DSP Abimbọla Oyeyẹmi to fi sita lọjọ Aje, Mọnde, ṣalaye pe Baba Mukaila to ku lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan Idiroko, pe ni nnkan bii aago meji ọsan ọjọ Sannde naa ni Biọdun waa ra siga lọwọ ọmọ oun, Mukaila, bo si ti ra a tan lo ba tiẹ lọ. Baba Mukaila tẹsiwaju pe afi bo ṣe di nnkan bii aago mẹwaa alẹ ọjọ Sannde naa ti Biọdun tun de, to ni oun fẹẹ gba ṣenji fifti naira lọwọ ọmọ oun. Ọrọ ṣenji wazo naa lo dija laarin wọn bi baba yii ṣe wi, lo ba di pe Biọdun bẹrẹ si i lu ọmọ oun bii ko ku, to n ku u lẹṣẹẹ gidi. Awọn ẹṣẹ agbara naa lo jẹ ki Mukaila ṣubu lulẹ, ti wọn si sare gbe e lọ sileewosan, nibi tawọn dokita ti sọ fun wọn pe o ti ku. Awọn ọlọpaa ipinlẹ Ogun mu Biọdun to n gbe l’Ojule karundinlogoji, Opopona Ọladun, Ikọtun, nipinlẹ Eko, Idiroko to ti lọọ daran naa ni wọn ti mu un, bẹẹ ni wọn ti gbe oku Mukaila lọ si mọṣuari, wọn ni wọn yoo ṣe ayẹwo fun un. Wọn ti gbe Biọdun funra ẹ lọ sẹka ti wọn ti n ri si ọrọ awọn apaayan, nibi ti wọn yoo ti towe rẹ lọ sile-ẹjọ


Biọdun lu Mukaila pa n’Idiroko, nitori aadọta Naira

Awọn ẹṣẹ agbara naa lo jẹ ki Mukaila ṣubu lulẹ, ti wọn si sare gbe e lọ sileewosan, nibi tawọn dokita ti sọ fun wọn pe o ti ku. Awọn ọlọpaa ipinlẹ Ogun mu Biọdun to n gbe l’Ojule karundinlogoji, Opopona Ọladun, Ikọtun, nipinlẹ Eko, Idiroko to ti lọọ daran naa ni wọn ti mu un, bẹẹ ni wọn ti gbe oku Mukaila lọ si mọṣuari, wọn ni wọn yoo ṣe ayẹwo fun un. Wọn ti gbe Biọdun funra ẹ lọ sẹka ti wọn ti n ri si ọrọ awọn apaayan, nibi ti wọn yoo ti towe rẹ lọ sile-ẹjọ


O ma ṣe o! Ọkẹ aimọye miliọnu ṣofo nibi jamba ina n’llọrin

Ọkẹ aimọye dukia to to miliọnu naira lo ṣofo nibi iṣẹlẹ ina kan to jo ṣọọbu mẹfa ni agbegbe Geri-Alimi, niluu Ilọrin, lowurọ kutu, ọjọ Aiku, Sannde, ọṣẹ yii. ALAROYE gbọ lẹnu arabinrin kan ti oun naa ni ninu awọn ṣọọbu to jona ọhun pe ni nnkan bii aago marun-un idaji ni ina ọhun sẹ yọ, ti gbogbo dukia to wa ninu awọn ṣọọbu naa si jona raurau ki ileeṣẹ panapana too de síbi iṣẹlẹ ọhun. Bakan naa, Arabinrin Adetoro Anifat, to n ta awọn aṣọ ọkunrin ati tobinrin ti gbogbo ọja rẹ jona naa ṣalaye fawọn oniroyin pe gbogbo ọja ti oun ṣẹṣẹ ra lati ta fun ọdun Keresimesi lo jona patapata. O ni ọja to wa ninu ṣọọbu toun nikan to miliọnu mẹta naira. Ẹlomiiran to tun ba wa sọrọ, Ọgbẹni Owolabi Akeem, to n ta oogun awọn ounjẹ adiẹ naa salaye pe gbogbo ọja to wa ninu ṣọọbu oun naa lo jona raurau, toun ko si ti i mọ igbeṣẹ to kan ninu aye oun bayii. Gbogbo awọn ontaja nibi ṣọọbu naa ti waa rọ ijọba ipinlẹ Kwara ati awọn ẹlẹyinju aanu lati dide iranwọ si wọn lori bii wọn yoo ṣe rowo bẹrẹ ọja miiran.


Ogun miliọnu lawọn agbebọn to ji agbẹ mẹrin gbe n’Ifọn n beerewọn

Oluṣẹyẹ Iyiade, AkurẹKo din lawọn agbẹ mẹrin tawọn ajinigbe kan tun ki mọlẹ, ti wọn si ji gbe sa lọ niluu Ute, lagbegbe Ifọn, nijọba ibilẹ Ọsẹ, lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ to kọja.Awọn ajinigbe ọhun la gbọ pe wọn lọọ ka awọn agbẹ naa mọ ibi ti wọn ti n ṣiṣẹ oojọ wọn lọwọ ninu oko wọn laaarọ kutukutu ọjọ ta a n sọ yii. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, lawọn agbebọn ọhun ṣẹṣẹ kan si ẹbi awọn agbẹ mẹrẹẹrin, ti wọn si ni ki wọn lọọ wa ogun miliọnu Naira wa ti wọn ba si fẹẹ ri awọn eeyan wọn laaye.Bo tilẹ jẹ pe awọn agbofinro fi n da awọn araalu loju pe awọn ti n tọpasẹ awọn janduku naa, sibẹ, awọn ẹbi awọn ti wọn mu nigbekun ọhun ni wọn ni wọn ko duro lori eyi, wọn ni wọn ti n kowo nla jọ laarin ara wọn ki wọn le ri awọn eeyan wọn gba pada laipẹ.


Nitori awọn ọdaran, ẹsọ Amọtẹkun ti bẹrẹ si i ṣayẹwo ọkọ nipinlẹ Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Latari itu tawọn ajinigbe n pa lọwọ lawọn apa ibi kan nipinlẹ Ondo, ẹṣọ Amọtẹkun ti bẹrẹ ṣiṣe ayẹwo si awọn ọkọ to n rin lawọn oju popo. Oludariwọn nipinlẹ Ondo, Oloye Adetunji Adelẹyẹ lo sọrọ yii lasiko to n bawọn oniroyin sọrọ nileeṣẹ wọn to wa lagbegbe Alagbaka, niluu Akurẹ. Adelẹyẹ ni awọn ko ṣe agbekalẹ eto ọhun lati dẹruba ẹnikẹ́ni bi ko ṣe ki eto aabo le duro daadaa, ki awọn araalu si le lanfaani lati ṣe ọdun to n bọ yii pẹlu alaafia. O rọ awọn eeyan ipinlẹ Ondo lati maa ba iṣẹ oojọ wọn lọ lai foya, ki wọn si maa gbiyanju lati mu awọn ohun eelo idanimọ wọn lọwọ nigbakugba ti wọn ba n jade. Adelẹyẹ bẹbẹ fun ifọwọsowọpọ kikun lati ọdọ awọn awakọ, ki wọn ma si ṣe ri i bii ifiyajẹni tabi fifoju ẹni rare nigba tawọn ẹsọ Amọtẹkun ba da wọn duro lati yẹ ọkọ wọn wo. Gbogbo awọn to n lo ọkọ onigillasi dudu lo kilọ fun lati ri i daju pe wọn gba iwe to ba yẹ lati ọdọ awọn agbofinro, bakan naa lo ran awọn eeyan leti pe ofin to de iṣọwọ ṣiṣẹ awọn ọlọkada si wa digbi.


O rọ awọn eeyan ipinlẹ Ondo lati maa ba iṣẹ oojọ wọn lọ lai foya, ki wọn si maa gbiyanju lati mu awọn ohun eelo idanimọ wọn lọwọ nigbakugba ti wọn ba n jade. Adelẹyẹ bẹbẹ fun ifọwọsowọpọ kikun lati ọdọ awọn awakọ, ki wọn ma si ṣe ri i bii ifiyajẹni tabi fifoju ẹni rare nigba tawọn ẹsọ Amọtẹkun ba da wọn duro lati yẹ ọkọ wọn wo. Gbogbo awọn to n lo ọkọ onigillasi dudu lo kilọ fun lati ri i daju pe wọn gba iwe to ba yẹ lati ọdọ awọn agbofinro, bakan naa lo ran awọn eeyan leti pe ofin to de iṣọwọ ṣiṣẹ awọn ọlọkada si wa digbi. Awakọ tabi ọlọkada to ba ti ṣẹ si eyikeyii ninu awọn ofin ti wọn fi de wọn nipinlẹ Ondo lo ni awọn yóò ba ṣẹjọ lẹyin ti jọba ba ti gbẹsẹ le ọkọ tabi ọkada iru arufin bẹẹ. Oloye Adelẹyẹ ni eeyan meje lọwọ awọn ti tẹ laarin ọjọ kín-in-ni, oṣu kejila, ọdun ta a wa yii, ti eto naa bẹrẹ.


Awakọ tabi ọlọkada to ba ti ṣẹ si eyikeyii ninu awọn ofin ti wọn fi de wọn nipinlẹ Ondo lo ni awọn yóò ba ṣẹjọ lẹyin ti jọba ba ti gbẹsẹ le ọkọ tabi ọkada iru arufin bẹẹ. Oloye Adelẹyẹ ni eeyan meje lọwọ awọn ti tẹ laarin ọjọ kín-in-ni, oṣu kejila, ọdun ta a wa yii, ti eto naa bẹrẹ.


Aṣiri tu! Wọn ti darukọ awọn akẹkọọ to pa Sylvester, ati bi wọn ṣe pa a

Faith Adebọla, Eko Ọkan ninu awọn ọmọleewe Dowen College, toun ati Oloogbe Sylvester Oromoni jọ n gbe yara kan naa, ti ṣalaye ohun to ṣẹlẹ lọjọ tawọn ọmọde afurasi ẹlẹgbẹ okunkun lọọ da ẹmi rẹ legbodo ninu yara naa, ọmọ ọhun, ti ko fẹẹ sọ orukọ ara rẹ sọ pe niṣoju oun ati awọn yooku tawọn jọ wa ni yara ni wọn ṣe din dundu iya buruku fun Sylvester, o si darukọ awọn mẹrin toun mọ ti wọn wa lara awọn to huwa odoro nla ọhun. Ninu alaye tọmọ naa ṣe, eyi ti mọlẹbi Sylvester kan, Timi Oromoni, fi sori atẹ ayelujara tuita rẹ, o ni irọlẹ, ni nnkan bii aago meje ọjọ Satide, ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kọkanla, ọdun yii, lawọn siniọ bii mẹfa ja wọ ileegbee awọn akẹkọọ lojiji, ni ile tawọn n gbe ninu ọgba ileewe naa, bi wọn ṣe wọle ni wọn pa’na yara naa, Siniọ Favor lo pa’na. “Wọn o ki i ṣe marun-un, ọmọkunrin mẹfa ni wọn, mo ri wọn daadaa, ṣugbọn mi o mọ awọn ti wọn lọwọ ninu lilu Slyvester lalubami, boya gbogbo wọn ni, tori wọn ti pana nigba yẹn, firi firi la kan n wo. ‘‘Awọn to da mi loju, ti wọn wa lọjọ yẹn ni Favor, Edwin, Anslem ati Micheal. O da bii pe Edwin lo ko wọn wa, oun lo n paṣẹ fawọn to ku. ‘‘Bi wọn ṣe bẹrẹ si i lu ẹni ti wọn wa wa ọhun, to si n bẹ wọn pe ki wọn ṣaanu oun, ojiji lọmọ naa ja bọ latori bẹẹdi to dubulẹ si tẹlẹ, tori gbogbo wa jọ n takurọsọ lọwọ ni wọn ja wọle.


‘‘Awọn to da mi loju, ti wọn wa lọjọ yẹn ni Favor, Edwin, Anslem ati Micheal. O da bii pe Edwin lo ko wọn wa, oun lo n paṣẹ fawọn to ku. ‘‘Bi wọn ṣe bẹrẹ si i lu ẹni ti wọn wa wa ọhun, to si n bẹ wọn pe ki wọn ṣaanu oun, ojiji lọmọ naa ja bọ latori bẹẹdi to dubulẹ si tẹlẹ, tori gbogbo wa jọ n takurọsọ lọwọ ni wọn ja wọle. Nigba ti Sly (Sylvester lo pe bẹẹ) ṣubu, wọn tun bẹrẹ si i lu u. ‘‘Ẹyin naa ni wọn pe wa, Anslem sọrọ pe awọn ofin ileewe yii ti su oun, ti a ba si fi le lọọ ṣofofo awọn bi Sly ṣe ṣe, kekere lohun tawọn ṣe fun un yii maa jẹ lẹgbẹẹ iya tawọn maa fi jẹ onitọhun. ‘‘Ọmọ naa ṣi n jẹrora nilẹ to na gbalaja si nigba yẹn, ko le da dide, bi awọn siniọ yii si ṣe n jade lọkọọkan ni wọn n fẹsẹ gba Sly nipaa, omi-in fibinu tẹ ẹ lori mọlẹ.


Nigba ti Sly (Sylvester lo pe bẹẹ) ṣubu, wọn tun bẹrẹ si i lu u. ‘‘Ẹyin naa ni wọn pe wa, Anslem sọrọ pe awọn ofin ileewe yii ti su oun, ti a ba si fi le lọọ ṣofofo awọn bi Sly ṣe ṣe, kekere lohun tawọn ṣe fun un yii maa jẹ lẹgbẹẹ iya tawọn maa fi jẹ onitọhun. ‘‘Ọmọ naa ṣi n jẹrora nilẹ to na gbalaja si nigba yẹn, ko le da dide, bi awọn siniọ yii si ṣe n jade lọkọọkan ni wọn n fẹsẹ gba Sly nipaa, omi-in fibinu tẹ ẹ lori mọlẹ. ‘‘Nigba ti wọn lọ tan, a gbiyanju lati ṣaajo ẹ, a gbe e dide sori bẹẹdi ẹ pada. Ṣugbọn nitori ikilọ awọn siniọ yẹn, ko sẹni to laya lati lọọ fẹjọ sun ninu wa. Afi nigba tilẹ mọ, ti Sylvester ni gbogbo ara lo n ro oun, ko si le fẹsẹ ara ẹ rin mọ.


‘‘Nigba ti wọn lọ tan, a gbiyanju lati ṣaajo ẹ, a gbe e dide sori bẹẹdi ẹ pada. Ṣugbọn nitori ikilọ awọn siniọ yẹn, ko sẹni to laya lati lọọ fẹjọ sun ninu wa. Afi nigba tilẹ mọ, ti Sylvester ni gbogbo ara lo n ro oun, ko si le fẹsẹ ara ẹ rin mọ. Awọn siniọ yii tun pe wa sinu yara wọn, wọn ni a o gbọdọ sọ ohun to ṣẹlẹ fawọn ọga ileewe o, pe ti a ba sọ, awọn maa mọ, awọn si maa fiya jẹ wa. Wọn ni tẹnikẹni ba beere ohun to ṣe e lọwọ wa, ka sọ fun wọn pe o lọọ gba bọọlu ni, ibẹ lo ti ṣeṣe, a la a ti gbọ. ‘‘Ọga to n bojuto ile gbigbe ninu ọgba yẹn mọ ohun o ṣẹlẹ, o mọ pe wọn lu Sylvester ni, o si ya mi lẹnu ti wọn n wa n purọ lori ayelujara pe awọn o mọ, wọn mọ pe ki i ṣe bọọlu lo lọọ gba.


Awọn siniọ yii tun pe wa sinu yara wọn, wọn ni a o gbọdọ sọ ohun to ṣẹlẹ fawọn ọga ileewe o, pe ti a ba sọ, awọn maa mọ, awọn si maa fiya jẹ wa. Wọn ni tẹnikẹni ba beere ohun to ṣe e lọwọ wa, ka sọ fun wọn pe o lọọ gba bọọlu ni, ibẹ lo ti ṣeṣe, a la a ti gbọ. ‘‘Ọga to n bojuto ile gbigbe ninu ọgba yẹn mọ ohun o ṣẹlẹ, o mọ pe wọn lu Sylvester ni, o si ya mi lẹnu ti wọn n wa n purọ lori ayelujara pe awọn o mọ, wọn mọ pe ki i ṣe bọọlu lo lọọ gba. Koda, laaarọ ọjọ keji ti wọn gbe Sly lọ sileewosan inu ọgba ileewe, o han pe wọn lu u ni, ko si bọọlu to le ṣẹ eeyan leegun bẹẹ yẹn, ati pe ko si eto bọọlu gbigba lọsẹ yẹn, ko tiẹ si eto ere idaraya kankan lori atẹ ikẹkọọ wa. ‘‘Mo gbiyanju lati ṣalaye ohun to ṣẹlẹ fun ọga agba ileewe wa (principal), ṣugbọn niṣe ni wọn jagbe mọ wa pe ka yee sọ kotokoto, wọn ni bọọlu lo gba. Ko si pẹ sigba naa ni mọlẹbi Sly waa gbe e lọ.” Alẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ keje, oṣu kejila yii, iyẹn lọjọ kẹrin ti wọn ṣakọlu si i, ni ọmọdekunrin Sylvester Oromoni Juniọ, akẹkọọ ileewe Dowen College, to wa ni Lẹkki, nipinlẹ Eko, doloogbe lọsibitu kan nipinlẹ Delta, ti baba rẹ gbe e lọ fun itọju iwosan.’’


Koda, laaarọ ọjọ keji ti wọn gbe Sly lọ sileewosan inu ọgba ileewe, o han pe wọn lu u ni, ko si bọọlu to le ṣẹ eeyan leegun bẹẹ yẹn, ati pe ko si eto bọọlu gbigba lọsẹ yẹn, ko tiẹ si eto ere idaraya kankan lori atẹ ikẹkọọ wa. ‘‘Mo gbiyanju lati ṣalaye ohun to ṣẹlẹ fun ọga agba ileewe wa (principal), ṣugbọn niṣe ni wọn jagbe mọ wa pe ka yee sọ kotokoto, wọn ni bọọlu lo gba. Ko si pẹ sigba naa ni mọlẹbi Sly waa gbe e lọ.” Alẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ keje, oṣu kejila yii, iyẹn lọjọ kẹrin ti wọn ṣakọlu si i, ni ọmọdekunrin Sylvester Oromoni Juniọ, akẹkọọ ileewe Dowen College, to wa ni Lẹkki, nipinlẹ Eko, doloogbe lọsibitu kan nipinlẹ Delta, ti baba rẹ gbe e lọ fun itọju iwosan.’’


Mi o ni ẹnikẹni sinu lori idajọ ẹwọn gbere ti wọn da fun ọkọ mi- Ẹfanjẹliisi Abisọla

Oluṣẹyẹ Iyiade Akurẹ Ara ọtọ patapata ni isin ọjọ isinmi to kọja yii jẹ nile-ijọsin Sọtitobirẹ, eyi to wa lagbegbe Ọshinlẹ, niluu Akurẹ, pẹlu bawọn ọmọ ijọ naa ko ṣe le pa idunnu wọn mọra latari idajọ kootu Ko–tẹ–mi–lọrun to waye lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ to kọja, pe ki wọn tu oludasilẹ ṣọọṣi ọhun, Alfa Samuel Babatunde, silẹ ninu ọgba ẹwọn to wa lati bii ọdun meji sẹyin. Bo tilẹ jẹ pe Wolii Alfa ṣi wa lọgba ẹwọn Olokuta, ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ni wọn lo ṣee ṣe ki wọn ṣẹṣẹ yọnda rẹ patapata lẹyin ti agbẹjọro rẹ ba ti pari gbogbo igbesẹ to yẹ ko gbe lori ọrọ ominira rẹ. Sibẹ, ijo ati ayọ lawọn olujọsin ọhun fi bẹrẹ isin wọn ọjọ naa lati ibẹrẹ titi de opin. Eyi ni yoo jẹ igba akọkọ tawọn ọmọ ijọ Sọtitobirẹ yoo fi iru ayọ bẹẹ han lati inu oṣu kẹwaa, ọdun 2019, tiṣẹlẹ ọmọ ọdun kan to sọnu ninu sọọsi ọhun ti waye. Iyawo oludasilẹ ijọ naa, Ẹfanjẹliisi Abisọla Alfa, to dari ijọsin ọhun fi ẹmi imoore rẹ si Ọlọrun han fun bi ile-ẹjọ ṣe tu ọkọ rẹ silẹ lasiko to da bii ẹni pe ireti tí fẹẹ pin bẹẹ lo fi da awọn eeyan loju pe oun ko ni i di ẹnikẹni sinu lori iṣẹlẹ naa. Abilekọ Alfa rọ awọn ọmọ ijọ wọn lati ma ṣe binu tabi ki wọn ba ẹnikẹni ja lori gbogbo ipenija ti awọn ti n la kọja fun bii ọdun meji sẹyin.


Eyi ni yoo jẹ igba akọkọ tawọn ọmọ ijọ Sọtitobirẹ yoo fi iru ayọ bẹẹ han lati inu oṣu kẹwaa, ọdun 2019, tiṣẹlẹ ọmọ ọdun kan to sọnu ninu sọọsi ọhun ti waye. Iyawo oludasilẹ ijọ naa, Ẹfanjẹliisi Abisọla Alfa, to dari ijọsin ọhun fi ẹmi imoore rẹ si Ọlọrun han fun bi ile-ẹjọ ṣe tu ọkọ rẹ silẹ lasiko to da bii ẹni pe ireti tí fẹẹ pin bẹẹ lo fi da awọn eeyan loju pe oun ko ni i di ẹnikẹni sinu lori iṣẹlẹ naa. Abilekọ Alfa rọ awọn ọmọ ijọ wọn lati ma ṣe binu tabi ki wọn ba ẹnikẹni ja lori gbogbo ipenija ti awọn ti n la kọja fun bii ọdun meji sẹyin. Nigba to n pari ọrọ iyanju rẹ, funra rẹ lo saaju awọn olujọsin ọhun lati gbadura fun titete ri ọmọdekunrin to sọnu ọhun, Gold Kọlawọle, bakan naa lo tun ni ki wọn gbadura pe ki aṣiri gbogbo awọn to wa nidii bi ọmọ naa ṣe di awati tu laipẹ laijinna. Ọkan ninu awọn agba ijọ naa, Alagba Babade Oluwalayọmi, to b’ALAROYE sọrọ ni ọpẹ nla lawọn n fi fun Ọlọrun pe o gbọ igbe ati ẹbẹ awọn lori itusilẹ Wolii Alfa. Ijọba ipinlẹ ti ni awọn ṣi n ronu lori igbesẹ to yẹ ki awọn gbe lori bi ile-ẹjọ Ko–tẹ–mi–lọrun ṣe da Wolii Alfa Babatunde silẹ ninu ijokoo wọn to waye lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja.


Nigba to n pari ọrọ iyanju rẹ, funra rẹ lo saaju awọn olujọsin ọhun lati gbadura fun titete ri ọmọdekunrin to sọnu ọhun, Gold Kọlawọle, bakan naa lo tun ni ki wọn gbadura pe ki aṣiri gbogbo awọn to wa nidii bi ọmọ naa ṣe di awati tu laipẹ laijinna. Ọkan ninu awọn agba ijọ naa, Alagba Babade Oluwalayọmi, to b’ALAROYE sọrọ ni ọpẹ nla lawọn n fi fun Ọlọrun pe o gbọ igbe ati ẹbẹ awọn lori itusilẹ Wolii Alfa. Ijọba ipinlẹ ti ni awọn ṣi n ronu lori igbesẹ to yẹ ki awọn gbe lori bi ile-ẹjọ Ko–tẹ–mi–lọrun ṣe da Wolii Alfa Babatunde silẹ ninu ijokoo wọn to waye lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja. Kọmisanna feto idajọ to tun jẹ olupẹjọ, Ọgbẹni Charles Titiloye, lo sọrọ yii ninu atẹjade kan to fi sita lori ọrọ idajọ naa. Titiloye ni oun ko ti i le sọ ni pato ohun tijọba fẹẹ ṣe lori ọrọ ẹjọ naa, o ni o digba ti awọn ba pari ayẹwo tí awọn n ṣe lọwọ si iwe agbekalẹ idajọ naa ki oun too le sọrọ nipa igbesẹ ti awọn fẹẹ gbe.


Kọmisanna feto idajọ to tun jẹ olupẹjọ, Ọgbẹni Charles Titiloye, lo sọrọ yii ninu atẹjade kan to fi sita lori ọrọ idajọ naa. Titiloye ni oun ko ti i le sọ ni pato ohun tijọba fẹẹ ṣe lori ọrọ ẹjọ naa, o ni o digba ti awọn ba pari ayẹwo tí awọn n ṣe lọwọ si iwe agbekalẹ idajọ naa ki oun too le sọrọ nipa igbesẹ ti awọn fẹẹ gbe.


Bello atọrẹ ẹ n fẹwọn ṣere, waya ina ni wọn n ji tu l’Ekoo

Kọmiṣanna ọlọpaa Eko, Hakeem Odumosu, ti paṣẹ pe dandan ni kawọn afurasi ọdaran meji kan, Tairu Bello, ẹni ọdun mọkanlelọgbọn, ati Bishir Abubakar, ẹni ọdun mejilelọgbọn, kawọ pọnyin rojọ niwaju adajọ, ibi ti wọn ti n fi jiga ati ṣọbiri hu ilẹ lati ji waya ina ka lawọn agbofinro ka wọn mọ, ti wọn fi mu wọn. CSP Yinka Ẹgbẹyẹmi to n dari ikọ ọlọpaa RRS (Rapid Response Squad) l’Ekoo, sọ ninu atẹjade to fi sori atẹ ayelujara RRS lori fesibuuku pe nnkan bii aago marun-un fẹẹrẹ ọjọ Ẹti, Furaidee, lọwọ ba awọn afurasi ọdaran naa. Ẹgbẹyẹmi ni awọn kọlọransi ẹda mejeeji ti hu waya ina tijọba ri mọlẹ, waya ti wọn pe ni 240mm cables, wọn ti ka a jọ, roolu mẹta ni wọn ka a si, wọn fẹẹ maa ko o sinu mọto lawọn ọlọpaa RRS yọ si wọn, ni wọn ba fẹẹ sa lọ, ṣugbọn wọn ri wọn mu. Nigba ti wọn de teṣan pẹlu ẹsibiiti wọn, wọn jẹwọ pe loootọ lawọn n hulẹ lati ji waya tijọba ri mọlẹ ni. Wọn ni agbegbe Idi Iroko, ni Maryland, lawọn ti hu awọn waya naa, Mile-12 lawọn si fẹẹ fi mọto ko o lọ, ibẹ ni wọn lawọn ti maa ta atare ẹ si Owode Onirin, nibi tawọn to fẹẹ ra a lọwọ wọn wa. Wọn tun jẹwọ pe ẹẹkeji tawọn maa ṣe’ru iwa ọdaran yii lọwọ ba awọn yii.


Nigba ti wọn de teṣan pẹlu ẹsibiiti wọn, wọn jẹwọ pe loootọ lawọn n hulẹ lati ji waya tijọba ri mọlẹ ni. Wọn ni agbegbe Idi Iroko, ni Maryland, lawọn ti hu awọn waya naa, Mile-12 lawọn si fẹẹ fi mọto ko o lọ, ibẹ ni wọn lawọn ti maa ta atare ẹ si Owode Onirin, nibi tawọn to fẹẹ ra a lọwọ wọn wa. Wọn tun jẹwọ pe ẹẹkeji tawọn maa ṣe’ru iwa ọdaran yii lọwọ ba awọn yii. Lara awọn irinṣẹ ti wọn fi n ṣiṣẹẹbi wọn tawọn ọlọpaa ka mọ wọn lọwọ ni ṣọbiri meji, jiga meji, ayun ti wọn fi n rẹ waya kan, haama nla, ṣisuu (chisel), ada ati okun. Iwadii ṣi n tẹsiwaju lori ọrọ wọn gẹgẹ bi Ẹgbẹyẹmi ṣe wi, wọn yoo si foju bale-ẹjọ laipẹ.


Lara awọn irinṣẹ ti wọn fi n ṣiṣẹẹbi wọn tawọn ọlọpaa ka mọ wọn lọwọ ni ṣọbiri meji, jiga meji, ayun ti wọn fi n rẹ waya kan, haama nla, ṣisuu (chisel), ada ati okun. Iwadii ṣi n tẹsiwaju lori ọrọ wọn gẹgẹ bi Ẹgbẹyẹmi ṣe wi, wọn yoo si foju bale-ẹjọ laipẹ.


Iru ki waa leleyii, ọmọ mẹjọ ku sinu ọkọ ayọkẹlẹ ni Badagry, wọn looru lo mu wọn pa

Faith Adebọla, Eko Ariwo, ‘ikunlẹ abiyamọ o’ lo gba ẹnu awọn eeyan ti wọn n wo oku awọn majeṣin mẹjọ ti wọn ko jade ninu ọkọ ayọkẹlẹ kan ni Ojule kejidinlogun, Opopona Adelayọ, nibudokọ Jah Michael, to wa lagbegbe Badagry, nijọba ibilẹ Ọlọrunda, nipinlẹ Eko, lọjọ Aiku, Sannde yii. Wọn ni niṣe lawọn ọmọ naa n ṣere ninu ọkọ ọhun, lasiko naa ni ilẹkun pa de mọ wọn lojiji, wọn ko si ri i ṣi titi ti ooru fi mu wọn pa sinu ọkọ naa. Atẹjade kan ti Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Eko fi ṣọwọ sori atẹ ayelujara ALAROYE nipa iṣẹlẹ naa, CSP Adekunle Ajiṣebutu sọ pe ọkọ ayọkẹlẹ naa ko ṣẹṣẹ debẹ, o ti wa nibẹ tipẹ, Saliat Kazeem ni wọn lo ni ọkọ ọhun. Ko sẹni to le sọ pato asiko tawọn ọmọde ti wọn lọjọ ori wọn wa laarin ọdun mẹwaa si marun-un yii ṣere dedii ọkọ ọhun, ti wọn si ṣilẹkun ọkọ, ti wọn pa ilẹkun ọhun de mọ ara wọn nibẹ. Ẹnikan to n kọja lọ lo taju kan an ri i pe awọn ọmọ naa ti sun, lo ba pe akiyesi awọn to wa laduugbo si i, igba naa lawọn eeyan too fura pe ina nla ti jo obi awọn ọmọleewe yii. A gbọ pe binrin to ni mọto naa tun jẹ lanlọọdu ile kan nibẹ, ọkan ninu awọn ọmọọmọ rẹ naa wa ninu awọn ti wọn wa ninu ọkọ ọhun.


Ko sẹni to le sọ pato asiko tawọn ọmọde ti wọn lọjọ ori wọn wa laarin ọdun mẹwaa si marun-un yii ṣere dedii ọkọ ọhun, ti wọn si ṣilẹkun ọkọ, ti wọn pa ilẹkun ọhun de mọ ara wọn nibẹ. Ẹnikan to n kọja lọ lo taju kan an ri i pe awọn ọmọ naa ti sun, lo ba pe akiyesi awọn to wa laduugbo si i, igba naa lawọn eeyan too fura pe ina nla ti jo obi awọn ọmọleewe yii. A gbọ pe binrin to ni mọto naa tun jẹ lanlọọdu ile kan nibẹ, ọkan ninu awọn ọmọọmọ rẹ naa wa ninu awọn ti wọn wa ninu ọkọ ọhun. A gbọ pe nigba ti wọn n gbe ọkan ninu awọn ọmọ naa ki ko ku loju-ẹsẹ lọ sọsibitu ni oun naa pada jade laye. Ṣa, CP Hakeem Odumosu ti paṣẹ pe kawọn oniṣegun ṣayẹwo si oku wọn lati mọ pato ohun to pa wọn, ati bi iku abaadi ọhun ṣe jẹ, o si ti ni kawọn ọtẹlẹmuyẹ bẹrẹ iṣẹ iwadii to lọọrin lori ọrọ yii. Awọn ọlọpaa Morogbo, lagbegbe Badagry lo waa ko awọn oku ọmọ naa .


A gbọ pe nigba ti wọn n gbe ọkan ninu awọn ọmọ naa ki ko ku loju-ẹsẹ lọ sọsibitu ni oun naa pada jade laye. Ṣa, CP Hakeem Odumosu ti paṣẹ pe kawọn oniṣegun ṣayẹwo si oku wọn lati mọ pato ohun to pa wọn, ati bi iku abaadi ọhun ṣe jẹ, o si ti ni kawọn ọtẹlẹmuyẹ bẹrẹ iṣẹ iwadii to lọọrin lori ọrọ yii. Awọn ọlọpaa Morogbo, lagbegbe Badagry lo waa ko awọn oku ọmọ naa . Ọpọ awọn aladuugbo naa lo n sọ pe ooru lo ṣee ṣe ko mu awọn ọmọ naa pa sinu ọkọ ọhun, bẹẹ lawọn kan n sọ pe ejo ọrọ yii lọwọ ninu, boya wọn fa atẹgun onimajele tabi ki ewu mi-in ti wu wọn ninu ọkọ naa. Mọṣuary ọsibiju Jẹnẹra Badagry ni oku awọn mẹjẹẹjọ wa bayii.


Ọpọ awọn aladuugbo naa lo n sọ pe ooru lo ṣee ṣe ko mu awọn ọmọ naa pa sinu ọkọ ọhun, bẹẹ lawọn kan n sọ pe ejo ọrọ yii lọwọ ninu, boya wọn fa atẹgun onimajele tabi ki ewu mi-in ti wu wọn ninu ọkọ naa. Mọṣuary ọsibiju Jẹnẹra Badagry ni oku awọn mẹjẹẹjọ wa bayii.


Nitori wọn ṣegbọnsẹ sibi ti kọ tọ, eeyan mẹrinlelọgọfa bọ sọwọ ijọba Ogun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ko din leeyan mẹrinlelọgọfa ( 124) ti ọwọ ijọba ipinlẹ Ogun tẹ l’Ọjọbọ to kọja yii fun pe wọn n ṣegbọnsẹ sibi ti ko tọ, wọn ko si tẹle ofin imọtoto. Bi wọn ṣe mu wọn kaakiri awọn agbegbe nipinlẹ Ogun ni wọn ti ṣe idajọ wọn lẹsẹkẹsẹ, nipa fifun wọn ni agbegbe lati tunṣe. Mowe-Ibafo, nijọba ibilẹ Ọbafẹmi Owode, ni wọn ti ko awọn to n ṣegbọnsẹ kiri ibi ti ko tọ naa ju. Eeyan mejilelọgọrin ( 82) lọwọ ba lawọn agbegbe mejeeji yii nikan. Nigba to n sọrọ nipa awọn onigbọnsẹ ẹba ọna, kanaali, oju opopo ati koto idaminu yii, Oludamọran pataki fun Gomina Dapọ Abiọdun nipa ayika, Ọgbẹni Ọla Ọrẹsanya, ṣalaye pe oru la a ṣẹka lawọn ti wọn n ṣegbọnsẹ naa fi n ṣe. O ni ọwọ alẹ ati idaji kutu lawọn to n yagbẹ sibi ti ko tọ yii maa n ṣe bẹẹ ju, bẹẹ, ipa buburu ni igbọnsẹ ṣiṣẹ kaakiri yii n ni lori ilera awọn eeyan to wa lagbegbe, paapaa lasiko yii ti awọn arun buruku n ja kiri agbaye.


Eeyan mejilelọgọrin ( 82) lọwọ ba lawọn agbegbe mejeeji yii nikan. Nigba to n sọrọ nipa awọn onigbọnsẹ ẹba ọna, kanaali, oju opopo ati koto idaminu yii, Oludamọran pataki fun Gomina Dapọ Abiọdun nipa ayika, Ọgbẹni Ọla Ọrẹsanya, ṣalaye pe oru la a ṣẹka lawọn ti wọn n ṣegbọnsẹ naa fi n ṣe. O ni ọwọ alẹ ati idaji kutu lawọn to n yagbẹ sibi ti ko tọ yii maa n ṣe bẹẹ ju, bẹẹ, ipa buburu ni igbọnsẹ ṣiṣẹ kaakiri yii n ni lori ilera awọn eeyan to wa lagbegbe, paapaa lasiko yii ti awọn arun buruku n ja kiri agbaye. O lohun to buru ni bawọn kan ṣe tun fẹẹ maa fi tiwọn ko ba ilera awọn eeyan yooku, ijọba ko si ni i gba fun wọn lawọn ṣe tete n ṣa wọn kiri bayii. Ọrẹsanya to tun jẹ ọga OGWAMA, iyẹn ajọ akolẹ-kodọti nipinlẹ Ogun, tẹsiwaju pe awọn awakọ to n rin loru, ti wọn saaba maa n duro lawọn ibudo kọọkan lati sinmi naa maa n huwa aitọ yii. O ni ki wọn yee lo asiko naa lati yagbẹ sẹgbẹẹ ọna tabi laarin titi, agaga awọn awakọ Mowe-Ibafo, nibi ti ẹgbin naa pọ si ju lọ.


O lohun to buru ni bawọn kan ṣe tun fẹẹ maa fi tiwọn ko ba ilera awọn eeyan yooku, ijọba ko si ni i gba fun wọn lawọn ṣe tete n ṣa wọn kiri bayii. Ọrẹsanya to tun jẹ ọga OGWAMA, iyẹn ajọ akolẹ-kodọti nipinlẹ Ogun, tẹsiwaju pe awọn awakọ to n rin loru, ti wọn saaba maa n duro lawọn ibudo kọọkan lati sinmi naa maa n huwa aitọ yii. O ni ki wọn yee lo asiko naa lati yagbẹ sẹgbẹẹ ọna tabi laarin titi, agaga awọn awakọ Mowe-Ibafo, nibi ti ẹgbin naa pọ si ju lọ. Ọga OGWAMA ni ki wọn maa lo awọn ile igbẹ apapọ (public toilet) tijọba kọ kiri. Mimu ti wọn mu wọn yii ki i ṣe ohun ti yoo dawọ duro gẹgẹ bi Ọrẹsanya ṣe wi, o ni ijọba ti bẹrẹ ẹ na, bẹẹ ni yoo si maa ri lọ ti wọn yoo maa mu awọn arufin wọnyi, wọn yoo si maa fi wọn jofin bo ṣe yẹ. Ọrọ imọtoto yii kan awọn ileepo atawọn ile ounjẹ igbalode( eatery).


Ọga OGWAMA ni ki wọn maa lo awọn ile igbẹ apapọ (public toilet) tijọba kọ kiri. Mimu ti wọn mu wọn yii ki i ṣe ohun ti yoo dawọ duro gẹgẹ bi Ọrẹsanya ṣe wi, o ni ijọba ti bẹrẹ ẹ na, bẹẹ ni yoo si maa ri lọ ti wọn yoo maa mu awọn arufin wọnyi, wọn yoo si maa fi wọn jofin bo ṣe yẹ. Ọrọ imọtoto yii kan awọn ileepo atawọn ile ounjẹ igbalode( eatery). Ọrẹsanya sọ pe o ti di dandan bayii kawọn ileepo atawọn ile ounjẹ igbalode maa gba awọn alarekọja yii laaye lati lo ileegbọnsẹ wọn fun itura, eyi yoo maa jẹ ara ojuṣe tiwọn naa fun ilu ( Corporate social responsibility). Ile igbọnsẹ ajọlo to le lọgọrun-un lo ni ijọba ipinlẹ Ogun ti la kalẹ lati kọ si i bayii, ti wọn ti ya aaye ti wọn yoo kọ ọ si sọtọ, lati gbogun ti igbọnsẹ ṣiṣe kaakiri yii naa ni. O waa rọ gbogbo ile, adugbo ati agbegbe lati ti ijọba lẹyin, ki wọn le jọ gbogun ti ajakalẹ arun to n tidi igbọnsẹ ṣiṣe lọna aitọ wa.


Ọrẹsanya sọ pe o ti di dandan bayii kawọn ileepo atawọn ile ounjẹ igbalode maa gba awọn alarekọja yii laaye lati lo ileegbọnsẹ wọn fun itura, eyi yoo maa jẹ ara ojuṣe tiwọn naa fun ilu ( Corporate social responsibility). Ile igbọnsẹ ajọlo to le lọgọrun-un lo ni ijọba ipinlẹ Ogun ti la kalẹ lati kọ si i bayii, ti wọn ti ya aaye ti wọn yoo kọ ọ si sọtọ, lati gbogun ti igbọnsẹ ṣiṣe kaakiri yii naa ni. O waa rọ gbogbo ile, adugbo ati agbegbe lati ti ijọba lẹyin, ki wọn le jọ gbogun ti ajakalẹ arun to n tidi igbọnsẹ ṣiṣe lọna aitọ wa.


Omi tutu ni mo n ta ni titi lọsan-an, alẹ ni mo maa n jale nibẹ-Samuel

Faith Adebọla, Eko Ọmọọdun mejidinlogun (18) pere ni Samuel Adetomi tọwọ awọn ọlọpaa ikọ ayara-bii-aṣa RRS (Rapid Response Squard) ba lọsẹ to kọja yii nibi to ti n ja awọn onimọto lole lalẹ, ọkunrin naa sọ pe ole toun ki i ṣe akọsẹba tabi eeṣi lasan, dadi oun dira foun pẹlu oogun abẹnugọngọ koun too wa s’Ekoo ni, bọtu wọta (bottle water) loun maa n ta lọsan-an, idigunjale loun n f’alẹ ati oru ṣe. Alaye ti CSP Ọlayinka Ẹgbẹyẹmi to jẹ ọga agba ikọ RRS ṣe l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, lori iṣẹlẹ ọhun ni pe ori biriiji Ọtẹdọla, lọna marosẹ Ojodu si Berger, nipinlẹ Eko, lawọn ti mu afurasi ọdaran naa lọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kọkanla, ọdun yii. O ni mẹrin lawọn ọmọ ole tawọn ọlọpaa ri nibi ti wọn ti n fipa gba owo ati foonu lọwọ awọn onimọto ninu sun-kẹrẹ fa-kẹrẹ ọkọ to ṣẹlẹ lalẹ ọjọ naa, ṣugbọn bawọn ọlọpaa ṣe bẹ bọọlẹ ninu ọkọ wọn lati mu awọn afurasi ọdaran yii, niṣe lawọn naa bẹ danu bi wọn ṣe ri wọn, mẹta ninu wọn si sa lọ. Wọn ọkan tiẹ bẹ latori biriiji ọhun sinu ira nisalẹ. Ṣugbọn orukọ ko ro Samuel ni tiẹ, Samuel o ribi sa, wọn mu un, wọn si fi pampẹ ofin gbe e. Ki wọn too mu oun naa, iṣẹ aṣelaagun ni wọn lawọn ọlọpaa ṣe, tori ọlọpaa bii mẹfa lo rẹn ọkunrin naa mọlẹ ki wọn too le fi ankọọfu si i lọwọ, lẹsẹ. Ọpọlọpọ igbo ati amuku igbo ni wọn ba lapo ẹ, pẹlu awọn oogun abẹnugọngọ oriṣiiriṣii.


Wọn ọkan tiẹ bẹ latori biriiji ọhun sinu ira nisalẹ. Ṣugbọn orukọ ko ro Samuel ni tiẹ, Samuel o ribi sa, wọn mu un, wọn si fi pampẹ ofin gbe e. Ki wọn too mu oun naa, iṣẹ aṣelaagun ni wọn lawọn ọlọpaa ṣe, tori ọlọpaa bii mẹfa lo rẹn ọkunrin naa mọlẹ ki wọn too le fi ankọọfu si i lọwọ, lẹsẹ. Ọpọlọpọ igbo ati amuku igbo ni wọn ba lapo ẹ, pẹlu awọn oogun abẹnugọngọ oriṣiiriṣii. Teṣan ọlọpaa ti wọn wọ ọ lọ lo ti jẹwọ pe oriṣiiriṣii gbẹrẹ ni baba oun ti sin sara oun, titi kan oruka toun wọ si atampako ẹsẹ osi oun. O lọmọ bibi ilu Abeokuta loun, baba oun si ti se oun jinna koun too wa s’Ekoo lọdun to kọja. O lawọn oogun abẹnugọngọ naa lo maa n fun oun lagbara, toun fi le ṣe bii ọkunrin loju ija.


Teṣan ọlọpaa ti wọn wọ ọ lọ lo ti jẹwọ pe oriṣiiriṣii gbẹrẹ ni baba oun ti sin sara oun, titi kan oruka toun wọ si atampako ẹsẹ osi oun. O lọmọ bibi ilu Abeokuta loun, baba oun si ti se oun jinna koun too wa s’Ekoo lọdun to kọja. O lawọn oogun abẹnugọngọ naa lo maa n fun oun lagbara, toun fi le ṣe bii ọkunrin loju ija. O loun o nile pato toun n gbe, ori biriiji ẹlẹsẹ loun maa n sun, adagun omi to wa labẹ biriiji naa loun si ti n wẹ. Iwọnba aṣọ polo meji toun ni loun fi n paarọ ara wọn, niṣe loun n fi owo toun ba ri nidii iṣẹ ole, jẹun. Ṣa, Kọmiṣanna ọlọpaa Eko, Hakeem Odumosu, ti ni kawọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti tubọ ṣiṣẹ iwadii, ki wọn si mu awọn yooku to sa lọ.


O loun o nile pato toun n gbe, ori biriiji ẹlẹsẹ loun maa n sun, adagun omi to wa labẹ biriiji naa loun si ti n wẹ. Iwọnba aṣọ polo meji toun ni loun fi n paarọ ara wọn, niṣe loun n fi owo toun ba ri nidii iṣẹ ole, jẹun. Ṣa, Kọmiṣanna ọlọpaa Eko, Hakeem Odumosu, ti ni kawọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti tubọ ṣiṣẹ iwadii, ki wọn si mu awọn yooku to sa lọ. O lawọn maa foju wọn bale-ẹjọ laipẹ.


Nitori Sunday Igboho, ẹgbẹ Agbẹkọya fẹhonu han n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Ẹgbẹ Agbẹkọya kaakiri ilẹ Yoruba ti rọ awọn ọba alade gbogbo ilẹ naa lati ba Aarẹ orileede yii, Ajagun-fẹyinti Muhammadu Buhari, sọrọ, ko le fi ajafẹtọọ ilẹ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ, silẹ ninu ahamọ to wa lorileede Benin. Ninu iwọde ti wọn ṣe lọ si Aafin Olubadan tilẹ Ibadan, Ọba Saliu Akanni Adetunji, lati ri i daju pe ijọba apapọ ilẹ yii ati ti Benin yọ Sunday Igboho kuro ninu atimọle ni wọn ti sọrọ naa l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii. Tẹ o ba gbagbe, lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kọkandinlogun, oṣu keje, ọdun 2021 yii, lawọn agbofinro orileede Benin mu Oloye Adeyẹmọ ni papakọ ofurufu wọn nibẹ. Latigba naa lo si ti wa lahaamọ wọn lorileede naa titi di ba a ṣe n wi yii. Ṣaaju nijọba orileede Naijiria nibi ti ran awọn agbofinro lọọ ko ogun ja ajijagbara ilẹ Yoruba yii mọle, to jẹ pe Ọlọrun ni ko fi ẹmi ẹ le wọn lọwọ pẹlu bi wọn ṣi yinbọn pa meji ninu awọn alatilẹyin rẹ ti wọn wa ninu ile pẹlu ẹ lọjọ naa. Lẹsẹkẹsẹ ti okiki ìròyìn ọhun kan pe wọn mu un lorileede Benin nijọba Naijiria ti sare ranṣẹ si ijọba orilede naa pe ki wọn yọnda ajijagbara ilẹ Yoruba naa fawọn nitori o pẹ ti awọn ti n wa a lati mu un fun iya jẹ.


Latigba naa lo si ti wa lahaamọ wọn lorileede naa titi di ba a ṣe n wi yii. Ṣaaju nijọba orileede Naijiria nibi ti ran awọn agbofinro lọọ ko ogun ja ajijagbara ilẹ Yoruba yii mọle, to jẹ pe Ọlọrun ni ko fi ẹmi ẹ le wọn lọwọ pẹlu bi wọn ṣi yinbọn pa meji ninu awọn alatilẹyin rẹ ti wọn wa ninu ile pẹlu ẹ lọjọ naa. Lẹsẹkẹsẹ ti okiki ìròyìn ọhun kan pe wọn mu un lorileede Benin nijọba Naijiria ti sare ranṣẹ si ijọba orilede naa pe ki wọn yọnda ajijagbara ilẹ Yoruba naa fawọn nitori o pẹ ti awọn ti n wa a lati mu un fun iya jẹ. Ṣugbọn bo tilẹ jẹ pe ijọba Benin ko fa a le ijọba apapọ ilẹ yii lọwọ, sibẹ, wọn ko ti i fi i silẹ ninu ahamọ wọn lọhun-un latigba naa. Eyi lo si n ta awọn Agbẹkọya lara pe wọn ti jẹ ki ọmọ iya awọn pẹ ju latimọle, afi ki wọn yaa fi i silẹ ni kikaia. Lati gbọngan Mapo, n’Ibadan, ni wọn ti bẹrẹ iwọde ọhun, ti wọn si fẹsẹ rin wọọrọ lọ si aafin Ọba Adetunji laduugbo Popo Yemọja, nigboro Ibadan, kan naa.


Ṣugbọn bo tilẹ jẹ pe ijọba Benin ko fa a le ijọba apapọ ilẹ yii lọwọ, sibẹ, wọn ko ti i fi i silẹ ninu ahamọ wọn lọhun-un latigba naa. Eyi lo si n ta awọn Agbẹkọya lara pe wọn ti jẹ ki ọmọ iya awọn pẹ ju latimọle, afi ki wọn yaa fi i silẹ ni kikaia. Lati gbọngan Mapo, n’Ibadan, ni wọn ti bẹrẹ iwọde ọhun, ti wọn si fẹsẹ rin wọọrọ lọ si aafin Ọba Adetunji laduugbo Popo Yemọja, nigboro Ibadan, kan naa. Bo tilẹ jẹ pe Olubadan ko si lori itẹ lati gba wọn lalejo, Ayaba Adetunji tẹwọ gba lẹta ti wọn mu wa fun ọba naa. Koko meje ni wọn kọ sinu lẹta ọhun. Ninu ẹ ni ibeere fun itusilẹ Sunday Igboho, atunṣe si iwe ofin orileede yii, ikilọ fun ijọba Buhari lati jawọ ninu ipinnu rẹ lati yọ owo iranwọ kuro lori epo rọbi ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Bo tilẹ jẹ pe Olubadan ko si lori itẹ lati gba wọn lalejo, Ayaba Adetunji tẹwọ gba lẹta ti wọn mu wa fun ọba naa. Koko meje ni wọn kọ sinu lẹta ọhun. Ninu ẹ ni ibeere fun itusilẹ Sunday Igboho, atunṣe si iwe ofin orileede yii, ikilọ fun ijọba Buhari lati jawọ ninu ipinnu rẹ lati yọ owo iranwọ kuro lori epo rọbi ati bẹẹ bẹẹ lọ. Aarẹ Agbẹkọya, Oloye Kamorudeen Arẹmu Okikiọla, ẹni to fi lẹta ọhun le Ayaba Adetunji lọwọ, ṣalaye pe “awa Agbẹkọya ko bẹbẹ fun Oloye Sunday Adeyẹmọ nitori a mọ pe nitori ẹtọ Yoruba ti Sunday Igboho to n ja fun ni wọn ṣe ti i mọle, ko paayan, ko jiiyan gbe, bẹẹ ni ko huwa kankan to lodi sofin. A wa lati sọ fun un pe a ko le fara mọ iya ti wọn fi n jẹ Sunday Igboho mọ ni. “Igbagbọ wa ni pe awọn ọba yoo le ba Aarẹ Buhari sọrọ, yoo si le gbọ si wọn lenu.


Aarẹ Agbẹkọya, Oloye Kamorudeen Arẹmu Okikiọla, ẹni to fi lẹta ọhun le Ayaba Adetunji lọwọ, ṣalaye pe “awa Agbẹkọya ko bẹbẹ fun Oloye Sunday Adeyẹmọ nitori a mọ pe nitori ẹtọ Yoruba ti Sunday Igboho to n ja fun ni wọn ṣe ti i mọle, ko paayan, ko jiiyan gbe, bẹẹ ni ko huwa kankan to lodi sofin. A wa lati sọ fun un pe a ko le fara mọ iya ti wọn fi n jẹ Sunday Igboho mọ ni. “Igbagbọ wa ni pe awọn ọba yoo le ba Aarẹ Buhari sọrọ, yoo si le gbọ si wọn lenu. Idi ree ta a ṣe waa ran baba wa Olubadan si wọn. Ba a si ṣe wa sọdọ Olubadan yii naa la n lọ sọdọ awọn olórí ọba yooku nilẹ Yoruba bii Ọọni ti Ifẹ, Alaafin Ọyọ, Alake ti Ẹgba, Deji ti Akurẹ ati Ewi ti Ado-Ekiti. “Ta a ba waa ṣeyi, ti wọn tun kọ lati tu Sunday Igboho silẹ, nigba naa la maa jẹ ki ijọba Naijiria mọ iru ẹgbẹ ti wọn n pe ni Agbẹkọya.” Nigba to n sọrọ lorukọ Ọba Adetunji, Akọweeroyin ori ade naa, Ọgbẹni Adeọla Ọlọkọ, ẹni to ṣapejuwe ẹgbẹ Agbẹkọya gẹgẹ bii akinkanju ọmọ Yoruba, fi wọn lọkan balẹ pe kiakia l’Olubadan yoo gbe igbesẹ lori lẹta naa lati jẹ ko tẹ Aarẹ Buhari lọwọ.


Idi ree ta a ṣe waa ran baba wa Olubadan si wọn. Ba a si ṣe wa sọdọ Olubadan yii naa la n lọ sọdọ awọn olórí ọba yooku nilẹ Yoruba bii Ọọni ti Ifẹ, Alaafin Ọyọ, Alake ti Ẹgba, Deji ti Akurẹ ati Ewi ti Ado-Ekiti. “Ta a ba waa ṣeyi, ti wọn tun kọ lati tu Sunday Igboho silẹ, nigba naa la maa jẹ ki ijọba Naijiria mọ iru ẹgbẹ ti wọn n pe ni Agbẹkọya.” Nigba to n sọrọ lorukọ Ọba Adetunji, Akọweeroyin ori ade naa, Ọgbẹni Adeọla Ọlọkọ, ẹni to ṣapejuwe ẹgbẹ Agbẹkọya gẹgẹ bii akinkanju ọmọ Yoruba, fi wọn lọkan balẹ pe kiakia l’Olubadan yoo gbe igbesẹ lori lẹta naa lati jẹ ko tẹ Aarẹ Buhari lọwọ. Bakan naa lo sọ pe Olubadan yoo ba awọn ọba yooku nilẹ Yoruba jiroro lori ọna ti wọn yoo gba yọ Sunday Igboho kuro ninu ahamọ. O waa kan saara si wọn fun bo ṣe jẹ pe wọọrọ ni wọn ṣe iwọde naa lai huwa jagidijagan rara. Diẹ ninu awọn eekan inu ẹgbẹ Agbẹkọya to kopa ninu iwọde ọhun ni Dokita Ọtunba Adegbenro Oguntọna, ti i ṣe akọwe apapọ ẹgbẹ naa, Iyalode Agbẹkọya atawọn alaga ẹgbẹ ọhun kaakiri awọn ipinlẹ ilẹ Yoruba pẹlu gbajugbaja oṣere tiata nni, Adewale Abdul Razaq, ti gbogbo eeyan mọ si Sokoti Alagbẹdẹ Ọrun.


Bakan naa lo sọ pe Olubadan yoo ba awọn ọba yooku nilẹ Yoruba jiroro lori ọna ti wọn yoo gba yọ Sunday Igboho kuro ninu ahamọ. O waa kan saara si wọn fun bo ṣe jẹ pe wọọrọ ni wọn ṣe iwọde naa lai huwa jagidijagan rara. Diẹ ninu awọn eekan inu ẹgbẹ Agbẹkọya to kopa ninu iwọde ọhun ni Dokita Ọtunba Adegbenro Oguntọna, ti i ṣe akọwe apapọ ẹgbẹ naa, Iyalode Agbẹkọya atawọn alaga ẹgbẹ ọhun kaakiri awọn ipinlẹ ilẹ Yoruba pẹlu gbajugbaja oṣere tiata nni, Adewale Abdul Razaq, ti gbogbo eeyan mọ si Sokoti Alagbẹdẹ Ọrun.


Aladiẹ gbe olounjẹ adiẹ lọ si kootu n’Ibadan, o lo po majele mọ ounjẹ adiẹ

Ọlawale Ajao, Ibadan Ileeṣẹ osin adiẹ kan ti gbe gbajugbaja ileeṣẹ ounjẹ adiẹ kan, Hybrid Feeds Limited, lọ si kootu, o ni wọn fi majele sinu ounjẹ adiye. Lati ọdun to kọja la gbọ pe ileeṣẹ ti wọn n pe ni Redi Foods ti ra ounjẹ adiẹ lọwọ ileeṣẹ Hybrid Feeds, ṣugbọn to jẹ pe kaka ki awọn adiẹ jẹ ounjẹ naa lajẹsanra, niṣe ni wọn n ku pii pii pi bi wọn ba ti jẹ ẹ. L’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, nigbẹjọ ọhun waye ni yara igbẹjọ kẹjọ tile-ẹjọ giga ipinlẹ Ọyọ to wa ni Ring Road, n’Ibadan. Gẹgẹ bi ileeṣẹ to lẹjọ ohun ṣe sọ ni kootu, wọn ni lẹyin ti nnkan bii ẹgbẹrun meji adiẹ ku laarin ọjọ bii meloo kan pere ti wọn jẹ ounjẹ abami naa lawọn ti ṣayẹwo, ti iwadii si fidi ẹ mulẹ pe inu ounjẹ ti wọn fi n bọ awọn adiẹ náà ni majele wa. Wọn ni bo tilẹ jẹ pe loju-ẹsẹ lawọn ti fi ọrọ naa to ileeṣẹ ounjẹ adiẹ naa leti, sibẹ, wọn ko ṣeeṣi fun awọn lowo kankan lati fi tu awọn ninu. Agbẹjọro olupẹjọ, Amofin Adebayọ Salau, sọ fun adajọ pe gbogbo akitiyan awọn lati ri owo gba-ma-binu lọwọ ileeṣẹ Hybrid lo ja si pabo. O tẹsiwaju pe ninu igbẹjọ to kọkọ waye lọjọ kọkanla, oṣu kẹta, ọdun yii, lawọn olujẹjọ bẹbẹ ni kootu pe kile-ẹjọ fan awọn lanfaani lati lọọ yanju ọrọ naa labẹle, ṣugbọn to jẹ pe niṣe ni wọn kan fi akoko ile-ẹjọ ṣofo lasan nitori wọn ko gbe igbesẹ lati jẹ ki ọrọ naa yanju rara.


Wọn ni bo tilẹ jẹ pe loju-ẹsẹ lawọn ti fi ọrọ naa to ileeṣẹ ounjẹ adiẹ naa leti, sibẹ, wọn ko ṣeeṣi fun awọn lowo kankan lati fi tu awọn ninu. Agbẹjọro olupẹjọ, Amofin Adebayọ Salau, sọ fun adajọ pe gbogbo akitiyan awọn lati ri owo gba-ma-binu lọwọ ileeṣẹ Hybrid lo ja si pabo. O tẹsiwaju pe ninu igbẹjọ to kọkọ waye lọjọ kọkanla, oṣu kẹta, ọdun yii, lawọn olujẹjọ bẹbẹ ni kootu pe kile-ẹjọ fan awọn lanfaani lati lọọ yanju ọrọ naa labẹle, ṣugbọn to jẹ pe niṣe ni wọn kan fi akoko ile-ẹjọ ṣofo lasan nitori wọn ko gbe igbesẹ lati jẹ ki ọrọ naa yanju rara. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “A n beere fun miliọnu mejila ataabọ Naira (N12.5m) gẹgẹ bii owo ti onibaara mi padanu, ati mílíọ̀nù marun-un Naira gẹgẹ bii owo awọn nnkan to bajẹ nipasẹ ounjẹ onimajele yẹn. Apapọ gbogbo owo naa jẹ miliọnu mẹtadinlogun ataabọ Naira (N17.5m). Ninu ọrọ tiẹ, Agbẹjọro olujẹjọ, Arabinrin Ṣeun Akande, sọ fun ile-ẹjọ pe olupẹjọ ati olujẹjọ ko ti i fẹnu ko lori ọna ti wọn maa gba yanju ọrọ naa laarin ara wọn.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, “A n beere fun miliọnu mejila ataabọ Naira (N12.5m) gẹgẹ bii owo ti onibaara mi padanu, ati mílíọ̀nù marun-un Naira gẹgẹ bii owo awọn nnkan to bajẹ nipasẹ ounjẹ onimajele yẹn. Apapọ gbogbo owo naa jẹ miliọnu mẹtadinlogun ataabọ Naira (N17.5m). Ninu ọrọ tiẹ, Agbẹjọro olujẹjọ, Arabinrin Ṣeun Akande, sọ fun ile-ẹjọ pe olupẹjọ ati olujẹjọ ko ti i fẹnu ko lori ọna ti wọn maa gba yanju ọrọ naa laarin ara wọn. Lẹyin naa ladajọ kootu ọhun, Onidaajọ Ishola sun igbẹjọ si ọjọ kin-in-ni, oṣu kẹta, ọdun 2022.


Lẹyin naa ladajọ kootu ọhun, Onidaajọ Ishola sun igbẹjọ si ọjọ kin-in-ni, oṣu kẹta, ọdun 2022.


Ijamba mọto paayan marun-un l’Agọ-Iwoye

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Eeyan marun-un ni ajọ ẹṣọ oju popo, FRSC, fidi ẹ mulẹ pe wọn doloogbe lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹta, oṣu kejila, ọdun 2021 yii, ninu ijamba mọto to waye loju ọna Agọ-Iwoye-Ibadan, Arebi, keeyan too de Abule Mamu, nipinlẹ Ogun. Yatọ sawọn to ku, eeyan mẹfa ni wọn tun fidi ẹ mulẹ pe wọn fara pa. Ọkọ Opel Safira to ni nọmba FN 73 APP ati bọọsi Mazda akero ti nọmba tiẹ jẹ FST 877 YC, ni ijamba ọhun kan. Nnkan bii aago kan ọsan ku iṣẹju mẹrin ni ijamba naa ṣẹlẹ gẹgẹ bi Kọmandanti Ahmed Umar ti i ṣe ọga FRSC Ogun ṣe sọ. O ṣalaye pe awakọ to wa bọọsi Mazda lo n sare buruku, oun lo fẹẹ ya Opel silẹ ti ijamba fi ṣẹlẹ, ti eeyan marun-un fi ku lẹsẹkẹsẹ. Umar tẹsiwaju pe inu ọkọ Mazda to wa iwakuwa naa lawọn to ku ọhun wa, o ni ọkunrin mẹta ni wọn, obinrin meji. Ileewosan Jẹnẹra Ijẹbu-Ode ni wọn ko awọn mẹfa to ṣeṣe lọ, mọṣuari ibẹ naa ni wọn si ko awọn to doloogbe si. Fun ẹkunrẹrẹ alaye nipa ijamba ọhun, ileeṣẹ FRSC to wa l’Agọ-Iwoye ni wọn ni ki ẹbi awọn to padanu eeyan wọn lọ.


Wọn ti sinku adajọ-fẹyinti ilẹ wa nigba kan, Bọla Babalakin,

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Wọn ti kede iku adajọfẹyinti ile-ẹjọ giga ilẹ wa nni, Onidaajọ Bọlarinwa Adegoke Babalakin. Inu ile rẹ niluu Gbọngan, nijọba ibilẹ Ayedaade, nipinlẹ Ọṣun, la gbọ pe baba yii dakẹ si lọjọ Abamẹta, Satide ọsẹ to kọja yii. Ẹni ọdun mẹrindinlọgọrun-un ni, irọlẹ ọjọ Abamẹta naa ni wọn ti sinku rẹ nilana ẹsin Musulumi.


Latọjọ ta a ti pinnu lati ṣegbeyawo lọta ti pọ si i – Lateef Adedimeji

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Bi ọjọ igbeyawo awọn oṣere tiata Yoruba meji nni, Lateef Adedimeji ati Bimpe Oyebade, ṣe n sun mọle, ọkọ iyawo, Lateef, ti sọ ọ di mimọ pe latigba tawọn ti sọ ere tawọn n ṣe naa di ootọ, tawọn ti dajọ igbeyawo lawọn ọta ti pọ ju ọrẹ lọ foun atiyawo oun. Ọsẹ to kọja ni Lateef sọrọ yii fun iwe iroyin oloyinbo, Tribune, ninu ifọrọwerọ ti wọn ṣe fun un. Ọmọkunrin to fẹẹ gbeyawo lọjọ kejilelogun, oṣu kejila yii, ṣalaye pe, “Mo mọ pe lati ọjọ ta a ti pinnu lati gbe ajọṣepọ wa lọ sipele to kan la ti ni ọta to pọ ju ọrẹ lọ, ṣugbọn ko le ṣe ko ma ri bẹẹ, a o dẹ le ṣe nnkan kan si i. “Nnkan to kan ṣẹlẹ ni pe to ba wu eeyan lati jẹ kiru nnkan bẹẹ daamu ọkan ẹ, ko faaye silẹ fun un, teeyan ba dẹ mọ pe ipakọ o gbọ ṣuti, eeyan aa yaa tẹsiwaju pẹlu ile aye e, ko ni i gbọ tawọn ọta. “Mo ti ri awọn ti wọn n beere pe ki lo de ti mo fi fẹẹ ṣegbeyawo bayii, wọn ni ki lo n ṣe wa, awọn mi-in n beere pe ṣe a tiẹ mọ ohun ti a fẹẹ kọrun ara wa bọ yii, oriṣiiriṣii ni kaluku wọn n sọ. Ṣugbọn emi o ni ẹjọ ti mo fẹẹ ba ẹnikẹni ro, aye mi ni mo gbaju mọ, pẹlu iṣẹ mi ati ọjọ iwaju mi.” Nigba to n sọrọ nipa bi oun ati Mo-Bimpe ṣe n rọwọ mu lagbo tiata, Adedimeji sọ pe ki i ṣe mi-mọ ọn ṣe awọn, bi ko ṣe pe aanu lawọn ri gba.


“Nnkan to kan ṣẹlẹ ni pe to ba wu eeyan lati jẹ kiru nnkan bẹẹ daamu ọkan ẹ, ko faaye silẹ fun un, teeyan ba dẹ mọ pe ipakọ o gbọ ṣuti, eeyan aa yaa tẹsiwaju pẹlu ile aye e, ko ni i gbọ tawọn ọta. “Mo ti ri awọn ti wọn n beere pe ki lo de ti mo fi fẹẹ ṣegbeyawo bayii, wọn ni ki lo n ṣe wa, awọn mi-in n beere pe ṣe a tiẹ mọ ohun ti a fẹẹ kọrun ara wa bọ yii, oriṣiiriṣii ni kaluku wọn n sọ. Ṣugbọn emi o ni ẹjọ ti mo fẹẹ ba ẹnikẹni ro, aye mi ni mo gbaju mọ, pẹlu iṣẹ mi ati ọjọ iwaju mi.” Nigba to n sọrọ nipa bi oun ati Mo-Bimpe ṣe n rọwọ mu lagbo tiata, Adedimeji sọ pe ki i ṣe mi-mọ ọn ṣe awọn, bi ko ṣe pe aanu lawọn ri gba. Ọmọ ilu Abẹokuta yii sọ pe loootọ loun n ṣiṣẹ oun bii iṣẹ, ṣugbọn Ọlọrun lo ni gbogbo ogo lori oun ati Mo-Bimpe.


Ọmọ ilu Abẹokuta yii sọ pe loootọ loun n ṣiṣẹ oun bii iṣẹ, ṣugbọn Ọlọrun lo ni gbogbo ogo lori oun ati Mo-Bimpe.


Ole ti mo n ja ki i ṣoju lasan, wọn fi ṣe mi ni-Benjamen

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọkunrin ẹni ọdun mejilelogoji kan to porukọ ara rẹ ni Benjamen lọwọ tẹ lọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ to kọja, nibi to ti n fọ ṣọọbu oniṣọọbu niluu Akurẹ. Benjamen to jẹ ọmọ bibi ipinlẹ Kogi ati ọrẹ rẹ kan, Joseph, ni wọn mu pẹlu ọpọlọpọ ẹru ole ti wọn ji ko lagbegbe oju ọna marosẹ Ondo ni nnkan bii aago marun-un idaji ọjọ ta a n sọrọ rẹ yii. Ninu alaye ti oun funra rẹ ṣe fun akọroyin wa nigba ta a n fọrọ wa a lẹnu wo, ilu Okitipupa ni Benjamen n gbe lati ọdun diẹ sẹyin to ti dero ipinlẹ Ondo. Ileeṣẹ to n fọ epo pupa to wa l’Okitipupa lo si ti n ṣiṣẹ tẹlẹ ki wọn too le e danu lẹyin tọwọ tẹ ẹ pẹlu ọpọlọpọ kẹẹgi epo pupa to ji ko. Ọpọ ọjọ lo fi wa lakolo awọn ọlọpaa latari iṣẹlẹ ọhun lọdun naa lọhun-un kì wọn too pada tu u silẹ ko maa lọ. Bo ṣe n jajabọ lọwọ awọn ọlọpaa ni Joseph, ọrẹ rẹ to n gbe l’Akurẹ ranṣẹ si i pe ko tete maa bọ l’Akurẹ ki awọn le jọ maa ṣiṣẹ ole ti oun n ṣe.


Ileeṣẹ to n fọ epo pupa to wa l’Okitipupa lo si ti n ṣiṣẹ tẹlẹ ki wọn too le e danu lẹyin tọwọ tẹ ẹ pẹlu ọpọlọpọ kẹẹgi epo pupa to ji ko. Ọpọ ọjọ lo fi wa lakolo awọn ọlọpaa latari iṣẹlẹ ọhun lọdun naa lọhun-un kì wọn too pada tu u silẹ ko maa lọ. Bo ṣe n jajabọ lọwọ awọn ọlọpaa ni Joseph, ọrẹ rẹ to n gbe l’Akurẹ ranṣẹ si i pe ko tete maa bọ l’Akurẹ ki awọn le jọ maa ṣiṣẹ ole ti oun n ṣe. Awọn riwaya atawọn to n we kọili ni wọn fara gba ju ninu ọsẹ tawọn ikọ ole ẹlẹni meji yii n ṣe pẹlu bo ṣe jẹ pe aimọye ṣọọbu ni wọn ti ja ti wọn si n ji awọn ẹru bii batiri ọkọ pẹlu awọn kọili ẹnjinni nla eyi ti wọn n we lọwọ. Ṣọọbu onisọọbu kan ni wọn n ja lọwọ ni idaji ọjọ Abamẹta, Satide, to kọja, tawọn araadugbo kan fi ri wọn. Benjamen nikan lọwọ awọn eeyan ọhun tẹ nigba ti Joseph ọrẹ rẹ wa gbogbo ọna to fi sa mọ wọn lọwọ pẹlu batiri ọkọ mẹfa to ko sa lọ.


Awọn riwaya atawọn to n we kọili ni wọn fara gba ju ninu ọsẹ tawọn ikọ ole ẹlẹni meji yii n ṣe pẹlu bo ṣe jẹ pe aimọye ṣọọbu ni wọn ti ja ti wọn si n ji awọn ẹru bii batiri ọkọ pẹlu awọn kọili ẹnjinni nla eyi ti wọn n we lọwọ. Ṣọọbu onisọọbu kan ni wọn n ja lọwọ ni idaji ọjọ Abamẹta, Satide, to kọja, tawọn araadugbo kan fi ri wọn. Benjamen nikan lọwọ awọn eeyan ọhun tẹ nigba ti Joseph ọrẹ rẹ wa gbogbo ọna to fi sa mọ wọn lọwọ pẹlu batiri ọkọ mẹfa to ko sa lọ. Wọn lu Benjamen tọwọ wọn tẹ ni aluki ki wọn too fa a le ọlọpaa lọwọ. Ogbologboo ọlọsa ọhun ni wọn lo jẹwọ fawọn to mu un pe ọjọ pẹ tawọn ti wa lẹnu iṣẹ batiri ati kọpa waya jiji, o ni ọkunrin Hausa kan ti oun mọ si Yaya ni onibaara kan ṣoṣo to saaba maa n ra awọn ẹru ole naa lọwọ awọn. Agbegbe Car Street, eyi to wa laarin oju ọna Ọba Adesida si Arakalẹ, niluu Akurẹ, lo ni ọkunrin naa n gbe.


Wọn lu Benjamen tọwọ wọn tẹ ni aluki ki wọn too fa a le ọlọpaa lọwọ. Ogbologboo ọlọsa ọhun ni wọn lo jẹwọ fawọn to mu un pe ọjọ pẹ tawọn ti wa lẹnu iṣẹ batiri ati kọpa waya jiji, o ni ọkunrin Hausa kan ti oun mọ si Yaya ni onibaara kan ṣoṣo to saaba maa n ra awọn ẹru ole naa lọwọ awọn. Agbegbe Car Street, eyi to wa laarin oju ọna Ọba Adesida si Arakalẹ, niluu Akurẹ, lo ni ọkunrin naa n gbe. Ohun ta a gbọ ni pe awọn ọlọpaa ti n bẹrẹ igbesẹ lori bi ọwọ yoo ṣe tẹ ẹnikeji Benjamen, iyẹn Joseph, ati ẹni tí wọn darukọ gẹgẹ bii onibaara wọn.


Ohun ta a gbọ ni pe awọn ọlọpaa ti n bẹrẹ igbesẹ lori bi ọwọ yoo ṣe tẹ ẹnikeji Benjamen, iyẹn Joseph, ati ẹni tí wọn darukọ gẹgẹ bii onibaara wọn.


Kẹhinde dana sun ale ọkọ ẹ l’Ọta

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Obinrin ọlọmọ mẹta kan ti wọn pe orukọ ẹ ni Kẹhinde Abdul Wasiu, ti bọ sọwọ ọlọpaa l’Ọta bayii, bẹẹ si lọkọ rẹ naa, Ismail Wasiu, ti wa lakolo ọlọpaa pẹlu, nitori iku ale Wasiu to n jẹ Tosin Olugbade. Alaye ti DSP Abimbọla Oyeyẹmi ṣe ni pe ọkọ Tosin lo mu ẹjọ lọ si teṣan ọlọpaa Ọta, lọjọ kejilelogun, oṣu kọkanla, pe lasiko kan ninu oṣu kẹjọ, ọdun yii, oun fura pe iyawo oun n yan Ismail Wasiu lale, oun si gbe e ko o loju pe o n rin irinkurin. O ni si iyalẹnu oun, niṣe ni Tosin, ẹni ọdun mẹtalelogun, kẹru jade nile oun, o si kuku ko lọ sile Wasiu toun sọ pe o n yan lale. Ọkunrin yii tẹsiwaju pe lọjọ kẹrinla, oṣu kọkanla, to kọja yii, oun gbọ pe iyawo Wasiu ati iyawo oun ja, iyawo Wasiu to n jẹ Kẹhinde si da bẹntiroolu siyawo oun lara, lo ba ṣana si i. Awọn ẹbi Tosin lo tun gbe e lọ sọsibitu, ṣugbọn nibi ti wọn ti n tọju ẹ lo ku si gẹgẹ bi ọkọ obinrin to doloogbe naa ṣe ṣalaye fawọn ọlọpaa. Awọn ọlọpaa lọ sile Wasiu, wọn mu un, nitori iyawo rẹ to dana sun Tosin ti sa lọ ni tiẹ lẹyin iṣẹlẹ naa. Wọn lọkọ rẹ lo ni ko tete sa lọ kọwọ ofin too to o. Eyi ni wọn ṣe mu Wasiu to ko iyawo to bimọ mẹta fun un ati ale pọ sinu ile kan ṣoṣo.


Kẹhinde dana sun ale ọkọ ẹ l’Ọta

Ọkunrin yii tẹsiwaju pe lọjọ kẹrinla, oṣu kọkanla, to kọja yii, oun gbọ pe iyawo Wasiu ati iyawo oun ja, iyawo Wasiu to n jẹ Kẹhinde si da bẹntiroolu siyawo oun lara, lo ba ṣana si i. Awọn ẹbi Tosin lo tun gbe e lọ sọsibitu, ṣugbọn nibi ti wọn ti n tọju ẹ lo ku si gẹgẹ bi ọkọ obinrin to doloogbe naa ṣe ṣalaye fawọn ọlọpaa. Awọn ọlọpaa lọ sile Wasiu, wọn mu un, nitori iyawo rẹ to dana sun Tosin ti sa lọ ni tiẹ lẹyin iṣẹlẹ naa. Wọn lọkọ rẹ lo ni ko tete sa lọ kọwọ ofin too to o. Eyi ni wọn ṣe mu Wasiu to ko iyawo to bimọ mẹta fun un ati ale pọ sinu ile kan ṣoṣo. Ninu iṣẹ ọtẹlẹmuyẹ awọn ọlọpaa ni wọn ti pada ri Kẹhinde to dana sun obinrin naa mu, ilu Ṣaki, nipinlẹ Ọyọ, ni wọn ti mu un. Kẹhinde to dana sun Tosin ṣalaye pe loootọ loun dana sun obinrin yii, o ni ṣugbọn oun ko mọ ohun to ti oun siru ẹ toun fi ṣe e. Ko too jẹwọ yii, iwadii awọn ọlọpaa fi han pe niṣe ni Wasiu ati Kẹhinde purọ fawọn ẹbi Tosin pe gaasi to fi n dana lo bu gbamu, to si jo o pa, ṣugbọn nigba ti aṣiri irọ ti wọn pa naa tu ni ọkọ sọ funyawo ẹ pe ko tete maa sa lọ kọwọ ofin ma baa to o. Wọn yoo gbe tọkọ-taya yii lọ si kootu lẹyin iwadii awọn ọlọpaa, gẹgẹ bi CP Lanre Bankọle ṣe wi.


Kẹhinde dana sun ale ọkọ ẹ l’Ọta

Ninu iṣẹ ọtẹlẹmuyẹ awọn ọlọpaa ni wọn ti pada ri Kẹhinde to dana sun obinrin naa mu, ilu Ṣaki, nipinlẹ Ọyọ, ni wọn ti mu un. Kẹhinde to dana sun Tosin ṣalaye pe loootọ loun dana sun obinrin yii, o ni ṣugbọn oun ko mọ ohun to ti oun siru ẹ toun fi ṣe e. Ko too jẹwọ yii, iwadii awọn ọlọpaa fi han pe niṣe ni Wasiu ati Kẹhinde purọ fawọn ẹbi Tosin pe gaasi to fi n dana lo bu gbamu, to si jo o pa, ṣugbọn nigba ti aṣiri irọ ti wọn pa naa tu ni ọkọ sọ funyawo ẹ pe ko tete maa sa lọ kọwọ ofin ma baa to o. Wọn yoo gbe tọkọ-taya yii lọ si kootu lẹyin iwadii awọn ọlọpaa, gẹgẹ bi CP Lanre Bankọle ṣe wi.


Awọn araalu n beere fun idajọ ododo lori Kabir ti ọlọpaa kan yinbọn pa l’Oṣogbo

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Bi ọrọ ọlọpaa naa jẹ ẹfun tabi eedi, awọn eeyan agbegbe Ọta-Ẹfun, niluu Oṣogbo, ti sọ pe awọn ko fẹẹ mọ, afi ki ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ṣawari ọkan lara wọn to yinbọn pa ọkunrin agbẹkanga kan, Kabir Bapai, lagbegbe naa lọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọsẹ yii. Yatọ si Kabir ti ọlọpaa yii yinbọn pa, a gbọ pe o tun yinbọn mọ awakọ kan, Harisu Musa, nibi kan naa, eleyii to si mu ki awọn eeyan ibẹ fara ya, ti wọn si fẹhonu han loju popo. Ẹnikan ti iṣẹlẹ naa ṣoju ẹ sọ pe ileeṣẹ Shekeenah Zelter Global Concept, niluu Oṣogbo, ni Kabir ati Musa n ba ṣiṣẹ, ilu Igbajọ ni wọn si n lọ ti mọto akoyọyọ (truck) wọn fi yọnu soju ọna. Nigba ti wọn duro lati ṣatunṣe ọkọ naa ni awọn ọlọpaa mẹta sọkalẹ latinu bọọsi kekere ti wọn n pe ni korope, ti wọn si n beere pe bawo lawọn eeyan naa ṣe jẹ ki mọto wọn taku soju ọna. Alaye ni awọn yẹn fẹẹ maa ṣe ti ọkan lara awọn ọlọpaa naa fi bẹrẹ si i gba dẹrẹba ọkọ naa, Musa, loju-nimu, nigba ti inu si bi i tan lo yinbọn lu u lapa. Iro ibọn la gbọ pe Kabir gbọ lati abẹ ibi to ti n tun ọkọ yii ṣe to fi gbori soke, inu si tun bi ọlọpaa yii nigba to ri Kabir, bẹẹ lo yinbọn lu u laya, loju-ẹsẹ niyẹn si ṣubu lulẹ, to ku.


Nigba ti wọn duro lati ṣatunṣe ọkọ naa ni awọn ọlọpaa mẹta sọkalẹ latinu bọọsi kekere ti wọn n pe ni korope, ti wọn si n beere pe bawo lawọn eeyan naa ṣe jẹ ki mọto wọn taku soju ọna. Alaye ni awọn yẹn fẹẹ maa ṣe ti ọkan lara awọn ọlọpaa naa fi bẹrẹ si i gba dẹrẹba ọkọ naa, Musa, loju-nimu, nigba ti inu si bi i tan lo yinbọn lu u lapa. Iro ibọn la gbọ pe Kabir gbọ lati abẹ ibi to ti n tun ọkọ yii ṣe to fi gbori soke, inu si tun bi ọlọpaa yii nigba to ri Kabir, bẹẹ lo yinbọn lu u laya, loju-ẹsẹ niyẹn si ṣubu lulẹ, to ku. Bi awọn eeyan agbegbe ọhun ṣe ya bo ibẹ niyẹn, wọn lu ọlọpaa kan ti ọwọ tẹ lara awọn mẹta ọhun lalubami, nigba ti awọn meji to ku juba ehoro. A gbọ pe awọn ọdọ ti inu n bi naa gbe oku Kabir pẹlu ọlọpaa ti wọn mu yii lọ si agọ ọlọpaa to wa ni Ọta-Ẹfun. Lẹyin naa ni wọn gbe oku yii lọ si Osun State University Teaching Hospital, Oṣogbo.


Bi awọn eeyan agbegbe ọhun ṣe ya bo ibẹ niyẹn, wọn lu ọlọpaa kan ti ọwọ tẹ lara awọn mẹta ọhun lalubami, nigba ti awọn meji to ku juba ehoro. A gbọ pe awọn ọdọ ti inu n bi naa gbe oku Kabir pẹlu ọlọpaa ti wọn mu yii lọ si agọ ọlọpaa to wa ni Ọta-Ẹfun. Lẹyin naa ni wọn gbe oku yii lọ si Osun State University Teaching Hospital, Oṣogbo. Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, alakooso ileeṣẹ Shekeenah Zelter Global Concept ti Kabir n ba ṣiṣẹ, Agwu Uma, sọ pe ọmọ bibi ilu Bauchi ni oloogbe naa, ati pe inu oṣu keji, ọdun yii, lo darapọ mọ ileeṣẹ naa. O ni iyawo Kabir wa ninu oyun, o si ti n mura lati lọọ mu un wa sipinlẹ Ọṣun ki ọdaju ọlọpaa yii too da ẹmi rẹ legbodo laaarọ ọjọ Ẹti. Agwu sọ siwaju pe ileeṣẹ ọlọpaa gbọdọ wa ẹni to ṣiṣẹ naa laarin wọn jade, ki idajọ ododo si fẹsẹ mulẹ lori iṣẹlẹ naa, o ni ibi ti ọkọ akoyọyọ naa taku si ki i ṣe ibi to ti n di awọn mọto to n lọ lọwọ rara.


Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, alakooso ileeṣẹ Shekeenah Zelter Global Concept ti Kabir n ba ṣiṣẹ, Agwu Uma, sọ pe ọmọ bibi ilu Bauchi ni oloogbe naa, ati pe inu oṣu keji, ọdun yii, lo darapọ mọ ileeṣẹ naa. O ni iyawo Kabir wa ninu oyun, o si ti n mura lati lọọ mu un wa sipinlẹ Ọṣun ki ọdaju ọlọpaa yii too da ẹmi rẹ legbodo laaarọ ọjọ Ẹti. Agwu sọ siwaju pe ileeṣẹ ọlọpaa gbọdọ wa ẹni to ṣiṣẹ naa laarin wọn jade, ki idajọ ododo si fẹsẹ mulẹ lori iṣẹlẹ naa, o ni ibi ti ọkọ akoyọyọ naa taku si ki i ṣe ibi to ti n di awọn mọto to n lọ lọwọ rara. Alukooro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe iwadii ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa, ati pe idajọ ododo yoo waye lori ẹ.


Alukooro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe iwadii ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa, ati pe idajọ ododo yoo waye lori ẹ.


Nitori iku akẹkọọ kan, ijọba ti ileewe Dowen College pa

Faith Adebọla, Eko Latari iku ojiji to pa ọkan lara awọn akẹkọọ wọn, Sylvester Oromoni, ọmọọdun mejila, ti iku ọhun si da awuyewuye silẹ, ijọba ipinlẹ Eko ti paṣẹ pe kawọn agbofinro lọọ fi agadagodo nla ti ileewe Dowen College, to wa lagbegbe Lẹkki, l’Ekoo, pa. Aṣẹ yii wa ninu atẹjade kan ti wọn fi lede lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹta, oṣu kejila yii, eyi ti Igbakeji Alakooso Alukoro ileeṣẹ eto ẹkọ ipinlẹ Eko, Ganiu Lawal fọwọ si. Atẹjade naa sọ pe Kọmiṣanna eto ẹkọ, Abilekọ Fọlaṣade Adefisayọ, paṣẹ titi ileewe naa pa loju-ẹsẹ, ki aaye le wa lati ṣewadii to lọọrin si iṣẹlẹ ibanujẹ naa. Ọjọ Ẹti, Furaidee yii, lawọn ikọ ijọba, lati ẹka ileeṣẹ eto ẹkọ ṣabẹwo pajawiri sileewe naa, wọn lọ yika gbogbo ọgba ati yara ikawe, wọn si ṣepade pẹlu awọn adari ileewe ọhun. Kọmiṣanna Adefisayọ kẹdun iku ojiji to waye naa, o si rọ awọn obi ati araalu lati ni suuru, ki ijọba le ṣewadii bo ṣe yẹ lori iṣẹlẹ ọhun, o ni gbogbo ẹni to ba jẹbi lori ọrọ naa ni yoo ri pipọn oju ijọba. Ṣe l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni mọlẹbi Oromoni kan, Ọgbẹni Perrison Oromoni, ṣalaye sori atẹ ayelujara tuita rẹ pe awọn ọmọọlewe ẹlẹgbẹ Sylvester kan fipa mu oloogbe naa lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹrindinlọgbọn, ọṣu kọkanla to kọja yii, wọn ni ko dara pọ mọ ẹgbẹ okunkun tawọn n ṣe lọran-an-yan, nigba ti akẹkọọ naa loun o ṣẹgbẹ, ni wọn ba bẹrẹ si i lu lalubami, ti wọn si fipa rọ kẹmika buruku si i lọfun.Akọlu ọhun ni wọn lo ṣakọba fun ilera ọmọde yii, asian da a gbalẹ, ọjọ kẹrin lẹyin iṣẹlẹ buruku ọhun, iyẹn ọjọ Tusidee, lo gbẹmi-in mi nileewosan ti wọn ti n tọju ẹ. Perrison ni ayẹwo iṣegun ti wọn ṣe fun un fihan pe ilukulu ti wọn lu ọmọ naa pọ ju ohun ti agbara ẹ le gbe lọ, wọn ni o ti gbọgbẹ ninu, eyi to pada ja si iku fun un. Ọkunrin naa tun fẹsun kan awọn alaṣẹ ileewe Dowen pe alabosi ni wọn, o ni wọn pe baba oloogbe naa lori aago, wọn si purọ fun un pe ki i ṣawọn ẹlẹgbẹ okunkun lo lu ọmọ rẹ o, niṣe loloogbe naa ṣeṣe lasiko to n gba bọọlu pẹlu awọn ẹlẹgbẹ rẹ.


Kọmiṣanna Adefisayọ kẹdun iku ojiji to waye naa, o si rọ awọn obi ati araalu lati ni suuru, ki ijọba le ṣewadii bo ṣe yẹ lori iṣẹlẹ ọhun, o ni gbogbo ẹni to ba jẹbi lori ọrọ naa ni yoo ri pipọn oju ijọba. Ṣe l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni mọlẹbi Oromoni kan, Ọgbẹni Perrison Oromoni, ṣalaye sori atẹ ayelujara tuita rẹ pe awọn ọmọọlewe ẹlẹgbẹ Sylvester kan fipa mu oloogbe naa lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹrindinlọgbọn, ọṣu kọkanla to kọja yii, wọn ni ko dara pọ mọ ẹgbẹ okunkun tawọn n ṣe lọran-an-yan, nigba ti akẹkọọ naa loun o ṣẹgbẹ, ni wọn ba bẹrẹ si i lu lalubami, ti wọn si fipa rọ kẹmika buruku si i lọfun.Akọlu ọhun ni wọn lo ṣakọba fun ilera ọmọde yii, asian da a gbalẹ, ọjọ kẹrin lẹyin iṣẹlẹ buruku ọhun, iyẹn ọjọ Tusidee, lo gbẹmi-in mi nileewosan ti wọn ti n tọju ẹ. Perrison ni ayẹwo iṣegun ti wọn ṣe fun un fihan pe ilukulu ti wọn lu ọmọ naa pọ ju ohun ti agbara ẹ le gbe lọ, wọn ni o ti gbọgbẹ ninu, eyi to pada ja si iku fun un. Ọkunrin naa tun fẹsun kan awọn alaṣẹ ileewe Dowen pe alabosi ni wọn, o ni wọn pe baba oloogbe naa lori aago, wọn si purọ fun un pe ki i ṣawọn ẹlẹgbẹ okunkun lo lu ọmọ rẹ o, niṣe loloogbe naa ṣeṣe lasiko to n gba bọọlu pẹlu awọn ẹlẹgbẹ rẹ. Amọ, ninu atẹjade kan ti Ọga agba ileewe naa, Abilekọ Adebisi Layiwọla, fi lede l’Ọjọruu, Wẹsidee, lori ẹsun ti wọn fi kan ileewe naa, o ni o ya oun lẹnu lati gbọ iru ẹsun bẹẹ nipa awọn. O ni lẹsẹkẹsẹ ti wọn lọmọleewe yii fara pa nibi toun atawọn ẹlẹgbẹ ẹ ti n gba bọọlu lawọn ti bẹrẹ si i fun un ni itọju iṣegun, wọn ni dokita kan wa ni sẹpẹ ninu ọgba ileewe naa to bẹrẹ si i tọju ẹ ni pajawiri, bi wọn ṣe n lo oogun kan ti wọn pe ni Ibuprofen fun un lati din irora ẹ ku, bẹẹ ni nọọsi n fọwọ wọ ọ lara lati na eegun ati iṣan ara rẹ. Ohun ta a gbọ ni pe awọn obi ọmọdekunrin naa ti kọwe ẹsun si awọn ọlọpaa ati ijọba ipinlẹ Eko pe ki wọn ba awọn wadii okodoro otitọ nipa iku ọmọ wọn yii.


Amọ, ninu atẹjade kan ti Ọga agba ileewe naa, Abilekọ Adebisi Layiwọla, fi lede l’Ọjọruu, Wẹsidee, lori ẹsun ti wọn fi kan ileewe naa, o ni o ya oun lẹnu lati gbọ iru ẹsun bẹẹ nipa awọn. O ni lẹsẹkẹsẹ ti wọn lọmọleewe yii fara pa nibi toun atawọn ẹlẹgbẹ ẹ ti n gba bọọlu lawọn ti bẹrẹ si i fun un ni itọju iṣegun, wọn ni dokita kan wa ni sẹpẹ ninu ọgba ileewe naa to bẹrẹ si i tọju ẹ ni pajawiri, bi wọn ṣe n lo oogun kan ti wọn pe ni Ibuprofen fun un lati din irora ẹ ku, bẹẹ ni nọọsi n fọwọ wọ ọ lara lati na eegun ati iṣan ara rẹ. Ohun ta a gbọ ni pe awọn obi ọmọdekunrin naa ti kọwe ẹsun si awọn ọlọpaa ati ijọba ipinlẹ Eko pe ki wọn ba awọn wadii okodoro otitọ nipa iku ọmọ wọn yii. Wọn ni baba oloogbe naa sọ pe ki ọmọ naa too dakẹ lọsibitu, o jẹwọ fun baba rẹ pe ki i ṣe bọọlu loun gba ṣeṣe o, awọn akẹkọọ ẹlẹgbẹ oun ni wọn lu oun bii aṣọ of tori oun loun o ba wọn ṣẹgbẹ okunkun ti wọn pe oun si. Baba ologbe naa, Ọgbẹni Oromoni, sọ pe dokita sọ foun pe ẹdọ ọmọ naa ti wu latari ẹjẹ didi to mu ko tobi si i nikun, eyi si ti mu ki ẹdọ naa daṣẹ silẹ. Oromoni sọ pe: “Wọn fiya jẹ ọmọ mi, ọtunla (ọjọ kẹrin, oṣu kejila) layẹyẹ ọjọọbi ẹ iba waye, ọdọọdun ni mo maa n ṣe keeki ọjọọbi fun un.


Wọn ni baba oloogbe naa sọ pe ki ọmọ naa too dakẹ lọsibitu, o jẹwọ fun baba rẹ pe ki i ṣe bọọlu loun gba ṣeṣe o, awọn akẹkọọ ẹlẹgbẹ oun ni wọn lu oun bii aṣọ of tori oun loun o ba wọn ṣẹgbẹ okunkun ti wọn pe oun si. Baba ologbe naa, Ọgbẹni Oromoni, sọ pe dokita sọ foun pe ẹdọ ọmọ naa ti wu latari ẹjẹ didi to mu ko tobi si i nikun, eyi si ti mu ki ẹdọ naa daṣẹ silẹ. Oromoni sọ pe: “Wọn fiya jẹ ọmọ mi, ọtunla (ọjọ kẹrin, oṣu kejila) layẹyẹ ọjọọbi ẹ iba waye, ọdọọdun ni mo maa n ṣe keeki ọjọọbi fun un. Ọmọ mi darukọ awọn ẹlẹgbẹ rẹ to lu u. Lara awọn ọmọ to darukọ wa ninu awọn ti a ti mu ẹjọ wọn lọ sọdọ awọn alaṣe ileewe naa nigba kan, nigba ti wọn fipa gba aṣọ tuntun ta a ra fun un ati ounjẹ ẹ. Ọmọbinrin meji ni mo ni, ọkan ti jade nileewe yii, mo ni lati mu ekeji kuro nigba ti iṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ. Awọn ti wọn ṣakọlu si ọmọ mi ni ko juwe yara ti aburo rẹ wa fawọn. Ọmọ mi sọ fun iya ẹ pe: ‘Mọmi, emi o gba bọọlu o, mi o si ṣubu kankan.’ Wọn lọmọ naa ṣalaye pe niṣe loun bẹ bọọlẹ lati ori bẹẹdi toun sun si nile tawọn n gbe, oun fẹẹ sa mọ wọn lọwọ, ṣugbọn wọn mu oun, wọn si da oun dubulẹ, wọn si bẹrẹ si fẹsẹ janlẹ lori oun, ni ibadi oun.


Ọmọ mi darukọ awọn ẹlẹgbẹ rẹ to lu u. Lara awọn ọmọ to darukọ wa ninu awọn ti a ti mu ẹjọ wọn lọ sọdọ awọn alaṣe ileewe naa nigba kan, nigba ti wọn fipa gba aṣọ tuntun ta a ra fun un ati ounjẹ ẹ. Ọmọbinrin meji ni mo ni, ọkan ti jade nileewe yii, mo ni lati mu ekeji kuro nigba ti iṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ. Awọn ti wọn ṣakọlu si ọmọ mi ni ko juwe yara ti aburo rẹ wa fawọn. Ọmọ mi sọ fun iya ẹ pe: ‘Mọmi, emi o gba bọọlu o, mi o si ṣubu kankan.’ Wọn lọmọ naa ṣalaye pe niṣe loun bẹ bọọlẹ lati ori bẹẹdi toun sun si nile tawọn n gbe, oun fẹẹ sa mọ wọn lọwọ, ṣugbọn wọn mu oun, wọn si da oun dubulẹ, wọn si bẹrẹ si fẹsẹ janlẹ lori oun, ni ibadi oun. Wọn dunkooko m’awọn akẹkọọ yooku pe ẹnikẹni to ba taṣiiri iṣẹlẹ yii ninu wọn, kele aa gbe tọhun. Baba oloogbe naa tun sọ ninu fidio kan to fi sori ẹrọ ayelujara lọjọ Ẹti, Furaidee yii, pe: “Ọmọ mi sọ fun mi pawọn siniọ rẹ nileewe lawọn to da a loro yii, wọn rẹn ẹn mọlẹ, wọn fipa rọ kẹmika gbigbona si i lọfun. Nigba ti wọn wọnu ile tawọn ọmọ naa n gbe, niṣe ni wọn pana, ti wọn si sọ fawọn ọmọleewe to ri wọn pe awọn maa pa wọn danu ti wọn ba lọọ ṣofofo pẹnrẹn.


Wọn dunkooko m’awọn akẹkọọ yooku pe ẹnikẹni to ba taṣiiri iṣẹlẹ yii ninu wọn, kele aa gbe tọhun. Baba oloogbe naa tun sọ ninu fidio kan to fi sori ẹrọ ayelujara lọjọ Ẹti, Furaidee yii, pe: “Ọmọ mi sọ fun mi pawọn siniọ rẹ nileewe lawọn to da a loro yii, wọn rẹn ẹn mọlẹ, wọn fipa rọ kẹmika gbigbona si i lọfun. Nigba ti wọn wọnu ile tawọn ọmọ naa n gbe, niṣe ni wọn pana, ti wọn si sọ fawọn ọmọleewe to ri wọn pe awọn maa pa wọn danu ti wọn ba lọọ ṣofofo pẹnrẹn. Awọn ni wọn sọ fun ọmọ mi pe ko purọ pe ere ori papa lawọn n ṣe, pe bọọlu lawọn n gba. Wọn halẹ mọ ọn pe to ba fi le sọ ootọ, awọn maa fiya jẹ ẹ. Tẹ ẹ ba bi awọn ti wọn jọ n gbe yara kan naa, irọ ni gbogbo wọn n pa, tori wọn ti halẹ mọ wọn. Wọn tẹ ọmọ mi mọlẹ, wọn fẹsẹ jan an laya ati nibadi leralera, bi wọn ṣe n lọ lori ẹ ni wọn n bọ.


Awọn ni wọn sọ fun ọmọ mi pe ko purọ pe ere ori papa lawọn n ṣe, pe bọọlu lawọn n gba. Wọn halẹ mọ ọn pe to ba fi le sọ ootọ, awọn maa fiya jẹ ẹ. Tẹ ẹ ba bi awọn ti wọn jọ n gbe yara kan naa, irọ ni gbogbo wọn n pa, tori wọn ti halẹ mọ wọn. Wọn tẹ ọmọ mi mọlẹ, wọn fẹsẹ jan an laya ati nibadi leralera, bi wọn ṣe n lọ lori ẹ ni wọn n bọ. Ẹ wo inira nla ati iya buruku ti wọn fi jẹ ọmọ ọdun mejila pere.’ Bẹẹ ni baba oloogbe naa daro ọmọ rẹ, Sylvester.’


Ẹ wo inira nla ati iya buruku ti wọn fi jẹ ọmọ ọdun mejila pere.’ Bẹẹ ni baba oloogbe naa daro ọmọ rẹ, Sylvester.’


Nitori bawọn kan ṣe pa akẹkọọ ẹlẹgbẹ wọn nibẹ,  ijọba  ti ileewe Dowen College pa

Faith Adebọla, Eko Latari iku ojiji to pa ọkan lara awọn akẹkọọ wọn, Sylvester Oromoni, ọmọọdun mejila, ti iku ọhun si da awuyewuye silẹ, ijọba ipinlẹ Eko ti paṣẹ pe kawọn agbofinro lọọ fi agadagodo nla ti ileewe Dowen College, to wa lagbegbe Lẹkki, l’Ekoo, pa. Aṣẹ yii wa ninu atẹjade kan ti wọn fi lede lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹta, oṣu kejila yii, eyi ti Igbakeji Alakooso Alukoro ileeṣẹ eto ẹkọ ipinlẹ Eko, Ganiu Lawal fọwọ si. Atẹjade naa sọ pe Kọmiṣanna eto ẹkọ, Abilekọ Fọlaṣade Adefisayọ, paṣẹ titi ileewe naa pa loju-ẹsẹ, ki aaye le wa lati ṣewadii to lọọrin si iṣẹlẹ ibanujẹ naa. Ọjọ Ẹti, Furaidee yii, lawọn ikọ ijọba, lati ẹka ileeṣẹ eto ẹkọ ṣabẹwo pajawiri sileewe naa, wọn lọ yika gbogbo ọgba ati yara ikawe, wọn si ṣepade pẹlu awọn adari ileewe ọhun. Kọmiṣanna Adefisayọ kẹdun iku ojiji to waye naa, o si rọ awọn obi ati araalu lati ni suuru, ki ijọba le ṣewadii bo ṣe yẹ lori iṣẹlẹ ọhun, o ni gbogbo ẹni to ba jẹbi lori ọrọ naa ni yoo ri pipọn oju ijọba. Ṣe l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni mọlẹbi Oromoni kan, Ọgbẹni Perrison Oromoni, ṣalaye sori atẹ ayelujara tuita rẹ pe awọn ọmọọlewe ẹlẹgbẹ Sylvester kan fipa mu oloogbe naa lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹrindinlọgbọn, ọṣu kọkanla to kọja yii, wọn ni ko dara pọ mọ ẹgbẹ okunkun tawọn n ṣe lọran-an-yan, nigba ti akẹkọọ naa loun o ṣẹgbẹ, ni wọn ba bẹrẹ si i lu lalubami, ti wọn si fipa rọ kẹmika buruku si i lọfun. Akọlu ọhun ni wọn lo ṣakọba fun ilera ọmọde yii, asian da a gbalẹ, ọjọ kẹrin lẹyin iṣẹlẹ buruku ọhun, iyẹn ọjọ Tusidee, lo gbẹmi-in mi nileewosan ti wọn ti n tọju ẹ. Perrison ni ayẹwo iṣegun ti wọn ṣe fun un fihan pe ilukulu ti wọn lu ọmọ naa pọ ju ohun ti agbara ẹ le gbe lọ, wọn ni o ti gbọgbẹ ninu, eyi to pada ja si iku fun un.


Kọmiṣanna Adefisayọ kẹdun iku ojiji to waye naa, o si rọ awọn obi ati araalu lati ni suuru, ki ijọba le ṣewadii bo ṣe yẹ lori iṣẹlẹ ọhun, o ni gbogbo ẹni to ba jẹbi lori ọrọ naa ni yoo ri pipọn oju ijọba. Ṣe l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni mọlẹbi Oromoni kan, Ọgbẹni Perrison Oromoni, ṣalaye sori atẹ ayelujara tuita rẹ pe awọn ọmọọlewe ẹlẹgbẹ Sylvester kan fipa mu oloogbe naa lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹrindinlọgbọn, ọṣu kọkanla to kọja yii, wọn ni ko dara pọ mọ ẹgbẹ okunkun tawọn n ṣe lọran-an-yan, nigba ti akẹkọọ naa loun o ṣẹgbẹ, ni wọn ba bẹrẹ si i lu lalubami, ti wọn si fipa rọ kẹmika buruku si i lọfun. Akọlu ọhun ni wọn lo ṣakọba fun ilera ọmọde yii, asian da a gbalẹ, ọjọ kẹrin lẹyin iṣẹlẹ buruku ọhun, iyẹn ọjọ Tusidee, lo gbẹmi-in mi nileewosan ti wọn ti n tọju ẹ. Perrison ni ayẹwo iṣegun ti wọn ṣe fun un fihan pe ilukulu ti wọn lu ọmọ naa pọ ju ohun ti agbara ẹ le gbe lọ, wọn ni o ti gbọgbẹ ninu, eyi to pada ja si iku fun un. Ọkunrin naa tun fẹsun kan awọn alaṣẹ ileewe Dowen pe alabosi ni wọn, o ni wọn pe baba oloogbe naa lori aago, wọn si purọ fun un pe ki i ṣawọn ẹlẹgbẹ okunkun lo lu ọmọ rẹ o, niṣe loloogbe naa ṣeṣe lasiko to n gba bọọlu pẹlu awọn ẹlẹgbẹ rẹ. Amọ, ninu atẹjade kan ti Ọga agba ileewe naa, Abilekọ Adebisi Layiwọla, fi lede l’Ọjọruu, Wẹsidee, lori ẹsun ti wọn fi kan ileewe naa, o ni o ya oun lẹnu lati gbọ iru ẹsun bẹẹ nipa awọn. O ni lẹsẹkẹsẹ ti wọn lọmọleewe yii fara pa nibi toun atawọn ẹlẹgbẹ ẹ ti n gba bọọlu lawọn ti bẹrẹ si i fun un ni itọju iṣegun, wọn ni dokita kan wa ni sẹpẹ ninu ọgba ileewe naa to bẹrẹ si i tọju ẹ ni pajawiri, bi wọn ṣe n lo oogun kan ti wọn pe ni Ibuprofen fun un lati din irora ẹ ku, bẹẹ ni nọọsi n fọwọ wọ ọ lara lati na eegun ati iṣan ara rẹ.


Ọkunrin naa tun fẹsun kan awọn alaṣẹ ileewe Dowen pe alabosi ni wọn, o ni wọn pe baba oloogbe naa lori aago, wọn si purọ fun un pe ki i ṣawọn ẹlẹgbẹ okunkun lo lu ọmọ rẹ o, niṣe loloogbe naa ṣeṣe lasiko to n gba bọọlu pẹlu awọn ẹlẹgbẹ rẹ. Amọ, ninu atẹjade kan ti Ọga agba ileewe naa, Abilekọ Adebisi Layiwọla, fi lede l’Ọjọruu, Wẹsidee, lori ẹsun ti wọn fi kan ileewe naa, o ni o ya oun lẹnu lati gbọ iru ẹsun bẹẹ nipa awọn. O ni lẹsẹkẹsẹ ti wọn lọmọleewe yii fara pa nibi toun atawọn ẹlẹgbẹ ẹ ti n gba bọọlu lawọn ti bẹrẹ si i fun un ni itọju iṣegun, wọn ni dokita kan wa ni sẹpẹ ninu ọgba ileewe naa to bẹrẹ si i tọju ẹ ni pajawiri, bi wọn ṣe n lo oogun kan ti wọn pe ni Ibuprofen fun un lati din irora ẹ ku, bẹẹ ni nọọsi n fọwọ wọ ọ lara lati na eegun ati iṣan ara rẹ. Ohun ta a gbọ ni pe awọn obi ọmọdekunrin naa ti kọwe ẹsun si awọn ọlọpaa ati ijọba ipinlẹ Eko pe ki wọn ba awọn wadii okodoro otitọ nipa iku ọmọ wọn yii. Wọn ni baba oloogbe naa sọ pe ki ọmọ naa too dakẹ lọsibitu, o jẹwọ fun baba rẹ pe ki i ṣe bọọlu loun gba ṣeṣe o, awọn akẹkọọ ẹlẹgbẹ oun ni wọn lu oun bii aṣọ of tori oun loun o ba wọn ṣẹgbẹ okunkun ti wọn pe oun si. Baba ologbe naa, Ọgbẹni Oromoni, sọ pe dokita sọ foun pe ẹdọ ọmọ naa ti wu latari ẹjẹ didi to mu ko tobi si i nikun, eyi si ti mu ki ẹdọ naa daṣẹ silẹ.


Ohun ta a gbọ ni pe awọn obi ọmọdekunrin naa ti kọwe ẹsun si awọn ọlọpaa ati ijọba ipinlẹ Eko pe ki wọn ba awọn wadii okodoro otitọ nipa iku ọmọ wọn yii. Wọn ni baba oloogbe naa sọ pe ki ọmọ naa too dakẹ lọsibitu, o jẹwọ fun baba rẹ pe ki i ṣe bọọlu loun gba ṣeṣe o, awọn akẹkọọ ẹlẹgbẹ oun ni wọn lu oun bii aṣọ of tori oun loun o ba wọn ṣẹgbẹ okunkun ti wọn pe oun si. Baba ologbe naa, Ọgbẹni Oromoni, sọ pe dokita sọ foun pe ẹdọ ọmọ naa ti wu latari ẹjẹ didi to mu ko tobi si i nikun, eyi si ti mu ki ẹdọ naa daṣẹ silẹ. Oromoni sọ pe: “Wọn fiya jẹ ọmọ mi, ọtunla (ọjọ kẹrin, oṣu kejila) layẹyẹ ọjọọbi ẹ iba waye, ọdọọdun ni mo maa n ṣe keeki ọjọọbi fun un. Ọmọ mi darukọ awọn ẹlẹgbẹ rẹ to lu u. Lara awọn ọmọ to darukọ wa ninu awọn ti a ti mu ẹjọ wọn lọ sọdọ awọn alaṣe ileewe naa nigba kan, nigba ti wọn fipa gba aṣọ tuntun ta a ra fun un ati ounjẹ ẹ. Ọmọbinrin meji ni mo ni, ọkan ti jade nileewe yii, mo ni lati mu ekeji kuro nigba ti iṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ. Awọn ti wọn ṣakọlu si ọmọ mi ni ko juwe yara ti aburo rẹ wa fawọn.


Oromoni sọ pe: “Wọn fiya jẹ ọmọ mi, ọtunla (ọjọ kẹrin, oṣu kejila) layẹyẹ ọjọọbi ẹ iba waye, ọdọọdun ni mo maa n ṣe keeki ọjọọbi fun un. Ọmọ mi darukọ awọn ẹlẹgbẹ rẹ to lu u. Lara awọn ọmọ to darukọ wa ninu awọn ti a ti mu ẹjọ wọn lọ sọdọ awọn alaṣe ileewe naa nigba kan, nigba ti wọn fipa gba aṣọ tuntun ta a ra fun un ati ounjẹ ẹ. Ọmọbinrin meji ni mo ni, ọkan ti jade nileewe yii, mo ni lati mu ekeji kuro nigba ti iṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ. Awọn ti wọn ṣakọlu si ọmọ mi ni ko juwe yara ti aburo rẹ wa fawọn. Ọmọ mi sọ fun iya ẹ pe: ‘Mọmi, emi o gba bọọlu o, mi o si ṣubu kankan.’ Wọn lọmọ naa ṣalaye pe niṣe loun bẹ bọọlẹ lati ori bẹẹdi toun sun si nile tawọn n gbe, oun fẹẹ sa mọ wọn lọwọ, ṣugbọn wọn mu oun, wọn si da oun dubulẹ, wọn si bẹrẹ si fẹsẹ janlẹ lori oun, ni ibadi oun. Wọn dunkooko m’awọn akẹkọọ yooku pe ẹnikẹni to ba taṣiiri iṣẹlẹ yii ninu wọn, kele aa gbe tọhun. Baba oloogbe naa tun sọ ninu fidio kan to fi sori ẹrọ ayelujara lọjọ Ẹti, Furaidee yii, pe: “Ọmọ mi sọ fun mi pawọn siniọ rẹ nileewe lawọn to da a loro yii, wọn rẹn ẹn mọlẹ, wọn fipa rọ kẹmika gbigbona si i lọfun.


Ọmọ mi sọ fun iya ẹ pe: ‘Mọmi, emi o gba bọọlu o, mi o si ṣubu kankan.’ Wọn lọmọ naa ṣalaye pe niṣe loun bẹ bọọlẹ lati ori bẹẹdi toun sun si nile tawọn n gbe, oun fẹẹ sa mọ wọn lọwọ, ṣugbọn wọn mu oun, wọn si da oun dubulẹ, wọn si bẹrẹ si fẹsẹ janlẹ lori oun, ni ibadi oun. Wọn dunkooko m’awọn akẹkọọ yooku pe ẹnikẹni to ba taṣiiri iṣẹlẹ yii ninu wọn, kele aa gbe tọhun. Baba oloogbe naa tun sọ ninu fidio kan to fi sori ẹrọ ayelujara lọjọ Ẹti, Furaidee yii, pe: “Ọmọ mi sọ fun mi pawọn siniọ rẹ nileewe lawọn to da a loro yii, wọn rẹn ẹn mọlẹ, wọn fipa rọ kẹmika gbigbona si i lọfun. Nigba ti wọn wọnu ile tawọn ọmọ naa n gbe, niṣe ni wọn pana, ti wọn si sọ fawọn ọmọleewe to ri wọn pe awọn maa pa wọn danu ti wọn ba lọọ ṣofofo pẹnrẹn. Awọn ni wọn sọ fun ọmọ mi pe ko purọ pe ere ori papa lawọn n ṣe, pe bọọlu lawọn n gba. Wọn halẹ mọ ọn pe to ba fi le sọ ootọ, awọn maa fiya jẹ ẹ. Tẹ ẹ ba bi awọn ti wọn jọ n gbe yara kan naa, irọ ni gbogbo wọn n pa, tori wọn ti halẹ mọ wọn.


Nigba ti wọn wọnu ile tawọn ọmọ naa n gbe, niṣe ni wọn pana, ti wọn si sọ fawọn ọmọleewe to ri wọn pe awọn maa pa wọn danu ti wọn ba lọọ ṣofofo pẹnrẹn. Awọn ni wọn sọ fun ọmọ mi pe ko purọ pe ere ori papa lawọn n ṣe, pe bọọlu lawọn n gba. Wọn halẹ mọ ọn pe to ba fi le sọ ootọ, awọn maa fiya jẹ ẹ. Tẹ ẹ ba bi awọn ti wọn jọ n gbe yara kan naa, irọ ni gbogbo wọn n pa, tori wọn ti halẹ mọ wọn. Wọn tẹ ọmọ mi mọlẹ, wọn fẹsẹ jan an laya ati nibadi leralera, bi wọn ṣe n lọ lori ẹ ni wọn n bọ. Ẹ wo inira nla ati iya buruku ti wọn fi jẹ ọmọ ọdun mejila pere.’ Bẹẹ ni baba oloogbe naa daro ọmọ rẹ, Sylvester.’


Wọn tẹ ọmọ mi mọlẹ, wọn fẹsẹ jan an laya ati nibadi leralera, bi wọn ṣe n lọ lori ẹ ni wọn n bọ. Ẹ wo inira nla ati iya buruku ti wọn fi jẹ ọmọ ọdun mejila pere.’ Bẹẹ ni baba oloogbe naa daro ọmọ rẹ, Sylvester.’


Ẹwọn n run nimu Ṣeyi o, aṣẹwo lo fipa ba lo pọ n’Ilupeju-Ekiti

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Ile-ẹjọ Majisreeti kan to wa ni Ado-Ekiti ti paṣẹ pe ki wọn fi ọmọdekunrin kan, Ajibowu Seyi, si ọgba ẹwọn to wa niluu naa. Ṣeyi, ẹni ọdun mẹrinlelogun, to tun jẹ gbajugbaja ọlokada niluu naa ni wọn gbe wa sile-ẹjọ lori ẹsun kan ṣoṣo pe o fipa ba obinrin aṣẹwo kan lo pọ ni ogunjọ, oṣun kọkanla, ọdun yii, ni adugbo Ararọmi. Lasiko igbẹjọ naa, Agbefọba ile-ẹjọ yii, Insipẹkitọ Akinwale Oriyọmi, kọkọ tọrọ aaye lọwọ kootu naa pe ki wọn fi ọdaran naa pamọ si ọgba ẹwọn fun igba diẹ ki oun le raaye gbe faili ẹjọ naa ranṣẹ si ileeṣẹ ijọba fun imọran. Ninu ẹjọ ti obinrin aṣẹwo naa ro nile-ẹjọ, o sọ pe loootọ loun gba lati sun ti Ṣeyi lalẹ ọjọ kan pere ni ileetura Brothel, to wa ni Ilupeju-Ekiti, pẹlu adehun pe yoo san ẹgbẹrun marun-un Naira fun oun. O ni o ya oun lẹnu nigba ti oun ṣadeede ri Ṣeyi ati ọrẹ rẹ kan ti oun ko mọ orukọ rẹ, ti awọn mejeeji si fipa ba oun lo pọ. Aṣewo yii ni wọn gba owo ti oun ko dani to to ẹgbẹrun marun-un Naira, bakan naa ni wọn tun gba ẹrọ ilewọ oun, ti wọn si ja oun sihooho.


Ninu ẹjọ ti obinrin aṣẹwo naa ro nile-ẹjọ, o sọ pe loootọ loun gba lati sun ti Ṣeyi lalẹ ọjọ kan pere ni ileetura Brothel, to wa ni Ilupeju-Ekiti, pẹlu adehun pe yoo san ẹgbẹrun marun-un Naira fun oun. O ni o ya oun lẹnu nigba ti oun ṣadeede ri Ṣeyi ati ọrẹ rẹ kan ti oun ko mọ orukọ rẹ, ti awọn mejeeji si fipa ba oun lo pọ. Aṣewo yii ni wọn gba owo ti oun ko dani to to ẹgbẹrun marun-un Naira, bakan naa ni wọn tun gba ẹrọ ilewọ oun, ti wọn si ja oun sihooho. Eyi lo ni o mu ki oun lọọ fọrọ naa to wọn leti ni teṣan ọlọpaa, ti wọn si mu Ṣeyi, ṣugbọn ti ekeji rẹ sa lọ Bakan naa lobinrin yii ni oun ti fọrọ naa to ileeṣẹ ijọba to n gbogun ti fifi ipa ba obinrin lo pọ leti. Ile-ẹjọ ti sun igbẹjọ ọhun si ọjọ kẹtala, oṣu kejila, ọdun 2021.


Eyi lo ni o mu ki oun lọọ fọrọ naa to wọn leti ni teṣan ọlọpaa, ti wọn si mu Ṣeyi, ṣugbọn ti ekeji rẹ sa lọ Bakan naa lobinrin yii ni oun ti fọrọ naa to ileeṣẹ ijọba to n gbogun ti fifi ipa ba obinrin lo pọ leti. Ile-ẹjọ ti sun igbẹjọ ọhun si ọjọ kẹtala, oṣu kejila, ọdun 2021.


Ọsẹ to n bọ ladajọ yoo ṣepinnu lori akọsilẹ ti Baba Ijẹṣa ṣe lagọọ ọlọpaa

Faith Adebọla, Eko Adajọ Oluwatoyin Taiwo tile-ẹjọ akanṣe to wa n’Ikẹja ti sọ pe ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kejila, loun maa gbe idajọ kalẹ lori awijare olujẹjọ nipa awọn akọsilẹ ijẹwọ ti wọn ni Ọgbẹni Ọlanrewaju James Omiyinka tawọn eeyan mọ si Baba Ijẹṣa, ṣe lagọọ ọlọpaa ni Yaba. Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ keji, oṣu kejila yii, ni igbẹjọ tun waye lori ẹsun fifipa ba ọmọde lo pọ, fifọwọ pa ọmọde lara lai yẹ, ati awọn ẹsun mi-in ti wọn fi kan gbajugbaja adẹrin-in poṣonu onitiata naa. Nnkan bii aago mẹsan-an aabọ owurọ ni ẹlẹrii pataki to ta ko afurasi ọdaran naa, Abilekọ Damilọla Adekọya, tawọn eeyan mọ si Princess, wọle sinu yara igbẹjọ ọhun, ṣugbọn niṣe ni wọn sun igbẹjọ Baba Ijẹṣa si aago mejila, latari pe olujẹjọ naa ko si larọọwọto nigba ti Akọwe kootu pe orukọ ati ẹjọ rẹ. Baba Ijẹṣa de laago mọkanla kọja iṣẹju mejila, wọn pe orukọ rẹ, kia lo ti kọja sinu akolo olujẹjọ to wa lapa osi adajọ, igbẹjọ si bẹrẹ lori ẹjọ naa. Amofin agba Dada Awoṣika to ṣaaju awọn lọọya mẹrin mi-in lati gbeja olujẹjọ lo kọkọ sọrọ, o ni oun fẹ kile-ẹjọ wọgi le akọsilẹ ijẹwọ kan ti olujẹjọ sọ pe Baba Ijẹṣa kọ nigba to wa lahaamọ awọn ọlọpaa ni Yaba. Awoṣika ṣalaye pe ojuṣe ẹni to kọwe ni lati fi ẹri ti gbe iwe to kọ lẹyin, ṣugbọn yoo ṣoro fun onibaara oun lati sọrọ lori iwe ti wọn kọ fun un, ti wọn si fipa mu un lati buwọ lu u. Adajọ bi Awoṣika leere ohun to fẹ gan-an, agbẹjọro naa si fesi pe oun rọ ile-ẹjọ naa lati da awọn akọsilẹ tawọn olupẹjọ mu wa nu bii omi iṣanwọ, nibi ti wọn ti ni onibaara oun jẹwọ pe oun jẹbi ẹsun iwa palapala ti wọn fi kan an.


Baba Ijẹṣa de laago mọkanla kọja iṣẹju mejila, wọn pe orukọ rẹ, kia lo ti kọja sinu akolo olujẹjọ to wa lapa osi adajọ, igbẹjọ si bẹrẹ lori ẹjọ naa. Amofin agba Dada Awoṣika to ṣaaju awọn lọọya mẹrin mi-in lati gbeja olujẹjọ lo kọkọ sọrọ, o ni oun fẹ kile-ẹjọ wọgi le akọsilẹ ijẹwọ kan ti olujẹjọ sọ pe Baba Ijẹṣa kọ nigba to wa lahaamọ awọn ọlọpaa ni Yaba. Awoṣika ṣalaye pe ojuṣe ẹni to kọwe ni lati fi ẹri ti gbe iwe to kọ lẹyin, ṣugbọn yoo ṣoro fun onibaara oun lati sọrọ lori iwe ti wọn kọ fun un, ti wọn si fipa mu un lati buwọ lu u. Adajọ bi Awoṣika leere ohun to fẹ gan-an, agbẹjọro naa si fesi pe oun rọ ile-ẹjọ naa lati da awọn akọsilẹ tawọn olupẹjọ mu wa nu bii omi iṣanwọ, nibi ti wọn ti ni onibaara oun jẹwọ pe oun jẹbi ẹsun iwa palapala ti wọn fi kan an. “Oluwa mi, bawo ni ile-ẹjọ ṣe le gbọkan le iru akọsilẹ ti wọn ni onibaara mi kọ, nigba ti wọn ti fiya jẹ ẹ, wọn lu u bii aṣọ ofi, wọn fi ankọọfu si i lọwọ, wọn wọ ọ nilẹ tuuru, ilẹẹlẹ lasan lo ni wọn da oun jokoo si bii aja, ti wọn fi ni koun buwọ lu akọsilẹ ti wọn lọọ kọ lorukọ ẹ ni kọrọ, ti wọn si fipa mu un pe ko gba pe ero oun lawọn kọ? Ẹri wa niwaju ile-ẹjọ yii pe wọn fẹẹ fipa ti ọran mọ olujẹjọ lọrun ni, eyi si ta ko isọri kọkandinlọgbọn, abala karun-un, iwe ofin igbẹjọ. Ko si ẹri awuruju to kọja iyẹn, mo si rọ ile-ẹjọ lati gba a danu, ẹri apapandodo ni,” Awoṣika lo n bẹbẹ bẹẹ.


“Oluwa mi, bawo ni ile-ẹjọ ṣe le gbọkan le iru akọsilẹ ti wọn ni onibaara mi kọ, nigba ti wọn ti fiya jẹ ẹ, wọn lu u bii aṣọ ofi, wọn fi ankọọfu si i lọwọ, wọn wọ ọ nilẹ tuuru, ilẹẹlẹ lasan lo ni wọn da oun jokoo si bii aja, ti wọn fi ni koun buwọ lu akọsilẹ ti wọn lọọ kọ lorukọ ẹ ni kọrọ, ti wọn si fipa mu un pe ko gba pe ero oun lawọn kọ? Ẹri wa niwaju ile-ẹjọ yii pe wọn fẹẹ fipa ti ọran mọ olujẹjọ lọrun ni, eyi si ta ko isọri kọkandinlọgbọn, abala karun-un, iwe ofin igbẹjọ. Ko si ẹri awuruju to kọja iyẹn, mo si rọ ile-ẹjọ lati gba a danu, ẹri apapandodo ni,” Awoṣika lo n bẹbẹ bẹẹ. Amọ agbẹjọro olupẹjọ, Ọgbẹni T. E. Onilado dide, o si ta ko ẹbẹ olujẹjọ. O ni bo tilẹ jẹ pe ifiyajẹni waye nile Princess nigba ti wọn mu Baba Ijẹṣa, tawọn bọisi kan si ṣakọlu si i, o ni ko sẹni to fiya jẹ olujẹjọ naa ni teṣan ọlọpaa nigba ti wọn fi n gba akọsilẹ iwa to hu ọhun silẹ lẹnu rẹ, wọn o si fipa mu un lati buwọ luwe. Onilado ni awawi lasan ni ọrọ agbẹjọro olujẹjọ, ati pe niṣe lo fẹ mọ-ọn-mọ ṣi ile-ẹjọ lọna, o si fẹẹ yii idajọ ododo po ni, tori ninu akọsilẹ kan, o darukọ ilu Badagry, nigba ti ko si ohunkohun to kan ilu Badagry ninu ẹjọ yii.


Amọ agbẹjọro olupẹjọ, Ọgbẹni T. E. Onilado dide, o si ta ko ẹbẹ olujẹjọ. O ni bo tilẹ jẹ pe ifiyajẹni waye nile Princess nigba ti wọn mu Baba Ijẹṣa, tawọn bọisi kan si ṣakọlu si i, o ni ko sẹni to fiya jẹ olujẹjọ naa ni teṣan ọlọpaa nigba ti wọn fi n gba akọsilẹ iwa to hu ọhun silẹ lẹnu rẹ, wọn o si fipa mu un lati buwọ luwe. Onilado ni awawi lasan ni ọrọ agbẹjọro olujẹjọ, ati pe niṣe lo fẹ mọ-ọn-mọ ṣi ile-ẹjọ lọna, o si fẹẹ yii idajọ ododo po ni, tori ninu akọsilẹ kan, o darukọ ilu Badagry, nigba ti ko si ohunkohun to kan ilu Badagry ninu ẹjọ yii. Lẹyin awijare tọtun-tosi, Adajọ Oluwatoyin ni iwe ibeere kan wa lọwọ oun, eyi tawọn olupẹjọ fi rọ ile-ẹjọ lati jẹ kawọn tun mu ẹlẹrii kan wa si i, ti yoo ta ko Baba Ijẹṣa. Ṣugbọn agbẹjọro naa sọ pe ẹlẹrii ọhun taku, ko fẹẹ wa. Eyi lo mu ki Adajọ Oluwatoyin paṣẹ pe ki wọn lọọ fun ẹlẹrii naa ni iwe aṣẹ ‘ile-ẹjọ fẹẹ ri ọ,’ ki ẹlẹrii naa si yọju sile-ẹjọ ni igbẹjọ to n bọ, ni ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kejila yii.


Lẹyin awijare tọtun-tosi, Adajọ Oluwatoyin ni iwe ibeere kan wa lọwọ oun, eyi tawọn olupẹjọ fi rọ ile-ẹjọ lati jẹ kawọn tun mu ẹlẹrii kan wa si i, ti yoo ta ko Baba Ijẹṣa. Ṣugbọn agbẹjọro naa sọ pe ẹlẹrii ọhun taku, ko fẹẹ wa. Eyi lo mu ki Adajọ Oluwatoyin paṣẹ pe ki wọn lọọ fun ẹlẹrii naa ni iwe aṣẹ ‘ile-ẹjọ fẹẹ ri ọ,’ ki ẹlẹrii naa si yọju sile-ẹjọ ni igbẹjọ to n bọ, ni ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kejila yii. Bakan naa ni adajọ sọ pe ọjọ naa loun yoo pinnu boya kile-ẹjọ gba ẹri akọsilẹ ti wọn ni Baba Ijẹṣa kọ lagọọ ọlọpaa Yaba wọle, tabi ki wọn fa a ya.


Bakan naa ni adajọ sọ pe ọjọ naa loun yoo pinnu boya kile-ẹjọ gba ẹri akọsilẹ ti wọn ni Baba Ijẹṣa kọ lagọọ ọlọpaa Yaba wọle, tabi ki wọn fa a ya.


Awọn Fulani ji tọkọ-tiyawo gbe l’Ẹsa-Oke, miliọnu mẹtadinlogoji naira ni wọn n beere bayii

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Tọkọti-yawo kan, London ati Blessing Omoru, ti wọn n gbe ni abule awọn agbẹ (Farm Settlement) to wa niluu Ẹsa-Oke. nipinlẹ Ọṣun, lawọn Fulani agbebọn ti ji gbe bayii. ALAROYE gbọ pe ninu oko awọn tọkọ-tiyawo yii ni wọn ti ji wọn gbe nirọlẹ Ọjọruu, Wesidee, ọsẹ yii. A gbọ pe lẹyin ti wọn ji awọn mejeeji gbe tan, inu igbo ni wọn gbe wọn lọ, ko si pẹ rara ti wọn fi ranṣẹ sawọn mọlẹbi wọn pe ki wọn wa miliọnu mẹtadinlogoji naira wa gẹgẹ bii owo itusilẹ. Lẹyin ti awọn mọlẹbi Omoru gba ipe yii ni wọn lọọ fọrọ naa to awọn ọlọpaa ilu Ẹsa-Oke leti. A gbọ pe awọn ọlọpaa to n gbogun ti ijinigbe (Anti kidnapping), awọn ọlọdẹ, awọn figilante ati awọn ọmọ ẹgbẹ Oodua Peoples Congress ti wa ninu igbo bayii lati gba awọn eeyan naa silẹ.


A gbọ pe lẹyin ti wọn ji awọn mejeeji gbe tan, inu igbo ni wọn gbe wọn lọ, ko si pẹ rara ti wọn fi ranṣẹ sawọn mọlẹbi wọn pe ki wọn wa miliọnu mẹtadinlogoji naira wa gẹgẹ bii owo itusilẹ. Lẹyin ti awọn mọlẹbi Omoru gba ipe yii ni wọn lọọ fọrọ naa to awọn ọlọpaa ilu Ẹsa-Oke leti. A gbọ pe awọn ọlọpaa to n gbogun ti ijinigbe (Anti kidnapping), awọn ọlọdẹ, awọn figilante ati awọn ọmọ ẹgbẹ Oodua Peoples Congress ti wa ninu igbo bayii lati gba awọn eeyan naa silẹ. Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, Alakooso Kiriji Heritage Defenders, Dokita Ademọla Ẹkundayọ, ẹni ti awọn eeyan rẹ kọkọ bọ sinu igbo lati wa awọn tọkọ-taya naa, sọ pe awọn ajinigbe naa ko ti i din owo ti wọn n beere ọhun ku. O ni awọn ti wọn wa ninu igbo n ṣiṣẹ takuntakun lọwọlọwọ lati gba awọn eeyan naa lai farapa. Bakan naa ni Alukooro ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni awọn agbofinro wa ninu igbo bayii, bẹẹ ni wọn si ti ri maṣinni ti awọn eeyan naa gbe lọ si oko.


Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, Alakooso Kiriji Heritage Defenders, Dokita Ademọla Ẹkundayọ, ẹni ti awọn eeyan rẹ kọkọ bọ sinu igbo lati wa awọn tọkọ-taya naa, sọ pe awọn ajinigbe naa ko ti i din owo ti wọn n beere ọhun ku. O ni awọn ti wọn wa ninu igbo n ṣiṣẹ takuntakun lọwọlọwọ lati gba awọn eeyan naa lai farapa. Bakan naa ni Alukooro ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni awọn agbofinro wa ninu igbo bayii, bẹẹ ni wọn si ti ri maṣinni ti awọn eeyan naa gbe lọ si oko.


Awọn eleyii lo maa n ba awọn ajinigbe ra ounjẹ, ko ọta ibọn ati ibọn tuntun wọle

Faith Adebọla Ileeṣẹ ọlọpaa apapọ ilẹ wa ti ṣafihan awọn afurasi ọdaran mejilelọgbọn kan niluu Abuja ti wọn n ṣe onigbọwọ fawọn afẹmiṣofo ti wọn n ṣoro bii agbọn lagbegbe Oke-Ọya. Alukoro fun ileeṣẹ ọlọpaa l’Abuja, Kọmiṣanna Frank Mba, lo ṣafihan awọn kọlọransi ẹda naa lolu ileeṣẹ ọlọpaa, lọjọ Tusidee, ọsẹ yii. Ninu atẹjade kan to fi ṣọwọ s’ALAROYE, wọn lawọn afurasi ọdaran yii wa lara awọn to ṣakọlu sawọn arinrin-ajo rẹpẹtẹ ti wọn ji gbe lọna marosẹ Kaduna si Abuja lọsẹ to kọja lọhun-un. Mba ni awọn kan lara awọn tọwọ ba yii ti jẹwọ pe loootọ lawọn maa n ṣeranwọ fawọn afẹmiṣofo ti wọn wa kaakiri lẹlẹgbẹjẹgbẹ ninu awọn igbo kijikiji to yi ipinlẹ Sokoto, Kaduna, Katsina ati Zamfara ka. Lara iranlọwọ ti wọn maa n ṣe ni lati ba awọn ajinigbe ra ounjẹ, lati ba wọn ko ọta ibọn ati ibọn tuntun wọle latẹyin odi ti wọn ti lọọ ra wọn, wọn si tun maa n ba wọn ra egboogi oloro loriṣiiriṣii. Wọn tun jẹwọ pe awọn lawọn maa n ta awọn afẹmiṣofo lolobo lati le jẹ ki wọn mọ ibi tawọn agbofinro wa, ati ọna ti wọn le tọ ti wọn o fi ni i ri wọn mu, wọn lawọn maa n tọka awọn olowo ati oloṣelu ti wọn ba fẹẹ ji gbe, ati asiko to daa lati ṣakọlu si wọn, wọn si maa n juwe awọn ileewe ti wọn ti le lọọ ji awọn akẹkọọ gbe.


Mba ni awọn kan lara awọn tọwọ ba yii ti jẹwọ pe loootọ lawọn maa n ṣeranwọ fawọn afẹmiṣofo ti wọn wa kaakiri lẹlẹgbẹjẹgbẹ ninu awọn igbo kijikiji to yi ipinlẹ Sokoto, Kaduna, Katsina ati Zamfara ka. Lara iranlọwọ ti wọn maa n ṣe ni lati ba awọn ajinigbe ra ounjẹ, lati ba wọn ko ọta ibọn ati ibọn tuntun wọle latẹyin odi ti wọn ti lọọ ra wọn, wọn si tun maa n ba wọn ra egboogi oloro loriṣiiriṣii. Wọn tun jẹwọ pe awọn lawọn maa n ta awọn afẹmiṣofo lolobo lati le jẹ ki wọn mọ ibi tawọn agbofinro wa, ati ọna ti wọn le tọ ti wọn o fi ni i ri wọn mu, wọn lawọn maa n tọka awọn olowo ati oloṣelu ti wọn ba fẹẹ ji gbe, ati asiko to daa lati ṣakọlu si wọn, wọn si maa n juwe awọn ileewe ti wọn ti le lọọ ji awọn akẹkọọ gbe. Mba ni oriṣiiriṣii nnkan ija oloro lawọn ri gba lọwọ awọn afurasi ọdaran naa. Lara ẹ ni ibọn AK-47 mọkandinlogun (19), ibọn atamatase GPMG kan, ibọn alayinyipo Revolver mẹta, ibọn pompo G-3 meji, ibọn SMG kan, ibọn ṣekele pistu Beretta kan, ọta ibọn ti wọn o ti i yin jẹ ọtalenirinwo din meje (453), kolo ọta ibọn mejila, ọkọ ayọkẹlẹ ti wọn ji gbe mẹtadinlogun (17) ni wọn gba nidii wọn. Wọn tun ṣalaye pe mẹfa lara awọn afurasi naa lo jẹ pe mọto jijigbe lawọn yan laayo, wọn si ti jale ọhun lagbegbe Port-harcourt, Nassarawa, Abuja, Kebbi ati Zamfara, wọn a waa gba ẹnubode wa sọda si Nijee.


Mba ni oriṣiiriṣii nnkan ija oloro lawọn ri gba lọwọ awọn afurasi ọdaran naa. Lara ẹ ni ibọn AK-47 mọkandinlogun (19), ibọn atamatase GPMG kan, ibọn alayinyipo Revolver mẹta, ibọn pompo G-3 meji, ibọn SMG kan, ibọn ṣekele pistu Beretta kan, ọta ibọn ti wọn o ti i yin jẹ ọtalenirinwo din meje (453), kolo ọta ibọn mejila, ọkọ ayọkẹlẹ ti wọn ji gbe mẹtadinlogun (17) ni wọn gba nidii wọn. Wọn tun ṣalaye pe mẹfa lara awọn afurasi naa lo jẹ pe mọto jijigbe lawọn yan laayo, wọn si ti jale ọhun lagbegbe Port-harcourt, Nassarawa, Abuja, Kebbi ati Zamfara, wọn a waa gba ẹnubode wa sọda si Nijee. Wọn ni Alaaji Garba lo maa n ra awọn ọkọ ole naa lọwọ wọn lorileede Niger, ṣugbọn Alaaji naa ti sa lọ bayii, wọn ṣi n wa a ni. Bakan naa lọmọkunrin ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn kan wa laarin awọn tọwọ ba ọhun, Dayyabu Mohammed lorukọ ẹ, ijọba ibilẹ Soba, nipinlẹ Kaduna, lo loun ti wa. Ibọn AK-47 marun-un (5) ni wọn ba lọwọ oun nikan, pẹlu ọta ibọn ojilerugba.


Wọn ni Alaaji Garba lo maa n ra awọn ọkọ ole naa lọwọ wọn lorileede Niger, ṣugbọn Alaaji naa ti sa lọ bayii, wọn ṣi n wa a ni. Bakan naa lọmọkunrin ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn kan wa laarin awọn tọwọ ba ọhun, Dayyabu Mohammed lorukọ ẹ, ijọba ibilẹ Soba, nipinlẹ Kaduna, lo loun ti wa. Ibọn AK-47 marun-un (5) ni wọn ba lọwọ oun nikan, pẹlu ọta ibọn ojilerugba. Wọn ni inu igbo Saminaka, nipinlẹ Kaduna, ni wọn ti ri i mu, o si jẹwọ fawọn ọtẹlẹmuyẹ pe awọn ẹgbẹ afẹmiṣofo meji, ti Yẹlo ati Bidderi, loun n ba ṣiṣẹ, oun maa n ba wọn ko ọta ibọn ati nnkan ija oloro wọle lati ẹnubode ni. O jẹwọ pe Dayyabu lo ra ọkọ ayọkẹlẹ Volkswagen Gult 3 toun fi n ṣẹsẹ rin foun, pẹlu ileri pe toun ba ti le ba wọn ko nnkan ija oloro wọle lẹẹmarun-un, ọkọ naa aa di toun patapata, ṣugbọn ẹẹkeji toun yoo ko awọn ẹru ofin naa lọwọ tẹ oun yii. Ọwọ tun ba awọn mẹfa kan, Mohammed Lawali, Suleiman Ibrahim, Mohammed Rabo, Bashir Audu, Monsoru Abubakar ati Abubakar Hamidu, awọn ni wọn wa nidii akọlu to waye loṣu to kọja ni mọṣalaaṣi Mazakuka, nijọba ibilẹ Mashegu, nibi ti eeyan mejidinlogun ti doloogbe lojiji.


Wọn ni inu igbo Saminaka, nipinlẹ Kaduna, ni wọn ti ri i mu, o si jẹwọ fawọn ọtẹlẹmuyẹ pe awọn ẹgbẹ afẹmiṣofo meji, ti Yẹlo ati Bidderi, loun n ba ṣiṣẹ, oun maa n ba wọn ko ọta ibọn ati nnkan ija oloro wọle lati ẹnubode ni. O jẹwọ pe Dayyabu lo ra ọkọ ayọkẹlẹ Volkswagen Gult 3 toun fi n ṣẹsẹ rin foun, pẹlu ileri pe toun ba ti le ba wọn ko nnkan ija oloro wọle lẹẹmarun-un, ọkọ naa aa di toun patapata, ṣugbọn ẹẹkeji toun yoo ko awọn ẹru ofin naa lọwọ tẹ oun yii. Ọwọ tun ba awọn mẹfa kan, Mohammed Lawali, Suleiman Ibrahim, Mohammed Rabo, Bashir Audu, Monsoru Abubakar ati Abubakar Hamidu, awọn ni wọn wa nidii akọlu to waye loṣu to kọja ni mọṣalaaṣi Mazakuka, nijọba ibilẹ Mashegu, nibi ti eeyan mejidinlogun ti doloogbe lojiji. Mba ni iwadii ṣi n tẹsiwaju lori awọn afurasi wọnyi, o ni wọn ti n fọwọsowọpo pẹlu awọn ọtẹlẹmuyẹ, lati le fi pampẹ ofin gbe awọn yooku wọn, tabi ki wọn dana ya wọn.


Mba ni iwadii ṣi n tẹsiwaju lori awọn afurasi wọnyi, o ni wọn ti n fọwọsowọpo pẹlu awọn ọtẹlẹmuyẹ, lati le fi pampẹ ofin gbe awọn yooku wọn, tabi ki wọn dana ya wọn.


Ẹ fura o: Korona tuntun, Omicron, ti de Naijiria

Faith Adebọla Ajọ to n gbogun ti itankalẹ arun lorileede yii (Nigeria Centre for Disease Control) ti kede pe ẹya kan lara ẹrujẹjẹ arun aṣekupani nni, Koronafairọọsi, ti wọn n pe ni Omicron, ti gbọna ẹburu wọ orileede wa, wọn leeyan meji lo ti lugbadi ẹ bayii. Omicron yii ni ẹya tuntun tawọn onimọ iṣegun ṣẹṣẹ ṣawari ẹ, lara awọn ẹya arun Korona, wọn loun lo buru ju awọn ẹya to ti jade tẹlẹ lọ, o si lewu gidi. Atẹjade kan latọdọ ajọ NCDC, eyi ti Ọga agba ajọ naa, Dokita Ifẹdayọ Adetifa, fi lede lafẹmọju Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ ki-in-ni, oṣu kejila yii lo fidi ẹ mulẹ. Atẹjade naa ka lapa kan pe: “Ni ibamu pẹlu aṣẹ ijọba pe ki ajọ NCDC ṣayẹwo arun Korona fawọn arinrin-ajo to n wọle sorileede wa, ile ayẹwo wa l’Abuja ti fidi ẹ mulẹ pe ẹya Omicron lara arun Korona ti de Naijiria, ati pe awọn arinrinajo meji kan ti wọn de si Naijiria lati orileede South Africa ni wọn ko kinni naa wọle. ‘‘Ayẹwo naa tun fidi ẹ mulẹ pe awọn ayẹwo ẹjẹ ta a gba silẹ loṣu kẹwaa, ọdun yii, awọn kan ninu wọn ni ẹya Omicron yii ninu.” Ajọ NCDC ni oriṣii ẹya Omicron ti ayẹwo gbe jade yii ki i ṣe eyi to maa n tete fami han lara awọn to ba lugbadi ẹ, tori naa, o lewu gidi, wọn si ti bẹrẹ igbesẹ lati tọpasẹ gbogbo awọn eeyan to ni ifarakinra pẹlu awọn arinrinajo meji ọhun. Orileede South Africa ati Botswana ni ayẹwo ti kọkọ fihan pe oriṣii ẹya Omicron lara arun Korona naa ti ṣẹ, ibẹ lo si ti n ja ranyin ju lọ bayii.


Atẹjade naa ka lapa kan pe: “Ni ibamu pẹlu aṣẹ ijọba pe ki ajọ NCDC ṣayẹwo arun Korona fawọn arinrin-ajo to n wọle sorileede wa, ile ayẹwo wa l’Abuja ti fidi ẹ mulẹ pe ẹya Omicron lara arun Korona ti de Naijiria, ati pe awọn arinrinajo meji kan ti wọn de si Naijiria lati orileede South Africa ni wọn ko kinni naa wọle. ‘‘Ayẹwo naa tun fidi ẹ mulẹ pe awọn ayẹwo ẹjẹ ta a gba silẹ loṣu kẹwaa, ọdun yii, awọn kan ninu wọn ni ẹya Omicron yii ninu.” Ajọ NCDC ni oriṣii ẹya Omicron ti ayẹwo gbe jade yii ki i ṣe eyi to maa n tete fami han lara awọn to ba lugbadi ẹ, tori naa, o lewu gidi, wọn si ti bẹrẹ igbesẹ lati tọpasẹ gbogbo awọn eeyan to ni ifarakinra pẹlu awọn arinrinajo meji ọhun. Orileede South Africa ati Botswana ni ayẹwo ti kọkọ fihan pe oriṣii ẹya Omicron lara arun Korona naa ti ṣẹ, ibẹ lo si ti n ja ranyin ju lọ bayii. Latari iṣẹlẹ ọhun, ọpọ orileede agbaye ni wọn ti gbe gbedeke le irinajo lati awọn orileede Guusu ilẹ Afrika lọwọ yii.


Latari iṣẹlẹ ọhun, ọpọ orileede agbaye ni wọn ti gbe gbedeke le irinajo lati awọn orileede Guusu ilẹ Afrika lọwọ yii.


Ijọba ti geeti mọ awọn oṣiṣẹ ti ko gba abẹrẹ Korona

Faith Adebọla Niṣe nijọba ti geeti to wọle si awọn ileeṣẹ ọba gbogbo lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, mọ awọn ti wọn ko fi ẹri han pe awọn ti gba abẹrẹ ajẹsara Korona, ita ni aja n gbe nijọba fi ọrọ wọn ṣe. Iṣẹlẹ yii waye latari gbedeke tijọba fi lede ninu oṣu kẹwaa, ọdun yii, pe ki gbogbo awọn oṣiṣẹ ijọba apapọ ti wọn ti wa nile fungba pipẹ latari ofin konilegbele to waye nigba ti arun Korona n ja ranyin tete lọọ gba abẹrẹ ajẹsara Korona ki wọn too bẹrẹ iṣẹ pada lawọn ọfiisi wọn gbogbo. Alaga igbimọ ti Aarẹ Muhammadu Buhari gbe kalẹ lori ajakalẹ arun COVID-19 ọhun, Ọgbẹni Boss Mustapha, lo kede pe ijọba ti fọwọ si ṣiṣi awọn ileeṣẹ ọba ati sẹkiteria ijọba apapọ lọjọ ki-in-ni, oṣu kejila, ọdun 2021 yii. Amọ kidaa awọn ti wọn ti gba abẹrẹ ajẹsara Korona ni wọn maa gba laaye lati wọle o, tori dandan lowo ori, ọran-anyan laṣọ ibora ni. Awọn ti yoo wọle gbọdọ ni kaadi ẹri pe wọn ti gbabẹrẹ naa, wọn si gbọdọ fi kaadi naa han awọn ẹṣọ lẹnu geeti ki wọn too le ṣilẹkun fun wọn. Yatọ si gbigba abẹrẹ ajẹsara, awọn ti wọn ti lọọ ṣayẹwo arun Korona, ti ẹri si fi han pe ṣaka lara wọn da, tabi ti wọn ti ni arun naa tẹlẹ, ṣugbọn tara wọn ti ya, le wọle.


Amọ kidaa awọn ti wọn ti gba abẹrẹ ajẹsara Korona ni wọn maa gba laaye lati wọle o, tori dandan lowo ori, ọran-anyan laṣọ ibora ni. Awọn ti yoo wọle gbọdọ ni kaadi ẹri pe wọn ti gbabẹrẹ naa, wọn si gbọdọ fi kaadi naa han awọn ẹṣọ lẹnu geeti ki wọn too le ṣilẹkun fun wọn. Yatọ si gbigba abẹrẹ ajẹsara, awọn ti wọn ti lọọ ṣayẹwo arun Korona, ti ẹri si fi han pe ṣaka lara wọn da, tabi ti wọn ti ni arun naa tẹlẹ, ṣugbọn tara wọn ti ya, le wọle. Lẹnu geeti awọn ileeṣẹ ọba ati ẹka iṣẹ ijọba apapọ l’Abuja, niṣe logunlọgọ awọn oṣiṣẹ paro jọ, awọn mi-in lara wọn n bẹbẹ boya wọn le ṣoju aanu si wọn, ṣugbọn wọn o ṣi geeti fun wọn. Awọn kan lara awọn oṣiṣẹ naa ko ti i gba abẹrẹ ajẹsara ọhun, wọn lawọn ro pe ijọba maa sun gbedeke naa siwaju latari bi ẹgbẹ awọn lọgaa-lọgaa lẹnu iṣẹ ọba (Association of Senior Civil Servants of Nigeria) ṣe parọwa pe kijọba sọ gbedeke naa di ibẹrẹ oṣu kẹta, ọdun to n bọ ni. Awọn mi-in lawọn ti gbabẹrẹ naa, ṣugbọn kaadi awọn ti sọnu, awọn o si fẹẹ gba abẹrẹ ajẹsara mi-in ko ma lọọ pọ ju, bẹẹ lawọn kan ni awọn gbagbe kaadi awọn sibi tawọn ti n tirafu bọ ni.


Lẹnu geeti awọn ileeṣẹ ọba ati ẹka iṣẹ ijọba apapọ l’Abuja, niṣe logunlọgọ awọn oṣiṣẹ paro jọ, awọn mi-in lara wọn n bẹbẹ boya wọn le ṣoju aanu si wọn, ṣugbọn wọn o ṣi geeti fun wọn. Awọn kan lara awọn oṣiṣẹ naa ko ti i gba abẹrẹ ajẹsara ọhun, wọn lawọn ro pe ijọba maa sun gbedeke naa siwaju latari bi ẹgbẹ awọn lọgaa-lọgaa lẹnu iṣẹ ọba (Association of Senior Civil Servants of Nigeria) ṣe parọwa pe kijọba sọ gbedeke naa di ibẹrẹ oṣu kẹta, ọdun to n bọ ni. Awọn mi-in lawọn ti gbabẹrẹ naa, ṣugbọn kaadi awọn ti sọnu, awọn o si fẹẹ gba abẹrẹ ajẹsara mi-in ko ma lọọ pọ ju, bẹẹ lawọn kan ni awọn gbagbe kaadi awọn sibi tawọn ti n tirafu bọ ni. Pẹlu bijọba ṣe kede pe ẹya Omicron ti wọn lo buru gidi lara ẹya arun Korona ti de Naijiria, Boss Mustapha ni reluwee to ti lọ lawọn to fẹ kijọba sun gbedeke naa siwaju, n ṣẹwọ si.


Pẹlu bijọba ṣe kede pe ẹya Omicron ti wọn lo buru gidi lara ẹya arun Korona ti de Naijiria, Boss Mustapha ni reluwee to ti lọ lawọn to fẹ kijọba sun gbedeke naa siwaju, n ṣẹwọ si.


Ọṣun 2022: Ẹni to ba dupo gomina pẹlu Oyetọla fẹẹ fi owo rẹ ṣofo ni – APC

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC ni iha ẹkun idibo Ẹdẹ, iyẹn Ede Federal Constituency, nipinlẹ Ọṣun, ti sọ pe awọn ko mọ ẹnikẹni to ba gbero tabi jade sita lati ba Gomina Gboyega Oyetọla du ipo naa lọdun to n bọ ri rara. Wọn kede pe ẹnikẹni ko gbọdọ jade lati sọ pe oun fẹẹ dupo gomina nitori bii igba pe eeyan fẹẹ fi owo ati asiko rẹ ṣofo lasan ni. Ninu ipade oniroyin kan ti wọn ṣe ni wọn ti kede pe digbi ni gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ lagbegbe naa wa lẹyin Oyetọla ati pe awọn ko le ṣatilẹyin fun ẹlomiran mọ yatọ si gomina ọhun. Alaga ẹgbẹ oṣelu APC ni ẹkun idibo naa, Alhaji Gbadebọ Ajao, ṣalaye pe oniruuru awọn iṣẹ takuntakun ti ijọba Oyetọla ti ṣe lo jẹ ki awọn pinnu lati ṣatilẹyin fun saa rẹ lẹẹkeji, o si da awọn loju pe yoo gbe ipinlẹ Ọṣun debute ayọ. Ajao fi kun ọrọ rẹ pe awọn aṣeyọri ti ko lẹgbẹ ni Oyetọla ti ṣe lai fi ti gbese gọbọi tijọba ana gbe kalẹ fun un ṣe, pẹlu eto ọrọ-aje to ti dẹnukọlẹ. O ni bi awọn ṣe n sọ pe Oyetọla lẹẹkan si i naa lawọn n mura lati ri i pe apa ẹkun idibo awọn ni ẹni ti yoo gbapo lọwọ gomina awọn yoo ti wa lọdun 2026.


Alaga ẹgbẹ oṣelu APC ni ẹkun idibo naa, Alhaji Gbadebọ Ajao, ṣalaye pe oniruuru awọn iṣẹ takuntakun ti ijọba Oyetọla ti ṣe lo jẹ ki awọn pinnu lati ṣatilẹyin fun saa rẹ lẹẹkeji, o si da awọn loju pe yoo gbe ipinlẹ Ọṣun debute ayọ. Ajao fi kun ọrọ rẹ pe awọn aṣeyọri ti ko lẹgbẹ ni Oyetọla ti ṣe lai fi ti gbese gọbọi tijọba ana gbe kalẹ fun un ṣe, pẹlu eto ọrọ-aje to ti dẹnukọlẹ. O ni bi awọn ṣe n sọ pe Oyetọla lẹẹkan si i naa lawọn n mura lati ri i pe apa ẹkun idibo awọn ni ẹni ti yoo gbapo lọwọ gomina awọn yoo ti wa lọdun 2026. O ni loootọ lawọn n pariwo ‘Iwọ-Oorun Ọṣun lo kan’ lọdun 2018, ṣugbọn pẹlu iṣejọba alaakoyawọ ati ti iṣẹ idagbasoke ti gomina n ṣe, o ti fun awọn ni itunu lati ṣiṣẹ fun atundi ibo rẹ fun saa keji. Lara awọn aṣeyọri naa ni sisan owo-oṣu awọn oṣiṣẹ ijọba lẹkun-unrẹrẹ loorekoore, atunṣe awọn ileewosan alabọọde kaakiri ipinlẹ Ọṣun, eto aabo to duroore, mimu atunṣe ba ẹgbẹ oṣelu APC l’Ọṣun ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ni ti iṣẹ atunṣe awọn oniruuru oju popo kaakiri awọn ijọba ibilẹ to wa ni Ẹdẹ, Ejigbo ati Ẹgbẹdọrẹ, o ni Oyetọla gbiyanju pupọ, idi niyẹn ti awọn si fi n sọ pe ko si ẹnikẹni ti yoo jade ba a dije fun piramari ninu ẹgbẹ APC lati ẹkun idibo naa.


O ni loootọ lawọn n pariwo ‘Iwọ-Oorun Ọṣun lo kan’ lọdun 2018, ṣugbọn pẹlu iṣejọba alaakoyawọ ati ti iṣẹ idagbasoke ti gomina n ṣe, o ti fun awọn ni itunu lati ṣiṣẹ fun atundi ibo rẹ fun saa keji. Lara awọn aṣeyọri naa ni sisan owo-oṣu awọn oṣiṣẹ ijọba lẹkun-unrẹrẹ loorekoore, atunṣe awọn ileewosan alabọọde kaakiri ipinlẹ Ọṣun, eto aabo to duroore, mimu atunṣe ba ẹgbẹ oṣelu APC l’Ọṣun ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ni ti iṣẹ atunṣe awọn oniruuru oju popo kaakiri awọn ijọba ibilẹ to wa ni Ẹdẹ, Ejigbo ati Ẹgbẹdọrẹ, o ni Oyetọla gbiyanju pupọ, idi niyẹn ti awọn si fi n sọ pe ko si ẹnikẹni ti yoo jade ba a dije fun piramari ninu ẹgbẹ APC lati ẹkun idibo naa.


Buhari rin irinajo lọ si Dubai, wọn lo lọ fun ipade ọrọ-aje

Faith Adebọla Olori orileede wa, Ajagun-fẹyinti Muhammadu Buhari, ti kuro niluu Abuja bayii, o ti lọ sorileede UAE, iyẹn United Arab Emirates, ti olu-ilu rẹ jẹ Dubai, lati kopa ninu ipade pataki kan. Ipade ọhun, gẹgẹ bi atẹjade ti Oludamọran pataki fun Aarẹ lori eto iroyin, Ọgbẹni Fẹmi Adeṣina, fi lede lọjọ Wẹsidee, ọsẹ yii, o ni Buhari wa lara awọn to maa sọrọ nibi apero ti ọgọọrọ awọn alaṣẹ ilu, olori orileede ati awọn olokoowo agbaye to to aadọwaa (190) maa pesẹ si. Akori ipade, ‘EXPO 2020’ ọhun ni: “Rironu papọ lati mu ọjọ ola rere wa.” O lawọn ọrọ ati ajọsọ to maa waye nipade naa maa da lori bi ifọwọsowọpọ ati ajọṣe tuntun ṣe maa waye laarin awọn ọgba ọjẹ lẹka iṣowo agbaye, ti eyi yoo si mu ki ọjọ-ọla dara, paapaa fun ilẹ adulawọ. Yatọ si ti apero naa, Aarẹ Buhari maa ba awọn ti wọn nifẹẹ lati waa da okoowo silẹ ni Naijiria sọrọ, o maa ṣabẹwo si ibi ipatẹ nnkan aritọkasi Naijiria to wa ni Dubai, bẹẹ lo maa ṣepade pẹlu awọn alaṣẹ ilu Dubai, titi kan Ọlọla ju lọ, Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan, Ọmọọba Alade ilu Dubai, Igbakeji Aarẹ ati olori ijọba UAE, Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum. Adeṣina ni ti Buhari ba pari awọn eto wọnyi tan ni yoo too pada sile.


‘Eeyan mẹrin la ti ta ẹya ara wọn fun oogun owo, bọọlu la n pe agbari, transifọma la n pe ọkan, faanu ni ọwọ’

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ẹka ti wọn ti n gbọ ẹjọ ipaniyan nipinlẹ Ogun ni ọga ọlọpaa ipinlẹ naa paṣẹ pe ki wọn ko awọn meje tọwọ tẹ pe iṣẹ pipani-ṣetutu-owo ni wọn yan laayo tọwọ tẹ laipẹ yii lọ, ki wọn wadii wọn, ki wọn si gbe wọn lọ sile-ẹjọ kia. Iwalaaye ọmọlakeji ko nitumọ si awọn eeyan naa, afi ki wọn da ẹmi alaiṣẹ legbodo lojiji, ki wọn si kun ẹya ara rẹ bii ẹran, ki wọn ta a fun etutu ọrọ̀, ki wọn si fowo ẹ ṣe faaji ara wọn l’Abẹokuta. Wọn ko ṣẹṣẹ maa ṣe bẹẹ bi ileeṣẹ ọlọpaa Ogun to gbe wọn jade ṣe wi, o si kere tan, wọn ni wọn ti yinbọn pa eeyan mẹrin ti ko ṣẹ wọn lẹṣẹ kan pato, wọn ti ta ẹya ara wọn ṣe awure. Orukọ wọn ati ibi ti wọn ti n pitu ọwọ wọn l’Abẹokuta naa ree gẹgẹ bi Kọmandi ọlọpaa Ogun ṣe fi sita: Lekan Ọladipupọ; ẹni ọdun mejidinlogoji (38) to wa lati Abule Ṣotan, Sulaiman Arẹmu; ẹni ọgbon ọdun (30) to wa lati Imala Ẹlẹga, l’Abẹokuta, Ifayẹmi Madru; ẹni ọdun mẹrinlelogun (24) to wa lati Abule Ṣotan, Shittu Saheed; ẹni ọdun mejidinlọgbọn (38)to wa lati Abule Alarugbo, Samọd Sulaiman; ẹni ọdun marundinlogoji (35) toun naa jẹ ọmọ Ṣotan, Akanji Mọruf, ẹni ọdun mẹtalelogun (23) lati Abule Alabata ati Tajudeen Adekunle; ẹni ọdun mẹrindinlogoji (36) lati Ṣapọn Abẹokuta. Aṣiri wọn ko deede tu, ẹnikan torukọ ẹ n jẹ Abraham Okosun, lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Bode-Olude, l’Abẹokuta, pe oun ni koun lọọ ki ẹgbọn oun to n jẹ Sunday Okosun ni, labule Agbara, lagbegbe Mawukọ, l’Abẹokuta, kan naa. Afi boun ṣe debẹ toun ri i pe awọn amookunṣika kan ti pa ẹgbọn oun yii, wọn si ti kun ẹya ara ẹ kelekele, ko pe mọ.


Orukọ wọn ati ibi ti wọn ti n pitu ọwọ wọn l’Abẹokuta naa ree gẹgẹ bi Kọmandi ọlọpaa Ogun ṣe fi sita: Lekan Ọladipupọ; ẹni ọdun mejidinlogoji (38) to wa lati Abule Ṣotan, Sulaiman Arẹmu; ẹni ọgbon ọdun (30) to wa lati Imala Ẹlẹga, l’Abẹokuta, Ifayẹmi Madru; ẹni ọdun mẹrinlelogun (24) to wa lati Abule Ṣotan, Shittu Saheed; ẹni ọdun mejidinlọgbọn (38)to wa lati Abule Alarugbo, Samọd Sulaiman; ẹni ọdun marundinlogoji (35) toun naa jẹ ọmọ Ṣotan, Akanji Mọruf, ẹni ọdun mẹtalelogun (23) lati Abule Alabata ati Tajudeen Adekunle; ẹni ọdun mẹrindinlogoji (36) lati Ṣapọn Abẹokuta. Aṣiri wọn ko deede tu, ẹnikan torukọ ẹ n jẹ Abraham Okosun, lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Bode-Olude, l’Abẹokuta, pe oun ni koun lọọ ki ẹgbọn oun to n jẹ Sunday Okosun ni, labule Agbara, lagbegbe Mawukọ, l’Abẹokuta, kan naa. Afi boun ṣe debẹ toun ri i pe awọn amookunṣika kan ti pa ẹgbọn oun yii, wọn si ti kun ẹya ara ẹ kelekele, ko pe mọ. Ifisun naa lawọn ọlọpaa Bode-Olude ṣiṣẹ tọ, wọn lọ sibi ti iṣẹlẹ iku oro naa ti waye, wọn si bẹrẹ iwadii to pada jẹ ki wọn gbọ pe Lekan Ọladipupọ mọ nipa iku to pa ọkunrin naa, wọn si mu un. Lekan yii lo jẹwọ fun wọn lẹyin iwadii pe oun loun fibọn ibilẹ pa Oloogbe Sunday Okosun. Bo ṣe jẹwọ yii lo ṣatọna bi wọn ṣe ri awọn mẹfa yooku mu.


Ifisun naa lawọn ọlọpaa Bode-Olude ṣiṣẹ tọ, wọn lọ sibi ti iṣẹlẹ iku oro naa ti waye, wọn si bẹrẹ iwadii to pada jẹ ki wọn gbọ pe Lekan Ọladipupọ mọ nipa iku to pa ọkunrin naa, wọn si mu un. Lekan yii lo jẹwọ fun wọn lẹyin iwadii pe oun loun fibọn ibilẹ pa Oloogbe Sunday Okosun. Bo ṣe jẹwọ yii lo ṣatọna bi wọn ṣe ri awọn mẹfa yooku mu. Ẹnikọọkan wọn naa lo jẹwọ ipa ti wọn ko ninu iku oloogbe yii, wọn si tun sọ nipa eeyan meji mi-in ti wọn ti fiku oro pa. Eyi to n jẹ Lekan Ọladipupọ naa ṣalaye pe iṣẹ toun ni lati wa ẹni ti awọn yoo pa, o ni ọpọ igba lo jẹ pe ninu igbo loun ti n dọdẹ ẹni toun yoo pa, ni agbegbe Mawukọ yii naa si ni. O loun maa n yinbọn fẹni tori rẹ ba gbabode naa ni, ṣe ẹni naa ko kuku mọ pe apaayan wa ninu igbo to n ṣọ oun, ẹni ẹlẹni to n ṣiṣẹ oko rẹ jẹẹjẹ naa yoo kan ta teru nipaa latọwọ Lekan onibọn ojiji ni. Boun ba ti paayan tan bẹẹ, yoo pe Sulaiman Arẹmu, iyẹn ni yoo waa kun ara eeyan naa si wẹwẹ pẹlu ada, ti yoo yọ awọn ẹya ara rẹ pataki ti wọn nilo, ti wọn yoo si lọọ ta a fawọn onibaara wọn to ti duro sẹpẹ.


Ẹnikọọkan wọn naa lo jẹwọ ipa ti wọn ko ninu iku oloogbe yii, wọn si tun sọ nipa eeyan meji mi-in ti wọn ti fiku oro pa. Eyi to n jẹ Lekan Ọladipupọ naa ṣalaye pe iṣẹ toun ni lati wa ẹni ti awọn yoo pa, o ni ọpọ igba lo jẹ pe ninu igbo loun ti n dọdẹ ẹni toun yoo pa, ni agbegbe Mawukọ yii naa si ni. O loun maa n yinbọn fẹni tori rẹ ba gbabode naa ni, ṣe ẹni naa ko kuku mọ pe apaayan wa ninu igbo to n ṣọ oun, ẹni ẹlẹni to n ṣiṣẹ oko rẹ jẹẹjẹ naa yoo kan ta teru nipaa latọwọ Lekan onibọn ojiji ni. Boun ba ti paayan tan bẹẹ, yoo pe Sulaiman Arẹmu, iyẹn ni yoo waa kun ara eeyan naa si wẹwẹ pẹlu ada, ti yoo yọ awọn ẹya ara rẹ pataki ti wọn nilo, ti wọn yoo si lọọ ta a fawọn onibaara wọn to ti duro sẹpẹ. Ta ni awọn onibaara naa? Ifayẹmi Badru, oun lo n ra ọkan, ọwọ atawọn ẹya ara mi-in. Shittu Saheed lo ra ori oku ti wọn pa gbẹyin tọwọ fi tẹ wọn yii, Akanji Mọruf ra ọkan ẹnikan ninu awọn ti wọn ti pa tẹlẹ, nigba ti Tajudeen Adekunle ra ori.


Ta ni awọn onibaara naa? Ifayẹmi Badru, oun lo n ra ọkan, ọwọ atawọn ẹya ara mi-in. Shittu Saheed lo ra ori oku ti wọn pa gbẹyin tọwọ fi tẹ wọn yii, Akanji Mọruf ra ọkan ẹnikan ninu awọn ti wọn ti pa tẹlẹ, nigba ti Tajudeen Adekunle ra ori. Awọn apaayan yii jẹwọ pe o kere tan, awọn ti pa to eeyan mẹrin pẹlu ilana yii, wọn ni oogun owo ni ẹya ara wọn wa fun, ohun tawọn fi n ṣe niyẹn. Wọn tun jẹwọ fawọn ọlọpaa pe awọn ni adape orukọ fawọn ẹya ara wọnyi, awọn ki i fi gbogbo ẹnu pe e rara. Fun apẹẹrẹ, wọn ni bọọlu lawọn n pe agbari, transfọma lawọn n pe ọkan, faanu (fan) lawọn si n pe ọwọ.


Awọn apaayan yii jẹwọ pe o kere tan, awọn ti pa to eeyan mẹrin pẹlu ilana yii, wọn ni oogun owo ni ẹya ara wọn wa fun, ohun tawọn fi n ṣe niyẹn. Wọn tun jẹwọ fawọn ọlọpaa pe awọn ni adape orukọ fawọn ẹya ara wọnyi, awọn ki i fi gbogbo ẹnu pe e rara. Fun apẹẹrẹ, wọn ni bọọlu lawọn n pe agbari, transfọma lawọn n pe ọkan, faanu (fan) lawọn si n pe ọwọ. Irinṣẹ wọn ti i ṣe ibọn ti wọn fi n paayan ati ada ti wọn fi n kun wọn ni awọn ọlọpaa ri gba lọwọ wọn. Nibi to de duro bayii ṣa ni pe CP Lanre Bankọle ti ṣapejuwe iwa awọn eeyan naa bii iwa ọdaju to buru jai. O ti paṣẹ pe ki wọn ko wọn lọ sẹka ti wọn ti n gbọ ẹjọ ipaniyan nipinlẹ Ogun yii, ki wọn wadii wọn si i ki wọn si gbe wọn lọ sile-ẹjọ kia.