"Ifẹ ṣe afihan yii lati di alafo to wa laarin rẹ ati lati mọ bi nkan se n lọ lori ọrọ yii ni Naijiria." Ọrọ ibalopọ akọ si akọ tabi abo si abo jẹ ọrọ to le koko ni ọpọ orilẹede ni Africa, eyi ko si yatọ ni Naijiria naa, nitori pe awọn ẹlẹsin ati awọn to ka asa ati ișẹse ni gboogi niwọn ni awujọ wọn. Bi awọn ẹlẹsin Musulumi ṣe lodi si i naa ni awọn onigbagbọ ko fara mọ ọ. Orilẹede Naijiria jẹ ọkan lara awọn orilẹede ọgbọn to tako o to si ri i gẹgẹ bi iwa ọdaran labẹ ofin pẹlu ijiya to lagbara bi ẹnikẹni ba taṣẹ agẹrẹ.


Ibrahim Chatta: Ó gba àwọn òṣèré tíátà nímọ̀ràn láti máa ṣaájò ẹgbẹ́ wọn

Ilumọọka osere tiata, Ibrahim Chatta ti dupẹ lọwọ gbogbo awn eeyan to se aajo rẹ lori aworan to gbe soju opo Instagram rẹ lọjọ Abamẹta. Ninu aworan naa ni Chatta ti wa lori ibusun, ti wọn n fa omi ati oogun si lara. Ọpọ eeyan lo ro pe o n se aisan lo se wa nile iwosan lai mọ pe ere sinima lasan ni. Amọ nigba to n fesi lori aworan naa, ati bi ọpọ eeyan se fi ifẹ han si, Chatta ni aworan naa lo fara jọ owe to ni " Ẹ́ jẹ́ ka diju, ka se bi ẹni to ku, ka wo ẹni ti yoo sunkun ẹni." O wa dupẹ pupọ lọwọ awọn ololufẹ rẹ ti wọn pe, tabi gbadura fun nigba ti wọn ri aworan hun, o ni awọn naa ko ni se aisan. Bakan naa lo fi ohun ransẹ si awọn akẹẹgbẹ rẹ ti wọn dijọ n sisẹ tiata pe ki wọn maa sugba akẹẹgbẹ wọn to ba gbe iru aworan bayii sita, ki wn si wadii boya ere ni ọrọ naa abi otitọ.


Amọ nigba to n fesi lori aworan naa, ati bi ọpọ eeyan se fi ifẹ han si, Chatta ni aworan naa lo fara jọ owe to ni " Ẹ́ jẹ́ ka diju, ka se bi ẹni to ku, ka wo ẹni ti yoo sunkun ẹni." O wa dupẹ pupọ lọwọ awọn ololufẹ rẹ ti wọn pe, tabi gbadura fun nigba ti wọn ri aworan hun, o ni awọn naa ko ni se aisan. Bakan naa lo fi ohun ransẹ si awọn akẹẹgbẹ rẹ ti wọn dijọ n sisẹ tiata pe ki wọn maa sugba akẹẹgbẹ wọn to ba gbe iru aworan bayii sita, ki wn si wadii boya ere ni ọrọ naa abi otitọ. Agba osere tiata naa ni "Ti onitiata yoo fi ku, ere lasan ni wọn yoo ro pe o n se." Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe isẹlẹ aramanda to n waye lori ayelujara lọwọ lọwọ bayii ni ti aworan kan ti gbajugbaja osere tiata, Ibrahim Chatta fi soju opo Twitter rẹ. Idi si ree ti ọpọ ọmọ Naijiria fi ń beere pe ki lo ṣe agba oṣere Ibrahim Chatta, to fi dùbúlẹ̀ lóri ìbùsùn nilé ìwòsàn.


Agba osere tiata naa ni "Ti onitiata yoo fi ku, ere lasan ni wọn yoo ro pe o n se." Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe isẹlẹ aramanda to n waye lori ayelujara lọwọ lọwọ bayii ni ti aworan kan ti gbajugbaja osere tiata, Ibrahim Chatta fi soju opo Twitter rẹ. Idi si ree ti ọpọ ọmọ Naijiria fi ń beere pe ki lo ṣe agba oṣere Ibrahim Chatta, to fi dùbúlẹ̀ lóri ìbùsùn nilé ìwòsàn. Nínú àwòràn tó gbé sójú opo instagram rẹ lọjọ Abamẹta, a ri ti ó sùn si orí ibùsùn, tí wọ́n si fa gbogbo oníruuru ọkun àti omi síi lára, gẹgẹ bi wọn se maa n se fawọn alaisan. Ibrahim Chatta, to maa n se ere adẹrinposonu nigba miran, lo kọ akọle kan sabẹ aworan naa, to ni "Stay Safe". Eyi si lo tumọ si pe ẹ maa gbe ni ailewu.


Nínú àwòràn tó gbé sójú opo instagram rẹ lọjọ Abamẹta, a ri ti ó sùn si orí ibùsùn, tí wọ́n si fa gbogbo oníruuru ọkun àti omi síi lára, gẹgẹ bi wọn se maa n se fawọn alaisan. Ibrahim Chatta, to maa n se ere adẹrinposonu nigba miran, lo kọ akọle kan sabẹ aworan naa, to ni "Stay Safe". Eyi si lo tumọ si pe ẹ maa gbe ni ailewu. Irísí agba osere tiata naa jọ ti ẹni to ṣe àìsàn sùgbọ́n ọrọ ti awọn akẹẹgbẹ kan kọ sabẹ aworan ọhun mu ifura dani. Idi ni pe, bi àwọn kan ṣe n ki pe Ọlọ́run yoo fun ara rẹ lokun, ni awọn míràn ń fi àwòràn náà dápárá, eyi to mu ifura lọwọ pe abi inu ere itage lo ti ya aworan naa. Ibrahim ni inu oun dun pe awọn ololufẹ oun pe oun lati mọ ohun to n sẹlẹ, to fi mọ aafin Oyo, to si n bu awọn akẹẹgbẹ rẹ ti ko wa ẹyin rẹ wo lati mọ boya ootọ lo wa lori akete aisan abi bẹẹ kọ.


Irísí agba osere tiata naa jọ ti ẹni to ṣe àìsàn sùgbọ́n ọrọ ti awọn akẹẹgbẹ kan kọ sabẹ aworan ọhun mu ifura dani. Idi ni pe, bi àwọn kan ṣe n ki pe Ọlọ́run yoo fun ara rẹ lokun, ni awọn míràn ń fi àwòràn náà dápárá, eyi to mu ifura lọwọ pe abi inu ere itage lo ti ya aworan naa. Ibrahim ni inu oun dun pe awọn ololufẹ oun pe oun lati mọ ohun to n sẹlẹ, to fi mọ aafin Oyo, to si n bu awọn akẹẹgbẹ rẹ ti ko wa ẹyin rẹ wo lati mọ boya ootọ lo wa lori akete aisan abi bẹẹ kọ. Chatta ni "Ẹ́ jẹ́ ka maa wẹyin ara wa wo lati mọ ohun to n sẹlẹ nitori ti onitiata yoo ba fi ku, ere lasan ni wọn yoo ro pe o n se." O wa gbadura pe, gbogbo ẹni to fi adura ransẹ si oun, titi to fi de aafin Oyo lọdọ Alaafin, aye gbogbo wọn ko ni bajẹ. Gbajumọ osere naa ni lẹyin ti oun fi aworan naa sori ayelujara ni ẹrọ ibaraẹnisọrọ oun ku, tawọn eeyan ko si le kan si oun, eyi to mu ki ibẹru gba ọkan wọn.


Chatta ni "Ẹ́ jẹ́ ka maa wẹyin ara wa wo lati mọ ohun to n sẹlẹ nitori ti onitiata yoo ba fi ku, ere lasan ni wọn yoo ro pe o n se." O wa gbadura pe, gbogbo ẹni to fi adura ransẹ si oun, titi to fi de aafin Oyo lọdọ Alaafin, aye gbogbo wọn ko ni bajẹ. Gbajumọ osere naa ni lẹyin ti oun fi aworan naa sori ayelujara ni ẹrọ ibaraẹnisọrọ oun ku, tawọn eeyan ko si le kan si oun, eyi to mu ki ibẹru gba ọkan wọn. O wa sisọ loju rẹ pe, inu ere tiata ni oun ti ya fọto naa nile iwosan, ko ko ko si ni ara oun le. Yollywood: Toyin Abraham ṣe àjọ̀dún ogójì ọdún, èyí láwọn mánigbàgbé ìrìnàjò ayé rẹ Gbajugbaja oṣere sinima Yoruba, Toyin Abraham ti ṣe ọjọ ibi ogoji ọdun laye. Ninu ọrọ kan to fi sita loju opo twitter rẹ @toyin_abraham1 kede pe ogoji ọdun ohun pe oun o si yọnu.


O wa sisọ loju rẹ pe, inu ere tiata ni oun ti ya fọto naa nile iwosan, ko ko ko si ni ara oun le. Yollywood: Toyin Abraham ṣe àjọ̀dún ogójì ọdún, èyí láwọn mánigbàgbé ìrìnàjò ayé rẹ Gbajugbaja oṣere sinima Yoruba, Toyin Abraham ti ṣe ọjọ ibi ogoji ọdun laye. Ninu ọrọ kan to fi sita loju opo twitter rẹ @toyin_abraham1 kede pe ogoji ọdun ohun pe oun o si yọnu. Toyin Abraham wa lara awọn eekan elere sinima taraye n wari fun julọ lori ayelujara. Ilu Auchi ni wọn ti bi Toyin Abraham ni ogoji ọdun sẹyin ṣugbọn ilu Ibadan lo ti lo ibẹrẹ aye rẹ. O lọ si ileewe gbogboniṣe poly ipinlẹ Ọṣun to wa nilu Iree ki o to kọri si ileewe gbogboniṣe Polytechnic Ibadan Eyi ni ohun marun un to duro laaye ọtọ laarin ogoji ọdun ti Toyin Abraham ti pe laye Ọdun 2003 lo bẹrẹ iṣẹ sinima lasiko ti Bukky Wright lọ ya iṣẹ sinima kan nilu Ibadan.


Toyin Abraham wa lara awọn eekan elere sinima taraye n wari fun julọ lori ayelujara. Ilu Auchi ni wọn ti bi Toyin Abraham ni ogoji ọdun sẹyin ṣugbọn ilu Ibadan lo ti lo ibẹrẹ aye rẹ. O lọ si ileewe gbogboniṣe poly ipinlẹ Ọṣun to wa nilu Iree ki o to kọri si ileewe gbogboniṣe Polytechnic Ibadan Eyi ni ohun marun un to duro laaye ọtọ laarin ogoji ọdun ti Toyin Abraham ti pe laye Ọdun 2003 lo bẹrẹ iṣẹ sinima lasiko ti Bukky Wright lọ ya iṣẹ sinima kan nilu Ibadan. Lati igba naa wa lo ti di alekun-alekun fun un lagbo awọn oṣere sinima  titi kan eyi to gbe jade gbẹyin, Elevator Bab. Oniruuru ami ẹyẹ lo si ti gba pẹlu titi kan ami ẹyẹ awọn elere sinima agbelewo ni Afirika iyẹn, AMVCA lọdun 2019. 'Mo lee ku tori Goodluck Jonathan.'


Lati igba naa wa lo ti di alekun-alekun fun un lagbo awọn oṣere sinima  titi kan eyi to gbe jade gbẹyin, Elevator Bab. Oniruuru ami ẹyẹ lo si ti gba pẹlu titi kan ami ẹyẹ awọn elere sinima agbelewo ni Afirika iyẹn, AMVCA lọdun 2019. 'Mo lee ku tori Goodluck Jonathan.' Nitori pe o jẹ gbajugbaja oṣere, ọpọ igba lawọn oloṣelu ti pe Toyin Abraham pe ko wa fi epo ati ata si ipejọpọ ipolongo idibo wọn. Ninu ọkan lara ipe ipejọpọ bẹẹ ti wọn pee fun lasiko ipolongo ibo fun Goodluck Jonathan to fẹ dije fun ipo aarẹ lẹẹkeji lọdun 2015 ni Toyin ti sọ pe oun lee ku nitori ẹgbẹ oṣelu PDP. Eleyii fa ọpọlọpọ awuyewuye ati ariwo nigba naa.


Nitori pe o jẹ gbajugbaja oṣere, ọpọ igba lawọn oloṣelu ti pe Toyin Abraham pe ko wa fi epo ati ata si ipejọpọ ipolongo idibo wọn. Ninu ọkan lara ipe ipejọpọ bẹẹ ti wọn pee fun lasiko ipolongo ibo fun Goodluck Jonathan to fẹ dije fun ipo aarẹ lẹẹkeji lọdun 2015 ni Toyin ti sọ pe oun lee ku nitori ẹgbẹ oṣelu PDP. Eleyii fa ọpọlọpọ awuyewuye ati ariwo nigba naa. Toyin pada wa tuuba fun awọn ololufẹ rẹto si rọ wọn pe ki wọn maa ṣe ta ẹjọ silẹ nitori oloṣelu kankan. Ni ọdun 2013 ni Toyin kọkọ ṣe igbeyawo. Oṣere ẹgbẹ rẹ, Adeniyi Johnson to pade lọdun 2012 lo fẹ.


Toyin pada wa tuuba fun awọn ololufẹ rẹto si rọ wọn pe ki wọn maa ṣe ta ẹjọ silẹ nitori oloṣelu kankan. Ni ọdun 2013 ni Toyin kọkọ ṣe igbeyawo. Oṣere ẹgbẹ rẹ, Adeniyi Johnson to pade lọdun 2012 lo fẹ. Igbeyawo naa la ọpọlọpọ iji kọja to jẹ pe bi wọn ṣe n ja ni wọn n pari rẹ ki o to di pe wọn kuku ja ajatuka lẹyin lẹyin ọdun diẹ, iyẹn lọdun 2017. Ni igba to wọ agbo ere sinima, Toyin Aimakhu ni gbogbo eeyan mọ ọmọge Alakada si. Amọṣa nigba to di ọdun 2016 ni iroyin jade pe Toyin fẹ yi orukọ rẹ pada.


Igbeyawo naa la ọpọlọpọ iji kọja to jẹ pe bi wọn ṣe n ja ni wọn n pari rẹ ki o to di pe wọn kuku ja ajatuka lẹyin lẹyin ọdun diẹ, iyẹn lọdun 2017. Ni igba to wọ agbo ere sinima, Toyin Aimakhu ni gbogbo eeyan mọ ọmọge Alakada si. Amọṣa nigba to di ọdun 2016 ni iroyin jade pe Toyin fẹ yi orukọ rẹ pada. Toyin funra rẹ lo wa kede pe oun ti pa orukọ da kuro ni Toyin Aimakhu bayii ohun ti di Toyin Abraham. Nigba ti wọn bii pe ki lo fa idi eyi, ohun ti Toyin Abraham sọ ni pe 'ipinnu gbogbo ẹbi oun ni eyi, nitorina Toyin Abraham loun fẹ ki wọn maa pe oun" lati igba naa lọ. Lẹyin to kọ ọkọ akọkọ silẹ, Toyin simi fun igba diẹ ki o to tun mu orin ifẹ bọnu.


Toyin funra rẹ lo wa kede pe oun ti pa orukọ da kuro ni Toyin Aimakhu bayii ohun ti di Toyin Abraham. Nigba ti wọn bii pe ki lo fa idi eyi, ohun ti Toyin Abraham sọ ni pe 'ipinnu gbogbo ẹbi oun ni eyi, nitorina Toyin Abraham loun fẹ ki wọn maa pe oun" lati igba naa lọ. Lẹyin to kọ ọkọ akọkọ silẹ, Toyin simi fun igba diẹ ki o to tun mu orin ifẹ bọnu. Lọtẹ yii ẹwẹ, oṣere ẹgbẹ rẹ naa lo tun fẹ. Ọgbẹni Kọlawọle Ajeyẹmi ni o fẹ ni Oṣu kẹjọ ọdun 2019 lẹyin ti Toyin funrarẹ sọ ọ ninu ifọrọwerọ kan pe ọdun 2017 lawọn pade Awọn mejeeji si ti n tamige ifẹ lati igba yii wa ti eleduwa si ti fi ọmọ ọkunrin, Ire, ta wọn lọrẹ. Ṣaaju lọsẹ yii ni Ademola Allwell naa ti sọrọ lori ọjọ ibi rẹ pe: Gbajugbaja oṣere to tun n kọrin ni Allwell Ademola ni ọpọ eeyan n sọrọ lori ayelujara latari ayẹyẹ ọjọ ibi ọdun marundinlogoji lọdọọdun.


Lọtẹ yii ẹwẹ, oṣere ẹgbẹ rẹ naa lo tun fẹ. Ọgbẹni Kọlawọle Ajeyẹmi ni o fẹ ni Oṣu kẹjọ ọdun 2019 lẹyin ti Toyin funrarẹ sọ ọ ninu ifọrọwerọ kan pe ọdun 2017 lawọn pade Awọn mejeeji si ti n tamige ifẹ lati igba yii wa ti eleduwa si ti fi ọmọ ọkunrin, Ire, ta wọn lọrẹ. Ṣaaju lọsẹ yii ni Ademola Allwell naa ti sọrọ lori ọjọ ibi rẹ pe: Gbajugbaja oṣere to tun n kọrin ni Allwell Ademola ni ọpọ eeyan n sọrọ lori ayelujara latari ayẹyẹ ọjọ ibi ọdun marundinlogoji lọdọọdun. Lati bii ọdun mẹrin sẹyin lo ti n ṣe ayẹyẹ ọdun yii laipaarọ iye ọjọ ori rẹ. Ninu ifọrọwanilẹnuwo pẹlu ileeṣẹ iroyin kan ni ilu Eko ni Allwell ti ṣalaye pe ko si ohun to buru ninu pe oun n ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi ọdun marundinlogoji lọdọọdun. Allwell ni oun kan n se oun to n mu oun dabi ọdọ sii lọdọọdun ni ati pe iyẹn ko sọ pe ẹni ọdun marundinlogoji ṣi ni oun rara.


Lati bii ọdun mẹrin sẹyin lo ti n ṣe ayẹyẹ ọdun yii laipaarọ iye ọjọ ori rẹ. Ninu ifọrọwanilẹnuwo pẹlu ileeṣẹ iroyin kan ni ilu Eko ni Allwell ti ṣalaye pe ko si ohun to buru ninu pe oun n ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi ọdun marundinlogoji lọdọọdun. Allwell ni oun kan n se oun to n mu oun dabi ọdọ sii lọdọọdun ni ati pe iyẹn ko sọ pe ẹni ọdun marundinlogoji ṣi ni oun rara. O fi imoore han si Olorun pe oun ṣi wa laye lasiko ajakalẹ arun Covid 19 yii. O ni eyi ko sọ pe ọdun ohun ko yi pada ati pe o yẹ ki awọn eeyan mọ pe awada lati mu inu ara oun dun lo n jẹ ki oun ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi ọdun naa nigba gbogbo. Oṣere Allwell Ademola ni oun gbadura pe ọkan awọn oṣere ẹgbẹ oun a tubọ balẹ.


O fi imoore han si Olorun pe oun ṣi wa laye lasiko ajakalẹ arun Covid 19 yii. O ni eyi ko sọ pe ọdun ohun ko yi pada ati pe o yẹ ki awọn eeyan mọ pe awada lati mu inu ara oun dun lo n jẹ ki oun ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi ọdun naa nigba gbogbo. Oṣere Allwell Ademola ni oun gbadura pe ọkan awọn oṣere ẹgbẹ oun a tubọ balẹ. Ati pe ki Olorun mu inu oun dun sii ṣaaju ayẹyẹ ọjọ ibi oun lọdun to m bọ. Bí ó ṣe lọ lágbo àwọn òṣèré Yollywood lọ́sẹ̀ yìí rèé Nollywood Round Up: Bí ó ṣe lọ lágbo àwọn òṣèré Yollywood lọ́sẹ̀ yìí rèé Oníruuru àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ lo ti wáye láàrín ọ̀ṣẹ̀ yiìí lágbo òṣèré Nollywood. Funke Akindele-Bello gbe nkan mẹta ṣe lẹẹkanṣoṣo Ní ilé gbájúgbàja òṣèré Funke Akindele Bello ti gbogbo ènìyàn  mọ sí "Jennifa" ohun mẹtalọkan lo jẹyọ níbẹ̀.


Ati pe ki Olorun mu inu oun dun sii ṣaaju ayẹyẹ ọjọ ibi oun lọdun to m bọ. Bí ó ṣe lọ lágbo àwọn òṣèré Yollywood lọ́sẹ̀ yìí rèé Nollywood Round Up: Bí ó ṣe lọ lágbo àwọn òṣèré Yollywood lọ́sẹ̀ yìí rèé Oníruuru àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ lo ti wáye láàrín ọ̀ṣẹ̀ yiìí lágbo òṣèré Nollywood. Funke Akindele-Bello gbe nkan mẹta ṣe lẹẹkanṣoṣo Ní ilé gbájúgbàja òṣèré Funke Akindele Bello ti gbogbo ènìyàn  mọ sí "Jennifa" ohun mẹtalọkan lo jẹyọ níbẹ̀. Bí ó ṣe n ṣe ayẹyẹ ọjọ́ ibi ló n ṣe ajọdun igbéyawo bákan náà lo tún fi yé àwọn ọlólùfẹ́ rẹ pe wọn kú afojusọ́nà, sinima agbélewo rẹ̀ túntun to n bọ. Iròyìn tó tó wa léti ni pé, gbájúgbajà òṣèré náà ń pinu láti tún gbé atunṣe eré míràn jáde lára ọ̀kan lárá èyí to ṣe tẹ́lẹ to fi di ìlúmọ̀ọ́ká. Lateef Adedimeji àti Adebimoe Oyebade Lọ́sẹ̀ yìí bákan náà àwọn tọ́kọtiyawó orí ayéluujara tí wọ́n dá awuyewuye silẹ́ lọ́jọsi lórí asọ igbéyawo ti wọ́n wọ̀ papọ tún ti gbe òmíràn yọ.


Bí ó ṣe n ṣe ayẹyẹ ọjọ́ ibi ló n ṣe ajọdun igbéyawo bákan náà lo tún fi yé àwọn ọlólùfẹ́ rẹ pe wọn kú afojusọ́nà, sinima agbélewo rẹ̀ túntun to n bọ. Iròyìn tó tó wa léti ni pé, gbájúgbajà òṣèré náà ń pinu láti tún gbé atunṣe eré míràn jáde lára ọ̀kan lárá èyí to ṣe tẹ́lẹ to fi di ìlúmọ̀ọ́ká. Lateef Adedimeji àti Adebimoe Oyebade Lọ́sẹ̀ yìí bákan náà àwọn tọ́kọtiyawó orí ayéluujara tí wọ́n dá awuyewuye silẹ́ lọ́jọsi lórí asọ igbéyawo ti wọ́n wọ̀ papọ tún ti gbe òmíràn yọ. Gẹ́gẹ́ bi ìṣe wọ́n àwọn méjèèjì tún wọ ànkoo bii tọkọtiyàwò ti wọ́n sí fọ́n fóto wọ́n ka sórí ayelujara bi ina wẹ́dà. Ọ̀pọ̀ ọmọ Naijiria lo tún ti wa n bere bayii pé, ṣe tọkọtaya ni awọn méjeeji lootọ ni? Sùgbọ́n gẹ́gẹ́ bi ǹkan ti ọgbẹ̀ni Adedimeji sọ, ó ni gbígba àdúra ni ńkan ti àwọn ènìyàn ń rí tori ìpólówó ọja ni àwọn ń se.


Gẹ́gẹ́ bi ìṣe wọ́n àwọn méjèèjì tún wọ ànkoo bii tọkọtiyàwò ti wọ́n sí fọ́n fóto wọ́n ka sórí ayelujara bi ina wẹ́dà. Ọ̀pọ̀ ọmọ Naijiria lo tún ti wa n bere bayii pé, ṣe tọkọtaya ni awọn méjeeji lootọ ni? Sùgbọ́n gẹ́gẹ́ bi ǹkan ti ọgbẹ̀ni Adedimeji sọ, ó ni gbígba àdúra ni ńkan ti àwọn ènìyàn ń rí tori ìpólówó ọja ni àwọn ń se. Lágbo òṣèré bákan náà nínú ọ̀sẹ yiìí ni àwọn àwọn àgbáríjọ àwọn oṣerẹ agbálewò ti kìí ṣe ti Yoruba níkan ti ko àrawọn jọ. Wọ́n sì ni ki gbogbo ènìyàn maa fójú sónà láti mọ idí abaájọ ńkan ti àwọn fẹ́ ṣe. Gẹ́gẹ́ bi Yomi Fabiyi to jẹ ọ̀kan gbòógi lara awọn òṣere Nollywood Yoruba ṣe sọ, ó ni láìpẹ́ yii àwọn yoo ṣe àtẹjáde àti èrèdí ti àwọn fi darapọ̀ síta ninu fọto.


Lágbo òṣèré bákan náà nínú ọ̀sẹ yiìí ni àwọn àwọn àgbáríjọ àwọn oṣerẹ agbálewò ti kìí ṣe ti Yoruba níkan ti ko àrawọn jọ. Wọ́n sì ni ki gbogbo ènìyàn maa fójú sónà láti mọ idí abaájọ ńkan ti àwọn fẹ́ ṣe. Gẹ́gẹ́ bi Yomi Fabiyi to jẹ ọ̀kan gbòógi lara awọn òṣere Nollywood Yoruba ṣe sọ, ó ni láìpẹ́ yii àwọn yoo ṣe àtẹjáde àti èrèdí ti àwọn fi darapọ̀ síta ninu fọto. Àwọn to péjọ náà ni: OGE OKOYE MUTIU ADEPOJU YEMI sOLADE ARALOLA OLAMUYIWA Awọn miran ni: SAHEED MUHAMMED (FUNKY MALLAM) YOMI FABIYI KEMI AFOLABI ADESIPE STEPHEN UGOCHUKWU (RUGGEDMAN) MURPHY AFOLABI FOLUKE DARAMOLA


Àwọn to péjọ náà ni: OGE OKOYE MUTIU ADEPOJU YEMI sOLADE ARALOLA OLAMUYIWA Awọn miran ni: SAHEED MUHAMMED (FUNKY MALLAM) YOMI FABIYI KEMI AFOLABI ADESIPE STEPHEN UGOCHUKWU (RUGGEDMAN) MURPHY AFOLABI FOLUKE DARAMOLA


Iyabo Ojo house: Iyabo Ojo ṣílé tuntun, Eko mì tìtì

Gbajugbaja oṣere tiata Yoruba, Iyabo Ojo ṣi ile tuntun nibi ti ọpọlọpọ awọn ẹbi, ọrẹ ati ojugba rẹ ninu iṣẹ tiata peju si.


Yoruba films: Gbogbo bó ṣe lọ rèé lágbo òṣéré láàrín ọ̀sẹ̀ yìí

Gbajugbaja oṣere fiimu Yoruba, Mercy Aigbe to ṣẹṣẹ ṣe agbejade fiimu tuntun kan ti fi oju ọmọ rẹ, Juwon han gẹgẹ bi ọkan lara awọn to kopa. Igba akọkọ niyi ti Juwon yoo maa kopa ninu ere Tiata gẹgẹ bi iya rẹ ṣe fi sita loju opo Instagram rẹ. Mercy Aigbe ni iwuri ni eyi jẹ fun oun gẹgẹ bi iya Juwon to ṣẹṣẹ bẹrẹ iṣẹ gẹgẹ bi oṣere. Mercy Aigbe ti oun funra rẹ naa kopa ninu fiimu to si tun jẹ igbakeji adari ere ni awoṣifila ni sinima naa to pe akọle rẹ ni "Kini Igbeyawo" yoo jẹ. Lara awọn mii ti wọn tun jọ kopa ninu ere ọhun ni Yemi Blaq, Nkechi Blesssing, Bolanle Ninalowo, Peters Ijagbemi ati awọn mii. Bẹbẹ ṣẹlẹ lagbo oṣere laarin ọsẹ yii, bi awọn kan ṣe n ṣi ile awo dami ẹnu, lawọn mii n ṣi ileeṣẹ f'ọmọ, lawọn kan naa jẹpe Eledumare.


Mercy Aigbe ti oun funra rẹ naa kopa ninu fiimu to si tun jẹ igbakeji adari ere ni awoṣifila ni sinima naa to pe akọle rẹ ni "Kini Igbeyawo" yoo jẹ. Lara awọn mii ti wọn tun jọ kopa ninu ere ọhun ni Yemi Blaq, Nkechi Blesssing, Bolanle Ninalowo, Peters Ijagbemi ati awọn mii. Bẹbẹ ṣẹlẹ lagbo oṣere laarin ọsẹ yii, bi awọn kan ṣe n ṣi ile awo dami ẹnu, lawọn mii n ṣi ileeṣẹ f'ọmọ, lawọn kan naa jẹpe Eledumare. Ẹ jẹ ka bẹrẹ lati ọdọ oṣere to si ile tuntun laarin ọsẹ yii. Iyabo Ojo Gbajugbaja oṣere tiata Yoruba, Iyabo Ojo ṣi ile tuntun laarin ọsẹ yii, nibi ti ọpọlọpọ awọn ẹbi, ọrẹ ati ojugba rẹ ninu iṣẹ tiata peju si. Ṣaaju ni ọkan lara awọn ọmọ oṣere naa, Priscilla,  ti kọkọ kede lori ayelujara pe iya oun ti di onile niluu Eko, eyii to mu ki  ọpọ awọn eeyan kii ku ori ire.


Ẹ jẹ ka bẹrẹ lati ọdọ oṣere to si ile tuntun laarin ọsẹ yii. Iyabo Ojo Gbajugbaja oṣere tiata Yoruba, Iyabo Ojo ṣi ile tuntun laarin ọsẹ yii, nibi ti ọpọlọpọ awọn ẹbi, ọrẹ ati ojugba rẹ ninu iṣẹ tiata peju si. Ṣaaju ni ọkan lara awọn ọmọ oṣere naa, Priscilla,  ti kọkọ kede lori ayelujara pe iya oun ti di onile niluu Eko, eyii to mu ki  ọpọ awọn eeyan kii ku ori ire. Awọn oṣere jankan jankan ati awọn eeyan miran bii, Alhaji Alabi Pasuma, MC Oluomo atawọn gbajumọ lawujọ lo peju si ibi ayẹyẹ iṣile naa lati ba ṣọjọyọ. Toyin Abraham Lẹyin ọjọ diẹ to ṣe ọjọ ibi, Toyin Abraham kede pe oun, ọkọ oun ati awọn eeyan kan yoo ṣi ileeṣẹ fun ọmọ rẹ, Ire, laipẹ. Toyin sọ loju opo Instagram rẹ pe ileeṣẹ naa yoo da lori idilẹ ati eto ẹkọ, eyii ti wọn yoo fi sọri ọmọ naa.


Awọn oṣere jankan jankan ati awọn eeyan miran bii, Alhaji Alabi Pasuma, MC Oluomo atawọn gbajumọ lawujọ lo peju si ibi ayẹyẹ iṣile naa lati ba ṣọjọyọ. Toyin Abraham Lẹyin ọjọ diẹ to ṣe ọjọ ibi, Toyin Abraham kede pe oun, ọkọ oun ati awọn eeyan kan yoo ṣi ileeṣẹ fun ọmọ rẹ, Ire, laipẹ. Toyin sọ loju opo Instagram rẹ pe ileeṣẹ naa yoo da lori idilẹ ati eto ẹkọ, eyii ti wọn yoo fi sọri ọmọ naa. Lẹyin naa lo dupẹ lọwọ awọn alatilẹyin rẹ fun ifẹ wọn lori idile rẹ. Baba Legba Bo tilẹ jẹ pe o ti ṣe die ti o ti kopa ninu ere agbelewo, aarin oṣẹ yii ni Alhaji Yekini Omobolanle, ti ọpọ mọ si Baba Legba jade laye. Ebun Oloyede, ti ọpọ mọ si Olaiya Igwe lo kọkọ fidi iroyin naa mulẹ fun BBC Yoruba pe Baba Legba ti papoda.


Lẹyin naa lo dupẹ lọwọ awọn alatilẹyin rẹ fun ifẹ wọn lori idile rẹ. Baba Legba Bo tilẹ jẹ pe o ti ṣe die ti o ti kopa ninu ere agbelewo, aarin oṣẹ yii ni Alhaji Yekini Omobolanle, ti ọpọ mọ si Baba Legba jade laye. Ebun Oloyede, ti ọpọ mọ si Olaiya Igwe lo kọkọ fidi iroyin naa mulẹ fun BBC Yoruba pe Baba Legba ti papoda. Iroyin ni Baba Legba jade laye lẹyin aisan ranpẹ ni ile rẹ to wa ni Abeokuta. Ijebuu Aarin ọsẹ yii kan naa ni Olatayo Amokade, ti ọpọ mi si Ijẹbu polongo loju opo Instagram rẹ pe awọn ololufẹ oun ti le miliọnu kan ati abọ lori ikanni naa. O ni "mo dupẹ lọwọ gbogbo ẹyin milọnu kan ati abọ to n fifẹ han si mi."


Iroyin ni Baba Legba jade laye lẹyin aisan ranpẹ ni ile rẹ to wa ni Abeokuta. Ijebuu Aarin ọsẹ yii kan naa ni Olatayo Amokade, ti ọpọ mi si Ijẹbu polongo loju opo Instagram rẹ pe awọn ololufẹ oun ti le miliọnu kan ati abọ lori ikanni naa. O ni "mo dupẹ lọwọ gbogbo ẹyin milọnu kan ati abọ to n fifẹ han si mi." Eniuola Badmus Eniola Badmus ti ọpọ awọn ololufẹ rẹ mọ si gbogbo Bis girls naa ṣọjọ ibi laarin ọsẹ yii. Oriṣiriṣi aworan ni Eniola ko soju ikanni Instagram rẹ lati fi sami si ọjọ ibi naa. Ọpọ awọn ololufẹ rẹ lo si n ki ni mẹsan an mẹwaa.


Eniuola Badmus Eniola Badmus ti ọpọ awọn ololufẹ rẹ mọ si gbogbo Bis girls naa ṣọjọ ibi laarin ọsẹ yii. Oriṣiriṣi aworan ni Eniola ko soju ikanni Instagram rẹ lati fi sami si ọjọ ibi naa. Ọpọ awọn ololufẹ rẹ lo si n ki ni mẹsan an mẹwaa.


Seaside Cottage Theatre Bariga: Ṣeun Awobajo sọ ìwúrí rẹ̀ tó fi ń kọ́ àwọn ọmọdé níṣẹ́ẹ Tíátà

Bi ẹ ba mọ ilu Bariga nipinlẹ Eko daadaa, ẹ o kan sara si ẹni ti o ṣaṣeyọri lati ko awọn ọmọde to yẹ ki wọn maa ṣe iwa ipa jọ ṣugbọn to n kọ wọ ni iwa ire pẹlu iṣẹ ọpọlọ Tiata. Awọn ọmọ ti ko ba ti kọ ikọkukọ torii pe ṣugbọn wọn wa di ọmọ to n mu inu obi dun. Toripe awọn ọmọ yii gangan lo nifẹ lati darapọ mọ ẹgbẹ Tiata Footprints of David, ẹ wo bi idunu ati ayọ ṣe n kun inu wọn ninu fidio yii. Bí ó ṣe lọ lágbo àwọn òṣèré Yollywood lọ́sẹ̀ yìí rèé Àwọn òṣèré Nollywood tí wọn ò sí lóri amóhùmáwòrán mọ́ Aláwàdà Ọmọ Ibadan ṣàlàyé  BBC pé... Ọkan ninu awọn ọmọde naa sọ fun BBC Yoruba pe "boola ni mo maa n ṣa boola, mo maa lọ taa ki a le fi jẹun ṣugbọn igba ti mo ti darapọ mọ ẹgbẹ Tiata yii, aye mi ti yi pada". Ọmọ kan tilẹ ni sọ nipa gbogbo ere itage ifọwọsowọpọ ti wọn ti lọ ṣe kaakiri orilẹede agbaye ti iya rẹ naa si ni oun o tilẹ lero pe ọmọ oun lee de ibi kankan lagbaye bi ko ṣe tori ere tiata yii. Oludasilẹ ati adari ẹgbẹ Tiata Foot Prints of David to kalẹ si ilu Bariga nipinlẹ Eko, Seun Awobajo ṣipaya iṣẹ́ takuntakun ti wọn n ṣe lati kọ awọn ọmọ wẹwẹ niṣẹẹ Tiata pẹlu ilu, orin ati ijo lede Yoruba fun igbelarugẹ Aṣa.


Bí ó ṣe lọ lágbo àwọn òṣèré Yollywood lọ́sẹ̀ yìí rèé Àwọn òṣèré Nollywood tí wọn ò sí lóri amóhùmáwòrán mọ́ Aláwàdà Ọmọ Ibadan ṣàlàyé  BBC pé... Ọkan ninu awọn ọmọde naa sọ fun BBC Yoruba pe "boola ni mo maa n ṣa boola, mo maa lọ taa ki a le fi jẹun ṣugbọn igba ti mo ti darapọ mọ ẹgbẹ Tiata yii, aye mi ti yi pada". Ọmọ kan tilẹ ni sọ nipa gbogbo ere itage ifọwọsowọpọ ti wọn ti lọ ṣe kaakiri orilẹede agbaye ti iya rẹ naa si ni oun o tilẹ lero pe ọmọ oun lee de ibi kankan lagbaye bi ko ṣe tori ere tiata yii. Oludasilẹ ati adari ẹgbẹ Tiata Foot Prints of David to kalẹ si ilu Bariga nipinlẹ Eko, Seun Awobajo ṣipaya iṣẹ́ takuntakun ti wọn n ṣe lati kọ awọn ọmọ wẹwẹ niṣẹẹ Tiata pẹlu ilu, orin ati ijo lede Yoruba fun igbelarugẹ Aṣa. Itan igbesi aye oun gan funrarẹ jẹ eyi to fọwọ tọ ni lọkan gidi gan. Ohun si lo mu ko gbero lati maa kọ awọn to n la iru nkan ti oun naa la kọja lẹkọ ati ohun to lee mu wọn bori iṣoro wọn. O ni bi iṣẹ naa ṣe gbe awọn ọmọ naa kaakiri awọn orilẹede nla nla lagbaye, "o ti jẹ kawọn eeyan mọ pe iṣẹ tiata kii ṣe iṣẹ rederede".


Itan igbesi aye oun gan funrarẹ jẹ eyi to fọwọ tọ ni lọkan gidi gan. Ohun si lo mu ko gbero lati maa kọ awọn to n la iru nkan ti oun naa la kọja lẹkọ ati ohun to lee mu wọn bori iṣoro wọn. O ni bi iṣẹ naa ṣe gbe awọn ọmọ naa kaakiri awọn orilẹede nla nla lagbaye, "o ti jẹ kawọn eeyan mọ pe iṣẹ tiata kii ṣe iṣẹ rederede". Tunde Idiagbon, ọ̀gágun kògbagbẹ̀rẹ́ tó ní ẹ̀ẹ̀kan lóṣù ló yẹ kí ológun máa rẹ́rìín 'Nínúu kí a yọ oyún inú rẹ tórí iṣẹ́ abẹ tàbí kóo wà nínú ìrora' Oyenusi ló mú mi wọ ẹgbẹ́ adigunjalè kó tó di pé mo b'Ólúwa pàdé - Kayode Williams Iwuri nla ni iṣẹ ti Seun Awobajo n kọ awọn ọmọde yii tori o ti gbe wọn pade awọn aarẹ agbaye, gomina, atawọn eeyan nla nla lawujọ. Lara awọn aworan wọn ree. Oral Sex: Bóo bá ń gba ẹnu ní ìbálòpọ̀, wo àìsàn tóo lè kó lójú ara rẹ


Tunde Idiagbon, ọ̀gágun kògbagbẹ̀rẹ́ tó ní ẹ̀ẹ̀kan lóṣù ló yẹ kí ológun máa rẹ́rìín 'Nínúu kí a yọ oyún inú rẹ tórí iṣẹ́ abẹ tàbí kóo wà nínú ìrora' Oyenusi ló mú mi wọ ẹgbẹ́ adigunjalè kó tó di pé mo b'Ólúwa pàdé - Kayode Williams Iwuri nla ni iṣẹ ti Seun Awobajo n kọ awọn ọmọde yii tori o ti gbe wọn pade awọn aarẹ agbaye, gomina, atawọn eeyan nla nla lawujọ. Lara awọn aworan wọn ree. Oral Sex: Bóo bá ń gba ẹnu ní ìbálòpọ̀, wo àìsàn tóo lè kó lójú ara rẹ


Iyabo Ojo: Wọ́n gba N51,950 lọ́wọ́ mi ní pápákọ̀ òfurufú láì ṣe àyẹ̀wò Coronavirus fún mi

Gbajumọ osere tiata lobinrin, Iyabo Ojo ti figbe ta lori iwa gbajuẹ tijọba Naijiria n hu lori ayẹwo arun Coronavirus. Iyabo Ojo, lo sẹsẹ gunlẹ si papakọ ofurufu Muritala Muhammed nilu Eko lati Ilẹ Turkey ni aarọ ọjọ Aje. Iyabọ ni iwa irẹnijẹ nijọba n se fawọn arinrinajo silẹ okeere tabi to de lati ilẹ okeere nidi ayẹwo arun Coronavirus. Iyabọ ni aarọ ọjọ Aiku ana si ni oun se ayẹwo arun Coronavirus, ki oun to kuro ni papakọ ofurufu Instabul, lorilẹede Turkey. Ayẹwo naa si lo ni o jẹ ki wọn gba oun laaye lati wọ ọkọ ofurufu wa sorilẹede yii ni ana. Koda, o ni oun tun paarọ tikẹti oun ati akoko ti oun yoo rinrin ajo, ki oun le gba esi ayẹwo covid 19 naa, eyi ti yoo jẹ ki wsn jẹ ki oun wọ baalu wa sile.


Iyabọ ni aarọ ọjọ Aiku ana si ni oun se ayẹwo arun Coronavirus, ki oun to kuro ni papakọ ofurufu Instabul, lorilẹede Turkey. Ayẹwo naa si lo ni o jẹ ki wọn gba oun laaye lati wọ ọkọ ofurufu wa sorilẹede yii ni ana. Koda, o ni oun tun paarọ tikẹti oun ati akoko ti oun yoo rinrin ajo, ki oun le gba esi ayẹwo covid 19 naa, eyi ti yoo jẹ ki wsn jẹ ki oun wọ baalu wa sile. Iyabo Ojo tẹsiwaju pe laarọ ọjọ Aje oni ni oun wọle silẹ Naijiria pẹlu esi ayẹwo coronavirus naa, ti wọn ko tiẹ yẹ iwe naa wo lai naani wahala ti oun se lorilẹede Turkey. Amọ fun iyalẹnu oun, se ni wọn tun n beere owo mii, tii se gbẹrun mejilelaadọta naira o din diẹ, N51, 950.00 lọwọ oun fun ayẹwo Covid 19. "Wọn ko tiẹ se ayẹwo kankan fun mi, wọn kan gba owo lọwọ mi ni, ti wọn si fi ẹrọ yẹ ara mi wo bo se n gbona si.


Iyabo Ojo tẹsiwaju pe laarọ ọjọ Aje oni ni oun wọle silẹ Naijiria pẹlu esi ayẹwo coronavirus naa, ti wọn ko tiẹ yẹ iwe naa wo lai naani wahala ti oun se lorilẹede Turkey. Amọ fun iyalẹnu oun, se ni wọn tun n beere owo mii, tii se gbẹrun mejilelaadọta naira o din diẹ, N51, 950.00 lọwọ oun fun ayẹwo Covid 19. "Wọn ko tiẹ se ayẹwo kankan fun mi, wọn kan gba owo lọwọ mi ni, ti wọn si fi ẹrọ yẹ ara mi wo bo se n gbona si. Lẹyin eyi ni wọn fun mi ni iwe kan lati tun lọ se ayẹwo Coronavirus ni adugbo Lekki. Bẹẹ ni mo n beere pe ki lo sẹlẹ si ayẹwo Coronavirus ti mo se lana, se ẹbu ni? Haa, iwa alọni lọwọ gba ati irẹnijẹ gbaa ni eleyi."


Lẹyin eyi ni wọn fun mi ni iwe kan lati tun lọ se ayẹwo Coronavirus ni adugbo Lekki. Bẹẹ ni mo n beere pe ki lo sẹlẹ si ayẹwo Coronavirus ti mo se lana, se ẹbu ni? Haa, iwa alọni lọwọ gba ati irẹnijẹ gbaa ni eleyi." Iyabo Ojo pariwo. Osere tiata naa wa n beere pe ki lo de tijọba Naijiria ko maa se ayẹwo arun Covid 19 fawọn arinrinajo to gunlẹ ni papakọ ofurufu gẹgẹ bi wọn ti n se nilẹ Turkey? O fikun pe ọtalerugba o din mẹwa 250TL owo Turkey ni oun san lati fi se ayẹwo Coronavirus ọhun, eyi to to ẹgbẹrun mẹẹdogun naira wa ni Naijiria.


Iyabo Ojo pariwo. Osere tiata naa wa n beere pe ki lo de tijọba Naijiria ko maa se ayẹwo arun Covid 19 fawọn arinrinajo to gunlẹ ni papakọ ofurufu gẹgẹ bi wọn ti n se nilẹ Turkey? O fikun pe ọtalerugba o din mẹwa 250TL owo Turkey ni oun san lati fi se ayẹwo Coronavirus ọhun, eyi to to ẹgbẹrun mẹẹdogun naira wa ni Naijiria. Bẹẹ ni oun si gba esi ayẹwo naa laarin wakati mẹfa pereninu papakọ ofurufu ti oun ti se ayẹwo ọhun. Eyi si lo mu ko maa kọminu pe ki lo de ti wọn gba owo oun ni papakọ ofurufu nilu Eko, ti wọn si fun oun ni iwe lati lọ se ayẹwo arun Coronavirus ni adugbo Lekki? "Haa, iya ma jẹ mi o. Afi bii ẹni pe eyi ko tun to, se ni awọn osisẹ asọbode naa tun fikun iya naa.


Bẹẹ ni oun si gba esi ayẹwo naa laarin wakati mẹfa pereninu papakọ ofurufu ti oun ti se ayẹwo ọhun. Eyi si lo mu ko maa kọminu pe ki lo de ti wọn gba owo oun ni papakọ ofurufu nilu Eko, ti wọn si fun oun ni iwe lati lọ se ayẹwo arun Coronavirus ni adugbo Lekki? "Haa, iya ma jẹ mi o. Afi bii ẹni pe eyi ko tun to, se ni awọn osisẹ asọbode naa tun fikun iya naa. Se bi iya nla ba gbe ni sanlẹ, ke ke ke mii tun maa n gori rẹ ni." Iyabo fikun pe awọn osisẹ asọbode tun fẹ gba owo lọwọ oun si lori awijare pe awọn ẹru to ba kọja ẹgbẹrun lọna aadọta naira, oun yoo sanwo itanran fun. "Ọmọ, mo wọ mọ wọn lọwọ ni o, emi to jẹ pe wọn ti kan mi ni eewo tẹlẹ, ti wọn ti ja mi kulẹ, fine kọ, fanta ni."


Se bi iya nla ba gbe ni sanlẹ, ke ke ke mii tun maa n gori rẹ ni." Iyabo fikun pe awọn osisẹ asọbode tun fẹ gba owo lọwọ oun si lori awijare pe awọn ẹru to ba kọja ẹgbẹrun lọna aadọta naira, oun yoo sanwo itanran fun. "Ọmọ, mo wọ mọ wọn lọwọ ni o, emi to jẹ pe wọn ti kan mi ni eewo tẹlẹ, ti wọn ti ja mi kulẹ, fine kọ, fanta ni." Iyabo Ojo wa n fi ika hanu pe "ki lo de ti orilẹede Naijiria ko mọ ju owo lọ, a si ku imura ajọdun ominira ọgọta ọdun Naijiria o."


Iyabo Ojo wa n fi ika hanu pe "ki lo de ti orilẹede Naijiria ko mọ ju owo lọ, a si ku imura ajọdun ominira ọgọta ọdun Naijiria o."


Lizzy Anjorin ti dásí ìjà fún Oduduwa Republic tí Sunday Igboho ń darí ẹ̀

Gbajugbaja oṣere elere, Lizzy Anjorin naa ti da si ọrọ ijijagbara Oduduwa Republic tawn kan korajọ ti wọn n ja fun. Lori ọrọ ijijagbara Oduduwa Republic ti ajafẹtọ ọmọniyan, Sunday Adeyemo, ti ọpọ mọ si Sunday Igboho, wa lara awọn to n ṣagbatẹru rẹ. Lori eto fidio kan ti Lizzy ṣe loju opo ayelujara rẹ to si n ba awọn eeyan sọrọ ni bo ṣe n ṣe eto naa lọ, o ni awọn to n sọ pe Naijiria ko lọ si waju, ir ni wọn n pa tori pe Naijiria ti ṣe daadaa lọjọ ori rẹ yii. O ni iwoye ti oun loun n sọ nipa Oduduwa Republic, awọn to n ko o jọ ati awọn ti yoo gbe nibẹ. Lizzy ni lootọ, igbesẹ to dara ni to si ṣee ṣe yọri ṣugbọn o ni bawo lo ṣe fẹ jẹ aṣeyọri gan. Lakọkọ, o ni bi ipinlẹ Eko yoo ba wa lara ilu ti yoo dara pọ mọ orilẹede ti wọn n ja fun yii to si jẹ wipe ọpọlọpọ ẹya lo n gbe ni Eko, "nibo lẹ fẹ ki awọn ẹya Ibo lọ?".


O ni iwoye ti oun loun n sọ nipa Oduduwa Republic, awọn to n ko o jọ ati awọn ti yoo gbe nibẹ. Lizzy ni lootọ, igbesẹ to dara ni to si ṣee ṣe yọri ṣugbọn o ni bawo lo ṣe fẹ jẹ aṣeyọri gan. Lakọkọ, o ni bi ipinlẹ Eko yoo ba wa lara ilu ti yoo dara pọ mọ orilẹede ti wọn n ja fun yii to si jẹ wipe ọpọlọpọ ẹya lo n gbe ni Eko, "nibo lẹ fẹ ki awọn ẹya Ibo lọ?". O ni awọn ibi kan wa to jẹ wi pe awọn eeyan jankanjankan lo n gbe nibẹ to si jẹ wipe odidi ida ọgọrin ni ẹya Ibo ti Hausa ati Yoruba pin iwọnba to ku. Lizzy ni ọpọ ọmọ Ibo to jẹ oniṣowo lo ṣiṣẹ ti wọn fi kọ ile fi ra ilẹ ko si si ẹya Ibo ti yoo jade tabuku ba wọn ṣugbọn o ni to ba ti jẹ ọmọ Yoruba ni, wọn a ni aṣẹwo lo n ṣe to fi n ri owo. "Ọjọ wo lẹ ti ri oniroyin ọmọ Yibo to n fi irinṣẹ tabi oju opo wọn ba ti ọmọ Yibo ara wọn jẹ.


O ni awọn ibi kan wa to jẹ wi pe awọn eeyan jankanjankan lo n gbe nibẹ to si jẹ wipe odidi ida ọgọrin ni ẹya Ibo ti Hausa ati Yoruba pin iwọnba to ku. Lizzy ni ọpọ ọmọ Ibo to jẹ oniṣowo lo ṣiṣẹ ti wọn fi kọ ile fi ra ilẹ ko si si ẹya Ibo ti yoo jade tabuku ba wọn ṣugbọn o ni to ba ti jẹ ọmọ Yoruba ni, wọn a ni aṣẹwo lo n ṣe to fi n ri owo. "Ọjọ wo lẹ ti ri oniroyin ọmọ Yibo to n fi irinṣẹ tabi oju opo wọn ba ti ọmọ Yibo ara wọn jẹ. Ṣé àwọn aṣẹwo, ọmọ ole, ọmọ Yahoo lẹ fẹ ko si Oduduwa Republic". Lori iṣẹ Tiatia, o ni ṣe wọn ti ri ọrọ awọn to n ji iṣẹ fiimu awọn lati ṣe ẹda rẹ yanju tabi ko wọn kuro ni Alaba ni Eko nibi to jẹ gbajugbaja ibudo ọja fiimu ki wọn to maa sọrọ Oduduwa Republic. "To ba ti jẹ pe ibajẹ lo maa n ṣe kaakiri, oo le kọ iel kankan, ma tilẹ dan an wo".


Ṣé àwọn aṣẹwo, ọmọ ole, ọmọ Yahoo lẹ fẹ ko si Oduduwa Republic". Lori iṣẹ Tiatia, o ni ṣe wọn ti ri ọrọ awọn to n ji iṣẹ fiimu awọn lati ṣe ẹda rẹ yanju tabi ko wọn kuro ni Alaba ni Eko nibi to jẹ gbajugbaja ibudo ọja fiimu ki wọn to maa sọrọ Oduduwa Republic. "To ba ti jẹ pe ibajẹ lo maa n ṣe kaakiri, oo le kọ iel kankan, ma tilẹ dan an wo". Ẹni pato ti Lizzy n bawi pẹlu ọrọ yii ko ye. O ni awọn eeyan jankanjankan nilẹ yoruba to yẹ ko wa niwaju ninu ọrọ yii, awn to n korajọ ti baba ba wọn jẹ tori ohun elo ti awọn ọmọ Yoruba ni fun iru nkan bayii, wọn fi n ba ara wọn jẹ ni dipo ki wn fi tun ara wọn ṣe. Lizzy Anjorin ni ṣiṣe ilana ọtun, eto ọtun pẹlu ohun kan ṣoṣo.


Ẹni pato ti Lizzy n bawi pẹlu ọrọ yii ko ye. O ni awọn eeyan jankanjankan nilẹ yoruba to yẹ ko wa niwaju ninu ọrọ yii, awn to n korajọ ti baba ba wọn jẹ tori ohun elo ti awọn ọmọ Yoruba ni fun iru nkan bayii, wọn fi n ba ara wọn jẹ ni dipo ki wn fi tun ara wọn ṣe. Lizzy Anjorin ni ṣiṣe ilana ọtun, eto ọtun pẹlu ohun kan ṣoṣo. Lori ọrọ jija fitafita fun nkan, o ni daju daju awọn kan lo maa fi ẹmi wọn ṣe etutu tori jija fun ominira bẹẹ si ni awọn kan lo maa gba ade ijafita fita naa. O fi ara rẹ ṣapejuwe ẹni to ti la jija fitafita kọja laye. Lizzy gboriyin fun iṣẹ ti Sunday Igboho n ṣe to fi mọ iha ti Iba Gani Adams naa n kọ si ọrọ yii.


Lori ọrọ jija fitafita fun nkan, o ni daju daju awọn kan lo maa fi ẹmi wọn ṣe etutu tori jija fun ominira bẹẹ si ni awọn kan lo maa gba ade ijafita fita naa. O fi ara rẹ ṣapejuwe ẹni to ti la jija fitafita kọja laye. Lizzy gboriyin fun iṣẹ ti Sunday Igboho n ṣe to fi mọ iha ti Iba Gani Adams naa n kọ si ọrọ yii. Ṣe awa to jẹ wipe a gbọ jọ ẹnikan agba oṣika ni wa, ṣe awa la n lọ si Oodua Republic? Ṣe koo to jẹun, ṣe o ro o pe ṣe awọn to n tẹle ẹ ti jẹun gẹgẹ bi adari? Ṣe o mọ pe too ba fun awọn eeyan lounjẹ lai si ẹran, o n kọ wọn ni iṣẹ ni?


Ṣe awa to jẹ wipe a gbọ jọ ẹnikan agba oṣika ni wa, ṣe awa la n lọ si Oodua Republic? Ṣe koo to jẹun, ṣe o ro o pe ṣe awọn to n tẹle ẹ ti jẹun gẹgẹ bi adari? Ṣe o mọ pe too ba fun awọn eeyan lounjẹ lai si ẹran, o n kọ wọn ni iṣẹ ni? Ṣe a ti dan ara wa wo, ṣe a le gbe nibẹ? Ṣe awa Oduduwa Republic naa lẹ maa ki awọn eeyan dudu nilu Oyinbo ti wọn a ṣe bii pe wọn ko gbọ Yoruba? Lori eto ti gbajugbaja oṣere yii ti n sọrọ eyi to yẹ ko jẹ nipa akori eto rẹ nikan sọọọ naa lo ti n da awọn ọlọtẹ to darapọ mọ eto lohun.


Ṣe a ti dan ara wa wo, ṣe a le gbe nibẹ? Ṣe awa Oduduwa Republic naa lẹ maa ki awọn eeyan dudu nilu Oyinbo ti wọn a ṣe bii pe wọn ko gbọ Yoruba? Lori eto ti gbajugbaja oṣere yii ti n sọrọ eyi to yẹ ko jẹ nipa akori eto rẹ nikan sọọọ naa lo ti n da awọn ọlọtẹ to darapọ mọ eto lohun. Lizzy ni lara awọn to wa n wo eto naa, onibara eleebu ni ni tirẹ to jẹ wipe ti ko ba tii bu oun ko le jẹun. "Boo ba ṣe ibi si mi too ro wipe aye wa lẹyin rẹ, Ọlọrun ko le si lẹyin ẹ". O ni awọn kan gbogbo agbara ti wọn ni ki wọn ṣaa fi ba ti ẹni to n ga jẹ ni.


Lizzy ni lara awọn to wa n wo eto naa, onibara eleebu ni ni tirẹ to jẹ wipe ti ko ba tii bu oun ko le jẹun. "Boo ba ṣe ibi si mi too ro wipe aye wa lẹyin rẹ, Ọlọrun ko le si lẹyin ẹ". O ni awọn kan gbogbo agbara ti wọn ni ki wọn ṣaa fi ba ti ẹni to n ga jẹ ni. Lo ba dupẹ lọwọ rẹ pe o korira oun. "Too ba sọrọ mi laidaa, ko tu irun lara mi tori awọn ọrẹ rẹ gan le ma sọ nkan ti yoo mu inu bi ẹ ṣugbọn latẹnu awọn to n sọrọ ẹ laida, ori ẹ a pe". Lizzy ni ti aarin oun ati Ọlọrun ba ṣaa ti dan mọran, o ti to fun oun.


Lo ba dupẹ lọwọ rẹ pe o korira oun. "Too ba sọrọ mi laidaa, ko tu irun lara mi tori awọn ọrẹ rẹ gan le ma sọ nkan ti yoo mu inu bi ẹ ṣugbọn latẹnu awọn to n sọrọ ẹ laida, ori ẹ a pe". Lizzy ni ti aarin oun ati Ọlọrun ba ṣaa ti dan mọran, o ti to fun oun. Torinaa bi kii ba ṣe ti ẹni to sọ ọrọ ibanujẹ si oun, oun o ni yipada. "Ẹ lọ bere mi daadaa, mi o ki n ja mi o ki n binu ṣugbọn too ba so okun mi mi mu, Lara ohun ti Lizzy tun mnu ba ni wipe oun kii ko ọrẹ tori ko f ki wọn kọ oun ni ikọkukọ. O fi kun un wipe oun ni afojusun ati ipo ti oun fẹ de laye tori igba kan wa ti oun lowo lọwọ ṣugbọn oun o le jẹun ẹgbẹrun kan naira.


Torinaa bi kii ba ṣe ti ẹni to sọ ọrọ ibanujẹ si oun, oun o ni yipada. "Ẹ lọ bere mi daadaa, mi o ki n ja mi o ki n binu ṣugbọn too ba so okun mi mi mu, Lara ohun ti Lizzy tun mnu ba ni wipe oun kii ko ọrẹ tori ko f ki wọn kọ oun ni ikọkukọ. O fi kun un wipe oun ni afojusun ati ipo ti oun fẹ de laye tori igba kan wa ti oun lowo lọwọ ṣugbọn oun o le jẹun ẹgbẹrun kan naira. "Bi ida aadọrun awọn ọrẹ rẹ ba fẹran rẹ, o tumọ si pe oo ṣe daadaa to". Koko ọrọ ti Lizzy Anjorin tẹnu mọ ju ni wipe ki eeyan ma naani kikorira ọrọ awọn eeyan to ba korira rẹ tori ikorira wọn gan lee gbe ẹ dide. MC Murphy ko sọ òótọ́ ọ̀rọ̀ to wà níbẹ̀, tó ba wù ú kó sọ òótọ- Adebayọ Ẹgbẹ́ tó ń fẹ́ Oduduwa Republic kọ̀wé ẹ̀hónú sí UN, EU, AU àti ìjọba Gẹ̀ẹ́sì


"Bi ida aadọrun awọn ọrẹ rẹ ba fẹran rẹ, o tumọ si pe oo ṣe daadaa to". Koko ọrọ ti Lizzy Anjorin tẹnu mọ ju ni wipe ki eeyan ma naani kikorira ọrọ awọn eeyan to ba korira rẹ tori ikorira wọn gan lee gbe ẹ dide. MC Murphy ko sọ òótọ́ ọ̀rọ̀ to wà níbẹ̀, tó ba wù ú kó sọ òótọ- Adebayọ Ẹgbẹ́ tó ń fẹ́ Oduduwa Republic kọ̀wé ẹ̀hónú sí UN, EU, AU àti ìjọba Gẹ̀ẹ́sì


Chief Kanran: Mi ò ṣagbe àmọ́ mo nílò ìrànlọ́wọ́ ọmọ Yorùbá

Ẹ́ wo ìrírí tó mú àgbà òṣèré Chief Kanran dí ẹni tí kò rí ilé gbé mọ́, ti irinṣẹ́ jóná Afiniṣẹ̀sín ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọmọ Yorùbá pàápàá àwọn ọ̀rẹ́ àwa òṣèré tíátà- Olusegun Akinremi Agbaọjẹ oṣere lorilẹede Naijiria, Olusẹgun Akinrẹmi ti gbogbo eniyan mọ si Chief Kanran ti sọ iriri ati ilakọja rẹ fun awọn ọmọ Yoruba. Chief Kanran sọ awọn ọrọ yii lasiko ifọrọwanilẹnuwo ti BBC News Yoruba ṣe pẹlu wọn ni ile ijọsin ti wọn n gbe. Kanran sọ iriri rẹ bi oun ṣe di ẹni ti ko ri ile gbe mọ ati bi ohun gbogbo ṣe daru fun oun ni nkan bi ọdun melo ṣẹyin. Kanrani ni: "Lẹyin nkan bu oṣu diẹ ti mọ de lati Canada, ile iṣe ipolowo ọja ati yiya ere amohunmaworan mi jona raurau, ti irinṣe to le ni miliọnu lọna ọgbọn Naira si jọna patapata.'' "Ko pẹ diẹ si asiko yii ni awọn adigunjalẹ bẹrẹ si ni koju ija si mi, nitori wọn rọ wi pe emi ni mọ ni ile ti mo n gbe ati awọn ẹru ti wọn n ko wa lati oke okun to jẹ ti onile ti a n gbe naa.'' ''Eyi lo mu ki n sakuro ni awọn ile ti mo n gbe naa, ti mo si sa asala fun ẹmi mi nipa sisalọ si ile ijọsin ni ibi ti mọ n gbe lọwọlọwo.''


Kanrani ni: "Lẹyin nkan bu oṣu diẹ ti mọ de lati Canada, ile iṣe ipolowo ọja ati yiya ere amohunmaworan mi jona raurau, ti irinṣe to le ni miliọnu lọna ọgbọn Naira si jọna patapata.'' "Ko pẹ diẹ si asiko yii ni awọn adigunjalẹ bẹrẹ si ni koju ija si mi, nitori wọn rọ wi pe emi ni mọ ni ile ti mo n gbe ati awọn ẹru ti wọn n ko wa lati oke okun to jẹ ti onile ti a n gbe naa.'' ''Eyi lo mu ki n sakuro ni awọn ile ti mo n gbe naa, ti mo si sa asala fun ẹmi mi nipa sisalọ si ile ijọsin ni ibi ti mọ n gbe lọwọlọwo.'' Chief Kanran lasiko to n bere iranwọ lọwọ awọn ọmọ Naijiria sọ wi pe gbogbo ohun ini oun ni awọn ti oun ya owo ni ọwọ wọn lati ṣe sinima gba pada, ti oun si da ẹni ti ko ni ọkọ ayọkẹlẹ mọ. O fikun wi pe ninu ipọnju yii ni oun wa fun ọpọlọpọ igba, ti iyawo meji ti oun ni si saisan ti wọn si ku. "Idojukọ ti mo dojukọ ni lo mu mi ke gbajarẹ si awọn ọmọ ile Yoruba lati jọwọ ṣeranwọ fun mi nipa pipese irinṣẹ ti mo nilo lati bẹrẹ si ni ṣe ere oritage pada ati ṣiṣẹ awọn sinima.'


Chief Kanran lasiko to n bere iranwọ lọwọ awọn ọmọ Naijiria sọ wi pe gbogbo ohun ini oun ni awọn ti oun ya owo ni ọwọ wọn lati ṣe sinima gba pada, ti oun si da ẹni ti ko ni ọkọ ayọkẹlẹ mọ. O fikun wi pe ninu ipọnju yii ni oun wa fun ọpọlọpọ igba, ti iyawo meji ti oun ni si saisan ti wọn si ku. "Idojukọ ti mo dojukọ ni lo mu mi ke gbajarẹ si awọn ọmọ ile Yoruba lati jọwọ ṣeranwọ fun mi nipa pipese irinṣẹ ti mo nilo lati bẹrẹ si ni ṣe ere oritage pada ati ṣiṣẹ awọn sinima.' Bakan naa ni Chief Kanran fikun wi pe lọpọ igba ijọba kii ṣe iranwọ fun awọn oṣere bi ko ṣe pe asiko ti wọn ba ṣe aisan tabi ti wọn ba ku , ki wọn to dide iranlọwọ si wọn. Amọ, agbaọjẹ naa sọ di mimọ pe oun ko tọrọ jẹ, bẹẹ ni oun ko ṣe agbẹ, ohun ti oun nilo lọwọ awọn ọmọ Yoruba ni iranlọwọ lati ra irinṣẹ ti yoo mu ohun pada si ipo. Agbaọjẹ oṣere lorilẹede Naijiria, Olusẹgun Akinrẹmi ti  ni awọn oṣere ode oni ti gbagbe awọn agbaojẹ oloṣere, ti wọn ko si naani wọn mọ.


Bakan naa ni Chief Kanran fikun wi pe lọpọ igba ijọba kii ṣe iranwọ fun awọn oṣere bi ko ṣe pe asiko ti wọn ba ṣe aisan tabi ti wọn ba ku , ki wọn to dide iranlọwọ si wọn. Amọ, agbaọjẹ naa sọ di mimọ pe oun ko tọrọ jẹ, bẹẹ ni oun ko ṣe agbẹ, ohun ti oun nilo lọwọ awọn ọmọ Yoruba ni iranlọwọ lati ra irinṣẹ ti yoo mu ohun pada si ipo. Agbaọjẹ oṣere lorilẹede Naijiria, Olusẹgun Akinrẹmi ti  ni awọn oṣere ode oni ti gbagbe awọn agbaojẹ oloṣere, ti wọn ko si naani wọn mọ. Chief Kanran ni kii ṣe pe mama Ẹfunṣetan Aniwura ko le e kopa ninu ere mọ, amọ awọn eniyan ni ko pe wọn si iṣẹ. Bakan naa ni wọn fikun pe afiniṣẹsin ni ọpọlọpọ awọn oṣere ni Naijiria, ti wọn si n wa isubu ẹnikeji wọn. O ni oun ko fẹ iranwọ ẹgbẹ awọn oṣere ni Niajiria ati wi pe awọn ọmọ Yoruba ni oun fẹ ki wọn ran oun lọwọ lori iṣẹ oun.


Chief Kanran ni kii ṣe pe mama Ẹfunṣetan Aniwura ko le e kopa ninu ere mọ, amọ awọn eniyan ni ko pe wọn si iṣẹ. Bakan naa ni wọn fikun pe afiniṣẹsin ni ọpọlọpọ awọn oṣere ni Naijiria, ti wọn si n wa isubu ẹnikeji wọn. O ni oun ko fẹ iranwọ ẹgbẹ awọn oṣere ni Niajiria ati wi pe awọn ọmọ Yoruba ni oun fẹ ki wọn ran oun lọwọ lori iṣẹ oun. Chief Kanran wa rọ awọn ọmọ Yoruba lati fi ọwọ sọwọpọ, ki wọn sọra fun gbogbo iwa ibajẹ ki wọn le de ibi aṣeyọri.


Chief Kanran wa rọ awọn ọmọ Yoruba lati fi ọwọ sọwọpọ, ki wọn sọra fun gbogbo iwa ibajẹ ki wọn le de ibi aṣeyọri.


Lizzy Anjorin: Ibadan ní ọkọ mi, ata wíwẹ́ lo fẹ́ràn

Lẹyin oṣu meji to ṣe igbeyawo, o dabi ẹni pe gbogbo afẹfẹ-yẹyẹ igbeyawo ti dopin bayii fun gbajugbaja oṣere tiata ati eekan ori ayelujara, Lizzy Anjọrin. Gẹgẹ bi ọrọ kan to fi sita loju opo Instagram rẹ, Lizzy Anjọrin ni oun ti n foju wina ipenija igbeyawo bayii, paapaa julọ igbeyawo pẹlu ọkọ oun to jẹ ọmọ ilu Ibadan. Awada ni eekan ori ayelujara naa fi ọrọ naa ṣe, amọ otitọ pupọ lo sodo sinu ọrọ naa. Lizzy ni oju oun ti n ri mabo gẹgẹ bi iyawo Ibadan nitori dipo ki ọkọ oun, Alhaji Lawal maa beere fun burẹdi ati tii gbigbona gẹgẹ bi ounjẹ aarọ, awọn ounjẹ ibilẹ bii Ekuru ati ata ti wọn fi ọwọ lọ, irẹsi ọfada ati ata ṣiṣa ati bẹẹbẹẹ lọ, lo n beere. Eyi gan an lo mu ki Lizzy Anjọrin aya Lawal figbe bọnu lori ikanni ayelujara rẹ pe, ẹni ba fẹ ọmọ Ibadan, bi ẹni morile igbo Sambisa nibi ti awọn agbebọn Boko Haram fikalẹ si ni. O fikun pe ọkọ oun ko mọ awọn ounjẹ alakọwe jẹ ayafi ounjẹ awọn alalẹ.


Lizzy ni oju oun ti n ri mabo gẹgẹ bi iyawo Ibadan nitori dipo ki ọkọ oun, Alhaji Lawal maa beere fun burẹdi ati tii gbigbona gẹgẹ bi ounjẹ aarọ, awọn ounjẹ ibilẹ bii Ekuru ati ata ti wọn fi ọwọ lọ, irẹsi ọfada ati ata ṣiṣa ati bẹẹbẹẹ lọ, lo n beere. Eyi gan an lo mu ki Lizzy Anjọrin aya Lawal figbe bọnu lori ikanni ayelujara rẹ pe, ẹni ba fẹ ọmọ Ibadan, bi ẹni morile igbo Sambisa nibi ti awọn agbebọn Boko Haram fikalẹ si ni. O fikun pe ọkọ oun ko mọ awọn ounjẹ alakọwe jẹ ayafi ounjẹ awọn alalẹ. Ninu ọrọ to kọ soju opo Instagram rẹ naa ni Lizzy tun ti fi imọran sọwọ sawọn omidan ti ko tii lọkọ pe, eyi ti ko ba lee ṣe wahala ina dida fun ọkọ rẹ, to jẹ pe ọkọ burẹdi ati tii lo fẹ fẹ, ko sare lọ fẹ oyinbo ni o, ko maa da laba lati fẹ ọmọ Ibadan rara. Nigba ti Lizzy yoo pari ọrọ rẹ naa, o ni gbogbo awọn to n pariwo pe ki oun lọ fẹ ọkọ nigba naa, ni isisinyi ti oun n foju ko oro atarodo soju, oun o ri ẹnikẹni ninu wọn mọ o. Ẹ jẹ ka wo bi o ṣe kọ ọrọ rẹ naa: "Ẹyin apọn, ẹ gbiyanju ki ẹ fẹ oyinbo ti yoo maa jẹ burẹdi ati tii lowurọ. Ẹni ba fẹ ọkọ ni Ibadan bi igba to lọ si igbo Sambisa ni.


Ninu ọrọ to kọ soju opo Instagram rẹ naa ni Lizzy tun ti fi imọran sọwọ sawọn omidan ti ko tii lọkọ pe, eyi ti ko ba lee ṣe wahala ina dida fun ọkọ rẹ, to jẹ pe ọkọ burẹdi ati tii lo fẹ fẹ, ko sare lọ fẹ oyinbo ni o, ko maa da laba lati fẹ ọmọ Ibadan rara. Nigba ti Lizzy yoo pari ọrọ rẹ naa, o ni gbogbo awọn to n pariwo pe ki oun lọ fẹ ọkọ nigba naa, ni isisinyi ti oun n foju ko oro atarodo soju, oun o ri ẹnikẹni ninu wọn mọ o. Ẹ jẹ ka wo bi o ṣe kọ ọrọ rẹ naa: "Ẹyin apọn, ẹ gbiyanju ki ẹ fẹ oyinbo ti yoo maa jẹ burẹdi ati tii lowurọ. Ẹni ba fẹ ọkọ ni Ibadan bi igba to lọ si igbo Sambisa ni. Ki le fe je sir ? Ekuru pẹlu Ata ti won fi owolo, Ofada pẹlu Ata ṣiṣa Amala gbegiri Ewedu Ewa aganyin pẹlu ata dindin Iyan ti won fi odo gun. Lọ f'ọka, lọ f'ọkọ emi nikan ni mo n foju wina rẹ pẹlu atarodo loju mi bayii o, kaluku yin wa nibi tẹẹwa bayii ẹ n gbadun aye yin Tiyin naa fẹrẹ de, ṣe ẹ gbọ" Afi suuru.


Ki le fe je sir ? Ekuru pẹlu Ata ti won fi owolo, Ofada pẹlu Ata ṣiṣa Amala gbegiri Ewedu Ewa aganyin pẹlu ata dindin Iyan ti won fi odo gun. Lọ f'ọka, lọ f'ọkọ emi nikan ni mo n foju wina rẹ pẹlu atarodo loju mi bayii o, kaluku yin wa nibi tẹẹwa bayii ẹ n gbadun aye yin Tiyin naa fẹrẹ de, ṣe ẹ gbọ" Afi suuru.


Yorùbá dùn Egypt: Bàálù méjì yóò kún tí ìjọba bá ṣèrànwọ́ láti kó wa kúrò ní Egypt

BBC Yoruba fẹsẹ kan de orilẹede Egypt lati lọ bẹ awọn ọmọ Oduduwa to wa nibẹ wo, a si ri pe ohun ti wọn n la kọja nibẹ ya ni lẹnu pupọ. Nigba ti wọn n ba wa sọrọ, awọn ọmọ ẹgbẹ Yoruba dun lasa salaye pe, ko si bo ti wu ki awọn mura daada to, awọn ọkunrin ni Egypt yoo papa tẹ awọn lọyan, gba awọn ni idi, ti wọn yoo si tun da awọn laamu. Wọn ni suuru gidigidi ni awọn fi n ba awọn ọmọ Egypt gbe, ti ihuwasi ati asa wọn si yatọ gedegede si ti awa ọmọ Naijiria. Koda, wọn sọ ọpọ aayan ti wọn n se lati ri daju pe awọn ko gbagbe asa ati ise wa, ti wọn si n fi kọ awọn ọmọ wọn ti wọn bi si ajo pẹlu. Ẹ wo ẹkunrẹrẹ fidio yii, lati mọ ohun ti oju awọn ọmọ Yoruba to wa ni Egypt n ri lọwọ awọn ọmọ onilu.


Europe Returnee: Fatmata ní oṣù mẹ́fà ni wọn fi bá òun ṣùn ní aṣálẹ̀ Sahara

Ọpọ awọn ọdulawọ to kuna lati de ilẹ Europe lo pada si orilẹede abinibi wọn, sugbọn ipadabọ to mu ikoro dani lo maa n jẹ fun wọn. Lorilẹede Sierra Leone, se lawọn mọlẹbi ati ọrẹ awọn eeyan to sẹsẹ pada de lati oke okun maa n kẹyin si wọn, ti wọn si maa n ri wọn bii ẹni ijakulẹ, paapaa nigba to jẹ pe ọpọ awọn to rinrin ajo naa lo saba maa n gbe owo awọn obi wọn, ki wọn to sa lọ soke okun. Nigba ti obinrin kan to sẹsẹ de n sọ ohun ti oju rẹ ri fun BBC, eeyan yoo fẹ le ba a sunkun nitori a ti ju wọn lo ba lọ, amọ nigba ti yoo dari de,  ko jẹ nkankan mọ. Ẹ jẹ ka gbọ alaye iriri ohun ti oju obinrin kan to rinrin ajo lọ soke okun naa ri ninu ifọrọwerọ wọn pẹlu BBC. Fatmata, ẹni ọdun mejidinlọgbọn to wa latilu Freetown lorilẹede Sierra Leone bu sẹkun nigba to ranti osu mẹfa to lo loju ọna silu oyinbo, to si gba asalẹ Sahara kọja. $2,600 owo ẹgbọn rẹ obinrin to ni ki Fatmata fi bẹrẹ okoowo asọ tita, lo ji gbe fi gba ilu oyinbo lọ pẹlu ireti pe ibẹ yoo dara.


Ẹ jẹ ka gbọ alaye iriri ohun ti oju obinrin kan to rinrin ajo lọ soke okun naa ri ninu ifọrọwerọ wọn pẹlu BBC. Fatmata, ẹni ọdun mejidinlọgbọn to wa latilu Freetown lorilẹede Sierra Leone bu sẹkun nigba to ranti osu mẹfa to lo loju ọna silu oyinbo, to si gba asalẹ Sahara kọja. $2,600 owo ẹgbọn rẹ obinrin to ni ki Fatmata fi bẹrẹ okoowo asọ tita, lo ji gbe fi gba ilu oyinbo lọ pẹlu ireti pe ibẹ yoo dara. Fatmata ni oun ni lero pe ti oun ba de ilu oyinbo, oun yoo fi ilọpo mẹta owo ti oun ji gbe ransẹ pada si anti oun, ti oun yoo si maa tọju iya ati anti oun. Sugbọn owo ti Fatmata ji gbe yi ti pa okoowo anti rẹ lara pupọ ju, to si ti da aawọ silẹ laarin oun ati iya wọn, nitori anti rẹ gba pe iya awọn wa lẹyin Fatmata to lo fi gbe owo oun. Fatmata sọrọ pẹlu omije loju pe, ọkunrin ẹya Tuareg kan ti wọn pe orukọ rẹ ni Ahmed, to jẹ darandaran,  lo mu ohun lẹru ni asalẹ Sahara.


Fatmata ni oun ni lero pe ti oun ba de ilu oyinbo, oun yoo fi ilọpo mẹta owo ti oun ji gbe ransẹ pada si anti oun, ti oun yoo si maa tọju iya ati anti oun. Sugbọn owo ti Fatmata ji gbe yi ti pa okoowo anti rẹ lara pupọ ju, to si ti da aawọ silẹ laarin oun ati iya wọn, nitori anti rẹ gba pe iya awọn wa lẹyin Fatmata to lo fi gbe owo oun. Fatmata sọrọ pẹlu omije loju pe, ọkunrin ẹya Tuareg kan ti wọn pe orukọ rẹ ni Ahmed, to jẹ darandaran,  lo mu ohun lẹru ni asalẹ Sahara. O ni "ọkunrin naa dabi omiran, to si dudu kirikiri lawọ, ilo ẹru si lo maa n lo mi, ti yoo si tun sọ fun awọn ọrẹ rẹ lati wa ba mi ni ajọsepọ ninu ile rẹ, ojoojumọ ni wọn n fi iya nla jẹ mi." Sugbọn kaka ko san lara iya ajẹ lọrọ Fatmata nitori bo se bọ lọwọ Ahmed lo tun ko sọwọ awọn akonisowoẹru ko lọ fi pamọ si aja ilẹ lorilẹede Algeria. Idi niyi ti Fatmata se pinnu lati pada sile nigba ti iwaju ko se lọ, ẹyin yoo sa se pada si, to si bẹbẹ fun owo ọkọ lati pada sile sugbọn se ni wọn foju tẹmbẹlu rẹ pe bo se lọ lo se bọ.


O ni "ọkunrin naa dabi omiran, to si dudu kirikiri lawọ, ilo ẹru si lo maa n lo mi, ti yoo si tun sọ fun awọn ọrẹ rẹ lati wa ba mi ni ajọsepọ ninu ile rẹ, ojoojumọ ni wọn n fi iya nla jẹ mi." Sugbọn kaka ko san lara iya ajẹ lọrọ Fatmata nitori bo se bọ lọwọ Ahmed lo tun ko sọwọ awọn akonisowoẹru ko lọ fi pamọ si aja ilẹ lorilẹede Algeria. Idi niyi ti Fatmata se pinnu lati pada sile nigba ti iwaju ko se lọ, ẹyin yoo sa se pada si, to si bẹbẹ fun owo ọkọ lati pada sile sugbọn se ni wọn foju tẹmbẹlu rẹ pe bo se lọ lo se bọ. Ni kete ti aburo rẹ ọkunrin gbọ pe Fatmata de si ilu Freetown lati oke okun to lọ lọwọ ofo, lo pe lori aago pe ko ba dara ko gbe si ajo ju bo se pada wa sile lọ. "Ko ba san fun ọ ko ti ku sibi to lọ ju bo se pada wa sile lọ. O ko mu ohunkohun bọ, to si san ọwọ pada wa sile lọwọ ofo, yoo dara ko ma yọju sile rara."


Ni kete ti aburo rẹ ọkunrin gbọ pe Fatmata de si ilu Freetown lati oke okun to lọ lọwọ ofo, lo pe lori aago pe ko ba dara ko gbe si ajo ju bo se pada wa sile lọ. "Ko ba san fun ọ ko ti ku sibi to lọ ju bo se pada wa sile lọ. O ko mu ohunkohun bọ, to si san ọwọ pada wa sile lọwọ ofo, yoo dara ko ma yọju sile rara." Koda, iya rẹ ko tiẹ sopo lati wa ki pe o kaabọ lati irinajo, ti oun gan ko si igboya lati lọ ki iya rẹ nile, ko si ri aaye wo ọmọ ọdun mẹjọ to fi silẹ lọ silu oyinbo.


Koda, iya rẹ ko tiẹ sopo lati wa ki pe o kaabọ lati irinajo, ti oun gan ko si igboya lati lọ ki iya rẹ nile, ko si ri aaye wo ọmọ ọdun mẹjọ to fi silẹ lọ silu oyinbo.


Canada Asylum: Ọ̀pọ̀ ọ̀dọ́ Nàíjíríà ń bèèrè láti ṣàtìpó ní Canada

Laipẹ la mu iroyin wa fun yin pe obinrin kan to kopa ninu iwọde Endsars, to si kede ikọlu awọn ologun ni Lekki, DJ Switch, ti ri atipo gba lọ silẹ Canada. Lati igba ti iroyin bi DJ Switch se ja pa naa gbalẹ́ kan, ni ọpọ awọn ọdọ miran naa ti n ya lọ si ileesẹ asoju ijọba orilede Canada ni Naijiria to wa nilu Eko. Koko ohun ti wọn si n beeere ni pe ki ijọba ilẹ Canada naa fi aaye gba awọn plu lati wa se atipo lọdọ rẹ, gẹg bo ti se fun obinrin naa. Oniruuru awijare lawọn ọdọ naa mẹnuba pe o mu kawọn beere fun atipo naa, eyi ti wọn lo nii nnkan se pẹlu idunkooko mọ ẹmi awọn. Sugbọ̀n nibayii, olu ileeṣẹ asoju ijọba orilẹ-ede Canada ti sọ pe, ilẹ naa kii ṣadeedee gbawọn aṣatipo si orilẹ-ede naa. Ileeṣẹ asoju naa sọrọ yii nitori awon ọmọ Naijiria to fẹ ja pa bii ọkan lara awọn oluwọde EndSARS, DJ Switch to ti fi ilu silẹ bayii.


Oniruuru awijare lawọn ọdọ naa mẹnuba pe o mu kawọn beere fun atipo naa, eyi ti wọn lo nii nnkan se pẹlu idunkooko mọ ẹmi awọn. Sugbọ̀n nibayii, olu ileeṣẹ asoju ijọba orilẹ-ede Canada ti sọ pe, ilẹ naa kii ṣadeedee gbawọn aṣatipo si orilẹ-ede naa. Ileeṣẹ asoju naa sọrọ yii nitori awon ọmọ Naijiria to fẹ ja pa bii ọkan lara awọn oluwọde EndSARS, DJ Switch to ti fi ilu silẹ bayii. Ohun to yẹ ki o mọ nipa ṣiṣe atipo tabi ṣiṣe abẹwo si orilẹ-ede naa ree:  Canada Ileeṣẹ ọhun ṣalaye pe orilẹ-ede Canada n ṣiṣẹ pọ pẹlu igbimọ to n ri si ọrọ awọn aṣatipo ni ajọ iṣọkan agbaye, UNHCR at'awọn ẹgbẹ mii lati ṣe idanimọ awọn to nilo atipo gan an. Nibo ni DJ Switch wa? Se o ti sa kuro ni Naijiria ni?


Ohun to yẹ ki o mọ nipa ṣiṣe atipo tabi ṣiṣe abẹwo si orilẹ-ede naa ree:  Canada Ileeṣẹ ọhun ṣalaye pe orilẹ-ede Canada n ṣiṣẹ pọ pẹlu igbimọ to n ri si ọrọ awọn aṣatipo ni ajọ iṣọkan agbaye, UNHCR at'awọn ẹgbẹ mii lati ṣe idanimọ awọn to nilo atipo gan an. Nibo ni DJ Switch wa? Se o ti sa kuro ni Naijiria ni? Orilẹede wo lo wa gan, ati pe, ta lo n dunkooko mọ ẹmi rẹ? Eyi ni ibeere to gba ẹnu awọn ọmọ Naijiria kan nipa obinrin yii, DJ Switch, ẹni to tu asiri fun araye nipa ikọlu ologun sawọn oluwọde EndSARS ni Lekki ni ogunjọ osu Kẹwa ọdun 2020. Bi wọn ba sọ fun awọn eeyan pe wọn wa ibi ti Obianuju Catherine Udeh wa, o ṣeese ki ọpọ maa beere pe ta lo n jẹ bẹẹ.


Orilẹede wo lo wa gan, ati pe, ta lo n dunkooko mọ ẹmi rẹ? Eyi ni ibeere to gba ẹnu awọn ọmọ Naijiria kan nipa obinrin yii, DJ Switch, ẹni to tu asiri fun araye nipa ikọlu ologun sawọn oluwọde EndSARS ni Lekki ni ogunjọ osu Kẹwa ọdun 2020. Bi wọn ba sọ fun awọn eeyan pe wọn wa ibi ti Obianuju Catherine Udeh wa, o ṣeese ki ọpọ maa beere pe ta lo n jẹ bẹẹ. Ṣugbọn bi a ba ti fi inagijẹ DJ Switch kun ibeere yii, ko ni jẹ ohun iyalẹnu nitori ọpọ lo gba ori ayelujara ni Naijiria lọ ti wadii nipa akọni obinrin naa. Eyi ko si ṣẹyin bi iroyin ti ṣe gbode pe, gbajugbaja gbajumọ ori ayelujara ati DJ yii ti sa kuro ni Naijiria lọ si orilẹede Canada. Bawo lo ṣe de kuro ni Naijiria ati pe nigba wo lo lọ?


Ṣugbọn bi a ba ti fi inagijẹ DJ Switch kun ibeere yii, ko ni jẹ ohun iyalẹnu nitori ọpọ lo gba ori ayelujara ni Naijiria lọ ti wadii nipa akọni obinrin naa. Eyi ko si ṣẹyin bi iroyin ti ṣe gbode pe, gbajugbaja gbajumọ ori ayelujara ati DJ yii ti sa kuro ni Naijiria lọ si orilẹede Canada. Bawo lo ṣe de kuro ni Naijiria ati pe nigba wo lo lọ? Ninu  iroyin to tẹ wa lọwọ eyi ti ileeṣẹ Iroyin Naijiria Punch gbe jade, amugbalẹgbẹ akọrin takasufe Peter Okoye ta mọ si Mr P fidi ọrọ mulẹ fun ileeṣẹ iroyin naa pe, DJ Switch ti kuro ni Naijiria Ninu ifọrọwerọ naa pẹlu Charles Abi, o ni lootọ ni pe alaafia ni DJ Switch wa ati pe o ti rinrinajo kuro ni Naijiria. Amọ ṣa, arakunrin Abi ko sọ ibi ti DJ Switch ka nlẹ lọ. Abi ni nitori idunkoko mọ ẹmi ti DJ Switch ni Naijiria ati aabo ti ko si fun ẹmi rẹ, lo mu ko tete sa asala fun ẹmi rẹ.


Ninu  iroyin to tẹ wa lọwọ eyi ti ileeṣẹ Iroyin Naijiria Punch gbe jade, amugbalẹgbẹ akọrin takasufe Peter Okoye ta mọ si Mr P fidi ọrọ mulẹ fun ileeṣẹ iroyin naa pe, DJ Switch ti kuro ni Naijiria Ninu ifọrọwerọ naa pẹlu Charles Abi, o ni lootọ ni pe alaafia ni DJ Switch wa ati pe o ti rinrinajo kuro ni Naijiria. Amọ ṣa, arakunrin Abi ko sọ ibi ti DJ Switch ka nlẹ lọ. Abi ni nitori idunkoko mọ ẹmi ti DJ Switch ni Naijiria ati aabo ti ko si fun ẹmi rẹ, lo mu ko tete sa asala fun ẹmi rẹ. ''A ko fẹ sọ nnkankan lasiko yii, ootọ ọrọ ibẹ si ni yẹn. Ọrọ idunkoko lọrọ taa n wo yii nitori wọn ti n dun koko mọ pupọ. Ootọ ibẹ ni pe, DJ Switch ko si ni Naijiria lọwọ yii.


''A ko fẹ sọ nnkankan lasiko yii, ootọ ọrọ ibẹ si ni yẹn. Ọrọ idunkoko lọrọ taa n wo yii nitori wọn ti n dun koko mọ pupọ. Ootọ ibẹ ni pe, DJ Switch ko si ni Naijiria lọwọ yii. A o ni sọ boya Canada lo wa ṣugbọn ko si ni Naijiria bayi ati pe alaafia lo wa.'' Nipa iroyin to gbode pe DJ Switch ba awọn aṣofin ilẹ Canada sọrọ, Abi ni oun ko le sọ boya bẹẹ lo ri. ''Mi o le sọ fun yin pe o sọrọ niwaju ile aṣofin ilẹ Canada amọ bi ẹ ba ri ti ile aṣofin Canada fi ọrọ to jọ mọ bẹẹ sita, a jẹ pe o ri bẹẹ ni yẹn.


A o ni sọ boya Canada lo wa ṣugbọn ko si ni Naijiria bayi ati pe alaafia lo wa.'' Nipa iroyin to gbode pe DJ Switch ba awọn aṣofin ilẹ Canada sọrọ, Abi ni oun ko le sọ boya bẹẹ lo ri. ''Mi o le sọ fun yin pe o sọrọ niwaju ile aṣofin ilẹ Canada amọ bi ẹ ba ri ti ile aṣofin Canada fi ọrọ to jọ mọ bẹẹ sita, a jẹ pe o ri bẹẹ ni yẹn. Ọga mi ti kilọ fun mi pe, ki n ma kọ nkankan si oju opo rẹ, bi asiko ba to, yoo sọrọ'' Ohun ti BBC ṣe iwadii ree: Iwadii BBC ṣafihan pe DJ Switch ko kọ nkankan si oju opo rẹ lati le tọka ibi to wa. Ṣugbọn a ri fọnran fidio ipade igbimọ ile asofin Canada kan to n gbẹjọ nipa ẹtọ ọmọniyan nilẹ okeere eyi to waye lọjọ Kẹfa oṣu Kọkanla ọdun yii. Ninu fidio naa ti wọn gbe soju ayelujara, ni DJ Switch ati awọn ẹlẹri mii bi Osai Ojigho ti Amnesty International ti sọrọ.


Ọga mi ti kilọ fun mi pe, ki n ma kọ nkankan si oju opo rẹ, bi asiko ba to, yoo sọrọ'' Ohun ti BBC ṣe iwadii ree: Iwadii BBC ṣafihan pe DJ Switch ko kọ nkankan si oju opo rẹ lati le tọka ibi to wa. Ṣugbọn a ri fọnran fidio ipade igbimọ ile asofin Canada kan to n gbẹjọ nipa ẹtọ ọmọniyan nilẹ okeere eyi to waye lọjọ Kẹfa oṣu Kọkanla ọdun yii. Ninu fidio naa ti wọn gbe soju ayelujara, ni DJ Switch ati awọn ẹlẹri mii bi Osai Ojigho ti Amnesty International ti sọrọ. Tim Okafor ati Stella Nkemdimrim to ṣoju awọn ọmọ ẹgbẹ Biafra to wa ni Canada ati Abdulrazaq Namdas ṣalaye fun alaga igbimọ naa, Peter Fonseca, nipa ohun to ṣẹlẹ ni Naijiria sawọn oluwọde ENDSARS. Ko si ohun to tọka si pe Canada ni DJ Switch wa nigba to kopa ninu ipade yii ṣugbọn o sọ ninu fidio naa pọnbele pe, oun ti kuro ni Naijiria. Bakan naa akọrin takasufe P Square to jẹ ọga Charles Abi, naa ṣẹnu pẹmu, ti ko si sọ nkankan to jọ mọ ọrọ DJ Switch loju opo rẹ.


Tim Okafor ati Stella Nkemdimrim to ṣoju awọn ọmọ ẹgbẹ Biafra to wa ni Canada ati Abdulrazaq Namdas ṣalaye fun alaga igbimọ naa, Peter Fonseca, nipa ohun to ṣẹlẹ ni Naijiria sawọn oluwọde ENDSARS. Ko si ohun to tọka si pe Canada ni DJ Switch wa nigba to kopa ninu ipade yii ṣugbọn o sọ ninu fidio naa pọnbele pe, oun ti kuro ni Naijiria. Bakan naa akọrin takasufe P Square to jẹ ọga Charles Abi, naa ṣẹnu pẹmu, ti ko si sọ nkankan to jọ mọ ọrọ DJ Switch loju opo rẹ. Yatọ si awọn arigbamu yii, ijọba Naijiria naa ko ti sọ boya bi Switch ti sa kuro nilu de eti igbọ wọn ati iru igbeṣẹ ti wọn fẹ gbe nipa rẹ. Bi a ko ba gbagbe DJ Switch wa lara awọn to lewaju iwọde ENDSARS, ti o si ṣalabapin fọnran fidio to ṣafihan bi awọn eeyan ṣe n rọ yika oluwọde kan ti wọn yinbọn lu ni Lekki. Bo tilẹ jẹ pe ijọba ti jade lati sọ pe awọn ko dena  mọ oluwọde kankan lati maṣe rinrinajo kuro nilẹ Naijiria, amọ ijọba gbe igbesẹ kan laipẹ yii to fi han pe, o ṣeeṣe ki wọn maa dunkoko mọ awọn to ni nnkan ṣe pẹlu iwọde naa.


Yatọ si awọn arigbamu yii, ijọba Naijiria naa ko ti sọ boya bi Switch ti sa kuro nilu de eti igbọ wọn ati iru igbeṣẹ ti wọn fẹ gbe nipa rẹ. Bi a ko ba gbagbe DJ Switch wa lara awọn to lewaju iwọde ENDSARS, ti o si ṣalabapin fọnran fidio to ṣafihan bi awọn eeyan ṣe n rọ yika oluwọde kan ti wọn yinbọn lu ni Lekki. Bo tilẹ jẹ pe ijọba ti jade lati sọ pe awọn ko dena  mọ oluwọde kankan lati maṣe rinrinajo kuro nilẹ Naijiria, amọ ijọba gbe igbesẹ kan laipẹ yii to fi han pe, o ṣeeṣe ki wọn maa dunkoko mọ awọn to ni nnkan ṣe pẹlu iwọde naa. Bi a ko ba gbagbe, Modupe Odele agbẹjọro awọn oluwọde naa ṣalaye pe, awọn oṣiṣẹ ajọ to n risi iwọle-wọde da oun pada ni papakọ ofurufu Murtala Mohammed ni Eko lasiko to fẹ rinrinajo kuro ni Naijiria. O ni wọn pada da iwe irinna oun pada ṣugbọn oun ko ribi ba baalu to yẹ fun irinajo naa lọ. Bẹẹ naa tun ni ile ifowopamọ agba Naijiria CBN, gbegi le asunwọn owo awọn oluwọde kan to fi mọ Rinu Oduala ati Majekodunmi Temitope, ti wọn n ṣoju ọdọ nibi ijoko igbimọ iwadii ti ijọba Eko gbe kalẹnipa iwa ọlọpaa EndSARS.


Bi a ko ba gbagbe, Modupe Odele agbẹjọro awọn oluwọde naa ṣalaye pe, awọn oṣiṣẹ ajọ to n risi iwọle-wọde da oun pada ni papakọ ofurufu Murtala Mohammed ni Eko lasiko to fẹ rinrinajo kuro ni Naijiria. O ni wọn pada da iwe irinna oun pada ṣugbọn oun ko ribi ba baalu to yẹ fun irinajo naa lọ. Bẹẹ naa tun ni ile ifowopamọ agba Naijiria CBN, gbegi le asunwọn owo awọn oluwọde kan to fi mọ Rinu Oduala ati Majekodunmi Temitope, ti wọn n ṣoju ọdọ nibi ijoko igbimọ iwadii ti ijọba Eko gbe kalẹnipa iwa ọlọpaa EndSARS. Awọn mejeeji ti tori igbesẹ naa binu kuro ninu igbimọ ọhun.


Awọn mejeeji ti tori igbesẹ naa binu kuro ninu igbimọ ọhun.


Xenophobia: Dabiri ní owóyàá, 9 gígábáítì afẹ́fẹ́ ayélujára àti káádì ìpè ₦40,000 nìjọba yóò fún wọn

Ijọba apapọ Naijiria ti kede pe oun ko ni fi awọn ọmọ Naijiria to sẹsẹ de lati orilẹede South Africa silẹ lati jiya, ti oun yoo si pese eto iranwọ fun wọn. Alaga fun ajọ to n riosi ọrọ awọn ọmọ Naijitia to wa lẹyin odi, Asofin Abikẹ Dabiri Erewa, lasiko to n tẹwọgba awọn sẹsẹde ọmọ ilẹ Naijiria naa ti wọn to mẹtadinlaadọwa niye, lo kede ọrọ itunu yii fun wọn. Bakan naa lo sisọ loju rẹ pe ijọba ti gunle ijiroro pẹlu awọn alasẹ ile ifowopamọ kan lati gba owoya pẹpẹpẹ fun awọn eeyan naa to ba nifẹ si eto okoowo alabọde. Yatọ si owoya naa, Dabiri tun ni awọn eeyan to sẹsẹ de lati South Africa naa yoo tun gba kaadi ati owo ipe lori ẹrọ ibaraẹnisọrọ ti yoo to ẹgbẹrun lọna ogoji naira, to fi mọ afẹfẹ lilo oju opo ayelujara (Data), ti yoo to gigabaiti mẹsan eyi ti wọn yoo lo fun osu meji gbako. Erewa tun lo akoko naa lati se sadankata sawọn alasẹ ileesẹ ọkọ ofurufu Air Peace fun ọwọ aanu ti wọn na lati ko awọn arinrinajo naa wale lai gba kọbọ.


Kò sí ìsinmi, ọjoojúmọ́ là ń ṣiṣẹ́ láti àárọ̀ títí di alẹ́– Àwọn tó ń ṣiṣẹ́ ọmọ-ọ̀dọ̀ ní Qatar ké gbajarè!

Gbogbo ohun to n dan ko ni wura ni ọrọ jẹ fun awọn miran ti wọn n lọ si oke okun lati lọ ṣiṣẹ. Pupọ ninu wọn to n ṣiṣẹ ọmọ ọdọ sọ iriri wọn ati bi awọn ṣe n ṣiṣẹ lati owuro titi di aṣalẹ lai si iṣinmi. Awọn oṣiṣẹ ile ọba ni ilẹ Qatar ṣapejuwe bi awọn ṣe n ṣiṣẹ lai si ọjọ kan fun isinmi. Akọroyin ileeṣẹ BBC to fi ọrọ wa awọn oṣiṣẹ lẹnu wo ni arabinrin Gladys ti wọn fi orukọ oun bo ni aṣiri sọ iriri rẹ. Bio tilẹ jẹpe ko le sọrọ ni gbangba lẹyin ti awọn ọga rẹ lọ sun tan, ni o bọ si ori ẹrọ ilewọ rẹ lati ba akọroyin ọhun sọrọ. O ni aago mẹjọ aarọ si aago mọkanla alẹ ni awọn n fi n tun ile ṣe ni ojoojumọ, ti awọn yoo si ṣe ounjẹ ati lati tọju ọmọ.


Akọroyin ileeṣẹ BBC to fi ọrọ wa awọn oṣiṣẹ lẹnu wo ni arabinrin Gladys ti wọn fi orukọ oun bo ni aṣiri sọ iriri rẹ. Bio tilẹ jẹpe ko le sọrọ ni gbangba lẹyin ti awọn ọga rẹ lọ sun tan, ni o bọ si ori ẹrọ ilewọ rẹ lati ba akọroyin ọhun sọrọ. O ni aago mẹjọ aarọ si aago mọkanla alẹ ni awọn n fi n tun ile ṣe ni ojoojumọ, ti awọn yoo si ṣe ounjẹ ati lati tọju ọmọ. Ounjẹ ti awọn ọga rẹ ati mọlẹbi rẹ ba jẹ ku ni awọn ma n jẹ. Bakan naa lo fi kun pe awọn ko ni ọjọ isinmi kankan lati igba ti oun ti bẹrẹ iṣẹ lati ọṣu mejidinlogun ṣẹyin. Arabinrin Gladys to jẹ ẹni ogoji ọdun ni niṣe ni ọga oun to jẹ obinrin ma n pariwo mọ ounlojoojumọ Bakan naa ni wọn gba iwe irinna oun dani nitori naa oun ko le sa lọ si ibi kankan.


Ounjẹ ti awọn ọga rẹ ati mọlẹbi rẹ ba jẹ ku ni awọn ma n jẹ. Bakan naa lo fi kun pe awọn ko ni ọjọ isinmi kankan lati igba ti oun ti bẹrẹ iṣẹ lati ọṣu mejidinlogun ṣẹyin. Arabinrin Gladys to jẹ ẹni ogoji ọdun ni niṣe ni ọga oun to jẹ obinrin ma n pariwo mọ ounlojoojumọ Bakan naa ni wọn gba iwe irinna oun dani nitori naa oun ko le sa lọ si ibi kankan. Amọ pẹlu bi o ṣe buru to naa, Gladys ni inu oun dun wi pe wọn ko ggba foonu ni ọwọ oun. Bakan naa lo ni wọn ko na oun tabi fi iya jẹ oun bi wọn ṣe n fi iya jẹ awọn ọmọ ọdọ miran ni orilẹede Qatar. Arabinrin naa ni owo osu oun to jẹ 1,500 rials ni osu to fẹrẹ to ẹgbẹrun lọna igba, eleyii ti oun ma n fi ranṣẹ si ile.


Amọ pẹlu bi o ṣe buru to naa, Gladys ni inu oun dun wi pe wọn ko ggba foonu ni ọwọ oun. Bakan naa lo ni wọn ko na oun tabi fi iya jẹ oun bi wọn ṣe n fi iya jẹ awọn ọmọ ọdọ miran ni orilẹede Qatar. Arabinrin naa ni owo osu oun to jẹ 1,500 rials ni osu to fẹrẹ to ẹgbẹrun lọna igba, eleyii ti oun ma n fi ranṣẹ si ile. Amọ o fikun un pe oun ko lee fi iṣẹ ọhun silẹ nitori ko si iṣẹ miran fun awọn arinrinajo lati orilẹede miran pẹlu ọjọ ori oun. Ti oun si fẹ maa fi owo ranṣẹ si ile fun awọn ẹbi oun lati le fi maa tọju ara wọn. Ife ẹyẹ agbaye ti Qatar gba lalejo lo tu awọn aṣiri nipa igbe aye awọn eniyan nibẹ paapaa awọn arinrinajo to fi mọ awọn to kọ papa iṣere fun wọn.


Amọ o fikun un pe oun ko lee fi iṣẹ ọhun silẹ nitori ko si iṣẹ miran fun awọn arinrinajo lati orilẹede miran pẹlu ọjọ ori oun. Ti oun si fẹ maa fi owo ranṣẹ si ile fun awọn ẹbi oun lati le fi maa tọju ara wọn. Ife ẹyẹ agbaye ti Qatar gba lalejo lo tu awọn aṣiri nipa igbe aye awọn eniyan nibẹ paapaa awọn arinrinajo to fi mọ awọn to kọ papa iṣere fun wọn.


Nigerian students in Bosnia: Ìjọba ṣetán láti kọ̀wé ẹ̀sún sí EU,UN àti HRC

Ijọba orilẹede Naijiria ti sọ fun BBC pe oun yoo kọwe kotẹmilọrun si ajọ ilẹ Yuroopu, EU ti orilẹede Bosnia ba fi kọ lati fi awọn akẹkọọ Naijiria meji ti wọn fi sahamọ ranṣẹ sile ni ọsẹ yii. Alaga ajọ to wa fun ọrọ awọn ọmọ Naijiria nilẹ okeere, NIDCOM, Abike Dabiri-Erewa, sọ pe ọjọ kẹtalala oṣu Kejila ni wọn da pe wọn yoo da wọn pada sile ṣugbọn titi di ọjọ kejidinlogun, ko ti si nkan to jọ bẹ ẹ. Awọn akẹkọọ naa sọ pe awọn alaṣẹ Croatia ṣe aṣiṣe ni wọn fi le awọn lọ si orilẹede Bosnia, lẹyin idije bọọlu gbigba ori tabili (table tennis) ti awọn rinrinajo lọ lati kopa. Arabinrin Dabiri-Erewa sọ pe oun ti ba awọn akẹkọọ mejeeji, Alexandro Abia ati Kenneth Eboh sọrọ, ati pe ipo ti wọn wa ko dara rara. O sọ pe koda, ọkan lara wọn daku ni ibudo ti wọn fi wọn si ni Bosnia. Awijare Abia ati Eboh ni pe awọn alaṣẹ orilẹede naa fi wọn pe arinrinajo lọna aitọ, ti wọn si le wọn jade lọ si Bosnia ninu oṣu Kejila. Ṣugbọn ijọba Croatia sọ pe ọrọ ko ri bẹ ẹ. Abike Dabiri fidirẹmulẹ pe awọn akẹkọọ mejeeji ni iwe irinna lọwọ, wọn ko si ti i lo ju iye ọjọ to yẹ ki wọn o lo.


O sọ pe koda, ọkan lara wọn daku ni ibudo ti wọn fi wọn si ni Bosnia. Awijare Abia ati Eboh ni pe awọn alaṣẹ orilẹede naa fi wọn pe arinrinajo lọna aitọ, ti wọn si le wọn jade lọ si Bosnia ninu oṣu Kejila. Ṣugbọn ijọba Croatia sọ pe ọrọ ko ri bẹ ẹ. Abike Dabiri fidirẹmulẹ pe awọn akẹkọọ mejeeji ni iwe irinna lọwọ, wọn ko si ti i lo ju iye ọjọ to yẹ ki wọn o lo. Nitori naa, ko yẹ ki Croatia o le wọn jade. "Ireti wa ni pe wọn yoo pada sile ni ọsẹ yii. Ti ko ba wa ri bẹ ẹ, ao kọ iwe kotẹmilọrun si ajọ EU, UN, ati ajọ ajafẹtọ ọmọniyan.


Nitori naa, ko yẹ ki Croatia o le wọn jade. "Ireti wa ni pe wọn yoo pada sile ni ọsẹ yii. Ti ko ba wa ri bẹ ẹ, ao kọ iwe kotẹmilọrun si ajọ EU, UN, ati ajọ ajafẹtọ ọmọniyan. Croatia ati Bosnia ko ni ẹtọ lati fi awọn akẹkọọ wa si ihamọ.


Croatia ati Bosnia ko ni ẹtọ lati fi awọn akẹkọọ wa si ihamọ.


Ojú ọ̀nà ẹ̀sìn làwọn obìnrin méje tó kú nínú bọ́ọ̀sì tó gbiná kú sí - Ẹgbẹ́ Mùsùlùmí

Ẹgbẹ apapọ awọn Musulumi ti kẹdun pẹlu awọn mọlẹbi obinrin meje to padanu ẹmi wọn nigba ti bọọsi akero to gbe wọn lọ si ibi apero kan niluu Ijebu Ode gbina lopopona marose Sagamu si Benin. Ijamba naa lo waye ni orita Odogbolu nigbati ọkọ ayọkẹlẹ Mazda kan, ti nọmba idanimọ rẹ jẹ AGL 886 YD sadede gbina. Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ ẹgbẹ ọhun, Abdulwasi Taiwo Bangbala fi lede, o sapejuwe ijamba naa gẹgẹ iku ati ọdọ Ọlọrun. O ni awọn eeyan to padanu ẹmi wọn naa ku si ilana oju ẹsin nitori ọna ẹsin ni wọn ku si. Ẹgbẹ musulumi naa ni pẹlu ẹdun ọkan ni awọn fi gba iroyin naa sugbọn gẹgẹ bii Musulumi, awọn ti fi gbogbo ọrọ siwaju Ọlọrun. Bangbala wa ransẹ ibanikẹdun si awọn mọlẹbi awọn eeyan ati awọn to farapa yanayana pe Ọlọrun yoo duro ti wọn lasiko isoro yii.


O ni awọn eeyan to padanu ẹmi wọn naa ku si ilana oju ẹsin nitori ọna ẹsin ni wọn ku si. Ẹgbẹ musulumi naa ni pẹlu ẹdun ọkan ni awọn fi gba iroyin naa sugbọn gẹgẹ bii Musulumi, awọn ti fi gbogbo ọrọ siwaju Ọlọrun. Bangbala wa ransẹ ibanikẹdun si awọn mọlẹbi awọn eeyan ati awọn to farapa yanayana pe Ọlọrun yoo duro ti wọn lasiko isoro yii. “A gba ladura pe ki Ọlọrun ba wa fori jin awọn eeyan to ku naa, ko si tun duro ti awọn mọlẹbi wọn. “Al-Jannat Fridaws ni Ọlọrun yoo pese fun awọn eeyan naa nigba ti o tẹwọ gba wọn nitori oju ọna ẹsin Islam.” Eniyan meje lo ti jẹ Ọlọrun nipe ninu ijamba mọto to waye ni opopona Sagamu si Benin. Ijamba naa lo waye ni orita Odogbolu nigbati ọkọ ayọkẹlẹ Mazda kan, ti nọmba idanimọ rẹ jẹ AGL 886 YD sadede gbina.


“A gba ladura pe ki Ọlọrun ba wa fori jin awọn eeyan to ku naa, ko si tun duro ti awọn mọlẹbi wọn. “Al-Jannat Fridaws ni Ọlọrun yoo pese fun awọn eeyan naa nigba ti o tẹwọ gba wọn nitori oju ọna ẹsin Islam.” Eniyan meje lo ti jẹ Ọlọrun nipe ninu ijamba mọto to waye ni opopona Sagamu si Benin. Ijamba naa lo waye ni orita Odogbolu nigbati ọkọ ayọkẹlẹ Mazda kan, ti nọmba idanimọ rẹ jẹ AGL 886 YD sadede gbina. Epo ẹnjini ọkọ naa lo gba ina lojiji, ti  eeyan meje ninu awọn mẹrinla to wa ninu ọkọ Mazda akero naa si ba iṣẹlẹ naa lọ. Babatunde Akinbiyi, tii se agbẹnusọ fun ajọ to risi akoso isẹlẹ ijamba ni ipinlẹ Ogun ni awọn meje tori ko yọ ninu ijamba naa ni wọn wa ni ile iwosan pẹlu ọgbẹ orisirisi lara wọn. Iṣẹlẹ ijamba naa lo waye ni deede aago mẹta ku iṣẹju mẹwa ọsan ọjọru.


Epo ẹnjini ọkọ naa lo gba ina lojiji, ti  eeyan meje ninu awọn mẹrinla to wa ninu ọkọ Mazda akero naa si ba iṣẹlẹ naa lọ. Babatunde Akinbiyi, tii se agbẹnusọ fun ajọ to risi akoso isẹlẹ ijamba ni ipinlẹ Ogun ni awọn meje tori ko yọ ninu ijamba naa ni wọn wa ni ile iwosan pẹlu ọgbẹ orisirisi lara wọn. Iṣẹlẹ ijamba naa lo waye ni deede aago mẹta ku iṣẹju mẹwa ọsan ọjọru. Akinbiyi ni ọkọ ayọkẹlẹ Mazda naa ko ero marundinlogun pẹlu dirẹba, ti mẹrinla ninu wọn si jẹ ọdọmobinrin. Ori ko awon mejọ yọ ninu wọn, ti awọn meje to sẹku si ba iṣẹlẹ naa lọ Ọkọ ayọkẹlẹ naa lo n bọ lati agbegbe Kosofe nipinlẹ Eko, ti o si morile agbegbe EPE  fun idanilẹkọ kan. Awọn to farapa ninu iṣẹlẹ naa ni wọn gbe lọ si ile iwosan ijọba ipinle Ogun to wa ni Ijebu Ode.


Akinbiyi ni ọkọ ayọkẹlẹ Mazda naa ko ero marundinlogun pẹlu dirẹba, ti mẹrinla ninu wọn si jẹ ọdọmobinrin. Ori ko awon mejọ yọ ninu wọn, ti awọn meje to sẹku si ba iṣẹlẹ naa lọ Ọkọ ayọkẹlẹ naa lo n bọ lati agbegbe Kosofe nipinlẹ Eko, ti o si morile agbegbe EPE  fun idanilẹkọ kan. Awọn to farapa ninu iṣẹlẹ naa ni wọn gbe lọ si ile iwosan ijọba ipinle Ogun to wa ni Ijebu Ode.


Road Accident: ìjàmbá ọkọ̀ ṣekúpa ènìyàn kan ní agbègbè Costain ní Eko

Àjọ tó ń mójútó ìṣẹ̀lẹ̀ pàjáwìrí ní ìpínlẹ̀ Eko, LASEMA ti doola ẹmi arabinrin kan ti kọntena ẹyin ọkọ jabọ le lori ni agbegbe Costain ni ipinlẹ Eko. Ni alẹ ọjọru, ọjọ kọkanla, oṣu Karun-un, ọdun 2022 ni ijamba naa waye to si tun ṣokunfa iku arakunrin kan. Gẹgẹ bi atẹjade latọwọ olori ẹka iroyin LASEMA, Nosa Okunbor ṣe sọ, awọn Osujumikoro ti iṣẹlẹ naa waye loju wọn ni lasiko ti awọn ọkunrin ati obinrin ọhun n rin lọ ni kọntena ọhun yẹ labẹ ọkọ rẹ to si ṣe akoba fun awọn mejeeji. Bi o tilẹ jẹ pe obinrin ko jẹ Ọlọrun ni pe ni tirẹ, o ṣeni laaanu pe ẹsẹ rẹ ba iṣẹlẹ naa lọ. Okunbor ṣalaye wi pe ni nnkan bi aago mejila ku iṣẹju mẹtadinlogun oru ni ipe wọ ori ẹrọ ibanisọrọ awọn ti awọn si yara de ibẹ. O ni nigba ti awọn yoo fi de bi iṣẹlẹ naa, ẹmi ọkunrin naa ti bọ nitori bi kọntena naa ṣe jabọ le lori ṣugbọn awọn ribi doola ẹmi obinrin labẹ rẹ ṣugbọn ẹsẹ rẹ ti da. O fi kun pe àwọn ti gbe oku ọkunrin naa fun ẹka to n ri si ọrọ ayika ipinlẹ Eko fun igbesẹ to ba kan ti awọn si ti gbe obinrin naa lọ si ile iwosan.


Okunbor ṣalaye wi pe ni nnkan bi aago mejila ku iṣẹju mẹtadinlogun oru ni ipe wọ ori ẹrọ ibanisọrọ awọn ti awọn si yara de ibẹ. O ni nigba ti awọn yoo fi de bi iṣẹlẹ naa, ẹmi ọkunrin naa ti bọ nitori bi kọntena naa ṣe jabọ le lori ṣugbọn awọn ribi doola ẹmi obinrin labẹ rẹ ṣugbọn ẹsẹ rẹ ti da. O fi kun pe àwọn ti gbe oku ọkunrin naa fun ẹka to n ri si ọrọ ayika ipinlẹ Eko fun igbesẹ to ba kan ti awọn si ti gbe obinrin naa lọ si ile iwosan. Bakan naa lo fi kun pe awọn ti fa ọkọ nla to ṣokunfa ijamba naa le ileeṣe ọlọpaa lọwọ. "Opopona naa ni o ti wa fun lilo awọn ara ilu lẹyin isẹlẹ naa."


Bakan naa lo fi kun pe awọn ti fa ọkọ nla to ṣokunfa ijamba naa le ileeṣe ọlọpaa lọwọ. "Opopona naa ni o ti wa fun lilo awọn ara ilu lẹyin isẹlẹ naa."


Ìjàmbá oͅkòͅ wáyé sí oͅkòͅ abeͅnugan ilé ìgbìmòͅ asͅòfin Oyo

Ijamba oͅkoͅ ti waye peͅlu oͅkoͅ to n gbe abeͅnugan ile igbimoͅ asͅofin nipinleͅ Osun, Hoͅnoͅrebu Timothy Owoeye. Ijamba oͅkoͅ naa waye ni opopona Osogbo si Ilesa nibi ti oͅkoͅ to n boͅ lati iha keji yi kuro ni oͅna reͅ to si loͅ koͅlu oͅkoͅ abeͅnugan naa. Oͅpoͅloͅpoͅ awoͅn to wa ninu oͅkoͅ naa lo fi ara pa, ti woͅn si gbe woͅn loͅ si ileewosan UNIOSUN ati ileewosan to wa ni ile igbimoͅ asͅofin fun itoͅju to peye. Ikoͅlu naa ti da sunkeͅreͅ fakeͅreͅ oͅkoͅ sileͅ loju popo nitori awoͅn oͅkoͅ to ni ijamba oͅkoͅ naa wa ni oju popo.


Sokoto Canoe Mishap: Baálẹ̀ abúlé pàdánù ọmọ 5 sínú ìjàmbá ọkọ̀ oju omi tó mú ẹ̀mí 28 lọ

Kò dín ní ènìyàn méjìdínlọ́gbọ̀n tó pàdánù ẹ̀mí wọn sínú ìjàmbá ọkọ̀ oju omi ní ìlú Gidan-Magana, ìjọba ìbílẹ̀ Shagari, ìpínlẹ̀ Sokoto. Baálẹ̀ ìlú Gidan-Magana, Mohammed Auwalu ní lọ́jọ́rú, ọjọ́ kẹtàlá, oṣù kẹrin, ọdún 2022 ni ọkọ̀ ojú omi náà rì nígbà tó ń gbèrò láti sọdá sí ìlú òdìkejì tó ń jẹ́ Badiyawa. Auwalu ní ìjàmbá ọkọ̀ ojú omi náà wáyé nígbà tí ọkọ̀ ọ̀hún forí sọ igi kan nínú omi tó sì dànù. Ènìyàn mẹ́rìnlélọ́gbọ̀n ló wà nínú ọkọ̀ náà èyí tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ wọn jẹ́ obìnrin àti ọmọdé. Ó ṣàlàyé pé ènìyàn mẹ́fà ni wọ́n rí yọ láàyè tó sì jẹ́ wí pé òkú àwọn méjìdínlọ́gbọ̀n yòókù ni wọ́n rí yọ nínú omi náà. Auwalu ní ọmọ òun márùn-ún ló wà nínú àwọn tó bá ìṣẹ̀lẹ̀ láabi náà lọ.


Ènìyàn mẹ́rìnlélọ́gbọ̀n ló wà nínú ọkọ̀ náà èyí tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ wọn jẹ́ obìnrin àti ọmọdé. Ó ṣàlàyé pé ènìyàn mẹ́fà ni wọ́n rí yọ láàyè tó sì jẹ́ wí pé òkú àwọn méjìdínlọ́gbọ̀n yòókù ni wọ́n rí yọ nínú omi náà. Auwalu ní ọmọ òun márùn-ún ló wà nínú àwọn tó bá ìṣẹ̀lẹ̀ láabi náà lọ. Bákan náà ló ṣàlàyé wí pé àwọn ti sin àwọn tí wọ́n pàdánù ẹ̀mí wọn.


Bákan náà ló ṣàlàyé wí pé àwọn ti sin àwọn tí wọ́n pàdánù ẹ̀mí wọn.


Kò dín ní ogún èèyàn àti oͅkòͅ 30 tó jóná nínú ìbúgbàmù ní Kogi

O kere tan ogun eniyan ti gbeͅmi mi, ti oͅkoͅ to le ni oͅgboͅn si jona raurau, leͅyin ti oͅkoͅ agbepo gbina ni ipinleͅ Kogi. Isͅeͅleͅ naa waye ni agbegbe Ochadamu, ni ijoͅba ibileͅ Ofu, ni ipinleͅ naa. Awoͅn ti isͅeͅleͅ naa sͅoju woͅn sọ pe oͅpoͅloͅpoͅ awoͅn ti eͅmi woͅn loͅ si isͅeͅleͅ naa ni woͅn jona raurau. Oͅkan ninu awoͅn ti isͅeͅleͅ naa sͅoju woͅn sọ fun awoͅn akoͅroyin pe ariyanjiyan laarin awoͅn osͅisͅeͅ eleto aabo ati awoͅn awakoͅ elepo ni opopona lo fa ijamba oͅkoͅ naa. Wọn ni oṣiṣẹ alaabo kan lo yinboͅn lu oͅkoͅ agbepo meji, ti awoͅn akeͅgbeͅ reͅ si lo oͅkoͅ to gbe epo beͅntiro lati fi di oju oͅna to lo si Idah. ‘’Awoͅn eniyan kesi awoͅn agbepo naa lati gbe oͅkoͅ woͅn kuro ni oju popo amoͅ woͅn koͅ.’’ ‘’Leͅyin naa ni oͅkoͅ to gbe eedu ti ijanu reͅ ko sͅisͅeͅ dara dara koͅlu oͅkoͅ agbepo ti woͅn gbe si oju oͅna naa, to si gbina.’’ Ibugbamu oͅkoͅ agbepo naa fa ina nla to soͅ to si gbeͅmi awoͅn eniyan ati oͅkoͅ loju popo.


Ṣọ́ọ̀bù alájà mẹ́ta tó wọ́ mú ẹ̀mí ènìyàn méjì lọ ní Abuja

Ajọ to n risi ọrọ pajawiri ni Naijiria ti fi idi rẹ mulẹ pe eniyan meji ti ku, ti wọn si doola ẹmi eniyan marun lẹyin ti sọọbu alaja mẹta wo lulẹ ni agbegbe Kubwa ni ilu Abuja. Iroyin gbe e jade bii ṣọọbu alaja mẹta ti wọn ṣẹṣẹ nkọ naa ṣe wopalẹ ni alẹ Ọjọbọ. Lasiko ti wọn sọ iye awọn to gbẹmi ni Ajọ to n risi ọrọ pajawiri ni ilu Abuja FEMA ni wọn ti gbe oku awọn ti wọn ba iṣẹlẹ naa lọ si mọsuari. O ni awọn pari gbogbo igbiyanju idoola ẹmi lẹyin ti awọn ri eniyan marun un yọ labẹ ile to wo naa, ti mẹta ninu wọn farapa lọpọlọpọ. Amọ meji ninu wọn ti ko farapa pupọ ti pada si ile wọn lẹyin ayẹwo ni ile iwosan Kubwa District Hospital. Bakan naa lo ni awọn mọlẹbi awọn to ba iṣẹlẹ naa lọ ti yoju ti awọn yoo si ṣeranwo nipa isinku wọn.


O ni awọn pari gbogbo igbiyanju idoola ẹmi lẹyin ti awọn ri eniyan marun un yọ labẹ ile to wo naa, ti mẹta ninu wọn farapa lọpọlọpọ. Amọ meji ninu wọn ti ko farapa pupọ ti pada si ile wọn lẹyin ayẹwo ni ile iwosan Kubwa District Hospital. Bakan naa lo ni awọn mọlẹbi awọn to ba iṣẹlẹ naa lọ ti yoju ti awọn yoo si ṣeranwo nipa isinku wọn. ‘Agbẹnusọ Ajọ FEMA ni o ṣeni laanu pe ṣọọbu naa wopa awọn eniyan amọ ohun akọkọ to faa nipe ẹni to n kọ ibẹ tako ofin gbigbe ile duro.’’ ‘’O ni biotilẹ jẹpe kikọ ile naa gba iwẹ aṣẹ , amọ ohun ti wọn sọ wipe wọn fẹ kọ kọ ni wọn kọ sibẹ.’’ ‘’Ohun to ṣẹlẹ ni pe ẹni to ni ṣọọbu alaja naa fi ọpọlọpọ bulọọku si, eleyii ti ko si ninu ilakalẹ ile ti wọn dẹ kọ’’ Eyi mu ki ile naa wu wo ju bo ṣe yẹlọ, ti o si wo lulẹ.’’ Ọkan lara awọn oṣiṣẹ to n ṣiṣẹ nibẹ nigba ti ile dawo, Olayinka ni oju oun bayii ni ile naa dawo. O ni awọn meje ni wọn n ṣiṣẹ nibẹ ni nkan bi aago mọkanla alẹ, ti marun un ninu wọn si ti sun amọ ti awọn meji n ṣiṣẹ lọ. O ni sadede ni ile naa wo lulẹ amọ oun ri pe eru to wọ lu oun ko rin oun mọlẹ, lo ṣe rapalẹ kuro ni abẹ ibẹ.


‘Agbẹnusọ Ajọ FEMA ni o ṣeni laanu pe ṣọọbu naa wopa awọn eniyan amọ ohun akọkọ to faa nipe ẹni to n kọ ibẹ tako ofin gbigbe ile duro.’’ ‘’O ni biotilẹ jẹpe kikọ ile naa gba iwẹ aṣẹ , amọ ohun ti wọn sọ wipe wọn fẹ kọ kọ ni wọn kọ sibẹ.’’ ‘’Ohun to ṣẹlẹ ni pe ẹni to ni ṣọọbu alaja naa fi ọpọlọpọ bulọọku si, eleyii ti ko si ninu ilakalẹ ile ti wọn dẹ kọ’’ Eyi mu ki ile naa wu wo ju bo ṣe yẹlọ, ti o si wo lulẹ.’’ Ọkan lara awọn oṣiṣẹ to n ṣiṣẹ nibẹ nigba ti ile dawo, Olayinka ni oju oun bayii ni ile naa dawo. O ni awọn meje ni wọn n ṣiṣẹ nibẹ ni nkan bi aago mọkanla alẹ, ti marun un ninu wọn si ti sun amọ ti awọn meji n ṣiṣẹ lọ. O ni sadede ni ile naa wo lulẹ amọ oun ri pe eru to wọ lu oun ko rin oun mọlẹ, lo ṣe rapalẹ kuro ni abẹ ibẹ. O ni lasiko ti oun rapala naa ni oun ri ina lọọkan ni ountọ paṣẹ ina naa jade, ti ohun si bọ sita. Amọ o ni lẹyin ti oun jade tan ni oun bẹrẹ si ni gbo igbe awọn eniyan ni abẹ ile to wo naa.


O ni lasiko ti oun rapala naa ni oun ri ina lọọkan ni ountọ paṣẹ ina naa jade, ti ohun si bọ sita. Amọ o ni lẹyin ti oun jade tan ni oun bẹrẹ si ni gbo igbe awọn eniyan ni abẹ ile to wo naa.


Road Accident: Ìjàmbá ọkọ̀ tún gbẹ̀mí ènìyàn mẹ́tàlá ní òpópónà márosẹ̀ Ilorin sí Ogbomoso

Kò dín ní ènìyaǹ mẹ́tàlá tó tún pàdánù ẹ̀mí wọn níbi ìjàmbá ọkọ̀ tó wáyé ní òpópónà márosẹ̀ Ilorin sí Ogbomoso ní òwúrọ̀ yìí. Agbẹnusọ ajọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Kwara Ajayi Okasanmi tó fi ìdí ìṣẹ̀lẹ̀ náà múlẹ̀ fún ikọ̀ ìròyìn BBC ní àwọn ènìyàn tó bá ìṣẹ̀lẹ̀ náà lọ jóná kọjá mímọ̀. Okasanmi ní ní nǹkan bí aago méje ku ìṣẹ́jú díẹ̀ ní òwúrọ̀ ọjọ́ Àbámẹ́ta ọjọ́ kejìlá, oṣù kẹta ọdún 2022 ni ọkọ̀ akérò Toyota Hummer kan àti tírélà tó kó sìmẹ́ǹtì forí sọra. Báwo ni ìjàmbá náà ṣe wáyé? Ó ṣàlàyé pé bọ́ọ̀sì Hummer náà tó ń bọ̀ láti Eko ló ń lọ sí ìpínlẹ̀ Katsina ṣùgbọ́n tó gba ọ̀nà tí kìí ṣe tirẹ̀ níbi tó ti lọ forí sọ ọkọ̀ ńlá náà tó ń bọ̀ láti árìwá lọ sí Eko. Okasanmi fi kun pé ènìyàn mẹ́tàlá nínú àwọn tó wà nínú bọ́ọ̀sì ló jẹ́ Ọlọ́run ní pè tí àwọn mìíràn sì farapa.


Báwo ni ìjàmbá náà ṣe wáyé? Ó ṣàlàyé pé bọ́ọ̀sì Hummer náà tó ń bọ̀ láti Eko ló ń lọ sí ìpínlẹ̀ Katsina ṣùgbọ́n tó gba ọ̀nà tí kìí ṣe tirẹ̀ níbi tó ti lọ forí sọ ọkọ̀ ńlá náà tó ń bọ̀ láti árìwá lọ sí Eko. Okasanmi fi kun pé ènìyàn mẹ́tàlá nínú àwọn tó wà nínú bọ́ọ̀sì ló jẹ́ Ọlọ́run ní pè tí àwọn mìíràn sì farapa. Àjọ panápaná ìpínlẹ̀ Kwara náà fìdí ìṣẹ̀lẹ̀ yìí múlẹ̀ àti pé àwọn ti kó àwọn tó farapa lọ sí ilé ìwòsàn ìkọ́ni UITH fún ìtọ́jú. Bákan náà ni wọn ti gbé àwọn òkú náà lọ sí ilé ìgbókùpamọ́sí UITH. Lílòdì sí òfin ojú pópó ló fa ìṣẹ̀lẹ̀ láabi yìí.


Àjọ panápaná ìpínlẹ̀ Kwara náà fìdí ìṣẹ̀lẹ̀ yìí múlẹ̀ àti pé àwọn ti kó àwọn tó farapa lọ sí ilé ìwòsàn ìkọ́ni UITH fún ìtọ́jú. Bákan náà ni wọn ti gbé àwọn òkú náà lọ sí ilé ìgbókùpamọ́sí UITH. Lílòdì sí òfin ojú pópó ló fa ìṣẹ̀lẹ̀ láabi yìí. Kí ló ti ṣẹlẹ̀ sẹ́yìn? Ní nǹkan bí ọ̀sẹ̀ mẹ́ta sẹ́yìn ni ìjàmbá ọkọ̀ wáyé ní ilorin O kere tan, eeyan mẹsan an ti jade laye ninu ijamba ọkọ kan ni ipinlẹ Kwara. Ijamba naa waye laarọ ọjọ Isinmi niwaju papakọ ofurufu ilu Ilorin to wa loju ọna Ilorin si Eyenkorin.


Kí ló ti ṣẹlẹ̀ sẹ́yìn? Ní nǹkan bí ọ̀sẹ̀ mẹ́ta sẹ́yìn ni ìjàmbá ọkọ̀ wáyé ní ilorin O kere tan, eeyan mẹsan an ti jade laye ninu ijamba ọkọ kan ni ipinlẹ Kwara. Ijamba naa waye laarọ ọjọ Isinmi niwaju papakọ ofurufu ilu Ilorin to wa loju ọna Ilorin si Eyenkorin. Adari ileeṣẹ to n ri si irinkerindo oju popo ni Kwara, Jonathan Owoade sọ pe ọkọ akero Toyota Hiace ati ọkọ Toyota Corolla kan ni ọrọ naa kan, nigba ti eeyan mẹtadinlogun fara gba ninu iṣẹlẹ ọhun. Oṣojumikoro kan sọ fun awọn akọroyin pe ọkọ mejeji fori ṣo ara wọn lasiko ti ọkọ ayọkẹlẹ Toyota to n bọ lati inu papakọ ofurufu fori sọ ọkọ Toyota Hiace akero to n rinrinajọ lọ siluu Eko, lẹyin naa ni ina sọ. Iroyin ni awọn mẹsan an to jade laye ninu ijamba naa jo kọja mimọ, wọn si ti ko oku wọn lọ si ile iwosan ẹkọṣẹ iṣẹgun ti fasiti Ilorin.


Adari ileeṣẹ to n ri si irinkerindo oju popo ni Kwara, Jonathan Owoade sọ pe ọkọ akero Toyota Hiace ati ọkọ Toyota Corolla kan ni ọrọ naa kan, nigba ti eeyan mẹtadinlogun fara gba ninu iṣẹlẹ ọhun. Oṣojumikoro kan sọ fun awọn akọroyin pe ọkọ mejeji fori ṣo ara wọn lasiko ti ọkọ ayọkẹlẹ Toyota to n bọ lati inu papakọ ofurufu fori sọ ọkọ Toyota Hiace akero to n rinrinajọ lọ siluu Eko, lẹyin naa ni ina sọ. Iroyin ni awọn mẹsan an to jade laye ninu ijamba naa jo kọja mimọ, wọn si ti ko oku wọn lọ si ile iwosan ẹkọṣẹ iṣẹgun ti fasiti Ilorin. Yatọ si awọn mẹsan an to ku yii, awọn marun un mi tun farapa, amọ wọn ti n gba itọju lọwọ nile iwosan. Ẹwẹ, awọn okunrin mẹta mii to wa ninu ọkọ ayọkẹlẹ naa moribọ. Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ ọhun, adari FRSC ni Kwara sọ pe ijamba naa iba ma ti waye ti ko ba si ere asaju loju popo.


Yatọ si awọn mẹsan an to ku yii, awọn marun un mi tun farapa, amọ wọn ti n gba itọju lọwọ nile iwosan. Ẹwẹ, awọn okunrin mẹta mii to wa ninu ọkọ ayọkẹlẹ naa moribọ. Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ ọhun, adari FRSC ni Kwara sọ pe ijamba naa iba ma ti waye ti ko ba si ere asaju loju popo. O si tun rọ awọn awakọ loju popo lati ṣọra fun ere asapajude. Owoade tun kilọ fun awọn awakọ lati ṣọra fun kiko epo bẹntiro pamọ sinu ọkọ wọn. Lẹyin naa lo ba ẹbi awọn to ba ijamba naa lọ kẹdun.


O si tun rọ awọn awakọ loju popo lati ṣọra fun ere asapajude. Owoade tun kilọ fun awọn awakọ lati ṣọra fun kiko epo bẹntiro pamọ sinu ọkọ wọn. Lẹyin naa lo ba ẹbi awọn to ba ijamba naa lọ kẹdun. O tun sọ pe FRSC yoo ṣiṣẹ takun-takun lati ri daju pe irufẹ ijamba bẹẹ ko waye mọ.


O tun sọ pe FRSC yoo ṣiṣẹ takun-takun lati ri daju pe irufẹ ijamba bẹẹ ko waye mọ.


Mokola Accident: Ọjọ́ burúkú Èṣù gbomimu: Ènìyàn Mẹ́ta kú, Mẹrin Farapa bí ọkọ̀ ńlá ṣe rọ́lu àwọn ènìyàn ni Mokola Ibadan

Eniyan mẹta ni iroyin ti sọ pe o ku ti mẹrin si farapa ni ọsan ọjọ abamẹta bi àgbo ọkọ ayọkẹlẹ kan ti wọ inu ihade Mokola ni Ibadan. Awọn ọkọ ati awọn alupupu tun bajẹ lakoko iṣẹlẹ naa Ẹlẹri o ṣe oju mi koro kan sọ fún àwọn oniroyin  pe ọkọ  epo ti kan tí ìjánu rẹ ja lo lọ rọ́lu àwọn kan nínú ilepo kan. Alaga  fun ajọ to n ri si igbokegbodo ọkọ  ni ipinlẹ Ọyọ (OYRTMA), Mogaji Akin Fagbemi sọ pe ijamba naa waye ni aago mọkanla aabọ aarọ ti ọkọ gaasi kan (richbam) pẹlu nọmba iforukọsilẹ: MAP810YY, ọkọ ayọkẹlẹ Micra meji ati alupupu mẹrin kọlu ara won. Gege bi ọrọ Fagbemi, o ni idi ijamba náà níṣẹ́ pẹlu  bireeki ọkọ to ja  Awọn ọrọ : "Lẹsẹkẹsẹ ti ijamba naa ṣẹlẹ, awọn oṣiṣẹ OYRTMA ti gbe awọn mẹtẹẹta ti wọn farapa, ti wọn sare gbé wọn lọ si UCH, idi ti wọn fi gbe eniyan meji kuro ninu pakute ọkọ nla ti wọn si ti gbe oku naa si ile iwosan Adeoyo. Awọn iṣẹ ìrànwọ́ naa ni o waye nipasẹ OYRTMA pẹlu ifowosowopo àwọn ọlọpa Nàìjíríà, ajọ aabo ara ẹni laabo Ilu ati Operation Burst. Wọn ti gbe awọn ọkọ ayọkẹlẹ ti ọrọ náà kan kuro ni opopona ti wọn si gbe lọ si agọ ọlọpa Mokola fun iwadii síwájú si."


Aeroplane House: Látọdún 1999 ni mo ti bẹ̀rẹ̀ kíkọ́ ilé yìí fún ìyàwó mi ọ̀wọ́n

Said Jamal jẹ oniṣẹ ile kikọ. O ni oun ti bẹrẹ ile to n kọ fun iyawo rẹ yii lati ọdun 1999. Yara kan lo kọkọ pari ti oun ati ẹbi rẹ si ko sinu ẹ titi ti wọn fi kọ ọ de ibi ti o de bayii. Koda ko ṣi tii pari. Ni agbegbe Asokoro ni olu ilu orilẹede Naijiria, Abuja ni ile awoyanu nla yii kalẹ si. "Nigba ti mo fẹ iyawo mi, awọn obi rẹ sọ fun mi pe o fẹran lati maa rinrinajo".


Koda ko ṣi tii pari. Ni agbegbe Asokoro ni olu ilu orilẹede Naijiria, Abuja ni ile awoyanu nla yii kalẹ si. "Nigba ti mo fẹ iyawo mi, awọn obi rẹ sọ fun mi pe o fẹran lati maa rinrinajo". Eyi lohun ti Said sọ fun akọroyin BBC. Liza Jammal ni iyawo Said. Ṣe loju maa n ti i ti ko si fẹran lati maa foju han tori naa, ọmọ rẹ ọkunrin to gbẹnu rẹ sọrọ Mohammed Jammal ti o gbajugbaja pẹlu orukọ rẹ, "White Nigerian" sọ bi wọn ṣe bẹrẹ ile naa.


Eyi lohun ti Said sọ fun akọroyin BBC. Liza Jammal ni iyawo Said. Ṣe loju maa n ti i ti ko si fẹran lati maa foju han tori naa, ọmọ rẹ ọkunrin to gbẹnu rẹ sọrọ Mohammed Jammal ti o gbajugbaja pẹlu orukọ rẹ, "White Nigerian" sọ bi wọn ṣe bẹrẹ ile naa. mo rẹ tun ni pe:  "lati ọmọ ọdun mejila ni mo ti gbọ́nju ba Baba mi to n kọ ile ọkọ baalu yii titi ti mo fi dagba bayii". "Itan mi kii ṣe itan ifẹ nikan. bi ko ṣe kiko ipa".


mo rẹ tun ni pe:  "lati ọmọ ọdun mejila ni mo ti gbọ́nju ba Baba mi to n kọ ile ọkọ baalu yii titi ti mo fi dagba bayii". "Itan mi kii ṣe itan ifẹ nikan. bi ko ṣe kiko ipa". Eyi ni Said sọ.


Èèyàn 43 di àwátì nínú ìjàmbá ọkọ̀ ojú omi tó  dànù ní ìpínlẹ̀ Niger

Iroyin to n tẹwa lọwọ sọ pe eeyan kan ti padanu ẹmi rẹ ti ẹlomiran naa si farapa nigba ti ọkọ oju omi kan yi danu ninu odo Zumba ni ipinlẹ Niger. Awọn oniṣowo aadọta la gbọ pe ọkọ oju omi yi gbe nigba ti ijamba yi fi waye. Ileeṣẹ iroyin Daily Trust lo fidi ọrọ yi mulẹ. A gbọ pe awọn eeyan wọnyi n dari bọ lati abule Shiroro lọ si ọja Kwata ni. Iroyin tẹsiwaju pe eeyan mẹfa ni wn ribi doola ninu ijamba ọkọ oju omi yi. Ọga ajọ iṣẹlẹ pajawiri ni ipinlẹ Niger Ibrahim Inga fidi ọrọ yi mulẹ fun ileeṣẹ iwe iroyin Daily Trust ṣugbọn ko ṣọ pato iye eeyan to farakasa ninu iṣẹlẹ yi.


A gbọ pe awọn eeyan wọnyi n dari bọ lati abule Shiroro lọ si ọja Kwata ni. Iroyin tẹsiwaju pe eeyan mẹfa ni wn ribi doola ninu ijamba ọkọ oju omi yi. Ọga ajọ iṣẹlẹ pajawiri ni ipinlẹ Niger Ibrahim Inga fidi ọrọ yi mulẹ fun ileeṣẹ iwe iroyin Daily Trust ṣugbọn ko ṣọ pato iye eeyan to farakasa ninu iṣẹlẹ yi. Iwadii ṣi n tẹsiwaju lati ṣawari awọn mii to di awati ninu ijamba yi to waye lowurọ ọjọ Aiku yi. Olori awọn to n ṣiṣẹ awakọ oju omi taa mọ si Sarkin Ruwa ni Kwata-Zumba, Umar Isah sọ fun awọn akọroyin pe laarin omi ni ọkọ oju omi yi to gbe awọn oniṣowo ati nkan oko yi danu si. O ni ọkọ naa ko ọmọde, awọn obinrin, nkan tita bi maalu, ẹran ewurẹ, ẹja ati awọn nkan oko miran.


Iwadii ṣi n tẹsiwaju lati ṣawari awọn mii to di awati ninu ijamba yi to waye lowurọ ọjọ Aiku yi. Olori awọn to n ṣiṣẹ awakọ oju omi taa mọ si Sarkin Ruwa ni Kwata-Zumba, Umar Isah sọ fun awọn akọroyin pe laarin omi ni ọkọ oju omi yi to gbe awọn oniṣowo ati nkan oko yi danu si. O ni ọkọ naa ko ọmọde, awọn obinrin, nkan tita bi maalu, ẹran ewurẹ, ẹja ati awọn nkan oko miran. O fidi ọrọ mulẹ pe ọkan lara awọn to wa ninu ọkọ naa padanu ẹmi rẹ ti wọn si ribi doola awọn mẹfa mii. O ni maalu mẹta ewurẹ ati awọn nkan mi ti b'odo lọ. Isah sọ pe'' a ko tete ribi doola awọn eeyan wnyi nitori ẹru awọn janduku n ba wa.Ni nkan bi ago mẹwa alẹ lọjọ Abamẹta, a ṣi n wa awọn to wa ninu ọkọ naa.A pada ribi doola eeyan meje ṣugbọn ọkan ninu wọn padanu ẹmi rẹ''


O fidi ọrọ mulẹ pe ọkan lara awọn to wa ninu ọkọ naa padanu ẹmi rẹ ti wọn si ribi doola awọn mẹfa mii. O ni maalu mẹta ewurẹ ati awọn nkan mi ti b'odo lọ. Isah sọ pe'' a ko tete ribi doola awọn eeyan wnyi nitori ẹru awọn janduku n ba wa.Ni nkan bi ago mẹwa alẹ lọjọ Abamẹta, a ṣi n wa awọn to wa ninu ọkọ naa.A pada ribi doola eeyan meje ṣugbọn ọkan ninu wọn padanu ẹmi rẹ''


Lagos Accident: Ìjàmbá ọkọ̀ gbẹ̀mí ènìyàn mẹ́jọ l’Ékòó lópin ọ̀sẹ̀

Ní ọjọ́ tí ebi bá ń palé, ká má báwọn sí nílé, ní ọjọ́ tí ebi bá ń pọ̀nà, ká má báwọn sí lájò, ní àdúrà tí ọ̀pọ̀ ènìyàn máa ń ṣe ní ojoojúmọ́. Kò dín ènìyan mẹ́rin tó pàdánù ẹ̀mí wọn níbi ìjàmbá ọkọ̀ tó wáyé ní agbègbè Eleko ní òpópónà márosẹ̀ Lekki sí Epe, ìpínlẹ̀ Eko. Ní alẹ́ ọjọ́ Àìkú, ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n, oṣù Kẹta ni ìṣẹ̀lẹ̀ láabi wáyé. Ọkọ̀ ńlá agbépo kan, tí ó gbé epo bẹntiróòlù ẹgbẹ̀rún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n àti ọkọ̀ ńlá ilé iṣẹ́ Dangote ni ìròyìn fìdí rẹ̀ múlẹ̀ wí pé wọ́n kọ lu ara wọn. Akọ̀wé àgbà àjọ tó ń mójútó ìṣẹ̀lẹ̀ pàjáwìrì ní ìpínlẹ̀ Eko, LASEMA, Olufemi Oke-Osanyintolu ní bí àwọn ọkọ̀ méjéèjì ṣe kọlu ara wọn ni wọ́n gbiná. Oke-Osanyintolu ní àwọn ènìyàn tó wà nínú àwọn ọkọ̀ há sínú iná náà tí wọ́n sì jóná ráúráú.


Ọkọ̀ ńlá agbépo kan, tí ó gbé epo bẹntiróòlù ẹgbẹ̀rún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n àti ọkọ̀ ńlá ilé iṣẹ́ Dangote ni ìròyìn fìdí rẹ̀ múlẹ̀ wí pé wọ́n kọ lu ara wọn. Akọ̀wé àgbà àjọ tó ń mójútó ìṣẹ̀lẹ̀ pàjáwìrì ní ìpínlẹ̀ Eko, LASEMA, Olufemi Oke-Osanyintolu ní bí àwọn ọkọ̀ méjéèjì ṣe kọlu ara wọn ni wọ́n gbiná. Oke-Osanyintolu ní àwọn ènìyàn tó wà nínú àwọn ọkọ̀ há sínú iná náà tí wọ́n sì jóná ráúráú. Ó ṣàlàyé pé ọkùnrin ní àwọn mẹ́rẹ̀ẹ̀rin tó há sínú àwọn ọkọ̀ náà. Ènìyàn mẹ́rin mìíràn tún pàdánù ẹ̀mí wọn nínú ìjàmbá ọkọ̀ Eko afárá Eko bridge. Bákan náà Oke-Osayintolu tún ṣàlàyé pé ènìyàn mẹ́rin mìíràn tí ṣáájú pàdánù ẹ̀mí wọn níbi ìjàmbá ọkọ̀ tó wáyé lọ́jọ́ Àbámẹ́ta lórí afárá Eko bridge nígbà tí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ Toyota Camry, EPE 583 GT àti Lexus 300, SMK 478 AV kọlu ara wọn.


Ó ṣàlàyé pé ọkùnrin ní àwọn mẹ́rẹ̀ẹ̀rin tó há sínú àwọn ọkọ̀ náà. Ènìyàn mẹ́rin mìíràn tún pàdánù ẹ̀mí wọn nínú ìjàmbá ọkọ̀ Eko afárá Eko bridge. Bákan náà Oke-Osayintolu tún ṣàlàyé pé ènìyàn mẹ́rin mìíràn tí ṣáájú pàdánù ẹ̀mí wọn níbi ìjàmbá ọkọ̀ tó wáyé lọ́jọ́ Àbámẹ́ta lórí afárá Eko bridge nígbà tí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ Toyota Camry, EPE 583 GT àti Lexus 300, SMK 478 AV kọlu ara wọn. Ìròyìn fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé awakọ̀ Lexus 300, Yusuf Ambali ló pàdánù ìjánu ọkọ̀ rẹ̀ tó sì lọ kọlu ọkọ̀ Toyota Camry tó jẹ́ ọkọ̀ akérò lórí ẹ̀rọ ayélujára tí gbogbo èrò tó wà nínú ọkọ̀ náà sì jẹ́ Ọlọ́run nípè. Ṣùgbọ́n orí kò Ambali tó wa ọkọ́ Lexus náà yọ. Oke-Osayintolu ní nígbà tí àwọn fi máa de ibi tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà ti wáyé àwọn ènìyàn mẹ́rin náà ti kú tí àwọn sì ti gbé àwọn òkú náà fún àwọn àjọ woléwolé.


Ìròyìn fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé awakọ̀ Lexus 300, Yusuf Ambali ló pàdánù ìjánu ọkọ̀ rẹ̀ tó sì lọ kọlu ọkọ̀ Toyota Camry tó jẹ́ ọkọ̀ akérò lórí ẹ̀rọ ayélujára tí gbogbo èrò tó wà nínú ọkọ̀ náà sì jẹ́ Ọlọ́run nípè. Ṣùgbọ́n orí kò Ambali tó wa ọkọ́ Lexus náà yọ. Oke-Osayintolu ní nígbà tí àwọn fi máa de ibi tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà ti wáyé àwọn ènìyàn mẹ́rin náà ti kú tí àwọn sì ti gbé àwọn òkú náà fún àwọn àjọ woléwolé. Nínú ọ̀rọ̀ tirẹ̀, Agbẹnusọ iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Eko, Benjamin Hundeyin ní Ambali tó ṣokùnfà ìjàmbá ọkọ̀ náà ti wà ní àgọ́ àwọn. Hundeyin ní àwọn ti ń wá ọ̀nà láti wá àwọn mọ̀lẹ́bí àwọn ènìyàn tó pàdánù ẹ̀mí wọn nínú ìjàmbá nítorí ẹ̀rọ fóònù alágbèká wọn ti bàjẹ́ àyàfi kan tó sì wà ní títì pa.


Nínú ọ̀rọ̀ tirẹ̀, Agbẹnusọ iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Eko, Benjamin Hundeyin ní Ambali tó ṣokùnfà ìjàmbá ọkọ̀ náà ti wà ní àgọ́ àwọn. Hundeyin ní àwọn ti ń wá ọ̀nà láti wá àwọn mọ̀lẹ́bí àwọn ènìyàn tó pàdánù ẹ̀mí wọn nínú ìjàmbá nítorí ẹ̀rọ fóònù alágbèká wọn ti bàjẹ́ àyàfi kan tó sì wà ní títì pa.


Ọ̀mùtí Ṣójà wa ọkọ̀ pa ọ̀gá rẹ̀ nínu báráàkì ní Eko

Corporal ni ileeṣẹ ikọ ọmọogun ori ilẹ ni Naijiria, Abayomi Ebun ti fi ọkọ pa adari eto iṣunna ni ileeṣẹ ikọ ọmọogun, Ọgagun A.O James pẹlu ọkọ rẹ. Iṣẹlẹ naa lo waye ni agbegbe NAFRC ni Old Barracks ni ilu Eko. Corporal Ebun to n ṣiṣẹ ni ẹka kan naa pẹlu ọga rẹ lo fi ọkọ kọlu, ti Ọgagun James si gba ibẹ lọ. Oṣojumikoro ni Ọgagun James lo n fi ẹṣẹ rin lọ si ile rẹ ninu barrack,Corporal Ebun fi ọkọ kọlu lati ẹyin. Kete ti iṣẹlẹ naa waye ni wọn ti gbe lọ si ileewosan ninu barrack ọhun amọ ti o ti papoda. Ọkan ninu awọn to ba awọn oniroyin sọrọ nipe Ebun ti mu ọti yo nigba to n wa ọkọ, ni ijamba naa fi waye.


Oṣojumikoro ni Ọgagun James lo n fi ẹṣẹ rin lọ si ile rẹ ninu barrack,Corporal Ebun fi ọkọ kọlu lati ẹyin. Kete ti iṣẹlẹ naa waye ni wọn ti gbe lọ si ileewosan ninu barrack ọhun amọ ti o ti papoda. Ọkan ninu awọn to ba awọn oniroyin sọrọ nipe Ebun ti mu ọti yo nigba to n wa ọkọ, ni ijamba naa fi waye. Nibayii, wọn ti tii mole ni ọgba awọn ologun titi iwadii yoo fi pari.


Nibayii, wọn ti tii mole ni ọgba awọn ologun titi iwadii yoo fi pari.


Airbus A380: Ṣé o ti gbọ́ nípa bàálù tó n fi òróró ìsebẹ̀ fò? Mọ̀ nípa rẹ̀ níbí

Ileeṣẹ to n sẹ ọkọ ofurufu Airbus, ti sọ pe oun ti pari idanwo fun ọkọ ofurufu kan to n fi ororo isebẹ fò, dipo epo baalu. Ninu ikede kan ti ileeṣẹ naa fi si ori ayelujara rẹ lọjọ kejidinlọgsn, oṣu Kẹta, ọdun 2022, ni wọn ti sọ pe baalu naa, Airbus A380 n ṣamulo epo ti wọ̀n pe ni Sustainable Aviation Fuel, SAF. Eyi to tumọ si pe epo to n lo ko le ṣe ijamba fun afẹfẹ ati ayika. Ileeṣẹ Airbus sọ pe wọn ṣe epo SAF ọhun lati ara aloku ororo isebẹ ati awọn ọ́rá ororo miran. Wọn ni nkan to ya epo SAF sọtọ ni pe wọn ko fi epo eleefin kankan kun. Lasiko ti wọn dan baalu naa wo loju ofurufu, wakati mẹta lo fi fo lati papakọ ọkọ ofurufu Blagnac ni ilu Toulouse, de olu ileeṣẹ wọn to wa ni France lọjọ kẹẹdọgbọn, oṣu Kẹta.


Ileeṣẹ Airbus sọ pe wọn ṣe epo SAF ọhun lati ara aloku ororo isebẹ ati awọn ọ́rá ororo miran. Wọn ni nkan to ya epo SAF sọtọ ni pe wọn ko fi epo eleefin kankan kun. Lasiko ti wọn dan baalu naa wo loju ofurufu, wakati mẹta lo fi fo lati papakọ ọkọ ofurufu Blagnac ni ilu Toulouse, de olu ileeṣẹ wọn to wa ni France lọjọ kẹẹdọgbọn, oṣu Kẹta. Wọn tun pada ṣe idanwo keji fun lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu Kẹta, lati ilu Toulouse de Nice, lati mọ pato odinwọn epo SAF to le lati ibẹrẹ irinajo de opin. Igba akọkọ re e ti iru idanwo balu bẹẹ yoo waye fun lilo ororo isebẹ lati ibẹrẹ irinajo rẹ titi de opin. Ọkan lara awọn awakọ wọn, Wolfgang Absmeir sọ pe ọkọ balu Airbus A380 ọhun ni gbogbo amuyẹ.


Wọn tun pada ṣe idanwo keji fun lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu Kẹta, lati ilu Toulouse de Nice, lati mọ pato odinwọn epo SAF to le lati ibẹrẹ irinajo de opin. Igba akọkọ re e ti iru idanwo balu bẹẹ yoo waye fun lilo ororo isebẹ lati ibẹrẹ irinajo rẹ titi de opin. Ọkan lara awọn awakọ wọn, Wolfgang Absmeir sọ pe ọkọ balu Airbus A380 ọhun ni gbogbo amuyẹ. To si ti pegede bọ si ipele ayẹwo ati afikun awọn imọ ẹrọ to ku fun. Airbus sọ pe baalu naa n ṣamulo ẹyọkan ṣoṣo iru ẹnjinni ti ọkọ ayọkẹlẹ Rolls Royce Trent 900 n lo. Ileeṣẹ naa sọ pe oun ni ireti pe baalu to n lo epo SAF yoo ri ontẹ gba ti yoo ba fi di ọdun 2030.


To si ti pegede bọ si ipele ayẹwo ati afikun awọn imọ ẹrọ to ku fun. Airbus sọ pe baalu naa n ṣamulo ẹyọkan ṣoṣo iru ẹnjinni ti ọkọ ayọkẹlẹ Rolls Royce Trent 900 n lo. Ileeṣẹ naa sọ pe oun ni ireti pe baalu to n lo epo SAF yoo ri ontẹ gba ti yoo ba fi di ọdun 2030. Ti wọn yoo si gbe sori atẹ fun tita lọdun 2035. Wọn ni lilo epo SAF jẹ ọna kan gboogi lati fopin si eefin aṣe ijamba, ti yoo ba fi di ọdun 2050.


Ti wọn yoo si gbe sori atẹ fun tita lọdun 2035. Wọn ni lilo epo SAF jẹ ọna kan gboogi lati fopin si eefin aṣe ijamba, ti yoo ba fi di ọdun 2050.


Corpse Found on MMIA Lagos Runway: Àjọ ìrìnnà òfurufú ní Nàìjíríà, FAAN bẹ̀rẹ̀ ìwádìí láti mọ bí òkú ènìyàn se dé pápákọ̀ òfúrufú Muritala Muhammed l'Ekoo

Àjọ tó ń rí sí ètò ìrìnnà òfurufú ní Nàìjíríàní, FAAN, ní àwọn kò tíì le sọ pàtó tàbí mọ ohunkóhun nípa òkú ènìyàn tí wọ́n ṣàwárí níbi ojú ọ̀nà tí àwọn ọkọ̀ òfurufú máa ń gbà ní pápákọ̀ òfurufú Muritala Muhammed, ìpínlẹ̀ Eko. Àtẹ̀jáde kan látọwọ́ FAAN ní ọjọ́ Ẹtì, ogúnjọ́, oṣù karùn-ún, ọdún 2022 fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ wí pé lóòótọ́ ni àwọn rí òkú ọkùnrin kan níbẹ̀ tí àwọn sì ti bẹ̀rẹ̀ ìwádìí lórí òkú náà. Lẹ́yìn wákàtí mẹ́rìnlélógún, bí ọkùnrin náà ṣe rí àyè wọ inú ọgbà ọ̀hún àti ohun tó ṣokùnfà ikú rẹ̀ ṣì ṣókùnkùn sí àjọ FAAN tí wọ́n sì ń ṣèwádìí ṣùgbọ́n tí kò tíì sí ohun kan pàtó tí wọ́n le sọ lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà. Ní nǹkan bí aago kan òwúrọ̀ ní àwọn aláṣẹ pápákọ̀ òfurufú náà gbé ẹ̀ka ojú ọ̀nà náà tì pa fún ìgbà díẹ̀  ní ọjọ́bọ̀ nítorí ìṣẹ̀lẹ̀ yìí. Alaye lóri bi wọn ṣe ri oku naa Agbẹnusọ fun FAAN, Faithful Hope-Ivbaze nínú àtẹ̀jáde kan ní àwọn ti bẹ̀rẹ̀ ìwádìí lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà. Ó ṣàlàyé wí pé nígbà tí àwọn òṣìṣẹ́ pápákọ̀ òfurufú fẹ́ ṣe ìtọ́jú ibi ojú ọ̀nà náà ni wọ́n rí òkú ọkùnrin náà nílẹ̀ tí wọ́n sì fi tó àwọn aláṣẹ tí ọ̀rọ̀ kan létí lẹ́yẹ ò sọkà.


Ní nǹkan bí aago kan òwúrọ̀ ní àwọn aláṣẹ pápákọ̀ òfurufú náà gbé ẹ̀ka ojú ọ̀nà náà tì pa fún ìgbà díẹ̀  ní ọjọ́bọ̀ nítorí ìṣẹ̀lẹ̀ yìí. Alaye lóri bi wọn ṣe ri oku naa Agbẹnusọ fun FAAN, Faithful Hope-Ivbaze nínú àtẹ̀jáde kan ní àwọn ti bẹ̀rẹ̀ ìwádìí lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà. Ó ṣàlàyé wí pé nígbà tí àwọn òṣìṣẹ́ pápákọ̀ òfurufú fẹ́ ṣe ìtọ́jú ibi ojú ọ̀nà náà ni wọ́n rí òkú ọkùnrin náà nílẹ̀ tí wọ́n sì fi tó àwọn aláṣẹ tí ọ̀rọ̀ kan létí lẹ́yẹ ò sọkà. Bákan náà ló ní àwọn ti fi ọ̀rọ̀ náà tó àgọ́ ọlọ́pàá tí pápákọ̀ náà létí tí wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ lórí rẹ̀. Nígbà tó ń sọ̀rọ̀, onímọ̀ nípa ètò ààbò, tó tún ti fìgbà kan rí jẹ́ òṣìṣẹ́ ọmọ ogun tẹ́ka pápákọ̀ òfurufú Muritala Muhammed, John Ojikutu ní ó pọn dandan láti ṣe àwárí bí ẹni náà ṣe le dé irú inẹ̀ yẹn ní pápákọ̀ náà. Ojikutu ni ọkùnrin náà ṣe rí àyè dé irú àyè tó ṣe pàtàkì ní pápákọ̀ òfurufú náà nílò àmojútó tó péye àti wí pé ó fihàn wí pé ètò ààbò pápákọ̀ òfurufú ọ̀hún kò múná dóko tó.


Bákan náà ló ní àwọn ti fi ọ̀rọ̀ náà tó àgọ́ ọlọ́pàá tí pápákọ̀ náà létí tí wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ lórí rẹ̀. Nígbà tó ń sọ̀rọ̀, onímọ̀ nípa ètò ààbò, tó tún ti fìgbà kan rí jẹ́ òṣìṣẹ́ ọmọ ogun tẹ́ka pápákọ̀ òfurufú Muritala Muhammed, John Ojikutu ní ó pọn dandan láti ṣe àwárí bí ẹni náà ṣe le dé irú inẹ̀ yẹn ní pápákọ̀ náà. Ojikutu ni ọkùnrin náà ṣe rí àyè dé irú àyè tó ṣe pàtàkì ní pápákọ̀ òfurufú náà nílò àmojútó tó péye àti wí pé ó fihàn wí pé ètò ààbò pápákọ̀ òfurufú ọ̀hún kò múná dóko tó. Ó ní òdì tí wọ́n mọ yíká pápákọ̀ òfurufú náà k]o dára tó fún ààbò pẹ̀lú pé onírúurú ewu ló ń kó ọgbà náà sí. Ó fi kun pé láìpẹ́ yìí ni ìjàmbá kan kò bá wáyé nígbà tí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kan fẹ́ lọ forí sọ ọkọ̀ òfurufú Dana nígbà tó fẹ́ gbéra kúrò nílẹ̀ ní nǹkan bí oṣù mélòó sẹ́yìn. Bákan náà ló ní lọ́dún 2019 ní ènìyàn kan rí àyè wọ ibẹ̀ tó sì lọ gun orí ọkọ̀ òfurufú Air Peace tó ti gbéra nílẹ̀ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.


Ó ní òdì tí wọ́n mọ yíká pápákọ̀ òfurufú náà k]o dára tó fún ààbò pẹ̀lú pé onírúurú ewu ló ń kó ọgbà náà sí. Ó fi kun pé láìpẹ́ yìí ni ìjàmbá kan kò bá wáyé nígbà tí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kan fẹ́ lọ forí sọ ọkọ̀ òfurufú Dana nígbà tó fẹ́ gbéra kúrò nílẹ̀ ní nǹkan bí oṣù mélòó sẹ́yìn. Bákan náà ló ní lọ́dún 2019 ní ènìyàn kan rí àyè wọ ibẹ̀ tó sì lọ gun orí ọkọ̀ òfurufú Air Peace tó ti gbéra nílẹ̀ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ó wá pè fún àmójútó pápákọ̀ náà ju ti àtẹ̀yìn wá lọ.


Ó wá pè fún àmójútó pápákọ̀ náà ju ti àtẹ̀yìn wá lọ.


Táńkà agbépo gbiná ní Kogi, ẹ̀mí èèyàn 20 ba lọ

Ko din ni ogun eeyan to jona guruguru lasiko ti ọkọ agbepo kan gbina nipinlẹ Kogi. Iroyin sọ pe ọkọ agbepo naa to gbe bẹtiro, ṣubu lulẹ lori afara odo Maboro nilu Ankpa, nijọba Ankpa, nipinlẹ Kogi, lẹyin ti awakọ naa sọ ijanu ọkọ nitori bureeki to da isẹ silẹ lojiji. Isẹlẹ naa waye lẹyin ọsẹ diẹ ti awọn adigunjale yabo awọn banki kan nipinlẹ naa, ti wọn si pa awọn araalu. Awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn sọ fun awọn akọroyin pe ni nkan bi aago mẹta aabọ ọsan Ọjọru ni ijamba ọkọ naa waye. Wọn ni pupọ ninu awọn to ku, ni wọn jona kọja dida mọ. “Bakan naa ni ọkọ tẹ awọn kan pa, ti ẹya ara wọn si fọn kaakiri oju popo.


Awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn sọ fun awọn akọroyin pe ni nkan bi aago mẹta aabọ ọsan Ọjọru ni ijamba ọkọ naa waye. Wọn ni pupọ ninu awọn to ku, ni wọn jona kọja dida mọ. “Bakan naa ni ọkọ tẹ awọn kan pa, ti ẹya ara wọn si fọn kaakiri oju popo. Oludari ajọ ẹṣọ ojupopo, FRSC, nipinlẹ Kogi, Stephen Dawulung, sọ fun iwe iroyin Daily Trust pe awọn ko tii le sọ iye eeyan to ku. Ọgbẹni Dawulung sọ pe ọkọ agbepo naa, bọọsi kan ati ọkọ ayọkẹlẹ mẹta, to fi mọ ọkada mẹta, lo kagbako ijamba naa. Bakan naa ni agbẹnusọ gómìnà ìpínlẹ̀ Kogi, Onogwu Muhammed sọ fun BBC pe nígbà tí ìjánu ọkọ naa bajẹ lo wọ aarin ero lọ to si ṣokunfa iku ọpọ eniyan.


Oludari ajọ ẹṣọ ojupopo, FRSC, nipinlẹ Kogi, Stephen Dawulung, sọ fun iwe iroyin Daily Trust pe awọn ko tii le sọ iye eeyan to ku. Ọgbẹni Dawulung sọ pe ọkọ agbepo naa, bọọsi kan ati ọkọ ayọkẹlẹ mẹta, to fi mọ ọkada mẹta, lo kagbako ijamba naa. Bakan naa ni agbẹnusọ gómìnà ìpínlẹ̀ Kogi, Onogwu Muhammed sọ fun BBC pe nígbà tí ìjánu ọkọ naa bajẹ lo wọ aarin ero lọ to si ṣokunfa iku ọpọ eniyan. Mohammed ni ọpọ dukia awọn eniyan lo run sinu ijamba naa. O ni ijọba ti bẹrẹ igbesẹ lati ran awọn eniyan agbegbe Ankpa lọwọ lori adanu ti iṣẹlẹ naa da si wọn lọrun. Awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn tun ṣalaye pe niṣe ni ọkọ agbepo naa n gun awọn ọkọ miiran mọlẹ to si pa ọpọlọpọ eniyan.


Mohammed ni ọpọ dukia awọn eniyan lo run sinu ijamba naa. O ni ijọba ti bẹrẹ igbesẹ lati ran awọn eniyan agbegbe Ankpa lọwọ lori adanu ti iṣẹlẹ naa da si wọn lọrun. Awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn tun ṣalaye pe niṣe ni ọkọ agbepo naa n gun awọn ọkọ miiran mọlẹ to si pa ọpọlọpọ eniyan. Nnkan bi ọsẹ mẹta sẹyin ni awọn adigunjale yawọ awọn ile ifowopamọ kan àti agọ ọlọpaa ni ilu Ankpa ọhun ti wọn si ṣekupa ọpọlọpọ eniyan nibẹ.


Nnkan bi ọsẹ mẹta sẹyin ni awọn adigunjale yawọ awọn ile ifowopamọ kan àti agọ ọlọpaa ni ilu Ankpa ọhun ti wọn si ṣekupa ọpọlọpọ eniyan nibẹ.