Awọn mẹtẹẹta naa lawọn taa ti ṣalaye soke yii. Ohun taa gbọ ni pe awọn mẹtẹẹta ni wọn jọ ṣepade lati fi kun owo naa, bo tiẹ jẹ pe awọn apinnaka ko fọwọ si i.Bi wọn ti n fa eyi lọwọ ni awọn ọmọ ileegbimọ aṣofin agba l’Abuja ba da sọrọ naa, wọn ni awọn ko fọwọ si afikun owo ina mọna-mọna, wọn ni bi ẹni fiya jẹ awọn ọmọ Naijiiria lohun ti awọn onina naa fẹẹ ṣe, ni wọn ba ni ki Aarẹ paṣẹ fun awọn ileeṣẹ onina lati dawọ duro na. Adari ileegbimọ aṣofin agba, Ahmed Lawan ati Fẹmi Gbajabiamila lo ṣepade ọhun pẹlu awọn onileeṣẹ naa, awọn mejeeji ni wọn fohun ṣọkan lorukọ awọn aṣofin wa pe ki Buhari dawọ duro na. Buhari naa ko ṣe meni ṣe meji, ṣe loun naa yaa dawọ kinni ọhun duro, o ni ki wọn ma fowo kun owo ina tawọn araalu n san titi digba toun fi maa paṣẹ fun wọn.Ọrọ yii ko mu inu awọn onileeṣẹ mọna-mọna dun rara, wọn ni bi ẹni fa owo aago ọrọ aje Naijiria sẹyin ni, wọn ni igbese yii ko ni i jẹ ki awọn ileeṣẹ ilẹ okeere ti wọn fẹẹ fowo ran Naijiria lọwọ le gbe owo wọn wa silẹ wa, nitori wọn ti sọ pe awọn ko le kowo le ina mọna mọna wa, afigba taa ba fi kun owo tawọn araalu n san.Ohun taa gbọ ni pe inu awọn akọṣẹmọṣẹ nipa ọrọ aje ati ọrọ ina mọna-mọna naa ko dun sijọba lori igbesẹ ti wọn gbe, wọn ni didawọ igbesẹ awọn ileeṣẹ apinnaka duro lati fi kun owo tawọn araalu n san ko le ṣẹnuure fun ọrọ aje ilẹ wa, wọn ni bi ẹni fa owo aago sẹyin ni. Idi ni pe owo gọbọi nijọba n san gẹgẹ bi owo iranwọ, ti wọn n pe ni sọbsidi lori ina tawọn araalu n san. Owo ọhun si ti di gbese to ti fẹrẹ wọ ẹẹdẹgbẹrun biliọnu naira.Loootọ ni Yẹmi Ọṣinbajo, igbakeji aarẹ ti sọ pe banki agbaye fẹẹ ran ijọba Naijiria lọwọ lati fun wọn ni owo iranwọ lati maa sanwo ina, ki ina le wa fun ọpọ araalu, ṣugbọn lara awọn majẹmu ti wọn ba wa da lati le yọnda iye owo to din diẹ ni Ẹgbẹrin miliọnu dọla ni pe ijọba gbọdọ fi kun owo tawọn araalu n san lori ina ti wọn n lo.


Afikun owo ina mọna-mọna da nnkan ru mọ awọn ileeṣẹ apinnaka lọwọ  * Ijọba lo ni ka fowo kun owo ina – Ọduntan * Banki agbaye lo fẹẹ fun wa lowo – Ọṣinbajo * Ko sina, bẹẹ ni wọn ti fẹẹ fi owo ina pawa o – Awọn araalu

Buhari naa ko ṣe meni ṣe meji, ṣe loun naa yaa dawọ kinni ọhun duro, o ni ki wọn ma fowo kun owo ina tawọn araalu n san titi digba toun fi maa paṣẹ fun wọn.Ọrọ yii ko mu inu awọn onileeṣẹ mọna-mọna dun rara, wọn ni bi ẹni fa owo aago ọrọ aje Naijiria sẹyin ni, wọn ni igbese yii ko ni i jẹ ki awọn ileeṣẹ ilẹ okeere ti wọn fẹẹ fowo ran Naijiria lọwọ le gbe owo wọn wa silẹ wa, nitori wọn ti sọ pe awọn ko le kowo le ina mọna mọna wa, afigba taa ba fi kun owo tawọn araalu n san.Ohun taa gbọ ni pe inu awọn akọṣẹmọṣẹ nipa ọrọ aje ati ọrọ ina mọna-mọna naa ko dun sijọba lori igbesẹ ti wọn gbe, wọn ni didawọ igbesẹ awọn ileeṣẹ apinnaka duro lati fi kun owo tawọn araalu n san ko le ṣẹnuure fun ọrọ aje ilẹ wa, wọn ni bi ẹni fa owo aago sẹyin ni. Idi ni pe owo gọbọi nijọba n san gẹgẹ bi owo iranwọ, ti wọn n pe ni sọbsidi lori ina tawọn araalu n san. Owo ọhun si ti di gbese to ti fẹrẹ wọ ẹẹdẹgbẹrun biliọnu naira.Loootọ ni Yẹmi Ọṣinbajo, igbakeji aarẹ ti sọ pe banki agbaye fẹẹ ran ijọba Naijiria lọwọ lati fun wọn ni owo iranwọ lati maa sanwo ina, ki ina le wa fun ọpọ araalu, ṣugbọn lara awọn majẹmu ti wọn ba wa da lati le yọnda iye owo to din diẹ ni Ẹgbẹrin miliọnu dọla ni pe ijọba gbọdọ fi kun owo tawọn araalu n san lori ina ti wọn n lo. Ọrọ yii lo gbe ikọ Aṣejere lọ sọdọ aṣoju awọn ileeṣẹ apinnaka to wa nilẹ wa, ọkunrin naa si ba wa sọrọ. Oun ni agbẹnusọ gbogbo awọn ileeṣẹ apinnaka to wa lorilẹ-ede wa, Naijiria, taa mọ si Discos. Ohun ti Otunba Sunday Ọduntan ba wa sọ ree.Aṣejere: Ẹ la wa lọyẹ nipa owo ti ẹ ti fẹẹ fi kun owo ina mọna-mọna?Ọtunba Ọduntan: Iye tawọn eeyan n san lori ina ni i ṣe pẹlu iye ti owo ina jẹ gan an, bi a ba tilẹ maa san iye owo to yẹ ka san, mo fẹẹ fi da yin loju pe ina yoo tubọ dara si i, nnkan yoo si maa lọ dede, ohun to n ṣẹlẹ lọwọ yii ko le maa lọ titi.


Ọrọ yii lo gbe ikọ Aṣejere lọ sọdọ aṣoju awọn ileeṣẹ apinnaka to wa nilẹ wa, ọkunrin naa si ba wa sọrọ. Oun ni agbẹnusọ gbogbo awọn ileeṣẹ apinnaka to wa lorilẹ-ede wa, Naijiria, taa mọ si Discos. Ohun ti Otunba Sunday Ọduntan ba wa sọ ree.Aṣejere: Ẹ la wa lọyẹ nipa owo ti ẹ ti fẹẹ fi kun owo ina mọna-mọna?Ọtunba Ọduntan: Iye tawọn eeyan n san lori ina ni i ṣe pẹlu iye ti owo ina jẹ gan an, bi a ba tilẹ maa san iye owo to yẹ ka san, mo fẹẹ fi da yin loju pe ina yoo tubọ dara si i, nnkan yoo si maa lọ dede, ohun to n ṣẹlẹ lọwọ yii ko le maa lọ titi. Bawọn eeyan ba n sọ nipa alekun owo, awa apinnaka yii, awa la wa nisalẹ, awa taa jọ n pin owo yii pọ, awọn TCN, awọn Gencos ati awa Discos taa n gba owo lọwọ awọn araalu. Owo taa n gba lọwọ awọn onibaara, diẹ ninu ẹ lo n wa sọwọ wa, koda ijọba lo n gba eyi to pọju. Bi a ba fi kun owo ina nigba mẹwaa, tawọn kan ko sanwo, ohun kan naa ni yoo maa ṣẹlẹ.Aṣejere: Awọn kan n sọ pe kani ẹyin apinnaka n ṣe ojuṣe yin nipa mimu awọn ti kii sanwo ina wọn lasiko, wọn ni iyẹn tun maa rọ awọn yooku to n sanwo, ju owo ti ẹ fẹẹ fi kun owo ina lọ?Ọtunba Ọduntan: Ko sootọ nibẹ.


Bawọn eeyan ba n sọ nipa alekun owo, awa apinnaka yii, awa la wa nisalẹ, awa taa jọ n pin owo yii pọ, awọn TCN, awọn Gencos ati awa Discos taa n gba owo lọwọ awọn araalu. Owo taa n gba lọwọ awọn onibaara, diẹ ninu ẹ lo n wa sọwọ wa, koda ijọba lo n gba eyi to pọju. Bi a ba fi kun owo ina nigba mẹwaa, tawọn kan ko sanwo, ohun kan naa ni yoo maa ṣẹlẹ.Aṣejere: Awọn kan n sọ pe kani ẹyin apinnaka n ṣe ojuṣe yin nipa mimu awọn ti kii sanwo ina wọn lasiko, wọn ni iyẹn tun maa rọ awọn yooku to n sanwo, ju owo ti ẹ fẹẹ fi kun owo ina lọ?Ọtunba Ọduntan: Ko sootọ nibẹ. Ọrọ yẹn yatọ sira wọn, kii ṣohun kan naa, bi awọn eeyan ko ba tiẹ ri ina ji lo mọ, iye taa n san kere jọjọ. Loootọ lo yẹ ka gbogun ti awọn to n ji ina lo, ṣugbọn awa kọ ni ọlọpaa nitori ọpọ igba ni ọlọpaa maa mu wọn, ti wọn tun maa fi wọn silẹ, ọrọ ileẹjọ naa si wa nibẹ, awa kọ lo maa ṣe gbogbo nnkan wọnyi. Ohun taa n sọ funjọba ni pe ki ileẹjọ alagbeeka wa, ki a da sẹria fẹni to ba ji ina lọ lẹsẹkẹsẹ, eyi a tubọ mu wọn kiyesara.


Ọrọ yẹn yatọ sira wọn, kii ṣohun kan naa, bi awọn eeyan ko ba tiẹ ri ina ji lo mọ, iye taa n san kere jọjọ. Loootọ lo yẹ ka gbogun ti awọn to n ji ina lo, ṣugbọn awa kọ ni ọlọpaa nitori ọpọ igba ni ọlọpaa maa mu wọn, ti wọn tun maa fi wọn silẹ, ọrọ ileẹjọ naa si wa nibẹ, awa kọ lo maa ṣe gbogbo nnkan wọnyi. Ohun taa n sọ funjọba ni pe ki ileẹjọ alagbeeka wa, ki a da sẹria fẹni to ba ji ina lọ lẹsẹkẹsẹ, eyi a tubọ mu wọn kiyesara. Ṣugbọn tani yoo mu mi ti pọ ju niluu yii. Owo ina taa n sọ yii ni i ṣe pẹlu iye taa n ṣe ina gan-an. Ohun to n ṣẹlẹ ni pe bii ọgọrin naira la n ṣe ina, ṣugbọn ẹ ni ka maa ta a ni ọgbọn naira, aadọta naira to din yẹn, ta lo maa san an, ohun to n ṣẹlẹ lọwọ yii niyẹn.


Ṣugbọn tani yoo mu mi ti pọ ju niluu yii. Owo ina taa n sọ yii ni i ṣe pẹlu iye taa n ṣe ina gan-an. Ohun to n ṣẹlẹ ni pe bii ọgọrin naira la n ṣe ina, ṣugbọn ẹ ni ka maa ta a ni ọgbọn naira, aadọta naira to din yẹn, ta lo maa san an, ohun to n ṣẹlẹ lọwọ yii niyẹn. Owo yẹn ti waa po debii pe, o ti wọ ẹgbẹẹgbẹrun miliọnu naira, gbese ti waa n gori gbese funjọba.Aṣejere: Njẹ ẹ ba wọn sọ eyi?Ọtunba Ọduntan: A ti n ba wọn sọ ọ, ṣugbọn mi o lero pe ijọba le san owo yii, ohun tawọn araalu gbọdọ mọ ni pe iye taa n ṣe ina ree, iye taa n san ree, ohun gbogbo gbọdọ han sawọn araalu. Yatọ si awọn to n ji ina lo, awọn kan naa ko tun ni i sanwo o.Bi awọn ọmọ Naijiria ba n fẹ ina, nnkan mẹta ni wọn le ṣe, ọna mẹta la maa gba yanju iṣoro yii. Akọkọ ni tawọn ijọba; ipinlẹ, ibilẹ ati apapọ.


Owo yẹn ti waa po debii pe, o ti wọ ẹgbẹẹgbẹrun miliọnu naira, gbese ti waa n gori gbese funjọba.Aṣejere: Njẹ ẹ ba wọn sọ eyi?Ọtunba Ọduntan: A ti n ba wọn sọ ọ, ṣugbọn mi o lero pe ijọba le san owo yii, ohun tawọn araalu gbọdọ mọ ni pe iye taa n ṣe ina ree, iye taa n san ree, ohun gbogbo gbọdọ han sawọn araalu. Yatọ si awọn to n ji ina lo, awọn kan naa ko tun ni i sanwo o.Bi awọn ọmọ Naijiria ba n fẹ ina, nnkan mẹta ni wọn le ṣe, ọna mẹta la maa gba yanju iṣoro yii. Akọkọ ni tawọn ijọba; ipinlẹ, ibilẹ ati apapọ. Awọn naa gbọdọ san gbese wọn, ọpọ awọn ileejọba ni wọn kii sanwo ina, awa apinannaka naa ni awọn kanda inu irẹsi laarin wa, a gbọdọ yanju iyẹn naa, paapaa awọn to n gba abẹtẹlẹ lọwọ awọn araalu, ikẹta ni pe awọn aaalu kii fẹẹ sanwo ina, wọn ri i gẹgẹ bii ẹtọ wọn, ọpọ ni ko tiẹ mọ pe ọrọ ina ti bọ sọwọ awọn aladaani. Ọpọ igba ni wọn maa n pariwo pe owo taa fun awọn pọ ju, ṣugbọn wọn o mọ pe ọpọ igba lawọn naa maa tanna silẹ, ti wọn o ni mọ, lọsan gan gan.Aṣejere: Ẹ jẹ ka sọrọ nipa ẹrọ pre-paid, ṣe ko ṣee ṣe fawọn araalu lati lọọ ra mita funra wọn ni, bi wọn ṣe n ṣe ti ẹrọ tẹlifoonu?Ọtunba Ọduntan: Ko ṣee ṣe, ẹ jẹ ki n sọ kinni kan fun yin, o lodi sofin gan an fun ẹnikẹni lati lọọ pe oniṣẹ ina (electrician) pe ko waa ba oun so ina. Ohun to yẹ ka ma beere ni pe ki lo fa a ti ko fi si awọn mita ina fawọn araalu?


Awọn naa gbọdọ san gbese wọn, ọpọ awọn ileejọba ni wọn kii sanwo ina, awa apinannaka naa ni awọn kanda inu irẹsi laarin wa, a gbọdọ yanju iyẹn naa, paapaa awọn to n gba abẹtẹlẹ lọwọ awọn araalu, ikẹta ni pe awọn aaalu kii fẹẹ sanwo ina, wọn ri i gẹgẹ bii ẹtọ wọn, ọpọ ni ko tiẹ mọ pe ọrọ ina ti bọ sọwọ awọn aladaani. Ọpọ igba ni wọn maa n pariwo pe owo taa fun awọn pọ ju, ṣugbọn wọn o mọ pe ọpọ igba lawọn naa maa tanna silẹ, ti wọn o ni mọ, lọsan gan gan.Aṣejere: Ẹ jẹ ka sọrọ nipa ẹrọ pre-paid, ṣe ko ṣee ṣe fawọn araalu lati lọọ ra mita funra wọn ni, bi wọn ṣe n ṣe ti ẹrọ tẹlifoonu?Ọtunba Ọduntan: Ko ṣee ṣe, ẹ jẹ ki n sọ kinni kan fun yin, o lodi sofin gan an fun ẹnikẹni lati lọọ pe oniṣẹ ina (electrician) pe ko waa ba oun so ina. Ohun to yẹ ka ma beere ni pe ki lo fa a ti ko fi si awọn mita ina fawọn araalu? Ẹ jẹ ki n tun sọ fun yin pe ẹrọ tẹlifoonu yatọ si mita ina taa n sọ yii o, awọn nnkan taa n wo ki a too fun eeyan ni mita pọ, o yatọ si ọrọ tẹlifoonu, awọn mita yii si tun yatọ sira wọn. Ọrọ mita, ori ijọba apapọ lo wa, ohun to yẹ ki wọn ṣe, won o ti i ṣe e rara. Awọn ti wọn gbe iṣẹ fun lati maa ko mita wọle, o n nira fun wọn, nitori owo ti wọn gbe le e fun awọn yẹn lati maa san, awọn iṣoro yẹn pọ.


Ẹ jẹ ki n tun sọ fun yin pe ẹrọ tẹlifoonu yatọ si mita ina taa n sọ yii o, awọn nnkan taa n wo ki a too fun eeyan ni mita pọ, o yatọ si ọrọ tẹlifoonu, awọn mita yii si tun yatọ sira wọn. Ọrọ mita, ori ijọba apapọ lo wa, ohun to yẹ ki wọn ṣe, won o ti i ṣe e rara. Awọn ti wọn gbe iṣẹ fun lati maa ko mita wọle, o n nira fun wọn, nitori owo ti wọn gbe le e fun awọn yẹn lati maa san, awọn iṣoro yẹn pọ. Awa Discos kọ lo n pin mita lọwọ yii.Aṣejere: Ki le waa ri sọ si aṣẹ ijọba pe ki gbogbo awọn ọmọ Naijiria ni mita ko too di ọdun to n bọ?Ọtunba Ọduntan: Awada kẹri-kẹri lasan ni, wọn o mọ nnkan ti wọn n sọ, o da bii keeyan paṣẹ pe ki n lọọ fun aya ọrẹ mi loyun ni, njẹ iyẹn ṣee ṣe? Ati loyun iyawo mi, ọwọ mi kọ lo wa. Ko ṣee ṣe.Aṣejere: Ṣugbọn awọn kan ti ni mita, ki lo wa de to ṣoro lati pin kinni yii ka?Ọtunba Ọduntan: Ijọba apapọ ni ka bi leere ohun ti ẹ n bi mi yii.


Awa Discos kọ lo n pin mita lọwọ yii.Aṣejere: Ki le waa ri sọ si aṣẹ ijọba pe ki gbogbo awọn ọmọ Naijiria ni mita ko too di ọdun to n bọ?Ọtunba Ọduntan: Awada kẹri-kẹri lasan ni, wọn o mọ nnkan ti wọn n sọ, o da bii keeyan paṣẹ pe ki n lọọ fun aya ọrẹ mi loyun ni, njẹ iyẹn ṣee ṣe? Ati loyun iyawo mi, ọwọ mi kọ lo wa. Ko ṣee ṣe.Aṣejere: Ṣugbọn awọn kan ti ni mita, ki lo wa de to ṣoro lati pin kinni yii ka?Ọtunba Ọduntan: Ijọba apapọ ni ka bi leere ohun ti ẹ n bi mi yii. Ohun to ṣẹlẹ ni pe minisita lo ṣadeede paṣẹ pe ọrọ mita kii ṣe ọrọ wa mọ, wọn gbe e fun awọn ileeṣẹ aladaani, awa ko lodi siyẹn, ṣugbọn iṣoro tawa ni lawọn naa n ni. Awọn owo taa n na tẹlẹ tun ti yatọ si eyi taa n na lọwọ yii, iye taa n ra dọla tẹlẹ kọ la n ra a bayii, awọn nnkan to n ṣakoba fun awọn to nilo mita niyẹn. A n ro tawọn araalu, a sọ fun ijọba pe ki wọn ma jẹ ka fowo ku owo ina lọwọ yii, nitori nnkan ko fararọ, ṣugbọn owo la n ṣe, nnkan ti a n ra laa n ta.


Ohun to ṣẹlẹ ni pe minisita lo ṣadeede paṣẹ pe ọrọ mita kii ṣe ọrọ wa mọ, wọn gbe e fun awọn ileeṣẹ aladaani, awa ko lodi siyẹn, ṣugbọn iṣoro tawa ni lawọn naa n ni. Awọn owo taa n na tẹlẹ tun ti yatọ si eyi taa n na lọwọ yii, iye taa n ra dọla tẹlẹ kọ la n ra a bayii, awọn nnkan to n ṣakoba fun awọn to nilo mita niyẹn. A n ro tawọn araalu, a sọ fun ijọba pe ki wọn ma jẹ ka fowo ku owo ina lọwọ yii, nitori nnkan ko fararọ, ṣugbọn owo la n ṣe, nnkan ti a n ra laa n ta. Awọn eeyan fẹẹ lo ina, ṣugbọn wọn o ṣetan ati sanwo.Njẹ ẹ n gbero eto iranwọ fawọn araalu?Ọtunba Ọduntan: Ijọba lo le dahun iyẹn, ọjọ ọlọja la n ta.Aṣejere: Ẹyin lawọn araalu mọỌtunba Ọduntan: Loootọ ni, emi kan n pin ina fawọn araalu ni. Awa la sọ fun ijọba pe ki wọn fun awọn araalu lanfaani oṣu meji lati fun awọn eeyan nina lọfẹẹ, Gbajabiamila naa lo ni ki n waa kede fawọn araalu pe a maa fun awọn eeyan nina lọfẹẹ. Ṣugbọn nigba ti a beere owo lọwọ ijọba, wọn ni awọn ko le sanwo.


Awọn eeyan fẹẹ lo ina, ṣugbọn wọn o ṣetan ati sanwo.Njẹ ẹ n gbero eto iranwọ fawọn araalu?Ọtunba Ọduntan: Ijọba lo le dahun iyẹn, ọjọ ọlọja la n ta.Aṣejere: Ẹyin lawọn araalu mọỌtunba Ọduntan: Loootọ ni, emi kan n pin ina fawọn araalu ni. Awa la sọ fun ijọba pe ki wọn fun awọn araalu lanfaani oṣu meji lati fun awọn eeyan nina lọfẹẹ, Gbajabiamila naa lo ni ki n waa kede fawọn araalu pe a maa fun awọn eeyan nina lọfẹẹ. Ṣugbọn nigba ti a beere owo lọwọ ijọba, wọn ni awọn ko le sanwo. Ta lo fẹẹ waa sanwo?


Jinni-jinni ba awọn oniṣowo nitori arun Lassa ati Korona

Sam Akinrole Awọn eleto ilera sọ fun wa pe kekere ni Ebola, iyẹn arun to paayan rẹpẹtẹ kaakiri laipẹ yii. Arun Lassa ati eyi ti wọn pe ni Coronavirus, arun tuntun to gbode kan lati ilẹ China, wọn lawọn arun mejeeji yii kii ṣe ohun teeyan le foju binti wo.O le laaadọrin eeyan ti wọn ti padanu ẹmi wọn nipasẹ arun Lassa yii, taa ba ni ko wo iye eeyan ti wọn ti lugbadi Lassa, wọn pọ diẹ, kaakiri agbaaye si ni, awọn ti wọn ko si panpẹ Coronavirus naa kii ṣe kekere. Ṣugbọn o, a dupẹ pe kinni ohun ko ti i de ọdọ wa nibi.Loootọ Lassa lawọn eleto ilera ṣi n ba ja lọwọ, bi Coronavirus tun ṣe wọle yii ti n mu ẹru ba awọn araalu, paapaa awọn oniṣowo ti wọn n ṣe karakata. Pupọ awọn oniṣowo ilẹ wa lo jẹ pe ilẹ China ni wọn ti n lọọ ko ọja wọn wa, ibẹ ni ọrọ aje agbaye wa lọwọ yii, bẹẹ ni wọn ni ọpọ onibaara laarin awọn ara China yii naa.Ki lohun to n fa aisan yii gan-an? Awọn onimọ nipa eto ilera sọ pe eyi ti wọn n pe ni Lassa yẹn, lara ekute ni kokoro naa wa, wọn ni bi ekute ba le gbẹnule tabi tọ sinu ohun taa n jẹ, tawa naa ba tun wa tẹnubọ ounjẹ yẹn, wọn lo ṣee ṣe ka ko arun naa. Ewu ibẹ ni pe bi ina ori ni kinni ohun n ran, beeyan ba le fọwọ kan ẹni to ni i lara lasan, o ti lugbadi rẹ niyẹn.


Pupọ awọn oniṣowo ilẹ wa lo jẹ pe ilẹ China ni wọn ti n lọọ ko ọja wọn wa, ibẹ ni ọrọ aje agbaye wa lọwọ yii, bẹẹ ni wọn ni ọpọ onibaara laarin awọn ara China yii naa.Ki lohun to n fa aisan yii gan-an? Awọn onimọ nipa eto ilera sọ pe eyi ti wọn n pe ni Lassa yẹn, lara ekute ni kokoro naa wa, wọn ni bi ekute ba le gbẹnule tabi tọ sinu ohun taa n jẹ, tawa naa ba tun wa tẹnubọ ounjẹ yẹn, wọn lo ṣee ṣe ka ko arun naa. Ewu ibẹ ni pe bi ina ori ni kinni ohun n ran, beeyan ba le fọwọ kan ẹni to ni i lara lasan, o ti lugbadi rẹ niyẹn. Ohun tijọba n ṣe lọwọ niyẹn lati ri i pe kinni ọhun ko ran ju bo ṣe yẹ lọ.Iwadii awọn akọroyin wa lati ọja kan de ibomii fihan pe ẹru lawọn eeyan fi n ba ara wọn lo, paapaa awọn ti wọn n ṣe kara-kata pẹlu awọn ti wọn wa latilẹ China. Nigba ti akọroyin wa de awọn ọja ti awọn ara ilẹ China maa n saaba pọ si, paapaa eyi ti wọn n pe ni China town to wa l’Ọjọta, ṣe lọja naa da paro paro, iwọnba eeyan diẹ la ba pade nibẹ, ti wọn n ṣe karakata wọn.Bakan naa lọrọ ri lọja Sunday Sunday to wa ni Ọgba ni Eko. Awọn ara ilẹ China ti wọn maa n wa taja lọja naa ko si nibẹ rara, iwọnba diẹ lo wa sọja waa naja.


Ohun tijọba n ṣe lọwọ niyẹn lati ri i pe kinni ọhun ko ran ju bo ṣe yẹ lọ.Iwadii awọn akọroyin wa lati ọja kan de ibomii fihan pe ẹru lawọn eeyan fi n ba ara wọn lo, paapaa awọn ti wọn n ṣe kara-kata pẹlu awọn ti wọn wa latilẹ China. Nigba ti akọroyin wa de awọn ọja ti awọn ara ilẹ China maa n saaba pọ si, paapaa eyi ti wọn n pe ni China town to wa l’Ọjọta, ṣe lọja naa da paro paro, iwọnba eeyan diẹ la ba pade nibẹ, ti wọn n ṣe karakata wọn.Bakan naa lọrọ ri lọja Sunday Sunday to wa ni Ọgba ni Eko. Awọn ara ilẹ China ti wọn maa n wa taja lọja naa ko si nibẹ rara, iwọnba diẹ lo wa sọja waa naja. Kii kuku ṣe pe wọn n raja nibẹ nikan, wọn tun n taja lọja yii, nitori ibi ti ọpọ wọn n gbe ko jinna sọja yii.Bẹẹ lọrọ ri n’Idumọta tawọn eeyan ilẹ China yii pọ si. Nigba ti awọn akọroyin wa de ibi ti wọn ti n ko ọja fawọn ọlọja tiwa nibẹ, awọn taa ba pade nibẹ yẹn naa ko pọ rara.Ohun ti a kiyesi ni pe, ẹru n ba awọn eeyan lati ni ohun i ṣe pẹlu awọn ara ilẹ China, kara-kata ko lọ geere bo ṣe ye ko lọ mọ, awọn to n raja lọwọ China n bẹru, bẹẹ lawọn ti wọn n ko ọja wa lati ọdọ wọn naa n bẹru ati lọ siluu wọn lọọ ko ọja wa, ki wọn ma ba a lugbadi arun naa.Ni bayii, ipinlẹ mọkandinlogun ni arun Lassa ti n ja kaakiri orilẹ-ede Naijiria lọwọ, ohun ti kọmiṣanna feto ilera ipinlẹ Eko, Ọjọgbọn Akin Abayọmi si fi to awọn oniroyin leti laipẹ ni pe ẹnikan ti lugbadi arun naa nipinlẹ Eko, awọn si ti gbe e lọ sileewosan LUTH to wa n’Idi-Araba l’Ekoo, ṣugbọn ọkunrin naa ni ko sewu rara.Abayọmi tun ni ijọba ti pese yara silẹ fun gbogbo awọn ti wọn ba ṣakiyesi pe wọn ni arun naa lara, o ni ki ẹnikẹni ma bẹru rara. Bakan naa lo si ṣalaye pe gbogbo oogun ti wọn nilo fun itọju nijọba maa ṣeto fun wọn.Amọ o, kọmiṣanna ni; gbogbo ohun to yẹ ki awọn araalu ṣe paapaa ohun to ba ni i ṣe pẹlu imọtoto ni wọn gbọdọ ṣe, bẹẹ lo ni ki awọn eeyan maa fọ ọwọ wọn loorekoore.


Kii kuku ṣe pe wọn n raja nibẹ nikan, wọn tun n taja lọja yii, nitori ibi ti ọpọ wọn n gbe ko jinna sọja yii.Bẹẹ lọrọ ri n’Idumọta tawọn eeyan ilẹ China yii pọ si. Nigba ti awọn akọroyin wa de ibi ti wọn ti n ko ọja fawọn ọlọja tiwa nibẹ, awọn taa ba pade nibẹ yẹn naa ko pọ rara.Ohun ti a kiyesi ni pe, ẹru n ba awọn eeyan lati ni ohun i ṣe pẹlu awọn ara ilẹ China, kara-kata ko lọ geere bo ṣe ye ko lọ mọ, awọn to n raja lọwọ China n bẹru, bẹẹ lawọn ti wọn n ko ọja wa lati ọdọ wọn naa n bẹru ati lọ siluu wọn lọọ ko ọja wa, ki wọn ma ba a lugbadi arun naa.Ni bayii, ipinlẹ mọkandinlogun ni arun Lassa ti n ja kaakiri orilẹ-ede Naijiria lọwọ, ohun ti kọmiṣanna feto ilera ipinlẹ Eko, Ọjọgbọn Akin Abayọmi si fi to awọn oniroyin leti laipẹ ni pe ẹnikan ti lugbadi arun naa nipinlẹ Eko, awọn si ti gbe e lọ sileewosan LUTH to wa n’Idi-Araba l’Ekoo, ṣugbọn ọkunrin naa ni ko sewu rara.Abayọmi tun ni ijọba ti pese yara silẹ fun gbogbo awọn ti wọn ba ṣakiyesi pe wọn ni arun naa lara, o ni ki ẹnikẹni ma bẹru rara. Bakan naa lo si ṣalaye pe gbogbo oogun ti wọn nilo fun itọju nijọba maa ṣeto fun wọn.Amọ o, kọmiṣanna ni; gbogbo ohun to yẹ ki awọn araalu ṣe paapaa ohun to ba ni i ṣe pẹlu imọtoto ni wọn gbọdọ ṣe, bẹẹ lo ni ki awọn eeyan maa fọ ọwọ wọn loorekoore. Yatọ si imọtoto ara, Abayọmi ni ki awọn araalu tubọ maa tọju ara wọn, ki wọn maa bo ounjẹ wọn, ki ekute ma ba a fẹnu kan an, bẹẹ lo ni ki wọn maa se ounjẹ wọn daadaa ati pe bi ẹnikẹni ba nilo iranlọwọ lori itọju ko pe awọn nọmba yii: 08023169485, 08033565529 ati 08052817243.Ayọ ibẹ ni pe yatọ si ilẹ Egypt ti wọn ti lugbadi arun Coronavirus, ko ti i si ilẹ Afrika kan ti akọsilẹ arun naa wa, ko ti i si ni Naijiria naa, awọn eleto ilera fi n da wa loju pe ko sewu lọdọ tiwa nibi, wọn lawọn ti pese gbogbo nnkan to yẹ bii oogun tawọn fi maa ṣetọju awọn to ba nilo rẹ, ṣugbọn oju lalakan fi n ṣori.


Yatọ si imọtoto ara, Abayọmi ni ki awọn araalu tubọ maa tọju ara wọn, ki wọn maa bo ounjẹ wọn, ki ekute ma ba a fẹnu kan an, bẹẹ lo ni ki wọn maa se ounjẹ wọn daadaa ati pe bi ẹnikẹni ba nilo iranlọwọ lori itọju ko pe awọn nọmba yii: 08023169485, 08033565529 ati 08052817243.Ayọ ibẹ ni pe yatọ si ilẹ Egypt ti wọn ti lugbadi arun Coronavirus, ko ti i si ilẹ Afrika kan ti akọsilẹ arun naa wa, ko ti i si ni Naijiria naa, awọn eleto ilera fi n da wa loju pe ko sewu lọdọ tiwa nibi, wọn lawọn ti pese gbogbo nnkan to yẹ bii oogun tawọn fi maa ṣetọju awọn to ba nilo rẹ, ṣugbọn oju lalakan fi n ṣori.


Morayọ Afọlabi Brown ṣọjọọbi alarinrin

Oni, ọjọ kẹfa, oṣu keje ni gbajumọ oniroyin ori tẹlifiṣan nni, Morayọ Afọlabi Brown n ṣojoobi ogoji ọdun rẹ. Moyarọ jẹ ọkan ninu awọn ọmọ gbajugbaja amofin ajafẹtọọ ọmọniyan ilẹ wa nni, Oloogbe Alao Aka Baṣọrun.Morayọ ni atọkun eto ori tẹlifiṣan oyinbo ti gbogbo eeyan maa n wo laaro Monde si Fraide, iyẹn Your View lori ikani tẹlifiṣan TVC to wa ni Ikosi, l’Ekoo.Oun atawọn ọrẹ rẹ ni wọn jọ n dari eto naa, awọn bii Tọpẹ Odigwe, Yẹni Anikulapo Kuti ati bẹẹ bẹẹ lọ.Lori eto to ṣe laaro ọjọ Mọnde lori TVC, ṣe ni wọn fi aworan gbogbo awọn ọrẹ, ojulumọ ati mọlẹbi rẹ ti wọn fifẹ han si i lori fọnran ti wọn ti ka silẹ.Ọpọ awọn eeyan ni wọn tun fi ẹbun nla nla ranṣẹ si ọmọbinrin naa.Bẹẹ lawọn eeyan tun fi ikini ranṣẹ si i lori ẹrọ ayelujara.Ileeṣẹ Aṣejere n ki Morayọ Afọlabi Brown ku oriire, aṣeyiṣamọdun, aṣamọdun ṣẹmi i, boo ba lo igba ọdun, ọdun kan ni ki o fi ṣe. O o ni foju sunkun ọkọ, o o si ni mọ iboji ọmọ.


Ọja Katangowa maa pari laipẹ, a o ni fohunkohun du ẹnikan – Famuyiwa

Alaga tuntun ti a ṣẹṣẹ ṣebura fun ni agbegbe idagbasoke Agbado Oke Odo, Ọnarebu David Famuyiwa, ti mu u da awọn ọlọja Katangowa loju pe ko sẹni ti ko ni i ri isọ ati ṣọọbu gba ninu awọn ọja tuntun ti difẹlọpa fẹẹ kọ fun wọn lagbegbe naa.Famuyiwa sọrọ yii nigba to n ba Aṣejere sọrọ nileejọba ni Alausa, Ikeja, l’Ekoo, lọsẹ to kọja nigba ti gomina ṣebura fun un tan.Nigba to n sọrọ o ni, oun ti ṣepade pẹlu difẹlọpa to n kọ ọja naa lọwọ, bẹẹ lo si ti ṣeleri pe oun maa pari kikọ ọja naa laipẹ, awọn si ti mu u da gbogbo awọn to n ṣe kara-kata nibẹ loju pe ko sẹni ti ko ni ri nnkan gba ninu ọja naa. O tun mẹnuba a pe awọn maa pari ọja naa laipẹ, awọn ko ni i fi falẹ rara.O dupẹ lọwọ Ọlọrun fun asiko naa, bẹẹ lo si tun ba awọn mọlẹbi Ọgbẹni Augustine Arogundade kẹdun.Lọna mi in, ọmọ alaga ana nijọba ibilẹ naa, iyẹn Oloogbe Augustine Arogundade; Adedeji Arogundade sọ pe oun dupẹ pe baba oun ko farako ninu iwa ibajẹ tabi ohun abuku kan to maa n saaba ṣẹlẹ si awọn oloṣelu ti wọn wa lori ipo.Adedeji sọrọ yii nibi ayẹyẹ ti wọn ṣe folooogbe naa ni Aboru lọsẹ to kọja yii.Ọmọkunrin naa ni iku baba oun mu ki oun barajẹ pupọ, ṣugbọn ohun tawọn eeyan n sọ nipa oloogbe naa fihan pe baba oun gbe igbe aye to dara.Inu oṣu kẹfa to kọja yii ni Oloogbe Augustine Arogundade, to jẹ alaga kansu naa tẹlẹ jade laye. Ohun tofin si sọ ni pe, igbakeji rẹ lo maa rọpo rẹ.


Ṣeyi Tinubu atiyawo ẹ tun n palẹ ayẹyẹ mọ

Gbogbo eto lo ti fẹẹ to tan bayii lati gbalejo pataki ninu mọlẹbi Ṣeyi Tinubu, ọmọ aṣaaju ẹgbẹ oṣelu APC nilẹ wa, Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, ati iyawo rẹ, Layal.Ọmọ tuntun jojolo lawọn tọkọ-tiyawo naa n reti ati gbalejo rẹ laipẹ.Ṣeyi, ọmọ Asiwaju, funra rẹ lo fi iroyin naa sita, lori ẹrọ abanidọrẹẹ ti wọn n pe ni Instagram, ibẹ lo fi iroyin naa si pẹlu akọle, Aya-Ọba.Yatọ si akọle yii, ṣeni Ṣeyi tun gbe aworan Layal sibẹ, ẹni ti ko ba loju nikan ni ko ni i mọ pe Ayaba ti fẹẹ bimọ.Awọn to mọ oyun igbin ninu ikaranhun tilẹ sọ pe ka too ri ipari oṣu yii, o yẹ ki obinrin naa bimọ.Bẹẹ o ba gbagbe, ọdun 2016 ni Ṣeyi gbe Layal Jade niyawo, ọdun 2017 ni wọn si bimọakọkọ, obinrin. Orukọ Oloogbe Abibatu Mọgaji wa ninu orukọ ti wọn fun ọmọ naa. Orukọ rẹ ni Amira Titilayọ Noella Rose Simisọla Aṣabi Tinubu.Gbajumọ oniṣowo ni Layal, bẹẹ naa si lọkọ rẹ, Ṣeyi Tinubu. Ohun iṣere awọn ọmọọde ni Layal n ta ni tiẹ, nigba ti Ṣeyi ni ileeṣẹ nla kan ti wọn pe ni Loatsad Promomedia Ltd.


Tẹni olorin bọra sihooho, lawọn ololufẹ rẹ ba fabinu yọ

Aworan ti Tẹni olorin takasufee gbe si gbangba, ti mu ki ọpọ awọn ololufẹ ẹ maa sọrọ buruku si i, ohun ti wọn n sọ si ọmọbinrin naa kii ṣe ohun to ṣe e gbọ seti rara. Tẹni olorin to kọrin milọnia lo ju awọran rẹ kan sori ẹrọ instagram rẹ lopin ọsẹ to kọja yii. Ninu aworan naa, Tẹni n ṣe igbọnsẹ ni tọilẹẹti ni, bẹẹ lo si bọ ṣokoto rẹ. Bo ṣe bọ ṣokoto yẹn naa ni wọn ya aworan ẹ. Ṣugbọn kiki itan ati ẹsẹ rẹ lawọn eeyan n ri ninu fọto naa, ko sẹni to lanfaani ati ri ibi aṣiri ara rẹ gan an. Ṣugbọn, awọn ololufẹ rẹ ko nifẹ si aworan naa, bo tiẹ jẹ pe awọn kan dunnu si aworan naa, wọn lọmọ to dun ni Tẹni pẹlu fọto naa, amọ ọpọ awọn eeyan to n sọrọ ni wọn sọ pe awọn ko ro nnkan bẹẹ si i. Ẹnikan ni, ko tiẹ kaṣọ soke, koun le wọle kanlẹ, ẹnikan n beere pe ṣe awọn obinrin to n ba obinrin ẹgbẹ wọn ṣe kinni, tawọn oloyinbo n pe ni lesbian ni Tẹni ni, bẹẹ lawọn mi in si tun n sọ pe, oun naa ti bẹrẹ si i kọ aṣakaṣa. Lọrọ kan ṣa, awọn eeyan ko nifẹẹ si awọran naa.


Bo ṣe bọ ṣokoto yẹn naa ni wọn ya aworan ẹ. Ṣugbọn kiki itan ati ẹsẹ rẹ lawọn eeyan n ri ninu fọto naa, ko sẹni to lanfaani ati ri ibi aṣiri ara rẹ gan an. Ṣugbọn, awọn ololufẹ rẹ ko nifẹ si aworan naa, bo tiẹ jẹ pe awọn kan dunnu si aworan naa, wọn lọmọ to dun ni Tẹni pẹlu fọto naa, amọ ọpọ awọn eeyan to n sọrọ ni wọn sọ pe awọn ko ro nnkan bẹẹ si i. Ẹnikan ni, ko tiẹ kaṣọ soke, koun le wọle kanlẹ, ẹnikan n beere pe ṣe awọn obinrin to n ba obinrin ẹgbẹ wọn ṣe kinni, tawọn oloyinbo n pe ni lesbian ni Tẹni ni, bẹẹ lawọn mi in si tun n sọ pe, oun naa ti bẹrẹ si i kọ aṣakaṣa. Lọrọ kan ṣa, awọn eeyan ko nifẹẹ si awọran naa. O daa, ki lẹyin ri sọ si i?


O daa, ki lẹyin ri sọ si i?


Amosun dojuti awọn ẹlẹgan, oun naa ti lọ sọdọ Tinubu ni London

Gomina ipinle Ogun ana, Seneto Ibikunle Amosun, to tun n soju ekun idibo Abeokuta nileegbimo asofin niluu Abuja, ti loo sabewo baba keepe si Asiwaju Bola Tinubu. Bee o ba gbagbe, ilu London ni Tinubu wa lowo yii, nibi to ti n gba isinmi leyin ise abe ranpe ti a gbo pe awon dokita se fun un lese. Opo awon oloselu nla nla ni won ti n loo ki okunrin agba oloselu naa, lara won ni Gomina Babajide Sanwo-Olu, igbakeji re, ati bee bee lo. Opo awon oloselu to loruko nile Yoruba ni won ti n loo ki Asiwaju niluu London, sugbon se lawon eeyan n so pe Amosun ko ti i lo ki okunrin naa. Ni bayii, Amosun naa ti dojuti awon elegan ti won n so pe ko le e lo sodo Asiwaju, o ti loo ki Tinubu, oun naa si ti wa ninu awon ti won waa ki baba, lawon omoleyin re se n so pe oga awon ti dojuti elegan! O pe ti ija abenu ti n sele laarin Amosun ati Tinubu, paapaa lori oselu ile Yoruba, paapaa julo ipinle Ogun.


Opo awon oloselu to loruko nile Yoruba ni won ti n loo ki Asiwaju niluu London, sugbon se lawon eeyan n so pe Amosun ko ti i lo ki okunrin naa. Ni bayii, Amosun naa ti dojuti awon elegan ti won n so pe ko le e lo sodo Asiwaju, o ti loo ki Tinubu, oun naa si ti wa ninu awon ti won waa ki baba, lawon omoleyin re se n so pe oga awon ti dojuti elegan! O pe ti ija abenu ti n sele laarin Amosun ati Tinubu, paapaa lori oselu ile Yoruba, paapaa julo ipinle Ogun. Ekunrere n bo lona


Idaamu to n de ba ẹgbẹ oṣelu APC ipinlẹ Eko, Tinubu ti ko si nile ni – Salvador

Ọkan lara awọn agba oṣelu ninu ẹgbẹ oṣelu APC, nipinlẹ Eko, ni Ọnarebu Moshood Adegoke Salvador, ẹni to ti kopa to jọju ninu ẹgbẹ naa. Laipẹ yii lo ba oniroyin wa sọrọ lori wahala to wa ninu ẹgbẹ naa ati bawọn alagbara kan ṣe fẹẹ maa fọwọ ọla gba oun atawọn ọmọ ẹyin ẹ loju. Eyi lawọn nnkan to ba wa sọ. Micheal Oyebade AṢEJERE: O to ọjọ mẹta sẹyin ta a ti gbọ ariwo yin gbẹyin nidii oṣelu, ṣe ko si nnkan? SALVADOR: Haa, yin ni yin ni ki ẹni ko ṣe omii-in, gbogbo eyi ta a n ṣe, ko si oriyin fun, a o wa ni ṣe oṣelu debi ti a ṣe de yii, ki wọn wa maa fi abuku ṣe o kare fun wa. Bi ọwọ ko ba ṣi ṣee san, a maa n ka lori ni.


Micheal Oyebade AṢEJERE: O to ọjọ mẹta sẹyin ta a ti gbọ ariwo yin gbẹyin nidii oṣelu, ṣe ko si nnkan? SALVADOR: Haa, yin ni yin ni ki ẹni ko ṣe omii-in, gbogbo eyi ta a n ṣe, ko si oriyin fun, a o wa ni ṣe oṣelu debi ti a ṣe de yii, ki wọn wa maa fi abuku ṣe o kare fun wa. Bi ọwọ ko ba ṣi ṣee san, a maa n ka lori ni. Ṣugbọn oṣelu yii, ẹfọ ki i le ẹfọ ni awo,ẹnikan ko nii kuro fẹnikan, onikaluku maa ṣe tiẹ ni. AṢEJERE: Ẹ jẹ ka woo, ṣe ki i ṣe nnkan to ṣẹlẹ nigba ti ẹ jẹ alaga fẹgbẹ oṣelu PDP, nipinlẹ Eko, lo tun fẹẹ ṣẹlẹ bayii? SALVADOR: Hun, o fẹẹ jẹ bẹẹ, amọ ki i ṣe iru kan naa, idi niyi, ninu ẹgbẹ PDP, mo kan n ṣe wahala lasan ni, nnkan ti mo ṣe ki wọn gba oriyin, ki wọn wọle idibo, ki wọn gbajọba.


Ṣugbọn oṣelu yii, ẹfọ ki i le ẹfọ ni awo,ẹnikan ko nii kuro fẹnikan, onikaluku maa ṣe tiẹ ni. AṢEJERE: Ẹ jẹ ka woo, ṣe ki i ṣe nnkan to ṣẹlẹ nigba ti ẹ jẹ alaga fẹgbẹ oṣelu PDP, nipinlẹ Eko, lo tun fẹẹ ṣẹlẹ bayii? SALVADOR: Hun, o fẹẹ jẹ bẹẹ, amọ ki i ṣe iru kan naa, idi niyi, ninu ẹgbẹ PDP, mo kan n ṣe wahala lasan ni, nnkan ti mo ṣe ki wọn gba oriyin, ki wọn wọle idibo, ki wọn gbajọba. Ṣugbọn awọn agba ẹgbẹ ti wọn fi ṣe agba ibẹ, ko wu wọn lati bori idije kankan, nitori idi eyi, mo bẹrẹ si ni ko ọmọ ẹgbẹ tuntun jọ, to fi jẹ pe ohun to wa niwaju wa ni pe ka ni ọmọ ẹgbẹ ẹgbẹrun to le ni ẹgbẹrun. Mo si ti ni to ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un mẹfa, ko to di pe wọn da gbogbo ẹ ru, a si gbiyanju lati jẹ ki wọn pe ko nii pe yin ti ẹ ba n da a ru. Ki wọn farabalẹ.


Ṣugbọn awọn agba ẹgbẹ ti wọn fi ṣe agba ibẹ, ko wu wọn lati bori idije kankan, nitori idi eyi, mo bẹrẹ si ni ko ọmọ ẹgbẹ tuntun jọ, to fi jẹ pe ohun to wa niwaju wa ni pe ka ni ọmọ ẹgbẹ ẹgbẹrun to le ni ẹgbẹrun. Mo si ti ni to ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un mẹfa, ko to di pe wọn da gbogbo ẹ ru, a si gbiyanju lati jẹ ki wọn pe ko nii pe yin ti ẹ ba n da a ru. Ki wọn farabalẹ. Ṣugbọn nigba ti wọn si taku, ti wọn sọ pe awọn ko fẹẹ ilọsiwaju, emi ko si n ba eeyan ṣe owo ajorẹyin, Nitori ẹ ni mo ṣe rọra fi wọn silẹ pe kaka ki a maa fojoojumọ ijọ, ẹjọ, nitori ẹ ni mo ṣe fẹgbẹ silẹ, ti mo tẹsiwaju lati lọ bawọn to fẹẹ ṣoriire idije ibo, ki n lọ bawọn ṣe pọ, nitori ẹ ni mo ṣe de ọdọ APC. Nibi bayii ta a wa de, dẹmokireesi, ijọba tiwa-n-tiwa, wọn ko fẹẹ ijọba yẹn, a fi ijọba temi nikan, iyẹn lo maa wa fa ija. Bi ẹ ba wa fẹẹ ṣe ijọba yii, ẹyin naa mọ pe gbogbo wa ni a ni ọmọ lẹyin.


Ṣugbọn nigba ti wọn si taku, ti wọn sọ pe awọn ko fẹẹ ilọsiwaju, emi ko si n ba eeyan ṣe owo ajorẹyin, Nitori ẹ ni mo ṣe rọra fi wọn silẹ pe kaka ki a maa fojoojumọ ijọ, ẹjọ, nitori ẹ ni mo ṣe fẹgbẹ silẹ, ti mo tẹsiwaju lati lọ bawọn to fẹẹ ṣoriire idije ibo, ki n lọ bawọn ṣe pọ, nitori ẹ ni mo ṣe de ọdọ APC. Nibi bayii ta a wa de, dẹmokireesi, ijọba tiwa-n-tiwa, wọn ko fẹẹ ijọba yẹn, a fi ijọba temi nikan, iyẹn lo maa wa fa ija. Bi ẹ ba wa fẹẹ ṣe ijọba yii, ẹyin naa mọ pe gbogbo wa ni a ni ọmọ lẹyin. Ẹ e ma jẹ ki ẹnikan jokoo wo awọn ẹni ti n jẹun, ko tun maa wo ẹsẹ ẹni to n sare, ki gbogbo wa bo si papa ki a sare, ki a ṣiṣẹ, gbogbo ẹ lo gba ọgbọn, ki a ṣe ko jẹ pe a wa ni itunbi inu bi. Ki onikaluku ni ipa to maa ko, ki i ṣe pe ki ẹ di ẹnikan lọwọ, ki i pe kawọn kan maa pa a lowe pe awọn lawọn lẹgbẹ. Awọn kọ lo ni ẹgbẹ o, Ọlọrun n gbọ, awọn kọ loni in, gbogbo wa la jọ ni, ẹgbẹ apapọ ni eleyii.


Ẹ e ma jẹ ki ẹnikan jokoo wo awọn ẹni ti n jẹun, ko tun maa wo ẹsẹ ẹni to n sare, ki gbogbo wa bo si papa ki a sare, ki a ṣiṣẹ, gbogbo ẹ lo gba ọgbọn, ki a ṣe ko jẹ pe a wa ni itunbi inu bi. Ki onikaluku ni ipa to maa ko, ki i ṣe pe ki ẹ di ẹnikan lọwọ, ki i pe kawọn kan maa pa a lowe pe awọn lawọn lẹgbẹ. Awọn kọ lo ni ẹgbẹ o, Ọlọrun n gbọ, awọn kọ loni in, gbogbo wa la jọ ni, ẹgbẹ apapọ ni eleyii. AṢEJERE: Njẹ e n raye lo awọn erongba yin ninu ẹgbẹ APC yii? SALVADOR: A i ri i lo naa lo fa a ti ibo gbogbogbo wọọdu to lọọ yii, ṣe ẹ ri ti mo ba n pariwo, o ni nnkan to fa a, a ni adehun ki n to wa, o niye kọmmiṣọna ti wọn sọ pe wọn maa fun wa, di ọla, wọn ko fun wa, o niye oluranlọwọ gomina ti wọn lawọn yoo fun wa, bẹẹ naa ni wọn pe awọn yoo fawọn ọmọ lẹyin mi ni LASTMA, ọgọrun-un, LAWMA, awọn to n gbalẹ, ọgọrun-un naa ni wọn ṣeleri lati fun wa, bakan naa ni Neigborhood Watch, ọgọrun-un naa ni wọn ṣeleri, ti wọn ko mu ileri kan kan ṣẹ ninu ẹ, mo si sọ fun wọn pe emi kọ ni ki wọn fun, mi o tọrọ, a ni awọn ọmọ wọnyii, ti wọn wa lẹyin wa, ti wọn n ṣiṣẹ. A tun bawọn ja, a o tun pariwo, o tun wa di pe wọn tun ṣe ibo ijọba ibilẹ gbogbo awọn ọmọ wa to wọle ni wọn yọ.


AṢEJERE: Njẹ e n raye lo awọn erongba yin ninu ẹgbẹ APC yii? SALVADOR: A i ri i lo naa lo fa a ti ibo gbogbogbo wọọdu to lọọ yii, ṣe ẹ ri ti mo ba n pariwo, o ni nnkan to fa a, a ni adehun ki n to wa, o niye kọmmiṣọna ti wọn sọ pe wọn maa fun wa, di ọla, wọn ko fun wa, o niye oluranlọwọ gomina ti wọn lawọn yoo fun wa, bẹẹ naa ni wọn pe awọn yoo fawọn ọmọ lẹyin mi ni LASTMA, ọgọrun-un, LAWMA, awọn to n gbalẹ, ọgọrun-un naa ni wọn ṣeleri lati fun wa, bakan naa ni Neigborhood Watch, ọgọrun-un naa ni wọn ṣeleri, ti wọn ko mu ileri kan kan ṣẹ ninu ẹ, mo si sọ fun wọn pe emi kọ ni ki wọn fun, mi o tọrọ, a ni awọn ọmọ wọnyii, ti wọn wa lẹyin wa, ti wọn n ṣiṣẹ. A tun bawọn ja, a o tun pariwo, o tun wa di pe wọn tun ṣe ibo ijọba ibilẹ gbogbo awọn ọmọ wa to wọle ni wọn yọ. Ọkan ni Ijẹdẹ, to ti n ṣiṣẹ lati bi ọdun meji, igba to wa to akoko, ẹ ẹ wa yọ, ẹ ẹ wa fi ẹni ti ko sọ pe oun gba fọọmu, ẹ ẹ wa fi si. Bẹẹ naa ni Amuwa-Ọdọfin, Dipọ Ọlọrunrinu, o ti i wọle, ẹ ẹ ti gba asia fun, Nigba to di ọjọ ti wọn yoo ṣe ayẹyẹ, ẹ yọ orukọ ẹ kuro, ẹ fi ẹlomi in si. Ṣe ti kanselọ ni mo fẹẹ sọ ni, bi a ba tun wa sọ pe ki wọn wa ṣe alakoso kanselọ, pe eleyii o dara, ẹ fun wa lomi-in, wọn a sọ pe awọn ti gbọ, to ba to akoko, wọn yoo fi ẹlomii in si.


Ọkan ni Ijẹdẹ, to ti n ṣiṣẹ lati bi ọdun meji, igba to wa to akoko, ẹ ẹ wa yọ, ẹ ẹ wa fi ẹni ti ko sọ pe oun gba fọọmu, ẹ ẹ wa fi si. Bẹẹ naa ni Amuwa-Ọdọfin, Dipọ Ọlọrunrinu, o ti i wọle, ẹ ẹ ti gba asia fun, Nigba to di ọjọ ti wọn yoo ṣe ayẹyẹ, ẹ yọ orukọ ẹ kuro, ẹ fi ẹlomi in si. Ṣe ti kanselọ ni mo fẹẹ sọ ni, bi a ba tun wa sọ pe ki wọn wa ṣe alakoso kanselọ, pe eleyii o dara, ẹ fun wa lomi-in, wọn a sọ pe awọn ti gbọ, to ba to akoko, wọn yoo fi ẹlomii in si. Ẹnikan ki i jẹ ki ilu ko fẹ, ẹni to ba fẹẹ ki ẹgbẹ to ko ni ṣe iru nnkan ti wọn n ṣe yẹn, O wa tun di ibo gbogbogboo ti wọọdu, bakan naa ni wọn tun wa ṣe, lawa naa ṣe wa sọ pe a o nigba, idi niyii taa fi ṣe tiwa lọtọ. Ẹgbẹ lapapọ ta fọọmu fun wa, wọn si gbowo, ẹni to ba gbowo si ti jẹ gbese, ẹyin si lọ kọrọ, ẹ ẹ lọ ṣe arumọjẹ, imọ wọn kuru, nitori pe Aṣiwaju Bọla Ahmed ko si nile ni. Ka ni o wa nile ni, yoo ti mọ ibi ti yoo bẹrẹ si ati ibi ti yoo pari si, a wa sare pin.


Ẹnikan ki i jẹ ki ilu ko fẹ, ẹni to ba fẹẹ ki ẹgbẹ to ko ni ṣe iru nnkan ti wọn n ṣe yẹn, O wa tun di ibo gbogbogboo ti wọọdu, bakan naa ni wọn tun wa ṣe, lawa naa ṣe wa sọ pe a o nigba, idi niyii taa fi ṣe tiwa lọtọ. Ẹgbẹ lapapọ ta fọọmu fun wa, wọn si gbowo, ẹni to ba gbowo si ti jẹ gbese, ẹyin si lọ kọrọ, ẹ ẹ lọ ṣe arumọjẹ, imọ wọn kuru, nitori pe Aṣiwaju Bọla Ahmed ko si nile ni. Ka ni o wa nile ni, yoo ti mọ ibi ti yoo bẹrẹ si ati ibi ti yoo pari si, a wa sare pin. Ṣugbọn awọn ti wọn fi silẹ yii ko ye wọn, mo tun sọ lẹẹkan si ko ye wọn rara, Aṣiwaju a ti sọ pe ẹ ẹ ma ṣe jẹ ka ṣe bẹẹ, ẹ jẹ ki a mu ti onikaluku ko o, Ki a ṣe bo ṣe yẹ ko le ba a ri, bo ṣe yẹ ko ri. Awọn kan roo pe awọn le ṣe nnkan to ba wu wọn fẹnikẹni, wọn tan ara wọn lọna mẹẹẹdọgbọn. Nitori idi eyi, awa naa ṣe kọngirẹẹsi wa, a si mu esi ibo lọ, wọn si gba a lọwọ wa.


Ṣugbọn awọn ti wọn fi silẹ yii ko ye wọn, mo tun sọ lẹẹkan si ko ye wọn rara, Aṣiwaju a ti sọ pe ẹ ẹ ma ṣe jẹ ka ṣe bẹẹ, ẹ jẹ ki a mu ti onikaluku ko o, Ki a ṣe bo ṣe yẹ ko le ba a ri, bo ṣe yẹ ko ri. Awọn kan roo pe awọn le ṣe nnkan to ba wu wọn fẹnikẹni, wọn tan ara wọn lọna mẹẹẹdọgbọn. Nitori idi eyi, awa naa ṣe kọngirẹẹsi wa, a si mu esi ibo lọ, wọn si gba a lọwọ wa. Bi o ba ṣe waa wu awọn ọga wa ni apapọ, wọn yoo maa yan ju ẹ. AṢEJERE: Kin tiẹ ni iwe ofin ẹgbẹ yin sọ lori kọngirẹẹsi yii? SALVADOR: Ṣe ẹ ri Article 2, ti iwe ofin ẹgbẹ o sọ bi ẹgbẹ ṣe lagbara ti nnkan mi in ko gbọdọ ba a dije. Ibẹrẹ iwe ofin yẹn gba dọgbadọgba, o fi ọwọ sọya fun wa pe ko si bi ọbọ ṣe ri, ti inaki ko ṣe ri.


Bi o ba ṣe waa wu awọn ọga wa ni apapọ, wọn yoo maa yan ju ẹ. AṢEJERE: Kin tiẹ ni iwe ofin ẹgbẹ yin sọ lori kọngirẹẹsi yii? SALVADOR: Ṣe ẹ ri Article 2, ti iwe ofin ẹgbẹ o sọ bi ẹgbẹ ṣe lagbara ti nnkan mi in ko gbọdọ ba a dije. Ibẹrẹ iwe ofin yẹn gba dọgbadọgba, o fi ọwọ sọya fun wa pe ko si bi ọbọ ṣe ri, ti inaki ko ṣe ri. Bi a ba fẹẹ ki nnkan maa bọ si ọwọ ọmọ ẹgbẹ, onikaluku lo ni anfaani, pe ki a pọn ara wa le, ki alaafia si wa. A gbọdọ maa gbọ ara wa ye, ki o ma si ẹlẹyamẹya, pe ko si nnkan to n jẹ eleyii ṣẹṣẹ de, eleyii ara wa ni. Ẹ ẹ wa ni Conscience Forum ni awa, ẹ ẹ wa pin nnkan fun Justice Forum, ẹ ẹ n pin nnkan fun Mandate, ẹ ẹ wa sọ pe ko si fun Conscience Forum.


Bi a ba fẹẹ ki nnkan maa bọ si ọwọ ọmọ ẹgbẹ, onikaluku lo ni anfaani, pe ki a pọn ara wa le, ki alaafia si wa. A gbọdọ maa gbọ ara wa ye, ki o ma si ẹlẹyamẹya, pe ko si nnkan to n jẹ eleyii ṣẹṣẹ de, eleyii ara wa ni. Ẹ ẹ wa ni Conscience Forum ni awa, ẹ ẹ wa pin nnkan fun Justice Forum, ẹ ẹ n pin nnkan fun Mandate, ẹ ẹ wa sọ pe ko si fun Conscience Forum. Ṣe ẹ ri pe wọn fi akoko wọn ṣofo, nitori ẹ ni Conscience Forum, ṣe ṣe kọngirẹẹsi tiwọn. Iwe ofin, Article 7, subsection 8, iyẹn tun ṣalaye erongba ẹgbẹ, o ni ki gbogbo wa ki a ṣe ijọba tiwa-n-tiwa ninu ile na, ko danmọran, O tun ni ki wọn ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn ẹgbẹ kerejekereje, ti erongba wọn ati iṣe wọn ba ba ti ẹgbẹ APC mu. Iwe ofin lo sọ bẹẹ ki i ṣe emi, wọn si ni ki gbogbo wa, ki a bu ẹnu atẹ ki a taku pe a ko fẹ awọn aṣa ta- a-ni-maa-mu-mi ati ki a maa gbowo lọwọ ọmọ ẹgbẹ lai fun wọn ni nnkankan.


Ṣe ẹ ri pe wọn fi akoko wọn ṣofo, nitori ẹ ni Conscience Forum, ṣe ṣe kọngirẹẹsi tiwọn. Iwe ofin, Article 7, subsection 8, iyẹn tun ṣalaye erongba ẹgbẹ, o ni ki gbogbo wa ki a ṣe ijọba tiwa-n-tiwa ninu ile na, ko danmọran, O tun ni ki wọn ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn ẹgbẹ kerejekereje, ti erongba wọn ati iṣe wọn ba ba ti ẹgbẹ APC mu. Iwe ofin lo sọ bẹẹ ki i ṣe emi, wọn si ni ki gbogbo wa, ki a bu ẹnu atẹ ki a taku pe a ko fẹ awọn aṣa ta- a-ni-maa-mu-mi ati ki a maa gbowo lọwọ ọmọ ẹgbẹ lai fun wọn ni nnkankan. O tun wa so fun wa ni ori keje, ẹsẹ kẹrindinlogun, o ni ki a ṣe gbogbo nnkan lati ri i pe gbogbo awọn nnkan tawọn wi yii, maa ṣẹlẹ ninu ẹgbẹ, Iwe ofin yii tun wa ṣalaye pe ki ẹnu gbogbo ko wa soju kan, Conscience Forum taku pe nnkan ti ẹ n ṣe, ẹ o pe wa si, iyẹn tumọ si pe ẹnu gbogbo wa ko ti i wa sọju kan. Ohun ti ko ba mẹnu waa ko, ẹ ni lati jokoo lati wo o. Nitori ẹ ni Conscience Forum, ṣe ṣe kọngirẹẹsi tiẹ lọtọ, nigba ti ẹ ko ti pe waa si. Ẹgbẹ lapaapọ si ti ta fọọmu fun wa, risiti wa lọwọ wa pẹlu. A ṣi ni lati ṣe, iyẹn tumọ si pe ki ẹnu wa ko ti kuna.


O tun wa so fun wa ni ori keje, ẹsẹ kẹrindinlogun, o ni ki a ṣe gbogbo nnkan lati ri i pe gbogbo awọn nnkan tawọn wi yii, maa ṣẹlẹ ninu ẹgbẹ, Iwe ofin yii tun wa ṣalaye pe ki ẹnu gbogbo ko wa soju kan, Conscience Forum taku pe nnkan ti ẹ n ṣe, ẹ o pe wa si, iyẹn tumọ si pe ẹnu gbogbo wa ko ti i wa sọju kan. Ohun ti ko ba mẹnu waa ko, ẹ ni lati jokoo lati wo o. Nitori ẹ ni Conscience Forum, ṣe ṣe kọngirẹẹsi tiẹ lọtọ, nigba ti ẹ ko ti pe waa si. Ẹgbẹ lapaapọ si ti ta fọọmu fun wa, risiti wa lọwọ wa pẹlu. A ṣi ni lati ṣe, iyẹn tumọ si pe ki ẹnu wa ko ti kuna. Ni bayii, a ni lati jọ jokoo, ki a jọ pin in, nitori ko si bi ọbọ ṣe ri, inaki ko ri. AṢEJERE: Pẹlu nnkan to n ṣẹlẹ yii, ṣe ki i ṣe pe wọn fẹẹ ma yọwọ ẹyin atawọn ọmọlẹyin yin lawo? SALVADOR: Ko sibi ti wọn ki i ti gbiyanju lati yọwọ ẹni ti wọn ba bẹru lawo,ẹni to ba ni ero ninu ẹgbẹ naa ni wọn maa n bẹru.


Ni bayii, a ni lati jọ jokoo, ki a jọ pin in, nitori ko si bi ọbọ ṣe ri, inaki ko ri. AṢEJERE: Pẹlu nnkan to n ṣẹlẹ yii, ṣe ki i ṣe pe wọn fẹẹ ma yọwọ ẹyin atawọn ọmọlẹyin yin lawo? SALVADOR: Ko sibi ti wọn ki i ti gbiyanju lati yọwọ ẹni ti wọn ba bẹru lawo,ẹni to ba ni ero ninu ẹgbẹ naa ni wọn maa n bẹru. Ko sibi ti wọn ki i ti ṣe yẹn. Ṣugbon iwọ lo nii gba, ma fi oko mi dana, ọjọ kan leeyan nkọ? A ti n kọ bayii, nigba ti ẹ ba n pe awọn eeyan sinu ẹgbẹ, gẹgẹ bi alajọṣepọ, ti ẹ ko pe Ọnarebu Salvador, iru awọn eeyan wo wa ni ẹ fẹẹ pe, ẹ tiẹ maa gbọ o, Ọkunrin yii ti ṣe alaga fẹgbẹ oṣelu PDP, nipinlẹ ki i ṣe ijọba ibilẹ o, ko to wa darapọ mọ yin.


Ko sibi ti wọn ki i ti ṣe yẹn. Ṣugbon iwọ lo nii gba, ma fi oko mi dana, ọjọ kan leeyan nkọ? A ti n kọ bayii, nigba ti ẹ ba n pe awọn eeyan sinu ẹgbẹ, gẹgẹ bi alajọṣepọ, ti ẹ ko pe Ọnarebu Salvador, iru awọn eeyan wo wa ni ẹ fẹẹ pe, ẹ tiẹ maa gbọ o, Ọkunrin yii ti ṣe alaga fẹgbẹ oṣelu PDP, nipinlẹ ki i ṣe ijọba ibilẹ o, ko to wa darapọ mọ yin. Bakan naa lọ jẹ ọmọ ẹgbẹ ni NEC, PDP, fọdun mẹrin. Ni 2014, ọmọ ẹgbẹ igbimọ to jirooro ni, ti wọn lọ jokoo lati tun ofin ṣe fun ilẹ Naijiria. Salvador yii ni alakoso agba ipolongo Ọṣinbajo, Buhari ni 2019, oun naa igbakeji alakoso ipolongo Sanwo-Olu, sibẹsibe ẹ o pe e si o, lẹta wa ti alaga ẹgbẹ kọ si mi lati fi dupẹ, ti wọn si tun sọ pe mo na pansapansa, ki wọn lọ beere wo, mi o gbowo lọwọ ẹnikẹni, lati fi gba ibi ta a lo fun gbogbo ipolongo ta a ṣe.


Bakan naa lọ jẹ ọmọ ẹgbẹ ni NEC, PDP, fọdun mẹrin. Ni 2014, ọmọ ẹgbẹ igbimọ to jirooro ni, ti wọn lọ jokoo lati tun ofin ṣe fun ilẹ Naijiria. Salvador yii ni alakoso agba ipolongo Ọṣinbajo, Buhari ni 2019, oun naa igbakeji alakoso ipolongo Sanwo-Olu, sibẹsibe ẹ o pe e si o, lẹta wa ti alaga ẹgbẹ kọ si mi lati fi dupẹ, ti wọn si tun sọ pe mo na pansapansa, ki wọn lọ beere wo, mi o gbowo lọwọ ẹnikẹni, lati fi gba ibi ta a lo fun gbogbo ipolongo ta a ṣe. Gbogbo awọn ero ti wọn raṣọ lọrun wọn, ọfẹ ni wọn gbaṣọ lọwọ mi, ipolongo taa ṣe fun Buhari, Ọṣinbajo, mi o gba kọbọ. Bẹẹ naa ni Sanwo-Olu Organization ko fun wa ni kọbọ. Aṣiwaju sọ pe ki n maa nawo lọ, ki n maa ṣe lọ ni.


Gbogbo awọn ero ti wọn raṣọ lọrun wọn, ọfẹ ni wọn gbaṣọ lọwọ mi, ipolongo taa ṣe fun Buhari, Ọṣinbajo, mi o gba kọbọ. Bẹẹ naa ni Sanwo-Olu Organization ko fun wa ni kọbọ. Aṣiwaju sọ pe ki n maa nawo lọ, ki n maa ṣe lọ ni. Mo ya ibi taa lo ni Mobọlaji Bank Anthony ni ni. Awọn ọmọ ẹgbẹ jẹ maaluu kọọkan ni gbogbo ọjọ, fun odidi ọdun kan, o niye to jẹ. Omi ti wọn mu lati 2018 si 2019 ta a fi ṣe ibo yẹn, o niye to jẹ.


Mo ya ibi taa lo ni Mobọlaji Bank Anthony ni ni. Awọn ọmọ ẹgbẹ jẹ maaluu kọọkan ni gbogbo ọjọ, fun odidi ọdun kan, o niye to jẹ. Omi ti wọn mu lati 2018 si 2019 ta a fi ṣe ibo yẹn, o niye to jẹ. Mo tun kọ awọn ọfiisi si ẹyin ẹ, gbogbo owo ti mo na le ni miliọnu lọn Aadọjọ naira. Nitori pe ọkan wa sọ pe wọn maa ṣe daadaa, to fi di pe awọn ọmọ ẹyin mi lero pe a a ni nnkan ta a ti gba lọwọ wọn. Mo sọ bayii pe kọbọ mi o gba lọwọ wọn, owo ibo ni wọn fi ranṣẹ lakooko ti wọn fẹẹ dibo ti a pin fawọn ọmọ ẹgbẹ lati fi dibo, iyẹn nikan ni wọn ṣe, igba ti wọn si ti ṣe yẹn, wọn si waa sa lọ, irọ o, a o nigba.


Mo tun kọ awọn ọfiisi si ẹyin ẹ, gbogbo owo ti mo na le ni miliọnu lọn Aadọjọ naira. Nitori pe ọkan wa sọ pe wọn maa ṣe daadaa, to fi di pe awọn ọmọ ẹyin mi lero pe a a ni nnkan ta a ti gba lọwọ wọn. Mo sọ bayii pe kọbọ mi o gba lọwọ wọn, owo ibo ni wọn fi ranṣẹ lakooko ti wọn fẹẹ dibo ti a pin fawọn ọmọ ẹgbẹ lati fi dibo, iyẹn nikan ni wọn ṣe, igba ti wọn si ti ṣe yẹn, wọn si waa sa lọ, irọ o, a o nigba. AṢEJERE: Njẹ ki i ṣe pe ẹ ti n ba ijakulẹ pade ninu ẹgbẹ APC? SALVADOR: Iyẹn ko le to gbogbo yẹn rara, bi wọn ba si le ṣe daadaa laaarọ ọla, o ti pada si daadaa, emi ko nii gba ki ijakulẹ wa ninu ẹgbẹ yii. Ko nii dun mọ mi ninu, bi ẹ ba bi mi leeere pe kin ni ere mi, nigba ti mo ba nawo sibẹ, ti mo ṣe daadaa sibẹ?


AṢEJERE: Njẹ ki i ṣe pe ẹ ti n ba ijakulẹ pade ninu ẹgbẹ APC? SALVADOR: Iyẹn ko le to gbogbo yẹn rara, bi wọn ba si le ṣe daadaa laaarọ ọla, o ti pada si daadaa, emi ko nii gba ki ijakulẹ wa ninu ẹgbẹ yii. Ko nii dun mọ mi ninu, bi ẹ ba bi mi leeere pe kin ni ere mi, nigba ti mo ba nawo sibẹ, ti mo ṣe daadaa sibẹ? Ko dara lo maa pe mi, lo si maa pe awọn eeyan mi, ki wọn fawọn eeyan mi sipo. Ki wọn si ka awa naa si gẹgẹ bi ẹni pataki ninu ẹgbẹ, ki i ṣe pe ki wọn wa sọ yin di halẹhalẹ. AṢEJERE: Pẹlu awọn nnkan to n ṣẹlẹ yii, n jẹ irẹwẹsi ko ti maa de ba awọn ọmọ ẹyin yii to wa ni Conscience Forum?


Ko dara lo maa pe mi, lo si maa pe awọn eeyan mi, ki wọn fawọn eeyan mi sipo. Ki wọn si ka awa naa si gẹgẹ bi ẹni pataki ninu ẹgbẹ, ki i ṣe pe ki wọn wa sọ yin di halẹhalẹ. AṢEJERE: Pẹlu awọn nnkan to n ṣẹlẹ yii, n jẹ irẹwẹsi ko ti maa de ba awọn ọmọ ẹyin yii to wa ni Conscience Forum? SALVADOR: Ṣe ẹ ri awọn igbesẹ ti mo maa n gbe, o maa n dun mọ awọn eeyan mi ninu. Mi o fi ọjọ kan jokoo, mi o si fi ọjọ kan dakẹ, iyẹn ti to fun wọn lati fi ọkan wọn balẹ pe yoo dara fun wọn lọjọ kan. AṢEJERE: Kin ni yoo jẹ atunbọtan lati ọdọ ẹgbẹ lapapọ si ọdọ yin? SALVADOR: Ko si ẹgbẹ lapapọ ti wọn maa n fẹẹ ki ẹgbẹ wọn jakulẹ, wọn ti le maa parọ fun wọn pe ko si ọna abayọ, Ṣugbọn awọn naa ti ri i pe ọna abayọ kunlẹ.


SALVADOR: Ṣe ẹ ri awọn igbesẹ ti mo maa n gbe, o maa n dun mọ awọn eeyan mi ninu. Mi o fi ọjọ kan jokoo, mi o si fi ọjọ kan dakẹ, iyẹn ti to fun wọn lati fi ọkan wọn balẹ pe yoo dara fun wọn lọjọ kan. AṢEJERE: Kin ni yoo jẹ atunbọtan lati ọdọ ẹgbẹ lapapọ si ọdọ yin? SALVADOR: Ko si ẹgbẹ lapapọ ti wọn maa n fẹẹ ki ẹgbẹ wọn jakulẹ, wọn ti le maa parọ fun wọn pe ko si ọna abayọ, Ṣugbọn awọn naa ti ri i pe ọna abayọ kunlẹ. Wọn yoo maa roo pe eeyan kan ṣoṣo lo n ṣiṣẹ Eko, amọ awọn naa ti rii pe ki i ṣe iṣẹ eeyan kan. O da mi loju pe yoo dara ati pe kin ni kan ko nii bajẹ. AṢEJERE: Njẹ bi Aṣiwaju Ahmed Tinubu ba de, ṣe wọn le ri ọrọ naa yanju? SALVADOR: Ko si nnkan ti wọn yanju nibẹ ju pe ki wọn ṣe ẹtọ.


Wọn yoo maa roo pe eeyan kan ṣoṣo lo n ṣiṣẹ Eko, amọ awọn naa ti rii pe ki i ṣe iṣẹ eeyan kan. O da mi loju pe yoo dara ati pe kin ni kan ko nii bajẹ. AṢEJERE: Njẹ bi Aṣiwaju Ahmed Tinubu ba de, ṣe wọn le ri ọrọ naa yanju? SALVADOR: Ko si nnkan ti wọn yanju nibẹ ju pe ki wọn ṣe ẹtọ. Ka ni Aṣiwaju wa nile yoo sọ fun wọn, bi wọn yoo ṣe e ṣe ẹtọ, nitori aisinile ẹ ni, bo ba de lonii yoo sọ fun wọn pe nnkan ti wọn ṣe ko dara. Ki wọn loọ ṣe bayii, lo ba tan. Nitori gbogbo wa, oṣelu owo ni.


Ka ni Aṣiwaju wa nile yoo sọ fun wọn, bi wọn yoo ṣe e ṣe ẹtọ, nitori aisinile ẹ ni, bo ba de lonii yoo sọ fun wọn pe nnkan ti wọn ṣe ko dara. Ki wọn loọ ṣe bayii, lo ba tan. Nitori gbogbo wa, oṣelu owo ni. Bi eeyan ba n tan yin, o n tan yin ni, ibi ti ẹ ba fowo si, ẹ ẹ ma rowo nibẹ. Ohun ti mo n fẹ ni pe kawọn ọmọ ẹyin mi wa nipo, nitori a ti da wọn lẹkọọ, bi wọn yoo ṣe ṣe daadaa pẹlu awọn to wa lawujọ.


Bi eeyan ba n tan yin, o n tan yin ni, ibi ti ẹ ba fowo si, ẹ ẹ ma rowo nibẹ. Ohun ti mo n fẹ ni pe kawọn ọmọ ẹyin mi wa nipo, nitori a ti da wọn lẹkọọ, bi wọn yoo ṣe ṣe daadaa pẹlu awọn to wa lawujọ.


“Awa oniṣẹṣe n gbiyanju, ṣugbọn ijọba ko fẹ kawa ẹlẹsin mẹtẹẹta ṣọrẹẹ ara wa”

* Ojoojumọ la n ṣetutu aabo fun Naijiria Oloye Ifaṣẹgun Eleguṣi, Ọpẹmọluwa tilẹ Ikate, nipinlẹ Eko ni Aarẹ ẹgbẹ awọn oniṣẹṣe taa mọ si Association of African Tradition of Nigeria and Overseas (AATREN) nigba ti Oloye Mofoluwaṣọ Adeogun-Ọga jẹ igbakeji Aarẹ kinni. Awọn ni Iyalaje Ẹgbẹda Omituntun, Iyalode Ṣaṣa Kingdom. Nigba ti wọn n palẹmọ fun ayẹyẹ ọdun iṣẹṣe ti 2021 yii ni wọn gba ikọ Aṣejere lalejo ni olu ile ẹgbẹ wọn to wa ni Ikate ni Eko. Nibẹ ni awọn mejeeji ti ba wa sọrọ nipa akitiyan wọn lati gbe ẹsin abalaye lọ sibi giga, ti yoo si di ohun tijọba tẹwọ gba, gẹgẹ bi wọn ti tẹwọ gba a nipinlẹ Ọṣun. Ohun ti wọn ba KẸMI ỌLANIPẸKUN ati RABIU SAHEED sọ ree. Aṣejere: Ki lawọn igbesẹ ti ẹ gbe fun ayẹyẹ ọdun Iṣẹṣe to kọja yii?


Nibẹ ni awọn mejeeji ti ba wa sọrọ nipa akitiyan wọn lati gbe ẹsin abalaye lọ sibi giga, ti yoo si di ohun tijọba tẹwọ gba, gẹgẹ bi wọn ti tẹwọ gba a nipinlẹ Ọṣun. Ohun ti wọn ba KẸMI ỌLANIPẸKUN ati RABIU SAHEED sọ ree. Aṣejere: Ki lawọn igbesẹ ti ẹ gbe fun ayẹyẹ ọdun Iṣẹṣe to kọja yii? Adeogun Ọga: Ẹ ri i pe ẹ ri awọn eeyan nibi lonii, ijẹjọ a rubọ, ijẹẹdogun a dafa, Ebute Metta ni olu ileeṣẹ wa. Ṣugbọn lonii, olori wa pe wa, gẹgẹ bi wọn ṣe maa n ṣe lọdọọdun niyẹn. Wọn fẹẹ fun wa lawọn nnkan taa nilo lati ṣe ọdun to n bọ, wọn maa fun wa lẹran, ati owo lati fi kun awọn nnkan taa fẹẹ ṣe, awọn nnkan taa fi ṣedanilẹkọọ taa ṣe lasiko ọdun aṣa niyẹn.


Adeogun Ọga: Ẹ ri i pe ẹ ri awọn eeyan nibi lonii, ijẹjọ a rubọ, ijẹẹdogun a dafa, Ebute Metta ni olu ileeṣẹ wa. Ṣugbọn lonii, olori wa pe wa, gẹgẹ bi wọn ṣe maa n ṣe lọdọọdun niyẹn. Wọn fẹẹ fun wa lawọn nnkan taa nilo lati ṣe ọdun to n bọ, wọn maa fun wa lẹran, ati owo lati fi kun awọn nnkan taa fẹẹ ṣe, awọn nnkan taa fi ṣedanilẹkọọ taa ṣe lasiko ọdun aṣa niyẹn. A maa mu ijo dani, a maa mu ooṣa wa, kii ṣe ooṣa onijagidijagan; ooṣa bii koori, bii ọṣun, bii olokun, ọbatala nikan la gba laaye nibẹ, ki ohun gbogbo fi lọ daadaa. Lẹyin naa la tun lo si olu ileeṣẹ la ti pa maalu taa pin fun ijọba ibilẹ kọọkan taa lo fun ọjọ ọdun wa. Lọjọ yẹn naa dẹ ree, a maa bọ ooṣa mọju ni, Ṣaṣa ni ojuba temi wa, onikaluku lo ni ojuba tirẹ.


A maa mu ijo dani, a maa mu ooṣa wa, kii ṣe ooṣa onijagidijagan; ooṣa bii koori, bii ọṣun, bii olokun, ọbatala nikan la gba laaye nibẹ, ki ohun gbogbo fi lọ daadaa. Lẹyin naa la tun lo si olu ileeṣẹ la ti pa maalu taa pin fun ijọba ibilẹ kọọkan taa lo fun ọjọ ọdun wa. Lọjọ yẹn naa dẹ ree, a maa bọ ooṣa mọju ni, Ṣaṣa ni ojuba temi wa, onikaluku lo ni ojuba tirẹ. Bi ilẹ ba mọ, a maa to lọ si ojubọ ilu, ọba ilu maa jokoo, a maa ki wọn, wọn maa ṣadura fun wa, a o gba ki ooṣa kan woluu ni ọjọ yẹn, ki wọn maa ba a jaa gba mọ wọn lọwọ. A fi n wure ni, a n fi ooṣa yẹn ṣetutu ni, ki ilu baa tuba, ko ba a tuṣẹ, ko ma si wahala. Aṣejere: Kin ni idanilẹkọọ naa da le lori, awọn wo lẹ si n reti nibẹ?


Bi ilẹ ba mọ, a maa to lọ si ojubọ ilu, ọba ilu maa jokoo, a maa ki wọn, wọn maa ṣadura fun wa, a o gba ki ooṣa kan woluu ni ọjọ yẹn, ki wọn maa ba a jaa gba mọ wọn lọwọ. A fi n wure ni, a n fi ooṣa yẹn ṣetutu ni, ki ilu baa tuba, ko ba a tuṣẹ, ko ma si wahala. Aṣejere: Kin ni idanilẹkọọ naa da le lori, awọn wo lẹ si n reti nibẹ? Adeogun Ọga: Pataki iṣẹṣe ni, gbogbo awọn lọbalọba lo ṣi wa nibẹ, awọn ijọba, atawọn ọtọkunlu ilu, a ti ṣe e ni Alausa, a ṣe e ni awọn ileetura nla nla naa, a ṣe e l’Ẹpẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ohun taa maa n ṣe ni gbogbo igba ni. Aṣejere: Lawọn igba kan, ẹgbẹ yin maa n ṣetutu lati mọ ohun to maa ṣẹlẹ niluu, lẹyin etutu yẹn; ẹ maa sọ fun awọn araalu abajade etutu atohun to yẹ ki wọn ṣe, eyi da bii asọtẹlẹ bii awọn ẹlẹsin keji, ṣugbọn ni bayii, a o fi bẹẹ gbọ iru nnkan bẹẹ mọ lati ọdọ awọn oniṣẹṣe?


Adeogun Ọga: Pataki iṣẹṣe ni, gbogbo awọn lọbalọba lo ṣi wa nibẹ, awọn ijọba, atawọn ọtọkunlu ilu, a ti ṣe e ni Alausa, a ṣe e ni awọn ileetura nla nla naa, a ṣe e l’Ẹpẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ohun taa maa n ṣe ni gbogbo igba ni. Aṣejere: Lawọn igba kan, ẹgbẹ yin maa n ṣetutu lati mọ ohun to maa ṣẹlẹ niluu, lẹyin etutu yẹn; ẹ maa sọ fun awọn araalu abajade etutu atohun to yẹ ki wọn ṣe, eyi da bii asọtẹlẹ bii awọn ẹlẹsin keji, ṣugbọn ni bayii, a o fi bẹẹ gbọ iru nnkan bẹẹ mọ lati ọdọ awọn oniṣẹṣe? Adeogun Ọga: Ko ri bẹẹ o, ẹ jinna si wa ni o, a si ṣetutu nijẹjọ nibi, a dafaa nijẹdoogun, loṣooṣu la maa n ṣe e, igba mi in ẹẹmeji loṣu. A maa n da a lẹmẹẹta, baa ba ṣe ọkan tan, awọn babalawo wa a tun jokoo a tun dafaa, wọn a si sọ nnkan ti wọn fẹ, a si maa ṣe e. Iru igba ti wọn ni kinni kan n bọ, kinni kan fẹẹ wọle, a ṣe e, awọn babalawo wa jokoo ni. Aṣejere: Ki lawọn nnkan ti wọn n reti pe ki awa araalu ṣe lasiko yii?


Adeogun Ọga: Ko ri bẹẹ o, ẹ jinna si wa ni o, a si ṣetutu nijẹjọ nibi, a dafaa nijẹdoogun, loṣooṣu la maa n ṣe e, igba mi in ẹẹmeji loṣu. A maa n da a lẹmẹẹta, baa ba ṣe ọkan tan, awọn babalawo wa a tun jokoo a tun dafaa, wọn a si sọ nnkan ti wọn fẹ, a si maa ṣe e. Iru igba ti wọn ni kinni kan n bọ, kinni kan fẹẹ wọle, a ṣe e, awọn babalawo wa jokoo ni. Aṣejere: Ki lawọn nnkan ti wọn n reti pe ki awa araalu ṣe lasiko yii? Adeogun Ọga: Onikaluku maa bọ irunmọlẹ ojuba rẹ, a maa ba wọn sọrọ, ọmọ ko ni beere akara lọwọ iya ẹ, ko fi okuta le e lọwọ. A fẹ kiluu tuba, a fẹ ka rijẹ, a fẹ ka rimu, a fẹ ka rina, ka rilo, aboyun ile ko bi tibi tire, aagan ko tọwọ ala bosun, o jẹ nnkan to wa lẹmi wa, ohun ti a n ṣadura le lori niyẹn. Ẹni to ni kiluu toro nikan ko lo maa gbe ibẹ.


Adeogun Ọga: Onikaluku maa bọ irunmọlẹ ojuba rẹ, a maa ba wọn sọrọ, ọmọ ko ni beere akara lọwọ iya ẹ, ko fi okuta le e lọwọ. A fẹ kiluu tuba, a fẹ ka rijẹ, a fẹ ka rimu, a fẹ ka rina, ka rilo, aboyun ile ko bi tibi tire, aagan ko tọwọ ala bosun, o jẹ nnkan to wa lẹmi wa, ohun ti a n ṣadura le lori niyẹn. Ẹni to ni kiluu toro nikan ko lo maa gbe ibẹ. Aṣejere: Laipẹ yii nijọba Eko sọ pe awọn ti gbe aba lọ siwaju ileegbimọ aṣofin, ki ọjọ isinmi le wa fun awọn oniṣẹṣe lati maa saami ayẹyẹ ọjọ aṣa ati ibilẹ nipinlẹ Eko, ki lẹ ri sọ si i? Adeogun Ọga: Ṣe ẹ ri i, awọn ijọba ko nifẹ wa, awọn naa si ree; oniṣẹṣe ni wọn. Iya eeyan iṣẹṣe ni, baba eeyan, iṣẹṣe ni, iran taa ti bi wa, ibi taa ti jade wa, iṣẹṣe ni, tori ko sẹni to gbadura kiran oun bajẹ, ilẹ Yoruba ni wa, Yoruba mẹtọ, a metoo.


Aṣejere: Laipẹ yii nijọba Eko sọ pe awọn ti gbe aba lọ siwaju ileegbimọ aṣofin, ki ọjọ isinmi le wa fun awọn oniṣẹṣe lati maa saami ayẹyẹ ọjọ aṣa ati ibilẹ nipinlẹ Eko, ki lẹ ri sọ si i? Adeogun Ọga: Ṣe ẹ ri i, awọn ijọba ko nifẹ wa, awọn naa si ree; oniṣẹṣe ni wọn. Iya eeyan iṣẹṣe ni, baba eeyan, iṣẹṣe ni, iran taa ti bi wa, ibi taa ti jade wa, iṣẹṣe ni, tori ko sẹni to gbadura kiran oun bajẹ, ilẹ Yoruba ni wa, Yoruba mẹtọ, a metoo. Ṣugbọn nigba taa n sọrọ ki wọn fun wa ni ọlide, Arẹgbẹṣọla fun wọn ni Ọṣun, tori naa lawa naa ṣe n pariwo pe ki wọn fun wa lori redio, ṣugbọn ijọba ko gba tiwa. Ṣugbọn a n bẹ wọn, pe ki wọn gba tiwa, ki wọn fun wa ni olide. Aṣejere: Awọn ẹlẹsin yooku ni bi wọn ṣe n ko ọmọ ijọ wọnu ijọ tiwọn, ati ẹlẹsin musulumi, ati ti Kristẹni, njẹ ẹyin gẹgẹ bii ẹlẹsin ibilẹ naa ni bi ẹ ṣe n gba ọmọ ijọ wọnu ẹgbẹ yin?


Ṣugbọn nigba taa n sọrọ ki wọn fun wa ni ọlide, Arẹgbẹṣọla fun wọn ni Ọṣun, tori naa lawa naa ṣe n pariwo pe ki wọn fun wa lori redio, ṣugbọn ijọba ko gba tiwa. Ṣugbọn a n bẹ wọn, pe ki wọn gba tiwa, ki wọn fun wa ni olide. Aṣejere: Awọn ẹlẹsin yooku ni bi wọn ṣe n ko ọmọ ijọ wọnu ijọ tiwọn, ati ẹlẹsin musulumi, ati ti Kristẹni, njẹ ẹyin gẹgẹ bii ẹlẹsin ibilẹ naa ni bi ẹ ṣe n gba ọmọ ijọ wọnu ẹgbẹ yin? Adeogun Ọga: Bẹẹ ni, kaakiri la ti ni ọmọ ẹgbẹ, ṣugbọn kii ṣe gbogbo wa la wa nibi, a pọ, a kii ṣe oniṣẹṣe alaṣọ radarara, ẹ o maa beere pe ṣe ṣọọṣi la n ṣe ni. Ibilẹ ni wa, a n lo ẹṣọ, a si lawọn ọmọge ninu wa. Ṣugbọn, ijọba fẹran awọn to n puro, wọn nifẹẹ si irọ, awa taa n ṣe tiwọn, wọn ko fẹ tiwa, tori ki wọn too sọ pe ki omi ma kan silẹ, o lohun ti a ṣe.


Adeogun Ọga: Bẹẹ ni, kaakiri la ti ni ọmọ ẹgbẹ, ṣugbọn kii ṣe gbogbo wa la wa nibi, a pọ, a kii ṣe oniṣẹṣe alaṣọ radarara, ẹ o maa beere pe ṣe ṣọọṣi la n ṣe ni. Ibilẹ ni wa, a n lo ẹṣọ, a si lawọn ọmọge ninu wa. Ṣugbọn, ijọba fẹran awọn to n puro, wọn nifẹẹ si irọ, awa taa n ṣe tiwọn, wọn ko fẹ tiwa, tori ki wọn too sọ pe ki omi ma kan silẹ, o lohun ti a ṣe. Nigba ti korona de, taa fẹẹ ṣe ọdun eegun, a ti so maalu mọlẹ, ṣugbọn Baba Ọpẹmọluwa pe wa, wọn ba wa sọrọ, kia la ti tu maalu yẹn, ti a fagile eto yẹn, ṣugbọn bo ba jẹ awọn ẹlẹsin yooku ni, ohun ti wọn ni ki wọn ma ṣe yẹn, wọn maa ṣe e. Ko si idile ti ẹ maa de ti wọn ko ni awọn ẹlẹsin mẹtẹẹta, mo ni awọn ẹlẹsin kristẹni ati musulumi ninu idile mi. Bi ẹ ba lọ, ti ẹ ba bọ, oju kan naa ni, awọn ijọba ni ko fẹ ki awọn ẹlẹsin mẹtẹẹta ṣọrẹẹ. Ṣe ni wọn n fun ẹnikan lounjẹ, ti wọn ni ki ẹnikan maa gbaawe.


Nigba ti korona de, taa fẹẹ ṣe ọdun eegun, a ti so maalu mọlẹ, ṣugbọn Baba Ọpẹmọluwa pe wa, wọn ba wa sọrọ, kia la ti tu maalu yẹn, ti a fagile eto yẹn, ṣugbọn bo ba jẹ awọn ẹlẹsin yooku ni, ohun ti wọn ni ki wọn ma ṣe yẹn, wọn maa ṣe e. Ko si idile ti ẹ maa de ti wọn ko ni awọn ẹlẹsin mẹtẹẹta, mo ni awọn ẹlẹsin kristẹni ati musulumi ninu idile mi. Bi ẹ ba lọ, ti ẹ ba bọ, oju kan naa ni, awọn ijọba ni ko fẹ ki awọn ẹlẹsin mẹtẹẹta ṣọrẹẹ. Ṣe ni wọn n fun ẹnikan lounjẹ, ti wọn ni ki ẹnikan maa gbaawe. Oriṣii ọlide ọjọ mẹfa ninu ọdun, ko si nnkan fun awa. Awa la si n ṣe daadaa ju ninu ẹbi, laduugbo, awa la dara ju, ẹ lọọ beere lọwọ awọn eeyan nigbooro. Aṣejere: Kin ni imọran yin fun awọn ọmọ ẹgbẹ?


Oriṣii ọlide ọjọ mẹfa ninu ọdun, ko si nnkan fun awa. Awa la si n ṣe daadaa ju ninu ẹbi, laduugbo, awa la dara ju, ẹ lọọ beere lọwọ awọn eeyan nigbooro. Aṣejere: Kin ni imọran yin fun awọn ọmọ ẹgbẹ? Adeogun Ọga: Mo dupẹ, wọn n gbọnran, ki a too pe wọn ti dide, bi a ba ti n da obi, o maa yan, awọn to wa lati ilu Ikire, ati Ibadan wa nibi, lọjọ taa ba ti n sọ, ijọba maa gbọ, ki wọn ma ṣaarẹ rara, ṣugbọn a o fẹ ko pẹ ko too ye ijọba, agba la wa, agba lẹtu, ọmọde lawo. Agba tiwa kii ṣoro bi ewe, ohun ni gbogbo nnkan ti a n ṣe yii, ṣugbọn ki wọn ma sun wa kan ogiri, ki wọn ma fọwọ wọn fa a. Ẹ ṣeun!


Adeogun Ọga: Mo dupẹ, wọn n gbọnran, ki a too pe wọn ti dide, bi a ba ti n da obi, o maa yan, awọn to wa lati ilu Ikire, ati Ibadan wa nibi, lọjọ taa ba ti n sọ, ijọba maa gbọ, ki wọn ma ṣaarẹ rara, ṣugbọn a o fẹ ko pẹ ko too ye ijọba, agba la wa, agba lẹtu, ọmọde lawo. Agba tiwa kii ṣoro bi ewe, ohun ni gbogbo nnkan ti a n ṣe yii, ṣugbọn ki wọn ma sun wa kan ogiri, ki wọn ma fọwọ wọn fa a. Ẹ ṣeun!


Awọn ọtẹlẹmuyẹ sọ f’adajọ pẹ, onijibiti lọga Yunifasiti Ekiti

Ojuoluwakotimi Olusina Ileeṣẹ ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ilẹ wa, ti a mọ si Special Fraud Unit (SFU) ti ṣapejuwe Ọjọgbọn Abayọmi Sunday Faṣina, giwa ileewe Yunifasiti ilẹ wa to wa ni Ọyẹ Ekiti nipinlẹ Ekiti lọhun un gẹgẹ bii onijbiti paraku. Bakan naa ni wọn tun sọ pe ọkunrin naa ni ẹjọ lati jẹ nitori awọn ẹsun to n fi logbologo lọrun rẹ. Nigba ti wọn n ṣawijare wọn niwaju adajọ ileẹjọ giga to wa niluu Eko, awọn ọlọpaa naa sọ fun ileẹjọ pe ko da ẹbẹ ọkunrin naa nu. Ṣe Faṣina ti kọkọ rọ ileẹjọ lati bu ọla fun ẹtọ ọmọniyan toun ni labẹ ofin, ati pe ki kootu paṣẹ fun awọn ọlọpaa naa pe ki wọn ma wadii oun rara. Ninu iwe ipẹjọ to tẹ Aṣejere lọwọ, eyi ti nọmba rẹ jẹ FHC/L/CS/684/2021, awọn ti wọn tun n jẹjọ pẹlu giwa ileewe naa ni alakooso ọrọ iṣẹ ode, Arabinrin Bridget Ọyaọla, ati oluyewe-owo-wo, iyẹn Auditor, Ọgbẹni Sulaiman Ọlajide Usman. Lara awọn ẹbẹ ti wọn bẹ ileẹjọ ni pe ki awọn ọlọpaa jẹ ki awọn mọ nipa iwadii ti wọn ba fẹẹ ṣe nipa awọn ni kikun.


Ṣe Faṣina ti kọkọ rọ ileẹjọ lati bu ọla fun ẹtọ ọmọniyan toun ni labẹ ofin, ati pe ki kootu paṣẹ fun awọn ọlọpaa naa pe ki wọn ma wadii oun rara. Ninu iwe ipẹjọ to tẹ Aṣejere lọwọ, eyi ti nọmba rẹ jẹ FHC/L/CS/684/2021, awọn ti wọn tun n jẹjọ pẹlu giwa ileewe naa ni alakooso ọrọ iṣẹ ode, Arabinrin Bridget Ọyaọla, ati oluyewe-owo-wo, iyẹn Auditor, Ọgbẹni Sulaiman Ọlajide Usman. Lara awọn ẹbẹ ti wọn bẹ ileẹjọ ni pe ki awọn ọlọpaa jẹ ki awọn mọ nipa iwadii ti wọn ba fẹẹ ṣe nipa awọn ni kikun. Bẹẹ ni wọn tun fẹ ki awọn ọlọpaa naa mọ pe bi awọn ọtẹlẹmuyẹ yii ṣe n ya wọ ileewe Yunifasiti ti awọn ti n ṣiṣẹ, lati ṣewadii ko bojumu to, bẹẹ lo si lodi labẹ ofin. Ṣugbọn, awọn ọtẹlẹmuyẹ naa ti da Ọjọgbọn Faṣina ati awọn oṣiṣẹ rẹ mejeeji yooku lohun pe, ko sọrọ ninu ohun tawọn oṣiṣẹ fasiti naa n sọ, ati pe ki adajọ da ẹbẹ wọn nu patapata. Ọga ọlọpaa to gbe ẹjọ naa lọ siwaju adajọ ni Supol Ṣẹgun Akeregun, agbẹjọro to si ba a ṣiṣẹ naa ni Chukwu Agwu.


Bẹẹ ni wọn tun fẹ ki awọn ọlọpaa naa mọ pe bi awọn ọtẹlẹmuyẹ yii ṣe n ya wọ ileewe Yunifasiti ti awọn ti n ṣiṣẹ, lati ṣewadii ko bojumu to, bẹẹ lo si lodi labẹ ofin. Ṣugbọn, awọn ọtẹlẹmuyẹ naa ti da Ọjọgbọn Faṣina ati awọn oṣiṣẹ rẹ mejeeji yooku lohun pe, ko sọrọ ninu ohun tawọn oṣiṣẹ fasiti naa n sọ, ati pe ki adajọ da ẹbẹ wọn nu patapata. Ọga ọlọpaa to gbe ẹjọ naa lọ siwaju adajọ ni Supol Ṣẹgun Akeregun, agbẹjọro to si ba a ṣiṣẹ naa ni Chukwu Agwu. Bakan naa ni awọn ọtẹlẹmuyẹ naa ṣalaye pe ko sootọ ninu ọrọ ti ọga ileewe yunifasiti naa sọ pe awọn ọlọpaa yabo ileewe naa lọjọ kẹtadinlogun ati ọjọ kejidinlogun, oṣu kẹfa, ọdun yii, ṣugbọn kiki pe awọn kan ṣabẹwo sileewe naa lati fun awọn mẹtẹẹta ni iwe ipe lati fọrọwerọ fun iwadii lẹnu wọn, lori awọn ẹsun buruku ti wọn fi kan wọn. Wọn ni, ẹsun ti wọn fi kan ọga Faṣina kii ṣe nigba to je giwa nikan, ṣugbọn ko too di giwa, nigba to jẹ igbakeji olori ileewe lọdun 2017 titi digba to di giwa ileewe lọdun 2021. Lara ẹsun ti wọn fi kan an ni pe Faṣina atawọn eeyan mẹwaa kan na owo tiye rẹ le ni biliọnu mẹtala ninakuna, nipasẹ ọmọ rẹ; Faṣina Oluwadamilọla Tosin, to n kawe lọwọ nileewe Sterling University, nilẹ Scotland.


Bakan naa ni awọn ọtẹlẹmuyẹ naa ṣalaye pe ko sootọ ninu ọrọ ti ọga ileewe yunifasiti naa sọ pe awọn ọlọpaa yabo ileewe naa lọjọ kẹtadinlogun ati ọjọ kejidinlogun, oṣu kẹfa, ọdun yii, ṣugbọn kiki pe awọn kan ṣabẹwo sileewe naa lati fun awọn mẹtẹẹta ni iwe ipe lati fọrọwerọ fun iwadii lẹnu wọn, lori awọn ẹsun buruku ti wọn fi kan wọn. Wọn ni, ẹsun ti wọn fi kan ọga Faṣina kii ṣe nigba to je giwa nikan, ṣugbọn ko too di giwa, nigba to jẹ igbakeji olori ileewe lọdun 2017 titi digba to di giwa ileewe lọdun 2021. Lara ẹsun ti wọn fi kan an ni pe Faṣina atawọn eeyan mẹwaa kan na owo tiye rẹ le ni biliọnu mẹtala ninakuna, nipasẹ ọmọ rẹ; Faṣina Oluwadamilọla Tosin, to n kawe lọwọ nileewe Sterling University, nilẹ Scotland. Bẹẹ ni wọn tun fẹsun kan Faṣina pe ṣe lo yi owo to yẹ ko fi san owo oṣu awọn oṣiṣẹ fi ṣe nnkan mi in, to lodi labẹ ofin. Ni bayii, Adajọ Chukwujekwu Aneke, ti sun igbẹjọ si Ogunjọ oṣu kẹsan-an taa wa yii.


Bẹẹ ni wọn tun fẹsun kan Faṣina pe ṣe lo yi owo to yẹ ko fi san owo oṣu awọn oṣiṣẹ fi ṣe nnkan mi in, to lodi labẹ ofin. Ni bayii, Adajọ Chukwujekwu Aneke, ti sun igbẹjọ si Ogunjọ oṣu kẹsan-an taa wa yii.


Ileeṣẹ AIICO padanu biliọnu kan ataabọ naira sọwọ awọn gbaju-ẹ

Nnkan ko ṣẹnuure fun ileeṣẹ inṣọransi AIICO Capital Limited lọwọ taa wa yii rara, tori owo tiye rẹ to bii biliọnu kan ataabọ nileeṣẹ ọhun ti padanu. Awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ naa mẹta kan ni wọn lo wa nidii ọrọ naa. Awọn afurasi oṣiṣẹ ti wọn lo wa nidii ọrọ yii ni; Onome Odometa Harriet, Ọlajumọkẹ Okelanja Akano ati Ọlabode David Ogunlere. Ṣugbọn, laipẹ yii lawọn mẹtẹẹta foju ba ileẹjọ ti wọn ya sọtọ lati gbo ẹjọ wọn ni Ikẹja, l’Ekoo. Adajọ Oluwatoyin Taiwo lo gbọ ẹjọ wọn. Ẹsun mẹrin ni ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ nilẹ wa, iyẹn Economic and Financial Crimes Commission (EFCC), si fi kan awọn oṣiṣẹ naa, Agbẹjọro ajọ EFCC, Chineye C. Okozie, sọ fun ileẹjọ pe oṣu kẹwaa, ọdun to kọja yii ni wọn ṣe ẹṣẹ naa ni Eko.


Ṣugbọn, laipẹ yii lawọn mẹtẹẹta foju ba ileẹjọ ti wọn ya sọtọ lati gbo ẹjọ wọn ni Ikẹja, l’Ekoo. Adajọ Oluwatoyin Taiwo lo gbọ ẹjọ wọn. Ẹsun mẹrin ni ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ nilẹ wa, iyẹn Economic and Financial Crimes Commission (EFCC), si fi kan awọn oṣiṣẹ naa, Agbẹjọro ajọ EFCC, Chineye C. Okozie, sọ fun ileẹjọ pe oṣu kẹwaa, ọdun to kọja yii ni wọn ṣe ẹṣẹ naa ni Eko. Amọ ṣa o, awọn ti wọn fẹsun naa kan, iyẹn awọn oṣiṣẹ mẹtẹẹta ọhun sọ pe awọn ko mọ nnkan nipa ẹsun ti wọn fi kan wọn, wọn lawọn ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan awọn rara. Agbẹjọro awọn afurasi ti wọn fẹsun kan naa, Ọgbẹni Tayọ Oyetibọ (SAN), fun Onome ati Adeyinka Olumide-Fusika (SAN), fun Akano ati Ogunlere, ti bẹbẹ fun beeli awọn onibaara wọn. Ṣugbọn, awọn agbẹjọro ajọ EFCC ko gba ẹbẹ naa wọle rara, o ni, ọkan ninu awọn afurasi naa ni iwe irinna fisa Amẹrika, nitori naa, o rọrun fun un lati tete sa lọ, eyi si le ṣakoba fun igbẹjọ ọhun.


Amọ ṣa o, awọn ti wọn fẹsun naa kan, iyẹn awọn oṣiṣẹ mẹtẹẹta ọhun sọ pe awọn ko mọ nnkan nipa ẹsun ti wọn fi kan wọn, wọn lawọn ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan awọn rara. Agbẹjọro awọn afurasi ti wọn fẹsun kan naa, Ọgbẹni Tayọ Oyetibọ (SAN), fun Onome ati Adeyinka Olumide-Fusika (SAN), fun Akano ati Ogunlere, ti bẹbẹ fun beeli awọn onibaara wọn. Ṣugbọn, awọn agbẹjọro ajọ EFCC ko gba ẹbẹ naa wọle rara, o ni, ọkan ninu awọn afurasi naa ni iwe irinna fisa Amẹrika, nitori naa, o rọrun fun un lati tete sa lọ, eyi si le ṣakoba fun igbẹjọ ọhun. Ṣa, Oyetibọ ti ni, ọrọ naa ko ri bẹẹ, o ni onibaara oun ko le salọ sibi kan, nitori awọn iwe irinna rẹ ṣi wa pẹlu ajọ EFCC. Ni ti Akano, wọn lo si n tọ ọmọ lọwọ, ko si sa nile ẹjọ ri. Ọjọ kejila, oṣu kẹwaa ni adajọ sun igbẹjọ ọhun si.


Ṣa, Oyetibọ ti ni, ọrọ naa ko ri bẹẹ, o ni onibaara oun ko le salọ sibi kan, nitori awọn iwe irinna rẹ ṣi wa pẹlu ajọ EFCC. Ni ti Akano, wọn lo si n tọ ọmọ lọwọ, ko si sa nile ẹjọ ri. Ọjọ kejila, oṣu kẹwaa ni adajọ sun igbẹjọ ọhun si.


Ijọba apapọ gbọdọ gbe igbesẹ to to kiakia nipa orilẹ-ede yii – Matilukuro

Asiko ti to fun ijoba apapo wa lorile-ede yii lati dide ki won se atunse ati atunto ile naa, nipase titubo tepa mo ise ti a yan won sipo lati se. Olori ijo First African Church Mission (Inc.), Olola Sunday O. Matilukuro, lo soro yii di mimo nigba to n ba Asejere soro laipe yii. Ojise Olorun naa so pe bi Aare Muhammadu Buhari atawon omo egbe oselu re, All Progressives Congress (APC), ko ba gbe igbese lati tako oro eto aabo to mehe, ijinigbe to n sele lojoojumo, ati aibowo fun ofin to gbile kaakiri bi nnkan mi in, o see se ki nnkan ti a ko ro tele sele ni Naijiria. Olola Matilukuro soro yii di mimo nigba to n soro nibi ayeye ajodun Aadoje odun ijo naa ati ipago olodoodun tinu osu kejo to waye ni eka ijo Ebenezer, ti Omu Western Diocese, to wa ni Omu Ijebu, l’Ekoo. Ibe ni baba naa ti gba awon asaaju wa nimoran ki won dide, ki ogo orile-ede naa ba a le pada bo sipo. “Asiko ti to fun awon olori wa lati tun ona won se, ki won si ra igba pada fun wa lorile-ede yii.


Olola Matilukuro soro yii di mimo nigba to n soro nibi ayeye ajodun Aadoje odun ijo naa ati ipago olodoodun tinu osu kejo to waye ni eka ijo Ebenezer, ti Omu Western Diocese, to wa ni Omu Ijebu, l’Ekoo. Ibe ni baba naa ti gba awon asaaju wa nimoran ki won dide, ki ogo orile-ede naa ba a le pada bo sipo. “Asiko ti to fun awon olori wa lati tun ona won se, ki won si ra igba pada fun wa lorile-ede yii. Asiko naa ree, asiko ati sin Olorun la wa yii, asiko ati lo akoko wa, ohun isura wa, atawon ebun ti Olorun ti fun wa. Orile-ede wa n la igba to le koja, daarudaapo n sele lowo, lilo bibo ti waa di wahala, se lawon eeyan n daabo bo ara won bayii, bee ni gbogbo nnkan gbowo lori. “Awon asaaju wa gbodo dide bayii, bo ba ni asiko to ye ki a tubo bojuto alaafia ile wa, asiko yii ni.


Asiko naa ree, asiko ati sin Olorun la wa yii, asiko ati lo akoko wa, ohun isura wa, atawon ebun ti Olorun ti fun wa. Orile-ede wa n la igba to le koja, daarudaapo n sele lowo, lilo bibo ti waa di wahala, se lawon eeyan n daabo bo ara won bayii, bee ni gbogbo nnkan gbowo lori. “Awon asaaju wa gbodo dide bayii, bo ba ni asiko to ye ki a tubo bojuto alaafia ile wa, asiko yii ni. Mo ti so o tele, mo si tun n tenumo on bayii.” Bakan naa lo tun so pe opo nnkan lo ye kawon omo orile-ede yii dupe fun, paapaa nibi to gbe ijo Olorun de lonii, sugbon o ro awon Olorun lati ma sinmi fun orile-ede naa. Ninu oro tie, Aare ti ijo naa, to tun je Oba ti won sese yan fun ilu Megida, ni Ayobo Ipaja, Omooba Owen Alao Adeniran, ki gbogbo awon asoju ti won wa fun ipago naa kaabo, bee lo si ro won pe ki won tubo tepa mo ise Oluwa ni gbogbo ibi ti won ba wa. Oun naa ke si ijoba apapo lati tubo teti si aroye awon araalu, ki won si dide fun iranlowo awon mekunnu.


Mo ti so o tele, mo si tun n tenumo on bayii.” Bakan naa lo tun so pe opo nnkan lo ye kawon omo orile-ede yii dupe fun, paapaa nibi to gbe ijo Olorun de lonii, sugbon o ro awon Olorun lati ma sinmi fun orile-ede naa. Ninu oro tie, Aare ti ijo naa, to tun je Oba ti won sese yan fun ilu Megida, ni Ayobo Ipaja, Omooba Owen Alao Adeniran, ki gbogbo awon asoju ti won wa fun ipago naa kaabo, bee lo si ro won pe ki won tubo tepa mo ise Oluwa ni gbogbo ibi ti won ba wa. Oun naa ke si ijoba apapo lati tubo teti si aroye awon araalu, ki won si dide fun iranlowo awon mekunnu.


Ijọba gbọdọ tọju awọn arugbo to n tọrọ baara loju titi ki wọn too ko wọn kuro – Ọṣilaja

Egbe kan ti ki i se tijoba fun awon ti eya ara penija, eyi ti a mo si; Center for Disability Issues, ti ke si ijoba ipinle Eko lati tubo bojuto oro awon agbalagba, paapaa awon isoro ti won n koju, gege bi ijoba ti n gbero ati ko awon onibara atawon to n kiri oja loju popo kuro loju titi. Alagba Kehinde Oshilaja to je adari egbe naa lo soro yii nibi eto olodoodun kan ti won se fun awon arugbo to wa lawujo, eyi ti won pe ni; The Annual Sustainability Fund for the Aged. Idanilekoo ati ikowojo ni won se fun won ni gbongan Lisabi to wa ni Ebute-Metta, l’Ekoo. Oshilaja to gboriyin fun Gomina Babajide Sanwo-Olu, paapaa fun awon ise ribiribi to ti n gbese ninu ijoba re, laaarin odun meji to koja. Bakan naa lo tun ni ki gomina kilo fun eto tijoba fee se lori awon onibara ati awon arugbo naa. Bakan naa lo tun salaye pe awon arugbo ati agbalagba to wa niluu, itoju to peye gbodo wa fun won, tori opo won ko ni olutoju to n toju won, idi ree ti opo won fi gbe igba bara ti won n sagbe loju titi.


Oshilaja to gboriyin fun Gomina Babajide Sanwo-Olu, paapaa fun awon ise ribiribi to ti n gbese ninu ijoba re, laaarin odun meji to koja. Bakan naa lo tun ni ki gomina kilo fun eto tijoba fee se lori awon onibara ati awon arugbo naa. Bakan naa lo tun salaye pe awon arugbo ati agbalagba to wa niluu, itoju to peye gbodo wa fun won, tori opo won ko ni olutoju to n toju won, idi ree ti opo won fi gbe igba bara ti won n sagbe loju titi. O ni, itoju bii ka maa fun enikookan won ni egberun mewaa naira losoosu gbodo maa waye lati gbo bukata awon arugbo yii, o ni leyin tijoba gba se eyi tan ni won letoo ati gbe iru igbese bee. Ninu oro tie, Oloye Agboola Awodiran, Araba ile Oworo so pe ijoba gbodo dide lati gbo bukata gbogbo awon to ku die kaato fun, paapaa awon ti eya ara pe nija niluu. Awodiran ni, gbogbo awon to ba n fifunni, iru won ko le salaini rara, paapaa eni to ba se fun awon ti eya ara pe nija, oju kii ti iru won laelae, bee lo si tun rawo ebe si awon oninu didudn oloore ki won dide fun iranlowo awon eeyan wonyi.


O ni, itoju bii ka maa fun enikookan won ni egberun mewaa naira losoosu gbodo maa waye lati gbo bukata awon arugbo yii, o ni leyin tijoba gba se eyi tan ni won letoo ati gbe iru igbese bee. Ninu oro tie, Oloye Agboola Awodiran, Araba ile Oworo so pe ijoba gbodo dide lati gbo bukata gbogbo awon to ku die kaato fun, paapaa awon ti eya ara pe nija niluu. Awodiran ni, gbogbo awon to ba n fifunni, iru won ko le salaini rara, paapaa eni to ba se fun awon ti eya ara pe nija, oju kii ti iru won laelae, bee lo si tun rawo ebe si awon oninu didudn oloore ki won dide fun iranlowo awon eeyan wonyi. Bakan naa, Oloye Ifagbenga Oyesanya, ro ijoba lati se ohun to maa mu kaye derun fun awon ti eya ara pe nija, ati awon arugbo to wa niluu. Alagba Wale Balogun naa, ke si gbogbo eka ijoba, lati ijoba ibile si ijoba apapo pe ki awon naa dide fun iranlowo gbogbo awon ti eya ara pe nija, ki awon ti a yan sipo naa dide iranlowo.


Bakan naa, Oloye Ifagbenga Oyesanya, ro ijoba lati se ohun to maa mu kaye derun fun awon ti eya ara pe nija, ati awon arugbo to wa niluu. Alagba Wale Balogun naa, ke si gbogbo eka ijoba, lati ijoba ibile si ijoba apapo pe ki awon naa dide fun iranlowo gbogbo awon ti eya ara pe nija, ki awon ti a yan sipo naa dide iranlowo.


A fẹẹ gbogun ti gbogbo awọn to n fi igba baara digunjale l’Ekoo – Ṣẹgun Dawodu

* Ko si onibaara ti a maa da pada siluu ẹ Bẹẹ ba rin tabi wa ọkọ kaakiri igboro ilu Eko, ṣe la maa ri awọn ọmọ keekeeke, lọkunrin ati lobinrin ti wọn n tọrọ baara, bẹẹ lawọn kan naa si tun n taja loju titi naa. Ṣugbọn, iwadii awọn agbofinro ti fihan pe, iṣẹ idigunjale lawọn onibaara atawọn ti wọn n taja loju titi yii n fi iṣẹ baara yii ṣe, bẹẹ niwadii naa si tun fihan pe awọn alagbara kan ti yan iṣẹ baara yii laayo, ti wọn si fi n pawo sapo, laibojuto awọn ti wọn n lo fun iṣẹ naa. Eyi lo mu ki ijọba Eko fẹẹ bẹrẹ si i gbogun ti awọn to gbegba baara ti wọn si tun n taja loju titi bakan naa, nitori aabo ilu. ALAGBA ṢẸGUN DAWODU to jẹ kọmiṣanna to n ṣakoso ileeṣẹ ijọba to n bojuto iru awọn nnkan bayii nipinlẹ Eko ti ba AṢEJERE sọrọ nipa igbesẹ ti wọn n gbe lati ko awọn onibaara naa kuro loju titi, ohun ti wọn ba SAM AKINROLE sọ ree. Awọn ibo lẹ ti ṣeto silẹ lati tọju awọn eeyan wọnyi si? Majidun nikan kọ lawọn ibi taa ṣeto silẹ lati tọju awọn eeyan wọnyi, a lawọn ibomi i naa ti a maa tọju wọn si, ṣugbọn a ko fẹẹ sọ fun awọn araalu.


ALAGBA ṢẸGUN DAWODU to jẹ kọmiṣanna to n ṣakoso ileeṣẹ ijọba to n bojuto iru awọn nnkan bayii nipinlẹ Eko ti ba AṢEJERE sọrọ nipa igbesẹ ti wọn n gbe lati ko awọn onibaara naa kuro loju titi, ohun ti wọn ba SAM AKINROLE sọ ree. Awọn ibo lẹ ti ṣeto silẹ lati tọju awọn eeyan wọnyi si? Majidun nikan kọ lawọn ibi taa ṣeto silẹ lati tọju awọn eeyan wọnyi, a lawọn ibomi i naa ti a maa tọju wọn si, ṣugbọn a ko fẹẹ sọ fun awọn araalu. Bakan naa la fẹ ki ẹ mọ pe, ibi ti a fẹẹ fi wọn pamọ si bojumu, o ṣe e wo loju, bẹẹ latunṣe si n lọ lọwọ lọpọ ibi taa ti ṣeto silẹ, ṣugbọn ki wọn ma ni i lọkan pe otẹẹli kan la fẹẹ gbe wọn lọ, nibi ti wọn a ti maa gbadun yala-yolo, ṣugbọn a fi da wọn loju pe ibi to bojumu la maa fi wọn pamọ si. O si yẹ ka mọ pe abẹ biriiji lọpọ wọn n sun si, ṣugbọn, ibi to bojumu ju abẹ biriiji la wa maa ko wọn si. Ki lawọn akitiyan yin lati jẹ ki awọn araalu mọ nipa eto yii, lati tubọ polongo rẹ daadaa, ko ma ba wọn lojiji?


Bakan naa la fẹ ki ẹ mọ pe, ibi ti a fẹẹ fi wọn pamọ si bojumu, o ṣe e wo loju, bẹẹ latunṣe si n lọ lọwọ lọpọ ibi taa ti ṣeto silẹ, ṣugbọn ki wọn ma ni i lọkan pe otẹẹli kan la fẹẹ gbe wọn lọ, nibi ti wọn a ti maa gbadun yala-yolo, ṣugbọn a fi da wọn loju pe ibi to bojumu la maa fi wọn pamọ si. O si yẹ ka mọ pe abẹ biriiji lọpọ wọn n sun si, ṣugbọn, ibi to bojumu ju abẹ biriiji la wa maa ko wọn si. Ki lawọn akitiyan yin lati jẹ ki awọn araalu mọ nipa eto yii, lati tubọ polongo rẹ daadaa, ko ma ba wọn lojiji? Iṣẹ yẹn maa tẹ siwaju, kii ṣe iṣẹ ọjọ kan, kii ṣe iṣẹ oṣu kan, ohun ti gbogbo wa gbọdọ gba bi iṣẹ ni, tori ọrọ naa ti fẹẹ kọja afarada, tori naa la ṣe jẹ kawọn araalu mọ pe o lodi sofin lati maa gbe igba baara nipinlẹ Eko. Ọpọ wọn lo fi n ṣiṣẹ idigunjale, ti wọn fi n ṣiṣẹ ibi, a o si ni gba eyi laaye nipinlẹ Eko. Awọn ọdọ kan, tọọgi, ọmọ ganfe lawọn n ṣe kiri igboro ni tiwọn, njẹ ọwọ ofin yin yii maa mu awọn naa?


Iṣẹ yẹn maa tẹ siwaju, kii ṣe iṣẹ ọjọ kan, kii ṣe iṣẹ oṣu kan, ohun ti gbogbo wa gbọdọ gba bi iṣẹ ni, tori ọrọ naa ti fẹẹ kọja afarada, tori naa la ṣe jẹ kawọn araalu mọ pe o lodi sofin lati maa gbe igba baara nipinlẹ Eko. Ọpọ wọn lo fi n ṣiṣẹ idigunjale, ti wọn fi n ṣiṣẹ ibi, a o si ni gba eyi laaye nipinlẹ Eko. Awọn ọdọ kan, tọọgi, ọmọ ganfe lawọn n ṣe kiri igboro ni tiwọn, njẹ ọwọ ofin yin yii maa mu awọn naa? Awọn ọdọ ti wọn n ṣe ganfe kaakiri, kii ṣe awọn onibaara nikan la n ko kuro loju titi, bẹẹ la n ṣe fun awọn ọdọ yii naa. Oore nla la si n ṣe fun wọn, tori iranlọwọ gidi ni wọn n ri gba lọwọ ijọba, a n fun wọn nitọju eto ilera, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Gbogbo awọn ti ko ba i ti i to ọdun mejidinlogun la ni ibi ti a n ko wọn lọ fun itọju ati atunṣe.


Awọn ọdọ ti wọn n ṣe ganfe kaakiri, kii ṣe awọn onibaara nikan la n ko kuro loju titi, bẹẹ la n ṣe fun awọn ọdọ yii naa. Oore nla la si n ṣe fun wọn, tori iranlọwọ gidi ni wọn n ri gba lọwọ ijọba, a n fun wọn nitọju eto ilera, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Gbogbo awọn ti ko ba i ti i to ọdun mejidinlogun la ni ibi ti a n ko wọn lọ fun itọju ati atunṣe. Ti ọkunrin wa lọtọ, tobinrin naa wa lọtọ, kiki pe wọn ko gbọdọ ti i pe ọdun mejidinlogun. Ṣugbọn, ki a too ṣe eyi, a nilati tẹle gbogbo awọn ilana ti ileẹjọ ba la kalẹ. Ṣugbọn, awọn ti ki i ba a ṣe ọmọde, ti wọn ju ọdun mejidinlogun lọ, ti a ba gbe wọn dele ẹjọ, ileẹjọ le ni ka ko wọn lọ sibi ipamọ.


Ti ọkunrin wa lọtọ, tobinrin naa wa lọtọ, kiki pe wọn ko gbọdọ ti i pe ọdun mejidinlogun. Ṣugbọn, ki a too ṣe eyi, a nilati tẹle gbogbo awọn ilana ti ileẹjọ ba la kalẹ. Ṣugbọn, awọn ti ki i ba a ṣe ọmọde, ti wọn ju ọdun mejidinlogun lọ, ti a ba gbe wọn dele ẹjọ, ileẹjọ le ni ka ko wọn lọ sibi ipamọ. Ki lẹ n ṣe lati fi da awọn araalu loju pe kii ṣe awọn ẹya kan lẹ fẹẹ dojukọ? Eto taa fẹ ṣe yii, a ko fi gbogun ti ẹnikẹni, kii ṣe awọn eeyan Isalẹ Eko, tabi awọn to wa ni Muṣin, a ko ni i lọkan lati fi gbogun ti ẹnikẹni, ohun taa fẹẹ ṣe ni lati ko awọn onibaara atawọn ọmọ ganfe kuro loju titi. Ẹnikẹni ti ko ba lu ofin, ko ma bẹru rara, iru wọn ko la n wa rara, tori a o ni gba kawọn eeyan maa rufin labẹ iṣẹ baara.


Ki lẹ n ṣe lati fi da awọn araalu loju pe kii ṣe awọn ẹya kan lẹ fẹẹ dojukọ? Eto taa fẹ ṣe yii, a ko fi gbogun ti ẹnikẹni, kii ṣe awọn eeyan Isalẹ Eko, tabi awọn to wa ni Muṣin, a ko ni i lọkan lati fi gbogun ti ẹnikẹni, ohun taa fẹẹ ṣe ni lati ko awọn onibaara atawọn ọmọ ganfe kuro loju titi. Ẹnikẹni ti ko ba lu ofin, ko ma bẹru rara, iru wọn ko la n wa rara, tori a o ni gba kawọn eeyan maa rufin labẹ iṣẹ baara. Njẹ ẹ n gbero ati da awọn onibaara ti ẹ ba mu pada siluu wọn, paapaa awọn atọhunrinwa? Awọn taa ba mu, a o lẹtọọ ati da wọn pada lọ siluu wọn, tori ilu wọn ko ni wọn ti ṣẹ sofin, ibi niluu Eko ni wọn ti ṣe sofin, ohun taa kan maa ṣe ni pe eyi to ba jẹ ọmọde ninu wọn taa fọwọ ofin mu, a maa ranṣẹ si awọn olu ileeṣẹ ipinlẹ ti wọn ti wa to wa l’Ekoo nibi, lati mọ awọn mọlẹbi wọn, ki a lẹ fi wọn ranṣẹ pada si awọn mọlẹbi wọn. A ko di ẹnikẹni lọwọ lati ma wa siluu Eko, kiki awọn to ba fẹẹ rufin nikan la o ni faaye gba.


Njẹ ẹ n gbero ati da awọn onibaara ti ẹ ba mu pada siluu wọn, paapaa awọn atọhunrinwa? Awọn taa ba mu, a o lẹtọọ ati da wọn pada lọ siluu wọn, tori ilu wọn ko ni wọn ti ṣẹ sofin, ibi niluu Eko ni wọn ti ṣe sofin, ohun taa kan maa ṣe ni pe eyi to ba jẹ ọmọde ninu wọn taa fọwọ ofin mu, a maa ranṣẹ si awọn olu ileeṣẹ ipinlẹ ti wọn ti wa to wa l’Ekoo nibi, lati mọ awọn mọlẹbi wọn, ki a lẹ fi wọn ranṣẹ pada si awọn mọlẹbi wọn. A ko di ẹnikẹni lọwọ lati ma wa siluu Eko, kiki awọn to ba fẹẹ rufin nikan la o ni faaye gba. Bakan naa la ṣakiyesi pe, awọn ibi afẹ, iyẹn agbegbe faaji lawọn kan maa n lo lati tọrọ baara ni tiwọn, ṣe ọwọ ofin maa mu awọn naa? Awọn to n tooro baara nibi afẹ, lawọn agbegbe ile faaji naa, a o ni faaye gba wọn, iba ṣe ọmọde tabi agbalagba. Awọn ti ẹya ara penija ti wọn n tọrọ baara nkọ?


Bakan naa la ṣakiyesi pe, awọn ibi afẹ, iyẹn agbegbe faaji lawọn kan maa n lo lati tọrọ baara ni tiwọn, ṣe ọwọ ofin maa mu awọn naa? Awọn to n tooro baara nibi afẹ, lawọn agbegbe ile faaji naa, a o ni faaye gba wọn, iba ṣe ọmọde tabi agbalagba. Awọn ti ẹya ara penija ti wọn n tọrọ baara nkọ? Awọn to ni ipenija ilera, eto ti wa fun awọn to ba nifẹẹ si iranlọwọ, tabi ti wọn ni ipenija ẹya ara, ki wọn to ileeṣẹ to n bojuto awọn eeyan ti wọn ni aabọ ara lọ. Ipo ti wọn wa ko fun wọn lanfaani ati maa tọrọ baara, rara o, a o ni i gba.


Awọn to ni ipenija ilera, eto ti wa fun awọn to ba nifẹẹ si iranlọwọ, tabi ti wọn ni ipenija ẹya ara, ki wọn to ileeṣẹ to n bojuto awọn eeyan ti wọn ni aabọ ara lọ. Ipo ti wọn wa ko fun wọn lanfaani ati maa tọrọ baara, rara o, a o ni i gba.


ALANGBA

Adio Tomiwa (Agogo ede) 08067645331 Alangba Iba lowo Olorun Eledumare to tun je ki a pade losu yii. Se e o gbagbe wipe, a se agbekale abala yii lati maa se alaye nipa awon eranko. Pataki alaye ti a n se fun wa ni abala yii ni wipe, a fe ki a ni imo kikun nipa igbesi aye awon eranko. Bakan naa, fun anfaani awon eeyan to ba fee sin irufe eranko kan tabi omiiran. Eyi ti o se pataki ju ninu re ni wipe, bawo la se le gbe pelu awon eranko wonyi, ti won ko ni se ipalara fun wa; ati awon eranko to ye ki a yera fun patapata. L’osu yii, ALANGBA la maa soro nipa re.


ALANGBA

Bakan naa, fun anfaani awon eeyan to ba fee sin irufe eranko kan tabi omiiran. Eyi ti o se pataki ju ninu re ni wipe, bawo la se le gbe pelu awon eranko wonyi, ti won ko ni se ipalara fun wa; ati awon eranko to ye ki a yera fun patapata. L’osu yii, ALANGBA la maa soro nipa re. Apejuwe Alangba Alaangba je eranko afayafa, to ni ese merin pelu iru. Abajo ti awon Yoruba fi maa n lo ninu adamo won wipe “Gbogbo alaamu lo da inu de, a o mo eyi ti inu n run. Ninu asamo yii, alaangba ni won dape ni alaamu.


ALANGBA

Apejuwe Alangba Alaangba je eranko afayafa, to ni ese merin pelu iru. Abajo ti awon Yoruba fi maa n lo ninu adamo won wipe “Gbogbo alaamu lo da inu de, a o mo eyi ti inu n run. Ninu asamo yii, alaangba ni won dape ni alaamu. Lara awon eranko miiran to fi irisi jo alaangba ni omonile, Oga, onto, ati bee bee lo. Alaye nipa alaangba Alaangba je eranko kan to maa n gbe ara ogiri. O feran lati maa gbe ninu ile to ti di alapa.


ALANGBA

Lara awon eranko miiran to fi irisi jo alaangba ni omonile, Oga, onto, ati bee bee lo. Alaye nipa alaangba Alaangba je eranko kan to maa n gbe ara ogiri. O feran lati maa gbe ninu ile to ti di alapa. Awon agba Yoruba a maa pa owe bayi wipe, “Bi ogiri ko ba la enu, alaangba o le e r’aaye wo’be”. Eyi ti o tumosi wipe, alaangba a maa gbe lara iho ara ogiri ile. Bee lo tun maa n gbe nibi ti o ba tutu, ti ko mooru pupo.


ALANGBA

Awon agba Yoruba a maa pa owe bayi wipe, “Bi ogiri ko ba la enu, alaangba o le e r’aaye wo’be”. Eyi ti o tumosi wipe, alaangba a maa gbe lara iho ara ogiri ile. Bee lo tun maa n gbe nibi ti o ba tutu, ti ko mooru pupo. Alaangba ma gun ara won ni, ti won a si ye eyin. Eyin yii ni won a pa , ti yio di Omo alaangba. Lati ojo ti won ba ti bi alaangba, o maa n lo to odun marun laye ki o to ku.


ALANGBA

Alaangba ma gun ara won ni, ti won a si ye eyin. Eyin yii ni won a pa , ti yio di Omo alaangba. Lati ojo ti won ba ti bi alaangba, o maa n lo to odun marun laye ki o to ku. Adaripon ni oruko ako alaangba, awon miiran a maa pe ni adanrankoko. Nitori wipe, ori re maa n pon bi ina ni. Eyi je iyato kan to wa lara ako alaangba ati abo re.


ALANGBA

Adaripon ni oruko ako alaangba, awon miiran a maa pe ni adanrankoko. Nitori wipe, ori re maa n pon bi ina ni. Eyi je iyato kan to wa lara ako alaangba ati abo re. Ti a ba ni ki a maa ka l’eni, eji, owe to ti ara alaangba jade kii se kekere rara. Eyi ni yoo je ki a se agbeyewo oro kan ti awon eeyan maa n so nipa alaangba l’onii. Ti a o si se alaye kule-kule otito to wa ninu oro naa.


ALANGBA

Ti a ba ni ki a maa ka l’eni, eji, owe to ti ara alaangba jade kii se kekere rara. Eyi ni yoo je ki a se agbeyewo oro kan ti awon eeyan maa n so nipa alaangba l’onii. Ti a o si se alaye kule-kule otito to wa ninu oro naa. E maa bawa kalo n’isale AKO ALAANGBA KII SE EERUN MEJI Ibeere to o maa n gba okan opolopo eniyan ni wipe, se otito ni ako alaangba kii se eerun meji? Idahun si ibeere naa ni wipe, bee ni. Pelu alaye waa ni ooo.


ALANGBA

E maa bawa kalo n’isale AKO ALAANGBA KII SE EERUN MEJI Ibeere to o maa n gba okan opolopo eniyan ni wipe, se otito ni ako alaangba kii se eerun meji? Idahun si ibeere naa ni wipe, bee ni. Pelu alaye waa ni ooo. Ti alaangba ba fee ye eyin, yoo gbe iho sinu ile, yoo ye eyin sibe, yoo da erupe bo o mole. Alaangba le ye to eyin ogun tabi ogoji. Eyin yii a si maa lo to ogbon ojo tabi ogota ojo ninu yerupe ko too di omo.


ALANGBA

Ti alaangba ba fee ye eyin, yoo gbe iho sinu ile, yoo ye eyin sibe, yoo da erupe bo o mole. Alaangba le ye to eyin ogun tabi ogoji. Eyin yii a si maa lo to ogbon ojo tabi ogota ojo ninu yerupe ko too di omo. To ba di asiko to yeki eyin naa di omo, ara ni yoo san pa eyin naa, ti omo to ba wa ninu re yoo jade sita. Eyin miiran a maa tete di omo, iyen ti ara to l’agbara pupo ju ba san, bi bee ko, eyin to ba l’agbara a maa lo ogota ojo ki o to di omo. Ojo ti alaangba ba d’aye naani yoo ko to maa rin.


ALANGBA

To ba di asiko to yeki eyin naa di omo, ara ni yoo san pa eyin naa, ti omo to ba wa ninu re yoo jade sita. Eyin miiran a maa tete di omo, iyen ti ara to l’agbara pupo ju ba san, bi bee ko, eyin to ba l’agbara a maa lo ogota ojo ki o to di omo. Ojo ti alaangba ba d’aye naani yoo ko to maa rin. Ohun to je iyalenu nibe ni wipe, gbogbo omo ti alaangba ba bi, abo ni gbogbo won. Itumo eleyi ni wipe, ko si kekere ako alaangba rara. N’igba ti abo alaangba ba ti n d’agba, awo ara re yoo maa yi pada diedie, titi ti yoo fi yi pada di ako.


ALANGBA

Ohun to je iyalenu nibe ni wipe, gbogbo omo ti alaangba ba bi, abo ni gbogbo won. Itumo eleyi ni wipe, ko si kekere ako alaangba rara. N’igba ti abo alaangba ba ti n d’agba, awo ara re yoo maa yi pada diedie, titi ti yoo fi yi pada di ako. Leyin ti abo alaangba ba ti yipada di ako, ako yii ko le lo ju odun kan si i laye ti oun funra re yoo fi ku. Eyi lo si fa a, ti awon yoruba fi pasamo wipe “ako alaangba kii se eerun meji” Ounje orisiirisii ni alaangba maa n je. Won a maa je kokoro, won tun maa n je ewe.


ALANGBA

Leyin ti abo alaangba ba ti yipada di ako, ako yii ko le lo ju odun kan si i laye ti oun funra re yoo fi ku. Eyi lo si fa a, ti awon yoruba fi pasamo wipe “ako alaangba kii se eerun meji” Ounje orisiirisii ni alaangba maa n je. Won a maa je kokoro, won tun maa n je ewe. Lara ounje won naa ni bii iresi, agbado ati bee bee lo. Sugbon eran alaangba kii se eran jije fun omo eniyan. Bi eeyan ba je eran alaangba, ko ni i da ni ikun eni to ba je.


ALANGBA

Lara ounje won naa ni bii iresi, agbado ati bee bee lo. Sugbon eran alaangba kii se eran jije fun omo eniyan. Bi eeyan ba je eran alaangba, ko ni i da ni ikun eni to ba je. Bee ni a ko le je eyin alaangba. E je ki a toju gege wa fun ojo t’oni. Osu to n bo la o tun jo pade ara wa.


ALANGBA

Bee ni a ko le je eyin alaangba. E je ki a toju gege wa fun ojo t’oni. Osu to n bo la o tun jo pade ara wa. Ki Olorun so wa ju igba naa lo oooo Iba Olorun, Iba eyin agbaagba oooo Fun ibeere ati awon alaye nipa abala yii, e kowe yin ranse si olootu iwe iroyin ASEJERE


ALANGBA

Ki Olorun so wa ju igba naa lo oooo Iba Olorun, Iba eyin agbaagba oooo Fun ibeere ati awon alaye nipa abala yii, e kowe yin ranse si olootu iwe iroyin ASEJERE


Ofin Agbẹkọya pe ka ti ọja fọjọ meje ko kan awa ọlọja – Iyalọja Apata

Seyi Oni, Ibadan Gongo so lojo Isegun ose ti o koja yii nigba ti Alaaja Sulemotu Olaosebikan, Iyaloja Apata (Don Trader) labe akoso Iyaloja ilu Ibadan Alaaja Ameringun soro pelu ibanuje okan pe gbogbo awon ti won ni ki won ti oja Apata pa fun ojo meje ko yato si eniyan laabi, ifekufe ara won si ni won ja fun. Mama naa je ki o di mimo pe, ori ero asoromagbesi kan ni awon ti gbo iroyin naa ni ojo aje yii, ti ko si si enikeni ti o baa won so ohun kohun lori idi pataki ti won fi ni ki awon oloja maa wa sidi ise oojo won fun ojo Meje. Iyaloja Oja Apata wa je ki o di mimo pe, awon Agbekoya ti won sofin yii ko gbe ni Apata, Ifekufe ara won ni won ja fun lati ibere-pepe, nitori idaaji ni deede agogo merin si marun owuro ni won maa ta oja ti won ba ko wa lati igberiko.”Ofin wo ni won ni, ti won fi wa maa pase pe ki awon oloja maa wa se ise oojo won ninu oja Apata” ni ibeere ti mama naa beere lowo opo awon Oniroyin ti o wa si ile re lati wa mo idi pataki ti won fi ni ki won ti Oja Apata pa fun odidi Ojo Meje. Alaaja Sulemotu Olaosebikan wa salaye pe, ase ti awon Agbekoya pa ko kan awon gege bi Iyaloja. Iya naa wa so pe lati fi awon eniyan re lokan bale wipe, gbogbo awon eniyan awon ti o wa ni Dogo, Iso-Pako Ayifase ati Amadia ko gbodo kopa ninu anti oja pa, nitori ofin ti awon Agbekoya se ko kan won ni oro ti mama naa so. Mama Olaosebikan so pe, bawo ni awon ti o ta rodo, tomati, alubosa tatase ati awon nnkan eelo obe miiran se le ko oja won pamo fun odidi ojo meje ki won ma je gbese nigbeyin?


Alaaja Sulemotu Olaosebikan wa salaye pe, ase ti awon Agbekoya pa ko kan awon gege bi Iyaloja. Iya naa wa so pe lati fi awon eniyan re lokan bale wipe, gbogbo awon eniyan awon ti o wa ni Dogo, Iso-Pako Ayifase ati Amadia ko gbodo kopa ninu anti oja pa, nitori ofin ti awon Agbekoya se ko kan won ni oro ti mama naa so. Mama Olaosebikan so pe, bawo ni awon ti o ta rodo, tomati, alubosa tatase ati awon nnkan eelo obe miiran se le ko oja won pamo fun odidi ojo meje ki won ma je gbese nigbeyin? Won ni iwa ika, ati iwa tinumi ni maa se ni iwa ti awon eniyan wonyi n wu nitori, won ti mo daju daju pe gbogbo ohun ti awon ba ko wole ni idaji bi isu, ege, ni awon yoo sare ta ni kukukutu ki ile too mo.


Won ni iwa ika, ati iwa tinumi ni maa se ni iwa ti awon eniyan wonyi n wu nitori, won ti mo daju daju pe gbogbo ohun ti awon ba ko wole ni idaji bi isu, ege, ni awon yoo sare ta ni kukukutu ki ile too mo.


Oju ti ri nidii iṣẹ orin waka, ṣugbọn Ọlọrun Ọba ti gbe wa leke – Awẹni Oniwaka

* A n po iṣẹ kan pọ fun Sanwo-Olu lọwọ Bi a ba n darukọ awon laailaaka nidi ere orin waka lorilẹ-ede yii, ọkan pataki ni Alaaja Amudalat Aweni Bello, ti gbogbo eeyan mọ si Awẹni Oniwaka. Ohun tawon eeyan si tubọ mọ wọn si ni bi wọn ṣe n mu awọn ilu ati ohun igbalode wọnu orin waka tiwọn. Laipẹ yii ni wọn ṣe ayẹyẹ ọjọọbi aadọta ọdun wọn, bẹẹ ni wọn si tun ṣefilọlẹ awo orin tuntun ti wọn ṣẹṣẹ gbe jade. Ṣaaju akoko naa ni wọn ti ba ikọ Aṣejere sọrọ nipa iriri wọn lẹnu iṣẹ naa latigba ti wọn ti bẹrẹ, ohun ti wọn ba SINMISỌLA AJADI sọ ree Aṣejere: O ti to rẹkọọdu meloo ti ẹ ti ṣe bayii? Awẹni Oniwaka: Mo ṣe rẹkọọdu akọkọ fun Alloy Production, mo ṣe awo orin Destiny Waka, emi ati Sunny T la jọ ṣe e, ọkunrin kan ni Muṣin la ṣe e awo orin yẹn fun. A ti ṣe rẹkọọdu bii mẹfa si meje, Concenration, Waka Reloaded, mo tun ṣe waka Rebranded, mo ṣe Destiny waka, bẹẹ la tun ṣe ọkan fun ti birthdfay yii, ọkan naa n bọ lọna, Afeezco lo maa ta a. Aṣejere: Bawo lẹ ṣe bẹrẹ iṣẹ orin waka gan an?


Ṣaaju akoko naa ni wọn ti ba ikọ Aṣejere sọrọ nipa iriri wọn lẹnu iṣẹ naa latigba ti wọn ti bẹrẹ, ohun ti wọn ba SINMISỌLA AJADI sọ ree Aṣejere: O ti to rẹkọọdu meloo ti ẹ ti ṣe bayii? Awẹni Oniwaka: Mo ṣe rẹkọọdu akọkọ fun Alloy Production, mo ṣe awo orin Destiny Waka, emi ati Sunny T la jọ ṣe e, ọkunrin kan ni Muṣin la ṣe e awo orin yẹn fun. A ti ṣe rẹkọọdu bii mẹfa si meje, Concenration, Waka Reloaded, mo tun ṣe waka Rebranded, mo ṣe Destiny waka, bẹẹ la tun ṣe ọkan fun ti birthdfay yii, ọkan naa n bọ lọna, Afeezco lo maa ta a. Aṣejere: Bawo lẹ ṣe bẹrẹ iṣẹ orin waka gan an? Awẹni Oniwaka: Nigba ti mo jade ileewe girama ni mo bẹrẹ si i ṣiṣẹ pẹlu Alaaja Salawa Abẹni, Muṣin ni mo n gbe nigba naa, Ọlatẹju nile wa wa. Bi mo ba ti n fọ aṣọ, maa maa kọrin, awọn eeyan a maa ri i pe mo n kọrin, ni wọn wa sọ pe awọn maa mu mi lọ si ọdọ Salawa, awọn Sista kan lo sọ bẹẹ. Emi maa n ro pe ọrọ ere ni, tori Kwara ni mi, owo ni mo n ṣe, bi mo ṣe jade ileewe ni mo ti bẹrẹ owo yẹn, iṣẹ ti mo si gbaju mọ niyẹn, nitori naa mi o tiẹ ro o pe wọn le gbe mi lọ sọdọ Salawa, ṣe ẹ mọ pe awa Kwara laiki owo, ohun ti mama mi foju mi si niyẹn.


Awẹni Oniwaka: Nigba ti mo jade ileewe girama ni mo bẹrẹ si i ṣiṣẹ pẹlu Alaaja Salawa Abẹni, Muṣin ni mo n gbe nigba naa, Ọlatẹju nile wa wa. Bi mo ba ti n fọ aṣọ, maa maa kọrin, awọn eeyan a maa ri i pe mo n kọrin, ni wọn wa sọ pe awọn maa mu mi lọ si ọdọ Salawa, awọn Sista kan lo sọ bẹẹ. Emi maa n ro pe ọrọ ere ni, tori Kwara ni mi, owo ni mo n ṣe, bi mo ṣe jade ileewe ni mo ti bẹrẹ owo yẹn, iṣẹ ti mo si gbaju mọ niyẹn, nitori naa mi o tiẹ ro o pe wọn le gbe mi lọ sọdọ Salawa, ṣe ẹ mọ pe awa Kwara laiki owo, ohun ti mama mi foju mi si niyẹn. Nigba ti wọn mu mi debẹ, Alaaji Kollington naa wa nibẹ, wọn wa ni ki n kọrin wo, mo si kọrin, wọn wa beere pe ọmọ ilu wo ni mi, mo sọ fun wọn pe Kwara ni mi, mo ni Igbo Owu, lẹgbẹ ilu Kollington ni Ilọta, ko jinna sira wọn rara, bii iṣẹju mẹwaa sira wọn ni. Wọn ni to ba ti ya maa ba awọn lọ si ode ere. Ṣugbọn owo ti maami n ṣe naa ko jẹ ki n fi bẹẹ raaye.


Nigba ti wọn mu mi debẹ, Alaaji Kollington naa wa nibẹ, wọn wa ni ki n kọrin wo, mo si kọrin, wọn wa beere pe ọmọ ilu wo ni mi, mo sọ fun wọn pe Kwara ni mi, mo ni Igbo Owu, lẹgbẹ ilu Kollington ni Ilọta, ko jinna sira wọn rara, bii iṣẹju mẹwaa sira wọn ni. Wọn ni to ba ti ya maa ba awọn lọ si ode ere. Ṣugbọn owo ti maami n ṣe naa ko jẹ ki n fi bẹẹ raaye. Ounjẹ ni mama mi n ta, wọn n ta irẹsi, ẹwa ati bẹẹ bẹẹ lọ, apo apo la n ta, ṣugbọn iṣẹ owo yii naa ko fi bẹẹ jẹ ki n raaye maa lọ sode ere bi Alaaja Salawa ṣe fẹ, igbakugba ti mo ba ti raaye naa ni mo maa n tẹle wọn lọ. Mo ba wọn ṣere, mo ba wọn ṣe rẹkọọdu, ti wọn ba fẹẹ lo si yara orin, wọn maa n pe mi, mo maa n tẹle wọn lọ si ode ere naa. Aṣejere: Njẹ ẹ tiẹ rẹni sọ fun yin pe iṣẹ orin waka yii lẹ maa ṣe jẹun?


Ounjẹ ni mama mi n ta, wọn n ta irẹsi, ẹwa ati bẹẹ bẹẹ lọ, apo apo la n ta, ṣugbọn iṣẹ owo yii naa ko fi bẹẹ jẹ ki n raaye maa lọ sode ere bi Alaaja Salawa ṣe fẹ, igbakugba ti mo ba ti raaye naa ni mo maa n tẹle wọn lọ. Mo ba wọn ṣere, mo ba wọn ṣe rẹkọọdu, ti wọn ba fẹẹ lo si yara orin, wọn maa n pe mi, mo maa n tẹle wọn lọ si ode ere naa. Aṣejere: Njẹ ẹ tiẹ rẹni sọ fun yin pe iṣẹ orin waka yii lẹ maa ṣe jẹun? Awẹni Oniwaka: Mi o rẹni sọ fun mi pe mo maa kọrin o, tori mo maa n tiju gan an. Emi musulumi ti mo n kirun loju mejeeji, ṣugbọn ibi tẹda ba maa de; yoo debẹ, Ọlọrun to fun mi lohun naa lo sọ pe iṣẹ ti mo maa ṣe niyẹn. Nitori bi ẹ ṣe n wo mi yii, mo fẹran owo ṣiṣe, titi di asiko yii, mo ni ṣọọbu temi, ti emi naa ti n ta nnkan, awọn aburo mi ni wọn maa n duro sibẹ, ohun eelo inu ile, ti wọn n pe ni Purofisan la maa n ta, mo laiki owo ṣiṣe gan an, ṣugbọn iṣẹ orin yẹn ti n gba a lọwọ mi, Ọlọrun si n ba wa ṣe e. Aṣejere: O da bii pe awọn to wa nidii iṣẹ orin waka ko pọ, ki lo fa a?


Awẹni Oniwaka: Mi o rẹni sọ fun mi pe mo maa kọrin o, tori mo maa n tiju gan an. Emi musulumi ti mo n kirun loju mejeeji, ṣugbọn ibi tẹda ba maa de; yoo debẹ, Ọlọrun to fun mi lohun naa lo sọ pe iṣẹ ti mo maa ṣe niyẹn. Nitori bi ẹ ṣe n wo mi yii, mo fẹran owo ṣiṣe, titi di asiko yii, mo ni ṣọọbu temi, ti emi naa ti n ta nnkan, awọn aburo mi ni wọn maa n duro sibẹ, ohun eelo inu ile, ti wọn n pe ni Purofisan la maa n ta, mo laiki owo ṣiṣe gan an, ṣugbọn iṣẹ orin yẹn ti n gba a lọwọ mi, Ọlọrun si n ba wa ṣe e. Aṣejere: O da bii pe awọn to wa nidii iṣẹ orin waka ko pọ, ki lo fa a? Awẹni Oniwaka: Awọn to wa nidii waka pọ, wọn pọ n’Ijẹbu Ode, ara wọn n bọ nibi ifilọlẹ taa fẹẹ ṣe, wọn n pe ọkan ni Amọpe Olorin, ni Ifẹ lọna Ẹpẹ lawọn wa, nigba ti Mama Batili Alakẹ ku, awọn ọmọ wọn ran Bọọda Musiliu Iṣọla si mi, awọn ọmọ ni ẹni to n kọ waka lawọn fẹ ko wa sibi oku mama awọn. Ijẹbu Igbo la ti lọọ ṣe ere yẹn, gbobo awọn oniwaka Ijẹbu yẹn wa, wọn pọ gan an, ka ma purọ, wọn mọ orin waka yẹn ko gan an ni. Mo beere lọwọ wọn pe ki lo de ti wọn ko ṣe rẹkọọdu, wọn sọ fun mi pe awọn ko rẹni ran awọn lọwọ, mo si sọ fun wọn pe ko seeyan kan to n ran eeyan lọwọ, Ọlọrun lo n ran eeyan lọwọ.


Awẹni Oniwaka: Awọn to wa nidii waka pọ, wọn pọ n’Ijẹbu Ode, ara wọn n bọ nibi ifilọlẹ taa fẹẹ ṣe, wọn n pe ọkan ni Amọpe Olorin, ni Ifẹ lọna Ẹpẹ lawọn wa, nigba ti Mama Batili Alakẹ ku, awọn ọmọ wọn ran Bọọda Musiliu Iṣọla si mi, awọn ọmọ ni ẹni to n kọ waka lawọn fẹ ko wa sibi oku mama awọn. Ijẹbu Igbo la ti lọọ ṣe ere yẹn, gbobo awọn oniwaka Ijẹbu yẹn wa, wọn pọ gan an, ka ma purọ, wọn mọ orin waka yẹn ko gan an ni. Mo beere lọwọ wọn pe ki lo de ti wọn ko ṣe rẹkọọdu, wọn sọ fun mi pe awọn ko rẹni ran awọn lọwọ, mo si sọ fun wọn pe ko seeyan kan to n ran eeyan lọwọ, Ọlọrun lo n ran eeyan lọwọ. Mo si ṣeleri fun wọn pe, lẹyin taa ba pari eto isinku Mama Batili, a maa ṣe orin tribute fun Mama Alakẹ, mo ni emi maa nawo idi ẹ, maa sọ fun ọkọ mi, a si tun maa ya fidio, ki wọn baa ri oju gbogbo wọn, Ọlọrun ati ọkọ mi maa gbe e. Ṣugbọn, nigba ti asiko to, wọn pe wọn pe wọn, awọn eeyan yii ko ma dahun o. Mo ni too, boya ẹnikan ti sọ nnkan fun wọn. Ṣe ẹ si mọ ọrọ awa Yoruba, wọn le ni o fẹẹ ṣe kinni kan, Ọlọrun lo si logo, ẹnikan ko le gba ogo ẹnikan. Ẹnikan pe mi lẹnu ọjọ mẹta yii ni Ẹpẹ ninu wọn, wọn gbọ ti ohun taa fẹẹ ṣe, mo si fun wọn ni aṣọ lọfẹẹ, a o le ṣe ju bẹẹ lọ.


Mo si ṣeleri fun wọn pe, lẹyin taa ba pari eto isinku Mama Batili, a maa ṣe orin tribute fun Mama Alakẹ, mo ni emi maa nawo idi ẹ, maa sọ fun ọkọ mi, a si tun maa ya fidio, ki wọn baa ri oju gbogbo wọn, Ọlọrun ati ọkọ mi maa gbe e. Ṣugbọn, nigba ti asiko to, wọn pe wọn pe wọn, awọn eeyan yii ko ma dahun o. Mo ni too, boya ẹnikan ti sọ nnkan fun wọn. Ṣe ẹ si mọ ọrọ awa Yoruba, wọn le ni o fẹẹ ṣe kinni kan, Ọlọrun lo si logo, ẹnikan ko le gba ogo ẹnikan. Ẹnikan pe mi lẹnu ọjọ mẹta yii ni Ẹpẹ ninu wọn, wọn gbọ ti ohun taa fẹẹ ṣe, mo si fun wọn ni aṣọ lọfẹẹ, a o le ṣe ju bẹẹ lọ. Aṣejere: Ẹ sọ fun wa diẹ lara ohun toju ti ri latigba ti ẹ ti yan iṣẹ yii laayo? Awẹni Oniwaka: Ipenija pọ gan an, igba ti wọn bi mi, ta lo mọ iye ọjọ ti mo maa lo laye, abi iru iṣẹ ti mo maa ṣe; ko ye ẹnikan Ọlọrun nikan lo ye. Puromota kan wa lati Amẹrika lọdun naa lọhun un, mo lọọ ṣere fun ẹnikan ni Ifẹ, Oloye Bolu Fatunmiṣe; wọn ti ku bayii, wọn ọe oku mama wọn nigba naa.


Aṣejere: Ẹ sọ fun wa diẹ lara ohun toju ti ri latigba ti ẹ ti yan iṣẹ yii laayo? Awẹni Oniwaka: Ipenija pọ gan an, igba ti wọn bi mi, ta lo mọ iye ọjọ ti mo maa lo laye, abi iru iṣẹ ti mo maa ṣe; ko ye ẹnikan Ọlọrun nikan lo ye. Puromota kan wa lati Amẹrika lọdun naa lọhun un, mo lọọ ṣere fun ẹnikan ni Ifẹ, Oloye Bolu Fatunmiṣe; wọn ti ku bayii, wọn ọe oku mama wọn nigba naa. Wọn n pe maanu yii ni Supreme Entertainment, wọn lawọn fẹ ki n ṣe rẹkọọdu fun awọn. Awọn lo gbe gbogbo rẹkọọdu yẹn, a fẹẹ ṣe ifilọlẹ iṣẹ yẹn naa ni, wọn wa ni ki n wa si Palmgroove Onipanu. Ṣe ẹ si mọ pe titi yẹn fẹ gan an.


Wọn n pe maanu yii ni Supreme Entertainment, wọn lawọn fẹ ki n ṣe rẹkọọdu fun awọn. Awọn lo gbe gbogbo rẹkọọdu yẹn, a fẹẹ ṣe ifilọlẹ iṣẹ yẹn naa ni, wọn wa ni ki n wa si Palmgroove Onipanu. Ṣe ẹ si mọ pe titi yẹn fẹ gan an. O ku diẹ ki mọto yẹn gba ọta mi, lori ere, mọto yẹn kan duro funra rẹ ni. Emi naa wa duro, mo kan n wo ni, maanu yẹn mi ori, ṣe ẹ mo pe kii ṣe maanu yẹn, Ọlọrun ni. Ohun ti mo maa jẹ ni mo maa n wa kiri, mo sunkun, mo dupẹ, lati ọjọ yẹn, mo maa gun biriji ni o. Ọjọ kan naa la lọọ ṣere ode ti mọto ri, ko si sowo, ati nawo fun irinṣẹ tan, ojo pa wa dele ni; gbogbo ara mi lo doti ni Ajangbadi.


O ku diẹ ki mọto yẹn gba ọta mi, lori ere, mọto yẹn kan duro funra rẹ ni. Emi naa wa duro, mo kan n wo ni, maanu yẹn mi ori, ṣe ẹ mo pe kii ṣe maanu yẹn, Ọlọrun ni. Ohun ti mo maa jẹ ni mo maa n wa kiri, mo sunkun, mo dupẹ, lati ọjọ yẹn, mo maa gun biriji ni o. Ọjọ kan naa la lọọ ṣere ode ti mọto ri, ko si sowo, ati nawo fun irinṣẹ tan, ojo pa wa dele ni; gbogbo ara mi lo doti ni Ajangbadi. Ọjọ kan naa la lọ si Ẹdẹ, go siloo wa mu wa, awọn ara London lo niṣẹ, aago mẹfa la debẹ nirọlẹ, nigba ti pati ti tan, wọn le wa bi aja ni. Aṣejere: Ki lo maa n wa sọkan yin, lawọn asiko ti ẹ ba awọn idojuko yii pade? Awẹni Oniwaka: A o le rin kori ma mi, a gba pe Ọlọrun lo ni ko ri bẹẹ, abuku ti mo ba kan, Ọlọrun fẹ ko ri bẹẹ ni, nigba to ba ya; a o ri ere nibẹ.


Ọjọ kan naa la lọ si Ẹdẹ, go siloo wa mu wa, awọn ara London lo niṣẹ, aago mẹfa la debẹ nirọlẹ, nigba ti pati ti tan, wọn le wa bi aja ni. Aṣejere: Ki lo maa n wa sọkan yin, lawọn asiko ti ẹ ba awọn idojuko yii pade? Awẹni Oniwaka: A o le rin kori ma mi, a gba pe Ọlọrun lo ni ko ri bẹẹ, abuku ti mo ba kan, Ọlọrun fẹ ko ri bẹẹ ni, nigba to ba ya; a o ri ere nibẹ. Idojuko pọ. Ṣugbọn awa naa niyi. A o duro, a n bẹ Ọlọrun, nigba to tun ya, emi to jẹ pe a o le ṣe ka ma lọ si ode ere, la o ba rẹni pe wa, la ba tun bẹrẹ si i gbadura, Ọlọrun tun ṣi ọna silẹ fun wa, bi ẹda ko ba ti dakẹ adura, ti ko si ṣe ika, ṣugbọn pẹlu ogun ti wọn n gbe; Ọlọrun ko fi wa silẹ.


Idojuko pọ. Ṣugbọn awa naa niyi. A o duro, a n bẹ Ọlọrun, nigba to tun ya, emi to jẹ pe a o le ṣe ka ma lọ si ode ere, la o ba rẹni pe wa, la ba tun bẹrẹ si i gbadura, Ọlọrun tun ṣi ọna silẹ fun wa, bi ẹda ko ba ti dakẹ adura, ti ko si ṣe ika, ṣugbọn pẹlu ogun ti wọn n gbe; Ọlọrun ko fi wa silẹ. Aṣejere: Bawo wa ni ajọṣepọ ẹyin ati Salawa Abẹni? Awẹni Oniwaka: Ki Ọlọrun ba wa gun wọn lẹmi daadaa, ki wọn pẹ fun wa, ilana wọn ni a n ba lọ, a n fun wọn ni rẹspẹẹti, a o le de ibi kan ka ma da wọn lohun, ka ma darukọ wọn, a gba ọdọ wọn kọja, bo tiẹ jẹ pe Ọlọrun lo fun wa lohun wa, a ba wọn ṣiṣẹ, a n ba wọn gbe orin, ajọṣepọ to dan mọran wa laarin wa, mo maa n pe wọn. Bi mo ba ba wọn lode paapaa laipẹ yii ni Ijẹbu Ayepe, mo lọọ ki wọn, mo lọ si ode kan naa laipẹ yii ni Blue Roof, mo gbe maiki fun wọn, wọn si kọrin nitori naa mo maa n bu ọla fun wọn.


Aṣejere: Bawo wa ni ajọṣepọ ẹyin ati Salawa Abẹni? Awẹni Oniwaka: Ki Ọlọrun ba wa gun wọn lẹmi daadaa, ki wọn pẹ fun wa, ilana wọn ni a n ba lọ, a n fun wọn ni rẹspẹẹti, a o le de ibi kan ka ma da wọn lohun, ka ma darukọ wọn, a gba ọdọ wọn kọja, bo tiẹ jẹ pe Ọlọrun lo fun wa lohun wa, a ba wọn ṣiṣẹ, a n ba wọn gbe orin, ajọṣepọ to dan mọran wa laarin wa, mo maa n pe wọn. Bi mo ba ba wọn lode paapaa laipẹ yii ni Ijẹbu Ayepe, mo lọọ ki wọn, mo lọ si ode kan naa laipẹ yii ni Blue Roof, mo gbe maiki fun wọn, wọn si kọrin nitori naa mo maa n bu ọla fun wọn. Aṣejere: Ẹ ṣiṣẹ fun gomina ana, Akinwunmi Ambọde, ṣugbọn ẹ o ti i ṣe fun Sanwo-Olu, ki lo ṣẹlẹ? Awẹni Oniwaka: A ṣe fun wọn lasiko ti wọn n polongo, ṣugbọn mo fi da a yin loju pe a n po iṣẹ nla kan pọ fun Gomina Babajide Sanwo-Olu lọwọ, awa naa ti n ri iṣẹ wọn, iṣẹ n lọ lori ẹ lọwọ. Aṣejere: Ki lerongba yin lọjọ iwaju fun iṣẹ orin waka?