"Owo yii la maa n san si apo asunwọn igbimọ Olubadan, eyi ti wọn yoo pin si ọna mẹta. Igun kan yoo lọ sọdọ Olubadan, ti igun oye ỌTUN ATI Balogun Olubadan yoo si pin meji to ku." "Bi awọn ijoye se n parọ kiri naa ree lasiko ti Olubadan fi Ajimobi ati aya rẹ joye, ti wọn ni miliọnu lọna aadọta naira ni Olubadan gba lọwọ gomina ana naa, ayafi igba ti onitọun tan imọlẹ si ọrọ naa pe oun ko san kọbọ fun oye ti wọn fi oun jẹ ọhun. "Ti eeyan ba jẹ ọba lẹnu ọdun mọkanle laadọrun bii Olubadan, iru ọrọ aye wo lo tun ku ti yoo maa ko jọ? Iwa Oloye Lekan si dabi iwa asa, to ro pe gbogbo ẹda yoku naa n jẹ oromọdiẹ. A si fẹ ki Lekan Balogun wa salaye miliọnu mẹfa ati aabọ naira to gba lọwọ Ọmọwe Sunday Ọladiti to ti di oloogbe bayi, lọdun 2017, lori ẹtanjẹ pe oun yoo ba gba oye Jagun lọwọ Olubadan?"


Royal Tussle: Olúbàdàn ní Lekan Balogun nìkan ló ń bá òun jà, àwọn ìjòyè yókù kò sí lẹ́yìn rẹ̀

"Ti eeyan ba jẹ ọba lẹnu ọdun mọkanle laadọrun bii Olubadan, iru ọrọ aye wo lo tun ku ti yoo maa ko jọ? Iwa Oloye Lekan si dabi iwa asa, to ro pe gbogbo ẹda yoku naa n jẹ oromọdiẹ. A si fẹ ki Lekan Balogun wa salaye miliọnu mẹfa ati aabọ naira to gba lọwọ Ọmọwe Sunday Ọladiti to ti di oloogbe bayi, lọdun 2017, lori ẹtanjẹ pe oun yoo ba gba oye Jagun lọwọ Olubadan?" "Lẹyin ti ọkunrin naa ku, Lekan Balogun ko da owo naa pada nitori iyawo ati awọn ọmọ oloogbe ti tọ Olubadan wa pe ko ba awọn dasi ọrọ yii, ki awọn lee ri owo gba pada. Koda, tori atilẹyin owo ti gomina tẹlẹ, Rashidi Ladọja se fun Lekan Balogun laipẹ yii, lo se gbe ẹjọ to pe kuro nile ẹjọ laipẹ yii, to ba si dabi irọ, ẹ bi ajọ EFCC ati ileesẹ ọlọpa nilu Ibadan." Atẹjade naa tun salaye pe danfo ni Lekan Balogun wa ninu ija to n ba Olubadan ja, ko ni ọmọ ogun lẹyin rara nitori oun naa lo n buwọlu iwe lori awọn oloye yoku, bẹẹ si ni losu kejila ọdun 2019 to kọja ni Lekan Balogun ati awọn oloye yoku wa bẹbẹ fun idarijin lọdọ Olubadan tori bi wọn se fi Baalẹ Alape jẹ lai lọwọ Olubadan ninu.


"Lẹyin ti ọkunrin naa ku, Lekan Balogun ko da owo naa pada nitori iyawo ati awọn ọmọ oloogbe ti tọ Olubadan wa pe ko ba awọn dasi ọrọ yii, ki awọn lee ri owo gba pada. Koda, tori atilẹyin owo ti gomina tẹlẹ, Rashidi Ladọja se fun Lekan Balogun laipẹ yii, lo se gbe ẹjọ to pe kuro nile ẹjọ laipẹ yii, to ba si dabi irọ, ẹ bi ajọ EFCC ati ileesẹ ọlọpa nilu Ibadan." Atẹjade naa tun salaye pe danfo ni Lekan Balogun wa ninu ija to n ba Olubadan ja, ko ni ọmọ ogun lẹyin rara nitori oun naa lo n buwọlu iwe lori awọn oloye yoku, bẹẹ si ni losu kejila ọdun 2019 to kọja ni Lekan Balogun ati awọn oloye yoku wa bẹbẹ fun idarijin lọdọ Olubadan tori bi wọn se fi Baalẹ Alape jẹ lai lọwọ Olubadan ninu.


Surety - Àwọn kan n ṣe onídùró gẹ́gẹ́ bi okòówò

Iwọ ti o ba fẹ gba oniduro gbọdọ mọ ki o si ni oye irufẹ ẹsun ti wọn fi kan ẹni to fẹ ṣe oniduro fun. O lewu fun ọ ti o ko ba mọ ẹsun ti wọn fi kan ẹni to n jẹjọ. Ti ẹni naa ba sa lọ, ori rẹ ni gbogbo atunbọtan ẹjọ yoo da le lori. Ẹni ti o fẹ ṣoniduro fun gbọdọ jẹ ẹni ti o mọ daadaa, dele dele, too mọ ọna rẹ. To da ọ loju pe yoo wa sile ẹjọ lọjọkọjọ ti ile ẹjọ ba sọ pe ko wa, ti ko ni salọ. Ẹsun ti wọn ba si fi kan ẹni naa ni yoo sọ iru oniduro ti adajọ yoo sọ pe ko mu wa.


Ẹni ti o fẹ ṣoniduro fun gbọdọ jẹ ẹni ti o mọ daadaa, dele dele, too mọ ọna rẹ. To da ọ loju pe yoo wa sile ẹjọ lọjọkọjọ ti ile ẹjọ ba sọ pe ko wa, ti ko ni salọ. Ẹsun ti wọn ba si fi kan ẹni naa ni yoo sọ iru oniduro ti adajọ yoo sọ pe ko mu wa. Owo ti ile ẹjọ ba sọ pe ki ẹ fi gba oniduro, kii se fun ile ẹjọ, o tumọ si pe iye owo ti o o san fun ile ẹjọ niyẹn ti ẹni to duro fun ba salọ. Bakan naa ni dukia ti ile ẹjọ ba beere lọwọ rẹ, ile ẹjọ kọ lo ni i, ile ẹjọ yoo gba a ni ti ẹni naa ba sa lọ. Awọn kan ti wa to n fi jijẹ oniduro ṣe iṣẹ ṣe.


Owo ti ile ẹjọ ba sọ pe ki ẹ fi gba oniduro, kii se fun ile ẹjọ, o tumọ si pe iye owo ti o o san fun ile ẹjọ niyẹn ti ẹni to duro fun ba salọ. Bakan naa ni dukia ti ile ẹjọ ba beere lọwọ rẹ, ile ẹjọ kọ lo ni i, ile ẹjọ yoo gba a ni ti ẹni naa ba sa lọ. Awọn kan ti wa to n fi jijẹ oniduro ṣe iṣẹ ṣe. Awọn gan an lo n ba ẹka ofin jẹ ni Naijiria. Awọn lo mn jẹ ki ẹni to n jẹjọ salọ. Wọn ko ni iṣẹ meji ti wọn n ṣe ju iyẹn lọ.


Awọn gan an lo n ba ẹka ofin jẹ ni Naijiria. Awọn lo mn jẹ ki ẹni to n jẹjọ salọ. Wọn ko ni iṣẹ meji ti wọn n ṣe ju iyẹn lọ. Ko si si bi adajọ ṣe fẹ ẹ mọ. Ti adajọ ko ba si ṣe iwadi daada ko n i mọ. Ti ẹni to n jẹjọ ba salọ, awọn naa yoo salọ.


Ko si si bi adajọ ṣe fẹ ẹ mọ. Ti adajọ ko ba si ṣe iwadi daada ko n i mọ. Ti ẹni to n jẹjọ ba salọ, awọn naa yoo salọ. Koda wọn maa n ṣe atọwọda iwe ilẹ, iwe ile, iwe ileesẹ ati bẹẹbẹ lọ lati fi tan ile ẹjọ. Iṣẹlẹ kan to ṣẹlẹ sẹyin ni ile ẹjọ giga ti ijọba apapọ nilu Abuja sọ pe ki awọn to ṣe oniduro fun olori  ẹgbẹ́ to n polongo fun idasilẹ orilẹ-ede Biafra, Nnamdi Kanu, san ọgọrun un miliọnu ẹni kọọkan wọn sile ẹjọ. Eyi ko ṣẹyin bi Kanu ti wọn duro fun ko ṣe yọju sile ẹjọ l'ọjọ kẹtala, oṣu Kọkanla ti igbẹjọ rẹ yẹ ko waye.


Koda wọn maa n ṣe atọwọda iwe ilẹ, iwe ile, iwe ileesẹ ati bẹẹbẹ lọ lati fi tan ile ẹjọ. Iṣẹlẹ kan to ṣẹlẹ sẹyin ni ile ẹjọ giga ti ijọba apapọ nilu Abuja sọ pe ki awọn to ṣe oniduro fun olori  ẹgbẹ́ to n polongo fun idasilẹ orilẹ-ede Biafra, Nnamdi Kanu, san ọgọrun un miliọnu ẹni kọọkan wọn sile ẹjọ. Eyi ko ṣẹyin bi Kanu ti wọn duro fun ko ṣe yọju sile ẹjọ l'ọjọ kẹtala, oṣu Kọkanla ti igbẹjọ rẹ yẹ ko waye. Awọn mẹtẹẹta, Sẹnetọ Enyinnaya Abaribe; alufa ijọ Juu kan, Immanuel Shalom, ati oluṣiro owo, Tochukwu Uchendu, ni onidajọ Binta Nyako paṣẹ fun lati san owo gọbọi naa si apo asunwọn ile ẹjọ. Eyi lo mu BBC News Yoruba ba Amofin Sadiku Ibitayọ sọrọ lori awọn nkan to rọ mọ ṣiṣe oniduro fun ẹni to n j'ẹjọ. Amofin ṣalaye pe oriṣi oniduro meji lo wa.


Awọn mẹtẹẹta, Sẹnetọ Enyinnaya Abaribe; alufa ijọ Juu kan, Immanuel Shalom, ati oluṣiro owo, Tochukwu Uchendu, ni onidajọ Binta Nyako paṣẹ fun lati san owo gọbọi naa si apo asunwọn ile ẹjọ. Eyi lo mu BBC News Yoruba ba Amofin Sadiku Ibitayọ sọrọ lori awọn nkan to rọ mọ ṣiṣe oniduro fun ẹni to n j'ẹjọ. Amofin ṣalaye pe oriṣi oniduro meji lo wa. Akọkọ ni eyi ti ileeṣẹ ọlọpa beere fun ati ti ile ẹjọ. "Oniduro ti ileeṣẹ ọlọpa maa waye lasiko ti awọn ọlọpa ko ti i pari iwadi wọn lati mu ki ẹni naa duro fun afurasi ọdaran. Wọn yoo  kan sọ pe ki ẹni naa buwọlu iwe tabi fi iwe idanimọ rẹ silẹ.


Akọkọ ni eyi ti ileeṣẹ ọlọpa beere fun ati ti ile ẹjọ. "Oniduro ti ileeṣẹ ọlọpa maa waye lasiko ti awọn ọlọpa ko ti i pari iwadi wọn lati mu ki ẹni naa duro fun afurasi ọdaran. Wọn yoo  kan sọ pe ki ẹni naa buwọlu iwe tabi fi iwe idanimọ rẹ silẹ. Awọn ọlọpa yoo pada ranṣẹ pe e ti o ba paa dandan." Ni ti ile ẹjọ, awọn ti ẹsun ti wọn fi kan wọn ba fi aaye silẹ pe wọn le maa gba ile wọn wa jẹjọ ni adajọ maa n gba oniduro fun.


Awọn ọlọpa yoo pada ranṣẹ pe e ti o ba paa dandan." Ni ti ile ẹjọ, awọn ti ẹsun ti wọn fi kan wọn ba fi aaye silẹ pe wọn le maa gba ile wọn wa jẹjọ ni adajọ maa n gba oniduro fun.


Valentine:Ọ̀nà ọ̀tọ̀ ni àjọ EFCC àti NYSC gbé àyájọ́ olólùfẹ́ ọdún 2020 gba

Ọna ara, ọna ọtọ ni ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ni orilẹ-ede Naijiria, Economic and Financial Crimes Commissin, EFCC gbe ajọyọ ayajọ ololufẹ ti ọdun 2020 gba. Niṣe ni ajọ naa pẹlu awọn ọdọ to n sinrun ilu, awọn ẹgbẹ obinrin l'oriṣiriṣi, awọn ọdọ ati ẹgbẹ oṣiṣẹ rin jakejado Naijiria lati polongo tako iwa ibajẹ lawujọ. Ṣaaju asiko yii ni ajọ EFCC ti kede pe ọwọ ifẹ ti awọn yoo na si awọn ọmọ Naijiria ni ayajọ ololufẹ ni lati polongo kaakiri pe ki awọn ọmọ Naijiria o jawọ ninu iwa ibajẹ pẹlu #YouthsWalkAgainstCorruption. Ọpọlọpọ eniyan lo fesi si ikede ajọ naa lori ayelujara Twitter pe iyalẹnu ni yoo jẹ lati ri ajọ naa ko nawọ ifẹ yatọ si mimu awọn to n kowo ilu jẹ ati awọn ọmọ yahoo-yahoo. Bayii ni ayajọ ololufẹ ajọ naa sẹ lọ kaakiri awọn ipinlẹ ni Naijiria. Ipinlẹ Kaduna ati Plateau ko gbẹyin.


Ọpọlọpọ eniyan lo fesi si ikede ajọ naa lori ayelujara Twitter pe iyalẹnu ni yoo jẹ lati ri ajọ naa ko nawọ ifẹ yatọ si mimu awọn to n kowo ilu jẹ ati awọn ọmọ yahoo-yahoo. Bayii ni ayajọ ololufẹ ajọ naa sẹ lọ kaakiri awọn ipinlẹ ni Naijiria. Ipinlẹ Kaduna ati Plateau ko gbẹyin. Gomina ipinlẹ Plateau, Solomon Lalong naa darapọ mọ awọn oṣiṣẹ ajọ EFCC ati awọn agunbanirọ. Koda, minisita fun ọrọ awọn ọdọ ati ere idaraya, Sunday Dare ati minisita fun ọrọ obinrin, Dame Pauline K Tallen naa kopa nibi eto naa nilu Abuja. Ipinlẹ Adamawa naa ko gbẹyin nibi 'irin ifẹ' naa.


Gomina ipinlẹ Plateau, Solomon Lalong naa darapọ mọ awọn oṣiṣẹ ajọ EFCC ati awọn agunbanirọ. Koda, minisita fun ọrọ awọn ọdọ ati ere idaraya, Sunday Dare ati minisita fun ọrọ obinrin, Dame Pauline K Tallen naa kopa nibi eto naa nilu Abuja. Ipinlẹ Adamawa naa ko gbẹyin nibi 'irin ifẹ' naa. Gomina ipinlẹ naa paapa darapọ mọ wọn. Awọn ọdọ to n sinrin ilu naa tu yaaya jade nipinlẹ Eko lati kopa nibi akanṣe ayajọ ololufẹ naa. Ipinlẹ Enugu naa ko gbẹyin pẹlu bi awọn ahunbanirọ ati gomina ipinlẹ naa, Ifeanyi Ugwuanyi ṣe darapọ mọ awọn oṣiṣẹ ajọ EFCC.


Gomina ipinlẹ naa paapa darapọ mọ wọn. Awọn ọdọ to n sinrin ilu naa tu yaaya jade nipinlẹ Eko lati kopa nibi akanṣe ayajọ ololufẹ naa. Ipinlẹ Enugu naa ko gbẹyin pẹlu bi awọn ahunbanirọ ati gomina ipinlẹ naa, Ifeanyi Ugwuanyi ṣe darapọ mọ awọn oṣiṣẹ ajọ EFCC. Awọn ipinlẹ bi Oyo, Gombe, Kebbi, Bauchi, Cross River, Plateau, Delta, Edo, Osun, Ondo, Kwara, ati awọn ipinlẹ to ku lo kopa.


Awọn ipinlẹ bi Oyo, Gombe, Kebbi, Bauchi, Cross River, Plateau, Delta, Edo, Osun, Ondo, Kwara, ati awọn ipinlẹ to ku lo kopa.


UI Bursar: Alákoso owó ní Olùyẹ̀wé owó wò wa fọ́ lójú nígbà tó ń ṣe ìṣirò báa ṣe náwó

Alakoso owo Fasiti ilu Ibadan, Micael Alatise ti sọ nile aṣofin kekere pe Fasiti naa ko fi iwe iṣuna rẹ ransẹ si ile ọhun latari pe oluyewe owo to yẹ ko ṣe iṣẹ naa fọ loju lẹnu iṣẹ. Alatiṣe lo sọ ọrọ naa niwaju igbimọ to n ri si bi awọn ileeṣẹ ijọba ṣe n na owo, ti aṣojuṣofin Oluwole Oke jẹ alaga rẹ. O ni idi ti Fasiti Ibadan ṣe kuna lati fi eto bi o ṣe nawo ṣọwọ si oluyẹwe owo wo ijọba ni pe, oluyẹwe owo wo to yẹ ko ṣe iwe naa fọ loju lẹnu iṣẹ, to si ku lẹyin naa. Esi yii jẹ iyalẹnu fun awọn aṣofin nitori pe oluyẹwe owo wo ti wọn n sọ nipa rẹ ọhun ṣi n gba owo iṣẹ titi di ọdun to kọja. Ọrọ ọhun kọkọ pa awọn aṣofin lẹrin, ṣugbọn wọn koro oju lẹyinorẹyin lori awijare alakoso owo Fasiti naa. Awọn aṣofin naa wa n bere pe, ti oluyẹwe owo wo Fasiti ọhun ba fọ loju, ṣe  gbogbo ileeṣẹ rẹ lo fọ loju ni, ti ko ṣe fi iwe bo ṣe nawo ranṣẹ lati nnklan bi ọdun mẹwaa sẹyin.


Esi yii jẹ iyalẹnu fun awọn aṣofin nitori pe oluyẹwe owo wo ti wọn n sọ nipa rẹ ọhun ṣi n gba owo iṣẹ titi di ọdun to kọja. Ọrọ ọhun kọkọ pa awọn aṣofin lẹrin, ṣugbọn wọn koro oju lẹyinorẹyin lori awijare alakoso owo Fasiti naa. Awọn aṣofin naa wa n bere pe, ti oluyẹwe owo wo Fasiti ọhun ba fọ loju, ṣe  gbogbo ileeṣẹ rẹ lo fọ loju ni, ti ko ṣe fi iwe bo ṣe nawo ranṣẹ lati nnklan bi ọdun mẹwaa sẹyin. Wọn ni ti ọga ileeṣẹ to n yẹwe owo wo ba fọ loju, ko yẹ ki iṣẹlẹ naa da iṣẹ ijọba duro. Alaga igbimọ ọhun, Oluwole Oke wa pe fun iwaadi kikun lori ileeṣẹ naa, ati iwaadi to jinlẹ lori bi iṣu ṣe ku ti ọbẹ si bu lori eto iṣuna Fasiti naa.


Wọn ni ti ọga ileeṣẹ to n yẹwe owo wo ba fọ loju, ko yẹ ki iṣẹlẹ naa da iṣẹ ijọba duro. Alaga igbimọ ọhun, Oluwole Oke wa pe fun iwaadi kikun lori ileeṣẹ naa, ati iwaadi to jinlẹ lori bi iṣu ṣe ku ti ọbẹ si bu lori eto iṣuna Fasiti naa.


Murtala Mohammed: Aṣaájú tó kọ́kọ́ gbógun tàwọn alájẹbánu, tó sì ta oúnjẹ lọ́pọ̀

Bi wọn ba darukọ ọgagun Murtala Mohammed letigbọ awọn ọdọ lode oni,ohun ti wọn yoo fi ranti rẹ ni owo beba ogun Naira, eleyi ti wọn ya aworan rẹ si. Bẹẹ si ni Murtala Mohammed ju ogun Naira lọ, ta ba n sọ nipa ipa to ko lorileede Naijiria ati isẹ iadagbasoke to se fun orilẹede yii. Bi a ba ka ni meni meji, o ti to ọdun mẹrinlelogoji ti akọni ologun yii re irinajo aremabọ, nigba ti awọn agbebọn da ẹmi rẹ legbodo. Loni ti awọn ọmọ Naijiria si tun n ṣe iranti rẹ, a ni ki a mu awọn ohun to gbe ṣe lasiko to fi wa lori oye fun ọjọ mejidinnigba wa si iranti yin, nitori bi onirese rẹ ko ba fingba mọ, awọn eyi to ti fin silẹ, ko lee parun laelae. Gẹgẹ ba ti woye rẹ, awọn agbekalẹ ilana isejọba rẹ naa lo si n ṣe atọna awọn ilana isẹjọba laye ijọba alagbada taa wa yii, lai naani pe ijọba ologun ni Murtala Mohammed se adari rẹ nigba naa. Kikede dukia gẹgẹ bi olori: Lọdun 2015 lorileede Ghana, nigbati Aarẹ Naijiria Muhammadu Buhari n dahun ibeere awọn akoroyin nipa bi o ti ṣe le jẹ ki awọn olori ilẹ Afrika miran kọ iṣe rẹ nipa kikede dukia.


Loni ti awọn ọmọ Naijiria si tun n ṣe iranti rẹ, a ni ki a mu awọn ohun to gbe ṣe lasiko to fi wa lori oye fun ọjọ mejidinnigba wa si iranti yin, nitori bi onirese rẹ ko ba fingba mọ, awọn eyi to ti fin silẹ, ko lee parun laelae. Gẹgẹ ba ti woye rẹ, awọn agbekalẹ ilana isejọba rẹ naa lo si n ṣe atọna awọn ilana isẹjọba laye ijọba alagbada taa wa yii, lai naani pe ijọba ologun ni Murtala Mohammed se adari rẹ nigba naa. Kikede dukia gẹgẹ bi olori: Lọdun 2015 lorileede Ghana, nigbati Aarẹ Naijiria Muhammadu Buhari n dahun ibeere awọn akoroyin nipa bi o ti ṣe le jẹ ki awọn olori ilẹ Afrika miran kọ iṣe rẹ nipa kikede dukia. Buhari fi apẹẹrẹ ọgagun Muritala Muhammed sakawe, to si ni ki gbogbo awọn Minisita ati Gomina to fi mọ awọn akowe agba to siwaju rẹ, kede dukia wọn. Murtala Muhammed ni olori Naijiria akọkọ to fẹsẹ iwa ikede dukia ẹni mulẹ lori aleefa pẹlu bo se kede dukia rẹ setigbọ araye. Titi di oni, iṣe yii ti di ohun ti awọn eeyan fi n sagbeyẹwo ijọba ti o duro deede ni Naijiria.


Buhari fi apẹẹrẹ ọgagun Muritala Muhammed sakawe, to si ni ki gbogbo awọn Minisita ati Gomina to fi mọ awọn akowe agba to siwaju rẹ, kede dukia wọn. Murtala Muhammed ni olori Naijiria akọkọ to fẹsẹ iwa ikede dukia ẹni mulẹ lori aleefa pẹlu bo se kede dukia rẹ setigbọ araye. Titi di oni, iṣe yii ti di ohun ti awọn eeyan fi n sagbeyẹwo ijọba ti o duro deede ni Naijiria. Fifi panpẹ ofin mu awọn onijẹgudujẹra: Orukọ EFCC loni tabi ti ICPC a ma mu ibẹrubojo ba awọn ti wọn ba jẹ ajẹbanu tabi ti wọn ṣe owo ijọba basubasu. Saaju ki a to ni EFCC ni ọgagun Murtala Muhammed ti paṣẹ ki wọn ṣe iwadi awọn oṣiṣẹ ijọba ti ọwọ wọn ko mọ. Bakannna ni Murtala Mohammed ni ki wọn se iwadi nipa awọn dukia ijọba to jẹ alopati lawọn ipinlẹ mẹta kan to wa ni agbegbe ila oorun Naijiria nigba naa.


Fifi panpẹ ofin mu awọn onijẹgudujẹra: Orukọ EFCC loni tabi ti ICPC a ma mu ibẹrubojo ba awọn ti wọn ba jẹ ajẹbanu tabi ti wọn ṣe owo ijọba basubasu. Saaju ki a to ni EFCC ni ọgagun Murtala Muhammed ti paṣẹ ki wọn ṣe iwadi awọn oṣiṣẹ ijọba ti ọwọ wọn ko mọ. Bakannna ni Murtala Mohammed ni ki wọn se iwadi nipa awọn dukia ijọba to jẹ alopati lawọn ipinlẹ mẹta kan to wa ni agbegbe ila oorun Naijiria nigba naa. Yiyọ adajọ agba orilẹede Naijiria: Awuyewuye ọrọ adajọ agba orileede Naijiria, adajọ Walter Onnoghen ti ijọba Buhari yọ nipo, ko ṣẹṣẹ maa waye ni Naijiria. Lasiko ti ọgagun Murtala Mohammed fi ṣe ijọba, oun naa yọ adajọ agba orilẹede Naijiria, eyiun adajọ Teslim Elias losu kẹjọ ọdun 1975. Amọ ko pẹ lẹyin igba naa, ti ijọba Murtala Muhammed yii kanna ṣagbega adajọ Elias lọ si ile ẹjọ agbaye taa mọ si International Court of Justice (Hague).


Yiyọ adajọ agba orilẹede Naijiria: Awuyewuye ọrọ adajọ agba orileede Naijiria, adajọ Walter Onnoghen ti ijọba Buhari yọ nipo, ko ṣẹṣẹ maa waye ni Naijiria. Lasiko ti ọgagun Murtala Mohammed fi ṣe ijọba, oun naa yọ adajọ agba orilẹede Naijiria, eyiun adajọ Teslim Elias losu kẹjọ ọdun 1975. Amọ ko pẹ lẹyin igba naa, ti ijọba Murtala Muhammed yii kanna ṣagbega adajọ Elias lọ si ile ẹjọ agbaye taa mọ si International Court of Justice (Hague). O tọ ki a salaye pe yiyọ adajọ Elias ko ni ohunkohun ṣe pẹlu pe o wuwa ajẹbanu. Tita ounjẹ fun ara ilu lowo pọọku: Lasiko ijọba Murtala Mohammed, awọn ara ilu ri mudunmudun ijọba jẹ paapa julọ, pẹlu pipese ounjẹ bii gaari ati adiẹ lowo pọọku. Loni ti pupọ ọmọ Naijiria n lọgun ebi, iru igbesẹ ti Murtala Muhammed gbe yii jẹ ọna kan gboogi ti awọn ara ilu n parọwa si ijọba Buhari, lati dẹkun ebi oun iṣẹ to peleke lawujọ.


O tọ ki a salaye pe yiyọ adajọ Elias ko ni ohunkohun ṣe pẹlu pe o wuwa ajẹbanu. Tita ounjẹ fun ara ilu lowo pọọku: Lasiko ijọba Murtala Mohammed, awọn ara ilu ri mudunmudun ijọba jẹ paapa julọ, pẹlu pipese ounjẹ bii gaari ati adiẹ lowo pọọku. Loni ti pupọ ọmọ Naijiria n lọgun ebi, iru igbesẹ ti Murtala Muhammed gbe yii jẹ ọna kan gboogi ti awọn ara ilu n parọwa si ijọba Buhari, lati dẹkun ebi oun iṣẹ to peleke lawujọ.


Ilé ẹjọ́ tó ga jù ní kí gómìnà tẹ́lẹ̀, Jolly Nyame lọ fẹ̀wọ̀n ọdún 12 ṣara rindin

Ile ẹjọ to gajulọ ni Naijiria ti dajọ lọjọ Ẹti pe ki gomina nigba kan, Jolly Nyame o lọ si ẹwọn ọdun mejila. Ile ẹjọ naa dajọ ẹwọn fun nitori ẹsun iwa ibajẹ, ati mago-mago to ṣe pẹlu owo ilu nigba to fi jẹ gomina. Owo naa to o biliọnu kan aabọ Naira (1.6bn). Ile ẹjọ ko tẹ mi lọrun ti kọkọ ni ko san owo itanran dipo ẹwọn, ṣugbọn igbimọ ẹni maarun to da ẹjọ naa, ti Onidajọ Mary Odili jẹ olori fun, wọgi le e. Ile ẹjọ giga nilu Abuja sọ pe ki Nyame, to ti jẹ gomina ipinlẹ Taraba ri jẹbi ẹsun debi pe ko lọ ṣe ẹwọn ọdun mẹrinla fun jija awọn eniyan ipinlẹ rẹ to ni igbagbọ ninu rẹ kulẹ. Yoo tun ṣe ọdun meji miran fun fun lilo owo ilu nilokulo; ọdun meje miran fun lilo owo ilu fun ifẹkufẹ ara a rẹ; ati ọdun meji miran fun jibiti lilu. Ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ni Naijiria, EFCC, lo gbe Nyame lọ sile ẹjọ lori awọn ẹsun naa.


Ile ẹjọ ko tẹ mi lọrun ti kọkọ ni ko san owo itanran dipo ẹwọn, ṣugbọn igbimọ ẹni maarun to da ẹjọ naa, ti Onidajọ Mary Odili jẹ olori fun, wọgi le e. Ile ẹjọ giga nilu Abuja sọ pe ki Nyame, to ti jẹ gomina ipinlẹ Taraba ri jẹbi ẹsun debi pe ko lọ ṣe ẹwọn ọdun mẹrinla fun jija awọn eniyan ipinlẹ rẹ to ni igbagbọ ninu rẹ kulẹ. Yoo tun ṣe ọdun meji miran fun fun lilo owo ilu nilokulo; ọdun meje miran fun lilo owo ilu fun ifẹkufẹ ara a rẹ; ati ọdun meji miran fun jibiti lilu. Ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ni Naijiria, EFCC, lo gbe Nyame lọ sile ẹjọ lori awọn ẹsun naa. Ọjọ kẹtala, oṣu Keje, ọdun 2007, si ni igbẹjọ bẹrẹ lori ẹsun naa nile ẹjọ giga ijọba apapọ to wa ni Guru. Ẹsun mọkanlelogoji si ni wọn fi kan an. Ninu oṣu Karun, ọdun 2018, ile ẹjọ giga ti Onidajọ Adebukola Banjoko to dajọ naa sọ pe gomina nigba kan ri naa jẹbi ẹsun mọkandinlọgbọn.


Ọjọ kẹtala, oṣu Keje, ọdun 2007, si ni igbẹjọ bẹrẹ lori ẹsun naa nile ẹjọ giga ijọba apapọ to wa ni Guru. Ẹsun mọkanlelogoji si ni wọn fi kan an. Ninu oṣu Karun, ọdun 2018, ile ẹjọ giga ti Onidajọ Adebukola Banjoko to dajọ naa sọ pe gomina nigba kan ri naa jẹbi ẹsun mọkandinlọgbọn. Onidajọ Banjoko dajọ pe Nyame, to tun jẹ pasitọ, ja awọn eniyan to fi ẹmi igbagbọ sinu rẹ kulẹ lasiko to fi jẹ gomina ipinlẹ Taraba, lasiko to na ọtalerugba din mẹwa miliọnu Naira (250m) ni inakuna. Ajọ EFCC tun sọ loju opo ayelujara Twitter rẹ pe Onidajọ Banjoko tun sọ pe Nyame jẹbi ẹsun pe o lu jibiti miliọnu marundinlaadọsan Naira (165m). Bi nkan ṣe ri yii, o ṣeeṣe ki Nyame to jẹ ẹni ọdun mẹtalelọgọta bayii o pe ẹni ọdun mọkanlelssdọrun ko to ṣẹwọn tan.


Onidajọ Banjoko dajọ pe Nyame, to tun jẹ pasitọ, ja awọn eniyan to fi ẹmi igbagbọ sinu rẹ kulẹ lasiko to fi jẹ gomina ipinlẹ Taraba, lasiko to na ọtalerugba din mẹwa miliọnu Naira (250m) ni inakuna. Ajọ EFCC tun sọ loju opo ayelujara Twitter rẹ pe Onidajọ Banjoko tun sọ pe Nyame jẹbi ẹsun pe o lu jibiti miliọnu marundinlaadọsan Naira (165m). Bi nkan ṣe ri yii, o ṣeeṣe ki Nyame to jẹ ẹni ọdun mẹtalelọgọta bayii o pe ẹni ọdun mọkanlelssdọrun ko to ṣẹwọn tan.


Ibrahim Magu: Ọ̀gá àgbà báńkì tẹ́lẹ̀ rojọ́ tako alága EFCC tẹ́lẹ̀, ó fẹ̀ṣùn ìbàjẹ́ kàn-án

Ẹlẹ́rìí miran tun ti rojọ tako adele alaga ajọ EFCC, Ibrahim Magu, to n koju iwadii lori ẹsun iwa ibajẹ. Ẹni naa, Dauda Lawal, to ti fi igba kan jẹ Ọga Agba ni ile ifowopamọ First Bank, fun'ra rẹ n jẹjọ lọwọ nile ẹjọ giga ijọba apapọ. Ẹsun pe o gba miliọnu mẹẹdọgbọn Dọla, ninu miliọnu mẹtalelaadoje Dọla, ti wọn ni Minisita tẹlẹ fun epo rọbi, Diezani Alison-Madueke, ji ko, lo n jẹjọ le lori. Igbimọ to wadii Magu lo ránṣẹ pe Lawal, lati jẹri lori awọn ẹsun àṣemáṣe to waye ninu isakoso Magu gẹgẹ bi alaga ajọ EFCC. Lawal sọ pe, oun ko deede gba owo naa. O ni ọrẹ oun kan lo ni ki oun ba oun san owo naa si apo àsùnwọ̀n kan, eyi ti ko tako isẹ oun gẹgẹ bi oṣiṣẹ banki.


Igbimọ to wadii Magu lo ránṣẹ pe Lawal, lati jẹri lori awọn ẹsun àṣemáṣe to waye ninu isakoso Magu gẹgẹ bi alaga ajọ EFCC. Lawal sọ pe, oun ko deede gba owo naa. O ni ọrẹ oun kan lo ni ki oun ba oun san owo naa si apo àsùnwọ̀n kan, eyi ti ko tako isẹ oun gẹgẹ bi oṣiṣẹ banki. O ni sugbọn, oun ko mọ orisun owo naa, ko si han si oun. Bakan naa lo sọ pe iyalẹnu lo jẹ fun oun, nigba ti EFCC mu oun de ọfiisi won, ti ajọ naa sọ pe, miliọnu marunlelọgọta Dọla ni oun gba, dipo mẹẹdogun. Koda, o ni wọn fi tipátipá mu oun san owo ti oun ko gba si apo àsùnwọ̀n ajọ naa.


O ni sugbọn, oun ko mọ orisun owo naa, ko si han si oun. Bakan naa lo sọ pe iyalẹnu lo jẹ fun oun, nigba ti EFCC mu oun de ọfiisi won, ti ajọ naa sọ pe, miliọnu marunlelọgọta Dọla ni oun gba, dipo mẹẹdogun. Koda, o ni wọn fi tipátipá mu oun san owo ti oun ko gba si apo àsùnwọ̀n ajọ naa. O ni lẹyin ọjọ mọkanla ni akata EFCC, ni awọn oluwadii ajọ naa sọ pe oun gbọdọ san ogoji miliọnu Dọla ti wọn fi kún un. "Nise ni mo ya owó ni banki ti mo ti n sisẹ, ati lọwọ awọn ojulumọ mi, ki n to ri ìdá aadọta owo naa kó fun wọn nipasẹ agbejọro mi. Lẹyin naa ni wọn tu mi silẹ ni ogúnjọ, oṣu Karùn-ún, ọdun 2016."


O ni lẹyin ọjọ mọkanla ni akata EFCC, ni awọn oluwadii ajọ naa sọ pe oun gbọdọ san ogoji miliọnu Dọla ti wọn fi kún un. "Nise ni mo ya owó ni banki ti mo ti n sisẹ, ati lọwọ awọn ojulumọ mi, ki n to ri ìdá aadọta owo naa kó fun wọn nipasẹ agbejọro mi. Lẹyin naa ni wọn tu mi silẹ ni ogúnjọ, oṣu Karùn-ún, ọdun 2016." Lawal sọ pe, o le ni biliọnu mẹ́sàn-án Naira (9.8bn) ti oun san si àsùnwọ̀n ti EFCC n ko owo pamọ si ni Banki Apapọ, laarin ọjọ, oṣu Karùn-ún, si ọjọ, oṣu Kẹfa, ọdun 2016. Eyi lo mu ko kọ iwe ẹsun mọ ajọ EFCC, nile ẹjọ, botilẹjẹ pe igbẹjọ si n lọ lori ọrọ ti ẹ naa. Sugbọn, agbejọro Ibrahim Magu, Ọgbẹni Wahab Shittu, ti sọ pe oun ko ni i gbà ki ẹnikẹni tun fi ẹsun kan onibaara òun lẹyin awọn to ti wa nilẹ tẹlẹ.


Lawal sọ pe, o le ni biliọnu mẹ́sàn-án Naira (9.8bn) ti oun san si àsùnwọ̀n ti EFCC n ko owo pamọ si ni Banki Apapọ, laarin ọjọ, oṣu Karùn-ún, si ọjọ, oṣu Kẹfa, ọdun 2016. Eyi lo mu ko kọ iwe ẹsun mọ ajọ EFCC, nile ẹjọ, botilẹjẹ pe igbẹjọ si n lọ lori ọrọ ti ẹ naa. Sugbọn, agbejọro Ibrahim Magu, Ọgbẹni Wahab Shittu, ti sọ pe oun ko ni i gbà ki ẹnikẹni tun fi ẹsun kan onibaara òun lẹyin awọn to ti wa nilẹ tẹlẹ. Ati pe gbogbo ẹsun ti wọn fi kan Magu, ni yoo ma wí àwíjàre rẹ le lori ni gbangba bayii. Ijọba apapọ Naijiria ti fẹsun kan alaga ajọ EFCC ton gb'ogun ti iwa'bajẹ, Ibrahim Magu, ati gbajugbaja agbẹjọrọ ton ja f'ẹto ọmọniyan, Festus Keyamo. Ẹsun tijọba fi kan wọn da lori gbigbe alaga ile ẹjọ ton se'dajọ iwa ibajẹ laarin awọn osisẹ ati awọn oselu (CCT), Danladi Umar, lori ẹsun iwa ibajẹ ni orukọ ijọba.


Ati pe gbogbo ẹsun ti wọn fi kan Magu, ni yoo ma wí àwíjàre rẹ le lori ni gbangba bayii. Ijọba apapọ Naijiria ti fẹsun kan alaga ajọ EFCC ton gb'ogun ti iwa'bajẹ, Ibrahim Magu, ati gbajugbaja agbẹjọrọ ton ja f'ẹto ọmọniyan, Festus Keyamo. Ẹsun tijọba fi kan wọn da lori gbigbe alaga ile ẹjọ ton se'dajọ iwa ibajẹ laarin awọn osisẹ ati awọn oselu (CCT), Danladi Umar, lori ẹsun iwa ibajẹ ni orukọ ijọba. Ileesẹ iroyin PRNigeria sọ wipe ẹda-iwe ẹsun ti wọn kọ si Magu ati Keyamo ti tẹ oun l'ọwọ. O ni iwe ẹsun naa, ti wọn kọ lọjọ kẹrindinlogun osu keji ọdun 2016, paa lasẹ fun Magu lati f'esi si ẹsun naa, ko si fi ransẹ si minista feto idajọ ko to di ogunjọ osu keji ọdun 2018. Iwe naa n fẹ ki Magu s'alaye nkan to faa, ti wọn fi f'ẹsun iwa'bajẹ kan alaga ile-ẹjọ CCT naa lẹyin ti EFCC ti safọmọ rẹ ninu ẹsun iwa ibajẹ lẹẹmeji.


Ileesẹ iroyin PRNigeria sọ wipe ẹda-iwe ẹsun ti wọn kọ si Magu ati Keyamo ti tẹ oun l'ọwọ. O ni iwe ẹsun naa, ti wọn kọ lọjọ kẹrindinlogun osu keji ọdun 2016, paa lasẹ fun Magu lati f'esi si ẹsun naa, ko si fi ransẹ si minista feto idajọ ko to di ogunjọ osu keji ọdun 2018. Iwe naa n fẹ ki Magu s'alaye nkan to faa, ti wọn fi f'ẹsun iwa'bajẹ kan alaga ile-ẹjọ CCT naa lẹyin ti EFCC ti safọmọ rẹ ninu ẹsun iwa ibajẹ lẹẹmeji. Bakannaa, iwe ti wọn kọ si Festus Keyamo ko s'alaye ẹni to paa l'asẹ ati gbe Danladi Umar lo si ile ẹjọ. Iwe naa si wipe ki Keyamo fi alaye rẹ ranse si minista eto idajọ titi ogunjọ osu keji ọdun 2018.


Bakannaa, iwe ti wọn kọ si Festus Keyamo ko s'alaye ẹni to paa l'asẹ ati gbe Danladi Umar lo si ile ẹjọ. Iwe naa si wipe ki Keyamo fi alaye rẹ ranse si minista eto idajọ titi ogunjọ osu keji ọdun 2018.


Naijiria ati Ilẹ Amerika buwọ́lu ìwé àdéhùn lórí owó ìlú tí Abacha lù ní póńpó

Orilẹede Jersey, ijọba Naijiria ati ijọba orilẹede Amẹrika ti buwọlu iwe adehun pe wọn yoo ṣe lati da owo Naijiria to le ni ọọdunrun miliọnu ilẹ okeere($308 million) pada. Eyi ko ṣẹyin bi ilẹ Amẹrika ṣe fi si oju opo ikansiraẹni ile iṣẹ wọn to wa ni Naijiria. Ọgọọrọ owo naa ni wọn lu ni jibiti nipasẹ ile owo ifowopamọsi to wa ni ilu Jersey, ni orukọ Doraville Properties Corporation, ti wọn fi orukọ ọmọ aarẹ Naijiria nigba kan ri , Ọgagun Sani Abacha gbe kalẹ. Ni ọdun 2014, ile ẹjọ giga ni Washington DC, ni ilẹ Amẹrika gbe ẹsẹ le owo orilẹede Naijiria ti wọn lu ni ponpo lọdun 1993 si 1998, labẹ Ọgagun Sani Abacha. Ọgagun Sani Abacha ati awọn ẹmẹwa rẹ ji owo iluto le ni ọgọrun un miliọnu dọla ti owo ilu lasiko ijọba rẹ, eleyii to ṣe akoba fun ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijiria. Awọn ẹbi rẹ pẹlu ọmọ rẹ Ibrahim ati Mohammed Babangida lo parapọ lu owo ilu naa ni ponpo.


Ni ọdun 2014, ile ẹjọ giga ni Washington DC, ni ilẹ Amẹrika gbe ẹsẹ le owo orilẹede Naijiria ti wọn lu ni ponpo lọdun 1993 si 1998, labẹ Ọgagun Sani Abacha. Ọgagun Sani Abacha ati awọn ẹmẹwa rẹ ji owo iluto le ni ọgọrun un miliọnu dọla ti owo ilu lasiko ijọba rẹ, eleyii to ṣe akoba fun ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijiria. Awọn ẹbi rẹ pẹlu ọmọ rẹ Ibrahim ati Mohammed Babangida lo parapọ lu owo ilu naa ni ponpo. Lati ilẹ Amerika, Ilẹ Gẹẹsi, Faranse, Germany, Switzerland, Lichtenstein ati Luxembourg wa lara awọn orilẹede ti wọn fi owo ilu ti wọn lu ni ponpo si. Igbesẹ ti awọn orilẹede mẹta gbe naa jẹ ọkan gboogi ti ibaṣepọ laarin Naijiria ati ilẹ okeere yori si,pẹlu bi wọn ṣe mura lati da owo ilu ti wọn lu ni ponpo pada. Bakan naa ni ijọba Naijiria sọ wi pe awọn yoo gbe igbimọ dide lati ṣe ayẹwo awọn eto idagbasoke ilu ti wọn pinnu lati fi owo naa ṣe lẹyin ti wọn ba da a pada.


Lati ilẹ Amerika, Ilẹ Gẹẹsi, Faranse, Germany, Switzerland, Lichtenstein ati Luxembourg wa lara awọn orilẹede ti wọn fi owo ilu ti wọn lu ni ponpo si. Igbesẹ ti awọn orilẹede mẹta gbe naa jẹ ọkan gboogi ti ibaṣepọ laarin Naijiria ati ilẹ okeere yori si,pẹlu bi wọn ṣe mura lati da owo ilu ti wọn lu ni ponpo pada. Bakan naa ni ijọba Naijiria sọ wi pe awọn yoo gbe igbimọ dide lati ṣe ayẹwo awọn eto idagbasoke ilu ti wọn pinnu lati fi owo naa ṣe lẹyin ti wọn ba da a pada. Awọn ile iṣẹ to n ri igbelarugẹ awujọ ko ni gbẹyin lati pese awọn ohun ti ijọba orilẹede Naijiria nilo lati mu ayipada ba awọn ẹka eto iṣẹ akanṣe, imọ ẹrọ, igbogun ti iwa jẹgudujẹra ati lilọ si oke okun ni ọna aitọ.


Awọn ile iṣẹ to n ri igbelarugẹ awujọ ko ni gbẹyin lati pese awọn ohun ti ijọba orilẹede Naijiria nilo lati mu ayipada ba awọn ẹka eto iṣẹ akanṣe, imọ ẹrọ, igbogun ti iwa jẹgudujẹra ati lilọ si oke okun ni ọna aitọ.


Oronsaye reports: Kí ló wà nínú àbájáde ìwádìí ìgbìmọ̀ Oronsaye gan an tó ń kó ọ̀pọ̀ òṣìṣẹ́ láyà sókè?

Laipẹ yii ni ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ ti kii ṣe olukọ lawọn ile ẹkọ fasiti nilẹ wa, (NASU) ati awọn ẹgbẹ miran to so mọ figbe ta pe, ijọba apapọ ti n gbe igbesẹ lati ṣe amulo abọ iwadii igbimọ Stephen Orosanye nipa isẹ ọba. Bẹẹ ba gbagbe, ijọba ana ti aarẹ Goodluck Jonathan dari, lo gbe igbimọ naa kalẹ lati ṣe atunto ẹka isẹ ọba ni Naijiria, tí abọ igbimọ naa si foju han sita ni oṣu kẹrin ọdun 2012, eyi ti ìjọba Buhari ti tẹwọ gba bayii. Amọ ẹgbẹ NASU ni ìjọba fẹ lo abọ iwadii Orosanye naa lasiko yii ti ajakalẹ arun Coronavirus ti mu ki ọrọ aje Naijiria dagun, lati da awọn ẹka ileeṣẹ ijọba kan papọ lọna ati gba isẹ lọwọ awon oṣiṣẹ ọba. Idi ree ti BBC Yoruba fi ṣe agbeyẹwo awọn koko to wa ninu abọ iwadii Orosanye naa, oloju ewe ẹgbẹrin, eyi to n ko ibẹru si aya awọn oṣiṣẹ. Adajọ Majistireti kan ni ilu Ekiti ti dajọ pe ki arakunrin kan to kọ lati wọ ibomu lasiko Coronavirus yi san owo ijiya ẹgbẹrun lọna ogoji Naira. Owo Ijiya yi pẹlu pe yoo sisẹ sin ilu ni adajọ Julius Ajibare ni ko maa jẹ ijiya ati ẹkọ fun Ikechukwu Vincent to tapa si ofin to pọn ni dandan ki awọn eeyan wọ ibomu ti wọn ba jade sita nipinlẹ Ekiti.


Idi ree ti BBC Yoruba fi ṣe agbeyẹwo awọn koko to wa ninu abọ iwadii Orosanye naa, oloju ewe ẹgbẹrin, eyi to n ko ibẹru si aya awọn oṣiṣẹ. Adajọ Majistireti kan ni ilu Ekiti ti dajọ pe ki arakunrin kan to kọ lati wọ ibomu lasiko Coronavirus yi san owo ijiya ẹgbẹrun lọna ogoji Naira. Owo Ijiya yi pẹlu pe yoo sisẹ sin ilu ni adajọ Julius Ajibare ni ko maa jẹ ijiya ati ẹkọ fun Ikechukwu Vincent to tapa si ofin to pọn ni dandan ki awọn eeyan wọ ibomu ti wọn ba jade sita nipinlẹ Ekiti. Majistireti  Oluwasanmi lasiko to n gbe idajọ rẹ kalẹ sọ pe iwa naa le dẹmi awọn eeyan legbodo nitori ewu to wa nita pẹlu Coronavirus. O ni:  ''Nitorinaa, iwa ọdaran gbaa ni pe ki eeyan mọọmọ tapa si ofin yi'' Ọjọ mẹta ni Vincent yoo fi sisẹ sin lu. Ninu ọrọ rẹ, Vincent ni ijiya ti ile ẹjọ gbe kalẹ yi jẹ ohun to kan oun laya.


Majistireti  Oluwasanmi lasiko to n gbe idajọ rẹ kalẹ sọ pe iwa naa le dẹmi awọn eeyan legbodo nitori ewu to wa nita pẹlu Coronavirus. O ni:  ''Nitorinaa, iwa ọdaran gbaa ni pe ki eeyan mọọmọ tapa si ofin yi'' Ọjọ mẹta ni Vincent yoo fi sisẹ sin lu. Ninu ọrọ rẹ, Vincent ni ijiya ti ile ẹjọ gbe kalẹ yi jẹ ohun to kan oun laya. O ni adajọ naa fẹ mọọmọ fi iya jẹ oun ni nitori ijiya yi ju ẹsẹ ti oun sẹ lọ. Sugbọn sa, olupẹjọ, Femi Onipede sọ pe ijọba ko sẹsẹ maa kede lori redio ati ọna ibaraẹnisọrọ miran saaju asiko lori pataki wiwọ ibomu yi. O nitori naa, ko le wa maa faraya lori idajọ ti ile ẹjọ gbe kalẹ nitori ile ẹjọ ni gbogbo agbara lati gbe idajọ to ba wu u kalẹ fẹni tapa si ofin.


O ni adajọ naa fẹ mọọmọ fi iya jẹ oun ni nitori ijiya yi ju ẹsẹ ti oun sẹ lọ. Sugbọn sa, olupẹjọ, Femi Onipede sọ pe ijọba ko sẹsẹ maa kede lori redio ati ọna ibaraẹnisọrọ miran saaju asiko lori pataki wiwọ ibomu yi. O nitori naa, ko le wa maa faraya lori idajọ ti ile ẹjọ gbe kalẹ nitori ile ẹjọ ni gbogbo agbara lati gbe idajọ to ba wu u kalẹ fẹni tapa si ofin. 'Atunse ofin lo le dẹkun jẹgudujẹra' Niyi Akintọla: Atunse ofin lo le dẹkun jẹgudujẹra Niyi Akintọla ni ti atunse ko ba ba ofin Naijiria, iwọnba ni ijiya awọn oni jẹgudu-jẹra yoo maa jẹ. Amofin agba kan lorilẹẹde Naijiria ti pe fun agbeyẹwo ofin gẹgẹ bi ọna lati dẹkun iwa jẹgudujẹra lawujọ. Amofin Niyi Akintola woye ọrọ naa nigba to nwoye lori bi ile ẹjo kan nilu Abuja se yi idajo pada lori ẹsun ikowoje ti wọn fi kan osise kan nileesẹ to nsakoso owo ifẹyinti awọn ọlọpaa kan, ogbẹni Yakubu Yusuf.


'Atunse ofin lo le dẹkun jẹgudujẹra' Niyi Akintọla: Atunse ofin lo le dẹkun jẹgudujẹra Niyi Akintọla ni ti atunse ko ba ba ofin Naijiria, iwọnba ni ijiya awọn oni jẹgudu-jẹra yoo maa jẹ. Amofin agba kan lorilẹẹde Naijiria ti pe fun agbeyẹwo ofin gẹgẹ bi ọna lati dẹkun iwa jẹgudujẹra lawujọ. Amofin Niyi Akintola woye ọrọ naa nigba to nwoye lori bi ile ẹjo kan nilu Abuja se yi idajo pada lori ẹsun ikowoje ti wọn fi kan osise kan nileesẹ to nsakoso owo ifẹyinti awọn ọlọpaa kan, ogbẹni Yakubu Yusuf. Saaju ni adajo ile ejo giga kan labuja ti dajo ewọn ọdun meji tabi owo itanran ọtalelẹẹdẹgbẹrin o din mẹwa nair (N750,000) fun-un, lori ẹsun pe o lu biliọnu mẹrinlelogun naira  owo ifẹyinti ọlọpaa ni ponpo. Ninu idajọ  tuntun naa, adajọ  ile ẹjo kotẹmilorun, adajo Abdul Aboki,  ni ki Yusuf lo fi ẹwon ọdun mẹfa gbara, ko si da owo biliọnu mejilelogun pada. Akintola ni, kii se ẹbi adajọ pe ijiya lọpọ igba lori ẹsun kikowo je, ki farajọ bi ẹse ti se wuwo si.


Saaju ni adajo ile ejo giga kan labuja ti dajo ewọn ọdun meji tabi owo itanran ọtalelẹẹdẹgbẹrin o din mẹwa nair (N750,000) fun-un, lori ẹsun pe o lu biliọnu mẹrinlelogun naira  owo ifẹyinti ọlọpaa ni ponpo. Ninu idajọ  tuntun naa, adajọ  ile ẹjo kotẹmilorun, adajo Abdul Aboki,  ni ki Yusuf lo fi ẹwon ọdun mẹfa gbara, ko si da owo biliọnu mejilelogun pada. Akintola ni, kii se ẹbi adajọ pe ijiya lọpọ igba lori ẹsun kikowo je, ki farajọ bi ẹse ti se wuwo si. 'ilana ofin nipa ẹjọ ti wọn ba ti gbe wọn lo si iwaju adajọ ni wọn gbodo tele. Bi iwe ofin ba ti se la ijiya kale ni adajọ yoo se tele. Ko le m'ofin tire wa yato si eyi to wa ninu ofin'' Akintola ni asiko ti to bayi lati wa wọrọko fi sada lori ofin ile Naijiria eyi ti ''ọpọ ninu wọn ko ba ilana ofin ode oni mu'' Ajo to ngbogun ti iwa ibaje lorileede Naijiria, EFCC kan sara si idajọ tuntun naa loju opo twita re Awọn ọmọ Naijiria naa si f'ero ọkan wọn han O ti to ọdun marun ti wọn ti wa lori ẹjo ọgbẹni Yakubu Yusuf.


'ilana ofin nipa ẹjọ ti wọn ba ti gbe wọn lo si iwaju adajọ ni wọn gbodo tele. Bi iwe ofin ba ti se la ijiya kale ni adajọ yoo se tele. Ko le m'ofin tire wa yato si eyi to wa ninu ofin'' Akintola ni asiko ti to bayi lati wa wọrọko fi sada lori ofin ile Naijiria eyi ti ''ọpọ ninu wọn ko ba ilana ofin ode oni mu'' Ajo to ngbogun ti iwa ibaje lorileede Naijiria, EFCC kan sara si idajọ tuntun naa loju opo twita re Awọn ọmọ Naijiria naa si f'ero ọkan wọn han O ti to ọdun marun ti wọn ti wa lori ẹjo ọgbẹni Yakubu Yusuf. Biliọnu mẹtalelọgbọn ni iye owo ti wọn ni o koje. Lẹyin ti o jẹwo pe oun ji biliọnu meji, ile ẹjo giga dajọ ẹwọn ọdun meji fun tabi owo itanran ọtalelẹẹdẹgbẹrin o din mẹwa naira. Ọrọ naa bi ọpọ eeyan ninu to fi mo ajọ to nse akoso ẹka idajọ  to ni ki adajọ  to da ẹjo naa lo rọọkun nile fun ọdun kan lori idajọ  to da.


Biliọnu mẹtalelọgbọn ni iye owo ti wọn ni o koje. Lẹyin ti o jẹwo pe oun ji biliọnu meji, ile ẹjo giga dajọ ẹwọn ọdun meji fun tabi owo itanran ọtalelẹẹdẹgbẹrin o din mẹwa naira. Ọrọ naa bi ọpọ eeyan ninu to fi mo ajọ to nse akoso ẹka idajọ  to ni ki adajọ  to da ẹjo naa lo rọọkun nile fun ọdun kan lori idajọ  to da.


Gbajabiamila: Mò ń ṣe ọjọ́ ìbí fún màmá mi ní Dubai àmọ́ kìí ṣe owó ìlú ní mo ń ná

Olori ile asoju-sofin, Femi Gbajabiamila ti mu igbe bọnu pe kii se owo ilu ni oun fi lọ silu Dubai lati se ọjọ ibi fun iya oun. Atẹjade kan ti amugbalẹgbẹ Gbajabiamila feto iroyin, Lanre Lasisi fisita wa salaye pe, kikida awọn mọlẹbi ati ọrẹ timọtimọ nikan ni wọn ko lọ sibi ayẹyẹ naa, ti wọn ko si to ọọdunrun niye, gẹgẹ bi iroyin kan ti sọ. "Lootọ ni olori ile asofin ati awọn mọlẹbi rẹ wa ni Dubai lati se ayẹyẹ ọjọ ibi mama agba, Alhaja Lateefat Olufunkẹ Gbajabiamila to pe ẹni aadọrun ọdun loke eepẹ, mama naa si ni iya lori ile asoju-sofin nilẹ wa." "A si fẹ fi da yin loju pe ko si oloselu tabi asofin kankan nilẹ wa to peju sibi ayẹyẹ naa, kikida awọn mọlẹbi ati ọrẹ timọtimọ lo wa nibẹ, ti a ko si lo owo ilu kankan. Laipẹ yii ni iroyin naa gbalẹ pe tijo tilu ni olori ile asoju-sofin fi se ayẹyẹ ọjọ ibi mama rẹ nilu Dubai, eyi ti wọn lo bẹrẹ ni ọjọ keji osu kẹta ọdun yii, ti yoo si pari ni ọjọ kẹwa osu kẹta yii kanna. Iroyin naa ni, o seese ki Gbajabiamila na to miliọnu lọna ẹẹdẹgbẹta naira lori ayẹyẹ naa, ta ba wo iye awọn eeyan to ko lẹyin lọ sibẹ.


EFCC: Ààrẹ Buhari ní gbogbo àwọn aṣèbàjẹ́ ni wọn yóò fojú winá òfin

Aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari ti ni lọọtọ ni iwa ibajẹ ati jẹgudujẹra gbinlẹ ni orilẹede Naijiria. Buhari sọ ọrọ yii lasiko ti oun fesi fun igba akọkọ lori bi wọn ṣe yọ Ibrahim Magu kuro ni ipo gẹgẹ bi adari Ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ lorilẹede Niajiria, EFCC. Aarẹ ni gbogbo ọmọ Naijiria gbọdọ mọ wi pe wọn yoo jiyin ohun gbogbo ti wọn ba ṣe, paapaa awọn to di ipo mu lorilẹede Naijiria. O ni bi ọwọ sinku awọn agbofinro ṣe mu Magu fihan pe ko si ẹni to kọja ofin ni Naijiria. Aarẹ Buhari lasiko idibo sipo aarẹ ni ọdun 2015 ati 2019 sọ wi pe ọkan googi ninu ohun ti iṣejọba oun yoo ṣe ni gbigbogun ti iwa ibajẹ. Amọ, awọn alatako ati onwoye ọrọ ilu n sọ wi pe aarẹ Buhari ko ṣiṣẹ takuntakun nipa gbigbogun ti iwa ibajẹ, nitori wọn fi ẹsun kan awọn to wa ni iṣejoba rẹ fun iwa ibajẹ.


O ni bi ọwọ sinku awọn agbofinro ṣe mu Magu fihan pe ko si ẹni to kọja ofin ni Naijiria. Aarẹ Buhari lasiko idibo sipo aarẹ ni ọdun 2015 ati 2019 sọ wi pe ọkan googi ninu ohun ti iṣejọba oun yoo ṣe ni gbigbogun ti iwa ibajẹ. Amọ, awọn alatako ati onwoye ọrọ ilu n sọ wi pe aarẹ Buhari ko ṣiṣẹ takuntakun nipa gbigbogun ti iwa ibajẹ, nitori wọn fi ẹsun kan awọn to wa ni iṣejoba rẹ fun iwa ibajẹ. Igbakeji aarẹ Yemi Osinbajo ti sẹ lori ahesọ iroyin kan to ni Ibrahim Magu, alaga ajọ EFCC tẹlẹ, ti jẹwọ pe, oun tẹwọ gba miliọnu mẹrin naira lọwọ rẹ. Atẹjade kan ti akọwe iroyin si igbakeji aarẹ, Laolu Akande fisita ni irọ to jinna sootọ ni awọn iroyin nipa isẹlẹ naa, to wa lawọn oju opo iroyin kan. Awọn iwe iroyin kan lo gbe iroyin naa jade pe, wọn fi ẹsun kan Ibrahim Magu pe, o ko owo to to biliọnu mọkandinlogoji naira jọ, to si fun Osinbajo ni biliọnu mẹrin naira ninu rẹ. Ẹsun miran ti wọn tun fi kan igbakeji aarẹ ninu awọn iroyin naa ni pe, o pasẹ fun ajọ EFCC lati wọgile awọn ipinnu rẹ kan lai tẹle ofin to yẹ.


Igbakeji aarẹ Yemi Osinbajo ti sẹ lori ahesọ iroyin kan to ni Ibrahim Magu, alaga ajọ EFCC tẹlẹ, ti jẹwọ pe, oun tẹwọ gba miliọnu mẹrin naira lọwọ rẹ. Atẹjade kan ti akọwe iroyin si igbakeji aarẹ, Laolu Akande fisita ni irọ to jinna sootọ ni awọn iroyin nipa isẹlẹ naa, to wa lawọn oju opo iroyin kan. Awọn iwe iroyin kan lo gbe iroyin naa jade pe, wọn fi ẹsun kan Ibrahim Magu pe, o ko owo to to biliọnu mọkandinlogoji naira jọ, to si fun Osinbajo ni biliọnu mẹrin naira ninu rẹ. Ẹsun miran ti wọn tun fi kan igbakeji aarẹ ninu awọn iroyin naa ni pe, o pasẹ fun ajọ EFCC lati wọgile awọn ipinnu rẹ kan lai tẹle ofin to yẹ. Amọ igbakeji aarẹ ti wa ni ofuutu fẹẹtẹ, aasa ti ko ni kaun ni awọn ẹsun naa, to si se apejuwe wọn bii ara ọna lati ta epo si asọ aala oun loju araye ni. Laolu Akande wa salaye pe, igbakeji aarẹ ni oun ko ni faaye gba irufẹ awọn iroyin eke yii lati si i oun lọna nidi sise isẹ ilu bo se yẹ. Atẹjade kan to fi sita ni Osinbajo kede pe oun ti fa ọrọ yii le awọn agbofinro lọwọ fun iwadi ati igbẹjọ to yẹ.


Amọ igbakeji aarẹ ti wa ni ofuutu fẹẹtẹ, aasa ti ko ni kaun ni awọn ẹsun naa, to si se apejuwe wọn bii ara ọna lati ta epo si asọ aala oun loju araye ni. Laolu Akande wa salaye pe, igbakeji aarẹ ni oun ko ni faaye gba irufẹ awọn iroyin eke yii lati si i oun lọna nidi sise isẹ ilu bo se yẹ. Atẹjade kan to fi sita ni Osinbajo kede pe oun ti fa ọrọ yii le awọn agbofinro lọwọ fun iwadi ati igbẹjọ to yẹ. Bẹẹ ba gbagbe, Ibrahim Magu tii adele alaga fun ajọ EFCC fun ọdun marun, ni igbimọ kan ti aarẹ gbe kalẹ n tanna wadi rẹ lọwọ lori ẹsun iwa ajẹbanu ati aigbọran si awọn alasẹ. Ọdun 2002 ni ijọba da ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ l'orilẹ-ede Naijiria, EFCC, silẹ. Eyi si waye labẹ iṣakoso Aarẹ Olusegun Obasanjo.


Bẹẹ ba gbagbe, Ibrahim Magu tii adele alaga fun ajọ EFCC fun ọdun marun, ni igbimọ kan ti aarẹ gbe kalẹ n tanna wadi rẹ lọwọ lori ẹsun iwa ajẹbanu ati aigbọran si awọn alasẹ. Ọdun 2002 ni ijọba da ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ l'orilẹ-ede Naijiria, EFCC, silẹ. Eyi si waye labẹ iṣakoso Aarẹ Olusegun Obasanjo. Gẹgẹ bi ofin to da ajọ naa silẹ ṣe sọ, EFCC ni oju'se lati dena tabi wadii iwa ibajẹ. O si tun ni ẹtọ lati gbe awọn afurasi lọ sile ẹjọ. Lati ọdun 2003 ti ajọ EFCC ti bẹrẹ, Alaga mẹrin lo ti ni.


Gẹgẹ bi ofin to da ajọ naa silẹ ṣe sọ, EFCC ni oju'se lati dena tabi wadii iwa ibajẹ. O si tun ni ẹtọ lati gbe awọn afurasi lọ sile ẹjọ. Lati ọdun 2003 ti ajọ EFCC ti bẹrẹ, Alaga mẹrin lo ti ni. Awọn mẹrẹẹrin ni Mallam Nuhu Ribadu, Arabinrin Farida Waziri, Ọgbẹni Ibrahim Lamorde, ati Ibrahim Magu. Sugbọn nkan ti a ṣakiyesi ni pe, gbogbo awọn alaga ajọ EFCC to ti jẹ, lo maa n koju awuyewuye kan, tabi omiran. O le jẹ nigba ti eto iyansipo wọn bẹrẹ, ti wọn ba bẹrẹ isẹ, tabi ti wọn ba ti n ṣiṣẹ lọ.


Awọn mẹrẹẹrin ni Mallam Nuhu Ribadu, Arabinrin Farida Waziri, Ọgbẹni Ibrahim Lamorde, ati Ibrahim Magu. Sugbọn nkan ti a ṣakiyesi ni pe, gbogbo awọn alaga ajọ EFCC to ti jẹ, lo maa n koju awuyewuye kan, tabi omiran. O le jẹ nigba ti eto iyansipo wọn bẹrẹ, ti wọn ba bẹrẹ isẹ, tabi ti wọn ba ti n ṣiṣẹ lọ. Ẹsun to si wọpọ ti wọn fi ma n kan wọn ni aṣilo ipo, ati iwa ibajẹ. Bi ọkọọkan wọn, isẹ ti wọn se ati bi wọn se ba itiju kuro lori aleefa se lọ ree: Aarẹ Oluṣegun Obasanjo lo yan Ribadu sipo gẹgẹ bi alaga akọkọ fun ajọ EFCC. Obasanjo da a pada sipo lẹyin saa rẹ akọkọ, 'fun pe o ṣe daada".


Ẹsun to si wọpọ ti wọn fi ma n kan wọn ni aṣilo ipo, ati iwa ibajẹ. Bi ọkọọkan wọn, isẹ ti wọn se ati bi wọn se ba itiju kuro lori aleefa se lọ ree: Aarẹ Oluṣegun Obasanjo lo yan Ribadu sipo gẹgẹ bi alaga akọkọ fun ajọ EFCC. Obasanjo da a pada sipo lẹyin saa rẹ akọkọ, 'fun pe o ṣe daada". Iṣejọba Aarẹ Umar Musa Yar'Adua lo yọ ọ nipo lẹyin ọsẹ diẹ to bẹrẹ saa keji gẹgẹ bi alaga EFCC. Awọn ẹsun ti wọn fi kan Ribadu nigba naa ni pe, o lọwọ si fifi iya jẹ awọn afurasi ti ọwọ ajọ naa ba tẹ lọna to tako ẹtọ ọmọniyan. Wọn tun fi ẹsun kan an pe, awọn 'ọta' aarẹ Obasanjo nikan lo n doju 'ija igbogun ti iwa ibajẹ kọ.


Iṣejọba Aarẹ Umar Musa Yar'Adua lo yọ ọ nipo lẹyin ọsẹ diẹ to bẹrẹ saa keji gẹgẹ bi alaga EFCC. Awọn ẹsun ti wọn fi kan Ribadu nigba naa ni pe, o lọwọ si fifi iya jẹ awọn afurasi ti ọwọ ajọ naa ba tẹ lọna to tako ẹtọ ọmọniyan. Wọn tun fi ẹsun kan an pe, awọn 'ọta' aarẹ Obasanjo nikan lo n doju 'ija igbogun ti iwa ibajẹ kọ. Lara ẹṣẹ ti ọpọ tun sọ pe Ribadu ṣẹ ni pe, ko sọ otitọ nipa iye dukia rẹ to kede. Niṣe ni wọn rọ Ribadu loye kuro ni ipo Igbakeji Ọga agba ọlọpaa, si ipo kọmisana, ni kete ti wọn gba iṣẹ alaga ajọ EFCC lọwọ rẹ. Ileeṣẹ ọlọpaa sọ pe iyansipo rẹ ko ba ofin mu.


Lara ẹṣẹ ti ọpọ tun sọ pe Ribadu ṣẹ ni pe, ko sọ otitọ nipa iye dukia rẹ to kede. Niṣe ni wọn rọ Ribadu loye kuro ni ipo Igbakeji Ọga agba ọlọpaa, si ipo kọmisana, ni kete ti wọn gba iṣẹ alaga ajọ EFCC lọwọ rẹ. Ileeṣẹ ọlọpaa sọ pe iyansipo rẹ ko ba ofin mu. Lara awọn aṣeyọri rẹ ni bo ṣe mu Gomina ipinlẹ Delta nigba kan, James Ibori, to ji obitibiti owo ipinlẹ rẹ ko. Ọrọ Ibori naa si ni ọpọ gbagbọ pe o fa yiyọ ti wọn yọ nipo alaga EFCC. Ọdun 2011 ni Aarẹ Goodluck Jonathan, to yan Farida Waziri sipo alaga ajọ EFCC, gba iṣẹ lọwọ rẹ.


Lara awọn aṣeyọri rẹ ni bo ṣe mu Gomina ipinlẹ Delta nigba kan, James Ibori, to ji obitibiti owo ipinlẹ rẹ ko. Ọrọ Ibori naa si ni ọpọ gbagbọ pe o fa yiyọ ti wọn yọ nipo alaga EFCC. Ọdun 2011 ni Aarẹ Goodluck Jonathan, to yan Farida Waziri sipo alaga ajọ EFCC, gba iṣẹ lọwọ rẹ. Lati ibẹrẹ iṣẹ rẹ ninu ajọ EFCC si ni awuyewuye ti n waye nipa rẹ. Wọn fi ẹsun kan an pe, o ṣe oniduro fun gomina ipinlẹ Benue tẹlẹ, Gerorge Akume, ti EFCC fi ẹsun iwa ibajẹ kan labẹ iṣakoso Nuhu Ribadu. Lara ẹsun ti wọn tun ka si Waziri l'ẹsẹ ni pe, o yọnda awọn gomina tẹlẹ ti ajọ naa fi ẹsun ibajẹ kan. Jonathan sọ nigba naa pe oun yọ Waziri nipo "lati le mu atunṣe ba gbigbogun ti iwa ibajẹ ni Naijiria".


Lati ibẹrẹ iṣẹ rẹ ninu ajọ EFCC si ni awuyewuye ti n waye nipa rẹ. Wọn fi ẹsun kan an pe, o ṣe oniduro fun gomina ipinlẹ Benue tẹlẹ, Gerorge Akume, ti EFCC fi ẹsun iwa ibajẹ kan labẹ iṣakoso Nuhu Ribadu. Lara ẹsun ti wọn tun ka si Waziri l'ẹsẹ ni pe, o yọnda awọn gomina tẹlẹ ti ajọ naa fi ẹsun ibajẹ kan. Jonathan sọ nigba naa pe oun yọ Waziri nipo "lati le mu atunṣe ba gbigbogun ti iwa ibajẹ ni Naijiria". O ni oun pinnu lati gba iṣẹ naa lọwọ rẹ nitori ẹsun ati awuyewuye to n waye lori rẹ, lati ọdọ awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria, ati awujọ agbaye. Ajọ keji to n gbogbun ti iwa ibajẹ ni Naijiria, ICPC, sọ nigba naa pe oun n wadii Waziri fun iwa ibajẹ. Igbakeji rẹ, Ibrahim Lamorde lo si gba ipo rẹ.


O ni oun pinnu lati gba iṣẹ naa lọwọ rẹ nitori ẹsun ati awuyewuye to n waye lori rẹ, lati ọdọ awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria, ati awujọ agbaye. Ajọ keji to n gbogbun ti iwa ibajẹ ni Naijiria, ICPC, sọ nigba naa pe oun n wadii Waziri fun iwa ibajẹ. Igbakeji rẹ, Ibrahim Lamorde lo si gba ipo rẹ. Lara awọn ẹsun ti wọn fi kan Lamorde ni pe, o kọ lati ko owo to to triliọnu meji aabọ, ti ajọ naa gba lọwọ awọn olori to ji i ko, si apo ijọba. Ṣugbọn Lamorde sọ fun BBC nigba naa pe, nitori pe ajọ EFCC n ṣe iwadii ọkunrin to fi ẹsun naa kan oun, lo ṣe ṣe bẹ ẹ. Koda, ọpọ ọmọ Naijiria lo sọ nigba naa pe, ile aṣofin n fi oro ya oro lara Lamorde ni, fun bo ṣe n wadii awọn aṣofin kan. Bakan naa ni wọn tun fi ẹsun kan an pe o dari owo ti ajọ naa pa lara tita awọn dukia ti ijọba gba lọwọ Ọga Agba ọlọpaa nigba kan, Tafa Balogun, ati gomina ipinlẹ Bayelsa, Alamieyesiegha. Ṣugbọn, Lamorde sọ pe oun ko jẹbi awọn ẹsun naa.


Lara awọn ẹsun ti wọn fi kan Lamorde ni pe, o kọ lati ko owo to to triliọnu meji aabọ, ti ajọ naa gba lọwọ awọn olori to ji i ko, si apo ijọba. Ṣugbọn Lamorde sọ fun BBC nigba naa pe, nitori pe ajọ EFCC n ṣe iwadii ọkunrin to fi ẹsun naa kan oun, lo ṣe ṣe bẹ ẹ. Koda, ọpọ ọmọ Naijiria lo sọ nigba naa pe, ile aṣofin n fi oro ya oro lara Lamorde ni, fun bo ṣe n wadii awọn aṣofin kan. Bakan naa ni wọn tun fi ẹsun kan an pe o dari owo ti ajọ naa pa lara tita awọn dukia ti ijọba gba lọwọ Ọga Agba ọlọpaa nigba kan, Tafa Balogun, ati gomina ipinlẹ Bayelsa, Alamieyesiegha. Ṣugbọn, Lamorde sọ pe oun ko jẹbi awọn ẹsun naa. Laarin awọn alaga mẹrin to ti dari ajọ EFCC, Ibrahim Magu lo koju awuyewuye julọ. Ẹẹmeji ni ile aṣofin agba kọ lati buwọlu iyansipo rẹ, nitori iwe 'ẹ fura' ti awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ DSS kọ nipa rẹ. Ipo adele alaga lo wa titi iyọnipo rẹ lọjọ Keje, oṣu Keje, ọdun 2020.


Laarin awọn alaga mẹrin to ti dari ajọ EFCC, Ibrahim Magu lo koju awuyewuye julọ. Ẹẹmeji ni ile aṣofin agba kọ lati buwọlu iyansipo rẹ, nitori iwe 'ẹ fura' ti awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ DSS kọ nipa rẹ. Ipo adele alaga lo wa titi iyọnipo rẹ lọjọ Keje, oṣu Keje, ọdun 2020. Pupọ ninu awọn ẹsun naa niroyin sọ pe, o wa lati ọdọ Agbẹjọro Agba fun Naijiria, Abubakar Malami, ati aabọ iwadii ti ajọ DSS fun ile aṣofin laarin ọdun 2016 si 2017. Wọn tun fi ẹsun kan Magu pe, oun naa n dari owo ti EFCC gba lọwọ awọn ọdaran si ibomii, o n ba awọn oniwa ibajẹ ṣe pọ, ati afojudi si ọfiisi Agbẹjọro agba. O farahan niwaju igbimọ tileeṣẹ aarẹ gbekalẹ lati ṣewadi ẹsun mẹrinlelogun ti wọn fi kan larin ọdun maarun to fi jẹ adele alaga ajọ EFCC.


Pupọ ninu awọn ẹsun naa niroyin sọ pe, o wa lati ọdọ Agbẹjọro Agba fun Naijiria, Abubakar Malami, ati aabọ iwadii ti ajọ DSS fun ile aṣofin laarin ọdun 2016 si 2017. Wọn tun fi ẹsun kan Magu pe, oun naa n dari owo ti EFCC gba lọwọ awọn ọdaran si ibomii, o n ba awọn oniwa ibajẹ ṣe pọ, ati afojudi si ọfiisi Agbẹjọro agba. O farahan niwaju igbimọ tileeṣẹ aarẹ gbekalẹ lati ṣewadi ẹsun mẹrinlelogun ti wọn fi kan larin ọdun maarun to fi jẹ adele alaga ajọ EFCC. Ṣugbọn ajọ EFCC tako iroyin to kọkọ jade sori ayelujara pe, Ibrahim Ibrahim Magu ti wa ni gbaga ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS. Ajọ EFCC ṣalaye loju opo Facebook rẹ lọjọ Aje wi pe, lootọọ ni Magu lọ farahan niwaju igbimọ ijọba to ṣayẹwo iṣẹ EFCC lọjọ Aje niluu Abuja. Ajọ naa fikun ọrọ rẹ pe, Ọgbẹni Magu gba ifiwepe lati ọdọ igbimọ naa nigba ti o n lọ si olu ileeṣẹ ajọ ọtẹlẹmuyẹ fun ipade kan. EFCC ni ajọ DSS ko fi panpẹ ofin mu Magu, bẹẹ si ni igbimọ ijọba to lọ farahan niwaju rẹ ko fi tipa mu un pe ki o wa farahan.


Ṣugbọn ajọ EFCC tako iroyin to kọkọ jade sori ayelujara pe, Ibrahim Ibrahim Magu ti wa ni gbaga ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS. Ajọ EFCC ṣalaye loju opo Facebook rẹ lọjọ Aje wi pe, lootọọ ni Magu lọ farahan niwaju igbimọ ijọba to ṣayẹwo iṣẹ EFCC lọjọ Aje niluu Abuja. Ajọ naa fikun ọrọ rẹ pe, Ọgbẹni Magu gba ifiwepe lati ọdọ igbimọ naa nigba ti o n lọ si olu ileeṣẹ ajọ ọtẹlẹmuyẹ fun ipade kan. EFCC ni ajọ DSS ko fi panpẹ ofin mu Magu, bẹẹ si ni igbimọ ijọba to lọ farahan niwaju rẹ ko fi tipa mu un pe ki o wa farahan. Ẹwẹ, ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS naa ti sọ tẹlẹ irọ ni iroyin to tan kalẹ kaakiri pe, ajọ naa ti fi ọwọ ofin adele alaga ajọ EFCC, Ibrahim Magu. Ninu atẹjade ti alukoro fun ajọ DSS, Ọmọwe Peter Afunanya fi sita lọjọ Aje, o ṣalaye pe iroyin ofege lawọn ileeṣẹ iroyin kan n gbe kiri lori ọrọ Magu Ọmọwe Afunanya sọ pe ajọ DSS fi atẹjade sita nitori ọpọ lo n pe wọn, lati mọ bo ya lootọọ ni wọn ti fi panpẹ ofin mu Magu. Ọpọ iwe iroyin papaa julọ lori ayelujara lo sọ pe, Magu ti wa ni gbaga DSS lori ẹsun pe o kojẹ ninu owo ti ajọ EFCC gba lọwọ awọn jẹgudujẹra ti wọn kowo Naijiria jẹ.


Ẹwẹ, ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS naa ti sọ tẹlẹ irọ ni iroyin to tan kalẹ kaakiri pe, ajọ naa ti fi ọwọ ofin adele alaga ajọ EFCC, Ibrahim Magu. Ninu atẹjade ti alukoro fun ajọ DSS, Ọmọwe Peter Afunanya fi sita lọjọ Aje, o ṣalaye pe iroyin ofege lawọn ileeṣẹ iroyin kan n gbe kiri lori ọrọ Magu Ọmọwe Afunanya sọ pe ajọ DSS fi atẹjade sita nitori ọpọ lo n pe wọn, lati mọ bo ya lootọọ ni wọn ti fi panpẹ ofin mu Magu. Ọpọ iwe iroyin papaa julọ lori ayelujara lo sọ pe, Magu ti wa ni gbaga DSS lori ẹsun pe o kojẹ ninu owo ti ajọ EFCC gba lọwọ awọn jẹgudujẹra ti wọn kowo Naijiria jẹ. Koda awọn iwe iroyin kan tiẹ sọ pe awọn ẹṣọ Ọgbẹni Magu atawọn DSS fija pẹta nigba ti wọn fẹ mu un. Ṣugbọn alukoro DSS ti sọ pe ayederu iroyin ni gbogbo ẹ. "N24bn pọ̀ jù láti kọ́ ọ́fíìsì EFCC" Ẹnu kò tí i sìn lára àjọ EFCC lórí iye tó lò láti kọ́ olú iléeṣẹ́ tuntun fún àjọ nàá.


Koda awọn iwe iroyin kan tiẹ sọ pe awọn ẹṣọ Ọgbẹni Magu atawọn DSS fija pẹta nigba ti wọn fẹ mu un. Ṣugbọn alukoro DSS ti sọ pe ayederu iroyin ni gbogbo ẹ. "N24bn pọ̀ jù láti kọ́ ọ́fíìsì EFCC" Ẹnu kò tí i sìn lára àjọ EFCC lórí iye tó lò láti kọ́ olú iléeṣẹ́ tuntun fún àjọ nàá. Ilé tuntun ọ̀hún, ni alága àjọ nàá, tó n gbógun ti ìwà ìbàjẹ́ àti ìjẹkújẹ l'órílẹ̀èdè Nàìjíríà, Ibrahim Magu ní '' ó yẹ kí àwọn ọmọ Nàìjíríà yin òun ni fún lílo bílíọ́nù mẹ́rìnlélógún Naira fi kọ́ ilé tó yẹ kí àwọn kọ́ pẹ̀lú ọgọ́rùn bílíọ́nù Naira. Ilé alájà mẹ́wàá ọ̀hún tó wà ní ìlú Abuja, ni ìrètí wà pé Ààrẹ Muhammadu Buhari yóò ṣí lọ́jọ́ kẹẹ̀dógún, oṣù Karùn ún. Àmọ́, Onímọ̀ kan nípa ìdíyelé ilẹ̀ àti ilé, tó bá BBC Yoruba sọ̀rọ̀ sọ pé "owó nàá pọ̀ kọjá bó ṣeyẹ láti fi kọ́ ìlé alájà mẹ́wàá nàá, tó fi mọ́ àwọn tó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀.


Ilé tuntun ọ̀hún, ni alága àjọ nàá, tó n gbógun ti ìwà ìbàjẹ́ àti ìjẹkújẹ l'órílẹ̀èdè Nàìjíríà, Ibrahim Magu ní '' ó yẹ kí àwọn ọmọ Nàìjíríà yin òun ni fún lílo bílíọ́nù mẹ́rìnlélógún Naira fi kọ́ ilé tó yẹ kí àwọn kọ́ pẹ̀lú ọgọ́rùn bílíọ́nù Naira. Ilé alájà mẹ́wàá ọ̀hún tó wà ní ìlú Abuja, ni ìrètí wà pé Ààrẹ Muhammadu Buhari yóò ṣí lọ́jọ́ kẹẹ̀dógún, oṣù Karùn ún. Àmọ́, Onímọ̀ kan nípa ìdíyelé ilẹ̀ àti ilé, tó bá BBC Yoruba sọ̀rọ̀ sọ pé "owó nàá pọ̀ kọjá bó ṣeyẹ láti fi kọ́ ìlé alájà mẹ́wàá nàá, tó fi mọ́ àwọn tó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀. Ó ní, ó ṣeéṣe kí àwọn irinṣẹ́ ètò ààbò tó jẹ́ ojúlówó wà níbẹ̀, tó fi mọ́ àwọn nkan mìi tí wọ́n kó síbẹ̀, ṣùgbọ́n kò yẹ kí iye tí wọ́n nàá láti fi kọ́ ìlé nàá tó bẹ́ẹ̀." Láìpẹ́ yii, ni àjọ EFCC ké gbàjarè pé àìsí owó tótó n ṣe ìdíwọ́ fún iṣẹ́ òhun. Ìbéèrè tó ti wá gba orí ẹ̀rọ ayélujára ni pé, ṣé àjọ tí kò rówó ṣiṣẹ́ yẹ kó ná mílíọ́nù mẹ́rìndínlógún láti fi kọ́lè.


Ó ní, ó ṣeéṣe kí àwọn irinṣẹ́ ètò ààbò tó jẹ́ ojúlówó wà níbẹ̀, tó fi mọ́ àwọn nkan mìi tí wọ́n kó síbẹ̀, ṣùgbọ́n kò yẹ kí iye tí wọ́n nàá láti fi kọ́ ìlé nàá tó bẹ́ẹ̀." Láìpẹ́ yii, ni àjọ EFCC ké gbàjarè pé àìsí owó tótó n ṣe ìdíwọ́ fún iṣẹ́ òhun. Ìbéèrè tó ti wá gba orí ẹ̀rọ ayélujára ni pé, ṣé àjọ tí kò rówó ṣiṣẹ́ yẹ kó ná mílíọ́nù mẹ́rìndínlógún láti fi kọ́lè. Ìwé ìròyìn Premium Times jábọ̀ pé ''Magu fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé olú iléeṣẹ́ tuntun nàá kò le gba gbogbo àwọn òṣìṣẹ́ àjọ nàá tó wà ní ìlú Abuja. Àti pé, wọn yóò ṣi maa lo olú iléeṣẹ́ àtijọ́ tó wà ní agbègbè Adetokunbọ Ademọla, ní ìlú Abuja. Bákan náà, ó ni, "àwọn òṣìṣẹ́ àjọ nàá tó fi àwọn ilé tí wọn yá ṣe ọ́fíìsì nílùú Abuja, yóò ṣì maa lo àwọn ilé nàá."


Ìwé ìròyìn Premium Times jábọ̀ pé ''Magu fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé olú iléeṣẹ́ tuntun nàá kò le gba gbogbo àwọn òṣìṣẹ́ àjọ nàá tó wà ní ìlú Abuja. Àti pé, wọn yóò ṣi maa lo olú iléeṣẹ́ àtijọ́ tó wà ní agbègbè Adetokunbọ Ademọla, ní ìlú Abuja. Bákan náà, ó ni, "àwọn òṣìṣẹ́ àjọ nàá tó fi àwọn ilé tí wọn yá ṣe ọ́fíìsì nílùú Abuja, yóò ṣì maa lo àwọn ilé nàá."


Hushpuppi: Ìròyìn sọ pé ó ṣiṣẹ́ olórin rí, ta àlòkù àṣọ àti Kọ̀ńpútà

Hushpuppi lorukọ ti ọpọ mọ si ti o si jẹ pe isọwọ fi ọla rẹ han sọ di ilumọọka loju opo ayelujara. Ṣugbọn ta ni arakunrin ti awọn ọlọpaa ilẹ Dubai ati ọtẹlẹmuyẹ Amẹrika gbe, fun ẹsun gbajuẹ olowo iyebiye yii? Nibo ni wọn ti bi? Ta lawọn obi rẹ ati pe bawo lo ti se di ọlọrọ ti awọn eeyan kan n fi ọla rẹ tọrọ, pe ki awọn naa ri bi tiẹ? Diẹ ree ninu nkan ti a ri ko jọ nipa Hushpuppi Ni pato ọjọ ti wọn bi Hushpuppi ti orukọ rẹ gangan n jẹ Ramoni ''Raymond'' Igbalode ko ye wa ṣugbọn bi a ba fi awọn nkan to sọ nipa ara rẹ wo ọrọ yii, ko le ti to ogoji ọdun. Eyi to sunmọ ootọ ninu ọrọ aye rẹ ni pe nilu Eko lo dagba si, ki o to kuro lorilẹede Naijiria.


Ta lawọn obi rẹ ati pe bawo lo ti se di ọlọrọ ti awọn eeyan kan n fi ọla rẹ tọrọ, pe ki awọn naa ri bi tiẹ? Diẹ ree ninu nkan ti a ri ko jọ nipa Hushpuppi Ni pato ọjọ ti wọn bi Hushpuppi ti orukọ rẹ gangan n jẹ Ramoni ''Raymond'' Igbalode ko ye wa ṣugbọn bi a ba fi awọn nkan to sọ nipa ara rẹ wo ọrọ yii, ko le ti to ogoji ọdun. Eyi to sunmọ ootọ ninu ọrọ aye rẹ ni pe nilu Eko lo dagba si, ki o to kuro lorilẹede Naijiria. Ninu awọn aworan rẹ nigba to wa ni kekere, a ri  ibi to ti duro lara ọkọ nilu Eko ati awọn omiran to tọka si pe o ti gbe Naijiria daada, ki o to lọ si ilu okere. Loju opo rẹ ni Instagram, o tun sọ nipa ọjọ ori rẹ pe, oun ti gun oke agba bọ diẹ diẹ wọ ọmọ ọgbọn ọdun. Loṣu Kẹwa ọdun 2019 lo fi ọrọ yii sita, eyi to jẹ ki a lero pe oṣu Kẹwa ni wọn bi.


Ninu awọn aworan rẹ nigba to wa ni kekere, a ri  ibi to ti duro lara ọkọ nilu Eko ati awọn omiran to tọka si pe o ti gbe Naijiria daada, ki o to lọ si ilu okere. Loju opo rẹ ni Instagram, o tun sọ nipa ọjọ ori rẹ pe, oun ti gun oke agba bọ diẹ diẹ wọ ọmọ ọgbọn ọdun. Loṣu Kẹwa ọdun 2019 lo fi ọrọ yii sita, eyi to jẹ ki a lero pe oṣu Kẹwa ni wọn bi. O ti ṣe awọn isẹ ọwọ kan ki o to kuro ni Naijiria ṣugbọn a ko ri aridaju lati fidi ọrọ mulẹ iru iṣẹ to jẹ. Lẹyin ti awọn ọlọpaa Dubai mu tan la bẹrẹ si ni ri aworan orisirisi, to se afihan iru iṣẹ to kọkọ bẹrẹ si ni ṣe ki o to kuro ni Naijiria. Ọkan ninu iṣẹ ti wọn lo ṣe ni pe, o jẹ olootu orin ti a mọ si Music Producer, ti o si ba awọn olorin Naijiria kọọkan ṣiṣẹ pọ.


O ti ṣe awọn isẹ ọwọ kan ki o to kuro ni Naijiria ṣugbọn a ko ri aridaju lati fidi ọrọ mulẹ iru iṣẹ to jẹ. Lẹyin ti awọn ọlọpaa Dubai mu tan la bẹrẹ si ni ri aworan orisirisi, to se afihan iru iṣẹ to kọkọ bẹrẹ si ni ṣe ki o to kuro ni Naijiria. Ọkan ninu iṣẹ ti wọn lo ṣe ni pe, o jẹ olootu orin ti a mọ si Music Producer, ti o si ba awọn olorin Naijiria kọọkan ṣiṣẹ pọ. Gẹgẹ bi awọn kan ti se sọ,  wọn tun ni Ramoni ti ta aṣọ bọsikọrọ nigba to wa l'Eko, koda wọn tun sọ wi pe o kọ isẹ foonu ati kọmputa tita ni Computer Village nilu Eko kan naa. Pẹlu gbogbo nkan ti a ka kalẹ yi, eleyi ti ohun gangan kii ye sọ nipa rẹ ni pe, awọn obi rẹ kii se olowo ati pe, ohun t'apata dide ni ki ẹlẹda to wa kọdi ọla si ọdọ ohun. Wọn ni ọwọ epo lọmọ araye n ba ni la, wọn kii ba ni la ọwọ ẹjẹ.


Gẹgẹ bi awọn kan ti se sọ,  wọn tun ni Ramoni ti ta aṣọ bọsikọrọ nigba to wa l'Eko, koda wọn tun sọ wi pe o kọ isẹ foonu ati kọmputa tita ni Computer Village nilu Eko kan naa. Pẹlu gbogbo nkan ti a ka kalẹ yi, eleyi ti ohun gangan kii ye sọ nipa rẹ ni pe, awọn obi rẹ kii se olowo ati pe, ohun t'apata dide ni ki ẹlẹda to wa kọdi ọla si ọdọ ohun. Wọn ni ọwọ epo lọmọ araye n ba ni la, wọn kii ba ni la ọwọ ẹjẹ. Ṣaaju ki ọwọ to tẹ Hushpuppi, kii saba sọrọ nipa awọn mọlẹbi rẹ to bẹẹ loju opo ayelujara. Yatọ si aworan to fi sita nipa ọmọ iya rẹ obinrin to bimọ lọdun 2019, awọn eeyan ko le tọ ka si pe lagbaja tabi tamẹdun ni ọmọ iya Hushpuppi. Layajọ iya tabi Baba ti a mọ si Father's Day ati Mother's Day, Hushpuppi kii kọ nkankan nipa awọn obi rẹ debi ti awọn eeyan yoo fi le sọ pe, bi awọn obi rẹ ti se ri ree tabi nibi ni wọn n gbe.


Ṣaaju ki ọwọ to tẹ Hushpuppi, kii saba sọrọ nipa awọn mọlẹbi rẹ to bẹẹ loju opo ayelujara. Yatọ si aworan to fi sita nipa ọmọ iya rẹ obinrin to bimọ lọdun 2019, awọn eeyan ko le tọ ka si pe lagbaja tabi tamẹdun ni ọmọ iya Hushpuppi. Layajọ iya tabi Baba ti a mọ si Father's Day ati Mother's Day, Hushpuppi kii kọ nkankan nipa awọn obi rẹ debi ti awọn eeyan yoo fi le sọ pe, bi awọn obi rẹ ti se ri ree tabi nibi ni wọn n gbe. Loju opo ẹni to pe ni ọmọ iya rẹ obinrin@ rawflesh_may_9, ko si nkankan nibẹ lori Instagram, lati le fi tọkasi ẹni to n jẹ bẹẹ. Bi a ba sọ pe Hushpuppi nikan lo ri ara rẹ lasiko yii ati pe awọn mọlẹbi ko foju han pe, eeyan awọn nii ṣe, a ko kuna rara lati sọ bẹẹ. Idahun si ibeere yii pin si ọna meji.


Loju opo ẹni to pe ni ọmọ iya rẹ obinrin@ rawflesh_may_9, ko si nkankan nibẹ lori Instagram, lati le fi tọkasi ẹni to n jẹ bẹẹ. Bi a ba sọ pe Hushpuppi nikan lo ri ara rẹ lasiko yii ati pe awọn mọlẹbi ko foju han pe, eeyan awọn nii ṣe, a ko kuna rara lati sọ bẹẹ. Idahun si ibeere yii pin si ọna meji. Akọkọ ni pe ti a ba fi orukọ abinibi rẹ wo, tii se Ramoni, idile musulumi lo ṣeese ki o ti jade. Ninu awọn ọrọ kan to fi sioju opo Instagram rẹ, o sọ pe oore ti Allah ṣe fun ohun to ga ju lọ ni pe, oun jẹ musulumi. Lọdun 2012  lo fi ọrọ yi sita, ti a ko si le sọ boya o ṣi n ṣe ẹsin Islam titi di igba ti wọn fi mu bii afurasi onijibiti.


Akọkọ ni pe ti a ba fi orukọ abinibi rẹ wo, tii se Ramoni, idile musulumi lo ṣeese ki o ti jade. Ninu awọn ọrọ kan to fi sioju opo Instagram rẹ, o sọ pe oore ti Allah ṣe fun ohun to ga ju lọ ni pe, oun jẹ musulumi. Lọdun 2012  lo fi ọrọ yi sita, ti a ko si le sọ boya o ṣi n ṣe ẹsin Islam titi di igba ti wọn fi mu bii afurasi onijibiti. Bi a ba tibi orukọ rẹ to yi pada si Raymond wo, o ti le fi ẹsin Islam silẹ ṣugbọn o le jẹ inagijẹ lasan ni Raymond, ki o ma se wi pe o pa ẹsin da. Bakan naa ninu fọnran fidio kan to fi si oju opo Instagram to ti n wẹ ninu omi iluwẹ igbalode, orin iyin ẹsin Kristẹni ni o n kọ ninu rẹ. Yatọ si eyi, pupọ awọn nnkan to ma n kọ soju opo ayelujara, a ma fi adura to jọ ti Kristẹni sinu rẹ.


Bi a ba tibi orukọ rẹ to yi pada si Raymond wo, o ti le fi ẹsin Islam silẹ ṣugbọn o le jẹ inagijẹ lasan ni Raymond, ki o ma se wi pe o pa ẹsin da. Bakan naa ninu fọnran fidio kan to fi si oju opo Instagram to ti n wẹ ninu omi iluwẹ igbalode, orin iyin ẹsin Kristẹni ni o n kọ ninu rẹ. Yatọ si eyi, pupọ awọn nnkan to ma n kọ soju opo ayelujara, a ma fi adura to jọ ti Kristẹni sinu rẹ. Gbogbo awọn kan wọn yii ni ko jẹ ki a le sọ boya Kristẹni ni Hushpuppi tabi Musulumi. Eyi to daju ni pe, ati ẹlẹsin Kristẹni ati ẹlẹsin musulumi lo wa ninu awọn eeyan to le ni miliọnu meji to n tẹle loju opo Instagram. Wo bí ọwọ́ orílẹ̀-èdè Dubai ṣe tẹ Ramoni Igbalode tí gbogbo ayé ń pè ní Hushpuppi Ramoni Igbalode ti ọpọ eeyan mọ si Hushpuppi to fi orilẹ-ede Dubai ṣe ibujoko lasiko yii ni ọwọ awọn agbofinro ilẹ Dubai ti tẹ.


Gbogbo awọn kan wọn yii ni ko jẹ ki a le sọ boya Kristẹni ni Hushpuppi tabi Musulumi. Eyi to daju ni pe, ati ẹlẹsin Kristẹni ati ẹlẹsin musulumi lo wa ninu awọn eeyan to le ni miliọnu meji to n tẹle loju opo Instagram. Wo bí ọwọ́ orílẹ̀-èdè Dubai ṣe tẹ Ramoni Igbalode tí gbogbo ayé ń pè ní Hushpuppi Ramoni Igbalode ti ọpọ eeyan mọ si Hushpuppi to fi orilẹ-ede Dubai ṣe ibujoko lasiko yii ni ọwọ awọn agbofinro ilẹ Dubai ti tẹ. Ninu fọnran fidio 'Fox Hunt 2' ni wọn ti ṣafihan rẹ. Lọjọbọ ni ileeṣẹ agbofinro dubai fi fidio bi wọn ṣe mu gbajugbaja ori ayelujara Instagram naa sita. Ọpọlọpọ owo bii owo to wa fun itọju Covid 19 ni Amẹrika ati awọn owo to le ni biliọnu dọla mẹrinlelogun ni wọn ti fi gbajuẹ gba.


Ninu fọnran fidio 'Fox Hunt 2' ni wọn ti ṣafihan rẹ. Lọjọbọ ni ileeṣẹ agbofinro dubai fi fidio bi wọn ṣe mu gbajugbaja ori ayelujara Instagram naa sita. Ọpọlọpọ owo bii owo to wa fun itọju Covid 19 ni Amẹrika ati awọn owo to le ni biliọnu dọla mẹrinlelogun ni wọn ti fi gbajuẹ gba. Ọlọpaa Dubai ṣalaye bi wọn ṣe mu Hushpuppi ninu atẹjade ti wọn fi sita ti BBC ri. Wọn ni awọn ti n fura sii ti pe pe o n ṣe awọn 'ọmọ Yahoo'ti wọn n gba awọn eeyan lori ayelujara. Nibẹ ni wọn ti fi si ori ikanni naa nipa Ramoni Igbalode ati Olalekan Jacb Ponle ti wọn n pe ni 'Woodberry'ati awọn ọmọ ilẹ Adulawọ miran.


Ọlọpaa Dubai ṣalaye bi wọn ṣe mu Hushpuppi ninu atẹjade ti wọn fi sita ti BBC ri. Wọn ni awọn ti n fura sii ti pe pe o n ṣe awọn 'ọmọ Yahoo'ti wọn n gba awọn eeyan lori ayelujara. Nibẹ ni wọn ti fi si ori ikanni naa nipa Ramoni Igbalode ati Olalekan Jacb Ponle ti wọn n pe ni 'Woodberry'ati awọn ọmọ ilẹ Adulawọ miran. Iṣẹ akanṣẹ lati mu awọn ọmọ Yahoo ori ayelujara yii ni awọn agbofinro Dubai pe ni: 'Operation Fox Hunt 2' Awọn ẹṣẹ bii jiji owo ko lati asuwọn kan si ikeji, jiji owo lori ayelujara, wiwọ akata ayelujara ati eto inawo ẹlomiran lọna aitọ, ṣiṣẹ gbajuẹ fun awọn eeyan ni awujọ ati fun awọn banki ni wọn mu wọn fun. Ogagun Abdulla Khalifa Al Marri to n tukọ ileeṣẹ ọlọpaa gboriyin fun awọn ọlọpaa Dubai fun iṣẹ takuntakun ti wọn ti fi mu awọn mẹwaa naa. O ni eyi yoo tun din ole ori ayelujara ati gbajuẹ pẹlu ẹrọ ayarabiaṣa kọmputa ku diẹ lagbaye lasiko yii.


Iṣẹ akanṣẹ lati mu awọn ọmọ Yahoo ori ayelujara yii ni awọn agbofinro Dubai pe ni: 'Operation Fox Hunt 2' Awọn ẹṣẹ bii jiji owo ko lati asuwọn kan si ikeji, jiji owo lori ayelujara, wiwọ akata ayelujara ati eto inawo ẹlomiran lọna aitọ, ṣiṣẹ gbajuẹ fun awọn eeyan ni awujọ ati fun awọn banki ni wọn mu wọn fun. Ogagun Abdulla Khalifa Al Marri to n tukọ ileeṣẹ ọlọpaa gboriyin fun awọn ọlọpaa Dubai fun iṣẹ takuntakun ti wọn ti fi mu awọn mẹwaa naa. O ni eyi yoo tun din ole ori ayelujara ati gbajuẹ pẹlu ẹrọ ayarabiaṣa kọmputa ku diẹ lagbaye lasiko yii. Invictus Obi, Hushpuppi, àwọn ọ̀dọ́ Nàìjíríà méjì tí ẹ̀sùn gbájúẹ̀ wà lọ́rùn wọn Ajọ to n koju iwa jẹgudujẹra lorilẹede Naijiria, EFCC ti ni Ramoni Igbalode, alias Ray hushpuppy ni ẹjọ lati jẹ ni ọdọ wọn. EFCC to fi eyi lede loju opo ikansiraẹni Twitter wọn ni Hushpuppy is ẹni to gajulọ lorilẹede Naijiria ti wọn n wa bayii fun ẹsun iwa ọdaran lori ẹrọ ayelujara. Ọjọ kẹ̀wá, Osù Kẹfa ní wọn fí panpẹ́ ọba mú Hushpuppi ní United Arab Emirates lórí ẹ̀sùn lilọ gbajuẹ pẹlu ẹrọ ventilator to le ni $35million.


Invictus Obi, Hushpuppi, àwọn ọ̀dọ́ Nàìjíríà méjì tí ẹ̀sùn gbájúẹ̀ wà lọ́rùn wọn Ajọ to n koju iwa jẹgudujẹra lorilẹede Naijiria, EFCC ti ni Ramoni Igbalode, alias Ray hushpuppy ni ẹjọ lati jẹ ni ọdọ wọn. EFCC to fi eyi lede loju opo ikansiraẹni Twitter wọn ni Hushpuppy is ẹni to gajulọ lorilẹede Naijiria ti wọn n wa bayii fun ẹsun iwa ọdaran lori ẹrọ ayelujara. Ọjọ kẹ̀wá, Osù Kẹfa ní wọn fí panpẹ́ ọba mú Hushpuppi ní United Arab Emirates lórí ẹ̀sùn lilọ gbajuẹ pẹlu ẹrọ ventilator to le ni $35million. Ajọ naa ni awọn mọ nipa jibiti owo ati 419 to ṣe ni Niajiria, ti awọn amugbalẹgbẹ rẹ si ti wa ni panpẹ awọn bayii lorilẹede Naijiria. EFCC fikun wi pe awọn n ṣiṣẹ pẹlu Ajọ Otẹlẹmuyẹ ilẹ Amerika, FBI titi ọwọ palaba rẹ fi segi. A ti wi pe gbogbo awọn ti wọn j n ṣiṣẹ ni awọn n wa bayii lati ri wi pe ọwọ tẹ wọn ni kiakia.


Ajọ naa ni awọn mọ nipa jibiti owo ati 419 to ṣe ni Niajiria, ti awọn amugbalẹgbẹ rẹ si ti wa ni panpẹ awọn bayii lorilẹede Naijiria. EFCC fikun wi pe awọn n ṣiṣẹ pẹlu Ajọ Otẹlẹmuyẹ ilẹ Amerika, FBI titi ọwọ palaba rẹ fi segi. A ti wi pe gbogbo awọn ti wọn j n ṣiṣẹ ni awọn n wa bayii lati ri wi pe ọwọ tẹ wọn ni kiakia. Bakan naa ni iroyin gbe e pe Obinanne Okeke, to jẹ ilumọọka onisowọ ti wọn mu fun ẹsun lilo ẹrọ ayelujara lati ṣe magomago, ti jẹwọ pe lootọ ni oun jẹbi ẹsun naa. Ọkeke to jẹ ọmọ ọdun mejilelọgbọn ni awọn ajọ ọtẹlẹmuye mu pe, o wuwa ibajẹ lori ẹrọ ayelujara ni ọdun 2015 si ọdun 2019. O ṣeeṣe ki Okeke lọ to ogun ọdun ni ọgba ẹwọn fun ẹsun wiwu iwa ọdaran lori ẹrọ ayelujara.


Bakan naa ni iroyin gbe e pe Obinanne Okeke, to jẹ ilumọọka onisowọ ti wọn mu fun ẹsun lilo ẹrọ ayelujara lati ṣe magomago, ti jẹwọ pe lootọ ni oun jẹbi ẹsun naa. Ọkeke to jẹ ọmọ ọdun mejilelọgbọn ni awọn ajọ ọtẹlẹmuye mu pe, o wuwa ibajẹ lori ẹrọ ayelujara ni ọdun 2015 si ọdun 2019. O ṣeeṣe ki Okeke lọ to ogun ọdun ni ọgba ẹwọn fun ẹsun wiwu iwa ọdaran lori ẹrọ ayelujara. Ọjọ kejilelogun, Osu Kẹwa ọdun yii ni wọn yoo ma a se idajọ rẹ. Lati igba ti awọn ọlọpaa ti mu gbajumọ ori ayelujara Instagram, Ramoni Abbas Igbalode, a.k.a Hushpuppi, lori ẹsun pe o lu jibiti lori ayelujara, ni awọn ọmọ Naijiria kan ti n tọka si awọn gbajumọ ti aworan wọn ti jọ han lori ayelujara ri. Ọpọ lo bu ẹnu atẹ lu awọn ilumọọka naa, ati awọn oloṣelu, to ba Hushpuppi ya fọto ri, pe o ṣeese ki wọn o mọ pe "iṣẹ jibiti" ti wọn fi ẹsun rẹ kan an, lo n ṣe.


Ọjọ kejilelogun, Osu Kẹwa ọdun yii ni wọn yoo ma a se idajọ rẹ. Lati igba ti awọn ọlọpaa ti mu gbajumọ ori ayelujara Instagram, Ramoni Abbas Igbalode, a.k.a Hushpuppi, lori ẹsun pe o lu jibiti lori ayelujara, ni awọn ọmọ Naijiria kan ti n tọka si awọn gbajumọ ti aworan wọn ti jọ han lori ayelujara ri. Ọpọ lo bu ẹnu atẹ lu awọn ilumọọka naa, ati awọn oloṣelu, to ba Hushpuppi ya fọto ri, pe o ṣeese ki wọn o mọ pe "iṣẹ jibiti" ti wọn fi ẹsun rẹ kan an, lo n ṣe. Diẹ lara awọn aworan naa ni a ṣe akojọpọ rẹ yii. Gbajugbaja akọrin Naijiria, David Adeleke da bi ẹni pe ibaṣepọ wa laarin oun ati Hushpuppi. Koda, Hush lọ sibi ayẹyẹ igbeyawo ẹgbọn Davido, Adewale, to waye nilu Dubai nibẹrẹ ọdun 2020.


Diẹ lara awọn aworan naa ni a ṣe akojọpọ rẹ yii. Gbajugbaja akọrin Naijiria, David Adeleke da bi ẹni pe ibaṣepọ wa laarin oun ati Hushpuppi. Koda, Hush lọ sibi ayẹyẹ igbeyawo ẹgbọn Davido, Adewale, to waye nilu Dubai nibẹrẹ ọdun 2020. Aworan si fihan pe Davido ati Chioma iya ọmọ rẹ, ti ba Hushpuppi ni alejo ri. Gbajugbaja adẹẹrinpoṣonu ori ayelujara, Lasisi Elenu, naa jẹ ọkan lara awọn gbajumọ to ti ni ibaṣepọ pẹlu Hushpuppi. Awọn iroyin kan ti ẹ sọ pe, Elenu ma n sọrọ iwuri nipa rẹ si afurasi gbajuẹ naa.


Aworan si fihan pe Davido ati Chioma iya ọmọ rẹ, ti ba Hushpuppi ni alejo ri. Gbajugbaja adẹẹrinpoṣonu ori ayelujara, Lasisi Elenu, naa jẹ ọkan lara awọn gbajumọ to ti ni ibaṣepọ pẹlu Hushpuppi. Awọn iroyin kan ti ẹ sọ pe, Elenu ma n sọrọ iwuri nipa rẹ si afurasi gbajuẹ naa. Laipẹ yii ni fidio kan gba ori ayelujara, eyi to ṣafihan agbohunsafẹfẹ, Daddy Freeze, ati ọrẹbinrin rẹ, nibi ti wọn ti kopa nibi ayẹyẹ ọjọ ibi Hushpuppi, nilu Dubai. Fidio naa ṣafihan wọn ti wọn jẹ, ti wọn mu, koda, Freeze sọ ninu fidio naa pe ki "awọn ọdọ to n sọrọ Hushpuppi laida lori ayelujara o bẹ Hushpuppi lati gba baba wọn siṣẹ awakọ rẹ." O sọ eyi nitori pe Hush ni N700,00 ni awakọ oun n gba l'oṣu.


Laipẹ yii ni fidio kan gba ori ayelujara, eyi to ṣafihan agbohunsafẹfẹ, Daddy Freeze, ati ọrẹbinrin rẹ, nibi ti wọn ti kopa nibi ayẹyẹ ọjọ ibi Hushpuppi, nilu Dubai. Fidio naa ṣafihan wọn ti wọn jẹ, ti wọn mu, koda, Freeze sọ ninu fidio naa pe ki "awọn ọdọ to n sọrọ Hushpuppi laida lori ayelujara o bẹ Hushpuppi lati gba baba wọn siṣẹ awakọ rẹ." O sọ eyi nitori pe Hush ni N700,00 ni awakọ oun n gba l'oṣu. Sugbọn Freeze yi ohun pada lẹyin ti ọwọ ọlọpaa tẹ Hushpuppi laipẹ yii. O sọ ninu fidio kan pe oun o mọ pe gbajuẹ ni Hush n ṣe. Ilumọọka olorin, Wiskid naa ti ṣe faaji pẹlu Hushpuppi ri, koda awọn mejeeji ti jọ ṣe faaji lori omi ri nilu Dubai.


Sugbọn Freeze yi ohun pada lẹyin ti ọwọ ọlọpaa tẹ Hushpuppi laipẹ yii. O sọ ninu fidio kan pe oun o mọ pe gbajuẹ ni Hush n ṣe. Ilumọọka olorin, Wiskid naa ti ṣe faaji pẹlu Hushpuppi ri, koda awọn mejeeji ti jọ ṣe faaji lori omi ri nilu Dubai. Ọmọ ile aṣofin agba Naijiria nigba kan, Dino Melaye, naa wa lara awọn ti Hush ba ya fọto ri. O ṣeeṣe ki ibaṣepọ wọn o tayọ fọto yiya, nitori pe Hushpuppi naa lọ sibi ayẹyẹ ọjọ ibi ti Melaye ṣe nilu Dubai lọdun 2019. Ṣugbọn o, Melaye naa ti sọ pe oun ati ẹ kii ṣe ọrẹ, lẹyin ti ọwọ ọlọpaa tẹ Hush.


Ọmọ ile aṣofin agba Naijiria nigba kan, Dino Melaye, naa wa lara awọn ti Hush ba ya fọto ri. O ṣeeṣe ki ibaṣepọ wọn o tayọ fọto yiya, nitori pe Hushpuppi naa lọ sibi ayẹyẹ ọjọ ibi ti Melaye ṣe nilu Dubai lọdun 2019. Ṣugbọn o, Melaye naa ti sọ pe oun ati ẹ kii ṣe ọrẹ, lẹyin ti ọwọ ọlọpaa tẹ Hush. Ọrẹ timọtimọ ni awọn eeyan maa n pe awọn mejeeji yii. Koda, awọn ololufẹ wọn maa n ṣe afiwe ẹni to lowo lọwọ julọ laarin wọn. Laipẹ yii naa si ni Mompha koju iru ẹsun lilu jibiti ti wọn fi kan Hushpuppi, lasiko ti ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ni Naijiria, EFCC, mu.


Ọrẹ timọtimọ ni awọn eeyan maa n pe awọn mejeeji yii. Koda, awọn ololufẹ wọn maa n ṣe afiwe ẹni to lowo lọwọ julọ laarin wọn. Laipẹ yii naa si ni Mompha koju iru ẹsun lilu jibiti ti wọn fi kan Hushpuppi, lasiko ti ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ni Naijiria, EFCC, mu.


MaguEFCC: Omale ni orúkọ tí Magu ń lò. àṣírí míì tú síta

Igbimọ ti aarẹ Buhari gbekalẹ fun iṣewadii gbigba awọn owo ilu ti wọn lu ni ponpo pada (PCARA) ti fẹsun kan pe orukọ pasitọ ni alaga ajọ EFCC ti wọn jawe lọ sinmi fun fi na awọn owo ti wọn lọ ẹsun rẹ mọ ọ lẹsẹ loke okun. Nibayii, Magu n koju ijẹjọ niwaju igbimọ kan ti Amofin Ayo Salami to jẹ adajọ ileẹjọ nigba kan ri kotẹmilọrun n dari. Ẹsun ti wọn fi kan an ni pe ko fi ọwọ mimọ ṣe eto isuna awọn owo ti ajọ naa ri gba pada lọwọ awọn eeyan. Ẹwẹ, o jade ninu abọ igbimọ PCARA to n bojuwo owo ijọba ti ajọ EFCC ri gba pada pe laarin oṣu karun ọdun 2015 si oṣu karun ọdun 2020, orukọ Emmanuel Omale to jẹ Pasitọ ijọ kan, Hand of God Prophetic Ministry ni Magu fi n ko owo jẹ. Iroyin jẹ jade pe aṣiri lilo orukọ Omale lu jade lasiko ti ẹka to n lo ọgbn ori fi ṣewadii awọn igbesẹ ajọ EFCC n ṣe iwadii wọn. Gẹgẹ bi iroyin to jade ṣe sọ ọ, pasitọ naa ra ilẹ to to miliọnu 573 naira ni Dubai lorukọ Magu.


Ẹwẹ, o jade ninu abọ igbimọ PCARA to n bojuwo owo ijọba ti ajọ EFCC ri gba pada pe laarin oṣu karun ọdun 2015 si oṣu karun ọdun 2020, orukọ Emmanuel Omale to jẹ Pasitọ ijọ kan, Hand of God Prophetic Ministry ni Magu fi n ko owo jẹ. Iroyin jẹ jade pe aṣiri lilo orukọ Omale lu jade lasiko ti ẹka to n lo ọgbn ori fi ṣewadii awọn igbesẹ ajọ EFCC n ṣe iwadii wọn. Gẹgẹ bi iroyin to jade ṣe sọ ọ, pasitọ naa ra ilẹ to to miliọnu 573 naira ni Dubai lorukọ Magu. Wọn royin pe pasitọ ọhun rinrinajo lọ si Dubai pẹlu Ibrahim Magu ti wọn si lo orukọ rẹ lati fi ra ilẹ fun Magu ni Dubai. "Gẹgẹ bi pasitọ ti ko gbajugbaja, iroyin fi han pe iye owo ti wọn wọ sinu asuwọn owo rẹ to N573,228,040.41". Igbimọ PCARA fẹsun kan pe Magu ko fọwọsowọpọ pẹlu awọn alaṣẹ tọrọ kan ni ilu London lati tete bẹrẹ ilana idajọ rẹ.


Wọn royin pe pasitọ ọhun rinrinajo lọ si Dubai pẹlu Ibrahim Magu ti wọn si lo orukọ rẹ lati fi ra ilẹ fun Magu ni Dubai. "Gẹgẹ bi pasitọ ti ko gbajugbaja, iroyin fi han pe iye owo ti wọn wọ sinu asuwọn owo rẹ to N573,228,040.41". Igbimọ PCARA fẹsun kan pe Magu ko fọwọsowọpọ pẹlu awọn alaṣẹ tọrọ kan ni ilu London lati tete bẹrẹ ilana idajọ rẹ. Bakan naa, kii ṣe ẹsun owo ti wọn lọ mọ ọ lẹsẹ nikan, wọn tun fi ẹsun kan Magu pe o mọọ mọ ma pese aridaju ti wọn nilo lati ṣe ẹjọ minisita fọr epo rọbi nigba kan ri, Diezani Madueke. Aarẹ Muhammadu Buhari ti kede alakoso tuntun fun ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ nilẹ wa, EFCC. Oluwa rẹ ni Mohammed Umar, tii se oludari tẹlẹ fun eto akoso isẹ ajọ EFCC, amọ nibayii, oun ni olori patapata fun ajọ ọhun.


Bakan naa, kii ṣe ẹsun owo ti wọn lọ mọ ọ lẹsẹ nikan, wọn tun fi ẹsun kan Magu pe o mọọ mọ ma pese aridaju ti wọn nilo lati ṣe ẹjọ minisita fọr epo rọbi nigba kan ri, Diezani Madueke. Aarẹ Muhammadu Buhari ti kede alakoso tuntun fun ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ nilẹ wa, EFCC. Oluwa rẹ ni Mohammed Umar, tii se oludari tẹlẹ fun eto akoso isẹ ajọ EFCC, amọ nibayii, oun ni olori patapata fun ajọ ọhun. Atẹjade kan ti Ọmọwe Umar Jibrilu Gwandu, tii se igbakeji osisẹ alarena, nileesẹ agbẹjọro agba ati Minisita feto idajọ ilẹ wa fọwọ si lo kede iyansipo tuntun naa. Bakan naa ni atẹjade ọhun tun kede pe, aarẹ orilẹede yii, Muhammadu Buhari ti fọwọ si pe ki adele alaga tẹlẹ fun ajọ EFCC, Ibrahim Magu lọ rọọkun nile na. Bẹẹ ba gbagbe, ọjọ Aje ni iroyin tan kalẹ pe ileesẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS ti gbe Magu, ti wọn si n fi ọrọ wa lẹnu wo.


Atẹjade kan ti Ọmọwe Umar Jibrilu Gwandu, tii se igbakeji osisẹ alarena, nileesẹ agbẹjọro agba ati Minisita feto idajọ ilẹ wa fọwọ si lo kede iyansipo tuntun naa. Bakan naa ni atẹjade ọhun tun kede pe, aarẹ orilẹede yii, Muhammadu Buhari ti fọwọ si pe ki adele alaga tẹlẹ fun ajọ EFCC, Ibrahim Magu lọ rọọkun nile na. Bẹẹ ba gbagbe, ọjọ Aje ni iroyin tan kalẹ pe ileesẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS ti gbe Magu, ti wọn si n fi ọrọ wa lẹnu wo. Igba akọkọ si ree ti awọn alasẹ yoo fidi isẹlẹ naa mulẹ fun awọn akọroyin pẹlu atẹjade. Lati ọjọ Aje ti alaga ajọ EFCC ti wọn ṣẹṣẹ gba iṣẹ lọwọ rẹ, Ibrahim Magu, ti farahan niwaju igbimọ oluwadii, ni ọpọ ọmọ Naijiria ti n fẹ mọ igbesẹ ijọba lori awọn ẹsun ti wọn fi kan an. Ọjọ Iṣẹgun si ni ijọba kede iyọnipo rẹ Awọn onimọ kan ni Naijiria ti ẹ sọ pe , ti iwadii ba fi fidirẹmulẹ pe lootọ ni alaga ajọ EFCC, ti wsn ṣkṣẹ gba iṣẹ lọwọ rẹ, Ibrahim Magu, ba fi jẹ ootọ, pe yoo ta ẹrẹ si awọn aṣeyọri ti ijọba sọ pe oun ti ṣe lori igbagun ti iwa ibajẹ.


Igba akọkọ si ree ti awọn alasẹ yoo fidi isẹlẹ naa mulẹ fun awọn akọroyin pẹlu atẹjade. Lati ọjọ Aje ti alaga ajọ EFCC ti wọn ṣẹṣẹ gba iṣẹ lọwọ rẹ, Ibrahim Magu, ti farahan niwaju igbimọ oluwadii, ni ọpọ ọmọ Naijiria ti n fẹ mọ igbesẹ ijọba lori awọn ẹsun ti wọn fi kan an. Ọjọ Iṣẹgun si ni ijọba kede iyọnipo rẹ Awọn onimọ kan ni Naijiria ti ẹ sọ pe , ti iwadii ba fi fidirẹmulẹ pe lootọ ni alaga ajọ EFCC, ti wsn ṣkṣẹ gba iṣẹ lọwọ rẹ, Ibrahim Magu, ba fi jẹ ootọ, pe yoo ta ẹrẹ si awọn aṣeyọri ti ijọba sọ pe oun ti ṣe lori igbagun ti iwa ibajẹ. Aarẹ Muhammadu Buhari lo gbe igbimọ naa kalẹ lati wadii awọn ẹsun iwa ibajẹ, ati afojudi ti wọn fi kan an. Igbimọ naa, ti Aarẹ nigba kan fun ile ẹjọ kotẹmilọrun, Ayo Salami, jẹ alaga, ranṣẹ pe Magu lati wa a sọ tẹnu rẹ nipa awọn ẹsun naa. Ṣugbọn nkan ti o si n jẹ kayeefi si awọn ọmọ Naijiria ni pe, Aarẹ Buhari, tabi ijọba apapọ ko ti i sọ nkankan lori ọrọ Magu.


Aarẹ Muhammadu Buhari lo gbe igbimọ naa kalẹ lati wadii awọn ẹsun iwa ibajẹ, ati afojudi ti wọn fi kan an. Igbimọ naa, ti Aarẹ nigba kan fun ile ẹjọ kotẹmilọrun, Ayo Salami, jẹ alaga, ranṣẹ pe Magu lati wa a sọ tẹnu rẹ nipa awọn ẹsun naa. Ṣugbọn nkan ti o si n jẹ kayeefi si awọn ọmọ Naijiria ni pe, Aarẹ Buhari, tabi ijọba apapọ ko ti i sọ nkankan lori ọrọ Magu. Eyi to si mu ki ọpọ o maa beere pe iha wo gan an ni ijọba Naijiria kọ si ọrọ naa. Eyi ko ṣẹyin bo ṣe jẹ pe ọkan pataki ni igbogun ti iwa ibajẹ, ninu ilana iṣejọba Buhari. Bakan naa lo jẹ pe ijọba Aarẹ Buhari naa lo yan Magu si ipo.


Eyi to si mu ki ọpọ o maa beere pe iha wo gan an ni ijọba Naijiria kọ si ọrọ naa. Eyi ko ṣẹyin bo ṣe jẹ pe ọkan pataki ni igbogun ti iwa ibajẹ, ninu ilana iṣejọba Buhari. Bakan naa lo jẹ pe ijọba Aarẹ Buhari naa lo yan Magu si ipo. Ọpọlọpọ awuyewuye lo si waye lori iyansipo rẹ lati ibẹrẹ pẹpẹ. Koda, ile aṣofin agba Naijiria kọ lati bu ọwọ lu iyansipo rẹ lẹẹmeji ọtọọtọ. Eyi ti ko ṣẹyin awọn ẹsun kan ti ajọ ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ DSS fi kan an niwaju awọn aṣofin.


Ọpọlọpọ awuyewuye lo si waye lori iyansipo rẹ lati ibẹrẹ pẹpẹ. Koda, ile aṣofin agba Naijiria kọ lati bu ọwọ lu iyansipo rẹ lẹẹmeji ọtọọtọ. Eyi ti ko ṣẹyin awọn ẹsun kan ti ajọ ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ DSS fi kan an niwaju awọn aṣofin. Ṣugbọn, Buhari papa yan an sipo. Lati igba to si tun ti wa ni ipo naa, ni awọn ẹsun iwa ibajẹ ti n jẹyọ lori boṣe n dari ajọ EFCC. Ariṣe ni arika, arika ni baba iregun.


Ṣugbọn, Buhari papa yan an sipo. Lati igba to si tun ti wa ni ipo naa, ni awọn ẹsun iwa ibajẹ ti n jẹyọ lori boṣe n dari ajọ EFCC. Ariṣe ni arika, arika ni baba iregun. Oriṣiiriṣii ni awọn eeyan n ka lasiko yii nipa awọn iṣẹ maleegbagbe ti Ibrahim Magu ṣe lasiko to fi tukọ ajọ EFCC to n gbogun ti iwa jẹgudujẹra ni Naijiria. BBC Yoruba ṣe akojọpọ diẹ lara awọn ẹsun iwa ibajẹ ti ajọ EFCC ṣagbatẹru rẹ lati igba ti Ibrahim Magu jẹ alaga ajọ naa. EFCC fẹsun jiji owo ilu lọ silẹ okeere kan Diezani Alison-Madueke: Ara awọn gbajugbaja ẹjọ ti ajọ EFCC ṣe lasiko ti Ibrahim Magu jẹ adele alaga ajọ naa ni ẹjọ minisita epo rọbi tẹlẹ, Diezani Alison-Madueke.


Oriṣiiriṣii ni awọn eeyan n ka lasiko yii nipa awọn iṣẹ maleegbagbe ti Ibrahim Magu ṣe lasiko to fi tukọ ajọ EFCC to n gbogun ti iwa jẹgudujẹra ni Naijiria. BBC Yoruba ṣe akojọpọ diẹ lara awọn ẹsun iwa ibajẹ ti ajọ EFCC ṣagbatẹru rẹ lati igba ti Ibrahim Magu jẹ alaga ajọ naa. EFCC fẹsun jiji owo ilu lọ silẹ okeere kan Diezani Alison-Madueke: Ara awọn gbajugbaja ẹjọ ti ajọ EFCC ṣe lasiko ti Ibrahim Magu jẹ adele alaga ajọ naa ni ẹjọ minisita epo rọbi tẹlẹ, Diezani Alison-Madueke. Ẹsun kiko owu ilu lọ si ilẹ okeere ni wọn fi kan Alison-Madueke pẹlu awọn eeyan mii lọdun 2018. Owo to to aadọjọ miliọnu le mẹta owo dọla ($153m) ni EFCC fẹsun kan minisita epo rọbi tẹlẹ pe o ji ko Wọn ni o ko owo yii sa lọ ṣaaju idibo gbogboogbo ọdun 2015. Koda, ajọ EFCC tun gbẹsẹ le ile awo dami ẹnikan to jẹ ti Alison-Madueke to wa niluu Eko.


Ẹsun kiko owu ilu lọ si ilẹ okeere ni wọn fi kan Alison-Madueke pẹlu awọn eeyan mii lọdun 2018. Owo to to aadọjọ miliọnu le mẹta owo dọla ($153m) ni EFCC fẹsun kan minisita epo rọbi tẹlẹ pe o ji ko Wọn ni o ko owo yii sa lọ ṣaaju idibo gbogboogbo ọdun 2015. Koda, ajọ EFCC tun gbẹsẹ le ile awo dami ẹnikan to jẹ ti Alison-Madueke to wa niluu Eko. Ile yii ni wọn pada jọwọ fun ipinlẹ Eko lati maa lo fun ibudo iyasọtọ. Ẹsun iṣowo ilu kumọkumọ ti EFCC fi kan Gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ, Ayodele Fayose Ọkan lara awọn ẹsun iwa ibajẹ ni ijọba ni ti ajọ EFCC ṣagbatẹru nigba ti Ibrahim Magu fi jẹ adele alaga ajọ ni ẹjọ Gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ. Ayo Fayose.


Ile yii ni wọn pada jọwọ fun ipinlẹ Eko lati maa lo fun ibudo iyasọtọ. Ẹsun iṣowo ilu kumọkumọ ti EFCC fi kan Gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ, Ayodele Fayose Ọkan lara awọn ẹsun iwa ibajẹ ni ijọba ni ti ajọ EFCC ṣagbatẹru nigba ti Ibrahim Magu fi jẹ adele alaga ajọ ni ẹjọ Gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ. Ayo Fayose. EFCC fi ẹsun iṣowo ilu to le ni biliọnu kan naira (N1.2b) kumọkumọ kan Gomina ana ipinlẹ Ekiti. EFCC fẹsun kan Fayose ati ẹnikan pe wọn gbe iye owo naa jade lọna aitọ lati fi ṣe ipolongo ibo gomina. EFCC fẹsun jiji owo ilu kan Gomina Abia tẹlẹ Orji Uzor Kalu Ẹjọ miiran ti ajọ EFCC ṣe agbatẹru rẹ lasiko ti Magu fi jẹ alaga ajọ naa ni ẹsun kiko owo bii N7.1bn ilu jẹ ti wọn fi kan Orji Uzor Kalu to jẹ Gomina ipinlẹ Abia tẹlẹ ri.


EFCC fi ẹsun iṣowo ilu to le ni biliọnu kan naira (N1.2b) kumọkumọ kan Gomina ana ipinlẹ Ekiti. EFCC fẹsun kan Fayose ati ẹnikan pe wọn gbe iye owo naa jade lọna aitọ lati fi ṣe ipolongo ibo gomina. EFCC fẹsun jiji owo ilu kan Gomina Abia tẹlẹ Orji Uzor Kalu Ẹjọ miiran ti ajọ EFCC ṣe agbatẹru rẹ lasiko ti Magu fi jẹ alaga ajọ naa ni ẹsun kiko owo bii N7.1bn ilu jẹ ti wọn fi kan Orji Uzor Kalu to jẹ Gomina ipinlẹ Abia tẹlẹ ri. Wọn tun fi ẹsun kiko owo ilu lọ si ilẹ okeere kan naa kan Kalu. Ileẹjọ ti kọkọ dajọ ẹwọn ọdun mejila fun Kalu ti o si dero ẹwọn lẹyin naa. Ṣugbọn ileẹjọ to julọ ni Naijiria tu idajọ ti ileẹjọ kotẹmilọrun da fun un ka.


Wọn tun fi ẹsun kiko owo ilu lọ si ilẹ okeere kan naa kan Kalu. Ileẹjọ ti kọkọ dajọ ẹwọn ọdun mejila fun Kalu ti o si dero ẹwọn lẹyin naa. Ṣugbọn ileẹjọ to julọ ni Naijiria tu idajọ ti ileẹjọ kotẹmilọrun da fun un ka. Ẹwẹ, Ọgbẹni Kalu ti pada sile aṣofin agba l'Abuja nibi o ti n ṣoju ipinlẹ rẹ gẹgẹ bi sẹnẹtọ. EFCC fẹsun gbigba N400m lọwọ Sambo Dasuki kan Olisah Metuh: Ajọ EFCC fi ẹsun kan akọwe ẹgbẹ oṣelu PDP tẹlẹ, Olisa Metuh pe o gba irinwo miliọnu naira lọwọ oludamọran lori ọrọ aabo, Sambo Dasuki. Ajọ naa ni Metuh gba owo yii lati fi ṣe iṣẹ ijọba kan ni, ṣugbọn ko ṣe nkan kan lẹyin to gba owo naa tan.


Ẹwẹ, Ọgbẹni Kalu ti pada sile aṣofin agba l'Abuja nibi o ti n ṣoju ipinlẹ rẹ gẹgẹ bi sẹnẹtọ. EFCC fẹsun gbigba N400m lọwọ Sambo Dasuki kan Olisah Metuh: Ajọ EFCC fi ẹsun kan akọwe ẹgbẹ oṣelu PDP tẹlẹ, Olisa Metuh pe o gba irinwo miliọnu naira lọwọ oludamọran lori ọrọ aabo, Sambo Dasuki. Ajọ naa ni Metuh gba owo yii lati fi ṣe iṣẹ ijọba kan ni, ṣugbọn ko ṣe nkan kan lẹyin to gba owo naa tan. Adajọ Okon Abang sọ pe Metuh jẹbi ẹsun onikoko meje ikowo lọ ilu lọ si ilẹ okeere kan Metuh. Lẹyin ọ rẹyin, ile ẹjọ dajọ ẹwọn ọdun meje fun akọwe ẹgbẹ oṣelu PDP tẹlẹ. Ẹ̀ṣùn méje gbòógì tí ìjọba àpapọ̀ fi kan Ibrahim Magu rèé Ibrahim Magu: Lára ẹ̀ṣùn rẹ̀ ni pé ìjọba àpapọ̀ kò mọ ohun tó ń lọ nípa àjọ EFCC Ana ode yii ni okiki kan lori ayelujara pe awon osisẹ ile ișẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS, ti gbe ọga agba ajọ to n gbogun ti iwa ajẹbanu ati lilu owo ilu ni ponpo, EFCC,  Ibrahim Magu fun ifọrọwanilẹnuwò.


Adajọ Okon Abang sọ pe Metuh jẹbi ẹsun onikoko meje ikowo lọ ilu lọ si ilẹ okeere kan Metuh. Lẹyin ọ rẹyin, ile ẹjọ dajọ ẹwọn ọdun meje fun akọwe ẹgbẹ oṣelu PDP tẹlẹ. Ẹ̀ṣùn méje gbòógì tí ìjọba àpapọ̀ fi kan Ibrahim Magu rèé Ibrahim Magu: Lára ẹ̀ṣùn rẹ̀ ni pé ìjọba àpapọ̀ kò mọ ohun tó ń lọ nípa àjọ EFCC Ana ode yii ni okiki kan lori ayelujara pe awon osisẹ ile ișẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS, ti gbe ọga agba ajọ to n gbogun ti iwa ajẹbanu ati lilu owo ilu ni ponpo, EFCC,  Ibrahim Magu fun ifọrọwanilẹnuwò. Saaju ni Aare Muhammadu Buhari ti gbe igbimọ kan dide, eyi ti Ayo Salami jẹ alaga rẹ. Igbimọ yii wa lati se iwadii awọn ẹsun oniruuru ti wọn ti fi n kan Magu, lati igba to ti gori oye. Ti ẹ ko ba gbagbe, ile igbimọ asofin agba kọ lati yan ọga ajọ EFCC gẹgẹ bi ojulowo alaga,.


Saaju ni Aare Muhammadu Buhari ti gbe igbimọ kan dide, eyi ti Ayo Salami jẹ alaga rẹ. Igbimọ yii wa lati se iwadii awọn ẹsun oniruuru ti wọn ti fi n kan Magu, lati igba to ti gori oye. Ti ẹ ko ba gbagbe, ile igbimọ asofin agba kọ lati yan ọga ajọ EFCC gẹgẹ bi ojulowo alaga,. Wọn ni nitori pe iwadii DSS nigba naa fi han pe, ko yẹ lẹni to le di ipo naa mu. Lati igba yii ni orisirisi ẹjọ ti n waye lori iṣe si ati ihuwasi rẹ, to fi mọ kikọ olu ile iṣẹ ajọ EFCC naa. Iroyin sọ pe igbimọ ti Aarẹ yan yii lo pe Magu fun iwadii ninu ile ijọba Aso Rock.


Wọn ni nitori pe iwadii DSS nigba naa fi han pe, ko yẹ lẹni to le di ipo naa mu. Lati igba yii ni orisirisi ẹjọ ti n waye lori iṣe si ati ihuwasi rẹ, to fi mọ kikọ olu ile iṣẹ ajọ EFCC naa. Iroyin sọ pe igbimọ ti Aarẹ yan yii lo pe Magu fun iwadii ninu ile ijọba Aso Rock. Iroyin sọ pe, saaju ni Malami ti fi ẹjọ Magu sun Aarẹ Buhari pe, kii jẹ ki ile iṣẹ oun to jẹ ile iṣẹ to n bojuto ajọ EFCC mọ nkankan nipa ohun to n lọ nibẹ. Paapaa julọ nipa awọn ile ti wọn ba gba lọwọ awọn to lu owo ilu ni ponpo. Malami ni ile iṣẹ oun ko mọ iye ile, owo tabi nkan ini ti won gba lọwọ awọn alajẹbanu oloṣelu, bakan naa ni o rọ Aarẹ pe o ti to ki Magu lọ rọkun nile.


Iroyin sọ pe, saaju ni Malami ti fi ẹjọ Magu sun Aarẹ Buhari pe, kii jẹ ki ile iṣẹ oun to jẹ ile iṣẹ to n bojuto ajọ EFCC mọ nkankan nipa ohun to n lọ nibẹ. Paapaa julọ nipa awọn ile ti wọn ba gba lọwọ awọn to lu owo ilu ni ponpo. Malami ni ile iṣẹ oun ko mọ iye ile, owo tabi nkan ini ti won gba lọwọ awọn alajẹbanu oloṣelu, bakan naa ni o rọ Aarẹ pe o ti to ki Magu lọ rọkun nile. O ti fẹẹ to ọdun marun-un bayii ti Magu ti jẹ adele alaga ajọ EFCC. Ninu ọrọ rẹ, agbẹjọro ọga agba ajọ EFCC, Oluwatoyin Ojaomo, ninu ifọrọwerọ kan salaye pe nipa idi ti ajọ DSS fi n wa onibara rẹ. O ni wọn n fọrọ wa onibara oun lẹnuwo nitori awọn kudiẹkudiẹ to wa ninu awọn owo ti ajọ naa gba lọwọ awọn ti wọn mu, iyatọ wa lara iye ti o kede ati iye to wọ apo ìjọba.


O ti fẹẹ to ọdun marun-un bayii ti Magu ti jẹ adele alaga ajọ EFCC. Ninu ọrọ rẹ, agbẹjọro ọga agba ajọ EFCC, Oluwatoyin Ojaomo, ninu ifọrọwerọ kan salaye pe nipa idi ti ajọ DSS fi n wa onibara rẹ. O ni wọn n fọrọ wa onibara oun lẹnuwo nitori awọn kudiẹkudiẹ to wa ninu awọn owo ti ajọ naa gba lọwọ awọn ti wọn mu, iyatọ wa lara iye ti o kede ati iye to wọ apo ìjọba. O ni owo ti o wọ apo ijọba pọ ju owo ti wọn kede lọ. Bi aje gbogbo ẹsun yii ba wa si mọ Ibrahim Magu lori, o tumọ si pe, ijọba ti bọs'ọja bayii lati wa elomiran ti yoo rọpo rẹ gẹgẹ bi alaga ajọ EFCC. Ijọba apapọ orilẹ-ede yii ti pasẹ pe Ibrahim Magu lọ rọọkun nile na gẹgẹ bii alaga ajọ EFCC.


O ni owo ti o wọ apo ijọba pọ ju owo ti wọn kede lọ. Bi aje gbogbo ẹsun yii ba wa si mọ Ibrahim Magu lori, o tumọ si pe, ijọba ti bọs'ọja bayii lati wa elomiran ti yoo rọpo rẹ gẹgẹ bi alaga ajọ EFCC. Ijọba apapọ orilẹ-ede yii ti pasẹ pe Ibrahim Magu lọ rọọkun nile na gẹgẹ bii alaga ajọ EFCC. Eekan kan nile ijọba Aso Rock nilu Abuja, ti ko fẹ fara han sita lo fi idi ọrọ naa mulẹ fun BBC lọsan ọjọ Isẹgun. Ibrahim Magu lo ti kọkọ yọju siwaju igbimọ oluwadii kan ti ileesẹ aarẹ gbe kalẹ lọjọ Aje lati tanna wadi awọn ẹsun aidaa ti wọn fi kan-an. Igbimọ naa, ti Adajọ-fẹyinti Ayo Salami ko sodi lo ransẹ pe Magu lati gbọ tẹnu rẹ lori awọn ọrọ kan to nii se pẹlu awọn alasẹ ajọ EFCC.


Eekan kan nile ijọba Aso Rock nilu Abuja, ti ko fẹ fara han sita lo fi idi ọrọ naa mulẹ fun BBC lọsan ọjọ Isẹgun. Ibrahim Magu lo ti kọkọ yọju siwaju igbimọ oluwadii kan ti ileesẹ aarẹ gbe kalẹ lọjọ Aje lati tanna wadi awọn ẹsun aidaa ti wọn fi kan-an. Igbimọ naa, ti Adajọ-fẹyinti Ayo Salami ko sodi lo ransẹ pe Magu lati gbọ tẹnu rẹ lori awọn ọrọ kan to nii se pẹlu awọn alasẹ ajọ EFCC. Bakan naa, awọn eekan ilu kan ni Naijiria ti fidi rẹ mulẹ pe ahamọ awọn agbofinro ni Magu sun mọjumọ ọjọ Isẹgun. Idi ni pe wọn ko lee pari iwadii wọn ni ọjọ Aje.


Bakan naa, awọn eekan ilu kan ni Naijiria ti fidi rẹ mulẹ pe ahamọ awọn agbofinro ni Magu sun mọjumọ ọjọ Isẹgun. Idi ni pe wọn ko lee pari iwadii wọn ni ọjọ Aje.


Abacha Loot: Amẹ́ríkà ní gómìnà Kebbi ló bá Abacha kó ọ̀pọ̀ bílíọnù dọ́là wá, tó sì lo oṣù mẹ́fà ní àhámọ́ òun

Laipẹ yii ni iroyin kan awọn ọmọ Naijiria pe ijọba ilẹ Amẹrika tun ti sawari owo kan ti olori tẹlẹ fun ijọba ologun ni Naijiria, oloogbe ọgagun Sani Abacha ko pamọ sorilẹede naa, ti wọn si setan lati daa pada fun wa. Inu gbogbo ọmọ ilẹ yii lo n dun, taa si n fo fayọ pe owo tun de amọ iroyin to wa gbalẹ kan bayi ni pe ileesẹ eleto idajọ lorilẹ ede Amẹrika ti n dena mọ bi owo yii yoo se tẹ ijọba Naijiria lọwọ. Niwọn igba to jẹ pe ti ko ba si ẹsẹ, ẹsẹ kii dede sẹ, ohun ti wọn lo fa sababi ni bi ijọba ilẹ Naijiria se n gbero lati yọ miliọnu lọna ọgọrun ninu owo naa fun gomina Atiku Bagudu, tipinlẹ Bauchi. Ninu iwe ipẹjọ kan ti ẹka eto idajọ gbe siwaju ileẹjọ District Colombia ti Washinton, ni akara ọrọ naa ti tu sepo, gẹgẹ bi iwe iroyin ilẹ Amẹrika kan ti gbe jade, ti ijọba apapọ ko si ti fesi le lori. Ileesẹ ilẹ Amẹrika naa ni, ijọba orilẹede Naijiria lo n dina gbogbo igbiyanju wọn lati ri owo Abacha gba pada, eyi ti wọn tọpasẹ rẹ de ọdọ alaga ẹgbẹ awọn gomina fẹgbẹ oselu APC, tii tun se gomina ipinlẹ Bauchi ọhun. Wọn ni Bagudu, tii se korikosun Buhari ati eekan kan ninu ẹgbẹ oselu APC, nijọba ilẹ Amẹrika ti fẹsun kan saaju pe oun lo seranwọ fun Abacha lati fẹyin pọn aimọye biliọnu dọla jade kuro ni Naijiria nidaji saa ọdun 90s.


Ninu iwe ipẹjọ kan ti ẹka eto idajọ gbe siwaju ileẹjọ District Colombia ti Washinton, ni akara ọrọ naa ti tu sepo, gẹgẹ bi iwe iroyin ilẹ Amẹrika kan ti gbe jade, ti ijọba apapọ ko si ti fesi le lori. Ileesẹ ilẹ Amẹrika naa ni, ijọba orilẹede Naijiria lo n dina gbogbo igbiyanju wọn lati ri owo Abacha gba pada, eyi ti wọn tọpasẹ rẹ de ọdọ alaga ẹgbẹ awọn gomina fẹgbẹ oselu APC, tii tun se gomina ipinlẹ Bauchi ọhun. Wọn ni Bagudu, tii se korikosun Buhari ati eekan kan ninu ẹgbẹ oselu APC, nijọba ilẹ Amẹrika ti fẹsun kan saaju pe oun lo seranwọ fun Abacha lati fẹyin pọn aimọye biliọnu dọla jade kuro ni Naijiria nidaji saa ọdun 90s. Iwe naa ni osu mẹfa gbako ni Bagudu lo ni atimọle awọn nilu Texas nigba ti wọn fẹ di lapanyaka lọ si erekusu kan ni Jersey amọ se lo yara tete gba lati da miliọnu lọna mẹtalelọgọjọ dọla pada si Naijiria, ti wọn si fa le ilẹ Naijiria lọwọ pe ko lọ foju wina ẹsun kiko owo tuulu lọ soke okun. Amẹrika ni fun iyalẹnu, bi Bagudu se de silẹ Naijiria, ni wọn wẹ ẹ mọ kuro ninu awọn ẹsun naa, to si n du ipo oselu lọ, lati ile asofin agba de ipo gomina, to si n gbadun ofin mafọwọ kan mi lọ. Bakan naa ni ileesẹ eto idajọ Amẹrika fikun pe ijọba Naijiria ni ko jẹ ki aayan ilẹ Amẹrika so eso rere lati gba owo to tọpasẹ rẹ de ọdọ Bagudu pada, o ni ijọba Buhari ni adehun ọlọdun mẹtadinlogun ti wa nilẹ, eyi to fun Bagudu lẹtọ si owo naa, ti ko si ni jẹ kijọba seranwọ fun Amẹrika lati gba owo ọhun.


Iwe naa ni osu mẹfa gbako ni Bagudu lo ni atimọle awọn nilu Texas nigba ti wọn fẹ di lapanyaka lọ si erekusu kan ni Jersey amọ se lo yara tete gba lati da miliọnu lọna mẹtalelọgọjọ dọla pada si Naijiria, ti wọn si fa le ilẹ Naijiria lọwọ pe ko lọ foju wina ẹsun kiko owo tuulu lọ soke okun. Amẹrika ni fun iyalẹnu, bi Bagudu se de silẹ Naijiria, ni wọn wẹ ẹ mọ kuro ninu awọn ẹsun naa, to si n du ipo oselu lọ, lati ile asofin agba de ipo gomina, to si n gbadun ofin mafọwọ kan mi lọ. Bakan naa ni ileesẹ eto idajọ Amẹrika fikun pe ijọba Naijiria ni ko jẹ ki aayan ilẹ Amẹrika so eso rere lati gba owo to tọpasẹ rẹ de ọdọ Bagudu pada, o ni ijọba Buhari ni adehun ọlọdun mẹtadinlogun ti wa nilẹ, eyi to fun Bagudu lẹtọ si owo naa, ti ko si ni jẹ kijọba seranwọ fun Amẹrika lati gba owo ọhun. Iwe naa wa n salaye pe awọn isẹlẹ yii lee sokunfa ede aiyede ti yoo sediwọ fun ifọwọsowọpọ laarin Naijiria ati Amẹrika lati gba owo ti Abacha ko wa soke okun, eyi ti ajọ Transpartency International ni o to biliọnu marun dọla.


Iwe naa wa n salaye pe awọn isẹlẹ yii lee sokunfa ede aiyede ti yoo sediwọ fun ifọwọsowọpọ laarin Naijiria ati Amẹrika lati gba owo ti Abacha ko wa soke okun, eyi ti ajọ Transpartency International ni o to biliọnu marun dọla.


Nigeria Police: Ìwádìí ti bẹ̀rẹ̀ lórí ọlọ́pàa'tó lo ‘POS’ fi gba rìbá’

Ile iṣẹ ọlọpaa lorilẹede Naijria ti fi lede wi pe awọn ti bẹrẹ iwadii lori ọlọpaa to n lo ẹrọ igbalode ti wọn n lo lati fi owo ranṣẹ POS fi gba owo lọwọ eniyan. Eyi ko ṣẹyin bi fidio kan sẹ jade lori ẹrọ ayelujara nibi ti ọlọpaa to wa loju popo ti n paṣẹ fun ẹni ti wọn da duro lati mu ẹrọ ATM ti wọn fi n gba owo rẹ jade lati san owo. Arakunrin naa ti ọlọpaa fẹ gba owo lọwọ rẹ wa kọjalẹ wi pe oun ko ni fi ATM oun silẹ fun ọlọpaa lati yọ owo pẹlu rẹ. Ileeṣẹ ọlọpaa to ni iwadii naa ti bẹrẹ fi lede ninu atẹjade ti wọn fi lede ni Ọjọbọ. Ninu atẹjade ọhun, Ọga Agba Ọlọpaa, Mohammed Abubakar Adamu ni awọn korira iwa ibajẹ ni gbogbo ọna, ati pe awọn ṣisẹ lati ri i wi pe iwa ajẹbanu di awati ni ajọ ọlọpaa lorilẹede Naijiria. Wọn ni iwadii ti bẹrẹ lati mọ boya fidio naa jẹ ootọ, ibi ti iṣẹlẹ naa ti waye ati iye awọn ọlọpaa to kopà ninu iṣẹlẹ ọhun.


Ileeṣẹ ọlọpaa to ni iwadii naa ti bẹrẹ fi lede ninu atẹjade ti wọn fi lede ni Ọjọbọ. Ninu atẹjade ọhun, Ọga Agba Ọlọpaa, Mohammed Abubakar Adamu ni awọn korira iwa ibajẹ ni gbogbo ọna, ati pe awọn ṣisẹ lati ri i wi pe iwa ajẹbanu di awati ni ajọ ọlọpaa lorilẹede Naijiria. Wọn ni iwadii ti bẹrẹ lati mọ boya fidio naa jẹ ootọ, ibi ti iṣẹlẹ naa ti waye ati iye awọn ọlọpaa to kopà ninu iṣẹlẹ ọhun. Bakan naa ni wọn sọ wi pe, ti fidio naa ba jẹ otitọ, awọn yoo ri i wi pe wọn fi iya to tọ jẹ gbogbo ẹni to ba lọwọ ninu iwa ibajẹ naa. Amọ ajọ ọlọpaa wa rọ awọn eniyan lati ri i wi pe wọn ṣeranwọ fun wọn lati fi oju awọn ẹni ibi lede ati ki wọn fi iroyin lede nipa ẹni ọhun ti wọn mọ nipa iṣẹlẹ naa.


Bakan naa ni wọn sọ wi pe, ti fidio naa ba jẹ otitọ, awọn yoo ri i wi pe wọn fi iya to tọ jẹ gbogbo ẹni to ba lọwọ ninu iwa ibajẹ naa. Amọ ajọ ọlọpaa wa rọ awọn eniyan lati ri i wi pe wọn ṣeranwọ fun wọn lati fi oju awọn ẹni ibi lede ati ki wọn fi iroyin lede nipa ẹni ọhun ti wọn mọ nipa iṣẹlẹ naa.


Mohammed Adoke: EFCC dájọ́ wíwà láhàmọ́ ọjọ́ mẹ́rìnlá fún Mínísítà ètò ìdájọ tẹ́lẹ̀

Adajọ agba orilẹede Naijiria, Mike Ozhekome to tun jẹ agbẹjọro fun Agbẹjọro -Agba Naijiria tẹlẹ ri Mohammmed Adoke ti ta abuku ajọ EFCC lori pe wn fi panpẹ mu onibara rẹ. O jẹ ko di mim pe wn ti kọkọ gbe Adoke l si ile ẹjọ lẹyin rẹ gan iyẹn nigba to n kawe lati gboye Masters ni Netherlands. Ninu iwe to fọwọ si lọjọ ẹti, o ni gbigba aṣẹ ile ẹjọ lati fi Ọgbẹni Adoke si ahamọ fun odidi ọsẹ meji gbako ko tọ rara. O ni "ki wa ni wọn fẹ fi kiko o ni papamọra yii ṣe, ṣe lati fi tẹ ẹ ri ni, fi iya jẹ ẹ, da a laamu ninu ọpọlọ tabi lara"? O sọ eyi nitori ailera rẹ. Nitori naa adajọ agba fun pe si EFCC lati gba beeli agbẹjọro agba tẹlẹ ri ko le lọ tọju ara rẹ tori o ni ohun to gbe e lọ si ilu Dubai naa ni ọrọ ilera.


O ni "ki wa ni wọn fẹ fi kiko o ni papamọra yii ṣe, ṣe lati fi tẹ ẹ ri ni, fi iya jẹ ẹ, da a laamu ninu ọpọlọ tabi lara"? O sọ eyi nitori ailera rẹ. Nitori naa adajọ agba fun pe si EFCC lati gba beeli agbẹjọro agba tẹlẹ ri ko le lọ tọju ara rẹ tori o ni ohun to gbe e lọ si ilu Dubai naa ni ọrọ ilera. Ẹwẹ o ni bi wọ́n ba kọ ti wọn o ba gbọ, wọn yoo mu awọn lọranyan lati fi ọna ofin kọ aṣẹ wọn o. Ile ẹjọ giga ijọba apapọ to wa nilu Abuja lo fun ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ni Naijiria, EFCC, ni aṣẹ lati fi Agbẹjọro -Agba Naijiria, to tun jẹ Minisita fun eto idajọ, Mohammed Adoke si ihamọ fun ọjọ mẹrinla. Onidajọ Othman Musa lo fun EFCC ni aṣẹ yii nitori iwe ẹbẹ ajọ naa ti agbẹjọro rẹ, Fatima Mustapha fun ile ẹjọ l'ọjọ Ẹti. Mustapha sọ pe erongba lati fi Adoke si ihamọ yoo fun wsn ni asiko lati pari iwadii wọn lori ẹsun ti wọn fi kan an.


Ẹwẹ o ni bi wọ́n ba kọ ti wọn o ba gbọ, wọn yoo mu awọn lọranyan lati fi ọna ofin kọ aṣẹ wọn o. Ile ẹjọ giga ijọba apapọ to wa nilu Abuja lo fun ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ni Naijiria, EFCC, ni aṣẹ lati fi Agbẹjọro -Agba Naijiria, to tun jẹ Minisita fun eto idajọ, Mohammed Adoke si ihamọ fun ọjọ mẹrinla. Onidajọ Othman Musa lo fun EFCC ni aṣẹ yii nitori iwe ẹbẹ ajọ naa ti agbẹjọro rẹ, Fatima Mustapha fun ile ẹjọ l'ọjọ Ẹti. Mustapha sọ pe erongba lati fi Adoke si ihamọ yoo fun wsn ni asiko lati pari iwadii wọn lori ẹsun ti wọn fi kan an. Adoke n koju ẹsun pe e o mọ nipa kiko owo kan to ni i ṣe pẹlu iwe asẹ fun ileeṣẹ epo Shell ati ENI lọdun 2011. Owo naa le ni biliọnu kan Dọla (1.3bn). Ilu Abuja ni wọn ti mu u Adoke l'Ọjọbọ to pada si Naijiria lẹyin to ti salọ si ilẹ okeere fun ọdun mẹẹrin ni EFCC mu.


Adoke n koju ẹsun pe e o mọ nipa kiko owo kan to ni i ṣe pẹlu iwe asẹ fun ileeṣẹ epo Shell ati ENI lọdun 2011. Owo naa le ni biliọnu kan Dọla (1.3bn). Ilu Abuja ni wọn ti mu u Adoke l'Ọjọbọ to pada si Naijiria lẹyin to ti salọ si ilẹ okeere fun ọdun mẹẹrin ni EFCC mu. Loṣu Kẹwa ọdun ni ileeṣẹ ọlọpaa agbaye, Interpol gba Adoke mu u ni Dubai lori ipa to ko ninu apapin owo epo rọbi ti a mọ si Malabu Oil Deal. Ajọ EFCC sọ pe ọga ileeṣẹ awọn, Ibrahim Magu ati awọn alaṣẹ Dubai ti ṣe ọpọlọpọ ipade lori agbẹjọro agba Naijiria tẹlẹ naa. Lati ọjọ kọkanla oṣu Kọkanla ni Adoke ti wa ni ahamọ ni Dubai nigba ti agbẹjọro rẹ Mike Ozekhome sọ fawọn akọroyin pe o lọ gba itọju.


Loṣu Kẹwa ọdun ni ileeṣẹ ọlọpaa agbaye, Interpol gba Adoke mu u ni Dubai lori ipa to ko ninu apapin owo epo rọbi ti a mọ si Malabu Oil Deal. Ajọ EFCC sọ pe ọga ileeṣẹ awọn, Ibrahim Magu ati awọn alaṣẹ Dubai ti ṣe ọpọlọpọ ipade lori agbẹjọro agba Naijiria tẹlẹ naa. Lati ọjọ kọkanla oṣu Kọkanla ni Adoke ti wa ni ahamọ ni Dubai nigba ti agbẹjọro rẹ Mike Ozekhome sọ fawọn akọroyin pe o lọ gba itọju. O sọ pe ile ẹjọ Naijiria ti ṣaaju ni Adoke ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an ati pe dide to pada de si Naijiria yii, yoo lọ yanju ara rẹ lọdọ awọn to yẹ. Mohammed Bello Adoke ni Minisita feto idajọ labẹ ijọba Goodluck Jonathan laarin ọdun 2010 si 2015.


O sọ pe ile ẹjọ Naijiria ti ṣaaju ni Adoke ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an ati pe dide to pada de si Naijiria yii, yoo lọ yanju ara rẹ lọdọ awọn to yẹ. Mohammed Bello Adoke ni Minisita feto idajọ labẹ ijọba Goodluck Jonathan laarin ọdun 2010 si 2015.


Oyo FCC Bill: Ìjọba Ọyọ ní ẹni tí kò bá lẹ́bọ lẹrù, kò yẹ kò bẹ̀rù àjọ FCC

Ọjọ́ Ajé ni Gómìnà ìpínlẹ̀ Oyo, Seyi Makinde buwọlu abadofin kan láti ṣe àgbékalẹ̀ àjọ tó ń gbógun ti ìwà jẹgúdújẹra ni ìpínlẹ̀ Oyo, FCC. Nínú ọ̀rọ̀ Gomina, ó ni àgbékalẹ̀ àjọ náà kìí ṣe láti gbógun ti ẹnikẹni bikose lati ri daju pe awọn eeyan ko akoyawọ ni gbogbo ileesẹ́ ati ẹka isejọba. Sùgbọ́n, ó dàbi ẹgbẹ́ alátakò ni ìpínlẹ̀ Oyo kò rìií bẹ́ẹ̀. Lásìkò tó ń bá BBC Yorùbá sọ̀rọ̀ lórí ìgbésẹ̀ Makinde náà, Ayodeji Abass Aleshinloye to jẹ ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú APC ní ìpínlẹ̀ Oyo sàlàyé pé, kò sí ǹkan ti gómìnà ń ṣe ju láti gbogun ti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ alátakò nípínlẹ̀ Oyo. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, o ní "kò sí ìjọba kankan to le dún koko mọ àwọn, nítori pé, ti ijọba ba gbìyànju irú ẹ, ilé ẹjọ wà láti gbé ẹjọ náà lọ." O tún mẹnu ba pé, gomina Makinde to ni Ajimobi fí ìdá ààdọrun owó iṣẹ́ ti a n gbé jade se ẹbun fún àwọn ènìyàn, ló tún tún iṣẹ́ òde náà gbé sita pẹ̀lú Bíliọnu mẹsàn àti miliọnu lọna ẹẹdẹgbẹwa naira, lẹ́yin to sọ pé Bílíọnu meje ti pọju fún irú iṣẹ́ ode náà.


Lásìkò tó ń bá BBC Yorùbá sọ̀rọ̀ lórí ìgbésẹ̀ Makinde náà, Ayodeji Abass Aleshinloye to jẹ ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú APC ní ìpínlẹ̀ Oyo sàlàyé pé, kò sí ǹkan ti gómìnà ń ṣe ju láti gbogun ti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ alátakò nípínlẹ̀ Oyo. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, o ní "kò sí ìjọba kankan to le dún koko mọ àwọn, nítori pé, ti ijọba ba gbìyànju irú ẹ, ilé ẹjọ wà láti gbé ẹjọ náà lọ." O tún mẹnu ba pé, gomina Makinde to ni Ajimobi fí ìdá ààdọrun owó iṣẹ́ ti a n gbé jade se ẹbun fún àwọn ènìyàn, ló tún tún iṣẹ́ òde náà gbé sita pẹ̀lú Bíliọnu mẹsàn àti miliọnu lọna ẹẹdẹgbẹwa naira, lẹ́yin to sọ pé Bílíọnu meje ti pọju fún irú iṣẹ́ ode náà. Alẹshinlọyẹ ni, "ibúwọlù àbádofin náà kìí ṣe nítori ìfẹ́ ará ìlú, sùgbọ́n ọ̀nà láti dún koko mọ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ alátako ni àti pe, òṣèlú  lásàn ni Makinde ń se." Amọ sa, Kọmisọna fétò ìròyìn ni ìpínlẹ̀ Oyo, Wasiu Olatunbosun naa salaye fun BBC Yoruba pe Makinde ti kede pé àgbékalẹ̀ ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ naa, kìí ṣe láti kó ẹnikẹni láyà jẹ, ẹni ti kò bá si lẹ́bọ lẹ́ru kò nílò láti maa fòyà lóri irú ǹkan bẹ́ẹ̀. Olatunbosun ni "kìí ṣe ìgbà àkọ́kọ́ rèé ti ìrú àjọ bàyìí yóò di gbígbé kalẹ̀, àwọn ìpínlẹ̀ míràn náà ti dá irú ẹ sílẹ̀ tẹ́lẹ̀, pàápàá jùlọ, Kano àti Kaduna àti pé, gomina funra rẹ setan láti gbé òfin máfọwọ́ kànmi ti gomina maa ń ni ti sẹ́gbẹ̀ kan, to ba huwa aitọ tàbi kówó jẹ."


Alẹshinlọyẹ ni, "ibúwọlù àbádofin náà kìí ṣe nítori ìfẹ́ ará ìlú, sùgbọ́n ọ̀nà láti dún koko mọ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ alátako ni àti pe, òṣèlú  lásàn ni Makinde ń se." Amọ sa, Kọmisọna fétò ìròyìn ni ìpínlẹ̀ Oyo, Wasiu Olatunbosun naa salaye fun BBC Yoruba pe Makinde ti kede pé àgbékalẹ̀ ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ naa, kìí ṣe láti kó ẹnikẹni láyà jẹ, ẹni ti kò bá si lẹ́bọ lẹ́ru kò nílò láti maa fòyà lóri irú ǹkan bẹ́ẹ̀. Olatunbosun ni "kìí ṣe ìgbà àkọ́kọ́ rèé ti ìrú àjọ bàyìí yóò di gbígbé kalẹ̀, àwọn ìpínlẹ̀ míràn náà ti dá irú ẹ sílẹ̀ tẹ́lẹ̀, pàápàá jùlọ, Kano àti Kaduna àti pé, gomina funra rẹ setan láti gbé òfin máfọwọ́ kànmi ti gomina maa ń ni ti sẹ́gbẹ̀ kan, to ba huwa aitọ tàbi kówó jẹ." Ọlatunbọsun wa n beere pe"Kíló de to fi jẹ́ pé ìgbà ti Seyi Makinde bẹ̀rẹ̀ ni ariwo yóò wá bẹ̀rẹ̀? Ipínlẹ̀ Oyo kàn n fẹ́ láti mọ bi wọ́n ṣe ná gbogbo owó rẹ̀ ni, gbogbo ẹni to ba wà lori ijoba lásìkò kan gbọdọ mọ bi a ṣe n ná owó náà" "Ti ìjọba to kọja ko bá lẹ́bọ lẹru, kò yẹ kí wọ́n bẹ̀ru, kìí sì ṣe pé àjọ náà yóò kan jòkó síbì kan láti sọ pé lágbàjá kówó jẹ, bí kò ṣe pé ọ̀rọ̀ náà yóò dé ilé ẹjọ láti fun olúkùlùkù lànfàni. Lóri ti òpópònà Mọniya si Iseyin, Olatunbosun ni Seyi Makinde koro oju si isẹ naa, lẹ́yin àgbéjade iṣe ode náà, to yẹ ki wọ́n ṣe fun ọdun kan, ti wọn si gba bílíọnu meji naira fun, ko ni ojuutu kankan fun osu meje, ti wọ́n ko si ṣe kilomita kan ninu kilomita mẹtadinlọgọta.


Ọlatunbọsun wa n beere pe"Kíló de to fi jẹ́ pé ìgbà ti Seyi Makinde bẹ̀rẹ̀ ni ariwo yóò wá bẹ̀rẹ̀? Ipínlẹ̀ Oyo kàn n fẹ́ láti mọ bi wọ́n ṣe ná gbogbo owó rẹ̀ ni, gbogbo ẹni to ba wà lori ijoba lásìkò kan gbọdọ mọ bi a ṣe n ná owó náà" "Ti ìjọba to kọja ko bá lẹ́bọ lẹru, kò yẹ kí wọ́n bẹ̀ru, kìí sì ṣe pé àjọ náà yóò kan jòkó síbì kan láti sọ pé lágbàjá kówó jẹ, bí kò ṣe pé ọ̀rọ̀ náà yóò dé ilé ẹjọ láti fun olúkùlùkù lànfàni. Lóri ti òpópònà Mọniya si Iseyin, Olatunbosun ni Seyi Makinde koro oju si isẹ naa, lẹ́yin àgbéjade iṣe ode náà, to yẹ ki wọ́n ṣe fun ọdun kan, ti wọn si gba bílíọnu meji naira fun, ko ni ojuutu kankan fun osu meje, ti wọ́n ko si ṣe kilomita kan ninu kilomita mẹtadinlọgọta. Olatunbọsun ni ǹkan ti Seyi Makinde n ṣe ni oju agbara, eyi ti ijọba ana ko fi kun nkan ti wọn fẹ́ ṣe, sùgbọ́n ni bayìí, agbasẹse gbọdọ pari isẹ rẹ̀ láàrin ọdun kan lai ni ànfani owo miran titi ti yóò fi ṣe iṣẹ́ idá ọgọta iṣẹ́ náà.


Olatunbọsun ni ǹkan ti Seyi Makinde n ṣe ni oju agbara, eyi ti ijọba ana ko fi kun nkan ti wọn fẹ́ ṣe, sùgbọ́n ni bayìí, agbasẹse gbọdọ pari isẹ rẹ̀ láàrin ọdun kan lai ni ànfani owo miran titi ti yóò fi ṣe iṣẹ́ idá ọgọta iṣẹ́ náà.