Wọn wa gba ijọba nimọran lati wa ọna ti ara yoo fi dẹ araalu nitori ilu kan gogo lasiko yii. Ẹgbẹ Agbekoya wa n ke sawọn onisẹ ibi bii apaayan, agbebọn, adigunjale, ajinigbe ati bẹẹ bẹẹ lọ pe ki wọn kuro nilẹ Yoruba nitori Agbekoya ti jade. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe ẹgbẹ Agbekoya jakejado ilẹ Yoruba ti bẹrẹ iwọde alagbara lati beere fun itusilẹ gbajugbaja asaaju ikọ Yoruba Nation, Sunday Igboho, to si tun n beere awọn nnkan miran lọwọ ijọba. Igboho lo ti wa ni ọgba ẹwọn nilu Cotonou lorilẹede Benin nigba ti wọn mu ni papakọ ofurufu ni Cotonou si ahamọ lasiko to n lọ silẹ Germany. Awọn agbẹkọya naa, ti wọn ya sigboro ilu Ibadan, ni iwọde wọn gberasọ ni gbọngan Mapo, ti wọn si n yide kiri ilu Ibadan. Atẹjade kan ti ẹgbẹ Agbekoya fi sita lọjọbọ lẹyin ipade wọn, saaju iwọde naa lo n sisọ loju rẹ pe asiko ti to fun ijọba apapọ baii lati tu eekannna lẹyin ọrun Igboho nitori ko ni ẹsẹ lọrun.


Agbekoya Protest: Kò sí àtúnṣe òfin 1999, kò sí ìbò ní 2023

Igboho lo ti wa ni ọgba ẹwọn nilu Cotonou lorilẹede Benin nigba ti wọn mu ni papakọ ofurufu ni Cotonou si ahamọ lasiko to n lọ silẹ Germany. Awọn agbẹkọya naa, ti wọn ya sigboro ilu Ibadan, ni iwọde wọn gberasọ ni gbọngan Mapo, ti wọn si n yide kiri ilu Ibadan. Atẹjade kan ti ẹgbẹ Agbekoya fi sita lọjọbọ lẹyin ipade wọn, saaju iwọde naa lo n sisọ loju rẹ pe asiko ti to fun ijọba apapọ baii lati tu eekannna lẹyin ọrun Igboho nitori ko ni ẹsẹ lọrun. Aarẹ apapọ fun ẹgbẹ Agbekoya lagbaye, Oloye Kamorudeen Okikiola salaye pe ẹgbẹ naa ti setan lati maa ja fun iran Yoruba, ko si daabo bo lọwọ awọn iwa ọdaran gbogbo. Okikiola mẹnuba ọpọ ohun ti ẹgbẹ agbekoya n se iwọde le lori, ti wọn si n fẹ ki ijọba se atunse si. Atẹjade naa, ti alukoro ẹgbẹ Agbekoya, Olatunji Bandele fọwọ si tun wa fi ewe ọmọ mọ awọn agbofinro leti lati mase ti ọrọ ẹlẹyamẹya bọ eto aabo Naijiria nitori eyi lewu pupọ.


Aarẹ apapọ fun ẹgbẹ Agbekoya lagbaye, Oloye Kamorudeen Okikiola salaye pe ẹgbẹ naa ti setan lati maa ja fun iran Yoruba, ko si daabo bo lọwọ awọn iwa ọdaran gbogbo. Okikiola mẹnuba ọpọ ohun ti ẹgbẹ agbekoya n se iwọde le lori, ti wọn si n fẹ ki ijọba se atunse si. Atẹjade naa, ti alukoro ẹgbẹ Agbekoya, Olatunji Bandele fọwọ si tun wa fi ewe ọmọ mọ awọn agbofinro leti lati mase ti ọrọ ẹlẹyamẹya bọ eto aabo Naijiria nitori eyi lewu pupọ. Lọwọ lọwọ bayii, awọn Agbekoya ti n se iwọde nilu Ibadan, bo ba si se n lọ, laa maa mu wa fun yin.


Lọwọ lọwọ bayii, awọn Agbekoya ti n se iwọde nilu Ibadan, bo ba si se n lọ, laa maa mu wa fun yin.


Ghana No Calls Day Protest: Àwọn oníbàráà ẹ̀rọ ìbánisọrọ fi ẹ̀hónú hàn, wọ́n kò lo fóònu wọn láti pè

Jakejado orilẹede Ghana, awọn onibara ko lo ẹrọ ibaraẹnisọrọ laarọ lonii ni tibu-tooro ilẹ naa. Ikọ kan to n gbeja awọn onibara onileesẹ ibaraẹnisọrọ lorilẹede Ghana lo ti kede saaju pe ọjọ Isẹgun oni yoo jẹ ọjọ ti wọn ko ni lo ẹrọ ibaraẹnisọrọ lọwọ aarọ lati fi pe rara. Igbesẹ yii ni wọn fi n fi ẹhonu han si asẹ ijọba to ni ki gbogbo awọn eeyan to n lo ẹrọ ibaraẹnisọrọ ni orilẹede naa wa fi orukọ wọn ati nọmba ipe wọn silẹ fun igba keji. Awọn onibara naa lo duro lori awijare pe asẹ ti ijọba pa ọhun ko ba ofin mu rara. Ikọ olugbeja naa lo ri gba orukọ ati siginaṣọ awọn onibara ẹrọ ibaraẹnisọrọ to le ni ẹgbẹrun meje silẹ gẹgẹ bi ara ọna fun ipolongo lati tako amulo foonu fun ipe. Ẹhonu yii si ni wọn fi n rọ awọn eeyan orilẹede Ghana lati mase pe lori aago tabi gba ipe kankan laarin aago mẹfa owurọ si mejila ọsan.


Awọn onibara naa lo duro lori awijare pe asẹ ti ijọba pa ọhun ko ba ofin mu rara. Ikọ olugbeja naa lo ri gba orukọ ati siginaṣọ awọn onibara ẹrọ ibaraẹnisọrọ to le ni ẹgbẹrun meje silẹ gẹgẹ bi ara ọna fun ipolongo lati tako amulo foonu fun ipe. Ẹhonu yii si ni wọn fi n rọ awọn eeyan orilẹede Ghana lati mase pe lori aago tabi gba ipe kankan laarin aago mẹfa owurọ si mejila ọsan. Wọn wa n beere pe ki ijọba se atunse ofin to wa nilẹ naa, ko si tun se agbekalẹilana atinuda miran ti onibara fi lee fi orukọ silẹ. Awijare wọn lori eyi ni pe igbesẹ tuntun naa yoo dena awọn igbenija ti wọn maa n koju lawọn ibudo iforukọsilẹ fun amulo ẹrọ ibaraẹnisọrọ. Osu Kẹwa ọdun 2021 ni igbesẹ iforukọsilẹ lẹẹkeji ti bẹrẹ fawọn onibara ẹrọ ibaraẹnisọrọ, to si n so akọsilẹ wọn pọ mọ kaadi idanimọ gẹgẹ bi ọmọ orilẹede naa.


Wọn wa n beere pe ki ijọba se atunse ofin to wa nilẹ naa, ko si tun se agbekalẹilana atinuda miran ti onibara fi lee fi orukọ silẹ. Awijare wọn lori eyi ni pe igbesẹ tuntun naa yoo dena awọn igbenija ti wọn maa n koju lawọn ibudo iforukọsilẹ fun amulo ẹrọ ibaraẹnisọrọ. Osu Kẹwa ọdun 2021 ni igbesẹ iforukọsilẹ lẹẹkeji ti bẹrẹ fawọn onibara ẹrọ ibaraẹnisọrọ, to si n so akọsilẹ wọn pọ mọ kaadi idanimọ gẹgẹ bi ọmọ orilẹede naa. Awọn akọsilẹ tawọn onibara yii ba fi silẹ nipa ara wọn fun kaadi idanimọ, ni wọn yoo lo lati fi nọmba ipe wọn SIM Card silẹ. Akọsilẹ awọn onibara yii si ni ijọba ni oun yoo lo lati gbogun ti iwa ọdaran lorilẹede naa. Eto iforukọsilẹ awọn onibara to n lo ẹrọ ibaraẹnisọrọ naa , eyi yoo pari ninu osu Kẹta ọdun 2022 ni ọpọ ijakulẹ ti de baa.


Awọn akọsilẹ tawọn onibara yii ba fi silẹ nipa ara wọn fun kaadi idanimọ, ni wọn yoo lo lati fi nọmba ipe wọn SIM Card silẹ. Akọsilẹ awọn onibara yii si ni ijọba ni oun yoo lo lati gbogun ti iwa ọdaran lorilẹede naa. Eto iforukọsilẹ awọn onibara to n lo ẹrọ ibaraẹnisọrọ naa , eyi yoo pari ninu osu Kẹta ọdun 2022 ni ọpọ ijakulẹ ti de baa. Lara awọn ijakulẹ to koju eto iforukọsilẹ naa ni segesege isọwọ sisẹ awọn ẹrọ iforukọsilẹ ati rogbodiyan lati ọdọ awọn araalu. Bakan naa ni awọn onibara n to lọ gbọọrọ lori ila lawọn ibudo iforukọsilẹ naa. Ijọba lo ti dunkooko saaju fun awọn onibara ẹrọ ibaraẹnisọrọ naa pe ti wọn ba kuna lati fi akọsilẹ ati iroyin to yọ nipa ara wọn ati kaadi ipe wọn silẹ, wọn ko ni le gba ipe tabi pe jade lori foonu wọn.


Lara awọn ijakulẹ to koju eto iforukọsilẹ naa ni segesege isọwọ sisẹ awọn ẹrọ iforukọsilẹ ati rogbodiyan lati ọdọ awọn araalu. Bakan naa ni awọn onibara n to lọ gbọọrọ lori ila lawọn ibudo iforukọsilẹ naa. Ijọba lo ti dunkooko saaju fun awọn onibara ẹrọ ibaraẹnisọrọ naa pe ti wọn ba kuna lati fi akọsilẹ ati iroyin to yọ nipa ara wọn ati kaadi ipe wọn silẹ, wọn ko ni le gba ipe tabi pe jade lori foonu wọn. Bakan naa ni wọn tun ni yoo nira fun iru onibara ti ko ba fi akọsilẹ ara rẹ silẹ lati fi atẹjisẹ ransẹ lati ori ẹrọ ibaraẹnisọrọ rẹ.


Bakan naa ni wọn tun ni yoo nira fun iru onibara ti ko ba fi akọsilẹ ara rẹ silẹ lati fi atẹjisẹ ransẹ lati ori ẹrọ ibaraẹnisọrọ rẹ.


Jumoke Oyeleke: Wo ẹ̀bùn ńlá tí ìjọba fi ta ìyá tó pàdánù ọmọ rẹ̀ lásìkò ìwọ́de lọ́rẹ

Idunnu ti subu lu ayọ fun iya Jumoke Oyeleke, tii se ọmọbinrin to ku lasiko iwọde Yoruba Nation nilu Eko. Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti haaya ile oni yara meji ti wọn kọ si adugbo Ikorodu, eyi ti gbogbo ẹsọ inu ile wa ninu rẹ, fun obinrin naa, to si sanwo ile ọdun mẹta. Bakan naa ni ijọba ipinlẹ Eko tun fi miliọnu kan naira ti ile naa nidi, to si ko wọn fun iya Jumoke Oyeleke. Atẹjade kan ti akọwe iroyin si gomina ipinlẹ Eko, Gboyega Akosile fisita ni obinrin naa ati awọn ọmọ rẹ ni wọn n gbe ninu ile alapa kan to wa ni adugbo Ogudu nipinlẹ Eko tẹlẹ, ko to di pe ijọba dide iranwọ fun wọn. Nigba to n ko kọkọrọ ile merẹnti naa le Arabinrin Ifeoluwa Oyeleke, tii se iya Jumoke lọwọ, amugbalẹgbẹ fun gomina ipinlẹ Eko, Titi Oshodi ni ijọba n feti leko lori ọrọ naa lati igba ti asita ibọn ti pa ọmọbinrin naa lasiko iwọde Yoruba Nation. "Ilegbe tuntun ti wọn haaya fun awọn idile Jumoke to jalaisi lasiko iwọde Yoruba Nation ni a wa bayii, a ti de ile ti wọn n gbe tẹlẹ lati mọ ipo ọrọ aje arabinrin naa, ti aanu si se wa.


Atẹjade kan ti akọwe iroyin si gomina ipinlẹ Eko, Gboyega Akosile fisita ni obinrin naa ati awọn ọmọ rẹ ni wọn n gbe ninu ile alapa kan to wa ni adugbo Ogudu nipinlẹ Eko tẹlẹ, ko to di pe ijọba dide iranwọ fun wọn. Nigba to n ko kọkọrọ ile merẹnti naa le Arabinrin Ifeoluwa Oyeleke, tii se iya Jumoke lọwọ, amugbalẹgbẹ fun gomina ipinlẹ Eko, Titi Oshodi ni ijọba n feti leko lori ọrọ naa lati igba ti asita ibọn ti pa ọmọbinrin naa lasiko iwọde Yoruba Nation. "Ilegbe tuntun ti wọn haaya fun awọn idile Jumoke to jalaisi lasiko iwọde Yoruba Nation ni a wa bayii, a ti de ile ti wọn n gbe tẹlẹ lati mọ ipo ọrọ aje arabinrin naa, ti aanu si se wa. Nibayii, a wa ko kọkọrọ ile tuntun le obinrin naa ati ọmọ rẹ mẹta to ku lọwọ lati maa gbe ibẹ, gomina Sanwo-Olu si lo siju aanu yii wo wọn, bi o tilẹ jẹ pe ko seese mọ lati ji Jumoke pada saye. Bakan naa ni gomina Sanwo-Olu tun ni ka fun wọn ni miliọnu kan naira, ko le mu adinku ba isoro ọrọ aje ti wọn n koju, ti wọn yoo si tun le bẹrẹ igbe aye ọtun." Oshodi ni niwọn igba ti ẹnikẹni ko mọ tẹlẹ pe irufẹ isẹlẹ aburu yii le sẹlẹ, ni gomina Sanwo-Olu se tete seto fun idile naa tẹlẹ.


Nibayii, a wa ko kọkọrọ ile tuntun le obinrin naa ati ọmọ rẹ mẹta to ku lọwọ lati maa gbe ibẹ, gomina Sanwo-Olu si lo siju aanu yii wo wọn, bi o tilẹ jẹ pe ko seese mọ lati ji Jumoke pada saye. Bakan naa ni gomina Sanwo-Olu tun ni ka fun wọn ni miliọnu kan naira, ko le mu adinku ba isoro ọrọ aje ti wọn n koju, ti wọn yoo si tun le bẹrẹ igbe aye ọtun." Oshodi ni niwọn igba ti ẹnikẹni ko mọ tẹlẹ pe irufẹ isẹlẹ aburu yii le sẹlẹ, ni gomina Sanwo-Olu se tete seto fun idile naa tẹlẹ. O ni gomina naa haya ilegbe fun wọn lati maa gbe nigba to n gbe igbesẹ akọtun fun wọn lọjọ iwaju, ki wọn le tẹsiwaju. Iya Jumoke ni yoo nira lati ri owo ile mii san lẹyin ọdun mẹta ti owo tijọba san ba jo tan: Nigba to n fesi lori ọwọ ọrẹ ti ijọba Eko na si naa, Iya Jumoke tii se ọmọ ọdọ to n bawọn eeyan tun ile se, to si tun n tọju ayika ile dupẹ lọwọ ijọba Eko. Iya ọlọmọ mẹta naa wa tun n fi omije rawọ ẹbẹ si gomina Babajide Sanwo-Olu lati se iranwọ fun ipese isẹ oojọ ti yoo pẹ titi, ko le rọrun fun oun lati tọju awọn ọmọ to ku.


O ni gomina naa haya ilegbe fun wọn lati maa gbe nigba to n gbe igbesẹ akọtun fun wọn lọjọ iwaju, ki wọn le tẹsiwaju. Iya Jumoke ni yoo nira lati ri owo ile mii san lẹyin ọdun mẹta ti owo tijọba san ba jo tan: Nigba to n fesi lori ọwọ ọrẹ ti ijọba Eko na si naa, Iya Jumoke tii se ọmọ ọdọ to n bawọn eeyan tun ile se, to si tun n tọju ayika ile dupẹ lọwọ ijọba Eko. Iya ọlọmọ mẹta naa wa tun n fi omije rawọ ẹbẹ si gomina Babajide Sanwo-Olu lati se iranwọ fun ipese isẹ oojọ ti yoo pẹ titi, ko le rọrun fun oun lati tọju awọn ọmọ to ku. "Ile ta n gbe tẹlẹ, a haya rẹ ni amọ wọn le wa kuro nigba ti wsn ta ile naa, ti n ko si ri owo gba ile miran. Idi ree ta se n ls gbe ile ti wọn fi pako kọ fun odidi ọdun kan, ki Jumoke gan to ku, ọmọ ijọ wa kan si lo seranwọ fun wa lati maa gbe ibẹ. Jumoke ni akọbi mi, mo wa n dupẹ lọwọ ijọba ipinlẹ Eko fun bi wọn se ranti emi ati awọn ọmọ mi.


"Ile ta n gbe tẹlẹ, a haya rẹ ni amọ wọn le wa kuro nigba ti wsn ta ile naa, ti n ko si ri owo gba ile miran. Idi ree ta se n ls gbe ile ti wọn fi pako kọ fun odidi ọdun kan, ki Jumoke gan to ku, ọmọ ijọ wa kan si lo seranwọ fun wa lati maa gbe ibẹ. Jumoke ni akọbi mi, mo wa n dupẹ lọwọ ijọba ipinlẹ Eko fun bi wọn se ranti emi ati awọn ọmọ mi. Wọn haya ile yii fun mi ni. Amọ ko si bi mo se fẹ ri owo ile miran san lẹyin ọdun mẹta ti owo ile yii pa jo tan, mo fẹ ki wọn pese isẹ gidi fun mi, maa si maa se kata kara pẹlu miliọnu kan naira ti wọn fun mi yii"


Wọn haya ile yii fun mi ni. Amọ ko si bi mo se fẹ ri owo ile miran san lẹyin ọdun mẹta ti owo ile yii pa jo tan, mo fẹ ki wọn pese isẹ gidi fun mi, maa si maa se kata kara pẹlu miliọnu kan naira ti wọn fun mi yii"


Senator Olujimi on Yoruba Nation: Ẹ wo Sẹ́nétọ̀ obìnrin tó gbàgbọ́ nínú àtúntò Nàìjíríà àti ìjà fún ìyapa Nàìjíríà

"Olóore ni mo jẹ́ sí Fayose la ṣe le ṣiṣẹ papọ, ko si ija laarin wa". Sẹnetọ to n ṣoju ẹkun Guusu Ekiti nile igbimọ aṣofin, Abiodun Christine Olujimi ti ni bo pẹboya, ko si igba ti awọn adari Naijiria ko ni gba si awn to n ja fun ẹtọ wọn lẹnu. Bakan naa lo ṣalaye idi to fi dara ki awọn obinrin kopa ninu oṣelu. O fi ara rẹ ṣe apẹrẹ gẹgẹ bo ṣe n ṣoju ẹkun kan l'Ekiti to jẹ ilu baba rẹ. "Too ba fẹ dupo, wọn a ni ilu ọkọ ẹ ni koo lọ, boo ba tun lọ si ilu ara rẹ, awọn naa a ni ṣebi o lọkọ. Ọpẹlọpẹ Ọlọrun ni mo ṣe wa ni ipo ti mo wa yii".


O fi ara rẹ ṣe apẹrẹ gẹgẹ bo ṣe n ṣoju ẹkun kan l'Ekiti to jẹ ilu baba rẹ. "Too ba fẹ dupo, wọn a ni ilu ọkọ ẹ ni koo lọ, boo ba tun lọ si ilu ara rẹ, awọn naa a ni ṣebi o lọkọ. Ọpẹlọpẹ Ọlọrun ni mo ṣe wa ni ipo ti mo wa yii". Arabinrin Olujimi tun ba BBC Yoruba sọrọ lori awọn to n ja fun Yoruba Nation ati ipo ti Naijiria wa lọwọlọwọ. Àtúntò Nàìjíríà ni mo tò fún o, ìdí tí ẹ ṣe ní láti gbọ́ sí àwọn tó ń jà fún Yoruba Nation lẹ́nu rèé - Sẹnetọ Olujimi O ni ilu le gan lasiko ti a wa yii ti gbogbo eniyan si n duro de asiko idibo to n bọ lati ṣe ipinnu to yatọ ti yoo mu aye wọn lọ siwaju.


Arabinrin Olujimi tun ba BBC Yoruba sọrọ lori awọn to n ja fun Yoruba Nation ati ipo ti Naijiria wa lọwọlọwọ. Àtúntò Nàìjíríà ni mo tò fún o, ìdí tí ẹ ṣe ní láti gbọ́ sí àwọn tó ń jà fún Yoruba Nation lẹ́nu rèé - Sẹnetọ Olujimi O ni ilu le gan lasiko ti a wa yii ti gbogbo eniyan si n duro de asiko idibo to n bọ lati ṣe ipinnu to yatọ ti yoo mu aye wọn lọ siwaju.


EndSARS Panel Report: Kamsiyochukwu Ibe ní láti ìgbà tí èsì ìwádìí ti jáde ni wọ́n ti ń dúnkokò mọ́ àwọn

Ọkan lara awọn afẹhọnuhan lasiko iwọde Endsars nipinlẹ Eko, Kamsiyochukwu Ibe ti ke gbajare sita pe ori lo ko oun yọ lọwọ awọn apaniyan ti wọn ṣekọlu si oun. Ibe ni ikọlu naa ko ṣẹyin bi oun ṣe jẹri si ohun ti oju oun ri lasiko ifẹhọnuhan Endsars nipinlẹ Eko. O ni awọn janduku mẹta to ṣekọlu si oun naa sọ wi pe nitori oun jẹwọ niwaju igbimọ oniwadii ni ipinlẹ Eko ni. Lasiko to n salaye bi ikọlu naa ṣe waye ninu fidio to fi lede, o ni oun duro si opopona lati wa ọkọ lọ si ile nigba ti awọn janduku naa bẹrẹ si ni lo ohun ija oloro lati fi ge ẹsẹ ati apa rẹ. O fikun un pe awọn to ṣekọlu si oun naa ni nitori oun beere fun idajọ ododo lọwọ igbimọ to n ṣewadii Endsars, ni awọn se kọlu oun. ''Ni alẹ ni awọn gende mẹta kan ṣekọlu si mi nibi ti mo duro si, ti mo ti fẹ wọ ọkọ ti mo si ro pe awọn to fẹ wọ ọkọ bi temi ni wọn.''


Lasiko to n salaye bi ikọlu naa ṣe waye ninu fidio to fi lede, o ni oun duro si opopona lati wa ọkọ lọ si ile nigba ti awọn janduku naa bẹrẹ si ni lo ohun ija oloro lati fi ge ẹsẹ ati apa rẹ. O fikun un pe awọn to ṣekọlu si oun naa ni nitori oun beere fun idajọ ododo lọwọ igbimọ to n ṣewadii Endsars, ni awọn se kọlu oun. ''Ni alẹ ni awọn gende mẹta kan ṣekọlu si mi nibi ti mo duro si, ti mo ti fẹ wọ ọkọ ti mo si ro pe awọn to fẹ wọ ọkọ bi temi ni wọn.'' ''Mo duro ni ibẹ ni ọkan ninu wọn tan ina si oju mi, to si ni ṣe kii ṣe ọkan ninu awọn ẹlẹri ni iwadii Endsars ree? Iwọ lo sọ pe o mọ ju, ti o ko si fẹ gbẹnu dakẹ? '' O ni ti awọn ba pa mi, awọn a wo bi mo ṣe fẹ beere fun idajọ ododo.


''Mo duro ni ibẹ ni ọkan ninu wọn tan ina si oju mi, to si ni ṣe kii ṣe ọkan ninu awọn ẹlẹri ni iwadii Endsars ree? Iwọ lo sọ pe o mọ ju, ti o ko si fẹ gbẹnu dakẹ? '' O ni ti awọn ba pa mi, awọn a wo bi mo ṣe fẹ beere fun idajọ ododo. Ọrọ wọn ko kọkọ ye mi, ki wọn to bẹrẹ si ni ge mi ni ara, ọwọ ati ẹsẹ afi bi ole. ''Pẹlu ẹkun kikoro ni arabinrin yiifi sọ wi pe oreọfẹ Ọlọrun lo ko oun yọ.'' Lasiko to n fesi si iṣẹlẹ naa, ọkan gboogi ninu awọn igbimọ iwadi naa, Ebun-Oluwa Adegboruwa (SAN)  ni lati igba ti iwadii ti jade ni wọn ti n dunkoko mọ awọn paapaa lati ọdọ awọn eniyan ti wọn tọka si pe wọn wa lati ọdọ ijọba.


Ọrọ wọn ko kọkọ ye mi, ki wọn to bẹrẹ si ni ge mi ni ara, ọwọ ati ẹsẹ afi bi ole. ''Pẹlu ẹkun kikoro ni arabinrin yiifi sọ wi pe oreọfẹ Ọlọrun lo ko oun yọ.'' Lasiko to n fesi si iṣẹlẹ naa, ọkan gboogi ninu awọn igbimọ iwadi naa, Ebun-Oluwa Adegboruwa (SAN)  ni lati igba ti iwadii ti jade ni wọn ti n dunkoko mọ awọn paapaa lati ọdọ awọn eniyan ti wọn tọka si pe wọn wa lati ọdọ ijọba. ''O ke gbajare pe ki wọn fi ẹsun kan ijọba ipinlẹ Eko gẹgẹ bi ẹni to wa ni idi iṣẹlẹ naa ti nkankan ba ṣe oun.'' ''Mi o ṣẹ ẹnikẹni ju pe mo gbọ ipe ijọba lati ṣiṣẹ lai si abawọn lori ohun to ṣẹlẹ ni asiko Endsars.'' ''Awọn agbẹjọro meji ọtọọtọ to jẹ ti ijọba ni wọn ti lọ si ori ẹrọ telifisọn lati tabuku mi lai ṣe ohunkohun, ti mọ si kọ lati dakẹ lori iṣẹlẹ naa.''


''O ke gbajare pe ki wọn fi ẹsun kan ijọba ipinlẹ Eko gẹgẹ bi ẹni to wa ni idi iṣẹlẹ naa ti nkankan ba ṣe oun.'' ''Mi o ṣẹ ẹnikẹni ju pe mo gbọ ipe ijọba lati ṣiṣẹ lai si abawọn lori ohun to ṣẹlẹ ni asiko Endsars.'' ''Awọn agbẹjọro meji ọtọọtọ to jẹ ti ijọba ni wọn ti lọ si ori ẹrọ telifisọn lati tabuku mi lai ṣe ohunkohun, ti mọ si kọ lati dakẹ lori iṣẹlẹ naa.'' ''Mo kesi awọn ọmọ Naijiria lati da si ọrọ yii, nkankan ko gbọdọ ṣe mi nitori ọwọ ijọba ipinlẹ Eko ni ẹmi mi wa'' ''Ẹṣẹ mi ni pe mo sọ ododo ninu iwadii ti igbimọ naa gbe jade, to si jẹ pe ọwọ ijọba lo ku si lati ṣe ohun to yẹ lori gbogbo iwadii ti a ṣe naa.'' Awọn eeyan kan ti abọ iwadii ipaniyan to waye lasiko iwọde EndSARS ni Lekki kan gbọngbọn, ti ṣe ipade akọroyin lori abọ igbimọ oluwadii naa, ti wọn gbe kalẹ fun ijọba. Nibi ipade naa ni wọn ti kede pe awọn faramọ abajade iwadii igbimọ EndSARS ọhun, ati pe awọn n fẹ ki ijọba gba abọ iwadii naa wọle.


''Mo kesi awọn ọmọ Naijiria lati da si ọrọ yii, nkankan ko gbọdọ ṣe mi nitori ọwọ ijọba ipinlẹ Eko ni ẹmi mi wa'' ''Ẹṣẹ mi ni pe mo sọ ododo ninu iwadii ti igbimọ naa gbe jade, to si jẹ pe ọwọ ijọba lo ku si lati ṣe ohun to yẹ lori gbogbo iwadii ti a ṣe naa.'' Awọn eeyan kan ti abọ iwadii ipaniyan to waye lasiko iwọde EndSARS ni Lekki kan gbọngbọn, ti ṣe ipade akọroyin lori abọ igbimọ oluwadii naa, ti wọn gbe kalẹ fun ijọba. Nibi ipade naa ni wọn ti kede pe awọn faramọ abajade iwadii igbimọ EndSARS ọhun, ati pe awọn n fẹ ki ijọba gba abọ iwadii naa wọle. Awọn eeyan naa, ti ọpọ wọn jẹ agbẹjọro ati adari ẹgbẹ ajafẹtọ ẹni sọ pe, awọn n fẹ ki Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ati Aarẹ Muhammadu Buhari kọwe fi ipo wọn silẹ, lẹyin ti awọn ọmọ ogun fi ẹmi awọn ọmọ Naijiria ṣofo lakata wọn. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ lori ohun ti ipade akọroyin naa da le lori, olori agbẹjọro fun awọn oluwọde EndSARS, to tun jẹ ajafẹtọọ ọmọniyan, Adesina Ogunlana ni o tun yẹ ki ijọba gba isẹ lọwọ awọn ọlọpaa ati ologun to lọwọ ninu iku awọn ọdọ lasiko iwọde naa. Ogunlana ni "Ohun ti a fẹnuko si ni pe ki ijọba gba gbogbo ohun ti igbimọ oluwadii EndSARS sọ wọle."


Awọn eeyan naa, ti ọpọ wọn jẹ agbẹjọro ati adari ẹgbẹ ajafẹtọ ẹni sọ pe, awọn n fẹ ki Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ati Aarẹ Muhammadu Buhari kọwe fi ipo wọn silẹ, lẹyin ti awọn ọmọ ogun fi ẹmi awọn ọmọ Naijiria ṣofo lakata wọn. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ lori ohun ti ipade akọroyin naa da le lori, olori agbẹjọro fun awọn oluwọde EndSARS, to tun jẹ ajafẹtọọ ọmọniyan, Adesina Ogunlana ni o tun yẹ ki ijọba gba isẹ lọwọ awọn ọlọpaa ati ologun to lọwọ ninu iku awọn ọdọ lasiko iwọde naa. Ogunlana ni "Ohun ti a fẹnuko si ni pe ki ijọba gba gbogbo ohun ti igbimọ oluwadii EndSARS sọ wọle." "Lẹyin naa, ki gomina Sanwo-Olu funra rẹ, ati Buhari kọwe fi ipo silẹ... ki gbogbo awọn ọmọ ogun ti wọn lọwọ ninu iku awọn ọdọ, eyii ti igbimọ naa da mọ fi iṣẹ wọn silẹ, ohun ti a fẹ niyẹn." Ogunlana sọ pe niwọn igba ti ijọba ti le gbe igbimọ kalẹ lati ṣe iwadii ẹsun ifẹmiṣofo nibi iwọde EndSARS, ti igbimọ ọhun si ṣiṣẹ fun ọdun kan gbako, o yẹ ki ijọba le gba abajade igbimọ naa wọle. Ajafẹtọ naa tẹsiwaju pe, kii ṣe pe awọn n bẹ ijọba lati ṣe ohun ti wọn beere fun, ṣugbọn ohun to tọ fun ijọba lati ṣe labẹ ofin ni awọn beere fun.


"Lẹyin naa, ki gomina Sanwo-Olu funra rẹ, ati Buhari kọwe fi ipo silẹ... ki gbogbo awọn ọmọ ogun ti wọn lọwọ ninu iku awọn ọdọ, eyii ti igbimọ naa da mọ fi iṣẹ wọn silẹ, ohun ti a fẹ niyẹn." Ogunlana sọ pe niwọn igba ti ijọba ti le gbe igbimọ kalẹ lati ṣe iwadii ẹsun ifẹmiṣofo nibi iwọde EndSARS, ti igbimọ ọhun si ṣiṣẹ fun ọdun kan gbako, o yẹ ki ijọba le gba abajade igbimọ naa wọle. Ajafẹtọ naa tẹsiwaju pe, kii ṣe pe awọn n bẹ ijọba lati ṣe ohun ti wọn beere fun, ṣugbọn ohun to tọ fun ijọba lati ṣe labẹ ofin ni awọn beere fun. Gẹgẹ bii ohun to sọ, ijọba to ba ni ojuti yẹ ko ṣe ohun ti igbimọ to ba gbe kalẹ ba gba nimọran lati ṣe. Ni ti  ohun ti wọn yoo ṣe ti ijọba ba kọ lati ṣe ohun ti ẹgbẹ naa n beere fun, Ogunlana ni awọn n duro de ọjọ mẹrinla ti ijọba da lati gbe abajade igbimọ naa yẹwo, ki awọn to kede igbesẹ to kan. Ọjọ karundinlogun, oṣu Kọkanla, ọdun 2021 yii ni igbimọ ti ijọba gbe dide lati ṣewadii ifẹmiṣofo to waye ni iloro Lekki fi abajade wọn lede.


Gẹgẹ bii ohun to sọ, ijọba to ba ni ojuti yẹ ko ṣe ohun ti igbimọ to ba gbe kalẹ ba gba nimọran lati ṣe. Ni ti  ohun ti wọn yoo ṣe ti ijọba ba kọ lati ṣe ohun ti ẹgbẹ naa n beere fun, Ogunlana ni awọn n duro de ọjọ mẹrinla ti ijọba da lati gbe abajade igbimọ naa yẹwo, ki awọn to kede igbesẹ to kan. Ọjọ karundinlogun, oṣu Kọkanla, ọdun 2021 yii ni igbimọ ti ijọba gbe dide lati ṣewadii ifẹmiṣofo to waye ni iloro Lekki fi abajade wọn lede.


#Endsars Panel: Adegboruwa ní Sanwo-Olu kò láṣẹ lábẹ́ òfin láti da ìwádìí ìgbìmọ̀ Endsars nù

Agbejoro agba kan ni Naijiria, Ebun-Olu Adegboruwa ti ni ko si ofin kankan to fi aye gba gomina Babajide Sanwo-Olu, lati fi ọwọ da iwadii ajọ to ṣe iwadii Endsars nu. Ninu atẹjade kan ti Adegboruwa fisita eyi to fi n sọ ero rẹ nipa ipinnu ijba Eko lori iwe ilana to gbe kalẹ nipa abọ igbimọ iwadii EndSARS ni agbẹjọro naa ti fi ero rẹ yii han. Agbẹjọro agba naa ni ko si ofin to fi aye gba abajade lori iwadii naa ti ijọba pe ni '' white paper''. ''Labẹ ofin, ijọba apapọ to fi idi ofin iwadii Tribunal of Inquiry Law, section 15 mulẹ pe, oun kan ṣoṣo ti gomina ipinlẹ ni aṣẹ lati ṣe ni imuṣẹ iwadii ti awọn oluwadii ṣe. ''Gomina ko le e wa gbe aṣẹ miran jade to da abọ iwadii igbimọ naa nu.'' ''Bakan naa ni ko si nkankan to n jẹ white paper ninu ofin to de iwadii Tribunal ni ipinlẹ Eko, to ni ki gomina da iṣẹ wọn nu lẹyin iwadii to munadoko ti wọn gbe jade.''


''Labẹ ofin, ijọba apapọ to fi idi ofin iwadii Tribunal of Inquiry Law, section 15 mulẹ pe, oun kan ṣoṣo ti gomina ipinlẹ ni aṣẹ lati ṣe ni imuṣẹ iwadii ti awọn oluwadii ṣe. ''Gomina ko le e wa gbe aṣẹ miran jade to da abọ iwadii igbimọ naa nu.'' ''Bakan naa ni ko si nkankan to n jẹ white paper ninu ofin to de iwadii Tribunal ni ipinlẹ Eko, to ni ki gomina da iṣẹ wọn nu lẹyin iwadii to munadoko ti wọn gbe jade.'' ''Gẹgẹ bi a ṣe sọ tẹlẹ, iwadii igbimọ naa ni agbara lati fi ontẹ lu aṣẹ ti wọn ba pa pe ki wọn ṣe san owo gba ma binu fun awọn ti wọn nilo rẹ.'' ''Ko bojumu bi ijọba ipinlẹ Eko ṣe yan lati fari apa kan, da ikan si lori abajade iwadii wọn.'' ''Bawo ni ipinlẹ Eko ṣe gba lati san owo gba ma binu fun awọn ti ọlọpaa hu iwa ifiyajẹni si, amọ ti wọn wa sọ wi pe ileeṣẹ ologun ko si ni abẹ akoso naa?''


''Gẹgẹ bi a ṣe sọ tẹlẹ, iwadii igbimọ naa ni agbara lati fi ontẹ lu aṣẹ ti wọn ba pa pe ki wọn ṣe san owo gba ma binu fun awọn ti wọn nilo rẹ.'' ''Ko bojumu bi ijọba ipinlẹ Eko ṣe yan lati fari apa kan, da ikan si lori abajade iwadii wọn.'' ''Bawo ni ipinlẹ Eko ṣe gba lati san owo gba ma binu fun awọn ti ọlọpaa hu iwa ifiyajẹni si, amọ ti wọn wa sọ wi pe ileeṣẹ ologun ko si ni abẹ akoso naa?'' ''Bakan naa ni ileeṣẹ ọlọpaa ko si ni abẹ akoso ijọba ipinlẹ, nitori naa irọ patapata ni white paper Gomina Sanwo-Olu.'' Agbẹjọro agba, Ebun-Olu Adegboruwa naa fikun pe, ijọba ipinlẹ Eko pa irọ lori pe awọn ko ṣe iwadii awọn daradara. O ni iwadii awọn fihan pe awọn soja yin ibọn to ni ọta ninu ati eleyii ti ko ni ọta ninu lu awọn oluwode.


''Bakan naa ni ileeṣẹ ọlọpaa ko si ni abẹ akoso ijọba ipinlẹ, nitori naa irọ patapata ni white paper Gomina Sanwo-Olu.'' Agbẹjọro agba, Ebun-Olu Adegboruwa naa fikun pe, ijọba ipinlẹ Eko pa irọ lori pe awọn ko ṣe iwadii awọn daradara. O ni iwadii awọn fihan pe awọn soja yin ibọn to ni ọta ninu ati eleyii ti ko ni ọta ninu lu awọn oluwode. Bakan naa ni ifọrọwanilẹnuwọ pẹlu awọn dokita fihan gbangba pe wọn ṣe itọju awọn oluwọde ti wọn ni ọgbẹ ọta ibọn ni ara lẹyin iṣẹlẹ naa.


Bakan naa ni ifọrọwanilẹnuwọ pẹlu awọn dokita fihan gbangba pe wọn ṣe itọju awọn oluwọde ti wọn ni ọgbẹ ọta ibọn ni ara lẹyin iṣẹlẹ naa.


Endsars Panel Report: A kò faramọ́ àbájáde ìwádíi èsì Endsars Panel Report, kò sí ẹni tó kú ní Lekki Tollgate - Ìjọba ìpínlẹ̀ Eko

Ijọba ipinlẹ Eko ti fi abajade iwadii wọn lede, iyen White Paper lori esi iwadii igbimọ ti ijọba gbekalẹ lori iṣekupani to waye ni Lekki Tollgate lasiko Endsars ni ọdun 2020. Esi ijọba naa ti wọn pe ni ''White Paper'' lo tabuku iwadii igbimọ ọlọfintoto naa ti wọn gbe jade lori iṣẹlẹ to waye gan an ni Ọgunjọ, Osu Kẹwaa, ọdun 2020. Ninu abajade ti igbimọ iwadii Endsars Panel gbejade ni wọn ti parọwa si ijọba lori igbesẹ mejilelọgbọn ti ijọba gbọdọ gbe lati ri pe otitọ jọba lori iṣẹlẹ to waye ni asiko Endsars. Iwadii igbimọ naa ni ki ijọba ri daju pe wọn kọ agbegbe kan fun iranti manigbagbe fun awọn ti ẹmi wọn sọnu ati awọn ti wọn faragba ninu iṣẹlẹ naa ni ọdun 2020. Amọ esi ti ijọba ipinlẹ eko fun igbimọ naa ni wi pe '' awọn ko le e gba imọran naa wọle nitori esi ayẹwo ti dokita onimọ nipa ayẹwo oku, ọjọgbọn Obafunwa gbe jade ni oku eniyan mẹta nikan ni wọn gbeyẹwo lati Lekki tollgate, ti ẹyọkan si jẹ ẹni ti wọn yinbọn ba. ''Iwadii igbimọ to sọ pe eniyan mẹsan ku ni Lekki Tollgate ni Ogunjọ, Osu Kẹwaa, ọdun 2020 tilẹ ba ni ninu jẹ nitori awọn orukọ ti wọn fi sibẹ pe wọn ku, ko ba arajọra.''


Iwadii igbimọ naa ni ki ijọba ri daju pe wọn kọ agbegbe kan fun iranti manigbagbe fun awọn ti ẹmi wọn sọnu ati awọn ti wọn faragba ninu iṣẹlẹ naa ni ọdun 2020. Amọ esi ti ijọba ipinlẹ eko fun igbimọ naa ni wi pe '' awọn ko le e gba imọran naa wọle nitori esi ayẹwo ti dokita onimọ nipa ayẹwo oku, ọjọgbọn Obafunwa gbe jade ni oku eniyan mẹta nikan ni wọn gbeyẹwo lati Lekki tollgate, ti ẹyọkan si jẹ ẹni ti wọn yinbọn ba. ''Iwadii igbimọ to sọ pe eniyan mẹsan ku ni Lekki Tollgate ni Ogunjọ, Osu Kẹwaa, ọdun 2020 tilẹ ba ni ninu jẹ nitori awọn orukọ ti wọn fi sibẹ pe wọn ku, ko ba arajọra.'' ''Awọn orukọ to wa ni oju iwe  297-298 ko salaye iru iku to pa awọn eniyan yii ti ko si fisi mulẹ rara. Bakan naa ni orukọ Kolade Salem waye ni eemeji ti Folorunsho Olabisi naa waye ni ẹẹmeji, ti wọn si tun fi orukọ ẹlẹri Nathaniel Solomon sibẹ gẹgẹ bi ẹni to ku'' ''Amọ Nathaniel kan wa jẹri ni pe aburo oun Abata Soloma wa lara awọn to ku ni asiko Endsars''. ''Oku ẹnikan pere ti wọn ri lẹyin iṣẹlẹ Endsars ni wọn ri ni ni ọjọ keji iṣẹlẹ naa ti iṣẹde bẹrẹ lai si aridaju ẹni to yinbọn pa.'' ''O tun fihan gbangba pe iwadii wọn ko fi ẹsẹ mulẹ nitori ẹnikan pere ni wọn kọ si abẹ orukọ rẹ pe o ti jade laye ninu awọn mẹsan ti wọn fi orukọ wọn lede.''


''Awọn orukọ to wa ni oju iwe  297-298 ko salaye iru iku to pa awọn eniyan yii ti ko si fisi mulẹ rara. Bakan naa ni orukọ Kolade Salem waye ni eemeji ti Folorunsho Olabisi naa waye ni ẹẹmeji, ti wọn si tun fi orukọ ẹlẹri Nathaniel Solomon sibẹ gẹgẹ bi ẹni to ku'' ''Amọ Nathaniel kan wa jẹri ni pe aburo oun Abata Soloma wa lara awọn to ku ni asiko Endsars''. ''Oku ẹnikan pere ti wọn ri lẹyin iṣẹlẹ Endsars ni wọn ri ni ni ọjọ keji iṣẹlẹ naa ti iṣẹde bẹrẹ lai si aridaju ẹni to yinbọn pa.'' ''O tun fihan gbangba pe iwadii wọn ko fi ẹsẹ mulẹ nitori ẹnikan pere ni wọn kọ si abẹ orukọ rẹ pe o ti jade laye ninu awọn mẹsan ti wọn fi orukọ wọn lede.'' Ijọba ipinlẹ Eko wa fikun un pe awọn ko ni le e tẹwọ gba iwadii igbimọ naa nitori ko fi ẹṣẹmulẹ, ko si muna doko. Bakan naa ni wọn fikun un pe awọn yoo fi to ijọba apapọ leti gbogbo erongba igbimọ iwadii naa lori ipa ti ikọ ọmọogun Naijiria ko lori iṣẹlẹ naa ati ọna abayọ amọ ijọba ipinlẹ ko ni aṣẹ lori ikọ ọmọogun lorilẹede Naijiria.


Ijọba ipinlẹ Eko wa fikun un pe awọn ko ni le e tẹwọ gba iwadii igbimọ naa nitori ko fi ẹṣẹmulẹ, ko si muna doko. Bakan naa ni wọn fikun un pe awọn yoo fi to ijọba apapọ leti gbogbo erongba igbimọ iwadii naa lori ipa ti ikọ ọmọogun Naijiria ko lori iṣẹlẹ naa ati ọna abayọ amọ ijọba ipinlẹ ko ni aṣẹ lori ikọ ọmọogun lorilẹede Naijiria.


EndSARS Victims: Ìyá méjì nínú mẹ́ta ti kú nínú àwọn ọmọ tí ọlọ́pàá gbé torí ìwọ́de

Ni ọdun 2020 to kọja ni iwọde EndSARS waye jake jado orilẹede yii amọ atubọtan rẹ ko tii kasẹ nilẹ nitori awọn idile kan to wa nipo ibanujẹ lọwọ-lọwọ nitori rẹ. BBC Yoruba se alabapade awọn idile mẹta kan ti wọn ni awọn ọlọpaa lo wa loru lati wa ko awọn ọmọ wọn nitori ẹsun pe wọn lọwọ ninu iwọde EndSARS. Nigba ti wọn n sọ bi ọrọ naa se waye, awọn mọlẹbi yii ni aarin oru ni awọn agbofinro de pẹlu ibọn sile wọn lati wa ko awọn gende naa lati ọdun kan sẹyin, ti wọn ko si ri wọn mọ. Koda, wọn ni meji ninu awọn iya awọn ọmọkunrin naa lo ti jade laye nitori isẹlẹ yii, ti awọn baba wọn si ti dubulẹ aisan lori ọrọ naa. Awọn mọlẹbi naa ni gbogbo igbiyanju awọn lati gba idande awọn ọmọ naa lo ja si pabo, ti awọn ọmọ eyi to ti ni iyawo ninu wọn ko si le lọ sile ẹkọ mọ. Amọ gbogbo iyanju BBC Yoruba lati ba ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo sọrọ lori isẹlẹ naa lo ja si pabo.


Adesina Ogunlana: Ìjọba kò mọ̀ pé ikọ̀ olùwádìí EndSARS yóò sọ òtítọ̀ ló fi gbe kalẹ̀

Adesina Ogunlana, tii se amofin fun awọn oluwọde EndSARS ti ba BBC Yoruba sọrọ lori ohun ti Lai Muhammed sọ lori abọ igbimọ oluwadii isekupani to waye ni Lekki. Ninu ọrọ rẹ, Ogunlana ni ijọba apapọ ko mọ pe ikọ oluwadii isekupani to waye ni Lekki yoo sọ otitọ ni, bibẹẹkọ, ko ba ti gbe igbimọ naa kalẹ. O ni wọn ko mọ pe awn olotitọ ẹda si wa ni Naijiria, ti yoo sọ bi ọrọ se jẹ lai jẹ ki ijọba dari wọn sibi to wu wọn. Ogunlana wa se apejuwe minisita feto iroyin, Lai Muhammed gẹgẹ bi ni to n si ijọba apapọ lọna. O ni Lai Muhammed lo n jẹ ki ijọba apapọ kọ ẹyin si ibi tawọn ọmọ Naijiria kọju si, eyi to n ko ifasẹyin ba orilẹede yii. O wa se apejuwe bi ijọba apapọ se fọwọ osi rọ abọ iwadi igbimọ oluwadi naa danu gẹgẹ bii iwa ẹtanu to lagbara.


Sunday Igboho: Ọ̀kùnrin to tú àṣírí ohùn Igboho lórí fóònù ti bọ́ lọ́gbà ẹ̀wọ̀n Cotonou

Ẹjọ to ti n lọ lati bii oṣu meji laarin ilumọọka ajafẹtọ Yoruba Nation ati akroyin kan to ka ohun rẹ silẹ lahamọ to si gbe e sori iwe iroyin titi to fi tan ka gbogbo agbaye ti wa sopin. Ni ile ẹjọ ti wọn ti n gbọ ẹjọ aṣemaṣe eyi ti wọn n pe ni "Chamber of Misdemeanors of the Court of First Instance" ni Cotonou ni ọpọlọpọ ibeere ti jade si olujẹjọ. Nigba ti agbẹjọro Kato Attita n sọrọ ni atilẹyin Ọgbẹni Sunday Igboho, Aarẹ ile ẹjọ naa jẹ ko di mimọ pe awọn sun ẹjọ naa si waju lati le pe eeyan ti ọrọ kan. Tori naa, Aarẹ ile ẹjọ ọhun fidi rẹ mulẹ pe o jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an. Akọ̀ròyìn tó fi fọ́nrán ohùn Igboho síta ti wà lọ́gbà ẹ̀wọ̀n Cotonou "Ará Cotonou, Sunday Igboho kò gbọdọ̀ kú sọ́dọ̀ wa o, ó ti wà nílé ìwòsàn báyìí" 'Olóyè Sunday Igboho fi ọ̀rọ̀ kánmọ́ kánmọ́ ráńṣẹ́ láti Cotonou nípà owó ìtọ́jú ìlera rẹ̀' Kíndìnrín àti ẹ̀dọ̀fóró Sunday Igboho ni àìsàn ń ṣe - Yomi Aliyu Ọkọ mi ti ń sọ tẹ́lẹ̀ pé òun yóò pa ara òun, àmọ́ ẹbí kò ka ọ̀rọ̀ rẹ̀ sí - Ìyàwó ọkùnrin tó bẹ́ sí odò ọ̀sà Ẹwẹ nigba ti olujẹjọ bọ sinu koto ẹjọ, o juwe ara rẹ o si bẹrẹ alaye pe Oloye Sunday Igboho lo pe oun lati wa kọ iroyin ohun to ṣẹlẹ nigba ti agbẹjọro rẹ Ibrahim David Salami ṣe ibẹwo si i latimọle Cotonou to wa, oun (oniroyin) wa tun pe agbẹjọro Salami fun alaye kikun. Agbẹjọro fun ijọba bi olujẹjọ leere boya o gba aṣẹ lọwọ Ọgbẹni Sunday Adeyemo ko to ka ohun ọrọ ti wọn jọ sọ silẹ, esi to fọ ni wipe foonu oun ni Aapu kan to ma n dede ka ibaraẹnisọrọ lori foonu silẹ. "Eyi ni mo gbe sita loju opo iroyin "Ede" tori pe iyawo Oloye Sunday Igboho jẹ ọmọ ilu kan naa pẹlu mi".


Akọ̀ròyìn tó fi fọ́nrán ohùn Igboho síta ti wà lọ́gbà ẹ̀wọ̀n Cotonou "Ará Cotonou, Sunday Igboho kò gbọdọ̀ kú sọ́dọ̀ wa o, ó ti wà nílé ìwòsàn báyìí" 'Olóyè Sunday Igboho fi ọ̀rọ̀ kánmọ́ kánmọ́ ráńṣẹ́ láti Cotonou nípà owó ìtọ́jú ìlera rẹ̀' Kíndìnrín àti ẹ̀dọ̀fóró Sunday Igboho ni àìsàn ń ṣe - Yomi Aliyu Ọkọ mi ti ń sọ tẹ́lẹ̀ pé òun yóò pa ara òun, àmọ́ ẹbí kò ka ọ̀rọ̀ rẹ̀ sí - Ìyàwó ọkùnrin tó bẹ́ sí odò ọ̀sà Ẹwẹ nigba ti olujẹjọ bọ sinu koto ẹjọ, o juwe ara rẹ o si bẹrẹ alaye pe Oloye Sunday Igboho lo pe oun lati wa kọ iroyin ohun to ṣẹlẹ nigba ti agbẹjọro rẹ Ibrahim David Salami ṣe ibẹwo si i latimọle Cotonou to wa, oun (oniroyin) wa tun pe agbẹjọro Salami fun alaye kikun. Agbẹjọro fun ijọba bi olujẹjọ leere boya o gba aṣẹ lọwọ Ọgbẹni Sunday Adeyemo ko to ka ohun ọrọ ti wọn jọ sọ silẹ, esi to fọ ni wipe foonu oun ni Aapu kan to ma n dede ka ibaraẹnisọrọ lori foonu silẹ. "Eyi ni mo gbe sita loju opo iroyin "Ede" tori pe iyawo Oloye Sunday Igboho jẹ ọmọ ilu kan naa pẹlu mi". Ramon Adedoyin kò gbọdọ̀ kú sí àhámọ́ ọlọ́pàá o, àwọn mọ̀lẹ́bí rẹ̀ fohùn ránṣẹ́ s'ọ́gá ọlọ́pàá Nàìjíríà Ọkọ mi ti ń sọ tẹ́lẹ̀ pé òun yóò pa ara òun, àmọ́ ẹbí kò ka ọ̀rọ̀ rẹ̀ sí - Ìyàwó ọkùnrin tó bẹ́ sí odò ọ̀sà Àjò kò lè dùn títí... Mò ń padà sí oko lẹ́yìn sáà ìjọba mi - Buhari 'Mi ò rí ọkùnrin bá lòpọ̀ fún ọdún kan gbáko lásìkò "lockdown" àmọ́ mo dán ǹkan wò' Agbẹjọro ijọba tun beere pe ki lo de ti ko fi ohun naa ranṣẹ taara siiyawo Sunday Igboho, o fesi pe oun ko mọ pe o yẹ ki oun fi ohun yẹn nikan ranṣẹ si iyawo Sunday Igboho. Lori eyi, Ọgbni Kato Attita wa bọ sita to si pe akiyesi ile ẹjọ si aduru ewu ati ipalara ti Ọgbẹni Adekunle ti fa fun onibara rẹ, sunday Igboho pẹlu bo ṣe tu ohun naa sita fun gbogbo agbaye ati bo ṣe da aaw silẹ laarin Igboho ati awọn agbẹjọro rẹ, pataki julọ Ọgbni Ibrahim David Salami to lọ pe lẹyin. Lori ipa ti yoo ni lori ipo sunday igboho laarin awọn mọ Yoruba, o tẹsiwaju pe ohun to ṣee yii ti ba ọpọlọpọ nkan jẹ fun Ọgbẹni Sunday Igboho.


Ramon Adedoyin kò gbọdọ̀ kú sí àhámọ́ ọlọ́pàá o, àwọn mọ̀lẹ́bí rẹ̀ fohùn ránṣẹ́ s'ọ́gá ọlọ́pàá Nàìjíríà Ọkọ mi ti ń sọ tẹ́lẹ̀ pé òun yóò pa ara òun, àmọ́ ẹbí kò ka ọ̀rọ̀ rẹ̀ sí - Ìyàwó ọkùnrin tó bẹ́ sí odò ọ̀sà Àjò kò lè dùn títí... Mò ń padà sí oko lẹ́yìn sáà ìjọba mi - Buhari 'Mi ò rí ọkùnrin bá lòpọ̀ fún ọdún kan gbáko lásìkò "lockdown" àmọ́ mo dán ǹkan wò' Agbẹjọro ijọba tun beere pe ki lo de ti ko fi ohun naa ranṣẹ taara siiyawo Sunday Igboho, o fesi pe oun ko mọ pe o yẹ ki oun fi ohun yẹn nikan ranṣẹ si iyawo Sunday Igboho. Lori eyi, Ọgbni Kato Attita wa bọ sita to si pe akiyesi ile ẹjọ si aduru ewu ati ipalara ti Ọgbẹni Adekunle ti fa fun onibara rẹ, sunday Igboho pẹlu bo ṣe tu ohun naa sita fun gbogbo agbaye ati bo ṣe da aaw silẹ laarin Igboho ati awọn agbẹjọro rẹ, pataki julọ Ọgbni Ibrahim David Salami to lọ pe lẹyin. Lori ipa ti yoo ni lori ipo sunday igboho laarin awọn mọ Yoruba, o tẹsiwaju pe ohun to ṣee yii ti ba ọpọlọpọ nkan jẹ fun Ọgbẹni Sunday Igboho. O ni bo tilẹ jẹ pe olujẹjọ naa ti tọrọ aforijin, ko le dede tan sibẹ, o rọ Aarẹ ile ẹjọ naa lati bu ẹnu atẹ lu olujẹjọ naa iyẹ akọroyin Adekunle ki wọn si ni ko san faani ogun miliọnu Naira ati pe ko lọ kọ iroyin abajade ati ipinu ile ẹjọ lori ẹjọ yii si awọn oju opo ayelujara kaakiri ko lee tan ka bi aṣiri to tu naa ṣe tan kari aye. Agbẹjọro ijọba tun bọ siwaju adajọ lẹẹkan sii lati sọ pe ẹsun ti wọn fi kan Ọgbẹni Adekunle Aremu ni pe o ja wọ inu aṣiri ikọkọ eeyan toun naa si gba pe oun ṣe bẹẹ. "Ohun to ka silẹ naa lagbara gan ati pe bo ṣe pin in ka buru jai gẹgẹ bo ṣe wa labẹ aba la ofin 608".


O ni bo tilẹ jẹ pe olujẹjọ naa ti tọrọ aforijin, ko le dede tan sibẹ, o rọ Aarẹ ile ẹjọ naa lati bu ẹnu atẹ lu olujẹjọ naa iyẹ akọroyin Adekunle ki wọn si ni ko san faani ogun miliọnu Naira ati pe ko lọ kọ iroyin abajade ati ipinu ile ẹjọ lori ẹjọ yii si awọn oju opo ayelujara kaakiri ko lee tan ka bi aṣiri to tu naa ṣe tan kari aye. Agbẹjọro ijọba tun bọ siwaju adajọ lẹẹkan sii lati sọ pe ẹsun ti wọn fi kan Ọgbẹni Adekunle Aremu ni pe o ja wọ inu aṣiri ikọkọ eeyan toun naa si gba pe oun ṣe bẹẹ. "Ohun to ka silẹ naa lagbara gan ati pe bo ṣe pin in ka buru jai gẹgẹ bo ṣe wa labẹ aba la ofin 608". Lẹyìn tí UK yọ Nàìjíríà kúrò lórí ''red-list'', wo ìlànà tuntun t'ọ́mọ Nàìjíríà lè fi gba Visa Wo bí wọ́n ṣe sin Ọba Satani pẹ̀lú ọkọ̀ àti orin tó fẹ́ràn jù Èmi àti ọmọ ẹgbẹ́ akọrin wa jọ yó ìfẹ́ ara wa ni - Pásítọ̀ ní òun kò jẹ̀bi ẹ̀sùn ìfipábáni lòpọ̀ Kí ni ìdí tí wọ́n fi ń lọ́ ọmú obìnrin nílẹ Adúláwọ̀? Ọgbẹni Adis Salami to jẹ agbẹjọro fun olujẹjọ sọ pe Ọgbẹni Adekunle lasiko to n ba Sunday Igboho sọrọ pe ko bu omi suuru mu koda pe o tun kan sara si Agbẹjọro Ibrahim David Salami. "O ni agbẹjọro nla ni ati pe Ọgbẹni Sunday Igboho bọwọ fun un gidi gan.


Lẹyìn tí UK yọ Nàìjíríà kúrò lórí ''red-list'', wo ìlànà tuntun t'ọ́mọ Nàìjíríà lè fi gba Visa Wo bí wọ́n ṣe sin Ọba Satani pẹ̀lú ọkọ̀ àti orin tó fẹ́ràn jù Èmi àti ọmọ ẹgbẹ́ akọrin wa jọ yó ìfẹ́ ara wa ni - Pásítọ̀ ní òun kò jẹ̀bi ẹ̀sùn ìfipábáni lòpọ̀ Kí ni ìdí tí wọ́n fi ń lọ́ ọmú obìnrin nílẹ Adúláwọ̀? Ọgbẹni Adis Salami to jẹ agbẹjọro fun olujẹjọ sọ pe Ọgbẹni Adekunle lasiko to n ba Sunday Igboho sọrọ pe ko bu omi suuru mu koda pe o tun kan sara si Agbẹjọro Ibrahim David Salami. "O ni agbẹjọro nla ni ati pe Ọgbẹni Sunday Igboho bọwọ fun un gidi gan. Ko jẹ ki ero aburu bọ sii lọkan rara nigba ohun ti akọroyin gbe jade yii. Olujẹjọ wa tun bẹbẹ fun aanu lọdọ Aarẹ ile ẹjọ lẹ́ẹkan sii o si tun rawọ ẹbẹ si Ọgbẹni Sunday Adeyemo. Nigba ti wọn lọ siwa lọ sẹyin tan lori ẹjọ naa to si yanju, Aarẹ ṣe idajọ.


Ko jẹ ki ero aburu bọ sii lọkan rara nigba ohun ti akọroyin gbe jade yii. Olujẹjọ wa tun bẹbẹ fun aanu lọdọ Aarẹ ile ẹjọ lẹ́ẹkan sii o si tun rawọ ẹbẹ si Ọgbẹni Sunday Adeyemo. Nigba ti wọn lọ siwa lọ sẹyin tan lori ẹjọ naa to si yanju, Aarẹ ṣe idajọ. - Wọn dajọ ẹwọn oṣu mejila fun un (amọ o ti ṣe oṣu meji nibẹ ti wọn si tu u silẹ bayii) - Sisan faani 500,000 (FCFA) - Wọn tẹwọ gba iwe awọn aṣoju ilu wọn si paṣẹ ki olujẹjọ san iye owo 2,000,000 (FCFA) fun Ọgbẹni Sunday Adeyemo - Asẹ pe o gbudọ ṣe agbejade abajade idajọ yii lori ayelujara Ẹwẹ, gbedeke ọjọ ti wọn fun un lati san faani ni ọjọ mẹwaa. Gbedeke ọjọ ti wọn fun un san owo ibanilorukọ jẹ ni ọjọ aadọrun. Gbedeke ọjọ lati pe ẹjọ kotẹmilọrun ni ọjọ mẹẹdogun


- Wọn dajọ ẹwọn oṣu mejila fun un (amọ o ti ṣe oṣu meji nibẹ ti wọn si tu u silẹ bayii) - Sisan faani 500,000 (FCFA) - Wọn tẹwọ gba iwe awọn aṣoju ilu wọn si paṣẹ ki olujẹjọ san iye owo 2,000,000 (FCFA) fun Ọgbẹni Sunday Adeyemo - Asẹ pe o gbudọ ṣe agbejade abajade idajọ yii lori ayelujara Ẹwẹ, gbedeke ọjọ ti wọn fun un lati san faani ni ọjọ mẹwaa. Gbedeke ọjọ ti wọn fun un san owo ibanilorukọ jẹ ni ọjọ aadọrun. Gbedeke ọjọ lati pe ẹjọ kotẹmilọrun ni ọjọ mẹẹdogun


Fadlullah Adebayo Death in Ukraine: Mọ̀lẹ́bí figbe ta pé ejò lọ́wọ́ nínú lórí ikú akẹ́kọ̀ọ́ tó kú lọ́jọ́ kejì tó dé ilé ẹ̀kọ́ nílẹ̀ òkèèrè

Se ni idunnu n subu lu ayọ fun idile Fadlullah Adebayo ni ọjọ kẹjọ osu Kinni ọdun yii nigba ti ọkunrin naa n tẹkọ leti l sorilẹede Ukraine lati lọ kawe si. Koda, wọn sin de papakọ ofururfu nilu Eko, wọn rẹrin si ara wọn, ti wọn si juwọ sira pe o digba kan naa lai mọ pe o digbose titi aye ni fun ọkunrin naa, wọn ko tun foju kanra mọ. Idi ni pe ọjọ keji ti Fadlullah Adebayo de sile ẹkọ to n lọ nilẹ Ukraine ni wọn tufọ iku rẹ fun awọn mọlẹbi rẹ pe o ti jade laye, to si ku sinu yara rẹ ni oru mọju. Haa, oro o, iru kini eyi, bawo lo se jẹ ni awọn ibeere akọ to n jade lnu ẹbi akẹkọ naa, ti wọn si f mọ iru iku to mu olufẹ wọn lọ lairotẹlẹ ni wakati mejila to de ile ẹkọ to n lọ ni Ukraine. Rofiat Agboluaje tó jẹ́ ẹ̀gbọ́n fún Fadlullah Adebayo tó kéde ikú àbúrò rẹ̀ lórí ẹ̀rọ ayélujára tí kọminú lórí ikú òjijì tó já àbúrò rẹ̀ gbà lẹ́yìn ọjọ́ kejì tó dé orílẹ̀ èdè Ukraine láti lọ kàwé. Gẹ́gẹ́ bí Rofiat ti wí, Ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, ọjọ́ kẹjọ, oṣù kìíní, ọdún 2022 ni Fadlullah gbéra kúrò ní Nàìjíríà tó sì balẹ̀ sí Ukraine lọ́jọ́ Àìkú, ọjọ́ kẹsàn-án láti lọ kẹ́kọ̀ọ́ ní ilé ẹ̀kọ́ gíga fásitì Lviv Polytechnic National University.


Haa, oro o, iru kini eyi, bawo lo se jẹ ni awọn ibeere akọ to n jade lnu ẹbi akẹkọ naa, ti wọn si f mọ iru iku to mu olufẹ wọn lọ lairotẹlẹ ni wakati mejila to de ile ẹkọ to n lọ ni Ukraine. Rofiat Agboluaje tó jẹ́ ẹ̀gbọ́n fún Fadlullah Adebayo tó kéde ikú àbúrò rẹ̀ lórí ẹ̀rọ ayélujára tí kọminú lórí ikú òjijì tó já àbúrò rẹ̀ gbà lẹ́yìn ọjọ́ kejì tó dé orílẹ̀ èdè Ukraine láti lọ kàwé. Gẹ́gẹ́ bí Rofiat ti wí, Ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, ọjọ́ kẹjọ, oṣù kìíní, ọdún 2022 ni Fadlullah gbéra kúrò ní Nàìjíríà tó sì balẹ̀ sí Ukraine lọ́jọ́ Àìkú, ọjọ́ kẹsàn-án láti lọ kẹ́kọ̀ọ́ ní ilé ẹ̀kọ́ gíga fásitì Lviv Polytechnic National University. Ó ní "Títí di aago mọ́kànlá alẹ́ ọjọ́ Àìkú ọjọ́ kẹsàn-án mọ́júmọ́ ọjọ́ Ajé ọjọ́ kẹwàá, oṣù kìíní, ọdún 2022 ni màmá mi àti àbúrò mi ń sọ̀rọ̀ lórí ẹ̀rọ ìbáraẹnisọ̀rọ̀." "Nígbà tó di àárọ̀ ọjọ́ Ajé tí a pe fóònù rẹ̀ kò gbe, kò fèsì sí àwọn àtẹ̀jíṣẹ́." Rofiat ni àbúrò òun kò nífẹ̀ẹ́ sí yàrá tí wọ́n fún un láti máa sùn gẹ́gẹ́ bí akẹ́kọ̀ọ́ lẹ́yìn tí aṣojú ilé ẹ̀kọ́ náà wá pàdé rẹ̀ ní pápákọ̀ òfuurufú.


Ó ní "Títí di aago mọ́kànlá alẹ́ ọjọ́ Àìkú ọjọ́ kẹsàn-án mọ́júmọ́ ọjọ́ Ajé ọjọ́ kẹwàá, oṣù kìíní, ọdún 2022 ni màmá mi àti àbúrò mi ń sọ̀rọ̀ lórí ẹ̀rọ ìbáraẹnisọ̀rọ̀." "Nígbà tó di àárọ̀ ọjọ́ Ajé tí a pe fóònù rẹ̀ kò gbe, kò fèsì sí àwọn àtẹ̀jíṣẹ́." Rofiat ni àbúrò òun kò nífẹ̀ẹ́ sí yàrá tí wọ́n fún un láti máa sùn gẹ́gẹ́ bí akẹ́kọ̀ọ́ lẹ́yìn tí aṣojú ilé ẹ̀kọ́ náà wá pàdé rẹ̀ ní pápákọ̀ òfuurufú. Aṣojú Lviv polytechnic National University ló wá pàdé àbúrò mi ní pápákọ̀ òfuurufú tó sì mu lọ sí yàrá rẹ̀ lọ́jọ́ Àìkú, ọjọ́ kẹsàn-án. Nígbà tó dé yàrá náà, kò nífẹ̀ẹ́ sí rárá nítorí bí ibẹ̀ ṣe rí, màmá mi wá sọ fún un pé kí ó lọ bèèrè pé kí wọ́n ba pààrọ̀ rẹ̀. Rofiat ṣàlàyé pé nígbà tó dé ibi tí yóò ti bèrè fún pípàrọ̀ yàrá, ó ri pé ẹni náà kò gbọ́ èdè gẹ̀ẹ́sì, èyí ló fà á tó fi pe alárinà ilé ẹ̀kọ́ náà tó orúkọ rẹ̀ ní orí ìwé tí wọ́n fi gbà á sí ilé ẹ̀kọ́.


Aṣojú Lviv polytechnic National University ló wá pàdé àbúrò mi ní pápákọ̀ òfuurufú tó sì mu lọ sí yàrá rẹ̀ lọ́jọ́ Àìkú, ọjọ́ kẹsàn-án. Nígbà tó dé yàrá náà, kò nífẹ̀ẹ́ sí rárá nítorí bí ibẹ̀ ṣe rí, màmá mi wá sọ fún un pé kí ó lọ bèèrè pé kí wọ́n ba pààrọ̀ rẹ̀. Rofiat ṣàlàyé pé nígbà tó dé ibi tí yóò ti bèrè fún pípàrọ̀ yàrá, ó ri pé ẹni náà kò gbọ́ èdè gẹ̀ẹ́sì, èyí ló fà á tó fi pe alárinà ilé ẹ̀kọ́ náà tó orúkọ rẹ̀ ní orí ìwé tí wọ́n fi gbà á sí ilé ẹ̀kọ́. "Ẹni náà sọ fún un pé kí ó ní sùúrù di aago méje ọjọ́ kejì. " Nígbà tí a ń pe fóònù rẹ̀ ní ọjọ́ kejì tí kò gbé, màmá mì pe alárinà yìí ṣùgbọ́n tí kò gbé fóònù, tí a kò sì mọ ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ títí di ìrọ̀lẹ́ tó gbé fóònù fún akẹ́kọ̀ọ́ kan láti túfọ̀ ikú àbúrò mi fún wa." Ó fi kun pé àbúrò òun kò ṣe àárẹ̀ kò tó kúrò ní Nàìjíríà, orísìírísìí àyẹ̀wò ló sì ṣe, kódà tó fi mọ́ àyẹ̀wò COVID-19, tí gbogbo èsì àyẹ̀wò ni ó dáńgájíá.


"Ẹni náà sọ fún un pé kí ó ní sùúrù di aago méje ọjọ́ kejì. " Nígbà tí a ń pe fóònù rẹ̀ ní ọjọ́ kejì tí kò gbé, màmá mì pe alárinà yìí ṣùgbọ́n tí kò gbé fóònù, tí a kò sì mọ ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ títí di ìrọ̀lẹ́ tó gbé fóònù fún akẹ́kọ̀ọ́ kan láti túfọ̀ ikú àbúrò mi fún wa." Ó fi kun pé àbúrò òun kò ṣe àárẹ̀ kò tó kúrò ní Nàìjíríà, orísìírísìí àyẹ̀wò ló sì ṣe, kódà tó fi mọ́ àyẹ̀wò COVID-19, tí gbogbo èsì àyẹ̀wò ni ó dáńgájíá. Bákan náà ló ní ó ti gba abẹ́rẹ́ àjẹsára Covid-19, ibà pọ́njúpọ́ntọ̀ kí ó tó kúrò ní ilé. Ó ní gágá lara rẹ̀ yá. Àjọ tó ń rí sí ọ̀rọ̀ àwọn ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tó wà ní ilẹ̀ òkèrè, NIDCOM, sọ fún BBC pé àwọn ti gbọ́ sí ìṣẹ̀lẹ̀ tí ilé iṣẹ́ tó ń rí sí ọ̀rọ̀ ilẹ̀ òkèrè sì ti bẹ̀rẹ̀ ìwádìí lórí rẹ̀.


Bákan náà ló ní ó ti gba abẹ́rẹ́ àjẹsára Covid-19, ibà pọ́njúpọ́ntọ̀ kí ó tó kúrò ní ilé. Ó ní gágá lara rẹ̀ yá. Àjọ tó ń rí sí ọ̀rọ̀ àwọn ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tó wà ní ilẹ̀ òkèrè, NIDCOM, sọ fún BBC pé àwọn ti gbọ́ sí ìṣẹ̀lẹ̀ tí ilé iṣẹ́ tó ń rí sí ọ̀rọ̀ ilẹ̀ òkèrè sì ti bẹ̀rẹ̀ ìwádìí lórí rẹ̀. "Ilé iṣẹ́ tó ń rí sí ọ̀rọ̀ ilẹ̀ òkèrè ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ lórí ọ̀rọ̀ náà, ó jẹ́ ohun ẹ̀dùn ọkàn fún wa pé a pàdánù ọmọkùnrin náà. Ìjọba máa tó gba ọ̀rọ̀ náà lọ́wọ́ ilé iṣẹ́ yìí. Agbẹnusọ ilé iṣẹ́ tó ń rí sí ọ̀rọ̀ ilẹ̀ òkèrè, Franca Omaluyi náà sọ fún BBC pé àwọn tí ń bá aṣojú ilẹ̀ Ukraine sọ̀rọ̀ lórí àdánù náà.


"Ilé iṣẹ́ tó ń rí sí ọ̀rọ̀ ilẹ̀ òkèrè ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ lórí ọ̀rọ̀ náà, ó jẹ́ ohun ẹ̀dùn ọkàn fún wa pé a pàdánù ọmọkùnrin náà. Ìjọba máa tó gba ọ̀rọ̀ náà lọ́wọ́ ilé iṣẹ́ yìí. Agbẹnusọ ilé iṣẹ́ tó ń rí sí ọ̀rọ̀ ilẹ̀ òkèrè, Franca Omaluyi náà sọ fún BBC pé àwọn tí ń bá aṣojú ilẹ̀ Ukraine sọ̀rọ̀ lórí àdánù náà. Lásìkò tí à ń kó ìròyìn yìí jọ, ènìyàn 2,525 ló ti buwọ́lu ìwé ìpẹ̀jọ́ láti mọ ohun tí ó ṣokùnfà ikú Fadlullah lẹ́yìn tí àwọn ẹbí rẹ̀ ń bèèrè fún ìbuwọ́lù ènìyàn 5,000 lórí ẹ̀rọ ayélujára. Màmá Fadlullah ní òun ń fẹ́ ìdájọ́ òdodo lórí ikú ọmọ rẹ̀ nítorí èyí ni òun ṣe buwọ́lu ìwé náà àti pé ọgbẹ́ ọkàn ni ikú ọmọ náà jẹ́ fún òun tó sì rọ àwọn ènìyàn láti buwọ́lu ìwé náà.


Lásìkò tí à ń kó ìròyìn yìí jọ, ènìyàn 2,525 ló ti buwọ́lu ìwé ìpẹ̀jọ́ láti mọ ohun tí ó ṣokùnfà ikú Fadlullah lẹ́yìn tí àwọn ẹbí rẹ̀ ń bèèrè fún ìbuwọ́lù ènìyàn 5,000 lórí ẹ̀rọ ayélujára. Màmá Fadlullah ní òun ń fẹ́ ìdájọ́ òdodo lórí ikú ọmọ rẹ̀ nítorí èyí ni òun ṣe buwọ́lu ìwé náà àti pé ọgbẹ́ ọkàn ni ikú ọmọ náà jẹ́ fún òun tó sì rọ àwọn ènìyàn láti buwọ́lu ìwé náà.


Timothy Adegoke: Àlàyé rèé lórí ìdí tí ẹbí olóògbé ṣẹ́ fẹ́ kí ìgbẹ́jọ́ àwọn afurasí wáyé ní Osun

Awọn mọlẹbi oloogbe Timothy Adegoke, akẹkọọ fasiti Obafemi Awolowo to ku sile itura ni Ile ife tun ti ke gbajare sita fun araye lẹẹkan si. Awọn mọlẹbi naa lo pariwo sita pe awọn n fẹ ki igbẹjọ gbogbo awọn afurasi ti wọn mu lori iku oloogbe naa waye ni ipinlẹ Osun nibi ti isẹlẹ naa ti waye. Ibeere yii jẹyọ ninu lẹta kan ti agbẹjọro fun mọlẹbi Timothy, Naim Adekilekun kọ lọjọbọ nilu Osogbo nipinlẹ Osun, eyi to t iwe iroyin Punch lọwọ. O salaye ninu iwe ọhun pe awọn mọlẹbi ni niwọn igba to jẹ pe ko si isẹlẹ kankan nipa ọrọ naa to waye nilu Abuja, nitori naa ko si idi ti igbẹjọ fi yẹ ko maa waye nibẹ Lọwọ lọwọ bayii, ileesẹ ọlọpaa ilẹ wa lo ti fi ẹsun kan ẹni to ni ile itura naa, Ramon Adedoyin lori iku Timothy naa, ti wọn si gbe lọ siwaju ile ẹjọ giga ilu Abuja. Bakan naa ni wọn tun ko awọn eeyan mẹfa miran pẹlu rẹ lọ sile ẹjọ, ti wọn si fi ẹsun kan wọn pẹlu Adedoyin pe wọn lọwọ ninu iku akẹkọọ to n gba oye kun oye naa. Bakan naa ni ẹbi Timothy ni awọn n fẹ ki ibeere awọn wa si imusẹ lọna ati dena awọn igbesẹ yoowu ti agbẹjọro awọn olujẹjọ le fẹ maa gbe lati tu awọn onibara rẹ silẹ.


O salaye ninu iwe ọhun pe awọn mọlẹbi ni niwọn igba to jẹ pe ko si isẹlẹ kankan nipa ọrọ naa to waye nilu Abuja, nitori naa ko si idi ti igbẹjọ fi yẹ ko maa waye nibẹ Lọwọ lọwọ bayii, ileesẹ ọlọpaa ilẹ wa lo ti fi ẹsun kan ẹni to ni ile itura naa, Ramon Adedoyin lori iku Timothy naa, ti wọn si gbe lọ siwaju ile ẹjọ giga ilu Abuja. Bakan naa ni wọn tun ko awọn eeyan mẹfa miran pẹlu rẹ lọ sile ẹjọ, ti wọn si fi ẹsun kan wọn pẹlu Adedoyin pe wọn lọwọ ninu iku akẹkọọ to n gba oye kun oye naa. Bakan naa ni ẹbi Timothy ni awọn n fẹ ki ibeere awọn wa si imusẹ lọna ati dena awọn igbesẹ yoowu ti agbẹjọro awọn olujẹjọ le fẹ maa gbe lati tu awọn onibara rẹ silẹ. Ninu alaye rẹ, Adekilekun ni "a n beere pe ki wọn gbe igbẹjọ naa wa sile ẹjọ giga ipinlẹ Osun nitori oun nikan lo ni asẹ lati gbọ ẹjọ naa. Ko si isẹlẹ kankan nipa ọrọ yii to waye nilu Abuja tii se olu ilu ilẹ wa, bikose ni Ile Ife tii se ipinl Osun, ki wa lo de ti igbẹjọ naa se n waye ni Abuja. Bakan naa, ko si ohunkohun to wa ninu abala ofin kẹtalelaadọrun, ẹsẹ kinni ati ikeji iwe ofin idajọ fawọn ọdaran tọdun 2015, to ro awọn ọlọpaa lasẹ lati se bẹẹ.


Ninu alaye rẹ, Adekilekun ni "a n beere pe ki wọn gbe igbẹjọ naa wa sile ẹjọ giga ipinlẹ Osun nitori oun nikan lo ni asẹ lati gbọ ẹjọ naa. Ko si isẹlẹ kankan nipa ọrọ yii to waye nilu Abuja tii se olu ilu ilẹ wa, bikose ni Ile Ife tii se ipinl Osun, ki wa lo de ti igbẹjọ naa se n waye ni Abuja. Bakan naa, ko si ohunkohun to wa ninu abala ofin kẹtalelaadọrun, ẹsẹ kinni ati ikeji iwe ofin idajọ fawọn ọdaran tọdun 2015, to ro awọn ọlọpaa lasẹ lati se bẹẹ. A wa n rọ ileesẹ ọlọpaa lati ri daju pe wọn gbe igbẹjọ naa wa sile ẹjọ giga ipinlẹ Osun, eyi to tọ, to si yẹ lati gbọ ẹjọ naa. Ki lo ti waye lori isẹlẹ naa tẹlẹ: Timothy Adegoke ni akẹkọọ to n gboye kun oye ni fasiti Obafemi Awolowo nilu Ile Ife amọ to ku sile itura Hilton nilu naa lasiko to fẹ lọ se idanwo. Awọn ẹbi Adegoke lo figbe ta fun ileesẹ ọlọpaa pe awọn ko gburo ọkunrin naa lati igba to ti de si Ile Ife, ti iwadii si bẹrẹ lọgan lati mọ bo se poora.


A wa n rọ ileesẹ ọlọpaa lati ri daju pe wọn gbe igbẹjọ naa wa sile ẹjọ giga ipinlẹ Osun, eyi to tọ, to si yẹ lati gbọ ẹjọ naa. Ki lo ti waye lori isẹlẹ naa tẹlẹ: Timothy Adegoke ni akẹkọọ to n gboye kun oye ni fasiti Obafemi Awolowo nilu Ile Ife amọ to ku sile itura Hilton nilu naa lasiko to fẹ lọ se idanwo. Awọn ẹbi Adegoke lo figbe ta fun ileesẹ ọlọpaa pe awọn ko gburo ọkunrin naa lati igba to ti de si Ile Ife, ti iwadii si bẹrẹ lọgan lati mọ bo se poora. Awọn osisẹ ile itura Hilton naa, to jẹ ti gbajumọ kan ni Ile Ife, Ọmọọba Rahmon Adedoyin, sẹ fun awọn ọlọpaa pe ọkunrin naa ko wa sile itura ọhun. Amọ iwadii nipa bo se sanwo ile itura naa lati banki rẹ ni ori foonu rẹ tu asiri pe ile itura naa lo sun si, ti awọn osisẹ si pada jẹ wọ pe o wa sọdọ awọn nile itura ọhun amọ o ti ku. Wọn mu awọn ọlọpaa lọ sibi ti wọn sin oku Timothy naa si, ti wọn si ko awọn osisẹ naa ati ẹni to ni ile itura ọhun, Ọmọọba Rahmon Adedoyin.


Awọn osisẹ ile itura Hilton naa, to jẹ ti gbajumọ kan ni Ile Ife, Ọmọọba Rahmon Adedoyin, sẹ fun awọn ọlọpaa pe ọkunrin naa ko wa sile itura ọhun. Amọ iwadii nipa bo se sanwo ile itura naa lati banki rẹ ni ori foonu rẹ tu asiri pe ile itura naa lo sun si, ti awọn osisẹ si pada jẹ wọ pe o wa sọdọ awọn nile itura ọhun amọ o ti ku. Wọn mu awọn ọlọpaa lọ sibi ti wọn sin oku Timothy naa si, ti wọn si ko awọn osisẹ naa ati ẹni to ni ile itura ọhun, Ọmọọba Rahmon Adedoyin. Bakan naa ni awọn osisẹ ọhun ni ọmọ Raheem, tii se ọmọkunrin Rahmon Adedoyin gan lo lewaju awọn lati sin oloogbe naa, ti onitọun si ti salọ. Ileesẹ ọlọpaa ti wa kede pe awọn n wa Raheem Adedoyin ọhun, ko le wa sọ ohun to mọ nipa iku Timothy Adegoke. Isẹlẹ yii ka ọpọ ọmọ Naijiria lara, ti wọn si fẹ mọ ibi ti igi ọrọ naa yoo wo si, eyi si lo mu ki ọga ọlọpaa ilẹ wa kede pe ki wọn maa ko gbogbo awọn afurasi nidi isẹlẹ naa wa si olu ileesẹ ọlọpaa ni Abuja.


Bakan naa ni awọn osisẹ ọhun ni ọmọ Raheem, tii se ọmọkunrin Rahmon Adedoyin gan lo lewaju awọn lati sin oloogbe naa, ti onitọun si ti salọ. Ileesẹ ọlọpaa ti wa kede pe awọn n wa Raheem Adedoyin ọhun, ko le wa sọ ohun to mọ nipa iku Timothy Adegoke. Isẹlẹ yii ka ọpọ ọmọ Naijiria lara, ti wọn si fẹ mọ ibi ti igi ọrọ naa yoo wo si, eyi si lo mu ki ọga ọlọpaa ilẹ wa kede pe ki wọn maa ko gbogbo awọn afurasi nidi isẹlẹ naa wa si olu ileesẹ ọlọpaa ni Abuja. Awọn afurasi naa si ti n jẹjọ niwaju ile ẹjọ giga ilu Abuja.


Awọn afurasi naa si ti n jẹjọ niwaju ile ẹjọ giga ilu Abuja.


Seriki Fulani: Àtijẹ, àtimu nira, mó fẹ́ owó gbà má bínú àti ìdájọ́ òdodo

Seriki Fulani ipinlẹ Oyo, Alhaji Saliu Abdulkadir ti sọ pe oun fẹ lati foju ri Oloye Sunday Igboho yala ninu ẹwọn to wa lorilẹede Benin Republic tabi ni Naijiria. Abdulkadir kede ọ̀rọ̀ yii lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ lori awọn ipenija to n koju rẹ lẹyin to pe ọdun kan ti wọn le kuro nilu Igangan to tẹdo si tẹlẹ. Seriki Fulani Igangan ni ohun ti oun fẹ beere lọwọ Igboho naa ni pe ki lo ri ti o fi ṣe ikọlu si ibugbe oun niluu Igangan. Alhaji Abdulkadir fẹsun kan Igboho pe oun lo ṣiwaju awọn to ṣe ikọlu sile oun níbi tí wọn ti dana sun ibi ti oun n gbe ati ile mẹta mii ti oun kọ si igboro ilu Igangan. Seriki Fulani sọ fun BBC Yoruba pe Igboho at'awọn ọmọlẹyìn rẹ sekupa eeyan mẹfa nile oun, to fi mọ aburo oun. Bakan naa lo sọ pe wọn tun dana sun awọn ọkọ oun ati t'awọn ọmọ oun naa.


Alhaji Abdulkadir fẹsun kan Igboho pe oun lo ṣiwaju awọn to ṣe ikọlu sile oun níbi tí wọn ti dana sun ibi ti oun n gbe ati ile mẹta mii ti oun kọ si igboro ilu Igangan. Seriki Fulani sọ fun BBC Yoruba pe Igboho at'awọn ọmọlẹyìn rẹ sekupa eeyan mẹfa nile oun, to fi mọ aburo oun. Bakan naa lo sọ pe wọn tun dana sun awọn ọkọ oun ati t'awọn ọmọ oun naa. Seriki Fulani ni Ọlọrun lo da awọn naa ati pe eeyan ni awọn naa jẹ. Awọn iwe iroyin kan ti kọkọ gbe iroyin kan pe Seriki Fulani sọ pe oun o fẹ ki wọn tu Igboho silẹ ni ahamọ to wa ni Benin Republic. Alhaji Abdulkadir ni awọn to ran Igboho wa si Igangan lo le sọ bo ya ki wọn tu Igboho silẹ lahamọ tabi ki o sí wa níbẹ.


Seriki Fulani ni Ọlọrun lo da awọn naa ati pe eeyan ni awọn naa jẹ. Awọn iwe iroyin kan ti kọkọ gbe iroyin kan pe Seriki Fulani sọ pe oun o fẹ ki wọn tu Igboho silẹ ni ahamọ to wa ni Benin Republic. Alhaji Abdulkadir ni awọn to ran Igboho wa si Igangan lo le sọ bo ya ki wọn tu Igboho silẹ lahamọ tabi ki o sí wa níbẹ. Seriki Fulani sọ fun BBC Yoruba pe inu inira ni oun ati idile oun wa lati igba ti wọn ti le oun kuro ni Igangan wa si ilu Ilorin. "Nkan ti inu mi n dun si ni pe ko si enikan to ni ẹri to daju lati sọ pe oun n gbabọde fawọn Fulani ajinigbe. Seriki Fulani wa n beere lọwọ ijọba Gomina Seyi Makinde tipinlẹ Oyo lati fun oun, at'awọn Fulani mii ti wọn le kuro ni Igangan, ni owo gba ma binu.


Seriki Fulani sọ fun BBC Yoruba pe inu inira ni oun ati idile oun wa lati igba ti wọn ti le oun kuro ni Igangan wa si ilu Ilorin. "Nkan ti inu mi n dun si ni pe ko si enikan to ni ẹri to daju lati sọ pe oun n gbabọde fawọn Fulani ajinigbe. Seriki Fulani wa n beere lọwọ ijọba Gomina Seyi Makinde tipinlẹ Oyo lati fun oun, at'awọn Fulani mii ti wọn le kuro ni Igangan, ni owo gba ma binu. O ni nnkan le koko fun oun atawọn eeyan miran lẹyin isẹlẹ naa, ti  wọn le awọn kuro ni Igangan, ti awọn ko ri dukia kankan mu kuro nibẹ. "Lẹyin ọdun kan ti ikọlu yii waye tan, a ko tii ri nkan kan gba lọwọ ijọba. Gbogbo ohun ti mo ṣiṣẹ ko jọ ni wọn parun patapata lọjọ kan, awọn maalu mi ti mo padanu le ni igba nilu Igangan.


O ni nnkan le koko fun oun atawọn eeyan miran lẹyin isẹlẹ naa, ti  wọn le awọn kuro ni Igangan, ti awọn ko ri dukia kankan mu kuro nibẹ. "Lẹyin ọdun kan ti ikọlu yii waye tan, a ko tii ri nkan kan gba lọwọ ijọba. Gbogbo ohun ti mo ṣiṣẹ ko jọ ni wọn parun patapata lọjọ kan, awọn maalu mi ti mo padanu le ni igba nilu Igangan. Asiko ibo lo n bọ yii, awọn oloṣelu kii da ni ile mi, ibudo idibo meji lo wa ni ile mi nikan niluu Igangan. Idajọ ododo ni mo fẹ ko waye lori bi wọn ṣe le wa kuro niluu Igangan. Ati emi ati gbogbo awọn Fulani mii ti wọn le kuro ni Igangan ni mo n gbẹnu sọ fun un," Seriki Fulani lo sọ bẹẹ.


Asiko ibo lo n bọ yii, awọn oloṣelu kii da ni ile mi, ibudo idibo meji lo wa ni ile mi nikan niluu Igangan. Idajọ ododo ni mo fẹ ko waye lori bi wọn ṣe le wa kuro niluu Igangan. Ati emi ati gbogbo awọn Fulani mii ti wọn le kuro ni Igangan ni mo n gbẹnu sọ fun un," Seriki Fulani lo sọ bẹẹ. Nigba to n sọrọ nipa bi igbe aye rẹ se ladun, to si larinrin nigba to wa nilu Igangan, Seriki Fulani ni yoo wu ohun lati pada silu naa. Seriki ni " bi wọn ba fẹ ka pada si Igangan, awa naa setan lati pada sibẹ nitori awa kọ ni a ja tabi le ara wa. Ko si ohun to buru ti wọn ba gba wa laaye lati pada silu Igangan."


Nigba to n sọrọ nipa bi igbe aye rẹ se ladun, to si larinrin nigba to wa nilu Igangan, Seriki Fulani ni yoo wu ohun lati pada silu naa. Seriki ni " bi wọn ba fẹ ka pada si Igangan, awa naa setan lati pada sibẹ nitori awa kọ ni a ja tabi le ara wa. Ko si ohun to buru ti wọn ba gba wa laaye lati pada silu Igangan." O le ni ọdun kan sẹyin ti isẹlẹ eto aabo ti ko fi ara rọ ti n waye nilu Igangan ati agbegbe Oke Ogun lapapọ. Ọpọ isẹlẹ ipaniyan laibikita, ijinigbe, ifiyajẹni ati ifipabanilopọ lo n waye lagbegbe naa, tawọn ọmọ onilu si di ẹbi awọn isẹlẹ naa ru awọn afurasi darandaran Fulani, eyi ti Seriki Fulani jẹ asaaju wọn. Koda, ọpọ eeyan agbegbe naa lo ti ko kuro nile wọn nitori ikọlu ojoojumọ ọhun, ti apa awọn agbofinro ko si ka awọn afurasi ọdaran naa.


O le ni ọdun kan sẹyin ti isẹlẹ eto aabo ti ko fi ara rọ ti n waye nilu Igangan ati agbegbe Oke Ogun lapapọ. Ọpọ isẹlẹ ipaniyan laibikita, ijinigbe, ifiyajẹni ati ifipabanilopọ lo n waye lagbegbe naa, tawọn ọmọ onilu si di ẹbi awọn isẹlẹ naa ru awọn afurasi darandaran Fulani, eyi ti Seriki Fulani jẹ asaaju wọn. Koda, ọpọ eeyan agbegbe naa lo ti ko kuro nile wọn nitori ikọlu ojoojumọ ọhun, ti apa awọn agbofinro ko si ka awọn afurasi ọdaran naa. Koda, wn tun fi ẹsun kan awọn ọlọpaa agbegbe naa pe se ni wọn n segbe sẹyin awọn eeyan to n huwa ọdaran ọhun, ti wọn si n tu wọn silẹ ni ahamọ. Idi ree ti ajijagbara ọmọ Yoruba kan, Sunday Igboho fi pasẹ fun Seriki Fulani pe ko kuro ni agbegbe naa, to si fun ni gbedeke ọjọ meje lati pa asẹ naa mọ. Bẹẹ ba gbagbe, ọjọ kejilelogun osu Kinni ọdun 2021 ni gbekede ọjọ meje ti Sunday Igboho fun Seriki Fulani pe, eyi to fi pasẹ fun lati kuro Igangan.


Koda, wn tun fi ẹsun kan awọn ọlọpaa agbegbe naa pe se ni wọn n segbe sẹyin awọn eeyan to n huwa ọdaran ọhun, ti wọn si n tu wọn silẹ ni ahamọ. Idi ree ti ajijagbara ọmọ Yoruba kan, Sunday Igboho fi pasẹ fun Seriki Fulani pe ko kuro ni agbegbe naa, to si fun ni gbedeke ọjọ meje lati pa asẹ naa mọ. Bẹẹ ba gbagbe, ọjọ kejilelogun osu Kinni ọdun 2021 ni gbekede ọjọ meje ti Sunday Igboho fun Seriki Fulani pe, eyi to fi pasẹ fun lati kuro Igangan. Ọjọ yii kannna si ni Igboho ati awọn ọmọ lẹyin rẹ lọ silu naa fun iwọde, lẹyin to si kuro nibẹ ni awọn eeyan kan fi ina bọ̀ ile atawọn dukia Seriki Fulani.


Ọjọ yii kannna si ni Igboho ati awọn ọmọ lẹyin rẹ lọ silu naa fun iwọde, lẹyin to si kuro nibẹ ni awọn eeyan kan fi ina bọ̀ ile atawọn dukia Seriki Fulani.


Sunday Igboho: Oluwo ní káwọn Ọba, àgbààgbà Yoruba rọ Buhari kó tú Igboho sílẹ̀

Oluwo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrosheed Adewale Akanbi ti rọ awọn lọbalọba,awọn agbaagba ati awọn eekan ni ilẹ Yoruba lati gbera lọ ba Aarẹ Buhari lori ọrọ Sunday Igboho. Oba Akanbi fi ero re lede ninu atejade to ti pe fun itusilẹ ajijagbara fun ilẹ Yoruba Nation, Sunday Igboho naa. O ni itusilẹ Sunday Igboho yoo mu ilọsiwaju ati iṣọkan ba Naijiria gẹgẹ bi orilẹede kan ti ko le e yapa. Bakan naa lo kesi awọn lọbalọba kaakiri ilẹ Yoruba lati gbimọpọ lori ọna ati fi Sunday Igboho silẹ, to si ṣe apejuwe rẹ gẹgẹ bi ''Ọmọ wa''. Oluwo ni iṣọkan Naijiria lo jẹ oun logun ati wi pe itusilẹ Sunday Igboho yoo dẹkun rudurudu ati ipe fun iyapa to tan ka ile, ka oko ni Naijiria. O tun kesi Aarẹ Buhari pe ko bun iyi fun awọn lọbalọba ni ilẹ Yoruba ati awọn eekan ti yoo gbera wa ba a, nitori eyi yoo safihan fun awọn ọmọ Yoruba ni ile ati lẹyin odi pe iṣọkan Naijiria jẹ wa logun.


Bakan naa lo kesi awọn lọbalọba kaakiri ilẹ Yoruba lati gbimọpọ lori ọna ati fi Sunday Igboho silẹ, to si ṣe apejuwe rẹ gẹgẹ bi ''Ọmọ wa''. Oluwo ni iṣọkan Naijiria lo jẹ oun logun ati wi pe itusilẹ Sunday Igboho yoo dẹkun rudurudu ati ipe fun iyapa to tan ka ile, ka oko ni Naijiria. O tun kesi Aarẹ Buhari pe ko bun iyi fun awọn lọbalọba ni ilẹ Yoruba ati awọn eekan ti yoo gbera wa ba a, nitori eyi yoo safihan fun awọn ọmọ Yoruba ni ile ati lẹyin odi pe iṣọkan Naijiria jẹ wa logun. Oba Akanbi fikun un pe ki ijọba apapọ ni Naijiria jiroro pẹlu ijọba ilẹ Benin Republic, lọna ati ri pe Igboho pada si Naijiria lai si ọrọ igbẹjọ mọ. O ni eleyii yoo tun jẹ ki ọpọlọpọ ololufẹ iṣọkan Naijiria gberasọ ni ilẹ Yoruba. ''Ariyanjiyan ati aigbọraeniye to n waye lori ọrọ Sunday Igboho to wa ni igbekun yoo dopin, ti awọn oriade ni ilẹ Yoruba, to fi mọ awọn agbaagba, ba le gbera lọ si ọdọ Aarẹ Buhari.''


Oba Akanbi fikun un pe ki ijọba apapọ ni Naijiria jiroro pẹlu ijọba ilẹ Benin Republic, lọna ati ri pe Igboho pada si Naijiria lai si ọrọ igbẹjọ mọ. O ni eleyii yoo tun jẹ ki ọpọlọpọ ololufẹ iṣọkan Naijiria gberasọ ni ilẹ Yoruba. ''Ariyanjiyan ati aigbọraeniye to n waye lori ọrọ Sunday Igboho to wa ni igbekun yoo dopin, ti awọn oriade ni ilẹ Yoruba, to fi mọ awọn agbaagba, ba le gbera lọ si ọdọ Aarẹ Buhari.'' ''Nitori ọmọ wa ni Sunday Igboho bi o tilẹ jẹpe o ti ṣe awọn aṣiṣe kan nigba to n lọgun fun idasilẹ Yoruba Nation.'' ''Awọn aṣiṣe to ṣe yii ko jẹ ki imọ rẹ lori itusilẹ ilẹ Yoruba kuro lara orilẹede Naijiria wa si imuṣẹ.'' ''Nitori naa, mo rọ awọn ti ọrọ kan, ki wọn fi imọ ṣọkan, ki wọn si gbera lọ si ọdọ Aarẹ Buhari lati beere fun itusilẹ Sunday Igboho ni igbekun to wa ni Benin Republic.''


''Nitori ọmọ wa ni Sunday Igboho bi o tilẹ jẹpe o ti ṣe awọn aṣiṣe kan nigba to n lọgun fun idasilẹ Yoruba Nation.'' ''Awọn aṣiṣe to ṣe yii ko jẹ ki imọ rẹ lori itusilẹ ilẹ Yoruba kuro lara orilẹede Naijiria wa si imuṣẹ.'' ''Nitori naa, mo rọ awọn ti ọrọ kan, ki wọn fi imọ ṣọkan, ki wọn si gbera lọ si ọdọ Aarẹ Buhari lati beere fun itusilẹ Sunday Igboho ni igbekun to wa ni Benin Republic.'' ''Ti aarẹ Buhari ba gba ọrọ awọn agbaagba ilẹ Yoruba yii yẹwo, yoo mu ilọsiwaju ati iṣọkan ba orilẹede Naijiria gẹgẹ bi ẹyọ kan.'' ''Ijọba apapọ nikan lo le e gba Sunday Igboho silẹ lọwọlọwọ bayii nitori a gbọdọ doola ẹmi ọmọ wa .'' ''Titu Igboho silẹ lai si ọrọ ileẹjọ nibẹ mọ yoo bu iyi kun ijọba orilẹede Naijiria, eyi ti yoo jẹ ilọsiwaju ati igbelarugẹ''. Ọba Akanbi wa kesi awọn ọmọ Naijiria lati fi ifẹ han si ara wọn gẹgẹ bi orilẹede kan ati ẹya kan ki ohun gbogbo le rọrun pẹlu itẹsiwaju fun orilẹede Naijiria.


''Ti aarẹ Buhari ba gba ọrọ awọn agbaagba ilẹ Yoruba yii yẹwo, yoo mu ilọsiwaju ati iṣọkan ba orilẹede Naijiria gẹgẹ bi ẹyọ kan.'' ''Ijọba apapọ nikan lo le e gba Sunday Igboho silẹ lọwọlọwọ bayii nitori a gbọdọ doola ẹmi ọmọ wa .'' ''Titu Igboho silẹ lai si ọrọ ileẹjọ nibẹ mọ yoo bu iyi kun ijọba orilẹede Naijiria, eyi ti yoo jẹ ilọsiwaju ati igbelarugẹ''. Ọba Akanbi wa kesi awọn ọmọ Naijiria lati fi ifẹ han si ara wọn gẹgẹ bi orilẹede kan ati ẹya kan ki ohun gbogbo le rọrun pẹlu itẹsiwaju fun orilẹede Naijiria. Agbẹjọrọ Sunday Igboho, Pelumi Olajengbesi ti sọrọ nipa ifẹ to wa laarin ẹya Igbo pẹlu bi awọn eekan ni ilẹ Igbo ṣe parapọ lati lọ ba Aarẹ Buhari lori ọrọ Nnamdi Kanu to wa ni panpẹ Ajọ DSS. Olajengbesi ti wa ke si gbogbo awọn eekan ni ilẹ Yoruba lati kọ ẹkọ lara ẹya Igbo lori ọrọ Sunday Igboho. Ninu atẹjade kan ti Olajengbensi fi soju opo ayelujara rẹ, lo ti sapejuwe bi awọn eekan ni ilẹ Igbo ṣe parapọ lati lọ ba Aarẹ Buhari lati bẹbẹ lori ọrọ Nnamdi Kanu to wa ni panpẹ Ajọ DSS.


Agbẹjọrọ Sunday Igboho, Pelumi Olajengbesi ti sọrọ nipa ifẹ to wa laarin ẹya Igbo pẹlu bi awọn eekan ni ilẹ Igbo ṣe parapọ lati lọ ba Aarẹ Buhari lori ọrọ Nnamdi Kanu to wa ni panpẹ Ajọ DSS. Olajengbesi ti wa ke si gbogbo awọn eekan ni ilẹ Yoruba lati kọ ẹkọ lara ẹya Igbo lori ọrọ Sunday Igboho. Ninu atẹjade kan ti Olajengbensi fi soju opo ayelujara rẹ, lo ti sapejuwe bi awọn eekan ni ilẹ Igbo ṣe parapọ lati lọ ba Aarẹ Buhari lati bẹbẹ lori ọrọ Nnamdi Kanu to wa ni panpẹ Ajọ DSS. Ninu ọrọ rẹ, o sapejuwe bi eekan ni ilẹ Igbo to jẹ aṣofin ati minisita ni igba ijọba alagbada akọkọ, Oloye Mbazulike Amaechi ṣe gbera gẹgẹ bi asaaju pẹlu awọn eekan miran lati lọ ba aarẹ Buhari. O fikun wi pe pẹlu bi Nnamdi Kanu ṣe ri ati awọn ẹsun ti wọn fi kan an, awọn adari ati eekan ni ilẹ ẹya Igbo pe Kanu ni ''Ọmọ Wa''. Amọ, Olajengbesi ni ọrọ ko ri bẹẹ fun awọn adari ni ilẹ Yoruba ati awọn eekan, bakan naa lori ọrọ Sunday Igboho.


Ninu ọrọ rẹ, o sapejuwe bi eekan ni ilẹ Igbo to jẹ aṣofin ati minisita ni igba ijọba alagbada akọkọ, Oloye Mbazulike Amaechi ṣe gbera gẹgẹ bi asaaju pẹlu awọn eekan miran lati lọ ba aarẹ Buhari. O fikun wi pe pẹlu bi Nnamdi Kanu ṣe ri ati awọn ẹsun ti wọn fi kan an, awọn adari ati eekan ni ilẹ ẹya Igbo pe Kanu ni ''Ọmọ Wa''. Amọ, Olajengbesi ni ọrọ ko ri bẹẹ fun awọn adari ni ilẹ Yoruba ati awọn eekan, bakan naa lori ọrọ Sunday Igboho. ''Awọn eekan ni ilẹ Igbo ko bẹru pe ki awọn eniyan fi wọn ṣe yẹyẹ lori ọrọ Nnamdi Kanu, wọn dide gẹgẹ bi ẹya ti ọrọ wọn ṣe ọkan ti wọn si ni ifẹ ara wọn.'' ''Bi o tilẹ jẹ pe awa Yoruba ni asa ati iṣe to wuyi amọ ko si ifẹ laaarin ara wa nitori awọn agba ilẹ Yoruba ti safihan rẹ lori ọrọ Sunday Igboho, ti ko si si ifimọṣọkan lori ọrọ rẹ.'' ''Ko si ọrọ gboogi lati ẹnu awọn adari naa, wọn wa da Sunday Igboho nu bi ọmọ orukan.''


''Awọn eekan ni ilẹ Igbo ko bẹru pe ki awọn eniyan fi wọn ṣe yẹyẹ lori ọrọ Nnamdi Kanu, wọn dide gẹgẹ bi ẹya ti ọrọ wọn ṣe ọkan ti wọn si ni ifẹ ara wọn.'' ''Bi o tilẹ jẹ pe awa Yoruba ni asa ati iṣe to wuyi amọ ko si ifẹ laaarin ara wa nitori awọn agba ilẹ Yoruba ti safihan rẹ lori ọrọ Sunday Igboho, ti ko si si ifimọṣọkan lori ọrọ rẹ.'' ''Ko si ọrọ gboogi lati ẹnu awọn adari naa, wọn wa da Sunday Igboho nu bi ọmọ orukan.'' ''Awọn agbaagba ni ilẹ Yoruba kọ ẹyin si bi o ti lẹ jẹpe Igboho ko ṣe daadaa to, ifẹ awọn Yoruba lo n ja fun.'' Agbẹjọro naa wa kesi awọn agbaagba ni ilẹ Yoruba lati kẹkọ lara ẹya Igbo to ti fi ipo asaaju han lori iṣọkan ati ṣiṣe iṣẹ pọ gẹgẹ bi ẹya kan naa. Bakan naa lo ni awọn eekan ni ilẹ Yoruba ni ọkunrin ati obinrin to fi mọ awọn adari ẹsin, gbọdọ parapọ lati ṣe ohun to tọ lori ọrọ Sunday.


''Awọn agbaagba ni ilẹ Yoruba kọ ẹyin si bi o ti lẹ jẹpe Igboho ko ṣe daadaa to, ifẹ awọn Yoruba lo n ja fun.'' Agbẹjọro naa wa kesi awọn agbaagba ni ilẹ Yoruba lati kẹkọ lara ẹya Igbo to ti fi ipo asaaju han lori iṣọkan ati ṣiṣe iṣẹ pọ gẹgẹ bi ẹya kan naa. Bakan naa lo ni awọn eekan ni ilẹ Yoruba ni ọkunrin ati obinrin to fi mọ awọn adari ẹsin, gbọdọ parapọ lati ṣe ohun to tọ lori ọrọ Sunday. O ni paapaa awọn ti aarẹ Buhari ma n gbọ ọrọ si lẹnu ni ilẹ Yoruba gbọdọ fihan lasiko yii pe ọmọluwabi ni wọn ati pe wọn fẹran ara ilu.


O ni paapaa awọn ti aarẹ Buhari ma n gbọ ọrọ si lẹnu ni ilẹ Yoruba gbọdọ fihan lasiko yii pe ọmọluwabi ni wọn ati pe wọn fẹran ara ilu.


Lekki Massacre Panel Reports: - Adegboruwa ní wọn ti ṣá ọmọ ìgbìmọ̀ olùwádìí kan ní ìṣákúṣàá

Agbẹjọro to wa lara awọn ọmọ igbimọ to tanna wadi ẹsun isekupani to waye ni Lekki lasiko iwọde EndSARS, Ebun Olu-Adegboruwa ti kigbe sita o. Adegboruwa yii lo figbe ta pe ete ti n lọ labẹnu lati gba ẹmi oun nitori abọ igbimọ oluwadii naa to ni lootọ ni wọn seku pa awọn oluwọde ni Lekki Toll Gate ni ogunjọ osu kẹwa ọdun 2020. Atẹjade kan ti Adegboruwa fisita lọjọ Aje lati ke gbajare nipa iku to n rọ dẹdẹ lori rẹ naa, lo pe akori rẹ ni "Ijọba ni kẹ mu ti ohunkohun ba sẹlẹ si mi." Bẹẹ ba gbagbe, igbimọ oluwadii nipa isekupani to waye lasiko iwọde EndSARS ni iloro Lekki naa, lo gbe abọ iwadi rẹ kalẹ laipẹ yii. Ninu abs iwadi oloju ewe ọọdunrun ati mẹsan naa si lo ti tọkasi pe eeyan mẹsan lo dagbere faye ni iloro Lekki lasiko iwọde EndSARS nigba tawọn ologun ya bo ibi iwọde naa lagunjọ osu Kẹwa ọdun 2020. Adegboruwa, ẹni to soju awọn ikọ ajafẹtọẹni ninu igbimọ oluwadii ọhun ni se ni awọn osisẹ ọba kan n doju ifiyajẹni kọ awọn ọmọ igbimọ naa. "Lati igba ta ti gbe abọ iwadi igbimọ naa kalẹ, ọpọ idunkooko mọ ni ati ikọlu ni mo n ri lati ọdọ awọn asoju ijọba, paapaa lawọn oju ewe iwe iroyin.


Ninu abs iwadi oloju ewe ọọdunrun ati mẹsan naa si lo ti tọkasi pe eeyan mẹsan lo dagbere faye ni iloro Lekki lasiko iwọde EndSARS nigba tawọn ologun ya bo ibi iwọde naa lagunjọ osu Kẹwa ọdun 2020. Adegboruwa, ẹni to soju awọn ikọ ajafẹtọẹni ninu igbimọ oluwadii ọhun ni se ni awọn osisẹ ọba kan n doju ifiyajẹni kọ awọn ọmọ igbimọ naa. "Lati igba ta ti gbe abọ iwadi igbimọ naa kalẹ, ọpọ idunkooko mọ ni ati ikọlu ni mo n ri lati ọdọ awọn asoju ijọba, paapaa lawọn oju ewe iwe iroyin. N ko sẹ ẹsẹ kankan yatọ si pe mo dara pọ mọ awọn eeyan nla lorilẹede yii, ti wsn ko ni abawọn kankan, lati soju ẹgbẹ awọn agbẹjọro ati ajafẹtọẹni pẹlu awọn mẹkunnu fun isẹ ilu. Gbajumọ agbẹjọro ijọba meji lo si ti ru ọkan araalu soke lati ta ko mi lori mohunmaworan pklu awọn ẹsun ti ko lẹsẹ nlẹ. Amọ gbogbo igbesẹ yii ni n ko jẹ ko tu irun kankan lara mi tabi gba lati mu ki idunkooko ijsba pa mi lẹnu mọ.


N ko sẹ ẹsẹ kankan yatọ si pe mo dara pọ mọ awọn eeyan nla lorilẹede yii, ti wsn ko ni abawọn kankan, lati soju ẹgbẹ awọn agbẹjọro ati ajafẹtọẹni pẹlu awọn mẹkunnu fun isẹ ilu. Gbajumọ agbẹjọro ijọba meji lo si ti ru ọkan araalu soke lati ta ko mi lori mohunmaworan pklu awọn ẹsun ti ko lẹsẹ nlẹ. Amọ gbogbo igbesẹ yii ni n ko jẹ ko tu irun kankan lara mi tabi gba lati mu ki idunkooko ijsba pa mi lẹnu mọ. Mo wa n rọ awọn ọmọ Naijiria, awọn akẹẹgbẹ mi lẹnu isẹ agbẹjọro, awọn ajafẹtọẹni atawọn ọmọ Naijiria pe ijọba ni kẹ mu, ti ohunkohun ba sẹlẹ si mi." Adegboruwa tun fikun pe ni alẹ ọjọ Aiku ni wọn kọlu ọkan lara awọn ọmọ igbimọ oluwadi nipa isekupani to waye ni Lekki naa, Arabinrin Kamsiyochukwu Ibe, ti wọn si sa ni isakusa. O ni isẹlẹ naa fihan pe wọn mọọmọ fẹ gba ẹmi rẹ ni, ti awọn aworan ti agbẹjọro rẹ si safihan rẹ bii ẹri to daju nipa ikọlu naa, fi idi ero naa mulẹ.


Mo wa n rọ awọn ọmọ Naijiria, awọn akẹẹgbẹ mi lẹnu isẹ agbẹjọro, awọn ajafẹtọẹni atawọn ọmọ Naijiria pe ijọba ni kẹ mu, ti ohunkohun ba sẹlẹ si mi." Adegboruwa tun fikun pe ni alẹ ọjọ Aiku ni wọn kọlu ọkan lara awọn ọmọ igbimọ oluwadi nipa isekupani to waye ni Lekki naa, Arabinrin Kamsiyochukwu Ibe, ti wọn si sa ni isakusa. O ni isẹlẹ naa fihan pe wọn mọọmọ fẹ gba ẹmi rẹ ni, ti awọn aworan ti agbẹjọro rẹ si safihan rẹ bii ẹri to daju nipa ikọlu naa, fi idi ero naa mulẹ. Agba amofin naa ni oun jẹ ipe ijọba lati wa sisẹ sin ilu ni pẹlu otitọ inu pe wsn gbe igbimọ naa kalẹ lati sọ otitọ pọnbele, eyi ti awọn ti se. O ni iyoku wa ku sọwọ ijọba atawọn ọmọ Naijiria lati se ohun to tọ pẹlu abọ igbimọ oluwadi naa.


Agba amofin naa ni oun jẹ ipe ijọba lati wa sisẹ sin ilu ni pẹlu otitọ inu pe wsn gbe igbimọ naa kalẹ lati sọ otitọ pọnbele, eyi ti awọn ti se. O ni iyoku wa ku sọwọ ijọba atawọn ọmọ Naijiria lati se ohun to tọ pẹlu abọ igbimọ oluwadi naa.


Jumoke Oyeleke: Iya Jumoke kọ̀ láti lọ ilé tí ìjọba rẹ́ǹtì, ó ní òun ò lè padà sí ẹ̀sẹ̀ àárọ̀ lẹ́yìn ilé mè-rẹ́ẹ̀ǹtì

Iya to bi Jumoke Oyeleke to wa niwaju ṣọọ́bu iya rẹ ti ibọn Ọlọpaa ba lọjọ iwọde EndSARS lọdun 2020 nipinlẹ Eko ti ṣalaye iru ile gaan ti ijọba ipinle Eko ni ki wọn maa gbe. Ko han pe iya Jumoke n binu si ohun ti ijọba ṣe fun wọn yii amọ alaye rẹ ni wipe oun atawọn ọmọ oun ko le pada maa lọ wa ile ti wọn yoo rẹnti lẹyi ti owo ile ba ti tan nibi ti ijọba ni ki wọn lọ maa gbe. Ìjọba Eko fi ọwọ́ ọlà gbá ìyá Jumoke lójú ní ₦1m àti ilé tó hááyà fún - Agbẹjọ́rò Ìgbẹ́jọ́ bẹ̀rẹ̀ lórí ikú tó pa Jumoke Oyeleke lọ́jọ́ ìwọ́de Yoruba Nation ní Ojota Ìyàtọ̀ wà láàrin èsì àyẹ̀wò ikú Jumoke àti ohun tí ọlọ́pàá sọ Ó yẹ kí Ọlọ́pàá ti mú ọmọ Adedoyin tó ni hòtẹ́ẹ̀lì tí àbúrò mi kú sí torípé ... - Ẹ̀gbọ́n Timothy Adegoke Davido yàtọ̀ s'àwọn ọ̀dọ́ olórin kan tó lè yẹ̀yẹ́ àgbà olórin, òun ló kọ́kọ́ ná mi ní béèlì N1M lágbo - Yinka Ayefele Ọpọ eniyan lo ro pe ile ọfẹ ati ẹbun owo ọfẹ ni ijọba Eko bu fun idile yii ni nkan bii ọsẹ diẹ sẹyin amọ nigba ti BBc Yoruba de ile iya Jumoke, ọtọ ni alaye ti a ba. " Wọn o sọ fun emi naa pe awọn n bọ, wọn kan pe mi pe ki n wa ti mi o si mọ ibi ti a fẹ lọ". O ni wọn kọkọ wa si ile oni pako ti awọn ṣi n gbe lati ya fọto ki wọn to mu oun lọ si ile ringindin kan ni Ikorodu l'Eko pe asiko ọdun meji lawọn san owo fun awọn lati gbe nibẹ. "Owo ti wọn ni wọn fun wa, miliọnu kan, a o tii ri nkankan, koda ko tilẹ ran nkankan ninu owo ileewe awọn ọmọ ati owo ọja".


Wọn o sọ fun emi naa pe awọn n bọ, wọn kan pe mi pe ki n wa ti mi o si mọ ibi ti a fẹ lọ". O ni wọn kọkọ wa si ile oni pako ti awọn ṣi n gbe lati ya fọto ki wọn to mu oun lọ si ile ringindin kan ni Ikorodu l'Eko pe asiko ọdun meji lawọn san owo fun awọn lati gbe nibẹ. "Owo ti wọn ni wọn fun wa, miliọnu kan, a o tii ri nkankan, koda ko tilẹ ran nkankan ninu owo ileewe awọn ọmọ ati owo ọja". Iya Jumoke ni pipada wa sibi ti awn n gbe lọwọ lọwọ ko lee ṣeeṣe tori ẹlomiran yoo ti ko sibẹ to si jẹ pe ile me-rẹnti ni ijọba gba. Wo ọ̀nà táwọn olólúfẹ́ Baba Suwe ní London àti Manchester fẹ́ gbà ṣẹ̀yẹ ìkẹyìn fun Àwọn àjòjì ṣá obìnrin tó ń lọ gbálẹ̀ Ṣọ́ọ̀ṣì Deeper Life pa, ẹ̀jẹ̀ bo gbogbo ara rẹ̀ Ìwádìí BBC tú àṣírí bí ààrẹ yí ṣé lú owó aráàlú ní pónpó "Nkan ti mo fẹ ni ile ti a ko ni nilo lati  maa san owo rẹnti mọ ati pe ki Ọlọrun ran wọn lọwọ lati ri nkan ti wọn fẹ fa yọ ninu ẹjọ iku ọmọ mi ti wọn n da".


Iya Jumoke ni pipada wa sibi ti awn n gbe lọwọ lọwọ ko lee ṣeeṣe tori ẹlomiran yoo ti ko sibẹ to si jẹ pe ile me-rẹnti ni ijọba gba. Wo ọ̀nà táwọn olólúfẹ́ Baba Suwe ní London àti Manchester fẹ́ gbà ṣẹ̀yẹ ìkẹyìn fun Àwọn àjòjì ṣá obìnrin tó ń lọ gbálẹ̀ Ṣọ́ọ̀ṣì Deeper Life pa, ẹ̀jẹ̀ bo gbogbo ara rẹ̀ Ìwádìí BBC tú àṣírí bí ààrẹ yí ṣé lú owó aráàlú ní pónpó "Nkan ti mo fẹ ni ile ti a ko ni nilo lati  maa san owo rẹnti mọ ati pe ki Ọlọrun ran wọn lọwọ lati ri nkan ti wọn fẹ fa yọ ninu ẹjọ iku ọmọ mi ti wọn n da".


Kwara Hijab Crisi: Èdè àwọn Krìsítẹ́nì àti Mùsùlùmí kò yé ara wọn lórí lílo Hijab

Awọn musulumi ati Kristiẹni ti wọn wa ni ti salaye ohun to tun fa akọtun ija ẹsin ni ile ẹkọ Oyun High School to wa nilu Ijagbo, nipinlẹ Kwara. Nigba ti BBC Yoruba kan silu Ijagbo nipinlẹ Kwara nibi ti akọtun ija ẹsin tun ti suyọ laipẹ yii, awọn asaaju Kristiẹni ati Musulumi salaye idi ti wọn se gboju agan sira wọn. Ninu ọrọ ti wọn ba wa sọ, irin kan ko tẹ fun ekeji, ti ko si si eyikeyi ninu wọn to gba pe igbesẹ ti ẹnikeji gbe tọna. Koda, wọn n di ẹbi aawọ lilo Hijab naa ru ijọba pe ko se ojuse rẹ bo se yẹ, to si tun yẹ adehun to wa nidi gbigba awọn ile ẹkọ lọwọ awọn ẹlẹsin. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, alaga fun ẹgbẹ awọn ọmọlẹyin Kristi (CAN) ni ilu Ijagbo, Ẹni-ọwọ Olanrewaju Ajayi salaye pe ohun to n fa ija ju ọrọ lilo Hijab lọ ni awọn ile ẹkọ Kristiẹni. O ni awọn ti gbọ pe ijọba fẹ yi awọn orukọ awọn ile ẹkọ to jẹ ti Kristiẹni pada ni amọ o kan kọkọ bẹrẹ pẹlu lilo Hijab ni.


Koda, wọn n di ẹbi aawọ lilo Hijab naa ru ijọba pe ko se ojuse rẹ bo se yẹ, to si tun yẹ adehun to wa nidi gbigba awọn ile ẹkọ lọwọ awọn ẹlẹsin. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, alaga fun ẹgbẹ awọn ọmọlẹyin Kristi (CAN) ni ilu Ijagbo, Ẹni-ọwọ Olanrewaju Ajayi salaye pe ohun to n fa ija ju ọrọ lilo Hijab lọ ni awọn ile ẹkọ Kristiẹni. O ni awọn ti gbọ pe ijọba fẹ yi awọn orukọ awọn ile ẹkọ to jẹ ti Kristiẹni pada ni amọ o kan kọkọ bẹrẹ pẹlu lilo Hijab ni. “Ijọba n lo agbara oselu le wa lori nitori pe musulumi ni gomina wa, o si wa n lo agbara rẹ fawọn musulumi. A mọ ibi ti wọn n lọ pe ibi ti wọn ti fẹ duro lori ọrọ naa kọja lilo Hijab, wọn kan n fi se bojuboju ni. O ni adehun ti wa laarin awọn Kristiẹni ati ijọba nigba ti wọn fẹ gba ile ẹkọ lọwọ awọn ẹlẹsin pe akoso awọn ile ẹkọ yoo maa wa mi ikawọn awọn ẹlẹsin.


“Ijọba n lo agbara oselu le wa lori nitori pe musulumi ni gomina wa, o si wa n lo agbara rẹ fawọn musulumi. A mọ ibi ti wọn n lọ pe ibi ti wọn ti fẹ duro lori ọrọ naa kọja lilo Hijab, wọn kan n fi se bojuboju ni. O ni adehun ti wa laarin awọn Kristiẹni ati ijọba nigba ti wọn fẹ gba ile ẹkọ lọwọ awọn ẹlẹsin pe akoso awọn ile ẹkọ yoo maa wa mi ikawọn awọn ẹlẹsin. O fikun pe lati ẹyin wa, awọn Kristiẹni lo maa n sọ ẹni ti yoo di ọga ile ẹkọ ni awọn ile ẹkọ to jẹ ti awọn Kristiẹni naa. Ti wọn ba fi gbe ọrọ Hijab wọle tan, diẹdiẹ ni wọn yoo yan ọga ile ẹkọ to jẹ Musulumi sawọn ile ẹkọ Kristiẹni lati maa se akoso ibẹ. Ogun wa ni ile ẹkọ ti Kristiẹni yii jẹ, a ko si setan lati yọnda rẹ fun ẹnikẹni.” Ajayi ni ọgbọn ẹwẹ ni ijọba n lo, awọn mọ ibi ti wọn n lọ, ki wọn si lọ jawọ ninu asẹ pe kawọn akẹkọ maa lo Hijab lawọn ile ẹkọ Kristiẹni .


O fikun pe lati ẹyin wa, awọn Kristiẹni lo maa n sọ ẹni ti yoo di ọga ile ẹkọ ni awọn ile ẹkọ to jẹ ti awọn Kristiẹni naa. Ti wọn ba fi gbe ọrọ Hijab wọle tan, diẹdiẹ ni wọn yoo yan ọga ile ẹkọ to jẹ Musulumi sawọn ile ẹkọ Kristiẹni lati maa se akoso ibẹ. Ogun wa ni ile ẹkọ ti Kristiẹni yii jẹ, a ko si setan lati yọnda rẹ fun ẹnikẹni.” Ajayi ni ọgbọn ẹwẹ ni ijọba n lo, awọn mọ ibi ti wọn n lọ, ki wọn si lọ jawọ ninu asẹ pe kawọn akẹkọ maa lo Hijab lawọn ile ẹkọ Kristiẹni . BBC Yoruba tun tẹsiwaju lati ba awọn obi to jẹ musulumi to ni ọmọ ni ile ẹkọ Oyun High School sọrọ. Mallam Ajibola Yusuf, lasiko to n ba BBC sọrọ ni oun ri ẹda iwe tijọba fi ọwọ si pe awọn akẹkọ to ba jẹ Musulumi le lo ibori, taa mọ si Hijab lọ sile ẹkọ wọn to ba wa labẹ akoso ijọba. Ẹda iwe yii lo ni awọn obi ri tawọn akẹkọ musulumi fi n lo Hijab sugbọn ti awọn ọga ile ẹkọ to jẹ ti Kristiẹni n kọ fun wọn lati lo.


BBC Yoruba tun tẹsiwaju lati ba awọn obi to jẹ musulumi to ni ọmọ ni ile ẹkọ Oyun High School sọrọ. Mallam Ajibola Yusuf, lasiko to n ba BBC sọrọ ni oun ri ẹda iwe tijọba fi ọwọ si pe awọn akẹkọ to ba jẹ Musulumi le lo ibori, taa mọ si Hijab lọ sile ẹkọ wọn to ba wa labẹ akoso ijọba. Ẹda iwe yii lo ni awọn obi ri tawọn akẹkọ musulumi fi n lo Hijab sugbọn ti awọn ọga ile ẹkọ to jẹ ti Kristiẹni n kọ fun wọn lati lo. “Lootọ ni wọn ko mu awọn ọmọ wa nipa lati se ẹsin Kristiẹni ni ọna ti gbogbo aye yoo fi mọ, amọ wọn n mu wọn nipa labẹnu, ara rẹ si ni kikọ lati jẹ ki wọn lo Hijab. Apẹrẹ jijẹ Musulumi ni lilo Hijab, ti ẹ ko ba si jẹ ki wọn lo, yatọ si igba ti wọn ba fẹ kirun, ẹ ti mu wọn nipa niyẹn. A wa n rọ ijọba lati lo gbogbo agbara to ba wa ni ikawọ rẹ, ko fi paarọ orukọ awọn ile ẹkọ ẹlẹsin yii nitori abẹ akoso ijọba ni wọn wa.


“Lootọ ni wọn ko mu awọn ọmọ wa nipa lati se ẹsin Kristiẹni ni ọna ti gbogbo aye yoo fi mọ, amọ wọn n mu wọn nipa labẹnu, ara rẹ si ni kikọ lati jẹ ki wọn lo Hijab. Apẹrẹ jijẹ Musulumi ni lilo Hijab, ti ẹ ko ba si jẹ ki wọn lo, yatọ si igba ti wọn ba fẹ kirun, ẹ ti mu wọn nipa niyẹn. A wa n rọ ijọba lati lo gbogbo agbara to ba wa ni ikawọ rẹ, ko fi paarọ orukọ awọn ile ẹkọ ẹlẹsin yii nitori abẹ akoso ijọba ni wọn wa. Ohun to si le dẹkun aawọn ilẹ yii ni ki wọn fi asẹ lilo Hijab mulẹ ni awọn ile ẹkọ naa fawọn akẹkọọ to jẹ Musulumi.” Yusuf ni awọn ko mọ ohun ti aawọ lilo Hijab yii le bi lọla, ti ijba ko ba gbe igbesẹ to yẹ lori rẹ. Ọdun 1974 la gbọ pe ijọba ipinlẹ Kwara gba akoso awọn ile ẹkọ girama ti awọn ẹlẹsin Kristiẹni ati Musulumi kọ lori awijare pe awọn ile ẹkọ ti ijọba kọ ko to. Ijọba si ba awọn ẹlẹsin naa se adehun pe awọn yoo maa san owo awọn olukọ ti wọn ba n sisẹ lawọn ile ẹkọ ẹlẹsin naa, ti akoso ile ẹkọ yoo si wa lọwọ awọn ẹlẹsin.


Ohun to si le dẹkun aawọn ilẹ yii ni ki wọn fi asẹ lilo Hijab mulẹ ni awọn ile ẹkọ naa fawọn akẹkọọ to jẹ Musulumi.” Yusuf ni awọn ko mọ ohun ti aawọ lilo Hijab yii le bi lọla, ti ijba ko ba gbe igbesẹ to yẹ lori rẹ. Ọdun 1974 la gbọ pe ijọba ipinlẹ Kwara gba akoso awọn ile ẹkọ girama ti awọn ẹlẹsin Kristiẹni ati Musulumi kọ lori awijare pe awọn ile ẹkọ ti ijọba kọ ko to. Ijọba si ba awọn ẹlẹsin naa se adehun pe awọn yoo maa san owo awọn olukọ ti wọn ba n sisẹ lawọn ile ẹkọ ẹlẹsin naa, ti akoso ile ẹkọ yoo si wa lọwọ awọn ẹlẹsin. Amọ ni bi ọdun kan sẹyin ni ariwo ta pe awọn ile ẹkọ kan nipinlẹ Kwara to jẹ ti Kristiẹni ko gba awọn akẹkọọ to jẹ Musulumi laaye lati lo Hijab, eyiun ibori wa sile ẹkọ. Ọrọ naa fa rogbodiyan nla, ti ọpọ eeyan si se lese, ti aimọye dukia si bajẹ bakan naa. Idi ree ti ijọba ipinlẹ naa se se ofin pe awọn akẹkọọ to jẹ Musulumi ni asẹ lati maa lo Hijab lawọn ile ẹkọ ijọba to n jẹ tawọn ẹlẹsin Kristiẹni.


Amọ ni bi ọdun kan sẹyin ni ariwo ta pe awọn ile ẹkọ kan nipinlẹ Kwara to jẹ ti Kristiẹni ko gba awọn akẹkọọ to jẹ Musulumi laaye lati lo Hijab, eyiun ibori wa sile ẹkọ. Ọrọ naa fa rogbodiyan nla, ti ọpọ eeyan si se lese, ti aimọye dukia si bajẹ bakan naa. Idi ree ti ijọba ipinlẹ naa se se ofin pe awọn akẹkọọ to jẹ Musulumi ni asẹ lati maa lo Hijab lawọn ile ẹkọ ijọba to n jẹ tawọn ẹlẹsin Kristiẹni. Wahala naa ti lọ silẹ di ni ipinlẹ Kwara lati igba ti ijọba ti se ofin naa amọ se ni laasigbo naa tun dede su yọ ni ile ẹkọ Oyun High School to wa nilu Ijagbo. O ti le ni ọdun kan bayii ti aawọ ẹsin ti n da omi alaafia ru ni awọn ile ẹkọ to jẹ ti Kristiẹni nipinlẹ Kwara. Koda, aawọn naa ti mu ọgbẹ nla ba awọn eeyan kan lasiko rogbodiyan to waye ni ọdun to kọja.


Wahala naa ti lọ silẹ di ni ipinlẹ Kwara lati igba ti ijọba ti se ofin naa amọ se ni laasigbo naa tun dede su yọ ni ile ẹkọ Oyun High School to wa nilu Ijagbo. O ti le ni ọdun kan bayii ti aawọ ẹsin ti n da omi alaafia ru ni awọn ile ẹkọ to jẹ ti Kristiẹni nipinlẹ Kwara. Koda, aawọn naa ti mu ọgbẹ nla ba awọn eeyan kan lasiko rogbodiyan to waye ni ọdun to kọja. Bakan naa ni ọpọ ile ẹkọ ni ijọba gbe ti pa nitori rogbodiyan naa, to si se ipalara fun eto ẹkọ lasiko naa.


Bakan naa ni ọpọ ile ẹkọ ni ijọba gbe ti pa nitori rogbodiyan naa, to si se ipalara fun eto ẹkọ lasiko naa.


Timothy Adegoke: Àwọn ọ̀dọ́ Eruwa ké sí Buhari, Makinde láti tako kí wọn dabarú ìwádìí ikú olóògbé

Awọn ọdọ ilu Eruwa nipinlẹ Oyo tii ṣe ilu Timothy Adegoke, akẹkọọ MBA ni fasiti OAU to ku si ile itura Hilton hotel ni Ife, ti ṣe iwọde lati fi ehọnu wọn han lori iṣẹlẹ naa. Awọn ọdọ ọhún, ti wọn ṣe iwọde ni Ọjọbọ niluu Eruwa sọ pe, idajọ ododo l'awọn n fẹ lori iwadii to n lọ lọwọ lati mọ ohun to ṣe okunfa iku Timothy nile itura Hilton ni Ile Ife. Wọn ni awọn ti ri pe awọn kan ti fẹ dabaru iwadii ọhun nitori bi ẹjọ naa ṣe n lọ bayii. Ọdọ kan to jẹ ọkan lara awọn olufẹhonuhan naa to sọrọ nibi iwọde naa ke pe Aarẹ Muhammadu Buhari ati gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde, lati da si ọrọ naa ki idajọ ododo le waye. Ọdọ naa ti ko darukọ ara rẹ sọ pe inu awọn ko dun bi wọn ṣe pa ọmọ ilu awọn. "Ìdí niyi ti a fi ko ara wa jọ lati ṣe iwọde nitori a ti ri awọn igbesẹ ti wọn n gbe lati dabaru iwadii to n lọ lọwọ lori ọrọ yii.


Ọdọ kan to jẹ ọkan lara awọn olufẹhonuhan naa to sọrọ nibi iwọde naa ke pe Aarẹ Muhammadu Buhari ati gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde, lati da si ọrọ naa ki idajọ ododo le waye. Ọdọ naa ti ko darukọ ara rẹ sọ pe inu awọn ko dun bi wọn ṣe pa ọmọ ilu awọn. "Ìdí niyi ti a fi ko ara wa jọ lati ṣe iwọde nitori a ti ri awọn igbesẹ ti wọn n gbe lati dabaru iwadii to n lọ lọwọ lori ọrọ yii. Ohun ti a fẹ ni idajọ ododo nitori ẹni to ba fi ida pa eeyan, ida lo yẹ ki wọn fi pa oun naa. A wa n fi asiko yii ke si Aarẹ Muhammadu Buhari, gomina Seyi Makinde ati ọmọ wa, Adebo Ogundoyin tii ṣe adari ile igbimọ aṣofin ipinlẹ Oyo lati ba wa da si ọrọ naa. A fẹ ki wọn ji giri lati ri pe idajọ ododo waye lori iku ọmọ wa, Timothy.


Ohun ti a fẹ ni idajọ ododo nitori ẹni to ba fi ida pa eeyan, ida lo yẹ ki wọn fi pa oun naa. A wa n fi asiko yii ke si Aarẹ Muhammadu Buhari, gomina Seyi Makinde ati ọmọ wa, Adebo Ogundoyin tii ṣe adari ile igbimọ aṣofin ipinlẹ Oyo lati ba wa da si ọrọ naa. A fẹ ki wọn ji giri lati ri pe idajọ ododo waye lori iku ọmọ wa, Timothy. A si tun fi asiko dupẹ lọwọ gbogbo awọn ọmọbibi ilu Eruwa ti wọn ti n ṣiṣẹ takuntakun lori ọrọ yii. A gbadura pe ẹnikẹni ko ni fi iru rẹ gbaa, a ko dẹ ni ri ayọlọ mọ laarin wa. Ohun ti a n fẹ naa ni idajọ ododo, ko ju bayẹn lọ," ọkan lara awọn oluwọde lo sọ bẹẹ.


A si tun fi asiko dupẹ lọwọ gbogbo awọn ọmọbibi ilu Eruwa ti wọn ti n ṣiṣẹ takuntakun lori ọrọ yii. A gbadura pe ẹnikẹni ko ni fi iru rẹ gbaa, a ko dẹ ni ri ayọlọ mọ laarin wa. Ohun ti a n fẹ naa ni idajọ ododo, ko ju bayẹn lọ," ọkan lara awọn oluwọde lo sọ bẹẹ. Ni bi ọjọ meji sẹyin ni agbẹjọro fun Oloye Rahmon Adedoyin to ni ile itura Hilton hotel ti Adegoke ku si sọ pe, iwadii ti fihan pe awọn oṣiṣẹ ijọba ibilẹ Ife lo sin akẹkọọ MBA fasiti OAU to ku si ile itura naa. Oloye Adedoyin wa lara awọn afurasi ti ileeṣẹ ọlọpaa ti mu lori iku Timothy Adegoke.


Ni bi ọjọ meji sẹyin ni agbẹjọro fun Oloye Rahmon Adedoyin to ni ile itura Hilton hotel ti Adegoke ku si sọ pe, iwadii ti fihan pe awọn oṣiṣẹ ijọba ibilẹ Ife lo sin akẹkọọ MBA fasiti OAU to ku si ile itura naa. Oloye Adedoyin wa lara awọn afurasi ti ileeṣẹ ọlọpaa ti mu lori iku Timothy Adegoke.


Afeez Akintunde: Ẹbí alága NURTW tí afurasí sọ́jà gbé nílùú Oyo sọ pé ó ní àìsàn ẹ̀jẹ̀ ríru

Iroyin miran tun ti jade nipa awọn oṣiṣẹ alaabo to ṣe e ṣe ko gbe Alaga ẹgbẹ awakọ ero, NURTW, tẹlẹ nilu Oyo, Alhaji Afeez Maruf Akintunde nile rẹ lọsẹ to kọja. Ṣaaju ni ẹbi Akintunde kàn si BBC pe ni Ọjọru to kọja ni awọn kan to mura bi ọmọ ologun yabo ile rẹ to wa nilu Oyo, ti wọn si gbe e lọ sibi ti ẹbi rẹ ko mọ. Ninu iroyin ti ileeṣẹ akoroyin jọ Naijiria, NAN, fi sita, ọmọ rẹ, Ọgbẹni Azeez Akbar sọ pe awọn ọmọ ikọ Operation Burst lo gbe baba oun. Operation Burst ni ikọ alaabo ti ijọba ipinlẹ Oyo gbe kalẹ lati maa mojuto eto aabo. Awọn sọja ati awọn oṣiṣẹ alaabo mi si lo wa ninu ikọ̀ naa. Ọgbẹni Akbar sọ pe ni owurọ kutu ni iṣẹlẹ naa waye.


Operation Burst ni ikọ alaabo ti ijọba ipinlẹ Oyo gbe kalẹ lati maa mojuto eto aabo. Awọn sọja ati awọn oṣiṣẹ alaabo mi si lo wa ninu ikọ̀ naa. Ọgbẹni Akbar sọ pe ni owurọ kutu ni iṣẹlẹ naa waye. O ni koda, towẹẹli ti baba oun ro mọ idi ni wọn kọkọ fẹ fi maa gbe lọ, ki awọn ẹbi to bẹbẹ pe ki wọn o jẹ ko wọ aṣọ. "Ileeṣẹ ajọ Operation Burst to wa nilu Oyo ni wọn kọkọ gbe baba oun lọ, ṣugbọn lẹyin iṣẹju diẹ, wọn fi nkan bo o loju, wọn si gbe lọ si ibi ti a ko mọ. "Nigba to tun di bi aago mọkanla alẹ ọjọ naa, wọn gbe pada wa sile lati mu foonu  rẹ.


O ni koda, towẹẹli ti baba oun ro mọ idi ni wọn kọkọ fẹ fi maa gbe lọ, ki awọn ẹbi to bẹbẹ pe ki wọn o jẹ ko wọ aṣọ. "Ileeṣẹ ajọ Operation Burst to wa nilu Oyo ni wọn kọkọ gbe baba oun lọ, ṣugbọn lẹyin iṣẹju diẹ, wọn fi nkan bo o loju, wọn si gbe lọ si ibi ti a ko mọ. "Nigba to tun di bi aago mọkanla alẹ ọjọ naa, wọn gbe pada wa sile lati mu foonu  rẹ. Lati igba naa si ni a ko ti mọ ibi to wa mọ." O ni awọn ti de ọfiisi Operation Burst nilu Oyo, nibi ti wọn ti sọ fun awọn pe "lati ilu Abuja ni awọn ti gba aṣẹ pe ki awọn ṣeto bi ọwọ yoo ṣe tẹ Alhaji Akintunde". Bakan naa lo sọ pe baba oun ni aisan ẹjẹ riru, to si ṣeeṣe ki ilera rẹ buru si ti ko ba fi ri oogun rẹ lo tabi jẹ awọn ounjẹ to yẹ.


Lati igba naa si ni a ko ti mọ ibi to wa mọ." O ni awọn ti de ọfiisi Operation Burst nilu Oyo, nibi ti wọn ti sọ fun awọn pe "lati ilu Abuja ni awọn ti gba aṣẹ pe ki awọn ṣeto bi ọwọ yoo ṣe tẹ Alhaji Akintunde". Bakan naa lo sọ pe baba oun ni aisan ẹjẹ riru, to si ṣeeṣe ki ilera rẹ buru si ti ko ba fi ri oogun rẹ lo tabi jẹ awọn ounjẹ to yẹ. Awọn afurasi osisẹ ologun kan ti gbe alaga ẹgbẹ awakọ ero NURTW tẹlẹri nilu Ọyọ, Alhaji Afeez Maroof  Akintunde lori ẹsun pe o n se onigbọwọ Sunday Igboho ati fifọ ọgba ẹwọn Abolongo. L'owurọ Ọjọbọ, ọjọ Kejidinlogun osu Kọkanla ọdun 2021 ni awọn agbẹbọn to wọ aṣo ologun yawọ ile gbajugbaja oloṣelu naa. Akintunde, to tun jẹ alaga tẹlẹri fun ẹgbẹ awakọ, NURTW nilu Ọyọ,  ti awọn eeyan mọ si 'Tula Ọyọ', ni awọn ologun gbe lọ lai darukọ ibi ti wọn ti wa tabi ṣe afihan iwe to fun wọn laṣẹ lati gbe igbesẹ naa.


Awọn afurasi osisẹ ologun kan ti gbe alaga ẹgbẹ awakọ ero NURTW tẹlẹri nilu Ọyọ, Alhaji Afeez Maroof  Akintunde lori ẹsun pe o n se onigbọwọ Sunday Igboho ati fifọ ọgba ẹwọn Abolongo. L'owurọ Ọjọbọ, ọjọ Kejidinlogun osu Kọkanla ọdun 2021 ni awọn agbẹbọn to wọ aṣo ologun yawọ ile gbajugbaja oloṣelu naa. Akintunde, to tun jẹ alaga tẹlẹri fun ẹgbẹ awakọ, NURTW nilu Ọyọ,  ti awọn eeyan mọ si 'Tula Ọyọ', ni awọn ologun gbe lọ lai darukọ ibi ti wọn ti wa tabi ṣe afihan iwe to fun wọn laṣẹ lati gbe igbesẹ naa. Ọkan lara awọn ọmọ Akintunde to ba BBC Yoruba sọrọ, Alhaji Afeez Akbar ṣe alaye pe, ni nnkan bi i aago meje aabọ owurọ ni iṣẹlẹ naa waye ni ile wọn to n bẹ nilu Ọyọ. O ni baba oun ro aṣọ mọ idi lasiko to n mura lati wọ ile iwẹ ni awọn afurasi aṣoju ileeṣẹ ologun to di ihamọra ogun naa ya wọle. O ni kete ti wọn wọle ni wọn nawọ gan Alhaji Akintunde lai se ayẹwo ohunkohun ninu ile naa.


Ọkan lara awọn ọmọ Akintunde to ba BBC Yoruba sọrọ, Alhaji Afeez Akbar ṣe alaye pe, ni nnkan bi i aago meje aabọ owurọ ni iṣẹlẹ naa waye ni ile wọn to n bẹ nilu Ọyọ. O ni baba oun ro aṣọ mọ idi lasiko to n mura lati wọ ile iwẹ ni awọn afurasi aṣoju ileeṣẹ ologun to di ihamọra ogun naa ya wọle. O ni kete ti wọn wọle ni wọn nawọ gan Alhaji Akintunde lai se ayẹwo ohunkohun ninu ile naa. Akbar fi kun ọrọ rẹ pe, lẹyin ọpọlọpọ ẹbẹ ti aya Akintunde bẹ, ni wọn to fun ọkọ rẹ lanfani lati wọ aṣọ, ti wọn si gbe lọ. Idile Akintunde fi idi ọrọ mulẹ pe, gbogbo awọn afurasi ọmọ ologun to yawọ ile naa lo di ihamọra ogun, to fi mọ awakọ to gbe wọn wa. O ni gbogbo aṣọ ti wọn wọ wa, ni ko si orukọ lara rẹ.


Akbar fi kun ọrọ rẹ pe, lẹyin ọpọlọpọ ẹbẹ ti aya Akintunde bẹ, ni wọn to fun ọkọ rẹ lanfani lati wọ aṣọ, ti wọn si gbe lọ. Idile Akintunde fi idi ọrọ mulẹ pe, gbogbo awọn afurasi ọmọ ologun to yawọ ile naa lo di ihamọra ogun, to fi mọ awakọ to gbe wọn wa. O ni gbogbo aṣọ ti wọn wọ wa, ni ko si orukọ lara rẹ. Awọn mọlẹbi Akintunde ni iwadiii ati ọfintoto tawọn se ṣe fi idi rẹ mulẹ pe ilu Abuja ni wọn gbe lọ, ti o si wa ni akata ẹka ileesẹ ologun kan lọwọlọwọ bayii. Wọn ni  bo tilẹ jẹ pe ileeṣẹ ologun kọkọ jiyan ọrọ naa nigba ti ọkan lara awọn mọlẹbi Alhaji Akintunde pe wọn lori ẹrọ ibanisọrọ. Akbar ni lara ẹsun ti wọn fi kan ni pe Alhaji Afeez Akintunde wa lara awọn to n ba Oloye Sunday Adeyẹmọ, ti ọpọ eeyan n pe ni 'Sunday Igboho ko owo jọ, lati pe fun idasile orilẹede Yoruba.


Awọn mọlẹbi Akintunde ni iwadiii ati ọfintoto tawọn se ṣe fi idi rẹ mulẹ pe ilu Abuja ni wọn gbe lọ, ti o si wa ni akata ẹka ileesẹ ologun kan lọwọlọwọ bayii. Wọn ni  bo tilẹ jẹ pe ileeṣẹ ologun kọkọ jiyan ọrọ naa nigba ti ọkan lara awọn mọlẹbi Alhaji Akintunde pe wọn lori ẹrọ ibanisọrọ. Akbar ni lara ẹsun ti wọn fi kan ni pe Alhaji Afeez Akintunde wa lara awọn to n ba Oloye Sunday Adeyẹmọ, ti ọpọ eeyan n pe ni 'Sunday Igboho ko owo jọ, lati pe fun idasile orilẹede Yoruba. Bakan naa ni wọn tun fi ẹsun kan wi pe Akintunde mọ si bi awọn agbebọn kan ṣe ya wọ ọgba ẹwọn Abolongo nilu Ọyọ lọjọ kẹtalelogun oṣu kẹẹwa, ti wọn si tu awọn ẹlẹwọn silẹ. Akbar ṣe alaye siwaju si i pe, baba oun ko mọ ohunkohun nipa awọn ẹsun ti wọn fi kan an. O ni lọwọ bayii, baba oun ko ni to ẹgbẹrun mẹwa naira ninu apo asunwọn rẹ.


Bakan naa ni wọn tun fi ẹsun kan wi pe Akintunde mọ si bi awọn agbebọn kan ṣe ya wọ ọgba ẹwọn Abolongo nilu Ọyọ lọjọ kẹtalelogun oṣu kẹẹwa, ti wọn si tu awọn ẹlẹwọn silẹ. Akbar ṣe alaye siwaju si i pe, baba oun ko mọ ohunkohun nipa awọn ẹsun ti wọn fi kan an. O ni lọwọ bayii, baba oun ko ni to ẹgbẹrun mẹwa naira ninu apo asunwọn rẹ. "Nibo lo ti wa fẹ ri owo ṣe onigbọwọ fun Sunday Igboho?". O fi kun ọrọ rẹ wi pe ijọba lanfani lati ṣe iṣe iwadii ni gbogbo ọna, ki wọn si fi idi otitọ mulẹ.


"Nibo lo ti wa fẹ ri owo ṣe onigbọwọ fun Sunday Igboho?". O fi kun ọrọ rẹ wi pe ijọba lanfani lati ṣe iṣe iwadii ni gbogbo ọna, ki wọn si fi idi otitọ mulẹ.


EndSARS rememberance: Ohun táwọn afẹhóúhàn bèrè fún ní Lekki lónìí rèé

Ọrọ iranti ayajọ iṣẹlẹ iwọde EndSARS naa ti darapọ mọ owe Yoruba to ni ọdọọdun la n ri orogbo, ọdọọdun la n ri ọmọ obi ni atẹ. Eyi jẹ bẹẹ toripe lọdun to kọja gaan ni iṣẹlẹ yii waye ni agbegbe Lekki ni eko amọ to pada di ranto dti gbogbo agbaye si mọ sii. Wọ́n ní ìpànìyàn wáyé ní Lekki, àmọ́ a kò rí ẹ̀jẹ̀ tàbí òkú èèyàn kankan títí d'òní- Lai Mohammed ''Sójà yìnbọn fún mi ní ìwọdé EndSars lọ́dun tó kọ̀ja, àmọ́ máà tún darapọ̀ mọ́ ìwóde láti ṣèrántí àwọn tó kú'' Nàìjíríà gbàlejò àwọn olúwọ́de EndSARS ní Abuja, Eko, Ibadan, Akure, ẹ wo bó ṣe ń lọ EndSARS: Atúpalẹ́ rèé lórí ìkọlù  tó wáyé ní Lekki Toll Gate lọ́jọ́ 20 Oct, 2020 Ohun lo mu ki awọn ọdọ tun bọ sigboro lonii lati saami ọjọ naa. Amọ oriṣiriṣi lo ṣẹlẹ nibẹ o. Fidio yii ṣafihan ara awọn nkan manigbagbe ti akọroyin BBC Yoruba foju gaani nibi iwọde naa. Wo ohun tí Baba Ijesha sọ fún BBC níbi ìgbẹ́jọ́ rẹ̀ tó wáyé lónìí Ka nípa nkán tí Iyabo Ojo àti àwọn èèkàn amúlúdùn sọ lórí 'sex tape' Tiwa Savage Irú omi àti oúnjẹ tí wọ́n ń fún Sunday Igboho, a ó mọ̀ọ́, à ń fura sí ohun tó ń lọ lọ́wọ́ látìmọ́lé Cotonou


Endsars Protest: Àwa ò bẹ̀rù, a ó ṣèrántí ọdún kan tí ìjọba Naijiria f'ẹ̀mí ṣòfò lásíkò ìfẹ́hónúhàn Endsars - Soworo, Falz

Ijọba ilẹ Gẹẹsi ti parọwa si awọn eniyan wọn lati ṣọra fun ipinlẹ Eko ati Abuja lasiko iranti ọdun kan ti ifẹhọnuhan Endsars ṣẹlẹ kaakiri orilẹede Naijiria. Ilẹ Gẹẹsi fi iroyin naa si oju opo ikanni wọn ti wọn ti n fun awọn eniyan ni imọran agbegbe ti wọn le lọ lorilẹede Naijiria. Loju opo naa ni wọn ti ni o ṣeeṣe ki iwọde waye kaakiri orilẹede Naijiria, ti ijọba naa yoo si da awọn ọlọpaa sita lati ri pe ifẹhọnuhan kankan ko waye ni awọn agbegbe kan. Bakan naa ni wọn fikun pe nitori igbẹjọ adari ikọ IPOB to wa ni panpẹ ijọba apapọ, o ṣeeṣe ki awọn eleto aabo pọ yanturu kaakiri Abuja ati ẹkun ila ọrun Naijiria. Nitori naa wọn kilọ fun awọn eniyan wọn lati ṣọra fun awọn agbegbe wọnyii ati pe ki wọn ṣọra fun ipejọpọ kankan nibi ti ero ba pọsi. A ó ṣèrántí ọdún kan tí ìjọba Naijiria fi ẹ̀mí àwọn ènìyàn ṣòfò lásíkò ìfẹ́hónúhàn Endsars - Omoyele Sowore Amọ, lara awọn ọdọ ni Naijiria ti ni ko si ohunkohun to le e da wọn duro lati ma ṣewọde lasiko iranti awọn ti ẹmi wọn lọ si iṣẹlẹ ifẹhonuhan Endsars to ti pe ọdun kan. Ogunjọ, Osu Kẹwaa, ọdun 2021 ni awọn ọdọ ṣe ifẹhọnuhan ni agbegbe Lekki tako ifiyajẹni ati iṣekupani awọn ọmọ Naijiria gba ọwọ awọn ọlọpaa ni Naijiria. Lara awọn to fi ero wọn han naa ni ajafẹtọ ọmọniyan, Omoyele Sowore to ti sọ wi pe ilu Abuja yoo gbalejo ifẹhonuhan ni ọjọ ayajọ ifẹhonuhan Endsars.


Nitori naa wọn kilọ fun awọn eniyan wọn lati ṣọra fun awọn agbegbe wọnyii ati pe ki wọn ṣọra fun ipejọpọ kankan nibi ti ero ba pọsi. A ó ṣèrántí ọdún kan tí ìjọba Naijiria fi ẹ̀mí àwọn ènìyàn ṣòfò lásíkò ìfẹ́hónúhàn Endsars - Omoyele Sowore Amọ, lara awọn ọdọ ni Naijiria ti ni ko si ohunkohun to le e da wọn duro lati ma ṣewọde lasiko iranti awọn ti ẹmi wọn lọ si iṣẹlẹ ifẹhonuhan Endsars to ti pe ọdun kan. Ogunjọ, Osu Kẹwaa, ọdun 2021 ni awọn ọdọ ṣe ifẹhọnuhan ni agbegbe Lekki tako ifiyajẹni ati iṣekupani awọn ọmọ Naijiria gba ọwọ awọn ọlọpaa ni Naijiria. Lara awọn to fi ero wọn han naa ni ajafẹtọ ọmọniyan, Omoyele Sowore to ti sọ wi pe ilu Abuja yoo gbalejo ifẹhonuhan ni ọjọ ayajọ ifẹhonuhan Endsars. ''Ilu Abuja ti ṣetan! gbagede Unity Fountan ni a o ti bẹrẹ ifẹhonuhan'' ''A ko le gbagbe lailai, ti idunkoko kankan ko si le e da wa duro! pẹlu asia #RevolutionNow, #endsarsmemorial, #NoRetreatNoSurender.''


''Ilu Abuja ti ṣetan! gbagede Unity Fountan ni a o ti bẹrẹ ifẹhonuhan'' ''A ko le gbagbe lailai, ti idunkoko kankan ko si le e da wa duro! pẹlu asia #RevolutionNow, #endsarsmemorial, #NoRetreatNoSurender.'' Ninu ọrọ tirẹ, gbajugbaja olorin takasufe, Folarin Falana ti gbogbo eniyan mọ si Falz ti ni idunkoko ijọba ko le e da awọn duro nitori awọn ko le e gbagbe lai iṣẹlẹ ọdun to kọja (20:10:20). Falz fẹsun kan ijọba apapọ pe wọn pa awọn ọdọ alaiṣẹ ti wọn n bere pe ki awọn ọlọpaa ye pa wọn. ''Amọ lẹyin ọdun kan, ko si ẹni kankan ti wọn ṣi fi iya jẹ lori iṣekupani to waye naa.''


Ninu ọrọ tirẹ, gbajugbaja olorin takasufe, Folarin Falana ti gbogbo eniyan mọ si Falz ti ni idunkoko ijọba ko le e da awọn duro nitori awọn ko le e gbagbe lai iṣẹlẹ ọdun to kọja (20:10:20). Falz fẹsun kan ijọba apapọ pe wọn pa awọn ọdọ alaiṣẹ ti wọn n bere pe ki awọn ọlọpaa ye pa wọn. ''Amọ lẹyin ọdun kan, ko si ẹni kankan ti wọn ṣi fi iya jẹ lori iṣekupani to waye naa.'' ''Ko tan si bẹ, kọmiṣọnna ọlọpaa ni ẹnikẹni ko gbọdọ ṣe ifẹhonuhan, ti awọn ọmọ Naijiria si ṣetan lati ṣe idanilẹkọ ni ọjọ naa lati ṣeranti awọn ti ẹmi wọn lọ si iṣẹlẹ naa.'' ''Amọ gbagede ti wọn ti fẹ ṣe ayẹyẹ naa sọ wi pe wn ko le e lo agbegbe naa mọ nitori awọn alagbara pe wọn lati oke pe, ko gbọdọ waye.'' Falz ni ijọba Naijiria kan n gbiyanju lasan ni nitori awọn ko ni gbagbẹ awọn ẹmi to ṣọnu lasiko ifẹhonuhan naa.


''Ko tan si bẹ, kọmiṣọnna ọlọpaa ni ẹnikẹni ko gbọdọ ṣe ifẹhonuhan, ti awọn ọmọ Naijiria si ṣetan lati ṣe idanilẹkọ ni ọjọ naa lati ṣeranti awọn ti ẹmi wọn lọ si iṣẹlẹ naa.'' ''Amọ gbagede ti wọn ti fẹ ṣe ayẹyẹ naa sọ wi pe wn ko le e lo agbegbe naa mọ nitori awọn alagbara pe wọn lati oke pe, ko gbọdọ waye.'' Falz ni ijọba Naijiria kan n gbiyanju lasan ni nitori awọn ko ni gbagbẹ awọn ẹmi to ṣọnu lasiko ifẹhonuhan naa.


TASUED Protest:

Awọn akẹkọọ fasiti Tai Solarin to wa nilu Ijebu-Ode nipinlẹ Ogun, tun ti tú sita lati ṣe iwọde tako bi awọn kan ti wọn lo wọ aṣọ ologun ṣe mu awọn akẹẹgbẹ wọn. Irọlẹ Ọjọbọ ni iroyin jade pe awọn sọja kan ya wọ agbegbe ti awọn akẹkọọ n gbe, ti wọn si ko awọn kan lọ si ibi ti ẹnikẹni ko mọ. Lẹyin iṣẹlẹ yii ni awọn akẹkọọ yooku bọ si oju ọna marosẹ Sagamu si Ore, ti wọn si bẹrẹ si ni ṣe iwọde, eyi to ṣe idiwọ fun lilọ-bibọ ọkọ lojupopo naa. Iroyin sọ pe awọn akẹkọọ kan lo ko ara wọn jọ sinu awọn ọkọ ayọkẹlẹ, ti wọn si n lọ papọ loju popo lati ṣe ajọyọ idanwo aṣekagba ti wọn ṣẹṣẹ pari. A gbọ pe awọn ṣọja da awọn ọkọ ayọkẹlẹ naa duro, ti wọn si bẹrẹ si ni yẹ foonu awọn akẹkọọ naa wo. Eyi lo mu ki awọn akẹkọọ naa pe aarẹ ẹgbẹ awọn akẹkọọ, Rabiu Sodiq Shina , a.k.a.


TASUED Protest:

Iroyin sọ pe awọn akẹkọọ kan lo ko ara wọn jọ sinu awọn ọkọ ayọkẹlẹ, ti wọn si n lọ papọ loju popo lati ṣe ajọyọ idanwo aṣekagba ti wọn ṣẹṣẹ pari. A gbọ pe awọn ṣọja da awọn ọkọ ayọkẹlẹ naa duro, ti wọn si bẹrẹ si ni yẹ foonu awọn akẹkọọ naa wo. Eyi lo mu ki awọn akẹkọọ naa pe aarẹ ẹgbẹ awọn akẹkọọ, Rabiu Sodiq Shina , a.k.a. Reliable Surz, lori foonu lati wa a gba wọn. Asiko to n da si ọrọ naa ni iroyin sọ pe awọn ṣọja naa to wa lati Bareke Ilase mu oun ati awọn akẹkọọ miran lọ si ahamọ. Iwe iroyin Daily Post sọ pe Ọga Agba fasiti naa, Ọjọgbọn Wole Banjo, ni lootọ ni iṣẹlẹ naa waye, ati pe awọn alaṣẹ fasiti naa ti n ṣiṣẹ lati ri i pe ọrọ naa yanju.


TASUED Protest:

Reliable Surz, lori foonu lati wa a gba wọn. Asiko to n da si ọrọ naa ni iroyin sọ pe awọn ṣọja naa to wa lati Bareke Ilase mu oun ati awọn akẹkọọ miran lọ si ahamọ. Iwe iroyin Daily Post sọ pe Ọga Agba fasiti naa, Ọjọgbọn Wole Banjo, ni lootọ ni iṣẹlẹ naa waye, ati pe awọn alaṣẹ fasiti naa ti n ṣiṣẹ lati ri i pe ọrọ naa yanju. Ṣugbọn ni owurọ oni, ọjọ Ẹti, awọn akẹkọọ naa tun ti bọ si oju ọna marosẹ Sagamu si Ore fun iwọde. Fidio kan ti BBC wo lori ayelujara Facebook (Facebook live) lasiko ti iwọde naa n waye fihan pe awọn akẹkọọ naa n fẹ lọ si bareke awọn ologun. Bakan naa ninu ọrọ ti wọn n sọ, wọn ni o di igba ti awọn akẹẹgbẹ awọn ba gba ominira, ti wọn si yọnda awọn dukia wọn ti wọn gba.


TASUED Protest:

Ṣugbọn ni owurọ oni, ọjọ Ẹti, awọn akẹkọọ naa tun ti bọ si oju ọna marosẹ Sagamu si Ore fun iwọde. Fidio kan ti BBC wo lori ayelujara Facebook (Facebook live) lasiko ti iwọde naa n waye fihan pe awọn akẹkọọ naa n fẹ lọ si bareke awọn ologun. Bakan naa ninu ọrọ ti wọn n sọ, wọn ni o di igba ti awọn akẹẹgbẹ awọn ba gba ominira, ti wọn si yọnda awọn dukia wọn ti wọn gba. Bakan naa la ri pe aṣoju ẹgbẹ akẹkọọ ni Naijiria, Akinwumi Akinsola, ẹkun ti Iwọ Oorun Gusu Naijiria naa darapọ mọ iwọde naa. Aṣoju ẹgbẹ akẹkọọ naa, sọ pe ara akẹkọọ kan to farapa lasiko ikọlu awọn sọja naa ti n balẹ diẹdiẹ nileewosan.


TASUED Protest:

Bakan naa la ri pe aṣoju ẹgbẹ akẹkọọ ni Naijiria, Akinwumi Akinsola, ẹkun ti Iwọ Oorun Gusu Naijiria naa darapọ mọ iwọde naa. Aṣoju ẹgbẹ akẹkọọ naa, sọ pe ara akẹkọọ kan to farapa lasiko ikọlu awọn sọja naa ti n balẹ diẹdiẹ nileewosan.


Sudan Coup: Mọ̀ si nípa ọ̀gágun Abdel Fattah al-Burhan tó darí ìdìtẹ̀gbàjọba ní Sudan

Ọgagun agba lorilẹede Sudan, Abdel Fattah al-Burhan ti ni awọn ologun gbajọba ki ogun abẹle ma ṣe waye ni Sudan. Ọgagun al-Burhan to dari ifipa gbajọba naa ni oun yọ Olotu Ijọba, Abdalla Hamdok kuro ni ọọfisi rẹ lọ si ile fun anfaani ara rẹ ni, amọ o ti pada si ile bayii. Awọn to fi ipa gbajọba naa gba agbegbe Khartoum, ti wọn si tun igbimọ ti awọn ologun gbe kalẹ lati pin agbara pẹlu wọn, ki ijọba tiwantiwa le pada si orilẹede naa. Amọ ni bayii, ko ye ẹnikẹni bi ijọba tiwantiwa yoo ṣe gboro lorilẹede Sudan, lẹyin ifipagbajọba yii. Ọgagun al-Burhan lo ti n ṣe adari igbimọ alakoso ologun ''Sovereign council'' ati adari ikọ ọmọogun ibẹ, ko to di pe o wa gba ijọba patapata ni Ọjọ Aje. Ọgagun naa da igbimọ ijọba tiwantiwa ru, o fi panpẹ ọba mu Olotu Ijọba, Abdalla Hamdok ati awọn eekan ni ijọba ti awọn ologun ti gba lati pin ijọba pẹlu.


Amọ ni bayii, ko ye ẹnikẹni bi ijọba tiwantiwa yoo ṣe gboro lorilẹede Sudan, lẹyin ifipagbajọba yii. Ọgagun al-Burhan lo ti n ṣe adari igbimọ alakoso ologun ''Sovereign council'' ati adari ikọ ọmọogun ibẹ, ko to di pe o wa gba ijọba patapata ni Ọjọ Aje. Ọgagun naa da igbimọ ijọba tiwantiwa ru, o fi panpẹ ọba mu Olotu Ijọba, Abdalla Hamdok ati awọn eekan ni ijọba ti awọn ologun ti gba lati pin ijọba pẹlu. Al-Burhan kii ṣe ẹni ti awọn eniyan mọ ki iditẹ gbajọba to yọ Aarẹ Omar Hassan al-Bassar kuro ni ipo to waye ni ọdun 2019. Nigba naa lọun, oun ni ẹni kẹta to dagba ju ni ikọ ologun lẹyin Ọga agba awọn ologun. Lẹyin iditẹ gbajọba naa ni minisita fun eto aabo fi ipo silẹ to si darukọ al-Burhan gẹgẹ bi ẹni ti yoo di igbimọ ologun ti yoo gbe ijọba ologun kalẹ fun ijọba tiwantiwa mu.


Al-Burhan kii ṣe ẹni ti awọn eniyan mọ ki iditẹ gbajọba to yọ Aarẹ Omar Hassan al-Bassar kuro ni ipo to waye ni ọdun 2019. Nigba naa lọun, oun ni ẹni kẹta to dagba ju ni ikọ ologun lẹyin Ọga agba awọn ologun. Lẹyin iditẹ gbajọba naa ni minisita fun eto aabo fi ipo silẹ to si darukọ al-Burhan gẹgẹ bi ẹni ti yoo di igbimọ ologun ti yoo gbe ijọba ologun kalẹ fun ijọba tiwantiwa mu. Oṣu Kẹjọ, ọdun 2019 ni wọn fi si ipo adari ikọ ''Sovereign council'' lorilẹede Sudan. Bakan naa lo jẹ adari fun ikọ ologun Sudan to ja ninu ogun orilẹede Yemen ni ọdun 2015. Lẹyin ti wọn gbajọba lọwọ Bahir ni Burhan ṣiṣẹ pọ pẹlu ijọba ilẹ United Arab Emirate, Saudi Arabia ati Egypt.