"Awọn osisẹ DSS to le ni ọgọta, ti gbogbo wọn gbe ibọn lọwọ, lo sẹburu mi lọjọ naa, ti wọn si ti wa baalu kekere ẹlikopita kalẹ, lati di mi ni apanyaka lọ silu Abuja. Amọ mo kan pasẹ fun wọn pe ki wọn maa lọ, ni gbogbo wọn ba tuka, mo mọ pe adura tawọn Alfa gba fun mi lọjọ Jimoh naa lo gba lori mi." Igboho ni "alaigbọn ẹda  ni yoo sọ pe ko si Alfa lẹyin wa, inu awọn Alfa si n dun pe adura awọn n gba lori wa." O wa fi ọwọ gbaya pe ni iwoyi ọdun ti n bọ, ilẹ Yoruba yoo ti wa ni ominira lasiko ọdun Nabiyy Maolud, tawọn ọba alaye yoo si pejọ lati se ayẹyẹ ominira ilẹ Yoruba lasiko naa. Oloye Sunday Igboho tun jẹ ko di mimọ pe, ohun ti oun n ja fun, gẹgẹ bi idagbasoke, aabo ati alaafia ni ilẹ Yoruba n tẹsiwaju nitori atilẹyin awọn iranṣẹ Ọlọrun gbogbo ti wọn n fi adura ran oun lọwọ. O ni ohun to n waye nilẹ Yoruba ko sẹlẹ ri, imọsi Ọlọrun ati tawọn Alfa, lo si jẹ ki oun maa se ohun ti mo n se.


Sunday Igboho: Àwọn èèyàn kan ní mò ń fi ètò ìjìjàgbara kó owó jọ láti lu jìbìtì

O wa fi ọwọ gbaya pe ni iwoyi ọdun ti n bọ, ilẹ Yoruba yoo ti wa ni ominira lasiko ọdun Nabiyy Maolud, tawọn ọba alaye yoo si pejọ lati se ayẹyẹ ominira ilẹ Yoruba lasiko naa. Oloye Sunday Igboho tun jẹ ko di mimọ pe, ohun ti oun n ja fun, gẹgẹ bi idagbasoke, aabo ati alaafia ni ilẹ Yoruba n tẹsiwaju nitori atilẹyin awọn iranṣẹ Ọlọrun gbogbo ti wọn n fi adura ran oun lọwọ. O ni ohun to n waye nilẹ Yoruba ko sẹlẹ ri, imọsi Ọlọrun ati tawọn Alfa, lo si jẹ ki oun maa se ohun ti mo n se. Awọn Alfa to wa nibi eto naa wa kan sara sii fun ọkan akin rẹ ati ifaraẹni jin fun idagbasoke ilẹ Yoruba paapaa julọ didide tako awọn ọdaran darandaran to n ji ọpọ gbe nilẹ Yoruba, ti wọn si tun ti sọ ọpọ di ero ọrun.


Awọn Alfa to wa nibi eto naa wa kan sara sii fun ọkan akin rẹ ati ifaraẹni jin fun idagbasoke ilẹ Yoruba paapaa julọ didide tako awọn ọdaran darandaran to n ji ọpọ gbe nilẹ Yoruba, ti wọn si tun ti sọ ọpọ di ero ọrun.


Osun ritual killer: Ọwọ́ ọlọ́pàá ti tẹ Kabiru tó pa ọ̀rẹ́bìnrin rẹ̀ tó sì ṣá a wẹ́lẹwẹ̀lẹ bí màlúù ní Apomu

Ọwọ awọn ọlọpaa ni ipinlẹ Ọṣun ti tẹ arakunrin ẹni ogoji ọdun kan ti wọn fura si pe o jẹ apaniṣetutu ọla. Ọwọ tẹ arakunrin naa ti orukọ rẹ n jẹ Kabiru Oyeduntan lẹyin to pa ọrẹbinrin rẹ to si duu wẹlẹwẹlẹ. Agbegbe quarry ni ilu Apomu ni iṣẹlẹ naa ti waye. Ni ọjọbọ lawọn eeyan kan ta ọlọpaa lolobo ni nnkan bii agogo mẹsan alẹ tawsn ọlọpaa fi ka arakunrin naa mọ ibi ti o ti ṣa ọrẹbinrin rẹ naa ti sjọ ori rẹ ko ju ogun ọdun lọ wẹlẹwẹlẹ. Bakan naa lawọn ọlọpaa ṣe akiyesi pe awọn ẹya ara arabinrin naa kan ko si nibẹ mọ, lẹyin eyi ni wọn wa tẹle arakunrin naa lọ si ile rẹ nibi ti wọn ti ri ori, ọrun ọwọ atawọn ẹya ara miran. Amọṣa wọn ko ri awọn kan nibẹ mọ


Insecurity: Buhari bẹ̀bẹ̀ pé kí Amẹ́ríkà gbé olú iléeṣẹ́ ológun Àfíríkà wá sí Nàíjíríà

Aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari ti kesi orilẹede Amẹrika lati gbe olu ileeṣẹ ikọ ọmọogun Afirirka (AFRICOM) ti ilẹ Amẹrika n saakoso rẹ, kuro ni orilẹede Germany. Aarẹ Buhari sọ ọrọ yii nibi ipade ori ẹrọ ayelujara to se pẹlu minisita fun ọrọ ilẹ okeere ni ilẹ Amẹrika, Anthony Blinken. Africom to jẹ ikọ ọmọogun ilẹ Amẹrika to n ṣe iranwọ fun awọn orilẹede Afrika to wa ninu laasigbo, ni wọn da silẹ lọdun 2007, amọ 2008 ni wọn bẹrẹ si ni ṣiṣẹ. Lara awọn ibi ti wọn ti kopa ni orilẹede Niger, Djibouti, Chad ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ninu atẹjade ti agbẹnusọ fun Aarẹ Buhari, Femi Adesina fi lede, Buhari ni gbigbe olu ileeṣẹ naa wa si ilẹ Afrika pọn dandan, nitori idojukọ eto aabo to dẹnukọlẹ lorilẹede Naijiria lọwọlọwọ. Aarẹ Buhari ni ti wọn ba gbe ileeṣẹ ogun ilẹ Amẹrika naa wa si orilẹede Naijiria, eyi yoo dẹkun iṣekupani to n waye naa.


Lara awọn ibi ti wọn ti kopa ni orilẹede Niger, Djibouti, Chad ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ninu atẹjade ti agbẹnusọ fun Aarẹ Buhari, Femi Adesina fi lede, Buhari ni gbigbe olu ileeṣẹ naa wa si ilẹ Afrika pọn dandan, nitori idojukọ eto aabo to dẹnukọlẹ lorilẹede Naijiria lọwọlọwọ. Aarẹ Buhari ni ti wọn ba gbe ileeṣẹ ogun ilẹ Amẹrika naa wa si orilẹede Naijiria, eyi yoo dẹkun iṣekupani to n waye naa. ''Eto aabo to dẹnukọlẹ lagbegbe Iwọ oorun ilẹ Afrika, to fi mọ aarin gbungbun ati agbegbe Lake Chad kii ṣe keremi, awọn orilẹede ni ilẹ Afrika ko si le e da nikan koju rẹ, nitori naa wọn nilo iranwọ. ''Amọ ikọ oloogun Naijiria n ja fitafita lojoojumọ lati koju eto aabo to dẹnukọlẹ naa, amọ iranlọwọ orilẹede Amẹrika ṣe koko fun wọn lati bori awọn agbebọn ati agbesunmọmi ti wọn n koju.'' Bakan naa ni aarẹ Buhari ni awọn mu ibaṣepọ pẹlu orilẹede Amẹrika ni okunkundun, ti awọn ko si fi sere rara.


''Eto aabo to dẹnukọlẹ lagbegbe Iwọ oorun ilẹ Afrika, to fi mọ aarin gbungbun ati agbegbe Lake Chad kii ṣe keremi, awọn orilẹede ni ilẹ Afrika ko si le e da nikan koju rẹ, nitori naa wọn nilo iranwọ. ''Amọ ikọ oloogun Naijiria n ja fitafita lojoojumọ lati koju eto aabo to dẹnukọlẹ naa, amọ iranlọwọ orilẹede Amẹrika ṣe koko fun wọn lati bori awọn agbebọn ati agbesunmọmi ti wọn n koju.'' Bakan naa ni aarẹ Buhari ni awọn mu ibaṣepọ pẹlu orilẹede Amẹrika ni okunkundun, ti awọn ko si fi sere rara. Nitori naa, aarẹ Buhari dupẹ lọwọ ijọba aarẹ ilẹ Amerika, Joe Biden, si bi wọn se gbegi kuro lori ifofinde irinajo awọn ọmọ Naijiria to fẹ se atipo lorilẹede Amerika. Ninu ọrọ rẹ, Blinken ni inu oun dun wi pe orilẹede Amẹrika ni Buhari kọkọ ba sọrọ lori ẹrọ ayelujara ninu eleyii to yẹ ko jẹ irinajo oun si ilẹ Afrika. O fi da aarẹ Buhari loju wi pe, orilẹede Amẹrika ṣetan lati tẹsiwaju ninu ibaṣepọ to dan mọran pẹlu orilẹede Naijiria.


Nitori naa, aarẹ Buhari dupẹ lọwọ ijọba aarẹ ilẹ Amerika, Joe Biden, si bi wọn se gbegi kuro lori ifofinde irinajo awọn ọmọ Naijiria to fẹ se atipo lorilẹede Amerika. Ninu ọrọ rẹ, Blinken ni inu oun dun wi pe orilẹede Amẹrika ni Buhari kọkọ ba sọrọ lori ẹrọ ayelujara ninu eleyii to yẹ ko jẹ irinajo oun si ilẹ Afrika. O fi da aarẹ Buhari loju wi pe, orilẹede Amẹrika ṣetan lati tẹsiwaju ninu ibaṣepọ to dan mọran pẹlu orilẹede Naijiria. Pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àwọn ọlọ́paàá àti àwọn ọlọ́dẹ ní ìpińlẹ̀ Osun ni wọ́n fi rí ọgbẹ́ni Okunade Yinka gba padà lọ́wọ́ awọn ajínígbé. Sáájú ní ìròyin ti jáde pé àwọn ajínígbé gbé àwọn arìnrìnajo kan ni òpópónà Akure si Ilesha ní nńkan bii aago méje àbọ̀ alẹ́ lọjọ Satide. Ìwádìí fihàn pé àwọn ajínígbé yìí kàn sí ẹbí ẹni ti wọ́n jígbé, láti san owó ìtúsílẹ̀, kí wọ́n tó tu sílẹ̀.


Pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àwọn ọlọ́paàá àti àwọn ọlọ́dẹ ní ìpińlẹ̀ Osun ni wọ́n fi rí ọgbẹ́ni Okunade Yinka gba padà lọ́wọ́ awọn ajínígbé. Sáájú ní ìròyin ti jáde pé àwọn ajínígbé gbé àwọn arìnrìnajo kan ni òpópónà Akure si Ilesha ní nńkan bii aago méje àbọ̀ alẹ́ lọjọ Satide. Ìwádìí fihàn pé àwọn ajínígbé yìí kàn sí ẹbí ẹni ti wọ́n jígbé, láti san owó ìtúsílẹ̀, kí wọ́n tó tu sílẹ̀. Olùgbé Osun kan, Faboro Adewale sàlàyé pé, àwọn agbébọn náà ń yin ìbọn sókè lákọlákọ  láti jẹ́ ki mọto náà dúró, ti wọ́n sì jí ènìyàn mẹta gbé nínú ọkọ̀ èrò náà. Bákan náà ni agbẹnusọ ọlọ́pàá nípìnlẹ̀ Osun Yemisi Opalola náà fi ìdí ọ̀rọ̀ náà múlẹ̀ lọ́jọ́ Ajé pé, ǹkan ti ọlọ́pàá gbọ́ ni pé ènìyàn kan péré ni wọ́n jígbé. Gẹ́gẹ́ bi Rebecca Okunade se wi, o mú ẹjọ́ ló si agọ́ ọlapàá pe ọkọ òun tó wọ ọkọ̀ láti Akure, ti pè òun láti sọ pé àwọn ajínígbe ti gbé òun.


Olùgbé Osun kan, Faboro Adewale sàlàyé pé, àwọn agbébọn náà ń yin ìbọn sókè lákọlákọ  láti jẹ́ ki mọto náà dúró, ti wọ́n sì jí ènìyàn mẹta gbé nínú ọkọ̀ èrò náà. Bákan náà ni agbẹnusọ ọlọ́pàá nípìnlẹ̀ Osun Yemisi Opalola náà fi ìdí ọ̀rọ̀ náà múlẹ̀ lọ́jọ́ Ajé pé, ǹkan ti ọlọ́pàá gbọ́ ni pé ènìyàn kan péré ni wọ́n jígbé. Gẹ́gẹ́ bi Rebecca Okunade se wi, o mú ẹjọ́ ló si agọ́ ọlapàá pe ọkọ òun tó wọ ọkọ̀ láti Akure, ti pè òun láti sọ pé àwọn ajínígbe ti gbé òun. Rebecca tó n gbe ni Panada Ikire, ló mẹ́jọ lọ agọ ọlọ́pàá lọ́jọ́ Satide ní nǹkan bíi aago méjọ ku ọgún iṣẹ́jú. Opalola ni wọ́n jí awọ́n eeyan naa gbé ni opopona Ife si ikorita Akure. Agbẹnusọ ọlọ́pàá ni àjọṣepọ̀ ọlọ́pàá àti awọn ọlọ́dẹ lo wọ inú igbó Osun, ti wọ́n sì gba ọkùnrin áà láì farapa.


Rebecca tó n gbe ni Panada Ikire, ló mẹ́jọ lọ agọ ọlọ́pàá lọ́jọ́ Satide ní nǹkan bíi aago méjọ ku ọgún iṣẹ́jú. Opalola ni wọ́n jí awọ́n eeyan naa gbé ni opopona Ife si ikorita Akure. Agbẹnusọ ọlọ́pàá ni àjọṣepọ̀ ọlọ́pàá àti awọn ọlọ́dẹ lo wọ inú igbó Osun, ti wọ́n sì gba ọkùnrin áà láì farapa. Bákan náà ló fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ fún BBC Yorùbá pé, àná ni wọ́n rí ọkùnrin náà dóòlà, ti wọ́n si ti fàá lé àwọn ẹbí rẹ̀ lọ́wọ́. Deede ààgo mẹ́wàá òwúrọ̀ ọjọ́ Iṣẹgun si ni ọkunrin naa dara pọ mọ awọn ẹbi rẹ.


Bákan náà ló fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ fún BBC Yorùbá pé, àná ni wọ́n rí ọkùnrin náà dóòlà, ti wọ́n si ti fàá lé àwọn ẹbí rẹ̀ lọ́wọ́. Deede ààgo mẹ́wàá òwúrọ̀ ọjọ́ Iṣẹgun si ni ọkunrin naa dara pọ mọ awọn ẹbi rẹ.


Nigeria Cash Crunch: Ọ̀dá owó n bá ìjóba àpapọ̀ fíra, àwọn gómìnà Yorùbá ní kò sí gìrì

Àwọn aṣojú ìjọba ni ìhà ìwọ̀-òòrùn Gúúsù Nàìjiríà ti ni, lábẹ́ àkóso bótiwùkórí, àwọn kò le jẹ òṣìṣẹ́ lówó oṣù kankan. Ọ̀rọ̀ yìí kò ṣẹ̀yin bí àwọn aṣojú ìjọba àpapọ̀ méjì kan ṣe ké gbàjare pé, orílẹ̀-èdè yìí nílò ìrànwọ́ owó ní wàrànṣesà, láti pese ohun eelo amáyédérun fún ara ìlú. Bó tílẹ̀ jẹ́ pé mínísítà fún ètò ìsúná Zainab Ahmed bẹnu atẹ́ lu ọ̀rọ̀ tí gómìnà ìpínlẹ̀ Edo sọ pé, ìjọba apapọ̀ lọ tẹ́ owó tó tó ọgọ́ta bílíọ̀nù nàìrà lósù tó kọja. Gomina Godwin Obaseki ni owo ti wn tẹ ọhun lo jẹ kí wọ́n ri owó ajẹmọ́nú ìpínlẹ̀ olosoosu awọn ijọba ipinlẹ pín fún wọ́n. Amọ Ahmed sọ pé ìjọba kan nílò láti mú àlékún bá owó àpawọlé fún ìjọba. Ìdí rèé tí BBC Yorùbá ṣe bá àwọn tí ọ̀rọ̀ kan ni ìjọba ìpínlẹ̀ sọ̀rọ̀, lórí ìgbáradì wọ́n bí owó ajẹmọ́nú olóṣooṣù láti ọ̀dọ̀ ìjọba àpapọ̀ kò bá wọlé lásìkò tó yẹ.


Gomina Godwin Obaseki ni owo ti wn tẹ ọhun lo jẹ kí wọ́n ri owó ajẹmọ́nú ìpínlẹ̀ olosoosu awọn ijọba ipinlẹ pín fún wọ́n. Amọ Ahmed sọ pé ìjọba kan nílò láti mú àlékún bá owó àpawọlé fún ìjọba. Ìdí rèé tí BBC Yorùbá ṣe bá àwọn tí ọ̀rọ̀ kan ni ìjọba ìpínlẹ̀ sọ̀rọ̀, lórí ìgbáradì wọ́n bí owó ajẹmọ́nú olóṣooṣù láti ọ̀dọ̀ ìjọba àpapọ̀ kò bá wọlé lásìkò tó yẹ. Àkọ̀wé ìròyìn fun gómìnà nípínlẹ̀ Oyo, Taiwo Adisa sàlàyé pé láti ìgbà ti gómìnà Seyi Makinde ti gorí àléfà, idá mẹ́rìndílọ́gbọ̀n ní ètò ọ̀rọ̀ ajé fi rú gọ́gọ́ sí, fún ìdí èyí tipẹ́ tipẹ́ ni ìjọba ìpínlẹ̀ Oyo ti wa wọ̀rọ̀kọ̀ fi sàdá nipa ọda owo naa. Ó ní ètò ọ̀rọ̀ Aje jẹ́ ọ̀kan pàtàkì nínú àfojúsùn onígunmẹ́rìn Gómínà  Makinde, nítorí náà ni àwọn ṣe tí n gbé ẹ̀ru wiwo naa láti ilẹ̀. O ni bí owó ìjọba kò bá tilẹ̀ wọlé, ìpínlẹ̀ Oyo ko le jẹ gbèsè.


Àkọ̀wé ìròyìn fun gómìnà nípínlẹ̀ Oyo, Taiwo Adisa sàlàyé pé láti ìgbà ti gómìnà Seyi Makinde ti gorí àléfà, idá mẹ́rìndílọ́gbọ̀n ní ètò ọ̀rọ̀ ajé fi rú gọ́gọ́ sí, fún ìdí èyí tipẹ́ tipẹ́ ni ìjọba ìpínlẹ̀ Oyo ti wa wọ̀rọ̀kọ̀ fi sàdá nipa ọda owo naa. Ó ní ètò ọ̀rọ̀ Aje jẹ́ ọ̀kan pàtàkì nínú àfojúsùn onígunmẹ́rìn Gómínà  Makinde, nítorí náà ni àwọn ṣe tí n gbé ẹ̀ru wiwo naa láti ilẹ̀. O ni bí owó ìjọba kò bá tilẹ̀ wọlé, ìpínlẹ̀ Oyo ko le jẹ gbèsè. Adisa ni tó bá ṣe díẹ̀ sí, owó tí ìjọba àpapọ bá ń sàn yóò kan dà bi àfikún owó ni, nítorí lọ́wọ́ báyìí, ìjọba ń sapa láti jẹ́ ki ètò ọ̀rọ̀ ajé rú gọ́gọ́ sí ni, nípa dídí àwọn ọ̀nà tí owó ìjọba ń gbà sòfò. "Kótó dí pe ọdún mẹ́rìn yìí yoo fẹnu kọ́lẹ̀, ìdá ọgọ́ta iyé owó tí ìjọba ìpínlẹ̀ Oyo nílò ni yóò maa pèsè fún ara rẹ. Bákan náà ni kọ́mísọ̀nà ọ̀rọ̀ tó n lọ ní ìpińlẹ̀ Eko Gbenga Omotosho náà sàlàyé pé láti ilẹ̀ ní gbogbo ènìyàn ti mọ̀ pé ìpínlẹ̀ Eko kìí fí owó ìjọba apapọ̀ ṣe gbogbo ǹkan mère mère ti wọ́n ń rí ni ìpińlẹ̀ Eko.


Adisa ni tó bá ṣe díẹ̀ sí, owó tí ìjọba àpapọ bá ń sàn yóò kan dà bi àfikún owó ni, nítorí lọ́wọ́ báyìí, ìjọba ń sapa láti jẹ́ ki ètò ọ̀rọ̀ ajé rú gọ́gọ́ sí ni, nípa dídí àwọn ọ̀nà tí owó ìjọba ń gbà sòfò. "Kótó dí pe ọdún mẹ́rìn yìí yoo fẹnu kọ́lẹ̀, ìdá ọgọ́ta iyé owó tí ìjọba ìpínlẹ̀ Oyo nílò ni yóò maa pèsè fún ara rẹ. Bákan náà ni kọ́mísọ̀nà ọ̀rọ̀ tó n lọ ní ìpińlẹ̀ Eko Gbenga Omotosho náà sàlàyé pé láti ilẹ̀ ní gbogbo ènìyàn ti mọ̀ pé ìpínlẹ̀ Eko kìí fí owó ìjọba apapọ̀ ṣe gbogbo ǹkan mère mère ti wọ́n ń rí ni ìpińlẹ̀ Eko. Ó ni àfojú sùn Eko ni láti dàbi àwọn orílẹ̀-èdè tó ti tójúbọ́ ni àgbáyé nítori náà, wọ́n n lo owo orí ara ilú láti ṣe iṣẹ́ ribiribi ti wọ́n n ṣe, tí ọ̀pọ̀ ko si gbẹ́yìn nínú owó orí sísan. Omotosho ni oníruurú ètò ni ìjọba n se láti mú ǹkan dẹ̀run fún àwọn èlétò-ọ̀rọ̀ ajé tó bá fẹ́ dá ilé iṣẹ́ sílẹ̀, èyí sí n jẹ́ kí ètò ọ̀rọ̀ ajé gbòòrò sí ni ìpínlẹ̀ Eko. Oore ọfẹ Ọlọrun nijọba Osun fi n gbera tẹlẹ, ẹru ko ba wa: Bákan náà ni ọ̀rọ̀ rí ní ìpínlẹ̀ Osun gẹ́gẹ́ bí akọ̀wé ìròyìn Gómìnà  Ismail Omipidan ṣe sọ.


Ó ni àfojú sùn Eko ni láti dàbi àwọn orílẹ̀-èdè tó ti tójúbọ́ ni àgbáyé nítori náà, wọ́n n lo owo orí ara ilú láti ṣe iṣẹ́ ribiribi ti wọ́n n ṣe, tí ọ̀pọ̀ ko si gbẹ́yìn nínú owó orí sísan. Omotosho ni oníruurú ètò ni ìjọba n se láti mú ǹkan dẹ̀run fún àwọn èlétò-ọ̀rọ̀ ajé tó bá fẹ́ dá ilé iṣẹ́ sílẹ̀, èyí sí n jẹ́ kí ètò ọ̀rọ̀ ajé gbòòrò sí ni ìpínlẹ̀ Eko. Oore ọfẹ Ọlọrun nijọba Osun fi n gbera tẹlẹ, ẹru ko ba wa: Bákan náà ni ọ̀rọ̀ rí ní ìpínlẹ̀ Osun gẹ́gẹ́ bí akọ̀wé ìròyìn Gómìnà  Ismail Omipidan ṣe sọ. O ni láti ìgbà ti gómìnà Adegboyega Oyetola ti gorí oyè láti ọdún méjì sẹ́yìn, kò sí owó kan tó dàbí alárà tó n wá láti ọ̀dọ̀ ìjọba àpapọ̀. "Ní oṣù míràn wọ́n kìí fí owó kankan ránṣẹ́ sí ìpínlẹ̀ Osun, èyí sì tí jẹ́ kí a sán sòkòtò wa le láti ilẹ̀, a kìí dúró de owó láti ọ̀dọ̀ ìjọba àpapọ̀." Omipidan ni "nítorí ìdí èyí ni a ṣe mú ètò ọ̀rọ̀ ajé, ibi ìgbáfẹ́, wíwa kùsà, àti iṣẹ́ ọ̀gbìn ni ọ̀kúnkúndùn."


O ni láti ìgbà ti gómìnà Adegboyega Oyetola ti gorí oyè láti ọdún méjì sẹ́yìn, kò sí owó kan tó dàbí alárà tó n wá láti ọ̀dọ̀ ìjọba àpapọ̀. "Ní oṣù míràn wọ́n kìí fí owó kankan ránṣẹ́ sí ìpínlẹ̀ Osun, èyí sì tí jẹ́ kí a sán sòkòtò wa le láti ilẹ̀, a kìí dúró de owó láti ọ̀dọ̀ ìjọba àpapọ̀." Omipidan ni "nítorí ìdí èyí ni a ṣe mú ètò ọ̀rọ̀ ajé, ibi ìgbáfẹ́, wíwa kùsà, àti iṣẹ́ ọ̀gbìn ni ọ̀kúnkúndùn." O sàlàyé pé ìpińlẹ̀ Osun yàtọ̀ gédégédé sí àwọn ìpínlẹ̀ tó kù láti ẹ̀yin wá, oré ọ̀fẹ́ Ọlọ́run si ni ìjọba fí n gbéra, nítori náà kò sí ǹkan tó lé ṣẹ̀lẹ̀ tí ẹ̀rù yóò bá ìpińlẹ̀ Osun.


O sàlàyé pé ìpińlẹ̀ Osun yàtọ̀ gédégédé sí àwọn ìpínlẹ̀ tó kù láti ẹ̀yin wá, oré ọ̀fẹ́ Ọlọ́run si ni ìjọba fí n gbéra, nítori náà kò sí ǹkan tó lé ṣẹ̀lẹ̀ tí ẹ̀rù yóò bá ìpińlẹ̀ Osun.


Oluwo 5th coronation anniversary: Èyí ni àwọn ìgbà mẹ́jọ tí ọ̀rọ̀ Oluwo di ariwo nígboro láàrín ọdún márùn ún rẹ̀ lóyè

Ni ọjọ kẹrindinlogun oṣu kini ọdun 2016 ni wọn fi Ọmọọba Abdulrasheed Akanbi jẹ oye gẹgẹ bi Oluwo ti ilu Iwo, oun si ni Ọba kẹrindinlọgbọn ti yoo joko lori itẹ naa. Idile Oye Gbaase ni Oluwo Abdulrasheed Akanbi ti ṣẹ jade wa, ilu Canada lo si wa to ti n ṣe iṣẹ Kọngila ki wọn to fi jẹ Ọba lẹyin ọdun meji ti Oluwo ana, Ọba Ashiru Tadeṣe ti waja. Lati igba to si ti de ori ipo, orukọ Kabiyesi Abdulrasheed Akanbi kii wọn loju ewe iroyin, ni ọpọ igba lo si maa n jẹ nitori awon ohun to ni ariwisi kan tabi omiran. Idi niyi ti a fi n gbe awọn iṣẹlẹ manigbagbe to ti waye laarin ọdun marun Oluwo ilu Iwo, Ọba Abdulrasheed Akanbi nipo. Wiwọ aṣọ oyinbo pẹlu ade ilu Iwo lori itẹ. Lootọ awọn ọba kii ṣe angẹli, ṣugbọn ipo to lagbara ti ko si yẹ ko ni aleebu kankan ni awọn Yoruba to wọn si, idi si niyi ti wọn fi maa n fi oju igbakeji Olodumare wo wọn.


Idi niyi ti a fi n gbe awọn iṣẹlẹ manigbagbe to ti waye laarin ọdun marun Oluwo ilu Iwo, Ọba Abdulrasheed Akanbi nipo. Wiwọ aṣọ oyinbo pẹlu ade ilu Iwo lori itẹ. Lootọ awọn ọba kii ṣe angẹli, ṣugbọn ipo to lagbara ti ko si yẹ ko ni aleebu kankan ni awọn Yoruba to wọn si, idi si niyi ti wọn fi maa n fi oju igbakeji Olodumare wo wọn. Nigba ti Ọba Akanbi kọkọ de ori itẹ lara awọn ariwisi to kskọ jade sii ni bi o ṣe n wọ awọn aṣọ oyinbo si abẹ ade ilu Iwo lori itẹ ilu Iwo. Eyi da ọpọlọpọ awuyewuye silẹ nigba naa nitori oju kotọ ni ọpọ onwoye atawọn ọmọ ilẹ kaarọ oojiire fi wo eyi nigba naa. Gbogbo awijare ti kabiyesi Oluwo si n fi sita lori igbesẹ naa nigba naa ni ko tẹ awọn eeyan lọrun, ki o to di wi pe o tun ọrọ naa ṣe nigba naa.


Nigba ti Ọba Akanbi kọkọ de ori itẹ lara awọn ariwisi to kskọ jade sii ni bi o ṣe n wọ awọn aṣọ oyinbo si abẹ ade ilu Iwo lori itẹ ilu Iwo. Eyi da ọpọlọpọ awuyewuye silẹ nigba naa nitori oju kotọ ni ọpọ onwoye atawọn ọmọ ilẹ kaarọ oojiire fi wo eyi nigba naa. Gbogbo awijare ti kabiyesi Oluwo si n fi sita lori igbesẹ naa nigba naa ni ko tẹ awọn eeyan lọrun, ki o to di wi pe o tun ọrọ naa ṣe nigba naa. Ni ọdun 2018 ni Oluwo kede pe oun gangan ni Emir ilẹ Yoruba lasiko ti wọn fi n ṣe ayẹyẹ iwe-lawani fun Fadhilaru Sheikh Yahquub Abdul-Baaqi Mohammed gẹgẹ bii Waziri ilẹ Yoruba. "Emi ni Emir Yoruba. Niwọn igba ti alaafin Ọyọ ba laṣẹ lati yan Aarẹ Ọna kakanfo ati Iyalode ilẹ Yoruba, Emi naa ni agbara ati aṣẹ lati yan Waziri fun ilẹ Yoruba gẹgẹ bi itan ṣe fi idi rẹ mulẹ pe Oluwo ni ọba akọkọ to gba ẹsin Islam ni ilẹ Yoruba."


Ni ọdun 2018 ni Oluwo kede pe oun gangan ni Emir ilẹ Yoruba lasiko ti wọn fi n ṣe ayẹyẹ iwe-lawani fun Fadhilaru Sheikh Yahquub Abdul-Baaqi Mohammed gẹgẹ bii Waziri ilẹ Yoruba. "Emi ni Emir Yoruba. Niwọn igba ti alaafin Ọyọ ba laṣẹ lati yan Aarẹ Ọna kakanfo ati Iyalode ilẹ Yoruba, Emi naa ni agbara ati aṣẹ lati yan Waziri fun ilẹ Yoruba gẹgẹ bi itan ṣe fi idi rẹ mulẹ pe Oluwo ni ọba akọkọ to gba ẹsin Islam ni ilẹ Yoruba." Eyi fa ọpọ faa sihin, faa-sọhun nigba naa eleyi to mu ki ọpọ tilẹ pariwo si ọbalaye naa nigba naa pe boya ko kuku gbe ade Iwo silẹ ko gba oke ọya lọ lati lọ jẹ Emir rẹ to fẹ jẹ. Lara awọn agbọgbọntinu iroyin ariwisi to so mọ Oluwo Abdulrasheed Aknbi leti aṣọ laarin ọdun ọdun marun un rẹ loye ni ti ọrọ ẹsin ni ilu Iwo. Akọkọ, ni bi o ṣe lewaju gbigbe irun dide lasiko irun yidi kan ni ilu Iwo eyi ti awọn ẹlẹsin Musulumi ni ilu naa ati nibomiran bu ẹnu atẹ lu pe o kyu diẹ kaato nitori ojuṣe awọn Imaamu lo fẹ gbaṣe bẹẹ.


Eyi fa ọpọ faa sihin, faa-sọhun nigba naa eleyi to mu ki ọpọ tilẹ pariwo si ọbalaye naa nigba naa pe boya ko kuku gbe ade Iwo silẹ ko gba oke ọya lọ lati lọ jẹ Emir rẹ to fẹ jẹ. Lara awọn agbọgbọntinu iroyin ariwisi to so mọ Oluwo Abdulrasheed Aknbi leti aṣọ laarin ọdun ọdun marun un rẹ loye ni ti ọrọ ẹsin ni ilu Iwo. Akọkọ, ni bi o ṣe lewaju gbigbe irun dide lasiko irun yidi kan ni ilu Iwo eyi ti awọn ẹlẹsin Musulumi ni ilu naa ati nibomiran bu ẹnu atẹ lu pe o kyu diẹ kaato nitori ojuṣe awọn Imaamu lo fẹ gbaṣe bẹẹ. Ko pẹ ti Oluwo Akanbi de ori itẹ ti Iṣẹlẹ yii fi ṣẹ nigba naa lọdun 2016. Oluwo funrarẹ si ni oun ni olori ẹsin ni ilu Iwo, nitori naa oun laṣẹ lati gbe irun dide tabi lewaju adura ni yidi. Ọpọ awọn onimọ ẹsin Islam nigba naa lo si sọ  wi pe Oluwo Abdulrasheed Akanbi ko ni gbogbo ilana ati ẹtọ ti o yẹ fun ẹni to lee ṣiwaju adura bẹẹ.


Ko pẹ ti Oluwo Akanbi de ori itẹ ti Iṣẹlẹ yii fi ṣẹ nigba naa lọdun 2016. Oluwo funrarẹ si ni oun ni olori ẹsin ni ilu Iwo, nitori naa oun laṣẹ lati gbe irun dide tabi lewaju adura ni yidi. Ọpọ awọn onimọ ẹsin Islam nigba naa lo si sọ  wi pe Oluwo Abdulrasheed Akanbi ko ni gbogbo ilana ati ẹtọ ti o yẹ fun ẹni to lee ṣiwaju adura bẹẹ. Lẹyin eyi ni wahala tun bẹrẹ laarin oun ati Imaamu agba Mọṣalaṣi ilu Iwo, Sheihk Adio. Koda wọn gbe aawọ yii de ori irun yidi nibi ti Imaamu naa ti fi ẹsun kan Oluwo Akanbi pe o gbimọnran ati ba iyawo oun lajọṣepọ. Bi o tilẹ jẹ wi pe Kabiyesi Oluwo ni ko sohun to jọ bẹẹ, sibẹ ọpọ lo pariwo sita pe irufẹ eyi ko ṣee maa gbọ seti si ọbalaye.


Lẹyin eyi ni wahala tun bẹrẹ laarin oun ati Imaamu agba Mọṣalaṣi ilu Iwo, Sheihk Adio. Koda wọn gbe aawọ yii de ori irun yidi nibi ti Imaamu naa ti fi ẹsun kan Oluwo Akanbi pe o gbimọnran ati ba iyawo oun lajọṣepọ. Bi o tilẹ jẹ wi pe Kabiyesi Oluwo ni ko sohun to jọ bẹẹ, sibẹ ọpọ lo pariwo sita pe irufẹ eyi ko ṣee maa gbọ seti si ọbalaye. Lootọ ni awọn agba bọ ti wọn ni ko si apọnle fun ọba ti ko ni olori. Amọṣa, Ọba Akanbi ṣe eyi to le kenka ni tirẹ nipa gbigbe ade le olori rẹ lori. Ninu itan Yoruba, ko fẹẹ tii si ọba kan to gbe ade le iyawo rẹ lori ri.


Lootọ ni awọn agba bọ ti wọn ni ko si apọnle fun ọba ti ko ni olori. Amọṣa, Ọba Akanbi ṣe eyi to le kenka ni tirẹ nipa gbigbe ade le olori rẹ lori. Ninu itan Yoruba, ko fẹẹ tii si ọba kan to gbe ade le iyawo rẹ lori ri. Idi ni pe Yoruba gbagbọ pe ko si idi fun ade meji lati wa ninu ilu kan naa lẹẹkan ṣoṣo. Amọṣa o, Oluwo ti ilu Iwo gbe ade le Chanel Chin aya rẹ lori. O ni idi ti oun fi ṣe bẹẹ ni pe Oduduwa to jẹ baba Yoruba gbe ade le iyawo rẹ, Olokun lori.


Idi ni pe Yoruba gbagbọ pe ko si idi fun ade meji lati wa ninu ilu kan naa lẹẹkan ṣoṣo. Amọṣa o, Oluwo ti ilu Iwo gbe ade le Chanel Chin aya rẹ lori. O ni idi ti oun fi ṣe bẹẹ ni pe Oduduwa to jẹ baba Yoruba gbe ade le iyawo rẹ, Olokun lori. Ohun ati aya rẹ naa ja ajatuka loṣu kejila ọdun 2019 eleyi to tun tu oniruuru ẹgbin sita. Lootọ, nigba ti Oluwo n gori itẹ, Ọọni ile Ifẹ Adeyẹye Ogunwusi ti dade ni ile Oodua, ṣugbọn ọrẹ ati kekere wa ni wọn pe awọn mejeeji. Amọṣakini ọhun yipada lẹyin asiko diẹ.


Ohun ati aya rẹ naa ja ajatuka loṣu kejila ọdun 2019 eleyi to tun tu oniruuru ẹgbin sita. Lootọ, nigba ti Oluwo n gori itẹ, Ọọni ile Ifẹ Adeyẹye Ogunwusi ti dade ni ile Oodua, ṣugbọn ọrẹ ati kekere wa ni wọn pe awọn mejeeji. Amọṣakini ọhun yipada lẹyin asiko diẹ. Oniruuru idi lawọn eeyan n gbe dide fun ohun to le faa aawọ laarin awọn ọbalaye mejeeji yii. Aawọ naa n lọ labẹnu fun ọpọlọpọ igba ki o to bẹ lu sita fun araye nibi eto ipade awọn lọbalọba kan to waye ni ipinlẹ Rivers nibi ti Oluwo ti fẹsun kan Ọọni pe ọkan lara awọn oṣiṣẹ alaabo rẹ lu oun. Oluwo ni Ọọni ile Ifẹ lo paṣẹ fun oṣiṣẹ rẹ naa lati ti oun.


Oniruuru idi lawọn eeyan n gbe dide fun ohun to le faa aawọ laarin awọn ọbalaye mejeeji yii. Aawọ naa n lọ labẹnu fun ọpọlọpọ igba ki o to bẹ lu sita fun araye nibi eto ipade awọn lọbalọba kan to waye ni ipinlẹ Rivers nibi ti Oluwo ti fẹsun kan Ọọni pe ọkan lara awọn oṣiṣẹ alaabo rẹ lu oun. Oluwo ni Ọọni ile Ifẹ lo paṣẹ fun oṣiṣẹ rẹ naa lati ti oun. Eleyi fa ọpọlọpọ ariwisi nigba naa debi wi pe awọn oloye Iwo kan tilẹ koro oju si Oluwo ti wọn si ni ko tọwọ ọmọ rẹ bọṣọ. Oluwo gba Ọba ẹgbẹ rẹ ni ikuuku, awọn ọba ipinlẹ Ọṣun ba baa wi Afi bii pe iran ariwisi Ọba Abdulrasheed Akanbi ko tii to nkan lọrọ ri ni ọdun 2020 nigba ti iroyin jade si igboro pe Ọbalaye naa lu Agbowu ti Ilu Ọgbaagbaa,  Ọba Dhikrulahi Akinrọpo lasiko ipade ipẹtusaawọ kan laarin awọn ọbalaye ni ijọba ibilẹ Iwo ati Ọla-Oluwa. Bi o tilẹ jẹ wipe Oluwo ni ọrọ kobakungbe ti Agbowu n sọ si oun lo ṣokunfa dundu iya ti oun din fun un jẹ niwaju ọga ọlọpaa ẹkun kọkanla, Zone 11 lọjọ naa.


Eleyi fa ọpọlọpọ ariwisi nigba naa debi wi pe awọn oloye Iwo kan tilẹ koro oju si Oluwo ti wọn si ni ko tọwọ ọmọ rẹ bọṣọ. Oluwo gba Ọba ẹgbẹ rẹ ni ikuuku, awọn ọba ipinlẹ Ọṣun ba baa wi Afi bii pe iran ariwisi Ọba Abdulrasheed Akanbi ko tii to nkan lọrọ ri ni ọdun 2020 nigba ti iroyin jade si igboro pe Ọbalaye naa lu Agbowu ti Ilu Ọgbaagbaa,  Ọba Dhikrulahi Akinrọpo lasiko ipade ipẹtusaawọ kan laarin awọn ọbalaye ni ijọba ibilẹ Iwo ati Ọla-Oluwa. Bi o tilẹ jẹ wipe Oluwo ni ọrọ kobakungbe ti Agbowu n sọ si oun lo ṣokunfa dundu iya ti oun din fun un jẹ niwaju ọga ọlọpaa ẹkun kọkanla, Zone 11 lọjọ naa. Eyi ko dun mọ ọpọ ọmọ Yoruba ninu rara ti wọn si bu ẹnu atẹ lu iwa yii. BBC News Yoruba gbe iroyin naa jade nigba naa Awọn agba oye ilu Iwo kan pe birikoto ni ọdun 2020 lati yọ oluwo Akabi. Ko si idi meji ju awọ n ariwisi ti o n wọ tọọ lẹyin eleyi ti wọn ni o n ta ẹrẹ ba Itẹ ilu Iwo.


Eyi ko dun mọ ọpọ ọmọ Yoruba ninu rara ti wọn si bu ẹnu atẹ lu iwa yii. BBC News Yoruba gbe iroyin naa jade nigba naa Awọn agba oye ilu Iwo kan pe birikoto ni ọdun 2020 lati yọ oluwo Akabi. Ko si idi meji ju awọ n ariwisi ti o n wọ tọọ lẹyin eleyi ti wọn ni o n ta ẹrẹ ba Itẹ ilu Iwo. Awọn afọbajẹ mejila naa kọwe ẹhonu si gomina Oyetọla pe Ọba Abdulrasheed Akanbi ko ṣojuṣe rẹ gẹgẹ bi Oluwo daadaa. Lara awọn ẹsun loniraanran ti wọn si ka sii lẹsẹ ni "ẹsun ṣisafojudi si Ọọni ile Ifẹ, ija to ba Imaamu Adio ja, Alaafin Ọyọ ati Ọrangun Ila" Lara awọn ọba to ni ifẹ awọn alaini ati arugbo ni Oluwo wa. Eyi si tubọ jẹyọ lasiko ti ajakalẹ aarun Coronavirus jade sita lọdun 2020.


Awọn afọbajẹ mejila naa kọwe ẹhonu si gomina Oyetọla pe Ọba Abdulrasheed Akanbi ko ṣojuṣe rẹ gẹgẹ bi Oluwo daadaa. Lara awọn ẹsun loniraanran ti wọn si ka sii lẹsẹ ni "ẹsun ṣisafojudi si Ọọni ile Ifẹ, ija to ba Imaamu Adio ja, Alaafin Ọyọ ati Ọrangun Ila" Lara awọn ọba to ni ifẹ awọn alaini ati arugbo ni Oluwo wa. Eyi si tubọ jẹyọ lasiko ti ajakalẹ aarun Coronavirus jade sita lọdun 2020. Lara awọn Ọba to mu idẹrun tọ awọn eeyan wọn paapaa nipa pinpin ohun jijẹ ati mimu fun awọn alaini ati arugbo ilu  ni Oluwo Akanbi wa. Ọpọ igba ni Ọbalaye yii si maa n wọ inu ilu tọ awọn ti ko ni lọ atawọn arugbo lati ṣe itọrẹ aanu fun wọn, eyi mu ọpọlọpọ awọn mẹkunu ilu Iwo o fẹran rẹ pẹlupẹlu gbogbo ariwisi to n wọ tọ ọbalaye naa lẹyin.


Lara awọn Ọba to mu idẹrun tọ awọn eeyan wọn paapaa nipa pinpin ohun jijẹ ati mimu fun awọn alaini ati arugbo ilu  ni Oluwo Akanbi wa. Ọpọ igba ni Ọbalaye yii si maa n wọ inu ilu tọ awọn ti ko ni lọ atawọn arugbo lati ṣe itọrẹ aanu fun wọn, eyi mu ọpọlọpọ awọn mẹkunu ilu Iwo o fẹran rẹ pẹlupẹlu gbogbo ariwisi to n wọ tọ ọbalaye naa lẹyin.


Igbajo Osun King dead: Lẹ́yìn ìpapòdà Owa Igbajo, Ọba Fashare, àwọn afọbajẹ bẹ̀rẹ̀ ètùtù

Awọn igbimọ afọbajẹ ilu Igbajọ ni awọn ti bẹrẹ etutu ipapoda kabiyesi Ọwa ilu Igbajọ, Ọba Olufẹmi Fashade to waja. Nibi ifọrọwerọ pẹlu awọn akọroyin to waye lj Aje, Oloye Adegboyega Awomọnlo to jẹ Aṣiwaju ilu Igbajọ ṣalaye pe wọn ti fi ọrọ naa to ijọba ipinlẹ Ọṣun leti pe Ọwa ti waja. O fi kun un pe awọn etutu ati eto gbogbo to yẹ ti bẹrẹ. Bẹẹ si ni gbogbo awọn alẹnulọrọ nipa oyejijẹ ni ilu Igbajọ naa ti gbọ sii. Ni ọgbọn ọdun sẹyin ni Ọba Fashade gun ori itẹ. Iroyin kaakiri n sọ pe, kabiyesi Ọbalaye ilu Igbajọ, Ọwa Ilu Igbajọ Ọba Olufẹmi Adeniyi Fashade  ti waja.


Bẹẹ si ni gbogbo awọn alẹnulọrọ nipa oyejijẹ ni ilu Igbajọ naa ti gbọ sii. Ni ọgbọn ọdun sẹyin ni Ọba Fashade gun ori itẹ. Iroyin kaakiri n sọ pe, kabiyesi Ọbalaye ilu Igbajọ, Ọwa Ilu Igbajọ Ọba Olufẹmi Adeniyi Fashade  ti waja. Gẹgẹ bi iroyin ti a gbọ, Ọwa ilu Igbajọ waja lẹyin aarẹ ranpẹ to ṣe e. Ni ọdun 1990, tii ṣe ọgbọn ọdun sẹyin ni Ọba Olufẹmi Fashade gun ori itẹ gẹgẹ bi Ọwa ti ilu Igbajọ ki o to jade laye. Bi o tilẹ jẹ pe awọn igbimọ afọbajẹ ni ilu Igbajọ ko tii sọ ohunkohun lori iṣẹlẹ yii, igbagbọ ọpọ ọmọ ilu naa ni pe o di igba ti wọn ba ti pari gbogbo etutu ti wọn ba fẹ ṣe. Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, ẹni ọdun mẹtalelọgọrin ni Kabiyesi Ọwa ilu Igbajọ ki o to darapọ mọ awọn alalẹ.


Gẹgẹ bi iroyin ti a gbọ, Ọwa ilu Igbajọ waja lẹyin aarẹ ranpẹ to ṣe e. Ni ọdun 1990, tii ṣe ọgbọn ọdun sẹyin ni Ọba Olufẹmi Fashade gun ori itẹ gẹgẹ bi Ọwa ti ilu Igbajọ ki o to jade laye. Bi o tilẹ jẹ pe awọn igbimọ afọbajẹ ni ilu Igbajọ ko tii sọ ohunkohun lori iṣẹlẹ yii, igbagbọ ọpọ ọmọ ilu naa ni pe o di igba ti wọn ba ti pari gbogbo etutu ti wọn ba fẹ ṣe. Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, ẹni ọdun mẹtalelọgọrin ni Kabiyesi Ọwa ilu Igbajọ ki o to darapọ mọ awọn alalẹ. A o maa mu ẹkunrẹrẹ wa fun yin nipa iroyin yii bo ba ṣe n jade.


A o maa mu ẹkunrẹrẹ wa fun yin nipa iroyin yii bo ba ṣe n jade.


Osun Kidnap rescue: Àwọn ọlọ́pàá dóòlà ẹ̀mí arìnrìnàjò méje tí wọ́n jígbé ní Ibokun

Ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Osun ti kede pe awọn ti ribi doola arinrinajo meje lọwọ awọn ajinigbe. Alukoro ileeṣẹ naa Yemisi Opalola lo lede ọrọ fun ileeṣẹ BBC ninu atẹjade kan lọjọ Abamẹta. O ni awọn doola ẹmi awọn arinrinajo naa nipa ajọsepọ pẹlu awọn ẹsọ alaabo mii. Yemisi ṣalaye pe loju ọna Ibokun / Osogbo lawọn ajinigbe wọn yi ti jin awọn arinrinajo naa gbe lọjọ Iṣẹgun. Lasiko ikọlu yi, a gbọ pe eeyan kan ku ti awọn meji si farapa lasiko ti awọn ajinigbe yi ṣe ikọlu si wọn labule Ajebandele ni ijọba ibilẹ Ibokun. Agbofinro Yemisi ko sọ boya awọn ri awọn ajinigbe ọhun mu ṣugbọn o ni niṣe ni wọn tu awọn arinrinajo naa silẹ nigba ti awọn fungun mọ wọn.


Yemisi ṣalaye pe loju ọna Ibokun / Osogbo lawọn ajinigbe wọn yi ti jin awọn arinrinajo naa gbe lọjọ Iṣẹgun. Lasiko ikọlu yi, a gbọ pe eeyan kan ku ti awọn meji si farapa lasiko ti awọn ajinigbe yi ṣe ikọlu si wọn labule Ajebandele ni ijọba ibilẹ Ibokun. Agbofinro Yemisi ko sọ boya awọn ri awọn ajinigbe ọhun mu ṣugbọn o ni niṣe ni wọn tu awọn arinrinajo naa silẹ nigba ti awọn fungun mọ wọn. O tẹsiwaju pe awọn ti wọn doola ko ni pẹ darapọ mọ mọlẹbi wọn.


O tẹsiwaju pe awọn ti wọn doola ko ni pẹ darapọ mọ mọlẹbi wọn.


Fulani herdsmen attack today: Àwọn Fulani láṣẹ láti gbé níbikíbi tó bá wù wọ́n ní Naijiria - Oluwo

Oluwo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrosheed Adewale Akanbi, ti sọ pe ko bojumu bi awọn kan ṣe ni ki gbogbo awọn Hausa ati Fulani fi ilẹ Yoruba silẹ. O ni nitori ọmọ Naijiria ni wọn, wọn si lẹtọọ lati gbe ni ibikibi to ba wu wọn ni Naijiria. Ninu atẹjade kan to fi ṣọwọ si awọn akọroyin lati ọwọ alukoro rẹ, Ali Ibrahim, Oluwo ni awọn Fulani ti kii ba n ṣe ọdaran le wa fi ilu Iwo ṣebugbe. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni ilu Iwo ni awọn Fulani to ni iwa rere pọ si ju ni gbogbo ilẹ Yoruba. O ni oun ti ṣeleri fun awọn agbẹ ilu Iwo pe ko ni si wahala kankan larin wọn ati awọn Fulani. O tẹsiwaju pe ibaṣepọ oun atawọn Fulani naa dan mọran to bẹẹ ti oun maa n ṣabẹwo si wọn lorekore ti olori wọn si maa n jabọ bi iṣẹ wọn ṣe n lọ fun oun.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni ilu Iwo ni awọn Fulani to ni iwa rere pọ si ju ni gbogbo ilẹ Yoruba. O ni oun ti ṣeleri fun awọn agbẹ ilu Iwo pe ko ni si wahala kankan larin wọn ati awọn Fulani. O tẹsiwaju pe ibaṣepọ oun atawọn Fulani naa dan mọran to bẹẹ ti oun maa n ṣabẹwo si wọn lorekore ti olori wọn si maa n jabọ bi iṣẹ wọn ṣe n lọ fun oun. Ọba alaye naa ṣalaye pe "igbagbọ temi ni pe ọmọ buruku ko ṣe le f'ẹkun pa jẹ, fun idi eyii, o yẹ ka fi oju ṣunukun wo ọrọ naa nitori awọn Fulani ti kii ṣe ọdaran." "O yẹ ki ijọba fi oju awọn ọdaran Fulani lede, ki wọn si foju wina ofin, ṣugbọn ni temi gẹgẹ bii alaṣẹ lori ilu Iwo, mi o le maa ba awọn Fulani to wa ni ilu mi ja nitori ilu yii ni wọn bi awọn babanla wọn si." Kabiesi naa tẹsiwaju pe alaafia ni awọn olugbe ilu Iwo ati awọn Fulani fi n gbe ati pe oun ti bẹrẹ igbesẹ lati jẹ ki awọn ọmọ awọn Fulani ọhun bẹrẹ si n lọ ile iwe ki ọjọ ọla awọn naa le dara.


Ọba alaye naa ṣalaye pe "igbagbọ temi ni pe ọmọ buruku ko ṣe le f'ẹkun pa jẹ, fun idi eyii, o yẹ ka fi oju ṣunukun wo ọrọ naa nitori awọn Fulani ti kii ṣe ọdaran." "O yẹ ki ijọba fi oju awọn ọdaran Fulani lede, ki wọn si foju wina ofin, ṣugbọn ni temi gẹgẹ bii alaṣẹ lori ilu Iwo, mi o le maa ba awọn Fulani to wa ni ilu mi ja nitori ilu yii ni wọn bi awọn babanla wọn si." Kabiesi naa tẹsiwaju pe alaafia ni awọn olugbe ilu Iwo ati awọn Fulani fi n gbe ati pe oun ti bẹrẹ igbesẹ lati jẹ ki awọn ọmọ awọn Fulani ọhun bẹrẹ si n lọ ile iwe ki ọjọ ọla awọn naa le dara. Atẹjade naa pari pẹlu pe ti awọn eeyan kan ba da ija ẹlẹyamẹya iru eyii to waye laarin awọn Hutu ati Tutsi ni Rwanda silẹ ni Naijiria, ọwọ ijọba gan ko ni kaa. Lẹyin naa lo ni gbogbo ọmọ Naijiria ni aṣẹ lati fi ibikibi to ba wu wọn ṣebugbe.


Atẹjade naa pari pẹlu pe ti awọn eeyan kan ba da ija ẹlẹyamẹya iru eyii to waye laarin awọn Hutu ati Tutsi ni Rwanda silẹ ni Naijiria, ọwọ ijọba gan ko ni kaa. Lẹyin naa lo ni gbogbo ọmọ Naijiria ni aṣẹ lati fi ibikibi to ba wu wọn ṣebugbe.


Aregbesola: Mi ò gba owó oṣù ní gbogbo ọdún mẹ́jọ mi gẹ́gẹ́ bíi gómìnà ìpínlẹ̀ Osun

Minisita ọrọ abẹle, Ọgbẹni Rauf Aregbesola ti sọ pe oun ko gba owo oṣu fun kankan gbogbo ọdun mẹjọ ti oun fi jẹ gomina ipinlẹ Osun. Aregbesola lo sọ ọrọ naa ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ rẹ, Sola Fasure fi lede. Ṣaaju ni iroyin kan ti kọkọ gbode pe Aregbesola gba owo oṣu ọdun mẹjọ ọhun lẹẹkan ṣoṣo ko to kuro lori alefa gẹgẹ bii gomina ipinlẹ. Fasure ni irọ nla gbaa ni iroyin naa, ati pe Aregbesola fi owo rẹ jin ijọba ipinlẹ Osun ni, ko si gba kobo lasiko to wa lori oye. Agbenusọ Aregbesola ni "ẹ jẹ ki n sọ ni gbangba lẹẹkan sii pe Aregbesola ko gba owo oṣu kankan ni gbogbo akoko to fi jẹ Gomina ipinlẹ Osun." "idi ni pe ijọba lo pese ile gbigbe fun un, bakan naa ni wọn fun ni ẹṣọ alabo, ounjẹ ọfẹ atawọn ohun amayedẹrun miran, nitori naa, ko na owo kankan ni apo ara rẹ."


Fasure ni irọ nla gbaa ni iroyin naa, ati pe Aregbesola fi owo rẹ jin ijọba ipinlẹ Osun ni, ko si gba kobo lasiko to wa lori oye. Agbenusọ Aregbesola ni "ẹ jẹ ki n sọ ni gbangba lẹẹkan sii pe Aregbesola ko gba owo oṣu kankan ni gbogbo akoko to fi jẹ Gomina ipinlẹ Osun." "idi ni pe ijọba lo pese ile gbigbe fun un, bakan naa ni wọn fun ni ẹṣọ alabo, ounjẹ ọfẹ atawọn ohun amayedẹrun miran, nitori naa, ko na owo kankan ni apo ara rẹ." Fasure tẹsiwaju pe "gbogbo awọn ọmọ Aregbesola ti dagba, wọn si ti pari ile ẹkọ, nitori naa ko nilo lati maa wa owo ọmọ ile iwe mọ, idi ree ti o ṣe fi gbogbo owo to yẹ ko gba jin ijọba ipinlẹ rẹ. O ṣalaye pe ẹni to kọ iroyin pe Aregbesola gba owo oṣu ọdun mẹjọ lẹẹkan ṣoṣo ko fi ẹri ọrọ to sọ lede. Lẹyin naa lo bu ẹnu ẹtẹ lu iroyin  naa, to si sọ pe ẹni to fi ọrọ naa lede kan n wa ọna lati ba orukọ rere Aregbesola jẹ ni.


Fasure tẹsiwaju pe "gbogbo awọn ọmọ Aregbesola ti dagba, wọn si ti pari ile ẹkọ, nitori naa ko nilo lati maa wa owo ọmọ ile iwe mọ, idi ree ti o ṣe fi gbogbo owo to yẹ ko gba jin ijọba ipinlẹ rẹ. O ṣalaye pe ẹni to kọ iroyin pe Aregbesola gba owo oṣu ọdun mẹjọ lẹẹkan ṣoṣo ko fi ẹri ọrọ to sọ lede. Lẹyin naa lo bu ẹnu ẹtẹ lu iroyin  naa, to si sọ pe ẹni to fi ọrọ naa lede kan n wa ọna lati ba orukọ rere Aregbesola jẹ ni.


Oba Abdul-Rauf Olayiwola Adedeji II : Wo ohun tó yẹ kí o mọ̀ nípa Akirun ti Ìlú Ìkìrun tó wàjà

Ijọba ipinlẹ Osun lo kede loju opo Twitter rẹ pe Akirun ilu Ikirun, Oba AbdulRauf Olawale Adedeji waja lalẹ Ọjọru Ijọba Osun ṣalaye loju opo Twitter rẹ pe ni bii ago mọkanla alẹ Ọjọru ti Oba Adedeji dagbere faye. Ko si ẹni to le sọ pato ohun to ṣekupa Akirun ilu Ikirun lẹni ọdun mejidinlọgọrin. Ohun ti a gbọ ni pe Akirun ṣe aisan diẹ ki Ẹlẹmi to gba a lalẹ Ọjọru. Bi ọgbọn ọdun sẹyin ni Oba Adedeji  gori itẹ baba rẹ nilu Ikirun. Ọpọ eeyan lo ṣapejuwe Oba Adedeji to jẹ oṣiṣẹ banki tẹlẹ ki o to jọba pe musulumi ododo ni. Ogunna gbongbo ẹgbẹ musulumi nii ṣe nilu Ikirun ati ni ipinlẹ Osun lapapọ nigba aye rẹ.


Bi ọgbọn ọdun sẹyin ni Oba Adedeji  gori itẹ baba rẹ nilu Ikirun. Ọpọ eeyan lo ṣapejuwe Oba Adedeji to jẹ oṣiṣẹ banki tẹlẹ ki o to jọba pe musulumi ododo ni. Ogunna gbongbo ẹgbẹ musulumi nii ṣe nilu Ikirun ati ni ipinlẹ Osun lapapọ nigba aye rẹ. Ọdun 2002 ni Oba Adedeji lọ si ilẹ mimọ ni ilu Mecca. Oun ni baba iṣalẹ ẹgbẹ musulumi Ibadu-Rahman Society ati Anwar-Ul-Islam niluu Ibadan nigba aye rẹ. Oba Adedeji lo ọrọ rẹ Eledua yọnda fun un lati ṣe iranwọn fawọn ti ko rọwọ họri lawujọ.


Ọdun 2002 ni Oba Adedeji lọ si ilẹ mimọ ni ilu Mecca. Oun ni baba iṣalẹ ẹgbẹ musulumi Ibadu-Rahman Society ati Anwar-Ul-Islam niluu Ibadan nigba aye rẹ. Oba Adedeji lo ọrọ rẹ Eledua yọnda fun un lati ṣe iranwọn fawọn ti ko rọwọ họri lawujọ. Ìròyìn Yàjóyàjó -'Akirun ti Ìlú Ìkìrun,Oba Abdul-Rauf Olayiwola Adedeji II   ti wàjà Ọba Akirun ti Ikirun, Oba Abdul-Rauf Olayiwola Adedeji II ti jade laye. Eni ọdun  mejidinlọgọrin ni ọba ni ipinlẹ Osun naa ki wọn to jade laye.


Ìròyìn Yàjóyàjó -'Akirun ti Ìlú Ìkìrun,Oba Abdul-Rauf Olayiwola Adedeji II   ti wàjà Ọba Akirun ti Ikirun, Oba Abdul-Rauf Olayiwola Adedeji II ti jade laye. Eni ọdun  mejidinlọgọrin ni ọba ni ipinlẹ Osun naa ki wọn to jade laye.


Boko Haram: Oúnjẹ́ tí wọn kó pamọ́ sínú iléẹ̀kọ́ ló mú kí wọn ṣe ìkọlù síbẹ̀

Ikọ agbesunmọmi Boko Haram tun ti ko ibẹru bojo ba awọn eeyan ariwa Naijria, nigba ti wọn se ikọlu si abule Katarko ni ijọba ibilẹ Gujba ni ipinlẹ Yobe. Ninu ikọlu yii ni wọn tun ti dana sun ibudo awọn ọmọ ogun Naijiria, ileewe kan ati ile iwosan kan to wa nibẹ. Gẹgẹ bi iwe iroyin Premium Times ti salaye, abule Katarko jinna si Damaturu to jẹ olu ilu ipinlẹ Yobe ni iwọn kilomita marundinlọgbọn. Igbimọ to n sakoso asunwọn owo iranwọ fawọn to kagbako Boko Haram ti ijọba gbe kalẹ, Victims Support Fund, lo tun ileewe ti wọn pada sun lẹẹkeji yii kọ, lọdun 2013. Iroyin kan ni awọn agbesunmọmi ọhun ko ọpọ ounjẹ tijọba fẹ pin fawọn araalu, ti wọn ko pamọ sinu ileewe naa, idi si niyi ti wọn fi se ikọlu sileewe ọhun. Bakan naa lawọn araalu sọ pe wọn tun dana sun ile iwosan to wa labule naa, lẹyin ti wọn ji awọn oogun to wa nibẹ ko.


Igbimọ to n sakoso asunwọn owo iranwọ fawọn to kagbako Boko Haram ti ijọba gbe kalẹ, Victims Support Fund, lo tun ileewe ti wọn pada sun lẹẹkeji yii kọ, lọdun 2013. Iroyin kan ni awọn agbesunmọmi ọhun ko ọpọ ounjẹ tijọba fẹ pin fawọn araalu, ti wọn ko pamọ sinu ileewe naa, idi si niyi ti wọn fi se ikọlu sileewe ọhun. Bakan naa lawọn araalu sọ pe wọn tun dana sun ile iwosan to wa labule naa, lẹyin ti wọn ji awọn oogun to wa nibẹ ko. Araalu kan to ba awọn akọroyin sọrọ, Modu Katarko sọ pe, ni nkan bii aago marun un abọ owurọ ọjọ Isẹgun ni wọn wa sibẹ ati pe, ko si ẹnikankan to koju wọn laarin wakati kan ti wọn fi sọsẹ. O ni lasiko to yẹ kawọn lọ kirun ni wọn de sagbegbe naa, ti gbogbo araalu si tilẹkun mọri. O ni lẹyin igba ti wọn setan ni wọn lọ si ibudo awọn ọmọ ologun to wa nitosi ibẹ, ti wọn si n yinbọn soke laibikita.


Araalu kan to ba awọn akọroyin sọrọ, Modu Katarko sọ pe, ni nkan bii aago marun un abọ owurọ ọjọ Isẹgun ni wọn wa sibẹ ati pe, ko si ẹnikankan to koju wọn laarin wakati kan ti wọn fi sọsẹ. O ni lasiko to yẹ kawọn lọ kirun ni wọn de sagbegbe naa, ti gbogbo araalu si tilẹkun mọri. O ni lẹyin igba ti wọn setan ni wọn lọ si ibudo awọn ọmọ ologun to wa nitosi ibẹ, ti wọn si n yinbọn soke laibikita. Ileesẹ ologun ko tii fesi si isẹlẹ yii lasiko ta fi n se akojọ iroyin, ikọlu sawọn ileẹkọ ati ijinigbe awọn akẹkọọ si ti n peleke si. Yatọ si eleyi tawọn ikọ Boko Haram n se, awọn janduku agbebọn miran ti sọ ijinigbe di isẹ lawọn ipinlẹ bii Kaduna, Katsina ati apa ibomiran ni Naijiria. Ọmọ oloogbe ti salaye bi ọrọ se ri nibi iṣẹlẹ bi awọn agbebọn to yinbọn pa eeyan mẹfa ninu ẹbi kan naa lọjọ Aiku lagbegbe Wasimi, lopopona Ife-Ibadan, nipinlẹ Osun.


Ileesẹ ologun ko tii fesi si isẹlẹ yii lasiko ta fi n se akojọ iroyin, ikọlu sawọn ileẹkọ ati ijinigbe awọn akẹkọọ si ti n peleke si. Yatọ si eleyi tawọn ikọ Boko Haram n se, awọn janduku agbebọn miran ti sọ ijinigbe di isẹ lawọn ipinlẹ bii Kaduna, Katsina ati apa ibomiran ni Naijiria. Ọmọ oloogbe ti salaye bi ọrọ se ri nibi iṣẹlẹ bi awọn agbebọn to yinbọn pa eeyan mẹfa ninu ẹbi kan naa lọjọ Aiku lagbegbe Wasimi, lopopona Ife-Ibadan, nipinlẹ Osun. Gẹgẹ bi ohun ti ọmọ olori ẹbi naa, Yahaya Samu, se sọ fun awọn akọroyin nibi ti iṣẹlẹ ọhun ti waye, o ni awọn agbebọn naa gbe alupupu meji wa si ibi ti wọn ti ṣe akọlu si wọn. Bakan naa lo fikun pe awọn agbebọn naa n beere owo lọwọ olori ẹbi naa, ki wọn to yinbọn pa oun atawọn ọmọ rẹ. Samu ni ọpọlọpọ ile lo wa ni ileto naa to jẹ nnkan bii kilomita marun un si marosẹ Ife-Ibadan, ṣugbọn iyalẹnu lo jẹ pe ẹbi naa nikan ni awọn eeyan naa dojukọ.


Gẹgẹ bi ohun ti ọmọ olori ẹbi naa, Yahaya Samu, se sọ fun awọn akọroyin nibi ti iṣẹlẹ ọhun ti waye, o ni awọn agbebọn naa gbe alupupu meji wa si ibi ti wọn ti ṣe akọlu si wọn. Bakan naa lo fikun pe awọn agbebọn naa n beere owo lọwọ olori ẹbi naa, ki wọn to yinbọn pa oun atawọn ọmọ rẹ. Samu ni ọpọlọpọ ile lo wa ni ileto naa to jẹ nnkan bii kilomita marun un si marosẹ Ife-Ibadan, ṣugbọn iyalẹnu lo jẹ pe ẹbi naa nikan ni awọn eeyan naa dojukọ. Yahaya sọ pe "awọn agbebọn naa gbe alupupu meji wa ni nnkan bii aago mẹwa alẹ, wọn si bẹrẹ si n wa inu gbogbo awọn ile to wa ninu ileto naa, wọn mu iyawo mejeji oloogbe naa jade pẹlu mẹta ninu awọn ọmọ ọmọ rẹ." "Wọn beere Alhaji, lẹyin ti wọn mu wọn lọ si ọdọ baba mi ninu Mọṣalaṣi to ti n gbadura, wọn beere owo lọwọ rẹ, o ni oun ko ni owo kankan lọwọ, lẹyin naa ni wọn ni ko dide ti wọn si yin-in nibọn." Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ nipa iṣẹlẹ ọhun, alaga ana ni ijọba ibilẹ Irewole, Remi Abbas sọ pe, ni kete ti oun gbọ nipa iṣẹlẹ naa ni oun ko awọn eeyan oun sodi lati yọju sibẹ.


Yahaya sọ pe "awọn agbebọn naa gbe alupupu meji wa ni nnkan bii aago mẹwa alẹ, wọn si bẹrẹ si n wa inu gbogbo awọn ile to wa ninu ileto naa, wọn mu iyawo mejeji oloogbe naa jade pẹlu mẹta ninu awọn ọmọ ọmọ rẹ." "Wọn beere Alhaji, lẹyin ti wọn mu wọn lọ si ọdọ baba mi ninu Mọṣalaṣi to ti n gbadura, wọn beere owo lọwọ rẹ, o ni oun ko ni owo kankan lọwọ, lẹyin naa ni wọn ni ko dide ti wọn si yin-in nibọn." Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ nipa iṣẹlẹ ọhun, alaga ana ni ijọba ibilẹ Irewole, Remi Abbas sọ pe, ni kete ti oun gbọ nipa iṣẹlẹ naa ni oun ko awọn eeyan oun sodi lati yọju sibẹ. O ṣalaye pe "nigba ti a fi maa de ibẹ, wọn ti yinbọn pa eeyan mẹfa, lẹyin naa ni a gbe ẹni keje ti ẹmi ṣi wa lara rẹ digbadigba lọ ile iwosan, nibi to to ti n gba itọju lọwọ." Abbas sọ siwaju si pe, pupọ ninu awọn to n gbe ileto naa lo sa asala fun ẹmi wọn nigba ti awọn agbebọn ọhun n ṣọṣẹ lọwọ, ti wọn ko si tii ri bayii. Bo tilẹ jẹ pe ko si ẹni to le sọ irufẹ eeyan ti awọn agbebọn naa jẹ, iroyin ni awọn agbofinro atawọn ọmọ ikọ OPC ti kan lu igbẹ lati ṣawari awọn afurasi naa.


O ṣalaye pe "nigba ti a fi maa de ibẹ, wọn ti yinbọn pa eeyan mẹfa, lẹyin naa ni a gbe ẹni keje ti ẹmi ṣi wa lara rẹ digbadigba lọ ile iwosan, nibi to to ti n gba itọju lọwọ." Abbas sọ siwaju si pe, pupọ ninu awọn to n gbe ileto naa lo sa asala fun ẹmi wọn nigba ti awọn agbebọn ọhun n ṣọṣẹ lọwọ, ti wọn ko si tii ri bayii. Bo tilẹ jẹ pe ko si ẹni to le sọ irufẹ eeyan ti awọn agbebọn naa jẹ, iroyin ni awọn agbofinro atawọn ọmọ ikọ OPC ti kan lu igbẹ lati ṣawari awọn afurasi naa. Agbẹnusọ ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Osun, Yemisi Opalola to fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ sọ pe, mọlẹbi kan naa ni gbogbo awọn eeyan to ba iṣẹlẹ naa lọ. Ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá ìpińlẹ̀ Osun ti tan ìmọ̀lẹ̀ sí ìṣèlẹ̀ tó wáyé ni àbúlé kan ni ẹ̀gbẹ́ Wasinmi pé ko níṣe pẹ̀lú làásìgbò tó ń wáyé láàrín àgbẹ̀ àti darandaran. Ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá sọ èyí nínú àtẹ̀jáde kan to fi síta ti agbẹnusọ ọlọ́pàá  Yemisi Opalola  sì fọwọ́sí tí pẹ̀lú àkọlé "Ìṣẹ̀lẹ̀ Ikire, Osun kòníṣe pèlú ọ̀rọ̀ darandaran ati àgbẹ̀.


Agbẹnusọ ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Osun, Yemisi Opalola to fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ sọ pe, mọlẹbi kan naa ni gbogbo awọn eeyan to ba iṣẹlẹ naa lọ. Ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá ìpińlẹ̀ Osun ti tan ìmọ̀lẹ̀ sí ìṣèlẹ̀ tó wáyé ni àbúlé kan ni ẹ̀gbẹ́ Wasinmi pé ko níṣe pẹ̀lú làásìgbò tó ń wáyé láàrín àgbẹ̀ àti darandaran. Ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá sọ èyí nínú àtẹ̀jáde kan to fi síta ti agbẹnusọ ọlọ́pàá  Yemisi Opalola  sì fọwọ́sí tí pẹ̀lú àkọlé "Ìṣẹ̀lẹ̀ Ikire, Osun kòníṣe pèlú ọ̀rọ̀ darandaran ati àgbẹ̀. Àtẹ̀jáde náà  kà pé: "Ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá ìpińlẹ̀ Osun ń fi àsìkò sọ pe ìṣẹ̀lẹ̀ aburú tó wáyé ni agbègbè Wasinmi mi Ikire, ìpínlẹ̀ Osun ní ọjọ́ kẹrinlà oṣù kẹta, ọdun 2021 kò níṣe  pẹ̀lú wàhálà àwọn Fulani àti darandaran." "Kọmísọ́nà ọlọ́pàá Olawale Olokode tó sàbẹ̀wò síbẹ̀ sàlàyé pé àwọn ti bẹ̀rẹ̀ ìwádìí, àwọn sì tí wá àwọn ọdaran to ṣíṣẹ́ náà. Lónìí ọjọ́ Ìsinmi ni ìròyìn tan kálẹ̀ pé àwọn agbébọn lọ ká àwọn èèyàn kan mọ́lé, ti wọ́n si pa wọ́n ni abúlé kan lẹ́gbẹ̀ẹ́ Wasinmi, lópòpónà márosẹ̀ Ife si Ibadan.


Àtẹ̀jáde náà  kà pé: "Ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá ìpińlẹ̀ Osun ń fi àsìkò sọ pe ìṣẹ̀lẹ̀ aburú tó wáyé ni agbègbè Wasinmi mi Ikire, ìpínlẹ̀ Osun ní ọjọ́ kẹrinlà oṣù kẹta, ọdun 2021 kò níṣe  pẹ̀lú wàhálà àwọn Fulani àti darandaran." "Kọmísọ́nà ọlọ́pàá Olawale Olokode tó sàbẹ̀wò síbẹ̀ sàlàyé pé àwọn ti bẹ̀rẹ̀ ìwádìí, àwọn sì tí wá àwọn ọdaran to ṣíṣẹ́ náà. Lónìí ọjọ́ Ìsinmi ni ìròyìn tan kálẹ̀ pé àwọn agbébọn lọ ká àwọn èèyàn kan mọ́lé, ti wọ́n si pa wọ́n ni abúlé kan lẹ́gbẹ̀ẹ́ Wasinmi, lópòpónà márosẹ̀ Ife si Ibadan. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé kò sí ẹni tó mọ ẹni to ṣe iṣẹ́ ibi náà, sùgbọ́n àwọn ọlọ́paàá àti ọmọ ikọ̀ OPC to fi mọ́ àwọn ọdẹ ìbílẹ̀ lo ti wọ inú igbó to wà ni àyíká abúlé náà lọ, láti lọ ṣàwárí àwọn tó ṣe irú iṣẹ́ ibi rẹ̀. Ìròyìn sọ pé sàdédé ni àwọn agbébọn wọ ìlú náà, ti wọ́n si bẹ̀rẹ̀ si ni yìnbọn láìbíkítà. Agbẹnusọ ọlọ́pàá ní ìpínlẹ̀ Osun, Yemisi Opalola fìdí ọ̀rọ̀ náà múlẹ̀ pé, ẹbí kan náà ni àwọn mẹ́fẹ̀ẹ̀fà tó kú nínú ìṣẹ̀lẹ̀ náà.


Bó tilẹ̀ jẹ́ pé kò sí ẹni tó mọ ẹni to ṣe iṣẹ́ ibi náà, sùgbọ́n àwọn ọlọ́paàá àti ọmọ ikọ̀ OPC to fi mọ́ àwọn ọdẹ ìbílẹ̀ lo ti wọ inú igbó to wà ni àyíká abúlé náà lọ, láti lọ ṣàwárí àwọn tó ṣe irú iṣẹ́ ibi rẹ̀. Ìròyìn sọ pé sàdédé ni àwọn agbébọn wọ ìlú náà, ti wọ́n si bẹ̀rẹ̀ si ni yìnbọn láìbíkítà. Agbẹnusọ ọlọ́pàá ní ìpínlẹ̀ Osun, Yemisi Opalola fìdí ọ̀rọ̀ náà múlẹ̀ pé, ẹbí kan náà ni àwọn mẹ́fẹ̀ẹ̀fà tó kú nínú ìṣẹ̀lẹ̀ náà. Ẹ̀wẹ̀ lórí ọ̀rọ̀ yìí, mínísítà fún ètò ìrìnà ojú òfurufú tẹ́lẹ̀ rí, Femi Fani-Kayode ti kọ si ojú òpó twitter rẹ̀ pé, àwọn Yorùbá kan lo lọ pa ẹbi Fulani kan ni abule naa.


Ẹ̀wẹ̀ lórí ọ̀rọ̀ yìí, mínísítà fún ètò ìrìnà ojú òfurufú tẹ́lẹ̀ rí, Femi Fani-Kayode ti kọ si ojú òpó twitter rẹ̀ pé, àwọn Yorùbá kan lo lọ pa ẹbi Fulani kan ni abule naa.


Akomolede ati Asa lori BBC: Olùkọ́ Bolanle Adekanmi kọ́ wa nípa oríṣíi Àròkọ Yorùbá tó wà

Oriṣi meje ni Arokọ Yoruba ni eyi ti Olukọ yannana nipa rẹ fun wa. Eto Akomolede ati Asa lori BBC Yoruba ni eto to tun jade yii. Orisi aroko ni a n gbe yẹwo lonii. Arokọ Alariyanjiyan ni koko ti a n gbe yẹwo ni pato. Arabinrin Bolanle Adekanmi lati ile iwe St Anthony Grammar School, Ikoyi-Ikire ni ipinlẹ Osun ni olukọ wa fun toni. Arokó Alariyanjiyan Aroko Ajẹmọ isipaya Arokọ Alariyanjiyan Arokọ  Onisọrọ-n-gbesi Arokọ Asọtan Arokọ Asapejuwe Leta kikọ Iṣẹ agbẹ dara ju iṣẹ olukọ lọ ni koko ti Arabinrin Bolanle Adekanmi fi kọ ni kikun nipa Arokọ Alariyanjiyan yii Kini pataki agbẹ lawujọ Yoruba?


Arokọ Alariyanjiyan ni koko ti a n gbe yẹwo ni pato. Arabinrin Bolanle Adekanmi lati ile iwe St Anthony Grammar School, Ikoyi-Ikire ni ipinlẹ Osun ni olukọ wa fun toni. Arokó Alariyanjiyan Aroko Ajẹmọ isipaya Arokọ Alariyanjiyan Arokọ  Onisọrọ-n-gbesi Arokọ Asọtan Arokọ Asapejuwe Leta kikọ Iṣẹ agbẹ dara ju iṣẹ olukọ lọ ni koko ti Arabinrin Bolanle Adekanmi fi kọ ni kikun nipa Arokọ Alariyanjiyan yii Kini pataki agbẹ lawujọ Yoruba? Kini pataki Olukọ lawujọ? E wa kọ ẹkọ sii nibi...


Kini pataki Olukọ lawujọ? E wa kọ ẹkọ sii nibi...


Osun Kidnap: Àwọn agbébọn ti jí àwọn arìnrìnàjò gbé ní ìpínlẹ̀ Osun

Ikọ Amọtẹkun ni ipinlẹ Osun ti ke gbajare pe awọn agbegbọn ti ji awọn arinrinajo gbe ni agbegbe Omoh / Erin-Ijesha, ni ijọba ibilẹ Ori-Ade nipinlẹ Osun. Iwadii fihan pe awọn agbebọn naa ṣe ikọlu si awọn arinrinajo naa, ti wọn si ko wọn lọ si inu igbo to wa ni ayika Ori-Oke Omoh naa. Amọ wọn ni wọn fi awọn arinrinajo miran silẹ si oju titi ọhun. Adari ikọ Amọtẹkun nipinlẹ Osun, Bashir Adewinbi fi idi ọrọ naa mulẹ, amọ o ni awọn ko lee sọ iye awọn arinrinajo ti wọn jigbe ni pato. Amọ ikọ Amọtẹkun fikun wi pe awọn ti bẹrẹ iṣẹ lati sawari awọn ti wọn jigbe naa. ''Awọn meji ni wọn jigbe ni Ọjọ Isinmi, ti a si ti ran awọn eniyan wa lọ sibẹ lati doola ẹmi wọn.''


Adari ikọ Amọtẹkun nipinlẹ Osun, Bashir Adewinbi fi idi ọrọ naa mulẹ, amọ o ni awọn ko lee sọ iye awọn arinrinajo ti wọn jigbe ni pato. Amọ ikọ Amọtẹkun fikun wi pe awọn ti bẹrẹ iṣẹ lati sawari awọn ti wọn jigbe naa. ''Awọn meji ni wọn jigbe ni Ọjọ Isinmi, ti a si ti ran awọn eniyan wa lọ sibẹ lati doola ẹmi wọn.'' Bakan naa ni ikọ ọlọpaa si ti bẹrẹ si ni wa awọn ajinigbe naa, ti iwadii si ti bẹrẹ ni pẹrẹwu. Wọn fikun wi pe agbegbe ti wọn ti ji awọn eniyan gbe yii n fun wọn ni ọpọlọpọ ipaya ati ifoya lati bi igba diẹ sẹyin. Laipẹ yii ni eekan ni ilẹ Yoruba, Sunday Igboho fun awọn Fulani darandaran ni gbedeke ọjọ mẹwaa lati kuro ni agbegbe Ibarapa ni ipinlẹ Oyo nitori ijinigbe to n waye nibẹ lojoojumọ.


Bakan naa ni ikọ ọlọpaa si ti bẹrẹ si ni wa awọn ajinigbe naa, ti iwadii si ti bẹrẹ ni pẹrẹwu. Wọn fikun wi pe agbegbe ti wọn ti ji awọn eniyan gbe yii n fun wọn ni ọpọlọpọ ipaya ati ifoya lati bi igba diẹ sẹyin. Laipẹ yii ni eekan ni ilẹ Yoruba, Sunday Igboho fun awọn Fulani darandaran ni gbedeke ọjọ mẹwaa lati kuro ni agbegbe Ibarapa ni ipinlẹ Oyo nitori ijinigbe to n waye nibẹ lojoojumọ. Bakan naa ni Gomina ipinlẹ Ondo, Oluwarotimi Akeredolu naa paṣẹ ki awọn darandaran kuro ni igbo ijọba ti awọn ajinigbe n lọ lati ṣọṣẹ.


Bakan naa ni Gomina ipinlẹ Ondo, Oluwarotimi Akeredolu naa paṣẹ ki awọn darandaran kuro ni igbo ijọba ti awọn ajinigbe n lọ lati ṣọṣẹ.


Kidnapping in Nigeria: Arìnrìnàjò kan ṣàlàyé bí orí ṣe ko yọ lọ́wọ́ ajínigbé

Ọkunrin kan ti ori ko yọ ti salaye ohun toju rẹ ri nidi isẹlẹ ijinigbe to n waye lemọlemọ, paapaa loju ọna Ilesa si Ekiti. Remi Oladoye, ẹni to salaye bii isẹlẹ naa se waye fun BBC Yoruba ni, ti kii ba se ọpẹ Ọlọrun ati ti awakọ to wa ọkọ ti oun wa, boya isẹlẹ buruku ko ba waye tabi ki oun se ọdun tuntun ni akata awọn ajinigbe. O fikun pe, agbegbe ilu Erinmo Ijesa si Iwaraja ni ọkọ awọn de lọjọ Aje ana, ni deede aago meje si meje aabọ, to fi se alabapade isẹlẹ ijinigbe to n waye lọwọ lagbegbe naa. "A ri pe ọkan lara awọn mọto to wa niwaju wa duro lojiji, tawọn gende agbebọn to jade lati inu igbo tiiki to wa laarin ilu mejeeji yii si yọ ibọn sawọn ero to wa ninu mọto naa. Bi wọn se n ja wọn lole lọwọ, kia ni awakọ tiwa, to ti mọ nipa isẹlẹ to n waye lọwọ naa, nitori ọmọ Efon Alaaye ni, ti fa ọkọ jade lati sẹri pada. Amọ ibi to yiwọ ọkọ si, agbegbọn miran naa wa nibẹ, to na ibọn si wa amọ awakọ tiwa jafafa pupọ nidi ọkọ wiwa, to si salọ."


"A ri pe ọkan lara awọn mọto to wa niwaju wa duro lojiji, tawọn gende agbebọn to jade lati inu igbo tiiki to wa laarin ilu mejeeji yii si yọ ibọn sawọn ero to wa ninu mọto naa. Bi wọn se n ja wọn lole lọwọ, kia ni awakọ tiwa, to ti mọ nipa isẹlẹ to n waye lọwọ naa, nitori ọmọ Efon Alaaye ni, ti fa ọkọ jade lati sẹri pada. Amọ ibi to yiwọ ọkọ si, agbegbọn miran naa wa nibẹ, to na ibọn si wa amọ awakọ tiwa jafafa pupọ nidi ọkọ wiwa, to si salọ." Bakan naa lo ni ọkọ meji mii naa fi awakọ toun se awokọse, tawọn naa si fi ere sẹri pada wa si aarin ilu loju ibọn, lẹyin isẹju mẹwa ti ọkọ tiwa ti moribọ. Akọroyin naa tẹsiwaju pe ọkọ awọn sẹri pada sinu ilu Erinmọ lati duro diẹ ki isẹlẹ naa fi rekọja lọ, ki awọn to tun mu ọna ajo awọn pọn. O ni nibi ti awọn duro si yii naa lawọn ti n sọ fawọn ọkọ miran to n bọ pe ki wọn mase lọ siwaju nitori ewu to wa lọna.


Bakan naa lo ni ọkọ meji mii naa fi awakọ toun se awokọse, tawọn naa si fi ere sẹri pada wa si aarin ilu loju ibọn, lẹyin isẹju mẹwa ti ọkọ tiwa ti moribọ. Akọroyin naa tẹsiwaju pe ọkọ awọn sẹri pada sinu ilu Erinmọ lati duro diẹ ki isẹlẹ naa fi rekọja lọ, ki awọn to tun mu ọna ajo awọn pọn. O ni nibi ti awọn duro si yii naa lawọn ti n sọ fawọn ọkọ miran to n bọ pe ki wọn mase lọ siwaju nitori ewu to wa lọna. "Nibẹ ni ọkan lara awọn awakọ naa ti n yi nilẹ, to si n dupẹ lọwọ Ọlarun pe o da ẹmi oun si, ti ko si tun bọ si igbekun awọn ajinigbe. Awakọ mii ni koda, awọn ajinigbe naa yinbọn mọ ọkọ oun, bẹẹ lo ni oun ko awọn ọmọ oun si ẹyin ọkọ, ta si ri oju ibọn lara mọto rẹ. Awakọ keji naa si ni oun fi oju oun ri korokoro bayii, tawọn ajinigbe ọhun n ko awọn ero inu ọkọ ti wọn da duro wọnu igbo lọ, ki oun to bọ mọ wọn lọwọ."


"Nibẹ ni ọkan lara awọn awakọ naa ti n yi nilẹ, to si n dupẹ lọwọ Ọlarun pe o da ẹmi oun si, ti ko si tun bọ si igbekun awọn ajinigbe. Awakọ mii ni koda, awọn ajinigbe naa yinbọn mọ ọkọ oun, bẹẹ lo ni oun ko awọn ọmọ oun si ẹyin ọkọ, ta si ri oju ibọn lara mọto rẹ. Awakọ keji naa si ni oun fi oju oun ri korokoro bayii, tawọn ajinigbe ọhun n ko awọn ero inu ọkọ ti wọn da duro wọnu igbo lọ, ki oun to bọ mọ wọn lọwọ." Oladoye salaye siwaju si pe awọn araalu ti oun ba sọrọ gan fidi isẹlẹ naa mulẹ pe lemọ-lemọ ni isẹlẹ ijinigbe maa n waye lagbegbe naa. O ni awọn ọlọdẹ atawọn oloko maa n ri awọn ero to bọ sọwọ ajinigbe ninu igbo, ti wọn yoo ti fẹẹ na ẹlomiran ninu wọn pa. Nigba ti BBC Yoruba beere pe se o ri irisi awọn eeyan to n sisẹ ibi naa, akọroyin naa ni " A ko ri wọn lọ titi, amọ iwadii mi mi lọdọ awsn to ri wọn fihan pe awọn Fulani ni wọn, ti isẹlẹ naa si tun lọwọ awọn araalu ninu." Oladoye ni ibi ti isẹlẹ naa ti waye ko to kilomita meji si ibi tawọn sọja duro si, ti wọn ko si yọju rara sibi isẹlẹ naa.


Oladoye salaye siwaju si pe awọn araalu ti oun ba sọrọ gan fidi isẹlẹ naa mulẹ pe lemọ-lemọ ni isẹlẹ ijinigbe maa n waye lagbegbe naa. O ni awọn ọlọdẹ atawọn oloko maa n ri awọn ero to bọ sọwọ ajinigbe ninu igbo, ti wọn yoo ti fẹẹ na ẹlomiran ninu wọn pa. Nigba ti BBC Yoruba beere pe se o ri irisi awọn eeyan to n sisẹ ibi naa, akọroyin naa ni " A ko ri wọn lọ titi, amọ iwadii mi mi lọdọ awsn to ri wọn fihan pe awọn Fulani ni wọn, ti isẹlẹ naa si tun lọwọ awọn araalu ninu." Oladoye ni ibi ti isẹlẹ naa ti waye ko to kilomita meji si ibi tawọn sọja duro si, ti wọn ko si yọju rara sibi isẹlẹ naa. O wa pari ọrọ rẹ pe bi kii ba se pe ọkọ ọhun duro fun isẹju marun lati gbe eeyan kan nilu Efon Alaaye ni, ọwọ awọn ajinigbe naa ni oun ko ba ko si. O ni boya awọn ẹbi oun ko ba wa ninu pe wọn n wa owo kiri bayii lati ba idande oun lọwọ awọn ajinigbe naa ni. A n fẹ agbofinro ati Amotekun lagbegbe wa ni gbogbo igba - Elerinmo BBC Yoruba tun ba ọba alaye lagbegbe naa, Ẹlẹrinmọ tilu Ẹrinmọ, Oba Dokita Michael Adebowale Odunayo Ajayi, Arowotawaya Keji sọrọ nipa isẹlẹ ijinigbe to n waye lemọ-lemọ ni agbegbe naa.


O wa pari ọrọ rẹ pe bi kii ba se pe ọkọ ọhun duro fun isẹju marun lati gbe eeyan kan nilu Efon Alaaye ni, ọwọ awọn ajinigbe naa ni oun ko ba ko si. O ni boya awọn ẹbi oun ko ba wa ninu pe wọn n wa owo kiri bayii lati ba idande oun lọwọ awọn ajinigbe naa ni. A n fẹ agbofinro ati Amotekun lagbegbe wa ni gbogbo igba - Elerinmo BBC Yoruba tun ba ọba alaye lagbegbe naa, Ẹlẹrinmọ tilu Ẹrinmọ, Oba Dokita Michael Adebowale Odunayo Ajayi, Arowotawaya Keji sọrọ nipa isẹlẹ ijinigbe to n waye lemọ-lemọ ni agbegbe naa. Ninu ọrọ rẹ, Ọba Ajayi ni lootọ ni isẹlẹ naa waye pẹlu afikun pe asiko ọdun la wa yii, iru isẹlẹ bayii si maa n wọpọ. "Awọn eeyan to n sisẹ ibi yii kii se ara ibi, gbogbo awọn isẹlẹ naa si la ti gbe wa si iwaju ijọba, asofin atawọn agbofinro pe ki wọn dojukọ agbegbe yii daada. Ibi kii se agbegbe ti wọn yoo maa wa lẹẹkọọkan nitori o yẹ kawọn Amotekun ati Civil Defence wa nibi ni gbogbo igba amọ ko si nkankan nibẹ."


Ninu ọrọ rẹ, Ọba Ajayi ni lootọ ni isẹlẹ naa waye pẹlu afikun pe asiko ọdun la wa yii, iru isẹlẹ bayii si maa n wọpọ. "Awọn eeyan to n sisẹ ibi yii kii se ara ibi, gbogbo awọn isẹlẹ naa si la ti gbe wa si iwaju ijọba, asofin atawọn agbofinro pe ki wọn dojukọ agbegbe yii daada. Ibi kii se agbegbe ti wọn yoo maa wa lẹẹkọọkan nitori o yẹ kawọn Amotekun ati Civil Defence wa nibi ni gbogbo igba amọ ko si nkankan nibẹ."


Iwo ritual killining: Monsuru ní ọtí lòun fi owó mu lẹ́yìn tí òun bá ta ẹ̀yà ara àwọn tí òun bá pa

Awọn agba bọ, wọn ni bi a ba n rin irinajo ki a wo ẹni ti a n ba lọ, nitori ati ile ati ode ni apani wa. Iroyin nipa Monsuru Tajudeen ẹni ọgbọn ọdun kan ti ọwọ ọlọpaa ni ipinlẹ Ọṣun tẹ lori ẹsun pe o n pa eniyan ti o si n ta ẹya ara wọn fawọn to n fi eniyan ṣetutu ọla. Ilu Iwo lọwọ awọn agbofinro ti ba Monsuru ti o si jẹwọ pe eeyan meji ni oun ti pa. O ni ọrẹbinrin oun ti orukọ rẹ njẹ gan wa lara awọn eeyan ti oun ti pa. Bakan naa, ọkan lara awọn ọrẹ, Hamzat Akeem ẹni ọdun marundinlọgbọn to jẹwọ pe oun loun tan Gafari ọkan lara awọn ọrẹ oun lọ si ile Mọnsuru nibi ti wọn ti gba ẹmi rẹ. O ni ẹgbẹrun marun naira ni wọn fun oun ninu owo naa. Awayewaṣere Yusuf ti o n ra awọn ori eeyan lọwọ Mọnsuru naa jẹwọ pe ẹgbẹrun lsna ogun naira ni oun maa n san fun ori kọọkan ti oun ba ra lọwọ mọnsuru lati fi ṣe etutu ọla. Bakan naa ni Lukman Garuba, ẹni ọdun mọkanlelogbọn ti wọn mu pẹlu rẹ naa ṣalaye pe ẹya ara eeyan ni oun maa n ra lọwọ Mọnsuru ati pe ẹgbẹrun meji naira loun maa n san fun un.


O ni ẹgbẹrun marun naira ni wọn fun oun ninu owo naa. Awayewaṣere Yusuf ti o n ra awọn ori eeyan lọwọ Mọnsuru naa jẹwọ pe ẹgbẹrun lsna ogun naira ni oun maa n san fun ori kọọkan ti oun ba ra lọwọ mọnsuru lati fi ṣe etutu ọla. Bakan naa ni Lukman Garuba, ẹni ọdun mọkanlelogbọn ti wọn mu pẹlu rẹ naa ṣalaye pe ẹya ara eeyan ni oun maa n ra lọwọ Mọnsuru ati pe ẹgbẹrun meji naira loun maa n san fun un. Nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ, Mọnsuru ni: "Ohun ti a ma n ṣe nipe a ma n fun awọn to ba ko si wa lọwọ lọrun pa ni, lẹyin ti wọn ba ti ni igbagbọ ninu wa tan. Nigba miran, a ti ba wọn lopo tan ni alẹ, ki a to wa fun wọn ni ọrun pa ki ilẹ to mọ, ti a o si ge ara wọn si wẹlẹwẹlẹ lati lọ ta wọn."


Nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ, Mọnsuru ni: "Ohun ti a ma n ṣe nipe a ma n fun awọn to ba ko si wa lọwọ lọrun pa ni, lẹyin ti wọn ba ti ni igbagbọ ninu wa tan. Nigba miran, a ti ba wọn lopo tan ni alẹ, ki a to wa fun wọn ni ọrun pa ki ilẹ to mọ, ti a o si ge ara wọn si wẹlẹwẹlẹ lati lọ ta wọn."


Osun bank robbery: Ọlọ́pàá ní àwọn olè jí N600,000 nínú ATM l'Osun, àmọ́ àwọn ọlọ́pàá ti lé wọn wọ inú igbó

Ọrọ ti jẹyọ lati ọdọ ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Osun lori awọn eeyan meji to padanu ẹmi wọn nigba tawọn ole yabo ile ifowopamọ kan ni Okuku. Alukoro ọlọpaa arabinrin Yemisi Opalola to ba BBC sọrọ ni ọkunrin ọlọlkada kan ati baba agbalagba to ni ipenija arun ọpọlọ lawọn ole naa pa. Awọn eeyan meji ni wọn yinbọn pa.Wọn sọ fun wa pe baba agbalagba alagana kan ati ọlọkada ni wọn pa'' Yemisi tẹsiwaju pe kọmisana ọlọpaa ipinlẹ Osun Olawale Olokode ti ni kawọn agbofinro ṣe awari awọn ole naa laifasiko ṣofo. Ilu Okuku ni ilu Gomina tẹlẹri Olagunsoye Oyinlola. Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Osun ti ṣalaye fun BBC Yoruba awọn adigunjale to yabo ile ifowopamọ WEMA ati Micro Finance niluu Okuku ko ri awọn banki naa wọ. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa fun ipinlẹ Osun, Yemisi Opalola sọ pe owo to to ẹgbẹrun lọna ẹgbẹta naira ni wọn ri ko ninu ẹrọ igbowo(ATM machine) lẹyin ti wọn ko raye wọle nitori banki naa ti pari iṣẹ ti awọn oṣiṣẹ si ti lọ sile. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ni oṣiṣẹ banki WEMA kan ti ko tii lọọle lawọn janduku naa ni ko ṣi ẹrọ ATM fun wọn nibi ti wọn ti ji owo naa ko lọ.


Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Osun ti ṣalaye fun BBC Yoruba awọn adigunjale to yabo ile ifowopamọ WEMA ati Micro Finance niluu Okuku ko ri awọn banki naa wọ. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa fun ipinlẹ Osun, Yemisi Opalola sọ pe owo to to ẹgbẹrun lọna ẹgbẹta naira ni wọn ri ko ninu ẹrọ igbowo(ATM machine) lẹyin ti wọn ko raye wọle nitori banki naa ti pari iṣẹ ti awọn oṣiṣẹ si ti lọ sile. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ni oṣiṣẹ banki WEMA kan ti ko tii lọọle lawọn janduku naa ni ko ṣi ẹrọ ATM fun wọn nibi ti wọn ti ji owo naa ko lọ. ''Awọn adigunjale naa fẹsẹ fẹẹ lẹyin ti wọn ri awọn ọlọpaa to n bọ lati ọọkan. Ẹwẹ, Kọmiṣọnna ọlọpaa ipinlẹ Osun fun ra rẹ lo ṣaaju awọn ọlọpaa kogberegbe lọ bawọn ọdaran naa. Amọ, awọn ọlọpaa ti le awọn ole naa wọn inu igbo lọ pẹlu igbagbọ pe, wọn si le ri wọn mu nibẹ,'' Opalola lo sọ bẹẹ.


''Awọn adigunjale naa fẹsẹ fẹẹ lẹyin ti wọn ri awọn ọlọpaa to n bọ lati ọọkan. Ẹwẹ, Kọmiṣọnna ọlọpaa ipinlẹ Osun fun ra rẹ lo ṣaaju awọn ọlọpaa kogberegbe lọ bawọn ọdaran naa. Amọ, awọn ọlọpaa ti le awọn ole naa wọn inu igbo lọ pẹlu igbagbọ pe, wọn si le ri wọn mu nibẹ,'' Opalola lo sọ bẹẹ. Àwọn adigunjalè yabo báńkì l'Osun, ọ̀gá ọlọ́pàá kojú wọn pẹ̀lú àwọn ọlọ́pàá kògbérègbéè Iroyin to n tẹ wa lọwọ lati ipinlẹ Osun lo sọ pe awọn adigunjale ti yabo ile ifowopamọ kan niluu Okuku nipinlẹ Osun lọsan Ọjọbọ. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Osun to ba BBC Yoruba sọrọ, Yemisi Opaola lo fidi ọrọ yii mulẹ. Agbẹnusọ ọlọpaa ṣalaye pe Kọmiṣọnna ọlọpaa ipinlẹ Osun fun ra rẹ lo ṣaaju awọn ọlọpaa kogberegbe lọ si banki naa lati mu awọn ọdaran ọhun.


Àwọn adigunjalè yabo báńkì l'Osun, ọ̀gá ọlọ́pàá kojú wọn pẹ̀lú àwọn ọlọ́pàá kògbérègbéè Iroyin to n tẹ wa lọwọ lati ipinlẹ Osun lo sọ pe awọn adigunjale ti yabo ile ifowopamọ kan niluu Okuku nipinlẹ Osun lọsan Ọjọbọ. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Osun to ba BBC Yoruba sọrọ, Yemisi Opaola lo fidi ọrọ yii mulẹ. Agbẹnusọ ọlọpaa ṣalaye pe Kọmiṣọnna ọlọpaa ipinlẹ Osun fun ra rẹ lo ṣaaju awọn ọlọpaa kogberegbe lọ si banki naa lati mu awọn ọdaran ọhun.


Ooni of Ife: Àwòrán ọmọ mi kọ́ lẹ ń rí lórí ayélujára o, ọmọ ọ mi ń ṣètùtù lọ́wọ́- Ọba Adeyeye Ogunwusi

Èyí ni ohun tí Ọọ̀ni sọ nípa Àrẹ̀mọ rẹ àti ètùtù tó ń ṣe lọ́wọ́ Laipẹ yii ni awọn eeyan kan n gbe fọto kan kiri lori ayelujara tiwọn kan ni o jẹ ti Arẹmọ tuntun ti Ọọni Ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi ṣẹṣẹ bi Amọṣa, Kabiyesi Ọọni ti pariwo sita pe aworan naa kii ṣe ti Arẹmọ oun. Ninu ọrọ kan ti o jade lati ile Oodua ti ṣe Aafin Ọọni nilu Ile Ife, ni wọn ti ni aworan Arẹmọ Ọọni ko tii jade sọwọ ẹnikẹni. Koda, wọn fidiẹ mulẹ pe nigbakugba ti Kabiyesi yoo ba fẹ ki agbaye ri oju Arẹmọ, oun funrarẹ ni yoo fi aworan naa sita gẹgẹ bi i baba ọmọ. Atẹjade naa tun jẹ ko di mimọ pe, awọn etutu gbogbo to yẹ n lọ lọwọ fun Arẹmọ gẹgẹ bi iṣẹṣe ṣe laa kalẹ, Ati pe, o si di igba ti wọn ba pari awọn etutu wọnyi ki ẹnikẹni to lee ri Arẹmọ Ọọni naa. "Baba rẹ, Aroke Ooduduwa, Olofin Adimula, Ooni Adeyeye Enitan Ogunwusi, Ojaja II,  Ooni Ife to ni gbogbo aṣẹ lati fi oju ọmọ naa han fun araye ko tii ṣe bẹẹ nitori pe awọn etutu gbogbo to yẹ lati fi ki Arẹmọ kaabọ ṣin lọ lọwọ".


Osun after protest: Mo pinu látí dá Iphone ti mo mú padà, ṣùgbọ́n ọlọpàá mú mi- Afurasí

Suliya Tajudeen, ẹni ogun ọdún kan to wà lára àwọn ènìyàn mẹ́rìndíláàdọ́rún ti wọ́n mú pé wọ́n ja sọọbu ti wọ́n sì kẹ́rù ní ìpińlẹ̀ Osun Nínú ọ̀rọ̀ rẹ sí àwọn oníròyìn ló ti sàlàye pé ọjọ́ ti òun ń pinu láti dá fóònù ti ó ń mú lásìkò ìwọ́de #EndSars ni àwọn ọlọ́pàá mú òun. Tí ẹ ò bá gbàgbé, lásìkò ti àwọn jàndùkú ja ọ̀rọ̀ ìwọ́de ìfẹ́hónúhàn #EndSars gbà, lọ́jọ́ kẹtàdínlógún, oṣù kẹwàá ti wọ́n si lọ n já ilé ìtajà ńla ni Osogbo. Suliya ní òun kò si lára àwọn tó lọ já ilé ìtàjà ńla náà sùgbọ́n agbègbè náà ni òun wà nígbà ti rògbòdìyàn náà ṣẹlẹ̀. " Mo lọ si agbègbè náà láti lọ bá aṣerunlóge mi  lọ́jọ́ ti ọ̀rọ̀ náà ṣẹlẹ̀ nítori mo fẹ́ kún irun mi padà si dúdú, sùgbọ́n kò pẹ́ sí ìgbà ti mo dé ọ̀dọ̀ rẹ̀, mó ri ọ̀pọ̀ ènìyàn ti wọ́n ń sáré sí ibi ilé ìtàja ọ̀hún, mó tún gbọ́ ǹkan to jọ ìró ìbọ̀n, sùgbọ́n ko dámi lójú, gbogbo wa ni ẹru ba ti olúkálùkù sì sá àsálà fún ẹmi rẹ ni àyíka ilé ìtajà náà. "Mí o le lọ nítori mo gbàgbọ́ pé àwọn tó wà ni ibẹ̀ le pa mí lára, nítori náà mo sá pamọ́, bi wọ́n ṣe n ja sọ́ọ̀bù, àwá kan náà sá pamọ́ nínú  ọgbà náà, sùgbọ́n àwọn tọ́ ń já sọ́ọ̀bù ń lọ láti inú sọ́ọ̀bù kan si èkejì wọ́n si n ji ǹkan. "Nígbà ti wọ́n de sọ́ọ̀bu ti wọ́n ti ń ta fóònù, wọ́n ji ọ̀pọ̀ fóònu, ìgbà náà ni Iphone méji jábọ́ ni ẹ̀gbẹ́ ibi ti mo dúró sí, mo kó méjèèjì pamọ́ sábẹ́ aṣọ mi, mo si lọlé.


Mo lọ si agbègbè náà láti lọ bá aṣerunlóge mi  lọ́jọ́ ti ọ̀rọ̀ náà ṣẹlẹ̀ nítori mo fẹ́ kún irun mi padà si dúdú, sùgbọ́n kò pẹ́ sí ìgbà ti mo dé ọ̀dọ̀ rẹ̀, mó ri ọ̀pọ̀ ènìyàn ti wọ́n ń sáré sí ibi ilé ìtàja ọ̀hún, mó tún gbọ́ ǹkan to jọ ìró ìbọ̀n, sùgbọ́n ko dámi lójú, gbogbo wa ni ẹru ba ti olúkálùkù sì sá àsálà fún ẹmi rẹ ni àyíka ilé ìtajà náà. "Mí o le lọ nítori mo gbàgbọ́ pé àwọn tó wà ni ibẹ̀ le pa mí lára, nítori náà mo sá pamọ́, bi wọ́n ṣe n ja sọ́ọ̀bù, àwá kan náà sá pamọ́ nínú  ọgbà náà, sùgbọ́n àwọn tọ́ ń já sọ́ọ̀bù ń lọ láti inú sọ́ọ̀bù kan si èkejì wọ́n si n ji ǹkan. "Nígbà ti wọ́n de sọ́ọ̀bu ti wọ́n ti ń ta fóònù, wọ́n ji ọ̀pọ̀ fóònu, ìgbà náà ni Iphone méji jábọ́ ni ẹ̀gbẹ́ ibi ti mo dúró sí, mo kó méjèèjì pamọ́ sábẹ́ aṣọ mi, mo si lọlé. "Ìpinu mi ni láti dá fóònù náà padà lọ́jọ́ kejì ti mo bá ti lọ si ọ̀dọ̀ aṣerulóge mi, sùgbọ́n àwọn ọlọ́pàá ti tọpasẹ̀ fóònu náà wọ́n si mú mi. Nígbà ti oníròyìn bèrè pé se ó lo fóònù náà o ní rárá àti pe irú iṣẹ́ wo ló n ṣe, Afurasi ọ̀hún ni òun kò tilẹ̀ mọ Iphone lò, ṣùgbọ́n òun fi síìmù òun sínú rẹ̀, àwọn ọ̀rẹ òun fi ya fọ́tọ̀, àti pé iṣẹ́ olóṣó ni òun ṣe. Nígbà ti wọ́n tun bèrè pé ṣé o darapọ̀ mọ́ àwọn olùwọ́de #EndSars tẹ́lẹ̀, o ni rárá òun ko si lára wọ̀n rárá.


"Ìpinu mi ni láti dá fóònù náà padà lọ́jọ́ kejì ti mo bá ti lọ si ọ̀dọ̀ aṣerulóge mi, sùgbọ́n àwọn ọlọ́pàá ti tọpasẹ̀ fóònu náà wọ́n si mú mi. Nígbà ti oníròyìn bèrè pé se ó lo fóònù náà o ní rárá àti pe irú iṣẹ́ wo ló n ṣe, Afurasi ọ̀hún ni òun kò tilẹ̀ mọ Iphone lò, ṣùgbọ́n òun fi síìmù òun sínú rẹ̀, àwọn ọ̀rẹ òun fi ya fọ́tọ̀, àti pé iṣẹ́ olóṣó ni òun ṣe. Nígbà ti wọ́n tun bèrè pé ṣé o darapọ̀ mọ́ àwọn olùwọ́de #EndSars tẹ́lẹ̀, o ni rárá òun ko si lára wọ̀n rárá. Gómínà Oyetola ṣàtúnṣe kónílé-ó-gbélé ní Osun Gomina ipinlẹ Osun, Gboyega Oyetola ti paṣẹ ki ofin konile o -gbele rọlẹ si nipinlẹ Osun. Ninu atẹjade gba ọwọ Akọwe ijọba ipinlẹ Osun,Wole Oyebamiji lo fi lede pe gomina Oyetola ri bi awọn eniyan ṣe tẹlẹ ofin isẹde naa lo jẹ ki o fa ọwọ rẹ sẹyin. Oyebamiji ni ofin isẹde naa ti kuro ni ọlọjọyipo si aago mẹfa aarọ si aago mẹjọ alẹ kaakiri gbogbo ipinlẹ naa.


Gómínà Oyetola ṣàtúnṣe kónílé-ó-gbélé ní Osun Gomina ipinlẹ Osun, Gboyega Oyetola ti paṣẹ ki ofin konile o -gbele rọlẹ si nipinlẹ Osun. Ninu atẹjade gba ọwọ Akọwe ijọba ipinlẹ Osun,Wole Oyebamiji lo fi lede pe gomina Oyetola ri bi awọn eniyan ṣe tẹlẹ ofin isẹde naa lo jẹ ki o fa ọwọ rẹ sẹyin. Oyebamiji ni ofin isẹde naa ti kuro ni ọlọjọyipo si aago mẹfa aarọ si aago mẹjọ alẹ kaakiri gbogbo ipinlẹ naa. ''Awọn ẹṣọ alaabo yoo si wa nita lati ṣọ lilọ ati bibọ awọn eniyan ati bi wọn ṣe tẹle ofin si ''. ''Awọn awakọ ati ọlọkada ko ni ṣiṣẹ ju asiko isẹde naa lọ, paapaa ti wọn ba kasẹ isẹde naa kuro nilẹ'' Gomina Oyetọla dupẹ lọwọ awọn araalu fun atilẹyin wọn lasiko yii titi alaafia yoo fi pada si ipinlẹ naa. Bakan naa lo rọ awọn araalu lati mọ daju wi pe isẹde naa kii ṣe lati fi aye ni awọn eniyan lara, amọ ki alaafia le jọba ni.


''Awọn ẹṣọ alaabo yoo si wa nita lati ṣọ lilọ ati bibọ awọn eniyan ati bi wọn ṣe tẹle ofin si ''. ''Awọn awakọ ati ọlọkada ko ni ṣiṣẹ ju asiko isẹde naa lọ, paapaa ti wọn ba kasẹ isẹde naa kuro nilẹ'' Gomina Oyetọla dupẹ lọwọ awọn araalu fun atilẹyin wọn lasiko yii titi alaafia yoo fi pada si ipinlẹ naa. Bakan naa lo rọ awọn araalu lati mọ daju wi pe isẹde naa kii ṣe lati fi aye ni awọn eniyan lara, amọ ki alaafia le jọba ni. Gomina ipinlẹ Osun naa fikun wi pe ẹnikẹni to ba si ni ẹru ti wọn ji sile rẹ yoo foju wina ofin nitori oni ni ayẹwo ojule si ojule yoo bẹrẹ. Gómìnà Oyetola: Kò sí àfikún ọjọ́ ìdáríjì fáwọn jàndùkú tó jí ohun iyebíye gbé lọ nípinlẹ̀ Osun Gomina ipinlẹ Osun, Adegboyega Oyetola ti ni oun ko ni ṣe afikun ọjọ idariji fun awọn janduku to gbe ohun ini ijọba lọ lati da pada. Gomina ipinlẹ Osun fi ikilọ yii lede lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ ni ile ijọba ni ilu Osogbo.


Gomina ipinlẹ Osun naa fikun wi pe ẹnikẹni to ba si ni ẹru ti wọn ji sile rẹ yoo foju wina ofin nitori oni ni ayẹwo ojule si ojule yoo bẹrẹ. Gómìnà Oyetola: Kò sí àfikún ọjọ́ ìdáríjì fáwọn jàndùkú tó jí ohun iyebíye gbé lọ nípinlẹ̀ Osun Gomina ipinlẹ Osun, Adegboyega Oyetola ti ni oun ko ni ṣe afikun ọjọ idariji fun awọn janduku to gbe ohun ini ijọba lọ lati da pada. Gomina ipinlẹ Osun fi ikilọ yii lede lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ ni ile ijọba ni ilu Osogbo. Oyetola ni oun fun wọn di Ọjọọru lati da awọn ohun ini naa pada ati ti awọn eniyan ni awọn janduku naa ko lọ. O ni ẹnikẹni ti ko ba da awọn ohun ti wọn jigbe lọ pada, yoo foju wina ofin. Bakan naa ni Gomina ipinlẹ Osun naa gboriyin fun awọn to ti wa da oun ini ti wọn jigbe lọ pada si iwaju ile ijọba ni ipinlẹ Osun.


Oyetola ni oun fun wọn di Ọjọọru lati da awọn ohun ini naa pada ati ti awọn eniyan ni awọn janduku naa ko lọ. O ni ẹnikẹni ti ko ba da awọn ohun ti wọn jigbe lọ pada, yoo foju wina ofin. Bakan naa ni Gomina ipinlẹ Osun naa gboriyin fun awọn to ti wa da oun ini ti wọn jigbe lọ pada si iwaju ile ijọba ni ipinlẹ Osun. O ni ọpọlọpọ awọn ohun ini ti awọn eniyan ti da pada ti le ni miliọnu meji naira. '' A dupe lọwọ ikọ Amọtẹkun, ikọ ọlọpaa ati awọn ẹsọ alaabo ti wọn ri daju wi pe wọn gba awọn ohun ini yii pada''. '' Mo ti paṣẹ ayẹwo ojule si ojule fun awọn ikọ eleto aabo lati lo ma a wa awọn ohun ini ti awọn eniyan jigbe lọ yii pada''. ''


O ni ọpọlọpọ awọn ohun ini ti awọn eniyan ti da pada ti le ni miliọnu meji naira. '' A dupe lọwọ ikọ Amọtẹkun, ikọ ọlọpaa ati awọn ẹsọ alaabo ti wọn ri daju wi pe wọn gba awọn ohun ini yii pada''. '' Mo ti paṣẹ ayẹwo ojule si ojule fun awọn ikọ eleto aabo lati lo ma a wa awọn ohun ini ti awọn eniyan jigbe lọ yii pada''. '' Inu mi dun pe awọn eniyan kọọkan ti n da ohun ti wọn jigbe lọ pada, amọ wọn gbọdọ da gbogbo rẹ pada ni kiakia.'' Ninu ọrọ tirẹ, adari ikọ Amọtẹkun nipinlẹ Osun, Comrade Amitolu Shittu ni inu oun ko dun si bi awọn janduku ṣe yabo ileeṣẹ ijọba, ti wọn si ba awọn ohun ini awọn eniyan jẹ kaakiri. Ti a ko ba gbagbe, lẹyin ifẹhọnuhan EndSars ni awọn janduku yabo ile igbe ounjẹ si ati ileeṣẹ ijọba ti wọn si ko awọn ohun ini ijọba lọ nipinlẹ naa.


Inu mi dun pe awọn eniyan kọọkan ti n da ohun ti wọn jigbe lọ pada, amọ wọn gbọdọ da gbogbo rẹ pada ni kiakia.'' Ninu ọrọ tirẹ, adari ikọ Amọtẹkun nipinlẹ Osun, Comrade Amitolu Shittu ni inu oun ko dun si bi awọn janduku ṣe yabo ileeṣẹ ijọba, ti wọn si ba awọn ohun ini awọn eniyan jẹ kaakiri. Ti a ko ba gbagbe, lẹyin ifẹhọnuhan EndSars ni awọn janduku yabo ile igbe ounjẹ si ati ileeṣẹ ijọba ti wọn si ko awọn ohun ini ijọba lọ nipinlẹ naa. Ohun lo mu ki gomina Oyetola wa paṣẹ ofin konile-o gbele ọlọjọyipo oni wakati mejilelaadorin, ki ohun gbogbo fi le pada sipo. Iroyin kan n fo kaakiri pe Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo ni awọn yoo bẹrẹ ayẹwo onile si ile lati lọ gba awọn ohun ini ti janduku ti jigbe lọ kaakiri ipinlẹ naa. Ọpọ ileeṣẹ iroyin lo ti n gbe e ka pe ipinlẹ Ondo naa ti kun awọn ipinlẹ to fẹ funra wọn maa fi ọwọ ofin lọ gba nkan tawọn janduku ji ko.


Ohun lo mu ki gomina Oyetola wa paṣẹ ofin konile-o gbele ọlọjọyipo oni wakati mejilelaadorin, ki ohun gbogbo fi le pada sipo. Iroyin kan n fo kaakiri pe Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo ni awọn yoo bẹrẹ ayẹwo onile si ile lati lọ gba awọn ohun ini ti janduku ti jigbe lọ kaakiri ipinlẹ naa. Ọpọ ileeṣẹ iroyin lo ti n gbe e ka pe ipinlẹ Ondo naa ti kun awọn ipinlẹ to fẹ funra wọn maa fi ọwọ ofin lọ gba nkan tawọn janduku ji ko. Amọ agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ondo, Tee-Leo Okoro sọ fun BBc Yoruba pe ko ri bẹẹ. Tee-Leo Okoro ni awọn eniyan marundinlogun ni awọn ti fi panpẹ ọba mu kaakiri ipinlẹ Ondo, lẹyin ti awọn janduku ba ile ati dukia  jẹ lasiko ifẹhọnuhan tako ifiyajẹni ikọ ọlọpaa Sars. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ondo naa fikun pe awọn ti wọn fi panpẹ ọba mu naa kii ṣe awọn afẹhọnuhan EndSars, amọ awọn janduku ni.


Amọ agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ondo, Tee-Leo Okoro sọ fun BBc Yoruba pe ko ri bẹẹ. Tee-Leo Okoro ni awọn eniyan marundinlogun ni awọn ti fi panpẹ ọba mu kaakiri ipinlẹ Ondo, lẹyin ti awọn janduku ba ile ati dukia  jẹ lasiko ifẹhọnuhan tako ifiyajẹni ikọ ọlọpaa Sars. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ondo naa fikun pe awọn ti wọn fi panpẹ ọba mu naa kii ṣe awọn afẹhọnuhan EndSars, amọ awọn janduku ni. Bakan naa ni awọn ara ipinlẹ Yola ti bẹrẹ si ni da awọn ohun ini ti wọn ji pada lẹyin ti ijọba kede ayẹwọ ojule si ojule. Lara awọn ohun ti wọn da pada ni ilu Adamawa ni ẹrọ ilọta, ẹya ara ọkọ, irẹsi, ikoko ọbẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ẹwẹ, ipinlẹ Osun naa ti fun awọn araalu ni gbedeke Ọjọọru lati ri wi pe wọn da gbogbo ohun ti wọn jigbe pada.


Bakan naa ni awọn ara ipinlẹ Yola ti bẹrẹ si ni da awọn ohun ini ti wọn ji pada lẹyin ti ijọba kede ayẹwọ ojule si ojule. Lara awọn ohun ti wọn da pada ni ilu Adamawa ni ẹrọ ilọta, ẹya ara ọkọ, irẹsi, ikoko ọbẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ẹwẹ, ipinlẹ Osun naa ti fun awọn araalu ni gbedeke Ọjọọru lati ri wi pe wọn da gbogbo ohun ti wọn jigbe pada. Gomina Gboyega Oyetola ni Ọjọbọ ni awọn yoo da ọlọpaa sita lati ma a wọ ojule si ojule lati fi panpẹ ọba mu awọn to ba ni ohun ini ti wọn ko fi owo ra si ile.


Gomina Gboyega Oyetola ni Ọjọbọ ni awọn yoo da ọlọpaa sita lati ma a wọ ojule si ojule lati fi panpẹ ọba mu awọn to ba ni ohun ini ti wọn ko fi owo ra si ile.


Soun Ogbomoṣo pàdánù ọmọkùnrin rẹ̀

Ṣọun ti ilẹ Ogbomọṣọ, Alayeluwa Ọba, Alhaji Dr. Jimoh Oladunni Oyewumi, Ajagungnade III, ti padanu ọkan lara awọn ọmọ rẹ, Alufa Olumide Oyewumi. Ọmọọba Oyewumi re ibi agba n re l'ọjọ Aiku, ọjọ kọkandinlọgbọn oṣu kọkanla ọdun 2020 lẹyin aisan ranpẹ. Ẹwẹ, Minisita fun ọrọ awọn ọdọ ati ere idaraya lorilẹede yii, Arakunrin Sunday Dare ti ba Ọba Alade naa kẹdun lori ipapoda ọmọ rẹ. Ninu atẹjade ti wọn fi lede, Minisita naa ni, "Mo gbọ iroyin ijaya to ba ni ninu jẹ nipa ipapoda Alufa Olumide. Adanu nla ni iku ẹni ti o jẹ awokọṣe rere fun awọn ọdọ naa jẹ. O jẹ ẹnikan ti mo mọ gẹgẹ bi i oniwa pẹlẹ ati aladura nigba aye rẹ.


Soun Ogbomoṣo pàdánù ọmọkùnrin rẹ̀

Ninu atẹjade ti wọn fi lede, Minisita naa ni, "Mo gbọ iroyin ijaya to ba ni ninu jẹ nipa ipapoda Alufa Olumide. Adanu nla ni iku ẹni ti o jẹ awokọṣe rere fun awọn ọdọ naa jẹ. O jẹ ẹnikan ti mo mọ gẹgẹ bi i oniwa pẹlẹ ati aladura nigba aye rẹ. Ki Eleduwa ba wa tẹẹ si afẹfẹ rere". Dare tun gba adura pe ki Ọlọrun tu awọn eeyan oloogbe naa ati gbogbo eeyan ilu Ogbomọṣọ ninu lori iku ojiji naa, gẹgẹ bi o ṣe n tọrọ ẹmi gigun ati itunu fun Ṣọun ilẹ Ogbomọṣọ. Obìnrin olówònààbì ta ọmọ rẹ̀ oṣù mẹ́rin ní N300,000 Ìdí tí a fi pa àwọn àgbẹ̀ onírẹ̀sì ní Borno, Boko Haram ṣàlàyé nínú fídíò tuntun


Soun Ogbomoṣo pàdánù ọmọkùnrin rẹ̀

Ki Eleduwa ba wa tẹẹ si afẹfẹ rere". Dare tun gba adura pe ki Ọlọrun tu awọn eeyan oloogbe naa ati gbogbo eeyan ilu Ogbomọṣọ ninu lori iku ojiji naa, gẹgẹ bi o ṣe n tọrọ ẹmi gigun ati itunu fun Ṣọun ilẹ Ogbomọṣọ. Obìnrin olówònààbì ta ọmọ rẹ̀ oṣù mẹ́rin ní N300,000 Ìdí tí a fi pa àwọn àgbẹ̀ onírẹ̀sì ní Borno, Boko Haram ṣàlàyé nínú fídíò tuntun


Ooni Ile Ife: Ooni Adeyeye Ogunwusi àti Olòrì Naomi gbé Àrẹ̀mọ tuntun wọ ṣọ́ọ̀ṣì

Latari ayẹyẹ iwuye ọdun marun lori itẹ ti Ọọni Adeyeye Enitan Ogunwusi n ṣe, Kabiyesi ti fi idupẹ kadi ayẹyẹ naa nilẹ pẹlu lilọ si ile ijọsin lọ dupẹ lọwọ Oluwa. Pataki lara awọn to ba Ojaja II wọ ṣọọṣi ni Arẹmọ tuntun ti Eleduwa ṣẹṣẹ fi jinkii oun ati iyawo rẹ, wolii Naomi iyẹn  Arẹmọ Tadenikawo Adesoji Aderemi Ogunwusi. Ṣe ni ile ijọsin kun amọ pẹlu ofin ijina sira ẹni laarin awọn oloye Ile Ife, awọn ọtọkulu ilu araali Ife ati tẹbi tara to wa ba Kabiyesi ṣe ajọyọ. Ninu ile ijọsin St Paul's Anglican Church, Ayegbaju, Ile-Ife ni Ọọni ti lọ fi ẹmi imore rẹ han si Oluwa. "Pẹlu gbogbo ogo si Ọlọrun to ga julọ to mu mi de ibi ti mo de yii lori it awọn baba mi. Mo ba wọn jọsin nile ijọsin atibẹrẹpẹpẹ ẹbi mi, St Paul's Anglican Church, Ayegbaju, Ile-Ife loni lati fi ọpẹ fun Oluwa ati lati kasẹ ayẹyẹ ọdun marun ti mo pe lori itẹ".


Ninu ile ijọsin St Paul's Anglican Church, Ayegbaju, Ile-Ife ni Ọọni ti lọ fi ẹmi imore rẹ han si Oluwa. "Pẹlu gbogbo ogo si Ọlọrun to ga julọ to mu mi de ibi ti mo de yii lori it awọn baba mi. Mo ba wọn jọsin nile ijọsin atibẹrẹpẹpẹ ẹbi mi, St Paul's Anglican Church, Ayegbaju, Ile-Ife loni lati fi ọpẹ fun Oluwa ati lati kasẹ ayẹyẹ ọdun marun ti mo pe lori itẹ". Laipẹ yii ni wọn gbe Arẹmọ Tadenikawo wọ inu aafin Ile Ife fun igba akọkọ ti wọn si fi oju rẹ han faraye fun igba akọkọ. Ọọni ti Ile Ife to tun jẹ Arole Oodua, Ọọni Adeyeye Enitan Ogunwusi, Ọjaja II ti fi oju ọmọ wọn han faraye fun igba akọkọ lọjọ Iṣẹgun ọsẹ. Ọọni gbe Arẹmọ Tadenikawo Adesoji Aderemi Ogunwusi wọ inu aafin Ile Ife fun igba akọkó.


Laipẹ yii ni wọn gbe Arẹmọ Tadenikawo wọ inu aafin Ile Ife fun igba akọkọ ti wọn si fi oju rẹ han faraye fun igba akọkọ. Ọọni ti Ile Ife to tun jẹ Arole Oodua, Ọọni Adeyeye Enitan Ogunwusi, Ọjaja II ti fi oju ọmọ wọn han faraye fun igba akọkọ lọjọ Iṣẹgun ọsẹ. Ọọni gbe Arẹmọ Tadenikawo Adesoji Aderemi Ogunwusi wọ inu aafin Ile Ife fun igba akọkó. Awọn AGBA IFE ti Ile Ife lo tẹwọ gba a lati ki i kaabọ eyi ti Obalufẹ ti Ifẹ, Oba Idowu Adediwura, dari wọn. Awọn oloye miran to wa nibẹ ni awọn MODEWA eyi ti Lowa, Adimula Ife, Oloye Adeola Adeyeye dari, to fi mọ awọn EMESE eyi ti Sarun Oriowo Oyeyemi dari. Gbogbo wọn pata lo ki Arẹmọ ati iya rẹ, Olori ShilekunOla Ogunwusi (Yeyeluwa), ẹbi, ara ati ojulumọ kaabọ si aafin.


Awọn AGBA IFE ti Ile Ife lo tẹwọ gba a lati ki i kaabọ eyi ti Obalufẹ ti Ifẹ, Oba Idowu Adediwura, dari wọn. Awọn oloye miran to wa nibẹ ni awọn MODEWA eyi ti Lowa, Adimula Ife, Oloye Adeola Adeyeye dari, to fi mọ awọn EMESE eyi ti Sarun Oriowo Oyeyemi dari. Gbogbo wọn pata lo ki Arẹmọ ati iya rẹ, Olori ShilekunOla Ogunwusi (Yeyeluwa), ẹbi, ara ati ojulumọ kaabọ si aafin.


Ilorin Killing: Ọmọ kan ṣoṣo lọ́wọ́ ìyá rẹ̀ dèrò ọrun torí ááwọ̀ báńgà ní Mọ́ṣáláṣí

Awọn ara adugbo Ita Nmo nilu Ilorin ti ke gbajare s'awọn agbofinro lati ṣawari arakunrin kan to gun eeyan lọbẹ pa nitori Banga. Ohun tá gbọ ni pe arakunrin to ko agbako iku ojiji naa, Abdulkadir Segi sọ fún ọkunrin kan, Kehinde Oloka pe ko ma yin banga sinu mọsalasi lasiko ti won n kirun janmọ. Kaka ki Kehinde gbọ arọwa yii, se ni wọn lo sare lọ sí ilé, tó sì lọ mu ọbẹ wa. Ka to wí ka to fọ, o ti gun Abdulkadir lọbẹ, nigba ti won yoo si fi gbé Abdulkadir dé ilé iwosan, ẹpa ko boro mọ, ẹlẹmi ti gba a. Awọn ara adugbo to ba ileesẹ iroyin Punch sọrọ lori isẹlẹ yii sọ pe, Kehinde na papa bora ni kete to huwa laabi rẹ naa tan, t'awọn eeyan agbo-ile  rẹ, tó fi mọ awọn obi rẹ naa si sálọ. Abdulkadir nikan lawọn obi rẹ bi gẹgẹ bí a ti ṣe gbọ, ti wọn ti sin ni ilana musulumi. Ọrọ yii ti de etigbọ awọn ọlọpaa to wa ni Adewole, ti a si gbọ pe alukoro ọlọpaa ipinlẹ Kwara, Kehinde Okasanmi náà tí fidi ọrọ yii mu'lẹ.


Ka to wí ka to fọ, o ti gun Abdulkadir lọbẹ, nigba ti won yoo si fi gbé Abdulkadir dé ilé iwosan, ẹpa ko boro mọ, ẹlẹmi ti gba a. Awọn ara adugbo to ba ileesẹ iroyin Punch sọrọ lori isẹlẹ yii sọ pe, Kehinde na papa bora ni kete to huwa laabi rẹ naa tan, t'awọn eeyan agbo-ile  rẹ, tó fi mọ awọn obi rẹ naa si sálọ. Abdulkadir nikan lawọn obi rẹ bi gẹgẹ bí a ti ṣe gbọ, ti wọn ti sin ni ilana musulumi. Ọrọ yii ti de etigbọ awọn ọlọpaa to wa ni Adewole, ti a si gbọ pe alukoro ọlọpaa ipinlẹ Kwara, Kehinde Okasanmi náà tí fidi ọrọ yii mu'lẹ. Awọn ọlọpaa lawọn ti bẹrẹ iwadii lati wa afurasi yii kan nibi kibi to ba sa pamọ si. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe, wahala bẹ silẹ lagbegbe Sabo nilu Osogbo nibi tawọn janduku ti ṣọṣẹ lalẹ Ọjọbọ, tii ṣe aisun ọdun Keresimesi  ati owurọ ọjọ Ẹti tii ṣe ọjọ ọdun Keresimesi gangan. Amọṣa ohun to n ṣe awọn eeyan ni haa-hin bayii ni pe boya lootọ lẹmi ba iṣẹlẹ naa lọ.


Awọn ọlọpaa lawọn ti bẹrẹ iwadii lati wa afurasi yii kan nibi kibi to ba sa pamọ si. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe, wahala bẹ silẹ lagbegbe Sabo nilu Osogbo nibi tawọn janduku ti ṣọṣẹ lalẹ Ọjọbọ, tii ṣe aisun ọdun Keresimesi  ati owurọ ọjọ Ẹti tii ṣe ọjọ ọdun Keresimesi gangan. Amọṣa ohun to n ṣe awọn eeyan ni haa-hin bayii ni pe boya lootọ lẹmi ba iṣẹlẹ naa lọ. Bi o tilẹ jẹ wi pe awọn iroyin abẹle n fidi rẹ mulẹ pe eeyan kan ku ninu iṣẹlẹ naa, ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn ko tii lee sọ boya ẹmi ba iṣẹlẹ naa rin nitori pe iwadi ṣi n lọ lọwọ. Bawo ni iṣẹlẹ naa ṣe ṣẹlẹ? Awọn afunrasi janduku ya bo agbegbe Sabo ni ilu Osogbo lọjọ keresimesi ti wsn si da ibọn bolẹ nibẹ ti wọn si ṣe ọpọlọpọ awọn oniṣowo to n ba karakata wọn lọ nibẹ leṣe.


Bi o tilẹ jẹ wi pe awọn iroyin abẹle n fidi rẹ mulẹ pe eeyan kan ku ninu iṣẹlẹ naa, ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn ko tii lee sọ boya ẹmi ba iṣẹlẹ naa rin nitori pe iwadi ṣi n lọ lọwọ. Bawo ni iṣẹlẹ naa ṣe ṣẹlẹ? Awọn afunrasi janduku ya bo agbegbe Sabo ni ilu Osogbo lọjọ keresimesi ti wsn si da ibọn bolẹ nibẹ ti wọn si ṣe ọpọlọpọ awọn oniṣowo to n ba karakata wọn lọ nibẹ leṣe. Gẹgẹ bi ohun ti awọn eeyan agbegbe naa sọ, awọn janduku naa ya wọ agbegbe ọhun ni aṣalẹ Ọjọbọ  tii ṣe ọjọ aisun ọdun Keresimesi pẹlu awawi pe awọn fẹ ṣe eto isin idagbere "candle night" fun ọkan lara wọn to jade laye. Amọṣa, kaka ki wọn fi mọ lori ohun ti wọn ni awọn wa ṣe, wahala ni wọn ni wọn fi da silẹ ti wọn si bẹrẹ si ni koju ija sawọn olugbe agbegbe naa atawọn ontaja to wa nibẹ. Aarọ ọjọ Ẹti, iyẹn ọjọ ọdun Keresimesi gan an lawọn janduku naa tun pada wa si agbegbe naa.


Gẹgẹ bi ohun ti awọn eeyan agbegbe naa sọ, awọn janduku naa ya wọ agbegbe ọhun ni aṣalẹ Ọjọbọ  tii ṣe ọjọ aisun ọdun Keresimesi pẹlu awawi pe awọn fẹ ṣe eto isin idagbere "candle night" fun ọkan lara wọn to jade laye. Amọṣa, kaka ki wọn fi mọ lori ohun ti wọn ni awọn wa ṣe, wahala ni wọn ni wọn fi da silẹ ti wọn si bẹrẹ si ni koju ija sawọn olugbe agbegbe naa atawọn ontaja to wa nibẹ. Aarọ ọjọ Ẹti, iyẹn ọjọ ọdun Keresimesi gan an lawọn janduku naa tun pada wa si agbegbe naa. Gẹgẹ bi awọn to wa nibẹ ṣe sọ, wọn yinbọn fun oniṣowo kan nibẹ ti awọn miran si tun farapa Amọṣa ileeṣẹ ọlọpaa ṣalaye fun BBC News Yoruba pe awọn ti da alaafia pada si agbagbe naa ati pe nibayii awọn ko tii lee sọ ni pato ohun gan to bẹrẹ wahala naa. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ọṣun, arabinrin Yẹmisi Ọpalọla ṣalaye pe iwadii ti n lọ lọwọ ati pe oun ko tii le sọ boya ẹmi kankan ba iṣẹlẹ naa lọ Bi awọn iroyin abẹle ṣe n sọ, nnkan ṣi le diẹ lagbegbe naa bayii ati pe awsn Hausa to jẹ olugbe agbe naa pẹlu ti di ihamọra okuta, ọbẹ, ada ati ọkọ lati daabo bo ara wọn bi awsn janduku naa ba tun yọju.


Gẹgẹ bi awọn to wa nibẹ ṣe sọ, wọn yinbọn fun oniṣowo kan nibẹ ti awọn miran si tun farapa Amọṣa ileeṣẹ ọlọpaa ṣalaye fun BBC News Yoruba pe awọn ti da alaafia pada si agbagbe naa ati pe nibayii awọn ko tii lee sọ ni pato ohun gan to bẹrẹ wahala naa. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ọṣun, arabinrin Yẹmisi Ọpalọla ṣalaye pe iwadii ti n lọ lọwọ ati pe oun ko tii le sọ boya ẹmi kankan ba iṣẹlẹ naa lọ Bi awọn iroyin abẹle ṣe n sọ, nnkan ṣi le diẹ lagbegbe naa bayii ati pe awsn Hausa to jẹ olugbe agbe naa pẹlu ti di ihamọra okuta, ọbẹ, ada ati ọkọ lati daabo bo ara wọn bi awsn janduku naa ba tun yọju.


Ede Poly Rector suspension: Wọ́n ní kí ọ̀gá àgbà Pólì Ede lọ rọ́kún ńlé lórí ẹ̀sùn pé 'ó kan bẹ́ẹ̀dì sí ọ́fíìsì'

Igbimọ alaṣẹ ile iwe giga Poli Ede ni ipinlẹ Osun ti ni ki ọga agba ileewe naa, John Adekolawole lọ rọkunle. Agbẹnusọ ile iwe naa, Sola Lawal sọ fawọn akọroyin pe lootọọ ni wọn ti sọ pe ki ọga agba ile iwe lọ rọkunle. Amọ Ọgbẹni Lawal kọ lati ṣalaye ohun to fa a ti igbimọ alaṣẹ ile iwe naa fi sọ fun Adekolawole lọ rọkun nile. Agbẹnusọ ile iwe giga naa ṣalaye pe alaga ẹgbẹ awọn olukọ ASUP nile ẹkọ naa, Ọgbẹni Adekunle Masopa ti fi igbesẹ igbimọ alaṣẹ to awọn olukọ ileewe ọhun leti Ọgbẹni Masopa alaga igbimọ alaṣẹ sọ idi mọkanlelogun tawọn fi ni ki ọga agba ileewe naa lọ rọkun nile. Lara ẹsun ti wọn fi kan ọgbẹni Adekolawole ni pe o fi iṣẹ rẹ silẹ lai ṣe fun odidi oṣu kan. Bakan naa ni wọn tun fi ẹsun iwa ibajẹ lọfiisi kan Adekolawole pe niṣe lo lọ gbe bẹẹdi nla sinu ọfiisi rẹ eyi ti yoo jẹ ko maa sun lẹnu iṣẹ. Ṣugbọn ohun ti agbẹnusọ ile iwe naa sọ ni pe oun gbọ pe igbimọ alaṣẹ ni ki ọga agba ileewe naa yẹba fun ọfiisi amọ oun ko ri iwe apilẹkọ to fidi rẹ mulẹ.


Agbẹnusọ ile iwe giga naa ṣalaye pe alaga ẹgbẹ awọn olukọ ASUP nile ẹkọ naa, Ọgbẹni Adekunle Masopa ti fi igbesẹ igbimọ alaṣẹ to awọn olukọ ileewe ọhun leti Ọgbẹni Masopa alaga igbimọ alaṣẹ sọ idi mọkanlelogun tawọn fi ni ki ọga agba ileewe naa lọ rọkun nile. Lara ẹsun ti wọn fi kan ọgbẹni Adekolawole ni pe o fi iṣẹ rẹ silẹ lai ṣe fun odidi oṣu kan. Bakan naa ni wọn tun fi ẹsun iwa ibajẹ lọfiisi kan Adekolawole pe niṣe lo lọ gbe bẹẹdi nla sinu ọfiisi rẹ eyi ti yoo jẹ ko maa sun lẹnu iṣẹ. Ṣugbọn ohun ti agbẹnusọ ile iwe naa sọ ni pe oun gbọ pe igbimọ alaṣẹ ni ki ọga agba ileewe naa yẹba fun ọfiisi amọ oun ko ri iwe apilẹkọ to fidi rẹ mulẹ. Amọ, Ọgbẹni Lawal ni ko si ewu kankan lori ọrọ naa, o ni gbogbo rẹ ni yoo ni iyanju laipẹ.


Amọ, Ọgbẹni Lawal ni ko si ewu kankan lori ọrọ naa, o ni gbogbo rẹ ni yoo ni iyanju laipẹ.


Olapade Agoro: Olùdíje dùpo aàrẹ Nàìjíríà rí, Owatapa ti Itapa Ijesha, Wolii Olapade Agoro jáde láyé

Olapade Agoro jade laye ni oru mọju ọjọ kinni, oṣu kọkanla, ọdun 2020. A bi Wolii Olapade Agoro lọjọ kẹsan an, oṣu kẹwaa, ọdun 1943 ni abule Ajibabi ni ilu Ibadan to jẹ olu ilu ipinlẹ Oyo ni guusu Iwọ oorun Naijiria Olapade jẹ ọmọ ile ori ade nitori pe baba rẹ jẹ ọmọ Ọba Atapami ni ilu Itapa Ijesha. Omo Oba Tapa Joshua Alaba Agoro ni baba rẹ nigba ti iya rẹ si jẹ Dorcas Oyejola Asabi agoro to tun jẹ iya ni Isreli ni ile Oluwa. Olapade Agoro lọ sile iwe alakọbẹrẹ ti girama ati Enfield Training Centre, College of Technology ni Willesden London ati Gateshead Co Durham. Bakan naa lo kawe sii ni fasiti Carlifornia Western University, fasiti ọlọgba ẹranko nibiti sanmọnti gbe dunlẹ ni Ibadan ati ni fasiti California Coast University nibi to ti gba oye ọmọwe ninu interdisciplinary engineering. Lọdun 1982 ni wọn fi jẹ Owa 'Tapa ti Itapa Ijesha ni ipinlẹ Osun ni iwọ oorun guusu Naijiria.


Olapade Agoro lọ sile iwe alakọbẹrẹ ti girama ati Enfield Training Centre, College of Technology ni Willesden London ati Gateshead Co Durham. Bakan naa lo kawe sii ni fasiti Carlifornia Western University, fasiti ọlọgba ẹranko nibiti sanmọnti gbe dunlẹ ni Ibadan ati ni fasiti California Coast University nibi to ti gba oye ọmọwe ninu interdisciplinary engineering. Lọdun 1982 ni wọn fi jẹ Owa 'Tapa ti Itapa Ijesha ni ipinlẹ Osun ni iwọ oorun guusu Naijiria. Omowe Olapade Agoro je okan lara awọn oju ti ọpọ n wo ninu iṣelu Naijiria gẹgẹ bi agba to moye. Olapade Agoro ni awọn ile iwe loriṣiirisii yatọ si pe o da ẹgbẹ oṣelu National Action Council silẹ. Awọn ọmọ ati Naijiria lapapọ lo n  ṣe idaro Wolii Olapade Agoro bayii.


Omowe Olapade Agoro je okan lara awọn oju ti ọpọ n wo ninu iṣelu Naijiria gẹgẹ bi agba to moye. Olapade Agoro ni awọn ile iwe loriṣiirisii yatọ si pe o da ẹgbẹ oṣelu National Action Council silẹ. Awọn ọmọ ati Naijiria lapapọ lo n  ṣe idaro Wolii Olapade Agoro bayii. Owatapa ti Itapa Ijesha, Wolii Olapade Agoro jáde láyé Gbajugbaja oloṣelu to tun jẹ Wolii ni, Omowe Olapade Agoro ti dagbere faye pe o digboṣe. Ebi oloogbe naa lo fidiẹ mulẹ pe lẹyin aisan ranpẹ ni iku wọle mu Wolii naa to dije dupo aarẹ Naijiria labẹ ẹgbẹ oṣelu National Action Council (NAC). Loru mọju oni ọjọ Aiku, ọjọ kinni, oṣu kọkanla, ọdun 2020 ni Wolii naa jẹ Olorun nipe.


Owatapa ti Itapa Ijesha, Wolii Olapade Agoro jáde láyé Gbajugbaja oloṣelu to tun jẹ Wolii ni, Omowe Olapade Agoro ti dagbere faye pe o digboṣe. Ebi oloogbe naa lo fidiẹ mulẹ pe lẹyin aisan ranpẹ ni iku wọle mu Wolii naa to dije dupo aarẹ Naijiria labẹ ẹgbẹ oṣelu National Action Council (NAC). Loru mọju oni ọjọ Aiku, ọjọ kinni, oṣu kọkanla, ọdun 2020 ni Wolii naa jẹ Olorun nipe. Alhaja Adeola Agoro JP to jẹ ọmọ oloogbe naa fi soju opo facebook rẹ pe iku ti wọle mu ẹni rere naa lọ. Wolii Olapade Agoro jẹ ẹni ọdun mejidinlọgọrin ki ọlọjọ to mu u lọ. Saaju iku rẹ lo ti n sọrọ rere nipa iyansipo Asiwaju Bola Tinubu gẹgẹ bii aarẹ labẹ APC ni 2023.


Alhaja Adeola Agoro JP to jẹ ọmọ oloogbe naa fi soju opo facebook rẹ pe iku ti wọle mu ẹni rere naa lọ. Wolii Olapade Agoro jẹ ẹni ọdun mejidinlọgọrin ki ọlọjọ to mu u lọ. Saaju iku rẹ lo ti n sọrọ rere nipa iyansipo Asiwaju Bola Tinubu gẹgẹ bii aarẹ labẹ APC ni 2023. Oun naa ni oludasilẹ ẹgbẹ oṣelu NAC. Ọpọlọpọ ọmọ ni awọn ọmọ olooku fi sori ayelujara ti wọn si fi n daro ẹni wọn to lọ.


Oun naa ni oludasilẹ ẹgbẹ oṣelu NAC. Ọpọlọpọ ọmọ ni awọn ọmọ olooku fi sori ayelujara ti wọn si fi n daro ẹni wọn to lọ.


Ooni Ogunwusi: Ìròyìn òfégè ló ń lọ kiri pé ìyàwó mí bimọ tuntun

Lẹnu ọjọ mẹta yii ni iroyin tan kalẹ pe olori ni aafin Ile Ife, Naomi Silekunola Ogunwusi ti bimọ ọkunrin lanti-lanti fun Kabiyesi Ọọ́ni Adeyeye Ogunwusi. Gbogbo eti to si gbọ̀ iroyin naa lo n fo fayọ, ti wọn si n ki ọba alaye naa pe wọn ku oriire ayọ ọmọ tuntun. Amọ niwọn igba to jẹ pe BBC Yoruba kii bawọn he eera ti ko ni ọmọ ninu, idi ree ta fi kan si aafin Ọọni lati wadi iroyin naa, ka si fi idi otitọ mulẹ nipa isẹlẹ yii. Amọ abọ iwadi wa ni pe ofuutu fẹẹtẹ, aasa ti ko ni ọmọ ninu gbaa ni iroyin naa, nitori Olori Naomi ko bi ọmọ tuntun. Bẹẹ si ni Ọọni Ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi ti sọ pe, ko si ootọ kankan ninu iroyin to gbode naa pe iyawo oun bimọ. Nigba to n fidi otitọ ọrọ yii mulẹ fun BBC Yoruba, Agbẹnusọ fun Ọọni, Moses Olafare sọ pe irọ nla ni ahesọ ọrọ naa.


Amọ abọ iwadi wa ni pe ofuutu fẹẹtẹ, aasa ti ko ni ọmọ ninu gbaa ni iroyin naa, nitori Olori Naomi ko bi ọmọ tuntun. Bẹẹ si ni Ọọni Ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi ti sọ pe, ko si ootọ kankan ninu iroyin to gbode naa pe iyawo oun bimọ. Nigba to n fidi otitọ ọrọ yii mulẹ fun BBC Yoruba, Agbẹnusọ fun Ọọni, Moses Olafare sọ pe irọ nla ni ahesọ ọrọ naa. O ni awọn ko kede fun ẹnikankan pe iyawo Ọọni bimọ nitori naa, iroyin ayederu gba a ni ọrọ naa jẹ. Kaakiri oju opo ayelujara ni iroyin yii ti gbode, ti awọn eeyan kan si ti n fi ọrọ ikini ranṣẹ si Ọọni ati iyawo rẹ, Olori Naomi Silekunola Ogunwusi. Nibi ti ọrọ yii gbalẹ de, awọn kan ni ọmọ ọkunrin ni ọmọ naa.


O ni awọn ko kede fun ẹnikankan pe iyawo Ọọni bimọ nitori naa, iroyin ayederu gba a ni ọrọ naa jẹ. Kaakiri oju opo ayelujara ni iroyin yii ti gbode, ti awọn eeyan kan si ti n fi ọrọ ikini ranṣẹ si Ọọni ati iyawo rẹ, Olori Naomi Silekunola Ogunwusi. Nibi ti ọrọ yii gbalẹ de, awọn kan ni ọmọ ọkunrin ni ọmọ naa. Ninu ọrọ ti Olafare sọ, o ni ki awọn to ba n ṣiṣẹ akọroyin ri pe, wọn tẹle ilana iwadii ọfintoto, ki wọn to gbe iroyin jade. A ko ridi ọrọ fi mulẹ ibi ti iroyin yii ti kọkọ jẹ yọ, ṣugbọn o bẹrẹ lẹnu igba ti awọn eeyan ko ri Olori Naomi nita lasiko ọdun Ọlọjọ to waye. Eyi lo mu ki awọn kan maa sọ pe, o ṣeeṣe ki iyawo Ọọni ti bimọ ni ṣugbọn nibayii, aafin ti tako iroyin naa.


Ninu ọrọ ti Olafare sọ, o ni ki awọn to ba n ṣiṣẹ akọroyin ri pe, wọn tẹle ilana iwadii ọfintoto, ki wọn to gbe iroyin jade. A ko ridi ọrọ fi mulẹ ibi ti iroyin yii ti kọkọ jẹ yọ, ṣugbọn o bẹrẹ lẹnu igba ti awọn eeyan ko ri Olori Naomi nita lasiko ọdun Ọlọjọ to waye. Eyi lo mu ki awọn kan maa sọ pe, o ṣeeṣe ki iyawo Ọọni ti bimọ ni ṣugbọn nibayii, aafin ti tako iroyin naa.


Internet fraud: Ọwọ́ EFCC tẹ afurasú 'Yahoo boy' Olawale àti pásítọ̀ CAC tó lu Hayatou ní jìbìtì N12.7m

Ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ati iṣowo ilu kumọkumọ, EFCC ti mu ọdọkunrin kan, Adebayo Olawale ati pasitọ ijọ CAC Ile Ife, Gbenga Moses Adesoju lori ẹsun pe wọn lu Umar Hayatu ọmọ ipinlẹ Gombe ni jibiti owo to din diẹ ni miliọnu mẹtala naira(N12.7m). Agbẹnusọ fun ajọ EFCC, Wilson Uwujaren lo fọrọ yii lede loju opo ayelujara Twitter ati Facebook ajọ naa. Ọgbẹni Uwujaren ṣalaaye pe ọwọ tẹ Olawale ati pasitọ rẹ ni Ile Ife lẹyin tawọn ẹbi Hayatou fi ọrọ jibiti naa to ajọ EFCC leti. Ajọ EFCC ṣalaye pe awọn afurasi mejeeji naa gbimọ pọ lu Hayatou ni jibiti lori ayelujara ati ẹrọ ibaraẹnisọrọ lẹyin ti wọn parọ fun un pe o jẹ ẹbun ọkọ ati awọn foonu olowo nla pẹlu iṣẹ to n doju ti iṣẹ. Ninu atẹjade ti EFCC fi sita, ajọ naa sọ pe Olawale lo ayederu oju opo Williams Angellina ati Omolola Adebayo lati tan Hayatou jẹ wi pe baba oun ni ileeṣẹ loke okun. O tun parọ fun Hayatou pe baba oun ṣetan lati yan an si ipo adari ni ẹka ileeṣẹ naa to wa ni ilu Eko ni Naijiria.


Ajọ EFCC ṣalaye pe awọn afurasi mejeeji naa gbimọ pọ lu Hayatou ni jibiti lori ayelujara ati ẹrọ ibaraẹnisọrọ lẹyin ti wọn parọ fun un pe o jẹ ẹbun ọkọ ati awọn foonu olowo nla pẹlu iṣẹ to n doju ti iṣẹ. Ninu atẹjade ti EFCC fi sita, ajọ naa sọ pe Olawale lo ayederu oju opo Williams Angellina ati Omolola Adebayo lati tan Hayatou jẹ wi pe baba oun ni ileeṣẹ loke okun. O tun parọ fun Hayatou pe baba oun ṣetan lati yan an si ipo adari ni ẹka ileeṣẹ naa to wa ni ilu Eko ni Naijiria. EFCC ni Olawale tun fi ọpọ ayederu fọto ile ati ọkọ ti wọn yoo fun Hayatou ranṣẹ si i. Bakan naa ni Olawale tun parọ fun Hayatou pe oun yoo fun lẹbun ẹgbẹrun un lọna ọgbọn owo dọla($30,000) ati ''iPhone'' olowo iyebiye to fi mọ goolu. Iwadii ajọ EFCC lo fihan pe owo to din diẹ ni miliọnu mẹtala naira(N12.7m) to gba lọwọ Hayatou wa ninu apo ikowosi Olawale ni banaki kan to n lo. EFCC ṣlaaye pe afurasi keji, pasitọ Adesoju naa gba ẹbun ọkọ BMW kan, ilẹ ati ọpọ tabua ninu owo ti Olawale gba lọwọ Hayatou.


EFCC ni Olawale tun fi ọpọ ayederu fọto ile ati ọkọ ti wọn yoo fun Hayatou ranṣẹ si i. Bakan naa ni Olawale tun parọ fun Hayatou pe oun yoo fun lẹbun ẹgbẹrun un lọna ọgbọn owo dọla($30,000) ati ''iPhone'' olowo iyebiye to fi mọ goolu. Iwadii ajọ EFCC lo fihan pe owo to din diẹ ni miliọnu mẹtala naira(N12.7m) to gba lọwọ Hayatou wa ninu apo ikowosi Olawale ni banaki kan to n lo. EFCC ṣlaaye pe afurasi keji, pasitọ Adesoju naa gba ẹbun ọkọ BMW kan, ilẹ ati ọpọ tabua ninu owo ti Olawale gba lọwọ Hayatou. Ajọ EFCC ni awọn mejeji yoo foju ba ileẹjọ lẹyin ti iṣẹ iwadii ba ti pari.


Ajọ EFCC ni awọn mejeji yoo foju ba ileẹjọ lẹyin ti iṣẹ iwadii ba ti pari.


SWAT: Ìpínlẹ̀ Osun àti Nasarawa ni ẹ̀kọ́ ìgbáradì SWAT ti n wáyé

Gbagbagba ni ibudo àwọn agbofinro wà ní ní ilé ẹ̀kọ́ Olopaa tó wà ní Egbon, Ìpínlẹ̀ Nasarawa. Àwọn aláṣẹ iléese ọlọ́pàá  ṣe agbekale iko SWAT eyi to tumọ si Special Weapons and Tactics Unit ni ọjọ kẹtala, oṣu kẹwaa, ọdun 2020 lati fi rọpo ikọ SARS. Eyi waye lẹyin ti wọn tu wọn ka pe ki wọn ma ṣiṣẹ mọ lasiko iwọde EndSARS jakejado Naijiria iyẹn Special Anti-robbery Squad. Eyi waye lẹyin ti awọn ọdọ Naijiria tu sigboro lati ja fun ki ijọba fi opin si iṣẹ awọn ikọ SARS ati iwa aidaa ti awọn ọlọpaa n hu si awọn araalu. Ọga agba patapata awọn ọlọpaa, Muhammed Adamu sọ pe awọn ọlọpaa SWAT yoo bẹrẹ ẹkọ igbaradi ni kete ti wọn ba ti kede akojọ wọn lọsẹ to n bọ. Awọn ikọ naa lati ileeṣẹ ọlọpaa ẹkun Guusu-Ila Oorun ati ẹkun Guusu-Guusu yoo ṣe ẹkọ igbaradi tiwọn ni ile ẹkọ igbogun ti iwa idunkoko mọ ni to wa ni Nonwa-Tai, ipinlẹ Rivers.


Eyi waye lẹyin ti awọn ọdọ Naijiria tu sigboro lati ja fun ki ijọba fi opin si iṣẹ awọn ikọ SARS ati iwa aidaa ti awọn ọlọpaa n hu si awọn araalu. Ọga agba patapata awọn ọlọpaa, Muhammed Adamu sọ pe awọn ọlọpaa SWAT yoo bẹrẹ ẹkọ igbaradi ni kete ti wọn ba ti kede akojọ wọn lọsẹ to n bọ. Awọn ikọ naa lati ileeṣẹ ọlọpaa ẹkun Guusu-Ila Oorun ati ẹkun Guusu-Guusu yoo ṣe ẹkọ igbaradi tiwọn ni ile ẹkọ igbogun ti iwa idunkoko mọ ni to wa ni Nonwa-Tai, ipinlẹ Rivers. Awọn to ba wa lati ẹkun ariwa ati Guusu-Iwọ Oorun yoo ṣe tiwọn ni ile ẹkọ ọlọpaa Mopol to wa ni Ende, Nasarawa ati ni ile ẹkọ awọn ọlọpaa to wa ni ilu Ila Oragun, ipinlẹ Osun. Ọfisa SWAT meloo lo wa ni Nasarawa? Eeyan ẹẹdẹgbẹta o le aadọta lo wa fun iṣẹ naa ṣugbọn lẹyin ayẹwo ọpọlọ ati ilera, wọn yọ awọn igba o le ọgbọn kuro ti irinwo le ogun si yege.


Awọn to ba wa lati ẹkun ariwa ati Guusu-Iwọ Oorun yoo ṣe tiwọn ni ile ẹkọ ọlọpaa Mopol to wa ni Ende, Nasarawa ati ni ile ẹkọ awọn ọlọpaa to wa ni ilu Ila Oragun, ipinlẹ Osun. Ọfisa SWAT meloo lo wa ni Nasarawa? Eeyan ẹẹdẹgbẹta o le aadọta lo wa fun iṣẹ naa ṣugbọn lẹyin ayẹwo ọpọlọ ati ilera, wọn yọ awọn igba o le ọgbọn kuro ti irinwo le ogun si yege. Ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ mẹtala ni ẹkọ igbaradi wọn yoo ti waye. Iru ẹkọ igbaradi wo gan an ni wọn n ṣe? Koo to le darapọ mọ iṣẹ ọlọpaa Naijiria, o gbudọ la ẹkọ igbaradi to gboro kọja.


Ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ mẹtala ni ẹkọ igbaradi wọn yoo ti waye. Iru ẹkọ igbaradi wo gan an ni wọn n ṣe? Koo to le darapọ mọ iṣẹ ọlọpaa Naijiria, o gbudọ la ẹkọ igbaradi to gboro kọja. Ohun taa gbọ ni pe igbaradi ti awọn ọlọpaa SWAT gan le ju toripe ati ti imọ ẹkọ ati ti iṣẹ ni wọn n ṣe papọ. Wọn kọ wọn bi wọn ṣe n yinbọn ati lilo awọn nkan ijagun mii. Ọsẹ mẹta gbako ni ẹkọ igbaradi wọn lẹyin rẹ si ni wọn o pin wọn kaakiri sẹnu iṣẹ wọn.


Ohun taa gbọ ni pe igbaradi ti awọn ọlọpaa SWAT gan le ju toripe ati ti imọ ẹkọ ati ti iṣẹ ni wọn n ṣe papọ. Wọn kọ wọn bi wọn ṣe n yinbọn ati lilo awọn nkan ijagun mii. Ọsẹ mẹta gbako ni ẹkọ igbaradi wọn lẹyin rẹ si ni wọn o pin wọn kaakiri sẹnu iṣẹ wọn. Ṣe wọn yọọ ni ẹwu idanimọ? Gẹgẹ bi ṣe gbọ, ikọ tuntun yii yoo ni oniruuru ẹwu ti wọn yoo maa wọ. Ọga agba ọlọpaa nigba to ṣe ibẹwo si wọn sọ fun wọn pe ki opo ibọwọ fun ẹtọ ọmọniyan lo se pataki julọ ninu ninu iṣẹ wọn.


Ṣe wọn yọọ ni ẹwu idanimọ? Gẹgẹ bi ṣe gbọ, ikọ tuntun yii yoo ni oniruuru ẹwu ti wọn yoo maa wọ. Ọga agba ọlọpaa nigba to ṣe ibẹwo si wọn sọ fun wọn pe ki opo ibọwọ fun ẹtọ ọmọniyan lo se pataki julọ ninu ninu iṣẹ wọn. Ati  pe gbogbo ẹkọ igbaradi wọn wa lati rii pe wọn koju iṣoro janduku atawọn iwa ọdaran mii to n gbogo lorilẹede Naijiria.


Ati  pe gbogbo ẹkọ igbaradi wọn wa lati rii pe wọn koju iṣoro janduku atawọn iwa ọdaran mii to n gbogo lorilẹede Naijiria.


EndSARS: Oluwo ṣàlàyé ọ̀nà tí ìwọ́de #EndSARS míràn yóò fi kẹ́sẹ járí

Fun ẹyin ti ẹ ba ro pe iran ti tan lẹyin iwọde #ENDSARS to mi orilẹede Naijiria tititi laipẹ yii, a dara ki ẹ tun ero yi ro daadaa. Nibayii, Oluwo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrasheed Akanbi ti ke sawọn ọdọ ni ipinlẹ Ọṣun pe nigbakugba ti o ba tun ya lati ṣe iwọde miran tako iwa aitọ lorilẹede Naijiria, oun gan an ni ki wọn wa pe lati lewaju iwọde naa o. Ẹyin naa kọ haa? Bẹẹni Kabiyesi ṣe sọ ọ lasiko to n sọrọ nibi aperọ atunbọtan iwọde #EndSARS to waye ni ilu Oṣogbo. Ijọba ipinlẹ Ọṣun gbe apero naa kalẹ lati jiroro loro awọn ọgbọn ati aṣiṣe to waye lasiko iwọde naa pẹlu ọna ati mu idagbasoke jade fun itẹsiwaju ipinlẹ naa. Kabiyesi Oluwo, ba Akanbi ni oun ṣetan lati lewaju awọn ọdọ ninu iwọde yoowu ti wọn ba fẹ ṣe lati rii daju pe ẹhonu wọn de ọdọ awọn alaṣẹ gbogbo to ba yẹ. O ni lara awọn aṣiṣe to farahan lasiko iwọde #EndSARS to waye naa ni aisi awọn eeyan kan ni pato ti wọn lee tọka si gẹgẹ bi olori tabi aṣiwaju.


Ijọba ipinlẹ Ọṣun gbe apero naa kalẹ lati jiroro loro awọn ọgbọn ati aṣiṣe to waye lasiko iwọde naa pẹlu ọna ati mu idagbasoke jade fun itẹsiwaju ipinlẹ naa. Kabiyesi Oluwo, ba Akanbi ni oun ṣetan lati lewaju awọn ọdọ ninu iwọde yoowu ti wọn ba fẹ ṣe lati rii daju pe ẹhonu wọn de ọdọ awọn alaṣẹ gbogbo to ba yẹ. O ni lara awọn aṣiṣe to farahan lasiko iwọde #EndSARS to waye naa ni aisi awọn eeyan kan ni pato ti wọn lee tọka si gẹgẹ bi olori tabi aṣiwaju. O ni eyi lo ṣokunfa bi o ṣe rọrun fawọn janduku lati ja iwọde naa gba mọ wọn lọwọ ti wọn si lo anfani naa lati fi fọ ile ati dukia araalu gbogbo. O ni ọna kan gboogi lati ṣe iwọde ti yoo kẹsẹjari ni lati ni awọn aṣiwaju to ṣee tọka si fun ijiroro pẹlu ijọba.


O ni eyi lo ṣokunfa bi o ṣe rọrun fawọn janduku lati ja iwọde naa gba mọ wọn lọwọ ti wọn si lo anfani naa lati fi fọ ile ati dukia araalu gbogbo. O ni ọna kan gboogi lati ṣe iwọde ti yoo kẹsẹjari ni lati ni awọn aṣiwaju to ṣee tọka si fun ijiroro pẹlu ijọba.


Oluwo: Oluwo ṣàlàyé ohun tó ń mú káwọn èèyàn máa gba tirẹ̀ láwùjọ

Oluwo ilu iwo, ọba Abdulrasheed Akanbi ti ṣalaye ohun to n mu ki tẹrutọmọ gba toun gẹgẹ bi kabiyesi. Ninu ọrọ kan to fi sita loju opo Instagram rẹ, Oluwo jẹ ko di mimọ pe ifẹ ti awọn eeyan n ni si oun pẹlu ọwọ ti wọn n fun oun ko ṣa dede wa bikoṣe nipasẹ ohun ti oun n ṣe faraalu Ba Akanbi ṣalaye pe bi eeyan ba ti n ṣe ohun to tọ lawujọ, o di didan karaalu o fẹran rẹ.


Oluwo: Èmi ni adarí àti aláṣẹ lórí gbogbo òrìṣà ilẹ̀ Yoruba àti káàkiri àgbàyé

Oluwo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrasheed Adewale Akanbi ti sọ pe oun gangan lo n ṣoju Ọlọrun Eledumare, nitorinaa ni oun ṣe n joko lori itẹ rẹ nile aye. Ọba Adewale lo fi ọrọ naa lede loju opo Instagram rẹ, nibi to ti sọ pe oun ni alaṣẹ lori gbogbo awọn oriṣa. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni "emi ni adari ati alaṣẹ lori gbogbo oriṣa ilẹ Yoruba ati kaakiri agbaye." Kabiesi naa tẹsiwaju pe "aafin Ọba jẹ aafin Ọlọrun nile aye, eyii to n tumọ si Ọlọrun Iwo." "Emi ni ojulowo Oluwo nitori Ọlọrun Eledumare gangan ni Ọlọrun Iwo, emi Ọba Abdulrasheed Adewale Akanbi Tẹlu 1 si ni aṣoju Ọlọrun ninu ẹran ara gẹgẹ bii Oluwo." Oluwo ṣalaye pe aafin oun ní ilu Iwo ni aafin Ọlọrun nile aye ko sì sí Ọba miran mọ nitori Ọba kii pe meji laafin.


Kabiesi naa tẹsiwaju pe "aafin Ọba jẹ aafin Ọlọrun nile aye, eyii to n tumọ si Ọlọrun Iwo." "Emi ni ojulowo Oluwo nitori Ọlọrun Eledumare gangan ni Ọlọrun Iwo, emi Ọba Abdulrasheed Adewale Akanbi Tẹlu 1 si ni aṣoju Ọlọrun ninu ẹran ara gẹgẹ bii Oluwo." Oluwo ṣalaye pe aafin oun ní ilu Iwo ni aafin Ọlọrun nile aye ko sì sí Ọba miran mọ nitori Ọba kii pe meji laafin. O ni orogun ni awọn oriṣa jẹ si Ọlọrun nitori ko ṣeṣe ki eeyan ki Ọlọrun lara oun ko tun lọ foribalẹ fun awọn oriṣa miran. Ọpọ awọn ololufẹ rẹ lori ikan Instagram lo ti n fi erongba wọn lede lori ọrọ naa.


O ni orogun ni awọn oriṣa jẹ si Ọlọrun nitori ko ṣeṣe ki eeyan ki Ọlọrun lara oun ko tun lọ foribalẹ fun awọn oriṣa miran. Ọpọ awọn ololufẹ rẹ lori ikan Instagram lo ti n fi erongba wọn lede lori ọrọ naa.


Properties Seized From Military Officer: Ìjọba àpapọ̀ gbẹ́sẹ̀lé dúkìá ọ̀gá olọgun tí iye rẹ̀ tó ₦10.9b

Ajọ to n gbogun ti iwa ajẹbanu ni Naijiria, EFCC, ti gbẹsẹle awọn dukia kan to jẹ ti ọga agba kan ileeṣẹ ọmọ ogun Naijiria. Bo tilẹ jẹ EFCC kọ lati kede orukọ ọgagun maa, wọn ni iye owo dukia ọhun le ni biliọnu mẹwaa naira. Gẹgẹ bii ohun ti EFCC sọ, ọgagun naa ra, o si tun n ṣakoso awọn dukia ọhun nipasẹ awọn ẹlomiran lọna ati dabo bo ara rẹ ki aṣiri rẹ ma baa tu. Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ EFCC, Wilson Uwujaren fi lede lo ti sọ pe adajọ ile ẹjọ giga kan n iluu Abuja, N.E Maha ti paṣẹ pe ki wọn gbẹsẹle awọn dukia ọhun. Atẹjade ọhun ni "Adajọ N.E. Maha ti paṣẹ pe ki a gbẹsẹ le dukia mẹrinlelogun to jẹ ti ọgagun kan nileeṣẹ ọmọ ogun Naijiria, amọ to n ṣakoso awọn dukia ọhun labẹ orukọ ẹlomiran."