Yatọ sí ìròyìn kan to sọ pé gbájúgbaja olùtaja àwọn èròjà àṣara àti irun lóge ni ọkùnrin náà to sì ni ṣọ́ọ̀bù ńlá ńlá ni àdúgbo Sango nílùú Ibadan àti pé o ṣẹ̀ṣẹ̀ ra ilé ńla kan ni, ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá ni ọjọ́ sátide, ọjọ́ kejìlélógun ni ìṣẹ̀lẹ̀ náà wáye, àjọ ọlọ́pàá si ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ìwádìí lori ọ̀rọ̀ náà ni. Fadeyi ni òun kò le fìdí ọ̀rọ̀ náà múlẹ̀ afi ti ìwádìí ba pari ṣùgbọ́n ni òótọ́ ni àwọn bá ìgbẹ́ lọ́wọ́ rẹ̀ ti àwọn si ti kó wọ́n lọ fun àwọn àyẹwò to yẹ́. Ẹ̀wẹ̀, lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí, ọkùnrin náà wà ni àga ọlọ́pàá agbègbè Sango. Ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo ti fi fesi lori ikọlu kan to waye sawọn osisẹ ọlọpaa lagbegbe Ikolaba nilu Ibadan. Atẹjade kan ti ileesẹ ọlọpaa naa fisita lowurọ ọjọ Satide ni awọn osisẹ awọn to wa lẹba titi nidojukọ agọ ọlọpaa Ikolaba ni awọn agbegbọn naa kọlu. Atẹjade ọhun ni awọn agbebọn ko ya bo agọ ọlọpa rara, amọ awọn to duro soju popo ni wọn se lọsẹ, ti ẹmi ọlọpaa kan si bọ.


A ti gba onírúurú ìgbẹ́ tí a rí lọ́wọ́ Emmanuel Egbu lọ fún àyẹ̀wò -Ọlọ́pàá Oyo

Ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo ti fi fesi lori ikọlu kan to waye sawọn osisẹ ọlọpaa lagbegbe Ikolaba nilu Ibadan. Atẹjade kan ti ileesẹ ọlọpaa naa fisita lowurọ ọjọ Satide ni awọn osisẹ awọn to wa lẹba titi nidojukọ agọ ọlọpaa Ikolaba ni awọn agbegbọn naa kọlu. Atẹjade ọhun ni awọn agbebọn ko ya bo agọ ọlọpa rara, amọ awọn to duro soju popo ni wọn se lọsẹ, ti ẹmi ọlọpaa kan si bọ. Bakan naa ni wọn sọ pe Insipẹkitọ ọlspaa kan naa fara gbọgbẹ ọta ibọn, ti wọn si ti gbe lọ sile iwosan fun itọju. Atẹjade ọhun fikun pe aayan ti n lọ lati mu awọn afurasi ọdaran to sisẹ ibi ọhun. Awọn gende agbebọn kan ti ya bo agọ ọlọpaa to wa ni agbegbe Ikolaba nilu Ibadan nirọlẹ ọjọ Ẹti, ti wọn si mu ẹmi Kọburu ọlọpaa kan lọ.


Bakan naa ni wọn sọ pe Insipẹkitọ ọlspaa kan naa fara gbọgbẹ ọta ibọn, ti wọn si ti gbe lọ sile iwosan fun itọju. Atẹjade ọhun fikun pe aayan ti n lọ lati mu awọn afurasi ọdaran to sisẹ ibi ọhun. Awọn gende agbebọn kan ti ya bo agọ ọlọpaa to wa ni agbegbe Ikolaba nilu Ibadan nirọlẹ ọjọ Ẹti, ti wọn si mu ẹmi Kọburu ọlọpaa kan lọ. Osisẹ ọlọpaa yii si lo wa lara awọn ọlọpaa to wa lẹnu isẹ lasiko naa tawọn agbebọn ọhun ba wọn ni alejo. Iroyin naa ni awọn osisẹ ọlọpaa yoku to wa lẹnu isẹ lo fara gba ọgbẹ ọta ibọn lorisirisi ninu ikọlu naa, eyi to ba wọn lojiji. Nigba to n fidi isẹlẹ naa mulẹ, Agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Oyo, Olugbenga Fadeyi ni lootọ ni.


Osisẹ ọlọpaa yii si lo wa lara awọn ọlọpaa to wa lẹnu isẹ lasiko naa tawọn agbebọn ọhun ba wọn ni alejo. Iroyin naa ni awọn osisẹ ọlọpaa yoku to wa lẹnu isẹ lo fara gba ọgbẹ ọta ibọn lorisirisi ninu ikọlu naa, eyi to ba wọn lojiji. Nigba to n fidi isẹlẹ naa mulẹ, Agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Oyo, Olugbenga Fadeyi ni lootọ ni. Fadeyi ni oun ko ti gbọ ẹkunrẹrẹ alaye lori bi isẹlẹ naa se waye ati awọn eeyan to huwa ibi yii. Amọ sa, o ni iwadii si n tẹ siwaju lati mọ ohun to sokunfa isẹlẹ naa, ti BBC Yoruba yoo si mu ẹkunrẹrẹ iroyin wa fun yin.


Fadeyi ni oun ko ti gbọ ẹkunrẹrẹ alaye lori bi isẹlẹ naa se waye ati awọn eeyan to huwa ibi yii. Amọ sa, o ni iwadii si n tẹ siwaju lati mọ ohun to sokunfa isẹlẹ naa, ti BBC Yoruba yoo si mu ẹkunrẹrẹ iroyin wa fun yin.


Petrol tanker accident: Èèyàn méjì àti ọkọ̀ 29 ló jóná níbi ìṣẹ̀lẹ̀ táńkà agbépo tó gbiná ní mọ́rosẹ̀ Eko sí Ibadan

Ajọ ẹṣọ oju popo, FRSC to ṣalaye ni kiku ohun to ṣe okunfa ijamba ọkọ agbepo bẹntiro to ṣẹlẹ loju ọna mọrosẹ ilu Eko si Ibadan. Ninu atẹjade ti ajọ FRSC fi sita, alukoro ajọ naa  Bisi Kazeem ṣalaye pe taya tanka naa lo fọ lori ere eyi to mu ṣubu ti o si gbina. Ọgbẹ Kazeem tun fidi rẹ mulẹ pe eeyan meji lo ba iṣẹlẹ naa lọ nigba ti ọkọ mọkadinlọgbọn ti wọn gbe si ẹgbẹ titi jona raurau. Ajọ FRSC tun fikun ọrọ rẹ ninu atjade naa pe awọn janduku kan kọju ija sawọn ẹṣọ oju ọna atawọn panapana pẹlu oriṣiiriiṣi ohun ija oloro. ''Niṣe lawọn ẹṣọ oju ọna atawọn panapana sa asala fun ẹmi wọn lọ si agọ ọlọpaa to wa ni tosi ni Isheri. Ọga agba ajọ FRSC, Ọmọwe Boboye Oyeyemi bu ẹnu ẹtẹ lu iṣẹlẹ naa.


Ajọ FRSC tun fikun ọrọ rẹ ninu atjade naa pe awọn janduku kan kọju ija sawọn ẹṣọ oju ọna atawọn panapana pẹlu oriṣiiriiṣi ohun ija oloro. ''Niṣe lawọn ẹṣọ oju ọna atawọn panapana sa asala fun ẹmi wọn lọ si agọ ọlọpaa to wa ni tosi ni Isheri. Ọga agba ajọ FRSC, Ọmọwe Boboye Oyeyemi bu ẹnu ẹtẹ lu iṣẹlẹ naa. Ọmọwe Oyeyemi ni ajọ FRSC n ṣe akitiyan lati bawọn tọrọ kan sọrọ ki opin le de ba awọn ọkọ tanka agbepo to n gbina loju ọna kiri. Ajọ FRSC ti wa sọ fawọn araalu pe lilọ bibọ ọkọ ti n ja geere bayii loju ọna mọrosẹ Eko si Ibadan lẹyin  tawọn ti ko awọn ọkọ to jona ninu iṣẹlẹ ọhun kuro loju popo. Ajẹ eṣọ oju popo ti wa rọ awọn awakọ loju ọna ọhun pe ki wọn ṣe jẹjẹ loju popo.


Ọmọwe Oyeyemi ni ajọ FRSC n ṣe akitiyan lati bawọn tọrọ kan sọrọ ki opin le de ba awọn ọkọ tanka agbepo to n gbina loju ọna kiri. Ajọ FRSC ti wa sọ fawọn araalu pe lilọ bibọ ọkọ ti n ja geere bayii loju ọna mọrosẹ Eko si Ibadan lẹyin  tawọn ti ko awọn ọkọ to jona ninu iṣẹlẹ ọhun kuro loju popo. Ajẹ eṣọ oju popo ti wa rọ awọn awakọ loju ọna ọhun pe ki wọn ṣe jẹjẹ loju popo. Ọkọ̀ táńkà agbépo tó gbiná lójú ọ̀nà mọ́rosẹ̀ Eko sí Ibadan dá súnkẹrẹ fàkẹrẹ sílẹ̀ Sunkẹrẹ fakẹrẹ ti di ọna mọrosẹ ilu Eko si Ibadan pa lẹyin ti ọkọ tanka agbepo bẹntiro kan gbina loju popo naa. Agbegbe afara Kara loju ọna Eko si ilu Ibadan ni iṣẹlẹ ọhun ti ṣẹlẹ. Iroyin ti a gbọ ni pe ina ọhun si n jo to fi di deedee aago kan oru ọjọ Abamẹta, ọjọ keje oṣu kọkanla ọdun 2020 lai si awọn oṣiṣẹ panapana nibẹ.


Ọkọ̀ táńkà agbépo tó gbiná lójú ọ̀nà mọ́rosẹ̀ Eko sí Ibadan dá súnkẹrẹ fàkẹrẹ sílẹ̀ Sunkẹrẹ fakẹrẹ ti di ọna mọrosẹ ilu Eko si Ibadan pa lẹyin ti ọkọ tanka agbepo bẹntiro kan gbina loju popo naa. Agbegbe afara Kara loju ọna Eko si ilu Ibadan ni iṣẹlẹ ọhun ti ṣẹlẹ. Iroyin ti a gbọ ni pe ina ọhun si n jo to fi di deedee aago kan oru ọjọ Abamẹta, ọjọ keje oṣu kọkanla ọdun 2020 lai si awọn oṣiṣẹ panapana nibẹ. Awọn ero ti wọn n rinrin ajo kuro niluu Eko ni iṣẹlẹ ọhun ti dena mọ lẹyin ti wọn ko ri ọna kọja. Ẹni to wa nibi iṣẹlẹ naa sọ pe ọpọ awakọ ti n kuro loju popo wọn ti wọn si kọju si awọn to n bọ wa si ilu Eko eleyi ti wọn n pe ni ''one way.'' A o maa mu ẹkunrẹrẹ iroyin naa wa fun yin laipẹ.


Awọn ero ti wọn n rinrin ajo kuro niluu Eko ni iṣẹlẹ ọhun ti dena mọ lẹyin ti wọn ko ri ọna kọja. Ẹni to wa nibi iṣẹlẹ naa sọ pe ọpọ awakọ ti n kuro loju popo wọn ti wọn si kọju si awọn to n bọ wa si ilu Eko eleyi ti wọn n pe ni ''one way.'' A o maa mu ẹkunrẹrẹ iroyin naa wa fun yin laipẹ.


Akinyele killings: Ọwọ́ ọlọ́pàá ti tẹ Toheed Ganiyu tí wọ́n ló pa Mary Daramola ẹni ọdún 18 l'Akinyele ní ìlú Ibadan

Arabinrin miran ti wọn pe orukọ rẹ ni Mary Daramọla ni awọn oniṣẹ ibi kan tun ti pa lagbegbe Akinyẹle nilu Ibadan, lẹyin ti wọn fi ipa ba a lopọ tan. Gẹgẹ bi iroyin ṣe sọ, ileto Alabata nitosi Mọniya ni iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ. Ọrọ igbenipa lẹyin ifipabanilopọ ti di tọrọfọnkale lagbegbe Akinyẹle ni ilu Ibadan lati osu diẹ sẹyin. Ọpọ lo si ti woye pe asiko ati fẹdọ lori oronro ti de lẹyin ti ọwọ tẹ Sunday Shodipẹ gẹgẹ bii afurasi ọdaran to wa nidi iṣẹlẹ naa. Ọmọ ọdun mejidinlogun ni Mary Daramọla ti wọn ṣẹṣẹ tun ṣe lọṣẹ yii. Awọn eeyan kan n sọ pe arakunrin kan ti orukọ rẹ n jẹToheed Ganiyu lo wa nidi iṣẹlẹ naa, wọn ni ọwọ ba a nigba to n gbiyanju ati ju oku omidan naa danu sinu igbo kan ni ileto ọhun.


Ọpọ lo si ti woye pe asiko ati fẹdọ lori oronro ti de lẹyin ti ọwọ tẹ Sunday Shodipẹ gẹgẹ bii afurasi ọdaran to wa nidi iṣẹlẹ naa. Ọmọ ọdun mejidinlogun ni Mary Daramọla ti wọn ṣẹṣẹ tun ṣe lọṣẹ yii. Awọn eeyan kan n sọ pe arakunrin kan ti orukọ rẹ n jẹToheed Ganiyu lo wa nidi iṣẹlẹ naa, wọn ni ọwọ ba a nigba to n gbiyanju ati ju oku omidan naa danu sinu igbo kan ni ileto ọhun. Ninu atẹjade to fi ṣọwọ si ileeṣẹ BBC News Yoruba, alukoro fun ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ, SP Gbenga Fadeyi ṣalaye pe ni agogo mẹjọ aṣalẹ ọjọ ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, Toheeb Ganiyu tan Mary Daramọla wọ iyara rẹ nibi ti o ti rọ ọ ni ọti yo ki o to fi tipa ba a lopọ. Oku Mary ni awọn eeyan ri lẹyin eyi pẹlu atọ ọmọ ọkunrin ni oju ara ati ẹnu rẹ. Fadeyi fi kun un pe ọwọ ọlọpaa ti tẹ afurasi naa, iwadii si ti n lọ lọwọ lẹka iwadii ọtẹlẹmuyẹ ileeṣẹ ọlọpaa to wa ni Iyaganku nilu Ibadan.


Ninu atẹjade to fi ṣọwọ si ileeṣẹ BBC News Yoruba, alukoro fun ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ, SP Gbenga Fadeyi ṣalaye pe ni agogo mẹjọ aṣalẹ ọjọ ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, Toheeb Ganiyu tan Mary Daramọla wọ iyara rẹ nibi ti o ti rọ ọ ni ọti yo ki o to fi tipa ba a lopọ. Oku Mary ni awọn eeyan ri lẹyin eyi pẹlu atọ ọmọ ọkunrin ni oju ara ati ẹnu rẹ. Fadeyi fi kun un pe ọwọ ọlọpaa ti tẹ afurasi naa, iwadii si ti n lọ lọwọ lẹka iwadii ọtẹlẹmuyẹ ileeṣẹ ọlọpaa to wa ni Iyaganku nilu Ibadan. Ninu ọrọ tirẹ, Baalẹ Alabata, Oloye Ọlakanmi Ọlaniyan ti rọ awọn ọdọ lagbegbe naa lati bu omi suuru mu ki wọn si ni igbagbọ ninu ọlọpaa ati iwadii wọn. Oloye Ọlaniyan kọminu lori gbọnmọgbọnmọ iwa ipaniyan ati ifipabanilopọ lagbegbe naa eleyi to fi rọ ijọba atawọn agbofinro lati tete wa ojutu sii.


Ninu ọrọ tirẹ, Baalẹ Alabata, Oloye Ọlakanmi Ọlaniyan ti rọ awọn ọdọ lagbegbe naa lati bu omi suuru mu ki wọn si ni igbagbọ ninu ọlọpaa ati iwadii wọn. Oloye Ọlaniyan kọminu lori gbọnmọgbọnmọ iwa ipaniyan ati ifipabanilopọ lagbegbe naa eleyi to fi rọ ijọba atawọn agbofinro lati tete wa ojutu sii.


Lagos-Ibadan Train: Iléeṣẹ́ Rélùwéè ní ìgbà 16 ní àwọn ọkọ̀ ojú irin náà yóò máa rìn lójúmọ́

Igba ọtun ati eto idẹrun ti de fun awọn arinrin ajo lati ilu Eko si Ibadan, pẹlu ọkọ oju irin reluwe ti yoo bẹrẹ isẹ losu to n bọ. Atẹjade kan ti ileesẹ Reluwe nilẹ wa fisita loju opo Twitter rẹ lọjọ Ẹti kede pe ọkọ reluwe mẹrindinlogun lo ti de bayii. Ileesẹ reluwe ilẹ wa ni awọn ọkọ reluwe naa, ti yoo maa na Eko si Ibadan, ni yoo maa rin ni igba mẹrindinlogun lojoojumọ. Atẹjade naa fikun pe osu Kẹsan to n bọ ni wọn yoo si eto irinna reluwe lati ilu Eko si Ibadan, ti ara yoo si tu awọn arinrinajo to fẹ lọ silu Ibadan lati Eko. Bakan naa ni eto irinna oju irin yoo tun bẹrẹ lati ilu Itakpe lọ si Warri de Ore, laipẹ laijinna si ni wsn yoo si eto naa.


Akinyele Killings: Ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá Ibadan fẹ́ fi owó kún móríya ẹni tó bá rí Sunday Shodipe

Ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá ìpinlẹ̀ Oyo ni ọ̀rọ̀ Sunday Shodipe tó sálọ ní àhámọ́ ọlọ́pàá jẹ́ ǹkan to n kọ àjọ ọlọ́pàá lóminú gidigidi. Agbẹnusọ ilé iṣẹ ọlọ́pàá ló fidi ọ̀rọ̀ yìí múlẹ̀ lásìkò tó n ba BBC News Yoruba sọ̀rọ̀ lóri ibi ti wọ́n bá iṣẹ́ dé lójúnà ati ri Sunday Shodipe, agbénipa to sá lọ lágọọ ọlọ́pàá nípìnlẹ̀ Oyo. O ní ìgbarata àjọ ọlọ́pàá ju ti àrá ilú lọ nítorí ọ̀rọ̀ náà ti fẹ́ mu ìtìjú dání fún ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá, "ṣùgbọ́n ti o ba ku pé ki a fi owó kún owó ẹbùn móríyá fún ẹni to bá bá ọlọ́pàá kẹ́fin Sunday ti yóò si sọ fun ọlọ́pàá, ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá ṣetán láti ṣe bẹ́ẹ̀". Ó ni ǹkan tó ṣe pàtàkì jùlọ ní pé ojú méjéjì ni ọlọ́pàá fí n wá ọmọkunrin náà ki àṣírí gbogbo àwọn to wu ìwà ìbàjẹ́ náà láàrín àwọn ọlọ́pàá baà le tú. Agbẹnusọ ọlọ́paàá tún rọ ará ìlú láti ran ọlọ́pàá lọ́wọ́ láti jẹ́ ki àwọn mọ́ ti wọn ba kofìrí rẹ̀, ibi ti ó ń rìn sí kí gbogbo àṣírí tó wà nídìí ọ̀rọ̀ náà le ba tú. Iléeṣẹ́ Ọlọ́pàá tí kọ́kọ́ kéde ẹ̀bùn owó #500, 000 fún ẹni tó bá rí Sunday Shodipe, afurasí tó sọnù lórí ikú àwọn èèyàn Akinyẹle Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo ti kede ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira gẹgẹ bi owo ti oun yoo fun ẹnikẹni to ba le e ṣamọna bi wọn ṣe le e mu afurasi to lọwọ ninu iṣekupani to waye ni ipinlẹ naa, Sunday Shodipe.


Ó ni ǹkan tó ṣe pàtàkì jùlọ ní pé ojú méjéjì ni ọlọ́pàá fí n wá ọmọkunrin náà ki àṣírí gbogbo àwọn to wu ìwà ìbàjẹ́ náà láàrín àwọn ọlọ́pàá baà le tú. Agbẹnusọ ọlọ́paàá tún rọ ará ìlú láti ran ọlọ́pàá lọ́wọ́ láti jẹ́ ki àwọn mọ́ ti wọn ba kofìrí rẹ̀, ibi ti ó ń rìn sí kí gbogbo àṣírí tó wà nídìí ọ̀rọ̀ náà le ba tú. Iléeṣẹ́ Ọlọ́pàá tí kọ́kọ́ kéde ẹ̀bùn owó #500, 000 fún ẹni tó bá rí Sunday Shodipe, afurasí tó sọnù lórí ikú àwọn èèyàn Akinyẹle Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo ti kede ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira gẹgẹ bi owo ti oun yoo fun ẹnikẹni to ba le e ṣamọna bi wọn ṣe le e mu afurasi to lọwọ ninu iṣekupani to waye ni ipinlẹ naa, Sunday Shodipe. Ṣaaju ni Shodipe ti kọkọ sa mọ awọn ọlọpaa naa lọwọ lẹyin ti ọwọ tẹ ẹ́  lori ẹsun pe o lọwọ ninu ọpọ ẹmi to sọnu lagbegbe Akinyele, ni ilu Ibadan. Ọpọ awọn olugbe ilu Ibadan lo tu sita fun ifẹhonuhan lẹyin ti iroyin jade pe afurasi naa ti salọ mọ awọn agbofinro lọwọ. Ṣugbọn ninu atẹjade kan to fi ṣọwọ si awọn akọroyin, alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo, Olugbenga Fadeyi sọ pe ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira ni ileeṣẹ naa yoo fun ẹnikẹni to ba le e ranwọn lọwọ lati ri Shodipe mu nigba keji.


Ṣaaju ni Shodipe ti kọkọ sa mọ awọn ọlọpaa naa lọwọ lẹyin ti ọwọ tẹ ẹ́  lori ẹsun pe o lọwọ ninu ọpọ ẹmi to sọnu lagbegbe Akinyele, ni ilu Ibadan. Ọpọ awọn olugbe ilu Ibadan lo tu sita fun ifẹhonuhan lẹyin ti iroyin jade pe afurasi naa ti salọ mọ awọn agbofinro lọwọ. Ṣugbọn ninu atẹjade kan to fi ṣọwọ si awọn akọroyin, alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo, Olugbenga Fadeyi sọ pe ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira ni ileeṣẹ naa yoo fun ẹnikẹni to ba le e ranwọn lọwọ lati ri Shodipe mu nigba keji. O ni "Kọmiṣọnna ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo fẹ fi to awọn eeyan leti pe ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira ni ileeṣẹ naa yoo fun ẹni to ba le e ran an lọwọ lati ri afurasi naa mu." Fadeyi ni: "Ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Keje, ọdun 2020 ni ọwọ tẹ ẹni ọdun mọkandinlogun ọhun ti ileeṣẹ ọlọpaa si fi oju rẹ lede, ṣugbọn o salọ mo wọn lọwọ ni ọjọ kọkanla, oṣu Kẹjọ, ọdun 2020." Lẹyin naa lo rọ awọn ara ilu lati fa ọdaran ọhun le awọn agbofinro lọwọ ni kete ti wọn ba gba a mu.


O ni "Kọmiṣọnna ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo fẹ fi to awọn eeyan leti pe ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira ni ileeṣẹ naa yoo fun ẹni to ba le e ran an lọwọ lati ri afurasi naa mu." Fadeyi ni: "Ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Keje, ọdun 2020 ni ọwọ tẹ ẹni ọdun mọkandinlogun ọhun ti ileeṣẹ ọlọpaa si fi oju rẹ lede, ṣugbọn o salọ mo wọn lọwọ ni ọjọ kọkanla, oṣu Kẹjọ, ọdun 2020." Lẹyin naa lo rọ awọn ara ilu lati fa ọdaran ọhun le awọn agbofinro lọwọ ni kete ti wọn ba gba a mu. Makinde ti sọ̀rọ̀ lẹ́yìn tí asekúpani Akinyele sálo mọ́ àwọn ọlọ́pàá lọ́wọ́ ní àhámọ́ Gomina Ọyọ, Seyin Makinde ti sọrọ fun igba akọkọ lẹyin ti afurasi to lọwọ ninu iku ọpọ obinrin ni Akinyele, Sunday Shodipe, sa kuro ni ahamọ awọn ọlo Gomina ipinlẹ Ọyọ, Seyin Makinde ti sọrọ fun igba akọkọ lẹyin ti afurasi to lọwọ ninu iku ọpọ iku awọn obinrin ni Akinyele, Sunday Shodipe, sa kuro ni ahamọ awọn ọlọpaa. Ṣaaju ni wọn ti kọkọ fi ṣikun ofin mu Sunday lori iku Barakat Bello, Azeezat Shomuyiwa ati ọmọdekunrin ẹni ọdun marun un kan lọjọ kẹtadinlogun, oṣu Keje, ọdun 2020. Ṣugbọn lẹyin nnkan bi oṣu kan lẹyin naa ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo sọ ninu atẹjade kan pe ọdanran ọhun ti salọ ninu ahamọ to wa.


Makinde ti sọ̀rọ̀ lẹ́yìn tí asekúpani Akinyele sálo mọ́ àwọn ọlọ́pàá lọ́wọ́ ní àhámọ́ Gomina Ọyọ, Seyin Makinde ti sọrọ fun igba akọkọ lẹyin ti afurasi to lọwọ ninu iku ọpọ obinrin ni Akinyele, Sunday Shodipe, sa kuro ni ahamọ awọn ọlo Gomina ipinlẹ Ọyọ, Seyin Makinde ti sọrọ fun igba akọkọ lẹyin ti afurasi to lọwọ ninu iku ọpọ iku awọn obinrin ni Akinyele, Sunday Shodipe, sa kuro ni ahamọ awọn ọlọpaa. Ṣaaju ni wọn ti kọkọ fi ṣikun ofin mu Sunday lori iku Barakat Bello, Azeezat Shomuyiwa ati ọmọdekunrin ẹni ọdun marun un kan lọjọ kẹtadinlogun, oṣu Keje, ọdun 2020. Ṣugbọn lẹyin nnkan bi oṣu kan lẹyin naa ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo sọ ninu atẹjade kan pe ọdanran ọhun ti salọ ninu ahamọ to wa. Alukoro ileeṣẹ naa, Olugbenga Fadeyi sọ pe wọn ti gbe ọdaran naa lọ sile ẹjọ ko to fẹsẹ fẹ. Wayii o, gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde ti wa paṣẹ fun ileeṣẹ ọlọpaa lati wa ọdaran naa ri pẹlu gbogbo ọna ti wọn ba lee gba. Nigba to n ṣuju Makinde nibi ipade ita gbangba kan pẹlu awọn olugbe Akinyele, olubadamọran Pataki lori eto abo, Fatai Owoseni sọ pe, ki awọn ọlọpaa sa gbogbo ipa wọn lati tun ọdanran naa mu.


Alukoro ileeṣẹ naa, Olugbenga Fadeyi sọ pe wọn ti gbe ọdaran naa lọ sile ẹjọ ko to fẹsẹ fẹ. Wayii o, gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde ti wa paṣẹ fun ileeṣẹ ọlọpaa lati wa ọdaran naa ri pẹlu gbogbo ọna ti wọn ba lee gba. Nigba to n ṣuju Makinde nibi ipade ita gbangba kan pẹlu awọn olugbe Akinyele, olubadamọran Pataki lori eto abo, Fatai Owoseni sọ pe, ki awọn ọlọpaa sa gbogbo ipa wọn lati tun ọdanran naa mu. O ṣalaye pe afujusun ijọba Makinde ni lati daabo bo awọn eeyan ipinlẹ Oyo, o si rọ wọn pe ki wọn má ru ofin lori iṣẹlẹ ọhun. O ni "Gbogbo wa la mọ ohun to ṣẹlẹ ni Akinyele, a mọ bi awọn ọlọpaa ṣe mu afurasi, bẹẹ la si tun gbọ bo ṣe salọ mọ lọwọ." Gomina Seyi Makinde ni: "A mọ pe awọn eeyan ni ẹtọ labẹ ofin lati ṣe ifẹhonuhan lẹyin iru iṣẹlẹ bayii, ṣugbọn a n rọ ẹyin eeyan wa lati ma dalu ru tabi ba dukia jẹ nitori pe ẹ n ṣefẹhonuhan lori iṣẹlẹ yii."


O ṣalaye pe afujusun ijọba Makinde ni lati daabo bo awọn eeyan ipinlẹ Oyo, o si rọ wọn pe ki wọn má ru ofin lori iṣẹlẹ ọhun. O ni "Gbogbo wa la mọ ohun to ṣẹlẹ ni Akinyele, a mọ bi awọn ọlọpaa ṣe mu afurasi, bẹẹ la si tun gbọ bo ṣe salọ mọ lọwọ." Gomina Seyi Makinde ni: "A mọ pe awọn eeyan ni ẹtọ labẹ ofin lati ṣe ifẹhonuhan lẹyin iru iṣẹlẹ bayii, ṣugbọn a n rọ ẹyin eeyan wa lati ma dalu ru tabi ba dukia jẹ nitori pe ẹ n ṣefẹhonuhan lori iṣẹlẹ yii." Lẹyin naa lo rọ awọn eeyan agbegbe Akinyele lati máa ba iṣẹ oojọ wọn lọ nitori awọn ọlọpaa yoo ṣe ojuṣe wọn lati tun ọdaran ọhun mu ati lati daabo bo awọn eeyan ọhun. Ìpànìyàn tún wáyé ní Akinyele, àwọn ará àdúgbò ṣe ìwọ́de Àwọn afurasí elétùtù ọlà ṣá obìnrin kan yánna-yànna nítosí Olorunkole Rogbodiyan bẹ silẹ ni agbegbe Akinyele ni ọjọ Ẹti nitori iku arabinrin kan ti iroyin sọ pe awọn kan fi àdá ṣa yanna-yanna ni agbegbe naa nirọlẹ Ọjọbọ. A gbọ pe ni agbegbe Ori-Oke Olorunkole ni iṣẹlẹ naa ti waye ni Ọjọbọ, ti awọn kan si gbagbọ pe awọn to n fi eeyan sẹ oogun owo lo ṣa obinrin naa.


Lẹyin naa lo rọ awọn eeyan agbegbe Akinyele lati máa ba iṣẹ oojọ wọn lọ nitori awọn ọlọpaa yoo ṣe ojuṣe wọn lati tun ọdaran ọhun mu ati lati daabo bo awọn eeyan ọhun. Ìpànìyàn tún wáyé ní Akinyele, àwọn ará àdúgbò ṣe ìwọ́de Àwọn afurasí elétùtù ọlà ṣá obìnrin kan yánna-yànna nítosí Olorunkole Rogbodiyan bẹ silẹ ni agbegbe Akinyele ni ọjọ Ẹti nitori iku arabinrin kan ti iroyin sọ pe awọn kan fi àdá ṣa yanna-yanna ni agbegbe naa nirọlẹ Ọjọbọ. A gbọ pe ni agbegbe Ori-Oke Olorunkole ni iṣẹlẹ naa ti waye ni Ọjọbọ, ti awọn kan si gbagbọ pe awọn to n fi eeyan sẹ oogun owo lo ṣa obinrin naa. Iroyin sọ pe wọn sare gbe obinrin naa digba digba lọ si ileewosan UCH nilu Ibadan, ṣugbọn o pada gbẹmi mi. Eyi la gbọ pe o bi awọn ọdọ adugbo ninu, ti wọn si bẹrẹ si ni ṣe iwọde. Ṣugbọn iwọde wọn naa di wahala, debi i pe wọn kọlu awọn ọlọpaa.


Iroyin sọ pe wọn sare gbe obinrin naa digba digba lọ si ileewosan UCH nilu Ibadan, ṣugbọn o pada gbẹmi mi. Eyi la gbọ pe o bi awọn ọdọ adugbo ninu, ti wọn si bẹrẹ si ni ṣe iwọde. Ṣugbọn iwọde wọn naa di wahala, debi i pe wọn kọlu awọn ọlọpaa. Ipaniyan to n lọ si bi i meje lo ti waye ni agbegbe Akinyele laarin oṣu mẹta, ti ọpọ si n sọ pe awọn to n fi eeyan ṣe oogun owo lo n pa awọn eniyan naa. Ninu oṣu Kẹfa nikan, eeyan bi i marun un ni wọn pa, lara eyi ti ọmọdekunrin, ọmọ ọdun marun un kan wa. Bẹẹ naa ni Barakat Bello, ọmọbinrin ọdun mejidinlogun, ti wọn fi ipa balopọ, ki wọn o to o pa si ile awọn obi rẹ.


Ipaniyan to n lọ si bi i meje lo ti waye ni agbegbe Akinyele laarin oṣu mẹta, ti ọpọ si n sọ pe awọn to n fi eeyan ṣe oogun owo lo n pa awọn eniyan naa. Ninu oṣu Kẹfa nikan, eeyan bi i marun un ni wọn pa, lara eyi ti ọmọdekunrin, ọmọ ọdun marun un kan wa. Bẹẹ naa ni Barakat Bello, ọmọbinrin ọdun mejidinlogun, ti wọn fi ipa balopọ, ki wọn o to o pa si ile awọn obi rẹ. Bo tilẹ jẹ pe ileeṣẹ ọlọpaa kede laipẹ yii pe ọwọ tẹ awọn afurasi kan lori awọn ipaniyan naa, ipaniyan ko ti i dawọ duro.


Bo tilẹ jẹ pe ileeṣẹ ọlọpaa kede laipẹ yii pe ọwọ tẹ awọn afurasi kan lori awọn ipaniyan naa, ipaniyan ko ti i dawọ duro.


Seyi Makinde fún àwọn tó ń tajà lẹ́gbẹ́ títì l'Oyo ní gbèdéke ọjọ́ méje láti wábigbà

Ijọba ipinlẹ Ọyọ ti fun awọn to n taja lẹgbẹ titi lati wa 'bi gba ki wọn to fi imu ko ata ofin. Kọmiṣọna f'ọrọ ayika ati amojuto ohun alumọni omi, Amofin Idowu Oyeleke lo sọ bẹẹ lasiko to fi n kopa lori eto ori redio kan niluu Ibadan. Amofin Oyeleke ni ko ni saye fun tita ọja lawọn ọna ti ko ba igba mu mọ ni ipinlẹ Ọyọ paapa julọ tita ọja lẹgbẹ popo. O ni awọn ti pe gbogbo awọn aṣiwaju awọn ọlọja lati fi ọrọ yii to wọn leti silẹ. O ni lootọ awọn ọlọja kan ti kọlu awọn oṣiṣẹ ijọba to mu itọni ati igbaniniyanju lori ewu to wa ninu ka maa ta ọja loju popo eleyi to ni o ku diẹ kaa to gidigidi. Tita ọja lẹgbẹ titi jẹ ọna itaja kan ti awọn ontaja ni ilu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ atawọn ilu miran fi n wa ọna ijẹ imu.


Teslim Folarin: Ọwọ́ tẹ àwọn tó kó nkan tówó rẹ̀ tó N200m nílée Sẹ́nétọ̀ tó n ṣojú Oyo Cental

Ọwọ sinkun ọba ti tẹ lara awọn to ṣe ikọlu silee Sẹnetọ to n ṣoju ẹkun arin gbungbun ipinlẹ Oyo nile igbimọ aṣofin, Teslim Folarin, Lasiko ikọlu naa pẹlu afihan fọnran to gba ori ayelujara kan, ọpọlọpọ nkan ti ko lonka ni awọn afurasi janduku naa ji ko. Latori awọn ọkada tuntun ti iroyin ni o le ni ọọdunrun, firiiji, ẹrọ ilọta ati ọpọlọpọ nkan mii ti iye rẹ to ọpọlọpọ miliọnu naira. Iru iṣẹlẹ bayii ti n waye kaakiri orilẹede Naijiria lẹnu ọjọ mẹta yii. Ẹwẹ, gẹgẹ bi ikọ apapọ awọn oṣiṣẹ alaabo ipinlẹ Ọyọ iyẹn Operation Burst ṣe sọ ọ, wn ti gba eeyan marun mu ti wọn lọwọ ninu iṣẹlẹ naa ti wọn si ni ijọba atawọn oṣiṣẹ alaabo to ku ti da si i. Wọn fi kun un pe akitiyan ti n lọ lọwọ lati tun fi ọwọ ofin mu awọn mii sii to lọwọ ninu ikọlu si ile aṣofin naa. Lyin iṣẹlẹ yii, iroyin sọ pe ohun gbogbo ti pada sipo bo ṣe yẹ ni agbegbe naa ni ilu Ibadan. Bí àwọn jàndúkù ṣe yabo ilé Sẹ́nétọ̀ Teslim Folarin, tí wọ́n kó ẹ̀rọ ata, ọ̀kadà, fírìíjì àti àwọn nkan tí owó rẹ̀ tó N200m Ni ọsan ọjọ Satide ni iroyin jade pe awọn janduku kan yabo ile sẹnetọ to n ṣoju ẹkun idibo aarin gbungbun Oyo.


Ẹwẹ, gẹgẹ bi ikọ apapọ awọn oṣiṣẹ alaabo ipinlẹ Ọyọ iyẹn Operation Burst ṣe sọ ọ, wn ti gba eeyan marun mu ti wọn lọwọ ninu iṣẹlẹ naa ti wọn si ni ijọba atawọn oṣiṣẹ alaabo to ku ti da si i. Wọn fi kun un pe akitiyan ti n lọ lọwọ lati tun fi ọwọ ofin mu awọn mii sii to lọwọ ninu ikọlu si ile aṣofin naa. Lyin iṣẹlẹ yii, iroyin sọ pe ohun gbogbo ti pada sipo bo ṣe yẹ ni agbegbe naa ni ilu Ibadan. Bí àwọn jàndúkù ṣe yabo ilé Sẹ́nétọ̀ Teslim Folarin, tí wọ́n kó ẹ̀rọ ata, ọ̀kadà, fírìíjì àti àwọn nkan tí owó rẹ̀ tó N200m Ni ọsan ọjọ Satide ni iroyin jade pe awọn janduku kan yabo ile sẹnetọ to n ṣoju ẹkun idibo aarin gbungbun Oyo. Oludamọran pataki fun Sẹnetọ Folarin, Ọgbẹni YSO Olaniyi sọ fun BBC Yoruba pe ni owurọ kutukutu ọjọ Satide ni awọn janduku naa to to igba niye, kọlu ile naa to wa ni Oluyole Estate nilu Ibadan, ti wọn si ko awọn nkan ti Sẹnetọ ra fun idẹrun ara ilu salọ, Lara nkan ti wọn ko ni ọkada bi igba, ẹrọ to n lọ ata, firiji, ẹrọ ti wọn fi n pọ taya ọkọ, ati awọn nkan miran. Olaniyi ṣalaye pe ninu oṣu Kejila ọdun 2020 ni Asofin Folarin fẹ ẹ pin awọn irin'ṣẹ naa fun awọn eeyan ti ko ri ọwọ rọri ni ẹkùn idibo rẹ, amọ awọn janduku ti ko gbogbo rẹ lọ. Ilẹ̀ Yorùbá pátá ló ni oúnjẹ ìdẹ̀rùn Covid-19 tẹ kó l‘Eko - Ìjọba Eko figbeta Òkú ọ̀dọ́ 15 ni mo kà ní Lekki amọ́ mo kábàámọ̀ pé a gbà kí ológun gbé okù wọn lọ - DJ Switch Májèlé olóró lẹ gbé l‘Ekiti dípò èròjà oúnjẹ Covid-19 - Ariwo sọ lórí ayélujára "Apena fẹ́gbẹ́ Oṣugbo, Opa, Akala àtẹ̀yin awo, ẹ wa ọ̀pá àṣẹ Ọ́ba Akiolu jáde" O ṣalaye pe niṣe ni wọn kọkọ fi iya jẹ ẹṣọ alaabo to wa ninu ile naa, ti wọn fi raaye ṣiṣẹ ibi wọn.


Oludamọran pataki fun Sẹnetọ Folarin, Ọgbẹni YSO Olaniyi sọ fun BBC Yoruba pe ni owurọ kutukutu ọjọ Satide ni awọn janduku naa to to igba niye, kọlu ile naa to wa ni Oluyole Estate nilu Ibadan, ti wọn si ko awọn nkan ti Sẹnetọ ra fun idẹrun ara ilu salọ, Lara nkan ti wọn ko ni ọkada bi igba, ẹrọ to n lọ ata, firiji, ẹrọ ti wọn fi n pọ taya ọkọ, ati awọn nkan miran. Olaniyi ṣalaye pe ninu oṣu Kejila ọdun 2020 ni Asofin Folarin fẹ ẹ pin awọn irin'ṣẹ naa fun awọn eeyan ti ko ri ọwọ rọri ni ẹkùn idibo rẹ, amọ awọn janduku ti ko gbogbo rẹ lọ. Ilẹ̀ Yorùbá pátá ló ni oúnjẹ ìdẹ̀rùn Covid-19 tẹ kó l‘Eko - Ìjọba Eko figbeta Òkú ọ̀dọ́ 15 ni mo kà ní Lekki amọ́ mo kábàámọ̀ pé a gbà kí ológun gbé okù wọn lọ - DJ Switch Májèlé olóró lẹ gbé l‘Ekiti dípò èròjà oúnjẹ Covid-19 - Ariwo sọ lórí ayélujára "Apena fẹ́gbẹ́ Oṣugbo, Opa, Akala àtẹ̀yin awo, ẹ wa ọ̀pá àṣẹ Ọ́ba Akiolu jáde" O ṣalaye pe niṣe ni wọn kọkọ fi iya jẹ ẹṣọ alaabo to wa ninu ile naa, ti wọn fi raaye ṣiṣẹ ibi wọn. Bakan naa lo sọ pe ọwọ pada tẹ diẹ lara wọn to sa pamọ sinu ile naa nigba ti awọn ọlọpaa de si ibẹ. Ọgbẹni Olaniyi sọ pe "abẹ ibusun, ati awọn ibomiran bi kọnbọọdu, ni awọn janduku naa sa pamọ si, ki ọwọ to o tẹ wọn. "Ọwọ tẹ awọn kan naa laarin igboro, a si ti fa gbogbo wọn le awọn agbofinro lọwọ.


Bakan naa lo sọ pe ọwọ pada tẹ diẹ lara wọn to sa pamọ sinu ile naa nigba ti awọn ọlọpaa de si ibẹ. Ọgbẹni Olaniyi sọ pe "abẹ ibusun, ati awọn ibomiran bi kọnbọọdu, ni awọn janduku naa sa pamọ si, ki ọwọ to o tẹ wọn. "Ọwọ tẹ awọn kan naa laarin igboro, a si ti fa gbogbo wọn le awọn agbofinro lọwọ. "Ṣugbọn ọpọlọpọ awọn nkan ni wọn ti ko lọ ki awọn oṣiṣẹ alaabo to o de si ile naa." O fi kun ọrọ rẹ pe awọn to wa ninu ile naa lasiko ikọlu ọhun fi ara pa, amọ ẹmi ẹnikẹni ko ba a lọ. Bakan naa lo sọ pe Sẹnetọ Teslin fun'ra rẹ ko si nile lasiko iṣẹlẹ ọhun.


"Ṣugbọn ọpọlọpọ awọn nkan ni wọn ti ko lọ ki awọn oṣiṣẹ alaabo to o de si ile naa." O fi kun ọrọ rẹ pe awọn to wa ninu ile naa lasiko ikọlu ọhun fi ara pa, amọ ẹmi ẹnikẹni ko ba a lọ. Bakan naa lo sọ pe Sẹnetọ Teslin fun'ra rẹ ko si nile lasiko iṣẹlẹ ọhun.


Ebila: Ọ̀pọ̀ ẹ̀mí àti dúkìá ni ẹgbẹ́ One Million Boys ṣe lọ́ṣẹ́ ni Ibadan

Ẹgbẹ okunkun ti wọn n pe ni one million boys mi ilẹ gidi nitori iṣẹ ole ati ipaniyan ti wọn n ṣe. Gẹgẹ bi iwadii ti fi ye wa, ogun ọdọ pere lo da ẹgbẹ naa silẹ lati fi jija gbara fun idajọ ododo lagbegbe Ajegunle nilu Eko lọdun mẹfa ṣẹyin. Amọ nigba to ya ni awọn ọdọ kan ja ẹgbẹ ọhun gba, ti wọn si bẹrẹ si ni lo fun iwa ipa, idigunjale, ati ipaniyan, bẹẹ ni wọn n da alaafia ilu ru Ohun tí o kò mọ̀ nípa Ebila "One Million Boys" àti Ekugbemi, olórí ẹgbẹ́ òkùnkùn méjì tó da ìlú Ibadan rú. Ni ọjọ kẹsan-an, oṣu kẹwaa, ọdun 2012, awọn ọdọ to to aadoje ni Ileesẹ ọlọpaa ṣe afihan wọn pe wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ one million boys ladugbo Apapa ati Ajegunle. Amọ kaka ki ewe agbọn ẹgbẹ okunkun naa dẹ nidii iṣẹ ibi wọn, ko ko ko lo n le si, ti ọkunrin kan ti orukọ rẹ n jẹ Abiola, ti ọpọ mọ si Ebila si n lewaju wọn nilu Eko lọdun 2014. Ọmọ bibi ilu Ibadan ni Abiola Ebila, ile ẹkọ girama St Lukes to wa ni Molete nilu Ibadan si lo ti kawe, lati ẹni ọdun mejidinlọgbọn si lo ti n dari ẹgbẹ naa.


Ni ọjọ kẹsan-an, oṣu kẹwaa, ọdun 2012, awọn ọdọ to to aadoje ni Ileesẹ ọlọpaa ṣe afihan wọn pe wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ one million boys ladugbo Apapa ati Ajegunle. Amọ kaka ki ewe agbọn ẹgbẹ okunkun naa dẹ nidii iṣẹ ibi wọn, ko ko ko lo n le si, ti ọkunrin kan ti orukọ rẹ n jẹ Abiola, ti ọpọ mọ si Ebila si n lewaju wọn nilu Eko lọdun 2014. Ọmọ bibi ilu Ibadan ni Abiola Ebila, ile ẹkọ girama St Lukes to wa ni Molete nilu Ibadan si lo ti kawe, lati ẹni ọdun mejidinlọgbọn si lo ti n dari ẹgbẹ naa. Ẹgbẹ okunkun miran lo wa ba awọn ọmọ ẹgbẹ one million boys ja, ko si ẹni to laya ninu one million boys lati koju ẹgbẹ okunkun to wa bawọn ja naa afi Abiola Ebila, o jagun, to si segun, lati igba naa si ni wọn ti fi ṣe olori wọn. Ilu Eko gbona mọ awọn ọmọ ẹgbẹ one million boys gidi lasiko naa, eyi si lo mu ki Ebiola sa wa silu Ibadan, lati wa fi ori ara rẹ pamọ. Nitori iwa aburu ti wọn n hu, awọn ara adugbo Ajegunle ta gba wọn, eyi ti ọwọ ba tẹ ninu wọn ni araalu n jo ni ina, ti wọn si n ju oku wọn soju titi fun gbogbo aye lati ri.


Ẹgbẹ okunkun miran lo wa ba awọn ọmọ ẹgbẹ one million boys ja, ko si ẹni to laya ninu one million boys lati koju ẹgbẹ okunkun to wa bawọn ja naa afi Abiola Ebila, o jagun, to si segun, lati igba naa si ni wọn ti fi ṣe olori wọn. Ilu Eko gbona mọ awọn ọmọ ẹgbẹ one million boys gidi lasiko naa, eyi si lo mu ki Ebiola sa wa silu Ibadan, lati wa fi ori ara rẹ pamọ. Nitori iwa aburu ti wọn n hu, awọn ara adugbo Ajegunle ta gba wọn, eyi ti ọwọ ba tẹ ninu wọn ni araalu n jo ni ina, ti wọn si n ju oku wọn soju titi fun gbogbo aye lati ri. Ọpọ wọn sa kuro nilu Eko lọ si agbegbe Ojo ati Badagry, Cotonou nigba ti awọn miran sa wa silu Ibadan, lara awọn to si wa si Ibadan ni Abiola Ebila. Ṣugbọn ọrọ iṣẹlẹ ijinigbe to waye ni adugbo Soka, nilu Ibadan lo jẹ ki okiki Abiola Ebila tan nilu Ibadan nitori ọrẹ rẹ Ọlọkada to sọnu, to n wa kiri lo gbe e de agbegbe Soka, níbi ti akara ti tu sepo nipa iṣẹlẹ ijinigbe to n waye nibẹ. Lati igba naa ni okiki Abiola Ebila ti kan ni Ibadan, ó si di ọrẹ imulẹ pẹlu awọn agba oselu.


Ọpọ wọn sa kuro nilu Eko lọ si agbegbe Ojo ati Badagry, Cotonou nigba ti awọn miran sa wa silu Ibadan, lara awọn to si wa si Ibadan ni Abiola Ebila. Ṣugbọn ọrọ iṣẹlẹ ijinigbe to waye ni adugbo Soka, nilu Ibadan lo jẹ ki okiki Abiola Ebila tan nilu Ibadan nitori ọrẹ rẹ Ọlọkada to sọnu, to n wa kiri lo gbe e de agbegbe Soka, níbi ti akara ti tu sepo nipa iṣẹlẹ ijinigbe to n waye nibẹ. Lati igba naa ni okiki Abiola Ebila ti kan ni Ibadan, ó si di ọrẹ imulẹ pẹlu awọn agba oselu. Ọpọ awọn ọdọ to jẹ janduku bẹrẹ si darapọ mọ, ti wọn si n lo ada, ìbọn ati ọbẹ lati da ilu ru. Oniruuru eto idibo to waye lasiko ti ẹgbẹ one milionu boys n tan kalẹ nilu Ibadan tun mu agbega ba agbara wọn. Eyi waye nitori atilẹyin ti wọn n ṣe fun awọn oloselu, eyi to mu ko nira fun awọn ọlọpaa ati adari ijọba lati tete ṣẹ eegun ẹyin ẹgbẹ okunkun naa.


Ọpọ awọn ọdọ to jẹ janduku bẹrẹ si darapọ mọ, ti wọn si n lo ada, ìbọn ati ọbẹ lati da ilu ru. Oniruuru eto idibo to waye lasiko ti ẹgbẹ one milionu boys n tan kalẹ nilu Ibadan tun mu agbega ba agbara wọn. Eyi waye nitori atilẹyin ti wọn n ṣe fun awọn oloselu, eyi to mu ko nira fun awọn ọlọpaa ati adari ijọba lati tete ṣẹ eegun ẹyin ẹgbẹ okunkun naa. Ẹgbẹ one million boys bẹrẹ si gbilẹ nilu Ibadan, lati adugbo Beere, Mapo, Idi Aro, Odinjo, Eleta, Modina de Born Photo ni awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun yii ti n ṣe ọṣẹ, wọn n jale, wọn si n pa eeyan. Okiki ẹgbẹ one million boys yii kan gidi nitori ojoojumọ ni wọn n lowo lọwọ, wọn n fẹ ọmọge to wu wọn, ti awọn ẹgbẹ okunkun miran si n jowu wọn. Lara awọn ẹgbẹ okunkun ti wọn si jọ n jija ìwọ ko ju mi, emi ko ju ọ ni ẹgbẹ Indomie ati Abẹ-igi aanu nitori wọn siwaju ẹgbẹ one million boys bẹrẹ iṣẹ nilu Ibadan.


Ẹgbẹ one million boys bẹrẹ si gbilẹ nilu Ibadan, lati adugbo Beere, Mapo, Idi Aro, Odinjo, Eleta, Modina de Born Photo ni awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun yii ti n ṣe ọṣẹ, wọn n jale, wọn si n pa eeyan. Okiki ẹgbẹ one million boys yii kan gidi nitori ojoojumọ ni wọn n lowo lọwọ, wọn n fẹ ọmọge to wu wọn, ti awọn ẹgbẹ okunkun miran si n jowu wọn. Lara awọn ẹgbẹ okunkun ti wọn si jọ n jija ìwọ ko ju mi, emi ko ju ọ ni ẹgbẹ Indomie ati Abẹ-igi aanu nitori wọn siwaju ẹgbẹ one million boys bẹrẹ iṣẹ nilu Ibadan. Ni alẹ Ọjọbọ, ọjọ kọkandinlogun oṣu Kejila ọdun 2019, awọn ọmọ ẹgbẹ one million boys ya bo mọsalasi kan ladugbo Kudeti, pẹlu ọkọ Micra kan, kẹkẹ ẹlẹṣẹ mẹta ati ọkada pupọ. Lẹyin ikọlu wọn naa, obìnrin kan fara gba ọta, to si ku. Wọn ge ọwọ ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun mii kan, Sikiru Mufutau, to si ku, bẹẹ ni wọn ba ọpọ dukia jẹ.


Ni alẹ Ọjọbọ, ọjọ kọkandinlogun oṣu Kejila ọdun 2019, awọn ọmọ ẹgbẹ one million boys ya bo mọsalasi kan ladugbo Kudeti, pẹlu ọkọ Micra kan, kẹkẹ ẹlẹṣẹ mẹta ati ọkada pupọ. Lẹyin ikọlu wọn naa, obìnrin kan fara gba ọta, to si ku. Wọn ge ọwọ ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun mii kan, Sikiru Mufutau, to si ku, bẹẹ ni wọn ba ọpọ dukia jẹ. Oniruuru awọn ikọlu bayii lo ti waye lati igba ti One million boys ti bẹrẹ iwa ika wọn, ti ọpọ ẹmi si ti bọ laarin ẹgbẹ naa ati awọn orogun wọn bii Indomie. Bakan naa tun ni One million boys maa n fi iwe ransẹ si adugbo ti wọn ba ti fẹ lọ jale. Koda, wọn yoo si sọ tẹlẹ fawọn aladugbo naa lati pese owo silẹ fun awọn, bi bẹẹ kọ, wọn yoo ge ọwọ wọn.


Oniruuru awọn ikọlu bayii lo ti waye lati igba ti One million boys ti bẹrẹ iwa ika wọn, ti ọpọ ẹmi si ti bọ laarin ẹgbẹ naa ati awọn orogun wọn bii Indomie. Bakan naa tun ni One million boys maa n fi iwe ransẹ si adugbo ti wọn ba ti fẹ lọ jale. Koda, wọn yoo si sọ tẹlẹ fawọn aladugbo naa lati pese owo silẹ fun awọn, bi bẹẹ kọ, wọn yoo ge ọwọ wọn. Ṣe iku Abiola Ebila yoo fopin si ẹgbẹ one million boys bi? Ni ọjọ mẹta ṣẹyin, ni osu kẹrin, ọdun 2020, ni Abiola Ebila pa orogun rẹ ninu ẹgbẹ okunkun miran, Ekugbemi, lati igba naa si ni awọn agbofinro ti n wa Abiola Abila, ko le e koju igbejọ ẹṣun naa. Ni irọlẹ ọjọ Aiku, ọjọ Kejila oṣu Keje ọdun 2020 ni ariwo gba ilu kan pe ọwọ ti tẹ olori ọmọ ẹgbẹ one million boys, Abiola Ebila, to si ti jẹ Ọlọrun nipe.


Ṣe iku Abiola Ebila yoo fopin si ẹgbẹ one million boys bi? Ni ọjọ mẹta ṣẹyin, ni osu kẹrin, ọdun 2020, ni Abiola Ebila pa orogun rẹ ninu ẹgbẹ okunkun miran, Ekugbemi, lati igba naa si ni awọn agbofinro ti n wa Abiola Abila, ko le e koju igbejọ ẹṣun naa. Ni irọlẹ ọjọ Aiku, ọjọ Kejila oṣu Keje ọdun 2020 ni ariwo gba ilu kan pe ọwọ ti tẹ olori ọmọ ẹgbẹ one million boys, Abiola Ebila, to si ti jẹ Ọlọrun nipe. Ariwo ayọ gba ilu kan pe eegun ẹyin ẹgbẹ okunkun naa ti ṣẹ, paapaa pẹlu olori rẹ to ku naa, ti awọn ọmọ ẹyin rẹ yoo si fi ẹsẹ fẹ. Ṣugbọn ibeere ti ọpọ eeyan n beere ni pe, ṣe opin patapata ti de ba ẹgbẹ aseku pani one million boys ni bayii ti olori wọn ti silẹ bora? Ṣugbọn awọn miran n ro ninu ọkan wọn pe, agbo to fi ẹyin rin lọ ni ọrọ ẹgbẹ okunkun one million boys yii lee jẹ, o ṣee ṣe ki wọn lọ tun agbara mu wa.


Ariwo ayọ gba ilu kan pe eegun ẹyin ẹgbẹ okunkun naa ti ṣẹ, paapaa pẹlu olori rẹ to ku naa, ti awọn ọmọ ẹyin rẹ yoo si fi ẹsẹ fẹ. Ṣugbọn ibeere ti ọpọ eeyan n beere ni pe, ṣe opin patapata ti de ba ẹgbẹ aseku pani one million boys ni bayii ti olori wọn ti silẹ bora? Ṣugbọn awọn miran n ro ninu ọkan wọn pe, agbo to fi ẹyin rin lọ ni ọrọ ẹgbẹ okunkun one million boys yii lee jẹ, o ṣee ṣe ki wọn lọ tun agbara mu wa.


Àgbàrá òjò gbé alága àdúgbò àti èèyàn méjì mìí lọ nílùú Ibadan

Agbara ojo gbe alaga adugbo ati awọn eeyan meji mii lọ nilu Ibadan. Ọfọ nla ṣe ni adugbo Oke-Odo to n bẹ ni agbegbe Igisogba Omo-Adio ilu Ibadan nibi ti agbara ojo ti gbe alaga adugbo naa ati awọn eeyan meji mii lọ lọjọ Aje. Atẹjade ti ileeṣẹ igbohun safẹfẹ Double A Media fi lede lo fi idi ọrọ mulẹ pe arọda ojo lo ṣokunfa iṣẹlẹ laabi naa. Meji ninu awọn olugbe agbegbe naa to ba awọn oniroyin sọrọ Arakunrin Alimi Olumuyiwa ati Wasiu Adeshina  ṣe alaye wi pe eeyan mẹta ọtọọtọ lo ri sinu agbara ojo lọjọ Aje. Ohun tí gómìnà Seyi Makinde fẹ́ ṣe lórí ìwọ́dé EndSARS lẹ́yìn ìpàdé rẹ̀ pẹ̀ láwọn tọ́rọ̀ọ kàn Mo ti tọrọ aṣọ àti yẹtí etí rí, kí n tó leè ṣe àwo orin - Tope Alabi Ohun tí gómìnà Seyi Makinde fẹ́ ṣe lórí ìwọ́dé EndSARS lẹ́yìn ìpàdé rẹ̀ pẹ̀ láwọn tọ́rọ̀ọ kàn Lara wọn ni alaga adugbo naa,  Arakunrin Nureni Adejumo ti gbogbo eeyan mọ si "Master" wa. Siwaju sii, ọmọ alaga naa Onimọẹrọ  Nurudeen Adejumo sọ fun awọn oniroyin pe oun gba ipe pajawiri ni irọlẹ ọjọ naa wi pe agbara ojo ti gbe baba oun lọ ti o si ti di awati bayii.


Meji ninu awọn olugbe agbegbe naa to ba awọn oniroyin sọrọ Arakunrin Alimi Olumuyiwa ati Wasiu Adeshina  ṣe alaye wi pe eeyan mẹta ọtọọtọ lo ri sinu agbara ojo lọjọ Aje. Ohun tí gómìnà Seyi Makinde fẹ́ ṣe lórí ìwọ́dé EndSARS lẹ́yìn ìpàdé rẹ̀ pẹ̀ láwọn tọ́rọ̀ọ kàn Mo ti tọrọ aṣọ àti yẹtí etí rí, kí n tó leè ṣe àwo orin - Tope Alabi Ohun tí gómìnà Seyi Makinde fẹ́ ṣe lórí ìwọ́dé EndSARS lẹ́yìn ìpàdé rẹ̀ pẹ̀ láwọn tọ́rọ̀ọ kàn Lara wọn ni alaga adugbo naa,  Arakunrin Nureni Adejumo ti gbogbo eeyan mọ si "Master" wa. Siwaju sii, ọmọ alaga naa Onimọẹrọ  Nurudeen Adejumo sọ fun awọn oniroyin pe oun gba ipe pajawiri ni irọlẹ ọjọ naa wi pe agbara ojo ti gbe baba oun lọ ti o si ti di awati bayii. O tẹsiwaju wi pe ohun ibanujẹ nla gbaa ni iṣẹlẹ naa gẹgẹ bi o ṣe n mu un wa si iranti wi pe aibikita ijọba naa lo ṣekupa iya oun ni nnkan bi i ọdun mẹwa sẹyin. Nibayii gbogbo awọn olugbe agbegbe naa ti rawọ ẹbẹ si gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọẹrọ Ṣeyi Makinde lati dide iranlọwọ lori afara kan to nilo atunṣe ni agbegbe naa lati bi i ọdun mẹwa sẹyin ki iru iṣẹlẹ bẹẹ ma baa waye mọ.


O tẹsiwaju wi pe ohun ibanujẹ nla gbaa ni iṣẹlẹ naa gẹgẹ bi o ṣe n mu un wa si iranti wi pe aibikita ijọba naa lo ṣekupa iya oun ni nnkan bi i ọdun mẹwa sẹyin. Nibayii gbogbo awọn olugbe agbegbe naa ti rawọ ẹbẹ si gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọẹrọ Ṣeyi Makinde lati dide iranlọwọ lori afara kan to nilo atunṣe ni agbegbe naa lati bi i ọdun mẹwa sẹyin ki iru iṣẹlẹ bẹẹ ma baa waye mọ.


Ibadan robbery: Àgbègbè Secretariat ni adigunjalè ti gba ₦446,000 lọ́wọ́ oníbàárà báńki tí wọ́n pa

Awọn adigunjale ti yinbọn pa ọkunrin kan, Taoreed Olusola, lagbegbe ọfiisi ijọba to wa ni Agodi, ni ilu Ibadan. Iṣẹlẹ naa waye ni nnkan bi aago kan abọ ọsan ọjọ Aje. Ọkan lara awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju rẹ sọ pe, ni ṣe ni awọn adigunjale ọhun ṣọ arakunrin naa lati lori alupupu, ki wọn to ṣakọlu si i. O ni lẹyin naa ni wọn gba gbogbo ohun to wa lọwọ rẹ ki wọn yin in nibọn, ti wọn si gbe alupupu rẹ lọ. Iroyin ni ile ifowopamọ kan ni awọn adigunjale ọhun ti n tọpasẹ ọkunrin naa bọ lẹyin to lọ gba owo tan. Iwe ile ifowopamọ ti wọn ri lara oloogbe naa fi han pe o ṣẹṣẹ gba owo ti iye rẹ to ₦446,000 nile ifowopamọ kan to wa ni Bodija ni, ki wọn to kọlu. Oṣojumi koro miran sọ pe "Wọn ṣakọlu si Taoreed nigba to n gbiyanju lati ṣa mọ wọn lọwọ pẹlu alupupu rẹ lẹba ile gomina, ṣugbọn wọn da duro wọn si yinbọn lu nigba meji lẹyin ti wọn gba owo naa tan, wọn si salọ."


Iroyin ni ile ifowopamọ kan ni awọn adigunjale ọhun ti n tọpasẹ ọkunrin naa bọ lẹyin to lọ gba owo tan. Iwe ile ifowopamọ ti wọn ri lara oloogbe naa fi han pe o ṣẹṣẹ gba owo ti iye rẹ to ₦446,000 nile ifowopamọ kan to wa ni Bodija ni, ki wọn to kọlu. Oṣojumi koro miran sọ pe "Wọn ṣakọlu si Taoreed nigba to n gbiyanju lati ṣa mọ wọn lọwọ pẹlu alupupu rẹ lẹba ile gomina, ṣugbọn wọn da duro wọn si yinbọn lu nigba meji lẹyin ti wọn gba owo naa tan, wọn si salọ." O tẹsiwaju pe "Inu ọfiisi ni a wa ti a ti gbọ iro ibọn nigba meji, nigba naa ni a sare jade lati wo ohun to n ṣẹlẹ." "Igba yẹn ni a ri awọn ọkunrin meji lori ọkada, ti wọn n gbe owo ati alupupu rẹ salọ." Ẹwẹ, agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo, Olugbenga Fadeyi sọ pe oun ko ti gbọ nipa iṣẹlẹ naa nitori ọwọ oun kun fun iṣẹ igbaniwọle awọn ọlọpaa tuntun to n lọ lọwọ.


O tẹsiwaju pe "Inu ọfiisi ni a wa ti a ti gbọ iro ibọn nigba meji, nigba naa ni a sare jade lati wo ohun to n ṣẹlẹ." "Igba yẹn ni a ri awọn ọkunrin meji lori ọkada, ti wọn n gbe owo ati alupupu rẹ salọ." Ẹwẹ, agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo, Olugbenga Fadeyi sọ pe oun ko ti gbọ nipa iṣẹlẹ naa nitori ọwọ oun kun fun iṣẹ igbaniwọle awọn ọlọpaa tuntun to n lọ lọwọ.


Oyo traders crisis: Ẹgbẹ́ oníṣòwò ṣèwọ́de lórí ìyànsípò YK Abass gẹ́gẹ́ bí bàbálọ́jà tuntun

Awọn oniṣowo labẹ asia ẹgbẹ Coalition of Market Groups of Oyo State ṣe iwọde lati tako bi Olubadan ti ilẹ Ibadan, Oba Saliu Adetunji ti yan Ọgbẹni Yekini Abass gẹgẹ bi Babalọja gbogbogbo ipinlẹ Oyo. Ẹgbẹ́ oníṣòwò ṣèwọ́de lórí ìyànsípò YK Abass gẹ́gẹ́ bí bàbálọ́jà tuntun pe meloo ni awọn wa fẹ ni gẹgẹ bii Babalọja. Wọn ni babalọja marun un nipinlẹ Oyo yoo ni ti Gomina Seyi Makinde ba fi le buwọlu iyansipo YK Abass. Ohun tí wọn n sọ nipe niṣe ni Olubadan kan gbe  Ọgbẹni Abass le awọn lori. Bi ẹ ko ba gbagbe, oṣu to lọ ni Olubadan yan YK Abass gẹgẹ bi Babalọja gbogbogbo tuntun nipinlẹ Oyo. Awọn olufẹhonuhan naa to lọ si ọfiisi ẹgbẹ awọn akọroyin ni Ibadan sọ pe yiyan babalọja kii ṣee ojuṣe Olubadan.


Ohun tí wọn n sọ nipe niṣe ni Olubadan kan gbe  Ọgbẹni Abass le awọn lori. Bi ẹ ko ba gbagbe, oṣu to lọ ni Olubadan yan YK Abass gẹgẹ bi Babalọja gbogbogbo tuntun nipinlẹ Oyo. Awọn olufẹhonuhan naa to lọ si ọfiisi ẹgbẹ awọn akọroyin ni Ibadan sọ pe yiyan babalọja kii ṣee ojuṣe Olubadan. Wọn ni oye Babalọja kii ṣee fun ilu Ibadan nikan, gbogbo ipinlẹ Oyo lo wà fún. Awọn oniṣowo ọhun lawọn ti bẹrẹ sí ni gbe igbesẹ lati yan Babalọja tuntun ki Olubadan to Kede YK Abass gẹgẹ bí babalọja tuntun. Bí ìjà bá wà láàrin èmi àti Olubadan, a ó yanjú ẹ ní pẹ̀lẹ́kùtù, ọ̀rọ̀ bàbálọ́jà kò lè dìjà Ṣeyi Makinde ṣàbẹ̀wò s'áàfin Olubadan, Ó ní tùbí ǹ nùbí ni ọ̀rọ̀ gbà Bi ija ba wa laarin emi ati Olubadan, a o yanju ọrọ ni pẹlẹkutu- Makinde Gomina ipinlẹ Oyo onimọ ẹrọ Seyi Makinde sabẹwo si aafin Olubadan ti ilu Ibadan, Ọba Saliu Adetunji, Ajenigunuso, nibi to ti tun fidi rẹ mulẹ pe oun ko ni fori ade wọlẹ ati pe gbogbo ọwọ to tọ si wọn l'oun yoo ma fi wọ wọn.


Wọn ni oye Babalọja kii ṣee fun ilu Ibadan nikan, gbogbo ipinlẹ Oyo lo wà fún. Awọn oniṣowo ọhun lawọn ti bẹrẹ sí ni gbe igbesẹ lati yan Babalọja tuntun ki Olubadan to Kede YK Abass gẹgẹ bí babalọja tuntun. Bí ìjà bá wà láàrin èmi àti Olubadan, a ó yanjú ẹ ní pẹ̀lẹ́kùtù, ọ̀rọ̀ bàbálọ́jà kò lè dìjà Ṣeyi Makinde ṣàbẹ̀wò s'áàfin Olubadan, Ó ní tùbí ǹ nùbí ni ọ̀rọ̀ gbà Bi ija ba wa laarin emi ati Olubadan, a o yanju ọrọ ni pẹlẹkutu- Makinde Gomina ipinlẹ Oyo onimọ ẹrọ Seyi Makinde sabẹwo si aafin Olubadan ti ilu Ibadan, Ọba Saliu Adetunji, Ajenigunuso, nibi to ti tun fidi rẹ mulẹ pe oun ko ni fori ade wọlẹ ati pe gbogbo ọwọ to tọ si wọn l'oun yoo ma fi wọ wọn. Eyi jẹyọ lasiko to lọ ki oriade laafin fun ti ayẹyẹ ayajọ ọjọ ibi ọdun mejilelaadọrun. O ni oun lo fun iṣẹ ẹgbẹ oselu PDP ni ipinlẹ Ondo, sugbọn oun fun ori ade ni atilẹyin lati yan Babalọja Ìpínlẹ̀ Oyọ. Gẹgẹ bi o ṣe sọ, ijọba oun yoo sa gbogbo ipa rẹ lati fun awọn ori ade ipinlẹ naa ni aaye lati ṣe nkan to ba wu wọn to si mu idẹrun ba ara ilu, ati pe ẹni a bi ire ni oun oun ko le fi awọn agba wọlẹ.


Eyi jẹyọ lasiko to lọ ki oriade laafin fun ti ayẹyẹ ayajọ ọjọ ibi ọdun mejilelaadọrun. O ni oun lo fun iṣẹ ẹgbẹ oselu PDP ni ipinlẹ Ondo, sugbọn oun fun ori ade ni atilẹyin lati yan Babalọja Ìpínlẹ̀ Oyọ. Gẹgẹ bi o ṣe sọ, ijọba oun yoo sa gbogbo ipa rẹ lati fun awọn ori ade ipinlẹ naa ni aaye lati ṣe nkan to ba wu wọn to si mu idẹrun ba ara ilu, ati pe ẹni a bi ire ni oun oun ko le fi awọn agba wọlẹ. Ninu atẹjade kan ti akowe iroyin Gomina Taiwo Adisa fowosi, ni gomina ti rọ ara ilu lati ni ifọwọsowọpọ pẹlu oun lati mu ilọsiwaju ba ipinlẹ Oyo. O ni iṣẹ ati oṣi ko mọ Musulumi abi Kritẹni, nitori naa ki ara ilu maa fi aaye gba awọn ti wọn maa n fi ẹsin da ilu ru lati da isọkan ipinlẹ Oyo ru. Makinde ni wiwa ti oun wa si aafin ni lati fihan fun awọn oni gboyi sọyi to sọ pe nitori ija to wa laarin oun ati  Kabiyesi ni oun ko fi yoju sibi ayẹyẹ ọjọ ibi Kabiyesi.


Ninu atẹjade kan ti akowe iroyin Gomina Taiwo Adisa fowosi, ni gomina ti rọ ara ilu lati ni ifọwọsowọpọ pẹlu oun lati mu ilọsiwaju ba ipinlẹ Oyo. O ni iṣẹ ati oṣi ko mọ Musulumi abi Kritẹni, nitori naa ki ara ilu maa fi aaye gba awọn ti wọn maa n fi ẹsin da ilu ru lati da isọkan ipinlẹ Oyo ru. Makinde ni wiwa ti oun wa si aafin ni lati fihan fun awọn oni gboyi sọyi to sọ pe nitori ija to wa laarin oun ati  Kabiyesi ni oun ko fi yoju sibi ayẹyẹ ọjọ ibi Kabiyesi. "Ko si ija laarin wa ti a ba si ri ede aiyede kan ao pari rẹ ni tubi n nibi ni, gẹgẹ bi baba ati ọmọ. O ni" fun gbogbo awọn to n polongo ijọba ipinlẹ Oyo kiri pe ija wa laarin oun ati Olubadan, ẹ jẹ ki n sọ fun yin, ile ire ni a ti bi mi, mi o si ni tẹ asọ agba mọlẹ. Gbogbo ẹni to ba di gomina lọla ki o tete mọ pe ọdun mẹrin pere ni, ti o ba wa wu lati lọ lẹẹkan si, o ni lati pada wa si ọdō awọn eniyan lati sọ fun wọn. "


"Ko si ija laarin wa ti a ba si ri ede aiyede kan ao pari rẹ ni tubi n nibi ni, gẹgẹ bi baba ati ọmọ. O ni" fun gbogbo awọn to n polongo ijọba ipinlẹ Oyo kiri pe ija wa laarin oun ati Olubadan, ẹ jẹ ki n sọ fun yin, ile ire ni a ti bi mi, mi o si ni tẹ asọ agba mọlẹ. Gbogbo ẹni to ba di gomina lọla ki o tete mọ pe ọdun mẹrin pere ni, ti o ba wa wu lati lọ lẹẹkan si, o ni lati pada wa si ọdō awọn eniyan lati sọ fun wọn. " Makinde ni " Bi awọn eniyan ba wa fẹ wọn o dibo fun, bi wọn o ba si fẹ, sugbọn ni ti Ọba, ọjọ to ba ti gori oye, o di igba to ba wọ aja lọ ba awọn baba rẹ, nitori naa, ko si nkan to le maa fa ija laarin oun ati Kabiyesi" "Mo tun fẹ fi da a yin loju lẹẹkan si pe, a o se gbogbo nkan ti o yẹ ka ṣe bi ijọba, kii se fun Olubadan nikan bikose se gbogbo awọn lọbalọba to ku nipinlẹ Oyo. A maa fun wọn ni ọwọ ti wọn, a maa se nkan to tọ si wọn, ti gbonmisi-omi o to ba si wa baba le pe mi a o si yanju rẹ ni pẹlẹpẹlẹ" Ohun tí a mọ̀ nìyí nípa gbọ́nmi síi omi ò tó lórí ọ̀rọ̀ oyè Babaloja-General ní ìpínlẹ̀ Oyo Kí ló ń fa gbọ́nmi síi omi ò tó lórí ọ̀rọ̀ oyè Babaloja-General ní ìpínlẹ̀ Oyo? Omi alaafia n fẹ maa daru lẹgbẹ awọn iyalọja ati babalọja ni ipinlẹ Ọyọ lori tani yoo jẹ oye Babalọja agba, iyẹn babalọja general fawọn ọlọja ni ipinlẹ Ọyọ.


Makinde ni " Bi awọn eniyan ba wa fẹ wọn o dibo fun, bi wọn o ba si fẹ, sugbọn ni ti Ọba, ọjọ to ba ti gori oye, o di igba to ba wọ aja lọ ba awọn baba rẹ, nitori naa, ko si nkan to le maa fa ija laarin oun ati Kabiyesi" "Mo tun fẹ fi da a yin loju lẹẹkan si pe, a o se gbogbo nkan ti o yẹ ka ṣe bi ijọba, kii se fun Olubadan nikan bikose se gbogbo awọn lọbalọba to ku nipinlẹ Oyo. A maa fun wọn ni ọwọ ti wọn, a maa se nkan to tọ si wọn, ti gbonmisi-omi o to ba si wa baba le pe mi a o si yanju rẹ ni pẹlẹpẹlẹ" Ohun tí a mọ̀ nìyí nípa gbọ́nmi síi omi ò tó lórí ọ̀rọ̀ oyè Babaloja-General ní ìpínlẹ̀ Oyo Kí ló ń fa gbọ́nmi síi omi ò tó lórí ọ̀rọ̀ oyè Babaloja-General ní ìpínlẹ̀ Oyo? Omi alaafia n fẹ maa daru lẹgbẹ awọn iyalọja ati babalọja ni ipinlẹ Ọyọ lori tani yoo jẹ oye Babalọja agba, iyẹn babalọja general fawọn ọlọja ni ipinlẹ Ọyọ. Lootọ, ni ọjọ Ẹti ni iroyin kan jade pe Olubadan ti ilẹ Ibadan, Ọba Adetunji ti fi Alhaji Yekeen Abass ti ọpọ mọ si YK Abass, baba alaṣọ ni Gbagi ni ilu Ibadan jẹ ni aafin olubadan. Ṣaaju ni ọjọ Aje, ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹjọ, ọdun 2020 ni wọn ti fi Alhaji Aderẹmi Jimoh jẹ oye babalọja gẹneral kan naa ni gbọngan awọn lọbalọba ipinlẹ Ọyọ. Pẹlu bi ọrọ ṣe jẹ yii, rukerudo ati edeaiyede lo ti n waye lori pe ta gan an wa ni Babalọja tootọ ni ipinlẹ Ọyọ o?


Lootọ, ni ọjọ Ẹti ni iroyin kan jade pe Olubadan ti ilẹ Ibadan, Ọba Adetunji ti fi Alhaji Yekeen Abass ti ọpọ mọ si YK Abass, baba alaṣọ ni Gbagi ni ilu Ibadan jẹ ni aafin olubadan. Ṣaaju ni ọjọ Aje, ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹjọ, ọdun 2020 ni wọn ti fi Alhaji Aderẹmi Jimoh jẹ oye babalọja gẹneral kan naa ni gbọngan awọn lọbalọba ipinlẹ Ọyọ. Pẹlu bi ọrọ ṣe jẹ yii, rukerudo ati edeaiyede lo ti n waye lori pe ta gan an wa ni Babalọja tootọ ni ipinlẹ Ọyọ o? Ninu ọrọ to ba BBC News Yoruba sọ, Alhaji Aderẹmi Jimọh ṣalaye pe ko si igba kan ninu itan oye Babalọja general ni ipinlẹ Ọyọ jijẹ ti oye naa wa lati ọdọ balaye kankan ni ipinlẹ Ọyọ, bẹẹni ko si eyikeyi ti wọn jẹ ni aafin ọba. O fi kun un pe ninu awọn meji to ti jẹ oye naa ṣaaju, iyẹn Oloye Amubikahun,  Oloye Ladapọ to jade laye ni oṣu kẹfa, ọdun 2020, ijọba ipinlẹ Ọyọ lo maa n ṣe agbatẹru rẹ. Alhaji Aderẹmi Jimoh ṣalaye pe awọn ọlọja lo fa oun kalẹ fun igbimọ majẹobajẹ awọn ọlọja ni ipinlẹ Ọyọ ati pe awọn igbimọ ọlọja naa lo fa oun le ijọba ipinlẹ Ọyọ lọwọ.


Ninu ọrọ to ba BBC News Yoruba sọ, Alhaji Aderẹmi Jimọh ṣalaye pe ko si igba kan ninu itan oye Babalọja general ni ipinlẹ Ọyọ jijẹ ti oye naa wa lati ọdọ balaye kankan ni ipinlẹ Ọyọ, bẹẹni ko si eyikeyi ti wọn jẹ ni aafin ọba. O fi kun un pe ninu awọn meji to ti jẹ oye naa ṣaaju, iyẹn Oloye Amubikahun,  Oloye Ladapọ to jade laye ni oṣu kẹfa, ọdun 2020, ijọba ipinlẹ Ọyọ lo maa n ṣe agbatẹru rẹ. Alhaji Aderẹmi Jimoh ṣalaye pe awọn ọlọja lo fa oun kalẹ fun igbimọ majẹobajẹ awọn ọlọja ni ipinlẹ Ọyọ ati pe awọn igbimọ ọlọja naa lo fa oun le ijọba ipinlẹ Ọyọ lọwọ. Amọṣa ninu ọrọ tirẹ, olubadan ti ilẹ Ibadan, Ọba Saliu Adetunji ṣalaye pe, oye onilẹkẹ ni oye Babalọja-General, nitori naa ọba lo laṣẹ lati fi eeyan jẹ. Kabiyesi Olubadan to gba ẹnu agbẹnusọ rẹ, alagba Deọla Ọlọkọ sọrọ ṣalaye pe lootọ awọn meji to jẹ ṣaaju ko gba ọdọ awọn ọba jẹ, sibẹ wọn pada wa to o lọna to tọ lọdọ awọn Ọbalaye naa. O ni ṣaaju ajakalẹ arun COVID-19 ni iwe ififẹhan si ipo naa ti jade wa lati ọdọ Alhaji YK Abass ti wọn si ti fun wọn ni aaye oṣu mẹrin boya iwe yoo wa lati ọdọ ẹlomiran leyi ti ko wa.


Amọṣa ninu ọrọ tirẹ, olubadan ti ilẹ Ibadan, Ọba Saliu Adetunji ṣalaye pe, oye onilẹkẹ ni oye Babalọja-General, nitori naa ọba lo laṣẹ lati fi eeyan jẹ. Kabiyesi Olubadan to gba ẹnu agbẹnusọ rẹ, alagba Deọla Ọlọkọ sọrọ ṣalaye pe lootọ awọn meji to jẹ ṣaaju ko gba ọdọ awọn ọba jẹ, sibẹ wọn pada wa to o lọna to tọ lọdọ awọn Ọbalaye naa. O ni ṣaaju ajakalẹ arun COVID-19 ni iwe ififẹhan si ipo naa ti jade wa lati ọdọ Alhaji YK Abass ti wọn si ti fun wọn ni aaye oṣu mẹrin boya iwe yoo wa lati ọdọ ẹlomiran leyi ti ko wa. O fi kun un pe igbesẹ ni ti Olubadan to jawe oye le e lori ati pe yoo ṣi tọ awọn Ọbalaye yoku ni ipinlẹ Ọyọ lọ fun igbọwọle tiwọn naa. Gbogbo akitiyan lati kan si ijọba ipinlẹ Ọyọ nipasẹ kọmiṣọnna fun eto katakara lo ja si pabo . Bakan naa ni a gbiyanju lati kan si Alhaji YK Abass ti Olubadan fi jẹ, ṣugbọn awọn naa ni awọn ko lee raye sọrs bayii.


O fi kun un pe igbesẹ ni ti Olubadan to jawe oye le e lori ati pe yoo ṣi tọ awọn Ọbalaye yoku ni ipinlẹ Ọyọ lọ fun igbọwọle tiwọn naa. Gbogbo akitiyan lati kan si ijọba ipinlẹ Ọyọ nipasẹ kọmiṣọnna fun eto katakara lo ja si pabo . Bakan naa ni a gbiyanju lati kan si Alhaji YK Abass ti Olubadan fi jẹ, ṣugbọn awọn naa ni awọn ko lee raye sọrs bayii. Ṣugbọn pẹlu bi ọrọ ṣe ri bayii, adiyẹ balokun lọrọ oye Babalọja gẹneral ni ipinlẹ Ọyọ bayii nitori omi alaafia aarin awọn ọlọja naa ko fẹ gun.


Ṣugbọn pẹlu bi ọrọ ṣe ri bayii, adiyẹ balokun lọrọ oye Babalọja gẹneral ni ipinlẹ Ọyọ bayii nitori omi alaafia aarin awọn ọlọja naa ko fẹ gun.


Ibadan State Creation: Sẹ́nẹ́tọ̀ Kola Balogun jíṣẹ́ tí CCII ran, ó gbé àbá ìdásílẹ̀ ìpínlẹ̀ Ibadan lọ sí Abuja

Sẹnẹtọ Kola Balogun, to n ṣoju ẹkun guusu ipinlẹ Oyonile asofin agba nilu Abuja, tun ti gbe ẹbẹ fun idasilẹ ipinlẹ Ibadan lọ siwaju ile. Niwaju igbimọ to n ri si ayẹwo ati atunṣe iwe ofin orilẹede Naijiria, ti igbakeji aarẹ ile, Sẹnẹtọ Omo Ovie Omo Agege jẹ alaga rẹ, ni Kola Balogun gbe iwe ẹbẹ naa si. Sẹnẹtọ Balogun sọ pe, oun ti jiṣẹ igbimọ CCII to ranṣẹ si oun wi pe, ki oun gbe aba naa lọ siwaju ile aṣofin. O ni ẹkun Ibarapa naa yoo wa lara ipinlẹ Ibadan tawọn n beere fun, ba le ṣeeṣe. Sẹnẹtọ Balogun ni, ina ilu Ibadan n jo ajo rẹyin ninu awọn ilu to jẹ olu ilu ijọba alagbada, lẹyin ti Naijiria gba ominira tan. Sẹnẹtọ naa sọ pe, oun yoo ṣa gbogbo agbara oun lati rii pe ile aṣofin jiroro lori idasilẹ ipinlẹ Ibadan, nigba ti o ba ya.


O ni ẹkun Ibarapa naa yoo wa lara ipinlẹ Ibadan tawọn n beere fun, ba le ṣeeṣe. Sẹnẹtọ Balogun ni, ina ilu Ibadan n jo ajo rẹyin ninu awọn ilu to jẹ olu ilu ijọba alagbada, lẹyin ti Naijiria gba ominira tan. Sẹnẹtọ naa sọ pe, oun yoo ṣa gbogbo agbara oun lati rii pe ile aṣofin jiroro lori idasilẹ ipinlẹ Ibadan, nigba ti o ba ya. Oloye Balogun ni oun ko tii bẹrẹ si ni ro nipa ati dije ninu ibo gbogbogbo ọdun 2023. Sẹnẹtọ Balogun ni ohun to jẹ oun logun bayii ni lati ṣe gbogbo ohun ti oun ṣeleri fawọn araalu, to dibo fun oun.


Oloye Balogun ni oun ko tii bẹrẹ si ni ro nipa ati dije ninu ibo gbogbogbo ọdun 2023. Sẹnẹtọ Balogun ni ohun to jẹ oun logun bayii ni lati ṣe gbogbo ohun ti oun ṣeleri fawọn araalu, to dibo fun oun.


Ibadan Sallah Killing: Àwọn tó ṣojú wọn kòró bá BBC Yorùbá sọ̀rọ̀, Ọlọ́pàá fèsì

Nigba ti ikọ iroyin BBC Yoruba kan si ileeṣ Ọlọpaa ilu Ibadan lori iku awọn ti a gbọ pe aṣita ibọn ọlọpaa lo pa wọn, awọn ọlọpaa naa ko alaye wọn ṣe. "A rii ti awọn janduku kan n ṣe ikọlu si awọn ara ilu ni agbegbe Oke-Are, awn ọlọpaa si gbe igbesẹ kia pẹlu ọkọ wọn ti wọn gbe lọ sibẹ lati koju iṣẹlẹ naa". Wọn ṣalaye pe ni kete ti awọn adigunjale ọhun ri ọkọ ọlọpaa, wọn ṣina ibọn bolẹ si awọn lọrọ ba di ogun. Ọlọpaa ni lasiko wahala yii ni wọn yinbọn pa meji ninu wọn ti wọn si gba awọn ibọn ati roolu ọta ibọn lọwọ wọn. Wọn ti gbe oku awọn mejeeji lọ si ile igbokupamọsi Adeoyo to wa ni Ring Road nIbadan fun ayẹwo ti eeyan kan to ku to fara pa si ti wa ni ile iwosan fun itọju. Nigba ti akọroyin BBC sọ iha ohun ti awọn ara adugbo sọ fun alukoro ọlọpaa pe jẹjẹ ni awọn meji to ku hun n ṣe faaji ọdun Eid lọwọ, esi ti o fọ ni pe "a n ṣe iwadii lọwọ, a o si fi ọrọ sita bi a ba ṣe tan".ng Salah.


Ọlọpaa ni lasiko wahala yii ni wọn yinbọn pa meji ninu wọn ti wọn si gba awọn ibọn ati roolu ọta ibọn lọwọ wọn. Wọn ti gbe oku awọn mejeeji lọ si ile igbokupamọsi Adeoyo to wa ni Ring Road nIbadan fun ayẹwo ti eeyan kan to ku to fara pa si ti wa ni ile iwosan fun itọju. Nigba ti akọroyin BBC sọ iha ohun ti awọn ara adugbo sọ fun alukoro ọlọpaa pe jẹjẹ ni awọn meji to ku hun n ṣe faaji ọdun Eid lọwọ, esi ti o fọ ni pe "a n ṣe iwadii lọwọ, a o si fi ọrọ sita bi a ba ṣe tan".ng Salah. Awọn olugbe agbegbe Oke-Arẹ niluu Ibadan ti ṣe alaye ọrọ wipe aṣita ibọn awọn ọlọpaa to tọ pinpin awọn ọdaran kan wa si gbegbe naa l'Ọjọ Abamẹta lo ṣekupa awọn eeyan meji kan ni bii aago mẹwa owurọ nibi ti wọn ti n ṣe faaji ọdun. Ikọ BBC Yoruba ṣe abẹwo si agbegbe naa l'owurọ Ọjọ Aiku lati mọ ohun to ṣẹlẹ gaan. O ṣoju mi koro to ba wa sọrọ ṣe alaye wi pe awọn janduku kan to n yọ awọn ontaja iṣu lẹnu ni agbegbe Bẹẹrẹ ni awọn ọlọpaa lati Mapo le wa si agbegbe Oke-Arẹ ti wọn si n yin ibọn soke.


Awọn olugbe agbegbe Oke-Arẹ niluu Ibadan ti ṣe alaye ọrọ wipe aṣita ibọn awọn ọlọpaa to tọ pinpin awọn ọdaran kan wa si gbegbe naa l'Ọjọ Abamẹta lo ṣekupa awọn eeyan meji kan ni bii aago mẹwa owurọ nibi ti wọn ti n ṣe faaji ọdun. Ikọ BBC Yoruba ṣe abẹwo si agbegbe naa l'owurọ Ọjọ Aiku lati mọ ohun to ṣẹlẹ gaan. O ṣoju mi koro to ba wa sọrọ ṣe alaye wi pe awọn janduku kan to n yọ awọn ontaja iṣu lẹnu ni agbegbe Bẹẹrẹ ni awọn ọlọpaa lati Mapo le wa si agbegbe Oke-Arẹ ti wọn si n yin ibọn soke. Iroyin fi idi rẹ mulẹ wi pe "eeyan kan lara awọn to n ṣe faaji ọdun ni aṣita ibọn ti awọn ọlọpaa yin si awọn ọdara naa ba, ti awọn ero to wa nibi ode ariya naa si bẹrẹ sini lẹ oko mọ awọn ọlọpaa naa". Eyii lo mu ki awọn ọlọpaa ṣiju lara awọn ọdaran ti wọn le wa gaan ti wọn si bẹrẹ sini dojukọ awọn ero to n lẹ oko mọ wọn nipasẹ ẹni akọkọ ti aṣita ibọn ba. Ibọn ti awọn ọlọpaa tun yin ninu laasigbo naa lo ṣe akoba fun eeyan meji mii ni agbegbe naa.


Iroyin fi idi rẹ mulẹ wi pe "eeyan kan lara awọn to n ṣe faaji ọdun ni aṣita ibọn ti awọn ọlọpaa yin si awọn ọdara naa ba, ti awọn ero to wa nibi ode ariya naa si bẹrẹ sini lẹ oko mọ awọn ọlọpaa naa". Eyii lo mu ki awọn ọlọpaa ṣiju lara awọn ọdaran ti wọn le wa gaan ti wọn si bẹrẹ sini dojukọ awọn ero to n lẹ oko mọ wọn nipasẹ ẹni akọkọ ti aṣita ibọn ba. Ibọn ti awọn ọlọpaa tun yin ninu laasigbo naa lo ṣe akoba fun eeyan meji mii ni agbegbe naa. Awọn ara adugbo to ba BBC Yoruba sọrọ tọka wa si awọn ikorita ti iṣẹlẹ naa ti waye. Wọn ni eeyan meji lo gbẹmi mi loju ẹsẹ ti ẹni ikẹta si wa ni ẹsẹ kan aye - ẹsẹ kan ọrun. Titi di owurọ oni, apa ibọn ati ẹjẹ awọn oloogbe ṣi wa ni agbegbe naa.


Awọn ara adugbo to ba BBC Yoruba sọrọ tọka wa si awọn ikorita ti iṣẹlẹ naa ti waye. Wọn ni eeyan meji lo gbẹmi mi loju ẹsẹ ti ẹni ikẹta si wa ni ẹsẹ kan aye - ẹsẹ kan ọrun. Titi di owurọ oni, apa ibọn ati ẹjẹ awọn oloogbe ṣi wa ni agbegbe naa. Ohun ti iṣẹ iwadii fi mulẹ ni wi pe mẹta ninu awọn ọlọpaa to wa lati gbegbe Mapo lo le awọn ọdaran wa si agbegbe Oke-Arẹ ti ọrọ si di bamii. A gbiyanju lati ba alukoro ilẹẹṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ sọrọ lorii ẹsun naa lasiko ti a ṣe akojọpọ iroyin yii, ṣugbọn Arakunrin Olugbenga Fadeyi to n ṣoju ajọ naa ko gbe ipe ago rẹ.


Ohun ti iṣẹ iwadii fi mulẹ ni wi pe mẹta ninu awọn ọlọpaa to wa lati gbegbe Mapo lo le awọn ọdaran wa si agbegbe Oke-Arẹ ti ọrọ si di bamii. A gbiyanju lati ba alukoro ilẹẹṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ sọrọ lorii ẹsun naa lasiko ti a ṣe akojọpọ iroyin yii, ṣugbọn Arakunrin Olugbenga Fadeyi to n ṣoju ajọ naa ko gbe ipe ago rẹ.


Ebila of Ibadan: Ikọ̀ Operation Burst" ní àwọn ló pa Ebila, olórí àwọn "One million boys" n'Ibadan

Ọga agba ikọ agboguntiwa ọdaran ni ipinlẹ Ọyọ eyi taa mọ si Operation Burst, Kọnẹẹli Ọladipọ Ajibọla ti ṣalaye pe ikọ naa lo ṣekupa olori awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun One million boys ni ipinlẹ Ọyọ, Abiọla Ebila lọjọ Aiku. Ọgagunfẹyinti  Ọladipọ Ajibọla ni ara igbesẹ lati dẹkun iwa ọdaran  awọn ẹgbẹ ọdaran abi ẹgbẹ okunkun to n da họwuhọwu silẹ ni ipinlẹ Ọyọ ni o ṣokunfa iku Ebila. Nigba ti o n ṣalaye bi wọn ṣe pa aṣiwaju ẹgbẹ okunkun naa, Kọnẹẹli Ọladipọ ni, yatọ si pe wọn yinbọn pa Ebila lasiko to fi n gbiyanju lati sa mọ awọn agbofinro lọwọ leti bebe odo Kudẹti, awọn ni ẹri pe ọpọlọpọ awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun onemillion boys to wa pẹlu rẹ naa fi ara gbọta ibọn. O ni awọn agbofinro ikọ Operation Burst fẹ lọ doola eeyan kan tawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun naa kan ji gbe ni wọn fi fija pẹẹta ti itaporogan ibọn si waye leyi to ṣeku pa Ebila tawọn miran si tun fara gbọta. O ni bi o tilẹ jẹ pe awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun naa kan gbe oku Ebila lọ, sibẹ awọn lee sọ pe ẹkọ ṣoju mimu nibi ikọlu naa nitori pe awọn ri ẹni ti wọn ji gbe naa gba pada, ti wọn si tun ṣọṣẹ si ẹgbẹ okunkun naa. " Awọn alami kan lo ta wa lolobo pe awọn kan ji eeyan kan gbe pamọ sinu akọku ile kan lagbegbe Kudẹti.


O ni awọn agbofinro ikọ Operation Burst fẹ lọ doola eeyan kan tawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun naa kan ji gbe ni wọn fi fija pẹẹta ti itaporogan ibọn si waye leyi to ṣeku pa Ebila tawọn miran si tun fara gbọta. O ni bi o tilẹ jẹ pe awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun naa kan gbe oku Ebila lọ, sibẹ awọn lee sọ pe ẹkọ ṣoju mimu nibi ikọlu naa nitori pe awọn ri ẹni ti wọn ji gbe naa gba pada, ti wọn si tun ṣọṣẹ si ẹgbẹ okunkun naa. " Awọn alami kan lo ta wa lolobo pe awọn kan ji eeyan kan gbe pamọ sinu akọku ile kan lagbegbe Kudẹti. Alami naa ṣalaye fun wa pe mẹta ninu awọn ọmọlẹyin Ebila ji eeyan kan gbe ni ikọ operation Burst ba ko sẹnu i'sẹ lọgan nitori awa pẹlu ti mọ pe awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun One million boys ti sọ ara wọn ikan ti n jẹle lagbegbe naa. Ni kete ti wọn ri wa, awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun one million boys ba bẹrẹ si ni yinbọn, nibi ti awa pẹlu naa ti ṣina ibọn bolẹ fun wọn ni a ti pa Abiọla Ebila, ti a si wọ inu akọku ile naa lọ nibi ti a ti ri ẹni ti wọn ji gbe naa ti orukọ n jẹ Olufẹmi Awogboro ti a si doola ẹmi rẹ." Ni tirẹ, kọmiṣọna ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ, Nwachukwu Enwonwu ṣalaye pe awọn ọlọpaa kọ lo pa Ebila ati pe lati ọjọ kọkanla oṣu kẹrin ọdun yii ni wọn ti n wa Ebila lori iku Moshood Ọladokun ti ọpọ mọ si Ẹkugbemi to jẹ olori ẹgbẹ okunkun miran nilu Ibadan.


Alami naa ṣalaye fun wa pe mẹta ninu awọn ọmọlẹyin Ebila ji eeyan kan gbe ni ikọ operation Burst ba ko sẹnu i'sẹ lọgan nitori awa pẹlu ti mọ pe awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun One million boys ti sọ ara wọn ikan ti n jẹle lagbegbe naa. Ni kete ti wọn ri wa, awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun one million boys ba bẹrẹ si ni yinbọn, nibi ti awa pẹlu naa ti ṣina ibọn bolẹ fun wọn ni a ti pa Abiọla Ebila, ti a si wọ inu akọku ile naa lọ nibi ti a ti ri ẹni ti wọn ji gbe naa ti orukọ n jẹ Olufẹmi Awogboro ti a si doola ẹmi rẹ." Ni tirẹ, kọmiṣọna ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ, Nwachukwu Enwonwu ṣalaye pe awọn ọlọpaa kọ lo pa Ebila ati pe lati ọjọ kọkanla oṣu kẹrin ọdun yii ni wọn ti n wa Ebila lori iku Moshood Ọladokun ti ọpọ mọ si Ẹkugbemi to jẹ olori ẹgbẹ okunkun miran nilu Ibadan.


Sunday Igboho: Bí ń kò bá jẹ́ èèyàn dáadáa, Ọlọ́run kò ní ṣe oun dáadáa fún mi

Ilumọọka agba awujọ kan, Oloye Sunday Adeyemo, ti ọpọ eeyan mọ si Sunday Igboho ti yari kanlẹ pẹlu awọn eeyan to n sọrọ aidaa nipa rẹ. Igboho gbọnmu lori iwa aidaa ti awọn eeyan naa n hu si loju opo Instagram rẹ ninu fidio kan to ju sibẹ lọjọ Aiku. Sunday Igboho, ẹni to wa ninu ọkọ ayọkẹlẹ rẹ pẹlu ọrẹ rẹ kan lo n sọrọ naa lowe lowe, lai darukọ awọn to n ba wi. Amọ o daju pe Igboho ni awọn eeyan kan lọkan to n tahun si ninu fidi o. Gbajumọ awujọ naa ni oun dupẹ lọwọ Ọlọrun Ọba to se oore daadaa fun oun, bi oun ba si jẹ eeyan radarada ni, Ọlọrun ko se nnkan daadaa fun oun. "Bi eeyan ba lowo laye, yoo lowo lọrun ni, bi eeyan ko ba si jẹ nnkan kan laye, ko lee jẹ nnkan lọrun. Awọn to maa n bu eeyan, ẹ ri pe awọn talaka ti ko ba nkankan mu ni, awọn ọta Ọlọrun ni wọn nitori awọn ti Ọlọrun ba se daada fun, ọta Ọlọrun nii maa tẹ wọn tabi ba wọn jẹ."


Amọ o daju pe Igboho ni awọn eeyan kan lọkan to n tahun si ninu fidi o. Gbajumọ awujọ naa ni oun dupẹ lọwọ Ọlọrun Ọba to se oore daadaa fun oun, bi oun ba si jẹ eeyan radarada ni, Ọlọrun ko se nnkan daadaa fun oun. "Bi eeyan ba lowo laye, yoo lowo lọrun ni, bi eeyan ko ba si jẹ nnkan kan laye, ko lee jẹ nnkan lọrun. Awọn to maa n bu eeyan, ẹ ri pe awọn talaka ti ko ba nkankan mu ni, awọn ọta Ọlọrun ni wọn nitori awọn ti Ọlọrun ba se daada fun, ọta Ọlọrun nii maa tẹ wọn tabi ba wọn jẹ." O fikun pe o yẹ kawọn eeyan fura si awọn to ba kundun ki wọn maa pẹgan eeyan ẹlẹgbẹ wọn, o ni awọn ti ko jẹ nnkan kan ni, nitori ẹni to ba jẹ nnkan ko ni bawọn pẹgan eeyan laelae. Awọn olugbe agbegbe Soka niluu Ibadan ṣe alaye fun ikọ BBC Yoruba wi pe, lati nnkan bii ọdun mẹta sẹyin ni wahala awọn ọmọ onilẹ ti n waye ni lemọlemọ ni adugbo naa ki o to di wi pe Sunday Igboho da sii lọdun yii.Ọpọlọpọ awọn ogiri ile ni wọn ṣe ami si wi pe, awọn ọmọ onilẹ ti gbẹsẹ lee pẹlu atilẹyin ile ẹjọ giga, lasiko ti ikọ BBC Yoruba ṣe abẹwo si agbegbe naa lowurọ Ọjọ Ẹti. Awọn olugbe agbegbe naa to ba wa sọrọ labẹ aṣọ ṣalaye pe, pupọ ninu awọn abulẹṣowo to ta ilẹ fun awọn lo ti di oloogbe.


O fikun pe o yẹ kawọn eeyan fura si awọn to ba kundun ki wọn maa pẹgan eeyan ẹlẹgbẹ wọn, o ni awọn ti ko jẹ nnkan kan ni, nitori ẹni to ba jẹ nnkan ko ni bawọn pẹgan eeyan laelae. Awọn olugbe agbegbe Soka niluu Ibadan ṣe alaye fun ikọ BBC Yoruba wi pe, lati nnkan bii ọdun mẹta sẹyin ni wahala awọn ọmọ onilẹ ti n waye ni lemọlemọ ni adugbo naa ki o to di wi pe Sunday Igboho da sii lọdun yii.Ọpọlọpọ awọn ogiri ile ni wọn ṣe ami si wi pe, awọn ọmọ onilẹ ti gbẹsẹ lee pẹlu atilẹyin ile ẹjọ giga, lasiko ti ikọ BBC Yoruba ṣe abẹwo si agbegbe naa lowurọ Ọjọ Ẹti. Awọn olugbe agbegbe naa to ba wa sọrọ labẹ aṣọ ṣalaye pe, pupọ ninu awọn abulẹṣowo to ta ilẹ fun awọn lo ti di oloogbe. Awọn ọmọ awọn oloogbe naa lo wa yirapada di ọmọ onilẹ to n ṣoro bi agbọn, pẹlu ẹsun wi pe ọna aitọ ni wọn gba ra awọn ilẹ naa. Ọkan lara awọn olugbe agbegbe naa, ti o ni ki a fi orukọ bo oun laṣiri ṣe alaye wi pe, igba mẹfa ọtọọtọ ni awọn ọmọ onilẹ ti lọ gba aṣẹ ile ẹjọ lati gbẹsẹ le awọn ilẹ ti awọn eeyan ti kọle si lori, ni agbegbe Soka. O tẹsiwaju wi pe, "ohun to maa n gbẹyin ọrọ lọpọ igba ni ki awọn ọmọ onilẹ naa gba owo ibọbẹ lẹyin idunkukulaja wọn, ṣugbọn airi owo gba lọdun yii lo da gbọmi si omo o to silẹ."


Awọn ọmọ awọn oloogbe naa lo wa yirapada di ọmọ onilẹ to n ṣoro bi agbọn, pẹlu ẹsun wi pe ọna aitọ ni wọn gba ra awọn ilẹ naa. Ọkan lara awọn olugbe agbegbe naa, ti o ni ki a fi orukọ bo oun laṣiri ṣe alaye wi pe, igba mẹfa ọtọọtọ ni awọn ọmọ onilẹ ti lọ gba aṣẹ ile ẹjọ lati gbẹsẹ le awọn ilẹ ti awọn eeyan ti kọle si lori, ni agbegbe Soka. O tẹsiwaju wi pe, "ohun to maa n gbẹyin ọrọ lọpọ igba ni ki awọn ọmọ onilẹ naa gba owo ibọbẹ lẹyin idunkukulaja wọn, ṣugbọn airi owo gba lọdun yii lo da gbọmi si omo o to silẹ." "Awọn ọmọ onilẹ naa ko ọlọpaa lẹyin, t'oun ti aṣẹ ile ẹjọ gẹgẹ bi iṣe wọn lọsẹ yii. ki ilumọọka ajafẹtọmọniyan Sunday Igboho to gbẹna woju wọn.Lati ọjọ Isẹgun ti isẹlẹ naa ti waye, awọn olugbe agbegbe naa ṣe alaye wi pe, awọn ko tun tii ri ọmọ onilẹ kankan mọ ni agbegbe Soka niluu Ibadan.


"Awọn ọmọ onilẹ naa ko ọlọpaa lẹyin, t'oun ti aṣẹ ile ẹjọ gẹgẹ bi iṣe wọn lọsẹ yii. ki ilumọọka ajafẹtọmọniyan Sunday Igboho to gbẹna woju wọn.Lati ọjọ Isẹgun ti isẹlẹ naa ti waye, awọn olugbe agbegbe naa ṣe alaye wi pe, awọn ko tun tii ri ọmọ onilẹ kankan mọ ni agbegbe Soka niluu Ibadan.


Abiola Ajimobi: Ẹ wo àwòrán bí ìsìnkú Abiola Ajimobi ṣe lọ!

Akojọpọ aworan isinku gomina ipinlẹ Oyo tẹlẹri, Abiola Ajimobi


Ibadan Sallah Killing: Ẹbí ọmọ tí wọ́n rí òkú rẹ̀ nínú odò ní Ibadan ní ikú rẹ̀ kìí ṣe ojú lásán

Ẹbi ọmọ ọdun meji to di awati ni ọjọ ọdun Ileya ku ọla, Sukurat Arowolo, ti wọn si pada ri oku rẹ ninu odo kan ni adugbo Olodo ni Ibadan ti kẹdun iku rẹ. Ẹgbọn baba rẹ to ba BBC sọrọ, Arakunrin Sarafa Arowolo, sọ pe okuta kan ninu odo naa lo da oku ọmọ naa duro lati ibi ti omi ti n gbe bọ. Bakan naa ni alagbatọ rẹ, to tun jẹ iyawo ẹgbọn baba rẹ, Arabinrin Arowolo sọ pe, iku ọmọ naa dun oun pupọ, nitori pe "inu kan ni oun fi gba a lati ma a tọju pẹlu awọn ọmọ oun." O ṣalaye pe eroja ọbẹ̀ ọdun ni oun lọ ọ ra, ti ọmọ si ti di awati ki oun o to o de, botilẹjẹ pe oun ati awọn ọmọ miran lo jọ n ṣere niwaju ile. Ni nkan bi aago mẹjọ alẹ ọgbọnjọ, oṣu Keje, ọdun 2020 ni ọmọ naa di awati, ni ile wọn to wa ni adugbo Ahoyaya ni agbegbe Olodo niluu Ibadan. Gbogbo awọn aladugbo ati alagbatọ lo fọn sita lati ṣe awari ọmọ naa titi di oru ọdun Ileya ti igbiyanju wọn si ja si pabo.


O ṣalaye pe eroja ọbẹ̀ ọdun ni oun lọ ọ ra, ti ọmọ si ti di awati ki oun o to o de, botilẹjẹ pe oun ati awọn ọmọ miran lo jọ n ṣere niwaju ile. Ni nkan bi aago mẹjọ alẹ ọgbọnjọ, oṣu Keje, ọdun 2020 ni ọmọ naa di awati, ni ile wọn to wa ni adugbo Ahoyaya ni agbegbe Olodo niluu Ibadan. Gbogbo awọn aladugbo ati alagbatọ lo fọn sita lati ṣe awari ọmọ naa titi di oru ọdun Ileya ti igbiyanju wọn si ja si pabo. Ṣugbọn nigba ti yoo fi di owuro ọjọ ọdun ileya ni ariwo sọ lasiko ti ọmọde kan fẹ lọ ṣe igbọnsẹ nibi odo nla kan to n bẹ ni adugbo naa. Nibẹ lo ti kan oku Sukurat to lefo sinu omi. Igbe ọmọde yii ni awọn ara adugbo gbọ ti wọn si fi mọ pe ọfọ ti ṣẹ.


Ṣugbọn nigba ti yoo fi di owuro ọjọ ọdun ileya ni ariwo sọ lasiko ti ọmọde kan fẹ lọ ṣe igbọnsẹ nibi odo nla kan to n bẹ ni adugbo naa. Nibẹ lo ti kan oku Sukurat to lefo sinu omi. Igbe ọmọde yii ni awọn ara adugbo gbọ ti wọn si fi mọ pe ọfọ ti ṣẹ. Ikọ BBC Yoruba ṣe abẹwo si agbegbe naa l'ọjọ Iṣegun, ohun ti a fi oju ri si ba ni lọkan jẹ pupọ. Ohun akọkọ ti a le fi idi ẹ mulẹ ni pe ọmọde naa ko gbe ọdọ awọn obi rẹ. Ọdọ ẹgbọn baba rẹ lo n gbe ti onitọun si n tọju rẹ pẹluu awọn ọmọ tirẹ naa.


Ikọ BBC Yoruba ṣe abẹwo si agbegbe naa l'ọjọ Iṣegun, ohun ti a fi oju ri si ba ni lọkan jẹ pupọ. Ohun akọkọ ti a le fi idi ẹ mulẹ ni pe ọmọde naa ko gbe ọdọ awọn obi rẹ. Ọdọ ẹgbọn baba rẹ lo n gbe ti onitọun si n tọju rẹ pẹluu awọn ọmọ tirẹ naa. Ohun ti wọn tun sọ fun wa ni pe lati igba ti wọn ti bi ọmọ naa ni iya rẹ ti n ṣaisan, ilu Ondo, Ọrẹ si ni o n gbe. Eyii lo si mu ọmọ naa di ero ile ẹgbọn baba rẹ. Iyale iya ọmọ naa ti o ba wa sọrọ, Arabinrin Arowolo ṣe alaye wi pe ọmọ naa ati awọn ọmọ oun ni wọn jọ n ṣere ni iwaju ṣọọbu wọn ni ọjọ ọdun ileya ku ọla ki o to di wi pe wọn ko dede rii mọ laarin awọn ọmọ to ku.


Ohun ti wọn tun sọ fun wa ni pe lati igba ti wọn ti bi ọmọ naa ni iya rẹ ti n ṣaisan, ilu Ondo, Ọrẹ si ni o n gbe. Eyii lo si mu ọmọ naa di ero ile ẹgbọn baba rẹ. Iyale iya ọmọ naa ti o ba wa sọrọ, Arabinrin Arowolo ṣe alaye wi pe ọmọ naa ati awọn ọmọ oun ni wọn jọ n ṣere ni iwaju ṣọọbu wọn ni ọjọ ọdun ileya ku ọla ki o to di wi pe wọn ko dede rii mọ laarin awọn ọmọ to ku. O tẹsiwaju wi pe ata ọdun ni ohun lọ ra lasiko ti ọmọ naa ati awọn ọmọ oun jọ n ṣere ni iwaju ita, bẹẹ sini oun sọ fun aburo ọkọ oun kan lati mojuto wọn. O ni, " Ibi ti mo joko si naa niyẹn pe ọla ni ọjọ Aje, gbogbo nnkan le lọju pọ ni ibi alata. Mo wa lọ ba iya ti wọn n ta ata ni adugbo wa, mo ṣaa lọ ra ata ẹgbẹrun meji o le lẹẹdẹgbẹta naira".


O tẹsiwaju wi pe ata ọdun ni ohun lọ ra lasiko ti ọmọ naa ati awọn ọmọ oun jọ n ṣere ni iwaju ita, bẹẹ sini oun sọ fun aburo ọkọ oun kan lati mojuto wọn. O ni, " Ibi ti mo joko si naa niyẹn pe ọla ni ọjọ Aje, gbogbo nnkan le lọju pọ ni ibi alata. Mo wa lọ ba iya ti wọn n ta ata ni adugbo wa, mo ṣaa lọ ra ata ẹgbẹrun meji o le lẹẹdẹgbẹta naira". "Ki n to wa lọ ra ata yẹn mo mu ọmọ yẹn da ni mo fun ẹni to jẹ aburo ọkọ mi pe ki wọn maa ba mi wo ọmọ yii, kii ṣe oun nikan lo wa nibẹ wọn pọ ati awọn ọmọ temi naa ti gbogbo wọn n jo. Ṣugbọn bi ọmọ yẹn ṣe sọnu o ye Ọlọrun ọba to jọ ṣẹda emi ati ẹ". Ẹgbọn baba ọmọ naa to ba wa sọrọ, Arakunrin Sarafa Arowolo sọ fun wa pe aṣọ ọdun mẹta ọtọọtọ ni wọn ran fun ọmọ naa lọjọ ọdun ku ọla.


"Ki n to wa lọ ra ata yẹn mo mu ọmọ yẹn da ni mo fun ẹni to jẹ aburo ọkọ mi pe ki wọn maa ba mi wo ọmọ yii, kii ṣe oun nikan lo wa nibẹ wọn pọ ati awọn ọmọ temi naa ti gbogbo wọn n jo. Ṣugbọn bi ọmọ yẹn ṣe sọnu o ye Ọlọrun ọba to jọ ṣẹda emi ati ẹ". Ẹgbọn baba ọmọ naa to ba wa sọrọ, Arakunrin Sarafa Arowolo sọ fun wa pe aṣọ ọdun mẹta ọtọọtọ ni wọn ran fun ọmọ naa lọjọ ọdun ku ọla. Gbogbo rẹ lo si wọ wo. O ni o jẹ nnkan ibanujẹ wi pe awọn olubi ẹda naa ko jẹ ki Sukura wọn aṣọ ọdun rẹ. Arowolo fi kun ọrọ rẹ wi pe nigba ti ariwo sọ ni awọn to mọ pe ninu odo kan to n bẹ ni adugbo naa ni wọn sọ oku ọmọ naa si.


Gbogbo rẹ lo si wọ wo. O ni o jẹ nnkan ibanujẹ wi pe awọn olubi ẹda naa ko jẹ ki Sukura wọn aṣọ ọdun rẹ. Arowolo fi kun ọrọ rẹ wi pe nigba ti ariwo sọ ni awọn to mọ pe ninu odo kan to n bẹ ni adugbo naa ni wọn sọ oku ọmọ naa si. O ni awọn ba ẹjẹ lẹnu rẹ nibi ti o lefo si ninu omi. Leyin ọrẹyin ni wọn sinku ọmọ naa si ẹba ọdọ ti wọn ti ri oku rẹ. Nibayii ọwọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ti tẹ afurasi kan, bẹẹ sini iṣe iwadii ti n ọ lọwọ lorii ẹsun naa.


O ni awọn ba ẹjẹ lẹnu rẹ nibi ti o lefo si ninu omi. Leyin ọrẹyin ni wọn sinku ọmọ naa si ẹba ọdọ ti wọn ti ri oku rẹ. Nibayii ọwọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ti tẹ afurasi kan, bẹẹ sini iṣe iwadii ti n ọ lọwọ lorii ẹsun naa.


Seyi Makinde vs ALGON: Àwọn alága káńsù ní ìpínlẹ̀ Oyo fẹ́ pẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn lórí bígómìnà Seyi Makinde ṣe yọ wọ́n nípò

Ni Ọjọru ni ileẹjọ kotẹmilọrun to fikalẹ si ilu Ibadan gbe idajọ rẹ sita lori ẹjọ to n waye lori bi ijọba ipinlẹ Ọyọ labẹ Gomina Makinde ṣe tu awọn igbimọ ijọba ibilẹ ka nibẹ. Nibayii,  Ẹgbẹ awọn alaga kansu ALGON ni ipinlẹ Ọyọ ti ṣalaye wi pe awọn yoo pe ẹjọ kotẹmilọrun lori idajọ naa niwaju ile ẹjọ to ga julọ lorilẹede Naijiria. Nigba to n ba BBC News Yoruba sọrọ lori idajs naa, alaga ẹgbẹ awọn alaga Kansu ALGON ni ipinlẹ Ọyọ, Ọmọọba Abass Alẹshinlọyẹ ni bi igba ti eeyan fẹ mọọmọ fi ọwọ ọla gba awọn alaga kansu naa loju lọrs ọhun yii. O ni asiko to fun awọn gomina lati dẹkun aṣa pe awọn ko lee ba alaga kansu ti ko ba ti wa lati ẹgbẹ oṣẹlu wọn ṣiṣẹ. O fi kun pe ko si ibi ti ile ẹjọ naa ti sọ pe wọn ko dibo yan awọn nitootọ nitori naa ohun to tọna ni ki gomina Makinde fi aye gba awọn alaga kansu naa lati lo saa wọn eleyi ti yoo pari ni ọdun 2021. Nigba to n dahun ibeere lori ohun to fa akude ba igbesẹ yiyanju aawọ naa ni tubiinubi eleyi to kskọ n waye laarin igun mejeeji, Ọmọọba Alẹshinlọyẹ ṣalaye pe gomina ijọba ipinlẹ Ọyọ n fi iwa jẹgujẹra lọ awọn lo faa ti awọn fi yọwọ-yọsẹ ninu igbesẹ naa nigba naa.


O ni asiko to fun awọn gomina lati dẹkun aṣa pe awọn ko lee ba alaga kansu ti ko ba ti wa lati ẹgbẹ oṣẹlu wọn ṣiṣẹ. O fi kun pe ko si ibi ti ile ẹjọ naa ti sọ pe wọn ko dibo yan awọn nitootọ nitori naa ohun to tọna ni ki gomina Makinde fi aye gba awọn alaga kansu naa lati lo saa wọn eleyi ti yoo pari ni ọdun 2021. Nigba to n dahun ibeere lori ohun to fa akude ba igbesẹ yiyanju aawọ naa ni tubiinubi eleyi to kskọ n waye laarin igun mejeeji, Ọmọọba Alẹshinlọyẹ ṣalaye pe gomina ijọba ipinlẹ Ọyọ n fi iwa jẹgujẹra lọ awọn lo faa ti awọn fi yọwọ-yọsẹ ninu igbesẹ naa nigba naa. O ni ohun ti ijọba ipinlẹ Ọyọ n gbero lati ṣe nigba naa ni lati san owo fun awọn alaga kansu naa ki wọn si maa lọ eleyi ti wọn ni awọn kọ jalẹ nitori loju awọn bii igba ti awọn gba owo iṣẹ ti awọn ko ṣe ni eyi, iwa jẹgudujẹra si ni. Ile ẹjọ kotẹmilọrun ni ilu Ibadan ti gbe idajọ kalẹ pe ko sohun to buru ninu igbesẹ Gomina Seyi Makinde lati tu awọn ijọba ibilẹ ka ni ipinlẹ Ọyọ. Onidajọ Haruna Tsammani to gbe idajọ naa kalẹ gbẹsẹle idajọ ti ile ẹjọ giga ipinlẹ Ọyọ gbe kalẹ ni ilu Ibadan leyi to ti ni Gomina Makinde tasẹ agẹrẹ lori igbesẹ naa, pe ko bofin mu.


O ni ohun ti ijọba ipinlẹ Ọyọ n gbero lati ṣe nigba naa ni lati san owo fun awọn alaga kansu naa ki wọn si maa lọ eleyi ti wọn ni awọn kọ jalẹ nitori loju awọn bii igba ti awọn gba owo iṣẹ ti awọn ko ṣe ni eyi, iwa jẹgudujẹra si ni. Ile ẹjọ kotẹmilọrun ni ilu Ibadan ti gbe idajọ kalẹ pe ko sohun to buru ninu igbesẹ Gomina Seyi Makinde lati tu awọn ijọba ibilẹ ka ni ipinlẹ Ọyọ. Onidajọ Haruna Tsammani to gbe idajọ naa kalẹ gbẹsẹle idajọ ti ile ẹjọ giga ipinlẹ Ọyọ gbe kalẹ ni ilu Ibadan leyi to ti ni Gomina Makinde tasẹ agẹrẹ lori igbesẹ naa, pe ko bofin mu. Onidajọ Tsammani ṣalaye pe ori ahesọ ati gbọyisọyi ni awọn alaga kansu ti wọn rọ loye naa gbe ipẹjọ wọn naa le. Bashorun Bọsun Ajuwọn lo pe ẹjọ ọhun lorukọ awọn alaga kansu naa. Itaporogan laarin gomina Makinde atawọn alaga kansu labẹ aṣia ALGON ni ipinlẹ Ọyọ bẹrẹ ni kete lẹyin ti wọn bura wọle sipo fun Makinde gẹgẹ bii gomina ipinlẹ Ọyọ.


Onidajọ Tsammani ṣalaye pe ori ahesọ ati gbọyisọyi ni awọn alaga kansu ti wọn rọ loye naa gbe ipẹjọ wọn naa le. Bashorun Bọsun Ajuwọn lo pe ẹjọ ọhun lorukọ awọn alaga kansu naa. Itaporogan laarin gomina Makinde atawọn alaga kansu labẹ aṣia ALGON ni ipinlẹ Ọyọ bẹrẹ ni kete lẹyin ti wọn bura wọle sipo fun Makinde gẹgẹ bii gomina ipinlẹ Ọyọ. Gomina Makinde tu awọn igbimọ iṣejọba ibilẹ ni ipinlẹ naa ka lori ẹsun pe ilana ti wọn fi de ipo tako ofin. Labẹ gomina ana ni ipinlẹ Ọyọ, oloogbe Abiọla Ajimọbi ni wọn ti yan awọn alaga kansu naa ki Gomina Makinde to tu wọn ka ni wakati diẹ lẹyin to gori oye.


Gomina Makinde tu awọn igbimọ iṣejọba ibilẹ ni ipinlẹ naa ka lori ẹsun pe ilana ti wọn fi de ipo tako ofin. Labẹ gomina ana ni ipinlẹ Ọyọ, oloogbe Abiọla Ajimọbi ni wọn ti yan awọn alaga kansu naa ki Gomina Makinde to tu wọn ka ni wakati diẹ lẹyin to gori oye.


Abiola Ajimobi: Àwòrán rèé nípa ìgbé ayé Abiola Ajimobi

Eniyan ti itan igbesi aye rẹ tan kalẹ gẹgẹ bi atapata dide ni Abiola Ajimobi jẹ.


Oyo Corornavirus: Gbogbo ìgbìmọ́ aláṣẹ ìjọba ìpínlẹ̀ Oyo ló ṣe àyẹwò àrùn Covid-19 Sùgbọ́n...

Gómìnà ìpínlẹ̀ Oyo, Seyi Makinde tí fi léde lórí ojú òpó ìkànsíraẹni Facebook rẹ̀ pé, mẹ́ta nínú àwọn ìgbìmọ̀ aláṣe ìjọba ìpínlẹ̀ Oyo ló ti ni ààrùn Coronavirus bayìí. Gómìnà ní sáájú àsìkò yìí ní gbogbo ọmọ ìgbìmọ̀ aláṣẹ ti ṣe àyẹ̀wò ààrùn coronavirus súgbọ̀n mẹta nínú wọ́n ni ayẹwò fi idí rẹ̀ múlẹ̀ pé ó ti ni ààrùn náà nígbà tí àyẹ̀wò àwọn méjì kò sì dájú bóyá wọ́n ni tàbi wọ́n kò ni ààrùn. Seyi Makinde ni ìjọba ti ránṣẹ́ si àwọn ti ọ̀rọ̀ náà kan, títọpasẹ ibi ti wọ́n ti rìn sí náà ti bẹ̀rẹ̀, bákan náà ni ọfíìsì wọ́n tí wà ni títìpa fún àtúṣe tó yẹ. Gómìnà Makinde ní " Ààrùn náà sì wà pẹ̀lú wa dájúdájú, pé à n gbìyajú láti dá ọrọ̀ ajé padà bọ̀ sípò kò túnmọ̀ si pé ààrùn náà ti di oun ìgbàgbé" " Ó ṣe pàtàkì kí a máa mójú tó ara wa nípa wfífọ ọwọ́ wa déédé pẹ̀lú omi aàti ọṣẹ , kí a sì maa wọ ìbòmú ti a bá ti wà pẹ̀lú àwọn eníyà, ìjìnà síra ẹni náà si ṣe pàtàkì pẹ̀lú." Update on Coronavirus ní Nigeria: Bí a ṣe fi N2.7 bilìọ̀nù kojúu àrùn Coro réé- Ìjọba ìpínlẹ̀ Oyo Ipinlẹ Oyo ni awọn ti na owo to to N2,779,000,000 lati koju arun COVID-19 nipinlẹ naa. Ijọba ipinlẹ Oyo fi sita loju opo Twitter wọn pẹlu alaye ni sisẹ n tẹle lori bi wọn ṣe na owo naa.


Gómìnà Makinde ní " Ààrùn náà sì wà pẹ̀lú wa dájúdájú, pé à n gbìyajú láti dá ọrọ̀ ajé padà bọ̀ sípò kò túnmọ̀ si pé ààrùn náà ti di oun ìgbàgbé" " Ó ṣe pàtàkì kí a máa mójú tó ara wa nípa wfífọ ọwọ́ wa déédé pẹ̀lú omi aàti ọṣẹ , kí a sì maa wọ ìbòmú ti a bá ti wà pẹ̀lú àwọn eníyà, ìjìnà síra ẹni náà si ṣe pàtàkì pẹ̀lú." Update on Coronavirus ní Nigeria: Bí a ṣe fi N2.7 bilìọ̀nù kojúu àrùn Coro réé- Ìjọba ìpínlẹ̀ Oyo Ipinlẹ Oyo ni awọn ti na owo to to N2,779,000,000 lati koju arun COVID-19 nipinlẹ naa. Ijọba ipinlẹ Oyo fi sita loju opo Twitter wọn pẹlu alaye ni sisẹ n tẹle lori bi wọn ṣe na owo naa. Nigba to n ṣalaye alakalẹ gbogbo ibi ti wọn na owo yii si kaakiri iṣọri iṣọri, kọmiṣọnna eto isuna ipinlẹ Oyo, Akinola Ojo sọ ipinnu ijọba ni pato. O sọ eyi nibi ipade igbimọ alaṣẹ ipinlẹ Oyo pe N900.5 miliọnu ni awọn fi ra awọn nkan iranwọ, ounjẹ ati irugbin fun araalu. Wọn ni awọn na N370.6 miliọnu lati ṣatunṣe ibudo itọju ajakalẹ arun to wa ni Olodo.


Nigba to n ṣalaye alakalẹ gbogbo ibi ti wọn na owo yii si kaakiri iṣọri iṣọri, kọmiṣọnna eto isuna ipinlẹ Oyo, Akinola Ojo sọ ipinnu ijọba ni pato. O sọ eyi nibi ipade igbimọ alaṣẹ ipinlẹ Oyo pe N900.5 miliọnu ni awọn fi ra awọn nkan iranwọ, ounjẹ ati irugbin fun araalu. Wọn ni awọn na N370.6 miliọnu lati ṣatunṣe ibudo itọju ajakalẹ arun to wa ni Olodo. Bakan naa, wọn na N453.7 miliọnu lori amojuto ibode ipinlẹ, ọkọ iṣẹ awọn oṣiṣẹ alaabo ati itọju awọn oṣiṣẹ gangan. N118 miliọnu ni wọn na lori iranwọ ileewosan ijọba to wa ni kọlẹẹji fasiti Ibadan fun ṣiṣe awọn ayẹwo arun COVID-19. Lafikun, wọn ni fun ayẹwo gangan, N614.7 miliọnu ni wọn na lori ayẹwo, ohun eelo fun ayẹwo atawọn nkan jijẹ fun ilera Nigba ti wọn na N321.2 miliọnu lati ra ọkọ awọn eleto ilera Ambulansi.


Bakan naa, wọn na N453.7 miliọnu lori amojuto ibode ipinlẹ, ọkọ iṣẹ awọn oṣiṣẹ alaabo ati itọju awọn oṣiṣẹ gangan. N118 miliọnu ni wọn na lori iranwọ ileewosan ijọba to wa ni kọlẹẹji fasiti Ibadan fun ṣiṣe awọn ayẹwo arun COVID-19. Lafikun, wọn ni fun ayẹwo gangan, N614.7 miliọnu ni wọn na lori ayẹwo, ohun eelo fun ayẹwo atawọn nkan jijẹ fun ilera Nigba ti wọn na N321.2 miliọnu lati ra ọkọ awọn eleto ilera Ambulansi. Ojo jẹ ko di mimọ siwaju sii pe N156 miliọnu ni wọn ya sọtọ fun awọn to n ṣiṣẹ iyọnda Pẹlu N15,000 ajẹmonu owo pe wọn n fẹmi ara wọn wewu ti wọn ti n jẹ wọn latinu oṣu kẹta. O wa pe gbogbo ẹbun owo to wọle latọdọ awọn Aladani, ileeṣẹ ati ajọ pọ soju kan pe o jẹ N1.2 biliọnu. Ijọba ipinlẹ Oyo ti kede ayipada lori ọjọ ti ile iwe yoo di ṣiṣi pada kaakiri ipinlẹ naa.


Ojo jẹ ko di mimọ siwaju sii pe N156 miliọnu ni wọn ya sọtọ fun awọn to n ṣiṣẹ iyọnda Pẹlu N15,000 ajẹmonu owo pe wọn n fẹmi ara wọn wewu ti wọn ti n jẹ wọn latinu oṣu kẹta. O wa pe gbogbo ẹbun owo to wọle latọdọ awọn Aladani, ileeṣẹ ati ajọ pọ soju kan pe o jẹ N1.2 biliọnu. Ijọba ipinlẹ Oyo ti kede ayipada lori ọjọ ti ile iwe yoo di ṣiṣi pada kaakiri ipinlẹ naa. Ọjọ Aje tii ṣe ọjọ kọkandinlọgbọn oṣu kẹfa ni ijọba Seyi Makinde n gbero tẹlẹ lati ṣi ileewe pada, amọ ijọba ti so o rọ bayii nitori bi awọn eeyan to n karun coronavirus ṣe pọ si nipinlẹ naa. Akọwe iroyin fun Gomina ipinlẹ, Taiwo Adisa lo fi idi ọrọ naa mulẹ fawọn akọroyin lọjọ Iṣẹgun. Ni bayii, awọn olukọ nikan yoo wọle pada lọjọ kọkandinlọgbọn oṣu kẹfa nigba tawọn akẹẹkọ kan yoo wọlẹ pada lẹyin ọṣẹ kan tawọn olukọ wọn ba ti wọle tan.


Ọjọ Aje tii ṣe ọjọ kọkandinlọgbọn oṣu kẹfa ni ijọba Seyi Makinde n gbero tẹlẹ lati ṣi ileewe pada, amọ ijọba ti so o rọ bayii nitori bi awọn eeyan to n karun coronavirus ṣe pọ si nipinlẹ naa. Akọwe iroyin fun Gomina ipinlẹ, Taiwo Adisa lo fi idi ọrọ naa mulẹ fawọn akọroyin lọjọ Iṣẹgun. Ni bayii, awọn olukọ nikan yoo wọle pada lọjọ kọkandinlọgbọn oṣu kẹfa nigba tawọn akẹẹkọ kan yoo wọlẹ pada lẹyin ọṣẹ kan tawọn olukọ wọn ba ti wọle tan. Ẹwẹ, ijọba apapọ ti kọkọ tako ṣiṣi ileewe pada lasiko yii ti aarun coronavirus si n pọ si ni Naijiria, ijọba aika ilera awọn eeyan si ni. Amọ ijọba ipinlẹ Oyo sọ pe ohun ti gbaradi fun ṣiṣi ileewe pada nipa riran awọn akọṣẹmọṣẹ ninu eto ilera ati ọrọ ayika lọ si awọn ileewe lati sọ bi eto ṣe le kẹsẹjari. Ijọba ipinlẹ Oyo ni gbogbo eto lo ti to lati rii pe awọn olukọ atawọn akẹkọọ n tele ilana ti ijọba la kalẹ lati dena itankalẹ aarun covid-1 Àìmọ̀kan ló ń ṣe ìjọba Oyo tó fẹ́ ṣí iléèwé, gbogbo ìpínlẹ̀ ló ní àrùn COVID 19- Ijọba àpapọ̀ Ajọ NCDC ti ni ko si ipinlẹ kankan ni Naijiria to dantọ lọwọ arun Coronavirus.


Ẹwẹ, ijọba apapọ ti kọkọ tako ṣiṣi ileewe pada lasiko yii ti aarun coronavirus si n pọ si ni Naijiria, ijọba aika ilera awọn eeyan si ni. Amọ ijọba ipinlẹ Oyo sọ pe ohun ti gbaradi fun ṣiṣi ileewe pada nipa riran awọn akọṣẹmọṣẹ ninu eto ilera ati ọrọ ayika lọ si awọn ileewe lati sọ bi eto ṣe le kẹsẹjari. Ijọba ipinlẹ Oyo ni gbogbo eto lo ti to lati rii pe awọn olukọ atawọn akẹkọọ n tele ilana ti ijọba la kalẹ lati dena itankalẹ aarun covid-1 Àìmọ̀kan ló ń ṣe ìjọba Oyo tó fẹ́ ṣí iléèwé, gbogbo ìpínlẹ̀ ló ní àrùn COVID 19- Ijọba àpapọ̀ Ajọ NCDC ti ni ko si ipinlẹ kankan ni Naijiria to dantọ lọwọ arun Coronavirus. Ọga agba ajọ naa, Chikwe Ihekweazu lo fi eyi lede lọjọ aje lasiko ti wọn n ṣepade pẹlu igbimọ amuṣẹya ti aarẹ gbekalẹ lori arun yii ni ilu Abuja. Ohun to mu ọrọ yii jade gan ni bi ajọ NCDC ko ṣe tii jabọ boya eeyan lugbadi COVID -19 ni ipinlẹ Cross River lọsan ọjọ aje yẹn. Ọgbẹni Ihekweazu n sọrọ nigba ti ibeere kan jade lori pe awọn ipinlẹ kan naa to ti da awọn alaisan yii silẹ nileewosan n kede ara wọn pe awọn bọ lọwọ COVID-19.


Ọga agba ajọ naa, Chikwe Ihekweazu lo fi eyi lede lọjọ aje lasiko ti wọn n ṣepade pẹlu igbimọ amuṣẹya ti aarẹ gbekalẹ lori arun yii ni ilu Abuja. Ohun to mu ọrọ yii jade gan ni bi ajọ NCDC ko ṣe tii jabọ boya eeyan lugbadi COVID -19 ni ipinlẹ Cross River lọsan ọjọ aje yẹn. Ọgbẹni Ihekweazu n sọrọ nigba ti ibeere kan jade lori pe awọn ipinlẹ kan naa to ti da awọn alaisan yii silẹ nileewosan n kede ara wọn pe awọn bọ lọwọ COVID-19. "Ko si ipinlẹ kankan to ti bọ yanyan lọwọ arun COVID-19, ko si nkankan. Ko da ilu Zealand gan to da wa nibi to wa pada ni lẹyin igba diẹ ti wọn o ni tẹlẹ. O ni "a o le ya ara wa kuro lara orilẹede wa.


"Ko si ipinlẹ kankan to ti bọ yanyan lọwọ arun COVID-19, ko si nkankan. Ko da ilu Zealand gan to da wa nibi to wa pada ni lẹyin igba diẹ ti wọn o ni tẹlẹ. O ni "a o le ya ara wa kuro lara orilẹede wa. Tori naa lọwọlọwọ, ko sẹni to bọ, tori eyi lao fi tẹsiwaju ni ṣiṣe ayẹwo lati mọ awọn to ni. Ẹwẹ, igbimọ amuṣẹya COVID-19 gba awọn ọmọ Naijiria niyanju lati ma bẹru ṣiṣe ayẹwo paapaa julọ tori arun naa kii kuku ṣe idajọ iku. "A lee dena pipadanu ọmọ Naijiria bi a ba pe fun iranwọ".


Tori naa lọwọlọwọ, ko sẹni to bọ, tori eyi lao fi tẹsiwaju ni ṣiṣe ayẹwo lati mọ awọn to ni. Ẹwẹ, igbimọ amuṣẹya COVID-19 gba awọn ọmọ Naijiria niyanju lati ma bẹru ṣiṣe ayẹwo paapaa julọ tori arun naa kii kuku ṣe idajọ iku. "A lee dena pipadanu ọmọ Naijiria bi a ba pe fun iranwọ". Alaga igbimọ naa, Boss Mustapha sọ eyi o si tun pe akiyesi si ọrọ awọn ara orilẹede meji kan ti wọn gbamu to yọ wọ Naijiria o si gboriyin fun ileeṣẹ to n ri si iwọle wode ni Naijiria fun iṣẹ takun takun. O ni awọn ṣi tun gbọ pe awọn kan n ko ounjẹ wọle lọna aitọ ṣugbọn o ni ileeṣẹ to n ri si iwọle-wọde n ṣe iṣẹ wọn bii iṣẹ. Ipade yii tun mẹnu ba bi awọn eeyan ko ṣe tẹle awọn ofin ti ijọba la kalẹ lati dena arun yii.


Alaga igbimọ naa, Boss Mustapha sọ eyi o si tun pe akiyesi si ọrọ awọn ara orilẹede meji kan ti wọn gbamu to yọ wọ Naijiria o si gboriyin fun ileeṣẹ to n ri si iwọle wode ni Naijiria fun iṣẹ takun takun. O ni awọn ṣi tun gbọ pe awọn kan n ko ounjẹ wọle lọna aitọ ṣugbọn o ni ileeṣẹ to n ri si iwọle-wọde n ṣe iṣẹ wọn bii iṣẹ. Ipade yii tun mẹnu ba bi awọn eeyan ko ṣe tẹle awọn ofin ti ijọba la kalẹ lati dena arun yii. O ni ọsẹ meji akọkọ lawọn eeyanfi ṣe boju boju amọ lẹyin rẹ, wọn ti rẹwẹsi. Mustapha tọka si wipe awọn ṣe iwadii kan to fihan awọn ibi kan wa ni Naijiria ti wọn o ṣi gbagbọ pe COVID 19 wa lootọ ti wọn si n fọwọ yẹpẹrẹ mu u. Dokita Aliyu ni "o lee ko Coronavirus bi o ba jade lai tẹle awọn ofin ti a ṣe". Ẹwẹ,  o gboriyin fawọnipinlẹ to n jabọ deedee nipa iye awọn to ti lugbadi arun naa.


O ni ọsẹ meji akọkọ lawọn eeyanfi ṣe boju boju amọ lẹyin rẹ, wọn ti rẹwẹsi. Mustapha tọka si wipe awọn ṣe iwadii kan to fihan awọn ibi kan wa ni Naijiria ti wọn o ṣi gbagbọ pe COVID 19 wa lootọ ti wọn si n fọwọ yẹpẹrẹ mu u. Dokita Aliyu ni "o lee ko Coronavirus bi o ba jade lai tẹle awọn ofin ti a ṣe". Ẹwẹ,  o gboriyin fawọnipinlẹ to n jabọ deedee nipa iye awọn to ti lugbadi arun naa. O jẹ ko di mimọ pe " ko si itiju ninu sisọ iye awọn to ni i nipinlẹ yin. Bi a o ba mọ otitọ nipa ipo ti ipinlẹ yin wa ni ti arun yoo, ẹ n fi ẹmi awọn araalu yin wewu ni". Ijọba ipinlẹ Oyo ti sọ pe ipinnu oun lati ṣi awọn ile iwe pada lọjọ kọkandilọgbọn oṣu kẹfa ọdun 2020 ṣi wa ni digbi.


O jẹ ko di mimọ pe " ko si itiju ninu sisọ iye awọn to ni i nipinlẹ yin. Bi a o ba mọ otitọ nipa ipo ti ipinlẹ yin wa ni ti arun yoo, ẹ n fi ẹmi awọn araalu yin wewu ni". Ijọba ipinlẹ Oyo ti sọ pe ipinnu oun lati ṣi awọn ile iwe pada lọjọ kọkandilọgbọn oṣu kẹfa ọdun 2020 ṣi wa ni digbi. Agbẹnusọ Gomina ipinlẹ naa, Taiwo Adisa sọ fun BBC pe kii ṣe gbogbo ile iwe ni yoo di ṣiṣi O ni ayafi awọn ile iwe to ba tẹlẹ ilana ti ajọ eleto ilera gbe kalẹ lati dabo bo awọn akẹkọ. Adisa ni awọn aṣoju ileeṣẹ to n ri si eto ẹkọ ni ipinlẹ Oyo yoo ma kaakiri awọn ile iwe lati ri pe wọn ni gbogbo oun to yẹ O ni eyi ko ṣẹyin ki wọn baa le ni lọna ati dena itankalẹ arun Covid-19 laarin awọn ọmọ ile iwe. Adisa tun  ni "Ile iwe to ba ṣe awọn nnkan to yẹ nikan lo maa koju osuwọn lati wa ni ṣiṣi."


Agbẹnusọ Gomina ipinlẹ naa, Taiwo Adisa sọ fun BBC pe kii ṣe gbogbo ile iwe ni yoo di ṣiṣi O ni ayafi awọn ile iwe to ba tẹlẹ ilana ti ajọ eleto ilera gbe kalẹ lati dabo bo awọn akẹkọ. Adisa ni awọn aṣoju ileeṣẹ to n ri si eto ẹkọ ni ipinlẹ Oyo yoo ma kaakiri awọn ile iwe lati ri pe wọn ni gbogbo oun to yẹ O ni eyi ko ṣẹyin ki wọn baa le ni lọna ati dena itankalẹ arun Covid-19 laarin awọn ọmọ ile iwe. Adisa tun  ni "Ile iwe to ba ṣe awọn nnkan to yẹ nikan lo maa koju osuwọn lati wa ni ṣiṣi." "Ṣugbọn awọn ile iwe ti ko ba ṣe awọn ohun to tọ bii ibi ti awọn ọmọ ile iwe yoo ti maa fọ ọwọ wọn pẹlu aridaju pe awọn akẹkọọ naa yoo ma lo ibomu, ko tii ṣetan lati di ṣiṣi." Adisa ṣalaye pe awọn to wa ni ipele kẹfa ile iwe alakọbẹrẹ, awọn to wa ni ipele kẹta akọkọ ati ipele kẹta keji ni ile iwe girama nikan ni ijọba lero pe yoo pada sẹnu ẹkọ wọn. Ni ti pe awọn to ni arun Coronavirus n pọ si ipinlẹ Oyo, Adisa ni ko ṣẹyin ayẹwo ojule si ojule ti ijọba ipinlẹ ọhun gunle.


"Ṣugbọn awọn ile iwe ti ko ba ṣe awọn ohun to tọ bii ibi ti awọn ọmọ ile iwe yoo ti maa fọ ọwọ wọn pẹlu aridaju pe awọn akẹkọọ naa yoo ma lo ibomu, ko tii ṣetan lati di ṣiṣi." Adisa ṣalaye pe awọn to wa ni ipele kẹfa ile iwe alakọbẹrẹ, awọn to wa ni ipele kẹta akọkọ ati ipele kẹta keji ni ile iwe girama nikan ni ijọba lero pe yoo pada sẹnu ẹkọ wọn. Ni ti pe awọn to ni arun Coronavirus n pọ si ipinlẹ Oyo, Adisa ni ko ṣẹyin ayẹwo ojule si ojule ti ijọba ipinlẹ ọhun gunle. O ni ojuko ti ijọba Oyo ti n gba nnkan ayẹwo coronavirus le ni mẹwaa kaakiri ipinlẹ naa, ati pe ida mẹwaa ninu ọgọrun awọn to ṣayẹwo arun naa lo ni ni ipinlẹ ọhun. Adisa pari ọrọ rẹ pe ijọba ti kọwe ranṣẹ si awọn olori ile iwe lori igbesẹ to yẹ ki wọn gbe, ṣugbọn ti wọn ba kọ lati tẹle awọn igbesẹ yii, ko ni si aye lati ṣi irufẹ ile iwe bẹẹ. Ijọba ipinlẹ Ọyọ ti paṣẹ ki awọn ileewe gbogbo ni ipinlẹ naa o di ṣiṣi pada ni ọjọ Aje, ọjọ kọkandinlọgbọn oṣu yii, amọ ijọba ipinlẹ Cross River ti fi ọsẹ meji kun iwọle awọn akẹẹkọ.


O ni ojuko ti ijọba Oyo ti n gba nnkan ayẹwo coronavirus le ni mẹwaa kaakiri ipinlẹ naa, ati pe ida mẹwaa ninu ọgọrun awọn to ṣayẹwo arun naa lo ni ni ipinlẹ ọhun. Adisa pari ọrọ rẹ pe ijọba ti kọwe ranṣẹ si awọn olori ile iwe lori igbesẹ to yẹ ki wọn gbe, ṣugbọn ti wọn ba kọ lati tẹle awọn igbesẹ yii, ko ni si aye lati ṣi irufẹ ile iwe bẹẹ. Ijọba ipinlẹ Ọyọ ti paṣẹ ki awọn ileewe gbogbo ni ipinlẹ naa o di ṣiṣi pada ni ọjọ Aje, ọjọ kọkandinlọgbọn oṣu yii, amọ ijọba ipinlẹ Cross River ti fi ọsẹ meji kun iwọle awọn akẹẹkọ. Igbimọ amuṣẹya ti ijọba ipinlẹ Ọyọ gbe kalẹ lori kikoju ajakalẹ arun coronavirus lo kede igbesẹ ijọba ipinlẹ naa lọjọ Aje. Ninu ọrọ ti wọn fi lede, ijọba ipinlẹ Cross River ni awọn fẹ fi ọsẹ meji naa se ayẹwo gbogbo awn ileewe naa lati le gbaradi fun iwọlẹ awọn akẹkọ naa. Ti ijọba ipinlẹ Cross River ko ba yi ẹnu pada, awọn ni ko ba jẹ ipinlẹ akọkọ ti yoo ṣi ileewe pada lorilẹede Naijiria.


Igbimọ amuṣẹya ti ijọba ipinlẹ Ọyọ gbe kalẹ lori kikoju ajakalẹ arun coronavirus lo kede igbesẹ ijọba ipinlẹ naa lọjọ Aje. Ninu ọrọ ti wọn fi lede, ijọba ipinlẹ Cross River ni awọn fẹ fi ọsẹ meji naa se ayẹwo gbogbo awn ileewe naa lati le gbaradi fun iwọlẹ awọn akẹkọ naa. Ti ijọba ipinlẹ Cross River ko ba yi ẹnu pada, awọn ni ko ba jẹ ipinlẹ akọkọ ti yoo ṣi ileewe pada lorilẹede Naijiria. Ninu ọrọ ti wọn, Ijọba ipinlẹ Ọyọ ni awọn akẹkọọ iwe kẹfa nileewe alakọbẹrẹ (Primary Six), iwe kẹta ileewe girama (JSS 3) ati kilasi aṣekagba nileewe girama (SSS 3) nikan ni yoo wọle ikẹkọọ ni ọjọ naa. Ati pe wọn si gbọdọ maa tẹle awọn ilana ti igbims amuṣẹya naa ba fi silẹ. Bakan naa lo tun fi kun un pe awọn ileejọsin pẹlu lee pada si nii ṣi ilẹkun wọn silẹ fun ijọsin lati ọjọ Aje kan naa Sugbọn ida kan ninu mẹrin awọn eeyan to n wa si ileejọsin naa tẹlẹ ni aye gba lati maa jọsin fun asiko yii na ti wọn ko si gbọdọ maa tẹle ofin ati ilana igbimọ amuṣẹya naa.


Ninu ọrọ ti wọn, Ijọba ipinlẹ Ọyọ ni awọn akẹkọọ iwe kẹfa nileewe alakọbẹrẹ (Primary Six), iwe kẹta ileewe girama (JSS 3) ati kilasi aṣekagba nileewe girama (SSS 3) nikan ni yoo wọle ikẹkọọ ni ọjọ naa. Ati pe wọn si gbọdọ maa tẹle awọn ilana ti igbims amuṣẹya naa ba fi silẹ. Bakan naa lo tun fi kun un pe awọn ileejọsin pẹlu lee pada si nii ṣi ilẹkun wọn silẹ fun ijọsin lati ọjọ Aje kan naa Sugbọn ida kan ninu mẹrin awọn eeyan to n wa si ileejọsin naa tẹlẹ ni aye gba lati maa jọsin fun asiko yii na ti wọn ko si gbọdọ maa tẹle ofin ati ilana igbimọ amuṣẹya naa. Bakan naa ni ijọba ipinlẹ Ọyọ tun paṣẹ fun awọn oṣiṣẹ ijọba ipinlẹ naa lati ọjọ Aje to n bọ. Amọ, ipinlẹ Cross river nikan ni ko i tii kede pe awọn ni arun Coronavirus ninu gbogbo awọn ipinlẹ to wa lorilẹ-ede Naijiria.


Bakan naa ni ijọba ipinlẹ Ọyọ tun paṣẹ fun awọn oṣiṣẹ ijọba ipinlẹ naa lati ọjọ Aje to n bọ. Amọ, ipinlẹ Cross river nikan ni ko i tii kede pe awọn ni arun Coronavirus ninu gbogbo awọn ipinlẹ to wa lorilẹ-ede Naijiria.


Ibadan: Olóòlù kò ni kọ́ja agboolé rẹ̀ fún ọdún eégún ìlú Ibadan tọdún yìí

Ọdọọdún ni ayẹyẹ ọdún eégún máa n wáye nílu Ibadan tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ elégún oníruurú si má n yọjú lásìkò ayẹyẹ yìí. Sùgbọ́n látì ìgbà tí ààrùn Coronavirus ti bẹ̀rẹ̀ ni ìjọba ìpínlẹ̀ Oyo ti paa lásẹ pé kò ni sí ipejọpọ̀ elérò, yálà fún ayẹyẹ, iṣílé, ìkọ́mọ jáde àti ìgbéyàwọ. Èyí kò yọ ẹlẹsìn mùsùlùmí, onígbàgba àti àwọn ẹlẹ́sìn àbáláyé silẹ̀ pẹ̀lú. Òpin oṣù kaarun ni ayẹyẹ ọdún eégun máa ń bẹ̀rẹ̀ ní ìlú Ibadan sùgbọ́n ìjọba ti kéde pé kò ni sí ààyè fún ayẹyẹ eégún kankan láti wọde nílùú Ibadan lọ́dún yìí, èyí ni láti dẹ́kun ìpéjọpọ̀ elérò púpọ̀ tí ó si lé mú kí ààrùn coronavirus túbọ̀ tànkalẹ̀ síi. Olubadan tilẹ Ibadan, Ọba Saliu Akanmu Adetunji, Aje Ogungunniso kinni tún  paṣẹ fun awọn egungun nilẹ Ibadan lati ṣe etutu ọdun egungun ninu ile wọn, ki wọn si maa ṣe adura fun opin arun Covid-19. Bí o ṣe wá ku dẹ̀dẹ̀ tí àyẹyẹ eegun kan pàtàkì nílùú Ibadan egúngún oloolu yóò wáyé, BBC bá olóye Ojegboyega Adepoju to jẹ́ aláàgbàá agúngù àti akọ̀wé gbogbo eléégún nílẹ̀ Ibadan, ó sì tún jẹ́ ìgbákeji ààrẹ gbogbo ẹlẹsin ibílẹ̀ ni ìpínlẹ̀ Oyo sọrọ láti mọ igbẹ́sẹ̀ wọ́n nípa àṣe olubadan àti ìjọba.


Òpin oṣù kaarun ni ayẹyẹ ọdún eégun máa ń bẹ̀rẹ̀ ní ìlú Ibadan sùgbọ́n ìjọba ti kéde pé kò ni sí ààyè fún ayẹyẹ eégún kankan láti wọde nílùú Ibadan lọ́dún yìí, èyí ni láti dẹ́kun ìpéjọpọ̀ elérò púpọ̀ tí ó si lé mú kí ààrùn coronavirus túbọ̀ tànkalẹ̀ síi. Olubadan tilẹ Ibadan, Ọba Saliu Akanmu Adetunji, Aje Ogungunniso kinni tún  paṣẹ fun awọn egungun nilẹ Ibadan lati ṣe etutu ọdun egungun ninu ile wọn, ki wọn si maa ṣe adura fun opin arun Covid-19. Bí o ṣe wá ku dẹ̀dẹ̀ tí àyẹyẹ eegun kan pàtàkì nílùú Ibadan egúngún oloolu yóò wáyé, BBC bá olóye Ojegboyega Adepoju to jẹ́ aláàgbàá agúngù àti akọ̀wé gbogbo eléégún nílẹ̀ Ibadan, ó sì tún jẹ́ ìgbákeji ààrẹ gbogbo ẹlẹsin ibílẹ̀ ni ìpínlẹ̀ Oyo sọrọ láti mọ igbẹ́sẹ̀ wọ́n nípa àṣe olubadan àti ìjọba. Adepoju sàlàyé pé, níwọ̀n ìgbà ti àwọn mùsùlùmí àti onígbàgbọ́ kò lọ sí ilé ìjọsìn lásìkò ọdún wọ́n, kò sí bí ọ̀bọ ṣe sorí ti ìnàkí kò ṣe nítori náà àṣẹ ìjọba ni yóò múlẹ̀. Nípa ti eégún olóòlù, kò sí ǹka tó fi yàtọ̀ si àwọn eégún tó kù ní Ibadan, nítorí náà, kò ni sí ààyè fún láti jáde. Láti ìgbà tí ọdún eégú ti bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́kọkanlélọ́gbọ̀n, oṣù karùn-ún ọdún yìí ní gbogbo elégún ti ń ṣe ọdún wọ́n ni ààrín agbo ilé wọ́n.


Adepoju sàlàyé pé, níwọ̀n ìgbà ti àwọn mùsùlùmí àti onígbàgbọ́ kò lọ sí ilé ìjọsìn lásìkò ọdún wọ́n, kò sí bí ọ̀bọ ṣe sorí ti ìnàkí kò ṣe nítori náà àṣẹ ìjọba ni yóò múlẹ̀. Nípa ti eégún olóòlù, kò sí ǹka tó fi yàtọ̀ si àwọn eégún tó kù ní Ibadan, nítorí náà, kò ni sí ààyè fún láti jáde. Láti ìgbà tí ọdún eégú ti bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́kọkanlélọ́gbọ̀n, oṣù karùn-ún ọdún yìí ní gbogbo elégún ti ń ṣe ọdún wọ́n ni ààrín agbo ilé wọ́n. "Èmi gan ṣẹ̀ṣẹ̀ gbé eégún tè mi ni àná ni ààrín agboolé sì ni mó ti gbée, nítori náà gbogbo ẹlẹsìn ìbílẹ̀ ló n gbàdúrà kí ààrùn yìí kúrò nilùú, sùgbọ́n lásìkò yìí, kí gbogbo elégún sàdúrà nígbàlẹ̀ wọ́n." Nínú ọ̀rọ̀ tirẹ̀ bàbá eégún olóòlù fúnra rẹ Ifasuyi Omotosho Kazeem sọ pé àṣẹ ìjọba àti ti Olúbadan ni abẹ́ gé, èyí lòdì sí ọ̀rọ̀ rẹ̀ to ti bá BBC Yoruba sọ tẹ́lẹ̀ pé ti eégún olóólù kò bá jáde, ǹkan le bàjẹ́ nílùú Ibadan. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀ sí BBC , Ifasuyi ní kò sí ǹkan ti yóò ṣẹlẹ̀ ti eégún òun kò bá jáde nítorí gbogbo etùtù tó yẹ ni àwọ́n ti ṣe nígbàlẹ̀, bákan náà ni eégún ọ̀hún kò ni kọ́ja agboolé.


"Èmi gan ṣẹ̀ṣẹ̀ gbé eégún tè mi ni àná ni ààrín agboolé sì ni mó ti gbée, nítori náà gbogbo ẹlẹsìn ìbílẹ̀ ló n gbàdúrà kí ààrùn yìí kúrò nilùú, sùgbọ́n lásìkò yìí, kí gbogbo elégún sàdúrà nígbàlẹ̀ wọ́n." Nínú ọ̀rọ̀ tirẹ̀ bàbá eégún olóòlù fúnra rẹ Ifasuyi Omotosho Kazeem sọ pé àṣẹ ìjọba àti ti Olúbadan ni abẹ́ gé, èyí lòdì sí ọ̀rọ̀ rẹ̀ to ti bá BBC Yoruba sọ tẹ́lẹ̀ pé ti eégún olóólù kò bá jáde, ǹkan le bàjẹ́ nílùú Ibadan. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀ sí BBC , Ifasuyi ní kò sí ǹkan ti yóò ṣẹlẹ̀ ti eégún òun kò bá jáde nítorí gbogbo etùtù tó yẹ ni àwọ́n ti ṣe nígbàlẹ̀, bákan náà ni eégún ọ̀hún kò ni kọ́ja agboolé. ''A ti ṣe gbogbo ètùtu tó yẹ́, asì ti sàdúra tí yóò kó ààrùn Coronavirus kúrò nílùú.''


''A ti ṣe gbogbo ètùtu tó yẹ́, asì ti sàdúra tí yóò kó ààrùn Coronavirus kúrò nílùú.''


Seyi Makinde: Ibùdó ìlera tó wà ní Idí Iroko-Adewole tí bàjẹ́ pátápátá

Awọn oṣiṣẹ ile iwosan Idí Iroko-Adewole ni ijọba ibilẹ Oluyole nipinlẹ Oyo ti kesi ijọba Gomina Seyi Makinde, lati ṣe atunṣe si ibudo ilera naa. Nigba ti Akọrọyin BBC Yoruba ṣe abẹwọ si ibudo ilera naa, awọn orule to wa nibẹ ti wo, ko si oogun fun awọn alaboyun, bẹẹ si ni ko si omi fun wọn. Nọọsi to ba wa sọrọ nibẹ sọ pe iṣẹ ọfẹ ni awọn n ṣe lati ọdun 2014, ijọba ko gba osisẹ eleto ilera sisẹ, wọn ko si san owo oṣu fun awọn. Wọn salaye pe, ti ojo ba rọ, n ṣe ni awọn maa n bẹ Ọlọrun ki ile ma da wo le awọn lori. Nitori naa ni wọn ṣe ke si ijọba lati dakun si ju aanu wo awọn eniyan lagbegbe naa nitori ile iwosan ti wọn niyẹn. Apapọ ẹgbẹ awọn Alaga Ijọba ibilẹ lorilẹede Naijiria lo kọ ibudo ilera naa lọdun 2014.


Abiola Ajimobi: Igbákeji ààrẹ sàbẹwò sí ìyàwó Ajimọbi

Ọjọ nii pẹ, ipade kii jinna, ki Ọba oke maṣe jẹ ka jẹ gbese. O ti pe ogoji ọjọ lonii Ọjọbọ ti gomina ana nipinlẹ Oyo, Sẹnetọ Abiola Ajimobi dagbere faye. Bẹẹ ba gbagbe, ọjọ kẹẹdọgbọn, oṣu Kẹfa, ọdun 2020 ni opo nla nipinlẹ Oyo naa yẹ, ti erin Ajimobi subu lai le e dide. Niwọn igba to si jẹ pe ti ọdẹ ba ku, ọdẹ nii soro lẹyin ọdẹ, idi ree ti ẹbi, ara, ojulumọ, atawọn alajọṣepọ rẹ ninu oselu fi korajọpọ sile rẹ l'Ọjọbọ lati sami ogoji ọjọ to dagbere faye. Ninu waasi ti wọn gbe kalẹ lati gba awọn eeyan niyanju níbi eto naa, Sheikh Muideen Ajani Bello atawọn agba Alfa to wa nibẹ gba awọn ololufẹ Ajimobi nimọran lati mase jẹ ki ogun rere to fi silẹ parun. Bakan naa ni awọn eeyan to peju síbi eto naa yonbo iwa rere oloogbe naa, bẹẹ ni wọn ṣe apejuwe rẹ bii Araba nla to n mi igbo kijikiji lagbo oselu ipinlẹ Oyo ati lorile-ede Naijiria lapapọ.


Niwọn igba to si jẹ pe ti ọdẹ ba ku, ọdẹ nii soro lẹyin ọdẹ, idi ree ti ẹbi, ara, ojulumọ, atawọn alajọṣepọ rẹ ninu oselu fi korajọpọ sile rẹ l'Ọjọbọ lati sami ogoji ọjọ to dagbere faye. Ninu waasi ti wọn gbe kalẹ lati gba awọn eeyan niyanju níbi eto naa, Sheikh Muideen Ajani Bello atawọn agba Alfa to wa nibẹ gba awọn ololufẹ Ajimobi nimọran lati mase jẹ ki ogun rere to fi silẹ parun. Bakan naa ni awọn eeyan to peju síbi eto naa yonbo iwa rere oloogbe naa, bẹẹ ni wọn ṣe apejuwe rẹ bii Araba nla to n mi igbo kijikiji lagbo oselu ipinlẹ Oyo ati lorile-ede Naijiria lapapọ. Lara awọn eekan ilu to peju síbi adura ọjọ mẹjọ to waye nile Ajimobi to wa ni Oluyole nilu Ibadan ni Gomina Ipinlẹ Kano, Abudullahi Ganduje ati aya oloogbe, Florence Ajimobi. Awọn yoku ni igbakeji gomina Ajimobi, Moses Adeyemo, Sẹnetọ Teslim Folarin, Asofin Segun Odebunmi, Adebayo Adelabu atawon agba Alfa loniruuru. Ṣugbọn ìjọba ipinlẹ Oyo ko peju tabi fi asoju ransẹ sibi adura ọjọ mẹjọ fun Abiola Ajimobi.


Lara awọn eekan ilu to peju síbi adura ọjọ mẹjọ to waye nile Ajimobi to wa ni Oluyole nilu Ibadan ni Gomina Ipinlẹ Kano, Abudullahi Ganduje ati aya oloogbe, Florence Ajimobi. Awọn yoku ni igbakeji gomina Ajimobi, Moses Adeyemo, Sẹnetọ Teslim Folarin, Asofin Segun Odebunmi, Adebayo Adelabu atawon agba Alfa loniruuru. Ṣugbọn ìjọba ipinlẹ Oyo ko peju tabi fi asoju ransẹ sibi adura ọjọ mẹjọ fun Abiola Ajimobi. Ni ibẹrẹ ọsẹ yii ni igbakeji gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọẹrọ Rauf Ọlaniyan ṣalaye pe oun ko fi igba kankan binu si iyawo gomina ana ni ipinlẹ naa, Arabinrin Florence Ajimọbi lori awọn iṣẹlẹ gbogbo to ṣẹlẹ lẹyin iku ọkọ rẹ, Sẹnetọ Abiọla Ajimọbi. Ninu ọrọ kan to ba awọn oniroyin sọ ni ile rẹ ni Onimọẹrọ Ọlaniyan ti sọrọ yii. O ni oun mọọmọ paṣẹ fun awọn ẹṣọ oun lati maṣe fi ọwọ kan ẹnikẹni ni ni kete ti oun ri bi nnkan ṣe fẹ maa lọ nigba naa.


Ni ibẹrẹ ọsẹ yii ni igbakeji gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọẹrọ Rauf Ọlaniyan ṣalaye pe oun ko fi igba kankan binu si iyawo gomina ana ni ipinlẹ naa, Arabinrin Florence Ajimọbi lori awọn iṣẹlẹ gbogbo to ṣẹlẹ lẹyin iku ọkọ rẹ, Sẹnetọ Abiọla Ajimọbi. Ninu ọrọ kan to ba awọn oniroyin sọ ni ile rẹ ni Onimọẹrọ Ọlaniyan ti sọrọ yii. O ni oun mọọmọ paṣẹ fun awọn ẹṣọ oun lati maṣe fi ọwọ kan ẹnikẹni ni ni kete ti oun ri bi nnkan ṣe fẹ maa lọ nigba naa. "Mo mọ iru ipo ibanujẹ ti aya gomina ana naa wa, mi o si binu sii lẹyin iṣẹlẹ ọjọ naa. Iwa ọmọluabi gbọdọ wa lara wa. Mi o ni ko wa tọrọ aforiji o, nitori pe ko si ẹni to gbadura pe ki oun wa ni iru ipo to wa nigba naa, Ibanujẹ lo ṣokunfa ohun to ṣẹlẹ nigba naa.


"Mo mọ iru ipo ibanujẹ ti aya gomina ana naa wa, mi o si binu sii lẹyin iṣẹlẹ ọjọ naa. Iwa ọmọluabi gbọdọ wa lara wa. Mi o ni ko wa tọrọ aforiji o, nitori pe ko si ẹni to gbadura pe ki oun wa ni iru ipo to wa nigba naa, Ibanujẹ lo ṣokunfa ohun to ṣẹlẹ nigba naa.


Ajimobi Vs Seyi Makinde: Amòfin ní tí Ajimobi bá jẹ́ mẹ̀kúnnù, ṣé Makinde yóò gbà kí wọ́n sín sí GRA?

Ọrọ ti n ba ọrọ bọ, eegun alare lori igbesẹ ti gomina Seyi Makinde gbe, nipa fifun ẹbi Abiola Ajimobi laaye lati sin oku si ilẹ ijsba GRA, ti ofin ko faaye gba. Awọn ọmọ Naijiria kan lo fi oju laifi wo igbesẹ naa lori ayelujara, ti wọn si ni igbesẹ arufin gbaa ni Makinde gbe, pẹlu bo se fi ontẹ lu isinku Ajimobi sori ilẹ GRA. Idi si ree ti BBC Yoruba fi tọ onimọ kan nipa ofin lọ lati beere pe, se gomina Makinde rufin lootọ abi bẹẹ kọ lori gbigba ki wọn sin Ajimobi si GRA. Lero ti Amofin Ayodeji Olabiwonninu ni ofin Nigeria Land use act 1978 fun gomina ipinlẹ kọọkan lagbara lati sakoso awọn ilẹ ijọba to wa ni agbegbe rẹ. O fikun pe, pẹlu ohun gbogbo ti a ri ka ninu iroyin ati ofin ilẹ Naijria, ko yẹ ki Gomina Makinde gba ki wọn sin Ajimobi si GRA Oluyole, to wa ni Ibadan. Amofin naa ni ''O fihan gbangba pe awọn kan ga ju ofin lọ ati wi pe, ofin orilẹede Naijria ko jọba lori gbogbo eniyan.''


Lero ti Amofin Ayodeji Olabiwonninu ni ofin Nigeria Land use act 1978 fun gomina ipinlẹ kọọkan lagbara lati sakoso awọn ilẹ ijọba to wa ni agbegbe rẹ. O fikun pe, pẹlu ohun gbogbo ti a ri ka ninu iroyin ati ofin ilẹ Naijria, ko yẹ ki Gomina Makinde gba ki wọn sin Ajimobi si GRA Oluyole, to wa ni Ibadan. Amofin naa ni ''O fihan gbangba pe awọn kan ga ju ofin lọ ati wi pe, ofin orilẹede Naijria ko jọba lori gbogbo eniyan.'' ''Ni ọpọlọpọ agbegbe ni Naijiria, awọn eniyan giga ati ọlọla n jọba lori ofin, ti ko si si ẹni ti yoo mu wọn si.'' Amofin Olabiwonninu wa n beere pe, "ka ni mẹkunu ni Abiola Ajimobi, n jẹ ijọba le gba ki wọn sin oku rẹ si GRA? Ijiya wo lo tosi ẹni to ba ru ofin to lodi si sinsin oku si ilẹ ijọba GRA?


''Ni ọpọlọpọ agbegbe ni Naijiria, awọn eniyan giga ati ọlọla n jọba lori ofin, ti ko si si ẹni ti yoo mu wọn si.'' Amofin Olabiwonninu wa n beere pe, "ka ni mẹkunu ni Abiola Ajimobi, n jẹ ijọba le gba ki wọn sin oku rẹ si GRA? Ijiya wo lo tosi ẹni to ba ru ofin to lodi si sinsin oku si ilẹ ijọba GRA? Nigba to n mẹnu ba iru ijiya to tọ si ẹni to ba rufin yii, Olabiwonninu sọ wi pe, ijiya to rọ mọ riru ofin to de bi wọn ṣe n lo ilẹ ijọba yatọ ni agbegbe kan si omiran. Olabiwonninu ni, gbogbo ofin to ba ti tọka si pe iwa yii ko lẹtọ, naa lo ma n sọ iru ijiya to tọ si ẹni to ba rufin naa ni agbegbe ọhun. Amọ, o ni ohun to ṣe ni laanu ni wi pe, ijọba lo ma n pe eniyan lẹjọ to ba ru ofin to de lilo ilẹ ijọba.