Bakan naa, arun iba Lassa to tun ti ṣẹyọ ni awọn ipinlẹ orilẹede Naijiria ti mu ki ọpọlọpọ oniṣegun oyinbo to n tọ ju awọn to ko arun naa atawọn to ba maa fi ara kan wọn maa bo oju ati ara wọn. Ṣugbọn awọn iwadii kan ti fi han pe awọn iboju yii lee ṣeranwo lati dẹkun riran ka rẹ lati ọwọ si ẹnu. Igba akọkọ ti awọn ile iwosan bẹrẹ si ni lo ibomu ni bii ipari ọọrundunrun kejidinlogun ṣugbọn wọn ko tii gbe e de itagbangba tawọn eeyan le maa lo afi igba ti ajakalẹa arun ti wọn pe ni Spanish flu bẹ jade lọdun 1919 eyi to pa eeyan to le ni aadọta miliọnu. Dokita David Carrington ti fasiti St. George niluu London sọ fun BBC pe awọn iboju eyi ti wọn n ko fun awọn araalu ko lagbara to lati da abo bo wọn lọwọ awọn arun to n ba afẹfẹ kiri eyi si ni ọna ti ọpọ arun n gba tan kalẹ tori ko si ohunkohun to n da abo bo oju wọn. Ṣugbọn awọn iboju naa le ṣi le mu adinku ba  kiko arun lara ni to sin tabi wukọ o si lee da abo bo kiko arun naa lati ọwọ de ẹnu. Iwadii kan ni ọdun 2016 ni New South Wales sọ pe awọn eeyan maa n fọwọ kan oju wọn ni igba mẹtalelogun laarin wakati kan. Dokita Connor Bamford ti Wellcome-Wolfson Institute for Experimental Medicine ni fasiti Queens ni Belfast sọ pe iṣe imọtoto bo ti wu o kere mọ n ṣiṣẹ takun takun.


Lassa Fever, Corona Virus: Ṣé lílo ìbòjú tàbí ìbòmú lèé dènà kíkó àjàkálẹ̀ àrùn?

Dokita David Carrington ti fasiti St. George niluu London sọ fun BBC pe awọn iboju eyi ti wọn n ko fun awọn araalu ko lagbara to lati da abo bo wọn lọwọ awọn arun to n ba afẹfẹ kiri eyi si ni ọna ti ọpọ arun n gba tan kalẹ tori ko si ohunkohun to n da abo bo oju wọn. Ṣugbọn awọn iboju naa le ṣi le mu adinku ba  kiko arun lara ni to sin tabi wukọ o si lee da abo bo kiko arun naa lati ọwọ de ẹnu. Iwadii kan ni ọdun 2016 ni New South Wales sọ pe awọn eeyan maa n fọwọ kan oju wọn ni igba mẹtalelogun laarin wakati kan. Dokita Connor Bamford ti Wellcome-Wolfson Institute for Experimental Medicine ni fasiti Queens ni Belfast sọ pe iṣe imọtoto bo ti wu o kere mọ n ṣiṣẹ takun takun. O ni fun apẹrẹ "fifi ọwọ rẹ bo ẹnu ti o ba n sin, fifọ ọwọ rẹ ki o si ma ki ọwọ rẹ b ẹnu ki o to fọ wọn lee ṣeranwọ lati dena kiko arun. O fi kun un wi pe bi o ko ba fẹ ko arun ti wọn n pe ni "flu": Dokita mii ni England, Jake Dunning sọ pe iwoye kan tilẹ wa pe lilo inoju lee wulo ṣugbọn aridaju pe o n ṣiṣẹ to peye nita bi kii ba ṣe ile iwosan  ko si. O ni eeyan gbudọ lo iboju ni ilana to tọ, eeyan gbudọ maa parọ rẹ loorekoore ati bẹẹ bẹẹ lọ Ẹwẹ ki eeyan gbajumọ imọtoto ara ẹni ṣe pataki gẹgẹ bi Dokita Dunning ṣe sọ ọ. Lori awọn ipinlẹ Naijiria ti iba Lassa ti kọlu lẹnu ọjọ perete to pada de yii: Ileeṣẹ eto ilera ipinlẹ Enugu ti sọ pe aisan iba Lassa ti gba ẹmi eniyan kan ni ileewosan ikọṣẹ iṣegun oyinbo to wa nibẹ.


O ni fun apẹrẹ "fifi ọwọ rẹ bo ẹnu ti o ba n sin, fifọ ọwọ rẹ ki o si ma ki ọwọ rẹ b ẹnu ki o to fọ wọn lee ṣeranwọ lati dena kiko arun. O fi kun un wi pe bi o ko ba fẹ ko arun ti wọn n pe ni "flu": Dokita mii ni England, Jake Dunning sọ pe iwoye kan tilẹ wa pe lilo inoju lee wulo ṣugbọn aridaju pe o n ṣiṣẹ to peye nita bi kii ba ṣe ile iwosan  ko si. O ni eeyan gbudọ lo iboju ni ilana to tọ, eeyan gbudọ maa parọ rẹ loorekoore ati bẹẹ bẹẹ lọ Ẹwẹ ki eeyan gbajumọ imọtoto ara ẹni ṣe pataki gẹgẹ bi Dokita Dunning ṣe sọ ọ. Lori awọn ipinlẹ Naijiria ti iba Lassa ti kọlu lẹnu ọjọ perete to pada de yii: Ileeṣẹ eto ilera ipinlẹ Enugu ti sọ pe aisan iba Lassa ti gba ẹmi eniyan kan ni ileewosan ikọṣẹ iṣegun oyinbo to wa nibẹ. Gẹgẹ bi iwe iroyin Punch ṣe jabọ, Akọwe agba nileeṣẹ eto ilera naa sọ pe ẹni ti aisan naa pa jẹ iya agba ẹni ọdun marundinlọgọrin ti wọn gbe wa si ileewosan naa ni bi ọjọ mẹwaa sẹyin, pẹlu awọn apẹẹrẹ to jọ ti aisan iba. Ṣugbọn l'ọjọ Aje ni wọn lo bẹrẹ si ni pọ ẹjẹ l'ẹnu, eyi to mu ki wọn fura pe o ṣeesẹ ko jẹ iba Lassa. Ayẹwo ti wọn ṣe ni ibudo ayẹwo ilera to wa ni Abakaliki ipinlẹ Ebonyi fi han pe aisan iba Lassa ni iya agba naa ni.


Gẹgẹ bi iwe iroyin Punch ṣe jabọ, Akọwe agba nileeṣẹ eto ilera naa sọ pe ẹni ti aisan naa pa jẹ iya agba ẹni ọdun marundinlọgọrin ti wọn gbe wa si ileewosan naa ni bi ọjọ mẹwaa sẹyin, pẹlu awọn apẹẹrẹ to jọ ti aisan iba. Ṣugbọn l'ọjọ Aje ni wọn lo bẹrẹ si ni pọ ẹjẹ l'ẹnu, eyi to mu ki wọn fura pe o ṣeesẹ ko jẹ iba Lassa. Ayẹwo ti wọn ṣe ni ibudo ayẹwo ilera to wa ni Abakaliki ipinlẹ Ebonyi fi han pe aisan iba Lassa ni iya agba naa ni. Ọjọru ni iya ọhun si jade laye. Ọjọ Iṣẹgun ni iroyin kọkọ jade pe aisan naa pa eniyan mẹrin ni ipinlẹ Kano, ati pe o ti n ba wọn finra ni ipinlẹ Ondo naa bayii lakata ilẹ Yoruba.


Ọjọru ni iya ọhun si jade laye. Ọjọ Iṣẹgun ni iroyin kọkọ jade pe aisan naa pa eniyan mẹrin ni ipinlẹ Kano, ati pe o ti n ba wọn finra ni ipinlẹ Ondo naa bayii lakata ilẹ Yoruba.


Lassa Fever: Àjèjì ààrùn tó ń pani ní Nàìjíríà bàyìí kìí ṣe CoronaVirus, Lassa, tàbí Ebola

Ajọ to n mojuto igbogun ti aarun ni Naijiria, Nigeria Centre for Disease Control (NCDC) sọ pe ohun ti mu erooja lara omi odo ti aisan ajeji kan ti pa awọn eniyan ti ko din ni mẹẹdogun ni ipinlẹ Benue. Ileeṣẹ eto ilera ipinlẹ Benue sọ pe awọn ti aarun naa fi ọwọ ba julọ n gbe ni ijọba ibilẹ Oye-Obi nipinlẹ naa. Iku eniyan mẹẹdogun lo ti wa ni akọsilẹ bayii, ti ọgọrun ati mẹrin eniyan si tun ti kagbako aarun naa to bujade lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu Kinni, ọdun 2020. Nkan to ba ni lẹru ni pe ajeji aarun naa tete n ran kiri ju iba Lassa to ti pa eniyan mẹtadinlaadọta lọdun 2020 nikan lọ. Ni bayii, awọn alaṣẹ ipinlẹ Benue ti di ọna to lọ si odo naa pa. Bakan naa ni ajọ NCDC ti sọ pe aarun naa kii ṣe Corona virus, iba Lassa tabi Ebola, nitori pe awọn apẹẹrẹ ti awọn to ni i fihan yatọ. Awọn onimọ ilera sọ pe o maa n to wakati mejidinlaadọta ki esi ayẹwo to jade.


Nkan to ba ni lẹru ni pe ajeji aarun naa tete n ran kiri ju iba Lassa to ti pa eniyan mẹtadinlaadọta lọdun 2020 nikan lọ. Ni bayii, awọn alaṣẹ ipinlẹ Benue ti di ọna to lọ si odo naa pa. Bakan naa ni ajọ NCDC ti sọ pe aarun naa kii ṣe Corona virus, iba Lassa tabi Ebola, nitori pe awọn apẹẹrẹ ti awọn to ni i fihan yatọ. Awọn onimọ ilera sọ pe o maa n to wakati mejidinlaadọta ki esi ayẹwo to jade. Minisita fun eto ilera ni Naijiria, Dokita Osagie Ehanire sọ pe awọn onimọ ti n wadii iru aarun to jẹ, ti wọn si n duro de e esi ayẹwo.


Minisita fun eto ilera ni Naijiria, Dokita Osagie Ehanire sọ pe awọn onimọ ti n wadii iru aarun to jẹ, ti wọn si n duro de e esi ayẹwo.


Lassa fever: Ìjọba Eko ní akẹ́kọ̀ọ́ fásitì Ebonyi tó wá kẹ́kọ́ ìmọ̀ òfin, ní wọ́n bá Lassa lára rẹ̀

Ọwọ ijọba ipinlẹ Eko ti tẹ awọn eeyan mẹtalelọgọta ti wọn ti ni ajọṣepọ pẹlu eeyan ti o ni aisan iba Lassa ni ipinlẹ Eko. Ni ọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹtadinlogun oṣu keji ọdun 2020 ni kọmiṣọna feto ilera ni ipinlẹ Eko, Ọjọgbọn Akin Abayọmi gbe atẹjade kan sita pe ijọba ti ri eeyan kan, to ti ko aisan iba naa, ti wọn si ti fi onitọun si abẹ itọju makan nileewosan nla LUTH. Kọmiṣọna feto ilera wa ṣalaye fawọn akọroyin lasiko to n ṣe ipade pẹlu wọn ni Ikẹja pe, awọn eeyan to ti ni ajọṣepọ pẹlu eeyan ọhun ni wọn ti fi si ahamọ fun itọju ati ayẹwo, lati rii pe wọn ko tii ko aisan naa. O ni akẹkọ fasiti ipinlẹ Ebonyi ni arakunrin ti wọn mu pẹlu arun iba Lassa ati pe, ibudo ikẹkọ agba nipa ofin, to wa ni ilu Eko lo wa lati gba imọ kun imọ nipa ẹkọ imọ ofin, ko to di pe aarẹ muu. Kọmiṣọna feto ilera fi kun un pe, ileewosan ile ẹkọ naa to lọ lati ṣalaye pe iba n ṣe oun lo fi di ẹ mulẹ pe, nigba ti ko san lẹyin gbogbo itọju aisan iba gbogbo ti wọn fun un, ni wọn yẹ wo fun arun Lassa. O wa rọ gbogbo awọn olugbe ipinlẹ Eko lati tete fi to ijọba leti, bi wọn ba kẹẹfin ẹnikẹni to n ṣafihan awọn aisan iba ti ko fẹ gbọ ogun ati itọju, ki ijọba lee tete gbe wọn lọ fun ayẹwo ati itọju to ba yẹ.


O ni akẹkọ fasiti ipinlẹ Ebonyi ni arakunrin ti wọn mu pẹlu arun iba Lassa ati pe, ibudo ikẹkọ agba nipa ofin, to wa ni ilu Eko lo wa lati gba imọ kun imọ nipa ẹkọ imọ ofin, ko to di pe aarẹ muu. Kọmiṣọna feto ilera fi kun un pe, ileewosan ile ẹkọ naa to lọ lati ṣalaye pe iba n ṣe oun lo fi di ẹ mulẹ pe, nigba ti ko san lẹyin gbogbo itọju aisan iba gbogbo ti wọn fun un, ni wọn yẹ wo fun arun Lassa. O wa rọ gbogbo awọn olugbe ipinlẹ Eko lati tete fi to ijọba leti, bi wọn ba kẹẹfin ẹnikẹni to n ṣafihan awọn aisan iba ti ko fẹ gbọ ogun ati itọju, ki ijọba lee tete gbe wọn lọ fun ayẹwo ati itọju to ba yẹ. Bakan naa ni ijọba ipinlẹ Eko tun ya awọn nọmba ibanisọrọ kan silẹ fun ipe pajawiri lori aisan Lassa nipinlẹ naa. Awọn nọmba ibanisọrọ naa ni 08023169485, 08033565529 ati 08052817243


Bakan naa ni ijọba ipinlẹ Eko tun ya awọn nọmba ibanisọrọ kan silẹ fun ipe pajawiri lori aisan Lassa nipinlẹ naa. Awọn nọmba ibanisọrọ naa ni 08023169485, 08033565529 ati 08052817243


Ìjínigbé yóò di ohùn ìgbàgbé tí ń bá di Ààrẹ - Tinubu

Oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APC, Bola Tinubu ti ṣe ileri pe gbogbo ogun ijinigbe ati ikọlu awọn agbebọn ni yoo di ohun igbagbe ti oun ba di aarẹ orilẹede Naijiria ninu eto idibo lọdun 2023 Tinubu sọ eleyi nigba to gbe iponlogo ibo lọ si ipinlẹ Kaduna, to si fi ọkan awọn eeyan agbegbe naa balẹ pe, gbogbo isoro wọn ni yoo di ohun igbagbe. “Gbogbo awọn to n fa wahala yii, awọn ajinigbe ti wọn da alaafia ipinlẹ yii lamu, mo n fi da yin loju pe, gbogbo rẹ ni yoo di ohun igbagbe.” Kaduna jẹ ọkan lara ipìnlẹ kan lorilẹede Naijria to n koju idunkoko awọn ajinigbe, ti awọn alatilẹyin Tinubu si ni igbagbọ pe oun gan ni yoo yọ awọn kuro ninu gbogbo laasigbo ti ipinlẹ naa wa, paapa julọ ọrọ awọn ajinigbe. Tinubu wa kan sara si gomina ipinlẹ Kadana, Malam Nasir El-Rufai fun isẹ takuntakun to ti ṣe lati igba to de si isẹjọba lọdun 2015. O ni ipa ti El-Rufia ko ninu didaabo bo awọn eeyan ipinlẹ naa ni ko ṣee fi ọwọ rọ sẹyin rara. Tinubu ni “isẹ nla ti El-Rufia ṣe, ẹ wo ayika ipinlẹ Kaduna bi o sẹ mọ tonitoni."


OGUN 2023: INEC fi orúkọ Adelanwa rọ́pò Otegbeye fẹ́gbẹ́ òṣèlú ADC

Iroyin to tẹ wa lọwọ ti jẹ ko di mimọ pe ajọ eleto idibo n’ipinlẹ Ogun ti yọ orukọ oludije Biyi Ọtẹgbẹyẹ kuro gẹgẹ bi oludije s’ipo gomina labẹ asia ẹgbẹ oṣelu African Democratic Congress, ADC. INEC ni pe Adelanwa Mayẹmilọla Micheal ni wọn fi rọpo Ọtẹgbẹyẹ, gẹgẹ bi ojulowo oludije s’ipo gomina ati Ọlatunji Suliat Nike gẹgẹ bi igbakeji rẹ labẹ asia ẹgbẹ naa. Gẹgẹ bi iroyin to tẹ BBC YORUBA lọwọ, wọn ni aṣẹ ile ẹjọ ni ajọ INEC tẹle, ti wọn fi rọpo Ọtẹgbẹyẹ pẹlu orukọ ẹlomiran. Kini o ti kọkọ ṣẹlẹ sẹyin? Bẹ o ba gbagbe, Ọtẹgbẹyẹ ni gomina n’ipinlẹ Ogun, Sẹnetọ Ibikunle Amosun, ẹni to tun jẹ aṣofin lẹkun aarin gbungbun ipinlẹ naa lọwọlọwọ n ṣatilẹyin fun Otegbeye. Koda, o tun kede rẹ sita wi pe ẹni toun yoo tẹle niyẹn ninu eto idibo gomina to n bọ n’ipinlẹ ọhun.


Kini o ti kọkọ ṣẹlẹ sẹyin? Bẹ o ba gbagbe, Ọtẹgbẹyẹ ni gomina n’ipinlẹ Ogun, Sẹnetọ Ibikunle Amosun, ẹni to tun jẹ aṣofin lẹkun aarin gbungbun ipinlẹ naa lọwọlọwọ n ṣatilẹyin fun Otegbeye. Koda, o tun kede rẹ sita wi pe ẹni toun yoo tẹle niyẹn ninu eto idibo gomina to n bọ n’ipinlẹ ọhun. Iwadii fihan pe Adelanwa lo gba fọọmu lati jade du ipo gomina ipinlẹ Ogun, ko to di pe ẹgbẹ naa pada ṣe ipade pẹlu Biyi Ọtẹgbẹyẹ. ti wọn si tọwọ bọwe adehun pe ẹni ti Amosun nifẹẹ si l’awọn yoo lo gẹgẹ bi ọmọ oye, eyi to mu ki wọn fa a kalẹ. Ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kọkanla, ọdun yii ni ile ẹjọ giga apapọ to wa niluu Abẹokuta paṣẹ pe Ọtẹgbẹyẹ ati awọn oludije mọkandinlogun s’ipo ile igbimọ aṣofin ipinlẹ ko lẹtọọ lati jade labẹ asia ẹgbẹ naa.


Iwadii fihan pe Adelanwa lo gba fọọmu lati jade du ipo gomina ipinlẹ Ogun, ko to di pe ẹgbẹ naa pada ṣe ipade pẹlu Biyi Ọtẹgbẹyẹ. ti wọn si tọwọ bọwe adehun pe ẹni ti Amosun nifẹẹ si l’awọn yoo lo gẹgẹ bi ọmọ oye, eyi to mu ki wọn fa a kalẹ. Ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kọkanla, ọdun yii ni ile ẹjọ giga apapọ to wa niluu Abẹokuta paṣẹ pe Ọtẹgbẹyẹ ati awọn oludije mọkandinlogun s’ipo ile igbimọ aṣofin ipinlẹ ko lẹtọọ lati jade labẹ asia ẹgbẹ naa. Ẹgbẹ oṣelu Labour lo pe ẹjọ ọhun, nibi ti wọn ti fẹsun kan ẹgbẹ oṣelu ADC wi pe wọn ko tẹle ilana ofin  eto idibo, iyẹn Electoral Act tuntun. Kini o ṣokunfa idajọ ile ẹjọ? Ọsẹ diẹ lẹyin idajọ yii ni ile ẹjọ kan naa tun paṣẹ pe ki ajọ INEC yọ orukọ Ọtẹgbẹyẹ atawọn oludije naa kuro ninu awọn ti yoo kopa ninu eto idibo ọdun 2023, ẹsun ti ẹgbẹ oṣelu APC pe.


Ẹgbẹ oṣelu Labour lo pe ẹjọ ọhun, nibi ti wọn ti fẹsun kan ẹgbẹ oṣelu ADC wi pe wọn ko tẹle ilana ofin  eto idibo, iyẹn Electoral Act tuntun. Kini o ṣokunfa idajọ ile ẹjọ? Ọsẹ diẹ lẹyin idajọ yii ni ile ẹjọ kan naa tun paṣẹ pe ki ajọ INEC yọ orukọ Ọtẹgbẹyẹ atawọn oludije naa kuro ninu awọn ti yoo kopa ninu eto idibo ọdun 2023, ẹsun ti ẹgbẹ oṣelu APC pe. Ọkan pataki lara awọn oṣiṣẹ ajọ INEC n’ipinlẹ Ogun, ẹni to sọ pe ka fi orukọ bo oun laṣiri, n’igba to n ba BBC YORUBA sọrọ laarọ oni, o ṣalaye pe bo tilẹ jẹ pe ẹjọ ṣi n lọ lọwọ lori ọrọ ẹgbẹ oṣelu ADC, sibẹ, aṣẹ to ba wa lati ilu Abuja l’awọn yoo tẹle n’ipinlẹ Ogun. Ẹni naa “Abuja nikan lo le fun wa ni orukọ awọn to maa dije. Aṣẹ ti wọn ba gbe wa fun wa la maa tẹlẹ n’ipinlẹ Ogun.


Ọkan pataki lara awọn oṣiṣẹ ajọ INEC n’ipinlẹ Ogun, ẹni to sọ pe ka fi orukọ bo oun laṣiri, n’igba to n ba BBC YORUBA sọrọ laarọ oni, o ṣalaye pe bo tilẹ jẹ pe ẹjọ ṣi n lọ lọwọ lori ọrọ ẹgbẹ oṣelu ADC, sibẹ, aṣẹ to ba wa lati ilu Abuja l’awọn yoo tẹle n’ipinlẹ Ogun. Ẹni naa “Abuja nikan lo le fun wa ni orukọ awọn to maa dije. Aṣẹ ti wọn ba gbe wa fun wa la maa tẹlẹ n’ipinlẹ Ogun. Idi niyẹn ti wọn fi sọ pe ami idanimọ ẹgbẹ lo maa wa lori iwe idibo, kii ṣe orukọ awọn to ba jade du ipo. “To ba jẹ pe lati Abuja lo ti wa, wọn maa fi lẹta gbe e nidii, ṣugbọn to ba jẹ pe ‘aṣẹ ile ẹjọ’ ni wọn kọ siwaju orukọ ẹni ti wọn gbe jade, o tunmọ si pe ẹjọ ṣi n lọ lọwọ lori ẹ niyẹn.” Kini awọn agba ẹgbẹ sọ lori eyi? Igbakeji alaga ẹgbẹ oṣelu ADC lorileede Naijiria, Ọnarebu Razaq Eyiowuawi, nigba to n ba BBC YORUBA sọrọ jẹ ko di mimọ pe orukọ ẹni to wa lori iwe latilẹ niyẹn, ko to di pe awọn fi orukọ Ọtẹgbẹyẹ rọpo ẹ, lẹyin t’awọn tọwọ bọ iwe adehun.


Idi niyẹn ti wọn fi sọ pe ami idanimọ ẹgbẹ lo maa wa lori iwe idibo, kii ṣe orukọ awọn to ba jade du ipo. “To ba jẹ pe lati Abuja lo ti wa, wọn maa fi lẹta gbe e nidii, ṣugbọn to ba jẹ pe ‘aṣẹ ile ẹjọ’ ni wọn kọ siwaju orukọ ẹni ti wọn gbe jade, o tunmọ si pe ẹjọ ṣi n lọ lọwọ lori ẹ niyẹn.” Kini awọn agba ẹgbẹ sọ lori eyi? Igbakeji alaga ẹgbẹ oṣelu ADC lorileede Naijiria, Ọnarebu Razaq Eyiowuawi, nigba to n ba BBC YORUBA sọrọ jẹ ko di mimọ pe orukọ ẹni to wa lori iwe latilẹ niyẹn, ko to di pe awọn fi orukọ Ọtẹgbẹyẹ rọpo ẹ, lẹyin t’awọn tọwọ bọ iwe adehun. Ọbarebu Eyiowuawi, ẹni to tun jẹ alaga ẹgbẹ naa lẹkun Guusu-Iwọ-Oorun Naijiria sọ pe o ṣee se ki ajọ INEC gbe orukọ naa jade, ati pe nitori idajọ ile ẹjọ giga to waye laipẹ yii si ni. Ọkunrin naa fi ye wa pe oun nigbagbọ pe ile ẹjọ kotẹmilọrun t’awọn gbe ẹjọ naa lọ yoo da awọn lare, ti Biyi Ọtẹgbẹyẹ yoo si di ọmọ oye awọn lẹgbẹ ADC Ninu ọrọ rẹ, o sọ pe “Adelanwa Mayẹmilọla Micheal ni orukọ to wa nibẹ ko to di pe a ṣe ayipada, ẹni to gba fọọmu gomina naa niyẹn, ko to di pe a fi orukọ Biyi Ọtẹgbẹyẹ sii. Nitori idajọ ile-ẹjọ giga ni wọn ṣe da orukọ naa pada.


Ọbarebu Eyiowuawi, ẹni to tun jẹ alaga ẹgbẹ naa lẹkun Guusu-Iwọ-Oorun Naijiria sọ pe o ṣee se ki ajọ INEC gbe orukọ naa jade, ati pe nitori idajọ ile ẹjọ giga to waye laipẹ yii si ni. Ọkunrin naa fi ye wa pe oun nigbagbọ pe ile ẹjọ kotẹmilọrun t’awọn gbe ẹjọ naa lọ yoo da awọn lare, ti Biyi Ọtẹgbẹyẹ yoo si di ọmọ oye awọn lẹgbẹ ADC Ninu ọrọ rẹ, o sọ pe “Adelanwa Mayẹmilọla Micheal ni orukọ to wa nibẹ ko to di pe a ṣe ayipada, ẹni to gba fọọmu gomina naa niyẹn, ko to di pe a fi orukọ Biyi Ọtẹgbẹyẹ sii. Nitori idajọ ile-ẹjọ giga ni wọn ṣe da orukọ naa pada. “A ni igbagbọ pe ile ẹjọ kotẹmilọrun ti a pe ẹjọ si bayii maa gba ẹbẹ wa, Biyi Ọtẹgbẹyẹ si maa pada di ọmọ oye wa. Fun awa lẹgbẹ ADC, Ọtẹgbẹyẹ lẹni ti a fẹ, a si nigbagbọ pe laipẹ yii, lagbara Ọlọrun, o da mi loju pe a maa bori.”


“A ni igbagbọ pe ile ẹjọ kotẹmilọrun ti a pe ẹjọ si bayii maa gba ẹbẹ wa, Biyi Ọtẹgbẹyẹ si maa pada di ọmọ oye wa. Fun awa lẹgbẹ ADC, Ọtẹgbẹyẹ lẹni ti a fẹ, a si nigbagbọ pe laipẹ yii, lagbara Ọlọrun, o da mi loju pe a maa bori.”


Ètò ìdìbò tó ń bọ̀ lágbára látí tún Nàìjíríà ṣe tàbí kí ńkan tún bàjẹ́ síi– Ajimobi

Iyawo Gomin ana nipinlẹ Oyo, Oloye Florence Ajimobi, ni bakan meji ni eto idibo to n bọ lọdun 2023 yoo jẹ. Aya oloogbe Abiola Ajimobi sọ pé o ṣeṣe ko gbe awọn eeyan Naijiria tabi ki ọrọ ba ibo miiran jẹyọ, eyi to le ba nnkan jẹ fun awọn ọmọ orilẹede Naijiria. Nibo ni Florence Ajimobi ti sọ ọrọ yii? Florence Ajimobi sọ eleyi nigba to n sọrọ nibi eto apero ti wọn fi ṣe ayẹyẹ ọjọbi ọkọ rẹ, Oloogbe Abiola Ajimobi ni fasiti ti ilu Ibadan lọjọ Ẹti ọsẹ to kọja. O ni esi idibo ati nnkan to ba sẹlẹ lẹyin eto idibo ni yoo sọ bi ọjọ ọla orilẹede Naijiria yoo ṣe ri . “A ti ṣe eto idibo abẹnu, a ti mọ awọn to n soju wa, sugbọn nibo ni a lọ lati ibi ti wa bayii.


Florence Ajimobi sọ eleyi nigba to n sọrọ nibi eto apero ti wọn fi ṣe ayẹyẹ ọjọbi ọkọ rẹ, Oloogbe Abiola Ajimobi ni fasiti ti ilu Ibadan lọjọ Ẹti ọsẹ to kọja. O ni esi idibo ati nnkan to ba sẹlẹ lẹyin eto idibo ni yoo sọ bi ọjọ ọla orilẹede Naijiria yoo ṣe ri . “A ti ṣe eto idibo abẹnu, a ti mọ awọn to n soju wa, sugbọn nibo ni a lọ lati ibi ti wa bayii. “Nnkan ti mo mọ nipe eto idibo gbogbo lọdun 2023 le tun wa ṣe, bakan naa o le ba nnkan jẹ fun orilẹede Naijiria.” Kini eto apero ọlọdọoọdun leyin iku Gomina Abiola Ajimobi je? Florence Ajimobi ni eto apero ayẹyẹ ọjọbi ọlọdọdun ti awọn gbe kalẹ fun oloogbe Abiola Ajimobi ni awọn gbe kalẹ lati pe awọn oloye lorilẹede Naijiria lati sọ lori igbesẹ to le mu ilọsiwaju ba oriliẹede naa. O tẹsiwaju pe bi eto idibo to n bọ nilo iriri lati ọdọ awọn adari to ti ṣe ijọba ri, awọn to ṣe lọwọ ati awọn ti ọjọ ọla lati yanayana ọna abayọ ti yoo sọ ayedẹrun fun awọn araalu.


“Nnkan ti mo mọ nipe eto idibo gbogbo lọdun 2023 le tun wa ṣe, bakan naa o le ba nnkan jẹ fun orilẹede Naijiria.” Kini eto apero ọlọdọoọdun leyin iku Gomina Abiola Ajimobi je? Florence Ajimobi ni eto apero ayẹyẹ ọjọbi ọlọdọdun ti awọn gbe kalẹ fun oloogbe Abiola Ajimobi ni awọn gbe kalẹ lati pe awọn oloye lorilẹede Naijiria lati sọ lori igbesẹ to le mu ilọsiwaju ba oriliẹede naa. O tẹsiwaju pe bi eto idibo to n bọ nilo iriri lati ọdọ awọn adari to ti ṣe ijọba ri, awọn to ṣe lọwọ ati awọn ti ọjọ ọla lati yanayana ọna abayọ ti yoo sọ ayedẹrun fun awọn araalu. Awọn wo lo wa sibi ayẹyẹ naa? Lara awọn oloṣelu to wa ibi ayẹyẹ naa ni, Oludije sipo gomina labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APC, Teslim Folarin, Minisita fun ere daraya ati ọdọ, Sunday Dare, Oludije sipo gomina labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Accord Party, awọn Oba alaye ati awọn jankankan miiran lorilẹede Naijiria. Gomina Ajimobi lo di oloogbe lẹyin to sa aarẹ lọdun 2020, to si fi Oloye Florence Ajimobi ati ọmọ marun-un silẹ saye lọ.


Awọn wo lo wa sibi ayẹyẹ naa? Lara awọn oloṣelu to wa ibi ayẹyẹ naa ni, Oludije sipo gomina labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APC, Teslim Folarin, Minisita fun ere daraya ati ọdọ, Sunday Dare, Oludije sipo gomina labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Accord Party, awọn Oba alaye ati awọn jankankan miiran lorilẹede Naijiria. Gomina Ajimobi lo di oloogbe lẹyin to sa aarẹ lọdun 2020, to si fi Oloye Florence Ajimobi ati ọmọ marun-un silẹ saye lọ.


Àì sí isẹ́ fáwọn ọ̀dọ́ jẹ́ ọ̀kan gbòógì tó fà ìgbésùnmọ̀mí ní ẹkùn àríwá ìwọ̀ oòrùn- Peter Obi

Oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Labour Party, Peter Obi ni ai si isẹ fún pupọ awọn ọdọ ni ẹkun ariwa ìwọ oorun Orilẹede Naijiria lo fa bii igbesunami ati ijinigbe ṣe wọpọ. Obi pupọ awọn ọdọ ọhun ni wọn ko ni ounjẹ lati jẹ tabi ile gbe fun awọn mọlẹbi wọn. O sọ eleyi nigba to ṣe Ipada pẹlu awọn olori lati ẹkun ariwa ìwọ oorun niluu Abuja. Gẹgẹ bi o ṣe sọ, o ni pẹlu anfani ilẹ to wa ni ẹkun naa, o ni wọn ní anfani lati bọ Orilẹede Naijiria pẹlu ohun ọgbin, tí wọn si tun ni anfaani lati bẹrẹ karakata lọ si oke okun. O ni ti wọn ba fun ohun ni anfani lati di aarẹ lọdun 2023, gbogbo ileri ni ohun yoo mu wa si ìmusẹ O tẹsiwaju pe ọrọ eto abo to mẹyẹ ni agbegbe naa yoo di ohun igbagbe tí awọn ọdọ agbegbe ọhun baa bẹrẹ si ma ṣe isẹ, tí wọn yoo si wulo fun Orilẹede ati agbegbe wọn. "Ida aadọta awọn ọdọ ni ko isẹ ni agbegbe yii, ogunlọgọ awọn ọdọ ni wọn ko ọjọ orí tí wọn wa fi wulo lai ṣe nkankan, tí wọn ko si mọ ibi tí oúnjẹ yoo ti wa.


Gẹgẹ bi o ṣe sọ, o ni pẹlu anfani ilẹ to wa ni ẹkun naa, o ni wọn ní anfani lati bọ Orilẹede Naijiria pẹlu ohun ọgbin, tí wọn si tun ni anfaani lati bẹrẹ karakata lọ si oke okun. O ni ti wọn ba fun ohun ni anfani lati di aarẹ lọdun 2023, gbogbo ileri ni ohun yoo mu wa si ìmusẹ O tẹsiwaju pe ọrọ eto abo to mẹyẹ ni agbegbe naa yoo di ohun igbagbe tí awọn ọdọ agbegbe ọhun baa bẹrẹ si ma ṣe isẹ, tí wọn yoo si wulo fun Orilẹede ati agbegbe wọn. "Ida aadọta awọn ọdọ ni ko isẹ ni agbegbe yii, ogunlọgọ awọn ọdọ ni wọn ko ọjọ orí tí wọn wa fi wulo lai ṣe nkankan, tí wọn ko si mọ ibi tí oúnjẹ yoo ti wa. Eyi lo fa rogbodiyan ni agbegbe ariwa ìwọ oorun. "Nkan ti emi ati Datti ṣe ileri fun yín nipe, akọkọ, a ni ariri to peye lati fi koju awọn ìṣoro yii, tí ẹ sì le gbe ọkan le wa pe a jaabọ fun yín. Ẹ maa jẹ ki ẹnikẹni sọ fun yin a ko le ṣe atunse si awọn ìṣoro wọnyi, a le ṣe, a sì gbọdọ ṣe kiakia.


Eyi lo fa rogbodiyan ni agbegbe ariwa ìwọ oorun. "Nkan ti emi ati Datti ṣe ileri fun yín nipe, akọkọ, a ni ariri to peye lati fi koju awọn ìṣoro yii, tí ẹ sì le gbe ọkan le wa pe a jaabọ fun yín. Ẹ maa jẹ ki ẹnikẹni sọ fun yin a ko le ṣe atunse si awọn ìṣoro wọnyi, a le ṣe, a sì gbọdọ ṣe kiakia. "A fẹ mu isọkan ba Orilẹede Naijiria, a fẹ ki orí àwọn ọmọ wa wu pe awọn ti Orilẹede Naijiria wa. A fẹ gbe Naijiria koro níbi to wa bayi, kí a si yoo awọn eeyan kuro ninu isẹ."


"A fẹ mu isọkan ba Orilẹede Naijiria, a fẹ ki orí àwọn ọmọ wa wu pe awọn ti Orilẹede Naijiria wa. A fẹ gbe Naijiria koro níbi to wa bayi, kí a si yoo awọn eeyan kuro ninu isẹ."


Ìdásílẹ̀ ìpínlẹ̀ Ijebu ni àwa ń fẹ́, Yorùbá Nation kò ì tíì kàn wá - Ọba Adenugba

Yorùbá bọ̀ wọ́n ní ohun tó bá ń dun ni ló ń pọ̀ lọ́rọ̀ ẹni, ìyá ń ronú ọmọ rẹ̀ ń rokà. Ebumawe tí ìlú Ago Iwoye, Ọba Adulrasaq Adenugba bá BBC Yorùbá sọ̀rọ̀ lórí ohun tí ó ń dùn wọ́n lọ́kàn lórí bí àpapọ̀ Ijebu kò ì tíì dá ní ìpínlẹ̀. Ọba Adenugba ní bí àpapọ̀ Ijebu yóò ṣe di ìpínlẹ̀ ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ni àwọn ń wá, wí pé pípè fún ìdásílẹ̀ Yorùbá nation kò ì tíì kàn àwọn. “Àwọn ìlú kan ti di ìpínlẹ̀ mẹ́ta ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ṣùgbọ́n àwa kò ì tíì ní nǹkankan, ohun tí àwa náà ń fẹ́ ni bí àpapọ̀ Ijebu náà ṣe máa rí ìpínlẹ̀ gbà ló jẹ́ èmi lógún.” “À ń fẹ́ àtìlẹyìn àwọn ọmọ Yorùbá láti rí ìpínlẹ̀ gbà nígbà náà ni a ó máa wá sọ̀rọ̀ nípa Yorùbá nation.” Nígbà tó ń sọ̀rọ̀ lórí ètò ààbò, Ọba alayé náà ní ó jẹ́ ohun tó ń kọ èèyàn lóminú wí pé ètò ààbò mẹ́hẹ gidi gan ní orílẹ̀ èdè yìí àmọ́ tó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ipá ni àwọn ń sà láti pèsè àyíká àláfíà fún àwọn ará ìlú. “A ò lè máa sọ àwọn ìgbésẹ̀ tí à ń gbé láti mú kí àláfíà jọba ní agbègbè wa síta àmọ́ àwọn tí ẹ bá mọ ohun tí àwọn mìíràn ń ṣe láti pèsè ààbò àmọ́ omi pọ̀ ju ọkà lọ.” Ọba Adenugba rọ ìjọba láti pèsè iṣẹ́ fún àwọn ọ̀dọ́ pé tí wọ́n bá ń rí ibi gbà lọ ìwà ọ̀daràn yóò dínkù ní àárín ìlú. Bí ètò ìdìbò ọdún 2023 ṣe ń súnmọ́ etílé ni ọba náà tún rọ àwọn olóṣèlú láti má ṣe òṣèlú bó o ba o pá bá ò ba o bù ú lẹ́sẹ̀.


“Àwọn ìlú kan ti di ìpínlẹ̀ mẹ́ta ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ṣùgbọ́n àwa kò ì tíì ní nǹkankan, ohun tí àwa náà ń fẹ́ ni bí àpapọ̀ Ijebu náà ṣe máa rí ìpínlẹ̀ gbà ló jẹ́ èmi lógún.” “À ń fẹ́ àtìlẹyìn àwọn ọmọ Yorùbá láti rí ìpínlẹ̀ gbà nígbà náà ni a ó máa wá sọ̀rọ̀ nípa Yorùbá nation.” Nígbà tó ń sọ̀rọ̀ lórí ètò ààbò, Ọba alayé náà ní ó jẹ́ ohun tó ń kọ èèyàn lóminú wí pé ètò ààbò mẹ́hẹ gidi gan ní orílẹ̀ èdè yìí àmọ́ tó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ipá ni àwọn ń sà láti pèsè àyíká àláfíà fún àwọn ará ìlú. “A ò lè máa sọ àwọn ìgbésẹ̀ tí à ń gbé láti mú kí àláfíà jọba ní agbègbè wa síta àmọ́ àwọn tí ẹ bá mọ ohun tí àwọn mìíràn ń ṣe láti pèsè ààbò àmọ́ omi pọ̀ ju ọkà lọ.” Ọba Adenugba rọ ìjọba láti pèsè iṣẹ́ fún àwọn ọ̀dọ́ pé tí wọ́n bá ń rí ibi gbà lọ ìwà ọ̀daràn yóò dínkù ní àárín ìlú. Bí ètò ìdìbò ọdún 2023 ṣe ń súnmọ́ etílé ni ọba náà tún rọ àwọn olóṣèlú láti má ṣe òṣèlú bó o ba o pá bá ò ba o bù ú lẹ́sẹ̀. Ó ní ohun tí oníkálùkù bá fẹ́ ṣe fún ìlú ni kí wọ́n fi polongo ara wọn fún àwọn ọmọ Nàìjíríà dípò dída omi àláfíà ìlú rú. Bákan náà ló ní gbogbo tí kò bá yẹ láti fi sínú ọ̀rọ̀ òṣèlú kí wọ́n jìnà si nítorí ọjọ́ iwájú. Ó fi kun pé kí àwọn olóṣèlú ṣọ́ra pẹ̀lú àwọn ẹ̀jẹ́ àti àwọn ìlérí tí wọ́n ń ṣe lásìkò nítorí bí wọ́n bá padà dépò, àbùkù ló máa kó báwọn bí wọn kò bá fi lè mú ìlérí wọn ṣẹ.


Ó ní ohun tí oníkálùkù bá fẹ́ ṣe fún ìlú ni kí wọ́n fi polongo ara wọn fún àwọn ọmọ Nàìjíríà dípò dída omi àláfíà ìlú rú. Bákan náà ló ní gbogbo tí kò bá yẹ láti fi sínú ọ̀rọ̀ òṣèlú kí wọ́n jìnà si nítorí ọjọ́ iwájú. Ó fi kun pé kí àwọn olóṣèlú ṣọ́ra pẹ̀lú àwọn ẹ̀jẹ́ àti àwọn ìlérí tí wọ́n ń ṣe lásìkò nítorí bí wọ́n bá padà dépò, àbùkù ló máa kó báwọn bí wọn kò bá fi lè mú ìlérí wọn ṣẹ.


Ohùn kan lójú oorun ló ní kí n gbàdúrà fún Tinubu ní ìhòhò- Olaiya Igwe

Gbajugbaja oṣerekunrin, Ẹbun Oloyede, ti gbogbo eeyan mọ si Olaiya Igwe, ti sọ pe awọn ẹmi lo paṣẹ fun oun lati gbadura fun Bola Tinubu si ihoho. Ọjọ diẹ sẹyin ni Olaiya Igwe fi fidio kan sori ayelujara, eyi to ṣafihan bo ṣe n gbadura fun oludije sipo gomina labẹ asia ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC, Bola Tinubu, ni eti okun lai wọ aṣọ. Ninu fidio naa to pada fa awuyewuye lori ayelujara, ni Olaiya ti n kawọ adura soke pe Tinubu ni yoo jawe olubori gẹgẹ bi aarẹ Naijiria lọdun 2023. Ọpọlọpọ ọmọ Naijiria lo si n bu u pe iwa itiju ati ẹlẹya ni Ọgbẹni Ebun Oloyede hu, nitori bo ṣe gbe fidio ara rẹ jade nitori oloṣelu. Ṣaaju ni Oloyede ti pada ṣalaye pe oun gbe igbesẹ lati gbadura fun Tinubu, nitori pe oloore oun lo jẹ. O ni iyawo rẹ, Oluremi Tinubu, doola ẹmi oun nigba kan ti oun dubulẹ aisan, to si sanwo itju oun nile iwosan.


Ọpọlọpọ ọmọ Naijiria lo si n bu u pe iwa itiju ati ẹlẹya ni Ọgbẹni Ebun Oloyede hu, nitori bo ṣe gbe fidio ara rẹ jade nitori oloṣelu. Ṣaaju ni Oloyede ti pada ṣalaye pe oun gbe igbesẹ lati gbadura fun Tinubu, nitori pe oloore oun lo jẹ. O ni iyawo rẹ, Oluremi Tinubu, doola ẹmi oun nigba kan ti oun dubulẹ aisan, to si sanwo itju oun nile iwosan. ṣugbọn ninu ifọrọwanilẹnu wo kan to ṣe lori amohunmaworan TVC lowurọ ọjọ Aje, Ebun Oloyede sọ pe oun gbọ́ ohùn kan ninu ẹmi, pe ki oun ṣe eto adura naa. “Mo jẹ ẹnikan to ni ẹbun ìran, mo si ma n ri awọn eto Ọlọrun fun aye mi ki wọn to ṣẹlẹ̀.” “Lọjọ kan, oju orun ni mo wa ti mo ti gbọ ohun kan to beere lọwọ mi pe ṣe lootọ ni mo nifẹ Asiwaju bi mo sẹ ma n sọ. “Mo sọ pe bẹẹni.” Ẹbun Oloyede ni lẹyin naa ni ohùn naa sọ pe ki oun lọ ṣe awọn nkankan nitori oloore oun (Asiwaju).


ṣugbọn ninu ifọrọwanilẹnu wo kan to ṣe lori amohunmaworan TVC lowurọ ọjọ Aje, Ebun Oloyede sọ pe oun gbọ́ ohùn kan ninu ẹmi, pe ki oun ṣe eto adura naa. “Mo jẹ ẹnikan to ni ẹbun ìran, mo si ma n ri awọn eto Ọlọrun fun aye mi ki wọn to ṣẹlẹ̀.” “Lọjọ kan, oju orun ni mo wa ti mo ti gbọ ohun kan to beere lọwọ mi pe ṣe lootọ ni mo nifẹ Asiwaju bi mo sẹ ma n sọ. “Mo sọ pe bẹẹni.” Ẹbun Oloyede ni lẹyin naa ni ohùn naa sọ pe ki oun lọ ṣe awọn nkankan nitori oloore oun (Asiwaju). O ṣalaye pe oun ro ọrọ naa pe nkan to ṣe e ṣe fun oun ni gẹgẹ bi oṣere, amọ oun tun ro pe o yẹ ki awọn ẹbi oun mọ nipa rẹ. “Mo tun wa ro o pe nkan ti mo fẹ sẹ yii ko nii ṣe pẹlu ẹnikẹni, a mọ mo le ṣe ohunkohun nitori Asiwaju.” Lori bi fidio naa ṣe de ori ayelujara, Oloyede sọ pe oun mọọmọ ya fidio eto adura naa ni, nitori ki awọn eeyan le ri fidio naa. “Mi o si kabamọ ohunkohun ti mo ṣe.” “Mo ni ominira lati sẹ nkan to ba wu mi, niwọn igba ti ko ba ti pa ẹnikẹni lara.” Oloyede sọ pe ohun ko le ni ki ẹnikẹni ma ṣe nkan to ba wu wọn, amọ ẹni to ba ṣe e lai gbọ ohùn Ọlọrun bii ti oun yoo kabamọ.


O ṣalaye pe oun ro ọrọ naa pe nkan to ṣe e ṣe fun oun ni gẹgẹ bi oṣere, amọ oun tun ro pe o yẹ ki awọn ẹbi oun mọ nipa rẹ. “Mo tun wa ro o pe nkan ti mo fẹ sẹ yii ko nii ṣe pẹlu ẹnikẹni, a mọ mo le ṣe ohunkohun nitori Asiwaju.” Lori bi fidio naa ṣe de ori ayelujara, Oloyede sọ pe oun mọọmọ ya fidio eto adura naa ni, nitori ki awọn eeyan le ri fidio naa. “Mi o si kabamọ ohunkohun ti mo ṣe.” “Mo ni ominira lati sẹ nkan to ba wu mi, niwọn igba ti ko ba ti pa ẹnikẹni lara.” Oloyede sọ pe ohun ko le ni ki ẹnikẹni ma ṣe nkan to ba wu wọn, amọ ẹni to ba ṣe e lai gbọ ohùn Ọlọrun bii ti oun yoo kabamọ. Bakan naa lo ni oun ko fi igbesẹ naa lọ ẹnikẹni ki oun to o ṣe. “Asiwaju, Dapo abiodun, ati MC Oluomo lo gbe ẹmi mi dani nigba ti mo kọkọ ṣe aisan. “Ko si si nkan ti mi o le ṣe fun oloore mi.” Ẹwẹ, Olaiya Igwe sọ pe oriṣiriṣi igba ni oun ti gbọ ohùn lati gbe awọn igbesẹ kan. Ọgbẹni Oloyede sọ pe nkan ti oun ṣe ko le ni ipa buburu lara iṣẹ oun gẹgẹ bi oṣere, ayafi awọn ti ori wọn ko pé lo le tori nkan bẹẹ ma gbe iṣẹ fun oun.


Bakan naa lo ni oun ko fi igbesẹ naa lọ ẹnikẹni ki oun to o ṣe. “Asiwaju, Dapo abiodun, ati MC Oluomo lo gbe ẹmi mi dani nigba ti mo kọkọ ṣe aisan. “Ko si si nkan ti mi o le ṣe fun oloore mi.” Ẹwẹ, Olaiya Igwe sọ pe oriṣiriṣi igba ni oun ti gbọ ohùn lati gbe awọn igbesẹ kan. Ọgbẹni Oloyede sọ pe nkan ti oun ṣe ko le ni ipa buburu lara iṣẹ oun gẹgẹ bi oṣere, ayafi awọn ti ori wọn ko pé lo le tori nkan bẹẹ ma gbe iṣẹ fun oun.


Ààrẹ láti ẹkùn gúsù Nàìjíríà ni mo fọwọ́sí fún ìdìbò 2023 – Obasanjo

Aarẹ Naijiria tẹlẹ, Oluṣẹgun Obasanjọ ti sọ pe ayipada rere lo yẹ ki ero idibo odun 2023 jẹ fun Naijiria. Bakan naa lo tun sekilọ pe bi awọn eeyan ba lọ n dibo nitori bi ara ṣe n ta wọn si, afaimọ ki nnkan ma bajẹ ju bi o ti wa tẹlẹ lọ. Ọbasanjọ ni “bi o ba jẹ pe lootọ lorilẹede Naijiria ti ṣetan fun ayipada rere, ero idibo odun 2023 gan ni yoo sọ ibi ti okun yo wọ lara akeregbe. ”Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ rẹ Kẹhinde Akinyẹmi fi sita lọjọ Aiku, Oloye Ọbasanjọ ṣalaye fun igbimọ adari ẹgbẹ ọmọ bibi ẹya Tiv lati ipinlẹ Benue, Mzough U Tiv to bẹẹ wo nilu Abeokuta pe ki ipo adari ṣi kuro ni apa oke oya Naijiria wa si ẹkun gusu ni oun fọwọsi, ki ẹkun aringbungbun orilẹede Naijiria, MiddleBelt pẹlu maa gbaruku ti eto mọkanmọkan fun akoso Naijiria. O rọ awọn ọmọ Naijiria lati ri Naijiria gẹgẹ bi orilẹede ajumọni lati da a pada si ipo ti Eledumare ṣẹda rẹ lati wa. ”Aarẹ Naijiria tẹlẹ naa wa tun tẹnu mọ pe pẹlu bi iye awọn eeyan ṣe n pọ si bayii lorilẹede Naijiria, epi rọbi ko le tan iṣoro rẹ mọ, afi ki kaluku gbaruku ti iṣẹ ọgbin ni sisẹ.


”Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ rẹ Kẹhinde Akinyẹmi fi sita lọjọ Aiku, Oloye Ọbasanjọ ṣalaye fun igbimọ adari ẹgbẹ ọmọ bibi ẹya Tiv lati ipinlẹ Benue, Mzough U Tiv to bẹẹ wo nilu Abeokuta pe ki ipo adari ṣi kuro ni apa oke oya Naijiria wa si ẹkun gusu ni oun fọwọsi, ki ẹkun aringbungbun orilẹede Naijiria, MiddleBelt pẹlu maa gbaruku ti eto mọkanmọkan fun akoso Naijiria. O rọ awọn ọmọ Naijiria lati ri Naijiria gẹgẹ bi orilẹede ajumọni lati da a pada si ipo ti Eledumare ṣẹda rẹ lati wa. ”Aarẹ Naijiria tẹlẹ naa wa tun tẹnu mọ pe pẹlu bi iye awọn eeyan ṣe n pọ si bayii lorilẹede Naijiria, epi rọbi ko le tan iṣoro rẹ mọ, afi ki kaluku gbaruku ti iṣẹ ọgbin ni sisẹ. “Eto ọgbin nikan lo le koju iṣoro bi eeyan ṣe n pọ sii lorilẹede Naijiria bayii. Eto ọgbin nikan lo le bọ Naijiria.”


“Eto ọgbin nikan lo le koju iṣoro bi eeyan ṣe n pọ sii lorilẹede Naijiria bayii. Eto ọgbin nikan lo le bọ Naijiria.”


Wo bi o ṣe lè wo orúkọ rẹ nínú àkọsílẹ̀ olùdìbò tí INEC gbé jáde

Ajọ eleto idibo ni Naijiria, INEC, ti bẹrẹ si ni lẹ iwe orukọ awọn oludibo kaakiri. Eto naa yoo waye larin ọjọ kejila, oṣu Kọkanla titi di ọjọ kejidinlogun, oṣu Kọkanla ọdun 2022. Ajọ INEC sọ pe lilẹ awọn orukọ naa lasiko yii, wa ni ibamu pẹlu abala kẹsan-an ati ikọkandinlogun ofin eto idibo. Igbesẹ yii n waye lati le fun awọn oludibo to fi orukọ silẹ ni anfaani lati mọ boya orukọ wọn wa nibẹ tabi ko si i. Wọn o tun le fi to INEC leti, ti wọn ba ri orukọ ẹni ti ko yẹ lati dibo, amọ ti orukọ rẹ wa lori iwe tabi to ti kú. INEC yoo lẹ orukọ awọn oludibo lati ọdun 2011 titi di 2022, ni awọn wọọdu idibo kọọkan, olu ileeṣẹ ajọ naa ni ijọba ibilẹ, ati awọn olu ileeṣẹ rẹ ni agbegbe nla jakejado Naijiria. Awọn oṣiṣẹ ajọ naa, pẹlu iranlọwọ awọn agunbanirọ ni yoo mojuto eto orukọ naa ni wọọdu Awọn alamojuto idibo si ni yoo ma a dari wọn Yatọ si awọn orukọ ti INEC yoo lẹ̀ si awọn wọọdu idibo, o tun ni anfaani lati yẹ orukọ rẹ wo lori ayelujara.


Àwọn eèyàn PDP àti APC ti ba ǹkan jẹ́ púpọ̀ ni mo ṣe kúrò níbẹ̀- Rabiu Kwankwaso

Kwankwaso ṣalaye idi to fi kuro ni PDP lọ si APC ko to tun lọ da ẹgbẹ oselu NNPP silẹ. BBC gbalejo Rabiu Kwankwaso to jẹ oludije sipo aarẹ Naijiria labẹ ẹgbẹ oṣelu New Nigeria People's Party (NNPP). O ni pe ọpọ lo maa n fi oju tẹmbẹlu oun sẹyin ṣugbon nkan ti yatọ bayii. O salaye idi to fi kuro lẹgbẹ oselu PDP ati APC ko to di oludije ẹgbẹ NNPP bayii. Kwankwaso ni pe inu oun dun pe oun si ni iwa ọmọluwabi titi di asiko lainaani iwa buruku awọn oloṣelu mii. O ni pe igbagbo oun ni pe nakn maa yipada ninu idibo 2023 nitori pe awọn ara ilu lo maa dibo yan awọn ti wọn n fẹ kii se ọlọjẹlu mọ.


O salaye idi to fi kuro lẹgbẹ oselu PDP ati APC ko to di oludije ẹgbẹ NNPP bayii. Kwankwaso ni pe inu oun dun pe oun si ni iwa ọmọluwabi titi di asiko lainaani iwa buruku awọn oloṣelu mii. O ni pe igbagbo oun ni pe nakn maa yipada ninu idibo 2023 nitori pe awọn ara ilu lo maa dibo yan awọn ti wọn n fẹ kii se ọlọjẹlu mọ. Kwankwaso sọ idi to fi da ẹgbẹ NNPP sile ati ibi ti ọrọ iṣelu Naijiria de duro bayii.


Kwankwaso sọ idi to fi da ẹgbẹ NNPP sile ati ibi ti ọrọ iṣelu Naijiria de duro bayii.


Yóò ṣòro fún wa láti bẹ̀rẹ̀ ètò ìforúkọsílẹ̀ olùdìbò míì lọ́wọ́ yìí – INEC

Ajọ to n ri si eto idibo ni Naijiria,  INEC ti sọ pe ko ni ṣeeṣe labẹ ofin lati bẹrẹ eto iforukọsilẹ oludibo mii ṣaaju eto idibo ọdun 2023. Inu oṣu Keje ọdun 2022 yii ni INEC fopin si iforukọsilẹ oludibo naa amọ ọpọ ẹgbẹ ajafẹtọ ọmọniyan tako igbesẹ ọhun pe ẹgbẹlẹgbẹ araalu ni ko ni lanfaani lati dibo lọdun to n bọ. Amọ gẹgẹ bii ohun ti a gbọ, ile ẹjọ giga kan niluu Abuja ti paṣẹ fun INEC lati bẹrẹ eto naa pada, ko ṣi maa ṣe iforukọsilẹ oludibo titi ti eto idibo naa yoo fi ku oṣu mẹta. Amọ ninu ifọrọwerọ kan pẹlu ileeṣẹ iroyin abẹle Channels, ọkan lara awọn ̣ọga agba INEC, Festus Okoye sọ pe iwe aṣẹ ile ẹjọ naa ko tii tẹ awọn lọwọ. Okoye fi kun pe awọn ti pari eto iforukọsilẹ oludibo fun eto idibọ ọdun 2023. O ni “Yoo ṣoro labẹ ofin fun wa lati tẹsiwaju lati maa forukọ awọn oludibo silẹ lọwọ yii.” O fi kun pe INEC ti bẹrẹ iṣẹ lati ri daju pe eto iforukọsilẹ naa rọrun fun awọn araalu lọjọ iwaju.


Amọ ninu ifọrọwerọ kan pẹlu ileeṣẹ iroyin abẹle Channels, ọkan lara awọn ̣ọga agba INEC, Festus Okoye sọ pe iwe aṣẹ ile ẹjọ naa ko tii tẹ awọn lọwọ. Okoye fi kun pe awọn ti pari eto iforukọsilẹ oludibo fun eto idibọ ọdun 2023. O ni “Yoo ṣoro labẹ ofin fun wa lati tẹsiwaju lati maa forukọ awọn oludibo silẹ lọwọ yii.” O fi kun pe INEC ti bẹrẹ iṣẹ lati ri daju pe eto iforukọsilẹ naa rọrun fun awọn araalu lọjọ iwaju. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ilé ẹjọ́ gíga ìlú Abuja ti pàṣẹ fún àjọ tó ń rí sí ètò ìdìbò Nàìjíríà, INEC, láti bẹ̀rẹ̀ ètò ìforúkọsílẹ̀ fún káàdì ìdìbò padà lẹ́yẹ ò sọkà. Adájọ́ Inyang Ekwo ní kí INEC tẹ̀síwájú pẹ̀lú ètò ìforúkọsílẹ̀ títí tí yóò fi ku àádọ́rùn-ún ọjọ́ tí ètò ìdìbò gbogbogboò ọdún 2023 máa fi wáyé.


Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ilé ẹjọ́ gíga ìlú Abuja ti pàṣẹ fún àjọ tó ń rí sí ètò ìdìbò Nàìjíríà, INEC, láti bẹ̀rẹ̀ ètò ìforúkọsílẹ̀ fún káàdì ìdìbò padà lẹ́yẹ ò sọkà. Adájọ́ Inyang Ekwo ní kí INEC tẹ̀síwájú pẹ̀lú ètò ìforúkọsílẹ̀ títí tí yóò fi ku àádọ́rùn-ún ọjọ́ tí ètò ìdìbò gbogbogboò ọdún 2023 máa fi wáyé. Nígbà tó ń gbé ìdájọ́ rẹ̀ kalẹ̀, Adájọ́ Ekwo darí INEC láti rii dájú pé wọn kò fi ẹ̀tọ́ àwọn ènìyàn láti gba káàdì ìdìbò kí wọ́n le kópa níbi ètò ìdìbò kàn wọ́n. Ó ní ó pọn dandan fún INEC láti fi ààyè gba àwọn ènìyàn láti forúkọ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ojúṣe àjọ náà gẹ́gẹ́ bí ìwé òfin Nàìjíríà ṣe là á kalẹ̀. Arábìnrin kan Anajat Salmat àwọn mẹ́ta mìíràn ló ti ṣaájú wọ́ INEC lọ sílé ẹjọ́ fẹ́sùn wí pé wọ́n ṣe ìdádúró ètò ìforúkọsílẹ̀ fún káàdì ìdìbò ṣaájú ọjọ́ tí òfin là kalẹ̀.


Nígbà tó ń gbé ìdájọ́ rẹ̀ kalẹ̀, Adájọ́ Ekwo darí INEC láti rii dájú pé wọn kò fi ẹ̀tọ́ àwọn ènìyàn láti gba káàdì ìdìbò kí wọ́n le kópa níbi ètò ìdìbò kàn wọ́n. Ó ní ó pọn dandan fún INEC láti fi ààyè gba àwọn ènìyàn láti forúkọ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ojúṣe àjọ náà gẹ́gẹ́ bí ìwé òfin Nàìjíríà ṣe là á kalẹ̀. Arábìnrin kan Anajat Salmat àwọn mẹ́ta mìíràn ló ti ṣaájú wọ́ INEC lọ sílé ẹjọ́ fẹ́sùn wí pé wọ́n ṣe ìdádúró ètò ìforúkọsílẹ̀ fún káàdì ìdìbò ṣaájú ọjọ́ tí òfin là kalẹ̀. Wọ́n rọ ilé ẹjọ́ láti pàṣẹ fún INEC láti bẹ̀rẹ̀ ìforúkọsílẹ̀ padà ní ìbámu pẹ̀lú ìwé òfin orílẹ̀ èdè yìí. Adájọ́ Ekwo ní ẹjọ́ tí Salmat àti àwọn yòókù rẹ̀ pè láti bèèrè fún ìtẹ̀síwájú ìforúkọsílẹ̀ náà tọ̀nà tí INEC sì ní láti fi ọjọ́ kún ètò ìforúkọsílẹ̀ ọ̀hún. Ẹ ó rántí pé ní oṣù Keje ni INEC fòpin sí ètò ìforúkọsílẹ̀ lẹ́yìn ilé ẹjọ́ gíga da ẹjọ́ tí àjọ SERAP pe INEC pé kí wọ́n fi ọjọ́ kún ètò ìforúkọsílẹ̀ dípò ọgbọ̀n ọjọ́ oṣù kẹfà tí wọ́n fẹ́ fi òpin si ètò náà ṣaájú.


Wọ́n rọ ilé ẹjọ́ láti pàṣẹ fún INEC láti bẹ̀rẹ̀ ìforúkọsílẹ̀ padà ní ìbámu pẹ̀lú ìwé òfin orílẹ̀ èdè yìí. Adájọ́ Ekwo ní ẹjọ́ tí Salmat àti àwọn yòókù rẹ̀ pè láti bèèrè fún ìtẹ̀síwájú ìforúkọsílẹ̀ náà tọ̀nà tí INEC sì ní láti fi ọjọ́ kún ètò ìforúkọsílẹ̀ ọ̀hún. Ẹ ó rántí pé ní oṣù Keje ni INEC fòpin sí ètò ìforúkọsílẹ̀ lẹ́yìn ilé ẹjọ́ gíga da ẹjọ́ tí àjọ SERAP pe INEC pé kí wọ́n fi ọjọ́ kún ètò ìforúkọsílẹ̀ dípò ọgbọ̀n ọjọ́ oṣù kẹfà tí wọ́n fẹ́ fi òpin si ètò náà ṣaájú.


Lukman Oyebisi Ilaka: Kò yẹ kó sí túlààsí, ìjà tàbí dídáná sunlé ara ẹni nítorí ibò

Emi àti Makinde jọ ròó, a dẹ jọ pinnu pe mo ṣetan lati jade dupo senatọ- Bisi Ilaka Ogbeni Lukman Oyebisi Ilaka to n dije dupo sẹnẹtaọ Oyo ṣlaaye ohun to fẹ́ ṣe fun ara ilu fún BBC Yoruba. O sọ nipa irinajo rẹ lati oke okun pada wa sile ati awọn iṣẹ to ti ṣe sẹyin laarin awọn eeyan Oyo to fẹ lọ ṣoju fun. Ilaka menuba iwa aidara ti awọn mi to jẹ aṣoju n hu si ara ilu ti ko mu idagbasoke dani. O ṣeleri lati soju awọn eeyan Oyo daadaa ki inu oludibo loe dun. Agbẹjọrọ yii sọ iriri rẹ ati awọn ona idagbasoke to fẹ mu gun.


Àwọn jàndùkú dáná sun ọ́fíìsì INEC tó wà nípìnlẹ̀ Ogun

Inu iyalẹnu nla l'awọn araalu Abẹokuta ati ipinlẹ Ogun lapapọ wa, lori bi awọn janduku kan tẹnikẹni ko tii mọ ṣe yawọ ọfiisi ajọ eleto idibo, Independent National Electoral Commission, INEC ti ijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Abẹokuta, eyi to wa lagbegbe Iyana-Mortuary, ti wọn si dana sun un. Iroyin sọ pe oru mọju Ọjọbọ, ọjọ̀ kẹwaa, oṣu Kọkanla, ni awọn janduku naa yawọ ọfiisi INEC yii, ti wọn si ju ina si i.  Wọn ni ṣe l’awọn janduku naa ko burẹdi lọpọ yanturu, ti wọn si da bẹntiroolu sinu ẹ, ko to di pe wọn ṣa ina si i, ti wọn si bẹrẹ sii juu sinu ọgba ajọ INEC yii. Ọna ẹyin la gbọ pe wọn gba lati maa ju burẹẹdi ti wọn ti fina si naa wọle sinu ọgba ọhun, to si ṣe bẹrẹ si jo ọfiisi yii lati ọwọ ẹyin. Ọkan lara awọn ọlọdẹ inu ọgba INEC, Azeez Hamzat la gbọ pe o ta ileeṣẹ ọlọpaa ti ẹkun Ibara lolobo wi pe awọn tọọgi ti wọnu ọgba naa, wọn si ti n dana sun ọfiisi wọn. Loju ẹsẹ ti wọn sọ pe iroyin naa ti tẹ awọn ọlọpaa lọwọ, ni wọn ti gbera lọ sibẹ. Awọn si ni wọn pe awọn oṣiṣẹ panapana.


Ọkan lara awọn ọlọdẹ inu ọgba INEC, Azeez Hamzat la gbọ pe o ta ileeṣẹ ọlọpaa ti ẹkun Ibara lolobo wi pe awọn tọọgi ti wọnu ọgba naa, wọn si ti n dana sun ọfiisi wọn. Loju ẹsẹ ti wọn sọ pe iroyin naa ti tẹ awọn ọlọpaa lọwọ, ni wọn ti gbera lọ sibẹ. Awọn si ni wọn pe awọn oṣiṣẹ panapana. A gbọ pe ṣaaju ki awọn ọlọpaa too debẹẹ, awọn janduku naa ti salọ, ti ko si si ẹni to le sọ iru eeyan ti wọn jẹ, tabi mọ ẹni to ran wọn niṣẹ. Nigba to n kọminu lori iṣẹlẹ naa, alaga ajọ eleto idibo nipinlẹ Ogun, Ọjọgbọn Niyi Ijalaye sọ pe ẹdun ọkan lo jẹ fun oun nitori pe awọn ko mọ idi ti wọn fi dana sun ọfiisi ajọ INEC. “Lotitọ ni pe wọn dana sun ọfiisi wa.


A gbọ pe ṣaaju ki awọn ọlọpaa too debẹẹ, awọn janduku naa ti salọ, ti ko si si ẹni to le sọ iru eeyan ti wọn jẹ, tabi mọ ẹni to ran wọn niṣẹ. Nigba to n kọminu lori iṣẹlẹ naa, alaga ajọ eleto idibo nipinlẹ Ogun, Ọjọgbọn Niyi Ijalaye sọ pe ẹdun ọkan lo jẹ fun oun nitori pe awọn ko mọ idi ti wọn fi dana sun ọfiisi ajọ INEC. “Lotitọ ni pe wọn dana sun ọfiisi wa. Awọn ọlọpaa ti bẹrẹ iṣẹ iwadii wọn. Mi o tiẹ mọ ohun ti mo le sọ lee lori bayii, nitori pe ojiji lo ba mi. Aarin oru to ṣẹlẹ la ti pe awọn ọlọpaa ati awọn eleto aabo yooku lati ran wa lọwọ.


Awọn ọlọpaa ti bẹrẹ iṣẹ iwadii wọn. Mi o tiẹ mọ ohun ti mo le sọ lee lori bayii, nitori pe ojiji lo ba mi. Aarin oru to ṣẹlẹ la ti pe awọn ọlọpaa ati awọn eleto aabo yooku lati ran wa lọwọ. “Awọn panapana naa si dide lati pa ina yooku. Apa kan ọfiisi wa lo jọna. A ṣi maa ṣe ipade lonii, lati wa ọna abayọ si eto aabo ileeṣẹ wa.”  Titi di asiko ti a pari akojọpọ iroyin yii ni a ko tii ri alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbọla Oyeyẹmi ba sọrọ.


“Awọn panapana naa si dide lati pa ina yooku. Apa kan ọfiisi wa lo jọna. A ṣi maa ṣe ipade lonii, lati wa ọna abayọ si eto aabo ileeṣẹ wa.”  Titi di asiko ti a pari akojọpọ iroyin yii ni a ko tii ri alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbọla Oyeyẹmi ba sọrọ. Ninu awọn ohun t’awọn eeyan n sọ lori iṣẹlẹ yii ni pe, o ṣee ṣe ko jẹ pe awọn oloṣẹlu lo wa nidii bi awọn janduku ṣe lọ dana sun ọfiisi ajọ INEC ipinlẹ Ogun.


Ninu awọn ohun t’awọn eeyan n sọ lori iṣẹlẹ yii ni pe, o ṣee ṣe ko jẹ pe awọn oloṣẹlu lo wa nidii bi awọn janduku ṣe lọ dana sun ọfiisi ajọ INEC ipinlẹ Ogun.


Peter Obi fi ohùn ránṣẹ́ padà sí Soludo lẹ́yìn tó ní Obi yóò fìdí rẹmi nínú ìbò Ààrẹ ọdún 2023

Oludije sipo Aarẹ ninu ẹgbẹ oṣelu Labour, Peter Obi ti sọ pe ariwo ẹnu ẹnu lasan ni Charles Soludo n pa pe oun ko ni de ipo Aarẹ Naijiria lọdun to n bọ Agbẹnusọ ikọ ipolongo ibo Peter Obi, Ndi Kato lo sọ ọrọ naa ninu atẹjade kan to fi lede loju opo Twitter rẹ. Kato ni afujusun Peter Obi ati ẹgbẹ oṣelu Labour ni bi gbogbo nnkan yoo ṣe dẹrun fun awọn ọmọ Naijiria, kii ṣe ohun ti ẹnikẹni ni lero nipa bi esi idibo ọdun 2023 yoo ṣe ri. Ọrọ naa lo jade ni esi si atẹjade ti Charles Soludo kọ ṣaaju pe eremọde lasan ni Peter Obi n ṣe pẹlu bo ṣe n dije du ipo Aarẹ Naijiria, nitori ko ni jaweolubori ninu eto idibo naa. Ninu atẹjade naa ni Kato ti sọ pe ṣe ni Soludo n fẹ ki awọn eeyan maa sọrọ nipa oun nitori ogo atijọ lo n lo. O ni “O jọ bii pe Soludo n fẹ ipologo ara rẹ lasiko eto idibo yii pẹlu ọrọ to sọ ni.” O tẹsiwaju pe Obi ti ni awọn alakalẹ bo ṣe fẹ ṣe ipolongo ibo rẹ, eredi ree to fi n ṣe ipade pẹlu awọn alẹnulọrọ laarin ilu ṣaaju eto idibo naa. O fikun pe bi ọrọ apanilẹrin lasan ni atẹjde Soludo ri, ko si tu iru kankan lara awọn.


Ninu atẹjade naa ni Kato ti sọ pe ṣe ni Soludo n fẹ ki awọn eeyan maa sọrọ nipa oun nitori ogo atijọ lo n lo. O ni “O jọ bii pe Soludo n fẹ ipologo ara rẹ lasiko eto idibo yii pẹlu ọrọ to sọ ni.” O tẹsiwaju pe Obi ti ni awọn alakalẹ bo ṣe fẹ ṣe ipolongo ibo rẹ, eredi ree to fi n ṣe ipade pẹlu awọn alẹnulọrọ laarin ilu ṣaaju eto idibo naa. O fikun pe bi ọrọ apanilẹrin lasan ni atẹjde Soludo ri, ko si tu iru kankan lara awọn. Kato pari ọrọ rẹ pe bi ayipada yoo ṣe de ba igbe aye awọn ọmọ Naijiria ni afojusun awọn, kii ṣe erongba Soludo. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Gomina Ipinlẹ Anambra, Chukwuma Soludo ti tako erongba oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Labour Party, Peter Obi lati di aarẹ orilẹede Naijiria.


Kato pari ọrọ rẹ pe bi ayipada yoo ṣe de ba igbe aye awọn ọmọ Naijiria ni afojusun awọn, kii ṣe erongba Soludo. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Gomina Ipinlẹ Anambra, Chukwuma Soludo ti tako erongba oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Labour Party, Peter Obi lati di aarẹ orilẹede Naijiria. Gomina tẹlẹ fun banki apapọ lorilẹede Naijiria ninu atẹjade kan ni Obi fun ara rẹ mọ pe oun ko ni wọle gẹgẹ bii aarẹ sugbọn o fẹ fi ọgbọ́n sì. "Ẹ jẹ ko ye wa: Peter Obi ko ni ibi kankan lati lọ, o mọ pe oun ko le wọle, ko si ni wọle. Ó mọ ohun to ṣe, awa naa mọ ohun to ṣe, o si mọ pe a mọ.


Gomina tẹlẹ fun banki apapọ lorilẹede Naijiria ninu atẹjade kan ni Obi fun ara rẹ mọ pe oun ko ni wọle gẹgẹ bii aarẹ sugbọn o fẹ fi ọgbọ́n sì. "Ẹ jẹ ko ye wa: Peter Obi ko ni ibi kankan lati lọ, o mọ pe oun ko le wọle, ko si ni wọle. Ó mọ ohun to ṣe, awa naa mọ ohun to ṣe, o si mọ pe a mọ. "Ohun to ṣe yìí jẹ idi kan pataki ti ko le fi pada sinu ẹgbẹ oṣelu APGA. Otitọ ọrọ nipe awọn meji nìkan dupo aarẹ yii, tí awọn yooku kan ṣe ere sinima lasan ni." Soludo tẹsiwaju pe oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Labour Party ko kojuosuwon lati di aarẹ orilẹede Naijiria.


"Ohun to ṣe yìí jẹ idi kan pataki ti ko le fi pada sinu ẹgbẹ oṣelu APGA. Otitọ ọrọ nipe awọn meji nìkan dupo aarẹ yii, tí awọn yooku kan ṣe ere sinima lasan ni." Soludo tẹsiwaju pe oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Labour Party ko kojuosuwon lati di aarẹ orilẹede Naijiria. "Ohun iyalẹnu lo jẹ fun mi nigba ti mo gbo pe Peter Obi darapọ ẹgbẹ oṣelu Labour Party, ẹgbẹ oṣelu tí ko ni ẹsẹ nílẹ rara lati fi koju ẹgbẹ oṣelu PDP, to sapejuwe gẹgẹ bii olugbala Orilẹede Naijiria ni bi ọsẹ diẹ sẹyin ko to darapọ mọ wọn. "Obi yii ṣe ìbúra fun Ojukwu pe oun yoo fi oṣelu silẹ kete ti oun ba ti kuro ninu ẹgbẹ oṣelu APGA. "Ẹgbẹ Oṣelu APGA ni ẹgbẹ oṣelu kẹta to tobi lorilẹede Naijiria, ohun ìyalẹnu ni bíi awọn kan ṣe n pariwo kiri pe ki oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APGA juwọ silẹ fun Peter Obi.


"Ohun iyalẹnu lo jẹ fun mi nigba ti mo gbo pe Peter Obi darapọ ẹgbẹ oṣelu Labour Party, ẹgbẹ oṣelu tí ko ni ẹsẹ nílẹ rara lati fi koju ẹgbẹ oṣelu PDP, to sapejuwe gẹgẹ bii olugbala Orilẹede Naijiria ni bi ọsẹ diẹ sẹyin ko to darapọ mọ wọn. "Obi yii ṣe ìbúra fun Ojukwu pe oun yoo fi oṣelu silẹ kete ti oun ba ti kuro ninu ẹgbẹ oṣelu APGA. "Ẹgbẹ Oṣelu APGA ni ẹgbẹ oṣelu kẹta to tobi lorilẹede Naijiria, ohun ìyalẹnu ni bíi awọn kan ṣe n pariwo kiri pe ki oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APGA juwọ silẹ fun Peter Obi. "Kete ti Obi gbọ pe oun ko ni ni anfani lati gba tikẹẹti lati dupo gẹgẹ bii aarẹ tabi igbakeji aarẹ ni o morile ẹgbẹ oṣelu Labour Party. Ẹgbẹ oṣelu tí gbogbo wa mọ pe awọn ma gba awọn oloṣelu to padanu eto ìdibo abele. Gomina ipinlẹ Anambra wa parí pe oun pe adura oun ni kí Peter Obi borí ninu eto ìdibo aarẹ lọdun 2023.


"Kete ti Obi gbọ pe oun ko ni ni anfani lati gba tikẹẹti lati dupo gẹgẹ bii aarẹ tabi igbakeji aarẹ ni o morile ẹgbẹ oṣelu Labour Party. Ẹgbẹ oṣelu tí gbogbo wa mọ pe awọn ma gba awọn oloṣelu to padanu eto ìdibo abele. Gomina ipinlẹ Anambra wa parí pe oun pe adura oun ni kí Peter Obi borí ninu eto ìdibo aarẹ lọdun 2023.


'Àgbà ló ń ṣe Fasoranti, tó bá yá yóò ronúpìwàdà'

"Agba lo n ṣe Alagba Faṣọranti, to ba ya yoo ronupiwada." Eyi lọrọ ti ọkan lara awọn agba to n ja du ipo adari ẹgbẹ Afẹnifẹre, Alagba Ayọ Adebanjọ sọ nipa ede aiyede to n waye laarin awọn agbaagba mejeeji yii eyi to ti mu ki ọpọ maa gboju soke pe ki lo n ṣẹlẹ. Wahala to n suyọ laarin ẹgbẹ afẹnifẹre lorii tani ẹgbẹ duro ti ninu awọn oludije fun ipo aarẹ eyi to n ṣebi ẹni ti pin ẹgbẹ naa si meji bayii n fojojumọ fẹju tantan ni. Awọn agbaagba meji ninu ẹgbẹ naa yapa si ara wọn lori ẹni ti wọn n gbe ti lẹyin: Ayọ Adebanjọ ni Peter Obi, ti Labour loun n tẹle, nigba ti Rueben Faṣọranti n sọ pe Tinubu ni oun n tẹle. Baba Fasọranti naa sọrọ lẹyin ipade oun atawọn agbaagba ilẹ Yoruba lati awọn ipinlẹ bii Ọyọ ogun, Ondo, Ekiti, Ọṣun, Eko, Kogi ati Kwara pe oun ṣi ni Olori ẹgbẹ naa ati pe oun ti yọ Adebanjọ kuro nipo adele ti oun fi si. Ninu ọrọ to ba BBC News Yoruba sọ, Baba Ayọ Adebanjọ sọ pe ala ti ko lee ṣẹ ni baba Faṣọranti n rawọle nitori pe ko ni aṣẹ bẹẹ lati yọ oun nipo ati pe ohun gbogbo to ba sọ, o sọ ọ si apo ara rẹ ni, ko lee fi idi mulẹ.


Awọn agbaagba meji ninu ẹgbẹ naa yapa si ara wọn lori ẹni ti wọn n gbe ti lẹyin: Ayọ Adebanjọ ni Peter Obi, ti Labour loun n tẹle, nigba ti Rueben Faṣọranti n sọ pe Tinubu ni oun n tẹle. Baba Fasọranti naa sọrọ lẹyin ipade oun atawọn agbaagba ilẹ Yoruba lati awọn ipinlẹ bii Ọyọ ogun, Ondo, Ekiti, Ọṣun, Eko, Kogi ati Kwara pe oun ṣi ni Olori ẹgbẹ naa ati pe oun ti yọ Adebanjọ kuro nipo adele ti oun fi si. Ninu ọrọ to ba BBC News Yoruba sọ, Baba Ayọ Adebanjọ sọ pe ala ti ko lee ṣẹ ni baba Faṣọranti n rawọle nitori pe ko ni aṣẹ bẹẹ lati yọ oun nipo ati pe ohun gbogbo to ba sọ, o sọ ọ si apo ara rẹ ni, ko lee fi idi mulẹ. Ko si nnkankan to da afẹnifẹre duro. O dabi ẹnipe agba lo n ṣe Ọgbẹni Faṣọranti. Mo mọ pe wọn a ba a sọrọ, ko si nnkan to ṣe e. Ẹyin ni oun ti fi iṣẹ silẹ pe oun ti fi iṣẹ le mi lọwọ.


Ko si nnkankan to da afẹnifẹre duro. O dabi ẹnipe agba lo n ṣe Ọgbẹni Faṣọranti. Mo mọ pe wọn a ba a sọrọ, ko si nnkan to ṣe e. Ẹyin ni oun ti fi iṣẹ silẹ pe oun ti fi iṣẹ le mi lọwọ. Wọn kan fẹ da ariyanjiyan silẹ ni, mi o dẹ ni ba wọn fọwọ sii. “mi o ka ọrọ wọnyẹn si o. Agba lo n ṣe e, to ba ya a ronupiwada, a o ma ba iṣẹ wa lọ. Ninu ọrọ tirẹ, eekan agbohunsafẹfẹ, Oloye Yẹmi Farounbi ṣalaye pe ohun to tabuku ba ilẹ Yoruba patapata gbaa ni ohun ti wọn n ṣe yii ati pe ko yẹ ko jẹ awọn agbaagba to yẹ ki wọn maa ko awọn ọmọde lọba fun ibawi lo n ṣe ohun ibawi.


Wọn kan fẹ da ariyanjiyan silẹ ni, mi o dẹ ni ba wọn fọwọ sii. “mi o ka ọrọ wọnyẹn si o. Agba lo n ṣe e, to ba ya a ronupiwada, a o ma ba iṣẹ wa lọ. Ninu ọrọ tirẹ, eekan agbohunsafẹfẹ, Oloye Yẹmi Farounbi ṣalaye pe ohun to tabuku ba ilẹ Yoruba patapata gbaa ni ohun ti wọn n ṣe yii ati pe ko yẹ ko jẹ awọn agbaagba to yẹ ki wọn maa ko awọn ọmọde lọba fun ibawi lo n ṣe ohun ibawi. Oloye Yẹmi Farounbi ṣalaye pe ati isalẹ lọrọ Afẹnifẹre ti wọ wa, eso rẹ laye n ri loke ni. O ni akọkọ ni pe ẹgbẹ Afẹnifẹre gbọdọ kọkọ ṣe atunto ara rẹ kuro ni iduro rẹ gẹgẹ bi ẹgbẹ to dirọ mọ igun oṣelu kan ki o bọ si ẹgbẹ to jẹ aburada fun gbogbo ọmọ Yoruba laifi ti ẹsin tabi oṣelu ṣe bi awọn akẹgbẹ rẹ biiOhaneze ni ẹya igbo ati Arewa Consultative Forum, ACF fun awọn ẹya apa oke ọya Naijiria. “Nigba ti wọn ba ti n ri ara wọn gẹgẹ bi ẹgbẹ oloṣelu, ko si igba ti iru nnkan bayii ko ni maa ṣẹlẹ.


Oloye Yẹmi Farounbi ṣalaye pe ati isalẹ lọrọ Afẹnifẹre ti wọ wa, eso rẹ laye n ri loke ni. O ni akọkọ ni pe ẹgbẹ Afẹnifẹre gbọdọ kọkọ ṣe atunto ara rẹ kuro ni iduro rẹ gẹgẹ bi ẹgbẹ to dirọ mọ igun oṣelu kan ki o bọ si ẹgbẹ to jẹ aburada fun gbogbo ọmọ Yoruba laifi ti ẹsin tabi oṣelu ṣe bi awọn akẹgbẹ rẹ biiOhaneze ni ẹya igbo ati Arewa Consultative Forum, ACF fun awọn ẹya apa oke ọya Naijiria. “Nigba ti wọn ba ti n ri ara wọn gẹgẹ bi ẹgbẹ oloṣelu, ko si igba ti iru nnkan bayii ko ni maa ṣẹlẹ. Ohun ti Yoruba nilo bayii ni ẹgbẹ kan ti yoo daabo bo gbogbo Yoruba, ti yoo maa wa ilọsiwaju, igbega Yoruba, laifi ti ẹgbẹ bọọ. Iru ẹgbẹ ti a nilo niyi. A ko ni eyi.


Ohun ti Yoruba nilo bayii ni ẹgbẹ kan ti yoo daabo bo gbogbo Yoruba, ti yoo maa wa ilọsiwaju, igbega Yoruba, laifi ti ẹgbẹ bọọ. Iru ẹgbẹ ti a nilo niyi. A ko ni eyi. Awọn nnkan to n fa iṣoro to wa nilẹ niyẹn.” Bakan naa lo fi kun un pe ọrọ ti ara awọn mejeeji ni wọn n du kii ṣe ti gbogbo ọmọ Yoruba lapapọ. "Loṣelu nnkan to ba jẹ ti gbogbo wa ẹnikan kii sọ pe awade nibẹ. Ati ẹni kini ati ẹnikeji awade ni wọn n ṣe.


Awọn nnkan to n fa iṣoro to wa nilẹ niyẹn.” Bakan naa lo fi kun un pe ọrọ ti ara awọn mejeeji ni wọn n du kii ṣe ti gbogbo ọmọ Yoruba lapapọ. "Loṣelu nnkan to ba jẹ ti gbogbo wa ẹnikan kii sọ pe awade nibẹ. Ati ẹni kini ati ẹnikeji awade ni wọn n ṣe. Ati ẹnikini ati ẹnikeji, ko ẹni to wo kini ọhun pe ki ni yoo mu wa fun ilẹ Yoruba. To ba jẹ pe a maa wo bi o ṣe pe ilẹ Yoruba, o yẹ ka pe gbogbo awọn to ba n dije ni. Wọn a wa ba wa sọrọ, aa mu wọn lohun.


Ati ẹnikini ati ẹnikeji, ko ẹni to wo kini ọhun pe ki ni yoo mu wa fun ilẹ Yoruba. To ba jẹ pe a maa wo bi o ṣe pe ilẹ Yoruba, o yẹ ka pe gbogbo awọn to ba n dije ni. Wọn a wa ba wa sọrọ, aa mu wọn lohun. Lẹyin igba yẹn, aa wa joko pe eleyi lo pe wa ju niyi. Ṣugbọn bi o ṣe ri yii kaluku n ṣe konko jabele ni ti ko si daa fun ọdun 2023 ti a fẹ dibo ati fun ilẹ Yoruba. Bi mo ṣe n woo yii, ati tu Afẹnifẹre to pada  yoo fẹ nira pupọ.”  Alagba Farounbi ni nibi ti ọrọ de duro bayii, o ti han gbangba pe atunto yẹ ko de ba yiyan olori lẹgbẹ Afẹnifẹre lati fun awọn ọdọ lanfani ati dari ẹgbẹ naa nigba ti awọn agba yoo ma wa nikalẹ lati maa tọ wọn sọna bọrọ ba ruju.


Lẹyin igba yẹn, aa wa joko pe eleyi lo pe wa ju niyi. Ṣugbọn bi o ṣe ri yii kaluku n ṣe konko jabele ni ti ko si daa fun ọdun 2023 ti a fẹ dibo ati fun ilẹ Yoruba. Bi mo ṣe n woo yii, ati tu Afẹnifẹre to pada  yoo fẹ nira pupọ.”  Alagba Farounbi ni nibi ti ọrọ de duro bayii, o ti han gbangba pe atunto yẹ ko de ba yiyan olori lẹgbẹ Afẹnifẹre lati fun awọn ọdọ lanfani ati dari ẹgbẹ naa nigba ti awọn agba yoo ma wa nikalẹ lati maa tọ wọn sọna bọrọ ba ruju. O ni nigba to jẹ pe awọn agba to yẹ ka fọrọ lọ tọrọ ba ruju naa lo bọ si gbagede ọja lati ja bayii, afi ka ke sawọn ọbalaye gbogbo nilẹ Yoruba lati pe awọn agba mejeeji lati pari aawọ aarin wọn. Ninu ọrọ tirẹ Adajọfẹyinti Ademọla Bakre to jẹ eekan lẹgbẹ agba ilẹ Yoruba, YCE sọ peohun kii fẹ da si oṣelu nitori naa oun ko ni da si ọrọ  Afẹnifẹre nitori pe lati ipilẹ ni wọn ti jẹ ẹgbẹ to suyọ lati inu oṣelu wa, iyẹn ẹgbẹ Action group. Adari igbimọ agbaagba Yoruba, YCE tẹlẹ naa ni ohun ti ko ṣee maa gbọ ni pe awọn ti a  pe ni agba nilẹ Yoruba n ja ita lẹnu awọn akọroyin lo ti jade.


O ni nigba to jẹ pe awọn agba to yẹ ka fọrọ lọ tọrọ ba ruju naa lo bọ si gbagede ọja lati ja bayii, afi ka ke sawọn ọbalaye gbogbo nilẹ Yoruba lati pe awọn agba mejeeji lati pari aawọ aarin wọn. Ninu ọrọ tirẹ Adajọfẹyinti Ademọla Bakre to jẹ eekan lẹgbẹ agba ilẹ Yoruba, YCE sọ peohun kii fẹ da si oṣelu nitori naa oun ko ni da si ọrọ  Afẹnifẹre nitori pe lati ipilẹ ni wọn ti jẹ ẹgbẹ to suyọ lati inu oṣelu wa, iyẹn ẹgbẹ Action group. Adari igbimọ agbaagba Yoruba, YCE tẹlẹ naa ni ohun ti ko ṣee maa gbọ ni pe awọn ti a  pe ni agba nilẹ Yoruba n ja ita lẹnu awọn akọroyin lo ti jade. O ni awọn agbaagba mejeeji yii lo nilo lati fi suuru si ọrọ naa. Aigbọra ẹni ye to n waye ninu ẹgbẹ Afẹnifẹre ti ba ọna miran yọ pẹlu bi awọn eekan ninu ẹgbẹ naa, Reuben Fasọranti ati Ayọ Adebanjọ ṣe di ero ọtọọtọ mu lori ẹni to jẹ adari ẹgbẹ naa. Saaju asiko yii ni awọn adari mejeeji naa ti ni ero miran lori ẹni ti ipo aarẹ tọ si laarin awọn oludije funpo aarẹ ninu eto idibo ọdun 2023.


O ni awọn agbaagba mejeeji yii lo nilo lati fi suuru si ọrọ naa. Aigbọra ẹni ye to n waye ninu ẹgbẹ Afẹnifẹre ti ba ọna miran yọ pẹlu bi awọn eekan ninu ẹgbẹ naa, Reuben Fasọranti ati Ayọ Adebanjọ ṣe di ero ọtọọtọ mu lori ẹni to jẹ adari ẹgbẹ naa. Saaju asiko yii ni awọn adari mejeeji naa ti ni ero miran lori ẹni ti ipo aarẹ tọ si laarin awọn oludije funpo aarẹ ninu eto idibo ọdun 2023. Ninu ọrọ rẹ, Adebanjọ ko fi bo pe ẹyin oludije fẹgbẹ oṣelu Labour Party, Peter Obi, ni oun to si, ti oun si n se atilẹyin fun. Amọ Reuben Fasoranti n tiẹ kede lasiko ti oludije fẹgbẹ oṣelu APC, Bola Tinubu ṣe abẹwo si ni ilu Akure pe Tinubu ni oun wa lẹyin rẹ lati di ipo aarẹ mu ni Naijiria. Lẹyin ipade baba Fasoranti ati Tinubu ni ilu Akure nibi ti awọn eniyan to wọ tẹle wọn ti fi atilẹyin han si Tinubu, ni nkan ko ti rọgbọ mọ ninu ẹgbẹ Afẹnifẹre.


Ninu ọrọ rẹ, Adebanjọ ko fi bo pe ẹyin oludije fẹgbẹ oṣelu Labour Party, Peter Obi, ni oun to si, ti oun si n se atilẹyin fun. Amọ Reuben Fasoranti n tiẹ kede lasiko ti oludije fẹgbẹ oṣelu APC, Bola Tinubu ṣe abẹwo si ni ilu Akure pe Tinubu ni oun wa lẹyin rẹ lati di ipo aarẹ mu ni Naijiria. Lẹyin ipade baba Fasoranti ati Tinubu ni ilu Akure nibi ti awọn eniyan to wọ tẹle wọn ti fi atilẹyin han si Tinubu, ni nkan ko ti rọgbọ mọ ninu ẹgbẹ Afẹnifẹre. Ninu atẹjade ti akọwe ẹgbẹ Afẹnifere, Abagun Kole Omololu fi lede, o sapejuwe Tinubu gẹgẹ bi ẹni to kunjuwọn lati jẹ aarẹ. Omololu ni ti Tinubu ba di ipo aarẹ mu, igba ati akoko yoo yipada si rere fun awọn ọmọ Naijiria. ‘’Tinubu fi awọn ohun mere mere to fẹ ṣe fun Naijiria han fun wa lasiko ipade to waye ni ilu Akure.


Ninu atẹjade ti akọwe ẹgbẹ Afẹnifere, Abagun Kole Omololu fi lede, o sapejuwe Tinubu gẹgẹ bi ẹni to kunjuwọn lati jẹ aarẹ. Omololu ni ti Tinubu ba di ipo aarẹ mu, igba ati akoko yoo yipada si rere fun awọn ọmọ Naijiria. ‘’Tinubu fi awọn ohun mere mere to fẹ ṣe fun Naijiria han fun wa lasiko ipade to waye ni ilu Akure. ‘’Nitori naa o da wa loju pe igba rẹ yoo dara fun awọn ọmọ Naijiria.’’ Amọ ipade yii da wahala silẹ ninu ẹgbẹ pẹlu awọn miran ninu ẹgbẹ to n sọ pe baba Fasoranti ti fi ipo silẹ gẹgẹ bi adari, nitori naa ko  lee so bi ti ẹgbẹ fi si. Lasiko ifọrọwanilẹnuwo ti Baba Fasoranti ṣe pẹlu Impact TV Africa ni baba ti sọ idi ti oun fi buwọlu Tinubu Fasoranti ni adari ẹgbẹ Afẹnifẹre ni oun ti oun ko si fi ipo naa silẹ. ‘’Mi o fi ipo adari ẹgbẹ silẹ.


‘’Nitori naa o da wa loju pe igba rẹ yoo dara fun awọn ọmọ Naijiria.’’ Amọ ipade yii da wahala silẹ ninu ẹgbẹ pẹlu awọn miran ninu ẹgbẹ to n sọ pe baba Fasoranti ti fi ipo silẹ gẹgẹ bi adari, nitori naa ko  lee so bi ti ẹgbẹ fi si. Lasiko ifọrọwanilẹnuwo ti Baba Fasoranti ṣe pẹlu Impact TV Africa ni baba ti sọ idi ti oun fi buwọlu Tinubu Fasoranti ni adari ẹgbẹ Afẹnifẹre ni oun ti oun ko si fi ipo naa silẹ. ‘’Mi o fi ipo adari ẹgbẹ silẹ. Awọn eniyan ṣei mi gbọ ni, nitori naa ni mo ni aṣẹ lati sọ pe Tinubu ni ẹgbẹ Afẹnifẹre fẹ dibo fun. ‘’Bakan naa ni o han si gbogbo aye pe awọn araalu fẹran Tinubu nitori nigba to de Akure ni ọjọ ipade naa, ijọ ti ayọ pẹlu duru ni wọn fi pade rẹ.’’ ‘’Nitori naa ko tọ si Adebanjọ lati kilọ fun mi pe ki n ma gba Tinubu ni alejo ni ilu Akure. Ko tọ sii lẹnu.’’ Ohun ti mo le sọ ni pe Adebanjo fi ero rẹ han, ẹmi naa si fi ero mi han.’’ Ko pe mi, emi naa ko si pe lori ipade naa, ko si si igba kankan ti a sọrọ lori awọn ọrọ ti a panupọ le lori.


Awọn eniyan ṣei mi gbọ ni, nitori naa ni mo ni aṣẹ lati sọ pe Tinubu ni ẹgbẹ Afẹnifẹre fẹ dibo fun. ‘’Bakan naa ni o han si gbogbo aye pe awọn araalu fẹran Tinubu nitori nigba to de Akure ni ọjọ ipade naa, ijọ ti ayọ pẹlu duru ni wọn fi pade rẹ.’’ ‘’Nitori naa ko tọ si Adebanjọ lati kilọ fun mi pe ki n ma gba Tinubu ni alejo ni ilu Akure. Ko tọ sii lẹnu.’’ Ohun ti mo le sọ ni pe Adebanjo fi ero rẹ han, ẹmi naa si fi ero mi han.’’ Ko pe mi, emi naa ko si pe lori ipade naa, ko si si igba kankan ti a sọrọ lori awọn ọrọ ti a panupọ le lori. Amọ ninu esi ti Baba Adebanjọ sọ fun akọroyin Punch, ko si ohun to jọọ pe Baba Fasọranti ni adari ẹgbẹ. Adebanjo ni Baba Fasọranti ti fi ipo adari silẹ fun oun ti oun si ti di ipo naa mu nitori naa, ko si ọrọ ninu pe ẹni kan ni adari. ‘’A ti fi ero wa han gẹgẹ bi ẹgbẹ, Peter Obi ni a ṣe atilẹyin fun, ko si agba ẹgbẹ kankan to le da ipinnu wa ru.’’ Baba Fasoranti ko ni aṣẹ kankan lati yọ mi kuro ni ipo adari nitori ẹmi ni mo di ipo adari ẹgbẹ mu labẹ ofin.’’


Amọ ninu esi ti Baba Adebanjọ sọ fun akọroyin Punch, ko si ohun to jọọ pe Baba Fasọranti ni adari ẹgbẹ. Adebanjo ni Baba Fasọranti ti fi ipo adari silẹ fun oun ti oun si ti di ipo naa mu nitori naa, ko si ọrọ ninu pe ẹni kan ni adari. ‘’A ti fi ero wa han gẹgẹ bi ẹgbẹ, Peter Obi ni a ṣe atilẹyin fun, ko si agba ẹgbẹ kankan to le da ipinnu wa ru.’’ Baba Fasoranti ko ni aṣẹ kankan lati yọ mi kuro ni ipo adari nitori ẹmi ni mo di ipo adari ẹgbẹ mu labẹ ofin.’’


Owó Náírà tí kò lè ra búrẹ́dì ni àwọn ọ̀ga wá fẹ́ ṣé àtúnṣe si - Adeboye

Olori ijọ Redeem lagbaye, Pasitọ Enoch Adeboye ti bu ẹnu atẹ lu bi banki apapọ ati ijọba apapọ ṣe fẹ gbe igbesẹ lati ṣe atunṣe si owo beba N200, N500 ati N1000. Pasitọ Adeboye ni ohun ibanujẹ lọ jẹ fun oun pe nnkan to kan ijọba lọwọ bayi ni bi wọn yoo ti ṣe atunṣe si owo naira eyi to ti lulẹ lawujọ agbaye. Adeboye, sọ eleyi nibi ayẹyẹ ijọsin kan to waye nile ijọsin rẹ. O ni koda owo naira ko yẹ ni owo beba rara nigba ti awọn araalu n koju inira lati ri nkan jẹ sẹnu wọn. “Ti ẹ ba mọ ohun to n lọ lorilẹede wa, ko mu ọpọlọ wa rara mọ. Owo naira wa ko ti ẹ yẹ ni eyi ti yoo jẹ beba rara.


O ni koda owo naira ko yẹ ni owo beba rara nigba ti awọn araalu n koju inira lati ri nkan jẹ sẹnu wọn. “Ti ẹ ba mọ ohun to n lọ lorilẹede wa, ko mu ọpọlọ wa rara mọ. Owo naira wa ko ti ẹ yẹ ni eyi ti yoo jẹ beba rara. “Bẹẹ ni ebi pa awọn eeyan, ti wọn wa owo lati fi ra burẹdi ti wọn ma jẹ sinu. Awọn ọga si ro pe ki a ṣe atunṣe si owo naira lo yẹ, ti ko ba tiẹ le ra burẹdi, yoo sa rẹwa loju.” Gẹgẹ bii o ṣe sọ, Adeboye ni pupọ awọn ọrọ gidi to n waye lorilẹede Naijiria lo ti di nnkan awada. “A ni isoro lorilẹede wa, ti nnkan ko si jọ ara wọn mọ, to si ti di nnkan awada.


“Bẹẹ ni ebi pa awọn eeyan, ti wọn wa owo lati fi ra burẹdi ti wọn ma jẹ sinu. Awọn ọga si ro pe ki a ṣe atunṣe si owo naira lo yẹ, ti ko ba tiẹ le ra burẹdi, yoo sa rẹwa loju.” Gẹgẹ bii o ṣe sọ, Adeboye ni pupọ awọn ọrọ gidi to n waye lorilẹede Naijiria lo ti di nnkan awada. “A ni isoro lorilẹede wa, ti nnkan ko si jọ ara wọn mọ, to si ti di nnkan awada. “Ti a ko ba lọ kọ bi wọn se n rẹrin lorilẹede Naijiria, eeyan le ni ẹjẹ riru.” Adeboye ni Ọlọrun ko ti sọ fun oun boya eto idibo ọdun 2023 yoo waye sugbọn o kede awẹ ati adura fun orilẹede Naijiria. O ni aawẹ naa yoo bẹrẹ lọjọ kejidinlọgbọn oṣu kọkanla di ọjọ keji oṣu kejila ọdun 2023.


“Ti a ko ba lọ kọ bi wọn se n rẹrin lorilẹede Naijiria, eeyan le ni ẹjẹ riru.” Adeboye ni Ọlọrun ko ti sọ fun oun boya eto idibo ọdun 2023 yoo waye sugbọn o kede awẹ ati adura fun orilẹede Naijiria. O ni aawẹ naa yoo bẹrẹ lọjọ kejidinlọgbọn oṣu kọkanla di ọjọ keji oṣu kejila ọdun 2023.


Peter Obi ti borí ètò ìdìbò Ààrẹ- Kenneth Okonkwo

Ọkan lara awọn agbẹnusọ fun ìpolongo ẹgbẹ oselu Labour Party. Kenneth Okonkwo ti ogun rẹ gbari pe oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oselu Labour Party, ti bori eto ìdibo aarẹ lọdun 2023. Okonkwo, ẹni to jẹ gbajugbaja onitiata sísọ loju ọrọ naa nigba to kopa ninu ifọrọwerọ kan lori Channels TV. Gẹgẹ bii o ṣe sọ, o ni Gomina ana ni Ipinlẹ Anambra ti le waju awọn oludije yoku saaju eto ìdibo aarẹ. "Ani o ti bori, ẹ lọ wo iwadi ti a ti ṣe tí mo sọ fun yin, ẹ wo bi awọn eeyan ṣe dibo; esi ìdibo mẹta ti jade, ANAP, We-Together ati Bloomberg; to si bori ninu gbogbo wọn. "Laipẹ, ki ìdibo to waye, awọn oludije meji yoo sisẹ pẹlu wa, ti yoo wa ku Peter Obi ati awọn yoku.


Gẹgẹ bii o ṣe sọ, o ni Gomina ana ni Ipinlẹ Anambra ti le waju awọn oludije yoku saaju eto ìdibo aarẹ. "Ani o ti bori, ẹ lọ wo iwadi ti a ti ṣe tí mo sọ fun yin, ẹ wo bi awọn eeyan ṣe dibo; esi ìdibo mẹta ti jade, ANAP, We-Together ati Bloomberg; to si bori ninu gbogbo wọn. "Laipẹ, ki ìdibo to waye, awọn oludije meji yoo sisẹ pẹlu wa, ti yoo wa ku Peter Obi ati awọn yoku. "Nitori to ba di asiko idibo, awọn oludije yii koni ni anfani lati ri ida marun un ibo, ti wọn ko ba ti rí ida marun-un, a le pe wọn ni awọn yooku." Okonkwo, ẹni to tun jẹ Agbẹjọro tẹsiwaju pe yatọ si awọn oludije miiran, Peter Obi kọ lati mu oselu mo ẹlẹyamẹya. O ni pupọ lara awọn oludije yoku lo kaakiri pẹlu oṣelu ẹlẹyamẹya sugbọn Obi da yatọ, to si n wa isọkan ati ilọsiwaju Orilẹede Naijiria.


"Nitori to ba di asiko idibo, awọn oludije yii koni ni anfani lati ri ida marun un ibo, ti wọn ko ba ti rí ida marun-un, a le pe wọn ni awọn yooku." Okonkwo, ẹni to tun jẹ Agbẹjọro tẹsiwaju pe yatọ si awọn oludije miiran, Peter Obi kọ lati mu oselu mo ẹlẹyamẹya. O ni pupọ lara awọn oludije yoku lo kaakiri pẹlu oṣelu ẹlẹyamẹya sugbọn Obi da yatọ, to si n wa isọkan ati ilọsiwaju Orilẹede Naijiria. "Atiku lọ ilẹ Hausa, o ni ki wọn dibo yan ẹni to wa lati ilẹ Hausa, kí wọn si jina si awọn ẹya yooku. Àpẹẹrẹ dida ẹya si nìyẹn. "Tinubu lọ ipinlẹ Ogun, o sọ asiko Yoruba lokan ati oun lo kan. "Peter Obi lọ si ilẹ Igbo, o ni ki wọn ma dibo yan oun nitori oun jẹ igbo sugbọn nitori oun jẹ akikanju ọkùnrin ti isẹ ye.


"Atiku lọ ilẹ Hausa, o ni ki wọn dibo yan ẹni to wa lati ilẹ Hausa, kí wọn si jina si awọn ẹya yooku. Àpẹẹrẹ dida ẹya si nìyẹn. "Tinubu lọ ipinlẹ Ogun, o sọ asiko Yoruba lokan ati oun lo kan. "Peter Obi lọ si ilẹ Igbo, o ni ki wọn ma dibo yan oun nitori oun jẹ igbo sugbọn nitori oun jẹ akikanju ọkùnrin ti isẹ ye. O ni ki ṣe asiko ẹnikẹni lati di aarẹ sugbọn o jẹ asiko fun awọn ọmọ orile-ede Naijiria lati yan adari wọn."


O ni ki ṣe asiko ẹnikẹni lati di aarẹ sugbọn o jẹ asiko fun awọn ọmọ orile-ede Naijiria lati yan adari wọn."


Ìdí tí mó fí takò Tinubu gẹ́gẹ́ bíi Ààrẹ rèé- Dele Momodu

Ọkan lara awọn agba ọjẹ ninu ẹgbẹ oselu PDP, Dele Momodu ti salaye idi to fi tako oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oselu APC, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu. Momodu ninu atẹjade kan ni ko ki n ṣe igba akọkọ rẹ ti oun yoo sọrọ síta lori Tinubu. O ní oun nifẹ Tinubu sugbọn oun ko rira rẹ gẹgẹ bii oloselu. "Ko ki n ṣe irọ pe mo nifẹ Tinubu sugbọn mo tako ọna isejọba rẹ gẹgẹ bii oloselu. Ko ki n ṣe igba akọkọ rẹ ti ma sọrọ nita pe nko fẹ fẹran Tinubu gẹgẹ oloselu. "Ni bi ọdun diẹ sẹyìn, mo ma ri ọkunrin takuntakun fun awọn araalu sugbọn ọkunrin yii fi awọn eeyan rẹ lẹ nigba isoro.


"Ko ki n ṣe irọ pe mo nifẹ Tinubu sugbọn mo tako ọna isejọba rẹ gẹgẹ bii oloselu. Ko ki n ṣe igba akọkọ rẹ ti ma sọrọ nita pe nko fẹ fẹran Tinubu gẹgẹ oloselu. "Ni bi ọdun diẹ sẹyìn, mo ma ri ọkunrin takuntakun fun awọn araalu sugbọn ọkunrin yii fi awọn eeyan rẹ lẹ nigba isoro. Gbogbo awọn to yika ni ko ni anfani lati ba sọ otitọ ọrọ." Momodu ni Tinubu fẹ lo gbogbo ọna lati di aarẹ Orilẹede Naijiria lẹyin to padanu awọn alatilẹyin rẹ. "O mọ ara rẹ sugbọn o fẹ di aarẹ Orilẹede Naijiria pẹlu agídí sugbọn awọn ọmọ Orilẹede Naijiria ni anfani lati ṣe akoba fun erongba Tinubu.


Gbogbo awọn to yika ni ko ni anfani lati ba sọ otitọ ọrọ." Momodu ni Tinubu fẹ lo gbogbo ọna lati di aarẹ Orilẹede Naijiria lẹyin to padanu awọn alatilẹyin rẹ. "O mọ ara rẹ sugbọn o fẹ di aarẹ Orilẹede Naijiria pẹlu agídí sugbọn awọn ọmọ Orilẹede Naijiria ni anfani lati ṣe akoba fun erongba Tinubu. "Nigba ti Tinubu jẹ Gomina, mo gbarukudi lati oke okun nigba to awọn eniyan to n dibo pe awọn nifẹ rẹ mọ ra. "Nigba ti o pin ile fun awọn akọroyin ni Ipinlẹ Eko, mo kọ lati gba iwe naa nítorí mo fẹ ominira mi." Bakan an ni Dele Momodu tun ṣe ni ikilọ fun awọn ọmọ orile-ede Naijiria pe ki wọn yago ninu didi ibo wọn fun oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ APC, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu nitori apasẹ wa ni yoo jẹ to ba di aarẹ.


"Nigba ti Tinubu jẹ Gomina, mo gbarukudi lati oke okun nigba to awọn eniyan to n dibo pe awọn nifẹ rẹ mọ ra. "Nigba ti o pin ile fun awọn akọroyin ni Ipinlẹ Eko, mo kọ lati gba iwe naa nítorí mo fẹ ominira mi." Bakan an ni Dele Momodu tun ṣe ni ikilọ fun awọn ọmọ orile-ede Naijiria pe ki wọn yago ninu didi ibo wọn fun oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ APC, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu nitori apasẹ wa ni yoo jẹ to ba di aarẹ. Momodu, ẹni to jẹ oludasile iwe royin Ovation Magazine, sísọ loju ọrọ naa nigba to n kopa ninu ifọrọwerọ kan lori Channels TV lana. O ni Gomina ana ni Ipinlẹ Eko ni jẹ apasẹ to fẹ ki gbogbo eeyan ma bọ gẹgẹ bii olorì wọn, ti wiwọ ile rẹ gẹgẹ bi aarẹ Orilẹede Naijiria yoo ṣe ọpọlọpọ ifasẹyin fún orilẹede Naijiria. Gẹgẹ bii o ṣe sọ, o ni Aarẹ ile igbimọ aṣòfin nigba kan rí, Bukola Saraki, awọn gomina ipinlẹ Eko nigba kan rí, Akinwunmi Ambode, Babatunde Fashola àti awọn igbakeji Gomina rẹ wa lara awọn to fi oju wina iwuwasi Tinubu si ìṣejọba.


Momodu, ẹni to jẹ oludasile iwe royin Ovation Magazine, sísọ loju ọrọ naa nigba to n kopa ninu ifọrọwerọ kan lori Channels TV lana. O ni Gomina ana ni Ipinlẹ Eko ni jẹ apasẹ to fẹ ki gbogbo eeyan ma bọ gẹgẹ bii olorì wọn, ti wiwọ ile rẹ gẹgẹ bi aarẹ Orilẹede Naijiria yoo ṣe ọpọlọpọ ifasẹyin fún orilẹede Naijiria. Gẹgẹ bii o ṣe sọ, o ni Aarẹ ile igbimọ aṣòfin nigba kan rí, Bukola Saraki, awọn gomina ipinlẹ Eko nigba kan rí, Akinwunmi Ambode, Babatunde Fashola àti awọn igbakeji Gomina rẹ wa lara awọn to fi oju wina iwuwasi Tinubu si ìṣejọba. "Tinubu nnkan ni mo mọ to ni igbakeji Gomina meji tí awọn mejeeji si ko sinu wahala. "Mo na ika si bi o ṣe jẹ apasẹ wa. Emi ko ni fọwọsowọpọ pẹlu apasẹ wa.


"Tinubu nnkan ni mo mọ to ni igbakeji Gomina meji tí awọn mejeeji si ko sinu wahala. "Mo na ika si bi o ṣe jẹ apasẹ wa. Emi ko ni fọwọsowọpọ pẹlu apasẹ wa. Ko si ninu iwe temi."


Ṣé lóòtọ́ ni àwọn jàndùkú kọlu Atiku àti ikọ̀ ìpolongo rẹ̀ ní Borno?

Iroyin to n lọ ni pe awọn ọdọ kan kọlu awọn ọkọ oludije sipo aarẹ lati inu ẹgbẹ oṣelu PDP, Atiku Abubakar nipinlẹ Borno. Ikọlu naa waye lasiko ti awọn ọkọ̀ naa n lọ si gbagede Ramat Square nilu Maiduguri, lati ba awọn alatilyin rẹ sọrọ. Niṣe ni wọn ba awọn ọkọ naa jẹ, ti wọn si fọ gilaasi awọn kan. Iroyin sọ pe o to aadọrin eeyan to farapa nibi ikọlu ọhun. Ninu fidio kan to n lọ kaakiri lori ayelujara, ọpọlọpọ awọn ọkọ ipolongo Atiku ni wọn ba jẹ. Ẹgbẹ oṣelu PDP ti bu ẹnu atẹ lu ikọlu naa. Ẹgbẹ naa sọ pe awọn janduku ẹgbẹ oṣelu APC to n ṣe ijọba lọwọ nipinlẹ Borno lo wa lẹyin ikọlu naa.


Ninu fidio kan to n lọ kaakiri lori ayelujara, ọpọlọpọ awọn ọkọ ipolongo Atiku ni wọn ba jẹ. Ẹgbẹ oṣelu PDP ti bu ẹnu atẹ lu ikọlu naa. Ẹgbẹ naa sọ pe awọn janduku ẹgbẹ oṣelu APC to n ṣe ijọba lọwọ nipinlẹ Borno lo wa lẹyin ikọlu naa. Ṣugbọn ijọba ipinlẹ naa sọ pe irọ ni. Agbẹnusọ wọn, Isa Gusau sọ pe o ṣeeṣe ko jẹ PDP funra wọn lo pete ikọlu naa. Eyi kii ṣe igba akọkọ ti iroyin jade pe awọn janduku kọlu ikọ ipolongo oloṣelu ni Naijiria.


Ṣugbọn ijọba ipinlẹ naa sọ pe irọ ni. Agbẹnusọ wọn, Isa Gusau sọ pe o ṣeeṣe ko jẹ PDP funra wọn lo pete ikọlu naa. Eyi kii ṣe igba akọkọ ti iroyin jade pe awọn janduku kọlu ikọ ipolongo oloṣelu ni Naijiria. Ọpọ igba si ni dukia ati ẹmi awọn eeyan ma n ṣofo sinu awọn ikọlu bẹẹ. Ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Borno ti sọ pe ayederu ni iroyin to ni awọn janduku kọlu awọn ọkọ ipolongo oludije ẹgbẹ PDP. Agbẹnusọ ọlọpaa nipinlẹ naa, ASP Kamilu Shatambaya sọ fun awọn akọroyin pe gbọyi-sọyi iroyin lasan ni pe wọn kọlu ikọ ipolongo Atiku.


Ọpọ igba si ni dukia ati ẹmi awọn eeyan ma n ṣofo sinu awọn ikọlu bẹẹ. Ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Borno ti sọ pe ayederu ni iroyin to ni awọn janduku kọlu awọn ọkọ ipolongo oludije ẹgbẹ PDP. Agbẹnusọ ọlọpaa nipinlẹ naa, ASP Kamilu Shatambaya sọ fun awọn akọroyin pe gbọyi-sọyi iroyin lasan ni pe wọn kọlu ikọ ipolongo Atiku. “Awọn oṣiṣẹ alaabo wa pẹlu Atiku Abubakar nigba to lọ si aafin Shehu ilu Borno, ati nigba to lọ si gbagede Ramat. “Koda, kọmisanna ọlọpaa wa nibi eto naa lati ri i daju pe o lọ lai si wahala kankan.” ASP Shatambaya sọ pe awọn tun lọ kaakiri awọn ileewosan lati wo boya eeyan mẹrinlelaadọrin ti wọn lo farapa wa nibẹ, amọ awọn ko ri ẹnikẹni. Ṣugbọn o, o ni awọn mu ọkunrin kan, Danladi Abbas nitori pe o n gbiyanju lati sọ òkúta lu awọn ọkọ to ba Atiku rin loju ọna wọn si papakọ ọkọ ofurufu ilu Maiduguri.


“Awọn oṣiṣẹ alaabo wa pẹlu Atiku Abubakar nigba to lọ si aafin Shehu ilu Borno, ati nigba to lọ si gbagede Ramat. “Koda, kọmisanna ọlọpaa wa nibi eto naa lati ri i daju pe o lọ lai si wahala kankan.” ASP Shatambaya sọ pe awọn tun lọ kaakiri awọn ileewosan lati wo boya eeyan mẹrinlelaadọrin ti wọn lo farapa wa nibẹ, amọ awọn ko ri ẹnikẹni. Ṣugbọn o, o ni awọn mu ọkunrin kan, Danladi Abbas nitori pe o n gbiyanju lati sọ òkúta lu awọn ọkọ to ba Atiku rin loju ọna wọn si papakọ ọkọ ofurufu ilu Maiduguri.


Àwọn tó fẹ́ kí ààrẹ wá láti Ariwa ní 2023 fẹ́ mú gbogbo wa ní ọ̀bọ ni – Satguru Maharaj

Oludari ijọ One Love Foundation, Satguru Maharaj, ti sọ pe ẹkun Gusu Naijiria ni ipo aarẹ kan lọdun 2023. Ninu ifrọwanilẹnuwo kan to ṣe pẹlu BBC, Maharaj sọ pe awọn eeyan ẹkun Ariwa ti ṣe aarẹ fun saa meji, eyi to tumọ si pe Gusu lo yẹ ko tun bọ si gẹgẹ bi aṣa ni Naijriia. Maharaj ni oun rọ gbogbo ọmọ Naijiria lati jade lọ dibo, amọ wọn gbọdọ mọ ẹni to yẹ lati dibo fun. “Ko bojumu bi awọn to n du ipo aarẹ ṣe pọ, niṣe lo yẹ ki ipo naa bọ si Gusu, ti aarẹ to ba wọle yoo si yan igbakeji rẹ lati Ariwa.” O sọ pe eyi wa ni ibamu pẹlu aṣa ni Naijria pe ki ipo aarẹ ma a lọ yika awọn ẹ̀kùn to wa.


Mo tọrọ àforíjì fún ìyà àti ìṣẹ́ tó ń bá àwọn ọmọ Naijiria fínra - Aisha Buhari

Iyawo aarẹ orilẹede Naijiria, Aisha Buhari ti tọrọ aforiji lọwọ awọn ọmọ Niajiria fun iya ati iṣẹ to n ba awọn ọmọ Naijiria finra labẹ iṣejọba aarẹ Buhari. Iyawo aarẹ naa sọ ọrọ yii lati ṣe ayẹyẹ ayajọ ọjọ ominira orilẹede Niajiria fun ọdun 2022 lasiko to n sọrọ ni ilu Abuja. Aisha Buhari ni bi o tilẹ jẹpe ijọba aarẹ Buhari ko munadoko to bo ti yẹ, ohun fi asiko yii tọrọ aforiji lọwọ awọn eniyan lati dariji awọn. O rọ awọn ọmọ Naijiria lati ṣiṣẹ pọ ki orilẹede Naijiria le lọ siwaju. ‘’ Gbogbo wa lo ri bi owo Naijiria ṣe dẹnukọlẹ, ti ko si si owo jaburata fun awọn araalu, eleyii to mu ki iṣoro de ba eto ẹkọ, ilera ati igbayegbadun awọn eniyan ni Naijiria.’’ ‘’Eleyii kọ mi lominu, ti mo si tọrọ aforiji lọwọ awọn araalu.’’ ‘’Mo rọ awọn eniyan lati gbadura fun eto idibo ti yoo waye ni ọdun to n bọ, ki alaafia le jọba kaakiri orilẹede Naijiria.’’ Bakan naa lo ni ki opin le de ba ọrọ eto aabo to dẹnukọlẹ ni Naijiria, awọn araalu gbọdọ fi ọwọ so wọpọ pẹlu ileeṣẹ ọmọogun Naijiria. Iyawo aarẹ tun gboriyin fun awọn ẹṣọ fun bi wọn ṣe n sa gbogbo ipa wọn lati ri pe opin de ba igbesunmọmi ni Naijiria.


O rọ awọn ọmọ Naijiria lati ṣiṣẹ pọ ki orilẹede Naijiria le lọ siwaju. ‘’ Gbogbo wa lo ri bi owo Naijiria ṣe dẹnukọlẹ, ti ko si si owo jaburata fun awọn araalu, eleyii to mu ki iṣoro de ba eto ẹkọ, ilera ati igbayegbadun awọn eniyan ni Naijiria.’’ ‘’Eleyii kọ mi lominu, ti mo si tọrọ aforiji lọwọ awọn araalu.’’ ‘’Mo rọ awọn eniyan lati gbadura fun eto idibo ti yoo waye ni ọdun to n bọ, ki alaafia le jọba kaakiri orilẹede Naijiria.’’ Bakan naa lo ni ki opin le de ba ọrọ eto aabo to dẹnukọlẹ ni Naijiria, awọn araalu gbọdọ fi ọwọ so wọpọ pẹlu ileeṣẹ ọmọogun Naijiria. Iyawo aarẹ tun gboriyin fun awọn ẹṣọ fun bi wọn ṣe n sa gbogbo ipa wọn lati ri pe opin de ba igbesunmọmi ni Naijiria. Aisha Buhari fikun un pe ileeṣẹ iyawo aarẹ n gbiyanju lati pese ounjẹ ati iṣẹ fun awọn araalu, paapaa awọn obinrin ki iṣẹ le dinku. Bakan naa lo ni ijọba gbọdọ mu ọrọ iṣẹ agbẹ ni ọkunkun dun, ki ebi ati iṣẹ le dikun ni Naijiria.


Aisha Buhari fikun un pe ileeṣẹ iyawo aarẹ n gbiyanju lati pese ounjẹ ati iṣẹ fun awọn araalu, paapaa awọn obinrin ki iṣẹ le dinku. Bakan naa lo ni ijọba gbọdọ mu ọrọ iṣẹ agbẹ ni ọkunkun dun, ki ebi ati iṣẹ le dikun ni Naijiria.


Ibi tí Yorùbá ńfẹ́ kọ́ ni Adebanjo kọjú sí, ẹ̀yìn Tinubu ni Afenifere tò sí -Wale Oshun

Aṣiwaju ẹgbẹ ọmọbibi ilẹ Yoruba, Afenifere Renewal Group, Ọgbẹni Olawalu Oshun, ti sọ pe Bọla Tinubu lawọn n ṣe atilẹyin fun, kii ṣe Peter Obi ti ẹgbẹ oṣelu Labour Party. Ṣaaju ni olori Afenifere, Oloye Ayo Adebanjo sọ nibi eto kan lọjọ Aje pe Obi ni ẹgbẹ naa n tilẹyin. Ọgbẹni Oshun sọ fun BBC pe ohun ti Ẹgbẹ Afẹnifẹre Renewal Group duro ti ni ifẹ ọmọ Yoruba nile ati lẹyin odi, ti o si da awon loju pe ohun to ọgọrọ ọmọ Yoruba n fẹ naa ni ki ọmọ Yoruba to kun oju oṣuwọn o wọle sipo aarẹ. O ni kii ṣe pe ẹgbẹ naa ko ni igbagbọ ninu iṣọkan Naijiria, ati wi pe boya awọn eeyan lati ẹya miran ko ni jade. “Ohun to fa ipinnu wa lati duro ti ọmọ Yoruba laarin awọn to n dije bayii ko ju wi pe, oun lo kun oju oṣuwọn julọ ninu gbogbo oludije fun ipo aarẹ. Ọgbẹni Oshun ni Bola Tinubu, ni awọn rii pe yoo lee yanju awọn ipenija ti o n doju kọ ọmọ Naijiria, leyi ti awọn si ti n fọnrere rẹ ṣaaju akoko yii.


O ni kii ṣe pe ẹgbẹ naa ko ni igbagbọ ninu iṣọkan Naijiria, ati wi pe boya awọn eeyan lati ẹya miran ko ni jade. “Ohun to fa ipinnu wa lati duro ti ọmọ Yoruba laarin awọn to n dije bayii ko ju wi pe, oun lo kun oju oṣuwọn julọ ninu gbogbo oludije fun ipo aarẹ. Ọgbẹni Oshun ni Bola Tinubu, ni awọn rii pe yoo lee yanju awọn ipenija ti o n doju kọ ọmọ Naijiria, leyi ti awọn si ti n fọnrere rẹ ṣaaju akoko yii. Ọrọ ti Afẹnifere sọ yii n fidi ohun ti agbẹnusọ fun ileeṣẹ ipolongo ibo Bola Tinubu, Bayọ Ọnanuga sọ pe ọrọ ara oloye Adebanjọ lo n sọkii ṣe ohun ti ẹgbẹ Afẹnifẹre n fe. Asiwaju ẹgbẹ Yoruba kan ti a mọ si Afẹnifẹre, Oloye Ayọ Adebanjọ ti ṣalaye idi ti ẹgbẹ naa ko fi fẹ ti oludije ẹgbẹ oṣelu APC, Bola Ahmed Tinubu tabi ti PDP Atiku Abubakar lẹyin fun ibo aarẹ Naijiria ti yoo waye lọdun 2023. Asiwaju ẹgbẹ Afẹnifẹre, Oloye Ayọ Adebanjọ ṣalaye nibi apero kan to ṣe pẹl’awọn akọroyin pe iṣọkan ati ilana aparo kan ko ga ju ọkan lọ pẹlu idajọ ododo lti ẹgbẹ naa duro fun lo mu ko pinnu eyi.


Ọrọ ti Afẹnifere sọ yii n fidi ohun ti agbẹnusọ fun ileeṣẹ ipolongo ibo Bola Tinubu, Bayọ Ọnanuga sọ pe ọrọ ara oloye Adebanjọ lo n sọkii ṣe ohun ti ẹgbẹ Afẹnifẹre n fe. Asiwaju ẹgbẹ Yoruba kan ti a mọ si Afẹnifẹre, Oloye Ayọ Adebanjọ ti ṣalaye idi ti ẹgbẹ naa ko fi fẹ ti oludije ẹgbẹ oṣelu APC, Bola Ahmed Tinubu tabi ti PDP Atiku Abubakar lẹyin fun ibo aarẹ Naijiria ti yoo waye lọdun 2023. Asiwaju ẹgbẹ Afẹnifẹre, Oloye Ayọ Adebanjọ ṣalaye nibi apero kan to ṣe pẹl’awọn akọroyin pe iṣọkan ati ilana aparo kan ko ga ju ọkan lọ pẹlu idajọ ododo lti ẹgbẹ naa duro fun lo mu ko pinnu eyi. Adebanjọ n fi apero naa fesi si ọrọ ti ileeṣẹ ipolongo idibo aarẹ fun Bola Ahmed Tinubu fi sita laipẹ yii ni ninu eyi to ti sọ ọ di mimọ pe iṣẹ ara oloye Adebanjọ lo n jẹ o ko jẹ iṣẹ ọmọ Yoruba lori Peter Obi to gbe ka ori. Oludari eto ipolongo fun ileesẹ ipolongo ibo fun Bola Tinubu, Bayọ Ọnanuga ṣalaye bu ẹnu atẹ lu bi Ayọ Adebanjọ ṣe n ṣe atilẹyin fun Peter Obi ti ẹgbẹ oṣelu Labour. Onanuga kọ ọ si oju opo Facebook rẹ pe lootọ Adebanjọ lẹtọ si fifi atilẹyin rẹ han fun oludije yoowu to ba wu u ṣugbọn iṣẹ ara rẹ lo n jẹ, ko yẹ ko wa maa lọ ifẹ ara rẹ mọ ẹgbẹ Afẹnifẹre lẹsẹ pe oun ti oun n fẹ naa ni ẹgbẹ ọhun pẹlu nfẹ.


Adebanjọ n fi apero naa fesi si ọrọ ti ileeṣẹ ipolongo idibo aarẹ fun Bola Ahmed Tinubu fi sita laipẹ yii ni ninu eyi to ti sọ ọ di mimọ pe iṣẹ ara oloye Adebanjọ lo n jẹ o ko jẹ iṣẹ ọmọ Yoruba lori Peter Obi to gbe ka ori. Oludari eto ipolongo fun ileesẹ ipolongo ibo fun Bola Tinubu, Bayọ Ọnanuga ṣalaye bu ẹnu atẹ lu bi Ayọ Adebanjọ ṣe n ṣe atilẹyin fun Peter Obi ti ẹgbẹ oṣelu Labour. Onanuga kọ ọ si oju opo Facebook rẹ pe lootọ Adebanjọ lẹtọ si fifi atilẹyin rẹ han fun oludije yoowu to ba wu u ṣugbọn iṣẹ ara rẹ lo n jẹ, ko yẹ ko wa maa lọ ifẹ ara rẹ mọ ẹgbẹ Afẹnifẹre lẹsẹ pe oun ti oun n fẹ naa ni ẹgbẹ ọhun pẹlu nfẹ. Adebanjọ to fesi si eyi ṣalaye iwa aisi irẹjẹ ni Afẹnifẹre n fẹ to fi gbe ijoko joko si ẹyin Peter Obi gẹgẹ bi oludije to fẹ ti lẹyin. O fi kun pe ilana iṣejọba apapọ tootọ ti oyinbo n pe ni Federalism ni Afẹnifẹre n fẹ. Ayọ Adebanjọ ni lootọ ọpọ awọn aṣiwaju ilẹ Yoruba lo ti kọminu lori igbesẹ naa sugbọn ti oun ti la ọrọ naa ye ti oun si ti jẹ ki wọn mọ pe ilana ẹni kan kii jẹ ki ilẹ fẹ ti Action Group  ti Awolowo da silẹ laye ọjọun duro le lori lawọn ṣi n tẹlẹ.


Adebanjọ to fesi si eyi ṣalaye iwa aisi irẹjẹ ni Afẹnifẹre n fẹ to fi gbe ijoko joko si ẹyin Peter Obi gẹgẹ bi oludije to fẹ ti lẹyin. O fi kun pe ilana iṣejọba apapọ tootọ ti oyinbo n pe ni Federalism ni Afẹnifẹre n fẹ. Ayọ Adebanjọ ni lootọ ọpọ awọn aṣiwaju ilẹ Yoruba lo ti kọminu lori igbesẹ naa sugbọn ti oun ti la ọrọ naa ye ti oun si ti jẹ ki wọn mọ pe ilana ẹni kan kii jẹ ki ilẹ fẹ ti Action Group  ti Awolowo da silẹ laye ọjọun duro le lori lawọn ṣi n tẹlẹ.


Ẹ gbọdọ̀ mú PVC yín wá tí ẹ bá n padà bọ̀ lẹ́nu iṣẹ́ – Ìjọba Eko kéde ìsinmi ọjọ́ mẹ́rin

Ijọba ipinlẹ Eko ti kede isinmi ọjọ mẹrin fun awọn oṣiṣẹ nipinlẹ Eko fun awọn oṣiṣẹ lati lọ gba kaadi idibo wọn. Ajọ eleto idibo lorilẹede Naijiria, INEC ti kede Ọjọ kọkanlelọgbọn gẹgẹ bi gbedeke fun awọn eniyan lati gba PVC wọn. Olori awọn oṣiṣẹ nipinlẹ Eko, Hakeem Muri-Okunola lo kede rẹ ninu atẹjade. Muri-Okunola ni ọjọ mẹrin aisi iṣẹ naa yoo bẹrẹ ni Ọjọ Kẹrindinlọgbọn, OsuKeje, ti yoo si pari ni Ọjọ Kọkandinlọgbọn, Osu Keje, ọdun 2022, ki gbedeke ajọ INEC to de. Ijọba ni o pọn dandan ki awọn oṣiṣẹ kopa ninu idibo gbogboogbo to n bọ ni ọdun 2023 nitori ẹtọ wọn gẹgẹ bi ọmọ Naijiria. Bakan naa ni wọn fikun un pe o pọn dandan fun awọn oṣiṣẹ naa lati mu PVC wọn dani ti wọn ba n bọ pada si ẹnu iṣẹ ni Ọjọ Ajẹ.


Muri-Okunola ni ọjọ mẹrin aisi iṣẹ naa yoo bẹrẹ ni Ọjọ Kẹrindinlọgbọn, OsuKeje, ti yoo si pari ni Ọjọ Kọkandinlọgbọn, Osu Keje, ọdun 2022, ki gbedeke ajọ INEC to de. Ijọba ni o pọn dandan ki awọn oṣiṣẹ kopa ninu idibo gbogboogbo to n bọ ni ọdun 2023 nitori ẹtọ wọn gẹgẹ bi ọmọ Naijiria. Bakan naa ni wọn fikun un pe o pọn dandan fun awọn oṣiṣẹ naa lati mu PVC wọn dani ti wọn ba n bọ pada si ẹnu iṣẹ ni Ọjọ Ajẹ. Iwadii fihan pe o kere tan eniyan miliọnu meje ni wọn ti fi orukọ wọn silẹ fun gbigba kaadi idibo wọn. Bakan naa ni gomina ipinlẹ Ogun ti kede Ọjọ Iṣẹgun gẹgẹ bi ọjọ isinmi fun awọn oṣiṣẹ lati lọ gba kaadi idibo PVC wọn. Gomina Abiodun naa ni ko si iṣẹ ni ọjọ kan soso naa.


Iwadii fihan pe o kere tan eniyan miliọnu meje ni wọn ti fi orukọ wọn silẹ fun gbigba kaadi idibo wọn. Bakan naa ni gomina ipinlẹ Ogun ti kede Ọjọ Iṣẹgun gẹgẹ bi ọjọ isinmi fun awọn oṣiṣẹ lati lọ gba kaadi idibo PVC wọn. Gomina Abiodun naa ni ko si iṣẹ ni ọjọ kan soso naa. O ni ki awọn ọdọ to ba ti pegede ati awọn agbalagba lati lọ gba kaadi idibo wọn nitori ko ṣee fi ẹnu sọ ipa ti idibo n ko ni igbe aye awọn araalu. Gomina ipinlẹ Ogun naa parọwa si wọn lati lo ọjọ isinmi ki wọn lọ si ijọba ibilẹ wọn lati lọ gba PVC wọn nitori o ṣe pataki, o ṣe koko.


O ni ki awọn ọdọ to ba ti pegede ati awọn agbalagba lati lọ gba kaadi idibo wọn nitori ko ṣee fi ẹnu sọ ipa ti idibo n ko ni igbe aye awọn araalu. Gomina ipinlẹ Ogun naa parọwa si wọn lati lo ọjọ isinmi ki wọn lọ si ijọba ibilẹ wọn lati lọ gba PVC wọn nitori o ṣe pataki, o ṣe koko.


Mó dìtẹ̀ ìṣèjọba Jonathan torí òṣèlú- Adams Oshiomhole

Alaga fun ẹgbẹ oṣelu All Progressive Congress nigba kan ri, Adam Oshiomhole sọ fun aarẹ tẹlẹ lorilẹede Naijiria, Goodluck Jonathan pe oun ditẹ iṣejọba rẹ nitori ọrọ ọselu. Oshiomhole sọ ọrọ yii nigbati o darapọ aarẹ tẹlẹ naa nibi ayẹyẹ iranti ọdun kan ti Idahosa Okunbo jade laye niluu Abuja. O ni Jonathan fi ipa rẹrẹ silẹ gẹgẹ bi Aarẹ sugbọn oun tako ijọba Jonathan rẹ nitori ija oṣelu. " Ipa ti aarẹ ti fisilẹ, a ko le ri ẹni ti yoo ṣe bi Aarẹ Jonathan. “Gẹgẹ bi a ṣe mọ ọrọ oṣelu, angẹli gan ma fidi rẹmi nigba mii ṣugbọn Aarẹ ṣe isẹ takuntakun ti awọn yoku to tẹlẹ wọn gbọdọ wo awukọṣe wọn. “Ninu iṣejọba yii, ẹ kọ ile iwe fun awọn Almaijiri, nigbati ẹ ro pe ko yẹ ki awọn ọmọ orilẹede Naijiria kankan wa lori titi, ki wọn ma ni anfani si ile ẹkọ.


Ipa ti aarẹ ti fisilẹ, a ko le ri ẹni ti yoo ṣe bi Aarẹ Jonathan. “Gẹgẹ bi a ṣe mọ ọrọ oṣelu, angẹli gan ma fidi rẹmi nigba mii ṣugbọn Aarẹ ṣe isẹ takuntakun ti awọn yoku to tẹlẹ wọn gbọdọ wo awukọṣe wọn. “Ninu iṣejọba yii, ẹ kọ ile iwe fun awọn Almaijiri, nigbati ẹ ro pe ko yẹ ki awọn ọmọ orilẹede Naijiria kankan wa lori titi, ki wọn ma ni anfani si ile ẹkọ. “Gbogbo awọn erongba yii ni ko jẹ tuntun sugbọn a padanu ẹmi lati ṣe isẹ naa. “A ko lo ṣe iyato laarin ọta ati ọrẹ, o di igba ti a ba ku. “A ki mọ iyi eeyan afi ti ko si lara wa mọ.” Aarẹ tẹlẹ lorilẹede Naijiria, Goodluck Jonathan ti rọ awọn ọmọ orilẹede Naijiria lati yago fun awọn oloṣelu ti ko fẹran ilu, ti wọn yoo fi owo ra ibo ninu eto idibo ti yoo waye lọdun 2023.


“Gbogbo awọn erongba yii ni ko jẹ tuntun sugbọn a padanu ẹmi lati ṣe isẹ naa. “A ko lo ṣe iyato laarin ọta ati ọrẹ, o di igba ti a ba ku. “A ki mọ iyi eeyan afi ti ko si lara wa mọ.” Aarẹ tẹlẹ lorilẹede Naijiria, Goodluck Jonathan ti rọ awọn ọmọ orilẹede Naijiria lati yago fun awọn oloṣelu ti ko fẹran ilu, ti wọn yoo fi owo ra ibo ninu eto idibo ti yoo waye lọdun 2023. Jonathan sisọ loju ọrọ yii nigbati o darapọ awọn mọlebi Okunbo nibi bi ayẹyẹ iranti ọdun kan ti Idahosa Okunbo jade laye niluu Abuja Aarẹ tẹlẹ wa rọ awọn eeyan pe ki wọn ro ọjọ ọla awọn ọmọ wọn ti wọn ba ti fẹ yan awọn oludari fun eto iṣejọba, ti wọn si ma jẹ ki ẹnikẹni gbe ẹtọ wọn lọwọ wọn ninu eto idibo orilẹede Naijiria lọdun 2023. “Saaju eto idibo ọdun 2023, awọn oloṣelu to wa ipo kan, ti setan lati fi ipologo ba wa sọrọ. “Sugbọn erongba wa ju ọdun 2023 lọ, Nkan ti o kan ju ni bi orilẹede Naijiria yoo ṣe ri adari ti yoo mu tẹsiwaju lati bọ si ipo to ye ko wa ni awujọ awọn orilẹede ile adulawọ yoku, Imọran mi fun awọn eeyan ni wọn ọjọ ọla awọn ọmọ won ti wọn ba ti  n dibo lati yaa adari tuntun.


Jonathan sisọ loju ọrọ yii nigbati o darapọ awọn mọlebi Okunbo nibi bi ayẹyẹ iranti ọdun kan ti Idahosa Okunbo jade laye niluu Abuja Aarẹ tẹlẹ wa rọ awọn eeyan pe ki wọn ro ọjọ ọla awọn ọmọ wọn ti wọn ba ti fẹ yan awọn oludari fun eto iṣejọba, ti wọn si ma jẹ ki ẹnikẹni gbe ẹtọ wọn lọwọ wọn ninu eto idibo orilẹede Naijiria lọdun 2023. “Saaju eto idibo ọdun 2023, awọn oloṣelu to wa ipo kan, ti setan lati fi ipologo ba wa sọrọ. “Sugbọn erongba wa ju ọdun 2023 lọ, Nkan ti o kan ju ni bi orilẹede Naijiria yoo ṣe ri adari ti yoo mu tẹsiwaju lati bọ si ipo to ye ko wa ni awujọ awọn orilẹede ile adulawọ yoku, Imọran mi fun awọn eeyan ni wọn ọjọ ọla awọn ọmọ won ti wọn ba ti  n dibo lati yaa adari tuntun. “Ani lati yago fun awọn oloṣelu fẹranjẹkọ, ti wọn fẹ fi birẹdi tan awọn eeyan jẹ, ki a si ri pe a ko yan awọn oloṣelu ti wọn yoo ba ọjọ ọla jẹ fun awọn ọmọ wa ati arọmọdọmọ wa “A gbọdọ ri pe a yan oloṣelu ti yo fi itan to da silẹ, ti yoo si mu alaafia ati ifọkanbalẹ wa si orilẹede Naijiria.”


“Ani lati yago fun awọn oloṣelu fẹranjẹkọ, ti wọn fẹ fi birẹdi tan awọn eeyan jẹ, ki a si ri pe a ko yan awọn oloṣelu ti wọn yoo ba ọjọ ọla jẹ fun awọn ọmọ wa ati arọmọdọmọ wa “A gbọdọ ri pe a yan oloṣelu ti yo fi itan to da silẹ, ti yoo si mu alaafia ati ifọkanbalẹ wa si orilẹede Naijiria.”


Peter Obi kò lè rí tó alátìlẹyìn igba ni ìpínlẹ̀ Kaduna- El-Rufai

Gomina Ipinle Kaduna, Nasir El-Rufai tí fọwọgbaya pe olujide sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oselu Labour Party, Peter Obi ko ri to alatilẹyin ìgba tí yo darapọ mọ wọn saaju iwọde to fẹ waye ni Ipinlẹ Kaduna. El-Rufai sọ eleyi lori opo ayelujara Twitter, nigba ti o fesi sì ikede kan tí ọkan lara awọn alatilẹyin Peter Obi gbe sì orí ayalujara "Kaduna Two Million March for Peter Obi". Gomina ni iwọde naa ko le fẹsẹ mulẹ ni Ipinlẹ Kaduna A ya fi ti ẹgbẹ oselu Labour Party ba lọ fi owo ko awọn eeyan wọle lati ipinlẹ miiran. "Ẹrin yín pami, mo fi Ọlọrun bura. "Boya ẹ fẹ ko awọn eeyan ti wọn ki n sì sọọbu wọn lọjọ Aje wọle sì ipinle Kaduna. "Ní ipinlẹ Kaduna, pelu awọn eeyan ti ẹ ba ko wọle mujumọ, mi ko ro pe ẹ le ri to eeyan igba fún ìwọde yín."


"Ẹrin yín pami, mo fi Ọlọrun bura. "Boya ẹ fẹ ko awọn eeyan ti wọn ki n sì sọọbu wọn lọjọ Aje wọle sì ipinle Kaduna. "Ní ipinlẹ Kaduna, pelu awọn eeyan ti ẹ ba ko wọle mujumọ, mi ko ro pe ẹ le ri to eeyan igba fún ìwọde yín." Siwaju eto ìdibo lọdun 2023, Peter Obi, olujide sipo aarẹ Orilẹede Naijiria labẹ asia ẹgbẹ oselu Labour Party bẹrẹ ìwọde naa, ti o si ti waye ni awọn ipinlẹ kan lorilẹede tí ọpọlọpọ eeyan sì darapọ mọ wọn.


Siwaju eto ìdibo lọdun 2023, Peter Obi, olujide sipo aarẹ Orilẹede Naijiria labẹ asia ẹgbẹ oselu Labour Party bẹrẹ ìwọde naa, ti o si ti waye ni awọn ipinlẹ kan lorilẹede tí ọpọlọpọ eeyan sì darapọ mọ wọn.


Ìforúkọsílẹ̀ olùdìbò dáwọ́ dúró ní ìpínlẹ̀ Oyo

Lati ẹka ileeṣẹ ajọ eleto idibo INEC, to n bẹ ni ijọba ibilẹ Ibadan South West nipinlẹ Ọyọ. Ijọba ti dawọ iforukọsilẹ fun kaadi idibo duro gẹgẹ bi wọn ṣe kede rẹ saaju asiko yii. Eyii lo si ṣe okunfa bi ọfisi ajọ naa ṣe da paroparo, nibi ti o jẹ pe ẹsẹ kii gba ero tẹlẹri. Awọn eeyan to n wa lati gba kaadi idibo lẹyin iforukọsilẹ nikan lo n yọju sibẹ lọkọọkan-ejeeji bayii. Ọkan lara awọn oṣiṣẹ ajọ naa ti o ba wa sọrọ fi idi rẹ mulẹ wi pe bi nnkan ṣe ri jakejada ipinlẹ Ọyọ niyii.


Kò sí ẹlẹ́gbẹ́ Atiku láàrín Tinubu àti Obi - Dino Melaye

Agbẹnusọ fun ipologo Atiku Abubakar, Dino Melaye ti sọrọsoke lori iru eeyan ti oludije PDP je. O sapejuwe igbakẹji Aarẹ tẹlẹ ri ati oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu People’s Democratic Party, Akitu Abubakar gẹgẹ bi ẹni ti o ta yoo. Dino ni pe o yato larin awọn olujide sipo aarẹ yoku to n jide lọdun 2023. Malaye sọrọ naa nigba ti o darapọ mọ ile isẹ tifisan kan ni ipari ọsẹ. O ni awọn oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu All Progressive Congress, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu ati oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Labour Party, Peter Obi ko yẹ ni ẹni ti yoo ma lọkitipọ mọ Atiku Abubakar lọwọ. O tẹsiwaju pe ẹgbẹ oṣelu ti yoo nira fun lati bori idibo kankan Naijiria, ni ẹgbẹ oṣelu APC.


Malaye sọrọ naa nigba ti o darapọ mọ ile isẹ tifisan kan ni ipari ọsẹ. O ni awọn oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu All Progressive Congress, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu ati oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Labour Party, Peter Obi ko yẹ ni ẹni ti yoo ma lọkitipọ mọ Atiku Abubakar lọwọ. O tẹsiwaju pe ẹgbẹ oṣelu ti yoo nira fun lati bori idibo kankan Naijiria, ni ẹgbẹ oṣelu APC. “Ẹgbe oṣelu APC ko ṣe afihan olujide kankan nitori pe wọn ti iba orilẹede Naijiria jẹ jina.” Maleye ni ọrọ ti Mínísítà abẹle fún ọrọ osiṣẹ ati igbanisiṣẹ, Festus Keyamo sọ si Atiku Abubakar lo jẹ ọrọ buruku. O ni ko ṣeeṣe ki eeyan gbe olujide sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APC, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu fun awọn ọmọ orilẹede lai wo bi omugọ. Dino ni: “APC sapejuwe Atiku gẹgẹ bi olujide ti ko le bori ninu idibo aarẹ tọdun 2023 sugbọn awọn gan an pẹlu bi wọn ti iṣejọba orilẹede yii, olujide kankan lati ninu ẹgbẹ naa ko le bori ninu eto idibo lorilẹede Naijiria.


“Ẹgbe oṣelu APC ko ṣe afihan olujide kankan nitori pe wọn ti iba orilẹede Naijiria jẹ jina.” Maleye ni ọrọ ti Mínísítà abẹle fún ọrọ osiṣẹ ati igbanisiṣẹ, Festus Keyamo sọ si Atiku Abubakar lo jẹ ọrọ buruku. O ni ko ṣeeṣe ki eeyan gbe olujide sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APC, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu fun awọn ọmọ orilẹede lai wo bi omugọ. Dino ni: “APC sapejuwe Atiku gẹgẹ bi olujide ti ko le bori ninu idibo aarẹ tọdun 2023 sugbọn awọn gan an pẹlu bi wọn ti iṣejọba orilẹede yii, olujide kankan lati ninu ẹgbẹ naa ko le bori ninu eto idibo lorilẹede Naijiria. Aṣofin tẹlẹ lati ipinlẹ Koji ni ẹgbẹ oṣelu APC padanu iwuwasi lati ṣe ijọba orilẹede Naijiria, nitori ọpọ eeyan ni ko fẹran wọn mọ ninu eto ijọba.


Aṣofin tẹlẹ lati ipinlẹ Koji ni ẹgbẹ oṣelu APC padanu iwuwasi lati ṣe ijọba orilẹede Naijiria, nitori ọpọ eeyan ni ko fẹran wọn mọ ninu eto ijọba.


Aregbesola ń gbẹ̀yìn bẹbọjẹ́ fún Tinubu l'Osun- APC

Rogbodiyan to n sele ninu egbe oselu All Progressive Congress nipinle Osun ti tun gba ona miran pẹlu bi awọn ẹgbẹ kan ti won n pe ara wọn ní The osun progressive (TOP) ati APC Youth wing ṣe ya si igboro ilu Osogbo lati fi ehonu han lori iha ti Gomina tẹlẹ rí ipilẹ Osun ko si ẹgbẹ oselu APC. Awọn igun ọdọ ninu ẹgbẹ oselu All Progressive Congress fẹsun kan gomina ana ni Ipinlẹ Osun, Ogbeni Rauf Aregbesola pe o ṣíṣe tako erongba olujide sipo aarẹ Orilẹede Naijiria, Bola Ahmed Tinubu ni Ipinlẹ Osun  \n\n\nAlaga fun awọn ọdọ, Goke Akinwemimo lo sọrọ síta fun awọn akoroyin niluu Osogbo lọjọbọ, tí ó sì pe akiyesi sì Ọga agba fun ẹgbẹ oselu APC pe minisita ko si ninu ẹgbẹ oselu naa mọ. \n\n\nAkinwemimo ni o da oun loju pe erongba minisita naa ati awọn alátilẹyin rẹ ni ko ni wa si ìmuṣẹ lori bi wọn ṣe n gbero lati mu ijakunlẹ ba ẹgbẹ oselu APC siwaju eto ìdibo lọdun 2023. O ni, "A sọ gbogbo eleyi lati pe akiyesi awọn adari ẹgbẹ oselu pe Aregbesola ko si ninu ẹgbẹ oselu APC mu.\n\n\n"Aregbesola ati awọn alátilẹyin ni a ri gbogbo ete ti wọn gbero lati ri pe ẹgbẹ oselu APC ko mu orí yọ ninu eto ìdibo. \n\n\n"Wọn ti bẹrẹ ọtẹ lati ri pe ẹgbẹ oselu APC fidi remi ninu eto ìdibo lọjọwaju." Ṣugbọn ọrọ ba ibo miiran lọ lọdọ awọn The osun progressive (TOP), ti ya si igboro ilu Osogbo lati fi ehonu han pe ki won yo alaga egbe oselu ipinle naa kuro ọgbẹni Gboyega famoodun gẹgẹ bí oludari.


O ni, "A sọ gbogbo eleyi lati pe akiyesi awọn adari ẹgbẹ oselu pe Aregbesola ko si ninu ẹgbẹ oselu APC mu.\n\n\n"Aregbesola ati awọn alátilẹyin ni a ri gbogbo ete ti wọn gbero lati ri pe ẹgbẹ oselu APC ko mu orí yọ ninu eto ìdibo. \n\n\n"Wọn ti bẹrẹ ọtẹ lati ri pe ẹgbẹ oselu APC fidi remi ninu eto ìdibo lọjọwaju." Ṣugbọn ọrọ ba ibo miiran lọ lọdọ awọn The osun progressive (TOP), ti ya si igboro ilu Osogbo lati fi ehonu han pe ki won yo alaga egbe oselu ipinle naa kuro ọgbẹni Gboyega famoodun gẹgẹ bí oludari. Awọn olufẹhonuhanti ni wọn jẹ alatilẹyin oloootọ si gomina tẹlẹ ti ipinlẹ Ọsun ati minisita fun eto abẹle lọwọlọwọ Rauf Aregbesola bẹrẹ iwode ìfẹ̀hónúhàn wọn lati abẹ afárá gbajugbaja olaiya ni ilu Osogbo ki wọn to fopin si ni ile igbimọ aṣofin ipinlẹ Osun. Lara awon olufẹ̀hónúhàn naa to ba awon oniroyin soro, Abosede oluwaseun ati Sodiq olajide pé fún yiyọ alága ẹgbẹ́ Gboyega Famodu gẹgẹ bí Olùdarí, àtúntò ẹgbẹ APC l'osun ati pe ki awọn alasẹ òke pe Ọgbẹni Rauf Aragbesola pada. Oluwaseun ati olajide tun fi ẹsun kan Famoodun pe o ṣe agbekalẹ iselu ipinya eyiti o jẹ ọkan ninu awọn okunfa eyi ti o fa ijakule egbe naa ninu idibo gomina lojo kerindinlogun osu keje ni ipinle Ọsun.


Awọn olufẹhonuhanti ni wọn jẹ alatilẹyin oloootọ si gomina tẹlẹ ti ipinlẹ Ọsun ati minisita fun eto abẹle lọwọlọwọ Rauf Aregbesola bẹrẹ iwode ìfẹ̀hónúhàn wọn lati abẹ afárá gbajugbaja olaiya ni ilu Osogbo ki wọn to fopin si ni ile igbimọ aṣofin ipinlẹ Osun. Lara awon olufẹ̀hónúhàn naa to ba awon oniroyin soro, Abosede oluwaseun ati Sodiq olajide pé fún yiyọ alága ẹgbẹ́ Gboyega Famodu gẹgẹ bí Olùdarí, àtúntò ẹgbẹ APC l'osun ati pe ki awọn alasẹ òke pe Ọgbẹni Rauf Aragbesola pada. Oluwaseun ati olajide tun fi ẹsun kan Famoodun pe o ṣe agbekalẹ iselu ipinya eyiti o jẹ ọkan ninu awọn okunfa eyi ti o fa ijakule egbe naa ninu idibo gomina lojo kerindinlogun osu keje ni ipinle Ọsun. Lakoko ti awọn olufẹ̀hónúhàn se iwode lo ile igbimọ aṣòfin ipinlẹ Ọsun ni onarebu Timothy Owoeye rọ awọn ọmọ ẹgbẹ naa lati fara balẹ, o si ṣeleri pe ẹgbẹ APC yoo yanju awọn rogbodiyan ti naa laipẹ. Awọn olufẹ̀hónúhàn naa fi lẹta fun olori ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Ọsun onarebu Timothy owoeye lati fijiṣẹ fun igbimọ alaṣẹ ẹgbẹ APC ni Abuja.


Lakoko ti awọn olufẹ̀hónúhàn se iwode lo ile igbimọ aṣòfin ipinlẹ Ọsun ni onarebu Timothy Owoeye rọ awọn ọmọ ẹgbẹ naa lati fara balẹ, o si ṣeleri pe ẹgbẹ APC yoo yanju awọn rogbodiyan ti naa laipẹ. Awọn olufẹ̀hónúhàn naa fi lẹta fun olori ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Ọsun onarebu Timothy owoeye lati fijiṣẹ fun igbimọ alaṣẹ ẹgbẹ APC ni Abuja.


Àwọn ọ̀dọ́ Naijiria ṣe bẹbẹ, ọ̀pọ̀ wọn ń tú yahaya jáde forúkọ sílẹ̀ fún káàdì ìdìbò

Àwọn ọ̀dọ́ fara ya! Ó lè ní idà mẹ́rinlèlògòtá  nínú Ọgọ́rùn-ún ọdọ tí ó ti forúkọ sílẹ̀ fún káàdì ìdìbò bayii. Awọn ọdọ ninu igbaradi wọn fun eto idibo ọdun 2023, ọpọ wọn ni wọn fara ya, ti wọn si mu iforukọ sile fun kaadi idibo ni okunkundun. Lẹyin ti ajọ ti o risi eto ìdibo, INEC kede afikun fun iforukọ silẹ fun kaadi idibo, pupọ awọn ti wọn fi orukọ silẹ ni o jẹ awọn ọdọ. Eyi lo waye lẹyin ti INEC ni pupọ ninu awọn ọdọ orilẹ-ede Naijiria ni wọn ti fi orukọ sile fun kaadi idibo ọdun 2023. INEC ni merinlelọgọta ninu ida ọgọrun-un ni awọn ọdọ ti wọn fi orukọ silọ bayii.


Lẹyin ti ajọ ti o risi eto ìdibo, INEC kede afikun fun iforukọ silẹ fun kaadi idibo, pupọ awọn ti wọn fi orukọ silẹ ni o jẹ awọn ọdọ. Eyi lo waye lẹyin ti INEC ni pupọ ninu awọn ọdọ orilẹ-ede Naijiria ni wọn ti fi orukọ sile fun kaadi idibo ọdun 2023. INEC ni merinlelọgọta ninu ida ọgọrun-un ni awọn ọdọ ti wọn fi orukọ silọ bayii. Ajọ INEC ni kete ti awọn kede afikun naa ni sì ọjọ kẹrin, oṣu Keje, ọdun 2022, ni awọn ṣe akọsílẹ awọn ọdọ to le ni milọnu mewaa ti o ti fi orukọ silẹ fun kaadi idibo wọn. INEC ni o le ni milọnu mẹrin ọdọ ti wọn ṣe iforukọsilẹ lati ori ẹrọ ayelujara ti ọpọ si wa si ọọfisi ajọ naa lati fi orukọ silẹ.


Ajọ INEC ni kete ti awọn kede afikun naa ni sì ọjọ kẹrin, oṣu Keje, ọdun 2022, ni awọn ṣe akọsílẹ awọn ọdọ to le ni milọnu mewaa ti o ti fi orukọ silẹ fun kaadi idibo wọn. INEC ni o le ni milọnu mẹrin ọdọ ti wọn ṣe iforukọsilẹ lati ori ẹrọ ayelujara ti ọpọ si wa si ọọfisi ajọ naa lati fi orukọ silẹ.


Àwọn agbébọn sẹ fídíò bí wọ́n sẹ n na àwọn arìnrìnàjò Abuja sí Kaduna

Awọn agbebọn ti wọn ji awọn arinrinajo oju irin lati Abuja si Kaduna ti fi fidio tuntun sita nibi ti wọn ti n lu wọn bi bara. Fidio naa to n ja ranyin lori ẹrọ ayelujara naa ni o safihan awọn arinrinajo naa ti wọn ke pẹlu irora bi awọn agbebọn naa ṣe n na wọn. Ninu fidio naa to kọnilominu ni a ti gbọ ohun eniyan kan to n sọ fun awọn agbebọn naa pe ki o jọwọ maṣe na awọn arinrinajo naa mọ. Ẹni naa n sọ wipe Ali, Abdullahi ye na awọn eniyan yii mọ, fi wọn silẹ. Lẹyin naa ni ọkan lara awọn arinrinajo naa n ṣalaye bi awọn ajinigbe naa ṣe ji wọn gbe ati bi ijọba ṣe kọ lati wa doola ẹmi wọn. Bakan naa ni wọn wa kesi awọn ajọ ni agbaye ati orilẹede ni orilẹede Amẹrika, Ilẹ Gẹẹsi ati Ilẹ Faranṣe lati jọwọ wa doola ẹmi wọn, ti wọn si n ke rora pe ijọba to yẹ ko doola ẹmi wọn ti kuna lati ṣe ojuṣe wọn.


Ẹni naa n sọ wipe Ali, Abdullahi ye na awọn eniyan yii mọ, fi wọn silẹ. Lẹyin naa ni ọkan lara awọn arinrinajo naa n ṣalaye bi awọn ajinigbe naa ṣe ji wọn gbe ati bi ijọba ṣe kọ lati wa doola ẹmi wọn. Bakan naa ni wọn wa kesi awọn ajọ ni agbaye ati orilẹede ni orilẹede Amẹrika, Ilẹ Gẹẹsi ati Ilẹ Faranṣe lati jọwọ wa doola ẹmi wọn, ti wọn si n ke rora pe ijọba to yẹ ko doola ẹmi wọn ti kuna lati ṣe ojuṣe wọn. O ni o da awọn loju pe awọn to ji wọn gbe ko fẹ fi wọn si panpẹ fun igba pipẹ. Obinrin naa to tun sọrọ pẹlu ipaya sapejuwe ijọba Naijiria gẹgẹ bi orilẹede to kuna lati doola awọn eniyan rẹ lẹyin ti wọn dibo yan wọn. Bakan naa ni agbebọn kan sọrọ nibẹ to si ni ijọba lo n doju ti awọn eniyan rẹ pẹlu bi wọn ṣe kọ lati ṣe ohun to tọ.


O ni o da awọn loju pe awọn to ji wọn gbe ko fẹ fi wọn si panpẹ fun igba pipẹ. Obinrin naa to tun sọrọ pẹlu ipaya sapejuwe ijọba Naijiria gẹgẹ bi orilẹede to kuna lati doola awọn eniyan rẹ lẹyin ti wọn dibo yan wọn. Bakan naa ni agbebọn kan sọrọ nibẹ to si ni ijọba lo n doju ti awọn eniyan rẹ pẹlu bi wọn ṣe kọ lati ṣe ohun to tọ. Agbebọn naa to sọrọ ninu fidio naa ni awọn mọ pe ẹtọ ijọba ni lati doola ẹmi awọn eniyan wọn. Gẹgẹ bi a ṣe sọ tẹlẹ, ni kiakia ẹ mu adehun yin ṣẹ,nitori ti ẹ ko ba ṣe ni kiakia, ohun ti a maa ṣe a buru ju eyi lọ. Agbẹbọn naa tun dunkoko lati ji awọn oloṣelu nla nla gbe lọ, to fi mọ awọn ṣenetọ ni Naijiria.


Agbebọn naa to sọrọ ninu fidio naa ni awọn mọ pe ẹtọ ijọba ni lati doola ẹmi awọn eniyan wọn. Gẹgẹ bi a ṣe sọ tẹlẹ, ni kiakia ẹ mu adehun yin ṣẹ,nitori ti ẹ ko ba ṣe ni kiakia, ohun ti a maa ṣe a buru ju eyi lọ. Agbẹbọn naa tun dunkoko lati ji awọn oloṣelu nla nla gbe lọ, to fi mọ awọn ṣenetọ ni Naijiria. Oṣu to kọja ni awọn agbebọn naa fi awọn arinrinajo kọọkan ti wọn jigbe silẹ laarin awọn ti wọn jigbe lẹyin ti wọn san ẹgbẹgbẹrun miliọnu dola owo ilẹ okeere. Iwadii fihan pe eniyan to to mẹtalelogoji ṣi wa ni ikawọ wọn. Ninu ọrọ ẹni to doola awọn eniyan ti wọn kọkọ fi silẹ, o ni ijọba aarẹ Buahri lo kuna lati mu adehun rẹ ṣẹ ki wọn le fi awọn ti wọn mu naa silẹ.


Oṣu to kọja ni awọn agbebọn naa fi awọn arinrinajo kọọkan ti wọn jigbe silẹ laarin awọn ti wọn jigbe lẹyin ti wọn san ẹgbẹgbẹrun miliọnu dola owo ilẹ okeere. Iwadii fihan pe eniyan to to mẹtalelogoji ṣi wa ni ikawọ wọn. Ninu ọrọ ẹni to doola awọn eniyan ti wọn kọkọ fi silẹ, o ni ijọba aarẹ Buahri lo kuna lati mu adehun rẹ ṣẹ ki wọn le fi awọn ti wọn mu naa silẹ. Laipẹ yii ni aarẹ Buhari paṣẹ ki awọn adari ẹṣọ alaabo ni Naijria sa gbogbo ipa wọn lati ri pe wọn soola ẹmi awọn ti wọn jigbe naa.


Laipẹ yii ni aarẹ Buhari paṣẹ ki awọn adari ẹṣọ alaabo ni Naijria sa gbogbo ipa wọn lati ri pe wọn soola ẹmi awọn ti wọn jigbe naa.


Osun 2022: Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá nawọ́ gán afurasí ọ̀daràn 18

Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Osun ní ọwọ́ ti tẹ àwọn afurasí gẹ́gẹ́ bí ọ̀daràn méjìdínlógún káàkiri ìpínlẹ̀ náà nígbà tí àwọn ṣe àbẹ̀wò sí gbogbo àyè tó ṣe kókó. Èyí kò ṣẹ̀yìn bí iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ṣe ti  bẹ̀rẹ̀ ìgbésẹ̀ akin lórí bí ètò ìdìbò tó ń lọ́nà ní ìpínlẹ̀ náà ṣe máa kẹ́sẹ járí. Agbẹnusọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Osun, Yemisi Opalola lo fi ọ̀rọ̀ yìí léde nínú àtẹ̀jáde kan tó fi léde ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, ọjọ́ Kejì, oṣù Keje, ọdún 2022. Opalola ní àwọn afurasí gẹ́gẹ́ bí ọ̀daràn náà ni àwọn ti ń fi ọ̀rọ̀ wá lẹ́nu wò lọ́wọ́ tí àwọn sì máa gbé ìgbésẹ̀ tó nípọn lórí ọ̀rọ̀ ní kété tí ìwádìí àwọn bá ti parí. Ó wá rọ àwọn ènìyàn láti so ewé agbéjẹ́ mọ́wọ́ pàápàá bí ètò ìdìbò sípò gómìnà yóò ṣe wáyé ní ìpínlẹ̀ náà láìpẹ́ nítorí àwọn kò ní fi àyè ọ̀daràn bó ṣe wù kó mọ lásìkò èyò ìdìbò. Bákan náà ló rọ àwọn ará ìlú láti máa ṣe àtìlẹyìn fún àwọn agbófinró nípa fífún wọn ní àwọn ìròyìn nípa àwọn ìwà kòtọ́ tó bá ń lọ ní agbègbè kóówá wọn.