday Igboho ti kii da owo pọ pẹlawọn ti n ṣe paṣiparọ owo ilẹ okeere ati pe owo ti wọn n sọ yii Igboho lo fi ranṣẹ si ileeṣẹ Abbal Bako ti o jẹ ti Abdullahi Umar gẹgẹ bi wọn ṣe sọ. O ni to ba jẹ pe awọn eeyan wọnyi lo n ṣe agbodegba fun Sunday Igboho, kii ṣe igboho lo yẹ ko maa fi owo ranṣẹ si wọn, awọn gan ti wọn n fi ẹsun kan pe wọn n ṣe agbodegba fun iwa igbesumọmi lo yẹ ki wọn maa fi owo ranṣẹ sii. "Oniṣowo ọkọ ni oloye Sunday Adeyẹmọ labẹ ileeṣẹ Adesun International Concept lt. Ṣe o wa tums si pe gbogbo awọn to ba n ra ọkọ lọwọ rẹ tabi awọn to n ta ọkọ fun ni agbesunmọmi?" "Oloye Sunday Adeyẹmọ ti inagijẹ rẹ n jẹ Igboho Ooṣa ko bẹrẹ ipe fun idasilẹ orilẹede Yoruba ṣaaju ọdun to kọja. Nitorina bi eeyan ba ri  owo ti apapọ rẹ jẹ ọrinlelugba o din meje miliọnu naira (N273m) laarin oṣu kẹwaa ọdun 2013 si oṣu kẹsan ọdun 2020, o fihan pe Igboho kii ṣe akurẹtẹ oju o rọlari ẹda ni. biliọnu meji naira ni owo ori ile rẹ ti awọn ẹṣọ DSS kọlu ni ọjọ kini oṣu keje."


"Oloye Sunday Adeyẹmọ ti inagijẹ rẹ n jẹ Igboho Ooṣa ko bẹrẹ ipe fun idasilẹ orilẹede Yoruba ṣaaju ọdun to kọja. Nitorina bi eeyan ba ri  owo ti apapọ rẹ jẹ ọrinlelugba o din meje miliọnu naira (N273m) laarin oṣu kẹwaa ọdun 2013 si oṣu kẹsan ọdun 2020, o fihan pe Igboho kii ṣe akurẹtẹ oju o rọlari ẹda ni. biliọnu meji naira ni owo ori ile rẹ ti awọn ẹṣọ DSS kọlu ni ọjọ kini oṣu keje." Wọn wa ke si ijsba apapọ pe ko darukọ aṣofin to fi owo ranṣẹ si oloye Sunday Igboho fun iwa igbesunmọmi bi wọn ko ba ni wọ gbese ẹsun ibanilorukọjẹ. Amofin Alliyu tun jẹ ko di mims pe titi di bi a ṣe n sọrọ yii, ijsba apapọ ko tiiroju ọjọ fi pe Sunday Igboho lẹjọ iwa ọdaran kanakan, yala igbesunmọmi.


Wọn wa ke si ijsba apapọ pe ko darukọ aṣofin to fi owo ranṣẹ si oloye Sunday Igboho fun iwa igbesunmọmi bi wọn ko ba ni wọ gbese ẹsun ibanilorukọjẹ. Amofin Alliyu tun jẹ ko di mims pe titi di bi a ṣe n sọrọ yii, ijsba apapọ ko tiiroju ọjọ fi pe Sunday Igboho lẹjọ iwa ọdaran kanakan, yala igbesunmọmi.


Oyo Jail Break: Wọ́n rí ẹlẹ́wọ̀n 262 padà, 575 sálọ ní ọgbà ẹ̀wọ̀n Abolongo

Ajọ to n ṣe akoso ọgba ẹwọn ni Naijiria, ẹka ti ipinlẹ Ọyọ ti ṣe alaye wi pe awọn ẹlẹwọn ẹgbẹrin ati metadinlogoji, 837 to n reti igbẹjọ ni ọgba ẹwọn Abolongo to n bẹ nilu Ọyọ lo salọ. Awọn ẹlẹwọn naa lo raye salọ lasiko ti awọn afurasi agbebọn yawọ ọgba ẹwọn naa ni alẹ ọjọ Ẹti. Alukoro ajọ naa, Olanrewaju Anjọrin lo sọ ọrọ naa di mimọ ninu atẹjade kan ti o to awọn oniroyin lọwọ nilu Ibadan lọjọ Abamẹta. Anjọrin ni awọn agbebọn naa ko ba awọn iyara ti wọn ko awọn ẹlẹwọn naa si jẹ, ki wọn to tu gbogbo wọn silẹ. O ni apapọ ọtalerugba o le meji 262 ninu awọn ẹlẹwọn to sa lọ naa ni ọwọ awọn agbofinro ti tẹ bayii, nigbati awọn ẹlẹwọn ọrinlelẹẹdẹgbẹta o din marun, 575 si ti na papa bora. O tẹsiwaju pe ado oloro ni awọn agbebọn naa fi fọ ogiri ọgba ẹwọn lẹyin ti wọn doju ibọn kọ awọn ẹṣọ aabo to n ṣọ ibẹ.


Anjọrin ni awọn agbebọn naa ko ba awọn iyara ti wọn ko awọn ẹlẹwọn naa si jẹ, ki wọn to tu gbogbo wọn silẹ. O ni apapọ ọtalerugba o le meji 262 ninu awọn ẹlẹwọn to sa lọ naa ni ọwọ awọn agbofinro ti tẹ bayii, nigbati awọn ẹlẹwọn ọrinlelẹẹdẹgbẹta o din marun, 575 si ti na papa bora. O tẹsiwaju pe ado oloro ni awọn agbebọn naa fi fọ ogiri ọgba ẹwọn lẹyin ti wọn doju ibọn kọ awọn ẹṣọ aabo to n ṣọ ibẹ. Anjọrin fi kun ọrọ rẹ pe ọga agba ajọ naa, Haliru Nababa lo paa laṣẹ pe ki wọn lepa awọn ẹlẹwọn to salọ, ti wọn si ri mu lara wọn. Ọgba ẹwọn naa ti wọn da silẹ lọdun 2007 lo ni aye fun ọgọfa ẹlẹwọn pere, ṣugbọn alukoro ajọ naa fi idi ẹ mulẹ pe. awọn eeyan ẹẹdẹgbẹrun o le meje, 907 lo wa ninu ọgba naa lasiko ti ikọlu yii waye.


Anjọrin fi kun ọrọ rẹ pe ọga agba ajọ naa, Haliru Nababa lo paa laṣẹ pe ki wọn lepa awọn ẹlẹwọn to salọ, ti wọn si ri mu lara wọn. Ọgba ẹwọn naa ti wọn da silẹ lọdun 2007 lo ni aye fun ọgọfa ẹlẹwọn pere, ṣugbọn alukoro ajọ naa fi idi ẹ mulẹ pe. awọn eeyan ẹẹdẹgbẹrun o le meje, 907 lo wa ninu ọgba naa lasiko ti ikọlu yii waye. O ni ninu onka awọn eeyan wọnyii, ida mejilelaadọrun ninu wọn lo n reti igbẹjọ nigbati ida mẹrinlegọta ti jẹbi ẹsun ti wọn fi kan wọn. Wayi o, gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde ti sisọ loju rẹ pe osisẹ Amotekun kan ati Sọja kan to n sisẹ pẹlu Operation Burst lo sọ ẹmi wọn nu lasiko ti wọn ja ọgba ẹwọn Abolongo naa. Gomina Makinde sisọ loju ọrọ yii lasiko to n se ikede nipa ọgba ẹwọn ti awọ agbebọn kan ja nilu Oyo to si ni orukọ osisẹ Amotekun to ku naa ni Tijani Babatunde O tun salaye pe obinrin osisẹ Amotekun kan, Shukura Omoba wa lẹsẹ kan aye, ẹsẹ kan ọrun nile iwosan nitori ọgbẹ to ni lati ipasẹ isẹlẹ naa nibi ti ọpọlọpọ eeyan miran ti fara pa. Makinde ni oun ti de ile iwosan lati lọ wo obinrin naa, ti pun si n lo gbogbo ohun ti ijọba ni lati ri daju pe ko ku, bẹẹ lo tun n tọrọ adura araalu fun ẹmi obinrin naa.


O ni ninu onka awọn eeyan wọnyii, ida mejilelaadọrun ninu wọn lo n reti igbẹjọ nigbati ida mẹrinlegọta ti jẹbi ẹsun ti wọn fi kan wọn. Wayi o, gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde ti sisọ loju rẹ pe osisẹ Amotekun kan ati Sọja kan to n sisẹ pẹlu Operation Burst lo sọ ẹmi wọn nu lasiko ti wọn ja ọgba ẹwọn Abolongo naa. Gomina Makinde sisọ loju ọrọ yii lasiko to n se ikede nipa ọgba ẹwọn ti awọ agbebọn kan ja nilu Oyo to si ni orukọ osisẹ Amotekun to ku naa ni Tijani Babatunde O tun salaye pe obinrin osisẹ Amotekun kan, Shukura Omoba wa lẹsẹ kan aye, ẹsẹ kan ọrun nile iwosan nitori ọgbẹ to ni lati ipasẹ isẹlẹ naa nibi ti ọpọlọpọ eeyan miran ti fara pa. Makinde ni oun ti de ile iwosan lati lọ wo obinrin naa, ti pun si n lo gbogbo ohun ti ijọba ni lati ri daju pe ko ku, bẹẹ lo tun n tọrọ adura araalu fun ẹmi obinrin naa. Ni alẹ ọjọ Ẹti ni awọn agbebọn kan yawọ ọgba ẹwọn Abolongo to n bẹ niluu Ọyọ ti wọn si tu awọn ẹlẹwọn silẹ lẹyin ti wọn doju ibọn kọ awọn oṣiṣẹ alaabo to n mojuto ọgba ẹwọn naa. Ọkan lara awọn ọga agba to jẹ alamojuto ọgba ẹwọn naa to ba wa sọrọ labẹ aṣọ fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ pẹlu alaye wi pe ni nnkan bi i aago mọkanla alẹ ọjọ Ẹti ni iṣẹlẹ naa waye. O ni awọn ẹṣọ aabo to n ṣọ ọgba ẹwọn naa ati awọn agbebọn naa jọ doju ibọn kọ arawọn ki wọn to lanfani lati wọle ti wọn si tu awọn ẹlẹwọn kan silẹ, ti awọn mii si fi ara pa. Iroyin ti a gbọ ni pe ijọba ti fi awọn ẹṣọ aabo mii ranṣẹ si agbegbe naa bayii, wọn si ti ri mu lara awọn ẹlẹwọn to salọ.


Ni alẹ ọjọ Ẹti ni awọn agbebọn kan yawọ ọgba ẹwọn Abolongo to n bẹ niluu Ọyọ ti wọn si tu awọn ẹlẹwọn silẹ lẹyin ti wọn doju ibọn kọ awọn oṣiṣẹ alaabo to n mojuto ọgba ẹwọn naa. Ọkan lara awọn ọga agba to jẹ alamojuto ọgba ẹwọn naa to ba wa sọrọ labẹ aṣọ fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ pẹlu alaye wi pe ni nnkan bi i aago mọkanla alẹ ọjọ Ẹti ni iṣẹlẹ naa waye. O ni awọn ẹṣọ aabo to n ṣọ ọgba ẹwọn naa ati awọn agbebọn naa jọ doju ibọn kọ arawọn ki wọn to lanfani lati wọle ti wọn si tu awọn ẹlẹwọn kan silẹ, ti awọn mii si fi ara pa. Iroyin ti a gbọ ni pe ijọba ti fi awọn ẹṣọ aabo mii ranṣẹ si agbegbe naa bayii, wọn si ti ri mu lara awọn ẹlẹwọn to salọ. Ẹkunrere iroyin n bọ lọna...


Hike in cooking gas price: Àlàyé rèé lórí ohun tó ń fa ẹ̀kúnwó gegele lórí owó orí afẹ́fẹ́ ìdáná gáàsì

Lọwọlọwọ yii, gbogbo ọmọ Naijiria paapaa julọ awọn to n lo afẹfẹ idana gaasi ni wọn n pariwo bayii pe owo gegele ti afẹfẹ idana naa gbe lori bayii ti fẹ gbẹmi awọn. Amọṣa o awọn alaṣẹ ipese afẹfẹ idana gaasi lorilẹede Naijiria ti ṣalaye sita ohun to ṣokunfa owo gegere to gun ori afẹfẹ idana naa bayii. Farouk Ahmed to jẹ alaṣẹ agba ileeṣẹ to n ṣe ṣakoso awọn ileeṣẹ ati lajọlajọ lẹka epo rọbi lorilẹede Naijiria, NPRA ti ṣalaye pe aisi idokoowo to kuna lẹka ipese afẹfẹ gaasi lorilẹede Naijiria, LPG lati ọpọlọpọ ọdun sẹyin lo n faa. Ahmed ṣalaye siwaju sii pe ajọ naa yoo mu iṣẹ ṣe lori rẹ lati rii daju pe nnkan pada si bo ṣe yẹ. O ni ko yẹ ki Naijiria o maa ni ipenija ẹkunwo owo afẹfẹ idana gaasi nitori bi Eleduwa ṣe fi jinkin orilẹede naa lọpọ yanturu ti kii ba ṣe ailakasi awọn ijọba iṣaaju lori mimu idokoowo to jọju wọ ẹka naa lawọn ọdun to ti lọ. Ni bi a ṣe n sọrọ yii, owo agolo silinda oniwọn 12.5kg ti wọn n ra ni ẹgbẹrun mẹrin naira (N4000) loṣu kini ọdun 2021 gbera lọ si ẹgbẹrun mẹfa ati igba Naira (N6,200) loṣu keje ọdun 2021, ki o to tun gbera di ẹgbẹrun meje ati ẹẹdẹgbẹrin Naira (N7,800) loṣu kẹsan ọdun 2021 kan naa.


Ahmed ṣalaye siwaju sii pe ajọ naa yoo mu iṣẹ ṣe lori rẹ lati rii daju pe nnkan pada si bo ṣe yẹ. O ni ko yẹ ki Naijiria o maa ni ipenija ẹkunwo owo afẹfẹ idana gaasi nitori bi Eleduwa ṣe fi jinkin orilẹede naa lọpọ yanturu ti kii ba ṣe ailakasi awọn ijọba iṣaaju lori mimu idokoowo to jọju wọ ẹka naa lawọn ọdun to ti lọ. Ni bi a ṣe n sọrọ yii, owo agolo silinda oniwọn 12.5kg ti wọn n ra ni ẹgbẹrun mẹrin naira (N4000) loṣu kini ọdun 2021 gbera lọ si ẹgbẹrun mẹfa ati igba Naira (N6,200) loṣu keje ọdun 2021, ki o to tun gbera di ẹgbẹrun meje ati ẹẹdẹgbẹrin Naira (N7,800) loṣu kẹsan ọdun 2021 kan naa. Eyi tumọ si ẹkunwo onida mẹtala ninu ọgọrun (13%) lori iye owo ori afẹfẹ idana gaasi. Ọpọlọpọ awọn oniṣowo ohun elo idana yii atawọn to n raa lo ni wọn ti n kerora lori rẹ bayii.


Eyi tumọ si ẹkunwo onida mẹtala ninu ọgọrun (13%) lori iye owo ori afẹfẹ idana gaasi. Ọpọlọpọ awọn oniṣowo ohun elo idana yii atawọn to n raa lo ni wọn ti n kerora lori rẹ bayii.


Oyo priosn break: Nǹkan bíi àádọ́ta èèyàn tó wọ aṣọ dúdú ló kọlu ọgbà ẹ̀wọ̀ Abolongo - Olórí ọdẹ Oyo

Olori ikọ awọn ọlọde ibilẹ ni Oyo, Taoheed Olanrewaju ti ṣalaye bi awọn oniṣẹ ibi to ṣe ikọlu si ọgbà ẹwọn ṣe tu awọn ẹlẹwọn silẹ. Arakunrin naa salaye pe awọn agbébọn naa wọ aṣọ dudu ti wọn sì dà aṣọ boju lasiko ikọlu ọhun. Ninu ọrọ to sọ fun ileesẹ iwe iroyin Nigerian Tribune, Olanrewaju ni nnkan bii ago mẹwaa alẹ ni awọn oṣiṣẹ oun kesi oun pe awọn n gbọ iro ibọn ni ọgbà ẹwọn Abolongo. O sọ pe "Mo ni kí àwọn èèyàn mi lọ sibẹ ni nkan bi ago mẹwaa abọ ku diẹ,a  ba awọn oṣiṣẹ aabo ti wọn ti faragbọta, a si gbiyanju lati doola awọn ti a ribi doola." "Níbi táa gọ pamọ́ si, a ri bi eeyan aadọta ti wọn wọ asọ dudu ti wọn sì dà aṣọ bò oju wọn, o daju pe awọn akoṣẹmọṣẹ ni wọn." Olanrewaju ṣalaye siwaju si pe awọn lọ dena dé wọn ti awọn sí ribi yìnbọn pa meji ninu wọn.


O sọ pe "Mo ni kí àwọn èèyàn mi lọ sibẹ ni nkan bi ago mẹwaa abọ ku diẹ,a  ba awọn oṣiṣẹ aabo ti wọn ti faragbọta, a si gbiyanju lati doola awọn ti a ribi doola." "Níbi táa gọ pamọ́ si, a ri bi eeyan aadọta ti wọn wọ asọ dudu ti wọn sì dà aṣọ bò oju wọn, o daju pe awọn akoṣẹmọṣẹ ni wọn." Olanrewaju ṣalaye siwaju si pe awọn lọ dena dé wọn ti awọn sí ribi yìnbọn pa meji ninu wọn. O ni yato sí àwọn meji yii, oun fúnra oun pa mẹrin ninu wọn ṣugbọn o seni laanu pe gbogbo oku awọn tàwọn ri mu balẹ ni wọn gbe lọ. "Koda wọn gbe ọkọ bọọsi ti wọn gbe wá salọ pẹlu taya rẹ ti ọta ibọn ba" Nigba t'awọn akọroyin beere boya o le mọ ẹya ti awọn agbébọn yìí ṣé, o ni ko sí ẹni to le so iru ẹyà ti wọn jẹ. "Bi mo ba so pe mo mọ ẹyà ti wọn jẹ, iro ni mo pa nitoriti inu okunkun birimu la wa ti wọn sì dà aṣọ bò oju."


O ni yato sí àwọn meji yii, oun fúnra oun pa mẹrin ninu wọn ṣugbọn o seni laanu pe gbogbo oku awọn tàwọn ri mu balẹ ni wọn gbe lọ. "Koda wọn gbe ọkọ bọọsi ti wọn gbe wá salọ pẹlu taya rẹ ti ọta ibọn ba" Nigba t'awọn akọroyin beere boya o le mọ ẹya ti awọn agbébọn yìí ṣé, o ni ko sí ẹni to le so iru ẹyà ti wọn jẹ. "Bi mo ba so pe mo mọ ẹyà ti wọn jẹ, iro ni mo pa nitoriti inu okunkun birimu la wa ti wọn sì dà aṣọ bò oju." O ni awọn ri ti wọn ṣugba èèyàn mẹta kan kuro ninu ọgbà ẹwọn. "Wọn wà níwájú laarin ati ẹgbẹ awọn mẹtẹtaa yi" Lakotan, o ni òun lòún ran olori ọgbà ẹwọn náà láti ko awọn ẹlẹwọn to lè ni igba padà sí àhámọ́. Koda o so pe awon ri ẹlẹwọn mẹrin mu pada nibi ti wọn ti fẹ wọ ọkọ to n ko ero lati Ibadan lọ  sí Ogbomosho.


O ni awọn ri ti wọn ṣugba èèyàn mẹta kan kuro ninu ọgbà ẹwọn. "Wọn wà níwájú laarin ati ẹgbẹ awọn mẹtẹtaa yi" Lakotan, o ni òun lòún ran olori ọgbà ẹwọn náà láti ko awọn ẹlẹwọn to lè ni igba padà sí àhámọ́. Koda o so pe awon ri ẹlẹwọn mẹrin mu pada nibi ti wọn ti fẹ wọ ọkọ to n ko ero lati Ibadan lọ  sí Ogbomosho.


Nigerian army: Agbésùmọ̀mí 13,000 ló jọ̀wọ́ ara wọn fún ìjọba láàrín ọ̀sẹ̀ méjí

Ileeṣẹ ọmọ ogun Naijiria ti sọ pe ko din ni ẹgbẹrun mẹtala ọmọ ẹgbẹ agbesumọmi to ti jọwọ ara wọn fun ijọba apapọ laarin ọsẹ meji sẹyin. Aṣoju alukoro ileeṣẹ ọmọ ogun, Bernard Onyeuko lo fi ọrọ naa lede nibi to ti sọ pe awọn mọlẹbi awọn agbesunmọmi naa wa lara awọn eeyan ọhun, to fi mọ awọn iyawo atawọ ọmọ wọn. O ni awọn ṣekupa mọkandinlọgbọn lara awọn agbesumọmi naa, nigba ti wọn fi ṣikun ofin mu mẹtala ninu wọn. Onyeuko ni "Akitiyan awọn ọmọ ogun ori ilẹ ati oju ofurufu ni iha Ariwa ila-oorun Naijiria ti  so eso rere, adinkun si ti ba bi awọn agbesunmọ ni ṣe n kọlu awọn Naijiria." "Laarin asiko ti a n sọrọ rẹ yii, pupọ ninu awọn agbesumọmi naa ni a ti ran lọ si ọrun aremabọ, ti a si ti fi ṣikun ofin mu ọpọ, to fi mo awọn to n ṣe agbodega fun wọn." Ileeṣẹ ọmọ ogun sọ siwaju si pe eredi ree ti ọpọ ninu awọn eeyan ọhun ṣe n jọwọ ara wọn fun ijọba apapọ.


Onyeuko ni "Akitiyan awọn ọmọ ogun ori ilẹ ati oju ofurufu ni iha Ariwa ila-oorun Naijiria ti  so eso rere, adinkun si ti ba bi awọn agbesunmọ ni ṣe n kọlu awọn Naijiria." "Laarin asiko ti a n sọrọ rẹ yii, pupọ ninu awọn agbesumọmi naa ni a ti ran lọ si ọrun aremabọ, ti a si ti fi ṣikun ofin mu ọpọ, to fi mo awọn to n ṣe agbodega fun wọn." Ileeṣẹ ọmọ ogun sọ siwaju si pe eredi ree ti ọpọ ninu awọn eeyan ọhun ṣe n jọwọ ara wọn fun ijọba apapọ. O ni "Eyi lo fa ti wọn fi  jọwọ ara wọn fun ijọba ti wọn si n ko awọn ohun ija wọn silẹ tawọn ti ẹbi wọn lẹyin ti wọn ri pe ija naa kii ṣe eyii ti wọn le bori. Lẹyin naa lo ke si awọn ọmọ Naijiria lati ṣatilẹyin fun ileeṣẹ ọmọ ogun ki ọrọ igbesumọmi le di ohun igbagbe ni Naijiria.


O ni "Eyi lo fa ti wọn fi  jọwọ ara wọn fun ijọba ti wọn si n ko awọn ohun ija wọn silẹ tawọn ti ẹbi wọn lẹyin ti wọn ri pe ija naa kii ṣe eyii ti wọn le bori. Lẹyin naa lo ke si awọn ọmọ Naijiria lati ṣatilẹyin fun ileeṣẹ ọmọ ogun ki ọrọ igbesumọmi le di ohun igbagbe ni Naijiria.


Oyo prison break: Ìbúgbàmù ọ̀hún kò mú ẹ̀mí ẹnikẹ́ni lọ

Iroyin to n tẹ wa lọwọ sọ pe ibugbamu mii tun ti waye ni ọgba ẹwọn to wa niluu Abolongo, ni ipinlẹ Oyo. Ibugbamu ọhun to waye ni ita ọgba ẹwọn naa ko mu ẹmi ẹnikẹni lọ. Iroyin ni o ṣeeṣe ko jẹ pe ọkan lara awọn ado oloro ti awọn agbebọn to kọlu ọgba ẹwọn naa gbin sibẹ lasiko ikọlu wọn lọjọ Ẹti to kọja lo ṣẹṣẹ bu gbamu. Ẹwẹ, awọn agbofinro ti ṣabẹwo si ọgba ẹwọn naa lati wo bi nnkan ṣe ri ati ọna ti wọn yoo gba lati yanju ọrọ naa. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọjọ Ẹti to kọja ni awọn agbebọn kan ya bo ọgba ẹwọn naa ni nnkan bii aago mẹwaa aṣalẹ, ti wọn si tu awọn ẹlẹwọn silẹ. Ọkan lara awọn ọde ilu naa ṣalaye fun awọn akọroyin pe iye agbebọn to kọlu ọgba ọhun to aadọta, ti oun si mu mẹrin balẹ lara awọn, Wayi o, wọn ti ri mu pada lara awọn ẹlẹwọn to salọ lasiko ikọlu naa.


Ó kéré tán, ó yẹ kí èèyàn máa pààrọ̀ ìfọyín rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan láàrín oṣù mẹ́ta - Dókítà eyín

Dokita kan to n ṣe itọju eyin, Modupe Oyetade ti sọ pe ti eeyan ko ba tọju eyin rẹ daadaa, o le yọri si aisan ọkan. Ninu ifọrọwerọ pẹlu BBC Yoruba, Oyetade ṣalaye pe aisan kan ti wọn n pe ni akokoro le pa eeyan lara. Gẹgẹ bii ohun to sọ, awọn kokoro to n gbe ninu ẹnu eeyan ti ko si kuro nibẹ le ṣakoba fun ọkan eeyan. Dokiya naa ṣalaye siwaju si pe awọn kooro eyin ọhun tun le ṣakoba fun alaboyun. O ni “Ti awọn kokoro ba wa ninu eyin, ti wọn ko si kuro nibẹ, ti wọn korajọ sinu erigi, o le fa aisan ọkan fun eeyan.” “To ba jẹ obinrin to loyun ni, awọn kokoro naa a lọ si ibi ti ile ọmọ rẹ wa, wọn a jẹ ki o bi ọmọ ti ko tii to bi.” Oyetade sọ siwaju si pe “Ẹlẹkẹta, awọn kokoro naa le lọ si ibi nnkan ọmọkunrin ti wọn ti n pese aatọ, wọn a dẹ lọ fa adinku ba ipa irufẹ ọkunrin bẹẹ lati le fun obinrin loyun lasiko ibalopọ.” Lẹyi naa lo gba awọn eeyan nimọran lati dẹkun lilo awọn nnkan to le pa ẹyin wọn lara lati fọ ẹnu bii omi batiri ati bẹẹ lọ. Niti awọn to maa n lọ ṣe èjí atọwọda nitori ẹwa, awọn to fẹran lati maa lo igi itayin fun wakati pipẹ atawọn to fẹran lati maa bo eyin wọn ko le funfun daadaa lai kọkọ kan si dokita wọn, Oyetade sọ pe ewu nla ni wọn n fun ilera ara wọn.


Dokiya naa ṣalaye siwaju si pe awọn kooro eyin ọhun tun le ṣakoba fun alaboyun. O ni “Ti awọn kokoro ba wa ninu eyin, ti wọn ko si kuro nibẹ, ti wọn korajọ sinu erigi, o le fa aisan ọkan fun eeyan.” “To ba jẹ obinrin to loyun ni, awọn kokoro naa a lọ si ibi ti ile ọmọ rẹ wa, wọn a jẹ ki o bi ọmọ ti ko tii to bi.” Oyetade sọ siwaju si pe “Ẹlẹkẹta, awọn kokoro naa le lọ si ibi nnkan ọmọkunrin ti wọn ti n pese aatọ, wọn a dẹ lọ fa adinku ba ipa irufẹ ọkunrin bẹẹ lati le fun obinrin loyun lasiko ibalopọ.” Lẹyi naa lo gba awọn eeyan nimọran lati dẹkun lilo awọn nnkan to le pa ẹyin wọn lara lati fọ ẹnu bii omi batiri ati bẹẹ lọ. Niti awọn to maa n lọ ṣe èjí atọwọda nitori ẹwa, awọn to fẹran lati maa lo igi itayin fun wakati pipẹ atawọn to fẹran lati maa bo eyin wọn ko le funfun daadaa lai kọkọ kan si dokita wọn, Oyetade sọ pe ewu nla ni wọn n fun ilera ara wọn. Ẹkunrẹrẹ ohun ti dokita eyin naa sọ wa ninu fidio yii.


Ẹkunrẹrẹ ohun ti dokita eyin naa sọ wa ninu fidio yii.


Okùnrin kan ra àpò ìrẹsì mẹjì, ó fi ọ̀dọ́kùnrin méjì ṣe onídùró nílùú Eko

Obinri kan ti wọnu oko gbese lẹyin ti okunrin kan ra irẹsi ninu ṣọọbu rẹ lai san owo fun, ṣugbọn to fi awọn ọmọkunrin meji silẹ ni ṣọọbu ọhun dipo owo. Gẹgẹ bii ohun ti a gbọ, Ọjọbọ ni okunrin naa wọ inu ṣọọbu Olabisi Opeyemi to wa ladugbo Felicia Oke, lagbegbe Olowora niluu Eko. Nibẹ lo si ti sọ pe oun fẹ ra apo irẹsi meji, toun ti awọn ọdọkunrin meji ti iye ọjọ ori wọn ko ju ọdun marundinlogun lọ. Aburo Opeyemi, Alima, to wa ninu ṣọọbu ọhun lasiko naa ta irẹsi fun okunrin naa pẹlu igbagbọ pe aburo rẹ ni awọn ọdọkunrin meji ọhun. Lẹyin ti okunrin naa ra apo irẹsi meji ọhun, o fi awọn ọdọkunrin meji naa silẹ si ṣọọbu naa, o si sọ fun Alima pe oun n bọ wa lati lọ gba owo nitosi. Ṣugbọn lẹyin iṣẹju diẹ ti okunrin naa ko tete de ni ọkan lara awọn ọdọkunrin to fi silẹ sọ pe oun  fẹ lọ ṣawari rẹ.


Aburo Opeyemi, Alima, to wa ninu ṣọọbu ọhun lasiko naa ta irẹsi fun okunrin naa pẹlu igbagbọ pe aburo rẹ ni awọn ọdọkunrin meji ọhun. Lẹyin ti okunrin naa ra apo irẹsi meji ọhun, o fi awọn ọdọkunrin meji naa silẹ si ṣọọbu naa, o si sọ fun Alima pe oun n bọ wa lati lọ gba owo nitosi. Ṣugbọn lẹyin iṣẹju diẹ ti okunrin naa ko tete de ni ọkan lara awọn ọdọkunrin to fi silẹ sọ pe oun  fẹ lọ ṣawari rẹ. Ko pẹ si asiko naa ni ọdọkunrin keji naa tu sọ pe oun fẹ maa lọ ṣugbọn Alima kọ jalẹ pe ayafi ti okunrin to ko awọn mejeji wa ba pada wa, ṣugbọn ọdọkunrin naa ni oun ko mọ okunrin naa ri. Ọdọkunrin ọhun sọ pe ni ṣe okunrin naa pade lẹba ọna to si bẹ oun lati ran an lọwọ lati gbe irẹsi ninu ṣọọbu Alima. Asiko yii lo ti han gbangba si Alima pe onijibiti ni okunrin ọhun, ati pe o ti fẹsẹ fẹ.


Ko pẹ si asiko naa ni ọdọkunrin keji naa tu sọ pe oun fẹ maa lọ ṣugbọn Alima kọ jalẹ pe ayafi ti okunrin to ko awọn mejeji wa ba pada wa, ṣugbọn ọdọkunrin naa ni oun ko mọ okunrin naa ri. Ọdọkunrin ọhun sọ pe ni ṣe okunrin naa pade lẹba ọna to si bẹ oun lati ran an lọwọ lati gbe irẹsi ninu ṣọọbu Alima. Asiko yii lo ti han gbangba si Alima pe onijibiti ni okunrin ọhun, ati pe o ti fẹsẹ fẹ. Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ, ẹgbọn Alima to ni ṣọọbu naa, Opeyemi sọ pe gbese nla ni iṣẹlẹ naa da si oun lọrun. O ni oun ko fi ọrọ naa to ileeṣẹ ọlọpaa leti nitori ẹni mimọ ni ọkan lara awọn ọdọkunrin naa jẹ si oun ni adugbo O ṣalaye pe "Mi o si ni ṣọọbu lasiko ti iṣẹlẹe naa waye nitori mo wa lori idubulẹ aisan, ṣugbọn lẹyin wakati diẹ ti okunrin naa ra ọja tan ni mo to mọ pe wọn ti lu aburo mi ni jibiti." "Iṣẹlẹ naa da omi tutu si mi lọkan nitori gbese nla lo da silẹ fun mi."


Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ, ẹgbọn Alima to ni ṣọọbu naa, Opeyemi sọ pe gbese nla ni iṣẹlẹ naa da si oun lọrun. O ni oun ko fi ọrọ naa to ileeṣẹ ọlọpaa leti nitori ẹni mimọ ni ọkan lara awọn ọdọkunrin naa jẹ si oun ni adugbo O ṣalaye pe "Mi o si ni ṣọọbu lasiko ti iṣẹlẹe naa waye nitori mo wa lori idubulẹ aisan, ṣugbọn lẹyin wakati diẹ ti okunrin naa ra ọja tan ni mo to mọ pe wọn ti lu aburo mi ni jibiti." "Iṣẹlẹ naa da omi tutu si mi lọkan nitori gbese nla lo da silẹ fun mi." Ẹwẹ, awọn eeyan kan ni adubo ti iṣẹlẹ naa ti waye ti sọ pe o ṣeeṣe ko jẹ pe ṣe ni okunrin to ra irẹsi ọhun fi oogun ba Alima sọrọ. Titi di akoko ti an ko iroyin yii jọ, wọn ko tii foju ganni okunrin ọhun, ko si si ẹni to le sọ ibi to ti wa.


Ẹwẹ, awọn eeyan kan ni adubo ti iṣẹlẹ naa ti waye ti sọ pe o ṣeeṣe ko jẹ pe ṣe ni okunrin to ra irẹsi ọhun fi oogun ba Alima sọrọ. Titi di akoko ti an ko iroyin yii jọ, wọn ko tii foju ganni okunrin ọhun, ko si si ẹni to le sọ ibi to ti wa.


Sanwo-Olu ní kò ní sí àyè fún aráàlú tó bá fẹ́ máa ṣe ìdájọ́ lọ́wọ́ ara rẹ̀ láti fi ìlú Eko ṣebùgbé

Ijọba ipinlẹ Eko ti bu ẹnu atẹ lu bi awọn janduku kan ṣe kọlu awọn agbofinro lagbegbe Ajao Estate, lasiko ti wọn lọ fi ṣikun ofun mu awọn ọlọkada labegbe naa. Ninu atẹjade kan ti gomina, Babajide Sanwo-Olu fi lede, o ni oun ti ke si kọmiṣọna ọlọpaa ipinlẹ ọhun, Akeem Odumosu lati fi imu gbogbo awọn to lọwọ ninu ikọlu naa danrin. Ọjọ kẹtalelogun, oṣu Kẹsan an ọdun 2021 yii ni awọn janduku naa ṣe ikọlu si awọn agbofinro ti wọn lọ fi papnpẹ ofin mu awọn ọlọkada lagbegbe naa, nibi ti wọn ti pa ọga ọlọpaa kan, CSP Kazeem Abonde ni ipakupa. Sanwo-Olu sọ ninu atẹjade naa pe "Irufẹ iwa bayii jẹ ọna kan ti awọn eeyan yii  gba lati tẹ ofin loju mọlẹ, a ko si ni faye gba iru rẹ lailai." "Mo ti ke si kọmiṣona ọlọpaa lati ri daju pe gbogbo awọn to lọwọ ninu ikọlu naa ni ọwọ tẹ, ki wọn si foju wina ofin." O fi kun pe digbi ni ijọba oun wa lẹyin awọn agbofinro ipinlẹ Eko lẹnu iṣẹ wọn, ati pe ẹnikẹni to ba kọju ija si awọn agbofinro labẹ iṣejọba oun ko ni lọ lai jiya.


Sanwo-Olu sọ ninu atẹjade naa pe "Irufẹ iwa bayii jẹ ọna kan ti awọn eeyan yii  gba lati tẹ ofin loju mọlẹ, a ko si ni faye gba iru rẹ lailai." "Mo ti ke si kọmiṣona ọlọpaa lati ri daju pe gbogbo awọn to lọwọ ninu ikọlu naa ni ọwọ tẹ, ki wọn si foju wina ofin." O fi kun pe digbi ni ijọba oun wa lẹyin awọn agbofinro ipinlẹ Eko lẹnu iṣẹ wọn, ati pe ẹnikẹni to ba kọju ija si awọn agbofinro labẹ iṣejọba oun ko ni lọ lai jiya. Sanwo-Olu ni oun ko ni la oju oun silẹ ki awọn aralu maa ṣekupa awọn agbofinro bii ẹni pa ẹran. O ni araalu to ba mọ pe ọlọpaa ṣe oun ko gbọdọ fi ofin si ọwọ ara rẹ, ṣugbọn o gbọdọ gbe ọrọ naa gba ọna to tọ labẹ ofin. Gomina naa fikun pe ko ni si aye fun araalu to ba fẹ maa ṣe idajọ lọwọ ara rẹ lati fi ipinlẹ Eko ṣebugbe.


Sanwo-Olu ni oun ko ni la oju oun silẹ ki awọn aralu maa ṣekupa awọn agbofinro bii ẹni pa ẹran. O ni araalu to ba mọ pe ọlọpaa ṣe oun ko gbọdọ fi ofin si ọwọ ara rẹ, ṣugbọn o gbọdọ gbe ọrọ naa gba ọna to tọ labẹ ofin. Gomina naa fikun pe ko ni si aye fun araalu to ba fẹ maa ṣe idajọ lọwọ ara rẹ lati fi ipinlẹ Eko ṣebugbe. Lẹyin naa lo ba awọn mọlẹbi oloogbe naa kẹdun, o si tun gbadura pe ki Eledumare tẹ oloogbe ọhun si afẹfẹ rere.


Lẹyin naa lo ba awọn mọlẹbi oloogbe naa kẹdun, o si tun gbadura pe ki Eledumare tẹ oloogbe ọhun si afẹfẹ rere.


Sunday Igboho: Gani Adams ní ìjìjàgbara Yoruba Nation kò le di àpatì, àwọn kò ní dákẹ́

Aarẹ Ona kakanfo ilẹ Yoruba, Iba Gani Adams ti ki Oloye Sunday Igboho ku oriire ayẹyẹ ọdun kọkandinlaadọta rẹ loke eepẹ. Ọjọ kẹwaa, oṣu Kẹwaa, ọdun 1972 ni wọn bi Sunday Igboho, to si jẹ ọmọ ilu Igboho, ni ijọba ibilẹ Oorelope, nipinlẹ Oyo. Adams wa rọ awọn gomina mẹfẹfa to wa nilẹ Yoruba lati duro le ijọba apapọ lọrun ko le fi Igboho lọrun silẹ ninu ọgba ẹwọn to wa lorilẹ-ede Benin. Aarẹ Gani Adams lo fi ọrọ naa lede ninu atẹjada kan loju opo Instagram rẹ, eyii ti agbẹnusọ rẹ, Kehinde Aderemi buwọlu. Iba tun ke si ijọba ilẹ Benin lati tu Igboho silẹ ninu ọgba ẹwọn naa to wa lai fọta pe. O ni bayii ajigbara naa ti pe ẹni ọdun mọkandinlaadọta, eyii tumọ si pe kii ṣe ọmọde mọ, ọna kan ṣoṣo ti awọn eeyan si le gba mọ riri iṣẹ Ọlọrun ninu aye rẹ ni ko maa ja fun ẹtọ araalu bo ṣe n ṣe tẹlẹ.


Aarẹ Gani Adams lo fi ọrọ naa lede ninu atẹjada kan loju opo Instagram rẹ, eyii ti agbẹnusọ rẹ, Kehinde Aderemi buwọlu. Iba tun ke si ijọba ilẹ Benin lati tu Igboho silẹ ninu ọgba ẹwọn naa to wa lai fọta pe. O ni bayii ajigbara naa ti pe ẹni ọdun mọkandinlaadọta, eyii tumọ si pe kii ṣe ọmọde mọ, ọna kan ṣoṣo ti awọn eeyan si le gba mọ riri iṣẹ Ọlọrun ninu aye rẹ ni ko maa ja fun ẹtọ araalu bo ṣe n ṣe tẹlẹ. Gẹgẹ bii ohun to sọ, nibi ti ọrọ Naijiria de duro bayii, ijijagbara Yoruba Nation ko le di apati, awọn to si n pe fun idasilẹ orilẹ-ede tuntun naa ko ni dakẹ titi di igba ti wọn yoo jajabọ lọwọ ijọba aninilara. Aarẹ sọ pe "Boya Sunday Igboho wa laarin wa ni o tabi o wa ni Benin Republic, igbagbọ temi ni pe ojuṣe gbogbo wa ni lati ba ṣe ajọyọ ayẹyẹ ọjọ ibi rẹ." "Ijijagbara fun ominira Yoruba ko le ku lailai, ko sì sí bi ijọba apapọ ṣe le dukoko mọ wa to a ko ni boju wẹyin ninu ojusẹ wa titi ti a fi maa gba ominira ilẹ Yoruba."


Gẹgẹ bii ohun to sọ, nibi ti ọrọ Naijiria de duro bayii, ijijagbara Yoruba Nation ko le di apati, awọn to si n pe fun idasilẹ orilẹ-ede tuntun naa ko ni dakẹ titi di igba ti wọn yoo jajabọ lọwọ ijọba aninilara. Aarẹ sọ pe "Boya Sunday Igboho wa laarin wa ni o tabi o wa ni Benin Republic, igbagbọ temi ni pe ojuṣe gbogbo wa ni lati ba ṣe ajọyọ ayẹyẹ ọjọ ibi rẹ." "Ijijagbara fun ominira Yoruba ko le ku lailai, ko sì sí bi ijọba apapọ ṣe le dukoko mọ wa to a ko ni boju wẹyin ninu ojusẹ wa titi ti a fi maa gba ominira ilẹ Yoruba." "Nitori naa, mo wa fi akoko yii rọ gbogbo awọn gomina mẹfa to wa nilẹ Yoruba lati gbogun ti ijọba apapọ ko tu Sunday Igboho silẹ, ohun kan ṣoṣo ti wọn le ṣe ree pẹlu ipo wọn lati fi han pe ojulowo ọmọ kaarọ oojire niwọn jẹ." Gani Adams ni oun naa ti fi awọn akoko kan ṣe ọjọ ibi oun ninu ahamọ ri, Eledumare nikan ni oun si gbojule lakoko naa ti oun si gbagbọ pe ni igbẹyingbẹyin, ododo ni yoo bori eke. O pari ọrọ rẹ pe bo tilẹ jẹ Igboho n koju irufẹ nnkan ti oun ti fi awọn akoko kan koju ri, yoo gba itusilẹ laipẹ bi oun naa ṣe gab itusilẹ.


"Nitori naa, mo wa fi akoko yii rọ gbogbo awọn gomina mẹfa to wa nilẹ Yoruba lati gbogun ti ijọba apapọ ko tu Sunday Igboho silẹ, ohun kan ṣoṣo ti wọn le ṣe ree pẹlu ipo wọn lati fi han pe ojulowo ọmọ kaarọ oojire niwọn jẹ." Gani Adams ni oun naa ti fi awọn akoko kan ṣe ọjọ ibi oun ninu ahamọ ri, Eledumare nikan ni oun si gbojule lakoko naa ti oun si gbagbọ pe ni igbẹyingbẹyin, ododo ni yoo bori eke. O pari ọrọ rẹ pe bo tilẹ jẹ Igboho n koju irufẹ nnkan ti oun ti fi awọn akoko kan koju ri, yoo gba itusilẹ laipẹ bi oun naa ṣe gab itusilẹ.


Yoruba VOR: A kò fẹ́ ìwé òfin ọdún 1999 mọ́, òhun ló fi àwọn èèyàn wa sínú ìṣẹ́

Ẹgbẹ awọn ọmọ Yoruba kan, Voice of Reason Advocacy for Social Development Foundation, VOR, ti bẹrẹ itaniji lawọn igberiko lọna ati mu ki awọn ọmọ Yoruba ṣatilẹyin fun bi ijọba apapọ yoo ṣe pa iwe ofin ọdun 1999 ti, ti yoo si pe fun idibo lati mọ ero araalu lori ọjọ ọla Naijiria. Lara awọn eeyan jankan to wa ninu ẹgbẹ naa ni awọn ọmọwe, awọn agbagba, onimọ eto ilera, onimọ nipa eto iṣiro, awọn akọroyin, awọn onimọ ẹrọ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ẹgbẹ naa ni afojusun awọn ni lati jẹ ki araalu mọ ewu to wa ninu ofin ọdun 1999 naa, ati pe iwe ofin ọhun lo fa bi idagbasoke ṣe ku diẹ kaato nilẹ kaarọ oojire. Lara awọn ọna lati jẹ ki awọn eeyan mọ afojusun wọn, ẹgbẹ naa ti bẹrẹ ipolongo lawọn ori redio kan niluu Ibadan. Ninu atẹjade ti aṣoju ẹgbẹ ọhun, Dokita Seyi Roberts fi lede, o ni ẹgbẹ naa ti fi ara wọn jin lati ri daju pe awọn eeyan ilu mọ bo ṣe n lọ ninu igbiyanju awọn lati gba ẹtọ ilẹ Yoruba pada. O ni "A oo bẹrẹ pẹlu fifa iwe ofin magomago ti ọdun 1999 ti awọn ologun gbe le wa lọwọ ya, eyii to fi awọn eeyan wa sinu oṣi, iya ati iyanjẹ."


Lara awọn ọna lati jẹ ki awọn eeyan mọ afojusun wọn, ẹgbẹ naa ti bẹrẹ ipolongo lawọn ori redio kan niluu Ibadan. Ninu atẹjade ti aṣoju ẹgbẹ ọhun, Dokita Seyi Roberts fi lede, o ni ẹgbẹ naa ti fi ara wọn jin lati ri daju pe awọn eeyan ilu mọ bo ṣe n lọ ninu igbiyanju awọn lati gba ẹtọ ilẹ Yoruba pada. O ni "A oo bẹrẹ pẹlu fifa iwe ofin magomago ti ọdun 1999 ti awọn ologun gbe le wa lọwọ ya, eyii to fi awọn eeyan wa sinu oṣi, iya ati iyanjẹ." Yatọ si awọn ipolongo ori redio ti wọn n ṣe, VOR tun sọ pe awọn ti ri awọn patako ajuwe si awọn agbegbe kan to ṣe pataki niluu Ibadan, eyii ti wọn fi n ke si awọn araau lati ṣagbatẹru bi wọn yoo ṣe fa iwe ofin naa ya. Ọkan lara awọn patako ajuwe naa ni wọn ri mọ opopona Eko si Ibadan lagbegbe Guru Maraji. Bẹẹ naa ni wọn ri awọn mii si ọna Iwo Road niwaju ile ẹkọ giga Premier University niluu Ibadan yii kan naa.


Yatọ si awọn ipolongo ori redio ti wọn n ṣe, VOR tun sọ pe awọn ti ri awọn patako ajuwe si awọn agbegbe kan to ṣe pataki niluu Ibadan, eyii ti wọn fi n ke si awọn araau lati ṣagbatẹru bi wọn yoo ṣe fa iwe ofin naa ya. Ọkan lara awọn patako ajuwe naa ni wọn ri mọ opopona Eko si Ibadan lagbegbe Guru Maraji. Bẹẹ naa ni wọn ri awọn mii si ọna Iwo Road niwaju ile ẹkọ giga Premier University niluu Ibadan yii kan naa. Ẹwẹ, VOR kọ ni ẹgbẹ akọkọ ti yoo sọ pe ayederu ni iwe ofin ọdun 1999, ti wọn si sọ pe ki ijọba fa iwe ofin naa ya ko si pe ipade apero laarin awọn ẹya ni Naijiria tabi ki olukuluku maa lọ nilọ tirẹ.


Ẹwẹ, VOR kọ ni ẹgbẹ akọkọ ti yoo sọ pe ayederu ni iwe ofin ọdun 1999, ti wọn si sọ pe ki ijọba fa iwe ofin naa ya ko si pe ipade apero laarin awọn ẹya ni Naijiria tabi ki olukuluku maa lọ nilọ tirẹ.


Sunday Igboho: Àwa ni à ń ná 95% owó ẹjọ́ láti tú Igboho àtàwọn ajìjàgbara míì sílẹ̀ látìmọ́lé

Ẹgbẹ ajijagbara ilẹ Yoruba, Ilana Ọmọ Oodua ti sọ pe awọn ko dakẹ tabi kawọ gbera lori aisan to n ṣe oloye Sunday Igboho ati bo ṣe maa gbadun. Akọwe gbogbogbo ẹgbẹ naa, Opeoluwa George Akinola lo fi ọrọ naa lede ninu ifọrọwerọ kan pẹlu BBC Yoruba. Akinola ni bo tilẹ jẹ pe ẹgbẹ awọn kii ṣe ẹgbẹ dokita, ṣugbọn gbogbo ilakaka awọn ni pe ki ijọba fi Igboho silẹ ninu ahamọ to wa ni Benin. O ni "Ki ijọba Naijiria ma baa kabamọ lori ọrọ yii, ati ki ijọba Benin ma baa fi ika hanu lori ọrọ ti ko mọ ọwọ-mẹse ninu rẹ, o yẹ ki wọn fi Sunday Igboho silẹ ko maa lọ ni alaafia." "Lootọ ni pe Ilana Ọmọ Oodua kii ṣe dokita, ṣugbọn ohun ti a n ṣe ni pe ki a maa pariwo sita pe ki wọn fi Sunday Igboho silẹ nitori awọn ọmọ ẹgbẹ wa kii ja, bẹẹ si ni a ki n ṣe jagidijagan ki wọn to kọlu Igboho." "Ohun ti a n sọ fun ijọba ni pe, ẹni ẹlẹni to n ja fun ominira ilẹ Yoruba lọna to ba ofin mu, o yẹ ki wọn fi silẹ ko maa lọ layọ ati alaafia."


O ni "Ki ijọba Naijiria ma baa kabamọ lori ọrọ yii, ati ki ijọba Benin ma baa fi ika hanu lori ọrọ ti ko mọ ọwọ-mẹse ninu rẹ, o yẹ ki wọn fi Sunday Igboho silẹ ko maa lọ ni alaafia." "Lootọ ni pe Ilana Ọmọ Oodua kii ṣe dokita, ṣugbọn ohun ti a n ṣe ni pe ki a maa pariwo sita pe ki wọn fi Sunday Igboho silẹ nitori awọn ọmọ ẹgbẹ wa kii ja, bẹẹ si ni a ki n ṣe jagidijagan ki wọn to kọlu Igboho." "Ohun ti a n sọ fun ijọba ni pe, ẹni ẹlẹni to n ja fun ominira ilẹ Yoruba lọna to ba ofin mu, o yẹ ki wọn fi silẹ ko maa lọ layọ ati alaafia." Akinola sọ pe oorekore ni ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua maa n kan si Igboho ninu atimọle to wa. Ni ti pe Ilana Ọmọ Oodua ti pada lẹyin Igboho lati igba to ti wa ni atimọle, o ni ko si ohun to jọ bẹẹ. Gẹgẹ bii ohun to sọ, lati igba ti Igboho ti darapọ mọ ẹbẹ Ilana Ọmọ Oodua, awọn ko pada lẹyin rẹ.


Akinola sọ pe oorekore ni ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua maa n kan si Igboho ninu atimọle to wa. Ni ti pe Ilana Ọmọ Oodua ti pada lẹyin Igboho lati igba to ti wa ni atimọle, o ni ko si ohun to jọ bẹẹ. Gẹgẹ bii ohun to sọ, lati igba ti Igboho ti darapọ mọ ẹbẹ Ilana Ọmọ Oodua, awọn ko pada lẹyin rẹ. O ni "Ọmọ ọkọ Yoruba ni wa, a kii ṣe ọmọ ale, lati igba ti Igboho ti wa ni ahamọ, a ko fi silẹ, bẹẹ si ni gbogbo awọn ọmọ wa ti wọn ko l'Eko lasiko iwọde Yoruba Nation lọjọ kẹta, oṣu Keje, gbogbo wọn ni a ja fun." Akọwe ẹgbẹ naa sọ siwaju si pe awọn lo na owo to pọ ju ninu awọn owo ti wọn fi  ṣe ẹjọ Igboho ati gbogbo awọn ilẹ Yoruba ajijagbara mii ti ijọba Naijiria fi ṣikun ofin mu lọna aitọ." O  ni "Gbogbo awọn ọmọ wa ni a n ja fun, akaimoye awọn amofin ti a gbe dide ni Naijiria ati ni Benin republic ti wọn n ja fun ominira Sunday Igboho."


O ni "Ọmọ ọkọ Yoruba ni wa, a kii ṣe ọmọ ale, lati igba ti Igboho ti wa ni ahamọ, a ko fi silẹ, bẹẹ si ni gbogbo awọn ọmọ wa ti wọn ko l'Eko lasiko iwọde Yoruba Nation lọjọ kẹta, oṣu Keje, gbogbo wọn ni a ja fun." Akọwe ẹgbẹ naa sọ siwaju si pe awọn lo na owo to pọ ju ninu awọn owo ti wọn fi  ṣe ẹjọ Igboho ati gbogbo awọn ilẹ Yoruba ajijagbara mii ti ijọba Naijiria fi ṣikun ofin mu lọna aitọ." O  ni "Gbogbo awọn ọmọ wa ni a n ja fun, akaimoye awọn amofin ti a gbe dide ni Naijiria ati ni Benin republic ti wọn n ja fun ominira Sunday Igboho." "Ilana Ọmọ Oodua lo na ida màrúndínlọ́gọ́rùn ún gbogbo owo ti wọn fi n ja fun ominira awọn ti wọn wa ni atimọle." "A ṣi n ri Igboho lojojumọ ti a ba fẹ ri wọn, gbogbo awọn agbẹjọro wa lati orilẹ-ede France ati kaakiri agbaye lo n ṣiṣẹ lojojumọ lati ri daju pe Igboho atawọn mii to wa ni atimọle ni wọn gba itusilẹ." O pari ọrọ rẹ pe "Ijan yii kii ṣe ija Sunday Igboho nikan, kii sii ṣe ija baba Akintoye nikan, ija gbogbo wa ni."


"Ilana Ọmọ Oodua lo na ida màrúndínlọ́gọ́rùn ún gbogbo owo ti wọn fi n ja fun ominira awọn ti wọn wa ni atimọle." "A ṣi n ri Igboho lojojumọ ti a ba fẹ ri wọn, gbogbo awọn agbẹjọro wa lati orilẹ-ede France ati kaakiri agbaye lo n ṣiṣẹ lojojumọ lati ri daju pe Igboho atawọn mii to wa ni atimọle ni wọn gba itusilẹ." O pari ọrọ rẹ pe "Ijan yii kii ṣe ija Sunday Igboho nikan, kii sii ṣe ija baba Akintoye nikan, ija gbogbo wa ni." "Ohun ti a dẹ n fẹ ni ki a kuro lara Naijiria, a ko fẹ atunto kankan, ni ṣe ni a fẹ da duro."


"Ohun ti a dẹ n fẹ ni ki a kuro lara Naijiria, a ko fẹ atunto kankan, ni ṣe ni a fẹ da duro."


Sunday Igboho‘s Birthday: Àwọn olólùfẹ́ Igboho rawọ́ ẹ̀bẹ̀ sí ìjọba Benin láti tú u sílẹ̀, wọ́n ní Ó ń jà fún ìran rẹ̀ ni, kìí ṣe apànìyàn

Ni ọjọ Aiku lawọn ọmọ ẹyin, ara, ẹbi ati ọrẹ eekan lara awọn to n pe fun idasilẹ orilẹede Yoruba, Oloye Sunday Adeyẹmọ ti ọpọ mọ si Sunday Igboho, ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi ọdun kọkandinlaadọta rẹ. Wọn fi ile pọn ọti fi ọna roka, ṣugbọn wọn ko gbagbe lati fi asiko naa rawọ ẹbẹ fun itusilẹ Sunday Igboho. Sunday Igboho ṣi wa ni ahamọ ofin lorilẹede Benin Republic lẹyin ti wọn mu ni oṣu diẹ sẹyin lasiko to n gbiyanju lati gba orilẹede Benin lọ si orilẹede Germany. Awọn omọlẹyin rẹ to ba BBC News Yoruba sọro ṣalaye pe Sunday Igboho kii ṣe janduku, ọdaran tabi apaniyan gẹgẹ bi awọn alaṣẹ Naijiria ṣe n sọ. Wọn ni ọṣẹ kan ṣoṣo ti wọn lee sọ pe o ṣẹ naa ni pe o n gbiyanju lati gba awọn eeyan rẹ lọwọ awọn agbenipa ti wọn n wọle wa pa wọn lori ilẹ baba nla wọn. Ọjọ Kini, Oṣu Keje, ọdun 2021 ni Sunday Igboho wọ gau pẹlu ijọba Naijiria lẹyin ti Ajọ DSS ṣe ikọlu si ile rẹ, ti wọn si tun kede pe wọn n wa.


Awọn omọlẹyin rẹ to ba BBC News Yoruba sọro ṣalaye pe Sunday Igboho kii ṣe janduku, ọdaran tabi apaniyan gẹgẹ bi awọn alaṣẹ Naijiria ṣe n sọ. Wọn ni ọṣẹ kan ṣoṣo ti wọn lee sọ pe o ṣẹ naa ni pe o n gbiyanju lati gba awọn eeyan rẹ lọwọ awọn agbenipa ti wọn n wọle wa pa wọn lori ilẹ baba nla wọn. Ọjọ Kini, Oṣu Keje, ọdun 2021 ni Sunday Igboho wọ gau pẹlu ijọba Naijiria lẹyin ti Ajọ DSS ṣe ikọlu si ile rẹ, ti wọn si tun kede pe wọn n wa. Adari ẹgbẹ ọmọ Oodua, Ọjọgbọn  Banji Akintoye ti kesi ajijagbara ilẹ Yoruba, Sunday Igboho pe ko fi ọkan balẹ nitori ko si ẹni to gbagbe rẹ. Akintoye sọ eyi lati ba a ṣe ajọdun ayajọ ọjọ ibi rẹ to pe ẹni ọdun mọkandinlaadọta. Agbẹnusọ fun Akintoye, Maxwell Adeleye lo fi eyi lede ninu atẹjade ti wọn fi lede fun awọn oniroyin.


Adari ẹgbẹ ọmọ Oodua, Ọjọgbọn  Banji Akintoye ti kesi ajijagbara ilẹ Yoruba, Sunday Igboho pe ko fi ọkan balẹ nitori ko si ẹni to gbagbe rẹ. Akintoye sọ eyi lati ba a ṣe ajọdun ayajọ ọjọ ibi rẹ to pe ẹni ọdun mọkandinlaadọta. Agbẹnusọ fun Akintoye, Maxwell Adeleye lo fi eyi lede ninu atẹjade ti wọn fi lede fun awọn oniroyin. Akintoye ni ija ilu ni Sunday Igboho n ja ti ọpọlọpọ araalu si fẹran rẹ nitori naa wọn ko le e gbagbe rẹ titi lai. ''Sunday Igboho duro ti awọn eniyan rẹ, ko si si ẹni to duro ti awọn eniyan rẹ to ri idojuti lailai, nitori naa ko si ẹni to le e fi ẹyin Sunday Igboho janlẹ.'' ''Nitori naa gbogbo ọmọ Yoruba labẹ Ilana ọmọ Odua n ki Sunday Igboho ku ayẹyẹ ọjọ ibi ẹni ọdun mọkandinlaadọta.''


Akintoye ni ija ilu ni Sunday Igboho n ja ti ọpọlọpọ araalu si fẹran rẹ nitori naa wọn ko le e gbagbe rẹ titi lai. ''Sunday Igboho duro ti awọn eniyan rẹ, ko si si ẹni to duro ti awọn eniyan rẹ to ri idojuti lailai, nitori naa ko si ẹni to le e fi ẹyin Sunday Igboho janlẹ.'' ''Nitori naa gbogbo ọmọ Yoruba labẹ Ilana ọmọ Odua n ki Sunday Igboho ku ayẹyẹ ọjọ ibi ẹni ọdun mọkandinlaadọta.'' ''O da wa loju pe ọjọ ibi ẹni ọdun aadọta rẹ yoo jẹ ninu ayọ ati idunnu, ti wọn yoo si ṣe ayẹyẹ rẹ kaakiri agbaye, nitori eyi kii ṣe opin irinajo rẹ.'' Bakan naa ni Aarẹ Ọna Kakanfọ ti ilẹ Yoruba, Gani Adams naa ki Igboho ku ayajọ ọjọ ibi rẹ, to si rọ ijọba orilẹede Benin Republic lati fi Sunday Igboho silẹ ni kiakia. Ninu ọrọ tirẹ, Adams ni ipe fun itusilẹ ẹya eniyan ko le e pin lailai bi ijọba tilẹ dunkoko mọ wọn fun ọpọlọpọ ọdun.''


''O da wa loju pe ọjọ ibi ẹni ọdun aadọta rẹ yoo jẹ ninu ayọ ati idunnu, ti wọn yoo si ṣe ayẹyẹ rẹ kaakiri agbaye, nitori eyi kii ṣe opin irinajo rẹ.'' Bakan naa ni Aarẹ Ọna Kakanfọ ti ilẹ Yoruba, Gani Adams naa ki Igboho ku ayajọ ọjọ ibi rẹ, to si rọ ijọba orilẹede Benin Republic lati fi Sunday Igboho silẹ ni kiakia. Ninu ọrọ tirẹ, Adams ni ipe fun itusilẹ ẹya eniyan ko le e pin lailai bi ijọba tilẹ dunkoko mọ wọn fun ọpọlọpọ ọdun.'' ''A ko mikan lori ohun ti a fẹ, ti a si ni ẹrongba wi pe bo pe, bo ya, a o gba idajọ ododo, ti ohun gbogbo ti a fẹ ni ilẹ Yoruba yoo si wa si imuṣẹ.'' ''Ẹmi naa ti ṣe ọjọ ibi ni ẹwọn ri, ti ohun gbogbo si le koko nigba naa lọhun, amọ mọ gboju soke si Ọlọrun lati tu mi silẹ, ki idajọ ododo si jọba. Laipẹ si igba naa, o si wa si imuṣẹ.''


''A ko mikan lori ohun ti a fẹ, ti a si ni ẹrongba wi pe bo pe, bo ya, a o gba idajọ ododo, ti ohun gbogbo ti a fẹ ni ilẹ Yoruba yoo si wa si imuṣẹ.'' ''Ẹmi naa ti ṣe ọjọ ibi ni ẹwọn ri, ti ohun gbogbo si le koko nigba naa lọhun, amọ mọ gboju soke si Ọlọrun lati tu mi silẹ, ki idajọ ododo si jọba. Laipẹ si igba naa, o si wa si imuṣẹ.'' ''O ṣeni laanu pe nkan naa n ṣẹlẹ si Igboho lọwọlọwọ lasiko to pe ẹni ọdun mọkandinlaadọta, amọ o dami loju pe ododo yoo leke , ti yoo si gba itusilẹ laipẹ.'' ''Nitori pe kii ṣe ija ara rẹ ni Igboho n ja, ija gbogbo ilẹ Yoruba lo n ja, nitori naa yoo gba itusilẹ laipẹ.'' Ọjọ Kini, Oṣu Keje, ọdun 2021 ni Sunday Igboho wọ gau pẹlu ijọba Naijiria lẹyin ti Ajọ DSS ṣe ikọlu si ile rẹ, ti wọn si tun kede pe wọn n wa.


''O ṣeni laanu pe nkan naa n ṣẹlẹ si Igboho lọwọlọwọ lasiko to pe ẹni ọdun mọkandinlaadọta, amọ o dami loju pe ododo yoo leke , ti yoo si gba itusilẹ laipẹ.'' ''Nitori pe kii ṣe ija ara rẹ ni Igboho n ja, ija gbogbo ilẹ Yoruba lo n ja, nitori naa yoo gba itusilẹ laipẹ.'' Ọjọ Kini, Oṣu Keje, ọdun 2021 ni Sunday Igboho wọ gau pẹlu ijọba Naijiria lẹyin ti Ajọ DSS ṣe ikọlu si ile rẹ, ti wọn si tun kede pe wọn n wa. Lẹyin naa ni wọn fi panpẹ ọba mu ni orilẹede Benin Republic, ti wọn si fi si ahamọ lati igba naa titi di asiko yii. Pọpọ sinsin igbaradi fun awọn eto lati sami ayẹyẹ ọjọ ibi ajijagbara fun ilẹ Yoruba, Oloye Sunday Igboho ti n lọ lọwọ nile rẹ to wa niluu Ibadan. Oni ọjọ kẹwaa, oṣu Kẹwaa, ọdun 2020 ni Igboho pe ẹni ọdun mọkandinlaadọta loke eepẹ.


Lẹyin naa ni wọn fi panpẹ ọba mu ni orilẹede Benin Republic, ti wọn si fi si ahamọ lati igba naa titi di asiko yii. Pọpọ sinsin igbaradi fun awọn eto lati sami ayẹyẹ ọjọ ibi ajijagbara fun ilẹ Yoruba, Oloye Sunday Igboho ti n lọ lọwọ nile rẹ to wa niluu Ibadan. Oni ọjọ kẹwaa, oṣu Kẹwaa, ọdun 2020 ni Igboho pe ẹni ọdun mọkandinlaadọta loke eepẹ. Bo tilẹ jẹ pe ajijagbara naa ko si nile rẹ naa, to si wa ni ọgba ẹwọn nilu Cotonou, sibẹ pupọ awọn ọmọ Yoruba ni Naijiria ati kaakiri agbaye lo ti bẹrẹ si n ki ku oriire ayẹyẹ ọjọ ibi naa. Lootọ ni pe igboho wa ninu ọgba ẹwọn niluu Cotonou, iyẹn lorilẹ-ede Benin bayii, ṣugbọn ọpọ awọn eeyan lo ti bẹrẹ si n fi adura ranṣẹ sii. Lọwọ yii awọn Alafaa ti wa nile rẹ ọhun, nibi ti wọn ti n palẹmọ fun adura ayajọ ọjọ ibi rẹ naa.


Bo tilẹ jẹ pe ajijagbara naa ko si nile rẹ naa, to si wa ni ọgba ẹwọn nilu Cotonou, sibẹ pupọ awọn ọmọ Yoruba ni Naijiria ati kaakiri agbaye lo ti bẹrẹ si n ki ku oriire ayẹyẹ ọjọ ibi naa. Lootọ ni pe igboho wa ninu ọgba ẹwọn niluu Cotonou, iyẹn lorilẹ-ede Benin bayii, ṣugbọn ọpọ awọn eeyan lo ti bẹrẹ si n fi adura ranṣẹ sii. Lọwọ yii awọn Alafaa ti wa nile rẹ ọhun, nibi ti wọn ti n palẹmọ fun adura ayajọ ọjọ ibi rẹ naa. Gẹgẹ bi agbẹnusọ fun oloye Sunday Igboho, Olayomi Koiki ti kede loju opo Facebook rẹ, aago meje alẹ ọjọ Aiku oni ni adura ati ayẹyẹ ọjọ ibi naa yoo waye. Bi ẹ ko ba gbagbe, ọjọ kinni, oṣu keje ọdun 2021 yii ni ijọba Naijiria gbiyanju lati fi panpẹ ofin mu Igboho nile rẹ. Loru ọjọ naa ni ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS ba dukjia olowo iyebiye jẹ nile rẹ ọhun, wọn pa eeyan meji, wọn tun fi ṣikun ofin mu awọn mejila miran.


Gẹgẹ bi agbẹnusọ fun oloye Sunday Igboho, Olayomi Koiki ti kede loju opo Facebook rẹ, aago meje alẹ ọjọ Aiku oni ni adura ati ayẹyẹ ọjọ ibi naa yoo waye. Bi ẹ ko ba gbagbe, ọjọ kinni, oṣu keje ọdun 2021 yii ni ijọba Naijiria gbiyanju lati fi panpẹ ofin mu Igboho nile rẹ. Loru ọjọ naa ni ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS ba dukjia olowo iyebiye jẹ nile rẹ ọhun, wọn pa eeyan meji, wọn tun fi ṣikun ofin mu awọn mejila miran. Lati igba ti ijọba Naijiria ti n gbiyanju lati fi Igboho si atimọle, awọn agbagba Yoruba kan bii Ọjọgbọn Banji Akintoye atawọn agbẹjọro rẹ ti n gbiyanju lati ri daju o bọ ni ahamọ ijọba ilẹ Benin to wa. Ewe, ọkan lara awọn agbejọro rẹ, Ibrahim Salami ṣo fun BBC Yoruba pe oun gbagbọ pe didun ni ọsan yoo so lori ọrọ rẹ to wa nile ẹjọ Cotonou laipẹ.


Lati igba ti ijọba Naijiria ti n gbiyanju lati fi Igboho si atimọle, awọn agbagba Yoruba kan bii Ọjọgbọn Banji Akintoye atawọn agbẹjọro rẹ ti n gbiyanju lati ri daju o bọ ni ahamọ ijọba ilẹ Benin to wa. Ewe, ọkan lara awọn agbejọro rẹ, Ibrahim Salami ṣo fun BBC Yoruba pe oun gbagbọ pe didun ni ọsan yoo so lori ọrọ rẹ to wa nile ẹjọ Cotonou laipẹ.


Catholic Seminary Attack: Ọkadà ní agbébọn gùn wọ iléẹ̀kọ́ Àgùdà láti jí èèyàn gbé

O kere tan awọn agbebọn ti ji awọn akẹkọọ mẹta gbe lọ ni ileẹkọ imọ ijọ ''Catholic'' ni ipinlẹ Kaduna. Ileeṣẹ ọlọpaa to fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ ni awọn agbebọn naa wa ni ọgọọrọ wọn si ileẹkọ ''Catholic Seminary'' ti wọn si ji awọn akẹkọọ gbe, ti awọn miran si farapa. Ọlọpaa naa ni awọn agbebọn naa lo ọkada lati fi wọ ileẹkọ ''Saint Albert Seminary'' ni agbegbe Kagoma, ti wọn si ṣina bolẹ, ti wọn si salọ. Ileeṣẹ ọlọpaa naa ni awọn ti wọn farapa naa ti wa ni ileewosan, ti wọn si ti bẹrẹ si ni wa awọn agbebọn naa. Lara awọn akẹkọọ ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn ni awọn ko le e sọ ni pato iye akẹkọọ ti awọn agbebon jigbe lọ. Awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn ni ibọn alagbara ni awọn agbebọn da bolẹ lasiko ti awọn akẹkọọ naa ṣẹṣẹ pari adura irọlẹ tan ni ṣọọṣi to wa ni ileẹkọ naa.


Ileeṣẹ ọlọpaa naa ni awọn ti wọn farapa naa ti wa ni ileewosan, ti wọn si ti bẹrẹ si ni wa awọn agbebọn naa. Lara awọn akẹkọọ ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn ni awọn ko le e sọ ni pato iye akẹkọọ ti awọn agbebon jigbe lọ. Awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn ni ibọn alagbara ni awọn agbebọn da bolẹ lasiko ti awọn akẹkọọ naa ṣẹṣẹ pari adura irọlẹ tan ni ṣọọṣi to wa ni ileẹkọ naa. Wẹrẹ ti awọn akẹkọọ bẹrẹ si ni gbọ iro ibọn bayii ni wọn fi ẹsẹ fẹ, ti olukaluku si bẹrẹ si ni sa asala fun ẹmi wọn. ''Awọn ti ori ko yọ nikan ni wọn jajabọ lọwọ awọn ajinigbe naa, ti wọn si ko awọn akẹkọọ ti a ko tii le sọ iye wọn. '' Wọn kesi ijọba lati wa wọrọkọ fi ṣe ada lori ijinigbe ojoojumọ ni awọn ileẹkọ to wa ni ariwa orilẹede Naijiria, ki wọn le doola ẹmi awọn eniyan.


Wẹrẹ ti awọn akẹkọọ bẹrẹ si ni gbọ iro ibọn bayii ni wọn fi ẹsẹ fẹ, ti olukaluku si bẹrẹ si ni sa asala fun ẹmi wọn. ''Awọn ti ori ko yọ nikan ni wọn jajabọ lọwọ awọn ajinigbe naa, ti wọn si ko awọn akẹkọọ ti a ko tii le sọ iye wọn. '' Wọn kesi ijọba lati wa wọrọkọ fi ṣe ada lori ijinigbe ojoojumọ ni awọn ileẹkọ to wa ni ariwa orilẹede Naijiria, ki wọn le doola ẹmi awọn eniyan. O kere tan akẹkọọ to le ni ẹgbẹrun ni awọn ajinigbe ti jigbe lọ ni ileẹkọ girama ati fasiti, bẹrẹ lati Oṣu Kejila, ọdun to kọja. Ọpọlọpọ awọn agbebọn yii ni wọn n bere fun owo ẹmi awọn ti wọn ba jigbe, ki wọn to doola ẹmi wọn. Ileeṣẹ ọmọogun orilẹede Naijiria ni awọn ti ran ikọ ọmọogun ni ẹgbẹgbẹrun wọn lọ si awọn agbegbe yii.


O kere tan akẹkọọ to le ni ẹgbẹrun ni awọn ajinigbe ti jigbe lọ ni ileẹkọ girama ati fasiti, bẹrẹ lati Oṣu Kejila, ọdun to kọja. Ọpọlọpọ awọn agbebọn yii ni wọn n bere fun owo ẹmi awọn ti wọn ba jigbe, ki wọn to doola ẹmi wọn. Ileeṣẹ ọmọogun orilẹede Naijiria ni awọn ti ran ikọ ọmọogun ni ẹgbẹgbẹrun wọn lọ si awọn agbegbe yii. Bakan naa ni wọn pa awọn ẹrọ ayelujara ati ẹrọ ibanisọrọ ni awọn agbegbe wonyii, ki ọwọ le tete tẹ awọn ajinigbe to n da ẹmi awọn eniyan legbodo ni ojoojumọ. Amo gbogbo igbiyanju yii pabo lo jasi, nitori awọn agbebọn yii ṣi n ṣọṣẹ ni gbogbo igba, ti wọn si n fi ẹmi awọn akẹkọọ ati olukọ ṣofo, to fi mọ awọn araalu. Wọn ti gba awọn obinrin ni imọran pe ki wọn o má fún awọn ọkunrin ni ibalopọ, ti wọn ba fi kọ lati gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19.


Bakan naa ni wọn pa awọn ẹrọ ayelujara ati ẹrọ ibanisọrọ ni awọn agbegbe wonyii, ki ọwọ le tete tẹ awọn ajinigbe to n da ẹmi awọn eniyan legbodo ni ojoojumọ. Amo gbogbo igbiyanju yii pabo lo jasi, nitori awọn agbebọn yii ṣi n ṣọṣẹ ni gbogbo igba, ti wọn si n fi ẹmi awọn akẹkọọ ati olukọ ṣofo, to fi mọ awọn araalu. Wọn ti gba awọn obinrin ni imọran pe ki wọn o má fún awọn ọkunrin ni ibalopọ, ti wọn ba fi kọ lati gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19. Eyi ko sẹyin bi ọpọ eeyan ko fẹ ẹ gba abẹrẹ naa kaakiri agbaye. Ni orilẹ-ede South Africa, imọran ti wọn gba awọn obinrin naa di dandan paapaa bi awọn ọkunrin ni Eastern Cape ṣe kọ ẹyin si abẹrẹ naa. Gẹgẹ bi iroyin ti Daily Maverick gbe jade l'oṣu Kẹsàn-án, oludari ajọ to n mojuto eto ilera ni agbegbe naa, Nomakhosazana Meth lo fi ikede naa sita.


Eyi ko sẹyin bi ọpọ eeyan ko fẹ ẹ gba abẹrẹ naa kaakiri agbaye. Ni orilẹ-ede South Africa, imọran ti wọn gba awọn obinrin naa di dandan paapaa bi awọn ọkunrin ni Eastern Cape ṣe kọ ẹyin si abẹrẹ naa. Gẹgẹ bi iroyin ti Daily Maverick gbe jade l'oṣu Kẹsàn-án, oludari ajọ to n mojuto eto ilera ni agbegbe naa, Nomakhosazana Meth lo fi ikede naa sita. O ni imọran naa wulo, paapaa fun awọn obinrin ti ko ti i ṣe igbeyawo. Eyi yoo si daabo bo "ẹyin mejeeji". Obìnrin lo pọ ju ninu awọn to ti gba abẹrẹ.


O ni imọran naa wulo, paapaa fun awọn obinrin ti ko ti i ṣe igbeyawo. Eyi yoo si daabo bo "ẹyin mejeeji". Obìnrin lo pọ ju ninu awọn to ti gba abẹrẹ. Eeyan to le ni miliọnu kan lo si ti gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 ni agbegbe Eastern Cape, bo tilẹ jẹ pe miliọnu mẹrin aabọ ni afojusun awọn alasẹ, ti yoo ba fi di oṣu Kẹrin, ọdun to n bọ.


Eeyan to le ni miliọnu kan lo si ti gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 ni agbegbe Eastern Cape, bo tilẹ jẹ pe miliọnu mẹrin aabọ ni afojusun awọn alasẹ, ti yoo ba fi di oṣu Kẹrin, ọdun to n bọ.


Osun Bank Robbery: Àwọn adigunjalè ti kọlu báǹkì kan ní ìpínlẹ̀ Osun

Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọsun, Abilekọ Yemisi Opalọla fi idi iṣẹlẹ ikọlu to waye si banki kan nipinlẹ Oṣun lelẹ pe awọn ọlọpaa ti wọ igbo lọ lati wa awọn to ṣe iṣẹ ibi naa. O fidi ọrọ ọhun mulẹ pe o ti di ọlọpa meji ti o ba iṣẹlẹ naa lọ nigba ti ouun ba ikọ BBC news Yoruba sọrọ. Awọn adigunjale naa kọlu báǹkì Wema ti ilu Iragbiji ní ìpínlẹ̀ Osun leyi ti awọn ara adugbo ọhun sọ pe ile ifowopamọ kan ṣoṣo to ku awọn ku ree. Opalola sọ pe nigbati awọn adigunjale naa ri awọn ọlọpa ti wọn di ihamọra ogun pẹlu awọn eṣọ aabo agbegbe ti wọn si koju ija ibọn si wọn ni kiakia. Awọn Ọlọpa, ati apapọ awọn eṣọ aabo ibile pelu agbegbe ti wa ninu igbo papa iju lati mu awọn adigunjale naa, ti won gbagbọ pe awon adigunjalè naa si wa ninu igbo. Osenilaanu pupọ pe olopa meji lo ba iṣẹlẹ naa lo ti oruko won nje Inspekito Ogunbiyi Ahmed ati Inspekito Odeyemi Ayinla lẹsẹsẹ, ni wọn yinbọn pa won.


Opalola sọ pe nigbati awọn adigunjale naa ri awọn ọlọpa ti wọn di ihamọra ogun pẹlu awọn eṣọ aabo agbegbe ti wọn si koju ija ibọn si wọn ni kiakia. Awọn Ọlọpa, ati apapọ awọn eṣọ aabo ibile pelu agbegbe ti wa ninu igbo papa iju lati mu awọn adigunjale naa, ti won gbagbọ pe awon adigunjalè naa si wa ninu igbo. Osenilaanu pupọ pe olopa meji lo ba iṣẹlẹ naa lo ti oruko won nje Inspekito Ogunbiyi Ahmed ati Inspekito Odeyemi Ayinla lẹsẹsẹ, ni wọn yinbọn pa won. 'Àwa Ọlọ́pàá ò lè sọ bóyá lóòtọ́ ọmọ Yahoo ló ju òkú obìnrin s'ẹ́gbẹ̀ẹ́ ṣọ́ọ̀ṣì, ẹní bá mọ̀ọ́ kó fojú hàn' Ẹgbẹ́ IPOB ní òun kò lọ́wọ́ nínú ikú ọkọ Dora Akunyili, Chike Ayé ò! Báyìí ní ọwọ́ FBI ṣé tún tẹ àwọn gbájúẹ̀ ọmọ Nàìjíríà 11 ní Texas Iroyin to n tẹ wa lọwọ ni awọn adigunjale ti ṣe ikọlu sile ifowopamọsi Wema Bank to wa ni ilu Iragbiji, nipinlẹ Osun. Awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn ni nkan bi aago mẹta kọja iṣẹju marundinlogun ni ikọlu naa bẹrẹ.


'Àwa Ọlọ́pàá ò lè sọ bóyá lóòtọ́ ọmọ Yahoo ló ju òkú obìnrin s'ẹ́gbẹ̀ẹ́ ṣọ́ọ̀ṣì, ẹní bá mọ̀ọ́ kó fojú hàn' Ẹgbẹ́ IPOB ní òun kò lọ́wọ́ nínú ikú ọkọ Dora Akunyili, Chike Ayé ò! Báyìí ní ọwọ́ FBI ṣé tún tẹ àwọn gbájúẹ̀ ọmọ Nàìjíríà 11 ní Texas Iroyin to n tẹ wa lọwọ ni awọn adigunjale ti ṣe ikọlu sile ifowopamọsi Wema Bank to wa ni ilu Iragbiji, nipinlẹ Osun. Awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn ni nkan bi aago mẹta kọja iṣẹju marundinlogun ni ikọlu naa bẹrẹ. Iroyin ni awọn adigunjale naa bẹrẹ si n yinbọn soke ni kete ti wọn de inu banki ọhun lọna ati ṣẹruba awọn araalu. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọsun, Abilekọ Yemisi Opalọla fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ fun BBC Yoruba pe lootọ ni awọn adigunjale ṣekọlu si ile ifowopamọsi naa. Lori iroyin pe awọn adigunjale naa ṣi n ṣọṣẹ lọwọ, Opalola ni awọn ikọ ọlọpaa kogberegbe ti wa lọna ibẹ lati lọ koju awọn adigunjale naa.


Iroyin ni awọn adigunjale naa bẹrẹ si n yinbọn soke ni kete ti wọn de inu banki ọhun lọna ati ṣẹruba awọn araalu. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọsun, Abilekọ Yemisi Opalọla fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ fun BBC Yoruba pe lootọ ni awọn adigunjale ṣekọlu si ile ifowopamọsi naa. Lori iroyin pe awọn adigunjale naa ṣi n ṣọṣẹ lọwọ, Opalola ni awọn ikọ ọlọpaa kogberegbe ti wa lọna ibẹ lati lọ koju awọn adigunjale naa. O ni "Gbogbo awọn akọṣẹmọṣẹ ọlọpaa ni a ti ran ló sibẹ ni kete ti a gbọ" "Bi a se n sọrọ yii, awọn Tactical Squad, to fi mọ awọn oṣiṣẹ CID atawọn lọgalọga lo ti lọ sibẹ, lagbara Ọlọrun a o ti wọn mu."


O ni "Gbogbo awọn akọṣẹmọṣẹ ọlọpaa ni a ti ran ló sibẹ ni kete ti a gbọ" "Bi a se n sọrọ yii, awọn Tactical Squad, to fi mọ awọn oṣiṣẹ CID atawọn lọgalọga lo ti lọ sibẹ, lagbara Ọlọrun a o ti wọn mu."


Protest On Nigeria Independence Day: Aráàlú tú ẹlẹ́wọ̀n sílẹ̀ láti fẹ̀hónú hàn lọ́jọ́ àjọdún òmìnira

Ọjọ Kinni, oṣu Kẹwaa, ọdun 2021 lo pe ọdun kọkanlelọgọta ti Naijiria gba ominira labẹ ijọba ilẹ Gẹẹsi. Ara ọtọ ni ijọba apapọ, ijọba ipinlẹ atawọn ọmọ Naijiria fi ṣe ọdun naa kaakiri Naijiria. Bi awọn  kan ṣe n ṣe iwọde, lawọn mii n tu ẹlẹwọn silẹ, bẹẹ lawọn mi n sọ pe ko si nnkan to kan awọn pẹlu ayajọ ọjọ ominira Naijiria. Diẹ lara awọn iṣẹlẹ manigbagbe to waye lasiko ayẹyẹ ominiria Naijiria lọdun yii ree. Nilu Abuja, Aarẹ Muhammadu Buhari kọkọ ba awọn araalu sọrọ ni kutu hai ọjọ ominira, lara awọn ohun to mẹnuba ni akitiyan ijọba rẹ lati yanju ọrọ eto abo to mẹhe ati eto ọrọ aje. Bakan naa ni ni Aarẹ tun gbẹsẹ kuro lori ofin to ti fi de oju opo Twitter, bo tilẹ jẹ pe o fi awọn ikilọ kan tẹ nidi.


Diẹ lara awọn iṣẹlẹ manigbagbe to waye lasiko ayẹyẹ ominiria Naijiria lọdun yii ree. Nilu Abuja, Aarẹ Muhammadu Buhari kọkọ ba awọn araalu sọrọ ni kutu hai ọjọ ominira, lara awọn ohun to mẹnuba ni akitiyan ijọba rẹ lati yanju ọrọ eto abo to mẹhe ati eto ọrọ aje. Bakan naa ni ni Aarẹ tun gbẹsẹ kuro lori ofin to ti fi de oju opo Twitter, bo tilẹ jẹ pe o fi awọn ikilọ kan tẹ nidi. Ni gbagede Eagles Square ni Abuja yii ka naa ni ijọba apapọ ti ṣe ajọyọ ọdun ominira naa ti oniruru ẹlẹgbẹjẹgbẹ si dabira nibẹ, bẹẹ naa ni awọn ọmọ ogun yan fanda lati yẹ Naijiria si. Ni Abuja yii kan ni awọn ẹgbẹ ajafẹrọ ọmọniyan, Revolution Now ti ṣe iwọde tako ijọba Aarẹ Buhari, ṣugbọn awọn ọlọpaa fi afẹfẹ tajutaju tu awọn eeyan naa ka. Iwọde ni awọn eeyan kan ni ipinlẹ Eko fi sami si ayẹyẹ ọdun ominira Naijiria.


Ni gbagede Eagles Square ni Abuja yii ka naa ni ijọba apapọ ti ṣe ajọyọ ọdun ominira naa ti oniruru ẹlẹgbẹjẹgbẹ si dabira nibẹ, bẹẹ naa ni awọn ọmọ ogun yan fanda lati yẹ Naijiria si. Ni Abuja yii kan ni awọn ẹgbẹ ajafẹrọ ọmọniyan, Revolution Now ti ṣe iwọde tako ijọba Aarẹ Buhari, ṣugbọn awọn ọlọpaa fi afẹfẹ tajutaju tu awọn eeyan naa ka. Iwọde ni awọn eeyan kan ni ipinlẹ Eko fi sami si ayẹyẹ ọdun ominira Naijiria. Awọn oluwọde naa sọ pe awọn n wọde lodi si ijọba to wa lode nitori aye ko dẹrun fun awọn araalu lasiko ijọba ọhun. Nibi iwọde naa ni awọn ọdọ to wa nibẹ ti sọ pe ki ijọba ṣe atunto Naijiria tabi ki Aarẹ fi ipo silẹ, iwọde naa si lọ ni pẹlẹ kutu. Gomina Rotimi Akeredolu ti ipinlẹ Ondo ti forijin awọn ẹlẹwọn mejidinlogun to wa lọgba ẹwọn kaakiri ipinlẹ ọhun.


Awọn oluwọde naa sọ pe awọn n wọde lodi si ijọba to wa lode nitori aye ko dẹrun fun awọn araalu lasiko ijọba ọhun. Nibi iwọde naa ni awọn ọdọ to wa nibẹ ti sọ pe ki ijọba ṣe atunto Naijiria tabi ki Aarẹ fi ipo silẹ, iwọde naa si lọ ni pẹlẹ kutu. Gomina Rotimi Akeredolu ti ipinlẹ Ondo ti forijin awọn ẹlẹwọn mejidinlogun to wa lọgba ẹwọn kaakiri ipinlẹ ọhun. Bakan naa ni Akeredolu tun yi idajọ iku awọn ẹlẹwọn kan pada si ẹwọn gbere. Agbẹnusọ gomina ọhun, Richard Olatunde sọ ninu atẹjade kan pe Akeredolu gbe igbesẹ yii lati sami si ayẹyẹ ọdun kọkanlelọgọta ti Naijiria gba ominira.


Bakan naa ni Akeredolu tun yi idajọ iku awọn ẹlẹwọn kan pada si ẹwọn gbere. Agbẹnusọ gomina ọhun, Richard Olatunde sọ ninu atẹjade kan pe Akeredolu gbe igbesẹ yii lati sami si ayẹyẹ ọdun kọkanlelọgọta ti Naijiria gba ominira.


Dog bit Undergraduate's scrotum in Ondo: Ọlọ́paàá Ondo ní akẹ́kọ̀ọ́ fásitì AAUA tí 'Charlie', ajá gé jẹ ní kórópọ̀n ti kúrò nílé ìwòsàn

Ileeṣẹ ọẹọpaa ni ipinlẹ Ondo ti ṣalaye bi ọrọ ṣe jẹ pẹlu aja to di eyi le agbegbe nnkan smọkunrin akẹkọọ kan ni fasiti Adekunle Ajasin, AAUA, to wa nilu Akungba. Gẹgẹ bi ohun ti alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ naa, Funmi Ọdunlami sọ, loots ni aja naa ge arakunrin naa jẹ ṣugbọn eyin rẹ kan ha koropọn akẹkọọ naa ni, wọn si ti gbe e lọ si ileewosan o si ti gba itọju. Aja naa ti wọn ni wọn pe orukọ rẹ ni Charlie ni okiki rẹ kan pe o ti ge apa kan nnkan ọmọkunrin akẹkọ naa jẹ. Gẹgẹ bi iroyin ṣe sọ, akẹkọọ ti ọrọ naa kan fẹ lọ kiọrẹ rẹ kan ni ileegbe awọn akẹkọọ kan ti wọn n pe ni Vanilla Villa ni lasiko ti aja naa fi kọlu. Alukoro ileewe fasiti naa, Oluwafẹmi Adegbeyeni to fidi iroyin naa mulẹ fawọn akọroyin ni lọgan ti iṣẹlẹ naa ṣẹ ni wọn gbe lọ sileewosan fun itọju Alukoro ọlọpaa ni apa oke itan akẹkọọ naa ni aja yii bu jẹ, ṣugbọn ipa rẹ lo kan koropọn akẹkọọ naa. Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo ni ẹya Pit-bull ni aja naa, Charlie si ni ẹni to nii sọọ.


Gẹgẹ bi iroyin ṣe sọ, akẹkọọ ti ọrọ naa kan fẹ lọ kiọrẹ rẹ kan ni ileegbe awọn akẹkọọ kan ti wọn n pe ni Vanilla Villa ni lasiko ti aja naa fi kọlu. Alukoro ileewe fasiti naa, Oluwafẹmi Adegbeyeni to fidi iroyin naa mulẹ fawọn akọroyin ni lọgan ti iṣẹlẹ naa ṣẹ ni wọn gbe lọ sileewosan fun itọju Alukoro ọlọpaa ni apa oke itan akẹkọọ naa ni aja yii bu jẹ, ṣugbọn ipa rẹ lo kan koropọn akẹkọọ naa. Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo ni ẹya Pit-bull ni aja naa, Charlie si ni ẹni to nii sọọ. O fi kun un pe ọdun meji ati oṣu mẹta ni aja naa, akẹkọọ oniwe kẹrin ẹkọ imọ nipa ẹranko, Animal Science kan ti orukọ rẹ n jẹ Abass Ọlagunju lo ni aja naa. O ni Sadiq Ọpẹyẹmi ni orukọ akẹkọọ ti aja naa doju ija kọ ati pe Sadiq n sare lọ pade Abass to ni aja naa ni aja naa fi buu so to si gee jẹ. Alukoro Ọlọpaa ni ipinlẹ Ondo naa ni eyin aja naa ha koropọn akẹkọọ naa.


O fi kun un pe ọdun meji ati oṣu mẹta ni aja naa, akẹkọọ oniwe kẹrin ẹkọ imọ nipa ẹranko, Animal Science kan ti orukọ rẹ n jẹ Abass Ọlagunju lo ni aja naa. O ni Sadiq Ọpẹyẹmi ni orukọ akẹkọọ ti aja naa doju ija kọ ati pe Sadiq n sare lọ pade Abass to ni aja naa ni aja naa fi buu so to si gee jẹ. Alukoro Ọlọpaa ni ipinlẹ Ondo naa ni eyin aja naa ha koropọn akẹkọọ naa.


AfDB Akinwunmi Adesina: Ó yẹ kí Naijiria wá ọ̀nà míì láti pa owó wọlé yàtọ̀ sí owó epo nìkan

Aarẹ banki idagbasoke ilẹ Afrika, AfDb, Akinwunmi Adesina ti bẹrẹ si  n kọminu lori bi ijọba Naijiria ṣe n ya owo lawọ orilẹ-ede mii. O ni iye gbese ti Naijiria n jẹ pọ ju iye owo to n wọle fun lọ ni nnkan bii ida mẹtalelaadọrin. Ileeṣẹ ijọba apapọ to n ri si ọrọ gbese, DMO, sọ  ninu oṣu to kọja pe iye gbese ti Naijiria ti jẹ bayii ti le ni tiriliọnu marundinlogoji. Ninu eto iṣuna ọdun 2022 to jẹ nnkan bii tiriliọnu mẹrindinlogun, ijọba apapọ ya tiriliọnu mẹta o le diẹ sọtọ lati fi san gbese, eyii to jẹ nnkan bii ida mejilelogun apapọ eto iṣuna ọhun. Nigba to n sọrọ nibi ipade awọn minista Naijiria to waye l'Abuja, Adesina sọ pe nkan ko ṣenu ire fun eto ọrọ aje Naijiria lẹyin iṣiro iye owo to n wọle ati iye to n jade fun sisan gbese. O ni "Naijiria gbọdọ wa ojutu si ọrọ awọn gbese to n jẹ, kii tilẹ n ṣe ọrọ gbẹsẹ yẹn gan ni koko bayii bi koṣe bi Naijiria yoo ṣe san awọn gbese naa pada."


Ninu eto iṣuna ọdun 2022 to jẹ nnkan bii tiriliọnu mẹrindinlogun, ijọba apapọ ya tiriliọnu mẹta o le diẹ sọtọ lati fi san gbese, eyii to jẹ nnkan bii ida mejilelogun apapọ eto iṣuna ọhun. Nigba to n sọrọ nibi ipade awọn minista Naijiria to waye l'Abuja, Adesina sọ pe nkan ko ṣenu ire fun eto ọrọ aje Naijiria lẹyin iṣiro iye owo to n wọle ati iye to n jade fun sisan gbese. O ni "Naijiria gbọdọ wa ojutu si ọrọ awọn gbese to n jẹ, kii tilẹ n ṣe ọrọ gbẹsẹ yẹn gan ni koko bayii bi koṣe bi Naijiria yoo ṣe san awọn gbese naa pada." "Iṣoro Naijiria ni bi yoo ṣe maa pa owo wọle ni pato, ṣugbọn owo epo ni Naijiria fi n ṣọrọ bayii, eyii to ko ida marunlọgọrin iye owo to n pa wọle. "O yẹ ki Naijiria wa awọn ọna mii ti yoo fi maa pa owo wọle yatọ si owo epo nikan." Adesina rọ ijọba apapọ lati wa gbogbo ọna ti owo yoo fi maa wọle si apo rẹ dipo ko lọ maa ya owo lawọn orilẹ-ede miran.


"Iṣoro Naijiria ni bi yoo ṣe maa pa owo wọle ni pato, ṣugbọn owo epo ni Naijiria fi n ṣọrọ bayii, eyii to ko ida marunlọgọrin iye owo to n pa wọle. "O yẹ ki Naijiria wa awọn ọna mii ti yoo fi maa pa owo wọle yatọ si owo epo nikan." Adesina rọ ijọba apapọ lati wa gbogbo ọna ti owo yoo fi maa wọle si apo rẹ dipo ko lọ maa ya owo lawọn orilẹ-ede miran. Lẹyin lo gboriyiun fun ijọba lori akitiyan rẹ lati mu idagbasoke ba eto ọrọ aje awọn aladani atawọn owo to ya sọtọ fun ẹka naa. Aarẹ AfDB naa pari ọrọ rẹ pe ijọba gbọdọ jawe sobi ipese awọn ohun amayedẹrun ki ara le rọ gbogbo mutumuwa.


Lẹyin lo gboriyiun fun ijọba lori akitiyan rẹ lati mu idagbasoke ba eto ọrọ aje awọn aladani atawọn owo to ya sọtọ fun ẹka naa. Aarẹ AfDB naa pari ọrọ rẹ pe ijọba gbọdọ jawe sobi ipese awọn ohun amayedẹrun ki ara le rọ gbogbo mutumuwa.


DSS on IPOB Akunyili killing: Ikú Dókítà Chike ṣòkùnkùn sí wá ṣùgbọ́n a o ṣé ìwádìí àwọn tó pa

Ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS ni Naijiria ti sọ pe awọn ko mọ nkankan nipa ahesọ ọrọ to n lọ nita pe awọn lo pa Dr Chike Akunyili. Ninu atẹjade kan ti alukoro wọn Peter Afunaya fi sita o ni awọn yoo tọ pinpin awọn to ṣeku pa ọkọ minisitali tẹlẹ naa. ''A ti gburo ẹsun kan tawọn kan fi kan wa pe awọn oṣiṣẹ wa lo pa Dr Chike Akunyili''. ''Bẹẹ na la tun ri fọnran fidio kan to ni awọn DSS pa ẹsọ alaabo ni Nkpor ipinlẹ Anambra ni ọjọ Kejidinlọgbọn oṣu Kẹsan 2021''. ''Eyi si ni lati fi to araalu leti pe irọ gbaa lawọn ọrọ yi ati pe ko si idi kankan ti yoo mu wa pa onimọ iṣegun yi tabi awọn ẹsọ alaabo akẹgbẹ wa''. Wọn fi kun UN pe awọn mọ pataki ẹmi eeyan ati pe awọn ni igbagbọ ninu titẹle ofin.


''Bẹẹ na la tun ri fọnran fidio kan to ni awọn DSS pa ẹsọ alaabo ni Nkpor ipinlẹ Anambra ni ọjọ Kejidinlọgbọn oṣu Kẹsan 2021''. ''Eyi si ni lati fi to araalu leti pe irọ gbaa lawọn ọrọ yi ati pe ko si idi kankan ti yoo mu wa pa onimọ iṣegun yi tabi awọn ẹsọ alaabo akẹgbẹ wa''. Wọn fi kun UN pe awọn mọ pataki ẹmi eeyan ati pe awọn ni igbagbọ ninu titẹle ofin. Bakan naa ni wọn ni ki araalu yago fun awọn to n gbe iroyin ẹlẹjẹ kaakiri lati fi si eeyan lọna. Lọjọ Kejidinlọgbọn oṣu Kẹsan ni awọn agbebọn pa Onimọ Chike to jẹ ọkọ ọjọgbọn Dora Akunyili to fi igba kan jẹ oludari ajọ to n mojuto oogun ati ilera NAFDAC. Ni agbegbe Umuoji ni ijọba ibilẹ Idemili ni Anambra ni awọn ileeṣẹ iroyin ni iṣẹlẹ yi ti waye.


Bakan naa ni wọn ni ki araalu yago fun awọn to n gbe iroyin ẹlẹjẹ kaakiri lati fi si eeyan lọna. Lọjọ Kejidinlọgbọn oṣu Kẹsan ni awọn agbebọn pa Onimọ Chike to jẹ ọkọ ọjọgbọn Dora Akunyili to fi igba kan jẹ oludari ajọ to n mojuto oogun ati ilera NAFDAC. Ni agbegbe Umuoji ni ijọba ibilẹ Idemili ni Anambra ni awọn ileeṣẹ iroyin ni iṣẹlẹ yi ti waye. Eleyi si mu iriwisi ọtọọtọ waye tawọn kan si n gbe iroyin kaakiri lori opo ayelujara. Ọga agba ọlọpaa ni Anambra kan si ibi ti iṣẹlẹ naa ti waye to si sọpe awọn yoo mu opin ba awọn iṣẹlẹ buruku to gbogo ni ipinlẹ naa. Ẹnikẹ́ni tí kò bá ní káàdì NIN kò ní gba ''passport'' àti ìwé-àṣẹ ìwakọ̀ ní Nàìjíríà- NCC Wo àtúpalẹ̀ àbá ìsúná N294.5bn fún 2022 tí Seyi Makinde gbé lọ́ sí ilé aṣòfin Ẹ kú oríire oo!


Eleyi si mu iriwisi ọtọọtọ waye tawọn kan si n gbe iroyin kaakiri lori opo ayelujara. Ọga agba ọlọpaa ni Anambra kan si ibi ti iṣẹlẹ naa ti waye to si sọpe awọn yoo mu opin ba awọn iṣẹlẹ buruku to gbogo ni ipinlẹ naa. Ẹnikẹ́ni tí kò bá ní káàdì NIN kò ní gba ''passport'' àti ìwé-àṣẹ ìwakọ̀ ní Nàìjíríà- NCC Wo àtúpalẹ̀ àbá ìsúná N294.5bn fún 2022 tí Seyi Makinde gbé lọ́ sí ilé aṣòfin Ẹ kú oríire oo! Ìjọba Nàìjíríà buwọ́lù ìsinmi ọwọ́ lómi ọlọjọ́ 14 fáwọn bàbá ikoko tuntun Aarẹ Naijiria Muhammadu Buhari ti fi ẹdun ọkan rẹ hn lori iṣẹlẹ buruku ipaniyn Chike Akunyili yi. Ninu atẹjade lati ọdọ oluranlọwọ patki rẹ Femi Adesina, aarẹ ni oun ba awọn mọlẹbi ati ọmọ kẹdun iku Dr Chike. O ni oun ranti ibaṣepọ to wa nigba ti oun ba Dokita Akunyili ṣisẹ pọ ni PTF to fi kun pe ''Awọn ọmọ Naijiria ko ni gbagbe akikanju obinrin to jẹwọ ara rẹ gẹgẹ bi ọmọ Naijiria tọkantọkan'' O finu pawọn mọlẹbi pe awọn to hu iwa buruku yi ko ni lọ lai jiya ẹṣẹ wọn niwaju eeyan ati ẹlẹda.


Ìjọba Nàìjíríà buwọ́lù ìsinmi ọwọ́ lómi ọlọjọ́ 14 fáwọn bàbá ikoko tuntun Aarẹ Naijiria Muhammadu Buhari ti fi ẹdun ọkan rẹ hn lori iṣẹlẹ buruku ipaniyn Chike Akunyili yi. Ninu atẹjade lati ọdọ oluranlọwọ patki rẹ Femi Adesina, aarẹ ni oun ba awọn mọlẹbi ati ọmọ kẹdun iku Dr Chike. O ni oun ranti ibaṣepọ to wa nigba ti oun ba Dokita Akunyili ṣisẹ pọ ni PTF to fi kun pe ''Awọn ọmọ Naijiria ko ni gbagbe akikanju obinrin to jẹwọ ara rẹ gẹgẹ bi ọmọ Naijiria tọkantọkan'' O finu pawọn mọlẹbi pe awọn to hu iwa buruku yi ko ni lọ lai jiya ẹṣẹ wọn niwaju eeyan ati ẹlẹda. Inu ibẹru-bojo ni awọn eniyan ipinlẹ Anambra ṣi wa lọwọlọwọ nitori iku Dokita Chike Akunyili, ọkọ oloogbe Dora Akunyili. Gẹgẹ bi ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa ṣe sọ, iku Dokita Akunyili nikan kọ lo waye nipinlẹ naa lọjọ Iṣẹgun. Ọna marun-un ni itajẹ silẹ ti waye.


Inu ibẹru-bojo ni awọn eniyan ipinlẹ Anambra ṣi wa lọwọlọwọ nitori iku Dokita Chike Akunyili, ọkọ oloogbe Dora Akunyili. Gẹgẹ bi ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa ṣe sọ, iku Dokita Akunyili nikan kọ lo waye nipinlẹ naa lọjọ Iṣẹgun. Ọna marun-un ni itajẹ silẹ ti waye. Wọn dana sun ọkọ rẹ, wsn si fi onitshun silẹ pẹlu ọgbẹ ibọn, ki wọn o to o salọ. Awọn eeyan ri ẹni naa doola, wọn si gbe lọ sileewosan. Botilẹ jẹ pe wọn pada salọ lai gbe ọkọ naa, ibọn ti wọn yin mọ ẹni naa gba ẹmi rẹ ki wọn o to o gbe de ileewosan.


Wọn dana sun ọkọ rẹ, wsn si fi onitshun silẹ pẹlu ọgbẹ ibọn, ki wọn o to o salọ. Awọn eeyan ri ẹni naa doola, wọn si gbe lọ sileewosan. Botilẹ jẹ pe wọn pada salọ lai gbe ọkọ naa, ibọn ti wọn yin mọ ẹni naa gba ẹmi rẹ ki wọn o to o gbe de ileewosan. Gbogbo ikọlu yii waye ṣaaju idibo gomina ipinlẹ Anambra, ti yoo waye ni ọjọ kẹfa, oṣu Kọkanla. Gomina ipinlẹ Anambra, Willie Obiano ti bu ẹnu ẹtẹ lu iwa ipanle to n waye nipinlẹ naa lati ọjọ diẹ sẹyin. O si ṣeleri ogun miliọnu Naira fun ẹnikẹni to ba ni aṣiri to le ṣe atọna fun bi ọwọ yoo ṣe tẹ awọn to n ṣe ikọlu nipinlẹ naa.


Gbogbo ikọlu yii waye ṣaaju idibo gomina ipinlẹ Anambra, ti yoo waye ni ọjọ kẹfa, oṣu Kọkanla. Gomina ipinlẹ Anambra, Willie Obiano ti bu ẹnu ẹtẹ lu iwa ipanle to n waye nipinlẹ naa lati ọjọ diẹ sẹyin. O si ṣeleri ogun miliọnu Naira fun ẹnikẹni to ba ni aṣiri to le ṣe atọna fun bi ọwọ yoo ṣe tẹ awọn to n ṣe ikọlu nipinlẹ naa. Ẹgbẹ to n ja fun idasilẹ orilẹ-ede Biafra, IPOB, ti kede pe oun ko lọwọ ninu bi awọn agbebọn ṣe pa ọkọ alaga ajọ NAFDAC nigba kan, oloogbe Dora Akunyili, Chike Akunyili. Ọjọru ni iroyin jade pe awọn agbebọn pa ọjọgbọn Akunyili, awakọ rẹ, ati ẹṣọ alaabo rẹ kan, lasiko to n rinrinajo lati ipinlẹ Anambra si Enugu. Ninu atẹjade ti ẹgbẹ IPOB fi sita, ẹgbẹ naa sọ pe oun ko lọwọ si awọn ipaniyan to n waye lasiko yii nilẹ Biafra.


Ẹgbẹ to n ja fun idasilẹ orilẹ-ede Biafra, IPOB, ti kede pe oun ko lọwọ ninu bi awọn agbebọn ṣe pa ọkọ alaga ajọ NAFDAC nigba kan, oloogbe Dora Akunyili, Chike Akunyili. Ọjọru ni iroyin jade pe awọn agbebọn pa ọjọgbọn Akunyili, awakọ rẹ, ati ẹṣọ alaabo rẹ kan, lasiko to n rinrinajo lati ipinlẹ Anambra si Enugu. Ninu atẹjade ti ẹgbẹ IPOB fi sita, ẹgbẹ naa sọ pe oun ko lọwọ si awọn ipaniyan to n waye lasiko yii nilẹ Biafra. O ni "awọn oloṣelu kan lo n fi orukọ IPOB boju, lati ma a pa awọn alatako wọn". "A ko ni ede aiyede kankan pẹlu Chike Akunyili, a ko si mọ ọ ri." IPOB sọ pe ki gbogbo awọn to n fi orukọ ẹgbẹ naa boju ṣe iṣẹ ibi jawọ ninu iwa naa.


O ni "awọn oloṣelu kan lo n fi orukọ IPOB boju, lati ma a pa awọn alatako wọn". "A ko ni ede aiyede kankan pẹlu Chike Akunyili, a ko si mọ ọ ri." IPOB sọ pe ki gbogbo awọn to n fi orukọ ẹgbẹ naa boju ṣe iṣẹ ibi jawọ ninu iwa naa. Wọn ṣapejuwe iku Ọjọgbọn Akunyili gẹgẹ bi ipaniyan oṣelu, eyi to n waye lọwọlọwọ nitori eto idibo gomina ipinlẹ Anambra to n bọ. 'Àwa Ọlọ́pàá ò lè sọ bóyá lóòtọ́ ọmọ Yahoo ló ju òkú obìnrin s'ẹ́gbẹ̀ẹ́ ṣọ́ọ̀ṣì, ẹní bá mọ̀ọ́ kó fojú hàn' Ayé ò! Báyìí ní ọwọ́ FBI ṣé tún tẹ àwọn gbájúẹ̀ ọmọ Nàìjíríà 11 ní Texas Mọ̀ nípa àìsàn tó ń mú ǹkan ọmọkùnrin lè gìdìgbà láì rọlẹ̀ Bí àwọn agbébọn ṣe pa ọkọ mínísítà ètò ìròyìn tẹ́lẹ̀, Dora Akunyili Awọ agbebọn kan ti yibọn pa dokita Chike Akunyili, to jẹ ọkọ minisita fun eto iroyin tẹlẹ, Ọjọgbọn Dora Akunyili.


Wọn ṣapejuwe iku Ọjọgbọn Akunyili gẹgẹ bi ipaniyan oṣelu, eyi to n waye lọwọlọwọ nitori eto idibo gomina ipinlẹ Anambra to n bọ. 'Àwa Ọlọ́pàá ò lè sọ bóyá lóòtọ́ ọmọ Yahoo ló ju òkú obìnrin s'ẹ́gbẹ̀ẹ́ ṣọ́ọ̀ṣì, ẹní bá mọ̀ọ́ kó fojú hàn' Ayé ò! Báyìí ní ọwọ́ FBI ṣé tún tẹ àwọn gbájúẹ̀ ọmọ Nàìjíríà 11 ní Texas Mọ̀ nípa àìsàn tó ń mú ǹkan ọmọkùnrin lè gìdìgbà láì rọlẹ̀ Bí àwọn agbébọn ṣe pa ọkọ mínísítà ètò ìròyìn tẹ́lẹ̀, Dora Akunyili Awọ agbebọn kan ti yibọn pa dokita Chike Akunyili, to jẹ ọkọ minisita fun eto iroyin tẹlẹ, Ọjọgbọn Dora Akunyili. Iroyin ni awọn agbebọn ọhun ṣekupa okunrin naa niulu Umuoji, to wa ni ijọba ibilẹ ariwa Idemili, ni ipinlẹ Anambra. Ẹnikan to sumọ idilẹ oloogbe naa ṣalaye fun awọn akọroyin pe oloogbe ọhun ṣi wa nibi ipade awọn akẹkọjade faisiti ijọba apapọ to wa ni Nsuka, UNN, nibi ti wọn ti ṣe ayẹsi fun un. Ẹni naa sọ  pe "Mo ṣi wa pẹlu rẹ lanaa ni gbọgan Sheraton to wa nile ijọsin All Saints Cathedral niluu Onitsha."


Iroyin ni awọn agbebọn ọhun ṣekupa okunrin naa niulu Umuoji, to wa ni ijọba ibilẹ ariwa Idemili, ni ipinlẹ Anambra. Ẹnikan to sumọ idilẹ oloogbe naa ṣalaye fun awọn akọroyin pe oloogbe ọhun ṣi wa nibi ipade awọn akẹkọjade faisiti ijọba apapọ to wa ni Nsuka, UNN, nibi ti wọn ti ṣe ayẹsi fun un. Ẹni naa sọ  pe "Mo ṣi wa pẹlu rẹ lanaa ni gbọgan Sheraton to wa nile ijọsin All Saints Cathedral niluu Onitsha." "Nibẹ ni a ti ṣe ipade awọn akẹkọjade faisiti ijọba apapọ to wa ni Nsuka nibi ti awọn ọmọ ẹgbẹ naa ti ṣe ayẹsi fun. un" Ẹni naa ṣalaye pe oloogbe ọhun sọrọ daadaa nipa iyawo rẹ to jẹ minisita nigba kan ri, o si fi ẹbun owo 500,000 naira ta ẹgbẹ awọn akẹkọjade lọrẹ. O ni "Koda, oun ati ọmọ rẹ okunrin ti orukọ rẹ n jẹ Obum ni wọn jọjọ wa nibi ipade naa."


"Nibẹ ni a ti ṣe ipade awọn akẹkọjade faisiti ijọba apapọ to wa ni Nsuka nibi ti awọn ọmọ ẹgbẹ naa ti ṣe ayẹsi fun. un" Ẹni naa ṣalaye pe oloogbe ọhun sọrọ daadaa nipa iyawo rẹ to jẹ minisita nigba kan ri, o si fi ẹbun owo 500,000 naira ta ẹgbẹ awọn akẹkọjade lọrẹ. O ni "Koda, oun ati ọmọ rẹ okunrin ti orukọ rẹ n jẹ Obum ni wọn jọjọ wa nibi ipade naa." "A sin awọn mejeji lọ sidi ọkọ wọn, baba ati ọmọ naa si di mọ ara wọn ki awọn mejeji to pinya lọ sidi ọkọ wọn." Ẹwẹ, ẹlomiran to sunmọ ẹbi ọloogbe naa ti fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fun BBC. Ẹni naa ni inu ibanujẹ nla ni awọn ẹbi oloogbe naa wa lasiko ti a n ko iroyin yii jọ.


"A sin awọn mejeji lọ sidi ọkọ wọn, baba ati ọmọ naa si di mọ ara wọn ki awọn mejeji to pinya lọ sidi ọkọ wọn." Ẹwẹ, ẹlomiran to sunmọ ẹbi ọloogbe naa ti fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fun BBC. Ẹni naa ni inu ibanujẹ nla ni awọn ẹbi oloogbe naa wa lasiko ti a n ko iroyin yii jọ.


Covid- 19 Vaccine: Ẹ wo àwọn adarí ìjọ ní Naijiria tó tako abẹ́rẹ́ àjẹ́sára Covid-19 àti àwọn tó faramọ

Ọpọlọpọ awọn adari ijọ lorilẹede Naijiria ni ero wọn ṣe ọtọọtọ lori gbigba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 ni Naijiria lati tako ajakalẹ arun ọhun. Bi awọn adari ile ijọsin kan ṣe n sọ wi pe o dara lati gba Covid-19 fun idaabobo ara ẹni lọwọ arun naa ati fun ipolongo ihinrere Jesu Krisiti lati orilẹede kan si omiran lai si idiwọ nitori arun Covid 19, Ni awọn adari ijọ miran ni ko si ohun to le e mu wọn gba abẹrẹ ajẹsara naa nitori wọn kọ ọ, ti wọn ko si ni igbagbọ ninu rẹ. Lara awọn adari ijọ to tako gbigba abẹrẹ ajẹsara  naa ni Adari Ijọ Living Faith Church International (Winners Chapel), Bishop David Oyedepo; Adari Ijọ Omega Fire Ministries International, Apostle Johnson Suleman; Adari Ijọ  Household of God Church International Ministries, Pastor Chris Okotie; Adari Ijọ Christ Embassy, Pastor Chris Oyakhilome. Amọ, awọn adari ijọ kan ti wọn faramọ gbigba abẹrẹ ajẹsara Covid 19 ọhun ni Adari Ijọ Kingsway International Christian Centre, Pasitọ Matthew Ashimolowo; Adari Ijọ  Redeemed Evangelical Mission, Dr Mike Okonkwo; Adari Ijọ Trinity House, Ituah Ighodalo; Adari Ijọ Daystar Christian Centre, Pasitọ Sam Adeyemi ati Adari Ijọ Redeemed Christian Church of God, Pasitọ Enoch Adeboye to ni ohun yoo gba abẹrẹ ajẹsara naa lati polongo ihinrere Jesu Kristi. Bishop David Oyedepo lasiko ayẹyẹ ogoji ọdun ti wọn ti bẹrẹ ihinrere ni ile ijọsin rẹ ni Ota, nipinlẹ Ogun ti ni ohun kii ṣe ẹranko ti yoo gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19, nitori naa ohun ko nii gba abẹrẹ ajẹsara naa. Bakan naa lo sọ fun awọn ijọ rẹ lati maṣe gba abẹrẹ ajẹsara naa nitori eroja iku ni wọn n pe ni abẹrẹ ajẹsara naa.


Amọ, awọn adari ijọ kan ti wọn faramọ gbigba abẹrẹ ajẹsara Covid 19 ọhun ni Adari Ijọ Kingsway International Christian Centre, Pasitọ Matthew Ashimolowo; Adari Ijọ  Redeemed Evangelical Mission, Dr Mike Okonkwo; Adari Ijọ Trinity House, Ituah Ighodalo; Adari Ijọ Daystar Christian Centre, Pasitọ Sam Adeyemi ati Adari Ijọ Redeemed Christian Church of God, Pasitọ Enoch Adeboye to ni ohun yoo gba abẹrẹ ajẹsara naa lati polongo ihinrere Jesu Kristi. Bishop David Oyedepo lasiko ayẹyẹ ogoji ọdun ti wọn ti bẹrẹ ihinrere ni ile ijọsin rẹ ni Ota, nipinlẹ Ogun ti ni ohun kii ṣe ẹranko ti yoo gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19, nitori naa ohun ko nii gba abẹrẹ ajẹsara naa. Bakan naa lo sọ fun awọn ijọ rẹ lati maṣe gba abẹrẹ ajẹsara naa nitori eroja iku ni wọn n pe ni abẹrẹ ajẹsara naa. Bakan naa ni Apostle Johnson Suleman ni abẹrẹ ajẹsara naa ko fi ẹṣẹ mulẹ to, nitori naa ohun ko ni gba ẹnikẹni ni imọran lati gba abẹrẹ, ajẹsara naa. Ninu ọrọ tirẹ, Chris Okotie ni abẹrẹ ajẹsara naa yoo mu ki awọn eniyan ma a wa ẹjẹ lati mu lẹyin ti wọn ba ti gba abẹrẹ ajẹsara naa tan nitori irinṣẹ esu ni abẹrẹ ajẹsara naa. Ni Osu Kẹta ọdun 2021 yii ni Chris Oyakhilome bu ẹnu atẹ lu awọn iranṣẹ Ọlọrun miran ni Naijiria ti wọn n gba awọn ara ijọ wọn ni imọran lati gba abẹrẹ ajẹsara naa nitori ohun ti ko dara fun eniyan lati gba ni.


Bakan naa ni Apostle Johnson Suleman ni abẹrẹ ajẹsara naa ko fi ẹṣẹ mulẹ to, nitori naa ohun ko ni gba ẹnikẹni ni imọran lati gba abẹrẹ, ajẹsara naa. Ninu ọrọ tirẹ, Chris Okotie ni abẹrẹ ajẹsara naa yoo mu ki awọn eniyan ma a wa ẹjẹ lati mu lẹyin ti wọn ba ti gba abẹrẹ ajẹsara naa tan nitori irinṣẹ esu ni abẹrẹ ajẹsara naa. Ni Osu Kẹta ọdun 2021 yii ni Chris Oyakhilome bu ẹnu atẹ lu awọn iranṣẹ Ọlọrun miran ni Naijiria ti wọn n gba awọn ara ijọ wọn ni imọran lati gba abẹrẹ ajẹsara naa nitori ohun ti ko dara fun eniyan lati gba ni. Bi o tilẹ jẹpẹ awọn adari ijọ kan ko faramọ, Ituah Ighodalo ninu ọrọ tirẹ ni ai ni imọ ni yoo mu ki eniyan ma a gbagbọ pe awọn ni igbagbọ lati bori arun kan nigba ti abẹrẹ ajẹsara wa nilẹ lati ṣe iranwọ fun idojuti arun naa. Ninu ọrọ tirẹ, pasito Adeboye ni idi ti oun yoo fi gba abẹrẹ ajẹsara naa ni ti orilẹede kan ba kan an ni kanpa fun oun lati gba a,ki oun to le wọ orilẹede naa lati kede ihinrere Jesu Kristi. Bakan naa lo gba awọn ọmọ ijọ rẹ lati gba abẹrẹ ajẹsara naa ti eru ajakalẹ arun Covid-19 ba n ba wọn, nitori o dara lati gba abẹrẹ ajẹsara naa ju ki eniyan ma a gbe ninu ibẹru-bojo lọ Amọ awọn adari ijọ kan bi Adari Ijọ, Mountain of Fire and Miracles Ministries, Dr. Daniel Olukoya; Adari Ijọ Deeper Christian Life Ministry, Pasitọ William Kumuyi, Adari Ijọ The Sword of The Spirit Ministries International ati Adari Ijọ Pentecostal Fellowship of Nigeria, Bishop Wale Oke ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Bi o tilẹ jẹpẹ awọn adari ijọ kan ko faramọ, Ituah Ighodalo ninu ọrọ tirẹ ni ai ni imọ ni yoo mu ki eniyan ma a gbagbọ pe awọn ni igbagbọ lati bori arun kan nigba ti abẹrẹ ajẹsara wa nilẹ lati ṣe iranwọ fun idojuti arun naa. Ninu ọrọ tirẹ, pasito Adeboye ni idi ti oun yoo fi gba abẹrẹ ajẹsara naa ni ti orilẹede kan ba kan an ni kanpa fun oun lati gba a,ki oun to le wọ orilẹede naa lati kede ihinrere Jesu Kristi. Bakan naa lo gba awọn ọmọ ijọ rẹ lati gba abẹrẹ ajẹsara naa ti eru ajakalẹ arun Covid-19 ba n ba wọn, nitori o dara lati gba abẹrẹ ajẹsara naa ju ki eniyan ma a gbe ninu ibẹru-bojo lọ Amọ awọn adari ijọ kan bi Adari Ijọ, Mountain of Fire and Miracles Ministries, Dr. Daniel Olukoya; Adari Ijọ Deeper Christian Life Ministry, Pasitọ William Kumuyi, Adari Ijọ The Sword of The Spirit Ministries International ati Adari Ijọ Pentecostal Fellowship of Nigeria, Bishop Wale Oke ati bẹẹ bẹẹ lọ. Adari ati alákoso, ìjọ Redeemed Christian Church Of God Pásítọ̀ Enouch  Adejare Adeboye, ti ṣàlàyé pé òun ṣetán láti gba abẹ́rẹ́ àjẹsára Covid-19 nítorí ìtànkálẹ̀ ìhìnrere Jesu. Ó ṣàlàyé ọ̀rọ̀ yìí lásìkò ìṣọ́-òrun olósooṣù ìjọ náà to wáye ni gbọ́gan ìpàgọ́ ìjọ náà ni mároṣẹ̀, Lagos/Ibadan. Ẹni ọdún mọ́kàndínlọ́gọ́rin náà  sọ pé àánú Ọlọ́run lo pa gbogbo ọmọ Nàìjíríà mọ́ lati ìgbà yìí wá, àti pé àwọn ti àsìkò wọn ti tó láti kú ni àwọn to kú.


Adari ati alákoso, ìjọ Redeemed Christian Church Of God Pásítọ̀ Enouch  Adejare Adeboye, ti ṣàlàyé pé òun ṣetán láti gba abẹ́rẹ́ àjẹsára Covid-19 nítorí ìtànkálẹ̀ ìhìnrere Jesu. Ó ṣàlàyé ọ̀rọ̀ yìí lásìkò ìṣọ́-òrun olósooṣù ìjọ náà to wáye ni gbọ́gan ìpàgọ́ ìjọ náà ni mároṣẹ̀, Lagos/Ibadan. Ẹni ọdún mọ́kàndínlọ́gọ́rin náà  sọ pé àánú Ọlọ́run lo pa gbogbo ọmọ Nàìjíríà mọ́ lati ìgbà yìí wá, àti pé àwọn ti àsìkò wọn ti tó láti kú ni àwọn to kú. Lásìkò tó ń ba ẹgbẹ̀lẹ́gbẹ̀ àwọn ọmọ ìjọ náà sọ̀rọ̀, deboye ni, Ko si àsìkò kankan ti mo ti sọ fun yín pé kí ẹ ma gba àbẹ́rẹ́ àjẹsara Covid-19. 'Ẹ ò gbọ́ rí lẹ́nu mi'. Kàkà tí ẹ ó fi máa gbé nínú ìbẹ̀rù bójójo, ẹ lọ gba abẹ́rẹ́ àjẹsára, ti ẹ ba ro pé gbigba abẹ́rẹ́ náà ni yóò fi yin ni ọkàn balẹ̀, ẹ lọ gba ki ẹ le ni ifọkanbalẹ.


Lásìkò tó ń ba ẹgbẹ̀lẹ́gbẹ̀ àwọn ọmọ ìjọ náà sọ̀rọ̀, deboye ni, Ko si àsìkò kankan ti mo ti sọ fun yín pé kí ẹ ma gba àbẹ́rẹ́ àjẹsara Covid-19. 'Ẹ ò gbọ́ rí lẹ́nu mi'. Kàkà tí ẹ ó fi máa gbé nínú ìbẹ̀rù bójójo, ẹ lọ gba abẹ́rẹ́ àjẹsára, ti ẹ ba ro pé gbigba abẹ́rẹ́ náà ni yóò fi yin ni ọkàn balẹ̀, ẹ lọ gba ki ẹ le ni ifọkanbalẹ. Baba Adeboye ṣàlàyé pé àwọn orílẹ̀-èdè kan wà ni àgbàyé ti wọ́n ni mí ò le wá sí orílẹ̀-èdẹ̀ àwọn ti mi o bá gba abẹ́rẹ́ Covid-19, Ko si nǹkan yti mi o lè ṣe fún Jesu." " Ẹ má jẹ́ ki ń gba rárá pé, ẹnu mi ni ẹ ti gbọ pé kí ẹ ma gba abẹ́rẹ́ ajẹsara. Adeboye ṣàlàyé pé nǹkan ti o pani lẹ́rin  ni igbésẹ̀ àwọn gómínà kan tí wọ́n ni dandan ni abẹ́rẹ́ àjẹsara Covid-19 ki ènìyàn tó lọ sí ilé ìjọsìn.


Baba Adeboye ṣàlàyé pé àwọn orílẹ̀-èdè kan wà ni àgbàyé ti wọ́n ni mí ò le wá sí orílẹ̀-èdẹ̀ àwọn ti mi o bá gba abẹ́rẹ́ Covid-19, Ko si nǹkan yti mi o lè ṣe fún Jesu." " Ẹ má jẹ́ ki ń gba rárá pé, ẹnu mi ni ẹ ti gbọ pé kí ẹ ma gba abẹ́rẹ́ ajẹsara. Adeboye ṣàlàyé pé nǹkan ti o pani lẹ́rin  ni igbésẹ̀ àwọn gómínà kan tí wọ́n ni dandan ni abẹ́rẹ́ àjẹsara Covid-19 ki ènìyàn tó lọ sí ilé ìjọsìn. Adeboye tọ́ka si pé irú àwọn adárí bẹ́ẹ̀ kùnà lati rii pé, àwọn abẹ́rẹ́ tó wa nilẹ̀ ko le tó fún àwọn ènìyàn tó wà nílẹ̀. Nítori, ẹ̀yà Delta vatiant ni ọ̀pọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè ti sọ abẹ́rẹ́ àjẹsára Covid-19 di nnkan to pọndandan láti wọ orílẹ̀-èdè mííràn. Ó ti le ni ẹgbẹ̀rún lọ́nà igba ènìyàn tó ti ni ààrun


Adeboye tọ́ka si pé irú àwọn adárí bẹ́ẹ̀ kùnà lati rii pé, àwọn abẹ́rẹ́ tó wa nilẹ̀ ko le tó fún àwọn ènìyàn tó wà nílẹ̀. Nítori, ẹ̀yà Delta vatiant ni ọ̀pọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè ti sọ abẹ́rẹ́ àjẹsára Covid-19 di nnkan to pọndandan láti wọ orílẹ̀-èdè mííràn. Ó ti le ni ẹgbẹ̀rún lọ́nà igba ènìyàn tó ti ni ààrun


Covid toe: Ṣé o mọ̀ pé o leè kó Covid pẹ̀lú ọmọ ìka ẹ̀sẹ̀ rẹ̀ láì mọ̀?

Awọn onimọ Sayẹnsi gbagbọ pe awọn lee ṣalaye idi ti awọn eeyan kan ṣe n ko arun kan to jọ eyi ti wọ́n n pe chillblain-like lesions lori ọmọ ika ẹsẹ ati ti ọwọ. Aisan naa ni wọn n pe ni Covid toe eyi to si jẹ ifarahan ki ara maa yi si ọna ati ba ikọlu aisan naa ja. Awọn oniwadii ijinlẹ sọ pe awọn ti ṣawari ibi agọ ara to maa n ba ja. Awari ti wọn ṣe yii gẹgẹ bi o ṣe wa ninu iwe iroyin igba de igba Bristish Journal of Dermatology lee ṣeranwọ lati din ifarahan aisan naa ku lara. Aisan yii le ṣẹlẹ si eeyan ni ọjọ ori to ba wuu, amọ awọn ọmọde ati ọdọ langba lo saba maa n mu. Fun igba diẹ, o le ma dun eeyan ṣugbọn kurukuru naa lee so gidi gan ko si maa yun eeyan pẹlu awọn esusu ati bii ko maa wu sita.


Awari ti wọn ṣe yii gẹgẹ bi o ṣe wa ninu iwe iroyin igba de igba Bristish Journal of Dermatology lee ṣeranwọ lati din ifarahan aisan naa ku lara. Aisan yii le ṣẹlẹ si eeyan ni ọjọ ori to ba wuu, amọ awọn ọmọde ati ọdọ langba lo saba maa n mu. Fun igba diẹ, o le ma dun eeyan ṣugbọn kurukuru naa lee so gidi gan ko si maa yun eeyan pẹlu awọn esusu ati bii ko maa wu sita. Sofia, ọmọ ọdun mẹtala kan to wa lati Clackmannanshire ni Scotland ko lee fibẹẹ rin tabi wọ bata nigba to ni Covid toe nibẹrẹ ọdun yii. O sọ fun ileeṣẹ BBC Scotland's The Nine bo ṣe jẹ pe ori kẹkẹ arọ lo n joko le to ba nilo ati rin irin to gun. Vitamin D àti Covid-19: Òótọ́ nípa àṣírí tó wà níbi òògùn yìí fún ìwòsàn Covid Ẹ wo àwọn adarí ìjọ ní Naijiria tó tako abẹ́rẹ́ àjẹ́sára Covid-19 àti àwọn tó faramọ Ṣé ǹkan oṣù rẹ ń dà hìì hìì lẹ́yìn tóó gba abẹ́rẹ́ àjẹsára Covid-19?


Sofia, ọmọ ọdun mẹtala kan to wa lati Clackmannanshire ni Scotland ko lee fibẹẹ rin tabi wọ bata nigba to ni Covid toe nibẹrẹ ọdun yii. O sọ fun ileeṣẹ BBC Scotland's The Nine bo ṣe jẹ pe ori kẹkẹ arọ lo n joko le to ba nilo ati rin irin to gun. Vitamin D àti Covid-19: Òótọ́ nípa àṣírí tó wà níbi òògùn yìí fún ìwòsàn Covid Ẹ wo àwọn adarí ìjọ ní Naijiria tó tako abẹ́rẹ́ àjẹ́sára Covid-19 àti àwọn tó faramọ Ṣé ǹkan oṣù rẹ ń dà hìì hìì lẹ́yìn tóó gba abẹ́rẹ́ àjẹsára Covid-19? Ẹ gbọ́ tuntun lẹ́nu àwọn Dókítà Apa ibi to ran ni agọ ara eyi to saba maa n jẹ ọmọ ika ẹsẹ tabi ọwọ nigba mii lee da pọn tabi ko ni awọ alaro purple. Awọn mii, ara wọn yoo so yoo si maa dun wọn pupọ tabi ki apa ibẹ gbẹ fuurufu. Ẹlomii a nii fun ọpọlọpọ oṣu awọn mii ko ni ju ọsẹ melo kọ.


Ẹ gbọ́ tuntun lẹ́nu àwọn Dókítà Apa ibi to ran ni agọ ara eyi to saba maa n jẹ ọmọ ika ẹsẹ tabi ọwọ nigba mii lee da pọn tabi ko ni awọ alaro purple. Awọn mii, ara wọn yoo so yoo si maa dun wọn pupọ tabi ki apa ibẹ gbẹ fuurufu. Ẹlomii a nii fun ọpọlọpọ oṣu awọn mii ko ni ju ọsẹ melo kọ. Ni ọpọ igba, wọn le ma ni awọn ami gboogi to jẹ ti Covid-19 bii ikọ, iba ati ai le gboorun tabi mọ adidun ounjẹ. Iwadii ijinlẹ to waye laip yii fihan pe latari ayẹwo ẹjẹ ati awọ ẹran ara, aba jade pe o lee koba ihuwasi ara. Ọkan ninu ohun to maa n ṣẹlẹ ni mudunmudun ara (protein) to n ba arun ja eyi to n jẹ type 1 intterferon, ekeji si ni iru ajagun alaabo ara eyi to maa n mọọmọ kọlu sẹẹli ara eeyan ti ko kan ni dede ṣe bii ajakalẹ arun.


Ni ọpọ igba, wọn le ma ni awọn ami gboogi to jẹ ti Covid-19 bii ikọ, iba ati ai le gboorun tabi mọ adidun ounjẹ. Iwadii ijinlẹ to waye laip yii fihan pe latari ayẹwo ẹjẹ ati awọ ẹran ara, aba jade pe o lee koba ihuwasi ara. Ọkan ninu ohun to maa n ṣẹlẹ ni mudunmudun ara (protein) to n ba arun ja eyi to n jẹ type 1 intterferon, ekeji si ni iru ajagun alaabo ara eyi to maa n mọọmọ kọlu sẹẹli ara eeyan ti ko kan ni dede ṣe bii ajakalẹ arun. Awọn aṣewadii woye pe aadọta eeyan ni wọn rii pe wọn ni Covid toe ni ọdun 2020 atawọn mẹtala mii to ni irufẹ rẹ, chilblains leisons ti wọn ko si lọọ mọ ifarahan arun Covid toripe wọn ṣẹlẹ ṣaaju gidi gan ki arun Covid-9 to bẹrẹ. Wọn lero pe iwadii awọn yii yoo ran awọn alaisan ati dokita lọwọ lori arun naa. Wọn ni omii lara wọn lee lọ nipa lilo ipara atawọn oogun mii.


Awọn aṣewadii woye pe aadọta eeyan ni wọn rii pe wọn ni Covid toe ni ọdun 2020 atawọn mẹtala mii to ni irufẹ rẹ, chilblains leisons ti wọn ko si lọọ mọ ifarahan arun Covid toripe wọn ṣẹlẹ ṣaaju gidi gan ki arun Covid-9 to bẹrẹ. Wọn lero pe iwadii awọn yii yoo ran awọn alaisan ati dokita lọwọ lori arun naa. Wọn ni omii lara wọn lee lọ nipa lilo ipara atawọn oogun mii. "Aridaju pe aisan yii wa ati ohun to n ṣokunfa rẹ yoo ṣeranwọ lati ṣawari ogun fun itọju rẹ". Ipò tó le gidi ní Oloye Sunday Igboho wà báyìí lóòtọ́ tó sì nílò kó lọ sí Germany - Salami Bí a kò bá yá owó, Nàìjíríà ò bá má bọ́ nínú ìfàsẹ́yìn ọ̀rọ̀ ajé - Mínísítà ètò ìsúná Agbébọn yìnbọn pa akẹ́gbẹ́ rẹ́ lásìkò ìjínígbé tí wọ́n kójú Àmọ̀tẹ́kùn Àwọn Òṣèré fíìmù Yorùbá tẹ́ ò ro tó tí jápaa lọ ìlú Òyìnbó rèé Dokita Veronique Bataille to jẹ dokita onimọ nipa awọ ara ati agbẹnus fun ajọ ilẹ Britain lori ẹra ara ni wn ṣawari Covid toe lọpọ igba nigba ti ajakalẹ arun covid-19 ṣẹṣẹ bẹrẹ amọ ko wa wọpọ lasiko ti Delta variant to n waye lọwọ lọwọ. Eyi le jẹ boya toripe ọp eeyan ti n gba abẹrẹ ajẹsara sii tabi wọn n lo ọna mii lati daabo bo ara wọn lati ma nii.


"Aridaju pe aisan yii wa ati ohun to n ṣokunfa rẹ yoo ṣeranwọ lati ṣawari ogun fun itọju rẹ". Ipò tó le gidi ní Oloye Sunday Igboho wà báyìí lóòtọ́ tó sì nílò kó lọ sí Germany - Salami Bí a kò bá yá owó, Nàìjíríà ò bá má bọ́ nínú ìfàsẹ́yìn ọ̀rọ̀ ajé - Mínísítà ètò ìsúná Agbébọn yìnbọn pa akẹ́gbẹ́ rẹ́ lásìkò ìjínígbé tí wọ́n kójú Àmọ̀tẹ́kùn Àwọn Òṣèré fíìmù Yorùbá tẹ́ ò ro tó tí jápaa lọ ìlú Òyìnbó rèé Dokita Veronique Bataille to jẹ dokita onimọ nipa awọ ara ati agbẹnus fun ajọ ilẹ Britain lori ẹra ara ni wn ṣawari Covid toe lọpọ igba nigba ti ajakalẹ arun covid-19 ṣẹṣẹ bẹrẹ amọ ko wa wọpọ lasiko ti Delta variant to n waye lọwọ lọwọ. Eyi le jẹ boya toripe ọp eeyan ti n gba abẹrẹ ajẹsara sii tabi wọn n lo ọna mii lati daabo bo ara wọn lati ma nii. Ẹgbẹ awọn dokita onimọ nipa awọ ara nilẹ Britain ni akọsilẹ oniruuru aisan ara to lee ni ṣe pẹlu Covid.


Ẹgbẹ awọn dokita onimọ nipa awọ ara nilẹ Britain ni akọsilẹ oniruuru aisan ara to lee ni ṣe pẹlu Covid.


Àṣìṣe márùn ún tí àwọn lọ́kọláyà ńṣe nípa owó àti níní ìmọ̀ nípa ara wọn

Jijiroro lori iṣuna ati eto inawo jẹ ohun kan to n fa ọpọlọọ wahala fun awọn eeyan paapaajulọ awọn lọkọlaya. Bi a ba wo ọrọ gbogbo, iṣoro eto inawo ati iha ti koowa n kọ si ọrọ owo lee fa oniruuru nnkan fun ọpọlọpọ eyan eleyi to mu ki sisọrọ nipa rẹ o fẹ nira pupọ. O ṣe pataki ki a sọrọ nipa ọna ti a le gba ṣe amojuto owo tabi iṣuna wa pẹlu awọn ọkọ tabi iyawo wa ki o ma baa fa wahala ni ọjọ iwaju. Amọṣa, bi o ko ba tii ni anfani lati ṣeto ijiroro yii bayii, o dara ki o tete wa aye fun. Ninu iṣẹ iwadii ijinlẹ kan to waye laipẹ yii, lori awọn ohun to n fa wahala laarin awọn lọkọlaya, ohun marun un lo jẹyọ lori ohun ti awọn lọkọlaya n koju nipa ọrọ owo ati ọna ti wọn le gba yanju rẹ. 1.Aisi asiko fun ijiroro lori inawo ninu igbeyawo tabi ifẹ: Ọpọlọpọ nnkan to ṣe pataki fun igbesi aye wa, gẹgẹ bi riri dokita tabi akọṣẹmọṣẹ nipa itọju eyin; bẹẹ gẹgẹ ni o yẹ ki a maa ṣe lori ọrs owo.


Amọṣa, bi o ko ba tii ni anfani lati ṣeto ijiroro yii bayii, o dara ki o tete wa aye fun. Ninu iṣẹ iwadii ijinlẹ kan to waye laipẹ yii, lori awọn ohun to n fa wahala laarin awọn lọkọlaya, ohun marun un lo jẹyọ lori ohun ti awọn lọkọlaya n koju nipa ọrọ owo ati ọna ti wọn le gba yanju rẹ. 1.Aisi asiko fun ijiroro lori inawo ninu igbeyawo tabi ifẹ: Ọpọlọpọ nnkan to ṣe pataki fun igbesi aye wa, gẹgẹ bi riri dokita tabi akọṣẹmọṣẹ nipa itọju eyin; bẹẹ gẹgẹ ni o yẹ ki a maa ṣe lori ọrs owo. Sisọrọ nipa owo ati inawo lee nira pupọ, ṣugbọn o ṣe pataki fun igbeyawo lati kogoja. Ṣe eto asiko to dara julọ fun iwọ ati ololufẹ rẹ lati jiroro nipa inawo yin. Maṣe duro de igba ti ẹnikan ninu ẹyin mejeeji ba na owo to gọbọi lati ra ohun kan tabi nigba ti iṣoro iṣuna ba waye.


Sisọrọ nipa owo ati inawo lee nira pupọ, ṣugbọn o ṣe pataki fun igbeyawo lati kogoja. Ṣe eto asiko to dara julọ fun iwọ ati ololufẹ rẹ lati jiroro nipa inawo yin. Maṣe duro de igba ti ẹnikan ninu ẹyin mejeeji ba na owo to gọbọi lati ra ohun kan tabi nigba ti iṣoro iṣuna ba waye. Ohun to ṣe pataki ni pe ki ẹ joko sọrs lori inawo yin, o lee da lori bi ẹ ṣe n nawo si, ohun ti ẹ n san owo fun, bi iṣuna ṣe n ri tabi fifi owo pamọ fun ohun kan to ṣe pataki. Ohun to ṣaa ṣe pataki ni pe ki ẹ fi asiko silẹ lati jiroro lori owo. Ọna ti o ba gba na owo rẹ lawọn asiko kan sẹyin lee ni ipa lori ọna ti o o gba na owo rẹ lasiko yii, eyi si ni idi ti lọkọlaya lati mọ ipo ti eto inawo ọkọ tabi iyawo wọn wa.


Ohun to ṣe pataki ni pe ki ẹ joko sọrs lori inawo yin, o lee da lori bi ẹ ṣe n nawo si, ohun ti ẹ n san owo fun, bi iṣuna ṣe n ri tabi fifi owo pamọ fun ohun kan to ṣe pataki. Ohun to ṣaa ṣe pataki ni pe ki ẹ fi asiko silẹ lati jiroro lori owo. Ọna ti o ba gba na owo rẹ lawọn asiko kan sẹyin lee ni ipa lori ọna ti o o gba na owo rẹ lasiko yii, eyi si ni idi ti lọkọlaya lati mọ ipo ti eto inawo ọkọ tabi iyawo wọn wa. Bi o ba lee mọ nipa ilana inawo atẹyinwa ololufẹ rẹ, yoo ran ọ lọwọ pupọ lori bi ẹ ṣe n na owo yin lọwọlọwọ. Bi ololufẹ rẹ ba wa lati idile ti o lowo, ti owo kii ṣe iṣoro fun, o ṣeṣe ki ọna ti o gba n fowopamọ o ma dun mọ ọ ninu pupọ. Ni kete ti o ba ti mọ itan nipa iṣuna ololufẹ rẹ, nibẹ loo ti le mọ nipa ilana ti wọn fi n na owo ti yoo si ran ọ lọwọ lati maṣe bọ sọwọ aṣiṣe owo.


Bi o ba lee mọ nipa ilana inawo atẹyinwa ololufẹ rẹ, yoo ran ọ lọwọ pupọ lori bi ẹ ṣe n na owo yin lọwọlọwọ. Bi ololufẹ rẹ ba wa lati idile ti o lowo, ti owo kii ṣe iṣoro fun, o ṣeṣe ki ọna ti o gba n fowopamọ o ma dun mọ ọ ninu pupọ. Ni kete ti o ba ti mọ itan nipa iṣuna ololufẹ rẹ, nibẹ loo ti le mọ nipa ilana ti wọn fi n na owo ti yoo si ran ọ lọwọ lati maṣe bọ sọwọ aṣiṣe owo. Lasiko ti ẹ ba n ṣeto afojusun inawo yin, iwọ ati ololufẹ rẹ gbọdọ joko jiroro  lati mọ awọn ohun gan ti ẹ fẹ gan ni pato. Ọpọ awọn lọkọlaya lo maa n gba pe ololufẹ wọn fara mọ ohun ti wọn fẹ nipa iṣuna lai sọrọ rẹ rẹ. Lẹyin o rẹyin ni wọn yoo wa rii pe irọ ni wọn n pa. Gẹgẹ bi lọkọlaya, ẹyin mejeeji nilo lati jiroro lori awọn idojukọ yin nipa inawo, dukia ti ẹ ni ati iye owo oṣu ti ẹni kọọkan yin n gba.


Lasiko ti ẹ ba n ṣeto afojusun inawo yin, iwọ ati ololufẹ rẹ gbọdọ joko jiroro  lati mọ awọn ohun gan ti ẹ fẹ gan ni pato. Ọpọ awọn lọkọlaya lo maa n gba pe ololufẹ wọn fara mọ ohun ti wọn fẹ nipa iṣuna lai sọrọ rẹ rẹ. Lẹyin o rẹyin ni wọn yoo wa rii pe irọ ni wọn n pa. Gẹgẹ bi lọkọlaya, ẹyin mejeeji nilo lati jiroro lori awọn idojukọ yin nipa inawo, dukia ti ẹ ni ati iye owo oṣu ti ẹni kọọkan yin n gba. Lẹyin eyi, ṣe ilakalẹ inawo yin bii owo ori, sisan owo san an diẹdiẹ lori ọkọ rira. Nitori pe dandan ni sisan awọn owo wọnyii, o rọrun lati tete bẹrẹ si ni ṣeto iṣun alori wọn. Lọpọ igba ni edeaiyede yoo maa waye lori iṣuna yin bi ọkan ninu awọn lọkọlaya ba n yọ ninu aṣuwọn ajumọni wọn lati nawo fun ohunkohun.


Lẹyin eyi, ṣe ilakalẹ inawo yin bii owo ori, sisan owo san an diẹdiẹ lori ọkọ rira. Nitori pe dandan ni sisan awọn owo wọnyii, o rọrun lati tete bẹrẹ si ni ṣeto iṣun alori wọn. Lọpọ igba ni edeaiyede yoo maa waye lori iṣuna yin bi ọkan ninu awọn lọkọlaya ba n yọ ninu aṣuwọn ajumọni wọn lati nawo fun ohunkohun. Nitori eyi, o ṣe pataki ki ẹyin mejeeji ṣe eto lori bi ẹ o ṣe maa na owo lsna ti ko ni ṣokunkun si ẹni keji. Fifi ara pamọ fun ololufẹ rẹ lori ọrọ owo, kaadi igbowo ATM rẹ ati awọn ohun tuntun ti o n gbero lati ra lewu pupọ. Ohun to ṣe pataki naa ni ki ẹyin mejeeji jẹ olootọ si ara yin.


Nitori eyi, o ṣe pataki ki ẹyin mejeeji ṣe eto lori bi ẹ o ṣe maa na owo lsna ti ko ni ṣokunkun si ẹni keji. Fifi ara pamọ fun ololufẹ rẹ lori ọrọ owo, kaadi igbowo ATM rẹ ati awọn ohun tuntun ti o n gbero lati ra lewu pupọ. Ohun to ṣe pataki naa ni ki ẹyin mejeeji jẹ olootọ si ara yin. Bi o ba ti n di pe ẹyin mejeeji ko lee ṣalaye ohun ti ẹ n ra fun ara yin nitori ero pe ẹnikeji rẹ ko ni fọwọsi ohun ti o fẹ ra naa, a dara ki ẹ jumọ joko jiroro pọ lori rẹ


Bi o ba ti n di pe ẹyin mejeeji ko lee ṣalaye ohun ti ẹ n ra fun ara yin nitori ero pe ẹnikeji rẹ ko ni fọwọsi ohun ti o fẹ ra naa, a dara ki ẹ jumọ joko jiroro pọ lori rẹ


Covid-19 Vaccine: Ìjọba ní òṣìṣẹ́ ọba tí kò bá gba abẹ́rẹ́ àjẹsára kò ní lè wọ ọọ́físì ṣiṣẹ́

Ijọba apapọ ti kede ọjọ kinni, oṣu Kẹwaa, ọdun yii fun gbogbo awọn oṣiṣẹ ijọba lati gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19. Alaga igbimọ ti Aarẹ gbe kalẹ lati bojuto ọrọ Covid-19 ni Naijiria, to tun jẹ akọwe ijọba apapọ, Bosss Mustapha lo kede gbedeke naa nibi ipade kan niluu Abuja. O  ni "Bẹrẹ lati ọjọ kinni, oṣu kejila ọdun yii, ijọba apapọ yoo maa beere iwe ẹri gbigba abẹrẹ ajẹsara Covid-19, ati esi ayẹwo arun naa ki ẹnikẹni ninu awọn oṣiṣẹ ijọba to wọ ọọfisi wọn kaakiri Naijiria." "A oo fi atẹjade sita lori bi awọn ayẹwo naa yoo ṣe lọ." Mustapha ṣalaye pe  ijọba apapọ ti yọ South Africa, Brazil ati Turkey kuro lara awọn orilẹ-ede ti wọn ko gba ki awọn eeyan rẹ ṣabẹwo si Naijiria tẹlẹ. O ni awọn gbe igbesẹ naa nibi ipade kan ti wọn ṣe ṣaaju ipade awọn akọroyin to ti kede igbeseẹ ijọba tuntun naa.


"A oo fi atẹjade sita lori bi awọn ayẹwo naa yoo ṣe lọ." Mustapha ṣalaye pe  ijọba apapọ ti yọ South Africa, Brazil ati Turkey kuro lara awọn orilẹ-ede ti wọn ko gba ki awọn eeyan rẹ ṣabẹwo si Naijiria tẹlẹ. O ni awọn gbe igbesẹ naa nibi ipade kan ti wọn ṣe ṣaaju ipade awọn akọroyin to ti kede igbeseẹ ijọba tuntun naa. Lẹyin naa lo kan sara si ijọba ilẹ Gẹẹsi ni bo ṣe gba ki awọn ọmọ Naijiria to ti gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 maa ṣabẹwo silẹ ọhun. Akọwe ijọba naa tun ran awọn ọmọ Naijiria leti nipa awọn ọdun awọn Musulumi ati ọdun Keresimesi to n bọ laipẹ, pe ọpọ ero ni yoo maa wọle-jade ni Naijiria, eyii ti yoo fa ki ọpọ eeyan korajọpọ soju kan. O ni awọn yoo ṣeto lati bojuto bi awọn alejo ṣe n wọle ati bi wọn ṣe n jade ni Naijiria. Lẹyin naa lo kilọ pẹ arun Covid-19 ṣi wa lode, nitori naa ki awọn eeyan maa fọ ọwọ wọn ni gbogbo igba, ki wọn ṣora fun ibi ti ọpọ ero pọ si, ki wọn si maa lo ibomu lawujọ.


Lẹyin naa lo kan sara si ijọba ilẹ Gẹẹsi ni bo ṣe gba ki awọn ọmọ Naijiria to ti gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 maa ṣabẹwo silẹ ọhun. Akọwe ijọba naa tun ran awọn ọmọ Naijiria leti nipa awọn ọdun awọn Musulumi ati ọdun Keresimesi to n bọ laipẹ, pe ọpọ ero ni yoo maa wọle-jade ni Naijiria, eyii ti yoo fa ki ọpọ eeyan korajọpọ soju kan. O ni awọn yoo ṣeto lati bojuto bi awọn alejo ṣe n wọle ati bi wọn ṣe n jade ni Naijiria. Lẹyin naa lo kilọ pẹ arun Covid-19 ṣi wa lode, nitori naa ki awọn eeyan maa fọ ọwọ wọn ni gbogbo igba, ki wọn ṣora fun ibi ti ọpọ ero pọ si, ki wọn si maa lo ibomu lawujọ.


Sotitobire: Wo kókó márùn-ún tí agbẹjọ́rò Alfa Babatunde fi fẹ kí adájọ́ da ẹ̀wọ̀n gbére nù

Ile ẹjọ kotẹmilọrun to wa niluu Akure ti sun ọjọ idajọ rẹ siwaju lori ẹjọ kotẹmilọrun ti pasitọ ijọ Sotitobire, Alfah Babatunde pe. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọjọ kẹfa, oṣu Kẹwaa, ọdun 2020 ni ile ẹjọ giga kan niluu Akure sọ pasitọ ọhun, atawọn marun un mii si ẹwọn gbere lori ẹsun pe wọn lọwọ ninu bi ọmọ ọdun kan, Gold Kolawole ṣe poora ninu ṣọọṣi pasitọ ọhun. Sotitobire pe ẹjọ kotẹmilọrun naa tako idajọ ile ẹjọ giga naa, o si ni ki ile ẹjọ kotẹmilọrun da idajọ ẹwọn gbere ti ile ẹjọ akọkọ da fun oun nu. Agbẹjọro Sotitobire, Gboyega Awomolo mu iwe ẹbẹ mẹta wa siwaju ile ẹjọ kotẹmilọrun naa, to fi mọ koko marun run ti wọn fi gbọdọ da idajọ naa nu, ati pe ajọ ọtẹmuyẹ DSS ko lagbara lati ṣe iwadii ẹsun ijọmọgbe ọhun. Awomolo sọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ti n ṣiṣẹ takun-takun lori iwadii ẹsun naa, ko to di pe ajọ ọtẹmuyẹ DSS ṣadede ja iwadii ọhun gba lọwọ ọlọpaa. Agbẹjọro Sotitobire ọhun tun sọ siwaju pe, DSS ko lagbara labẹ ofin lati ṣe iwadii ẹsun naa niwọn igba to ti jẹ ẹsun iwa ọdaran.


Agbẹjọro Sotitobire, Gboyega Awomolo mu iwe ẹbẹ mẹta wa siwaju ile ẹjọ kotẹmilọrun naa, to fi mọ koko marun run ti wọn fi gbọdọ da idajọ naa nu, ati pe ajọ ọtẹmuyẹ DSS ko lagbara lati ṣe iwadii ẹsun ijọmọgbe ọhun. Awomolo sọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ti n ṣiṣẹ takun-takun lori iwadii ẹsun naa, ko to di pe ajọ ọtẹmuyẹ DSS ṣadede ja iwadii ọhun gba lọwọ ọlọpaa. Agbẹjọro Sotitobire ọhun tun sọ siwaju pe, DSS ko lagbara labẹ ofin lati ṣe iwadii ẹsun naa niwọn igba to ti jẹ ẹsun iwa ọdaran. O ni nitori naa, gbogbo ohun ti DSS ṣe lori ẹjọ naa, to fi mọ idajọ ẹwọn gbere ti wọn da fun Sotitobire ko tọ. Awomolo tun sọ pe ẹri ti ko lẹsẹ nilẹ ti wọn fi ṣedajọ ẹwọn gbere fun pasitọ Sotitobire ko tọ, o si bẹbẹ pe ki ile ẹjọ kotẹmilọrun naa da ẹjọ ọhun nu, ko si tu onibara oun silẹ lẹsẹkẹṣẹ. Ẹwẹ, agbẹjọro ijọba, to tun jẹ kọmiṣọna eto idajọ ni ipinlẹ Ondo, Charles Titiloye sọ pe DSS lagbara lati ja iwadii naa gba lọwọ ọlọpaa nitori ọrọ ọhun ti n di iṣu ata yan-yan.