Lẹyin oṣu mẹrin ti Pele Onikoko pokunso niluu Gbọngan, ironu iku rẹ ti pa iya to bi i

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ajalu mi-in tun ti ja lu idile Ọlawale lagbegbe Ọwa-Ọpẹ, niluu Gbọngan bayii, lẹyin oṣu mẹrin ti ọkan lara awọn ogo idile naa, Festus Ọlawale, ẹni ti gbogbo eeyan mọ si Pele Onikoko jade laye. Iya to bi ọmọkunrin naa la gbọ pe oun naa ki aye pe o digbooṣe nibẹrẹ ọsẹ yii. Iya naa, ẹni ti gbogbo awọn araalu mọ si iya elepo la gbọ pe o lọ sọja lati ta epo, latibẹ lo si ti bẹrẹ aisan, nigba ti yoo si fi to wakati kan, iya naa ti gbẹmi-in mi. Oṣu kẹjọ, ọdun yii, ni Pele Onikoko, ẹni ọdun mẹrinlelogoji, pokunso sinu sọọbu to ti n ta koko lagbegbe Oke-Ọla, niluu Gbọngan, ti ko si sẹni to mọ idi to fi ṣe bẹẹ. Gẹgẹ bi ẹnikan niluu Gbọngan to ba wa sọrọ, ṣugbọn to ni ka forukọ bo oun laṣiri ṣe sọ, o ni latigba ti Festus ti ku ni iya rẹ ko ti bọ sipo, o si ṣee ṣe ko jẹ ironu iku rẹ lo tete ran iya rẹ sọrun aremabọ.


Biriiji Agege-Pen Cinema yoo pari ninu oṣu keji, ọdun to n bọ

Jide Alabi Bi ijọba ipinlẹ Eko ba mu ileri rẹ ṣẹ, a jẹ pe oṣu keji, ọdun to n bọ, ni wọn yoo ṣi oju ọna Agege-Pen Cinema ti wọn ti n kọ lati aye ijọba Akinwumi Ambọde. Sanwoolu lo sọ eleyii di mimọ ni Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii lasiko to ṣabewo si biriiji oni kilomita meji din diẹ (1.7km) yii. Akọwe iroyin gomina, Gboyega Akọsile, sọ lorukọ rẹ pe iṣẹ ti fẹrẹ pari lori ọna Agege-Pen-Cinema, ida aadọrin iṣẹ naa lo si ti jẹ ṣiṣe bayii. Gomina ni gbogbo iṣẹ to jẹ mọ biriki lawọn ti ṣe tan, nnkan meji to kan ku ni lati ri i pe awọn oju ọna naa mọ toni toni, ati fifi ami atọka si i, eyi to ni awọn yoo ṣe nibẹrẹ ọdun to n bọ. Bẹẹ nijọba ti fun awọn agbaṣẹṣe naa ni ọsẹ mẹfa pere lati ṣe gbogbo awọn atunṣe to ba yẹ lori iṣẹ oju ọna naa. Sanwoolu ni igbesẹ yii waye lati mu ileri ti awọn ṣe pe gbogbo iṣẹ ti ijọba ana n ṣe lọwọ ko too kuro nipo lawọn yoo pari ṣẹ.


Gomina ni gbogbo iṣẹ to jẹ mọ biriki lawọn ti ṣe tan, nnkan meji to kan ku ni lati ri i pe awọn oju ọna naa mọ toni toni, ati fifi ami atọka si i, eyi to ni awọn yoo ṣe nibẹrẹ ọdun to n bọ. Bẹẹ nijọba ti fun awọn agbaṣẹṣe naa ni ọsẹ mẹfa pere lati ṣe gbogbo awọn atunṣe to ba yẹ lori iṣẹ oju ọna naa. Sanwoolu ni igbesẹ yii waye lati mu ileri ti awọn ṣe pe gbogbo iṣẹ ti ijọba ana n ṣe lọwọ ko too kuro nipo lawọn yoo pari ṣẹ. Tẹ o ba gbagbe, ijọba Akinwumi Ambọde lo bẹrẹ biriiji naa. Ireti rẹ ni lati pari rẹ ni saa ẹlẹẹkeji rẹ ko too di pe wọn ko fun un ni tikẹẹti lati dije dupo lorukọ ẹgbẹ APC l’Ekoo.


Tẹ o ba gbagbe, ijọba Akinwumi Ambọde lo bẹrẹ biriiji naa. Ireti rẹ ni lati pari rẹ ni saa ẹlẹẹkeji rẹ ko too di pe wọn ko fun un ni tikẹẹti lati dije dupo lorukọ ẹgbẹ APC l’Ekoo.


Ẹgbẹrun marun-un iwe ẹsun awọn ajagungbalẹ la ri gba laarin ọdun kan aabọ- Sanwoolu

Faith Adebọla, Eko Gomina Babajide Oluṣọla Sanwo-Olu ni inu oun ko dun, ara si n fu oun sawọn oṣiṣẹ ẹka to n ri si ọrọ atunto ilu Eko (Ministry of Physical Planning), o lawọn ni wọn o ṣiṣẹ wọn bii iṣẹ, ti ojo iwe ẹsun loriṣiiriṣii fi n rọ sọdọ ijọba Eko, o lo ti ju ẹgbẹrun mẹrin o le ọgọrun-un mẹjọ iwe ẹsun tawọn ti ri gba laarin oṣu mejidinlogun pere, ọpọ lo si da lori wahala awọn janduku ajagungbalẹ ti wọn tun n pe ara wọn ni ‘Ọmọ Onilẹ’. Nibi apero ati ipatẹ awọn olokoowo ile kikọ (Lagos Real Estate Market Place Conference and Exhibition), akọkọ iru rẹ nipinlẹ Eko, eyi to waye ninu Eko Hotel, Ikoyi, ni Sanwoolu ti sọrọ ọhun. O ṣekilọ fawọn oṣiṣẹ ẹka ijọba to n ri sọrọ atunto naa pe ki wọn yẹ ara wọn wo, tẹnikẹni ba n gba owo ẹyin, ti eyi si n fa awọn aṣeyọri ijọba Eko nipa ọrọ ilẹ ati ile gbigbe sẹyin, aṣiri irufẹ ẹni bẹẹ maa tu, ọnitọhun yoo si fẹnu fẹra bii abẹbẹ. O ni lara awọn iwe ẹsun naa fihan pe awọn kan ti wọn n ṣiṣẹ ni ẹka ileeṣẹ tọrọ yii n fawọn eeyan ni iwe aṣẹ ile kikọ lorukọ ijọba, ti wọn si n ko awọn eeyan ọhun si yọọyọọ nigba tijọba ba de lati wo awọn ile ti ko bofin mu naa danu. Yatọ si tọrọ awọn janduku ọmọ onilẹ (ajagungbalẹ), lara aroye to wa ninu awọn iwe ẹsun mi-in ni iṣoro bi ijọba ṣe maa n pẹ ki wọn too fawọn eeyan laṣẹ ile kikọ, ati gbigba iwe oni-n-kan lori ilẹ eeyan. Abilekọ Kẹhinde Taiwo lati ẹka to n gbogun ti iwa ajagungbalẹ nipinlẹ Eko sọ pe nnkan bii ẹgbẹrun meji awọn iwe ẹsun tijọba ri gba lawọn ti ṣiṣẹ le lori, tawọn si ti yanju awọn ẹsun naa, bo tilẹ jẹ pe awọn yoo tubọ tẹra mọṣẹ ju tatẹyinwa lọ, gẹgẹ bi Sanwo-Olu ṣe sọ.


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Emi o le fi taratara da si ọrọ awọn Sẹki yẹn, ọrọ lọkọ-laya ni, nigba tẹni to si ni oun fẹẹ waa fẹjọ ọmọ mi sun ko ti wi kinni kan, mo mọ pe ko ti i ka a lara niyẹn, bo ba ka a lara, yoo sọrọ soke. N oo ṣa ni i sọ fun un pe iyawo ẹ waa ba mi pe o ni oun fẹẹ bimọ si i. Bo ba waa sọ fun mi, n oo mọ ẹjọ ti n oo da, ṣugbọn ti ko ba ti fẹnu ara ẹ sọ fun mi, Sẹki ni n oo ba sọrọ to ba ya. Bi Akinfẹnwa ba waa ba mi, n oo ni ko fọgbọn tan iyawo ẹ ni, ko ṣe nnkan gidi mi-in fun un, ko tu u loju, bo ba ṣe daadaa, Sẹki le bimọ kan si i. Owo kuku wa lọwọ wọn ti wọn yoo fi tọ wọn. Beeyan o ba lowo lọwọ ni yoo ni ọmọ meji loun fẹẹ bi, bi owo ba wa, ko si ohun to buru ninu ọmọ mẹrin, nitori a ko mọ ọmọ ti yoo duro sin ni, ẹni ti ọmọ ba sin nikan naa lo bimọ. Iṣẹ ti emi o ṣe nibẹ ni pe n ko ni i jẹ ko lo oogun feto-sọmọ-bibi kan lasiko yii, ko ma ko piisi jẹ, ko si ma lọọ ki waya bọ ara ẹ loju ara, n oo ṣalaye fun un pe awọn iroyin ti mo maa n gbọ nipa kinni naa ko daa. Emi ṣaa ree, emi iya ẹ, mi o lo oogun kan ri.


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Beeyan o ba lowo lọwọ ni yoo ni ọmọ meji loun fẹẹ bi, bi owo ba wa, ko si ohun to buru ninu ọmọ mẹrin, nitori a ko mọ ọmọ ti yoo duro sin ni, ẹni ti ọmọ ba sin nikan naa lo bimọ. Iṣẹ ti emi o ṣe nibẹ ni pe n ko ni i jẹ ko lo oogun feto-sọmọ-bibi kan lasiko yii, ko ma ko piisi jẹ, ko si ma lọọ ki waya bọ ara ẹ loju ara, n oo ṣalaye fun un pe awọn iroyin ti mo maa n gbọ nipa kinni naa ko daa. Emi ṣaa ree, emi iya ẹ, mi o lo oogun kan ri. Oṣu ati taimu lemi n ka, ko si ja mi kulẹ ri, nitori ẹ ni n o ṣe lo piisi, n ko si ni i jẹ ki Sẹki naa lo o. Ṣugbọn ọkọ ẹ gbọdọ ṣe e daadaa. Ọrọ Sẹki o le to gbogbo iyẹn, bi ọkọ ẹ ba ti ṣe e daadaa, to gbe nnkan tuntun kan le e lọwọ, yoo maa pariwo Dele kiri ni: ‘Dele ni o, Dele ni o!’ Ṣebi bo ṣe maa n ṣe tẹlẹ niyẹn. Ọrọ wọn yẹn o le loju emi rara.


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Oṣu ati taimu lemi n ka, ko si ja mi kulẹ ri, nitori ẹ ni n o ṣe lo piisi, n ko si ni i jẹ ki Sẹki naa lo o. Ṣugbọn ọkọ ẹ gbọdọ ṣe e daadaa. Ọrọ Sẹki o le to gbogbo iyẹn, bi ọkọ ẹ ba ti ṣe e daadaa, to gbe nnkan tuntun kan le e lọwọ, yoo maa pariwo Dele kiri ni: ‘Dele ni o, Dele ni o!’ Ṣebi bo ṣe maa n ṣe tẹlẹ niyẹn. Ọrọ wọn yẹn o le loju emi rara. Eyi to tiẹ le, eyi to jọ pe o fẹẹ le, Ọlọrun ti ba mi yanju ẹ. Ọrọ ọmọ ti mo n sọ pe o loyun fun Akin yẹn ni. Ọrọ naa ma fẹẹ le kọja ọrọ oloyun de, ti wọn si fẹẹ sọ ọrọ di nnkan mi-in mọ mi lọwọ. Ọlọrun lo ni ki oluwa ẹ naa jẹ eeyan, ki iṣẹ rere ati orukọ rere oluwa ẹ naa si ṣaaju.


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Eyi to tiẹ le, eyi to jọ pe o fẹẹ le, Ọlọrun ti ba mi yanju ẹ. Ọrọ ọmọ ti mo n sọ pe o loyun fun Akin yẹn ni. Ọrọ naa ma fẹẹ le kọja ọrọ oloyun de, ti wọn si fẹẹ sọ ọrọ di nnkan mi-in mọ mi lọwọ. Ọlọrun lo ni ki oluwa ẹ naa jẹ eeyan, ki iṣẹ rere ati orukọ rere oluwa ẹ naa si ṣaaju. Ẹ wo o, onisọnu lawọn ọmọ ti a n bi yii jare. Isọnu wọn pọ paapaa! Akin fun ọmọ loyun, ọmọ pasitọ!


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Ẹ wo o, onisọnu lawọn ọmọ ti a n bi yii jare. Isọnu wọn pọ paapaa! Akin fun ọmọ loyun, ọmọ pasitọ! Ohun to di wahala niyẹn o. Eewọ ni nile awọn ọmọ yii lati lọọ fẹ Musulumi, wọn ni baba wọn buru debii pe o ti kọ akọbi ẹ lọmọ nitori iyẹn, pe wọn ko ti i yanju iyẹn lati ọjọ ti tọhun ti taku pe ọmọkunrin kan ti baba ati iya ẹ jẹ Musulumi loun fẹẹ fẹ. Wọn wa lẹnu iyẹn ki ọrọ awọn Akin too wọ ọ. Ohun ti Akin fi waa ba ọrọ naa jẹ ni pe ko sọ fẹnikan, koda ko sọ fun aunti ẹ ti wọn jọ n rira ni gbogbo igba, ka tiẹ ni ki i ṣe gbogbo igba lemi ati ẹ n rira. Titi ti ọrọ fi di gbẹgẹdẹ mọ ọn lọwọ, ko wi fẹnikan o. Wọn ti ti i mọle ka too gbọ o. Ọmọ naa fẹran Akin.


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Ohun to di wahala niyẹn o. Eewọ ni nile awọn ọmọ yii lati lọọ fẹ Musulumi, wọn ni baba wọn buru debii pe o ti kọ akọbi ẹ lọmọ nitori iyẹn, pe wọn ko ti i yanju iyẹn lati ọjọ ti tọhun ti taku pe ọmọkunrin kan ti baba ati iya ẹ jẹ Musulumi loun fẹẹ fẹ. Wọn wa lẹnu iyẹn ki ọrọ awọn Akin too wọ ọ. Ohun ti Akin fi waa ba ọrọ naa jẹ ni pe ko sọ fẹnikan, koda ko sọ fun aunti ẹ ti wọn jọ n rira ni gbogbo igba, ka tiẹ ni ki i ṣe gbogbo igba lemi ati ẹ n rira. Titi ti ọrọ fi di gbẹgẹdẹ mọ ọn lọwọ, ko wi fẹnikan o. Wọn ti ti i mọle ka too gbọ o. Ọmọ naa fẹran Akin. Tinukẹ ni Sẹki ni oun mọ ọn si, koda, Safu naa mọ ọn, nitori Akin ti mu un wa si ṣọọbu ri lọjọ kan ti emi o si nibẹ, Safu ni iwa ọmọ naa daa debii pe nigba to n lọ, ẹgbẹrun marun-un loun fun un lapo ara oun. Bẹẹ, emi o gbọ nnkan kan. Bawo ni ki n tiẹ ṣe gbọ, ṣe Akin ti ki i ba mi sọrọ. Bo o ba si ti beere ọrọ pe lọjọ wo ni yoo mu iyawo wale bayii, bii ẹni pe o kan an leewo ni.


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Tinukẹ ni Sẹki ni oun mọ ọn si, koda, Safu naa mọ ọn, nitori Akin ti mu un wa si ṣọọbu ri lọjọ kan ti emi o si nibẹ, Safu ni iwa ọmọ naa daa debii pe nigba to n lọ, ẹgbẹrun marun-un loun fun un lapo ara oun. Bẹẹ, emi o gbọ nnkan kan. Bawo ni ki n tiẹ ṣe gbọ, ṣe Akin ti ki i ba mi sọrọ. Bo o ba si ti beere ọrọ pe lọjọ wo ni yoo mu iyawo wale bayii, bii ẹni pe o kan an leewo ni. Yoo sa lọ kuro niwaju ẹ loju ẹsẹ ni. Ohun ti emi o ṣe mọ pe o ni Tinukẹ kan nibi kan niyẹn. Ṣugbọn Elizabeth ni wọn mọ ọn si ninu ile wọn.


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Yoo sa lọ kuro niwaju ẹ loju ẹsẹ ni. Ohun ti emi o ṣe mọ pe o ni Tinukẹ kan nibi kan niyẹn. Ṣugbọn Elizabeth ni wọn mọ ọn si ninu ile wọn. Bi Akin si ṣe wa yẹn, kinni kan wa ti ki i fi ṣere, iyẹn ni pe ki i fẹ ki awọn eeyan ma mọ pe Musulumi loun. Ki i kirun taara o, ṣugbọn bii ko maa sọrọ ko sare sọ pe Walai, tabi ko ni Alau Akbaru, tabi ko ni Subuhanala, gbogbo iyẹn lawọn ọrẹ rẹ fi mọ ọn ni Musulumi o. Awọn mi-in tiẹ maa n fẹẹ pe e lorukọ ẹ, awọn ti wọn mọ ọn dele ni o, inu ẹ maa n dun ti wọn ba pe e ni Aloma, awọn ọrẹ ẹ ni o. Awọn ti wọn si n pe e ni Aloma ko mọ pe nitori orukọ ẹ ni. Idris.


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Bi Akin si ṣe wa yẹn, kinni kan wa ti ki i fi ṣere, iyẹn ni pe ki i fẹ ki awọn eeyan ma mọ pe Musulumi loun. Ki i kirun taara o, ṣugbọn bii ko maa sọrọ ko sare sọ pe Walai, tabi ko ni Alau Akbaru, tabi ko ni Subuhanala, gbogbo iyẹn lawọn ọrẹ rẹ fi mọ ọn ni Musulumi o. Awọn mi-in tiẹ maa n fẹẹ pe e lorukọ ẹ, awọn ti wọn mọ ọn dele ni o, inu ẹ maa n dun ti wọn ba pe e ni Aloma, awọn ọrẹ ẹ ni o. Awọn ti wọn si n pe e ni Aloma ko mọ pe nitori orukọ ẹ ni. Idris. Wọn ni ọkunrin olowo ati alagbara kan ti wa nibi kan nigba kan to n jẹ Idiris Aloma. Boya oun lo sọ ara ẹ bẹẹ ni o, boya awọn ọrẹ ni o, ṣugbọn nigba to ti wa ni ileewe girama ni wọn ti n pe e bẹẹ. Emi o waa mọ bo ṣe jẹ ọmọ pasitọ lo lọọ ba yii o. Wọn ni ọjọ ọrẹ wọn ti pẹ, awọn ti wọn mọ wọn naa ni nileewe girama ni wọn ti pade, nigba naa ni wọn si ti n ba ọrẹ wọn bọ.


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Wọn ni ọkunrin olowo ati alagbara kan ti wa nibi kan nigba kan to n jẹ Idiris Aloma. Boya oun lo sọ ara ẹ bẹẹ ni o, boya awọn ọrẹ ni o, ṣugbọn nigba to ti wa ni ileewe girama ni wọn ti n pe e bẹẹ. Emi o waa mọ bo ṣe jẹ ọmọ pasitọ lo lọọ ba yii o. Wọn ni ọjọ ọrẹ wọn ti pẹ, awọn ti wọn mọ wọn naa ni nileewe girama ni wọn ti pade, nigba naa ni wọn si ti n ba ọrẹ wọn bọ. Ọrẹ ti wọn ti n ṣe lati bii ọdun mẹẹẹdogun sẹyin. Ṣugbọn wọn sọ pe latigba ti baba yẹn ti mọ pe ọrẹ wọn n le lo ti n kilọ fun ọmọ rẹ, iyẹn lẹẹkọọkan to ba wa sile wọn. Nigba to si ya, Akin o dele wọn mọ, nigba to jẹ ojoojumọ niyẹn n lọọ ba Akin nile ẹ. Kẹ ẹ maa wo awọn ọmọ yii o, o ni oun ko gbe ile wa, ile merẹnti loun n lọọ gbe, to tun jade nibẹ, to ko wa sile mi nibi to fi ṣe ọọfiisi, aṣe ọrọ ọmọ Tinukẹ yẹn wa nibẹ.


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Ọrẹ ti wọn ti n ṣe lati bii ọdun mẹẹẹdogun sẹyin. Ṣugbọn wọn sọ pe latigba ti baba yẹn ti mọ pe ọrẹ wọn n le lo ti n kilọ fun ọmọ rẹ, iyẹn lẹẹkọọkan to ba wa sile wọn. Nigba to si ya, Akin o dele wọn mọ, nigba to jẹ ojoojumọ niyẹn n lọọ ba Akin nile ẹ. Kẹ ẹ maa wo awọn ọmọ yii o, o ni oun ko gbe ile wa, ile merẹnti loun n lọọ gbe, to tun jade nibẹ, to ko wa sile mi nibi to fi ṣe ọọfiisi, aṣe ọrọ ọmọ Tinukẹ yẹn wa nibẹ. Emi o kuku mọ. Gbogbo bi ọrọ si ti n di wahala nile awọn ọmọ yii, ti pasitọ n kilọ fun un lojoojumọ pe ko ma fẹ Musulumi, ko gbọdọ mu Musulumi waa ba oun, gbogbo ẹ ni ọmọ yẹn n sọ fun Akin temi o. Kaka ko si sọ nile ka le mọ ohun ti a oo ṣe, niṣe ni wọn n fi ọrọ naa rẹrin-in laarin ara wọn, pe ko si wahala. Ṣe bi emi ba gbọ, n ko ti ni i le e nidii ẹ. Abi ọran ni wọn fi n fẹẹyan ni.


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Emi o kuku mọ. Gbogbo bi ọrọ si ti n di wahala nile awọn ọmọ yii, ti pasitọ n kilọ fun un lojoojumọ pe ko ma fẹ Musulumi, ko gbọdọ mu Musulumi waa ba oun, gbogbo ẹ ni ọmọ yẹn n sọ fun Akin temi o. Kaka ko si sọ nile ka le mọ ohun ti a oo ṣe, niṣe ni wọn n fi ọrọ naa rẹrin-in laarin ara wọn, pe ko si wahala. Ṣe bi emi ba gbọ, n ko ti ni i le e nidii ẹ. Abi ọran ni wọn fi n fẹẹyan ni. Loootọ o maa wu mi ki ọmọ mi fẹ Musulumi, ṣugbọn to ba jẹ Kristiẹni naa lo fẹ, ko si ohun to buru ninu ẹ lọdọ temi, ohun ti n ko kan fẹ naa ni ki ẹnikan maa wa fi ọrọ ẹsin tiẹ yọ emi naa lẹnu, onikaluku lo lẹsin tiẹ. Ohun to dun mi ju ninu ọrọ yẹn niyẹn. Sẹki ni Tinukẹ funra ẹ lo ni afi ki oun loyun, Akin kọ fun un.


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Loootọ o maa wu mi ki ọmọ mi fẹ Musulumi, ṣugbọn to ba jẹ Kristiẹni naa lo fẹ, ko si ohun to buru ninu ẹ lọdọ temi, ohun ti n ko kan fẹ naa ni ki ẹnikan maa wa fi ọrọ ẹsin tiẹ yọ emi naa lẹnu, onikaluku lo lẹsin tiẹ. Ohun to dun mi ju ninu ọrọ yẹn niyẹn. Sẹki ni Tinukẹ funra ẹ lo ni afi ki oun loyun, Akin kọ fun un. Nigba ti ko si fi i lọrun silẹ lo fi loyun yii. Wọn lo ni ohun to le yi baba oun lọkan pada niyẹn. N lọmọ ba loyun, lo di wahala, ni wọn ni baba ẹ ba yari, lo ni ti oun ba ri Akin, oun maa bẹ ẹ lori.


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Nigba ti ko si fi i lọrun silẹ lo fi loyun yii. Wọn lo ni ohun to le yi baba oun lọkan pada niyẹn. N lọmọ ba loyun, lo di wahala, ni wọn ni baba ẹ ba yari, lo ni ti oun ba ri Akin, oun maa bẹ ẹ lori. Lo ni ki ọmọ ko jade nile oun o. Nigba ti ọmọ o si ni ibi meji ti yoo ko lọ, ọdọ Akin naa lo ko wa. Wọn waa ni aburo ẹ kan to ti maa n ba a wa sọdọ Akin naa lo lọọ ṣofofo pe ibẹ lo ma wa. Ni pasitọ ba lọọ fi ọlọpaa mu ọmọ temi o, lo ni o ji ọmọ gbe.


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Lo ni ki ọmọ ko jade nile oun o. Nigba ti ọmọ o si ni ibi meji ti yoo ko lọ, ọdọ Akin naa lo ko wa. Wọn waa ni aburo ẹ kan to ti maa n ba a wa sọdọ Akin naa lo lọọ ṣofofo pe ibẹ lo ma wa. Ni pasitọ ba lọọ fi ọlọpaa mu ọmọ temi o, lo ni o ji ọmọ gbe. Ẹ gbọ, nibi ti aye le de bayii, keeyan ni ki ọlọpaa lọọ mu ẹnikan pe o ji ọmọ gbe! Eyi ti mo ri niyẹn o!


Wọn ma fọlọpaa mu ọmọ mi o

Ẹ gbọ, nibi ti aye le de bayii, keeyan ni ki ọlọpaa lọọ mu ẹnikan pe o ji ọmọ gbe! Eyi ti mo ri niyẹn o!


Lẹta pataki si awọn ọdọ ọmọ Yoruba patapata

Nibi ti ọrọ de duro bayii fun gbogbo ọmọ Yoruba, afi ka wa nnkan mi-in ṣe. Ohun ti mo n sọ ni pe afi ka wa ọgbọn mi-in da, bi a ba fẹẹ bọ ninu oko ẹru ti awọn oloṣẹlu ti wọn wa laarin wa ko wa si. Bi ẹ ba ri ẹni kan to ba n tan yin, to n sọ fun yin pe ko si wahala kankan nilẹ Yoruba, ọmọ Yoruba ko si ninu oko ẹru awọn ẹya mi-in ti wọn n ṣejọba ni Naijiria, mo fi Ọlọrun bẹ yin, ẹ ma da tọhun lohun o. Meji ni: bi ko ba jẹ tọhun ko lọgbọn lori, aa jẹ oṣelu tabi ijẹkujẹ lọdọ awọn oloṣelu ti sọ aye rẹ di olukurumuṣu. Nnkan n ṣe wa, ẹni to ba waa ni oun ko mọ, alaimọkan ni. Ipo to yẹ ki Yoruba wa ni Naijiria kọ la wa, awọn ti a si n foju ara-oko ati alaigbọn wo nijọsi ti pada waa di ọba le wa lori, awọn ni wọn si ku ti wọn n paṣẹ waa. Ọrọ naa da bii igba pe epe n ja wa ni.


Nnkan n ṣe wa, ẹni to ba waa ni oun ko mọ, alaimọkan ni. Ipo to yẹ ki Yoruba wa ni Naijiria kọ la wa, awọn ti a si n foju ara-oko ati alaigbọn wo nijọsi ti pada waa di ọba le wa lori, awọn ni wọn si ku ti wọn n paṣẹ waa. Ọrọ naa da bii igba pe epe n ja wa ni. Bẹẹ ọwọ ara wa la fi n ṣe ara wa. Awa agbalagba ti a jẹ Yoruba ti tẹ, koda, a ti fi atẹ tẹdii. Loju wa bayii, nnkan ti awọn ti wọn jẹ baba fun wa gbe le wa lọwọ, a si sọ ọ di korofo.


Bẹẹ ọwọ ara wa la fi n ṣe ara wa. Awa agbalagba ti a jẹ Yoruba ti tẹ, koda, a ti fi atẹ tẹdii. Loju wa bayii, nnkan ti awọn ti wọn jẹ baba fun wa gbe le wa lọwọ, a si sọ ọ di korofo. Eto ẹkọ ni, eto iṣakoso ijọba ni, idagbasoke ọrọ aje ni, gbogbo nnkan wọnyi la fi n jẹ baba ni Naijiria tẹlẹ, gbogbo nnkan yii naa lo si bajẹ loju wa. Nitori pe emi naa jẹ ọkan laarin awọn agbaagba yii, mo ri ohun to n ṣe wa daadaa. Ohun to n pa wa ku naa ni imọtara-ẹni-nikan, tabi riro pe awa nikan la gbọn ju, ohun to si fa ainiṣọkan laarin wa niyẹn.


Eto ẹkọ ni, eto iṣakoso ijọba ni, idagbasoke ọrọ aje ni, gbogbo nnkan wọnyi la fi n jẹ baba ni Naijiria tẹlẹ, gbogbo nnkan yii naa lo si bajẹ loju wa. Nitori pe emi naa jẹ ọkan laarin awọn agbaagba yii, mo ri ohun to n ṣe wa daadaa. Ohun to n pa wa ku naa ni imọtara-ẹni-nikan, tabi riro pe awa nikan la gbọn ju, ohun to si fa ainiṣọkan laarin wa niyẹn. Gbogbo ẹnikẹni to ba jokoo sibi kan, to n ro pe oun nikan loun lọgbọn ju laarin awọn ẹgbẹ oun, ati pe gbogbo ohun ti oun ba gbe kalẹ lawọn to ku gbọdọ tẹle, imọtara-ẹni nikan ni, ohun ti Yoruba si sọ nipa iwa emi-nikan-ni-mo-gbọn-tan yii ko daa. Yoruba ni, ẹni to gbọn, to lẹni kan ko gbọn, oun ni baba were, oun ni baba digbolugi. Ohun ti Yoruba ṣe sọ bẹẹ fun awọn ti wọn n ro ara wọn si ọlọgbọn aye yii ni pe ko si ẹni kan ti i gbọn tan, ọmọde gbọn, agba gbọn, la fi da ilẹ Ifẹ; bẹẹ ni ọwọ ọmọde ko to pẹpẹ, ti agbalagba ko wọ kengbe, ẹni kan ki i gbọn tan, nitori ibi ti ọgbọn ẹni kan ba pin si, ibẹ ni tẹlomi-in yoo ti bẹrẹ, Ọlọrun to da gbogbo wa, ko fi idi ọgbọn han ẹni kan. Bi ẹni kan ba wa laarin yin, ti Ọlọrun gba adura rẹ lojiji, to di olowo, kia lo maa sọ ara rẹ di alaṣẹ, ti aa maa paṣẹ hauhau, ati ọlọgbọn ati onimọ, aa fẹ ki gbogbo wọn wa labẹ oun.


Gbogbo ẹnikẹni to ba jokoo sibi kan, to n ro pe oun nikan loun lọgbọn ju laarin awọn ẹgbẹ oun, ati pe gbogbo ohun ti oun ba gbe kalẹ lawọn to ku gbọdọ tẹle, imọtara-ẹni nikan ni, ohun ti Yoruba si sọ nipa iwa emi-nikan-ni-mo-gbọn-tan yii ko daa. Yoruba ni, ẹni to gbọn, to lẹni kan ko gbọn, oun ni baba were, oun ni baba digbolugi. Ohun ti Yoruba ṣe sọ bẹẹ fun awọn ti wọn n ro ara wọn si ọlọgbọn aye yii ni pe ko si ẹni kan ti i gbọn tan, ọmọde gbọn, agba gbọn, la fi da ilẹ Ifẹ; bẹẹ ni ọwọ ọmọde ko to pẹpẹ, ti agbalagba ko wọ kengbe, ẹni kan ki i gbọn tan, nitori ibi ti ọgbọn ẹni kan ba pin si, ibẹ ni tẹlomi-in yoo ti bẹrẹ, Ọlọrun to da gbogbo wa, ko fi idi ọgbọn han ẹni kan. Bi ẹni kan ba wa laarin yin, ti Ọlọrun gba adura rẹ lojiji, to di olowo, kia lo maa sọ ara rẹ di alaṣẹ, ti aa maa paṣẹ hauhau, ati ọlọgbọn ati onimọ, aa fẹ ki gbogbo wọn wa labẹ oun. Bẹẹ oun ko lọgbọn, ko nimọ paapaa, owo lo ni. Ohun to buru ni pe ko ni i fẹ koun sọrọ kẹni kan ta ko oun, nitori loju tirẹ, olowo nikan ni baba. Bi ẹni kan ti ko jẹ kinni kan lanaa ba gbe igba oṣelu, ti wọn jaja fi i ṣe alaga kansu, tabi to di gomina laarin yin, loju yin yii naa, kia ni yoo ya ara rẹ sọtọ.


Bẹẹ oun ko lọgbọn, ko nimọ paapaa, owo lo ni. Ohun to buru ni pe ko ni i fẹ koun sọrọ kẹni kan ta ko oun, nitori loju tirẹ, olowo nikan ni baba. Bi ẹni kan ti ko jẹ kinni kan lanaa ba gbe igba oṣelu, ti wọn jaja fi i ṣe alaga kansu, tabi to di gomina laarin yin, loju yin yii naa, kia ni yoo ya ara rẹ sọtọ. Ki i ṣe pe yoo ya ara rẹ sọtọ nikan ni o, yoo sọ ara rẹ di baba le gbogbo ẹni to ku lori, titi dori awọn ti wọn dibo yan an, ati awọn ti wọn ronu lati fa a kalẹ. Agaga ẹni to ba di gomina tabi aṣofin, wahala ti de niyẹn, bi ọlọpaa ko ba tọ si i, yoo fi ọna awuruju ko ọlọpaa meji tabi ju bẹẹ lọ yi ara rẹ ka, yoo si bẹrẹ si i ṣe bii ẹni pe oun ni baba fun gbogbo yin. Bẹẹ korofo ni o, ko jẹ kinni kan, ọgbọn ẹyo kan bayii ko si si lori rẹ.


Ki i ṣe pe yoo ya ara rẹ sọtọ nikan ni o, yoo sọ ara rẹ di baba le gbogbo ẹni to ku lori, titi dori awọn ti wọn dibo yan an, ati awọn ti wọn ronu lati fa a kalẹ. Agaga ẹni to ba di gomina tabi aṣofin, wahala ti de niyẹn, bi ọlọpaa ko ba tọ si i, yoo fi ọna awuruju ko ọlọpaa meji tabi ju bẹẹ lọ yi ara rẹ ka, yoo si bẹrẹ si i ṣe bii ẹni pe oun ni baba fun gbogbo yin. Bẹẹ korofo ni o, ko jẹ kinni kan, ọgbọn ẹyo kan bayii ko si si lori rẹ. Ohun to fa a ti kaluku fi n du ipo fun ara rẹ niyi. Awọn oloṣelu wa ko tori pe wọn yoo ṣe ilu tabi iran Yoruba loore maa du ipo yii, nitori ki wọn le lowo ati ọla ati agbara ju ara yooku lọ ni. Ọpọ olowo ilẹ wa ko nifẹẹ awọn eeyan rẹ, ki wọn lowo nidii okoowo tabi nidii iṣe kọngila, ki wọn si maa fi owo yii rẹ ara yooku jẹ ni.


Ohun to fa a ti kaluku fi n du ipo fun ara rẹ niyi. Awọn oloṣelu wa ko tori pe wọn yoo ṣe ilu tabi iran Yoruba loore maa du ipo yii, nitori ki wọn le lowo ati ọla ati agbara ju ara yooku lọ ni. Ọpọ olowo ilẹ wa ko nifẹẹ awọn eeyan rẹ, ki wọn lowo nidii okoowo tabi nidii iṣe kọngila, ki wọn si maa fi owo yii rẹ ara yooku jẹ ni. Nigba ti ẹ ba tu idi eyi wo, imọtara-ẹni-nikan naa ni. Eleyii lo si ba gbogbo nnkan jẹ fun wa. O ba nnkan jẹ fun wa nitori pe iwa imọtara-ẹni-nikan yii lo bi afemi-afemi.


Nigba ti ẹ ba tu idi eyi wo, imọtara-ẹni-nikan naa ni. Eleyii lo si ba gbogbo nnkan jẹ fun wa. O ba nnkan jẹ fun wa nitori pe iwa imọtara-ẹni-nikan yii lo bi afemi-afemi. Ko sohun ti ẹni to mọ ti ara rẹ nikan n wa kiri ju ki gbogbo aye maa sọ pe afi oun, afi oun lọ. Nibi to ti n wa eleyii kiri ni igberaga yoo ti wọle, nitori yoo ro pe oun lolori aye ni; ọkanjuwa yoo wọ ọ nitori ko ni i fẹ ki ẹnikẹni ni nnkan ju oun lọ, gbogbo ohun ti awọn mi-in ba ni ni yoo fẹ ko jẹ tirẹ. Awọn nnkan ti mo n sọ yii ni o jẹ ki awa agbaagba ilẹ Yoruba asiko yii gbọ ara wa ye.


Ko sohun ti ẹni to mọ ti ara rẹ nikan n wa kiri ju ki gbogbo aye maa sọ pe afi oun, afi oun lọ. Nibi to ti n wa eleyii kiri ni igberaga yoo ti wọle, nitori yoo ro pe oun lolori aye ni; ọkanjuwa yoo wọ ọ nitori ko ni i fẹ ki ẹnikẹni ni nnkan ju oun lọ, gbogbo ohun ti awọn mi-in ba ni ni yoo fẹ ko jẹ tirẹ. Awọn nnkan ti mo n sọ yii ni o jẹ ki awa agbaagba ilẹ Yoruba asiko yii gbọ ara wa ye. Awọn ti wọn fẹ ti ilu ati ti iran Yoruba denudenu ko to nnkan, kidaa awọn ti wọn n forukọ Yoruba jẹun lo pọ lọ jaburata. Wọn n fi orukọ Yoruba jẹun, bẹẹ ni wọn n ba iran Yoruba jẹ. Bi ọrọ oṣelu ba ti de, wọn aa jade, wọn aa lawọn laṣaaju Yoruba, awọn ni gbogbo ọmọ Yoruba n fori balẹ fun, awọn ni olori wọn.


Awọn ti wọn fẹ ti ilu ati ti iran Yoruba denudenu ko to nnkan, kidaa awọn ti wọn n forukọ Yoruba jẹun lo pọ lọ jaburata. Wọn n fi orukọ Yoruba jẹun, bẹẹ ni wọn n ba iran Yoruba jẹ. Bi ọrọ oṣelu ba ti de, wọn aa jade, wọn aa lawọn laṣaaju Yoruba, awọn ni gbogbo ọmọ Yoruba n fori balẹ fun, awọn ni olori wọn. Bẹẹ irọ ni o: ẹni to n sọrọ yii, pẹlu awọn aṣalàjẹ bii meji mẹta kan ni wọn ko ara wọn jọ, ti wọn n tu araalu jẹ. Idi niyi ti aṣaaju Yoruba fi pọ kaakiri, nitori ọgbọn atijẹ lasan, imọtara-ẹni-nikan lasan, afemi-afemi lasan, ni gbogbo wọn n ba kiri. Ẹ wo ẹgbẹ ọmọ Yoruba ti wọn gbe kalẹ laipẹ yii, Yoruba World Congress, ẹgbẹ ti wọn fi Ọjọgbọn Banji Akintoye ṣe olori rẹ, loju wa nibi, lai ti i pe ọdun kan ti ẹgbẹ naa dide, ni wọn lu ẹgbẹ naa fọ pata.


Bẹẹ irọ ni o: ẹni to n sọrọ yii, pẹlu awọn aṣalàjẹ bii meji mẹta kan ni wọn ko ara wọn jọ, ti wọn n tu araalu jẹ. Idi niyi ti aṣaaju Yoruba fi pọ kaakiri, nitori ọgbọn atijẹ lasan, imọtara-ẹni-nikan lasan, afemi-afemi lasan, ni gbogbo wọn n ba kiri. Ẹ wo ẹgbẹ ọmọ Yoruba ti wọn gbe kalẹ laipẹ yii, Yoruba World Congress, ẹgbẹ ti wọn fi Ọjọgbọn Banji Akintoye ṣe olori rẹ, loju wa nibi, lai ti i pe ọdun kan ti ẹgbẹ naa dide, ni wọn lu ẹgbẹ naa fọ pata. Ki i kuku u ṣe Fulani tabi Buhari lo lu u fọ, bi awọn yii ba tilẹ lọwọ si iṣubu ẹgbẹ naa, sibẹ awọn Yoruba wa ni wọn lo lati fọ ọ. Awọn ti wọn jọ bẹrẹ ẹgbẹ naa bii Tọla (Adeniyi), Amos (Akingba), ati awọn diẹ kan ti wọn ko tilẹ lorukọ nibi kan ni wọn ṣaaju, ti wọn lu ẹgbẹ naa fọ. Ẹgbẹ ti gbogbo Yoruba ti n gbọkan tẹ, ẹgbẹ ti wọn n ro pe yoo ṣe oore fun iran wa, awọn ti wọn gbe e soke naa ni wọn lo lati fa a walẹ kia. Ọtọ ni Afẹnifẹre ti Baba (Adebajo).


Ki i kuku u ṣe Fulani tabi Buhari lo lu u fọ, bi awọn yii ba tilẹ lọwọ si iṣubu ẹgbẹ naa, sibẹ awọn Yoruba wa ni wọn lo lati fọ ọ. Awọn ti wọn jọ bẹrẹ ẹgbẹ naa bii Tọla (Adeniyi), Amos (Akingba), ati awọn diẹ kan ti wọn ko tilẹ lorukọ nibi kan ni wọn ṣaaju, ti wọn lu ẹgbẹ naa fọ. Ẹgbẹ ti gbogbo Yoruba ti n gbọkan tẹ, ẹgbẹ ti wọn n ro pe yoo ṣe oore fun iran wa, awọn ti wọn gbe e soke naa ni wọn lo lati fa a walẹ kia. Ọtọ ni Afẹnifẹre ti Baba (Adebajo). Nibi lawọn agba bii Faṣọranti, Fẹmi (Okurounmu), Olu (Falae), Ṣupọ (Sọnibare) ati Yinka (Odumakin) pẹlu awọn mi-in wa. Igba ti ina Afẹnifẹre n jo, awọn Bọla (Tinubu), dide, wọn lu u fọ. Nidii eyi, ọtọ ni Afẹnifẹre tiwọn.


Nibi lawọn agba bii Faṣọranti, Fẹmi (Okurounmu), Olu (Falae), Ṣupọ (Sọnibare) ati Yinka (Odumakin) pẹlu awọn mi-in wa. Igba ti ina Afẹnifẹre n jo, awọn Bọla (Tinubu), dide, wọn lu u fọ. Nidii eyi, ọtọ ni Afẹnifẹre tiwọn. Lọdọ wọn lawọn bii Bisi (Akande), Ṣẹgun (Ọṣọba), Biyi (Durojaye) atawọn mi-in wa. Bi kinni kan ba waa ṣẹlẹ, ti Afẹnifẹre tawọn Yinka ba ni awọn o gba, kinni naa ko tẹ Yoruba lọrun, awọn Afẹnifẹre ti Bọla aa ko ero lẹyin, wọn n lọ sọdọ awọn Buhari atawọn Fulani to n mu wa sin niyẹn, wọn aa ni ohun ti wọn n ṣe yẹn gan-an ni ki wọn mura si i, nitori gbogbo Yoruba lo wa lẹyin wọn. Nibẹ ni nnkan ti maa daru, nitori ko ni i sẹni to mọ ojulowo Afẹnifẹre.


Lọdọ wọn lawọn bii Bisi (Akande), Ṣẹgun (Ọṣọba), Biyi (Durojaye) atawọn mi-in wa. Bi kinni kan ba waa ṣẹlẹ, ti Afẹnifẹre tawọn Yinka ba ni awọn o gba, kinni naa ko tẹ Yoruba lọrun, awọn Afẹnifẹre ti Bọla aa ko ero lẹyin, wọn n lọ sọdọ awọn Buhari atawọn Fulani to n mu wa sin niyẹn, wọn aa ni ohun ti wọn n ṣe yẹn gan-an ni ki wọn mura si i, nitori gbogbo Yoruba lo wa lẹyin wọn. Nibẹ ni nnkan ti maa daru, nitori ko ni i sẹni to mọ ojulowo Afẹnifẹre. Bo ṣe ri ninu Ẹgbẹ Igbimọ Agba (Yoruba Council of Elders) naa ree, wọn ti lu ẹgbe naa fọ mọ ara wọn lori. Ẹgbẹ OPC to wa nilẹ yii to meji mẹta, ọtọ ni ti Gani Adams, ọtọ ni tawọn ọmọlẹyin Fasehun, awọn mi-in si tun wa ti wọn ko ara wọn jọ. Ohun to fa a to fi jẹ ẹgbẹ oriṣiiriṣii to wa nilẹ Yoruba loni-in yii le ni irinwo, Yoruba ni gbogbo wọn si ni awọn n ja fun, bẹẹ ni wọn ko ri ija kan yanju, wọn ko si ri idagbasoke kan mu wa ba wa.


Bo ṣe ri ninu Ẹgbẹ Igbimọ Agba (Yoruba Council of Elders) naa ree, wọn ti lu ẹgbe naa fọ mọ ara wọn lori. Ẹgbẹ OPC to wa nilẹ yii to meji mẹta, ọtọ ni ti Gani Adams, ọtọ ni tawọn ọmọlẹyin Fasehun, awọn mi-in si tun wa ti wọn ko ara wọn jọ. Ohun to fa a to fi jẹ ẹgbẹ oriṣiiriṣii to wa nilẹ Yoruba loni-in yii le ni irinwo, Yoruba ni gbogbo wọn si ni awọn n ja fun, bẹẹ ni wọn ko ri ija kan yanju, wọn ko si ri idagbasoke kan mu wa ba wa. Ko sohun to fa a ju pe ọpọ awọn eeyan naa n fi orukọ Yoruba jẹun lasan ni. Wọn n lo Yoruba lati fi wọn gba nnkan l’Abuja: wọn n gba ipo, wọn n gba owo, wọn si n gba agbara (si apo ara wọn nikan ni o! ), wọn ko si fi kinni naa ṣe anfaani fun iran wa, nitori wọn n ta wa fawọn ẹya mi-in ni.


Ko sohun to fa a ju pe ọpọ awọn eeyan naa n fi orukọ Yoruba jẹun lasan ni. Wọn n lo Yoruba lati fi wọn gba nnkan l’Abuja: wọn n gba ipo, wọn n gba owo, wọn si n gba agbara (si apo ara wọn nikan ni o! ), wọn ko si fi kinni naa ṣe anfaani fun iran wa, nitori wọn n ta wa fawọn ẹya mi-in ni. Nibi ti ọrọ wa de yii, ki la oo ṣe. O ti han si mi pe ti a ba gboju le ti awa agbaagba ilẹ Yoruba nikan, ọrọ Yoruba ko ni i yanju, kaka bẹẹ, awọn agbalagba yii yoo ti ti Yoruba sinu ọfin ni. Ootọ ọrọ ko ṣaa ni i sọ pe ka ma sọ oun.


Nibi ti ọrọ wa de yii, ki la oo ṣe. O ti han si mi pe ti a ba gboju le ti awa agbaagba ilẹ Yoruba nikan, ọrọ Yoruba ko ni i yanju, kaka bẹẹ, awọn agbalagba yii yoo ti ti Yoruba sinu ọfin ni. Ootọ ọrọ ko ṣaa ni i sọ pe ka ma sọ oun. Nidii eyi, ọrọ naa ti yi kan ẹyin ọdọ aarin wa, ẹyin ọdọ ọmọ Yoruba, ẹyin ti ẹ wa lati bii ọgbọn ọdun dori aadọta, ẹyin ni iṣe wa lọwọ yin lati ko iran Yoruba yọ. Ki lẹ fẹẹ ṣe, bawo ni ẹ o si ti ṣe e? Ẹ jẹ ka pade lọsẹ to n bọ.


Nidii eyi, ọrọ naa ti yi kan ẹyin ọdọ aarin wa, ẹyin ọdọ ọmọ Yoruba, ẹyin ti ẹ wa lati bii ọgbọn ọdun dori aadọta, ẹyin ni iṣe wa lọwọ yin lati ko iran Yoruba yọ. Ki lẹ fẹẹ ṣe, bawo ni ẹ o si ti ṣe e? Ẹ jẹ ka pade lọsẹ to n bọ.


Makẹta ti Tọpẹ bimọ fun b’ALAROYE sọrọ: N ko ni ẹjọ kankan pẹlu Ayọmikun, Tọpẹ ni ko jade waa sọrọ

Latigba ti gbajumọ oniṣowo fiimu Yoruba, to tun n ta mọto bayii, Mayegun Oyegoke Ọlaoye, ti bọ sori ikanni ayelujara ẹ, Instagiraamu, to si la ọrọ to ti da bii aṣiri mọlẹ laarin oun ati gbajumọ olorin ẹmi nni, Tọpẹ Alabi, pe oun lobinrin naa bi akọbi ẹ, Ayọmikun, fun ni ni ọrọ yii ti da awuyewuye nla silẹ. Bi ọmọ ti wọn n ja si yii ṣe bọ sita lati sọrọ, ni awọn eeyan ti n gba ọrọ naa bii ẹni gba igba ọti. Eyi lo fa a ti akọroyin wa fi pinnu lati wa ọkunrin yii kan ko le sọ ti ẹnu rẹ lori iṣẹlẹ naa. Ọkunrin naa ti ba akọroyin wa, KAZEEM ADEROUNMU sọrọ, alaye to ṣe ree: ALAROYE: Ẹ ku aṣalẹ o, lati ileeṣẹ ALAROYE ni o… Ọlaoye: Ẹ kaalẹ o… ALAROYE: Ọrọ nipa awuyewuye to n lọ nipa ọmọ ti Tọpẹ Alabi bi fun yin ni a ṣe pe yin lati le tan imọlẹ sawọn nnkan kan to jẹ yọ ni o… Ọlaoye: Kin ni ẹ fẹ ki n sọ nipa ẹ? ALAROYE: Ni kete ti iroyin ọhun ti gbalu, oriṣiriiṣi ọrọ lawọn eeyan ti sọ nipa yin, koda awọn mi-in sọ pe ẹ sa fun ojuṣe yin lori ọmọ naa ni, ati pe lasiko tẹ ẹ jade lati sọ nipa ẹ yii, bii ẹni fẹẹ fi ba nnkan jẹ ni? Ọlaoye: Ohun to ṣẹlẹ ni pe niṣe ni mo mọ-ọn-mọ fẹẹ dakẹ, mi o fẹẹ sọ ohunkohun.


Ọkunrin naa ti ba akọroyin wa, KAZEEM ADEROUNMU sọrọ, alaye to ṣe ree: ALAROYE: Ẹ ku aṣalẹ o, lati ileeṣẹ ALAROYE ni o… Ọlaoye: Ẹ kaalẹ o… ALAROYE: Ọrọ nipa awuyewuye to n lọ nipa ọmọ ti Tọpẹ Alabi bi fun yin ni a ṣe pe yin lati le tan imọlẹ sawọn nnkan kan to jẹ yọ ni o… Ọlaoye: Kin ni ẹ fẹ ki n sọ nipa ẹ? ALAROYE: Ni kete ti iroyin ọhun ti gbalu, oriṣiriiṣi ọrọ lawọn eeyan ti sọ nipa yin, koda awọn mi-in sọ pe ẹ sa fun ojuṣe yin lori ọmọ naa ni, ati pe lasiko tẹ ẹ jade lati sọ nipa ẹ yii, bii ẹni fẹẹ fi ba nnkan jẹ ni? Ọlaoye: Ohun to ṣẹlẹ ni pe niṣe ni mo mọ-ọn-mọ fẹẹ dakẹ, mi o fẹẹ sọ ohunkohun. Ati pe aburo mi to mọ nipa ọrọ yii daadaa ti jade sita lati sọ bi ohun gbogbo ṣe jẹ, paapaa lori ohun ti ọmọ yẹn kọ sinu iwe iroyin. Ko ni i bojumu ki emi ati ọmọ yẹn jọ maa ta ohun sira wa. O maa dara ti ẹ ba le pe Tọpẹ, funra ẹ, ko ṣalaye bi ọrọ ti ̀ọmọ ẹ sọ ṣe jẹ gan-an.


Ati pe aburo mi to mọ nipa ọrọ yii daadaa ti jade sita lati sọ bi ohun gbogbo ṣe jẹ, paapaa lori ohun ti ọmọ yẹn kọ sinu iwe iroyin. Ko ni i bojumu ki emi ati ọmọ yẹn jọ maa ta ohun sira wa. O maa dara ti ẹ ba le pe Tọpẹ, funra ẹ, ko ṣalaye bi ọrọ ti ̀ọmọ ẹ sọ ṣe jẹ gan-an. Ni temi, mo ti pinnu pe mi o ni i sọ ohunkohun si ọrọ yẹn, aburo mi ti sọrọ, mo si nigbagbọ pe gbogbo bi ọrọ ṣe jẹ gan-an lo ti sọ ọ yẹn. ALAROYE: Ṣe ohun ti ẹ n sọ bayii ni pe gbogbo ọrọ ti aburo yin sọ yẹn, bẹẹ naa lo ṣe jẹ? Ọlaoye: Gbogbo ẹ pata lo ti sọ, ko si ohun kan bayii to ṣẹyin ẹ, o ṣoju ẹ daadaa, ko si eyi to ṣokunkun si i. ALAROYE: Ni bayii ti ọmọ yẹn ti waa sọ pe kootu lawọn yoo ti yanju ẹ, ti ẹ ba ṣi ni in lọkan pe ẹyin lẹ bi oun nkọ bayii?


Ni temi, mo ti pinnu pe mi o ni i sọ ohunkohun si ọrọ yẹn, aburo mi ti sọrọ, mo si nigbagbọ pe gbogbo bi ọrọ ṣe jẹ gan-an lo ti sọ ọ yẹn. ALAROYE: Ṣe ohun ti ẹ n sọ bayii ni pe gbogbo ọrọ ti aburo yin sọ yẹn, bẹẹ naa lo ṣe jẹ? Ọlaoye: Gbogbo ẹ pata lo ti sọ, ko si ohun kan bayii to ṣẹyin ẹ, o ṣoju ẹ daadaa, ko si eyi to ṣokunkun si i. ALAROYE: Ni bayii ti ọmọ yẹn ti waa sọ pe kootu lawọn yoo ti yanju ẹ, ti ẹ ba ṣi ni in lọkan pe ẹyin lẹ bi oun nkọ bayii? Ọlaoye: Ko gba kootu lọ, ko lọọ ṣe ohun to ba fẹ ni kootu… iru ẹjọ wo lo fẹẹ pe ni kootu, ki lo mọ gan-an, ṣe oun lo bi ara ẹ ni? ALAROYE: Njẹ ẹ tiẹ lanfaani lati ba a sọrọ ri, ṣe ẹ maa n pe e abi oun lo maa n pe yin ki ọrọ too di bayii? Ọlaoye: Ko mọ nnkan to n ṣe ni, bo ṣe wa yẹn, o mọ ootọ daadaa, gbogbo ọrọ yii pata ni aburo mi ti sọ… ALAROYE: Gẹgẹ bi awa ṣe gbọ, wọn ni ọmọ yii ni akọbi yin, njẹ o yẹ kiru ọmọ bẹẹ maa jẹ orukọ baba mi-in?


Ọlaoye: Ko gba kootu lọ, ko lọọ ṣe ohun to ba fẹ ni kootu… iru ẹjọ wo lo fẹẹ pe ni kootu, ki lo mọ gan-an, ṣe oun lo bi ara ẹ ni? ALAROYE: Njẹ ẹ tiẹ lanfaani lati ba a sọrọ ri, ṣe ẹ maa n pe e abi oun lo maa n pe yin ki ọrọ too di bayii? Ọlaoye: Ko mọ nnkan to n ṣe ni, bo ṣe wa yẹn, o mọ ootọ daadaa, gbogbo ọrọ yii pata ni aburo mi ti sọ… ALAROYE: Gẹgẹ bi awa ṣe gbọ, wọn ni ọmọ yii ni akọbi yin, njẹ o yẹ kiru ọmọ bẹẹ maa jẹ orukọ baba mi-in? Ọlaoye: Wahala oun ati iya ẹ niyẹn, iya ẹ lo mọ idi to fi ṣeru ẹ, ohun lo mọ ohun to wa lọkan ẹ to fi fun un lorukọ baba mi-in. Ti iya ẹ ba dara ẹ loju, ko jade sita lati sọ ọ pe emi kọ lo bi i fun. Emi ati ọmọ yẹn ko lẹjọ rara, Tọpẹ Alabi gan-an ni ko bọ sita gbangba ko waa jiyan pe emi kọ ni mo lọmọ, diẹ ni tọmọ yẹn nitori oun kọ lo bi ara ẹ….


Ọlaoye: Wahala oun ati iya ẹ niyẹn, iya ẹ lo mọ idi to fi ṣeru ẹ, ohun lo mọ ohun to wa lọkan ẹ to fi fun un lorukọ baba mi-in. Ti iya ẹ ba dara ẹ loju, ko jade sita lati sọ ọ pe emi kọ lo bi i fun. Emi ati ọmọ yẹn ko lẹjọ rara, Tọpẹ Alabi gan-an ni ko bọ sita gbangba ko waa jiyan pe emi kọ ni mo lọmọ, diẹ ni tọmọ yẹn nitori oun kọ lo bi ara ẹ…. ALAROYE: Awa tiẹ gbọ pe ẹyin ati Tọpẹ Alabi ti jọ pade pẹlu awọn eeyan ti wọn mọ sọrọ yii lati wa alaafia saarin ẹyin mejeeji… Ọlaoye: Ohun naa ni mo ti sọ yẹn, gbogbo ẹ pata ni aburo mi ti tan imọlẹ si, ko si ohun ti aburo mi sọ lori ọrọ yii ti ki i ṣe ootọ, nitori gbogbo ẹ pata lo ṣoju ẹ. ALAROYE: A jẹ pe loootọ ni Sọji Alabi ti maa n waa ka Tọpẹ Alabi mọle yin tẹ ẹ jọ n gbe gẹgẹ bi aburo yin ṣe sọ? Ọlaoye: Mo ti sọ fun un yin pe gbogbo ohun to ba ti sọ pata, bo ṣe ri gan-an niyẹn, ẹ ma wulẹ tun ṣeyọnu lati gbọ ohunkohun mọ lọdọ temi. Gbogbo ẹ pata lo mọ, to ṣoju ẹ daadaa.


ALAROYE: Awa tiẹ gbọ pe ẹyin ati Tọpẹ Alabi ti jọ pade pẹlu awọn eeyan ti wọn mọ sọrọ yii lati wa alaafia saarin ẹyin mejeeji… Ọlaoye: Ohun naa ni mo ti sọ yẹn, gbogbo ẹ pata ni aburo mi ti tan imọlẹ si, ko si ohun ti aburo mi sọ lori ọrọ yii ti ki i ṣe ootọ, nitori gbogbo ẹ pata lo ṣoju ẹ. ALAROYE: A jẹ pe loootọ ni Sọji Alabi ti maa n waa ka Tọpẹ Alabi mọle yin tẹ ẹ jọ n gbe gẹgẹ bi aburo yin ṣe sọ? Ọlaoye: Mo ti sọ fun un yin pe gbogbo ohun to ba ti sọ pata, bo ṣe ri gan-an niyẹn, ẹ ma wulẹ tun ṣeyọnu lati gbọ ohunkohun mọ lọdọ temi. Gbogbo ẹ pata lo mọ, to ṣoju ẹ daadaa. Emi kan pinnu lati ma sọrọ ni, gbogbo ohun to ba si sọ, ododo ni. Tẹ o ba gbagbe, wẹrẹ bayii ni wahala ọhun bẹrẹ, Ọlaoye lo kọkọ sọrọ, bẹẹ ni ọmọ Tọpẹ Alabi, ti wọn n ja si yii naa si jade, to sọ pe oun ko mọ baba meji o, Sọji Alabi ti i ṣe ọkọ iya oun, ti oun ti mọ lati kekere gan-an loun gba ni baba oun. Ko si pẹ naa ti aburo Ọlaoye naa bọ sita, ọkunrin naa lo kọ awọn ọrọ aṣiri kan si ori ikanni ayelujara rẹ lọsẹ to kọja.


Emi kan pinnu lati ma sọrọ ni, gbogbo ohun to ba si sọ, ododo ni. Tẹ o ba gbagbe, wẹrẹ bayii ni wahala ọhun bẹrẹ, Ọlaoye lo kọkọ sọrọ, bẹẹ ni ọmọ Tọpẹ Alabi, ti wọn n ja si yii naa si jade, to sọ pe oun ko mọ baba meji o, Sọji Alabi ti i ṣe ọkọ iya oun, ti oun ti mọ lati kekere gan-an loun gba ni baba oun. Ko si pẹ naa ti aburo Ọlaoye naa bọ sita, ọkunrin naa lo kọ awọn ọrọ aṣiri kan si ori ikanni ayelujara rẹ lọsẹ to kọja. O ni ki i ṣe pe oun gbe igbesẹ yii lati ba Tọpẹ lorukọ jẹ, tabi lati ba iṣẹ iranṣẹ rẹ jẹ, o ni oun ṣe bẹẹ lati tan imọlẹ si ọrọ naa, nitori ọpọ awọn ti wọn n sọ ohun ti wọn ko mọ nipa ajọṣepọ to wa laarin ẹgbọn oun ati Tọpẹ. Bẹẹ lo ni igbesẹ yii di dandan nitori bi awọn kan ṣe n tabuku ẹgbọn oun, ti wọn si n sọ pe nitori pe ọmọ naa ti dagba bayii to fẹẹ gba ọmọ naa lo ṣe pariwo sita. O ni ọrọ ko ri bẹẹ rara.


O ni ki i ṣe pe oun gbe igbesẹ yii lati ba Tọpẹ lorukọ jẹ, tabi lati ba iṣẹ iranṣẹ rẹ jẹ, o ni oun ṣe bẹẹ lati tan imọlẹ si ọrọ naa, nitori ọpọ awọn ti wọn n sọ ohun ti wọn ko mọ nipa ajọṣepọ to wa laarin ẹgbọn oun ati Tọpẹ. Bẹẹ lo ni igbesẹ yii di dandan nitori bi awọn kan ṣe n tabuku ẹgbọn oun, ti wọn si n sọ pe nitori pe ọmọ naa ti dagba bayii to fẹẹ gba ọmọ naa lo ṣe pariwo sita. O ni ọrọ ko ri bẹẹ rara. Ọkunrin yii ni nitori akọroyin ori ẹrọ ayelujara to gbe ọrọ naa jade, to si sọ ọ bii pe ọmọ ale ni ọmọ naa lo jẹ ki oun fẹẹ sọrọ, nitori ọdọ ẹgbọn oun yii loun gbe, ọpọlọpọ ohun to si ṣẹlẹ lo ṣoju oun, ti oun si ni ẹri lọwọ lati gbe e lẹyin paapaa. Eyi ni alaye ti ọkunrin naa ṣe sori ikanni ayelujara rẹ. ‘‘Emi ni aburo si Baba Ayọmikun, (ọmọ Tọpẹ Alabi), a ko le maa dahun si gbogbo ohun ti awọn eeyan n sọ lori ọrọ yii nitori niṣe lo maa di ariwo, to si maa da bii pe niṣe ni a n wọna lati ba iṣẹ orin ti Tọpẹ Alabi n ṣe jẹ.


Ọkunrin yii ni nitori akọroyin ori ẹrọ ayelujara to gbe ọrọ naa jade, to si sọ ọ bii pe ọmọ ale ni ọmọ naa lo jẹ ki oun fẹẹ sọrọ, nitori ọdọ ẹgbọn oun yii loun gbe, ọpọlọpọ ohun to si ṣẹlẹ lo ṣoju oun, ti oun si ni ẹri lọwọ lati gbe e lẹyin paapaa. Eyi ni alaye ti ọkunrin naa ṣe sori ikanni ayelujara rẹ. ‘‘Emi ni aburo si Baba Ayọmikun, (ọmọ Tọpẹ Alabi), a ko le maa dahun si gbogbo ohun ti awọn eeyan n sọ lori ọrọ yii nitori niṣe lo maa di ariwo, to si maa da bii pe niṣe ni a n wọna lati ba iṣẹ orin ti Tọpẹ Alabi n ṣe jẹ. ‘‘Ṣugbọn imọran to fun Ayọ lati lọ sori ẹrọ agbọrọkaye lati sọrọ lai beere bi akọroyin ori ẹrọ ayelujara to gbe iroyin naa ṣe ri i maa ṣi oju ọgbẹ to ti n san tẹlẹ silẹ fun awọn obi ọmọ yii mejeeji, ti onikaluku ti gbagbe ohun to ti ṣẹlẹ tẹlẹ. ‘‘Ohun to hu ọrọ yii jade ni bi wọn ṣe fẹsun kan Ayọmikun pe ọmọ ale ni, eyi lo mu ki ẹgbọn mi jade pe oun ni baba rẹ, oun ko si le sẹ́ pe oun kọ loun bi i. ‘‘Ti akọroyin ori ẹrọ ayelujaara kan ba waa fẹ ẹ loju lati fi han gbogbo aye, nibo lo ti waa kan bọọda mi, nibo lo ti jẹ ẹjọ rẹ?


‘‘Ṣugbọn imọran to fun Ayọ lati lọ sori ẹrọ agbọrọkaye lati sọrọ lai beere bi akọroyin ori ẹrọ ayelujara to gbe iroyin naa ṣe ri i maa ṣi oju ọgbẹ to ti n san tẹlẹ silẹ fun awọn obi ọmọ yii mejeeji, ti onikaluku ti gbagbe ohun to ti ṣẹlẹ tẹlẹ. ‘‘Ohun to hu ọrọ yii jade ni bi wọn ṣe fẹsun kan Ayọmikun pe ọmọ ale ni, eyi lo mu ki ẹgbọn mi jade pe oun ni baba rẹ, oun ko si le sẹ́ pe oun kọ loun bi i. ‘‘Ti akọroyin ori ẹrọ ayelujaara kan ba waa fẹ ẹ loju lati fi han gbogbo aye, nibo lo ti waa kan bọọda mi, nibo lo ti jẹ ẹjọ rẹ? ‘‘Yara kan naa ni mo n gbe pẹlu ẹgbọn mi yii ni ile ta a gbe ni Oguntolu, ni Onipaanu, lọdun naa lọhun-un. Mo le ṣalaye ti ko ruju nipa bi awọn mejeeji ṣe pade, ati bi Tọpẹ ṣe gbakoso ohun gbogbo, ti wọn si jọ n gbe bii tọkọ-taya. ‘‘Ẹgbọn mi ṣetọju Tọpẹ daadaa ni gbogbo igba to fi wa ninu oyun, titi to fi bimọ.


‘‘Yara kan naa ni mo n gbe pẹlu ẹgbọn mi yii ni ile ta a gbe ni Oguntolu, ni Onipaanu, lọdun naa lọhun-un. Mo le ṣalaye ti ko ruju nipa bi awọn mejeeji ṣe pade, ati bi Tọpẹ ṣe gbakoso ohun gbogbo, ti wọn si jọ n gbe bii tọkọ-taya. ‘‘Ẹgbọn mi ṣetọju Tọpẹ daadaa ni gbogbo igba to fi wa ninu oyun, titi to fi bimọ. Koda, niṣe ni wọn ṣekomọ ọmọ naa rẹpẹtẹ, nitori wọn pe olorin to waa kọrin nibi ikomọ Ayọmikun, gbogbo awọn to si lorukọ daadaa ti wọn n ta fiimu, ti wọn si n gbe awọn oṣere jade ti wọn wa ni Idumọta nigba naa lo wa nibi ayẹyẹ ikomọ yii. Ẹ lọọ beere daadaa, ko sẹni ti ko mọ itan Ọlaoye ati Tọpẹ laarin awọn makẹta to n ta fiimu yii. ‘‘Njẹ eyin mọ bi Sọji Alabi ṣe jẹ si Tọpẹ nigba to ṣi wa lọọdẹ bọọda mi?


Koda, niṣe ni wọn ṣekomọ ọmọ naa rẹpẹtẹ, nitori wọn pe olorin to waa kọrin nibi ikomọ Ayọmikun, gbogbo awọn to si lorukọ daadaa ti wọn n ta fiimu, ti wọn si n gbe awọn oṣere jade ti wọn wa ni Idumọta nigba naa lo wa nibi ayẹyẹ ikomọ yii. Ẹ lọọ beere daadaa, ko sẹni ti ko mọ itan Ọlaoye ati Tọpẹ laarin awọn makẹta to n ta fiimu yii. ‘‘Njẹ eyin mọ bi Sọji Alabi ṣe jẹ si Tọpẹ nigba to ṣi wa lọọdẹ bọọda mi? Njẹ ẹyin mọ iye igba ti mo maa wa si Eko lati ileewe, ti mo maa ba Sọji ninu ile ẹgbọn mi pẹlu Tọpẹ nikan? Ohun ti ẹgbọn mi si maa n ṣe nigba naa ni lati fun mi ni igbati olooyi, ti yoo si lu mi gidigidi pe mo n sọ isọkusọ nipa iyawo oun ti mo ba sọ ipo ti mo ba Sọji ati Tọpẹ fun wọn. Ohun ti wọn maa n sọ fun mi nigba naa ni pe ko si ohun to pa Tọpẹ ati Sọji pọ, pe produsa Tọpẹ ati amoju ẹrọ rẹ ni.


Njẹ ẹyin mọ iye igba ti mo maa wa si Eko lati ileewe, ti mo maa ba Sọji ninu ile ẹgbọn mi pẹlu Tọpẹ nikan? Ohun ti ẹgbọn mi si maa n ṣe nigba naa ni lati fun mi ni igbati olooyi, ti yoo si lu mi gidigidi pe mo n sọ isọkusọ nipa iyawo oun ti mo ba sọ ipo ti mo ba Sọji ati Tọpẹ fun wọn. Ohun ti wọn maa n sọ fun mi nigba naa ni pe ko si ohun to pa Tọpẹ ati Sọji pọ, pe produsa Tọpẹ ati amoju ẹrọ rẹ ni. ‘‘Hummmm, afigba ti Tọpẹ ko jade nile pẹlu ọmọ kekere naa nigba ti ọmọ naa ko ti i pe ọdun kan, igba yii ni oye gbogbo ọrọ naa too ye ẹgbọn mi. Njẹ ẹ mọ pe niṣe ni Tọpẹ sọ ẹgbọn mi di onigbese nigba to lọ pẹlu bo ṣe ko fiimu ati orin rẹ ti ẹgbọn mi ṣonigbọwọ lọ? ‘‘Ẹ jẹ ki n sọ eleyii fun yin, mo si pe Tọpẹ Alabi nija lati jade sita ko waa sọ pe ko ri bẹẹ, ma a waa pe awọn mejeeji tọrọ kan sita pe ki wọn waa koju ara wọn, nigba yii ni ma a waa tu awọn aṣiri kan. Ọdun 1998 ni wọn bi ọmọ yii, ọdun 1999 ni Tọpẹ kuro nile ẹgbọn mi, o si gbe ọmọ naa lọ sọdọ awọn obi rẹ ni Mafoluku, Oshodi, ti wọn n gbe nigba naa.


‘‘Hummmm, afigba ti Tọpẹ ko jade nile pẹlu ọmọ kekere naa nigba ti ọmọ naa ko ti i pe ọdun kan, igba yii ni oye gbogbo ọrọ naa too ye ẹgbọn mi. Njẹ ẹ mọ pe niṣe ni Tọpẹ sọ ẹgbọn mi di onigbese nigba to lọ pẹlu bo ṣe ko fiimu ati orin rẹ ti ẹgbọn mi ṣonigbọwọ lọ? ‘‘Ẹ jẹ ki n sọ eleyii fun yin, mo si pe Tọpẹ Alabi nija lati jade sita ko waa sọ pe ko ri bẹẹ, ma a waa pe awọn mejeeji tọrọ kan sita pe ki wọn waa koju ara wọn, nigba yii ni ma a waa tu awọn aṣiri kan. Ọdun 1998 ni wọn bi ọmọ yii, ọdun 1999 ni Tọpẹ kuro nile ẹgbọn mi, o si gbe ọmọ naa lọ sọdọ awọn obi rẹ ni Mafoluku, Oshodi, ti wọn n gbe nigba naa. ‘‘Mi o le ka iye igba ti mo lọọ ṣe abẹwo sọmọ naa nigba to wa nileewe jẹle-o-sinmi. Koda, aburo mi to n jẹ Fẹmi toun naa n gbe lọdọ ẹgbọn mi paapaa maa n lọọ bẹ ọmọ yii wo pẹlu aṣọ ọdun Keresi, awọn ẹbun loriṣiiriṣii atawọn nnkan mi-in ti ọmọ yii nilo la maa n ko lọ sọdọ mama Tọpẹ ti wọn n tọju ọmọ naa daadaa nigba ti mo n sọ yii. ‘‘Mo ranti asiko kan ti mo lọọ ṣe abẹwo si ọmọ naa ti Iya Tọpẹ fi esi idanwo ọmọ naa han mi pe o mọwe daadaa, o si n ṣe daadaa nileewe.


‘‘Mi o le ka iye igba ti mo lọọ ṣe abẹwo sọmọ naa nigba to wa nileewe jẹle-o-sinmi. Koda, aburo mi to n jẹ Fẹmi toun naa n gbe lọdọ ẹgbọn mi paapaa maa n lọọ bẹ ọmọ yii wo pẹlu aṣọ ọdun Keresi, awọn ẹbun loriṣiiriṣii atawọn nnkan mi-in ti ọmọ yii nilo la maa n ko lọ sọdọ mama Tọpẹ ti wọn n tọju ọmọ naa daadaa nigba ti mo n sọ yii. ‘‘Mo ranti asiko kan ti mo lọọ ṣe abẹwo si ọmọ naa ti Iya Tọpẹ fi esi idanwo ọmọ naa han mi pe o mọwe daadaa, o si n ṣe daadaa nileewe. ‘‘Bẹẹ ni Tọpẹ maa n wa si Idumọta lasiko naa lati waa gbowo lọwọ ẹgbọn mi fun itọju ọmọ yii. Afi nigba ti kasẹẹti rẹ to ṣe, boya ẹlẹẹkeji tabi ikẹta to pe ni ‘Oore ti o Common’ ta daadaa, to si rowo nibẹ ni ko wa mọ. ‘‘Lẹyin ti aye rẹ yipada, to bẹrẹ si i rowo, ti okiki naa si tẹle e, o gba ọmọ naa kuro lọwọ iya rẹ, o gbe e lọ sile ọkọ to ṣẹṣẹ fẹ, nigba yẹn la si dẹkun wiwa ọmọ naa lọ.


‘‘Bẹẹ ni Tọpẹ maa n wa si Idumọta lasiko naa lati waa gbowo lọwọ ẹgbọn mi fun itọju ọmọ yii. Afi nigba ti kasẹẹti rẹ to ṣe, boya ẹlẹẹkeji tabi ikẹta to pe ni ‘Oore ti o Common’ ta daadaa, to si rowo nibẹ ni ko wa mọ. ‘‘Lẹyin ti aye rẹ yipada, to bẹrẹ si i rowo, ti okiki naa si tẹle e, o gba ọmọ naa kuro lọwọ iya rẹ, o gbe e lọ sile ọkọ to ṣẹṣẹ fẹ, nigba yẹn la si dẹkun wiwa ọmọ naa lọ. ‘‘Ọpọ igba ni ẹgbọn mi maa n pe e pe awọn feẹ ri ọmọ naa, o le ni ọwọ oun di, tabi ko ni oun ki i gbele, oun ko si ni Naijiria. Bi Tọpẹ yoo ṣe maa fonii donii, fọla dọla, fun wa niyi ta a ba ni ko gbe ọmọ naa wa, ti ko ni i gbe e wa. ‘‘Ẹgbọn mi naa ti fẹyawo o, o si ti bi awọn ọmọ, bẹẹ lo ti gbagbe iṣẹlẹ to ti ṣẹlẹ sẹyin.


‘‘Ọpọ igba ni ẹgbọn mi maa n pe e pe awọn feẹ ri ọmọ naa, o le ni ọwọ oun di, tabi ko ni oun ki i gbele, oun ko si ni Naijiria. Bi Tọpẹ yoo ṣe maa fonii donii, fọla dọla, fun wa niyi ta a ba ni ko gbe ọmọ naa wa, ti ko ni i gbe e wa. ‘‘Ẹgbọn mi naa ti fẹyawo o, o si ti bi awọn ọmọ, bẹẹ lo ti gbagbe iṣẹlẹ to ti ṣẹlẹ sẹyin. Ṣugbọn mi o ro pe ẹni ti ori rẹ pe kan yoo gba ọkunrin kan nimọran pe ko maa lọ sile ọkọ obinrin to kọ ọ silẹ nitori pe o fẹẹ ri ọmọ rẹ to wa nibẹ. ‘‘Ka waa lọ si ọdun 2018, nigba ti Tọpẹ ṣe ọjọọbi to ṣe ifọrọwerọ pẹlu iweeroyin ‘The Punch’, nibi ti Tọpẹ ti sọ pe wundia loun, oun ko mọ ọkunrin kankan titi ti oun fi fẹ Sọji Alabi, nibi ti wahala ti n bẹrẹ diẹdiẹ niyi, ti ọrọ ta lo lọmọ si fi waye nigba ti awọn eeyan bẹrẹ si i gbe e kiri pe Sọji Alabi lo ni ọmọ ti Topẹ Alabi, eyi ni awọn to mọ nipa ọrọ wọn fi n sọ pe ọmọ ale ni Ayọmikun. Eyi lo mu ki ẹgbọn mi kọ awọn ọrọ kan sori ikanni Instagraamu rẹ lati fidi otitọ mulẹ nigba ti ọmọ naa ṣe ọjọọbi ogun ọdun to dele aye.


Ṣugbọn mi o ro pe ẹni ti ori rẹ pe kan yoo gba ọkunrin kan nimọran pe ko maa lọ sile ọkọ obinrin to kọ ọ silẹ nitori pe o fẹẹ ri ọmọ rẹ to wa nibẹ. ‘‘Ka waa lọ si ọdun 2018, nigba ti Tọpẹ ṣe ọjọọbi to ṣe ifọrọwerọ pẹlu iweeroyin ‘The Punch’, nibi ti Tọpẹ ti sọ pe wundia loun, oun ko mọ ọkunrin kankan titi ti oun fi fẹ Sọji Alabi, nibi ti wahala ti n bẹrẹ diẹdiẹ niyi, ti ọrọ ta lo lọmọ si fi waye nigba ti awọn eeyan bẹrẹ si i gbe e kiri pe Sọji Alabi lo ni ọmọ ti Topẹ Alabi, eyi ni awọn to mọ nipa ọrọ wọn fi n sọ pe ọmọ ale ni Ayọmikun. Eyi lo mu ki ẹgbọn mi kọ awọn ọrọ kan sori ikanni Instagraamu rẹ lati fidi otitọ mulẹ nigba ti ọmọ naa ṣe ọjọọbi ogun ọdun to dele aye. O fi ọrọ yii kan naa ranṣẹ si Tọpẹ, o si fi ranṣẹ si Ayọmikun paapaa. ‘‘Ki i ṣe pe ẹgbọn mi sọ pe oun fẹẹ gba ọmọ naa lati maa tọju bayii, tabi pe o ṣe eleyii lati le waa jokoo gẹgẹ bii baba lasiko ti ọmọ naa ba ṣe igbeyawo, gẹgẹ bi awọn akọroyin ori ẹrọ ayelujara kan ṣe n gbe e kiri. ‘‘Lẹyin ti ọmọ yii ṣe ọjọọbi ogun ọdun laye, lara igbesẹ ti ẹgbọn mi gbe lati fopin si awuyewuye yii ni bo ṣe pe Tọpẹ Alabi, to si beere lọwọ rẹ pe ki ni idi ti o fi yi orukọ ọmọ naa pada si ti ọkọ rẹ.


O fi ọrọ yii kan naa ranṣẹ si Tọpẹ, o si fi ranṣẹ si Ayọmikun paapaa. ‘‘Ki i ṣe pe ẹgbọn mi sọ pe oun fẹẹ gba ọmọ naa lati maa tọju bayii, tabi pe o ṣe eleyii lati le waa jokoo gẹgẹ bii baba lasiko ti ọmọ naa ba ṣe igbeyawo, gẹgẹ bi awọn akọroyin ori ẹrọ ayelujara kan ṣe n gbe e kiri. ‘‘Lẹyin ti ọmọ yii ṣe ọjọọbi ogun ọdun laye, lara igbesẹ ti ẹgbọn mi gbe lati fopin si awuyewuye yii ni bo ṣe pe Tọpẹ Alabi, to si beere lọwọ rẹ pe ki ni idi ti o fi yi orukọ ọmọ naa pada si ti ọkọ rẹ. Ṣe o ṣe eyi lati ma jẹ ki awọn eeyan mọ iru eeyan to jẹ tẹlẹ ni abi bawo? Ipade ti mo n sọ yii, awọn eeyan nla nla to n gbe fiimu jade ati awọn makẹta lo ṣeto ipade naa labẹ idari Alaaji Wasiu ti wọn n pe ni Wastayos Films ati Alaaji Iṣọla Saheed ti wọn n pe ni Isolak Films ni Arena, ni Oshodi. Emi naa wa nikalẹ lọjọ naa, mo si gba ohùn gbogbo ọrọ ta a sọ nibẹ silẹ.


Ṣe o ṣe eyi lati ma jẹ ki awọn eeyan mọ iru eeyan to jẹ tẹlẹ ni abi bawo? Ipade ti mo n sọ yii, awọn eeyan nla nla to n gbe fiimu jade ati awọn makẹta lo ṣeto ipade naa labẹ idari Alaaji Wasiu ti wọn n pe ni Wastayos Films ati Alaaji Iṣọla Saheed ti wọn n pe ni Isolak Films ni Arena, ni Oshodi. Emi naa wa nikalẹ lọjọ naa, mo si gba ohùn gbogbo ọrọ ta a sọ nibẹ silẹ. Koda, Tọpẹ Alabi gan-an sọ lọjọ naa pe a le gba ohun silẹ lori gbogbo ohun ta a sọ. Tọpẹ ni ohun kan toun mọ ni pe Ọlaoye ko ṣe aidaa kankan si ohun, bẹẹ ni ko si ro ibi si oun, pe oun ko si sọ ohun ti ko dara nipa rẹ fun Ayọmikun. O ni ti ohunkohun ba tilẹ wa, oun Tọpẹ loun ṣẹ Ọlaoye, oun si ṣetan lati tọrọ aforiji lọwọ rẹ.


Koda, Tọpẹ Alabi gan-an sọ lọjọ naa pe a le gba ohun silẹ lori gbogbo ohun ta a sọ. Tọpẹ ni ohun kan toun mọ ni pe Ọlaoye ko ṣe aidaa kankan si ohun, bẹẹ ni ko si ro ibi si oun, pe oun ko si sọ ohun ti ko dara nipa rẹ fun Ayọmikun. O ni ti ohunkohun ba tilẹ wa, oun Tọpẹ loun ṣẹ Ọlaoye, oun si ṣetan lati tọrọ aforiji lọwọ rẹ. ‘‘O ni idi ti oun fi ni lati yi orukọ ọmọ naa pada si ti ọkọ ti oun ṣẹṣẹ fẹ ni pe lọpọ igba nigba yẹn, oun maa n rin irinajo lati lọọ kọrin loke okun, oun si maa n ni wahala ti oun ba fẹẹ mu ọmọ naa lọ nitori wọn maa ni ki oun lọọ gba iwe iyọnda wa lati ọdọ baba ọmọ naa, ṣugbọn ko le baa rọrun fun oun lati lọ si irinajo pẹlu rẹ ati lati gba iwe irinna fun un loun ṣe yi orukọ rẹ pada. O ni oun ko ṣe eleyii lati ma jẹ ki ọmọ naa mọ itan baba to bi i. ‘‘Nibi ta a wa lọjọ naa ta a ti n sọrọ lo ti fun wa ni nọmba ọmọ naa, emi ati ẹgbọn mi si ba a sọrọ lọpọ igba, ṣugbọn ko jọ pe aarin awọn mejeeji lọ gaara.


‘‘O ni idi ti oun fi ni lati yi orukọ ọmọ naa pada si ti ọkọ ti oun ṣẹṣẹ fẹ ni pe lọpọ igba nigba yẹn, oun maa n rin irinajo lati lọọ kọrin loke okun, oun si maa n ni wahala ti oun ba fẹẹ mu ọmọ naa lọ nitori wọn maa ni ki oun lọọ gba iwe iyọnda wa lati ọdọ baba ọmọ naa, ṣugbọn ko le baa rọrun fun oun lati lọ si irinajo pẹlu rẹ ati lati gba iwe irinna fun un loun ṣe yi orukọ rẹ pada. O ni oun ko ṣe eleyii lati ma jẹ ki ọmọ naa mọ itan baba to bi i. ‘‘Nibi ta a wa lọjọ naa ta a ti n sọrọ lo ti fun wa ni nọmba ọmọ naa, emi ati ẹgbọn mi si ba a sọrọ lọpọ igba, ṣugbọn ko jọ pe aarin awọn mejeeji lọ gaara. ‘‘Awa la sọ fun ẹgbọn wa pe ki wọn tẹ ọrọ naa jẹẹjẹ, ki wọn si ma sọ pe awọn maa sun mọ ọmọ naa lasiko yii nitori awọn eeyan le sọ pe o fẹẹ lo ọrọ naa lati tu aṣiri awọn ohun to ti ṣẹlẹ laarin oun ati iya ọmọ naa ti ko han si ọpọ eeyan ni. O waa jẹ ohun iyalẹnu fun mi nigba ti mo bẹrẹ si i ri ọrọ oriṣiiriṣii ti awọn ti ko mọdi ọrọ, ti wọn ko mọ bi ọrọ ṣe jẹ, n sọ kaakiri. ‘‘Awa ko gba a lero lati wa iṣubu ẹnikẹni, gbogbo wa la ni awọn ohun ta a ti ṣe sẹyin.


‘‘Awa la sọ fun ẹgbọn wa pe ki wọn tẹ ọrọ naa jẹẹjẹ, ki wọn si ma sọ pe awọn maa sun mọ ọmọ naa lasiko yii nitori awọn eeyan le sọ pe o fẹẹ lo ọrọ naa lati tu aṣiri awọn ohun to ti ṣẹlẹ laarin oun ati iya ọmọ naa ti ko han si ọpọ eeyan ni. O waa jẹ ohun iyalẹnu fun mi nigba ti mo bẹrẹ si i ri ọrọ oriṣiiriṣii ti awọn ti ko mọdi ọrọ, ti wọn ko mọ bi ọrọ ṣe jẹ, n sọ kaakiri. ‘‘Awa ko gba a lero lati wa iṣubu ẹnikẹni, gbogbo wa la ni awọn ohun ta a ti ṣe sẹyin. Ohun to ba si ti waye sẹyin, ẹyin naa lo yẹ ko wa, ko si sẹni to n gbero lati gba ọmọ kan tabi ṣe ohunkohun. Ohun ti ẹgbọn mi ṣe ni lati ṣalaye, ko si jẹ ki akọroyin ori ẹrọ ayelujara naa mọ pe ọmọ oun ki i ṣe ọmọ ale pẹlu bo ṣe n jẹ orukọ ọkunrin mi-in, ti wọn ko jẹ ko maa jẹ orukọ baba to bi i gan-an. ‘‘Awa ti sọ ohun to kan wa, iyẹn naa ni ẹni to bi ọmọ yii ati ẹni to ni in, ẹni to ba si wu ọmọ naa lo le pe ni baba rẹ, ko si ẹni ti eleyii maa bi ninu, nitori a mọ ẹjẹ to wa lara rẹ.


Ohun to ba si ti waye sẹyin, ẹyin naa lo yẹ ko wa, ko si sẹni to n gbero lati gba ọmọ kan tabi ṣe ohunkohun. Ohun ti ẹgbọn mi ṣe ni lati ṣalaye, ko si jẹ ki akọroyin ori ẹrọ ayelujara naa mọ pe ọmọ oun ki i ṣe ọmọ ale pẹlu bo ṣe n jẹ orukọ ọkunrin mi-in, ti wọn ko jẹ ko maa jẹ orukọ baba to bi i gan-an. ‘‘Awa ti sọ ohun to kan wa, iyẹn naa ni ẹni to bi ọmọ yii ati ẹni to ni in, ẹni to ba si wu ọmọ naa lo le pe ni baba rẹ, ko si ẹni ti eleyii maa bi ninu, nitori a mọ ẹjẹ to wa lara rẹ. ‘‘Idile to ti wa jẹ idile lati ilu Ọwọ, nipinlẹ Ondo, nigba to si jẹ pe ipinlẹ Kogi ni Sọji Alabi ti wa ni tirẹ, ohun to si daju ni pe ‘Funtọ’ ni ọmọ to n tọju yii, ti ohunkohun ko si gbọdọ ṣẹlẹ si i. ‘‘Ootọ ti ko ṣee yipada ni eleyii, bi gbogbo ọrọ si ṣe jẹ yoo tun ye onikaluku si i nigba to ba ya.’’ Ohun ti ọkunrin yii kọ niyi, eyi si jẹ ki awọn oloye sọ pe ko jọ pe ọrọ yii yoo tan nile bọrọ pẹlu awọn aṣiri to n tu jade yii. ALAROYE tun pe ọkunrin to fẹsun kan Tọpẹ Alabi lati gbọ ọrọ lẹnu rẹ, ṣugbọn pipa ni foonu re wa titi ta a fi pari akojọpọ iroyin yii, Bakannaa si lọro ri pẹlu foonu Tọpe, oun naa pa foonu re ni.


‘‘Idile to ti wa jẹ idile lati ilu Ọwọ, nipinlẹ Ondo, nigba to si jẹ pe ipinlẹ Kogi ni Sọji Alabi ti wa ni tirẹ, ohun to si daju ni pe ‘Funtọ’ ni ọmọ to n tọju yii, ti ohunkohun ko si gbọdọ ṣẹlẹ si i. ‘‘Ootọ ti ko ṣee yipada ni eleyii, bi gbogbo ọrọ si ṣe jẹ yoo tun ye onikaluku si i nigba to ba ya.’’ Ohun ti ọkunrin yii kọ niyi, eyi si jẹ ki awọn oloye sọ pe ko jọ pe ọrọ yii yoo tan nile bọrọ pẹlu awọn aṣiri to n tu jade yii. ALAROYE tun pe ọkunrin to fẹsun kan Tọpẹ Alabi lati gbọ ọrọ lẹnu rẹ, ṣugbọn pipa ni foonu re wa titi ta a fi pari akojọpọ iroyin yii, Bakannaa si lọro ri pẹlu foonu Tọpe, oun naa pa foonu re ni.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Kin ni Tọpẹ Alabi n fẹdi ara rẹ sita bayii fun Olorin ẹmi gidi ni Arabinrin Tọpẹ Alabi, ọpọlọpọ awọn Krisitẹni ati awọn ti ki i tilẹ ẹ ṣe Krisitiẹni rara, ni wọn fẹran orin rẹ, wọn aa si maa kan saara si i bo ba n kọrin ẹmi fun wọn. Awọn mi-in a maa sọ paapaa pe orin rẹ a maa yi awọn ni ọkan pada, a si maa tubọ mu awọn sun mọ Ọlọrun. Bi Tọpẹ ti kọrin fun ọba lo n kọrin fun ijoye, Ọlọrun si ti bu kun un lẹnu iṣẹ naa gidigidi. Ṣugbọn ko si bi ẹda kan yoo ti wa laye yii ti ko ni i ni awọn ohun to ti ṣe sẹyin ko too de ile ati ipo ọla, awọn ohun ti a maa n ṣe sẹyin nigba mi-in ki i dara rara. Idi ni pe nnkan abamọ ni wọn maa n jẹ! Boya ni ẹda aye kan wa ti ko ti fi igba kan ṣe nnkan abamọ ri, nitori nibi awọn nnkan abamọ bayii ni a ti maa n ri ọgbọn pupọ kọ, awọn ọgbọn ti a oo pada fi ṣe aye wa nigba ti o ba dara fun wa.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Ṣugbọn ko si bi ẹda kan yoo ti wa laye yii ti ko ni i ni awọn ohun to ti ṣe sẹyin ko too de ile ati ipo ọla, awọn ohun ti a maa n ṣe sẹyin nigba mi-in ki i dara rara. Idi ni pe nnkan abamọ ni wọn maa n jẹ! Boya ni ẹda aye kan wa ti ko ti fi igba kan ṣe nnkan abamọ ri, nitori nibi awọn nnkan abamọ bayii ni a ti maa n ri ọgbọn pupọ kọ, awọn ọgbọn ti a oo pada fi ṣe aye wa nigba ti o ba dara fun wa. Ki Tọpẹ Alabi too di olokiki, o ti lọkọ kan ri, o si ti bimọ fun un, wọn si jọ wa fungba diẹ ko too di pe ina ko wọ mọ, ti kaluku si ba tirẹ lọ. Ki lo buru ninu iyẹn! Gbogbo aye lo n ṣe bẹẹ!


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Ki Tọpẹ Alabi too di olokiki, o ti lọkọ kan ri, o si ti bimọ fun un, wọn si jọ wa fungba diẹ ko too di pe ina ko wọ mọ, ti kaluku si ba tirẹ lọ. Ki lo buru ninu iyẹn! Gbogbo aye lo n ṣe bẹẹ! Bi a si ko eeyan mẹwaa kalẹ lawujọ wa loni-in, mẹfa si meje ninu wọn ni iru eyi ṣẹlẹ si laye daadaa. Ṣugbọn eyi ti ko dara ni ki a maa fi ọrọ ẹnu bo eleyii mọlẹ, ki a maa fẹẹ fi irọ bo ootọ, tabi ki a ro pe a ti de ipo kan pataki ti a fi le yan awọn eeyan mi-in jẹ. Baba meji ki i bimọ, baba kan naa ni yoo bi i, koda ko jẹ oun kọ lo tọ ọ. Ilakaka Tọpẹ lati fi irọ bo ootọ fun ọmọ to bi ninu, debii pe ọmọ to bi ninu jade lati maa sọ pe ki i ṣe baba oun lo bi oun, ohun to buru gbaa ni, paapaa fun ẹni to ba n pe ara rẹ ni ojiṣẹ Ọlọrun.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Bi a si ko eeyan mẹwaa kalẹ lawujọ wa loni-in, mẹfa si meje ninu wọn ni iru eyi ṣẹlẹ si laye daadaa. Ṣugbọn eyi ti ko dara ni ki a maa fi ọrọ ẹnu bo eleyii mọlẹ, ki a maa fẹẹ fi irọ bo ootọ, tabi ki a ro pe a ti de ipo kan pataki ti a fi le yan awọn eeyan mi-in jẹ. Baba meji ki i bimọ, baba kan naa ni yoo bi i, koda ko jẹ oun kọ lo tọ ọ. Ilakaka Tọpẹ lati fi irọ bo ootọ fun ọmọ to bi ninu, debii pe ọmọ to bi ninu jade lati maa sọ pe ki i ṣe baba oun lo bi oun, ohun to buru gbaa ni, paapaa fun ẹni to ba n pe ara rẹ ni ojiṣẹ Ọlọrun. Tọpẹ bi akọbi ọmọ rẹ fun Ọlaoye Oyegoke, akọbi ni ọmọ yii si jẹ fun Oyegoke funra rẹ, ko sẹni ti i fẹ komi ajipọn oun danu, ko si sẹni ti i fẹ ki igi akọṣẹ oun ma sun iṣu fun oun jẹ. Bi ija ba de ti Tọpẹ gbe ọmọ lọ, Tọpẹ ko kuku jiyan pe ki i ṣe Oyegoke lo lọmọ, bẹẹ ni Alabi to ṣẹṣẹ fẹ ko sọ pe oun ko mọ pe ọmọ yii ki i ṣe ọmọ toun, ki waa ni wahala, ki waa ni Tọpẹ faaye gba ọmọ rẹ lati maa lọọ bu baba rẹ si, to waa n tu idi ara rẹ sita lori nnkan aṣiri aye rẹ. Iyẹn ko sọ pe ki i ṣe Oyegoke lo bi i, koda, ko jẹ ẹlomi-in lo tọ ọ. Lati faaye gba ọmọ lati maa lọọ sọrọ si baba to fi nnkan ọmọkunrin rẹ bi i ni gbangba ki i ṣe iwa abiyamọ, nitori iru awọn ọrọ bẹẹ a maa ni egun lori lẹyin ọla.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Tọpẹ bi akọbi ọmọ rẹ fun Ọlaoye Oyegoke, akọbi ni ọmọ yii si jẹ fun Oyegoke funra rẹ, ko sẹni ti i fẹ komi ajipọn oun danu, ko si sẹni ti i fẹ ki igi akọṣẹ oun ma sun iṣu fun oun jẹ. Bi ija ba de ti Tọpẹ gbe ọmọ lọ, Tọpẹ ko kuku jiyan pe ki i ṣe Oyegoke lo lọmọ, bẹẹ ni Alabi to ṣẹṣẹ fẹ ko sọ pe oun ko mọ pe ọmọ yii ki i ṣe ọmọ toun, ki waa ni wahala, ki waa ni Tọpẹ faaye gba ọmọ rẹ lati maa lọọ bu baba rẹ si, to waa n tu idi ara rẹ sita lori nnkan aṣiri aye rẹ. Iyẹn ko sọ pe ki i ṣe Oyegoke lo bi i, koda, ko jẹ ẹlomi-in lo tọ ọ. Lati faaye gba ọmọ lati maa lọọ sọrọ si baba to fi nnkan ọmọkunrin rẹ bi i ni gbangba ki i ṣe iwa abiyamọ, nitori iru awọn ọrọ bẹẹ a maa ni egun lori lẹyin ọla. Aya ọlẹ la n gba, ko sẹni to le gba ọmọ ọlẹ, boya Oyegoke lowo, boya ko ni, oun lo lọmọ rẹ, nitori ki i ṣe pe o fi ipa ba Tọpẹ sun nigba ti yoo fi loyun, wọn jọ sọro adehun, wọn jọ ṣe lọkọ-laya, wọn si jọ gbe pẹlu ara wọn. Tọpẹ ti wọ ile ọkọ mi-in, o si ti bimọ mi-in, Oyegoke ti fẹyawo mi-in, oun naa si ti bimọ, ki waa ni lati maa fi ori ọmọ kekere ti ko dakan mọ fọ agbọn! Kin ni yẹ ko fa ariwo ninu pe baba rẹ niyi, maa lọọ ri i nigba ti o ba fẹ.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Aya ọlẹ la n gba, ko sẹni to le gba ọmọ ọlẹ, boya Oyegoke lowo, boya ko ni, oun lo lọmọ rẹ, nitori ki i ṣe pe o fi ipa ba Tọpẹ sun nigba ti yoo fi loyun, wọn jọ sọro adehun, wọn jọ ṣe lọkọ-laya, wọn si jọ gbe pẹlu ara wọn. Tọpẹ ti wọ ile ọkọ mi-in, o si ti bimọ mi-in, Oyegoke ti fẹyawo mi-in, oun naa si ti bimọ, ki waa ni lati maa fi ori ọmọ kekere ti ko dakan mọ fọ agbọn! Kin ni yẹ ko fa ariwo ninu pe baba rẹ niyi, maa lọọ ri i nigba ti o ba fẹ. Bi ọmọ ba gbọn, yoo mọ baba rẹ, funra rẹ ni yoo si mọ iru iwa ti oun yoo hu si baba oun. Tabi angẹli ni Tọpe nigba to wa lọdọ ọkunrin yii ni! Oun ko ni iwa kankan to hu ti ko dara rara!


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Bi ọmọ ba gbọn, yoo mọ baba rẹ, funra rẹ ni yoo si mọ iru iwa ti oun yoo hu si baba oun. Tabi angẹli ni Tọpe nigba to wa lọdọ ọkunrin yii ni! Oun ko ni iwa kankan to hu ti ko dara rara! Bi ija ba wa laarin awọn agbalagba meji, ko yẹ ki wọn fi tọmọ wọn saarin, bii ẹni to n ko awọn ọmọ bẹẹ sita ni. O dara bi Tọpẹ ko ṣe sọrọ yii o, ko yaa dakẹ ẹnu rẹ jẹẹ. Ṣugbọn o gbọdọ wa ọna lati lọọ jokoo pẹlu awọn ẹbi ọmọ yii, ko si mu Alabi paapaa dani, ko si fi ọmọ han baba rẹ, ko si jẹ ki ọmọ naa tọrọ aforiji lọwọ baba to bi i. Eyi ni yoo tun ile rẹ ṣe, ti yoo si fi i han gẹgẹ bii ojiṣẹ Ọlọrun to n pe ara rẹ.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Bi ija ba wa laarin awọn agbalagba meji, ko yẹ ki wọn fi tọmọ wọn saarin, bii ẹni to n ko awọn ọmọ bẹẹ sita ni. O dara bi Tọpẹ ko ṣe sọrọ yii o, ko yaa dakẹ ẹnu rẹ jẹẹ. Ṣugbọn o gbọdọ wa ọna lati lọọ jokoo pẹlu awọn ẹbi ọmọ yii, ko si mu Alabi paapaa dani, ko si fi ọmọ han baba rẹ, ko si jẹ ki ọmọ naa tọrọ aforiji lọwọ baba to bi i. Eyi ni yoo tun ile rẹ ṣe, ti yoo si fi i han gẹgẹ bii ojiṣẹ Ọlọrun to n pe ara rẹ. Tabi ko mọ pe oun ti pe akọbi oun yii ni ọmọ ale nile Alabi ni! Bi ọrọ naa ko ba jade loni-in, to ba di lọjọ iwaju, yoo jade pe Ayọmikun yii ki i ṣe ọmọ Alabi, ki i ṣe ọmọ baba wa. Ki leeyan n gbe ohun ti ko ṣee gbe pamọ pamọ si!


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Tabi ko mọ pe oun ti pe akọbi oun yii ni ọmọ ale nile Alabi ni! Bi ọrọ naa ko ba jade loni-in, to ba di lọjọ iwaju, yoo jade pe Ayọmikun yii ki i ṣe ọmọ Alabi, ki i ṣe ọmọ baba wa. Ki leeyan n gbe ohun ti ko ṣee gbe pamọ pamọ si! KI leeyan n fẹdi ara rẹ sita si lori ọrọ to yẹ ko wọlẹ ṣin-in. Olorin ẹmi ni Tọpẹ Alabi, ojiṣẹ Ọlọrun si ni. Ko tete yaa tun ọọkan ibi yii ṣe o, ko ma funra rẹ ba oore Ọlọrun to ti wa ninu aye rẹ jẹ, nitori ẹni to ba fẹdi ara ẹ sita, aye aa ba a fẹ ẹ ju bẹẹ lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

KI leeyan n fẹdi ara rẹ sita si lori ọrọ to yẹ ko wọlẹ ṣin-in. Olorin ẹmi ni Tọpẹ Alabi, ojiṣẹ Ọlọrun si ni. Ko tete yaa tun ọọkan ibi yii ṣe o, ko ma funra rẹ ba oore Ọlọrun to ti wa ninu aye rẹ jẹ, nitori ẹni to ba fẹdi ara ẹ sita, aye aa ba a fẹ ẹ ju bẹẹ lọ. Ọlọrun ko ni i ba wa lorukọ jẹ, ṣugbọn ki awa naa tọju orukọ wa o! Arẹgbẹ pẹlu Oyetọla, agba ki i wa lọja Ni ọsẹ to kọja, idunnu lo jẹ fun ọpọ awọn ara Ọṣun, paapaa, awọn oloṣelu APC, lati ri i pe Rauf Aregbẹṣọla to ti ṣe gomina ibẹ ri, ati Gboyega Oyetọla to n ṣe gomina ibẹ lọwọlọwọ bayii kọja si ile Oloye Bisi Akande, nibi ti wọn ti ba Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu. Ko sẹni ti ko mọ pe ija ni wọn lọọ pari nibẹ, ija laarin Arẹgbẹ ati gomina naa ni.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Ọlọrun ko ni i ba wa lorukọ jẹ, ṣugbọn ki awa naa tọju orukọ wa o! Arẹgbẹ pẹlu Oyetọla, agba ki i wa lọja Ni ọsẹ to kọja, idunnu lo jẹ fun ọpọ awọn ara Ọṣun, paapaa, awọn oloṣelu APC, lati ri i pe Rauf Aregbẹṣọla to ti ṣe gomina ibẹ ri, ati Gboyega Oyetọla to n ṣe gomina ibẹ lọwọlọwọ bayii kọja si ile Oloye Bisi Akande, nibi ti wọn ti ba Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu. Ko sẹni ti ko mọ pe ija ni wọn lọọ pari nibẹ, ija laarin Arẹgbẹ ati gomina naa ni. Arẹgbẹ ko fẹẹ gba pe oun kọ ni gomina mọ, tabi pe agbara oun ko pọ lori Oyetọla bii tigba ti ọkunrin naa jẹ ọmọọṣẹ oun. Wọn ti yọ ọwọ kilanko Arẹgbẹ ninu eto oṣelu Eko, nitori rẹ loun naa si ṣe n ja raburabu lati di baba isalẹ fun gbogbo oloṣelu Ọṣun. Ki i ṣe pe eleyii ko ṣee ṣe, ṣugbọn ọgbọn lo gba, ati suuru rẹpẹtẹ, kinni naa ko le mu girigiri dani rara.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Arẹgbẹ ko fẹẹ gba pe oun kọ ni gomina mọ, tabi pe agbara oun ko pọ lori Oyetọla bii tigba ti ọkunrin naa jẹ ọmọọṣẹ oun. Wọn ti yọ ọwọ kilanko Arẹgbẹ ninu eto oṣelu Eko, nitori rẹ loun naa si ṣe n ja raburabu lati di baba isalẹ fun gbogbo oloṣelu Ọṣun. Ki i ṣe pe eleyii ko ṣee ṣe, ṣugbọn ọgbọn lo gba, ati suuru rẹpẹtẹ, kinni naa ko le mu girigiri dani rara. Ohun ti Arẹgbẹ le ṣe ti yoo sọ ọ di olori oloṣẹlu Ọṣun ko ju ko lo gbogbo agbara rẹ lati kin Oyetọla lẹyin lọ, ko lo gbogbo ọgbọn ati imọ rẹ lati fi ran ọkunrin naa lọwọ ninu ijọba rẹ. Bi Arẹgbẹ ba n bọ l’Ọṣun, ile Oyetọlọ lo n bọ, ibẹ naa ni yoo sun, nibi ti tọhun yoo ti ṣalaye awọn ohun to ba n lọ fun un. Bi ọkunrin gomina yii ba ri awọn ohun ti Arẹgbẹ n ṣe foun, to si ri i pe pẹlu ifẹ lo fi n ṣe e, funra rẹ ni yoo fi i han gbogbo aye pe aṣiwaju awọn ree, oun ni baba isalẹ fawọn.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Ohun ti Arẹgbẹ le ṣe ti yoo sọ ọ di olori oloṣẹlu Ọṣun ko ju ko lo gbogbo agbara rẹ lati kin Oyetọla lẹyin lọ, ko lo gbogbo ọgbọn ati imọ rẹ lati fi ran ọkunrin naa lọwọ ninu ijọba rẹ. Bi Arẹgbẹ ba n bọ l’Ọṣun, ile Oyetọlọ lo n bọ, ibẹ naa ni yoo sun, nibi ti tọhun yoo ti ṣalaye awọn ohun to ba n lọ fun un. Bi ọkunrin gomina yii ba ri awọn ohun ti Arẹgbẹ n ṣe foun, to si ri i pe pẹlu ifẹ lo fi n ṣe e, funra rẹ ni yoo fi i han gbogbo aye pe aṣiwaju awọn ree, oun ni baba isalẹ fawọn. Amọ bi Arẹgbẹ ba n lọọ, to n ṣe giragira, to n ṣe bii ẹni pe oun lọ si oko oun, nibi ti lebura oun wa to ti n ṣiṣẹ, ohun ti yoo maa ba pade naa lo ba pade lọsẹ to kọja lọhun-un yii, bẹẹ ni awọn ti yoo si ba a pari ija naa ni wọn jokoo yii, Tinubu ati Akande, awọn mejeeji ko si ni i si lẹyin rẹ ninu ohun to n ṣe. Agba ki i wa lọja ki ori ọmọ tuntun wọ, awọn agbaagba ti ọrọ yii kan ko ju awọn ti wọn jokoo yii naa lọ, o si daju pe wọn ti fi ori ọrọ naa ti sibi kan. Ki Oyetọla mọ pe oun nilo ọgbọn ati iriri Arẹgbẹ, ki Arẹgbẹ naa si mọ pe oun nilo atilẹyin Oyetọla lati di baba isalẹ fawọn oloṣelu Ọṣun. Saaba de saaba, bi aja ba n saaba ẹkun, ki ẹkun naa maa saaba aja, iwajọwa ni i jẹ ọrẹjọrẹ o. Owo reluwee lati Eko lọ si Ibadan Bi reluwee awọn ọmọ Buhari ba bẹrẹ iṣẹ, ẹgbẹrun mẹta si ẹgbẹrun mẹfa lawọn eeyan yoo maa fi wọ ọkọ yii lati Eko lọ si Ibadan.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Amọ bi Arẹgbẹ ba n lọọ, to n ṣe giragira, to n ṣe bii ẹni pe oun lọ si oko oun, nibi ti lebura oun wa to ti n ṣiṣẹ, ohun ti yoo maa ba pade naa lo ba pade lọsẹ to kọja lọhun-un yii, bẹẹ ni awọn ti yoo si ba a pari ija naa ni wọn jokoo yii, Tinubu ati Akande, awọn mejeeji ko si ni i si lẹyin rẹ ninu ohun to n ṣe. Agba ki i wa lọja ki ori ọmọ tuntun wọ, awọn agbaagba ti ọrọ yii kan ko ju awọn ti wọn jokoo yii naa lọ, o si daju pe wọn ti fi ori ọrọ naa ti sibi kan. Ki Oyetọla mọ pe oun nilo ọgbọn ati iriri Arẹgbẹ, ki Arẹgbẹ naa si mọ pe oun nilo atilẹyin Oyetọla lati di baba isalẹ fawọn oloṣelu Ọṣun. Saaba de saaba, bi aja ba n saaba ẹkun, ki ẹkun naa maa saaba aja, iwajọwa ni i jẹ ọrẹjọrẹ o. Owo reluwee lati Eko lọ si Ibadan Bi reluwee awọn ọmọ Buhari ba bẹrẹ iṣẹ, ẹgbẹrun mẹta si ẹgbẹrun mẹfa lawọn eeyan yoo maa fi wọ ọkọ yii lati Eko lọ si Ibadan. Eyi ni pe ko si ẹni ti yoo wọ reluwee de Ibadan lati Eko tabi ko wọ ọ lati Ibadan wa si Eko bi ko ba ni ẹgbẹrun mẹta lọwọ. Ni gbogbo aye, relulwee ni ọkọ awọn oṣiṣẹ, nitori pe o rọrun, a si maa ko ero pupọ lẹẹkan ni. Reluwee a maa din iṣoro awọn eeyan ku gan-an ni, nitori oun ki i ni gosiloo, tabi ko ni ijamba rẹpẹtẹ bii ti mọto.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Eyi ni pe ko si ẹni ti yoo wọ reluwee de Ibadan lati Eko tabi ko wọ ọ lati Ibadan wa si Eko bi ko ba ni ẹgbẹrun mẹta lọwọ. Ni gbogbo aye, relulwee ni ọkọ awọn oṣiṣẹ, nitori pe o rọrun, a si maa ko ero pupọ lẹẹkan ni. Reluwee a maa din iṣoro awọn eeyan ku gan-an ni, nitori oun ki i ni gosiloo, tabi ko ni ijamba rẹpẹtẹ bii ti mọto. Lara ohun to mu awọn ilu nla aye yii ga ko ju ọna reluwee ati awọn ọkọ oju irin ti wọn n lo lọ. Awọn orilẹ-ede keekeeke ti wọn ko to Naijiria rara ni wọn ni ọna reluwee to dara, nitori ẹ ni tirela ati awọn ọkọ elepo ko ṣe n paayan, tabi da sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ ti awọn eeyan yoo maa fi lo wakati marun-un si mejia loju kan silẹ. Nidii eyi, awọn eeyan ti wọn gbọ pe Naijiria n mura ọna reluwee, niṣe ni inu wọn n dun lẹgbẹẹ kan, pẹlu igbagbọ pe to ba de, irọrun ni yoo mu ba awọn eeyan wa.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Lara ohun to mu awọn ilu nla aye yii ga ko ju ọna reluwee ati awọn ọkọ oju irin ti wọn n lo lọ. Awọn orilẹ-ede keekeeke ti wọn ko to Naijiria rara ni wọn ni ọna reluwee to dara, nitori ẹ ni tirela ati awọn ọkọ elepo ko ṣe n paayan, tabi da sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ ti awọn eeyan yoo maa fi lo wakati marun-un si mejia loju kan silẹ. Nidii eyi, awọn eeyan ti wọn gbọ pe Naijiria n mura ọna reluwee, niṣe ni inu wọn n dun lẹgbẹẹ kan, pẹlu igbagbọ pe to ba de, irọrun ni yoo mu ba awọn eeyan wa. Ṣugbọn ni bayii, irọrun wo lo fẹẹ wa ninu keeyan fi ẹgbẹrun mẹta wọkọ lati Eko si Ibadan. Tabi awọn eeyan yii ko mọ ohun ti wọn n wi ni. bi eeyan ba fẹẹ sare lọ si Ibadan ko bọ paa, iyẹn ni pe afi to ba ni ẹgbẹrun mẹfa lọwọ!


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Ṣugbọn ni bayii, irọrun wo lo fẹẹ wa ninu keeyan fi ẹgbẹrun mẹta wọkọ lati Eko si Ibadan. Tabi awọn eeyan yii ko mọ ohun ti wọn n wi ni. bi eeyan ba fẹẹ sare lọ si Ibadan ko bọ paa, iyẹn ni pe afi to ba ni ẹgbẹrun mẹfa lọwọ! Nitori pe owo ilu lawọn eeyan yii n na, ati pe ọpọlọpọ owo araalu ni wọn ti ko jẹ, wọn ki i mọ pe ara n ni araalu, ati pe ọpọ eeyan wa niluu ti wọn ko fi oju ri ẹgbẹrun kan naira laarin ọsẹ kan. Nitori pe wọn ro pe bi awọn ti n rowo naa ni gbogbo eeyan n ri i, eyi ni ko ṣe jẹ ki wọn laaanu awọn eeyan ilu rara. Nigba ti ijọba ba gbe reluwee kalẹ, to n gba ẹgbẹrun mẹta lọwọ awọn eeyan lati Eko si Ibadan, bo ba waa jẹ araalu lo ni reluwee yii nkọ! Bẹẹ ni ki i ṣe pe idaniloju wa pe reluwee naa yoo ṣiṣẹ bo ti yẹ ko ṣe e o, tabi ki i ṣe awọn ọkọ alugbagba ti wọn n daku daji sọna yii naa ni wọn yoo lo ni.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Nitori pe owo ilu lawọn eeyan yii n na, ati pe ọpọlọpọ owo araalu ni wọn ti ko jẹ, wọn ki i mọ pe ara n ni araalu, ati pe ọpọ eeyan wa niluu ti wọn ko fi oju ri ẹgbẹrun kan naira laarin ọsẹ kan. Nitori pe wọn ro pe bi awọn ti n rowo naa ni gbogbo eeyan n ri i, eyi ni ko ṣe jẹ ki wọn laaanu awọn eeyan ilu rara. Nigba ti ijọba ba gbe reluwee kalẹ, to n gba ẹgbẹrun mẹta lọwọ awọn eeyan lati Eko si Ibadan, bo ba waa jẹ araalu lo ni reluwee yii nkọ! Bẹẹ ni ki i ṣe pe idaniloju wa pe reluwee naa yoo ṣiṣẹ bo ti yẹ ko ṣe e o, tabi ki i ṣe awọn ọkọ alugbagba ti wọn n daku daji sọna yii naa ni wọn yoo lo ni. Ijokoo yin ku ẹẹkan o! To ba jẹ Buhari lo paṣẹ bẹẹ, bo si ṣe minisita ni, ko si ẹni ti yoo san ẹgbẹrun mẹta lati Eko de Ibadan ninu reluwee, ẹ yaa tun kinni naa ṣe kiakia. A ki wọn nile Awolọwọ, a ki wọn nile awọn Ṣeyi Makinde O pẹ ti ilu Ibadan ti gba iru alejo to gba lọsẹ to kọja yii.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Ijokoo yin ku ẹẹkan o! To ba jẹ Buhari lo paṣẹ bẹẹ, bo si ṣe minisita ni, ko si ẹni ti yoo san ẹgbẹrun mẹta lati Eko de Ibadan ninu reluwee, ẹ yaa tun kinni naa ṣe kiakia. A ki wọn nile Awolọwọ, a ki wọn nile awọn Ṣeyi Makinde O pẹ ti ilu Ibadan ti gba iru alejo to gba lọsẹ to kọja yii. O pẹ gan-an. Idi ni pe ohun kan naa lo ṣẹlẹ, ṣugbọn ọna meji lo ti ṣẹlẹ. Awọn obinrin meji ni wọn sin oku wọn: obinrin akọkọ jẹ akọbi obinrin Oloye Ọbafẹmi Awolọwọ, Arabinrin Tọla Oyediran.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

O pẹ gan-an. Idi ni pe ohun kan naa lo ṣẹlẹ, ṣugbọn ọna meji lo ti ṣẹlẹ. Awọn obinrin meji ni wọn sin oku wọn: obinrin akọkọ jẹ akọbi obinrin Oloye Ọbafẹmi Awolọwọ, Arabinrin Tọla Oyediran. Ẹni keji jẹ iya Gomina Ṣeyi Makinde, Arabirin …. Makinde. Ni awọn gomina kaakiri Naijiria ba ya wọ ilu Ibadan, awọn oloye ati awọn ọlọla gbogbo si jokoo si ilu naa fun ọjọ meji mẹta, ti wọn ko lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Ẹni keji jẹ iya Gomina Ṣeyi Makinde, Arabirin …. Makinde. Ni awọn gomina kaakiri Naijiria ba ya wọ ilu Ibadan, awọn oloye ati awọn ọlọla gbogbo si jokoo si ilu naa fun ọjọ meji mẹta, ti wọn ko lọ. Ohun to mu ọpọ eeyan lọkan ju lọ ni awọn ọrọ ti wọn sọ nibi isinku awọn mejeeji yii. Awọn eeyan royin Tọla Oyediran, pe ki i ṣe nitori pe obinrin naa jẹ ọmọ Awolọwọ lo ṣe niyi, to si jẹ ẹni ti gbogbo eeyan fẹ, ṣugbọn nitori iwa rẹ to n hu ni. Wọn royin bo ti loju aanu to, ati bo ti ko ni mọra, ti ko si ni i fi igberaga ba ẹnikẹni lo.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Ohun to mu ọpọ eeyan lọkan ju lọ ni awọn ọrọ ti wọn sọ nibi isinku awọn mejeeji yii. Awọn eeyan royin Tọla Oyediran, pe ki i ṣe nitori pe obinrin naa jẹ ọmọ Awolọwọ lo ṣe niyi, to si jẹ ẹni ti gbogbo eeyan fẹ, ṣugbọn nitori iwa rẹ to n hu ni. Wọn royin bo ti loju aanu to, ati bo ti ko ni mọra, ti ko si ni i fi igberaga ba ẹnikẹni lo. ‘Mọmi Ibadan’ ni ọpọ eeyan n pe e, paapaa awọn ti wọn mọ ọn dele, pupọ ninu awọn oṣiṣẹ Tribune, nibi ti iya naa ti jẹ alaga wọn ni wọn n sọ pe ki i ṣe ọga awọn, iya awọn tootọ ni, nitori bi awọn ba ti ri i, gbogbo iṣoro awọn ti tan niyẹn. Imura ọjọọbi ọgọrin ọdun rẹ ni wọn n mu, ko too waa di pe o ku ki ọjọ naa too pe. Ohun to si dun awọn mi-in niyi, nitori wọn ni awọn ti ya ọjọ naa sọtọ lati fi royin iṣẹ rere to n ṣe.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

‘Mọmi Ibadan’ ni ọpọ eeyan n pe e, paapaa awọn ti wọn mọ ọn dele, pupọ ninu awọn oṣiṣẹ Tribune, nibi ti iya naa ti jẹ alaga wọn ni wọn n sọ pe ki i ṣe ọga awọn, iya awọn tootọ ni, nitori bi awọn ba ti ri i, gbogbo iṣoro awọn ti tan niyẹn. Imura ọjọọbi ọgọrin ọdun rẹ ni wọn n mu, ko too waa di pe o ku ki ọjọ naa too pe. Ohun to si dun awọn mi-in niyi, nitori wọn ni awọn ti ya ọjọ naa sọtọ lati fi royin iṣẹ rere to n ṣe. Bakan naa lawọn ti wọn si sun mọ iya Gomina Makinde sọrọ tirẹ naa pe abiyamọ tootọ ni. Wọn royin aduroti to ṣe fawọn ọmọ rẹ ati bo ti jẹ si wọn, boya ni ko si jẹ eyi gan-an lo pa Gomina naa lẹkun nibi isinku yii, nitori bii igba ti oun naa sọ wura ẹ nu ni. Ṣugbọn ju gbogbo rẹ lọ, awayeeku kan ko si mọ, bo ti wu ka pẹ laye to, a oo pẹ lọrun ju bẹẹ lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Bakan naa lawọn ti wọn si sun mọ iya Gomina Makinde sọrọ tirẹ naa pe abiyamọ tootọ ni. Wọn royin aduroti to ṣe fawọn ọmọ rẹ ati bo ti jẹ si wọn, boya ni ko si jẹ eyi gan-an lo pa Gomina naa lẹkun nibi isinku yii, nitori bii igba ti oun naa sọ wura ẹ nu ni. Ṣugbọn ju gbogbo rẹ lọ, awayeeku kan ko si mọ, bo ti wu ka pẹ laye to, a oo pẹ lọrun ju bẹẹ lọ. Tọla Oyediran ti lọ, bẹẹ ni iya Ṣeyi Makinde. Ṣugbọn awọn iṣẹ rere ti wọn ṣe silẹ ko tan, iṣẹ naa lawọn eeyan si n royin yii, oun naa ni wọn yoo si maa fi ranti wọn. A ki gbogbo ẹbi Awolọwọ ku irọju, wọn ku ara fẹra ku, Ọlọrun yoo si tẹ mama si afẹfẹ rere.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Tọla Oyediran ti lọ, bẹẹ ni iya Ṣeyi Makinde. Ṣugbọn awọn iṣẹ rere ti wọn ṣe silẹ ko tan, iṣẹ naa lawọn eeyan si n royin yii, oun naa ni wọn yoo si maa fi ranti wọn. A ki gbogbo ẹbi Awolọwọ ku irọju, wọn ku ara fẹra ku, Ọlọrun yoo si tẹ mama si afẹfẹ rere. Bakan naa ni a ki awọn ọmọ Iya Makinde pe wọn ku asẹyinde iya, ọjọ yoo jinna sira wọn. Ko si ẹkun tabi ibanujẹ nigba ti eeyan rere ba ku, ohun kan naa to yẹ ki kaluku maa ronu le lori ni bi igbẹyin tawọn naa yoo ṣe dara. Idi ni pe oku lo n sunkun oku, akaṣọleri lo n sunkun ara wọn: ko sẹni ti ko ni i ku, ki kaluku gbe ile aye ṣe rere nigba ti a ba wa nibẹ ni.


O ṣoju mi koro (Apa Keji)

Bakan naa ni a ki awọn ọmọ Iya Makinde pe wọn ku asẹyinde iya, ọjọ yoo jinna sira wọn. Ko si ẹkun tabi ibanujẹ nigba ti eeyan rere ba ku, ohun kan naa to yẹ ki kaluku maa ronu le lori ni bi igbẹyin tawọn naa yoo ṣe dara. Idi ni pe oku lo n sunkun oku, akaṣọleri lo n sunkun ara wọn: ko sẹni ti ko ni i ku, ki kaluku gbe ile aye ṣe rere nigba ti a ba wa nibẹ ni.


Fulani darandaran kọju ija sawọn Amọtẹkun l’Ondo

Dada Ajikanje Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni awọn Fulani darandaran kan kọju ija si awọn ikọ Amọtẹkun ni Abule Osi, njọba ibilẹ Ariwa Akurẹ, nipinlẹ Ondo. ALAROYE gbọ pe awọn eeyan agbegbe naa lo ranṣẹ pe wọn nitori bi awọn darandaran naa ṣe fi maaluu jẹ oko wọn. Lasiko ti awọn Amọtẹkun n gbiyanju lati yanju wahala naa lawọn Fulani yii doju ija kọ wọn. Ọga ikọ Amọtẹkun naa nipinlẹ Ondo, Oloye Adetunji Adelẹyẹ, ṣalaye pe awọn eeyan abule naa lo pe awọn nipe pajawiri lori bi awọn Fulani ṣe da maaluu wọ inu oko wọn, ti wọn si jẹ awọn ire oko wọn. Eyi lo mu ki oun ran awọn eeyan awọn lọ sibẹ. Nigba ti wọn debẹ ti wọn ba awọn maaluu yii ninu oko ni wọn pe awọn darandaran ọhun.


Ọga ikọ Amọtẹkun naa nipinlẹ Ondo, Oloye Adetunji Adelẹyẹ, ṣalaye pe awọn eeyan abule naa lo pe awọn nipe pajawiri lori bi awọn Fulani ṣe da maaluu wọ inu oko wọn, ti wọn si jẹ awọn ire oko wọn. Eyi lo mu ki oun ran awọn eeyan awọn lọ sibẹ. Nigba ti wọn debẹ ti wọn ba awọn maaluu yii ninu oko ni wọn pe awọn darandaran ọhun. Ṣugbọn niṣe ni awọn Fulani naa kọju ija si awọn eeyan naa pẹlu ọbẹ atawọn ohun ija mi-in. Adelẹyẹ ni ọwọ tẹ ọkan ninu wọn torukọ rẹ n jẹ Abdulkadir Muhammed, oogun abẹnugọngọ ati awọn ohun ija oloro lawọn si ba lọwọ rẹ. Bẹẹ lo ni awọn ti gbẹsẹ le maaluu mẹrindinlogun.


Ṣugbọn niṣe ni awọn Fulani naa kọju ija si awọn eeyan naa pẹlu ọbẹ atawọn ohun ija mi-in. Adelẹyẹ ni ọwọ tẹ ọkan ninu wọn torukọ rẹ n jẹ Abdulkadir Muhammed, oogun abẹnugọngọ ati awọn ohun ija oloro lawọn si ba lọwọ rẹ. Bẹẹ lo ni awọn ti gbẹsẹ le maaluu mẹrindinlogun.


Nitori owo, tẹgbọn-taburo gbimọ-pọ lati ji ọmọ ọga wọn gbe l’Ọta

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Miliọnu meji naira ni awọn tẹgbọn-taburo kan Blessing Oyeleke ati David Oyeleke, pẹlu ẹni kẹta wọn tiyẹn n jẹ Kabiru Oniyitan, n beere lọwọ ọga ti wọn ti ba ṣiṣẹ ri, wọn lawọn yoo ji ọmọ rẹ gbe to ba kọ lati sanwo naa si akanti awọn. Ohun to gbe wọn de tọlọpaa niyẹn. Ọjọ kẹjọ, oṣu kejila yii, lọwọ ọlọpaa tẹ wọn, lẹyin ti ọga wọn atijọ naa, Ọgbẹni Makinde Oluwatoyin, oludari ileeṣẹ kan l’Ọta, lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Onipanu, pe oun gba ipe ijaya kan latọdọ awọn kan ti wọn ni awọn yoo ji ọmọ oun ọkunrin torukọ ẹ n jẹ Solomon Makinde gbe lati ileewe rẹ, awọn yoo si pa gbogbo idile oun run, afi toun ba sare san miliọnu meji si akanti kan kọjọ mẹta too pe. O ni awọn to pe oun naa ṣapejuwe ileewe ti Solomon wa, wọn si juwe ile oun paapaa bii pe awọn jọ n gbe ni. Eyi to fi han pe wọn ti wadii oun jinna. Ifisun rẹ yii ni DPO Onipaanu atawọn eeyan ẹ, ṣiṣẹ le lori, ti wọn fi ri eyi to jẹ obinrin ninu awọn afurasi naa mu, ti wọn si ri foonu ti wọn fi n pe ipe ijaya naa lọwọ rẹ.


O ni awọn to pe oun naa ṣapejuwe ileewe ti Solomon wa, wọn si juwe ile oun paapaa bii pe awọn jọ n gbe ni. Eyi to fi han pe wọn ti wadii oun jinna. Ifisun rẹ yii ni DPO Onipaanu atawọn eeyan ẹ, ṣiṣẹ le lori, ti wọn fi ri eyi to jẹ obinrin ninu awọn afurasi naa mu, ti wọn si ri foonu ti wọn fi n pe ipe ijaya naa lọwọ rẹ. Blessing ti wọn ri mu yii lo ṣọna bi wọn ṣe ri awọn meji yooku mu, bo tilẹ jẹ pe DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, sọ pe o ṣi ku ẹni kan ninu wọn ti ọwọ ko ti i ba. Nigba ti wọn n ṣalaye idi ti wọn fi fẹẹ ji ọmọ ọga wọn tẹlẹ naa gbe, awọn mẹta tọwọ ba yii sọ pe awọn mọ pe ọga awọn yii lowo lọwọ, agbara rẹ ka miliọnu meji tawọn beere naa lawọn ṣe pe e lori foonu pe ko sanwo naa bi ko ba fẹẹ padanu ọmọ rẹ ọkunrin ati gbogbo idile rẹ. Ẹka to n gbọ ẹjọ awọn ajinigbe ni CP Edward Awolọwọ Ajogun paṣẹ pe ki wọn ko wọn lọ fun itẹsiwaju ẹsun wọn.


Blessing ti wọn ri mu yii lo ṣọna bi wọn ṣe ri awọn meji yooku mu, bo tilẹ jẹ pe DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, sọ pe o ṣi ku ẹni kan ninu wọn ti ọwọ ko ti i ba. Nigba ti wọn n ṣalaye idi ti wọn fi fẹẹ ji ọmọ ọga wọn tẹlẹ naa gbe, awọn mẹta tọwọ ba yii sọ pe awọn mọ pe ọga awọn yii lowo lọwọ, agbara rẹ ka miliọnu meji tawọn beere naa lawọn ṣe pe e lori foonu pe ko sanwo naa bi ko ba fẹẹ padanu ọmọ rẹ ọkunrin ati gbogbo idile rẹ. Ẹka to n gbọ ẹjọ awọn ajinigbe ni CP Edward Awolọwọ Ajogun paṣẹ pe ki wọn ko wọn lọ fun itẹsiwaju ẹsun wọn.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

E sọ fun Buhari ko fura o Ko si ijọba ti aburu le ba laye yii ti yoo ju ijọba to ba ni iru awọn eeyan mẹta yii ninu iṣejọba rẹ lọ, ijọba to ba ni Lai Muhammed, to ni Garba Sheu ati Fẹmi Adeṣina, ti awọn mẹtẹẹtaa si papọ lẹẹkan naa, ti wọn jọ n ṣejọba. Awọn mẹtẹẹta to lati ti iru ijọba bẹẹ ṣubu. Wọn yoo ti ijọba naa ṣubu nitori wọn yoo sọ iru ijọba bẹẹ di ọta araalu ni. Awọn ti wọn yoo ri dudu ti wọn yoo ni pupa ni, awọn ti ọga wọn yoo fẹẹ rin nihooho wọja, ti wọn yoo si maa sọ fun un pe aṣọ alarabara olowo nla lo wọ sọrun, awọn ti ọga wọn yoo fẹẹ wọ inu ina lọ bayii, ti wọn yoo ni ko ṣọra fun otutu lọna ibẹun. Tabi ẹ ko gbọ ọrọ ti Garba Shehu sọ nipa awọn agbẹ ti awọn Boko Haram lọọ dumbu mọ inu oko wọn ni. Ọkunrin naa ni wọn ko gba aṣẹ ki wọn too lọọ maa ja irẹsi loko naa, pe to ba jẹ wọn gbaṣẹ ni, iku oro bẹẹ ko ni i pa wọn.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Awọn ti wọn yoo ri dudu ti wọn yoo ni pupa ni, awọn ti ọga wọn yoo fẹẹ rin nihooho wọja, ti wọn yoo si maa sọ fun un pe aṣọ alarabara olowo nla lo wọ sọrun, awọn ti ọga wọn yoo fẹẹ wọ inu ina lọ bayii, ti wọn yoo ni ko ṣọra fun otutu lọna ibẹun. Tabi ẹ ko gbọ ọrọ ti Garba Shehu sọ nipa awọn agbẹ ti awọn Boko Haram lọọ dumbu mọ inu oko wọn ni. Ọkunrin naa ni wọn ko gba aṣẹ ki wọn too lọọ maa ja irẹsi loko naa, pe to ba jẹ wọn gbaṣẹ ni, iku oro bẹẹ ko ni i pa wọn. Aṣẹ nitori kin ni! Aṣẹ ki eeyan too lọọ ṣiṣẹ ninu oko rẹ! Loootọ, o ṣee ṣe ko jẹ adugbo ti awọn eeyan yii ti lọọ ṣiṣẹ oko wọn ko dara, ko jẹ ibi ti awọn Boko Haram sa pamọ si lati maa ṣiṣẹ ibi wọn niyi, to si yẹ ki gbogbo araalu jinna si agbegbe bẹẹ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Aṣẹ nitori kin ni! Aṣẹ ki eeyan too lọọ ṣiṣẹ ninu oko rẹ! Loootọ, o ṣee ṣe ko jẹ adugbo ti awọn eeyan yii ti lọọ ṣiṣẹ oko wọn ko dara, ko jẹ ibi ti awọn Boko Haram sa pamọ si lati maa ṣiṣẹ ibi wọn niyi, to si yẹ ki gbogbo araalu jinna si agbegbe bẹẹ. Bi araalu ba gbọ alaye ati ọrọ gidi lẹnu awọn ti wọn n ṣejọba, awọn naa yoo mọ pe ọna iku ni, ọna ti ko dara ki awọn de rara ni. Ṣugbọn lori ọrọ Boko Haram yii, araalu wo ni yoo gbọrọ ti awọn Lai Muhammed, Garba Shehu yii ati Fẹmi Adeṣina yoo sọ lẹnu ti yoo jokoo sile. Tabi ki i ṣe awọn eeyan yii ni wọn n sọ fawọn araalu pe ko si Boko Haram nibi kan mọ, to jẹ ni gbogbo ọjọ ti wọn yoo ba sọrọ ni wọn yoo sọ pe Naijiria ti ṣẹgun wọn awọn ṣọja Naijiria ti le Boko Haram lọ, awọn ti wọn n sọrọ pe Boko Haram ṣi ku nibi kan, ọmọ PDP ni wọn, awọn ọta ijọba Buhari ni.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bi araalu ba gbọ alaye ati ọrọ gidi lẹnu awọn ti wọn n ṣejọba, awọn naa yoo mọ pe ọna iku ni, ọna ti ko dara ki awọn de rara ni. Ṣugbọn lori ọrọ Boko Haram yii, araalu wo ni yoo gbọrọ ti awọn Lai Muhammed, Garba Shehu yii ati Fẹmi Adeṣina yoo sọ lẹnu ti yoo jokoo sile. Tabi ki i ṣe awọn eeyan yii ni wọn n sọ fawọn araalu pe ko si Boko Haram nibi kan mọ, to jẹ ni gbogbo ọjọ ti wọn yoo ba sọrọ ni wọn yoo sọ pe Naijiria ti ṣẹgun wọn awọn ṣọja Naijiria ti le Boko Haram lọ, awọn ti wọn n sọrọ pe Boko Haram ṣi ku nibi kan, ọmọ PDP ni wọn, awọn ọta ijọba Buhari ni. Meloo meloo igba ni wọn ti sọ iru awọn ọrọ rauraru bayii, bawo ni araalu yoo waa ṣe mọ eyi ti wọn yoo gba pe Boko Haram ku sibi kan. Lara aburu ti awọn eeyan yii n ṣe niyẹn, to ba jẹ loootọ ni ibi kan wa ti awọn ara Borno ko gbọdọ de, a jẹ pe awọn Garba Shehu naa ni wọn ṣe iku pa awọn ti wọn ku yii nibi irọ ojoojumọ ti wọn n pa fun awọn eeyan naa pe Boko Haram ti lọ kuro lọdọ wọn. Bi ọrọ ba tilẹ waa ri bẹẹ, ewo ni ki eeyan kan lanu gbagada, ko kan maa fọntọ jade lasiko ti ọfọ iru bii iru eleyii ba ṣẹ. Ṣe dandan ni ki ọkunrin yii sọrọ ni!


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Meloo meloo igba ni wọn ti sọ iru awọn ọrọ rauraru bayii, bawo ni araalu yoo waa ṣe mọ eyi ti wọn yoo gba pe Boko Haram ku sibi kan. Lara aburu ti awọn eeyan yii n ṣe niyẹn, to ba jẹ loootọ ni ibi kan wa ti awọn ara Borno ko gbọdọ de, a jẹ pe awọn Garba Shehu naa ni wọn ṣe iku pa awọn ti wọn ku yii nibi irọ ojoojumọ ti wọn n pa fun awọn eeyan naa pe Boko Haram ti lọ kuro lọdọ wọn. Bi ọrọ ba tilẹ waa ri bẹẹ, ewo ni ki eeyan kan lanu gbagada, ko kan maa fọntọ jade lasiko ti ọfọ iru bii iru eleyii ba ṣẹ. Ṣe dandan ni ki ọkunrin yii sọrọ ni! Ohun ti wọn n ṣe fun ijọba Buhari lẹ ri yii o, bi Buhari funra rẹ ko ba si fura, awọn ti yoo lu ijọba rẹ fọ niyẹn nibi irọ pipa ati isọkusọ. Ẹ sọ fun Buhari ko fura o, ifura loogun agba. Awa kọ lọta yin, ẹyin gan-an lọta wa Nigba ti eeyan ba gbọ bi awọn ọlọgbọn ori ni Naijiria ti n pariwo pe ki Aarẹ Muhammadu Buhari le awọn olori ologun rẹ danu kuro ninu iṣẹ yii, tọhun yoo ro pe awọn araalu koriira awọn eeyan naa ni.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ohun ti wọn n ṣe fun ijọba Buhari lẹ ri yii o, bi Buhari funra rẹ ko ba si fura, awọn ti yoo lu ijọba rẹ fọ niyẹn nibi irọ pipa ati isọkusọ. Ẹ sọ fun Buhari ko fura o, ifura loogun agba. Awa kọ lọta yin, ẹyin gan-an lọta wa Nigba ti eeyan ba gbọ bi awọn ọlọgbọn ori ni Naijiria ti n pariwo pe ki Aarẹ Muhammadu Buhari le awọn olori ologun rẹ danu kuro ninu iṣẹ yii, tọhun yoo ro pe awọn araalu koriira awọn eeyan naa ni. Bi awọn olori ologun naa ba si n gbọ funra wọn, niṣe ni wọn yoo maa binu, ti wọn yoo ni awọn eeyan kan n binu nitori awọn fọ-nọtin ni. Ṣugbọn ootọ ọrọ ko ni i ni ka ma sọ oun o, awọn araalu ki i ṣe ọta awọn eeyan yii, awọn eeyan yiii gan-an lọta wa. Nigba ti eeyan ba fẹẹ wọ iṣẹ ijọba, agaga bo ba jẹ iṣẹ ologun, ofin ti wa nilẹ nibẹ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bi awọn olori ologun naa ba si n gbọ funra wọn, niṣe ni wọn yoo maa binu, ti wọn yoo ni awọn eeyan kan n binu nitori awọn fọ-nọtin ni. Ṣugbọn ootọ ọrọ ko ni i ni ka ma sọ oun o, awọn araalu ki i ṣe ọta awọn eeyan yii, awọn eeyan yiii gan-an lọta wa. Nigba ti eeyan ba fẹẹ wọ iṣẹ ijọba, agaga bo ba jẹ iṣẹ ologun, ofin ti wa nilẹ nibẹ. Ofin naa ni pe ti eeyan ba ti pe ọmọ ọgọta ọdun, o gbọdọ fi iṣẹ naa silẹ ni. Ti ko ba pe ọmọ ọgọta ọdun ree, to ba jẹ o ti fi ọdun marundinlogoji ṣe iṣẹ ologun yii, ko fi iṣẹ naa silẹ, ki awọn ẹlẹjẹ tuntun to ṣi lagbara, ti ọpọlọ wọn si le ṣiṣẹ kiakia, gba iṣẹ naa lọwọ wọn ni. Ṣugbọn ni Naijiria wa, Abayọmi Gabriel Ọlọniṣakin ni olori awọn ologun pata, ọdun 1981 lo si ti wọ iṣẹ ologun yii, iyẹn ni pe o ti lo ọdun mọkandinlogoji, o ti lo ọdun mẹrin tayọ iye ọdun to yẹ ko lo nibi iṣẹ yii.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ofin naa ni pe ti eeyan ba ti pe ọmọ ọgọta ọdun, o gbọdọ fi iṣẹ naa silẹ ni. Ti ko ba pe ọmọ ọgọta ọdun ree, to ba jẹ o ti fi ọdun marundinlogoji ṣe iṣẹ ologun yii, ko fi iṣẹ naa silẹ, ki awọn ẹlẹjẹ tuntun to ṣi lagbara, ti ọpọlọ wọn si le ṣiṣẹ kiakia, gba iṣẹ naa lọwọ wọn ni. Ṣugbọn ni Naijiria wa, Abayọmi Gabriel Ọlọniṣakin ni olori awọn ologun pata, ọdun 1981 lo si ti wọ iṣẹ ologun yii, iyẹn ni pe o ti lo ọdun mọkandinlogoji, o ti lo ọdun mẹrin tayọ iye ọdun to yẹ ko lo nibi iṣẹ yii. **Tukkur Buratai ni olori awọn ṣọja, oun ti le ni ọmọ ọgọta ọdun, bẹẹ lo si ti lo ọdun mẹtadinlogoji, o ti lo ọdun meji tayọ iye ọdun to yẹ ko lo ninu iṣẹ. Sadiq Abubakar ni olori awọn ọmọ ogun ofurufu, oun naa ti le ni ọmọ ọgọta ọdun, bẹẹ lo ti lo ọdun mọkanlelogoji lẹnu iṣẹ yii, ọdun mẹfa lo ti fi le si iye ọdun to yẹ ko lo. Ni ti olori awọn ọmọ ogun oju omi, Ibok-Ete Ekwe, oun paapaa ti le ni ọmọ ọgọta ọdun, ọdun mẹtadinlogoji lo si ti lo lẹnu iṣẹ yii, iyẹn ni pe oun naa ti lo ọdun meji tayọ iye ọdun to yẹ ko lo.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

**Tukkur Buratai ni olori awọn ṣọja, oun ti le ni ọmọ ọgọta ọdun, bẹẹ lo si ti lo ọdun mẹtadinlogoji, o ti lo ọdun meji tayọ iye ọdun to yẹ ko lo ninu iṣẹ. Sadiq Abubakar ni olori awọn ọmọ ogun ofurufu, oun naa ti le ni ọmọ ọgọta ọdun, bẹẹ lo ti lo ọdun mọkanlelogoji lẹnu iṣẹ yii, ọdun mẹfa lo ti fi le si iye ọdun to yẹ ko lo. Ni ti olori awọn ọmọ ogun oju omi, Ibok-Ete Ekwe, oun paapaa ti le ni ọmọ ọgọta ọdun, ọdun mẹtadinlogoji lo si ti lo lẹnu iṣẹ yii, iyẹn ni pe oun naa ti lo ọdun meji tayọ iye ọdun to yẹ ko lo. Lọrọ kan, ko si ẹni kan bayii ti ko ti i kọja aaye ara rẹ ninu awọn olori ologun wa. Eeyan ko le ta ọja erupẹ, ko ma gba owo okuta, bi a ba ṣe e bo ti yẹ ka ṣe e nikan ni yoo ri bo ti yẹ ko ri. Ijọba Buhari ko ṣe e bi wọn ti n ṣe e, tabi kin ni awọn olori ologun wọnyi ṣi n wa lẹnu iṣẹ ijọba.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Lọrọ kan, ko si ẹni kan bayii ti ko ti i kọja aaye ara rẹ ninu awọn olori ologun wa. Eeyan ko le ta ọja erupẹ, ko ma gba owo okuta, bi a ba ṣe e bo ti yẹ ka ṣe e nikan ni yoo ri bo ti yẹ ko ri. Ijọba Buhari ko ṣe e bi wọn ti n ṣe e, tabi kin ni awọn olori ologun wọnyi ṣi n wa lẹnu iṣẹ ijọba. O ti rẹ wọn! Iṣẹ naa ti su wọn! Apa wọn ko ka nnkan kan mọ!


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

O ti rẹ wọn! Iṣẹ naa ti su wọn! Apa wọn ko ka nnkan kan mọ! Eeyan ko si le bu wọn, nitori wọn ti ṣe iwọnba ti wọn le ṣe, wọn ti ṣe iṣẹ kọja akoko wọn. Bo ya wọn fẹẹ lọ tabi wọn ko fẹẹ lọ, ko si idi ti olori ijọba ko fi gbọdọ sọ pe wọn ṣeun, ki wọn waa maa lọ. Ṣugbọn tiwa ko ri bẹẹ, niṣe la ko awọn ẹgẹrẹmiti eeyan jọ ti a ni awọn ni olori ologun.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Eeyan ko si le bu wọn, nitori wọn ti ṣe iwọnba ti wọn le ṣe, wọn ti ṣe iṣẹ kọja akoko wọn. Bo ya wọn fẹẹ lọ tabi wọn ko fẹẹ lọ, ko si idi ti olori ijọba ko fi gbọdọ sọ pe wọn ṣeun, ki wọn waa maa lọ. Ṣugbọn tiwa ko ri bẹẹ, niṣe la ko awọn ẹgẹrẹmiti eeyan jọ ti a ni awọn ni olori ologun. Ko daa bayii o, eleyii ko daa o! Kin ni Boko Haram ko ni i fiya jẹ wa si, nigba ti awọn olori ologun wa ti darugbo! Ẹẹ le pa wa o, Ọlọrun yoo gba wa lọwọ yin!


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ko daa bayii o, eleyii ko daa o! Kin ni Boko Haram ko ni i fiya jẹ wa si, nigba ti awọn olori ologun wa ti darugbo! Ẹẹ le pa wa o, Ọlọrun yoo gba wa lọwọ yin! Ni ti SARS ati wọn ti wọn yinbọn fun O yẹ ki awọn olori ologun, ati ọlọpaa ati ṣọja, pẹlu awọn ti wọn n ṣejọba wa dawọ boju fun ohun to ṣẹlẹ lọsẹ to kọja yii ni. Niwaju igbimọ to n gbọ ẹjọ ohun to ṣẹlẹ ni ogunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun yii, nibi ti awọn ṣọja ti yinbọn lu awọn ti wọn n ṣe iwọde SARS ni too-geeti ni Lẹkki, odidi bọọsi kan ni wọn fi ru awọn eeyan ti wọn fara pa wa. Wọn ko wọn wa, wọn si fẹrẹ le ni ogun, ko si si ẹni ti ko ni iroyin buruku kan lati sọ ni ọjọ naa.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ni ti SARS ati wọn ti wọn yinbọn fun O yẹ ki awọn olori ologun, ati ọlọpaa ati ṣọja, pẹlu awọn ti wọn n ṣejọba wa dawọ boju fun ohun to ṣẹlẹ lọsẹ to kọja yii ni. Niwaju igbimọ to n gbọ ẹjọ ohun to ṣẹlẹ ni ogunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun yii, nibi ti awọn ṣọja ti yinbọn lu awọn ti wọn n ṣe iwọde SARS ni too-geeti ni Lẹkki, odidi bọọsi kan ni wọn fi ru awọn eeyan ti wọn fara pa wa. Wọn ko wọn wa, wọn si fẹrẹ le ni ogun, ko si si ẹni ti ko ni iroyin buruku kan lati sọ ni ọjọ naa. Idi ni pe awọn to ti ge lẹsẹ ti ge lẹsẹ, awọn ti wọn de ni bandeeji lagbari wa nibẹ ti wọn n gbin kẹn-ẹn, awọn ti ibọn si ti jẹ nifun danu wa ninu wọn. Koko ohun ti wọn ba wa naa ni pe awọn ki i ṣe alaabọ ara ko too di ọjọ iṣẹlẹ naa, nibi iṣẹlẹ naa lawọn ṣọja ti yinbọn lu awọn. Lojoojumọ lawọn ṣọja n sọ pe awọn ko yinbọn, ti wọn ni ere lawọn lọọ ba awọn ti wọn n ṣe iwọde naa ṣe, awọn kan lọ sibẹ lati ra miniraaasi ati bisikiiti fun wọn ni, bẹẹ lawọn eeyan ijọba naa n sọ pe ko si ṣọja to yinbọn.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Idi ni pe awọn to ti ge lẹsẹ ti ge lẹsẹ, awọn ti wọn de ni bandeeji lagbari wa nibẹ ti wọn n gbin kẹn-ẹn, awọn ti ibọn si ti jẹ nifun danu wa ninu wọn. Koko ohun ti wọn ba wa naa ni pe awọn ki i ṣe alaabọ ara ko too di ọjọ iṣẹlẹ naa, nibi iṣẹlẹ naa lawọn ṣọja ti yinbọn lu awọn. Lojoojumọ lawọn ṣọja n sọ pe awọn ko yinbọn, ti wọn ni ere lawọn lọọ ba awọn ti wọn n ṣe iwọde naa ṣe, awọn kan lọ sibẹ lati ra miniraaasi ati bisikiiti fun wọn ni, bẹẹ lawọn eeyan ijọba naa n sọ pe ko si ṣọja to yinbọn. Ṣugbọn lojoojumọ ni aṣiri awọn eeyan yii n tu, ti wọn si n di oniyẹyẹ loju aye, nitori loootọ ni wọn kuku yinbọn, loootọ ni wọn paayan, gbogbo agbaye si ti ri irọ wọn ti wọn n pa. Bi eniyan ba hu iwa kan to buru, tabi to ba ṣẹ ẹṣẹ kan ti ko dara, ohun kan ṣoṣo to le ṣe lati fi ri idariji naa ni ko tuuba, ko jẹwọ ẹṣẹ rẹ ni gbangba, ko si tọrọ aforiji. Ẹni to ba ṣe aṣiṣe to jade, to bẹ awọn to ṣe e fun, ohun ti eleyii fi han ni pe tọhun ti mọ pe ohun ti oun ṣe ko dara, ko si ni i ṣe iru rẹ mọ nibi kan. Ṣugbọn ẹni to ṣe aṣiṣẹ to ta ku pe oun ko ṣe aṣiṣe, tabi to n purọ pe oun ko si nibẹ, itumọ eyi ni pe tọhun yoo ṣe eyi to buru ju bẹẹ lọ lọjọ iwaju. Ohun ti awọn ṣọja ati awọn ọlọpaa wa, pẹlu awọn eeyan ijọba n sọ ni pe awọn yoo tun paayan rẹpẹtẹ lọjọ mi-in, awọn yoo ṣe aburu to ju bayii lọ, lọjọ iwaju.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ṣugbọn lojoojumọ ni aṣiri awọn eeyan yii n tu, ti wọn si n di oniyẹyẹ loju aye, nitori loootọ ni wọn kuku yinbọn, loootọ ni wọn paayan, gbogbo agbaye si ti ri irọ wọn ti wọn n pa. Bi eniyan ba hu iwa kan to buru, tabi to ba ṣẹ ẹṣẹ kan ti ko dara, ohun kan ṣoṣo to le ṣe lati fi ri idariji naa ni ko tuuba, ko jẹwọ ẹṣẹ rẹ ni gbangba, ko si tọrọ aforiji. Ẹni to ba ṣe aṣiṣe to jade, to bẹ awọn to ṣe e fun, ohun ti eleyii fi han ni pe tọhun ti mọ pe ohun ti oun ṣe ko dara, ko si ni i ṣe iru rẹ mọ nibi kan. Ṣugbọn ẹni to ṣe aṣiṣẹ to ta ku pe oun ko ṣe aṣiṣe, tabi to n purọ pe oun ko si nibẹ, itumọ eyi ni pe tọhun yoo ṣe eyi to buru ju bẹẹ lọ lọjọ iwaju. Ohun ti awọn ṣọja ati awọn ọlọpaa wa, pẹlu awọn eeyan ijọba n sọ ni pe awọn yoo tun paayan rẹpẹtẹ lọjọ mi-in, awọn yoo ṣe aburu to ju bayii lọ, lọjọ iwaju. Ṣugbọn aye ko ni i gba eleyii fun wọn, awọn ọmọ Naijiria paapaa ko ni i gba, ọrọ naa yoo si mu wọn lomi, yoo bọ ṣokoto nidii wọn paapaa lọjọ ti wọn ba tun dan iru rẹ wo nibi kan. Ijọba, ẹyin ṣọja, ẹ jade kẹ ẹ jẹwọ ẹṣẹ yin, ẹ jẹwọ ni gbangba pẹyin lẹ yinbọn paayan ni Lẹkki, awọn ọmọ Naijiria yoo fori ji yin, ẹyin naa yoo si le ri iyọnu Ọlọrun. Ṣugbọn bi ẹ ba n purọ bayii kiri o, ẹni to ba n pa iru irọ bayii yoo ri ibinu awọn eeyan, koda, yoo ri ibinu Ọlọrun Ọba! Ole buruku lawọn eeyan yii o Bi eeyan ba n ṣiṣẹ fun ijọba, awọn owo kan wa ti wọn maa n tọju fun wọn.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ṣugbọn aye ko ni i gba eleyii fun wọn, awọn ọmọ Naijiria paapaa ko ni i gba, ọrọ naa yoo si mu wọn lomi, yoo bọ ṣokoto nidii wọn paapaa lọjọ ti wọn ba tun dan iru rẹ wo nibi kan. Ijọba, ẹyin ṣọja, ẹ jade kẹ ẹ jẹwọ ẹṣẹ yin, ẹ jẹwọ ni gbangba pẹyin lẹ yinbọn paayan ni Lẹkki, awọn ọmọ Naijiria yoo fori ji yin, ẹyin naa yoo si le ri iyọnu Ọlọrun. Ṣugbọn bi ẹ ba n purọ bayii kiri o, ẹni to ba n pa iru irọ bayii yoo ri ibinu awọn eeyan, koda, yoo ri ibinu Ọlọrun Ọba! Ole buruku lawọn eeyan yii o Bi eeyan ba n ṣiṣẹ fun ijọba, awọn owo kan wa ti wọn maa n tọju fun wọn. Loṣooṣu ni wọn yoo maa yọ owo yii pamọ ninu owo-oṣu wọn. Owo yii ni wọn maa n pada fi san owo ifẹyinti fun wọn nigba ti wọn ba kuro nibi iṣẹ ijọba, ti wọn si ti fẹyin ti. Owo yii ni wọn n pe ni pẹnṣan (pension), owo ti awọn to ba ti ṣiṣẹ tan yoo gba titi ikẹyin aye wọn ni.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Loṣooṣu ni wọn yoo maa yọ owo yii pamọ ninu owo-oṣu wọn. Owo yii ni wọn maa n pada fi san owo ifẹyinti fun wọn nigba ti wọn ba kuro nibi iṣẹ ijọba, ti wọn si ti fẹyin ti. Owo yii ni wọn n pe ni pẹnṣan (pension), owo ti awọn to ba ti ṣiṣẹ tan yoo gba titi ikẹyin aye wọn ni. Bi oṣiṣẹ kan ba ṣiṣẹ tan, ko si ijọba nibikibi to lẹtọọ lati fi iru owo bayii jẹ awọn oṣiṣẹ niya nigba to jẹ owo wọn ni, oogun wọn ni, owo ti ijọba ti fi bii ọdun marundinlogoji yọ lowo wọn ni. Ṣugbọn iroyin to n jade lati ileeṣẹ to n tọju owo pẹnṣan yii pamọ ko dara. Iroyin naa ni pe ijọba Buhari ti ya owo rẹpẹtẹ ninu owo awọn eeyan yii, wọn si ti na an.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bi oṣiṣẹ kan ba ṣiṣẹ tan, ko si ijọba nibikibi to lẹtọọ lati fi iru owo bayii jẹ awọn oṣiṣẹ niya nigba to jẹ owo wọn ni, oogun wọn ni, owo ti ijọba ti fi bii ọdun marundinlogoji yọ lowo wọn ni. Ṣugbọn iroyin to n jade lati ileeṣẹ to n tọju owo pẹnṣan yii pamọ ko dara. Iroyin naa ni pe ijọba Buhari ti ya owo rẹpẹtẹ ninu owo awọn eeyan yii, wọn si ti na an. Ni ọdun 2018, owo to wa ninu apo ikowopamọ pẹnṣan si jẹ tiriliọnu mẹjọ, owo rẹpẹtẹ gbaa ni. Ṣugbọn nigba ti yoo fi di asiko ti a wa yii, ijọba Buhari yii ti ya tiriliọnu mẹfa kuro nibẹ, n lowo ko ba pe tiriliọnu meji daadaa mọ. Idi eyi lo fa a ti ẹ fi maa n ri awọn oṣiṣẹ-fẹyinti, ti wọn yoo to si ileeṣẹ ijọba lati aarọ ṣulẹ, ti awọn mi-in yoo ku sibẹ, ti iya buruku yoo maa jẹ awọn mi-in pẹlu ẹbi wọn, nitori ti ijọba ko san owo ifẹyinti wọn fun wọn.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ni ọdun 2018, owo to wa ninu apo ikowopamọ pẹnṣan si jẹ tiriliọnu mẹjọ, owo rẹpẹtẹ gbaa ni. Ṣugbọn nigba ti yoo fi di asiko ti a wa yii, ijọba Buhari yii ti ya tiriliọnu mẹfa kuro nibẹ, n lowo ko ba pe tiriliọnu meji daadaa mọ. Idi eyi lo fa a ti ẹ fi maa n ri awọn oṣiṣẹ-fẹyinti, ti wọn yoo to si ileeṣẹ ijọba lati aarọ ṣulẹ, ti awọn mi-in yoo ku sibẹ, ti iya buruku yoo maa jẹ awọn mi-in pẹlu ẹbi wọn, nitori ti ijọba ko san owo ifẹyinti wọn fun wọn. Iya yoo si jẹ ẹlomi-in titi ti yoo fi ku nitori pe o ṣiṣẹ fun ijọba ilẹ wa. Oogun alaaaru ki i gbẹ, iru awọn owo bayii ki i ṣe owo ti ijọba kan n ya, nitori ijọba kuku n fi owo awọn eeyan yii ṣowo lati ọjọ yii wa ni. Bi wọn ti n yọ owo yii lọwọ wọn ni wọn n fi n ṣe owo nla nla, ti wọn si n jere nibẹ, ki waa lo de ti wọn ko ni i ko owo fawọn ti wọn ni in to ba ya.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Iya yoo si jẹ ẹlomi-in titi ti yoo fi ku nitori pe o ṣiṣẹ fun ijọba ilẹ wa. Oogun alaaaru ki i gbẹ, iru awọn owo bayii ki i ṣe owo ti ijọba kan n ya, nitori ijọba kuku n fi owo awọn eeyan yii ṣowo lati ọjọ yii wa ni. Bi wọn ti n yọ owo yii lọwọ wọn ni wọn n fi n ṣe owo nla nla, ti wọn si n jere nibẹ, ki waa lo de ti wọn ko ni i ko owo fawọn ti wọn ni in to ba ya. Awọn yii ni wọn n kọ awọn oṣiṣẹ ijọba lole, nigba ti oṣiṣẹ kan ba ti mọ pe ti oun ba ti kuro nijọba, oun ko ni i ri owo ifẹyinti oun gba mọ, ki lo de tiru oṣiṣẹ bẹẹ ko ni i ko gbogbo owo to ba le ko jẹ jẹ laarin igba to ba fi n ṣe iṣẹ ijọba. Ati paapaa, iru awọn iwa bayii a maa fa ibinu Ọlọrun, nigba ti ẹ ko ba fun ẹni to ṣiṣẹ lowo iṣẹ to ṣe. Ta lo tiẹ mọ boya lara epe to n ja wa ni Naijiria ree, ti gbogbo nnkan wa fi n di rudurudu.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Awọn yii ni wọn n kọ awọn oṣiṣẹ ijọba lole, nigba ti oṣiṣẹ kan ba ti mọ pe ti oun ba ti kuro nijọba, oun ko ni i ri owo ifẹyinti oun gba mọ, ki lo de tiru oṣiṣẹ bẹẹ ko ni i ko gbogbo owo to ba le ko jẹ jẹ laarin igba to ba fi n ṣe iṣẹ ijọba. Ati paapaa, iru awọn iwa bayii a maa fa ibinu Ọlọrun, nigba ti ẹ ko ba fun ẹni to ṣiṣẹ lowo iṣẹ to ṣe. Ta lo tiẹ mọ boya lara epe to n ja wa ni Naijiria ree, ti gbogbo nnkan wa fi n di rudurudu. Ẹ da owo tẹ ẹ ya yii pada kia, kẹ ẹ si san owo awọn oṣiṣẹ-fẹyiti fun wọn. Ẹ ma fiya jẹ awọn agba oṣiṣẹ yii mọ, ẹ ṣanwo folowo. Ṣebi ẹyin naa n gburoo Maina, ogbologboo ọdaran Owo awọn onipẹnṣan yii loun naa ko jẹ nigba to fi jẹ olori ileeṣẹ naa.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ẹ da owo tẹ ẹ ya yii pada kia, kẹ ẹ si san owo awọn oṣiṣẹ-fẹyiti fun wọn. Ẹ ma fiya jẹ awọn agba oṣiṣẹ yii mọ, ẹ ṣanwo folowo. Ṣebi ẹyin naa n gburoo Maina, ogbologboo ọdaran Owo awọn onipẹnṣan yii loun naa ko jẹ nigba to fi jẹ olori ileeṣẹ naa. Abdul Rasheed Maina, oun ni ọga ileeṣẹ to n ṣeto owo ifẹyinti awọn oṣiṣẹ nigba kan. Nigba ti oun fi wa nibẹ, niṣe lo n ko owo nla nla jẹ, o si ko owo naa jẹ titi debii pe apo owo naa gbẹ. N ni wọn ba mu un pe wọn yoo ba a ṣejọ, n lawọn ara ilẹ Hausa bii tirẹ ba dide, ni Sẹnetọ kan, Ali Ndume ba gba beeli rẹ pe ko le sa lọ. Bi Maina ti jade bayii, orileede Nijee lo sa lọ, ṣe o ti kọle sibẹ, o si tun ra ile si Amẹrika kaakiri.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Abdul Rasheed Maina, oun ni ọga ileeṣẹ to n ṣeto owo ifẹyinti awọn oṣiṣẹ nigba kan. Nigba ti oun fi wa nibẹ, niṣe lo n ko owo nla nla jẹ, o si ko owo naa jẹ titi debii pe apo owo naa gbẹ. N ni wọn ba mu un pe wọn yoo ba a ṣejọ, n lawọn ara ilẹ Hausa bii tirẹ ba dide, ni Sẹnetọ kan, Ali Ndume ba gba beeli rẹ pe ko le sa lọ. Bi Maina ti jade bayii, orileede Nijee lo sa lọ, ṣe o ti kọle sibẹ, o si tun ra ile si Amẹrika kaakiri. Owo pẹnṣan yii naa lo fi n ṣe e o! N ni wọn ba wa a ti o, nitori ko pada wa si Naijiria mọ. Nigba ti adajọ ko ri i mọ, lo ba ni ki wọn mu Ndume to duro fun un, ni wọn ba ti oun mọle, kia ni Maina jade.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Owo pẹnṣan yii naa lo fi n ṣe e o! N ni wọn ba wa a ti o, nitori ko pada wa si Naijiria mọ. Nigba ti adajọ ko ri i mọ, lo ba ni ki wọn mu Ndume to duro fun un, ni wọn ba ti oun mọle, kia ni Maina jade. Awọn ọlọpaa agbaye lo gbe e lati Nijee, ni Ndume ba loun o le duro fun un mọ, n ladajọ ba ni yoo wa lẹwọn titi ti wọn yoo fi dajọ ẹ ni. Ohun ti wọn n fi owo wa ṣe niyẹn, O ji owo ko ni Naijiria, o fi kọle si Nijee, nigba ti aṣiri tu, o sa lọ sibẹ tọmọ-tọmọ. Ṣugbọn ọwọ ti tẹ ẹ bayii, ninu itimọle nibẹ ni yoo wa titi, koda bo jẹ ọdun marun-un ni ẹjọ rẹ too pari.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Awọn ọlọpaa agbaye lo gbe e lati Nijee, ni Ndume ba loun o le duro fun un mọ, n ladajọ ba ni yoo wa lẹwọn titi ti wọn yoo fi dajọ ẹ ni. Ohun ti wọn n fi owo wa ṣe niyẹn, O ji owo ko ni Naijiria, o fi kọle si Nijee, nigba ti aṣiri tu, o sa lọ sibẹ tọmọ-tọmọ. Ṣugbọn ọwọ ti tẹ ẹ bayii, ninu itimọle nibẹ ni yoo wa titi, koda bo jẹ ọdun marun-un ni ẹjọ rẹ too pari. Tabi ki la kuku ṣe fawọn eeyan wọnyi ti wọn n fi aye ni wa lara bayii! Ọlọrun yoo mu yin o, gbogbo ẹyin ti ẹ n ji owo Naijiria ko lọ si Nijee, ti ẹ fi iwa buruku yin daamu awọn ọmọ Naijiria, Ọlọrun yoo daamu ẹyin naa daadaa.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Tabi ki la kuku ṣe fawọn eeyan wọnyi ti wọn n fi aye ni wa lara bayii! Ọlọrun yoo mu yin o, gbogbo ẹyin ti ẹ n ji owo Naijiria ko lọ si Nijee, ti ẹ fi iwa buruku yin daamu awọn ọmọ Naijiria, Ọlọrun yoo daamu ẹyin naa daadaa.


O ṣee ṣe ki Buhari ma yọju sawọn aṣofin ti wọn fiwe pe e

Jide Alabi Bi awọn ọmọ Naijiria ṣe n fọkan si i pe Aarẹ Muhammadu Buhari, yoo ba awọn ọmọ ile-igbimọ aṣofin mejeeji sọrọ niluu Abuja l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ṣee ṣe ko ma waye mọ. ALAROYE gbọ pe bi ọjọ ọhun ti n sun mọ ni oriṣiriiṣii ete ti n lọ nile-igbimọ aṣofin mejeeji nipa bi wọn ṣe fẹẹ dojuti Buhari, pẹlu awọn ibeere gbankọ-gbi, eyi to ti mu awọn gomina ti wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC rọ ọ pe ko ma ṣe yọju sibẹ rara. Ṣaaju asiko yii ni iroyin ti gba igboro kan pe Ọjọbọ ni Aarẹ yoo ba awọn aṣofin agba atawọn aṣoju-ṣọfin sọrọ lori eto aabo ti Naijiria wa bayii, paapaa lori bi awọn janduku afẹmi-ṣofo ṣe pa awọn agbẹ onirẹsi ti wọn le ni ogoji danu laipẹ yii. Ọjọ kin-in-ni, oṣu kejila yii, lawọn aṣofin ranṣẹ si Buhari pe awọn fẹẹ ri i, ṣugbọn a n gbọ ọ bayii pe, ko daju pe Buhari yoo yọju si wọn. Bi awọn eeyan kan ti wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC ṣe ta awọn gomina lolobo, lawọn yẹn naa ti rọ Aarẹ ko rọra jokoo jẹẹ, ti ko ba fẹẹ gba idojuti nla tawọn aṣofin kan ti n mura de e nibi ipade to fẹẹ lọọ ṣe pẹlu wọn. Tẹ o ba gbagbe, lọjọ Aje, Monde, ọsẹ yii ni Ọnarebu Kingsley Chinda, aṣoju-ṣofin lati ipinlẹ Rivers to jẹ ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP gbe aba kan dide lati bẹrẹ bi wọn yoo ṣe yọ Buhari kuro nipo Aarẹ orilẹ-ede Naijria.