Adari ajafẹtọ fawọn ọmọde to doola ọmọdebinrin naa sọ pe ẹnikan lo ta oun lolobo nipa ọrọ ọmọ ọdun mejila naa lasiko ti oun n gbiyuanju lati doola ọmọde miiran. Ọgbẹni Joshua Kaputah ni iṣẹ ati bi ijọba ti gbe ileewe tipa nitori ajakalẹ aarun coronavirus ti jẹ iṣẹlẹ ṣiṣe igbeyawo tipatipa fawọn ọmọde pọ sii. ''Ọpọ idile ni ebi n pa lasiko yii, ati pe maalu meji si mẹta ti wọn yoo gba gẹgẹ bi owo ori lo n mu ọpọ ṣe igbeyawo tulaasi fawọn ọmọde,'' Kaputah lo woye bẹẹ. Akọroyin BBC to wa niluu Nairobi sọ pe ṣiṣe igbeyawo tipatipa fawọn ọmọde eyi to wọ pọ laarin awọn ẹya Massai lẹkun Narok n kọ ọpọ lominu lorilẹede Kenya Ẹwẹ, ileeṣẹ ọlọpaa ti wa awọn baba ọmọdebinrin naa atawọn ọkun mejeeji to fẹ ni tipatipa laarin oṣu kan. Ṣugbọn iroyin ti a gbọ ni pe awọn ọkunrin ti juba ehoro.


Child marriage: Wo ọmọbìnrin ọdún méjìlá tó ṣè'gbéyàwó pẹ̀lú ọkùnrin méjì láàrin oṣù kan

Akọroyin BBC to wa niluu Nairobi sọ pe ṣiṣe igbeyawo tipatipa fawọn ọmọde eyi to wọ pọ laarin awọn ẹya Massai lẹkun Narok n kọ ọpọ lominu lorilẹede Kenya Ẹwẹ, ileeṣẹ ọlọpaa ti wa awọn baba ọmọdebinrin naa atawọn ọkun mejeeji to fẹ ni tipatipa laarin oṣu kan. Ṣugbọn iroyin ti a gbọ ni pe awọn ọkunrin ti juba ehoro.


School reopening: Ìmọ̀ràn márùn ùn láti ẹnu olùkọ́ni tó fakọyọ lágbàyé lórí bí a ti se lè kọ́ ọmọ nílé lásìkò ìséde

Lasiko tigbogbo agbaye n gbiyanju lati koju arun Covid-19 yi, ibeere nla kan to jọba lọkan ọpọ awọn obi ni igba tawọn ọmọ wọn yoo pada si ile ẹkọ. Lọpọ awọn orile-eden ni Afrika, ko ti daju igba tawọn alasẹ yoo si ile ẹkọ pada. Amọ sa ẹ ma foya, nitori pe ogbontarigi olukọni ọmọ ilẹ Kenya Peter Tabichi to gbẹbun miliọnu dọla kan gẹgẹ bi olukọni to fakọyọ julọ lagbaye ni awọn imọran kan gbogi fawọn obi. Ẹ la asiko kalẹ f'ẹkọ kikọ: Ọga Peter Tabichi sọ pe ohun ti a gbọdọ kọkọ se ni pe ki a kọ awọn ọmọ wa bi eeyan ti se n seto ara rẹ nile. O ni ohun ti eyi  tumọ si ni pe ki a la asiko kalẹ lati fi bẹrẹ ati pari isẹ lojoojumọ nile wa ki a si ri pe a fi tọkantọkan tẹle. Bakan naa o ni ka fi aaye kalẹ fun awọn ọmọ lati sinmi ati sere nigba to ba to.


Ẹ la asiko kalẹ f'ẹkọ kikọ: Ọga Peter Tabichi sọ pe ohun ti a gbọdọ kọkọ se ni pe ki a kọ awọn ọmọ wa bi eeyan ti se n seto ara rẹ nile. O ni ohun ti eyi  tumọ si ni pe ki a la asiko kalẹ lati fi bẹrẹ ati pari isẹ lojoojumọ nile wa ki a si ri pe a fi tọkantọkan tẹle. Bakan naa o ni ka fi aaye kalẹ fun awọn ọmọ lati sinmi ati sere nigba to ba to. Fi isẹ ile kọ awọn ọmọ lẹkọ: Nigba ti ile rẹ ti di aaye ikẹkọọ, ko si sise ko si aise ju ki o sọ ''eyikeyi aaye to ba ni ninu ile di ile ẹkọ. Eeyan o si nilo lati kawe gboye ki o to le se eleyi lati fi kọ awọn ọmọ naa lẹkọ pataki'' O salaye pe ki ọrọ naa ba le wọ ọmọ rẹ lara daada, o ni lati jẹ ki isẹ to n kọ dabi akanse isẹ iyẹn tumọ si pe wa ni lati ma jẹ ki awọn ọmọ naa ma kopa ninu ohun to ba fẹ se. O ni wọn le ba ọ dana, ba o fọsọ tabi ran asọ eleyi to ba ya.Bi wọn ba se eleyi, imọ ẹkọ eto ile,Home Economics, ni wọn n se yẹn.


Fi isẹ ile kọ awọn ọmọ lẹkọ: Nigba ti ile rẹ ti di aaye ikẹkọọ, ko si sise ko si aise ju ki o sọ ''eyikeyi aaye to ba ni ninu ile di ile ẹkọ. Eeyan o si nilo lati kawe gboye ki o to le se eleyi lati fi kọ awọn ọmọ naa lẹkọ pataki'' O salaye pe ki ọrọ naa ba le wọ ọmọ rẹ lara daada, o ni lati jẹ ki isẹ to n kọ dabi akanse isẹ iyẹn tumọ si pe wa ni lati ma jẹ ki awọn ọmọ naa ma kopa ninu ohun to ba fẹ se. O ni wọn le ba ọ dana, ba o fọsọ tabi ran asọ eleyi to ba ya.Bi wọn ba se eleyi, imọ ẹkọ eto ile,Home Economics, ni wọn n se yẹn. Koda ẹ le jọ se isẹ ọna papọ, ki ẹ jijọ ma kọrin tabi lulu, eyi naa a ma jẹ ki wọn kẹkọ daada. Ríi wi pe o fi ere idaraya kun un: Tabichi sọ pe , "ere idaraya dara pupọ fawọn ọmọde." Imọran rẹ ni pe o le wa okun ti wọn yoo fi se ere fakinfa laarin ara wọn tabi ki wọn ma fo kọja okun naa Tabi ki o si fi akoko yi kọ wọn bi wọn ti se le gun kẹkẹ O tun sọ pe o le fi asiko yi sere daadaa pẹlu awọn ọmọ rẹ, yatọ si pe o jẹ ọna idaraya fun iwọ ati ọmọ rẹ, yoo tun mu ki irẹpọ wa laarin obi ati ọmọ rẹ.


Koda ẹ le jọ se isẹ ọna papọ, ki ẹ jijọ ma kọrin tabi lulu, eyi naa a ma jẹ ki wọn kẹkọ daada. Ríi wi pe o fi ere idaraya kun un: Tabichi sọ pe , "ere idaraya dara pupọ fawọn ọmọde." Imọran rẹ ni pe o le wa okun ti wọn yoo fi se ere fakinfa laarin ara wọn tabi ki wọn ma fo kọja okun naa Tabi ki o si fi akoko yi kọ wọn bi wọn ti se le gun kẹkẹ O tun sọ pe o le fi asiko yi sere daadaa pẹlu awọn ọmọ rẹ, yatọ si pe o jẹ ọna idaraya fun iwọ ati ọmọ rẹ, yoo tun mu ki irẹpọ wa laarin obi ati ọmọ rẹ. Fi asiko ajakalẹ arun Covid 19 yi kọ ọmọ rẹ nipa ẹkọ ilera: Asiko ajakalẹ yi ti mu anfaani nla wa lati salaye fawọn ọmọ rẹ ohun ta n pe ni kokoro aifojuri ati bi wọn ti se n rin kaakiri. Kọ awọn ọmọ rẹ nipa bi ọwọ fifọ se le ko wọn yọ ninu ewu arun yi. Tabichi tẹsiwaju pe , "Ranwọn lọwọ bi wọn ko se ni bẹru pupọ,sọ fun wọn pe kokoro yi ko ni wa titi lailai ati pe kii se gbogbo eeyan to ba ko arun naa ni yoo ku."


Fi asiko ajakalẹ arun Covid 19 yi kọ ọmọ rẹ nipa ẹkọ ilera: Asiko ajakalẹ yi ti mu anfaani nla wa lati salaye fawọn ọmọ rẹ ohun ta n pe ni kokoro aifojuri ati bi wọn ti se n rin kaakiri. Kọ awọn ọmọ rẹ nipa bi ọwọ fifọ se le ko wọn yọ ninu ewu arun yi. Tabichi tẹsiwaju pe , "Ranwọn lọwọ bi wọn ko se ni bẹru pupọ,sọ fun wọn pe kokoro yi ko ni wa titi lailai ati pe kii se gbogbo eeyan to ba ko arun naa ni yoo ku." Nipari mọ wi pe o ti gbiyanju tirẹ gẹgẹ bi obi: Tabachi ko akotan ọrọ rẹ pelu imọran pe ti ẹ ba pari ẹkọ kikọ tan, ẹ le gba adura, ki o si se agbeyẹwo nkan ti  ba ri se loojọ ki ẹ si ni akọsilẹ rẹ. O ni ''ti ilẹ ba ti su, ẹ jade ista lati lọ wo irawọ loju ọrun, ki ẹ si  pada wọle lọ sun pẹlu igbagbọ pe o ti se iwọn to le se gẹgẹ bi obi''


Nipari mọ wi pe o ti gbiyanju tirẹ gẹgẹ bi obi: Tabachi ko akotan ọrọ rẹ pelu imọran pe ti ẹ ba pari ẹkọ kikọ tan, ẹ le gba adura, ki o si se agbeyẹwo nkan ti  ba ri se loojọ ki ẹ si ni akọsilẹ rẹ. O ni ''ti ilẹ ba ti su, ẹ jade ista lati lọ wo irawọ loju ọrun, ki ẹ si  pada wọle lọ sun pẹlu igbagbọ pe o ti se iwọn to le se gẹgẹ bi obi''


Apocalypse: Ìgbà mọ́kànlá tí ayé ò bá ti parẹ́

Ọjọ ti pada kọja bayii ti onkọwe kan, David Meade sọ asọtẹlẹ pe aye yoo parẹ ni ọjọ kẹtalelogun oṣu kẹsan ọdun 2017. Iyẹn o ṣẹlẹ. Nigba to ya, Ọgbẹni David tun yi ẹnu pada o sọ tẹlẹ pe ọjọ kọkanlelogun oṣu kẹwaa ọdun 2017 tun ni aye yoo parẹ. Gẹgẹ bi David Meade to jẹ onkọwe ẹsin Kristẹni ṣe sọ tẹlẹ, o ni ọjọ naa ni ọjọ ti aye mii to wa loke aye yii to pe ni "Planet X" yoo wo lulẹ sori aye gẹgẹ bo ṣe ni bibeli sọ ọ. O ni ọjọ yii kan naa ni ogun ati idarudapọ yoo bẹrẹ laye. Amọ, bi Ọgbẹni Meade ṣe n sọ eyi naa ni igbimọ awon to n wo inu afẹfẹ to jẹ ẹgbẹ awọn onimọ sayẹnsi, NASA to mọ nipa oju ọrun sọ pe ko si aye kankan to tun n jẹ Planet X, Koda, won ni irọ ni gbogbo ẹ, Wọn ni ko si nkankan ti yoo wo lulẹ sori aye yii. Ni bayii, awọn eeyan n bere ibeere koda wọn n ṣewadii lori ayelujara lati mọ ọjọ ti aye yoo parẹ.


Gẹgẹ bi David Meade to jẹ onkọwe ẹsin Kristẹni ṣe sọ tẹlẹ, o ni ọjọ naa ni ọjọ ti aye mii to wa loke aye yii to pe ni "Planet X" yoo wo lulẹ sori aye gẹgẹ bo ṣe ni bibeli sọ ọ. O ni ọjọ yii kan naa ni ogun ati idarudapọ yoo bẹrẹ laye. Amọ, bi Ọgbẹni Meade ṣe n sọ eyi naa ni igbimọ awon to n wo inu afẹfẹ to jẹ ẹgbẹ awọn onimọ sayẹnsi, NASA to mọ nipa oju ọrun sọ pe ko si aye kankan to tun n jẹ Planet X, Koda, won ni irọ ni gbogbo ẹ, Wọn ni ko si nkankan ti yoo wo lulẹ sori aye yii. Ni bayii, awọn eeyan n bere ibeere koda wọn n ṣewadii lori ayelujara lati mọ ọjọ ti aye yoo parẹ. Lati dahun ibeere yii, o ti di igba mọkanla ọtọọtọ bayii to yẹ ki aye parẹ ṣugbọn ti ko ṣẹlẹ. Awọn igba wọnyi ni aye o ba ti parẹ: 1. A.D. 66 Ni igba yii, awọn ẹlẹsin Juu kan ti wọn n pe ni Essenes sọ tẹlẹ pe laarin AD 66 - 70, Jesu Kristi yoo pada wa lẹẹkeji aye yoo si pa aye rẹ.


Lati dahun ibeere yii, o ti di igba mọkanla ọtọọtọ bayii to yẹ ki aye parẹ ṣugbọn ti ko ṣẹlẹ. Awọn igba wọnyi ni aye o ba ti parẹ: 1. A.D. 66 Ni igba yii, awọn ẹlẹsin Juu kan ti wọn n pe ni Essenes sọ tẹlẹ pe laarin AD 66 - 70, Jesu Kristi yoo pada wa lẹẹkeji aye yoo si pa aye rẹ. 2. Ọjọ kinni, oṣu Ṣẹẹrẹ (January), ọdun 1,000 Poopu ijọ Katoliki kan, Pope Sylvester II atawọn adari ẹsin Kristẹni kan lo sọ tẹlẹ pe ọdun 999 lọjọ aisun ọdun laye yoo wa sopin Sugbọn lẹyin ti ọpọlọpọ eeyan rọ lọ si ile ijọsin fun aisun ọdun tuntun ni ijọ Katoliki St. Peter's Basilica, ọjọ kini, oṣu kini ,ọdun 1000 de, o kọja lọ ṣugbọn aye o ma parẹ lọjọ naa. 3.


2. Ọjọ kinni, oṣu Ṣẹẹrẹ (January), ọdun 1,000 Poopu ijọ Katoliki kan, Pope Sylvester II atawọn adari ẹsin Kristẹni kan lo sọ tẹlẹ pe ọdun 999 lọjọ aisun ọdun laye yoo wa sopin Sugbọn lẹyin ti ọpọlọpọ eeyan rọ lọ si ile ijọsin fun aisun ọdun tuntun ni ijọ Katoliki St. Peter's Basilica, ọjọ kini, oṣu kini ,ọdun 1000 de, o kọja lọ ṣugbọn aye o ma parẹ lọjọ naa. 3. A.D. 1284 Poopu mii, Innocent III sọ asọtẹlẹ pe ọdun 1284 eyi to jẹ ọdun 666 lẹyin ti ẹsin Islam bẹrẹ ni aye yoo parẹ. Sugbon si iyalenu awon eniyan, oun funrarẹ ku ni aadọta ọdun ṣaaju ọdun to sọ nitori naa ko si laye lati ri i pe aye ṣi n tẹsiwaju. 4.


A.D. 1284 Poopu mii, Innocent III sọ asọtẹlẹ pe ọdun 1284 eyi to jẹ ọdun 666 lẹyin ti ẹsin Islam bẹrẹ ni aye yoo parẹ. Sugbon si iyalenu awon eniyan, oun funrarẹ ku ni aadọta ọdun ṣaaju ọdun to sọ nitori naa ko si laye lati ri i pe aye ṣi n tẹsiwaju. 4. Ọjọ kinni oṣu erele (February), ọdun 1524 Lọdun 1523, ẹgbẹ awọn kan ti wọn ro pe awọn lee ri ọjọ iwaju ni ilu London sọtẹlẹ pe ọjọ kinni, oṣu keji, ọdun to tẹle e ni ẹkun omi yoo pa aye rẹ. 5. Ọdun 1666 Lẹyin adanwo ati ina nla to ja ni ilu London eyi to pa ọpọ eeyan lọdun naa ẹgbẹ ẹlẹsin kan to jẹ iran to n dari sọ pe ọdun yẹn ni aye yoo parẹ ṣugbọn ko ri bẹẹ.


Ọjọ kinni oṣu erele (February), ọdun 1524 Lọdun 1523, ẹgbẹ awọn kan ti wọn ro pe awọn lee ri ọjọ iwaju ni ilu London sọtẹlẹ pe ọjọ kinni, oṣu keji, ọdun to tẹle e ni ẹkun omi yoo pa aye rẹ. 5. Ọdun 1666 Lẹyin adanwo ati ina nla to ja ni ilu London eyi to pa ọpọ eeyan lọdun naa ẹgbẹ ẹlẹsin kan to jẹ iran to n dari sọ pe ọdun yẹn ni aye yoo parẹ ṣugbọn ko ri bẹẹ. 6. Ọjọ kọkandinlogun, oṣu Ebibi, ọdun 1780 Lọdun 1780 l'Amẹrika, eefin ru jade latinu ina to n jo laginju eyi to mu ki gbogbo ikuuku oju ọrun dudu fun ọjọ kan gbako. Eyi mu ki gbogbo awọn ara Orilẹ-ede Amẹrika nigba naa ro wi pe aye ti fẹ parẹ.


6. Ọjọ kọkandinlogun, oṣu Ebibi, ọdun 1780 Lọdun 1780 l'Amẹrika, eefin ru jade latinu ina to n jo laginju eyi to mu ki gbogbo ikuuku oju ọrun dudu fun ọjọ kan gbako. Eyi mu ki gbogbo awọn ara Orilẹ-ede Amẹrika nigba naa ro wi pe aye ti fẹ parẹ. 8. 1936, 1943, 1972, ati 1975 Herbert Armstrong to jẹ ọkan lara awọn ajihinrere to kọkọ bẹrẹ si ni waasu lori tẹlifisan sọ wi pe igbasoke awọn ayanfẹ yoo waye lọdun 1936, Sugbọn o ya a lẹnu pe ko ṣẹlẹ bẹẹ lasiko to da. Nigba tiyẹn ko ṣẹlẹ, Armstrong tun sọtẹlẹ pe yoo ṣẹlẹ laarin ọkan ninu awọn ọdun ọtọọtọ yii - 1943, 1972 ati 1975 pe igbasoke yoo waye ṣugbọn gbogbo rẹ ko ṣẹlẹ.


8. 1936, 1943, 1972, ati 1975 Herbert Armstrong to jẹ ọkan lara awọn ajihinrere to kọkọ bẹrẹ si ni waasu lori tẹlifisan sọ wi pe igbasoke awọn ayanfẹ yoo waye lọdun 1936, Sugbọn o ya a lẹnu pe ko ṣẹlẹ bẹẹ lasiko to da. Nigba tiyẹn ko ṣẹlẹ, Armstrong tun sọtẹlẹ pe yoo ṣẹlẹ laarin ọkan ninu awọn ọdun ọtọọtọ yii - 1943, 1972 ati 1975 pe igbasoke yoo waye ṣugbọn gbogbo rẹ ko ṣẹlẹ. 9. Oṣu Ṣẹẹrẹ (January), ọdun 2000 Igba yii ni ohun ti wọn n pe ni Y2K bug gbode kan ti awọn eeyan si gbagbọ pe gbogbo ẹrọ ayarabiaṣa (computer) lagbaye yoo pafuka lọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu kejila, ọdun 1999. Ati pe ti aye yoo si parẹ ni ọdun 2000 yii.


9. Oṣu Ṣẹẹrẹ (January), ọdun 2000 Igba yii ni ohun ti wọn n pe ni Y2K bug gbode kan ti awọn eeyan si gbagbọ pe gbogbo ẹrọ ayarabiaṣa (computer) lagbaye yoo pafuka lọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu kejila, ọdun 1999. Ati pe ti aye yoo si parẹ ni ọdun 2000 yii. Bẹẹ ni ọjọ naa wa to si tun lọ, ko ma sohun to ṣẹlẹ; koda, awọn ẹrọ ayarabiaṣa gan an ko pafuka. 10. Ọjọ kọkandinlogun, oṣu Igbe (April), ọdun 2007 Ninu iwe rẹ ti akọle rẹ n jẹ "The New Millenium" eyi to kọ lọdun 1990, Pat Robbertson sọtẹlẹ pe ọjọ ikẹyin laye yii yoo jẹ ọjọ kọkandinlogun, oṣu kẹrin, ọdun 2007 ṣugbọn iyẹn gan an tun kuna.


Bẹẹ ni ọjọ naa wa to si tun lọ, ko ma sohun to ṣẹlẹ; koda, awọn ẹrọ ayarabiaṣa gan an ko pafuka. 10. Ọjọ kọkandinlogun, oṣu Igbe (April), ọdun 2007 Ninu iwe rẹ ti akọle rẹ n jẹ "The New Millenium" eyi to kọ lọdun 1990, Pat Robbertson sọtẹlẹ pe ọjọ ikẹyin laye yii yoo jẹ ọjọ kọkandinlogun, oṣu kẹrin, ọdun 2007 ṣugbọn iyẹn gan an tun kuna. 11. Ọjọ kọkanlelogun,  Oṣu Ebibi (May), ọdun 2011: Asọtẹlẹ eyi ti gbaye kan ju nipa igba ti aye yoo parẹ ni eyi ti Harold Camping sọtẹlẹ pe ọjọ kọkanlelogun, oṣu karun un,  ọdun 2011 ni opin aye yoo de. O ni igbasoke awọn ayanfẹ yoo ṣẹlẹ lọjọ naa idajọ yoo si waye lẹyin oṣu mẹfa iyẹn ọjọ kọkanlelogun,  oṣu kẹwaa.


11. Ọjọ kọkanlelogun,  Oṣu Ebibi (May), ọdun 2011: Asọtẹlẹ eyi ti gbaye kan ju nipa igba ti aye yoo parẹ ni eyi ti Harold Camping sọtẹlẹ pe ọjọ kọkanlelogun, oṣu karun un,  ọdun 2011 ni opin aye yoo de. O ni igbasoke awọn ayanfẹ yoo ṣẹlẹ lọjọ naa idajọ yoo si waye lẹyin oṣu mẹfa iyẹn ọjọ kọkanlelogun,  oṣu kẹwaa. Nigba tohunkohun ko waye ninu oṣu karun un, ni Camping sọ pe idajọ inu ẹmi lo ti ṣẹlẹ lọjọ naa ati pe igbasoke ati idajọ gangan yoo waye papọ ninu oṣu kẹwaa. Ṣugbọn oṣu kẹwaa ọhun wa ko si si igbasoke ayanfe kankan. Nibayii, gbogbo eniyan lo kawọ gbera ti wọn n reti boya lootọ lootọ aye yoo ṣi parẹ ni 21/10/2017 ti Camping sọ.


Nigba tohunkohun ko waye ninu oṣu karun un, ni Camping sọ pe idajọ inu ẹmi lo ti ṣẹlẹ lọjọ naa ati pe igbasoke ati idajọ gangan yoo waye papọ ninu oṣu kẹwaa. Ṣugbọn oṣu kẹwaa ọhun wa ko si si igbasoke ayanfe kankan. Nibayii, gbogbo eniyan lo kawọ gbera ti wọn n reti boya lootọ lootọ aye yoo ṣi parẹ ni 21/10/2017 ti Camping sọ. Ṣugbọn beeyan ba gbojule gbogbo asọtẹlẹ to ti kuna yii, koko idahun si ibeere ni wi pe ko sẹni to mọ igba ati bi aye yoo ṣe wa sopin?


Ṣugbọn beeyan ba gbojule gbogbo asọtẹlẹ to ti kuna yii, koko idahun si ibeere ni wi pe ko sẹni to mọ igba ati bi aye yoo ṣe wa sopin?


Canada Visa Application: Canada bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ lórí fọ́ọ̀mù àwọn tó fẹ lọ sí orílẹ̀-èdè náà

Ijọba ilẹ Canada ti bẹrẹ si n ṣiṣẹ lori fọọmu awọn to nifẹ lati tẹko leti lọ silẹ naa lati Ọjọ Kinni, Oṣu Keje, ọdun 2020. Ileeṣẹ to n risi eto irinajo ilẹ okere lorlẹ-ede naa, IRCC sọ pe bo tilẹ jẹ pe awọn gbedeke kan yoo wa fun awọn arinrinajo, ṣugbọn o ti bẹrẹ iṣe pada nitori awọn ti yoo bẹrẹ si n rinrinajo lọ ilẹ ọhun laipẹ. IRCC ni ootọ ni pe awọn kan ko tii le lọ si Canada lọwọ yii nitori arun Coronavirus, ṣugbọn aye wa fun awọn mọlẹbi ti yoo lo ju ọjọ marundinlogun lọ nilẹ naa, atawọn ti iṣẹ wọn ṣe koko lati wọ Canada lasiko yii. O sọ pe awọn arinrinajo ni lati ṣalaye fun awọn oṣiṣẹ aṣọbode pe iṣẹ wọn ṣe koko ki wọn to le gba wọn laye lati wọ orilẹ-ede ọhun. IRCC tun ti bẹrẹ iṣe lori fọọmu awọn akẹkọ to fẹ lọ kawe ni Canada, iwe fun awọn to ti ri iṣe nilẹ naa ati iwe awọn to fi orukọ silẹ lati di ọmọ onilu. Ijọba ilẹ Canada ti ni ọrọyan ni fun ẹnikẹni to ba ṣẹṣẹ wọ ilẹ naa lati wa ni igbele fun ọjọ mẹrinla gbako.


O sọ pe awọn arinrinajo ni lati ṣalaye fun awọn oṣiṣẹ aṣọbode pe iṣẹ wọn ṣe koko ki wọn to le gba wọn laye lati wọ orilẹ-ede ọhun. IRCC tun ti bẹrẹ iṣe lori fọọmu awọn akẹkọ to fẹ lọ kawe ni Canada, iwe fun awọn to ti ri iṣe nilẹ naa ati iwe awọn to fi orukọ silẹ lati di ọmọ onilu. Ijọba ilẹ Canada ti ni ọrọyan ni fun ẹnikẹni to ba ṣẹṣẹ wọ ilẹ naa lati wa ni igbele fun ọjọ mẹrinla gbako. Bakan naa ni awọn arinrinajo ọhun ni lati pese ẹri fun awọn ẹṣọ aṣọbode pe wọn ni alakalẹ bi wọn yóò ṣe wa ni igbele ọhun. Ṣaaju ni ijọba ilẹ Canada ti sọ pe oun ko ni gba ki ẹnikẹni wọ orilẹ-ede ọhun lati oke okun titi di Ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu Keje ọdun 2020 nitori ajakalẹ arun Coronavirus.


Bakan naa ni awọn arinrinajo ọhun ni lati pese ẹri fun awọn ẹṣọ aṣọbode pe wọn ni alakalẹ bi wọn yóò ṣe wa ni igbele ọhun. Ṣaaju ni ijọba ilẹ Canada ti sọ pe oun ko ni gba ki ẹnikẹni wọ orilẹ-ede ọhun lati oke okun titi di Ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu Keje ọdun 2020 nitori ajakalẹ arun Coronavirus.


Eid celebrations in Africa: Báyìí láwọn mùsùlùmí ti ṣe ọdun ìtúnu ààwẹ̀ káàkiri ilẹ̀ Afirika lásìkò covid-19 yìí

Awọn musulumi ṣe ayẹyẹ ọdun itunu awẹ, Eid al-Fitr kaakiri ilẹ Afirika, eyi tii ṣe ipari oṣu Ramada. All pictures subject to copyright


Africa Eye: Ọwọ́ tẹ dókítà Abdallah tó ń tà ayédèrú oògùn Coronavirus

Awọn miran n lo ajakalẹ arun Coronavirus lati fi pa owo wọle fun ara wọn lọna ti ko bofin mu. Lara wọn ni Dokita Abdallah to n ta ayederu oogun Coronavirus fun awọn eniyan lorilẹede Ghana. Ileeṣẹ BBC pẹlu akọroyin otẹlẹmuyẹ, Annas Aremeyaw Anas to ṣe iwadii awọn to n ta ayederu oogun Coronavirus ni  ilẹ Ghana, fihan pe ọpọlọpọ wọn ko gba ontẹ ijọba. Bakan naa ni awọn ayederu oogun naa tilẹ ni awọn kokoro aifojuri miran ninu to le ṣe eniyan leṣe tabi da aisan miran si ara eniyan. Ẹkunrẹrẹ fidio naa ṣe afihan bi ọwọ ṣe tẹ dokita ayẹdẹru naa.


Coronavirus Updates: Báwo ló ṣe n tànkálẹ̀ l'Afrika?

Ojoojúmọ́ ní aàrùn coronavirus ń pọ̀ si i láwọn orílẹ̀-èdè Afirika ti ikú tó ń tibẹ̀ wá náà sì ń pọ̀ si i. Àjọ elétò ìlera àgbáyé (WHO) lo fidi eyi mulẹ. A wo saàkun bí ǹkan ṣe ń lọ ni gbogbo àgbáyé, a sì wò o pé orílẹ̀-èdè wo lọ̀rọ̀ náà kan jù? Ti a ba wó iye gbogbo rẹ̀ lápapọ, Afíríkà ló ni iye ènìyàn tó kéré jùlọ lágbayé, sùgbọ́n bi aàrùn náà ṣe ń tàn ka ni afíríkà jẹ́ ǹkan ti ó ń kọ àwọn elétò ìlera lóminu ni ìhà Afirika. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó lé ni ọgọ́rún un ọjọ́ ti arún náà ti bẹ̀rẹ̀ kí ilẹ̀ Afíríkà to ri ènìyàn ẹgbẹ̀run lọ́nà ọgọ́run un kan to ní ààrùn náà, síbẹ̀ kò jú ọjọ́ méjìdínlógún lọ ti ó fi di ìlópo méjí ẹgbẹ̀run lọ́nà ìgba tó sì tún dí ẹgbẹ̀run lọ́nà irínwó léyin ogúnjọ́ náà. Bí ǹkan ṣe wá ń ri ni Afíríkà yìí, ó ti fẹ́ jọ bi ó ṣe rí ni àwọn orílẹ̀-èdè àgbáyé ti aàrùn náà ti ṣe lọ́sẹ́ gidigidi. Ọ̀pọ̀ àwọn ilẹ́ Afíríká ní Coronavirus tí ń tànkálẹ̀ láàrin ìlú gẹ́gẹ́ bi WHO.


Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó lé ni ọgọ́rún un ọjọ́ ti arún náà ti bẹ̀rẹ̀ kí ilẹ̀ Afíríkà to ri ènìyàn ẹgbẹ̀run lọ́nà ọgọ́run un kan to ní ààrùn náà, síbẹ̀ kò jú ọjọ́ méjìdínlógún lọ ti ó fi di ìlópo méjí ẹgbẹ̀run lọ́nà ìgba tó sì tún dí ẹgbẹ̀run lọ́nà irínwó léyin ogúnjọ́ náà. Bí ǹkan ṣe wá ń ri ni Afíríkà yìí, ó ti fẹ́ jọ bi ó ṣe rí ni àwọn orílẹ̀-èdè àgbáyé ti aàrùn náà ti ṣe lọ́sẹ́ gidigidi. Ọ̀pọ̀ àwọn ilẹ́ Afíríká ní Coronavirus tí ń tànkálẹ̀ láàrin ìlú gẹ́gẹ́ bi WHO. Itúmọ èyí ni pé ti ènìyàn bá ni coronavirus láìṣe pé ó ni ǹkan to nii ṣe pọ̀ pẹ̀lú ẹni to wá láti òkè okun pẹ̀lú aàrùn náà, tàbi tó ní ǹkan ṣe pẹlú ẹni tó nii  lábẹ́lé, èyí sì máà n jẹ́ kí o nira fun àwọn elétò ìlera láti wá orísun ibi ri ààrùn náà ti jẹyọ lábẹ́lé. Àwọn orílẹ̀-èdè Afíríkà wo ni aàrùn náà pọ̀ sí jùlọ? Àwọn orílẹ̀-èdè ti aàrùn náà pọ̀ si jù ni Afíríkà ni South Africa àti Egypt.


Itúmọ èyí ni pé ti ènìyàn bá ni coronavirus láìṣe pé ó ni ǹkan to nii ṣe pọ̀ pẹ̀lú ẹni to wá láti òkè okun pẹ̀lú aàrùn náà, tàbi tó ní ǹkan ṣe pẹlú ẹni tó nii  lábẹ́lé, èyí sì máà n jẹ́ kí o nira fun àwọn elétò ìlera láti wá orísun ibi ri ààrùn náà ti jẹyọ lábẹ́lé. Àwọn orílẹ̀-èdè Afíríkà wo ni aàrùn náà pọ̀ sí jùlọ? Àwọn orílẹ̀-èdè ti aàrùn náà pọ̀ si jù ni Afíríkà ni South Africa àti Egypt. Àwọn ni wọ́n ni ìdá ọgọ́ta gbogbo àwọn àlárùn tuntun  ni òpin oṣù June. Orilẹ̀-èdè South Africa ló ti ni ènìyàn tó pọ̀ jùlọ tó ni aàrùn Covid-19, nígbà ti orilẹ̀-èdè tí ó ní àwọn tó ti kú ikú Coronavirus pọ̀ sí. South Africa ló kọ́kọ́ pàsẹ kónílé-ó-gbélé to le jùlọ ni oṣù kẹta ọdún yìí.


Àwọn ni wọ́n ni ìdá ọgọ́ta gbogbo àwọn àlárùn tuntun  ni òpin oṣù June. Orilẹ̀-èdè South Africa ló ti ni ènìyàn tó pọ̀ jùlọ tó ni aàrùn Covid-19, nígbà ti orilẹ̀-èdè tí ó ní àwọn tó ti kú ikú Coronavirus pọ̀ sí. South Africa ló kọ́kọ́ pàsẹ kónílé-ó-gbélé to le jùlọ ni oṣù kẹta ọdún yìí. Síbẹ̀ orílẹ̀-èdè yìí ni aarùn náà ti ń peléke si i lójoojúmọ́ lẹyin ti wọn dẹwọ kónílé-ó-gbéle nínú oṣù karun un, ọdún. Agbègbè Western Cape ní ilú ti Cape Town wa ló ni ìdaji gbogbo Covid-19 àti ikú rẹ ni South Africa. Sùgbọ́n díẹ̀díẹ̀ ni aàrun náà ń lọ sóke ni àgbègbè Gauteng tó fi mọ́ Johanesburg.


Síbẹ̀ orílẹ̀-èdè yìí ni aarùn náà ti ń peléke si i lójoojúmọ́ lẹyin ti wọn dẹwọ kónílé-ó-gbéle nínú oṣù karun un, ọdún. Agbègbè Western Cape ní ilú ti Cape Town wa ló ni ìdaji gbogbo Covid-19 àti ikú rẹ ni South Africa. Sùgbọ́n díẹ̀díẹ̀ ni aàrun náà ń lọ sóke ni àgbègbè Gauteng tó fi mọ́ Johanesburg. Aàrun náà ń rú gẹgẹ sí i ni láti àárín oṣu karùn-un, sùgbọ́n, o jọ pé o ti de ténté báyìí pẹlu bi aàrùn náà ṣe n dẹnu kọle ni ìbẹ̀rẹ̀ oṣù kẹfa báyìí. Ní bayìí ǹkan tó ń ṣẹlẹ̀ ní Nàìjíríà ń kọnilọminú, ibẹ̀ ni iye ènìyàn to n kú tún ti pọ̀ jù ṣikeji gẹ́gẹ́ bi abájade ìròyìn àjọ WHO ni ọjọ́ kínní, oṣù keje, ọdún yìí. Akíyèsí: A le ri àkọsilẹ̀ Egypt tí a bá yan Middle East láti ara akọle tó wà lórí máàpù àti àwọn orilẹ̀-èdè to wà ni ìsàlẹ yìí Mauritania náà ti n ni àwọn ènìyàn to pọ́ pẹ̀lú aàrùn náà láti ǹkan bi ọsẹ̀ díẹ̀ sẹ́yìn.


Aàrun náà ń rú gẹgẹ sí i ni láti àárín oṣu karùn-un, sùgbọ́n, o jọ pé o ti de ténté báyìí pẹlu bi aàrùn náà ṣe n dẹnu kọle ni ìbẹ̀rẹ̀ oṣù kẹfa báyìí. Ní bayìí ǹkan tó ń ṣẹlẹ̀ ní Nàìjíríà ń kọnilọminú, ibẹ̀ ni iye ènìyàn to n kú tún ti pọ̀ jù ṣikeji gẹ́gẹ́ bi abájade ìròyìn àjọ WHO ni ọjọ́ kínní, oṣù keje, ọdún yìí. Akíyèsí: A le ri àkọsilẹ̀ Egypt tí a bá yan Middle East láti ara akọle tó wà lórí máàpù àti àwọn orilẹ̀-èdè to wà ni ìsàlẹ yìí Mauritania náà ti n ni àwọn ènìyàn to pọ́ pẹ̀lú aàrùn náà láti ǹkan bi ọsẹ̀ díẹ̀ sẹ́yìn. Ó ṣe pàtàkì láti sọ orúkọ àwọn orílẹ̀-èdè tí wọ́n kò fi bẹ́ẹ̀ ni àwọn aláàrùn Covid-19, pàápàá jùlọ láwọ́n ilẹ̀ Afirika tó wà ni ìlà-oorùn. Kódà, àbọ ìwádìí àjọ WHO tuntun sọ pé àwọn orílẹ̀-èdè Afíríkà mẹwàá ló ni ìdá ọgọ́rún un àwọn to ni aàrun náà ni Afíríkà. Ìye àwọn ènìyàn to ti kú gẹ́gẹ́ bi ìròyìn ṣe fi idi ẹ mulẹ kò fi bẹ́ẹ̀ pọ̀.


Ó ṣe pàtàkì láti sọ orúkọ àwọn orílẹ̀-èdè tí wọ́n kò fi bẹ́ẹ̀ ni àwọn aláàrùn Covid-19, pàápàá jùlọ láwọ́n ilẹ̀ Afirika tó wà ni ìlà-oorùn. Kódà, àbọ ìwádìí àjọ WHO tuntun sọ pé àwọn orílẹ̀-èdè Afíríkà mẹwàá ló ni ìdá ọgọ́rún un àwọn to ni aàrun náà ni Afíríkà. Ìye àwọn ènìyàn to ti kú gẹ́gẹ́ bi ìròyìn ṣe fi idi ẹ mulẹ kò fi bẹ́ẹ̀ pọ̀. Iyẹn  ti a bá ṣe àfiwé rẹ pẹ̀lú àwọn orílẹ̀-èdè àgbáye tọ kù, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ẹka ètò ìlera ọ̀pọ̀ ilẹ̀ Afirika kò kójú òṣùwọ́n. Àjọ WHO sọ pé, ìdí èyí kò ju nítori pé, ọ̀pọ àwọn ènìyàn ilẹ Aduláwọ Afrika kò fi bẹ́ẹ̀ ni àrúgbó púpọ̀. ìdá ọgọ́ta ní ilẹ̀ Afirika jẹ ẹni ọdún márùndinlọ́gbọ̀n.


Iyẹn  ti a bá ṣe àfiwé rẹ pẹ̀lú àwọn orílẹ̀-èdè àgbáye tọ kù, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ẹka ètò ìlera ọ̀pọ̀ ilẹ̀ Afirika kò kójú òṣùwọ́n. Àjọ WHO sọ pé, ìdí èyí kò ju nítori pé, ọ̀pọ àwọn ènìyàn ilẹ Aduláwọ Afrika kò fi bẹ́ẹ̀ ni àrúgbó púpọ̀. ìdá ọgọ́ta ní ilẹ̀ Afirika jẹ ẹni ọdún márùndinlọ́gbọ̀n. O ti di mímọ̀ pé aàrùn Covid-19 sáabà lágbára lórí àwọn tó ti dàgbà. Ọ̀nà míràn ti a tún lè gbà wò ó ni pé kí a wo iye ènìyàn to ni Covid-19 ti wọn sì bá a lọ. 5%: Àwọn orílẹ̀-èdè Marun un ti wọ́n ni àwọn ènìyàn tó n kó o ni a ṣe àgbéyẹ̀wò wọ́n sí ara wọn, èyí sì fi han pé o farapẹ bi ǹkan ṣe ri fún ọ̀pọ lágbáye, ni eyi ti ko ju ìdá márun un lọ.


O ti di mímọ̀ pé aàrùn Covid-19 sáabà lágbára lórí àwọn tó ti dàgbà. Ọ̀nà míràn ti a tún lè gbà wò ó ni pé kí a wo iye ènìyàn to ni Covid-19 ti wọn sì bá a lọ. 5%: Àwọn orílẹ̀-èdè Marun un ti wọ́n ni àwọn ènìyàn tó n kó o ni a ṣe àgbéyẹ̀wò wọ́n sí ara wọn, èyí sì fi han pé o farapẹ bi ǹkan ṣe ri fún ọ̀pọ lágbáye, ni eyi ti ko ju ìdá márun un lọ. Sùgbọ́n ní Githinji Gitahi, olórí Amref Health Africa to jẹ àjọ kan tí kìí ṣe ti ìjọba  ti wọ́n sì máà ń mójú tó ọ̀rọ̀ ìlera, sàlàyé pé tí iye ènìyàn tó kú ba pọ̀, ó túmọ̀ si pé iye ènìyàn to ni aàrùn náà pọ̀  ju iye ènìyàn ti wọ́n ni àkọsilẹ̀ rẹ̀ ni. O ni èyí sì le túmọ sí pé ayẹwò ti wọ́n ń ṣe kò pọ̀ tó. Bí àyẹ̀wò bá ṣe kéré tó, bẹ́ẹ ni iye ènìyàn to ni ààrun náà ti yóò farahàn, bákàn náà ni àwọn ti yóò kú, yóò wá pọ̀ jọjọ.


Sùgbọ́n ní Githinji Gitahi, olórí Amref Health Africa to jẹ àjọ kan tí kìí ṣe ti ìjọba  ti wọ́n sì máà ń mójú tó ọ̀rọ̀ ìlera, sàlàyé pé tí iye ènìyàn tó kú ba pọ̀, ó túmọ̀ si pé iye ènìyàn to ni aàrùn náà pọ̀  ju iye ènìyàn ti wọ́n ni àkọsilẹ̀ rẹ̀ ni. O ni èyí sì le túmọ sí pé ayẹwò ti wọ́n ń ṣe kò pọ̀ tó. Bí àyẹ̀wò bá ṣe kéré tó, bẹ́ẹ ni iye ènìyàn to ni ààrun náà ti yóò farahàn, bákàn náà ni àwọn ti yóò kú, yóò wá pọ̀ jọjọ. Bákan náà ni bí wọ́n ṣe n kéde ikú ọ̀hún le nípa lóri iyé ènìyàn tó kú. Fún àpẹrẹ, àwọn abúlé ti àwọn óṣìṣẹ́ elétò ìlera àti àwọn òṣìṣẹ́ ilera míràn ṣe n ṣe àkọsílẹ̀ ikú Covid-19, bii ti orílẹ̀-èdè Chad, ó ṣeeṣe kí a ri ikú to pọ̀ ju bóṣe yẹ lọ. Orilẹ̀-èdè mẹ́wàá lo ni ìdá ọgọ́rin nínú àyẹwò aàrùn náà- South Africa, Morocco, Ghana, Egypt, Ethopia, Uganda, Mauritius, Kenya, Nigeria, Rwanda.


Bákan náà ni bí wọ́n ṣe n kéde ikú ọ̀hún le nípa lóri iyé ènìyàn tó kú. Fún àpẹrẹ, àwọn abúlé ti àwọn óṣìṣẹ́ elétò ìlera àti àwọn òṣìṣẹ́ ilera míràn ṣe n ṣe àkọsílẹ̀ ikú Covid-19, bii ti orílẹ̀-èdè Chad, ó ṣeeṣe kí a ri ikú to pọ̀ ju bóṣe yẹ lọ. Orilẹ̀-èdè mẹ́wàá lo ni ìdá ọgọ́rin nínú àyẹwò aàrùn náà- South Africa, Morocco, Ghana, Egypt, Ethopia, Uganda, Mauritius, Kenya, Nigeria, Rwanda. Ìyàtọ gbáà ló wà láàrin àwọn tó ń ṣe àyẹwò, àyẹwò ti South Africa ń ṣe pọ̀ jọjọ jú ǹkan pérété ti Nàìjíríà ń ṣe lọ, èyi jẹ abájade ìwádìí WHO. Ní ọjọ́ kẹrin, oṣù keje, Orilẹ̀-èdè South Africa ń ṣe àyẹwò ọgbọ̀n nínú ènìyàn ẹgbẹ̀run kan, ká fi wé àyẹ̀wò ènìyàn méjìléláàdọ́rin nínú ẹgbẹ̀run kan ni UK àti márùnlélọ́gọ́run nínú ẹgbẹ̀run kan ni US. Ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, àyẹwo ti wọ́n ń ṣe kò tó odidi kan nínú ẹgbẹ̀run kan, Mẹ́wàá ní Ghana, mẹ́tà ni Kenya.


Ìyàtọ gbáà ló wà láàrin àwọn tó ń ṣe àyẹwò, àyẹwò ti South Africa ń ṣe pọ̀ jọjọ jú ǹkan pérété ti Nàìjíríà ń ṣe lọ, èyi jẹ abájade ìwádìí WHO. Ní ọjọ́ kẹrin, oṣù keje, Orilẹ̀-èdè South Africa ń ṣe àyẹwò ọgbọ̀n nínú ènìyàn ẹgbẹ̀run kan, ká fi wé àyẹ̀wò ènìyàn méjìléláàdọ́rin nínú ẹgbẹ̀run kan ni UK àti márùnlélọ́gọ́run nínú ẹgbẹ̀run kan ni US. Ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, àyẹwo ti wọ́n ń ṣe kò tó odidi kan nínú ẹgbẹ̀run kan, Mẹ́wàá ní Ghana, mẹ́tà ni Kenya. O ṣe pàtàkì láti tọ́ka si pé àwọn orilẹ̀ èdè Afíríkà kan, ó nira láti mọ ǹkan tó ń ṣelẹ̀ nítori kò tilẹ̀ sí àkọsilẹ̀ kankan, tàbi kí wọ́n ma pari àkọ́silẹ̀ náà. "Bí ẹni fi èékánna buyọ̀ ni iye èèyàn ti wọ́n ń sàyẹwò fún bi Chiedo Nwankwor olùkọ́ ni Fásìtì John Hopskin ni America ṣe sọ. Ní Tanzania, Aàrẹ John Magufuli fi èrò ọkan rẹ̀ han pé kò dáju pe àwọn akósilẹ̀ èsì àyẹ̀wò ti wọ́n ń gbé síta ni ilé ibùdó àyẹwò peye.


O ṣe pàtàkì láti tọ́ka si pé àwọn orilẹ̀ èdè Afíríkà kan, ó nira láti mọ ǹkan tó ń ṣelẹ̀ nítori kò tilẹ̀ sí àkọsilẹ̀ kankan, tàbi kí wọ́n ma pari àkọ́silẹ̀ náà. "Bí ẹni fi èékánna buyọ̀ ni iye èèyàn ti wọ́n ń sàyẹwò fún bi Chiedo Nwankwor olùkọ́ ni Fásìtì John Hopskin ni America ṣe sọ. Ní Tanzania, Aàrẹ John Magufuli fi èrò ọkan rẹ̀ han pé kò dáju pe àwọn akósilẹ̀ èsì àyẹ̀wò ti wọ́n ń gbé síta ni ilé ibùdó àyẹwò peye. O ni péréte báyìí sì ni àwọn akọsilẹ̀ ti wọ́n n fi síta naa. Èdè àìyede wà láàrin Equitorial Guinea àti WHO lẹ́yìn ti wọ́n fẹ̀sun kan àṣojú WHO níbẹ̀ pé o ń ṣe àfikún iye àwọn to ni Covid-19. Fún ìgbà díẹ̀ wọ́n kọ̀ láti jọwọ́ àwọn àkọsilẹ̀ wọn, sùgbọ́n wọ́n tún ti bẹ̀rẹ̀ si ni fi síta padà.


O ni péréte báyìí sì ni àwọn akọsilẹ̀ ti wọ́n n fi síta naa. Èdè àìyede wà láàrin Equitorial Guinea àti WHO lẹ́yìn ti wọ́n fẹ̀sun kan àṣojú WHO níbẹ̀ pé o ń ṣe àfikún iye àwọn to ni Covid-19. Fún ìgbà díẹ̀ wọ́n kọ̀ láti jọwọ́ àwọn àkọsilẹ̀ wọn, sùgbọ́n wọ́n tún ti bẹ̀rẹ̀ si ni fi síta padà. Naijiria: Ní ìpínlẹ̀ Kano lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà láàrìn kan ó tó ẹgbẹ̀rún ènìyàn tó ń kú ni inú oṣù kẹrin ọdún, sùgbọ́n ìjọba kò ti fi ìdí rẹ múlẹ̀ títí di àsìkò yìí, àwọn ti ó jẹ́ ikú Covid-19 nibẹ̀. Akíyèsí: àwọn àwọran tí a lò yìí ni à wá láti ibomíràn pàápàá jùlọ ti France yàtọ̀ si èyí ti fasiti John Hopkins lò, èsì náà kéré díẹ̀ s ti gbogboogbo. àkójọpọ iye ti US ko ni ti PuertoRico, ti Guam tabi Us Virgin Islands ninu.


Naijiria: Ní ìpínlẹ̀ Kano lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà láàrìn kan ó tó ẹgbẹ̀rún ènìyàn tó ń kú ni inú oṣù kẹrin ọdún, sùgbọ́n ìjọba kò ti fi ìdí rẹ múlẹ̀ títí di àsìkò yìí, àwọn ti ó jẹ́ ikú Covid-19 nibẹ̀. Akíyèsí: àwọn àwọran tí a lò yìí ni à wá láti ibomíràn pàápàá jùlọ ti France yàtọ̀ si èyí ti fasiti John Hopkins lò, èsì náà kéré díẹ̀ s ti gbogboogbo. àkójọpọ iye ti US ko ni ti PuertoRico, ti Guam tabi Us Virgin Islands ninu.


Coronavirus Update: Ebi lé pa ènìyàn 12,000 lójoojúmọ́ lẹ́yìn Covid-19- Oxfam International

Àjọ kan tí kìí ṣe ti ìjọba, Oxfam International ti kéde pé, ó ṣee ṣe kí ikú tó jọ́ mọ́ ebi lú ènìyàn ẹgbẹ̀run méjìlá pa lọ́joojúmọ́ lẹ́yìn ti àrùn Colvid-19 bá kásẹ nílẹ̀. Wọn ni èyí yóò sì fẹ́ẹ̀ ju iye ènìyàn ti àrùn Covid-19 pa lójoojúmọ́ lọ. Lásìkò tí àjọ náà ń pe ìpàdé akọròyìn ló sàlàyé pé nígbà ti yóò fi di òpín ọdún yìí ènìyàn ẹgbẹ̀rún méjílà léé maa kú lóòjọ́, Eyí ju iye ènìyàn ti Coronavirus ń pa lójúmọ̀ lọ lati ìgbà ti ọ ti di rànto nínú oṣù kérin ọdún yìí. Àjọ náà sàlàyé pé ènìyàn mílíọnù mọ́kànlélọ́gọ́fà ní ó ṣeéṣe kí àrùn yìí tì sínú ìṣẹ́ àti òsì, àiníṣẹ́ àti àìsí ounjẹ, tó fi mọ́ aisi ìpèsè àwọn ǹkan tí ènìyàn fí ń gbé ìgbé ayé ojoojúmọ́. Adarí àgbà ilé iṣẹ́ náà, Chema Vera ní "àrùn Covid-19 ni pabanbarì iṣẹ́ nitóri pé mílíọ́nù àwọn ènìyàn ti ń tiraka láti la àsìkò yìí já tẹ́lẹ̀". O ni pe: oníruurú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó n bá àsìkò yìí rìn lo pọ.


Àjọ náà sàlàyé pé ènìyàn mílíọnù mọ́kànlélọ́gọ́fà ní ó ṣeéṣe kí àrùn yìí tì sínú ìṣẹ́ àti òsì, àiníṣẹ́ àti àìsí ounjẹ, tó fi mọ́ aisi ìpèsè àwọn ǹkan tí ènìyàn fí ń gbé ìgbé ayé ojoojúmọ́. Adarí àgbà ilé iṣẹ́ náà, Chema Vera ní "àrùn Covid-19 ni pabanbarì iṣẹ́ nitóri pé mílíọ́nù àwọn ènìyàn ti ń tiraka láti la àsìkò yìí já tẹ́lẹ̀". O ni pe: oníruurú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó n bá àsìkò yìí rìn lo pọ. Ati pe ijà (ikọlu, ogun), àyípada ojú ọjọ́, àìdọ́gbà láwùjọ àti bí ètò òunjẹ ṣe dí èyí ti kò tóó pín naa fẹ apero. Eyi kò si ṣẹyin bi àwọn ilé iṣẹ́ tó n pèsè òunjẹ kò ṣe lágbára mọ. Alaye lori awọn to ri ṣe lasiko Covid 19: Ajo Oxfam ni: Síbẹ̀ àwọn tó wà nípò gíga àti ipò òṣèlú ṣì ń lówó sii.


Ati pe ijà (ikọlu, ogun), àyípada ojú ọjọ́, àìdọ́gbà láwùjọ àti bí ètò òunjẹ ṣe dí èyí ti kò tóó pín naa fẹ apero. Eyi kò si ṣẹyin bi àwọn ilé iṣẹ́ tó n pèsè òunjẹ kò ṣe lágbára mọ. Alaye lori awọn to ri ṣe lasiko Covid 19: Ajo Oxfam ni: Síbẹ̀ àwọn tó wà nípò gíga àti ipò òṣèlú ṣì ń lówó sii. Ati pe àwọn ilé iṣẹ́ tó ń pèsè òunjé àti òhun mímu fún àwọn tó ní ipín ìdókòwò pẹ̀lú wọ́n ní bílíọ̀nù méjìdínlógun nínú oṣù kíní ọdún yìí, Ajọ yii ni pe èyí ju ìlópo mẹwàá iye ti àjọ ìsọ̀kan àgbáye sọ pé àwọn nílò láti kó ẹbi àti òsì kúrò lágbàyé" Chema Vera ni: "Kódà àwọn orílẹ̀-èdè ti wọ́n ti gbọ́njú dáadaa bi South Africa, India àti Brazil, ló ṣeẹṣe kí orílẹ̀-èdè wọ́n di olú ilú ebi. Ni ipari, ajọ OXFAM rọ àwọn ìjọba láti sa ipa wọ́n gidi kí wọ́n kásẹ̀ àrùn Covid-19 kúrò nilẹ̀, Bákan náà ni wọn ni pe ki ijọba tètè kó ọ̀rọ̀ ebi àti ìṣẹ́ kúrò nilẹ̀ kí ikú tó ní i ṣe pẹ̀lú ebi máa baa gbòde kan lẹ́yìn ti Covid-19 bá kásẹ̀ nílẹ̀.


Ati pe àwọn ilé iṣẹ́ tó ń pèsè òunjé àti òhun mímu fún àwọn tó ní ipín ìdókòwò pẹ̀lú wọ́n ní bílíọ̀nù méjìdínlógun nínú oṣù kíní ọdún yìí, Ajọ yii ni pe èyí ju ìlópo mẹwàá iye ti àjọ ìsọ̀kan àgbáye sọ pé àwọn nílò láti kó ẹbi àti òsì kúrò lágbàyé" Chema Vera ni: "Kódà àwọn orílẹ̀-èdè ti wọ́n ti gbọ́njú dáadaa bi South Africa, India àti Brazil, ló ṣeẹṣe kí orílẹ̀-èdè wọ́n di olú ilú ebi. Ni ipari, ajọ OXFAM rọ àwọn ìjọba láti sa ipa wọ́n gidi kí wọ́n kásẹ̀ àrùn Covid-19 kúrò nilẹ̀, Bákan náà ni wọn ni pe ki ijọba tètè kó ọ̀rọ̀ ebi àti ìṣẹ́ kúrò nilẹ̀ kí ikú tó ní i ṣe pẹ̀lú ebi máa baa gbòde kan lẹ́yìn ti Covid-19 bá kásẹ̀ nílẹ̀.


Coronavirus in South Africa: Ẹ̀kọ́ mẹ́jọ tó yẹ kí ilẹ̀ Afirika kọ́ lára àjàkálẹ̀ ààrùn coronavirus

Se awọn agba bọ wọn ni ẹṣin iwaju ni tẹyin n wo sare. Gẹgẹ bi orilẹ-ede South Africa ṣe ń lewaju loriṣiriṣi ọna nilẹ Afirika bẹẹ si ni lọwọlọwọ, wọn tun ti ṣe tan lati dari Afirika lọ si ipele to lewu lasiko Coronavirus yii ọna igbogunti Covid 19 ti wọn gunle. Eyi lawọn koko ẹkọ mẹjọ pataki to lee kọ awọn orilẹ-ede Afirika: 1.Ẹ tọju iyara ijẹun ninu awon ile iwosan ko mọ toni toni. Ibi to lewu ju nileewosan ni yara ijẹun. Ni South Africa, ọpọ ile iwosan ni wọn ti fi dandan ti pa tori pe o ti di ibi ijẹsi fun aisan Covid19. Ọpọ dokita lo n fa awọn oṣiṣẹ ile iwosan leti pe ki wọn ye korajọ mọ ninu yara ijẹun.


Ibi to lewu ju nileewosan ni yara ijẹun. Ni South Africa, ọpọ ile iwosan ni wọn ti fi dandan ti pa tori pe o ti di ibi ijẹsi fun aisan Covid19. Ọpọ dokita lo n fa awọn oṣiṣẹ ile iwosan leti pe ki wọn ye korajọ mọ ninu yara ijẹun. Nibẹ, wọn a yọ ibomu-boju wọn silẹ, wọn a maa parọ foonu, wọn a ti gbagbe iṣẹ ti wọn n ṣe ninu wọọdu. 2.Kikanju ṣe ayẹwo - tabi aiṣe e rara lẹyin ileri lati ṣe e. Lọwọ lọwọ, ofo ni South Africa n mu ninu ṣiṣe ayẹwo o si ti pọwọ lera wọn gan an ni gẹgẹ bi awọn akoroyin ṣe sọ Won ni eyi si ti ba iwulo gbogbo ilana ti wọn n gba ṣe ayẹwo jẹ tori igbe aisowo ti ijọba n pa. Se lawọn dokita ni afi dandan ki wọn maa gbe esi ayẹwo jade laarin wakati mẹrinlelogun.


Nibẹ, wọn a yọ ibomu-boju wọn silẹ, wọn a maa parọ foonu, wọn a ti gbagbe iṣẹ ti wọn n ṣe ninu wọọdu. 2.Kikanju ṣe ayẹwo - tabi aiṣe e rara lẹyin ileri lati ṣe e. Lọwọ lọwọ, ofo ni South Africa n mu ninu ṣiṣe ayẹwo o si ti pọwọ lera wọn gan an ni gẹgẹ bi awọn akoroyin ṣe sọ Won ni eyi si ti ba iwulo gbogbo ilana ti wọn n gba ṣe ayẹwo jẹ tori igbe aisowo ti ijọba n pa. Se lawọn dokita ni afi dandan ki wọn maa gbe esi ayẹwo jade laarin wakati mẹrinlelogun. Eyi lee mu ki aisan naa ti rin jina ni titankale mọ awọn mii ti wọn ko le tọpasẹ rẹ tabi ko ti kọja afẹnusọ lara wọn. Nibayii, Coronavirus ti ran kọja aala ohun tawọn oṣiṣẹ ilera lee kapa ni South Africa. 4.Sisanra ju ati aisan ẹjẹ riru naa ti n ṣakoba Iwadii kaakiri awọn ileewosan South Africa di han pe ara sisan ju to fi mọ ẹjẹ riru ati itọ ṣuga lara awọn ọdọ to ni arun Coronavirus ni i ṣe pọlu ọpọ to gba ibẹ ku.


Eyi lee mu ki aisan naa ti rin jina ni titankale mọ awọn mii ti wọn ko le tọpasẹ rẹ tabi ko ti kọja afẹnusọ lara wọn. Nibayii, Coronavirus ti ran kọja aala ohun tawọn oṣiṣẹ ilera lee kapa ni South Africa. 4.Sisanra ju ati aisan ẹjẹ riru naa ti n ṣakoba Iwadii kaakiri awọn ileewosan South Africa di han pe ara sisan ju to fi mọ ẹjẹ riru ati itọ ṣuga lara awọn ọdọ to ni arun Coronavirus ni i ṣe pọlu ọpọ to gba ibẹ ku. Ọpọ ọdọ South Africa to ni aisan ni ko ṣe ayẹwo ohun to n ṣe wọn pato. 5.Sisunmọ ibi ti alaisan Covid 19 wa ko tumọ si ohun tawọn eeyan n ro nigba mii. Fun apẹẹrẹ, ileewosan fun awọn aboyun kan ni Johannesburg di titi pa tori iroyin pe wọn ni oṣiṣẹ wọn kan lọ sunmọ alaisan Coronavirus.


Ọpọ ọdọ South Africa to ni aisan ni ko ṣe ayẹwo ohun to n ṣe wọn pato. 5.Sisunmọ ibi ti alaisan Covid 19 wa ko tumọ si ohun tawọn eeyan n ro nigba mii. Fun apẹẹrẹ, ileewosan fun awọn aboyun kan ni Johannesburg di titi pa tori iroyin pe wọn ni oṣiṣẹ wọn kan lọ sunmọ alaisan Coronavirus. Se ni wọn ran nọọsi mejila lọ sile ki wọn lọ ya ara wọn sọtọ. Awọn dokita kan bu ẹnu atẹ lu igbesẹ yii pe ibẹru ti koi to lo n ko wọn laya soke nitori naa ilanilọyẹ kikun ṣe pataki nipa ohun to n jẹ sisunmọ alaisan. 6.


Se ni wọn ran nọọsi mejila lọ sile ki wọn lọ ya ara wọn sọtọ. Awọn dokita kan bu ẹnu atẹ lu igbesẹ yii pe ibẹru ti koi to lo n ko wọn laya soke nitori naa ilanilọyẹ kikun ṣe pataki nipa ohun to n jẹ sisunmọ alaisan. 6. O ti n ni owo kan oloselu ninu Awon kan ni pe esu mo si ohun to n sele Laipe yii ni ijọba South Africa kede pe awọn ile ijọsin lee bẹrẹ isin pada ṣugbọn ki wọn ma ju aadọta lọ. Igbesẹ yii jẹ imọ awọn oloṣelu kan tara n ta lati dẹ okun isede to wa tẹlẹ. Hmmmmn, igbesẹ yii ẹwẹ gbe ewu ru sori pupọ nitori pe awọn arugbo ni yoo pọ ju awọn si lo wa ni bebe kiko arun yii ju.


O ti n ni owo kan oloselu ninu Awon kan ni pe esu mo si ohun to n sele Laipe yii ni ijọba South Africa kede pe awọn ile ijọsin lee bẹrẹ isin pada ṣugbọn ki wọn ma ju aadọta lọ. Igbesẹ yii jẹ imọ awọn oloṣelu kan tara n ta lati dẹ okun isede to wa tẹlẹ. Hmmmmn, igbesẹ yii ẹwẹ gbe ewu ru sori pupọ nitori pe awọn arugbo ni yoo pọ ju awọn si lo wa ni bebe kiko arun yii ju. Bi wọn ba wa yan lati pa koko yii ti, o lewu. Awọn kan tilẹ ni ko yẹ ki ijọba gba awọn to ba ti le ni ọdun marunlelọgọta laaye lati lọ jọsin. Ṣugbọn ibeere ni pe ṣe wọn yoo gbọ?


Bi wọn ba wa yan lati pa koko yii ti, o lewu. Awọn kan tilẹ ni ko yẹ ki ijọba gba awọn to ba ti le ni ọdun marunlelọgọta laaye lati lọ jọsin. Ṣugbọn ibeere ni pe ṣe wọn yoo gbọ? 6.Ọrọ Covid 19 ti n mu ọwọ kan oṣelu da ni ni South Africa Ẹgbẹ oṣelu alatako ni South Africa, Democratic Alliance (DA) ti n lo anfani yii lati fa oju awọn araalu mọra lasiko yii nitori naa wọn n kẹnu bọ ọrọ awọn alakalẹ ti ijọba gbe silẹ gẹgẹ bi ofin. Awuyewuye yii laarin awọn oloṣelu ṣeeṣe ko ta ba ọrọ aje orilẹ-ede naa. 7.Nibo ni ọrọ ofin ọti mimu ati tita de duro?


6.Ọrọ Covid 19 ti n mu ọwọ kan oṣelu da ni ni South Africa Ẹgbẹ oṣelu alatako ni South Africa, Democratic Alliance (DA) ti n lo anfani yii lati fa oju awọn araalu mọra lasiko yii nitori naa wọn n kẹnu bọ ọrọ awọn alakalẹ ti ijọba gbe silẹ gẹgẹ bi ofin. Awuyewuye yii laarin awọn oloṣelu ṣeeṣe ko ta ba ọrọ aje orilẹ-ede naa. 7.Nibo ni ọrọ ofin ọti mimu ati tita de duro? Nigba ti South Africa fofin de ọti mimu lasiko isede ti wọn paṣẹ, ọpọ lo ri i bi eyi to le ṣugbọn wọn gba a mọra gẹgẹ bi ọna to tọ lati dinwọ iwa ipa ninu ile ku. O tun je ki wọn si lee da awọn ibusun ile iwosan si fawọn alaisan Coronavirus nikan. Ẹwẹ nibayii isede ti su awọn eeyan wọn si ti dẹ okun "ma muti" diẹ.


Nigba ti South Africa fofin de ọti mimu lasiko isede ti wọn paṣẹ, ọpọ lo ri i bi eyi to le ṣugbọn wọn gba a mọra gẹgẹ bi ọna to tọ lati dinwọ iwa ipa ninu ile ku. O tun je ki wọn si lee da awọn ibusun ile iwosan si fawọn alaisan Coronavirus nikan. Ẹwẹ nibayii isede ti su awọn eeyan wọn si ti dẹ okun "ma muti" diẹ. Ọpọ eeyan kọ lati gbagbọ ninu aridaju imọ sayẹnsi ti ijọba fi n ṣẹlẹri gbogbo ohun ti wọn n sọ nitori naa wọn n sọ pe ọna ati kowo jẹ ni awọn oṣiṣẹ ijọba n lo. Bakan naa ni isede ọhun tun faaye gba awọn ọdaran to n ko siga wọle labẹlẹ nitori awọn to n mu u koro oju si ofin "ma u siga". 8.Ẹ ṣe e ni soki lọbẹ oge laarin ọsẹ melo kan. Iriri awọn dokita kan ni Capetown ti fihan pe awọn irinṣẹ kan wa to jẹ olowo pọọku ti yoo si ṣiṣẹ daradara ju awọn fẹntiletọ jaanran ti awọn alaṣẹ ni ki wọn maa rọ owo ra.


Ọpọ eeyan kọ lati gbagbọ ninu aridaju imọ sayẹnsi ti ijọba fi n ṣẹlẹri gbogbo ohun ti wọn n sọ nitori naa wọn n sọ pe ọna ati kowo jẹ ni awọn oṣiṣẹ ijọba n lo. Bakan naa ni isede ọhun tun faaye gba awọn ọdaran to n ko siga wọle labẹlẹ nitori awọn to n mu u koro oju si ofin "ma u siga". 8.Ẹ ṣe e ni soki lọbẹ oge laarin ọsẹ melo kan. Iriri awọn dokita kan ni Capetown ti fihan pe awọn irinṣẹ kan wa to jẹ olowo pọọku ti yoo si ṣiṣẹ daradara ju awọn fẹntiletọ jaanran ti awọn alaṣẹ ni ki wọn maa rọ owo ra. Ọjọgbọn Madhi tẹnumọ ọ pe o ti to ọsẹ mẹfa ti oun ti n sọ pe o yẹ ki wọn ra awọn ohun eelo eemi ṣugbọn pabo lo ja si. O ni aba yii kan naa lo yẹ fun gbigba oṣiṣẹ eleto ilera eyi to mu ki awọn dokita gba ijọba nimọran pe ki wọn gba awọn akẹkọọ dokita tabi awọn to ti fẹyin ti ju ki wọn lọ maa ko awọn dokita ilẹ okeere wa ati orilẹede bii Cuba.


Ọjọgbọn Madhi tẹnumọ ọ pe o ti to ọsẹ mẹfa ti oun ti n sọ pe o yẹ ki wọn ra awọn ohun eelo eemi ṣugbọn pabo lo ja si. O ni aba yii kan naa lo yẹ fun gbigba oṣiṣẹ eleto ilera eyi to mu ki awọn dokita gba ijọba nimọran pe ki wọn gba awọn akẹkọọ dokita tabi awọn to ti fẹyin ti ju ki wọn lọ maa ko awọn dokita ilẹ okeere wa ati orilẹede bii Cuba.


Beyonce New Album: Ìyá àgbà láti Nàíjíríà ní inú òun dùn láti kọrin pẹlú Beyonce nílẹ̀ Amerika

Iya agba, ẹni ọdun mọkandinlọgọrin, Mojisọla Odegbami ti ṣoju orilẹ-ede Naijiria ati ilẹ Afrika ninu awo orin tuntun ti olorin takasufe ilẹ Amerika, Beyonce ṣẹṣẹ gbe jade, to pe orukọ rẹ ni ‘Black is King’. Arabinrin Odegbami ni o lọ si orilẹ-ede Amerika fun itoju lai mọ wi pe aye rẹ yoo yipada si rere ni oke okun. Ọmọde olorin, FJ Akinmurele to jẹ ẹni ọdun meje, lo jẹ ki Beyonce mọ arabinrin naa ati bi o ṣe darapọ mọ ṣiṣe awo orin tuntun ti Beyonce gbe jade. Beyonce ni awo orin naa fihan gbangba pe awọn alawọ dudu jẹ ẹya eniyan to wunilori, ti itan wọn si bu iyi kun ọmọniyan. Ninu orin ti o pe akọle rẹ ni ''Bigger'' ni mama agba Mojisọla Odegbami ti safihan ninu fidio naa, gẹgẹ bi ọbabinrin ilẹ Afrika, to si wọ aṣo alaranbara ilẹ Yoruba, pẹlu gele lori rẹ. Mama Odegbami lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ wi pe ọmọ ọrẹ oun ti oun de si ọdọ wọn ni Amerika lo mu oun mọ Beyonce.


Beyonce ni awo orin naa fihan gbangba pe awọn alawọ dudu jẹ ẹya eniyan to wunilori, ti itan wọn si bu iyi kun ọmọniyan. Ninu orin ti o pe akọle rẹ ni ''Bigger'' ni mama agba Mojisọla Odegbami ti safihan ninu fidio naa, gẹgẹ bi ọbabinrin ilẹ Afrika, to si wọ aṣo alaranbara ilẹ Yoruba, pẹlu gele lori rẹ. Mama Odegbami lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ wi pe ọmọ ọrẹ oun ti oun de si ọdọ wọn ni Amerika lo mu oun mọ Beyonce. Iya naa ni bi ọrọ ṣe ṣẹlẹ ni wi pe oun ni oun ma n gbe ọmọde olorin naa lọ si ibi to ti n kọ ẹkọ orin kikọ nitori ọmọde olorin naa n kopa ninu awo orin tuntun. Iya agba, ẹni ọdun mọkandinlọgọrin, Mojisọla Odegbami ni ''iya Moji''  ni awọn oṣiṣẹ Beyonce ma n pe oun, ti iya FJ si fi orukọ oun silẹ pẹlu awọn ileeṣẹ to ma n wa awọn to ni ẹbun. Bi iya ṣe bẹrẹ si ni ya aworan pẹlu Beyonce niyẹn, amọ wọn kilọ fun un pe ko gbọdọ gbe awọn aworan naa sita afi igba ti awọn ba ṣe afilọlẹ awo orin naa.


Iya naa ni bi ọrọ ṣe ṣẹlẹ ni wi pe oun ni oun ma n gbe ọmọde olorin naa lọ si ibi to ti n kọ ẹkọ orin kikọ nitori ọmọde olorin naa n kopa ninu awo orin tuntun. Iya agba, ẹni ọdun mọkandinlọgọrin, Mojisọla Odegbami ni ''iya Moji''  ni awọn oṣiṣẹ Beyonce ma n pe oun, ti iya FJ si fi orukọ oun silẹ pẹlu awọn ileeṣẹ to ma n wa awọn to ni ẹbun. Bi iya ṣe bẹrẹ si ni ya aworan pẹlu Beyonce niyẹn, amọ wọn kilọ fun un pe ko gbọdọ gbe awọn aworan naa sita afi igba ti awọn ba ṣe afilọlẹ awo orin naa. Mama Odegbami ni inu awọn dun pupọ lati ṣoju orilẹede Naijiria  ati ilẹ Afrika ni apapọ, ti o si dupẹ lọwọ ọmọ rẹ to jẹ ki oun ṣe alabapade Beyonce.


Mama Odegbami ni inu awọn dun pupọ lati ṣoju orilẹede Naijiria  ati ilẹ Afrika ni apapọ, ti o si dupẹ lọwọ ọmọ rẹ to jẹ ki oun ṣe alabapade Beyonce.


Agric Locust: Àwọn kokoro eṣú ti ba irè oko jẹ nílẹ̀ Afirika

Ai si ojo fun ọpọlọpọ igba ni Ila Oorun Ilẹ Afirika ti fa ki kokoro ajẹnirun ba ere oko awọn agbẹ jẹ ni ẹkun naa. Nkan ko ṣe ẹnu ire fun awọn agbẹ lorilẹede Kenya, Ethiopia to fi mọ Yemen nitori esu to n ja ire oko. Esu kan to miliọnu kokoro, ti o si ba awọn ere oko jẹ fun awọn agbẹ. Amọ onimọ nipa eto ọgbin ti rọ awọn agbẹ lati ma lọ kuro ni ileto kan si omiran, ti kokoro ba ti ba ire oko wọn jẹ.


Cannabis: Akeredolu késí ìjọba Nàíjíríà láti fi òfin ti àmúlò igbó lẹ́yìn

Aarẹ ẹgbẹ awọn dokita onimọ iṣegun oyinbo ni Naijiria, Adedayo Faduyile, ti fesi lori igbesẹ gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu lori sisọ gbigbin igbo ni Naijiria di nkan to ba ofin mu. Nigba to ba BBC Yoruba sọrọ, Faduyile sọ pe lootọ ni awọn eniyan le lo igbo fun iwosan aisan kan tabi omiran, ṣugbọn asa lilo igbo lọna ti ko tọ ni a fi n sọ pe, ko yẹ ko wa ni awujọ. "Ootọ ni nkan ti gomina Akeredolu sọ, ṣugbọn ibeere to yẹ ka bi Akeredolu ni pe, so ti da ileeṣẹ ti wọn yoo ti maa lo igbo silẹ, abi ti wọn ba bẹrẹ si ni i gbin, ta a lo fẹ lo? Nitori ko ti i si ileeṣẹ apoogun oyinbo kankan to wa ni Naijiria ti yoo nilo igbo, ti gomina n sọrọ nipa rẹ." O tẹsiwaju lati gba gomina Akeredolu ni imọran pe, nkan to yẹ ko kọkọ ṣe ni lati da ileeṣẹ ti wọn yoo ti maa lo o silẹ. "Laijẹ bẹẹ ko ni ṣanfaani, awọn eniyan yoo lo igbo ni ilokulo to ba pọ nilu.


Nitori ko ti i si ileeṣẹ apoogun oyinbo kankan to wa ni Naijiria ti yoo nilo igbo, ti gomina n sọrọ nipa rẹ." O tẹsiwaju lati gba gomina Akeredolu ni imọran pe, nkan to yẹ ko kọkọ ṣe ni lati da ileeṣẹ ti wọn yoo ti maa lo o silẹ. "Laijẹ bẹẹ ko ni ṣanfaani, awọn eniyan yoo lo igbo ni ilokulo to ba pọ nilu. Eyi yoo si fa awọn iwa ti ko tọ." "Gbogbo awọn egboogi bi cocaine, heroine, ati bẹẹbẹ lọ lo ni iwulo ninu ipese awọn oogun oyinbo, ṣugbọn ilokulo wọn ni ko dara." O ṣalaye pe, lootọ ko si aisan kan pato ti a le sọ pe igbo n wosan, ṣugbọn wọn maa n lo igbo tin-n-tin ni, gẹgẹ bi ọkan lara awọn eroja ti wọn n lo fun ṣiṣe awọn oogun naa.


Eyi yoo si fa awọn iwa ti ko tọ." "Gbogbo awọn egboogi bi cocaine, heroine, ati bẹẹbẹ lọ lo ni iwulo ninu ipese awọn oogun oyinbo, ṣugbọn ilokulo wọn ni ko dara." O ṣalaye pe, lootọ ko si aisan kan pato ti a le sọ pe igbo n wosan, ṣugbọn wọn maa n lo igbo tin-n-tin ni, gẹgẹ bi ọkan lara awọn eroja ti wọn n lo fun ṣiṣe awọn oogun naa. Lọjọ Isẹgun ni iroyin sọ pe, gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ṣe ipade pẹlu Aarẹ Muhammadu Buhari lati jiroro lori gbigbin ati lilo igbo fun ṣiṣe oogun oyinbo l'orilẹ-ede Naijiria. Oṣu Karun, ọdun 2019 ni gomina Akeredolu ti kọkọ kede pe, oun ati ọga agba ajọ to n ri si igbogun ti ilokulo oogun (NDLEA), Abdallah ti jọ kọwọrin lọ sorilẹede Thailand, lati kọ nipa aṣeyọri igbo gbingbin. Gomina Akeredolu n tọka si i pe ipinlẹ Ondo lo n gbin igbo julọ ni Naijiria, to si yẹ ki orilẹ-ede yii o lo anfaani naa fun awọn ọmọ Naijiria.


Lọjọ Isẹgun ni iroyin sọ pe, gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ṣe ipade pẹlu Aarẹ Muhammadu Buhari lati jiroro lori gbigbin ati lilo igbo fun ṣiṣe oogun oyinbo l'orilẹ-ede Naijiria. Oṣu Karun, ọdun 2019 ni gomina Akeredolu ti kọkọ kede pe, oun ati ọga agba ajọ to n ri si igbogun ti ilokulo oogun (NDLEA), Abdallah ti jọ kọwọrin lọ sorilẹede Thailand, lati kọ nipa aṣeyọri igbo gbingbin. Gomina Akeredolu n tọka si i pe ipinlẹ Ondo lo n gbin igbo julọ ni Naijiria, to si yẹ ki orilẹ-ede yii o lo anfaani naa fun awọn ọmọ Naijiria. Yatọ si gomina Akeredolu to fẹ ki orilẹ-ede Naijiria o sọ igbo gbigbin di irinṣẹ ọrọ aje, awọn orilẹ-ede bi Lesotho, South Africa ati Zimbabwe ni awọn orilẹ-ede ilẹ Africa ti wọn ti n gbeero lati sọ igbo di ọ̀rọ̀. Awọn yoku ni Uganda, Morocco, Ghana, Kenya, eSwatini ati Malawi.


Yatọ si gomina Akeredolu to fẹ ki orilẹ-ede Naijiria o sọ igbo gbigbin di irinṣẹ ọrọ aje, awọn orilẹ-ede bi Lesotho, South Africa ati Zimbabwe ni awọn orilẹ-ede ilẹ Africa ti wọn ti n gbeero lati sọ igbo di ọ̀rọ̀. Awọn yoku ni Uganda, Morocco, Ghana, Kenya, eSwatini ati Malawi.


Africa Eye: Ìjìjàgbara fún àwọn ọmọdébìnrin tó wà lọ́wọ́ ewu

Ikọ ọtẹlẹmuyẹ Africa Eye tun de orilẹede Congo nibi to ti finmu finlẹ nipa igbe aye awọn ọdọbinrin ti wọn dagba soju popo.


Sudan: Àwọn olórí Sudan bẹ Amẹrika pé kó yọ ọ́ kúrò nínú àwọn orílẹ́-èdè agbésùnmọ̀mí

Awọn olori ilẹ Sudan ti kepe Aarẹ Donald Trump ilẹ Amẹrika pe wi pe ko yọ orukọ orilẹ-ede naa kuro ninu awọn orilẹ-ede to n ṣatilẹyin fun igbesunmọmi. Awọn eeyan ọhun ti oloṣelu, awọn olukọ ile iwe giga atawọn ajafẹtọ wa lara wọn sọ ninu iwe ti wọn kọ si Aarẹ Trump pe ko bojumu ki gbogbo eeyan orilẹ-ede Sudan maa jiya ẹṣẹ ti aarẹ ana ilẹ naa, Omar Al-Bashir ṣẹ. Ninu ọdun 2019 yii naa ni wọn gba ijọba lọwọ Al-Bashir lẹyin ti rogbodiyan bẹ silẹ nitori ifẹhonu to waye kaakiri orilẹ-ede naa. Lọdun 1993 ni ilẹ Amẹrika fi orukọ Sudan si ara awọn orilẹ-ede to n gbaruku ti igbesunmọmi lori ẹsun pe orilẹ-ede Sudan n ṣatilẹyin fun awọn alakatakiti ẹsin. Olori ẹgbẹ Al-Qa'eda to ti di oloogbe bayii, Osama Bin Laden atawọn ọmọ ẹgbẹ rẹ wa lorilẹ-ede Sudan lasiko naa. Awọn to fọwọ siwe naa ni ki America fiye denu nitori pe gbogbo ọmọ Sudan kọ ni alakatakiti ẹsin Islam.


Lọdun 1993 ni ilẹ Amẹrika fi orukọ Sudan si ara awọn orilẹ-ede to n gbaruku ti igbesunmọmi lori ẹsun pe orilẹ-ede Sudan n ṣatilẹyin fun awọn alakatakiti ẹsin. Olori ẹgbẹ Al-Qa'eda to ti di oloogbe bayii, Osama Bin Laden atawọn ọmọ ẹgbẹ rẹ wa lorilẹ-ede Sudan lasiko naa. Awọn to fọwọ siwe naa ni ki America fiye denu nitori pe gbogbo ọmọ Sudan kọ ni alakatakiti ẹsin Islam. Aarẹ ẹgbẹ awọn oniṣegun oyinbo, Sara Abdigalil, to jẹ ọkan lara eeyan mọkandinlọgọrin to buwọ luwe ti wọn fi ṣọwọ si aarẹ Amẹrika, ṣalaye fun BBC pe ote ti ilẹ Amẹrika fi le Sudan n ṣakoba fun ọrọ aje orilẹ-ede ọhun. Abdigalil ni nnkan ti yatọ si ti tẹlẹ lorilẹ-ede Sudan bayii lẹyin ti ijọba Al-Bashir ti wo.


Aarẹ ẹgbẹ awọn oniṣegun oyinbo, Sara Abdigalil, to jẹ ọkan lara eeyan mọkandinlọgọrin to buwọ luwe ti wọn fi ṣọwọ si aarẹ Amẹrika, ṣalaye fun BBC pe ote ti ilẹ Amẹrika fi le Sudan n ṣakoba fun ọrọ aje orilẹ-ede ọhun. Abdigalil ni nnkan ti yatọ si ti tẹlẹ lorilẹ-ede Sudan bayii lẹyin ti ijọba Al-Bashir ti wo.


Ai si ojo fun ọpọlọpọ igba ni Ila Oorun Ilẹ Afirika ti fa ki kokoro ajẹnirun ba ere oko awọn agbẹ jẹ ni ẹkun naa. Wo fidio yii lati mọ oun to se ti kokoro esu ba wọnu oko rẹ: Nkan ko ṣe ẹnu ire fun awọn agbẹ lorilẹede Kenya, Ethiopia to fi mọ Yemen nitori esu to n ja ire oko. Esu kan to miliọnu kokoro, ti o si ba awọn ere oko jẹ fun awọn agbẹ. Amọ onimọ nipa eto ọgbin ti rọ awọn agbẹ lati ma lọ kuro ni ileto kan si omiran, ti kokoro ba ti ba ire oko wọn jẹ.


Kenya Prisioners: Àwọn ẹlẹ́wọ̀n mórí lé ilé-ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn fún ẹ̀kúnwó owó oṣù ẹlẹ́wọ̀n

Awọn to ti ṣẹwọn ri mẹta lorilẹ-ede Kenya ti morile ile ẹjọ kotẹmilọrun bayii lẹyin ti ile ẹjọ giga kan da ẹjọ wọn nu Awọn mẹta yii ni wọn pe ẹjọ fun ẹkun owo oṣu fawọn ẹlẹwọn to n ṣiṣẹ lọgba ẹwọn nibi ọdun mẹrin sẹyin. Awọn mẹta to ṣẹwọn ri yii ṣalaye pe iyipada ilẹ naa eyi ti wọn sọ pe o mu awọn lẹru, ati pe o tapa sofin ẹtọ ọmọniyan wọn. Ọdunrun un naira o le diẹ lawọn elewọn n gba lọdun bayii lorilẹede naa, ọdun 1979 tii ṣe ogoji ọdun sẹyin nijọba ti ṣe agbeyẹwo owo oṣu awọn ẹlẹwọn kẹyin. Awọn ẹlẹwọn lorilẹede kenya maa n ṣe aga ijoko, tablili fawọn ile iṣẹ ijọba ati ile igbimọ aṣofin. Bakan naa ni wọn maa n ṣe ohun ti wọn maa n kọ nọmba ọkọ si. Awọn to ti figba kan wa lẹwọn yii tun sọ fun ile ẹjọ pe lọpọ igba lawọn ẹlẹwọn kii lanfani si awọn ohun ti wọn nilo bi ọṣẹ, ọṣẹ ifọyin atawọn nkan miran.


Awọn ẹlẹwọn lorilẹede kenya maa n ṣe aga ijoko, tablili fawọn ile iṣẹ ijọba ati ile igbimọ aṣofin. Bakan naa ni wọn maa n ṣe ohun ti wọn maa n kọ nọmba ọkọ si. Awọn to ti figba kan wa lẹwọn yii tun sọ fun ile ẹjọ pe lọpọ igba lawọn ẹlẹwọn kii lanfani si awọn ohun ti wọn nilo bi ọṣẹ, ọṣẹ ifọyin atawọn nkan miran. Ọkan lara awọn olupẹjọ naa, Aloys Onyango sọ fun ile ẹjọ pe ko paṣẹ fun awọn alaṣẹ ọgba ẹwọn lati sanwo oṣu oun fun ọdun mẹrindinlogun t'oun lo lẹwọn.


Ọkan lara awọn olupẹjọ naa, Aloys Onyango sọ fun ile ẹjọ pe ko paṣẹ fun awọn alaṣẹ ọgba ẹwọn lati sanwo oṣu oun fun ọdun mẹrindinlogun t'oun lo lẹwọn.


ECOWAS: Buhari nàka àbùkù s'orílẹ̀èdè Libya látàrí aàbò tó mẹ́hẹ l'Afrika

Aarẹ Muhammadu Buhari ti bu ẹnu atẹ lu orilẹ orilẹede Lybia fun eto aabo to mẹhẹ ni awọn agbegbe iha ilẹ Afirika. Buhari lo sọ ọrọ yii l'Abuja nibi ipade ti awọn aarẹ ati minisita to wa ni iwọ orun Afirika ṣe, lati wa ojutu si idojukọ awọn alakatakiti ẹsin. Nibi ipade ọhun ni Buhari tun ti sọ pe iṣẹ ibi awọn alakatakiti ẹsin ni isọro gboogi to n koju iwọ orun Africa. O ni akoko ti to ni Afirika lati fọwọsowọpọ lọna ati wa ojutu si wahala awọn alakatakiti ẹsin naa. Buhari mẹnu ba bi awọn onija ẹsin ọhun ṣe pa awọn ọmọ ogun mẹtalelọgbọn ni ipakupa lorilẹede Niger laipẹ yii. Lẹyin naa lo ni orilẹede Naijiria ti ṣe tan lati ṣafẹhinti fun awọn orilẹ-ede mii nilẹ Afririka lati gbogun ti awọn alakatakitii ẹsin ọhun.


O ni akoko ti to ni Afirika lati fọwọsowọpọ lọna ati wa ojutu si wahala awọn alakatakiti ẹsin naa. Buhari mẹnu ba bi awọn onija ẹsin ọhun ṣe pa awọn ọmọ ogun mẹtalelọgbọn ni ipakupa lorilẹede Niger laipẹ yii. Lẹyin naa lo ni orilẹede Naijiria ti ṣe tan lati ṣafẹhinti fun awọn orilẹ-ede mii nilẹ Afririka lati gbogun ti awọn alakatakitii ẹsin ọhun. Buhari ni alafia awọn ara ilu lo yẹ ko jẹ awọn aarẹ ilẹ Afirika logun.


Buhari ni alafia awọn ara ilu lo yẹ ko jẹ awọn aarẹ ilẹ Afirika logun.


Daniel Arap Moi: Ọdun 2002 ló yẹ̀bá lórí àlééfà bíi ààrẹ Kenya, tí wọ́n sì ní kò gbọdọ̀ díde mọ́

Daniel arap Moi jẹ gaba lori eto oṣelu orilẹede Kenya fun bi ọdun mẹẹdọgbọn. Koda o gbajumọ gẹgẹ bi oloṣelu ju ọga rẹ Jomo Kenyatta gan an lọ, bẹẹ lo si ni awọn alatilẹyin kaakiri orilẹede Kenya. Ṣugbọn o kuna lati fopin si ijọba amunisin nilẹ naa, koda oun gan an fimu awọn alatako rẹ danrin. Moi tiẹ gba orukọ inankijẹ ''Ọjọgbọn eto oṣelu'' ṣugbọn ẹsun iwa ajẹbanu ati ọrọ aje to dẹnu kọlẹ ba ijọba rẹ jẹ. ''Eto oṣelu niiṣe pẹlu bibori ati fifidi rẹmi'' - Daniel Arap Moi. Wọn bi Daniel Arap Moi lọjọ keji oṣu kẹsan an ọdun 1942 si idile agbẹ kan lagbegbe Balingo, lapa iwọ oorun orilẹede Kenya.


Moi tiẹ gba orukọ inankijẹ ''Ọjọgbọn eto oṣelu'' ṣugbọn ẹsun iwa ajẹbanu ati ọrọ aje to dẹnu kọlẹ ba ijọba rẹ jẹ. ''Eto oṣelu niiṣe pẹlu bibori ati fifidi rẹmi'' - Daniel Arap Moi. Wọn bi Daniel Arap Moi lọjọ keji oṣu kẹsan an ọdun 1942 si idile agbẹ kan lagbegbe Balingo, lapa iwọ oorun orilẹede Kenya. Orukọ abisọ rẹ Torotich Arap, ṣugbọn o bẹrẹ sii jẹ Daniel nigba ti o ṣe iribọmi. Aṣoju Moi jẹ ọkan lara awọn oloṣelu ti ko wa lati inu ẹya meji to tobi ju- ẹya Kikuyu ati Luo. Ẹya Tugen ni.


Orukọ abisọ rẹ Torotich Arap, ṣugbọn o bẹrẹ sii jẹ Daniel nigba ti o ṣe iribọmi. Aṣoju Moi jẹ ọkan lara awọn oloṣelu ti ko wa lati inu ẹya meji to tobi ju- ẹya Kikuyu ati Luo. Ẹya Tugen ni. O di olukọ ni ile iwe ile ijọba ilẹ Afirika(Government African School) lọdun 1945, ki o to di ọga olukọ lọdun 1946 ni ẹni ọdun mejilelogun. O pada si Kapsabet ni ọdun 1954 gẹgẹ bi ọga ile iwe, ibẹ lo si wa di ọdun 1957. Moi ko kopa ninu idojukọ Mau Mau ṣugbọn kaanu awọn ajijagbara ominira lati ilẹ Gẹeṣi O jẹ ọkan lara awọn eeyan dudu mẹjọ ti wọn dibo yan si ile aṣofin lọdun 1957.


O di olukọ ni ile iwe ile ijọba ilẹ Afirika(Government African School) lọdun 1945, ki o to di ọga olukọ lọdun 1946 ni ẹni ọdun mejilelogun. O pada si Kapsabet ni ọdun 1954 gẹgẹ bi ọga ile iwe, ibẹ lo si wa di ọdun 1957. Moi ko kopa ninu idojukọ Mau Mau ṣugbọn kaanu awọn ajijagbara ominira lati ilẹ Gẹeṣi O jẹ ọkan lara awọn eeyan dudu mẹjọ ti wọn dibo yan si ile aṣofin lọdun 1957. Ni ibẹrẹ ọdun1960, o wa lara awọn aṣoju ilẹ adulawọ ti wọn kọ iwe ofin ilẹ Kenya nibi apero nilu London lọdun 1960 ''Ti wọn ba fiya jẹ wọn, ki lode ti wọn ṣe lọ sile ẹjọ?'' Daniel Arap Moi lo sọrọ yii fun BBC lẹyin ẹsun pe ijọba n fiya jẹ awọn ẹgbẹ alatako. Moi di minisita fun eto ẹkọ lọdun 1961, o si tun jẹ minisita fun ijọba ibilẹ.


Ni ibẹrẹ ọdun1960, o wa lara awọn aṣoju ilẹ adulawọ ti wọn kọ iwe ofin ilẹ Kenya nibi apero nilu London lọdun 1960 ''Ti wọn ba fiya jẹ wọn, ki lode ti wọn ṣe lọ sile ẹjọ?'' Daniel Arap Moi lo sọrọ yii fun BBC lẹyin ẹsun pe ijọba n fiya jẹ awọn ẹgbẹ alatako. Moi di minisita fun eto ẹkọ lọdun 1961, o si tun jẹ minisita fun ijọba ibilẹ. Eto aabo orilẹede Nigba tirẹ, Moi kopa ninu oriṣiiriṣii apẹro ti wọn fi ṣe igaradi fun ominira orilẹede Kenya. Bẹẹ wọn si rii pe ijọba apapọ ti yoo fun awọn eeyan lagbara ati aabo fun ẹya kekeke. Kenyatta jẹ Olootu ijọba nigba ti Kenya gbominira lọdun 1963, ti Moi si jẹ minisita fun eto ọgbin.


Eto aabo orilẹede Nigba tirẹ, Moi kopa ninu oriṣiiriṣii apẹro ti wọn fi ṣe igaradi fun ominira orilẹede Kenya. Bẹẹ wọn si rii pe ijọba apapọ ti yoo fun awọn eeyan lagbara ati aabo fun ẹya kekeke. Kenyatta jẹ Olootu ijọba nigba ti Kenya gbominira lọdun 1963, ti Moi si jẹ minisita fun eto ọgbin. Lọdun keji, Kenyatta di aarẹ, bẹẹ ni wọn bura fun Moi gẹgẹ bi minisita fun ọrọ abẹle. Lọdun 1867 ninu oṣu kinni, Moi di igakeji aarẹ orilẹede kenya ati igbakeji ẹgbẹ ajajagbara aṣofin Kanu. ''Nilẹ alawọdudu gbogbo eeyan la fẹran to fi mọ awọn otosi.


Lọdun keji, Kenyatta di aarẹ, bẹẹ ni wọn bura fun Moi gẹgẹ bi minisita fun ọrọ abẹle. Lọdun 1867 ninu oṣu kinni, Moi di igakeji aarẹ orilẹede kenya ati igbakeji ẹgbẹ ajajagbara aṣofin Kanu. ''Nilẹ alawọdudu gbogbo eeyan la fẹran to fi mọ awọn otosi. ''- Daniel Arap Moi Awọn ẹka tuntun Nigba ti Kenyatta ku lọdun 1978, Moi di aarẹ fidihẹ. Ninu oṣu kẹwaa, wọn dibo yan an gẹgẹ bi olori ẹgbẹ oṣelu kan ṣoṣo to wa lorilẹede Kenya, bẹẹ lo si di aarẹ keji ilẹ Kenya. Loṣu kọkanla, o ṣe atunto ijọba rẹ ati awọn to yab si po gbogbo.


''- Daniel Arap Moi Awọn ẹka tuntun Nigba ti Kenyatta ku lọdun 1978, Moi di aarẹ fidihẹ. Ninu oṣu kẹwaa, wọn dibo yan an gẹgẹ bi olori ẹgbẹ oṣelu kan ṣoṣo to wa lorilẹede Kenya, bẹẹ lo si di aarẹ keji ilẹ Kenya. Loṣu kọkanla, o ṣe atunto ijọba rẹ ati awọn to yab si po gbogbo. Awọn ẹka ijọba tuntun bi ẹka alumọni ati ayika bẹrẹ, ti ẹka eto ọgbin ṣi di pinpin. Awọn ologun fẹ gbajọba lọdun 1982, ṣugbọn ko ṣeeṣe fun wọn. ''Awọn ara ilẹ Kenya ti fihan pe Afirika le sẹto ijọba ara wọn laisi idiwọ.


Awọn ẹka ijọba tuntun bi ẹka alumọni ati ayika bẹrẹ, ti ẹka eto ọgbin ṣi di pinpin. Awọn ologun fẹ gbajọba lọdun 1982, ṣugbọn ko ṣeeṣe fun wọn. ''Awọn ara ilẹ Kenya ti fihan pe Afirika le sẹto ijọba ara wọn laisi idiwọ. ''- Daniel atap Moi. Ninu oṣu kan naa, aarẹ tu awọn ologun ti wọn gbimọ lati gbajọba rẹ ka. Iṣẹlẹ iditẹ gbajọba lo fun Moi lanfani lati jẹ ki agbara rẹ pọ si nipa lile awọn to fẹ gbajọba danu.


''- Daniel atap Moi. Ninu oṣu kan naa, aarẹ tu awọn ologun ti wọn gbimọ lati gbajọba rẹ ka. Iṣẹlẹ iditẹ gbajọba lo fun Moi lanfani lati jẹ ki agbara rẹ pọ si nipa lile awọn to fẹ gbajọba danu. Bakan naa, lo ṣe ayipada iwe ofin ilẹ Kenya lati faye gba ẹgbẹ oṣelu kan ṣoṣo Gbogbo awọn alatako rẹ papa lo bori Iye awọn to ṣẹwọn mitori oṣelu pọ si, bẹẹ ni Moi gbe igbesẹ lati din ominira awọn oniroyin ku. Laarin ọdun 1990 ati 1999, ọpọlọpọ lati apa Rift Valley lo le danu, bakan ọpọ eeyan niroyin sọ pe wọn padanu ẹmi wọn ninu ija ẹlẹyamọnya. ''Mi o ṣetan lati dari orilẹede ọmuti.


Bakan naa, lo ṣe ayipada iwe ofin ilẹ Kenya lati faye gba ẹgbẹ oṣelu kan ṣoṣo Gbogbo awọn alatako rẹ papa lo bori Iye awọn to ṣẹwọn mitori oṣelu pọ si, bẹẹ ni Moi gbe igbesẹ lati din ominira awọn oniroyin ku. Laarin ọdun 1990 ati 1999, ọpọlọpọ lati apa Rift Valley lo le danu, bakan ọpọ eeyan niroyin sọ pe wọn padanu ẹmi wọn ninu ija ẹlẹyamọnya. ''Mi o ṣetan lati dari orilẹede ọmuti. ''- Daniel arap Moi Moi gbe osẹlu ẹlẹgbẹjẹgbẹ pada, o si tun wọle lọdun 1992 ati 1997. Ẹsun nla kan ti wọn kan an ṣẹlẹ lọdun 1992. Ẹsun ijale igba meji owo ti ijọba rẹ san bi owo ajẹmọnu fun ile isẹ Goldenberg lati polowo goolu ati okuta iyebiye orilẹede Kenya.


''- Daniel arap Moi Moi gbe osẹlu ẹlẹgbẹjẹgbẹ pada, o si tun wọle lọdun 1992 ati 1997. Ẹsun nla kan ti wọn kan an ṣẹlẹ lọdun 1992. Ẹsun ijale igba meji owo ti ijọba rẹ san bi owo ajẹmọnu fun ile isẹ Goldenberg lati polowo goolu ati okuta iyebiye orilẹede Kenya. Lẹyin ọdun mẹrinla ni wọn fi ẹsun jibiti kan alakoso ile iṣẹ ọhun, akọwe agba ile ifowopamọ ati igbakeji oludari banki itẹwo. Iwadi sọ pe aarẹ Moi mọ nipa iwa jibiti naa, ṣugbọn o ni ko si ohun to jọ bẹ, wọn o si gbe lọ sile ẹjọ. Ninu idibo gbogbogbo lọdun 2002 ti wọn fofin de Moi, ọpọ lo fi ṣẹlẹya ti wọn si lẹ amọ mọ ọkọ rẹ.


Lẹyin ọdun mẹrinla ni wọn fi ẹsun jibiti kan alakoso ile iṣẹ ọhun, akọwe agba ile ifowopamọ ati igbakeji oludari banki itẹwo. Iwadi sọ pe aarẹ Moi mọ nipa iwa jibiti naa, ṣugbọn o ni ko si ohun to jọ bẹ, wọn o si gbe lọ sile ẹjọ. Ninu idibo gbogbogbo lọdun 2002 ti wọn fofin de Moi, ọpọ lo fi ṣẹlẹya ti wọn si lẹ amọ mọ ọkọ rẹ. Ẹgbẹ osẹlu rẹ Kanu fidi rẹmi. Koda ninu ayẹyẹ to fi gbejọba fun Mwai Kibaki, awọn eeyan yẹyẹ rẹ. Lọdun 2007, Aarẹ Kibaki yab an aṣoju si orilẹede Sudan nitori iriri rẹ ati imọ rẹ nipa ọrọ ilẹ Afirika Moi gbe igb aye rẹ to ku ninu ifẹyin ti, ti ko si dasi eto oṣelu kankan mọ.


Ẹgbẹ osẹlu rẹ Kanu fidi rẹmi. Koda ninu ayẹyẹ to fi gbejọba fun Mwai Kibaki, awọn eeyan yẹyẹ rẹ. Lọdun 2007, Aarẹ Kibaki yab an aṣoju si orilẹede Sudan nitori iriri rẹ ati imọ rẹ nipa ọrọ ilẹ Afirika Moi gbe igb aye rẹ to ku ninu ifẹyin ti, ti ko si dasi eto oṣelu kankan mọ.


Lesotho vs Nigeria: Nàìjíríà lu Lesotho lu lálùbolẹ̀ mọ́lé wọn

Alubolẹ ni ẹgbẹ agbabọọlu Naijira, Super Eagles lu Lesotho mọle wọn ninu ifẹsẹwọnsẹ ati pegede fun idije ere bọọlu ilẹ Afirika, 2021 AFCON qualifiers. Lesotho kọkọ ta biọbiọ lẹyin ti Masoabi Nkoto gbayo sawọn Naijiria lẹyin mọkanla ti wọn bẹrẹ ifẹsẹwọnsẹ ọhun. Ṣugbọn a ju ara wa lọ bi ti ijankadi kọ o, Alex Iwobi lo dayo naa pada lẹyin iṣẹju mẹẹdogun tawọn Lesotho gbayo wọle Naijiria. Ko pẹ ko jina ni elege ara, Samuel Chukwueze fọba lee fun ẹgbẹ agbabọọlu Super Eagles. Ẹlẹsẹ ayo, Victor Osimhen eleyi tawọn Lesotho bẹru ki ifẹsẹwọnsẹ naa to bẹrẹ lo gba goolu ẹlẹẹkẹta wọle. Osimhen tun ṣe bẹẹ gbayo ẹkẹrim wọle ni Naijiria ba jawe olubori pẹlu ami ayo mẹrin si meji.


Ko pẹ ko jina ni elege ara, Samuel Chukwueze fọba lee fun ẹgbẹ agbabọọlu Super Eagles. Ẹlẹsẹ ayo, Victor Osimhen eleyi tawọn Lesotho bẹru ki ifẹsẹwọnsẹ naa to bẹrẹ lo gba goolu ẹlẹẹkẹta wọle. Osimhen tun ṣe bẹẹ gbayo ẹkẹrim wọle ni Naijiria ba jawe olubori pẹlu ami ayo mẹrin si meji. 'Osimhen àti Aribo ni Lesotho bẹ̀rù jù nínú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Nàìjíríà' Bi ẹgbẹ agbabọọlu Naijiria, Super Eagles ti ṣetan lati koju Lesotho, akọnimọọgba Lesotho, Thabo Senong ti sọ pe ẹlẹsẹ ayo, Victor Osimhen ati Joe Aribo lawọn bẹru ju. Ẹgbẹ agbabọọlu Lesotho ti wọn n pe ni Crocodiles ta ọmi 1-1 pẹlu Sierra Leone l'Ọjọru ninu ifẹsẹwọnsẹ lati pegede fun idije 2021 AFCON. Akọnimọọgba Senong ni Lesotho ko gbọdọ fun Osihmen ati Aribo laye, ti wọn ba fẹ bori Naijiria.


'Osimhen àti Aribo ni Lesotho bẹ̀rù jù nínú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Nàìjíríà' Bi ẹgbẹ agbabọọlu Naijiria, Super Eagles ti ṣetan lati koju Lesotho, akọnimọọgba Lesotho, Thabo Senong ti sọ pe ẹlẹsẹ ayo, Victor Osimhen ati Joe Aribo lawọn bẹru ju. Ẹgbẹ agbabọọlu Lesotho ti wọn n pe ni Crocodiles ta ọmi 1-1 pẹlu Sierra Leone l'Ọjọru ninu ifẹsẹwọnsẹ lati pegede fun idije 2021 AFCON. Akọnimọọgba Senong ni Lesotho ko gbọdọ fun Osihmen ati Aribo laye, ti wọn ba fẹ bori Naijiria. Senong ṣalaye pe ''Super Eagles ni awọn agbabọọlu to dantọ to to gbangba sun lọyẹ, amọ Lesotho le fagba han Naijiria ti wọn ba mura gidigidi.'' Akọnimọọgba Lesotho ni Osihmen ati Aribo ti fakọyọ fẹgbẹ agbabọọlu wọn loke okun, idi niyii ti fi gbọdọ mu wọn daadaa. Naijriria lo wa loke tente ni isọri ''L'' lẹyin ti wọn pokọ iya fun Benin pẹlu ami ayo meji sodo l'Ọjọbọ niluu Uyo.


Senong ṣalaye pe ''Super Eagles ni awọn agbabọọlu to dantọ to to gbangba sun lọyẹ, amọ Lesotho le fagba han Naijiria ti wọn ba mura gidigidi.'' Akọnimọọgba Lesotho ni Osihmen ati Aribo ti fakọyọ fẹgbẹ agbabọọlu wọn loke okun, idi niyii ti fi gbọdọ mu wọn daadaa. Naijriria lo wa loke tente ni isọri ''L'' lẹyin ti wọn pokọ iya fun Benin pẹlu ami ayo meji sodo l'Ọjọbọ niluu Uyo. Ẹgbẹ agbabọọlu Super Eagles Naijiria lo gba ipo kẹta ninu idije 2019 AFCON ti waye lorilẹede Egypt.


Ẹgbẹ agbabọọlu Super Eagles Naijiria lo gba ipo kẹta ninu idije 2019 AFCON ti waye lorilẹede Egypt.


Serena Williams: Wang tún da àlá Ife ẹ̀yẹ kẹrìnlélógùn fún Serena Williams rú

Ọrọ Serena Williams, agbabọọlu ẹlẹyin ori papa ati ilepa rẹ lati gba ife ẹyẹ idije lawn tennis Grandslam fun igba kẹrinlelogun tun ti dete. Wang Qiang, ọmọ orilẹede China lo bomi pana ala yii lẹẹkan sii nibi idije Australian Open to n lọ lọwọ. Serena Williams jẹ ọkan lara awọn odu elere idaraya Lawn Tennis ti itan agbaye ko lee gbagbe laye lẹyin awọn bẹbẹ loriṣiriṣi to ti gbe ṣe lere idaraya naa. Ẹ̀yin obìnrin tẹ́ẹ fẹ́ wá bímọ ní America, ọ̀nà ti tì pa látònì! - Trump Amọṣa, lẹyin to gba idije Australian open ni ọdun 2017, eyi to mu ki iye ife ẹyẹ grandslam to ti gba o jẹ mẹtalelogun lo ti n lepa ati gba ẹyọkan sii ko lee jẹ mẹrinlelogun ti yoo si sọ  ọ di elere idaraya Lawn tennis to da gba ami ẹyẹ Lawn tennis to pọ julọ ninu itan lagbaye. Amọṣa, lati igba yii wa ni o ti n ba ijakulẹ pade.


Ẹ̀yin obìnrin tẹ́ẹ fẹ́ wá bímọ ní America, ọ̀nà ti tì pa látònì! - Trump Amọṣa, lẹyin to gba idije Australian open ni ọdun 2017, eyi to mu ki iye ife ẹyẹ grandslam to ti gba o jẹ mẹtalelogun lo ti n lepa ati gba ẹyọkan sii ko lee jẹ mẹrinlelogun ti yoo si sọ  ọ di elere idaraya Lawn tennis to da gba ami ẹyẹ Lawn tennis to pọ julọ ninu itan lagbaye. Amọṣa, lati igba yii wa ni o ti n ba ijakulẹ pade. Lẹni ọdun mejidinlogoji, ireti ọpọ nigba ti idije Australian open ti ọdun 2020 bẹrẹ ni pe ilakaka Serena Williams yoo so eso rere ki o to di pe o pade Wang Qiang ọmọ orilẹede China ni ipele kẹta idije naa. Wang gbo ewuro soju Serena eleyi to jẹ ipele to ya ju ti Serena ti jabọ ni idije Lawn Tennis lati ọdun mẹrinla sẹyin ti o ti ja kulẹ ni ipele yii kan naa nigba to koju Daniela Hantuchova. Williams ti kọkọ fẹyin Wang gbolẹ ni idije US open ni osu kẹsan ọdun to kọja ki Wang to wa gba ẹsan rẹ bayii


Lẹni ọdun mejidinlogoji, ireti ọpọ nigba ti idije Australian open ti ọdun 2020 bẹrẹ ni pe ilakaka Serena Williams yoo so eso rere ki o to di pe o pade Wang Qiang ọmọ orilẹede China ni ipele kẹta idije naa. Wang gbo ewuro soju Serena eleyi to jẹ ipele to ya ju ti Serena ti jabọ ni idije Lawn Tennis lati ọdun mẹrinla sẹyin ti o ti ja kulẹ ni ipele yii kan naa nigba to koju Daniela Hantuchova. Williams ti kọkọ fẹyin Wang gbolẹ ni idije US open ni osu kẹsan ọdun to kọja ki Wang to wa gba ẹsan rẹ bayii


Birth tourism: Ẹ̀yin obìnrin tẹ́ẹ fẹ́ wá bímọ ní America, ọ̀nà ti tì pa látònì! - Trump

Ilẹ Amẹrika ti ṣipaya awọn ofin mii lati bẹgi dina irinajo awọn obinrin aboyun lọ si Amẹrika lati lọ bimọ. Loni ọjọ ẹti ọjọ kẹrinlelogun ni igbesẹ yii yoo gberasọ yoo si jẹ ohun ti yoo mu opin wa si ohun ti ọpọ eeyan mọ si "birth tourism" iyẹn gbigba iwe aṣẹ irina ati lọ bimọ Labẹ ofin yii, awọn aboyun to fẹ gba iwe aṣẹ irina olubẹwo si US yoo ni lati sọ idi pataki ti wọn fi fẹ lọ yatọ si pe wn fẹ lọ bimọ sori ilẹ Amẹrika. Eyi ọpọ gbagbọ pe wọn maa n ṣe e ki ọmọ ti wọn bi sọhun lee di ọmọ ilẹ Amẹrika nipa ibi nikan eyi ti ofin fi aye gba tẹlẹ bẹẹ si ni aarẹ Donald Trump bu ẹnu atẹ lu eyi. Iṣejọba aarẹ Trump ni aato irina tuntun yii ṣe pataki fun abo ati eto ilera ilẹ Amẹrika. Fun idi eyi aarẹ Trump ti fẹ bẹgi dina irinajo wọ ilẹ Amẹrika, bakan naa o ti pe fun atunṣe iwe ofin eyi to n sọ ni di ọmọ ilu Amẹrika fun gbogbo ọmọ ti wọn ba bi si Amẹrika. Ofin naa fi kun aato to ti gbigba awọn eeyan laye lati lọ bimọ lẹyin pe yoo boju to iwa ọdaran labẹle tabi tayọ orilẹede.


Iṣejọba aarẹ Trump ni aato irina tuntun yii ṣe pataki fun abo ati eto ilera ilẹ Amẹrika. Fun idi eyi aarẹ Trump ti fẹ bẹgi dina irinajo wọ ilẹ Amẹrika, bakan naa o ti pe fun atunṣe iwe ofin eyi to n sọ ni di ọmọ ilu Amẹrika fun gbogbo ọmọ ti wọn ba bi si Amẹrika. Ofin naa fi kun aato to ti gbigba awọn eeyan laye lati lọ bimọ lẹyin pe yoo boju to iwa ọdaran labẹle tabi tayọ orilẹede. Bakan naa o ṣe afikun ofin lori awọn to fẹ lati lọ si US fun ilera wọn. Ọmọ melo ni awọn ara orilẹede mii rinrinajo lọ bi si ilẹ Amẹrika? Ko si akọsilẹ ọlọdọọdun fun iye ọmọ ti awọn ajoji si ilẹ Amẹrika bi ṣugbọn oniruuru ajọ lo ni iṣiro tiwọn.


Bakan naa o ṣe afikun ofin lori awọn to fẹ lati lọ si US fun ilera wọn. Ọmọ melo ni awọn ara orilẹede mii rinrinajo lọ bi si ilẹ Amẹrika? Ko si akọsilẹ ọlọdọọdun fun iye ọmọ ti awọn ajoji si ilẹ Amẹrika bi ṣugbọn oniruuru ajọ lo ni iṣiro tiwọn. Lọdun 2017 nikan, nkan  bii ẹgbẹrun mẹwaa ni ọmọ ti awọn ajoji bi si Amẹrika bẹẹ si ni bi ajọ ilẹ Amẹrika to n ri si idena aisan ni lati ẹgbẹrun mẹjọ din nigba ti ọdun 2007 lo ti goke si ẹgbẹrun mẹwaa. Ni lọọlọ yii, alaboyun lee wọ ilẹ Amẹrika koda titi di ọjọ ibimọ gẹgẹ bi ajọ aṣọbode ilẹ Amẹrika ṣe sọ ọ ṣugbọn irina ẹni to ti fẹẹ di abiyamọ kan le ri idiwọ ni bi wọn ba ri idi pe o ṣi fẹ duro si Amẹrika kọja iye akoko ti wọn fun un lori iwe aṣẹ irina rẹ tabi igbiyanju lati jẹ ki awọn to n san owo ori ni ilẹ Amẹrika ba a san owo ile iwosan to ti bimọ rẹ.


Lọdun 2017 nikan, nkan  bii ẹgbẹrun mẹwaa ni ọmọ ti awọn ajoji bi si Amẹrika bẹẹ si ni bi ajọ ilẹ Amẹrika to n ri si idena aisan ni lati ẹgbẹrun mẹjọ din nigba ti ọdun 2007 lo ti goke si ẹgbẹrun mẹwaa. Ni lọọlọ yii, alaboyun lee wọ ilẹ Amẹrika koda titi di ọjọ ibimọ gẹgẹ bi ajọ aṣọbode ilẹ Amẹrika ṣe sọ ọ ṣugbọn irina ẹni to ti fẹẹ di abiyamọ kan le ri idiwọ ni bi wọn ba ri idi pe o ṣi fẹ duro si Amẹrika kọja iye akoko ti wọn fun un lori iwe aṣẹ irina rẹ tabi igbiyanju lati jẹ ki awọn to n san owo ori ni ilẹ Amẹrika ba a san owo ile iwosan to ti bimọ rẹ.


Lagos City Marathon: Ipò wo ni Gómìnà Sanwo-Olu gbà?

Ọmọ orilẹede Kenya, David Barmasai lo gba ami ẹyẹ ipo kinni ninu ere eje-gigun ti ilu Eko ti ọdun 2020. Barmasai pari ere to le ni kilomita mejilelogoji laarin wakati meji ati iṣẹju mẹwaa. Ẹbun owo to le ni miliọnu mejidinlogun naira ni Barmasai yoo mu re 'le fun ipo kinni to gba ninu ere ọhun. Ọna ara ọtọ ni Barmasai ọmọ ilẹ Kenya gba jawe olubori ninu ere eje-gigun ọhun. Ẹwẹ, Gomina Babajide Sanwo-Olu naa wa lara awọn to kopa ninu ere eje-gigun naa to waye niluu Eko lọjọ Abamẹta, ọjọ kẹjọ oṣu keji ọdun 2020. Ninu isọri tawọn obinrin, Sharon Cherop ti oun naa jẹ ọmọ bibi ilẹ Kenya lo jawe olubori.


Ọna ara ọtọ ni Barmasai ọmọ ilẹ Kenya gba jawe olubori ninu ere eje-gigun ọhun. Ẹwẹ, Gomina Babajide Sanwo-Olu naa wa lara awọn to kopa ninu ere eje-gigun naa to waye niluu Eko lọjọ Abamẹta, ọjọ kẹjọ oṣu keji ọdun 2020. Ninu isọri tawọn obinrin, Sharon Cherop ti oun naa jẹ ọmọ bibi ilẹ Kenya lo jawe olubori. Iye owo kan naa ni ọkunrin ọkunrin ati obinrin to jawe olubori ninu ere eje-gigun naa jọ gba. Eyi ni igba karun un ti ere eje-gigun yii yoo waye niluu Eko lẹyin ti alakọkọ iru rẹ waye lọdun 2016.


Iye owo kan naa ni ọkunrin ọkunrin ati obinrin to jawe olubori ninu ere eje-gigun naa jọ gba. Eyi ni igba karun un ti ere eje-gigun yii yoo waye niluu Eko lẹyin ti alakọkọ iru rẹ waye lọdun 2016.


Ìjọ Kátólíkì bẹ̀rẹ̀ ìwáàdì lẹ̀yìn tí àwọn sisitá méjì lóyún ójijì

Ijọ Katoliki ti n ṣe iwaadi bi awọn sista meji kan ṣe loyun lẹyin ti wọn lọ ṣe iṣẹ iranṣẹ nilẹ Afirika. Awọn obinrin mejeji naa to jẹ olugbe ilu Sicily, lorilede Italy, ti wọn kii si ṣe ọmọ ijọ kan naa, ni wọn n duro de ọjọ ikunlẹ bayii. Ọkan lara awọn obinrin ọhun, to jẹ ọmọ ọdun mẹrinlelọgbọn lọ si ile iwosan nitori inu rirun, ki dokita to fun ni iroyin pe oyun ti duro sara rẹ. Ijọ Katoliki to wa ni ilu Rome sọ fun awọn akọroyin pe, igba ti awọn obinrin naa rin irin ajo lọ si ilẹ adulawọ ni wọn ni ibalopọ. Ijọ ọhun tẹsiwaju pe awọn obinrin naa ru ofin to jẹ mọ ẹsin ati iṣẹ ti wọn gba, bẹẹ ni iwadii ti bẹrẹ lori bi wọn ṣe di alaboyun ojiji. Ni ibẹrẹ ọdun yii ni olori ijọ Katoliki lagbaye, Pope Francis ti sọ ṣaaju pe, awọn Bisọbu kan ma n fi ipa ba awọn sista ni ajọṣepọ, koda o ni wọn n fi awọn miran lara wọn ṣe ẹru ibalopọ.


Ijọ Katoliki to wa ni ilu Rome sọ fun awọn akọroyin pe, igba ti awọn obinrin naa rin irin ajo lọ si ilẹ adulawọ ni wọn ni ibalopọ. Ijọ ọhun tẹsiwaju pe awọn obinrin naa ru ofin to jẹ mọ ẹsin ati iṣẹ ti wọn gba, bẹẹ ni iwadii ti bẹrẹ lori bi wọn ṣe di alaboyun ojiji. Ni ibẹrẹ ọdun yii ni olori ijọ Katoliki lagbaye, Pope Francis ti sọ ṣaaju pe, awọn Bisọbu kan ma n fi ipa ba awọn sista ni ajọṣepọ, koda o ni wọn n fi awọn miran lara wọn ṣe ẹru ibalopọ. Popu ṣalaye pe, bi awọn Biṣobu yii ṣe n ni ibalopọ pẹlu awọn obinrin naa jẹ isoro nla ninu ijọ Katoliki.


Popu ṣalaye pe, bi awọn Biṣobu yii ṣe n ni ibalopọ pẹlu awọn obinrin naa jẹ isoro nla ninu ijọ Katoliki.


Ikọ ọtẹlẹmuyẹ Africa Eye tun de orilẹede Congo nibi to ti finmu finlẹ nipa igbe aye awọn ọdọbinrin ti wọn dagba soju popo. Fidio naa ree:


Coronavirus: A kò nílò láti ti àwọn ilé ìwé àti ilé ìjọsin wa pa- Minista ètò ìlera

Komiṣọnna fun eto ilera ni ipinlẹ Eko, Ojọgbọn Akin Abayomi ti kede iyasọtọ awọn mẹta miran lori iṣẹlẹ Coronavirus tuntun. Lasiko ti Kọmiṣọnna n fidi ọrọ yii mulẹ lo sọ pe ijọba ti ya awọn eeyan yii sọtọ nile ifinipamọ to wa ni adugbo Yaba ni ipinlẹ Eko. O ni ọkan awọn eniyan mẹta yii gba ipinlẹ Eko wọ Naijiria lọjọ Aje lẹyin ti wọn de lati orilẹ-ede France. O ṣalaye pe ọkan ninu awọn meji to ku wọle lati England nigba ti ẹni kẹta wọn de lati China nibi ti arun Coronavirus yii pọ si. Kò sí ìdí kankan fún wa láti ti ilé ìwé àti àwọn ilé ìjọsìn wa pa- Minista fun ètò ìlera ní Naijiria Minista fun eto ilera ni Naijiria, Ọjọgbọn Osagie Ehanire lo fi ọrọ yii sita nilu Abuja pe ko si idi kankan fun Naijiria lati ti ile iwe ai awon ile ijọsin wa gbogbo pa nitori Coronavirus. Minista ṣalye pe lọwọlọwọ yii, awọn mọkanlelogun ni wọn ti ya sọtọ niyara ifinipamọsi kaakiri ipinlẹ mẹrin ti wọn ti furasi iṣẹlẹ ọhun.


O ṣalaye pe ọkan ninu awọn meji to ku wọle lati England nigba ti ẹni kẹta wọn de lati China nibi ti arun Coronavirus yii pọ si. Kò sí ìdí kankan fún wa láti ti ilé ìwé àti àwọn ilé ìjọsìn wa pa- Minista fun ètò ìlera ní Naijiria Minista fun eto ilera ni Naijiria, Ọjọgbọn Osagie Ehanire lo fi ọrọ yii sita nilu Abuja pe ko si idi kankan fun Naijiria lati ti ile iwe ai awon ile ijọsin wa gbogbo pa nitori Coronavirus. Minista ṣalye pe lọwọlọwọ yii, awọn mọkanlelogun ni wọn ti ya sọtọ niyara ifinipamọsi kaakiri ipinlẹ mẹrin ti wọn ti furasi iṣẹlẹ ọhun. Ipinlẹ Eko, Ogun, Abuja ati Kano ni wọn ti kede pe awọn afurasi naa wa ṣugbọn ko tii si ẹni ti wọn ri to ti ni arun Coronavirus ni pato ni Naijiria. Ojọgbọn Osagie fidiẹ mulẹ pe awọn eniyan marundinlọgọta o ba arinrinajo ara Italy naa rin ni wọn ti  n ṣe ayẹwo fun laisko yii. O ni awọn n ṣiṣẹ papọ pẹlu awọn aṣọbode ati ọmọ ogun ori omi lati tubọ maa ṣe ayẹwo ni kikun lori awọn to n wọle si Naijiria bayii.


Ipinlẹ Eko, Ogun, Abuja ati Kano ni wọn ti kede pe awọn afurasi naa wa ṣugbọn ko tii si ẹni ti wọn ri to ti ni arun Coronavirus ni pato ni Naijiria. Ojọgbọn Osagie fidiẹ mulẹ pe awọn eniyan marundinlọgọta o ba arinrinajo ara Italy naa rin ni wọn ti  n ṣe ayẹwo fun laisko yii. O ni awọn n ṣiṣẹ papọ pẹlu awọn aṣọbode ati ọmọ ogun ori omi lati tubọ maa ṣe ayẹwo ni kikun lori awọn to n wọle si Naijiria bayii. Kini o ti ṣẹlẹ ni Ghana nipa Coronavirus? Ṣé àwọn òṣìṣẹ́ elétò ìlera Ghana yóò ya Aarẹ Akufo-Addo sọ́tọ̀ lẹ́yìn tó dé láti ilẹ́ Yúròòpù? Coronavirus: Ààrẹ Ghana lọ sílẹ̀ Yúróópò fún ọjọ́ méjìlá níbití àrùn náà wà.


Kini o ti ṣẹlẹ ni Ghana nipa Coronavirus? Ṣé àwọn òṣìṣẹ́ elétò ìlera Ghana yóò ya Aarẹ Akufo-Addo sọ́tọ̀ lẹ́yìn tó dé láti ilẹ́ Yúròòpù? Coronavirus: Ààrẹ Ghana lọ sílẹ̀ Yúróópò fún ọjọ́ méjìlá níbití àrùn náà wà. Ras Mubarak tó n ṣojú ẹkùn Kumbungu nílé àṣòfin àgbà ni Ghana n béèrè bóyá wọn yóò fí Aarẹ Akufo-Addo sí àhámọ́ lọ́tọ̀. Lori iṣẹlẹ Corona Virus yii naa ni ibeere gbankọgbi ti n jade ni orilẹ-ede Ghana. Ọgbẹni Mubarak to n ṣoju ẹkun Kumbungu nile aṣofin agba ni Ghana lo ṣide eto ipade naa pẹlu ibeere nla yii.


Ras Mubarak tó n ṣojú ẹkùn Kumbungu nílé àṣòfin àgbà ni Ghana n béèrè bóyá wọn yóò fí Aarẹ Akufo-Addo sí àhámọ́ lọ́tọ̀. Lori iṣẹlẹ Corona Virus yii naa ni ibeere gbankọgbi ti n jade ni orilẹ-ede Ghana. Ọgbẹni Mubarak to n ṣoju ẹkun Kumbungu nile aṣofin agba ni Ghana lo ṣide eto ipade naa pẹlu ibeere nla yii. Mubarak beere lọwọ awọn oṣiṣẹ eleto ilera ilẹ Ghana boya wọn maa gbe igbesẹ lati ya Aarẹ Akufo-Addo to ṣẹṣẹ rin irinajo de lati ilẹ Yuroopu sọtọ ni iyara ahamọ tabi bẹẹ kọ. O ni Mongila ati Aarẹ Dema naa gbe iru igbesẹ iayraẹnisọtọ yii nitori Arun COVID-19 to gbode kan yii. Ọjọ mejila ni Aarẹ Akufo-Addo fi rin irinajo abẹwo si ilẹ Yuroopu pẹlu awọn mẹwaa ninu oṣiṣẹ ileeṣẹ Aarẹ Ghana.


Mubarak beere lọwọ awọn oṣiṣẹ eleto ilera ilẹ Ghana boya wọn maa gbe igbesẹ lati ya Aarẹ Akufo-Addo to ṣẹṣẹ rin irinajo de lati ilẹ Yuroopu sọtọ ni iyara ahamọ tabi bẹẹ kọ. O ni Mongila ati Aarẹ Dema naa gbe iru igbesẹ iayraẹnisọtọ yii nitori Arun COVID-19 to gbode kan yii. Ọjọ mejila ni Aarẹ Akufo-Addo fi rin irinajo abẹwo si ilẹ Yuroopu pẹlu awọn mẹwaa ninu oṣiṣẹ ileeṣẹ Aarẹ Ghana. Iroyin ni wọn de ọdọ Aarẹ Norway nibi ti eniyan mẹta ti lugbadi arun Coronavirus ti wọn si ti fi eniyan aadọta pamọ fun ayẹwo. Ibẹru ohun ti arun CoronaVirus yii le bi to ba bẹ silẹ ni Ghana lo n jẹ ki awọn eeyan kan beere pe ki wọn fi Aarẹ Akufo-Addo pamọ bo ti yẹ. Háà, Coronavirus ba ọjọ́ ìbí mi jẹ́ tán, díẹ̀ ló kù, mo yára ṣàtúnṣe sí i - Obasanjo Ààrẹ Naijiria àná,  Olusegun Obasanjo ti ní àrun Coronavirus ló jẹ́ kí àtúnṣe débá ètò ayẹyẹ ọjọ́ ìbí rẹ̀ tó wáyé ní Abeokuta.


Iroyin ni wọn de ọdọ Aarẹ Norway nibi ti eniyan mẹta ti lugbadi arun Coronavirus ti wọn si ti fi eniyan aadọta pamọ fun ayẹwo. Ibẹru ohun ti arun CoronaVirus yii le bi to ba bẹ silẹ ni Ghana lo n jẹ ki awọn eeyan kan beere pe ki wọn fi Aarẹ Akufo-Addo pamọ bo ti yẹ. Háà, Coronavirus ba ọjọ́ ìbí mi jẹ́ tán, díẹ̀ ló kù, mo yára ṣàtúnṣe sí i - Obasanjo Ààrẹ Naijiria àná,  Olusegun Obasanjo ti ní àrun Coronavirus ló jẹ́ kí àtúnṣe débá ètò ayẹyẹ ọjọ́ ìbí rẹ̀ tó wáyé ní Abeokuta. Aarẹ orilẹ-ede Naijiria tẹlẹ, oloye Olusegun Obasanjo ti sọ pe itankalẹ arun Coronavirus lo mu ki oun ṣe atunṣe si bi oun ṣe fẹ ki ayẹyẹ ọjọ ibi oun waye. Obasanjo salaye bẹẹ nigba to n ba awọn eeyan sọrọ nibi ayẹyẹ ọdun kẹtalelọgọrin rẹ nilẹ alaye, eyi to waye nilu Abeokuta. Obasanjo ni awọn eeyan jankan ti oun fiwe pe lati awon orilẹ-ede miran lagbaye wa sibi ayẹyẹ naa, bii aarẹ orilẹ-ede Sierra Leone tẹlẹ, Bai Koroma, aarẹ Liberia ana Ellen Johnson-Sirleaf, atawọn mii ni ko lee wa sibi ayẹyẹ ọhun, nitori ibẹru arun Coronavirus.


Aarẹ orilẹ-ede Naijiria tẹlẹ, oloye Olusegun Obasanjo ti sọ pe itankalẹ arun Coronavirus lo mu ki oun ṣe atunṣe si bi oun ṣe fẹ ki ayẹyẹ ọjọ ibi oun waye. Obasanjo salaye bẹẹ nigba to n ba awọn eeyan sọrọ nibi ayẹyẹ ọdun kẹtalelọgọrin rẹ nilẹ alaye, eyi to waye nilu Abeokuta. Obasanjo ni awọn eeyan jankan ti oun fiwe pe lati awon orilẹ-ede miran lagbaye wa sibi ayẹyẹ naa, bii aarẹ orilẹ-ede Sierra Leone tẹlẹ, Bai Koroma, aarẹ Liberia ana Ellen Johnson-Sirleaf, atawọn mii ni ko lee wa sibi ayẹyẹ ọhun, nitori ibẹru arun Coronavirus. O ṣalaye pe "Lara awọn eto ti a pinnu lati ṣe ni lati lo ọjọ Isẹgun ati Ọjọru lati ṣagbeyẹwo bi awọn eeyan yii ṣe de ipo giga ti wọn wa, ati awọn ẹkọ ti a lee kọ lara wọn, ṣugbọn a ni lati gbe aba naa ti sẹgbẹ kan nitori ibẹru arun Coronavirus to n ja nilẹ." Baba tẹ siwaju pe "Mo lero pe to ba di ọjọ iwaju, aye maa wa fun wa lati ṣeto ọhun nitori ọpọ nnkan la lee kọ lati ara wọn nipa awọn aṣeyọri ti wọn ti gbe ṣe, ati bi wọn ṣe ṣe." Obasanjọ sọ pe ara eto ayẹyẹ ọjọ ibi naa ni lati ṣapero pẹlu awọn olori lati Asia, lati mọ aṣiri bi wọn ṣe goke agba lawujọ agbaye ati ẹkọ ti ilẹ adulawọ le kọ lara wọn.


O ṣalaye pe "Lara awọn eto ti a pinnu lati ṣe ni lati lo ọjọ Isẹgun ati Ọjọru lati ṣagbeyẹwo bi awọn eeyan yii ṣe de ipo giga ti wọn wa, ati awọn ẹkọ ti a lee kọ lara wọn, ṣugbọn a ni lati gbe aba naa ti sẹgbẹ kan nitori ibẹru arun Coronavirus to n ja nilẹ." Baba tẹ siwaju pe "Mo lero pe to ba di ọjọ iwaju, aye maa wa fun wa lati ṣeto ọhun nitori ọpọ nnkan la lee kọ lati ara wọn nipa awọn aṣeyọri ti wọn ti gbe ṣe, ati bi wọn ṣe ṣe." Obasanjọ sọ pe ara eto ayẹyẹ ọjọ ibi naa ni lati ṣapero pẹlu awọn olori lati Asia, lati mọ aṣiri bi wọn ṣe goke agba lawujọ agbaye ati ẹkọ ti ilẹ adulawọ le kọ lara wọn. O ni ọrọ aje orilẹ-ede Malaysia buru ju ti Naijiria lọ lasiko ta gba ominira lọdun 1960, bẹe naa ni South Korea ati Vietnam, ṣugbọn ni bayii, ọrọ aje awọn orilẹede naa ti ṣenu ire ju ti Naijira lọ, leyi to tumọ si pe, ọpọ nnkan ni Naijiria le kọ lara wọn. Ninu ọrọ rẹ, Gomina ipinlẹ Ogun, Dapo Abiodun sọ pe, awokọṣe nla ni Obasano jẹ lawujọ awọn oloṣelu ni Naijira ati kaakiri agabye. O ni ti kii ba ṣe nitori Obasanjo ni, ki ba ma ti si ilu Owu ninu maapu orilẹ-ede Naijira.


O ni ọrọ aje orilẹ-ede Malaysia buru ju ti Naijiria lọ lasiko ta gba ominira lọdun 1960, bẹe naa ni South Korea ati Vietnam, ṣugbọn ni bayii, ọrọ aje awọn orilẹede naa ti ṣenu ire ju ti Naijira lọ, leyi to tumọ si pe, ọpọ nnkan ni Naijiria le kọ lara wọn. Ninu ọrọ rẹ, Gomina ipinlẹ Ogun, Dapo Abiodun sọ pe, awokọṣe nla ni Obasano jẹ lawujọ awọn oloṣelu ni Naijira ati kaakiri agabye. O ni ti kii ba ṣe nitori Obasanjo ni, ki ba ma ti si ilu Owu ninu maapu orilẹ-ede Naijira. Gomina ipinlẹ osun tẹlẹ, Olagunsoye Oyinlola naa sọrọ nipa Obasanjo, o ni baba rere ti eeyan le ṣawokọṣe rẹ gẹgẹ bi aṣaju rere ni Obasanjọ. Oyinlola ni baba Obasanjo ni oun n wo niwaju, ti oun si mu bii baba ninu oṣelu ni Naijiria. Lara awọn eeyan jankan to ba oloye Obasanjo ṣayẹyẹ ọjọ ibi rẹ naa ni, gomina ipinlẹ Ogun, Dapo Abiodun, gomina ana nipinlẹ Osun, Olagunsoye Oyinlola, Sẹnatọ ana, Florence Ita Giwa, onimọ nipa ọrọ aje, Nike Akande, atawọn eeyan nla miran.


Gomina ipinlẹ osun tẹlẹ, Olagunsoye Oyinlola naa sọrọ nipa Obasanjo, o ni baba rere ti eeyan le ṣawokọṣe rẹ gẹgẹ bi aṣaju rere ni Obasanjọ. Oyinlola ni baba Obasanjo ni oun n wo niwaju, ti oun si mu bii baba ninu oṣelu ni Naijiria. Lara awọn eeyan jankan to ba oloye Obasanjo ṣayẹyẹ ọjọ ibi rẹ naa ni, gomina ipinlẹ Ogun, Dapo Abiodun, gomina ana nipinlẹ Osun, Olagunsoye Oyinlola, Sẹnatọ ana, Florence Ita Giwa, onimọ nipa ọrọ aje, Nike Akande, atawọn eeyan nla miran.


Emmanuel Adebayor: Agbábọ́ọ̀lù Togo rántí ìṣẹ̀lẹ̀ tó wáyé lásìkò AFCON 2010

Ọjọ buruku eṣu gbomi mu, oni ọjọ kẹjọ oṣu kinni ọdun 2020 lo pe ọdun mẹwaa tawọn agbebọn kan kọlu awọn agbabọọlu ilẹ Afirika lorilẹede Angola. Awọn ti ori ko yọ ninu iṣẹlẹ naa, ninu eyi tawọn kan ti di ero ọrun, ṣe iranti bi iṣẹlẹ ọhun ti ṣẹlẹ lapa ẹkun Cabinda lorilẹede Angola. Akọroyin BBC, Matthew Kenyon naa ṣe iranti bi ikọlu naa ṣe mu ẹmi awọn agbabọọlu orilẹede Togo meji lọ. Kenyon ni lẹyin tawọn agbebọn kọlu ọkọ tawọn ẹgbẹ agbabọọlu Togo wa ninu rẹ, loun ṣe ifọrọwanilẹnuwo pẹlu agbẹnusọ ikọ naa, tii ṣe Emmanuel Adebayor, to n ṣoju ikọ agbabọọlu Manchester City nigba naa. O ṣalaye pe, ti ibẹru-bojo ni Adebayor fi n sọ ohun to sẹlẹ ṣawọn agbabọọlu Togo, koda Adebayor sọ ninu ifọrọwanilẹnuwo naa pe, ẹru ṣi n ba oun lẹyin tawọn akẹgbẹ rẹ meji ṣagbako iku ninu ikọlu naa. Junior Senaya to jẹ ọkan lara awọn agbabọọlu fikun ọrọ Adebayor pe, ninu ọkọ lawọn wa tawọn n gbọ orin, ṣadeedee lawọn bẹrẹ si ni gbọ iro ibọn ninu igbo.


Kenyon ni lẹyin tawọn agbebọn kọlu ọkọ tawọn ẹgbẹ agbabọọlu Togo wa ninu rẹ, loun ṣe ifọrọwanilẹnuwo pẹlu agbẹnusọ ikọ naa, tii ṣe Emmanuel Adebayor, to n ṣoju ikọ agbabọọlu Manchester City nigba naa. O ṣalaye pe, ti ibẹru-bojo ni Adebayor fi n sọ ohun to sẹlẹ ṣawọn agbabọọlu Togo, koda Adebayor sọ ninu ifọrọwanilẹnuwo naa pe, ẹru ṣi n ba oun lẹyin tawọn akẹgbẹ rẹ meji ṣagbako iku ninu ikọlu naa. Junior Senaya to jẹ ọkan lara awọn agbabọọlu fikun ọrọ Adebayor pe, ninu ọkọ lawọn wa tawọn n gbọ orin, ṣadeedee lawọn bẹrẹ si ni gbọ iro ibọn ninu igbo. ''Ka to wi, ka to fọ, wọn yinbọn pawọn akẹgbẹ wa ti a jọ wa ninu ọkọ, nibi ti gbogbo wa ti mọ pe ewu n bẹ loko longẹ niyẹn,'' Senaya lo woye bẹẹ. Kodjovi Obilale, to jẹ aṣọle nigba naa kan ṣadeedee ri pe oun ti fara gbọta, loju ẹsẹ lo rii pe ẹjẹ bẹrẹ si ni da lati ikun ati ẹsẹ oun mejeeji. Obiulale ni lẹsẹkẹsẹ loun bẹrẹ si ni ke pe ''ẹ gbami, ẹ gbami, ọta ibọn ti ba mi, mo fẹ ri ọmọbinrin ati ọmọkunrin mi, mi o fẹ ku sibi.''


''Ka to wi, ka to fọ, wọn yinbọn pawọn akẹgbẹ wa ti a jọ wa ninu ọkọ, nibi ti gbogbo wa ti mọ pe ewu n bẹ loko longẹ niyẹn,'' Senaya lo woye bẹẹ. Kodjovi Obilale, to jẹ aṣọle nigba naa kan ṣadeedee ri pe oun ti fara gbọta, loju ẹsẹ lo rii pe ẹjẹ bẹrẹ si ni da lati ikun ati ẹsẹ oun mejeeji. Obiulale ni lẹsẹkẹsẹ loun bẹrẹ si ni ke pe ''ẹ gbami, ẹ gbami, ọta ibọn ti ba mi, mo fẹ ri ọmọbinrin ati ọmọkunrin mi, mi o fẹ ku sibi.'' Igbakeji akọnimọọgba fẹgbẹ agbabọọlu Togo, Amelete Abalo naa figbe ta pe ọta ibọn ba oun, Amelete pada ku lẹyin ti ọta ibọn ba a tan. Adebayor ranti pe, fun bi ọgbọn iṣẹju lawọn janduku naa fi n dabọn bo ọkọ tawọn wa ninu rẹ, lai le kuro loju kan naa. Adebayor ni iṣẹlẹ naa jẹ ọkan lara awọn manigbagbe iṣẹlẹ to buru ju to ṣẹlẹ s'oun laye.


Igbakeji akọnimọọgba fẹgbẹ agbabọọlu Togo, Amelete Abalo naa figbe ta pe ọta ibọn ba oun, Amelete pada ku lẹyin ti ọta ibọn ba a tan. Adebayor ranti pe, fun bi ọgbọn iṣẹju lawọn janduku naa fi n dabọn bo ọkọ tawọn wa ninu rẹ, lai le kuro loju kan naa. Adebayor ni iṣẹlẹ naa jẹ ọkan lara awọn manigbagbe iṣẹlẹ to buru ju to ṣẹlẹ s'oun laye.


Reinhard Bonnke: Ajíhìnrere àgbáyé Reinhard Bonnke papòdà lẹ́ni ọdún mọ́kàndínlọ́gọ́rin

Iku doro, iku ṣeka, iku ti mu gbajugba ajiyinrere agbaye, Reinhard Bonnke lọ lẹni ọdun mọkandinlọgọrin. Ninu atẹjade kan ti iyawo rẹ, Annie Bonnke buwọ lu loju opo Facebook rẹ ni wọn ti kede iku ojiṣẹ Ọlọrun yii. Wọn sọ ninu atẹjade naa pe pẹlu alaafia ni Ọgbẹni Bonnke fi pada lọ ba Ẹlẹdaa rẹ ni ọrun. Fun ọgọta ọdun sẹyin, Bonnke ṣiṣẹ ajihinrere kaakiri agbaye papaa julọ nilẹ Afirika, o ṣe eto isọji kaakiri awọn orilẹ-ede. Idile rẹ ki gbogbo eeyan fun iranwọ ati igbaruku ti wọn fun Bonnke eleyi to jẹ ko ṣe aṣeyọri ninu iṣẹ ipe rẹ.


Togo Elections: Ààrẹ Gnassingbe díje fún sáà kẹ́rin, òun àti bàbá rẹ̀ ti ṣèjọba Togo fún àádọ́ta ọdún lé

Awọn ọmọ orilẹede Togo jade lonii ọjọ Abamẹta lati dibo yan aarẹ tuntun ti yoo tukọ ilẹ naa fun saa miiran Aarẹ Faure Gnassingbe to wa lori aleefa lọwọlọwọ n dije fun saa kẹrin lẹyin to di aarẹ ilẹ Togo lọdun 2005 nigba ti baba rẹ, Eyadema Gnassingbe aarẹ orilẹede naa tẹlẹ papoda. Eyadema fipa gbajọba lorilẹede Togo lọdun 1967, o si jẹ aarẹ ilẹ naa to fi di ọdun 2005 to ku. Ọmọ rẹ, Faure  to ti ṣe ijọba fun saa mẹta ọtọọtọ, n gbegba ibo aarẹ fun saa kẹrin lati tẹsiwaju ijọba ẹbi Gnassingbe lorilẹede Togo. O ti le ni aadọta ọdun bayii ti ẹbi Gnassingbe ti n ṣe ijọba orilẹede Togo. Lati le dẹkun awọn alatako rẹ, aarẹ Gnassingbe ṣe agbekalẹ ofin kan eyi to sọ pe aarẹ ilẹ Togo ko le lo ju saa meji ọlọdun marun un marun un lọ. Eleyi tumọ si pe Gnassingbe si le jẹ aarẹ orilẹede naa di ọdun 2030 to ba wọle idibo gbogbogbo toni ati to ba tun ṣe saa kan sii.


O ti le ni aadọta ọdun bayii ti ẹbi Gnassingbe ti n ṣe ijọba orilẹede Togo. Lati le dẹkun awọn alatako rẹ, aarẹ Gnassingbe ṣe agbekalẹ ofin kan eyi to sọ pe aarẹ ilẹ Togo ko le lo ju saa meji ọlọdun marun un marun un lọ. Eleyi tumọ si pe Gnassingbe si le jẹ aarẹ orilẹede naa di ọdun 2030 to ba wọle idibo gbogbogbo toni ati to ba tun ṣe saa kan sii. Gnassingbe ṣeleri pe oun ṣetan lati tun ọrọ aje orilẹede Togo ṣe ti oun ba wọle. Iṣẹ ati oṣi n ba awọn eeyan Togo finra, akọsilẹ ajọ IMF tiẹ sọ pe orilẹede naa lo tosi ju sikẹjọ lagbaye. Awọn oludije alatako mẹfa ni yoo figa gbaga pẹlu Faure ninu ibi gbogbogbo ọjọ Abamẹta.


Gnassingbe ṣeleri pe oun ṣetan lati tun ọrọ aje orilẹede Togo ṣe ti oun ba wọle. Iṣẹ ati oṣi n ba awọn eeyan Togo finra, akọsilẹ ajọ IMF tiẹ sọ pe orilẹede naa lo tosi ju sikẹjọ lagbaye. Awọn oludije alatako mẹfa ni yoo figa gbaga pẹlu Faure ninu ibi gbogbogbo ọjọ Abamẹta.


Lesbianism: Àwọn ará South-Africa yarí 'torí gbọ̀ngàn kọ̀ ìgbéyàwó abo-sábo

Awọn ọmọ ilẹ South-Africa kan ti kọ jalẹ lẹyin ti ile igbafẹ kọ lati fun wọn ni gbọngan igbalejo wọn lati fi ṣe iyawo abo si abo. Ẹgbẹ ile ijọsin kan, Freedom of Religion South Africa ni gidigba ni awọn wa lẹyin ile igbafẹ Beloftebos to kọ jalẹ fun awọn ololufẹ naa lati lo ile igbafẹ wọn. Awọn ololufẹ naa Megan Watling ati Sasha-Lee Heekes ni ọgbẹ ọkan ni gbọngan naa da silẹ fun awọn. Ọkan lara awọn obinrin naa ni wi pe awọn ti bere boya awọn lee lo gbọngan naa lati Osu Kẹrin, ọdun to kọja, ti wọn ṣẹṣẹ wa da wọn lohun ni ọṣẹ ọjọ igbeyawo wọn. Wọn fi lede wi pe oju opo ayelujara gbọngan naa ni wọn ṣẹṣẹ mọ wi pe wọn ko faramọ igbeyawo akọ si akọ tabi abo si abo. Awọn ti wọn n ṣe atilẹyin fun awọn obinrin meji naa ti bẹrẹ iwe ipẹjọ fun ajọ to n ri si ẹtọ awọn ọmọ ilẹ South Africa lati ri si iṣẹlẹ naa.


Ọkan lara awọn obinrin naa ni wi pe awọn ti bere boya awọn lee lo gbọngan naa lati Osu Kẹrin, ọdun to kọja, ti wọn ṣẹṣẹ wa da wọn lohun ni ọṣẹ ọjọ igbeyawo wọn. Wọn fi lede wi pe oju opo ayelujara gbọngan naa ni wọn ṣẹṣẹ mọ wi pe wọn ko faramọ igbeyawo akọ si akọ tabi abo si abo. Awọn ti wọn n ṣe atilẹyin fun awọn obinrin meji naa ti bẹrẹ iwe ipẹjọ fun ajọ to n ri si ẹtọ awọn ọmọ ilẹ South Africa lati ri si iṣẹlẹ naa. Orilẹ-ede South Africa lo kọkọ sọ ni ilẹ adulawọ pe o ba ofin mu ki akọ fẹ akọ tabi ki abo fẹ abo.


Orilẹ-ede South Africa lo kọkọ sọ ni ilẹ adulawọ pe o ba ofin mu ki akọ fẹ akọ tabi ki abo fẹ abo.


Ọlọ́pàá mú ìyàwó igbákejì ààrẹ Zimbabwe lórí ẹ̀sùn jẹgúdújẹrá

Ajọ ọlọpaa orilẹ-ede Zimbabwe ti fi panpẹ ofin mu iyawo igbakeji aarẹ orilẹ-ede naa Constantino Chiwenga, lori ẹsun jẹgudujẹra. Ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ lorilẹ-ede ọhun sọ pe Marry Mubaiwa yoo foju bale ẹjọ lonii. Lara ẹsun ti wọn fi kan an ni pe o ra ọkọ olowo gọbọi meji lorilẹ-ede South Africa. Wọn tun ni Constantino fi owo to le ni ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbaarun dọla ranṣẹ si South Africa lọna aitọ, pe oun fẹ fi ko ọja wọle, ti ko si ri bẹẹ. Laipẹ yii ni awọn iroyin kan sọ pe arabinrin naa n gbe igbesẹ lati jawe ikọsilẹ fun ọkọ rẹ. Aarẹ orilẹ-ede ọhun, Emmerson Mnangagwa n dojukọ ipenija nla lataari ọrọ aje to denu kọlẹ.


Wọn tun ni Constantino fi owo to le ni ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbaarun dọla ranṣẹ si South Africa lọna aitọ, pe oun fẹ fi ko ọja wọle, ti ko si ri bẹẹ. Laipẹ yii ni awọn iroyin kan sọ pe arabinrin naa n gbe igbesẹ lati jawe ikọsilẹ fun ọkọ rẹ. Aarẹ orilẹ-ede ọhun, Emmerson Mnangagwa n dojukọ ipenija nla lataari ọrọ aje to denu kọlẹ. O si ti pinnu lati gbogun iwa ibajẹ lorilẹ-ede naa.


O si ti pinnu lati gbogun iwa ibajẹ lorilẹ-ede naa.


Insecurity: Monguno ní àsìkò ti tó láti f'òpin sí Almajiri ní Nàìjíríà

Oludamọran fun ijọba lori ọrọ aabo, Babagana Monguno ti kepe ijọba lati fopin si eto ẹkọ Almajiri to wọpọ lapa ariwa orilẹede Naijiria. Nigba to n sọrọ nibi apero kan to da lori ọna lati ṣeto aabo to mọyan lori, Monguno ṣalaye pe lai fopin si Almajiri bayii, yoo pada wa ṣakoba fun orilẹede Naijiria lọjọ iwaju. Loṣu kẹfa to kọja ni Monguno sọ pe ijọba apapọ n gbero lati fi opin si Almajiri ki iru awọn ọmọ le lanfaani lati lọ si ile iwe. Ọgbẹni Monguno fifi opin si Almajiri kan gbogbo eeyan kii ṣe ijọba nikan lọrọ naa kan. Bakan naa lo sọ nibi apero ọhun pe ọrọ eto aabo to mẹhẹ ni Naijiria nii ṣe pẹlu awọn ọta ile ti wọn ṣi ilẹkun fun ti ita. O ṣalaye siwaju si pe awọn kọlọnbiti ẹda kan ni wọn lẹdi apo pọ pẹlu awọn kan nilẹ okere lati maa da eto alaafia ru ni Naijiria. Monguno ni ijọba fẹ lo apero lori eto aabo lati wa ojutuu si iṣoro eto aabo to mẹhẹ, eto ẹkọ ti ko munadoko ati awọn idojukọ pẹlu eto ilera ni Naijiria.


UK-Africa summit: Àǹfààní wo ló wà nínú Brexit fún Nàìjíríà àtàwọn orílẹ́èdè Afíríkà rèé

Lẹyin ti eto Brexit ba yanju tan ti UK si kuro lara ajọ EU, ijọba UK n gbero lati jẹ ki ajọsẹpọ rẹ lori idokowo pẹlu Afirika ko gberu sii. BBC ṣe agbeyẹwo anfaani to le jẹ yọ fun ilẹ adulawọ nigba ti eto Brexit ba kẹsẹ jari nilẹ Gẹeṣi. Akọroyin BBC, Matthew Davies BBC ṣalaye pe ọrọ le maa ri bi eeyan ti ro nigba miiran. Ti gbogbo eto ba lọ ni irọwọ rọsẹ, ipari oṣu kinni ọdun 2020 yii ni UK fẹ fi ajọ EU silẹ patapata. Lẹyin naa ni ilẹ Gẹẹsi yoo ṣe agbalẹ ọna ti wọn yoo fi maa ṣe idokowo pẹlu awọn orilẹede mii ti fi mọ ilẹ Afirika naa. Ṣugbọn ọna wo gan an ni Afirika yoo fi jẹ anfaani ti ilẹ Gẹẹsi ba fi ajọ EU silẹ tan?


Ti gbogbo eto ba lọ ni irọwọ rọsẹ, ipari oṣu kinni ọdun 2020 yii ni UK fẹ fi ajọ EU silẹ patapata. Lẹyin naa ni ilẹ Gẹẹsi yoo ṣe agbalẹ ọna ti wọn yoo fi maa ṣe idokowo pẹlu awọn orilẹede mii ti fi mọ ilẹ Afirika naa. Ṣugbọn ọna wo gan an ni Afirika yoo fi jẹ anfaani ti ilẹ Gẹẹsi ba fi ajọ EU silẹ tan? Akọwe ijọba UK lori ọrọ idagbasoke pẹlu ilẹ okere, Alok Sharma sọ pe ijọba ilẹ Gẹẹsi yoo ṣe imugbooro iṣowo ati idokowo pẹlu ilẹ adulawọ kete ti eto Brexit ba ti bẹrẹ. O ni lori ọrọ yii gan an ni apero lori idokowo to n lọ lọwọ niluu London laarin ilẹ Gẹẹsi atawọn orilẹede Afirika da le lori. Ti UK ba ti fi ajọ EU silẹ, anfaani awọn orilẹede Afirika yoo pọ si ọrọ idokowo.


Akọwe ijọba UK lori ọrọ idagbasoke pẹlu ilẹ okere, Alok Sharma sọ pe ijọba ilẹ Gẹẹsi yoo ṣe imugbooro iṣowo ati idokowo pẹlu ilẹ adulawọ kete ti eto Brexit ba ti bẹrẹ. O ni lori ọrọ yii gan an ni apero lori idokowo to n lọ lọwọ niluu London laarin ilẹ Gẹẹsi atawọn orilẹede Afirika da le lori. Ti UK ba ti fi ajọ EU silẹ, anfaani awọn orilẹede Afirika yoo pọ si ọrọ idokowo. Ilẹ Gẹẹsi yoo gbiyanju lati rii pe idokowo rẹ pẹlu ọrilẹede Amẹrika, South Korea ati Australia gberu si lẹyin to ba ti fi EU silẹ. Ilẹ Adulawọ ni yoo kan ti yoo jẹ iru anfaani bayii lẹyin awọn orilẹede mẹrin yii. Ni gbogbo igba ni Olootu ijọba ilẹ Gẹẹsi, Boris Johnson atawọn alatilẹyin rẹ maa n sọ pe Brexit yoo fun ilẹ Gẹẹsi lanfaani lati le duna-dura bo ti wu wọn lori ọrọ idokowo.


Ilẹ Gẹẹsi yoo gbiyanju lati rii pe idokowo rẹ pẹlu ọrilẹede Amẹrika, South Korea ati Australia gberu si lẹyin to ba ti fi EU silẹ. Ilẹ Adulawọ ni yoo kan ti yoo jẹ iru anfaani bayii lẹyin awọn orilẹede mẹrin yii. Ni gbogbo igba ni Olootu ijọba ilẹ Gẹẹsi, Boris Johnson atawọn alatilẹyin rẹ maa n sọ pe Brexit yoo fun ilẹ Gẹẹsi lanfaani lati le duna-dura bo ti wu wọn lori ọrọ idokowo.


BBC World: Iléeṣẹ́ BBC fi ètò tuntun lọ́lẹ̀ fún àwọn àkàndá

Tony Hall to jẹ ọga agba patapata fun ileeṣẹ BBC ni gbogbo agbaye ti kede eto tuntun kan ti yoo ṣe awọn akanda ẹda ni anfani. Eto naa to pe akọle rẹ ni "Aim High" lo fi lọlẹ lẹyin awọn idanilẹkọọ to waye nigba to ṣabẹwo si ẹka ileeṣẹ naa to wa lorilẹ-ede Kenya. Hall sọ pe, eto naa yoo fi aye silẹ fun awọn akoroyin mẹta to jẹ akanda lati ṣiṣẹ fun oṣu mẹta, bẹrẹ lati ọsun kẹrin ọdun 2020. Awọn akọroyin naa yoo siṣẹ lori ẹrọ asọrọmagbesi ati ẹrọ ayelujara ni ẹka ileesẹ BBC to wa ni Nairobi, pẹlu awọn akẹgbẹ wọn miran lati orilẹ-ede Afirika. Hall ni "Iroyin BBC to n wa lati ilẹ Afirika n de ọdọ awọn eeyan ti ko din ni ọgọrun un miliọnu kan." O tẹsiwaju pe "A fẹ ki awọn akọroyin ṣe iṣẹ wọn lai si ibẹru, a si fẹ ran awọn alaabọ ara lọwọ." Hall ni oun mọ pe o ṣoro fun awọn akanda ẹda lati gbori soke ninu isẹ akọroyin.


Awọn akọroyin naa yoo siṣẹ lori ẹrọ asọrọmagbesi ati ẹrọ ayelujara ni ẹka ileesẹ BBC to wa ni Nairobi, pẹlu awọn akẹgbẹ wọn miran lati orilẹ-ede Afirika. Hall ni "Iroyin BBC to n wa lati ilẹ Afirika n de ọdọ awọn eeyan ti ko din ni ọgọrun un miliọnu kan." O tẹsiwaju pe "A fẹ ki awọn akọroyin ṣe iṣẹ wọn lai si ibẹru, a si fẹ ran awọn alaabọ ara lọwọ." Hall ni oun mọ pe o ṣoro fun awọn akanda ẹda lati gbori soke ninu isẹ akọroyin. O sọ siwaju sii pe "Afojusun wa ni lati pese idanilẹkọ to peye fun wọn, mo si rọ awọn ti ọrọ naa kan lati mu anfani yii ni ọkunkundun." Alaye ni kikun nipa eto naa ni ileeṣẹ BBC yoo fi lede ti asiko ba to.


O sọ siwaju sii pe "Afojusun wa ni lati pese idanilẹkọ to peye fun wọn, mo si rọ awọn ti ọrọ naa kan lati mu anfani yii ni ọkunkundun." Alaye ni kikun nipa eto naa ni ileeṣẹ BBC yoo fi lede ti asiko ba to.


South Africa - Adigunjalè fọlé ọga Ọlọpàá ní South Africa

Awọn adigunjale ni wọn ti ṣọṣẹ ni ile ẹni to jẹ ọga agba ajọ ọlọpaa, Khekla Sitole ni orilẹ-ede South Afrika. Ọkan lara awọn Oga ologun ilẹ naa sọ wi pe, awọn adigunjale naa ko ẹrọ amohun maworan meji lọ lai ba ohunkohun jẹ. Iṣẹ atunṣe n lọ lọwọ nile ọga agba kọmiṣọna agbofinro ọhun. Koda, o ni, o dabi ẹni pe iṣẹ atunṣe ti wọn ko i ti pari iṣe rẹ sugbọn ti awọn alọ-kolohunkigbe naa lo anfaani yii. Ọga ọlọpaa naa ni oun lọ fun ipade ni ile Igbimọ Aṣofin ilẹ naa ni Cape Town lasiko ti awọn adigunjale naa ṣiṣẹ laabi ọhun. Wahala nla ni eyi ti da si agbada ọga ọlọpaa naa nitori Ijọba ilẹ naa ṣi wa lọrun un rẹ lati mu adinku ba iwa ọdaran ki eyi to tun ṣẹlẹ si oun alara.


Visa free: Àwọn Orílẹ-èdè tí wọn fún ọmọ Nàìjíríá lánfàní ìwé igbeluu ọ̀fẹ́

Eto irin ajo lọ silẹ okeere awọn ọmọ Naijiria lo nilo igbaradi to muna doko latari ipo ti paali irinajo naa wa. Bakan naa ni iwe aṣe igbelu tabi iwe aṣẹ wiwọ ilu tabi orilẹ-ede kọọkan [visa] jẹ ohun ti o gba oogun lọpọlọpọ lati ri gba fun irin ajo naa. Sibẹ awọn orilẹ-ede kan ni ilẹ Adulawọ wa to n fi aaye gba irinajo si ọdọ wọn lai gba iwe aṣẹ igbelu tabi iwe iwọle niwọn igba ti paali irinajo to pe ye ba ti wa. Wo awọn orilẹ-ede ti a fẹ darukọ yii fi aaye gba wiwọ ilẹ wọn lai si idaamu tabi dandan iwe aṣẹ. Ṣugbọn awọn kan beere fun iwe irinna naa lẹnu ọna ibode atiwọle si orilẹ-ede wọn. 1.


Wo awọn orilẹ-ede ti a fẹ darukọ yii fi aaye gba wiwọ ilẹ wọn lai si idaamu tabi dandan iwe aṣẹ. Ṣugbọn awọn kan beere fun iwe irinna naa lẹnu ọna ibode atiwọle si orilẹ-ede wọn. 1. Rwanda: Orilẹ ede yii jẹ eyi ti o ni imọ toto julọ ti ọpọ awọn oludokowo ati awọn arinrin ajo afẹ si fi ṣe ibi ojukkọ ogun ni ọdun 1994,ni iyatọ ti wa. O tun jẹ orilẹ ede ti ko ni idojukọ eto abo ti iwa ọdaran ko si ṣe bẹẹ wọpọ. 2.


Rwanda: Orilẹ ede yii jẹ eyi ti o ni imọ toto julọ ti ọpọ awọn oludokowo ati awọn arinrin ajo afẹ si fi ṣe ibi ojukkọ ogun ni ọdun 1994,ni iyatọ ti wa. O tun jẹ orilẹ ede ti ko ni idojukọ eto abo ti iwa ọdaran ko si ṣe bẹẹ wọpọ. 2. Djibouti: Ni Iwọ Oorun ilẹ Afirika, ọkan pataki ibi ti o yẹ lati bẹwo lati orilẹ-ede Naijiria ni Ilu yii. O ṣeeṣe ki o gba iwe aṣẹ igbelu ṣugbọn pẹlu owo ti ko ga ju ara lọ, ṣugbọn ti ilẹ naa ni awọn ibi abẹwo to lọọrin. Awọon ibi abẹwo yii ni Odo Assal, ti o jẹ eyi ti o kere si ori ilẹ julọ ni ilẹ Adulawọ ti o si jẹ ikẹta iru rẹ ni agbaye lẹyin odo Galilee ati Okun pupa.


Djibouti: Ni Iwọ Oorun ilẹ Afirika, ọkan pataki ibi ti o yẹ lati bẹwo lati orilẹ-ede Naijiria ni Ilu yii. O ṣeeṣe ki o gba iwe aṣẹ igbelu ṣugbọn pẹlu owo ti ko ga ju ara lọ, ṣugbọn ti ilẹ naa ni awọn ibi abẹwo to lọọrin. Awọon ibi abẹwo yii ni Odo Assal, ti o jẹ eyi ti o kere si ori ilẹ julọ ni ilẹ Adulawọ ti o si jẹ ikẹta iru rẹ ni agbaye lẹyin odo Galilee ati Okun pupa. 3. Morocco: Aṣa, Oju Ọjọ ati awọn ohun amuyẹ ilu yii jẹ ko jẹ ibi aayo fun awọn ololufẹ. Awọn ara meeriri ile ounjẹ, ibusọ, ati ibi igbafẹ kaakakiri le mu ki ololufẹ gbogbo gbagbe ile ile.


3. Morocco: Aṣa, Oju Ọjọ ati awọn ohun amuyẹ ilu yii jẹ ko jẹ ibi aayo fun awọn ololufẹ. Awọn ara meeriri ile ounjẹ, ibusọ, ati ibi igbafẹ kaakakiri le mu ki ololufẹ gbogbo gbagbe ile ile. 4. Cape Verde: Orilẹ ede yii jẹ ibi omi ti o wa ni ila Oorun Adulawọ. O tun jẹ ọkan pataki lara awọn ibi igbafẹ julọ ni ilẹ Adulawọ.


4. Cape Verde: Orilẹ ede yii jẹ ibi omi ti o wa ni ila Oorun Adulawọ. O tun jẹ ọkan pataki lara awọn ibi igbafẹ julọ ni ilẹ Adulawọ. Oju ọjọ ilẹ naa dara ti ayika orilẹ ede naa si rẹwa. 5. Kenya: Ilu yii ni oriko awọn eranko nla nla, Safari ati awọn  ibi itan.


Oju ọjọ ilẹ naa dara ti ayika orilẹ ede naa si rẹwa. 5. Kenya: Ilu yii ni oriko awọn eranko nla nla, Safari ati awọn  ibi itan. Awọn ilu bii Nairobi ati Monbassa jẹ ibi ti o dara. Enu ọna ilu naa ni eniyan ti le gba iwe irinna bakan naa. 6.


Awọn ilu bii Nairobi ati Monbassa jẹ ibi ti o dara. Enu ọna ilu naa ni eniyan ti le gba iwe irinna bakan naa. 6. Uganda: Ila Oorun Aduilawọ ni ilu yii ti o si ni ibi itan bii obo Victoria ati awọn miiran ti o si fi aaye gba gbigba iwe ni ẹnu ọna iwọle. 7. Sudan: Ilu yii jẹ ibi ti o ni agbegbe awọn eranko ti o si ni ojuko ibi igbafẹ ṣugbọn ti iwe irinna gbigba rẹ jẹ lati ẹnu ọna abawọle.


Uganda: Ila Oorun Aduilawọ ni ilu yii ti o si ni ibi itan bii obo Victoria ati awọn miiran ti o si fi aaye gba gbigba iwe ni ẹnu ọna iwọle. 7. Sudan: Ilu yii jẹ ibi ti o ni agbegbe awọn eranko ti o si ni ojuko ibi igbafẹ ṣugbọn ti iwe irinna gbigba rẹ jẹ lati ẹnu ọna abawọle. Awọn Orilẹ ede miran ti ko nilo iwe aṣẹ igbelu fun awọn ọmọ Nigeria ni ; 8. Barbados: Orilẹ ede yii wa ni Ila Oorun ilẹ Afrika ti o si jẹ bii ọgọrun kilomita si Iwọ Oorun Odo Caribbean ati Odo Windward. Abẹwo ọmọ Naijiria si ilu yii yoo fun ẹni naa ni anfaani lati lo oṣu mẹfa lai gba iwe aṣẹ.


Awọn Orilẹ ede miran ti ko nilo iwe aṣẹ igbelu fun awọn ọmọ Nigeria ni ; 8. Barbados: Orilẹ ede yii wa ni Ila Oorun ilẹ Afrika ti o si jẹ bii ọgọrun kilomita si Iwọ Oorun Odo Caribbean ati Odo Windward. Abẹwo ọmọ Naijiria si ilu yii yoo fun ẹni naa ni anfaani lati lo oṣu mẹfa lai gba iwe aṣẹ. O jẹ ilu ti o ni ibi igbafẹ ẹgbẹ omi julọ ati ẹja odo. Orilẹ ede yii jẹ ọkan lara orilẹ ede ti o pọju lọ lagbaye. Bakan naa ni o maa n fun awọn ọmọ Naijiria ni anfani ọgbọn ọjọ ki wọn to gba iwe aṣẹ igbelu.


O jẹ ilu ti o ni ibi igbafẹ ẹgbẹ omi julọ ati ẹja odo. Orilẹ ede yii jẹ ọkan lara orilẹ ede ti o pọju lọ lagbaye. Bakan naa ni o maa n fun awọn ọmọ Naijiria ni anfani ọgbọn ọjọ ki wọn to gba iwe aṣẹ igbelu. Bakan naa ni iru ẹni bẹẹ yoo ṣafihan ẹẹdẹgbẹta owo dọla tikẹẹti ipada sile. Igbadun rẹpẹtẹ n bẹ ni Ilu  Port ni Cittagong fun faaji ti ko lopin. 10.


Bakan naa ni iru ẹni bẹẹ yoo ṣafihan ẹẹdẹgbẹta owo dọla tikẹẹti ipada sile. Igbadun rẹpẹtẹ n bẹ ni Ilu  Port ni Cittagong fun faaji ti ko lopin. 10. BURKINA FASO: Ofẹ ni iwe igbelu orilẹ ede yii ti o wa ni Iwọ Oorun Alawọ dudu. Orilẹ ede yii ni o ṣe igbalejo iṣafihan aṣa ati ohun iṣẹnbaye, Ouagadougou ti o si gba ami ẹyẹ julọ ni ilẹ adulawọ. Burkina Faso jẹ orilẹ ede ti awọn ọmọ Naijiria fẹran lati maa lọ ti o si ni Wura ati Fadaka lọpọ yanturu.