Pẹlu ilana ti CACOVID la kalẹ naa, gomina sọ pe ijọba ipinlẹ mejidinlogun(18) nijọba oun ti pin awọn ounjẹ naa fun ninu ogun ijọba ibilẹ to wa nipinlẹ Ogun. Ọmọọba Abiọdun ṣalaye pe bi ko ba si ti iwọde SARS to tun fa idaduro ni, wọn ko ba ti pin awọn ounjẹ naa ju bẹẹ lọ. ‘‘Pe ẹnikan tọju ounjẹ iranwọ Korona pamọ yẹn ki i ṣe ootọ, ko sohun ti ko ba dun mọ awa gomina ju ka pin in lasiko to yẹ lọ. Ko si ile ẹru wa kankan nipinlẹ Ogun tawọn eeyan ya bo lati ko ounjẹ. ‘‘Bi mo ṣe n ba yin sọrọ lonii yii ( Mọnde, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kẹwaa, 2020), a ti pin ounjẹ de ijọba ibilẹ mejidinlogun abi mọkandinlogun.’’ Bẹẹ ni Dapọ Abiọdun wi. Ṣe lọjọ Mọnde yii ni awọn fidio ibi tawọn eeyan ti n ko ounjẹ oriṣiiriṣii jade bọ sori ẹrọ ayelujara, awọn to n ko ounjẹ ọhun si n darukọ agbegbe ti wọn wa nipinlẹ Ogun.


Wọn ko ja ile ounjẹ korona nipinlẹ Ogun – Gomina Abiọdun

Ko si ile ẹru wa kankan nipinlẹ Ogun tawọn eeyan ya bo lati ko ounjẹ. ‘‘Bi mo ṣe n ba yin sọrọ lonii yii ( Mọnde, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kẹwaa, 2020), a ti pin ounjẹ de ijọba ibilẹ mejidinlogun abi mọkandinlogun.’’ Bẹẹ ni Dapọ Abiọdun wi. Ṣe lọjọ Mọnde yii ni awọn fidio ibi tawọn eeyan ti n ko ounjẹ oriṣiiriṣii jade bọ sori ẹrọ ayelujara, awọn to n ko ounjẹ ọhun si n darukọ agbegbe ti wọn wa nipinlẹ Ogun. Ti Ṣagamu lo kọkọ gori afẹfẹ, ti Ijẹbu-Ode tẹlẹ, bẹẹ naa ni ti Ifọ. Awọn eeyan naa n fo fayọ bi wọn ṣe n ko awọn ounjẹ ọhun ni, bẹẹ ni wọn n sọko ọrọ si gomina pe o tọju ounjẹ to yẹ ko pin faraalu lasiko Korona pamọ. Wọn ni Ọlọrun ti ba awọn naa gba ẹtọ awọn bayii, o kuku pẹ tawọn ti n bẹ Ọlọrun pe ko fi ibi ti ile ounjẹ Koro wa nipinlẹ yii han awọn naa, gẹgẹ bi wọn ṣe ti ri i l’Ọṣun, Ekiti, Abuja, Jos, Eko ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Ti Ṣagamu lo kọkọ gori afẹfẹ, ti Ijẹbu-Ode tẹlẹ, bẹẹ naa ni ti Ifọ. Awọn eeyan naa n fo fayọ bi wọn ṣe n ko awọn ounjẹ ọhun ni, bẹẹ ni wọn n sọko ọrọ si gomina pe o tọju ounjẹ to yẹ ko pin faraalu lasiko Korona pamọ. Wọn ni Ọlọrun ti ba awọn naa gba ẹtọ awọn bayii, o kuku pẹ tawọn ti n bẹ Ọlọrun pe ko fi ibi ti ile ounjẹ Koro wa nipinlẹ yii han awọn naa, gẹgẹ bi wọn ṣe ti ri i l’Ọṣun, Ekiti, Abuja, Jos, Eko ati bẹẹ bẹẹ lọ. Gbogbo awọn to gbọ ọrọ gomina ni wọn ni irọ ati awawi ti ko lẹsẹ nilẹ ni ọkunrin naa n sọ.


Gbogbo awọn to gbọ ọrọ gomina ni wọn ni irọ ati awawi ti ko lẹsẹ nilẹ ni ọkunrin naa n sọ.


Ijọ Ridiimu fẹẹ gba awẹ ọgbọn ọjọ fun alaafia Naijiria

Jide Alabi Ki alaafia le pada si orilẹ-ede Naijiria, Olori ijọ Ridiimu, Pasitọ Enoch Adeboye, ti ke si awọn ọmọ ijọ ẹ lati gba aawẹ ọgbọn ọjọ. Pasitọ Johson Ọdẹṣọla ti i ṣe amugbalẹgbẹẹ fun olori ijọ yii lo sọrọ ọhun niluu Ibadan, lọjọ Isẹgun, Tusidee, ọsẹ yii. O ni Alagba Adeboye ti sọ pe ọjọ ki-in-ni, oṣu kọkanla, ọdun yii, ni gbogbo Kristẹni ti wọn jẹ ọmọ ijọ Ridiimu gbọdọ bẹrẹ aawẹ ati adura ọhun fun Naijiria. O fi kun un pe laarin ọjọ kin-in-ni, si ikẹrinla, ni aawẹ agbayipo yoo waye fawọn ti wọn ba lanfaani lati gba a, ti eto bi ohun gbogbo yoo ṣe lọ yoo tẹ wọn lọwọ laipẹ yii. Bakan naa lo rọ awọn ọmọ ijọ ọhun lati wa fun ipade adura, ati pe gbogbo eto ati ilana ti ijọba la kalẹ lori iparamọ lati dena itankalẹ arun koronafairọọsi lawọn yoo tẹle. Pasitọ Johnson Ọdẹṣọla tun sọ pe Alagba Adeboye ti ni ki awọn sọ fun gbogbo awọn ọmọ ijọ naa ki wọn gbiyanju lati fadura ati aawẹ ọlọgbọn-ọjọ yii jagun fun alaafia Naijiria.


Kọmiṣanna ṣafihan okoolelẹẹẹdẹgbẹta awọn ti wọn lọwọ ninu rogbodiyan SARS l’Ekoo

Aderohunmu Kazeem Okoolelẹẹẹdẹgbẹta (520) awọn eeyan ni Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu ṣafihan wọn ni ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, pe wọn lọwọ ninu iwa janduku, ole jija, ija igboro, dida omi alaafia ilu ru, jija awọn araalu lole ohun ini wọn ati bẹẹ beẹ lọ lasiko rogbodiyan ifẹhonu han SARS to waye niluu Eko. Kọmiṣanna sọ eleyii di mimọ lasiko to n ṣafihan awọn eeyan ọhun fun awọn oniroyin ni olu ileeṣẹ ọlọpaa to wa niluu Ikẹja. O ni awọn janduku yii yoo foju bale-ẹjọ pẹlu bi wọn ṣe ja iwọde ifopin si SARS ọhun gba, ti wọn si fi dalu ru. ‘‘Nigba ta a ri i bi nnkan ṣe n lọ, kiakia ni ileeṣẹ ọlọpaa ya si igboro nigba ta a ṣakiyesi pe ọrọ naa ti kuro ni ifopin si SARS pẹlu bi wọn ṣe n dana sun dukia, ti ẹmi awọn araalu si n lọ si i. A woye pe awọn janduku ti ja ifẹhonu han naa gba lọwọ awọn ti wọn n ṣe e. Eyi lo jẹ ka jade, ti a si ri ọpọ awọn nnkan ti awọn janduku naa ji ko gba pada lọwọ wọn, ti a si fọwọ ofin mu awọn ti wọn ṣiṣẹ buruku naa. ‘‘Ni bayii, okoolelẹẹẹdẹgbẹta awọn janduku yii la ti mu fun ẹsun loriṣiiriṣii bii idaluru, iwa janduku, ipaniyan, biba nnkan awọn eeyan jẹ ati nini ohun ija oloro lọwọ.’’ Kọmiṣanna ni laipẹ ni awọn yoo foju wọn ba ile-ẹjọ.


Sanwo-Olu ti gbesẹ kuro lori ofin to de awọn ọlọja l’Ekoo, wọn le maa na an lojoojumọ bayii

Aderohunmu Kazeem Ni ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii ni Kọmiṣanna fun ọrọ oye jijẹ ati ijọba ibilẹ, Dokita Wale Ahmed, kede lorukọ Gomina Babajide Sanwo-Olu pe ki gbogbo awọn ọja to wa nipinlẹ Eko di ṣiṣi, ki awọn ọlọja maa ba ka-ra-ka-ta wọn lọ lojoojumọ, yatọ si bi wọn ṣe maa n pa awọn ọjọ kan jẹ tẹlẹ laarin ọsẹ. Lasiko ti ọrọ korona n ran bii oorun nijọba paṣẹ pe ki awọn ọlọja naa ma ṣe maa ṣi lojoojumọ, ti wọn si ya awọn ọjọ kan sọtọ fun awọn to n ta ounjẹ, ati awọn ọjọ mi-in fun awọn ti wọn n ta awọn ohun eelo mi-in. Ṣugbọn ni bayii, ijọba ti gbẹsẹ kuro lori ofin to de awọn ọlọjaa, wọn si ti paṣẹ pe ki wọn maa na an lojoojumọ gẹgẹ bo ṣe maa n waye telẹ ki korona too de.


Tanka epo gbina ninu ileepo l’Ekoo, bẹẹ ni ile tun da wo n’Ikorodu

Aderohunmu Kazeem Iṣelẹ buruku meji lo waye laaarọ ọjọ Iṣegun, Tusidee, ọsẹ yii lawọn ibi kan nipinlẹ Eko. Ọpẹlọpẹ awọn panapana ipinlẹ Eko ti wọn tete de sibi iṣẹlẹ naa ti wọn fi ri ina ọhun pa. Ṣadeede ni tanka agbepo bẹntiroolu gbina nileepo kan ti wọn n pe ni Yerevan Oil to wa loju ọna Ajayi Road, niluu Ọgba Aguda, l’Ekoo. ALAROYE gbọ pe aarọ Tusidee, ọjọ Iṣẹgun yii, gan-an ni ijanba ọhun waye. Epo to n jo latinu tanka to kun fun epo bẹntiroolu lo deede gbina, eyi to fa ijamba ọhun. Awọn oṣiṣẹ pajawiri nipinlẹ Eko ti wọn tete debẹ pẹlu iranlọwọ awọn panapana lo jẹ ki wọn tete ri ina naa pa. Yatọ si eyi, ile kan naa tun da wo niluu kan ti wọn n pe ni Isiu, lẹgbẹẹ Ikorodu. Wọn sọ pe ko sẹnikẹni to fara pa ninu iṣẹlẹ meejeji yii, bẹe lawọn oṣiṣe ijọba Eko ti wa nibẹ lati pese aabo to yẹ


Ija buruku n ṣẹlẹ lagbegbe Owode si Mile 12, l’Ekoo

Aderohunmu Kazeem Wahala buruku lo n ṣẹlẹ lọwọ bayii lagbegbe Owode si Mile 12 l’Ekoo. Wọn ni bi wọn ṣe n ba motọ jẹ, bẹẹ ni wọn n fọ ṣọọbu kiri. ALAROYE gbọ pe niṣe lawọn eeyan n fi mọto wọn silẹ, ti kaluku si bẹrẹ si i sa asala fun ẹmi wọn. Awọn eeyan ti n ke si awọn ẹṣọ agbofinro lati tete waa pana iṣẹlẹ ọhun.


Ọwọ ba Akibu, olori ẹgbẹ okunkun tawọn ọlọpaa n wa l’Ogijo

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Olori ẹgbẹ okunkun Ẹiyẹ ni wọn pe ọkunrin kan, Akibu Takare, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn (26), o si ti pẹ tawọn ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti kede rẹ pe awọn n wa a nitori awọn iwa ọdaran. Afi bi ọwọ wọn ṣe ba a lọjọ Abamẹta, Satide, to kọja yii, nibi to ti n jale lọwọ l’Ogijo. Ẹnikan lo pe DPO teṣan Ogijo, Muhammed Suleiman Baba, ni nnkan bii aago mẹsan-an alẹ ọjọ naa pe awọn kan n jale lọwọ lagbegbe Gbaga ati Kamalu, l’Ogijo. Eyi lo mu DPO naa ati awọn fijilante kora wọn jọ, wọn lọ sibi ti ikọ adigunjale ọhun ti n gba dukia awọn eeyan, ti wọn n pa wọn lẹkun. Nigba ti Ọlọrun yoo ṣe e, Akibu Takare ti wọn ti n wa tipẹ lọwọ ba, awọn yooku rẹ ti wọn jọ n ṣọṣẹ lọwọ sa lọ ni. Akibu funra ẹ jẹwọ pe Ikorodu loun atawọn ẹgbẹ oun naa ti waa jale l’Ogijo, diẹ ninu awọn to si pitu fun lalẹ ọjọ tọwọ ba a yii tọka rẹ pe bo ti gbowo lọwọ awọn lo gba foonu atawọn nnkan ini awọn mi-in.


Eyi lo mu DPO naa ati awọn fijilante kora wọn jọ, wọn lọ sibi ti ikọ adigunjale ọhun ti n gba dukia awọn eeyan, ti wọn n pa wọn lẹkun. Nigba ti Ọlọrun yoo ṣe e, Akibu Takare ti wọn ti n wa tipẹ lọwọ ba, awọn yooku rẹ ti wọn jọ n ṣọṣẹ lọwọ sa lọ ni. Akibu funra ẹ jẹwọ pe Ikorodu loun atawọn ẹgbẹ oun naa ti waa jale l’Ogijo, diẹ ninu awọn to si pitu fun lalẹ ọjọ tọwọ ba a yii tọka rẹ pe bo ti gbowo lọwọ awọn lo gba foonu atawọn nnkan ini awọn mi-in. Ibọn ilewọ ibilẹ ẹlẹnu meji ni Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, sọ pe awọn ba lọwọ rẹ. Ọga ọlọpaa patapata nipinlẹ yii, CP Edward Ajogun, ti paṣẹ pe ki wọn wa awọn adigunjale yooku to sa lọ ninu ẹgbẹ Akibu yii ri, ki wọn si gbe oun ti ọwọ ba naa lọ sẹka ti wọn yoo ti fọrọ wa a lẹnu wo si i lori aṣemaṣe ẹgbẹ okunkun ati awọn idigunjale to ti ṣe.


Ibọn ilewọ ibilẹ ẹlẹnu meji ni Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, sọ pe awọn ba lọwọ rẹ. Ọga ọlọpaa patapata nipinlẹ yii, CP Edward Ajogun, ti paṣẹ pe ki wọn wa awọn adigunjale yooku to sa lọ ninu ẹgbẹ Akibu yii ri, ki wọn si gbe oun ti ọwọ ba naa lọ sẹka ti wọn yoo ti fọrọ wa a lẹnu wo si i lori aṣemaṣe ẹgbẹ okunkun ati awọn idigunjale to ti ṣe.


Ọwọ wa ti tẹ awọn janduku mẹẹẹdogun to lọwọ ninu rogbodiyan Akurẹ-Ikoro

Oluṣẹyẹ Iyiade Akurẹ Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo ni awọn afurasi janduku bii mẹẹẹdogun lo ti wa ni ikawọ awọn latari rogbodiyan to su yọ lasiko iwọde SARS to waye l’Akurẹ ati agbegbe rẹ. Alukoro wọn, Tee-Leo Ikoro, to fidi ọrọ yii mulẹ ni gbogbo awọn tọwọ tẹ naa ni wọn lọwọ si ọkan-o-jọkan awọn ẹru ti wọn ji ko atawọn dukia to ṣofo lasiko iwọde ti wọn ṣe naa. Iwọde SARS yii lo ni awọn janduku ọhun fi boju ti wọn fi lọọ digunjale lagbegbe Sijuade, l’Akurẹ, nibi ti wọn ti yinbọn pa ọkunrin oniṣowo kan lopin ọsẹ to kọja. Bẹẹ lo ni ko si ojulowo awọn oluwọde SARS ninu gbogbo awọn ti wọn mu naa. Ikoro ni iwadii si n tẹsiwaju lori bi wọn ṣe fẹẹ ri iyoku awọn janduku ọhun mu laipẹ.


Gbogbo awọn to pa ọlọpaa, ti wọn tun jo teṣan wọn nina, la maa fi jofin- Kọmiṣanna Ọyọ

Ọlawale Ajao, Ibadan Ọga agba ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CP Joe Nwachukwu Enwonwu, ti ṣeleri pe gbogbo awọn to lọwọ ninu bi wọn ṣe pa awọn ọlọpaa, ti wọn tun jo awọn teṣan ọ̣lọpaa kan nina pata lọwọ awọn maa ba, ti awọn si maa fi iya to tọ́ jẹ wọn labẹ ofin. CP Enwonwu sọrọ yii lasiko to n gbalejo ẹgbẹ Ọyo State Leading Patriot lọfiisi ẹ to wa l’Ẹlẹyẹle, n’Ibadan. Nirọlẹ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii ni wọn ṣabẹwo si i lati ki i ku atemọra awọn ọlọpaa ti wọn padanu ẹmi wọn ninu ọkan-o-jọkan laasigbo to waye lọsẹ to kọja. Tẹ o ba gbagbe, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ to kọja, lawọn ọmọ iṣọta to dara pọ mọ awọn olufẹhonu han nipa awọn aiṣedeede to n lọ lawujọ, ti wọn si lo anfaani naa lati dana sun agọ ọlọpaa mejeeji to wa laduugbo Ọjọọ, n’Ibadan, lẹyin ti wọn ti bẹ ọlọpaa kan lori, ti wọn si dana sun awọn meji mọ inu ọfiisi wọn nibẹ. Lọjọ kẹta ti i ṣe Ọjọbọ, Tọsidee lawọn mi-in tun dana sun ọlọpaa meji laaye laduugbo Iwo Road, n’Ibadan, ti wọn si tun dana sun agọ ọlọpaa to wa laduugbo Alabẹbẹ, nitosi Mọnatan, n’Ibadan, kan naa. Bakan naa lawọn janduku ọdọ kan ya wọ agọ ọlọpaa ilu Isẹyin, ti wọn si gbe awọn ibọn awọn agbofinro to wa nibẹ lọ ko too di pe wọn dana sun teṣan naa.


Tẹ o ba gbagbe, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ to kọja, lawọn ọmọ iṣọta to dara pọ mọ awọn olufẹhonu han nipa awọn aiṣedeede to n lọ lawujọ, ti wọn si lo anfaani naa lati dana sun agọ ọlọpaa mejeeji to wa laduugbo Ọjọọ, n’Ibadan, lẹyin ti wọn ti bẹ ọlọpaa kan lori, ti wọn si dana sun awọn meji mọ inu ọfiisi wọn nibẹ. Lọjọ kẹta ti i ṣe Ọjọbọ, Tọsidee lawọn mi-in tun dana sun ọlọpaa meji laaye laduugbo Iwo Road, n’Ibadan, ti wọn si tun dana sun agọ ọlọpaa to wa laduugbo Alabẹbẹ, nitosi Mọnatan, n’Ibadan, kan naa. Bakan naa lawọn janduku ọdọ kan ya wọ agọ ọlọpaa ilu Isẹyin, ti wọn si gbe awọn ibọn awọn agbofinro to wa nibẹ lọ ko too di pe wọn dana sun teṣan naa. Olori ẹgbẹ ọdọ to ṣabẹwo ibanikẹnun naa, Aṣiwaju Nurudeen Akinade, ẹni to ko awọn ọdọ bii mẹẹẹdogun sodi ninu irinajo ọhun sọ pe, “Ta a ba wo gbogbo ohun to ti n ṣẹlẹ lati ọsẹ bii meloo kan, a a ri i pe ilu o fara rọ. Wọn n paayan lọtun-un losi, wọn n fọ ile onile, ja ṣọọbu oniṣọọbu. Wọn tiẹ jo awọn ọlọpaa kan nina laaye.


Olori ẹgbẹ ọdọ to ṣabẹwo ibanikẹnun naa, Aṣiwaju Nurudeen Akinade, ẹni to ko awọn ọdọ bii mẹẹẹdogun sodi ninu irinajo ọhun sọ pe, “Ta a ba wo gbogbo ohun to ti n ṣẹlẹ lati ọsẹ bii meloo kan, a a ri i pe ilu o fara rọ. Wọn n paayan lọtun-un losi, wọn n fọ ile onile, ja ṣọọbu oniṣọọbu. Wọn tiẹ jo awọn ọlọpaa kan nina laaye. Iyẹn la ṣe wa lati ba ọga wọn kẹdun araferaku awọn eeyan wọn to ba awọn rogbodiyan yii lọ.’’ Nigba to n fi ẹmi imoore han si awọn olubanikẹdun naa, ọga agba awọn ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CP Joe Nwachukwu Enwonwu sọ pe “o dun mi pe ko si ẹni to jade si gbangba lati bu ẹnu atẹ lu ipaniyan ati iwa ọdaran gbogbo ti awọn janduku kan hu yii. Iyẹn lo ṣe ya ni lẹnu pe a ṣi ri awọn ọmọ Naijiria rere to n ṣe eyi ti ẹ n ṣe yii. “Eyi ti wọn ṣe yii ti kọja ọrọ pe wọn n binu, iwa ọdaran pọnbele ni wọn hu.


Iyẹn la ṣe wa lati ba ọga wọn kẹdun araferaku awọn eeyan wọn to ba awọn rogbodiyan yii lọ.’’ Nigba to n fi ẹmi imoore han si awọn olubanikẹdun naa, ọga agba awọn ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CP Joe Nwachukwu Enwonwu sọ pe “o dun mi pe ko si ẹni to jade si gbangba lati bu ẹnu atẹ lu ipaniyan ati iwa ọdaran gbogbo ti awọn janduku kan hu yii. Iyẹn lo ṣe ya ni lẹnu pe a ṣi ri awọn ọmọ Naijiria rere to n ṣe eyi ti ẹ n ṣe yii. “Eyi ti wọn ṣe yii ti kọja ọrọ pe wọn n binu, iwa ọdaran pọnbele ni wọn hu. Abi nigba tẹ ẹ le awọn ọlọpaa, ti awọn yẹn sa lọ fun yin, ṣe iyẹn ko ti i to, ẹ waa lọọ gbe ibọn wọn, ibọn ijọba apapọ. Ki lẹ fẹẹ fibọn ṣe bi ko ṣe lati maa fi huwa ọdaran. Idi ree ti ẹyin ọmọluabi awujọ ṣe ni lati fowọsowọpọ pẹlu awọn agbofinro lati ri awọn to ji ibọn AK 47 (ibọn awọn ọlọpaa) gbe.


Abi nigba tẹ ẹ le awọn ọlọpaa, ti awọn yẹn sa lọ fun yin, ṣe iyẹn ko ti i to, ẹ waa lọọ gbe ibọn wọn, ibọn ijọba apapọ. Ki lẹ fẹẹ fibọn ṣe bi ko ṣe lati maa fi huwa ọdaran. Idi ree ti ẹyin ọmọluabi awujọ ṣe ni lati fowọsowọpọ pẹlu awọn agbofinro lati ri awọn to ji ibọn AK 47 (ibọn awọn ọlọpaa) gbe. Awọn eeyan yii ko gbọdọ lọ bẹẹ lai jiya nitori ọdaran ni wọn, wọn ko ni i jẹ ka gbadun lawujọ pẹlu awọn ibọn naa. A gbọdọ mu awọn ọdaran yii, bi bẹẹ kọ, ibọn ti wọn ji gbe yẹn ni wọn aa fi maa pa awọn eeyan kaakiri ilu. Wọn kan le sa lọ ni, wọn ko le mu ijiya jẹ.”


Awọn eeyan yii ko gbọdọ lọ bẹẹ lai jiya nitori ọdaran ni wọn, wọn ko ni i jẹ ka gbadun lawujọ pẹlu awọn ibọn naa. A gbọdọ mu awọn ọdaran yii, bi bẹẹ kọ, ibọn ti wọn ji gbe yẹn ni wọn aa fi maa pa awọn eeyan kaakiri ilu. Wọn kan le sa lọ ni, wọn ko le mu ijiya jẹ.”


Ọpẹ o, awọn Fulani ti tu Basit, ọmọ Damilọla olorin Islam silẹ o

Kazeem Aderohunmu Aṣaalẹ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii lawọn olorin Musulumi bẹrẹ si i pin iroyin ọhun laarin ara wọn pe Ọlọrun ti ṣe e, awọn janduku ajinigbe Fulani ti tu Basit ọmọ Damilọla olorin silẹ. Ọgbọn miliọnu naira ni wọn ni ki ọkunrin olorin yii lọọ mu wa ni kete ti wọn ti pe e lẹyin bii wakati meloo kan ti ọmọ ẹ ti ko ju ẹni ọdun mẹtalelogun lọ ti wa lahaamọ wọn. Ni gbogbo ọsan ana lawọn olorin ẹgbẹ ẹ ṣi ṣe fidio kan ti wọn fi n bẹbẹ pe ki awọn ajinigbe yii ṣaanu ọkunrin naa nitori owo ti wọn n beere fun yẹn ti pọ ju. Aṣaalẹ ana ni iroyin mi-in gba igboro pe wọn ti tu u silẹ, lẹyin ti wọn gba owo lọwọ awọn obi ẹ, ti Abdul-Basit, ọmọ Poli Kwara, si ti wa nile bayii. Ninu ọrọ ti Damilọla, ba ALAROYE sọ, o ni awọn ajinigbe ọhun gba owo to pọ ki wọn too le tu ọmọ oun silẹ, bẹẹ lo fi kun un pe awọn ti sin iyawo aburo oun tawọn eeyan buruku yii pa lasiko ikọlu ọhun. Tẹ o ba gbagbe, opin ọsẹ to kọja yii ni wọn kọ lu mọlẹbi Damilọla olorin Islam tawọn eeyan tun mọ si Ẹsin-o-gba-mi-laye, ile aburo ẹ to wa ni Gaa Saka ni wọn sọ pe awọn Fulani kan wọ lọ, wọn pa iyawo aburọ ẹ to wa ninu oyun, bẹẹ ni wọn ji Basit, ọmọ ẹ to n gbe pẹlu wọn lọ.


Awọn eeyan ko ri BRT wọ mọ l’Ekoo, owo buruku lawon onidanfo n gba lọwọ wọn

Aderohunmu Kazeem Ninu idaamu lawọn ara Eko wa bayii, pẹlu bo ṣe ṣoro fun wọn lati ri mọto wọ lọ sibi iṣẹ wọn. Ogunlọgọ ero lo to sori ila lowurọ kutu ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ni bọsitọọbu mọto BRT, ṣugbọn ti wọn ko ri mọto ijọba kankan ti yoo gbe wọn lọ sibi ti kaluku wọn n lọ. ALAROYE gbọ pe niṣe lawọn onimọto danfo n lo anfaani bi ko ṣe si mọto BRT loju popo yii lati sọ owo ti wọn n gbe ero dọwọn. Pupọ ninu awọn araalu ni wọn n kerora bayii, ti wọn si n ṣepe le awọn to fibinu sọ ina si ọpọlọpọ mọto BRT ninu ọgba ti wọn ko wọn si ni Oyingbo ati Berger, nigba ti wahala buruku bẹ silẹ lọsẹ to kọja. Ni bayii, o jọ pe araalu gan-an lo n jẹrora iwa basejẹ tawọn eeyan kan hu yii, bẹẹ lawọn onidanfo n lo anfaani ọhun lati sọ iye ti wọn n gbe ero di owo gọbọi.


Nitori ifiyajẹni awọn agbofinro, ijọba fi nọmba ti araalu le pe sita l’Ogun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Gomina ipinlẹ ogun, Ọmọọba Dapọ Abiọdun, ti fi nọmba ifisun ti i ṣe 112 sita fawọn eeyan ipinlẹ yii lati pe bi wọn ba koju ifiyajẹni lọna aitọ latọdọ awọn agbofinro ilẹ wa. Gomina fi nọmba naa sita lọjọ Aje ọsẹ yii, iyẹn ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kẹwaa yii, lọfiisi rẹ to wa l’Oke-Mọsan, l’Abẹokuta. O ṣalaye siwaju pe ifisun yii ko pin lori ọlọpaa nìkan, o ni eyikeyii agbofinro to ba tẹ ẹtọ araalu mọ́lẹ̀ ni wọn le tori rẹ pe nọmba 112 yii, igbakigba ni wọn si le pe e pelu. Dapọ Abiọdun fi kun un pe bi araalu ba kofiri awọn to n ba dukia ijọba jẹ nitori ẹhonu ti wọn n ṣe, ki wọn pe 112 lati ṣalaye ibi ti iwa ibajẹ naa ti n waye, ki wọn fi eyi to ku silẹ funjọba. Gomina ko ṣai ba ẹbi awọn to padanu ẹmi wọn lasiko rogbodiyan SARS to kọja kẹdun, bẹẹ lo gboriyin fawọn ọdọ ipinlẹ Ogun fun bi wọn ṣe tete gbọ ìkìlọ̀ ijọba lasiko iwọde naa, ti wọn ko jẹ ko di wahala ti apa ijọba ko ka, bo tilẹ jẹ pe awọn ọmọọta kan lọwọ si i lasiko kan. Bakan naa lo kilọ fawọn to ba ṣi n lero láti fa wahala kan tabi omi-in lati ma dan an wo, nitori iya ti yoo jẹ wọn lori ẹ wa nilẹ sẹpẹsẹpẹ ni.


EndSARS: Ọlọpaa ṣafihan awọn afurasi to da wahala silẹ l’Ekiti

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ekiti ti ṣafihan awọn ọmọ kekere meji kan atawọn mẹrin mi-in gẹgẹ bii awọn to dana sun ileeṣẹ ọlọpaa mẹta niluu Ikẹrẹ-Ekiti lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to kọja. Awọn ọmọdekunrin ti wọn jẹ ọmọ ọdun mejila ati mẹtala ọhun ni wọn ṣafihan pẹlu Alao Emmanuel, Ojuko Tobi, Sunday Salihu ati Koṣedaṣe Ọlamilekan. Nigba to n ṣafihan wọn lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, Alukoro ọlọpaa Ekiti, Sunday Abutu, sọ pe awọn eeyan ọhun lọwọ tẹ lasiko ti wọn gbimọ-pọ pẹlu awọn mi-in lati dana sun olu-ileeṣẹ ọlọpaa agbegbe Ikẹrẹ ati teṣan meji mi-in lẹyin tawọn janduku sọ iwọde EndSARS di nnkan mi-in. Abutu ni, ‘’Nigba ti iwọde yẹn bẹrẹ, ko si wahala kankan, afi bo ṣe di Tusidee to kọja tawọn kan ya bo awọn teṣan to wa ni Afaọ Ikẹrẹ, ti wọn si dana sun wọn. Wọn ṣe awọn ọlọpaa kan leṣe, awọn to ku si sa asala fun ẹmi wọn. ‘’Awọn afurasi yii jẹwọ pe loootọ lawọn ṣe e, bẹẹ ni wọn darukọ awọn mi-in ti wọn lọwọ si wahala ọhun.’’ Abutu ṣalaye siwaju pe awọn eeyan ọhun tiẹ ko oriṣiiriṣii nnkan ninu yara ti wọn n ko awọn nnkan si lawọn teṣan ọhun ki wọn too dana sun ibẹ.


Abutu ni, ‘’Nigba ti iwọde yẹn bẹrẹ, ko si wahala kankan, afi bo ṣe di Tusidee to kọja tawọn kan ya bo awọn teṣan to wa ni Afaọ Ikẹrẹ, ti wọn si dana sun wọn. Wọn ṣe awọn ọlọpaa kan leṣe, awọn to ku si sa asala fun ẹmi wọn. ‘’Awọn afurasi yii jẹwọ pe loootọ lawọn ṣe e, bẹẹ ni wọn darukọ awọn mi-in ti wọn lọwọ si wahala ọhun.’’ Abutu ṣalaye siwaju pe awọn eeyan ọhun tiẹ ko oriṣiiriṣii nnkan ninu yara ti wọn n ko awọn nnkan si lawọn teṣan ọhun ki wọn too dana sun ibẹ. O ni ọpẹlọpẹ awọn ṣọja atawọn ẹṣọ alaabo mi-in to sare lọ sibẹ, nnkan ko ba bajẹ ju bẹẹ lọ. O waa ni awọn ti n wa awọn to ku to lọwọ si iṣẹlẹ naa, gbogbo wọn ni yoo si foju bale-ẹjọ lẹyin tiwadii ba pari.


O ni ọpẹlọpẹ awọn ṣọja atawọn ẹṣọ alaabo mi-in to sare lọ sibẹ, nnkan ko ba bajẹ ju bẹẹ lọ. O waa ni awọn ti n wa awọn to ku to lọwọ si iṣẹlẹ naa, gbogbo wọn ni yoo si foju bale-ẹjọ lẹyin tiwadii ba pari.


NBC fofin de ileeṣẹ tẹlifiṣan mẹta, wọn ni wọn firoyin da wahala silẹ

Ileeṣẹ ijọba to n ri si eto igbohun-safẹfẹ (NBC) ti fofin de ileeṣẹ tẹlifiṣan mẹta bayii, bẹẹ ni wọn ti ni ki wọn lọọ sanwọ itanran nla. Ẹsun ti wọn fi kan wọn ni pe wọn lọwọ si bi rogbodiyan ṣe bẹ silẹ kaakiri orilẹ-ede yii nipasẹ iroyin ti wọn gbe. Awọn ileeṣe ọhun ni; Arise TV, African Independent Television (AIT) ati Channels Television. Owo itanran ti wọn ni ki wọn san wa laarin miliọnu meji si mẹta naira. Lara ẹsun ti wọn fi kan wọn ni pe niṣe ni wọn lo iroyin ibi ti wọn ti n yinbọn, ti wọn si sọ pe Lẹkki lo ti ṣẹlẹ lai wadii ẹ daadaa ki wọn too gbe e sori afẹfẹ. Wọn ni ohun tawọn eeyan ri gan-an ree ti awọn ọdo kan fi gbinaya, ti wọn bẹrẹ si i ba dukia jẹ kaakiri orilẹ-ede yii.


A ti mọ bareke tawọn ṣọja to paayan ni Lẹkki ti wa- Falana

Amofin agba, Fẹmi Falana, ti sọ pe aṣiri bareke tawọn ṣọja to kọ lu awọn eeyan ni Too-geeti Lẹkki, nipinlẹ Eko, nibi ti wọn ti pa awọn to n ṣewọde ti tu si oun lọwọ bayii. Ajọ kan ti orukọ ẹ n jẹ ASCAB, eyi to ni i ṣe pẹlu bi awọn eeyan ṣe le jajabọ lasiko ti wahala arun koronafairọọsi gbaye kan, ati lẹyin ẹ, lo sawari ibi tawọn ṣọja ọhun ti wa. ALAROYE gbọ pe Fẹmi Falana yii gan-an ni alaga ajọ naa, o si ti sọ pe ninu iwadii ti ASCAB ṣe laṣiri ibi tawọn ṣọja ọhun ti wa ti tu sawọn lọwọ. Bakan naa lo fi kun un pe iwadii tawọn ṣe paapaa tun fidi ẹ mulẹ pe eeyan meji ni wọn pa lasiko ikọlu ọhun. Lori eto kan to ṣe nileeṣẹ tẹlifiṣan kan lo ti sọrọ ọhun. O ni ohun to foju han bayii ni pe baraaki kan ni wọn ti wa, ohun to si daju ni pe Aarẹ orilẹ-ede yii mọ sọrọ ọhun, nitori ẹ gan an ni ko ṣe sọrọ lọ sibẹ nigba to ba gbogbo eeyan orilẹ-ede yii sọrọ laipẹ yii.


Bakan naa lo fi kun un pe iwadii tawọn ṣe paapaa tun fidi ẹ mulẹ pe eeyan meji ni wọn pa lasiko ikọlu ọhun. Lori eto kan to ṣe nileeṣẹ tẹlifiṣan kan lo ti sọrọ ọhun. O ni ohun to foju han bayii ni pe baraaki kan ni wọn ti wa, ohun to si daju ni pe Aarẹ orilẹ-ede yii mọ sọrọ ọhun, nitori ẹ gan an ni ko ṣe sọrọ lọ sibẹ nigba to ba gbogbo eeyan orilẹ-ede yii sọrọ laipẹ yii. Bo tilẹ jẹ pe Amofin agba yii ko sọ ibi pato tawọn ologun yii ti ja bii iji wọ Lẹkki, ti wọn si rọjo ibọn lu awọn ọmọ ọlọmọ, sibẹ ko ṣai bu ẹnu atẹ lu bi ijọba ṣe n ko awọn ologun rọgba yi gbogbo ibi tawọn eeyan ti le kora jọ ṣewọde. O ni, “Ohun itiju lo jẹ fun ijọba orilẹ-ede yii to sọ pe awọn eeyan lẹtọọ lati ṣewọde, ṣugbọn ti wọn n ko ṣọja jọ sawọn ibi ti wọn ti le fero wọn han lori ohun ti wọn ko fẹ. Dajudaju, ijọba yii ki i bọwọ fun ẹtọ ọmọniyan rara”.


Bo tilẹ jẹ pe Amofin agba yii ko sọ ibi pato tawọn ologun yii ti ja bii iji wọ Lẹkki, ti wọn si rọjo ibọn lu awọn ọmọ ọlọmọ, sibẹ ko ṣai bu ẹnu atẹ lu bi ijọba ṣe n ko awọn ologun rọgba yi gbogbo ibi tawọn eeyan ti le kora jọ ṣewọde. O ni, “Ohun itiju lo jẹ fun ijọba orilẹ-ede yii to sọ pe awọn eeyan lẹtọọ lati ṣewọde, ṣugbọn ti wọn n ko ṣọja jọ sawọn ibi ti wọn ti le fero wọn han lori ohun ti wọn ko fẹ. Dajudaju, ijọba yii ki i bọwọ fun ẹtọ ọmọniyan rara”. Lara awọn ibi ti Falana sọ pe wọn ko awọn ṣọja si bayii ni Gbagede Gani Fawẹhinmi, l’Ọjọta, niluu Eko, ati Unity Fountain, l’Abuja.


Lara awọn ibi ti Falana sọ pe wọn ko awọn ṣọja si bayii ni Gbagede Gani Fawẹhinmi, l’Ọjọta, niluu Eko, ati Unity Fountain, l’Abuja.


Awọn ọlọpaa n wa Albert to bẹ ọmọ rẹ lori ni Gbọngan

Florence Babasola, Oṣogbo Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti n wa Albert Ọlapọsi, ẹni to bẹ ọmọ bibi inu rẹ lori laaarọ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, niluu Gbọngan, nipinlẹ Ọṣun. ALAROYE gbọ pe ọmọ ọdun mẹẹẹdọgbọn ni Albert, iṣẹ mẹkaniiki lo n ṣe, o si ti pẹ to ti mu ọmọ naa, Mercy, lọ sọdọ iya rẹ lagbegbe Oke-Oje, niluu Gbọngan, kan naa. Laaarọ ọjọ Aje ni Albert kuro ninu ile to n gbe ni Oke-Ẹlu, o si lọ sọdọ iya rẹ, ko pẹ to debẹ niya agba naa figbe ta, kawọn araadugbo si too pe jọ, Albert ti sa lọ. Ṣe ni wọn n wo oku Mercy, ọmọ ọdun marun-un nilẹ nibi ti baba rẹ bẹ ori rẹ si, wọn si lọọ pe awọn ọlọpaa ilu Gbọngan. Wọn kọkọ gbe oku Mercy lọ si agọ ọlọpaa, lẹyin naa ni wọn gbe e lọ sile igbokuu-si ti OAUTHC, niluu Ileefẹ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, ASP Yẹmisi Ọpalọla, ṣalaye pe awọn ti bẹrẹ iṣẹ lati ṣawari Albert, o ni nigba ti awọn ba ri i ni yoo sọ nnkan to ri to fi ṣe bẹẹ.


Oluranlọwọ ni Qudus tawọn ọlọpaa yinbọn pa n’Ibadan jẹ fun wa – Awọn obi Qudus

Ọlawale Ajao, Ibadan Awọn obi Agbọlade Abdul Qudus, ọmọọdun mẹẹẹdogun ti ọlọpaa yinbọn pa n’Ibadan lọsẹ to kọja ti ṣapejuwe ọlọpaa to huwa ika naa gẹgẹ bii ọdaju eeyan to sọko ibanujẹ ayeraye sinu idile awọn nitori alaaanu ati oluranlọwọ lọmọ naa jẹ ninu idile naa. ALAROYE gbọ pe lasiko ti ọmọdekunrin naa n lọ sibi iṣẹ lọlọpaa kan deede yibọn fun un, to si ku loju ẹsẹ. Awọn ti iṣẹlẹ ọhun ṣoju wọn, ti wọn ba akọroyin wa sọrọ lori iṣẹlẹ yii to mẹfa, gbogbo wọn ni wọn sọ pe ṣadeede lawọn ri i ti ọlọpaa kan to n jẹ Sunday na ibọn si Abdul Qudus, awọn si ri i ti ọmọ naa n bẹ ẹ bo tilẹ jẹ pe awọn ko mọ ohun to pa wọn pọ, ṣugbọn nigbẹyin, ọlọpaa yii papa yinbọn fun ọmọ naa nigbaaya lẹẹmeji, ọmọ naa si ṣubu lulẹ lẹsẹkẹsẹ, o dagbere faye. Ṣugbọn ṣaaju la gbọ pe awọn ọmọ iṣọta to dara pọ mọ awọn to n ṣewọde lati jẹ ki ijọba ṣatunṣe si awọn nnkan kan ti ko lọ deede laarin ilu ti kọ lu agọ ọlọpaa to wa l’Ọjọọ, n’Ibadan, pẹlu bi wọn ṣe n lẹ oko nla nla mọ awọn agbofinro ninu teṣan wọn. Boya ara awọn oluwọde to n lẹ̀kò yii lọkunrin agbofinro naa pe ọmọ ẹkọṣẹ yii, ko sẹni to le sọ. Ati Abdul Qudus, ati Sunday ti ọrọ ọhun kan gbọgbọn, ko si ẹnikankan laye ninu wọn lati ṣalaye ohun to ṣẹlẹ gan-an laarin wọn.


Ṣugbọn ṣaaju la gbọ pe awọn ọmọ iṣọta to dara pọ mọ awọn to n ṣewọde lati jẹ ki ijọba ṣatunṣe si awọn nnkan kan ti ko lọ deede laarin ilu ti kọ lu agọ ọlọpaa to wa l’Ọjọọ, n’Ibadan, pẹlu bi wọn ṣe n lẹ oko nla nla mọ awọn agbofinro ninu teṣan wọn. Boya ara awọn oluwọde to n lẹ̀kò yii lọkunrin agbofinro naa pe ọmọ ẹkọṣẹ yii, ko sẹni to le sọ. Ati Abdul Qudus, ati Sunday ti ọrọ ọhun kan gbọgbọn, ko si ẹnikankan laye ninu wọn lati ṣalaye ohun to ṣẹlẹ gan-an laarin wọn. Idi ni pe ko ju wakati meji lọ ti awọn ọdọ tinu n bi fi lọọ pa Sunday naa mọ ọfiisi ẹ, ti wọn si dana sun teṣan ọlọpaa mejeeji to wa l’Ọjọọ pẹlu mọto bii ogun to wa nibẹ. ALAROYE ṣabẹwo si ile awọn ọmọdekunrin ti wọn yinbọn pa yii laduugbo Temidire, n’Iyana Bodija, n’Ibadan, iya ọmọ naa, Abilekọ Sherifat Agbọlade, ṣalaye pe “Abdul Qudus ṣẹṣẹ pari idanwo juniọ wayẹẹki ni, esi idanwo rẹ ko si ti i jade. “O maa n lọ sibi iṣẹ lopin ọsẹ ati nigba to ba ti sukuu de.


Idi ni pe ko ju wakati meji lọ ti awọn ọdọ tinu n bi fi lọọ pa Sunday naa mọ ọfiisi ẹ, ti wọn si dana sun teṣan ọlọpaa mejeeji to wa l’Ọjọọ pẹlu mọto bii ogun to wa nibẹ. ALAROYE ṣabẹwo si ile awọn ọmọdekunrin ti wọn yinbọn pa yii laduugbo Temidire, n’Iyana Bodija, n’Ibadan, iya ọmọ naa, Abilekọ Sherifat Agbọlade, ṣalaye pe “Abdul Qudus ṣẹṣẹ pari idanwo juniọ wayẹẹki ni, esi idanwo rẹ ko si ti i jade. “O maa n lọ sibi iṣẹ lopin ọsẹ ati nigba to ba ti sukuu de. Aadọjọ Naira (N150) la maa n fun un lati fi wọ mọto lọ, ọga ẹ lo maa n fun un lounjẹ ọsan atowo ọkọ to maa wọ wale nitori o ti mọ pe kọndiṣan ta a wa lagbara, o waa duro gẹgẹ bii pe oun loun bi i. “Ọmọ mi ki i ṣe onijangbọn ọmọ. Mọniya to ti n kọṣẹ wẹ́dà lo n lọ laaarọ ọjọ yẹn ti wọn fi yibọn pa a. Gaari ta a fi tẹba ku lalẹ ana lo bu sapo lọ sibi iṣẹ.


Aadọjọ Naira (N150) la maa n fun un lati fi wọ mọto lọ, ọga ẹ lo maa n fun un lounjẹ ọsan atowo ọkọ to maa wọ wale nitori o ti mọ pe kọndiṣan ta a wa lagbara, o waa duro gẹgẹ bii pe oun loun bi i. “Ọmọ mi ki i ṣe onijangbọn ọmọ. Mọniya to ti n kọṣẹ wẹ́dà lo n lọ laaarọ ọjọ yẹn ti wọn fi yibọn pa a. Gaari ta a fi tẹba ku lalẹ ana lo bu sapo lọ sibi iṣẹ. Gaari ati ẹpa yẹn pẹlu ṣenji to ku lẹyin to ra ẹpa tan ni wọn ba ninu apo ẹ nigba to ku yẹn. “Ọga ẹ ti kọkọ pe mi pe awọn ko ma ri Abdul Qudus. Lẹyin naa lawọn eeyan naa n pe mi pe ṣe mo ri i ko too di pe a gbọ pe ráyọ́ọ̀tì ṣẹlẹ l’Ọjọọ.


Gaari ati ẹpa yẹn pẹlu ṣenji to ku lẹyin to ra ẹpa tan ni wọn ba ninu apo ẹ nigba to ku yẹn. “Ọga ẹ ti kọkọ pe mi pe awọn ko ma ri Abdul Qudus. Lẹyin naa lawọn eeyan naa n pe mi pe ṣe mo ri i ko too di pe a gbọ pe ráyọ́ọ̀tì ṣẹlẹ l’Ọjọọ. Awọn ti wọn da a mọ ti wọn ri fọto rẹ lori intanẹẹti ni wọn waa tufọ iku ẹ fun wa ni nnkan bii aago mẹfa n lọọ lù nirọlẹ.” Ninu ọrọ tiẹ, baba oloogbe, Ọgbeni Hmmed Agbọlade, ẹni to rọ ijọba lati fopin si ipakupa ti awọn ọlọpaa maa yinbọn pawọn alaiṣẹ nilẹ yii, ṣapejuwe ọmọ ẹ ti wọn pa yii gẹgẹ bii oluranlọwọ idile wọn. Gẹgẹ bi ọkunrin ọlọkada naa ṣe sọ, “Ẹlẹtiríṣíàn ni mi tẹlẹ, nigba ti nnkan ko jọra wọn nibẹ ni mo di ọlọkada to n na agbegbe Baṣọrun (n’Ibadan). “Abdul Qudus jẹ ọmọ to laaanu, oluranlọwọ lo jẹ fun mi.


Awọn ti wọn da a mọ ti wọn ri fọto rẹ lori intanẹẹti ni wọn waa tufọ iku ẹ fun wa ni nnkan bii aago mẹfa n lọọ lù nirọlẹ.” Ninu ọrọ tiẹ, baba oloogbe, Ọgbeni Hmmed Agbọlade, ẹni to rọ ijọba lati fopin si ipakupa ti awọn ọlọpaa maa yinbọn pawọn alaiṣẹ nilẹ yii, ṣapejuwe ọmọ ẹ ti wọn pa yii gẹgẹ bii oluranlọwọ idile wọn. Gẹgẹ bi ọkunrin ọlọkada naa ṣe sọ, “Ẹlẹtiríṣíàn ni mi tẹlẹ, nigba ti nnkan ko jọra wọn nibẹ ni mo di ọlọkada to n na agbegbe Baṣọrun (n’Ibadan). “Abdul Qudus jẹ ọmọ to laaanu, oluranlọwọ lo jẹ fun mi. Ọpọ igba ti nnkan ko ba fẹẹ to ninu ile, boya a tẹba, ko sẹran tabi ẹja ta a fi maa jẹ ẹ, oun ni ma a pe, a a si sọ pe ‘dadi mi, o ya, ẹ gba igba naira yii ka fi ra ẹja’ nitori o ti n ri tọrọ kọbọ nibi iṣẹ wẹ́dà to n kọ. Ti mo ba pe e pe Abdul Qudus, o ya jẹ ka jọ ṣe nnkan bayii o, gbogbo ọna lo maa gba ran mi lọwọ. Ki i fa ijagbọn, ọmọ daadaa ni.


Ọpọ igba ti nnkan ko ba fẹẹ to ninu ile, boya a tẹba, ko sẹran tabi ẹja ta a fi maa jẹ ẹ, oun ni ma a pe, a a si sọ pe ‘dadi mi, o ya, ẹ gba igba naira yii ka fi ra ẹja’ nitori o ti n ri tọrọ kọbọ nibi iṣẹ wẹ́dà to n kọ. Ti mo ba pe e pe Abdul Qudus, o ya jẹ ka jọ ṣe nnkan bayii o, gbogbo ọna lo maa gba ran mi lọwọ. Ki i fa ijagbọn, ọmọ daadaa ni. “Ijọba ni iṣẹ pupọ lati ṣe. Mo rọ ijọba lati fopin si ipaniyan. Ofin wà, ẹ jẹ ka ṣe ohun gbogbo pẹlu ofin.


“Ijọba ni iṣẹ pupọ lati ṣe. Mo rọ ijọba lati fopin si ipaniyan. Ofin wà, ẹ jẹ ka ṣe ohun gbogbo pẹlu ofin. Ibọn ti wọn gbe fọlọpaa, ki i ṣe pe lati pa araalu bi ko ṣe lati fi daabo bo wọn atawọn funra wọn naa. Mo rọ ijọba lati fopin si aṣilo agbara awọn ọlọpaa ati bi wọn ṣe maa n yinbọn pa awọn alaiṣẹ eeyan yii. “A dupẹ lọwọ awọn to fi iṣẹ tiwọn silẹ ti wọn n daamu kiri lati ri i pe wọn sinku ọmọ mi nitori emi paapaa ko le ṣeto bi wọn ṣe ṣe lati ri i pe a ri oku ẹ sin.” Lọsan-an ọjọ keji, iyẹn Ọjọruu, Wẹsidee, to kọja, ni wọn sinku Abdul Qayum si itẹ oku awọn Musulumi to wa niluu Lalupọn, nitosi Ibadan.


Ibọn ti wọn gbe fọlọpaa, ki i ṣe pe lati pa araalu bi ko ṣe lati fi daabo bo wọn atawọn funra wọn naa. Mo rọ ijọba lati fopin si aṣilo agbara awọn ọlọpaa ati bi wọn ṣe maa n yinbọn pa awọn alaiṣẹ eeyan yii. “A dupẹ lọwọ awọn to fi iṣẹ tiwọn silẹ ti wọn n daamu kiri lati ri i pe wọn sinku ọmọ mi nitori emi paapaa ko le ṣeto bi wọn ṣe ṣe lati ri i pe a ri oku ẹ sin.” Lọsan-an ọjọ keji, iyẹn Ọjọruu, Wẹsidee, to kọja, ni wọn sinku Abdul Qayum si itẹ oku awọn Musulumi to wa niluu Lalupọn, nitosi Ibadan.


Wọn ti ri ile ounjẹ korona ni Sagamu naa  o, lawọn eeyan ba bo o bii eṣu

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta O jọ pe adura ti awọn ara Ṣagamu ati ipinlẹ Ogun lapapọ ti gba lati ri ibi ti wọn tọju ounjẹ korona si nipinlẹ naa ti gba bayii pẹlu bi wọn ṣe bayii, pẹlu bi wọn ṣe ti ṣawari ibi ti ijọba tọju ounjẹ iranwọ asiko Korona si nibẹ naa, ti wọn si ti n ko kinni ọhun kẹtikẹti. Koda, ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ni awọn ti a fọrọ wa lẹnu wo ni Ṣagamu ṣi n sọ pe awọn n wa ile ounjẹ ọfẹ yii o, ti wọn ni ko sohun to ni kipinlẹ Ogun naa ma ni ipin ninu ẹ, nitori awọn ti gbọ pe gbogbo ilu pata ni wọn pin ounjẹ ọhun fun. Afi bo ṣe di aarọ ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kẹwaa yii, ti wọn ṣawari ẹ ni Ṣagamu. ALAROYE gbọ pe ibudo awọn agunbanirọ to wa ni Ṣagamu gan-an ni awọn ounjẹ naa wa. Wọn ni ninu gbọngan tawọn ọmọ naa maa n lo ni wọn ko awọn ohun jijẹ onipaali atawọn tinu apo naa si. Ẹnikan to n gbe nitosi ibẹ ṣalaye pe oru oni ni wọn ti kọkọ ṣi ibudo naa, awọn eeyan ko tete mọ.


ALAROYE gbọ pe ibudo awọn agunbanirọ to wa ni Ṣagamu gan-an ni awọn ounjẹ naa wa. Wọn ni ninu gbọngan tawọn ọmọ naa maa n lo ni wọn ko awọn ohun jijẹ onipaali atawọn tinu apo naa si. Ẹnikan to n gbe nitosi ibẹ ṣalaye pe oru oni ni wọn ti kọkọ ṣi ibudo naa, awọn eeyan ko tete mọ. Ṣugbọn nigba ti yoo fi di ọwọ aarọ mọ ọsan, gbogbo ilu ti gbọ tan, ni wọn ba n ko ounjẹ lọ ni rabajigan. Koda, awọn ṣọja to wa nibẹ ko di wọn lọwọ, wọn fi awọn eeyan naa silẹ ki wọn maa ko o ni. ALAROYE gbọ pe awọn kan lo wa nidii ṣiṣi ti wọn ṣilẹkun ile ounjẹ yii kalẹ, ki i ṣe pe wọn ja ilẹkun wọle rara.


Ṣugbọn nigba ti yoo fi di ọwọ aarọ mọ ọsan, gbogbo ilu ti gbọ tan, ni wọn ba n ko ounjẹ lọ ni rabajigan. Koda, awọn ṣọja to wa nibẹ ko di wọn lọwọ, wọn fi awọn eeyan naa silẹ ki wọn maa ko o ni. ALAROYE gbọ pe awọn kan lo wa nidii ṣiṣi ti wọn ṣilẹkun ile ounjẹ yii kalẹ, ki i ṣe pe wọn ja ilẹkun wọle rara. Bo si tilẹ jẹ pe wọn ti ti i pada lasiko ti a n kọ iroyin yii lọwọ, a gbọ pe wọn yoo tun ṣi i fun wọn to ba dọwọ alẹ mọ oru ọla.


Bo si tilẹ jẹ pe wọn ti ti i pada lasiko ti a n kọ iroyin yii lọwọ, a gbọ pe wọn yoo tun ṣi i fun wọn to ba dọwọ alẹ mọ oru ọla.


Ina jo ileeṣẹ SUBEB l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ileesẹ to n ri ṣeto ẹkọ kari aye nipinlẹ Ondo (SUBEB) lo ti jona patapata latari ina ojiji kan to deedee ṣẹ yọ nibẹ loru ọjọ Aiku, Sannde, mọju ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ ta a wa yii. Lara awọn ile to tun fara gba ninu ijamba ina ta a n sọrọ rẹ yii ni gbogbo ọfiisi ipolowo ọja to jẹ ti ileeṣẹ redio ati tẹlifiṣan ipinlẹ Ondo (OSRC) to wa ninu ọgba Oke-Ẹda, niluu Akurẹ. Ninu alaye ti ọkan ninu awọn ẹsọ alaabo to wa nitosi lasiko tiṣẹlẹ naa waye ṣe fun wa, o ni ni nnkan bii aago mejila oru ni ina ajeji yii ṣẹ yọ lojiji lati ẹka ọfiisi ileeṣẹ to n ri ṣeto ẹkọ kari aye to wa ninu ọgba Oke-Ẹda. O ni airi awọn panapana lasiko lo mu ki ina ọhun ran de ọfiisi ipolowo ọja redio ati tẹlifisan ipinlẹ Ondo atawọn ṣọọbu mi-in to ti sọṣẹ. Akitiyan awọn to wa nitosi loru ọhun ni ko jẹ ki ina ọhun jo ọfiisi awọn oṣiṣẹ-fẹyinti ati yara ile-ẹjọ Majisreeti to wa nibẹ gẹgẹ bo ṣe sọ. Alakooso agba fun ileeṣẹ redio ati tẹlifisan ipinlẹ Ondo, Ọgbẹni Kunle Adebayọ, ni ni nnkan bii aago kan oru ni ọkan ninu awọn ọlọdẹ to n ṣọ ọfiisi awọn pe oun lati fi to oun leti.


Ina jo ileeṣẹ SUBEB l’Akurẹ

O ni airi awọn panapana lasiko lo mu ki ina ọhun ran de ọfiisi ipolowo ọja redio ati tẹlifisan ipinlẹ Ondo atawọn ṣọọbu mi-in to ti sọṣẹ. Akitiyan awọn to wa nitosi loru ọhun ni ko jẹ ki ina ọhun jo ọfiisi awọn oṣiṣẹ-fẹyinti ati yara ile-ẹjọ Majisreeti to wa nibẹ gẹgẹ bo ṣe sọ. Alakooso agba fun ileeṣẹ redio ati tẹlifisan ipinlẹ Ondo, Ọgbẹni Kunle Adebayọ, ni ni nnkan bii aago kan oru ni ọkan ninu awọn ọlọdẹ to n ṣọ ọfiisi awọn pe oun lati fi to oun leti. O ni loju oun, adajọ agba nipinlẹ Ondo ati olori awọn oṣiṣẹ ni gbogbo ile nla mẹrẹẹrin fi jona kanlẹ patapta. O ni loootọ lawọn padanu ọpọlọpọ nnkan, ṣugbọn ohun to dun mọ awọn ninu ju ni ti ẹmi ti ko ba iṣẹlẹ ina ọhun rin. Awọn ileesẹ mi-in to ni wọn tun fara gba ninu ijamba yii ni ileesẹ to n ri sọrọ eto ẹkọ-ọfẹ ati ibudo ede Faranṣe ẹka tipinlẹ Ondo.


Ina jo ileeṣẹ SUBEB l’Akurẹ

O ni loju oun, adajọ agba nipinlẹ Ondo ati olori awọn oṣiṣẹ ni gbogbo ile nla mẹrẹẹrin fi jona kanlẹ patapta. O ni loootọ lawọn padanu ọpọlọpọ nnkan, ṣugbọn ohun to dun mọ awọn ninu ju ni ti ẹmi ti ko ba iṣẹlẹ ina ọhun rin. Awọn ileesẹ mi-in to ni wọn tun fara gba ninu ijamba yii ni ileesẹ to n ri sọrọ eto ẹkọ-ọfẹ ati ibudo ede Faranṣe ẹka tipinlẹ Ondo. Adebayọ ni lẹyin iwadii ni awọn too le fidi ohun to ṣokunfa ijamba naa mulẹ.


Ina jo ileeṣẹ SUBEB l’Akurẹ

Adebayọ ni lẹyin iwadii ni awọn too le fidi ohun to ṣokunfa ijamba naa mulẹ.


Wahala n’Ikire: Awọn janduku kọlu Ọba Akire, wọn tun ja awọn oloye ẹ lole rẹpẹtẹ

Aderounmu Kazeem Paroparo niluu Ikire, nipinlẹ Ọṣun, da bayii pẹlu bi awọn janduku ṣe bẹrẹ wahala lati ana ọjọ Aiku, Sannde, ti wọn si tun n fa a lọ lọwọlọwọ. Gbogbo mọto to n bọ lati Ibadan, atawọn to n bọ lati Oṣogbo, Ile-Ifẹ, ti wọn ko le maa gba ilu ọhun kọja ni ọna ti di mọ bayii, ti awọn ṣọja si ti gba igboro kan pẹlu awọn ẹṣọ agbofinro mi-in. ALAROYE gbọ pe, adugbo kan ti wọn pe ni Sango ni wahala ti kọkọ bẹrẹ laṣalẹ ana, nigba ti yoo si fi di owurọ oni, kinni naa ti burẹkẹ, o si ti di wahala nla laarin ilu. Ni deede aago mẹjo aarọ ni wọn sọ pe awọn janduku ọmọọta ti ko pankẹrẹ lọwọ niwaju teṣan ọlọpaa ilu naa. Wọn ni ki oloju too ṣẹ ẹ, niṣe lawọn janduku naa ya wọ aafin Ọba Akire, Ọba Ọlatunde Falabi, lasiko to n ṣepade pẹlu awọn oloye. Iya buruku ni wọn sọ pe wọn fi jẹ Ọba alaye naa pẹlu awọn oloye rẹ.


Ni deede aago mẹjo aarọ ni wọn sọ pe awọn janduku ọmọọta ti ko pankẹrẹ lọwọ niwaju teṣan ọlọpaa ilu naa. Wọn ni ki oloju too ṣẹ ẹ, niṣe lawọn janduku naa ya wọ aafin Ọba Akire, Ọba Ọlatunde Falabi, lasiko to n ṣepade pẹlu awọn oloye. Iya buruku ni wọn sọ pe wọn fi jẹ Ọba alaye naa pẹlu awọn oloye rẹ. Wọn ni bi wọn ṣe gba foonu wọn, bẹẹ ni wọn gba kaadi ATM ti wọn fi n gbowo, ti kaluku si ba ere buruku kuro laafin ọba pada sile wọn. Lara awọn oloye, ti wọn gba owo lọwọ ẹ ati foonu ni Ẹkẹrin ilu Ikire, Oloye Ọlalekan Saheed Akinrẹmi. Lẹyin ti wọn ti ja wọn lole tan laafin, niṣe lawọn eeyan yii ya siluu, ti wọn n da ilu ru gidigidi.


Wọn ni bi wọn ṣe gba foonu wọn, bẹẹ ni wọn gba kaadi ATM ti wọn fi n gbowo, ti kaluku si ba ere buruku kuro laafin ọba pada sile wọn. Lara awọn oloye, ti wọn gba owo lọwọ ẹ ati foonu ni Ẹkẹrin ilu Ikire, Oloye Ọlalekan Saheed Akinrẹmi. Lẹyin ti wọn ti ja wọn lole tan laafin, niṣe lawọn eeyan yii ya siluu, ti wọn n da ilu ru gidigidi. Lojuẹsẹ naa lawọn ṣọja ti de, ti wọn n yinbọn, tawọn janduku yii naa n yinbọn lu wọn pada. Ohun ta a tun gbọ ni pe, ṣaaju asiko yii lawọn janduku ti n wa gbogbo ọna lati dana sun teṣan ọlọpaa to wa niluu Ikire, ṣugbọn ti alaga ijọba ibilẹ naa, Ọmọọba Aderẹmi Abass rọ wọn gidigidi, ki wahala ọhun too tun gbọna mi-in yọ loni-in. Ju gbogbo ẹ lọ, oloko ko le lọ soko niluu Ikire, bẹẹ ni olodo paapaa ko le re ibi kan, niṣe ni kaluku ti ilẹkun mọri gbagba, ti awọn eeyan si n sa fun aṣịta ibọn ẹṣọ l̀ọwọ awọn agbofinro tabi tawọn janduku to gba igboro kan.


Lojuẹsẹ naa lawọn ṣọja ti de, ti wọn n yinbọn, tawọn janduku yii naa n yinbọn lu wọn pada. Ohun ta a tun gbọ ni pe, ṣaaju asiko yii lawọn janduku ti n wa gbogbo ọna lati dana sun teṣan ọlọpaa to wa niluu Ikire, ṣugbọn ti alaga ijọba ibilẹ naa, Ọmọọba Aderẹmi Abass rọ wọn gidigidi, ki wahala ọhun too tun gbọna mi-in yọ loni-in. Ju gbogbo ẹ lọ, oloko ko le lọ soko niluu Ikire, bẹẹ ni olodo paapaa ko le re ibi kan, niṣe ni kaluku ti ilẹkun mọri gbagba, ti awọn eeyan si n sa fun aṣịta ibọn ẹṣọ l̀ọwọ awọn agbofinro tabi tawọn janduku to gba igboro kan.


Ole ki i deede ja laafin, afi ti ọba ko ba gbọ ikilọ-Ifayẹmi Ẹlẹbuibọn

Lati igba ti rogbodiyan to ṣẹlẹ nipinle Eko, to pada waa ran kaakiri awọn ipinle mi-in ni Naijiria ti ṣẹlẹ ni awuyewuye ti n lọ kaakiri lori ọrọ naa. Awọn eeyan bara jẹ lori bawọn ṣọja ṣe kọ lu awọn ọdọ to n wọde nibi ti wọn ko ara papọ si ti wọn si dana ibọn fun wọn. Awọn eeyan binu nitori bi ẹmi ati dukia ṣe ṣofo. Eyi to kọ awọn araalu lominu ju ni bi awọn janduku ṣe wọ aafin ọba ilu Eko, Rilwan Akiolu, lọ, ti wọn si gbe ọpa ọba naa pẹlu awọn nnkan olowo iyebiye mi-in ti wọn ji laafin. Iṣẹlẹ ọpa aṣẹ ọba ti wọn gbe yii lo mu akọroyin ALAROYE, FLORENCE BABAṢỌLA, tọ Araba ilu Osogbo, Ifayẹmi Ẹlẹbuibọn, lọ lati sọrọ nipa ohun to le tidi ẹ yọ. ALAROYE: Ki ni pataki ọpa-aṣẹ lọwọ ọba nilẹ Yoruba?


Eyi to kọ awọn araalu lominu ju ni bi awọn janduku ṣe wọ aafin ọba ilu Eko, Rilwan Akiolu, lọ, ti wọn si gbe ọpa ọba naa pẹlu awọn nnkan olowo iyebiye mi-in ti wọn ji laafin. Iṣẹlẹ ọpa aṣẹ ọba ti wọn gbe yii lo mu akọroyin ALAROYE, FLORENCE BABAṢỌLA, tọ Araba ilu Osogbo, Ifayẹmi Ẹlẹbuibọn, lọ lati sọrọ nipa ohun to le tidi ẹ yọ. ALAROYE: Ki ni pataki ọpa-aṣẹ lọwọ ọba nilẹ Yoruba? Oloye Ẹlẹbuibọn: Lakọọkọ, oriṣiiriṣii ni ọpa-aṣẹ, bi a ṣe ni ojulowo ọpa-aṣẹ, bẹẹ la ni ọpa-aṣẹ to wa fun ayẹyẹ (Ceremonial), ohun lawọn ọba maa n gbe ranṣẹ teeyan ba n ṣe oye tabi inawo, oun ni wọn fi maa n rọpo ara wọn nibẹ, ọtọ ni ọpa-aṣẹ ti ọba fi n jẹ ọba. Ni ilẹ Yoruba, aafin jẹ ibi-ọwọ (sacred place), ibẹ ni wọn ṣe gbogbo awọn nnkan iṣẹda ilu lọjọ si, o da bii orirun, o da bii ipọnri, ki i ṣe pe ọpa-aṣẹ nikan lo wa laafin to lagbara, to maa n fun ọba laṣẹ, ibẹ ni aṣẹ wa, awọn oriṣa ti wọn tẹ ilu yẹn do, ti wọn si n bẹ niluu yẹn wa nibẹ. Ọpa aṣẹ jẹ nnkan to n mu ọba niyi, to si n fun ọba ni aṣẹ.


Oloye Ẹlẹbuibọn: Lakọọkọ, oriṣiiriṣii ni ọpa-aṣẹ, bi a ṣe ni ojulowo ọpa-aṣẹ, bẹẹ la ni ọpa-aṣẹ to wa fun ayẹyẹ (Ceremonial), ohun lawọn ọba maa n gbe ranṣẹ teeyan ba n ṣe oye tabi inawo, oun ni wọn fi maa n rọpo ara wọn nibẹ, ọtọ ni ọpa-aṣẹ ti ọba fi n jẹ ọba. Ni ilẹ Yoruba, aafin jẹ ibi-ọwọ (sacred place), ibẹ ni wọn ṣe gbogbo awọn nnkan iṣẹda ilu lọjọ si, o da bii orirun, o da bii ipọnri, ki i ṣe pe ọpa-aṣẹ nikan lo wa laafin to lagbara, to maa n fun ọba laṣẹ, ibẹ ni aṣẹ wa, awọn oriṣa ti wọn tẹ ilu yẹn do, ti wọn si n bẹ niluu yẹn wa nibẹ. Ọpa aṣẹ jẹ nnkan to n mu ọba niyi, to si n fun ọba ni aṣẹ. ALAROYE: Ti wọn ba wa gba ọpa-ạṣe lọwọ ọba, ti wọn gbe e lọ, ki ni itumọ rẹ? Oloye Ẹlẹbuibọn: Bii igba ti wọn fẹẹ sọ eeyan di yẹpẹrẹ, ti wọn taayan labuku ni, tori wọn ki i gba aṣẹ lọwọ ọba lasan, bẹẹ ni wọn ki i yọ ọba nipo lasan, ti wọn ba fẹẹ yọ ọba nipo, awọn ijoye le sọ pe ki ọba ṣi igba-iwa wo, ko fi aye silẹ fun awọn. Ti ọba ba n ṣe nnkan ti ko dara, o ni bi awọn obinrin ilu ṣe le kora jọ lai wọ aafin, ti wọn aa maa kọrin lati fi ẹhonu han pe awọn ko fara mọ nnkan ti ọba awọn n ṣe.


ALAROYE: Ti wọn ba wa gba ọpa-ạṣe lọwọ ọba, ti wọn gbe e lọ, ki ni itumọ rẹ? Oloye Ẹlẹbuibọn: Bii igba ti wọn fẹẹ sọ eeyan di yẹpẹrẹ, ti wọn taayan labuku ni, tori wọn ki i gba aṣẹ lọwọ ọba lasan, bẹẹ ni wọn ki i yọ ọba nipo lasan, ti wọn ba fẹẹ yọ ọba nipo, awọn ijoye le sọ pe ki ọba ṣi igba-iwa wo, ko fi aye silẹ fun awọn. Ti ọba ba n ṣe nnkan ti ko dara, o ni bi awọn obinrin ilu ṣe le kora jọ lai wọ aafin, ti wọn aa maa kọrin lati fi ẹhonu han pe awọn ko fara mọ nnkan ti ọba awọn n ṣe. Ṣugbọn bi ti ọba yii ṣe rin, o da bii ẹni pe ejo lọwọ ninu, o da bii ẹni pe ọta ti wa ninu ile. Fun apẹẹrẹ, ti eeyan ba fọ ile ọba, ikan to n gbe ninu ọgan, ọkẹ aimọye awọn eerun ni wọn a maa ja ẹni naa jẹ lọwọ, ko ni i rọrun lati debi ti ọba ikan wa, bi aafin ṣe ri niyẹn. Ọba ti ni ọta laarin adugbo, laarin awọn to yi i ka, bi ko ba ri bẹẹ, o ṣoro lati deede ku giiri wọ aafin bẹẹ yẹn, ole ile lo maa n ṣilẹkun fun tita.


Ṣugbọn bi ti ọba yii ṣe rin, o da bii ẹni pe ejo lọwọ ninu, o da bii ẹni pe ọta ti wa ninu ile. Fun apẹẹrẹ, ti eeyan ba fọ ile ọba, ikan to n gbe ninu ọgan, ọkẹ aimọye awọn eerun ni wọn a maa ja ẹni naa jẹ lọwọ, ko ni i rọrun lati debi ti ọba ikan wa, bi aafin ṣe ri niyẹn. Ọba ti ni ọta laarin adugbo, laarin awọn to yi i ka, bi ko ba ri bẹẹ, o ṣoro lati deede ku giiri wọ aafin bẹẹ yẹn, ole ile lo maa n ṣilẹkun fun tita. Ọba gan-an ni lati kiyesi iwa rẹ, iwa rẹ o daa laduugbo yẹn, ko lọrẹẹ lara awọn abẹṣinkawọ atawọn ẹmẹwa rẹ. ALAROYE: Ṣe o niye ọjọ ti ọpa-aṣẹ waa gbọdọ lo nita? Oloye Ẹlẹbuibọn: Ko gbọdọ pẹ, ṣugbọn eyi ti wọn gbe lọ yẹn, ọpa-aṣẹ ayẹyẹ ni.


Ọba gan-an ni lati kiyesi iwa rẹ, iwa rẹ o daa laduugbo yẹn, ko lọrẹẹ lara awọn abẹṣinkawọ atawọn ẹmẹwa rẹ. ALAROYE: Ṣe o niye ọjọ ti ọpa-aṣẹ waa gbọdọ lo nita? Oloye Ẹlẹbuibọn: Ko gbọdọ pẹ, ṣugbọn eyi ti wọn gbe lọ yẹn, ọpa-aṣẹ ayẹyẹ ni. Ki i ṣe ojulowo ni wọn gbe lọ, mo ri aworan yẹn pẹlu ẹni to n gbe e lọ. Ẹni to gbe e yẹn ti fi ara rẹ ṣepe bẹẹ yẹn, aye rẹ ti bajẹ, gbogbo nnkan lo le ṣẹlẹ si i. Nigba atijọ, ọba maa n difa ọrọọrun, wọn aa ti ri ewu tabi ajalu to ba n bọ. Ole ki i deede ja laafin, to ba ṣẹlẹ, o ṣee ṣe ko jẹ pe ọba kọti ọgbọnin sikilọ, iyẹn lo maa n fa ki laluri ṣẹlẹ si ọba.


Ki i ṣe ojulowo ni wọn gbe lọ, mo ri aworan yẹn pẹlu ẹni to n gbe e lọ. Ẹni to gbe e yẹn ti fi ara rẹ ṣepe bẹẹ yẹn, aye rẹ ti bajẹ, gbogbo nnkan lo le ṣẹlẹ si i. Nigba atijọ, ọba maa n difa ọrọọrun, wọn aa ti ri ewu tabi ajalu to ba n bọ. Ole ki i deede ja laafin, to ba ṣẹlẹ, o ṣee ṣe ko jẹ pe ọba kọti ọgbọnin sikilọ, iyẹn lo maa n fa ki laluri ṣẹlẹ si ọba. ALAROYE: Nigba ti wọn gbe ọpa-aṣẹ yẹn tan, wọn juna si gbogbo aafin, ki lo le ṣẹlẹ bayii? Oloye Ẹlẹbuibọn: O buru jai o, tiru iyẹn ba ṣẹlẹ, o si lewu pupọ fun ilu paapaa. ALAROYE: Ni bayii ti wọn ti bẹ awọn alalẹ lọwẹ si awọn to gbe ọpa-aṣẹ, ki lero yin nipa rẹ?


ALAROYE: Nigba ti wọn gbe ọpa-aṣẹ yẹn tan, wọn juna si gbogbo aafin, ki lo le ṣẹlẹ bayii? Oloye Ẹlẹbuibọn: O buru jai o, tiru iyẹn ba ṣẹlẹ, o si lewu pupọ fun ilu paapaa. ALAROYE: Ni bayii ti wọn ti bẹ awọn alalẹ lọwẹ si awọn to gbe ọpa-aṣẹ, ki lero yin nipa rẹ? Oloye Ẹlẹbuibọn: Ti awọn ọba yẹn o ba ṣe nnkan ti ko dara tẹlẹ, awọn alalẹ aa dahun, ti wọn ba n bọ wọn deedee, ṣugbọn to ba jẹ pe ọjọ ogun ni wọn ṣẹṣẹ n wa wọn, o le diẹ.


Oloye Ẹlẹbuibọn: Ti awọn ọba yẹn o ba ṣe nnkan ti ko dara tẹlẹ, awọn alalẹ aa dahun, ti wọn ba n bọ wọn deedee, ṣugbọn to ba jẹ pe ọjọ ogun ni wọn ṣẹṣẹ n wa wọn, o le diẹ.


Awọn Hausa ṣi n fọ ile ti wọn ko ounjẹ pamọ si kiri l’Abuja

Aderounmu Kazeem Bo tile jẹ pe ibẹrubojo ti n mu ọpọ awọn eeyan sare da ohun ti wọn ji ko pada, ṣugbọn niṣe lawọn Hausa n fọ ibi ti ijọba ko ounjẹ pamọ si bayii, ti wọn si n ko o lọ sile wọn. Bi a ṣe n kọ iroyin yii lọwọ, ni Gwagwalada, niluu Abuja, lawọn eeyan tun ti ri ibi ti wọn ko ọpọ ounjẹ si, ti kaluku si n di i lọ sile. Ọkunrin Huasa kan lo mọ ọn mọ ṣe fidio kan ni tiẹ, ohun to si n sọ ni pe, “Ẹru ti emi ko ree, o si ti di temi, bii alara ṣe n ko, tawọn elomi-in naa n ko, lo jẹ ki n di i ko pọ toyii.” Tẹ o ba gbagbe, ni kete ti Gomina Gboyega Oyetọla, ti ipinlẹ Ọṣun ti kede wi pe oun fun awọn eeyan ipinlẹ oun ni ọjọ mẹta pere ki wọn da ẹru ijọba tabi ẹru ẹlẹru ti wọn ko pada, ti wọn ko ba fẹ ri wahala ijọba lawọn eeyan ti n fi ibẹru-bojo da a pada, ṣugbọn asiko yii gan an lawọn ọmọ Hausa ṣẹṣẹ bẹrẹ si ni fọ iyara iko-ounjẹ si kiri loke ọya lọhun-un, ti wọn si n ko o lọ sile wọn.


Wọn ti ji alaga kansu Iganna gbe o

Aderoounmu Kazeem Ni bayii, igba miliọnu naira, lawọn ajinigbe ti wọn gbe alaga kansu Iganna, Ogbẹni Jacob Ọlayiwọla Adeleke, gbe lana-an ọjọ Aiku, Sannde. ALAROYE gbọ pe ipade kan ni alaga kansu ọhun n lọ ki awọn ajinigbe too kọlu oun ati dẹrẹba ẹ, ti wọn si ji wọn gbe lọ. Ilu kan ti wọn pe ni Eluwa ni wọn ti kọlu wọn laarin Ado-Awaye si Okeho. Ẹni to ba wa sọrọ yii sọ pe lọwọ irọlẹ ni alaga kansu ọhun kuro niluu Iganna pẹlu dẹrẹba ẹ, ti wọn si kọri si Ibadan nibi ti wọn ti fẹẹ lọọ ṣe ipade pẹlu Gomina Ṣeyi Makinde, ki wọn too kọlu u, ti wọn si ji i gbe e salọ. Ṣaaju akoko yii ni wọn sọ pe awọn eeyan Ado-Awaye, Iganna, Okeho atawọn ibomi-in to sunmọ ti n ri wahala ijinigbe. Oni ọjọ Aje, Mọnde, yii gan an lawọn eeyan ti wọn ji alaga kansu ọhun gbe pe awọn eeyan ẹ, owo bii igba miliọnu naira gan-an ni wọn ni ki wọn lọọ mu wa, ti wọn ba ṣi fẹẹ foju kan an.


Wọn ti ji alaga kansu Iganna gbe o

Ẹni to ba wa sọrọ yii sọ pe lọwọ irọlẹ ni alaga kansu ọhun kuro niluu Iganna pẹlu dẹrẹba ẹ, ti wọn si kọri si Ibadan nibi ti wọn ti fẹẹ lọọ ṣe ipade pẹlu Gomina Ṣeyi Makinde, ki wọn too kọlu u, ti wọn si ji i gbe e salọ. Ṣaaju akoko yii ni wọn sọ pe awọn eeyan Ado-Awaye, Iganna, Okeho atawọn ibomi-in to sunmọ ti n ri wahala ijinigbe. Oni ọjọ Aje, Mọnde, yii gan an lawọn eeyan ti wọn ji alaga kansu ọhun gbe pe awọn eeyan ẹ, owo bii igba miliọnu naira gan-an ni wọn ni ki wọn lọọ mu wa, ti wọn ba ṣi fẹẹ foju kan an. Eluwa ti wọn ti kọlu u yii ni wọn ti fẹẹ lọọ gbe mọto alaga ọhun bayii, bẹẹ lawọn fijilante atawọn ẹṣọ mi-in lagbegbe naa ti bẹ sinu igbo, ti wọn n wa awọn ọdaran naa kiri.


Wọn ti ji alaga kansu Iganna gbe o

Eluwa ti wọn ti kọlu u yii ni wọn ti fẹẹ lọọ gbe mọto alaga ọhun bayii, bẹẹ lawọn fijilante atawọn ẹṣọ mi-in lagbegbe naa ti bẹ sinu igbo, ti wọn n wa awọn ọdaran naa kiri.


Niluu Ẹdẹ, awọn eeyan ti n da ẹru ti wọn ji ko pada fun ijọba

Aderounmu Kazeem Laduugbo kan ti wọn pe ni Unit One l’Owode, niluu Ẹdẹ, ipinlẹ Ọṣun, awọn eeyan ti n da ẹru ti wọn ji ko lasiko rogbodiyan to bẹ silẹ lọsẹ to kọja pada o. Ohun ti ALAROYE gbọ ni pe ni kete ti ijọba ti kede pe ki awọn eeyan ilu da awọn ohun ti wọn ba ji ko pada laarin ọjọ mẹta, lawọn eeyan ti gbọ ipe yii, ti awọn kan si ti n ru tiwọn pada bayii. Ohun ti ijọba Ọṣun sọ ni pe, ẹnikẹni tọwọ ba tẹ pẹlu awọn ohun ti ijọba n wa yii, oju ẹlẹwọn loun yoo fi wo wọn, bẹẹ nirufẹ ẹni bẹẹ yoo faṣọ penpe roko ọba.


Awọn kan ti n da ẹru ti wọn ji ko pada fun ijọba l’Edẹ

Jide Kazeem Laduugbo kan ti wọn pe ni Unit One, l’Owode, niluu Ẹdẹ, ipinlẹ Ọṣun, lawọn eeyan ti n da ẹru ti wọn ji ko pada lasiko rogbodiyan to bẹ silẹ lọsẹ to kọja. Ohun ti ALAROYE gbọ ni pe ni kete ti ijọba ti kede pe ki awọn eeyan ilu da awọn ohun ti wọn ba ji ko pada laarin ọjọ mẹta lawọn eeyan ti gbọ ipe yii, ti awọn kan si ti n ru tiwọn pada bayii. Ohun ti ijọba Ọṣun sọ ni pe ẹnikẹni tọwọ ba tẹ pẹlu awọn ohun ti ijọba n wa yii, oju ẹlẹwọn loun yoo fi wo wọn, bẹẹ nirufẹ ẹni bẹẹ yoo faṣọ penpe roko ọba.


O ma ṣe o: Sanusi pade iku ojiji

Aderounmu Kazeem Sanusi Mọrufu, ẹni ọdun mejidinlọgbọn, kan lo pade iku ojiji lana-an Sannde, ọjọ Aiku, nigba ti ijanba mọtọ ṣẹlẹ laarin ọkọ tanka agbepo ati afẹfẹ idana meji ni Fadeyi, Eko. Tirela agbepo kan ti wọn kọ Quantum Oil si lara, ti nọmba to wa lara ẹ jẹ, KTU 344 XY ati tanka to gbe gaasi (afẹfẹ idana) ti nọmba tiẹ jẹ JJJ 258 XW ni wọn jọ nijanba ọhun. Laarin awọn tirela meji yii ni Mọrufu ha si, nibẹ gan-an lo ti pade iku ojiji to pa a lọjọ Sannde, ọjọ kẹrindinlọgbọn oṣu yii ni bọsitọọbu Fadeyi, niluu Eko. Ileeṣẹ to n mojuto iṣẹlẹ pajawiri ti sọ pe awọn ti gbe oku ọkunrin to ba iṣẹlẹ ọhun lọ fun awọn mọlẹbi ẹ, ati pe gbogbo wọlu-kọlu ọkọ tijanba ọhun le da silẹ nigboro lawọn ti yanju ẹ bayii.


Aṣiri ohun ti wọn ko ṣe kọlu Aafin mi ree- Oluwoo

Aderounmu Kazeem Bi won ti ṣe kọlu awọn aafin ọba alaye, kan, ti wọn ko owo atawọn ohun iṣenbaye lọ, Oluwoo ti ilu Iwo, Oba Abdulrasheed Akanbi, ti dupẹ lọwọ awọn eeyan ilu ẹ bi won ti ṣe daabo bo aafin ẹ lasiko rogbodiyan to waye kaakiri orilẹ-ede Naijiria. Ọba yii fi kun ọrọ ẹ pe gbogbo ẹni to ba ti n sin eeyan laye yii, wọn a pada sin oun naa, bẹẹ lo sọ pe ko dara ki eeyan ni ahun tabi ko jẹ Ọba alaye to mọ tara ẹ nikan. O ni, “Ọpọ igba ni mo maa n ṣeto iranwọ fawọn araalu, ṣe oore lo maa n bi oore, eyi gan-an lo fa a lọjọ ti wọn gbọ pe awọn janduku kan n bọ waa kọlu aafin mi, nitori ohun iranwọ ti wọn le ji ko. Funra awọn eeyan Iwo ni wọn rọgba yi aafin ka, ti wọn ni ọmọ ti wọn ba biire kan, ko waa dan iru ẹ wo. “Ẹkọ ti mo ri kọ ninu eyi ni pe, o dara ki ọba fẹran araalu ẹ, ko si maa ṣe daadaa si wọn, emi o tiẹ tete gbọ, a kan ṣaa ri i pe wọn rọgba yi aafin kan ni, ti wọn n reti ẹni ti ẹsu a ṣe. Awọn ọmọ Iwo ko si ni i gba ki ẹnikan fọwọ yẹpẹrẹ mu ohun iṣẹnbaye ti a ko jọ saafin, niṣe ni wọn daabo bo o, bẹẹ ni wọn daabo bo ṣẹkiteriati Iwo naa pẹlu, nitori wọn mọ pe tawọn ni, wọn ko si ni i gba janduku kankan laye lati ba a jẹ” Oluwoo ti rọ gbogbo eeyan pata ki wọn jẹ ki ogun o sinmi, ki alaafia si wa kaakiri Naijiria.


Ileeṣẹ mi ti wọn jo, awọn ọta mi nidii oṣelu ni o – Bola Tinubu

Aderounmu Kazeem “Ka ni mo fẹẹ lo agbara ni, gbogbo awọn janduku to kọlu awọn ileeṣẹ mi ni wọn iba ma fara rere lọ, ṣugbọn mi o ṣe bẹé nitori mi o fẹ ki wọn paayan kankan si mi lọrun rara.” Eyi lohun ti Bọla Ahmed Tinubu, sọ ninu atẹjade kan to fi sita lati fi ṣe alaye wi pe oun ko lọwọ ninu bi awọn ṣoja ti ṣe kọlu awọn ọdọ to n ṣewọde lagbegbe Lẹkki. Tinubu sọ pe loootọ ni ileeṣẹ tẹlifiṣan TVC ati ileeṣẹ to n tẹ iwe iroyin The Nation jẹ dukia oun, ati pe ki wọn too kọlu wọn gan an ni ohun ti gbọ alami nipa ẹ, ṣugbọn ti oun ko ko ṣoja tabi ẹṣọ agbofinro kankan lọ sibẹ nitori oun mọ daadaa wi pe oku yoo sun, bẹẹ ni ko wu oun lati ni oku ẹnikẹni lọrun. Aṣiwaju fi kun un wi pe niwọn igba ti oun ko ko ṣoja tabi ọlọpaa kankan lọọ ṣọ awọn dukia oun, ti gbogbo aye paapaa mọ pe toun lawọn ileeṣẹ ọhun n ṣe, ki lo waa maa mu oun dari awọn ṣọja lọ si too-geeti Lẹkki, nibi ti oun ko ni kọbọ si, tabi ni ipin idokoowo kankan nibẹ. Ọkunrin oloṣelu yii ti waa sọ pe iṣẹ ọwọ awọn eeyan kan ti wọn koriira oun ni o, bẹẹ loun ko ni i tori dukia tabi ọrọ kankan ṣe ohun ti yoo sọ ẹmi eeyan nu. Jagaban, bawọn eeyan tun ṣe maa n pe e, sọ pe ohun to dun mọ oun ninu ju ni bi awọn oṣiṣẹ TVC ati The Nation ṣe bọ lọwọ ikọlu ọhun, ti ko si ẹmi oṣiṣẹ kankan to ba a lọ. “Loootọ ni dukia ṣofo, ṣugbọn ọpẹ nla ni wi pe ẹmi oṣiṣẹ mi kankan ko ba a lọ.


Ọkunrin oloṣelu yii ti waa sọ pe iṣẹ ọwọ awọn eeyan kan ti wọn koriira oun ni o, bẹẹ loun ko ni i tori dukia tabi ọrọ kankan ṣe ohun ti yoo sọ ẹmi eeyan nu. Jagaban, bawọn eeyan tun ṣe maa n pe e, sọ pe ohun to dun mọ oun ninu ju ni bi awọn oṣiṣẹ TVC ati The Nation ṣe bọ lọwọ ikọlu ọhun, ti ko si ẹmi oṣiṣẹ kankan to ba a lọ. “Loootọ ni dukia ṣofo, ṣugbọn ọpẹ nla ni wi pe ẹmi oṣiṣẹ mi kankan ko ba a lọ. Emi o ni kọbọ ninu ileeṣẹ to n gba owo lọwọ awọn araalu ni too-geeti Lẹkki, bẹẹ lọrọ ileeṣẹ naa ko kan mi rara, ki i ṣe emi lo ran ṣoja niṣẹ o.” Aṣiwaju Bọla Tinubu lo sọ ọ.


Emi o ni kọbọ ninu ileeṣẹ to n gba owo lọwọ awọn araalu ni too-geeti Lẹkki, bẹẹ lọrọ ileeṣẹ naa ko kan mi rara, ki i ṣe emi lo ran ṣoja niṣẹ o.” Aṣiwaju Bọla Tinubu lo sọ ọ.


END SARS: Awọn eeyan n wa ile ti wọn ko ounjẹ Korona si kiri nipinlẹ Ogun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Bi awọn to n wọ ile ounjẹ Korona tijọba tọju ṣe n mọ ibẹ ko ye ọpọ eeyan to n lọ sibẹ lati ko ounjẹ ọhun, ṣugbọn ko jọ pe eyi wulẹ kan wọn tẹlẹ naa, bi wọn yoo ṣe maa mọ awọn ibi ti ile ounjẹ naa wa lo jẹ wọn logun, gẹgẹ bawọn eeyan kan nipinlẹ Ogun ṣe n wa ọna ti wọn yoo fi ri ile ounjẹ lọdọ tiwọn bayii, bi wọn ṣe ti ri i l’Ekoo, Ọṣun, Kwara atawọn ibomi-in. Ohun ti pupọ ninu awọn ti akọroyin wa fọrọ wa lẹnu wo l’Abẹokuta, Mowe, Arigbajo, Ijẹbu-Ode, Arepo, Ilaro ati Ifọ sọ ni pe ko sohun to ni kawọn naa ma lọọ ja ile ounjẹ Korona gẹgẹ bii awọn ilu yooku. Wọn ni ai ti i mọ ibi ti iru ile ounjẹ bẹẹ wa nipinlẹ Ogun ni ko jẹ kawọn pẹlu ti ya bo ibẹ, kawọn si ko ounjẹ bamu bii tawọn ilu yooku kaakiri. Koda, obinrin kan to pe orukọ ara ẹ ni Fumbi, ṣalaye pe Arepo loun n gbe, Erekuṣu Eko ( Lagos Island) loun si ti n ṣiṣẹ ni banki kan. O ni ṣugbọn pe oun n ṣiṣẹ ni banki ko tumọ si pe oun lowo lọwọ, iyẹn ko si ni ki wọn ri ile ounjẹ laduugbo oun koun ma lọọ gbe toun nibẹ. Obinrin naa sọ pe ọmọ mẹta loun bi, oun ko lọkọ, nitori baba wọn ti fi oun silẹ lọọ fẹ iyawo mi-in lati bii ọdun mẹta sẹyin. Eyi lo ni o fa a to fi jẹ pe boun ba ri anfaani ounjẹ ọfẹ nibikibi nitosi Arepo yii, oun yoo lọ sibẹ lati ko toun.


Koda, obinrin kan to pe orukọ ara ẹ ni Fumbi, ṣalaye pe Arepo loun n gbe, Erekuṣu Eko ( Lagos Island) loun si ti n ṣiṣẹ ni banki kan. O ni ṣugbọn pe oun n ṣiṣẹ ni banki ko tumọ si pe oun lowo lọwọ, iyẹn ko si ni ki wọn ri ile ounjẹ laduugbo oun koun ma lọọ gbe toun nibẹ. Obinrin naa sọ pe ọmọ mẹta loun bi, oun ko lọkọ, nitori baba wọn ti fi oun silẹ lọọ fẹ iyawo mi-in lati bii ọdun mẹta sẹyin. Eyi lo ni o fa a to fi jẹ pe boun ba ri anfaani ounjẹ ọfẹ nibikibi nitosi Arepo yii, oun yoo lọ sibẹ lati ko toun. Awọn ọdọ lo pọ ju ninu awọn ti wọn ni awọn n wa ile ounjẹ Korona yii, wọn ni yoo dun mawọn gidi bawọn ba le ṣawaari iru ile naa nipinlẹ Ogun. Ẹ oo ranti pe lati Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ to kọja yii, lawọn eeyan ti n ko ounjẹ kẹtikẹti lawọn ibi ti wọn ti n ri wọn. Ilu Eko ni wọn ti kọkọ ri iru ile naa ni Mazamaza, ko too di pe wọn n ri i kaakiri awọn ilu bii Ekiti, Ondo, Ọṣun ati ni Jos to jẹ ilẹ Hausa.


Awọn ọdọ lo pọ ju ninu awọn ti wọn ni awọn n wa ile ounjẹ Korona yii, wọn ni yoo dun mawọn gidi bawọn ba le ṣawaari iru ile naa nipinlẹ Ogun. Ẹ oo ranti pe lati Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ to kọja yii, lawọn eeyan ti n ko ounjẹ kẹtikẹti lawọn ibi ti wọn ti n ri wọn. Ilu Eko ni wọn ti kọkọ ri iru ile naa ni Mazamaza, ko too di pe wọn n ri i kaakiri awọn ilu bii Ekiti, Ondo, Ọṣun ati ni Jos to jẹ ilẹ Hausa. Bo tilẹ jẹ pe iwa yii ku diẹ kaato loju awọn araalu mi-in, ti wọn si bu ẹnu atẹ lu u pe ko yẹ ki araalu lọọ maa fagidi ko ounjẹ tijọba ko fun wọn, sibẹ, awọn to ni awọn ko ran ijọba niṣẹ lo pọ, wọn ni nigba ti wọn ti ri awọn ile ounjẹ yii lawọn ilu yooku, ko si kinni kan to ni ki ipinlẹ Ogun naa ma ri tiwọn.


Bo tilẹ jẹ pe iwa yii ku diẹ kaato loju awọn araalu mi-in, ti wọn si bu ẹnu atẹ lu u pe ko yẹ ki araalu lọọ maa fagidi ko ounjẹ tijọba ko fun wọn, sibẹ, awọn to ni awọn ko ran ijọba niṣẹ lo pọ, wọn ni nigba ti wọn ti ri awọn ile ounjẹ yii lawọn ilu yooku, ko si kinni kan to ni ki ipinlẹ Ogun naa ma ri tiwọn.


Ijọba ipinlẹ Ogun fẹẹ ba ọlọpaa mẹrin ṣẹjọ lori ẹsun ipaniyan lasiko iwọde SARS

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọọba Dapọ Abiọdun, ti sọ pe ijọba oun yoo ba awọn ọlọpaa mẹrin kan ṣe ẹjọ lori ẹsun ipaniyan, eyi to kan wọn lori iku awọn araalu kan lasiko iwọde ifopin si SARS to waye lọsẹ to kọja. Ọjọ kejilelogun, oṣu kẹwaa yii, ni Abiọdun sọ eyi di mimọ, bẹẹ lo fi orukọ awọn ọlọpaa naa lede. Ẹni akọkọ ninu wọn ti ẹjọ ipaniyan rẹ yoo kọkọ waye ni Inspẹkitọ Wasiu Lawal. Ọjọ kẹwaa, oṣu kọkanla, ni igbẹjọ ẹsun ipaniyan rẹ yoo waye ni ile-ẹjọ giga ipinlẹ Ogun, ẹka ti Ipokia. Ọlọpaa keji ti yoo jẹjọ iṣeeṣi-paniyan ni Okoi Obi. Ọjọ keji, oṣu kẹjila, ọdun 2020 yii, ni igbẹjọ tiẹ yoo waye.


Ọjọ kẹwaa, oṣu kọkanla, ni igbẹjọ ẹsun ipaniyan rẹ yoo waye ni ile-ẹjọ giga ipinlẹ Ogun, ẹka ti Ipokia. Ọlọpaa keji ti yoo jẹjọ iṣeeṣi-paniyan ni Okoi Obi. Ọjọ keji, oṣu kẹjila, ọdun 2020 yii, ni igbẹjọ tiẹ yoo waye. Ẹka ile-ẹjọ giga Ijẹbu-Ode ni wọn yoo si ti gbọ ẹjọ tiẹ. Inspẹkitọ Niyi Ogunsoro ni ọlọpaa kẹta ti ijọba loun yoo ba ṣẹjọ ipaniyan. Bo tilẹ jẹ pe wọn ko ti i gbe ọjọ ti yoo foju kan kootu jade ni tiẹ, kootu giga niluu Abẹokuta ni wọn sọ pe oun yoo ti jẹjọ.


Ẹka ile-ẹjọ giga Ijẹbu-Ode ni wọn yoo si ti gbọ ẹjọ tiẹ. Inspẹkitọ Niyi Ogunsoro ni ọlọpaa kẹta ti ijọba loun yoo ba ṣẹjọ ipaniyan. Bo tilẹ jẹ pe wọn ko ti i gbe ọjọ ti yoo foju kan kootu jade ni tiẹ, kootu giga niluu Abẹokuta ni wọn sọ pe oun yoo ti jẹjọ. Ẹni kẹrin ninu awọn ọlọpaa naa ni wọn pe orukọ ẹ ni Inspẹkitọ Ahmed Mohammed. Ẹsun ipaniyan ni wọn fi kan oun naa. Ẹka ile-ẹjọ giga to wa n’Ilaro ni gomina sọ pe ẹjọ tiẹ yoo ti waye, bo tilẹ jẹ pe wọn ko ti i kede ọjọ ti yoo foju ba kootu lasiko ti a pari iroyin yii.


Ẹni kẹrin ninu awọn ọlọpaa naa ni wọn pe orukọ ẹ ni Inspẹkitọ Ahmed Mohammed. Ẹsun ipaniyan ni wọn fi kan oun naa. Ẹka ile-ẹjọ giga to wa n’Ilaro ni gomina sọ pe ẹjọ tiẹ yoo ti waye, bo tilẹ jẹ pe wọn ko ti i kede ọjọ ti yoo foju ba kootu lasiko ti a pari iroyin yii. Ijọba ipinlẹ Ogun waa rọ awọn araalu lati maa fọkan ba awọn ẹjọ yii bọ, ki wọn si ma ṣe gbagbe lati da si i bi wọn ba ni ẹri to nipọn. Atẹjade ti gomina fi sọ ọrọ yii di mimọ tẹsiwaju pe kawọn araalu fi iwe ifisun lori iya aitọ to ba jẹ wọn lasiko iwọde naa ṣọwọ si igbimọ to n ri si ẹsun bii eyi ti ijọba ti gbe kalẹ nipinlẹ Ogun, ti wọn si ti bẹrẹ iṣẹ ni pẹrẹwu. Beeyan ba waa fẹẹ ba awọn olugbeja yii sọrọ lori foonu, eyi ni awọn nọmba ẹrọ ibanisọrọ tijọba fi sita :07080601223, 07080601224 ati 07080601225.


Ijọba ipinlẹ Ogun waa rọ awọn araalu lati maa fọkan ba awọn ẹjọ yii bọ, ki wọn si ma ṣe gbagbe lati da si i bi wọn ba ni ẹri to nipọn. Atẹjade ti gomina fi sọ ọrọ yii di mimọ tẹsiwaju pe kawọn araalu fi iwe ifisun lori iya aitọ to ba jẹ wọn lasiko iwọde naa ṣọwọ si igbimọ to n ri si ẹsun bii eyi ti ijọba ti gbe kalẹ nipinlẹ Ogun, ti wọn si ti bẹrẹ iṣẹ ni pẹrẹwu. Beeyan ba waa fẹẹ ba awọn olugbeja yii sọrọ lori foonu, eyi ni awọn nọmba ẹrọ ibanisọrọ tijọba fi sita :07080601223, 07080601224 ati 07080601225.


Igbimọ tijọba yan lori ifiyajẹni SARS bẹrẹ gbigba iwe ẹhonu l’Ekiti

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Igbimọ tijọba ipinlẹ Ekiti gbe kalẹ lati gbọ ẹhonu araalu lori ifijyajẹni ikọ ọlọpaa to n gbogun ti idigunjale (SARS) tijọba apapọ ti tuka bayii ti bẹrẹ iṣẹ gbigba iwe ẹhonu lọwọ araalu. Igbimọ ọhun ni Gomina Kayọde Fayẹmi ṣefilọlẹ lopin ọsẹ to kọja lati ṣewadii ijinlẹ lori ifiyajeni to waye latọwọ awọn SARS, awọn ọlọpaa lapapọ ati iru iṣẹlẹ bẹẹ to waye lasiko iwọde tawọn araalu ṣe fun bii ọsẹ meji. Igbimọ ẹlẹni-mẹwaa ọhun ti wọn pe ni ‘’Ekiti State Judicial Panel of Inquiry into Allegations of Human Rights Violations against Police Officers including officers of the Special Anti- Robbery Squad (SARS) and other Persons’’ ni Onidaajọ Cornelius Akintayọ to jẹ adajọ-fẹyinti jẹ alaga fun, nigba tawọn mẹsan-an to ku jẹ ọga ọlọpaa to ti fẹyinti, amofin, ajafẹtọọ-ọmọniyan, oniroyin ati aṣoju ọdọ. Iṣẹ ti wọn gba ni gbigba iwe ẹhonu lori ifiyajẹni ati ipaniyan lọna aitọ, ati iṣẹlẹ biba dukia ẹni jẹ, bẹẹ ni ki wọn ṣewadii ijinlẹ, ki wọn si ṣeto bi awọn tiya jẹ yoo fi ri owo gba-ma-binu.


Kekere lohun to ṣẹlẹ yii lẹgbẹẹ eyi to n bọ- Tunde Bakare

Faith Adebọla, Eko Oludasilẹ ati adari ijọ Latter Rain Assembly tẹlẹ, to ti porukọ da si Citadel Church bayii, Pasitọ Tunde Bakare, ti sọ pe bii ọmọde meji n ṣere ni iwọde tawọn ọdọ ṣe ta ko awọn ọlọpaa SARS laipẹ yii, aifararọ ati biba dukia jẹ to ṣẹlẹ lẹyin iwọde naa maa jẹ lẹgbẹẹ rogbodiyan to n rọ dẹdẹ lori orilẹ-ede yii, afi ti ijọba atawọn oloṣelu ba jawọ ninu aapọn ti ko yọ bayii, ti wọn tete da omi ila ka’na lai fakoko ṣofo mọ. Ọsan ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii ni ojiṣẹ Ọlọrun yii sọrọ naa ninu ikede pataki kan to ṣe lẹyin isin ọjọ isinmi rẹ. Bakare ni o ti gbọdọ han gbangba si awọn alagbara orilẹ-ede yii pe ko si iye ihalẹ, ifiyajẹni, idunkooko mọ ni ati ikoni-ni-papa-mọra to le bomi pana ẹhonu ati ikanra to wa lọkan awọn ọmọ Naijiria lasiko yii, o ni ara ti kan araalu de gongo gidi ni. ‘‘Ibọn yin le le wọn kuro ni titi, ṣugbọn ibọn yin ko le le ibinu ati ẹhonu to wa lookan aya wọn kuro. Ipenija ta a ni latari bi wọn ṣe n ṣejọba raurau lorileede yii lo fa a tara awọn eeyan fi gbẹkan, ti wọn ko si bikita lati ja funra wọn mọ.’’ O ṣalaye pe ijọba ti pẹ ju, aṣeju ati aṣetẹ ti wọ ọ, lẹnu bi wọn ko ṣe pese awọn nnkan koṣeemani bii ina ẹlẹntiriiki, omi, oju ọna to ja geere, ile ati ọrọ aje to dara fawọn araalu. Iru ifarada tawọn eeyan ni latọjọ yii wa ti sọnu bayii, ko sẹni tọrọ ilu yii tẹ lọrun mọ, tori iya ki i ṣe omi ọbẹ.


‘‘Ibọn yin le le wọn kuro ni titi, ṣugbọn ibọn yin ko le le ibinu ati ẹhonu to wa lookan aya wọn kuro. Ipenija ta a ni latari bi wọn ṣe n ṣejọba raurau lorileede yii lo fa a tara awọn eeyan fi gbẹkan, ti wọn ko si bikita lati ja funra wọn mọ.’’ O ṣalaye pe ijọba ti pẹ ju, aṣeju ati aṣetẹ ti wọ ọ, lẹnu bi wọn ko ṣe pese awọn nnkan koṣeemani bii ina ẹlẹntiriiki, omi, oju ọna to ja geere, ile ati ọrọ aje to dara fawọn araalu. Iru ifarada tawọn eeyan ni latọjọ yii wa ti sọnu bayii, ko sẹni tọrọ ilu yii tẹ lọrun mọ, tori iya ki i ṣe omi ọbẹ. O ni orileede tawọn baba nla wa ja fun kọ niyi, ki i ṣe ipo ti wọn reti pe ki Naijiria wa lo wa yii, ko si sigba ti nnkan ko ni i burẹkẹ si i bo ba n lọ bo ṣe n lọ yii. Ni ipari ọrọ rẹ, Bakare, to ti figba kan du ipo igbakeji aarẹ orileede yii pẹlu Aarẹ Buhari ri sọ pe imọran oun si ijọba apapọ ni pe ki wọn ma ṣe duro lori awọn ibeere marun-un tawọn ọdọ ti taari siwaju wọn nikan, ṣugbọn ki wọn tete gbe igbesẹ lati ṣatunto eto bi awọn awọn ọlọpaa ilẹ wa ṣe n ṣiṣẹ latoke delẹ. O tun ni kijọba wadii awọn to wa lẹyin bi awọn ṣọja ṣe yinbọn lu awọn to ṣewọde ni Lẹkki lọjọ Iṣẹgun to kọja yii, ki wọn si fiya to tọ jẹ wọn labẹ ofin, tori igbesẹ buruku tawọn ṣọja naa gbe lo tanna ran gbogbo ifẹhonu han ati biba dukia jẹ to kọ ti ko dawọ duro yii.


O ni orileede tawọn baba nla wa ja fun kọ niyi, ki i ṣe ipo ti wọn reti pe ki Naijiria wa lo wa yii, ko si sigba ti nnkan ko ni i burẹkẹ si i bo ba n lọ bo ṣe n lọ yii. Ni ipari ọrọ rẹ, Bakare, to ti figba kan du ipo igbakeji aarẹ orileede yii pẹlu Aarẹ Buhari ri sọ pe imọran oun si ijọba apapọ ni pe ki wọn ma ṣe duro lori awọn ibeere marun-un tawọn ọdọ ti taari siwaju wọn nikan, ṣugbọn ki wọn tete gbe igbesẹ lati ṣatunto eto bi awọn awọn ọlọpaa ilẹ wa ṣe n ṣiṣẹ latoke delẹ. O tun ni kijọba wadii awọn to wa lẹyin bi awọn ṣọja ṣe yinbọn lu awọn to ṣewọde ni Lẹkki lọjọ Iṣẹgun to kọja yii, ki wọn si fiya to tọ jẹ wọn labẹ ofin, tori igbesẹ buruku tawọn ṣọja naa gbe lo tanna ran gbogbo ifẹhonu han ati biba dukia jẹ to kọ ti ko dawọ duro yii. O kilọ pe ni bayii, bi ayipada rere ko ba bẹrẹ si i waye latọdọ awọn onṣejọba wa lati Abuja, titi de awọn ipinlẹ, o da oun loju pe ohun to ṣi wa lẹyin ọfa maa ju oje lọ, afaimọ ni ki rukerudo to lagbara ko ni i ṣẹlẹ.


O kilọ pe ni bayii, bi ayipada rere ko ba bẹrẹ si i waye latọdọ awọn onṣejọba wa lati Abuja, titi de awọn ipinlẹ, o da oun loju pe ohun to ṣi wa lẹyin ọfa maa ju oje lọ, afaimọ ni ki rukerudo to lagbara ko ni i ṣẹlẹ.


Wọn fẹẹ fi rogbodiyan to ṣẹlẹ l’Ekoo din agbara ilẹ Yoruba ku ni-Akeredolu

Faith Adebọla Gomina ipinlẹ Ondo to tun jẹ alaga awọn gomina nilẹ Yoruba, Arakunrin Ọlarotimi Akeredolu, ti sọ pe awọn kan ni wọn fẹẹ fi rogbodiyan to ṣẹlẹ niluu Eko din agbara ilẹ Yoruba ku ni. Akeredolu to gba ẹnu awọn gomina ẹgbẹ sọrọ lẹyin abẹwo ti wọn ṣe si awọn ibi ti awọn ọmọọta bajẹ lasiko rogbodiyan naa lo sọrọ ọhun. O ni afi bii oju ogun ni ipinlẹ Eko ri nigba ti awọn ṣe abẹwo kaakiri awọn ibi ti awọn janduku dana sun lasiko rogbodiyan naa. O waa pe fun iwadii to muna doko lori awọn to wa nidii bi dukia ijọba ati okoowo awọn eeyan ipinlẹ naa ṣe di ohun ti awọn kan n dana sun. o ni, ‘‘O jẹ ohun ijọloju ati ẹdun ọkan fun wa bi awọn janduku yii ṣe lanfaani lati ba awọn nnkan ijọba, awọn ileesẹ, agọ ọlọpaa ati okoowo awọn eeyan wa jẹ pẹlu bi awọn ẹṣọ alaabo ṣe wa ni gbogbo agbegbe naa to. Iṣẹlẹ yii jẹ ka gbagbọ pe erongba mi-in wa lẹyin didana sun awọn dukia ijọba yii, awọn to ṣe e si ti mura rẹ silẹ, bẹẹ lawọn kan wa to n ti wọn lẹyin.


O waa pe fun iwadii to muna doko lori awọn to wa nidii bi dukia ijọba ati okoowo awọn eeyan ipinlẹ naa ṣe di ohun ti awọn kan n dana sun. o ni, ‘‘O jẹ ohun ijọloju ati ẹdun ọkan fun wa bi awọn janduku yii ṣe lanfaani lati ba awọn nnkan ijọba, awọn ileesẹ, agọ ọlọpaa ati okoowo awọn eeyan wa jẹ pẹlu bi awọn ẹṣọ alaabo ṣe wa ni gbogbo agbegbe naa to. Iṣẹlẹ yii jẹ ka gbagbọ pe erongba mi-in wa lẹyin didana sun awọn dukia ijọba yii, awọn to ṣe e si ti mura rẹ silẹ, bẹẹ lawọn kan wa to n ti wọn lẹyin. ‘‘O jẹ ohun to kọ wa lominu pe lẹyin wakati mejidinlaaadọta ti iṣẹlẹ yii ṣẹlẹ, ti awọn kan ti wọn wọsọ ologun lọọ ṣakọlu si awọn ọdọ to n ṣewọde ni Lẹkki, ko ti i si ọrọ kankan lati ileeṣẹ ologun lori iṣẹlẹ naa. Ẹru tubọ waa ba wa gidigidi nigba ti gomina ipinlẹ Eko sọ pẹlu idaniloju pe oun ko ran awọn ṣọja lọ si ibi iṣẹlẹ Lekki naa, nitori ko si gomina to laṣẹ nilẹ yii lati ko awọn ṣọja jade lọ sibikibi.’’


‘‘O jẹ ohun to kọ wa lominu pe lẹyin wakati mejidinlaaadọta ti iṣẹlẹ yii ṣẹlẹ, ti awọn kan ti wọn wọsọ ologun lọọ ṣakọlu si awọn ọdọ to n ṣewọde ni Lẹkki, ko ti i si ọrọ kankan lati ileeṣẹ ologun lori iṣẹlẹ naa. Ẹru tubọ waa ba wa gidigidi nigba ti gomina ipinlẹ Eko sọ pẹlu idaniloju pe oun ko ran awọn ṣọja lọ si ibi iṣẹlẹ Lekki naa, nitori ko si gomina to laṣẹ nilẹ yii lati ko awọn ṣọja jade lọ sibikibi.’’


Gbajabiamila ṣabẹwo si Sanwo-Olu, Akiolu ati Tinubu, o ṣeleri iranlọwọ

Faith Adebọla Olori ileegbimọ aṣoju-ṣofin niluu Abuja, Fẹmi Gbajabiamila, ti ṣabẹwo si Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu, latari rogbodiyan to ṣẹlẹ nipinlẹ naa, nibi ti ọpọ dukia ijọba ti jona guruguru. O fi aidunnu rẹ han si iṣẹlẹ naa, bẹẹ lo si ba gomina atawọn eeyan ipinlẹ Eko kẹdun. Sanwo-olu mu olori awọn aṣoju-sofin to wa l’Abuja naa kaakiri awọn dukia ijọba ti wọn bajẹ. Bakan naa ni ọkunrin yii ṣabẹwo ibanukẹdun si Ọba ilu Eko, Rilwan Akiolu, lati ba a kẹdun bi wọn ṣe ba afin rẹ jẹ lasiko rogbodiyan to waye lẹyin tawọn ṣọja loọ yinbọn fun awọn ọdọ kan to kora jọ pọ sibi ti wọn ti n ṣe iwọde ni Lẹkki. Bẹẹ lo fẹsẹ kan de ọdọ Asiwaju Tinubu naa. Lasiko abẹwo yii lo ṣeleri iranlọwọ awọn aṣofin fun ipinlẹ Eko.


Bakan naa ni ọkunrin yii ṣabẹwo ibanukẹdun si Ọba ilu Eko, Rilwan Akiolu, lati ba a kẹdun bi wọn ṣe ba afin rẹ jẹ lasiko rogbodiyan to waye lẹyin tawọn ṣọja loọ yinbọn fun awọn ọdọ kan to kora jọ pọ sibi ti wọn ti n ṣe iwọde ni Lẹkki. Bẹẹ lo fẹsẹ kan de ọdọ Asiwaju Tinubu naa. Lasiko abẹwo yii lo ṣeleri iranlọwọ awọn aṣofin fun ipinlẹ Eko. O ni awọn yoo nawọ iranlọwọ si wọn ati awọn ipinlẹ mi-in ti wahala yii ti ṣẹlẹ ti awọn ba ti wọle ijokoo pada.


O ni awọn yoo nawọ iranlọwọ si wọn ati awọn ipinlẹ mi-in ti wahala yii ti ṣẹlẹ ti awọn ba ti wọle ijokoo pada.


Awọn gomina, minisita ilẹ Yoruba ṣabẹwo ibanikẹdun si Sanwo-Olu

Faith Adebọla, Eko Ṣe wọn ni alaṣọ lọrun paaka, o to nnkan apero fun gbogbo ọmọ eriwo, owe yii lo ṣe rẹgi pẹlu bawọn gomina ati minisita ilẹ Yoruba ṣe ko ara wọn jọ, ti wọn si lọọ ṣabẹwo ibanikẹdun si gomina ipinlẹ Eko, Babajide Oluṣọla Sanwo-Olu, latari rogbodiyan to da omi alaafia ipinlẹ naa ru logbologbo lọsẹ to kọja yii. Nnkan bii aago mejila ọsan ọjọ Aiku, Sannde yii, ni Gomina Sanwo-Olu ati Igbakeji rẹ, Ọbafẹmi Hamzat, gba wọn lalejo ni-ile ijọba, to wa ni Marina, nisalẹ Eko. Lara awọn to ṣabẹwo naa ni Gomina ipinlẹ Ondo, Ọgbẹni Rotimi Akeredolu, Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, ati ti ipinlẹ Ekiti, Kayọde Fayẹmi. Awọn minisita to wa lara ikọ naa ni gomina ipinlẹ Eko tẹlẹ ri, Babatunde Faṣọla, to jẹ minisita fun eto agbara ati ile gbigbe, Ọlọrunnibe Mamora, minisita kekere fun eto ilera, Niyi Adebayọ, minisita fun okoowo ati ileeṣẹ. Awọn mi-in ti wọn tun wa nibẹ ni minisita lori ọrọ awọn ọdọ ati ere idaraya, Sunday Dare, minisita fun ọrọ abẹle, Rauf Arẹgbẹṣọla ati minisita fun iwakusa ati ohun alumọọni ilẹ, Ọlamilekan Adegbitẹ. Ọkan-o-jọkan ọrọ ibanikẹdun lawọn alejo wọnyi sọ bi gomina ṣe mu wọn kiri awọn ibi ti ijamba ina ti ṣọṣẹ nipinlẹ naa.


Awọn minisita to wa lara ikọ naa ni gomina ipinlẹ Eko tẹlẹ ri, Babatunde Faṣọla, to jẹ minisita fun eto agbara ati ile gbigbe, Ọlọrunnibe Mamora, minisita kekere fun eto ilera, Niyi Adebayọ, minisita fun okoowo ati ileeṣẹ. Awọn mi-in ti wọn tun wa nibẹ ni minisita lori ọrọ awọn ọdọ ati ere idaraya, Sunday Dare, minisita fun ọrọ abẹle, Rauf Arẹgbẹṣọla ati minisita fun iwakusa ati ohun alumọọni ilẹ, Ọlamilekan Adegbitẹ. Ọkan-o-jọkan ọrọ ibanikẹdun lawọn alejo wọnyi sọ bi gomina ṣe mu wọn kiri awọn ibi ti ijamba ina ti ṣọṣẹ nipinlẹ naa. Lara awọn ibi ti Sanwo-Olu mu wọn de ni ileeṣẹ to n dari ẹru oju-omi ti wọn sun jona, ati ileeṣẹ ijọba to n ṣayẹwo ara eeyan fun ọrọ ilera, toun naa jona gburugburu. Wọn tun fẹsẹ kan de ile-ẹjọ giga to wa ni Igboṣere tawọn janduku naa sun jona, ati awọn ile ijọba mi-in. Awọn gomina yii koro oju si iṣẹlẹ yii, wọn si parọwa sawọn araalu pe ki wọn yẹra fun ṣiṣe idajọ buruku funra wọn nigba ti inu ba n bi wọn.


Lara awọn ibi ti Sanwo-Olu mu wọn de ni ileeṣẹ to n dari ẹru oju-omi ti wọn sun jona, ati ileeṣẹ ijọba to n ṣayẹwo ara eeyan fun ọrọ ilera, toun naa jona gburugburu. Wọn tun fẹsẹ kan de ile-ẹjọ giga to wa ni Igboṣere tawọn janduku naa sun jona, ati awọn ile ijọba mi-in. Awọn gomina yii koro oju si iṣẹlẹ yii, wọn si parọwa sawọn araalu pe ki wọn yẹra fun ṣiṣe idajọ buruku funra wọn nigba ti inu ba n bi wọn. Rauf Arẹgbẹsọla lo gbadura ibẹrẹ nile ijọba, o ni ki Ọlọrun bu ororo itura sọkan awọn to padanu ẹmi ati dukia ninu ajalu to waye ọhun. Bakan naa, Abẹnugan ile-igbimọ aṣofin apapọ, Ọnarebu Fẹmi Gbajabiamila ti ṣabẹwo si gomina Sanwo-Olu lori iṣẹlẹ yii, oun naa si fi ẹdun ọkan rẹ han si bawọn dukia rẹpẹtẹ ṣe ṣofo. O ni ile-igbimọ aṣofin yoo wo gbogbo ọna ti wọn le fi ṣeranwọ fun ipinlẹ Eko ti wọn ba ti wọle pada lẹnu isinmi ti wọn wa bayii.


Rauf Arẹgbẹsọla lo gbadura ibẹrẹ nile ijọba, o ni ki Ọlọrun bu ororo itura sọkan awọn to padanu ẹmi ati dukia ninu ajalu to waye ọhun. Bakan naa, Abẹnugan ile-igbimọ aṣofin apapọ, Ọnarebu Fẹmi Gbajabiamila ti ṣabẹwo si gomina Sanwo-Olu lori iṣẹlẹ yii, oun naa si fi ẹdun ọkan rẹ han si bawọn dukia rẹpẹtẹ ṣe ṣofo. O ni ile-igbimọ aṣofin yoo wo gbogbo ọna ti wọn le fi ṣeranwọ fun ipinlẹ Eko ti wọn ba ti wọle pada lẹnu isinmi ti wọn wa bayii.


Ofin konilegbe Eko ti di aago mẹfa aarọ si mẹjọ alẹ

Faith Adebọla Ijọba Eko ti kede pe ayiada ti ba asiko konilegbele ti wọn ti kede rẹ ni ọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ yii. Lati ọjọ Aiku ọsẹ yii, awọn araalu lanfaani lati aago mẹfa aarọ di aago mẹjọ alẹ. Lati aago mẹjọ alẹ, ko sẹni to gbọdọ jade mọ. Eleyii yatọ si aṣẹ ti ijọba Sanwo-Olu pa tẹlẹ pe aago mẹjọ aarọ ni ki awọn eeyan maa jade, ki wọn maa wọle pada laago mẹfa irọlẹ. O rọ awọn araalu lati fi eto si irinajo wọn bi wọn ṣe n jade lọ sẹnu iṣẹ wọn.


Awọn ọmọọleewe nipinlẹ Eko ko ti i le wọle o-Sanwo-Olu

Faith Adebọla, Eko Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu, ti kede pe gbogbo ileewe nipinlẹ Eko, ati aladaani pẹlu ti ijọba ṣi wa ni titi pa, wọn ko ti i le wọle pada lati maa ba ẹkọ wọn lọ. Kọmiṣanna feto iroyin, Gbenga Ọmọtọṣọ, lo sọ eleyii di mimọ ni Sannde, ọjọ Aiku, ọsẹ yii ninu ikede to ṣe lorukọ gomina. Ọmọtọṣọ ni gbogbo ileewe nipinlẹ Eko wa ni titi pa titi ti ijọba yoo tun fi kede ọjọ ti wọn maa wọle.


Awọn ọdọ gba teṣan ọlọpaa n’Ibadan lọwọ awọn ọmọọta, wọn ko jẹ ki wọn dana sun un

Aderounmu Kazeem Ọdọmọkunrin kan ni aṣita ibọn ọlọpaa ti pa danu bayii niluu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ, lasiko tawọn janduku kan fẹẹ jo teṣan ọlọpaa to wa ni Mọkọla. Ohun ti ALAROYE gbọ ni pe awọn ọdọ adugbo naa ni wọn ko gba awọn jadnuku ọhun laye nigba ti wọn kọlu teṣan ọlọpaa naa pẹlu awọn ohun ija oloro lọwọ, ti wọn si fẹẹ sọ ina si i. Wọn ni nibi tawọn janduku to fẹẹ jo teṣan yii ti n dunkooko lati sọ ina si teṣan Mọkọla yii, nibẹ gan-an ni aṣita ibọn ti ba eeyan kan, to si ku ki o too ri iranwọ kankan. Lara ohun ti wọn sọ pe awọn janduku ọhun fẹẹ ji ko ni aṣọ awọn ọlọpaa, ṣugbọn ti awọn ọdọ agbegbe naa fariga mọ wọn lọwọ, ti wọn ko jẹ ki wọn ri ohunkohun ṣe. Bi wọn ti ṣe n du ki wọn ma ri teṣan ọlọpaa ọhun jo, bẹẹ ni oriṣiiriṣi akitiyan naa tun waye lati daabo bo ile iwosan UCH, ki wọn ma baa sọ ina si i pẹlu. Ninu ọrọ agbẹnusọ fun ileẹṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọyọ, Olugbenga Fadeyi lo ti sọ ọ lori redio kan n’Ibadan pe loootọ niṣẹlẹ ọhun waye, ati pe alaafia ti pada si agbegbe naa. Bakan naa lo fi kun un pe gbogbo ipa lawọn n sa bayii ki awọn janduku naa ma le ri ọsibitu UCH jo atawọn dukia mi-in to jẹ tijoba kaakiri ipinlẹ naa.


Nitori awọn ti wọn pa ni Lẹki, Fani Kayọde sọrọ buruku si Tinubu

Aderounmu Kazeem Minista feto ọkọ ofurufu tẹlẹ lorilẹ-ede yii, Ọgbẹni Fẹmi-Fani Kayọde ti ṣapejuwe Aṣiwaju Bọla Tinubu gẹgẹ bi ika ati ọdaju eniyan, to fẹran agbara oṣelu ju ẹmi ẹda ẹgbẹ lọ. Ọkunrin ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP yii sọ pe ọ jẹ ohun to baayan ninu jẹ wi pe ọwọ yẹpẹrẹ ni Tinubu fi mu bi awọn eeyan ṣe padanu ẹmi wọn nigba tawọn ṣoja kan kọlu wọn ni too-geeti Lẹkki, l’Ekoo. O ni, “Iṣọwọ dahun ibeere nigba tawọn oniroyin bi ẹ nipa ohun to ṣẹlẹ ni Lẹkki fi ẹ han gẹgẹ bii ọdaju eeyan ti ko laanu kan bayii loju. Wọn n sọrọ to la ẹmi awọn ọdọ kan lọ, niṣẹ ni wọn mu un bii ere, ti o tun n ṣawada wi pe o ko kuro lorilẹ-ede yii rara nitori iwọ gan an ni wọn n pe ni Jagaban “Ohun to tun buru ju ni bo ṣe sọ pe ko sẹni to ku ni Lẹkki nibi tawọn ṣoja ti rọjo ibọn lu awọn ọmọ ọlọmọ. Iru eeyan gidi wo lo n sọru ẹ lọrọ. Bakan naa ni ko si ọrọ ibanikẹdun fun awọn eeyan ti nnkan ṣẹlẹ, ṣugbọn to jẹ pe niṣe lo tun n sọ pe o yẹ ki iwadii to yẹ waye lori ohun to ṣẹlẹ ni Lẹkki, nitori ko si ẹri to fidi ẹ mulẹ wi pe ẹni kan bayii lo ṣofo ẹmi.” Fani Kayọde sọ pe Bọla Tinubu ko ṣẹṣẹ maa ṣe e, ati pe bo ṣe ṣe gan an niyẹn nigba ti awọn Fulani pa ọmọ Alagba Reuben Fasoranti, to jẹ pe awọn ọrọ to n jade lẹnu ẹ, o fi i han wi pe tawọn apaayan Fulani yẹn gan an lo n ṣe.


Wọn n sọrọ to la ẹmi awọn ọdọ kan lọ, niṣẹ ni wọn mu un bii ere, ti o tun n ṣawada wi pe o ko kuro lorilẹ-ede yii rara nitori iwọ gan an ni wọn n pe ni Jagaban “Ohun to tun buru ju ni bo ṣe sọ pe ko sẹni to ku ni Lẹkki nibi tawọn ṣoja ti rọjo ibọn lu awọn ọmọ ọlọmọ. Iru eeyan gidi wo lo n sọru ẹ lọrọ. Bakan naa ni ko si ọrọ ibanikẹdun fun awọn eeyan ti nnkan ṣẹlẹ, ṣugbọn to jẹ pe niṣe lo tun n sọ pe o yẹ ki iwadii to yẹ waye lori ohun to ṣẹlẹ ni Lẹkki, nitori ko si ẹri to fidi ẹ mulẹ wi pe ẹni kan bayii lo ṣofo ẹmi.” Fani Kayọde sọ pe Bọla Tinubu ko ṣẹṣẹ maa ṣe e, ati pe bo ṣe ṣe gan an niyẹn nigba ti awọn Fulani pa ọmọ Alagba Reuben Fasoranti, to jẹ pe awọn ọrọ to n jade lẹnu ẹ, o fi i han wi pe tawọn apaayan Fulani yẹn gan an lo n ṣe. O ni,“Mo mọ wi pe nitori ti ọ fẹẹ di aarẹ orilẹ-ede yii lo ṣe n ṣe gbogbo nnkan wọnyi, ṣugbọn mo fẹẹ fi da ẹ loju wi pe, o ko ni ibi ti o n lọ rara. Wo o daadaa, ko le ṣee ṣe.”


O ni,“Mo mọ wi pe nitori ti ọ fẹẹ di aarẹ orilẹ-ede yii lo ṣe n ṣe gbogbo nnkan wọnyi, ṣugbọn mo fẹẹ fi da ẹ loju wi pe, o ko ni ibi ti o n lọ rara. Wo o daadaa, ko le ṣee ṣe.”


Awọn ileewe yoo berẹ pada lọjọ Aje nipinlẹ Ọyọ

Ọlawale Ajao, Ibadan Lẹyin rogbodiyan to ṣẹlẹ lasiko tawọn ọdọ n fẹhonu han lori SARS, Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnijinnia Ṣeyi Makinde, ti pasẹ pe ki awọn ileewe wọle pada kaakiri ipinlẹ naa ni Mọnde, ọjọ Aje, ọsẹ yii. Ninu atẹjade kan ti Kọmiṣanna fun eto ẹkọ ati imọ ẹrọ,lasunkanmi Ọlaleyẹ, fi sita ni gomina ti kede ọrọ naa ni ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii. O fi kun un pe igbesẹ yii waye nitori pe ohun gbogbo ti rọlẹ nipinlẹ Ọyọ. Niwọn igba ti gomina si ti ṣeleri pe oun yoo ṣe agbeyẹwo bi ohun gbogbo ba ṣe ri lọjọ kẹtalelogun, oṣu yii, lati le mọ boya ileewe yoo ṣi pada tabi bẹẹ kọ, ti ko si si wahala kankan mọ lo fi paṣẹ iwọle awọn akẹkọọ. Makinde ni niwọn igba ti ohun gbogbo ti rọlẹ, ko si ohun to ku ju ki awọn akẹkọọ pada sileewe, ki wọn si maa ba iṣẹ wọn lọ. O waa rọ awọn eeyan naa lati lepa alaafia, ki wọn si nma fa wahala kankan.


Yẹmi My Lover sọrọ sawọn oṣere ẹgbẹ ẹ nitori Tinubu

Aderohunmu Kazeem Ninu fidio kan to farabalẹ ṣe, to ti wa nita bayii, ni ọkan lara awọn oṣere tiata Yoruba, Yẹmi My Lover, ti kọ lu awọn oṣere ẹgbẹ ẹ, paapaa awọn to ṣe oriṣiiriṣi fidio lati fi ta ko bi wọn ti ṣe pa awọn ọdọ kan nipakupa ni too-geeti Lẹkki, l’Ekoo, lọsẹ to kọja, ti wọn si sọ pe iṣẹlẹ naa lọwọ Asiwaju Bọla Tinubu ninu. Yẹmi Ayebọ, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Yẹmi My Lover, sọ pe ohun itiju lo jẹ nigba ti oun ri bi awọn ẹlẹgbẹ oun ti wọn ti jẹ ninu owo Bọla Tinubu daadaa, ti ọkunrin oloṣelu naa ti ran lọwọ lọpọ igba, ti wọn jade bayii, ti wọn gbe kamẹra, ti wọn n sunkun yọbọ, tawọn naa pẹlu awọn to n sọrọ odi si Bọla Tinubu lai wadii bọrọ ṣe jẹ gan-an lori ẹni to ran awọn ṣoja jade lati kọ lu awọn to ṣewọde ni Lẹkki. Ayebọ sọ pe, “Ipa ti awọn oṣere wa gan-an ko lo dun mi ju, bẹẹ lo jọ mi loju gidi, bi wọn ṣe n sunkun ofo yẹn, niṣe ni inu buruku n bi mi, ṣe ọfọ ṣẹ wọn ni? Nitori ẹni ti ọfọ ba ṣẹ kọ lo maa gbe foonu tabi kamẹra ti a bẹrẹ si i ya ara ẹ. Loju temi, ẹkun ofo ti wọn n sun kiri yẹn, ohun ti wọn n sọ fun araalu ni pe Bọla Tinubu ti balu jẹ, Bọla Tinubu ti paayan rẹpẹtẹ, o ti da wahala silẹ. Ti ẹ ko ba mọ, ohun ti ẹ n sọ fun araalu niyẹn. Ọrọ yẹn gan-an lawọn kan n tẹle, ti wọn n fọle kiri, abi ẹ waa gba mi!


Nitori ẹni ti ọfọ ba ṣẹ kọ lo maa gbe foonu tabi kamẹra ti a bẹrẹ si i ya ara ẹ. Loju temi, ẹkun ofo ti wọn n sun kiri yẹn, ohun ti wọn n sọ fun araalu ni pe Bọla Tinubu ti balu jẹ, Bọla Tinubu ti paayan rẹpẹtẹ, o ti da wahala silẹ. Ti ẹ ko ba mọ, ohun ti ẹ n sọ fun araalu niyẹn. Ọrọ yẹn gan-an lawọn kan n tẹle, ti wọn n fọle kiri, abi ẹ waa gba mi! Bi wọn ṣe n jo ileeṣẹ tẹlifiṣan TVC, bẹẹ ni wọn jo awọn mọto BRT naa. “Gbogbo ẹyin onitiata ti ẹ sọ ọrọ to delẹ yii di sinima, ti ẹ n ya ara yin, o ku diẹ kaato fun yin o. Niṣe loju ti mi gidigidi fun yin. Ọkan tiẹ tun sọ pe oun kabaamọ pe oun polongo ibo fun APC, ẹ ba mi bi i pe ṣe iṣẹ ọfẹ lo ṣe ni?


Bi wọn ṣe n jo ileeṣẹ tẹlifiṣan TVC, bẹẹ ni wọn jo awọn mọto BRT naa. “Gbogbo ẹyin onitiata ti ẹ sọ ọrọ to delẹ yii di sinima, ti ẹ n ya ara yin, o ku diẹ kaato fun yin o. Niṣe loju ti mi gidigidi fun yin. Ọkan tiẹ tun sọ pe oun kabaamọ pe oun polongo ibo fun APC, ẹ ba mi bi i pe ṣe iṣẹ ọfẹ lo ṣe ni? Ṣe wọn waa wọ ọ nile ẹ ni? Ẹ tun ba mi bi i pe ṣe o pẹlu awọn to dibo ni, abi ṣe ko gba owo ipolongo ibo to ṣe lọwọ Tinubu ni, bẹẹ gbogbo eeyan pata lo n wo wa, ohun ti awa oṣere ba ṣe tabi sọ lawọn eeyan yoo tẹle.” Yẹmi fi kun un pe oun naa ko fara mọ awọn ẹṣọ agbofinro SARS, ati pe oun ko sọ pe ohun ti ijọba n ṣe dara, ṣugbọn bi wọn ti ṣe fẹẹ gbogun ti Bọla Tinubu nilẹ Yoruba yii, aṣiṣe nla gbaa ni. O ni ti gbogbo eeyan ba tiẹ n ṣe e, ko yẹ awọn ti awọn jẹ oṣere, bo tilẹ jẹ pe lara awọn eeyan ti ọkunrin naa ti sọ di eeyan nla nidii oṣelu ni wọn n wa iṣubu ẹ kiri bayii.


Ṣe wọn waa wọ ọ nile ẹ ni? Ẹ tun ba mi bi i pe ṣe o pẹlu awọn to dibo ni, abi ṣe ko gba owo ipolongo ibo to ṣe lọwọ Tinubu ni, bẹẹ gbogbo eeyan pata lo n wo wa, ohun ti awa oṣere ba ṣe tabi sọ lawọn eeyan yoo tẹle.” Yẹmi fi kun un pe oun naa ko fara mọ awọn ẹṣọ agbofinro SARS, ati pe oun ko sọ pe ohun ti ijọba n ṣe dara, ṣugbọn bi wọn ti ṣe fẹẹ gbogun ti Bọla Tinubu nilẹ Yoruba yii, aṣiṣe nla gbaa ni. O ni ti gbogbo eeyan ba tiẹ n ṣe e, ko yẹ awọn ti awọn jẹ oṣere, bo tilẹ jẹ pe lara awọn eeyan ti ọkunrin naa ti sọ di eeyan nla nidii oṣelu ni wọn n wa iṣubu ẹ kiri bayii. Yẹmi Ayebọ ti pariwo pe ki wọn ma pa a gẹgẹ bi wọn ṣe pa Awolọwọ ati Abiọla, nitori pe oun ni Yoruba n wo loju loni-in.


Yẹmi Ayebọ ti pariwo pe ki wọn ma pa a gẹgẹ bi wọn ṣe pa Awolọwọ ati Abiọla, nitori pe oun ni Yoruba n wo loju loni-in.


Ajọ NECO ti sun eto idanwo to n lọ lọwọ si ọjọ mi-in ọjọọre

Ọlajide Kazeem Ajọ to n ri si idanwo aṣekagba ẹkọ girama, NECO, ti sun eto idanwo ọhun to n lọ lọwọ si ọjọ mi-in ọjọọre, nitori wahala to n ṣẹlẹ kaakiri orilẹ-ede yii. Ninu ọrọ ti Alukoro ajọ ọhun, Azeez Sanni, fi sita lo ti sọ pe wahala to n ṣẹlẹ kaakiri bayii, ninu eyi ti ijọba lawọn ipinlẹ kan ti kede ofin konile-gbele nitori bi ilu ṣe ri lasiko yii lo mu ajọ naa sọ pe ki idanwo naa ṣi di sisun-siwaju bayii na. Idi mi-in ti ajọ ọhun tun sọ pe o mu awọn gbe igbesẹ naa ko ju bi gbogbo ileewe lawọn ipinlẹ kan ṣe wa ni titi. Ati pe pupọ ninu awọn ibi to yẹ ki eto idanwo naa ti waye ni ko ṣee ṣe lasiko yii, nitori wahala to n ṣẹlẹ kaakiri. Igbimọ to n dari ajọ naa ti waa ṣeleri lati tẹ siwaju ni kete ti alaafia ba ti pada saarin ilu. Bẹẹ lo tọrọ aforiji lọwọ awọn obi atawọn akẹkọọ pẹlu awọn mi-in tọrọ kan lori igbesẹ naa.


Oyetọla kilọ fun wọn l’Ọṣun: Ẹ yaa da gbogbo ohun tẹ ẹ ji pada laarin ọjọ mẹta pere

Gomina Adegboyega Oyetọla ti ipinlẹ Ọṣun ti paṣẹ pẹlu ikilọ to lagbara pe ki gbogbo ẹni to ba lọwọ ninu jiji awọn ẹru ijọba atawọn ounjẹ iranwọ COVID-19 ko tete yaa da wọn pada laarin wakati mejilelaaadọrin, iyẹn ọjọ mẹta pere, aijẹ bẹẹ, gbogbo wọn pata lo maa fimu kata ofin niwaju adajọ laipẹ. Ọjọ Aiku, Sannde yii, ni gomina ọhun paṣẹ yii nigba to n ṣabẹwo si awọn ile ikẹrusi tawọn araalu kan jalẹkun wọn, ti wọn si ha awọn ounjẹ tijọba ko pamọ sibẹ. Oyetọla ni iyalẹnu gbaa lo jẹ foun lati ri bawọn janduku ati araalu ṣe laya lati ko awọn ẹru ọhun lai bẹru ofin, ti wọn si ko gbogbo ẹru to wa ni ile eru naa. O rọ awọn ti wọn lọwọ si kiko ẹru yii, lati tete lọọ da a pada fun alaga ijọba ibilẹ wọn tabi aafin ọba alaye to ba sun mọ wọn ju lọ lati oni titi di oru Ọjọbọ, Wẹsidee, to n bọ yii. O kilọ pe bii afurasi ọdaran lawọn maa fi pampẹ ofin gbe ẹnikẹni to ba kọ lati da awọn ẹru naa pada, ijọba yoo si ba onitọhun ṣẹjọ. Lara awọn ibi ti gomina ati ikọ rẹ ṣabẹwo si ni Ọṣun Ankara, ni Irojo, niluu Ileṣa, ati ile ẹru to wa ni Ẹdẹ, nipinlẹ naa.


Baba mi kọ lo n da Naijiria ru, awọn to ko ounjẹ COVID pamọ ni-Ọmọ Buhari

Jide Kazeem Ọkan lara awọn ọmọ Aarẹ orilẹ-ede yii, Arabinrin Zahra Buhari-Indimi, ti kilọ fawọn ọmọ Naijiria pe ẹnikeni ko gbọdọ sọrọ odi si baba oun mọ, nitori oun gan-an kọ ni iṣoro Naijiria, bi ko ṣe awọn to n ko ounjẹ ti wọn pese fun COVID-19 to wa fun awọn araalu pamọ. Lori ikanni Instagiraamu lo kọ ọ si pe, ‘‘Ni bayii tawọn ọmọ Naijiria ti ri i pe niṣe lawọn oloṣelu kan ko ounjẹ iranwọ ti Buhari ko fun wọn lasiko isemọle koronafairọọsi pamọ si yara wọn, niṣe lo yẹ ko ye wọn bayii pe baba naa ki i ṣe ọta wọn rara. O fi kun un pe ohun itiju lo yẹ ko jẹ fun awọn ti aje ọrọ naa ṣi mọ lori, ati pe asiko niyi fawọn to n sọ ọ kiri pe Buhari ko ṣejọba daadaa lati sinmi ẹnu wọn. Tẹ o ba gbagbe, kaakiri awọn ipinlẹ nilẹ Yoruba, titi de ilẹ Ibo ati ọdọ awọn Hausa paapaa ni awọn eeyan ti n ja ibi iko-ounjẹ pamọ si, ti wọn si n ko wọn kẹtikẹti lọ sile wọn. Ohun ti ALAROYE gbọ ni pe, wọn tun ba awọn ounjẹ ọhun nile ẹlomi-in paapaa.


‘‘Ọbasanjọ ko lẹnu ọrọ nipa bi ṣoja sẹ kọ lu araalu ni Lẹkki’’

Jide Kazeem Awọn eeyan Odi, nipinlẹ Bayelsa, ti n binu si Ọbasanjọ o, ẹsun ti wọn si fi kan an ni pe ki i ṣe iru ẹ lo yẹ ko maa ba ijọba kan wi nitori to ko ṣoja kọ lu awọn araalu. Ninu atẹjade ti Igbakeji ọba ilu naa, Oloye Prenus Ogboin, olori awọn ọdọ, Ikposuoeski Inemike, ati alaga idagbasoke ilu naa, Goddey Niweigha, fọwọ si ni won ti sọ pe Obasanjọ gbọdọ tọrọ aforiji lọwọ awọn eeyan Odi nitori adanu nla to ko ba wọn lọdun 1999 to fi awọn ṣoja pa ilu naa run. Awọn aṣaaju ilu Odi yii ti sọ pe gbogbo ilu naa ko ni i gbagbe bi Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ, ṣe ko awọn ṣọja ja ilu yii, ti wọn si sọ gbogbo ilu dahoro. Wọn ni awọn ọdọ kan ni wọn jade ifẹhonu han lati ta ko bi ijọba ṣe n wa epo niluu Odi, nipinlẹ Bayelsa, ṣugbọn niṣe nijọba Ọbasanjọ sọ ọ di wahala mọ wọn lọwọ, ti ọpọ ẹmi si ṣofo rẹpẹte nigba tawọn ṣoja to yẹ ko maa sọ araalu kogun ja wọn. Wọn ti ni ki Ọbasanjọ tọrọ aforiji lọwọ gbogbo awọn eeyan ilu Odi, nitori lojoojumọ ni ibanujẹ ọkan awọn n pọ si i lori iṣẹlẹ ọhun.


Awọn Fulani to ji ọmọ Ẹsin-o-gba-mi-laye n’Ilọrin beere fun miliọnu lọna ọgbọn naira

Aderohunmu Kazeem Wahala nla ni awọn Fulani ti wọn ji ọmọ gbajumọ olorin Musulumi, Mumeen Damilọla, tubọ ko o si bayii pẹlu bi wọn ṣe ni ko lọọ wa ọgbọn miliọnu naira wa to ba ṣi fẹẹ ri ọmọ ẹ laaye. Ori ikaani ayelujara wasaapu lọkunrin olorin ti awọn eeyan tun mọ si Ẹsin-o-gba-mi-laye yii gba lọ lọwọ aṣaalẹ ọjọ Abamẹta, Satide, ẹbẹ to si n bẹ gbogbo ọmọ Naijiria ni pe ki wọn ran oun lọwọ, ki oun le ri ọmọkunrin oun, Abdul-Basit, gba pada lọwọ awọn ajinigbe yii. Fidio mi-in tawọn eeyan tun ri ni ti iyawọ ẹ, Mujidat Damilọla, toun naa jẹ olorin Islam, ẹbẹ loun naa n bẹ gbogbo ọmọ Naijiria, ki wọn ran awọn lọwọ lori bi ọmọ ọhun yoo ṣe pada sile. Bẹẹ lo fi kun un pe oun loun tọ ọmọ naa lati kekere, ati pe Basit paapaa ko tete mọ pe oun kọ niya ẹ, nitori o kere pupọ nigba toun fẹ baba ẹ. Aṣaalẹ ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii, ni awọn janduku Fulani bii mẹrin kan kọlu ile aburo ẹ ni Gaa Saka, lẹgbẹẹ Adewọle, niluu Ilọrin, ipinlẹ Kwara, nibi ti wọn ti pa iyawo aburo ẹ yii pẹlu oyun ibeji ninu, ki wọn too tun gbe ọmọ ẹ, Abdul-Basit Damilọla to jẹ ọmọleewe Kwara Poli lọ.


Awọn agbofinro ti n mu awọn to ji nnkan ijọba atawọn ileeṣẹ aladaani l’Ọṣun

Idowu Akinrẹmi, Ikire Ọwọ awọn oṣiṣẹ alaabo ti n tẹ awọn janduku ti wọn ji awọn nnkan ijọba ati ti ileeṣẹ alaadani kaakiri ipinlẹ naa. Lati ọjọ Ẹti, Furaidee, lawọn janduku ti bẹrẹ si i lo asiko ifẹhonu han yii digunjale. Lara awọn ibi tawọn janduku ọhun ti ja, ti wọn si ko nnkan olowo iyebiye bii ounjẹ, dukia atawọn ohun eelo inu ile. Bakan naa ni wọn wọ ile Ọnọrebu Rasheed Olalekan Afolabi to wa niluu Ikirun, ti wọn si ko oriṣiiriṣii nnkan lọ nibẹ


Wọn ti bẹ Eṣu lọwẹ sawọn to gbe ọpa aṣẹ Ọba Akiolu l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Bi adiyẹ ba da mi loogun nu, ma a si fọ ọ lẹyin lọrọ da bayii pẹlu bawọn olooṣa ṣe lọọ wa abujo ati epe kabiti kabiti le awọn to ji ọpa aṣẹ ọba Eko gbe sa lọ, ti wọn si kọ lati da a pada. Fidio kan to n ja ranyin-ranyin lori atẹ ayelujara bayii ni awọn olooṣa ti wọn san aṣọ funfun mọdii naa, ti wọn gbe ẹbọ kalẹ ni ojubọ Eṣu, ti wọn si bẹrẹ si i ṣepe ati ayajọ lede Yoruba fawọn ti wọn ṣe aafin Elekoo ilu Eko, Ọba Riliwanu Akiolu, baṣubaṣu l’Ọjọruu, Wẹsidee, to kọja yii. Tẹ o ba gbagbe, lasiko ti rogbodiyan n lọ lọwọ nipinlẹ Eko latari bawọn janduku tinu n bi ṣe n sọ ina si awọn dukia ti wọn foju sun ni awọn kan ya wọ aafin ọba alaye naa, ti wọn si gbe ọpa aṣẹ, bata ati posi funfun kan sa lọ. Ori lo ko Ọba Akiolu yọ lọjọ naa, awọn agbofinro ni wọn fi ẹyin pọn ọn jade tọwọ awọn janduku naa ko fi to o. Ko ti i sẹni to foju kan ọpa aṣẹ naa pẹlu gbogbo arọwa ti awọn mọlẹbi kabiyesi atawọn ọtọkulu lawujọ ti ṣe. Eyi lo mu kawọn olooṣa ohun gbe ọrọ naa gba ọna iṣẹmbaye, ti wọn fi n bẹgi fawọn to huwa abuku si ori ade ọhun.


Awọn to lọọ ji ounjẹ korona ko atawọn to dana sun dukia yoo foju bale-ẹjọ – Ijọba Eko

Faith Adebọla, Eko Ojilerugba o din mọkanla (229) afurasi ọdaran lọwọ awọn agbofinro ti ba fun ọkan-o-jọkan awọn ẹsun iwa ọdaran latigba tijọba ti kede ofin konilegbele nipinlẹ Eko, gbogbo wọn pata, atawọn mi-in tọwọ ba tun tẹ, nijọba loun yoo wọ de kootu lati ba wọn ṣẹjọ. Alukoro ẹka eto idajọ nipinlẹ Eko, Ọgbẹni Kayọde Oyekanmi, lọ sọ eyi di mimọ ninu atẹjade kan to buwọ lu lorukọ kọmiṣanna fun eto idajọ nipinlẹ Eko. O ni niṣe lawọn janduku ẹda kan bẹrẹ si i lo anfaani iwọde tawọn ọdọ kan n ṣe ta ko awọn ọlọpaa SARS tijọba ti fofin de, lati maa ba dukia jẹ, ti wọn si n ji awọn ẹru ẹlẹru ko lọ. Oyekanmi ni kaakiri awọn agbegbe yika ipinlẹ Eko lọwọ ti ba awọn afurasi wọnyi, ijọba si ti pari iwadii ati iwe ẹsun wọn, ati pe ninu ọsẹ yii ni wọn maa foju ba ile-ẹjọ lati wi tẹnu wọn. Lara ẹsun ti wọn fi kan awọn tọwọ ba naa ni didana sun dukia ẹlomi-in, ipaniyan, ole jija, biba dukia ijọba jẹ ati ṣiṣakọlu si awọn agbofinro. Awọn mi-in ninu awọn afurasi ọdaran yii ni wọn lọọ ko ounjẹ iranwọ COVID-19 tijọba tọju, ti wọn ja ṣọọbu awọn ẹni ẹlẹni kaakiri ipinlẹ Eko.


Oyekanmi ni kaakiri awọn agbegbe yika ipinlẹ Eko lọwọ ti ba awọn afurasi wọnyi, ijọba si ti pari iwadii ati iwe ẹsun wọn, ati pe ninu ọsẹ yii ni wọn maa foju ba ile-ẹjọ lati wi tẹnu wọn. Lara ẹsun ti wọn fi kan awọn tọwọ ba naa ni didana sun dukia ẹlomi-in, ipaniyan, ole jija, biba dukia ijọba jẹ ati ṣiṣakọlu si awọn agbofinro. Awọn mi-in ninu awọn afurasi ọdaran yii ni wọn lọọ ko ounjẹ iranwọ COVID-19 tijọba tọju, ti wọn ja ṣọọbu awọn ẹni ẹlẹni kaakiri ipinlẹ Eko. Ni bayii, alakooso ẹka to n gbọ ẹsun to ba kan araalu, Abilekọ Ọlayinka Adeyẹmi, ti lọ kaakiri awọn teṣan ati ọfiisi ọlọpaa tọrọ kan lati gba akọsilẹ to yẹ nipa awọn afurasi ọdaran naa ati ẹṣẹ ti wọn ṣe, lati gbaradi fun igbẹjọ ni kootu, ati pipese agbẹjọro to yẹ. O ni awọn ti n ṣa awọn to maa jẹrii ta ko awọn afurasi ọdaran jọ, gbogbo ẹri to si wa larọọwọto awọn lawọn maa tẹ pẹpẹ rẹ siwaju adajọ ni kootu. Bakan naa ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ṣafihan awọn janduku kan tọwọ ba nibi ti wọn ti lọọ fọ ile itaja igbalode kan lagbegbe Ajah, nipinlẹ Eko, ti wọn fẹẹ ko wọn lẹru lọ.


Ni bayii, alakooso ẹka to n gbọ ẹsun to ba kan araalu, Abilekọ Ọlayinka Adeyẹmi, ti lọ kaakiri awọn teṣan ati ọfiisi ọlọpaa tọrọ kan lati gba akọsilẹ to yẹ nipa awọn afurasi ọdaran naa ati ẹṣẹ ti wọn ṣe, lati gbaradi fun igbẹjọ ni kootu, ati pipese agbẹjọro to yẹ. O ni awọn ti n ṣa awọn to maa jẹrii ta ko awọn afurasi ọdaran jọ, gbogbo ẹri to si wa larọọwọto awọn lawọn maa tẹ pẹpẹ rẹ siwaju adajọ ni kootu. Bakan naa ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ṣafihan awọn janduku kan tọwọ ba nibi ti wọn ti lọọ fọ ile itaja igbalode kan lagbegbe Ajah, nipinlẹ Eko, ti wọn fẹẹ ko wọn lẹru lọ. Alẹ lọwọ ba awọn yii. Lara awọn ẹru ti wọn ba lọwọ wọn tẹlifiṣan nla ẹrọ ilota oyinbo (blender), kọmputa alaagbeletan, atawọn nnkan eelo abanaṣiṣẹ mi-in. Wọn ni awọn ẹru yii ni wọn yoo ṣafihan rẹ ni kootu gẹgẹ bii ẹsibiiti ti wọn ba lọwọ wọn.


Alẹ lọwọ ba awọn yii. Lara awọn ẹru ti wọn ba lọwọ wọn tẹlifiṣan nla ẹrọ ilota oyinbo (blender), kọmputa alaagbeletan, atawọn nnkan eelo abanaṣiṣẹ mi-in. Wọn ni awọn ẹru yii ni wọn yoo ṣafihan rẹ ni kootu gẹgẹ bii ẹsibiiti ti wọn ba lọwọ wọn.


Gomina Fayẹmi ti kilọ fun gbogbo oloṣelu o

Aderounmu Kazeem Gomina ipinlẹ Ekiti, Ọmọwe Kayọde Fayẹmi, ti pe awọn oloṣelu ẹgbẹ ẹ lati lo iriri to n ṣẹlẹ kaakiri Naijiria bayii fi ṣeto akoso to dara siluu, kirufẹ rogbopdiyan to n ṣẹlẹ kaakiri bayii ma le waye mọ lọwọ iwaju. Ninu ọrọ to ba awọn eeyan ipinlẹ ẹ sọ laipẹ yii lo ti fidi ọrọ ọhun mulẹ wi pe asiko niyi fun gbogbo oloṣelu lati ronu wọn, ki wọn si ṣeto ti yoo mu ilu rọrun fun tẹru-tọmọ. O kilọ fun won pe oloṣẹlu ti ko ba ṣe ohun ti araalu n fẹ, yoo fọwo ara rẹ fa wahala gidi sọrun ara rẹ ni O ni bi awọn eeyan ṣe fẹhonu wọn han yii, ti wọn n ṣewọde tako iwa ininilara ati iṣekupani tawọn ọdọ n ri lọwọ awọn ọlọpaa SARS yii, iṣini-loju lo yẹ ko jẹ fawọn oloṣelu pe awọn araalu ko fẹẹ fọwọ ẹrọ mu iṣejọba ti ko ba ṣeto to yẹ fun wọn mọ. Fayẹmi sọ pe, “Mo faramọ iwọde tawọn ọdọ ṣe tako ajọ SARS, ohun to dara ni lati beere ẹtọ wọn ati lati kọ ohun ti wọn ko ba fẹ. Ṣugbọn ẹkọ to wa nibẹ fawa oloṣelu ni pe ka fọgbọn ṣe e lati asiko yii lọ, ka si maa fawọn eeyan ilu ni eto iṣakoso to yẹ.” Ninu ọrọ e naa lo ti rọ awọn eeyan kaakiri ilẹ Yoruba lati ṣe suuru pẹlu ijọba ki wọn si yẹra fun gbogbo iwa idaluru, to le ko gbogbo aye si wahala. Fayẹmi rọ awọn ọba alaye paapaa, ati awọn olori ẹsin, atawọn oloṣelu pẹlu awọn agbaagba laarin adugbo lati lo opin ọse yii fi ba awọn eeyan sọrọ, ki wahala idaluru yii le kasẹ nilẹ patapata.


Fayẹmi sọ pe, “Mo faramọ iwọde tawọn ọdọ ṣe tako ajọ SARS, ohun to dara ni lati beere ẹtọ wọn ati lati kọ ohun ti wọn ko ba fẹ. Ṣugbọn ẹkọ to wa nibẹ fawa oloṣelu ni pe ka fọgbọn ṣe e lati asiko yii lọ, ka si maa fawọn eeyan ilu ni eto iṣakoso to yẹ.” Ninu ọrọ e naa lo ti rọ awọn eeyan kaakiri ilẹ Yoruba lati ṣe suuru pẹlu ijọba ki wọn si yẹra fun gbogbo iwa idaluru, to le ko gbogbo aye si wahala. Fayẹmi rọ awọn ọba alaye paapaa, ati awọn olori ẹsin, atawọn oloṣelu pẹlu awọn agbaagba laarin adugbo lati lo opin ọse yii fi ba awọn eeyan sọrọ, ki wahala idaluru yii le kasẹ nilẹ patapata. Bẹẹ gẹgẹ lo ba awọn eeyan ti ajalu ṣelẹ si lasiko wahala ọhun kẹdun gidigidi, to si fi wọn lọkan balẹ pe ijọba yoo ṣeto iranwọ fawọn ti wọn padanu awọn eeyan wọn atawọn ti dukia wọn ṣofo pẹlu.


Bẹẹ gẹgẹ lo ba awọn eeyan ti ajalu ṣelẹ si lasiko wahala ọhun kẹdun gidigidi, to si fi wọn lọkan balẹ pe ijọba yoo ṣeto iranwọ fawọn ti wọn padanu awọn eeyan wọn atawọn ti dukia wọn ṣofo pẹlu.


A ko le awọn Ibo tabi ẹya kankan nilẹ Yoruba o – Olori Afẹnifẹre

Aderounmu Kazeem Ẹgbẹ Afẹnifẹre ti sọ pe oun ko mọ ohunkohun nipa fidio kan ti awọn eeyan n pin kiri bayii, ninu eyi ti wọn ti sọ pe ki awọn ẹya Ibo, fi gbogbo ilẹ Yoruba silẹ laarin wakati mejidinlaadọta. Olori ẹgbẹ ọhun, Alagba Reuben Fasoranti, sọrọ yii niluu Akurẹ, nibi to ti sọ pe ẹgbẹ ọmọbibi awọn Yoruba yii ko mọ ohunkohun nipa fidio naa. Bẹẹ lo ni ki awọn eeyan ma ṣe ka iroyin ti wọn n pin kiri ori ikanni wasaapu (Whatsapp) atawọn ikanni ayelujara mi-in loriṣiiriṣi lori ọro yii kun rara. Faṣọranti ni, “Ẹgbẹ wa kọ lo fi ọrọ ọhun sita, bo tilẹ jẹ pe awọn to ṣe e, orin wa ni wọn fi bẹrẹ ikede wọn. Mo fẹẹ fi da gbogbo aye loju wi pe awa ko mọ ẹnikẹni to n jẹ Adeyinka Grandson ri rara. Ki i ṣe ọmọ ẹgbẹ Afẹnifẹre, bẹẹ la o ran an niṣẹ ko ba wa fun awọn ẹya Ibo tabi ẹya kankan ni gbedeke igba ti wọn gbọdọ fi ilẹ Yoruba silẹ.” Baba yii fi kun ọrọ rẹ pe ẹgbẹ Afẹnifẹre ko le ẹya kankan nilẹ Yoruba, bẹẹ lo rọ gbogbo araalu lati wa ni alaafia, to si fọkan awọn Ibo gbogbo to wa nilẹ Yoruab balẹ pe kinni kan ko ni i ṣe wọn.


Awọn tọwọ tẹ lasiko rogbodiyan l’Ekoo yoo foju bale- ẹjọ

Aderounmu Kazeem Ọla Mọnde, ọjọ Aje, nileeṣẹ eto idajọ nipinlẹ Eko, ti sọ pe oun yoo bẹrẹ si ba awọn janduku ẹni afurasi ti awọn ọlọpaa mu lasiko rogbodiyan to waye l’Ekoo lọsẹ to kọja ṣẹjọ. Oriṣiriiṣi ẹsun bii ipaniyan, idaluru, ati ṣiṣe awọn dukia ijọba ati t’araalu lofo nileeṣẹ to n ri si eto idajọ yii sọ pe oun yoo ba wọn ṣẹjọ le lori. Bakan naa ni wọn sọ pe awọn janduku ẹni-afurasi ọhun jẹ okoolelugba ati mẹsan-an (229) tọwọ tẹ, ti wọn si wa lahaamọ awọn ọlọpaa bayii. Ninu ọrọ ti ọga agba ileeṣẹ to n mojuto ọrọ araalu lẹka eto idajọ, Ọgbẹni Kayọde Oyekanmi, sọ lo ti ṣalaye pe ileese eto idajo ti ṣetan lati ba awọn ti wọn ba jẹbi ẹsun ti wọn fi kan wọn ṣejọ, ti awọn ti ko ba si lẹbọ lẹru yoo pada sile wọn. Ọjọ Iṣẹgun Tusidee, ati ̀Ọjọruu, Wẹsidee, lọwọ tẹ awọn eeyan ti wọn mu yii lasiko ti rogbodiyan bẹ silẹ lẹyin tawọn ṣoja kan kọlu awọn eeyan to n ṣewọde ni too-geeti Lẹki niluu Eko.


Tinubu at’ọmọ ẹ ṣabẹwo si Sanwo-Olu, o loun ko sa lọ sibi kankan

Faith Adebọla, Eko Gomina ipinlẹ Eko nigba kan ati aṣaaju ẹgbẹ oṣelu APC, Bọla Ahmed Tinubu, ti fi ẹdun ọkan rẹ han si bi awọn janduku ṣe ba ọpọ dukia ijọba ati ti aladaani jẹ kaakiri ipinlẹ Eko, o ni iṣẹlẹ ọhun ṣe oun laaanu gidigidi, ati pe iroyin irọ lawọn eeyan n gbọn sori afẹfẹ nipa oun lasiko iṣẹlẹ naa. Ọsan ọjọ Abamẹta, Satide, ni Tinubu sọrọ ọhun nigba to ṣabẹwo si Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu, ni ile ijọba to wa ni Marina, ni Erekuṣu Eko. Tinubu to ba awọn akọroyin sọrọ lẹyin ipade toun ati gomina ṣe sọ pe ile loun wa, oun ko lọ soke okun bawọn kan ṣe n polongo kiri, ati pe gbogbo bi nnkan ṣe n ṣẹlẹ nipinlẹ naa loun n ri. ‘Emi o lọ soke okun kankan, ile ni mo wa. Ọmọ Eko gidi ni mi, emi ṣi ni Aṣiwaju ilu Eko, mi o ti i kuro ni Jagaban tawọn eeyan n pe mi. ‘Wọn sọ pe awọn kan ti ji ọmọ mi, Ṣeyi, gbe sa lọ, ṣugbọn ẹyin naa ri i lẹgbẹẹ mi bayii.


‘Emi o lọ soke okun kankan, ile ni mo wa. Ọmọ Eko gidi ni mi, emi ṣi ni Aṣiwaju ilu Eko, mi o ti i kuro ni Jagaban tawọn eeyan n pe mi. ‘Wọn sọ pe awọn kan ti ji ọmọ mi, Ṣeyi, gbe sa lọ, ṣugbọn ẹyin naa ri i lẹgbẹẹ mi bayii. Mi o san kọbọ fẹnikan ka too jọ de ibi. Iroyin ofege tawọn eeyan n gbe kiri igboro ko kan mi.’ O ni idi pataki toun fi ṣabẹwo si Sanwo-Olu ni lati wadii ẹni to paṣẹ fawọn ṣọja lati lọọ yinbọn fawọn ọdọ to n ṣe iwọde alaafia ni Lekki lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to kọja yii, o ni ohun toun fẹẹ mọ ni toun niyẹn. O ni gomina ti sọ foun pe oun ko mọ nnkan kan nipa bawọn ṣọja naa ṣe de Lekki lalẹ ọjọ naa, oun si ti gba a nimọran lati ṣewadii lori iṣẹlẹ yii.


Mi o san kọbọ fẹnikan ka too jọ de ibi. Iroyin ofege tawọn eeyan n gbe kiri igboro ko kan mi.’ O ni idi pataki toun fi ṣabẹwo si Sanwo-Olu ni lati wadii ẹni to paṣẹ fawọn ṣọja lati lọọ yinbọn fawọn ọdọ to n ṣe iwọde alaafia ni Lekki lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to kọja yii, o ni ohun toun fẹẹ mọ ni toun niyẹn. O ni gomina ti sọ foun pe oun ko mọ nnkan kan nipa bawọn ṣọja naa ṣe de Lekki lalẹ ọjọ naa, oun si ti gba a nimọran lati ṣewadii lori iṣẹlẹ yii. O ni oun ti gba gomina nimọran lati ma ṣe da luuru pọ mọ ṣapa ninu iṣẹ iwadii to fẹẹ ṣe ọhun, ki wọn ya awọn ti ọlọpaa SARS ti fiya jẹ tẹlẹ ti wọn tori ẹ gbe igbimọ oluwadii dide sọtọ, ọtọ si ni ki wọn ṣewaadi ti awọn ti ṣọja pa, atawọn to ba iṣẹlẹ biba dukia jẹ to waye lẹyin naa rin. Tinubu fi kun ọrọ rẹ pe loootọ ni iwọde ati ifẹhonu han tawọn ọdọ naa gun le lakọọkọ ba ẹtọ wọn mu, eyi lo si mu ki ọpọ araalu ṣatilẹyin fun wọn, ṣugbọn nigba ti iwọde naa ti di ọrọ biba dukia jẹ, didana sun ile ijọba, didẹyẹ si awọn agbofinro, ọrọ naa ti kọja awọn ibeere marun-un ti wọn lawọn n beere ta ko SARS niyẹn. Ni ipari, o parọwa pe ki kaluku lọọ fọwọ wọnu, ki ijọba le raaye yanju gbogbo lọgbọlọgbọ to wa nilẹ yii, tori inu alaafia ati igbọra-ẹni-ye ni itẹsiwaju ti le de ba ilu ati gbogbo eeyan.


O ni oun ti gba gomina nimọran lati ma ṣe da luuru pọ mọ ṣapa ninu iṣẹ iwadii to fẹẹ ṣe ọhun, ki wọn ya awọn ti ọlọpaa SARS ti fiya jẹ tẹlẹ ti wọn tori ẹ gbe igbimọ oluwadii dide sọtọ, ọtọ si ni ki wọn ṣewaadi ti awọn ti ṣọja pa, atawọn to ba iṣẹlẹ biba dukia jẹ to waye lẹyin naa rin. Tinubu fi kun ọrọ rẹ pe loootọ ni iwọde ati ifẹhonu han tawọn ọdọ naa gun le lakọọkọ ba ẹtọ wọn mu, eyi lo si mu ki ọpọ araalu ṣatilẹyin fun wọn, ṣugbọn nigba ti iwọde naa ti di ọrọ biba dukia jẹ, didana sun ile ijọba, didẹyẹ si awọn agbofinro, ọrọ naa ti kọja awọn ibeere marun-un ti wọn lawọn n beere ta ko SARS niyẹn. Ni ipari, o parọwa pe ki kaluku lọọ fọwọ wọnu, ki ijọba le raaye yanju gbogbo lọgbọlọgbọ to wa nilẹ yii, tori inu alaafia ati igbọra-ẹni-ye ni itẹsiwaju ti le de ba ilu ati gbogbo eeyan.