Lonii, Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee ni agbarijọ ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ kaakiri ipinlẹ ọhun bẹrẹ iyanṣẹlodi, lẹyin ti ipade ti wọn ṣe lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, nibi ti wọn l’awọn ko ti i le sọ igba ati akoko ti wọn yoo pada s’ẹnu iṣẹ wọn. Ọla, Ọjọru ti i ṣe Wẹside ni gomina sọ pe oun yoo ṣe ipade papọ pẹlu awọn oṣiṣẹ ọhun, to si loun ṣetan lati tẹti gbọ gbogbo ohun ti wọn n beere fun. Ninu atẹjade ti kọmiṣọ́nna f’eto iroyin n’ipinlẹ Ogun, Alaaji Waheed Oduṣile fi sita lalẹ oni lo ti sọ pe gomina fẹẹ b’awọn oṣiṣẹ naa ṣe ipade papọ gẹgẹ bi ipinnu rẹ lati ri sọrọ igbayegbadun wọn. “Mo ti mu gẹgẹ bi ojuṣe lati jẹ ki ọrọ awọn oṣiṣẹ n’ipnlẹ Ogun jẹ mi logun, ti mo si ṣetan lati maa fi si ojuṣe. Ọrẹ awọn oṣiṣẹ ni iṣakoso yii jẹ, ti yoo si maa ri bẹẹ lọ labẹ iṣakoso mi.”. “Ọkan lara awọn ojuṣe mi ti mo ṣe lọjọ akọkọ ti mo de ipo gomina l’ọgbọn ọjọ, oṣu karun-un, ọdun 2019 ni lati bu ọwọ lu owo oṣu gbogbo awọn oṣiṣẹ patapata, eyi ti iṣakoso to kọja ko tete san nigba naa.\n\n \n\n“Mo tun ṣe ileri wi pe gbogbo awọn oṣiṣẹ ni wọn maa gba owo oṣu wọn ko to o to tabi ni ipari oṣu.


Wo ohun mẹrin tíjọba Ogun fẹ ṣe láti paná aáwọ̀ òṣìṣẹ́ àmọ́ tó forí ṣánpọ́n

“Mo ti mu gẹgẹ bi ojuṣe lati jẹ ki ọrọ awọn oṣiṣẹ n’ipnlẹ Ogun jẹ mi logun, ti mo si ṣetan lati maa fi si ojuṣe. Ọrẹ awọn oṣiṣẹ ni iṣakoso yii jẹ, ti yoo si maa ri bẹẹ lọ labẹ iṣakoso mi.”. “Ọkan lara awọn ojuṣe mi ti mo ṣe lọjọ akọkọ ti mo de ipo gomina l’ọgbọn ọjọ, oṣu karun-un, ọdun 2019 ni lati bu ọwọ lu owo oṣu gbogbo awọn oṣiṣẹ patapata, eyi ti iṣakoso to kọja ko tete san nigba naa.\n\n \n\n“Mo tun ṣe ileri wi pe gbogbo awọn oṣiṣẹ ni wọn maa gba owo oṣu wọn ko to o to tabi ni ipari oṣu. A si ti n ṣe bẹẹ latigba ti a ti bẹrẹ iṣẹ.\n\n \n\n“Koda, pẹlu bi ko ṣe si owo nilẹ to, ti bukata si n yọju ati iyanṣẹlodi yii, a tun ṣi san owo oṣu. O da mi loju pe laaarin wakati mẹrinlelogun si asiko yii, wọn maa bẹrẹ si i ri owo oṣu wọn fun ti oṣu kẹfa yii. A jẹ ọkan lara awọn ipinlẹ lorileede yii ti wọn ko jẹ owo oṣu, ti a si n san an lasiko to yẹ”, Gomina Dapọ Abiọdun.\n\n \n\nSiwaju si i ni Gomina Abiọdun tun sọ pe ohunkohun ti awọn oṣiṣẹ le maa beere fun bayii, loun yoo tẹti gbọ, ti wọn yoo si wa iyanju si, ati pe ọpọ ohun t’awọn oṣiṣẹ naa n beere fun lo jẹ labẹ iṣakoso to kọja lo ti wa, ṣugbọn gẹgẹ bi ijọba to mọ ojuṣe rẹ, ẹyọkọọkan ti wọn n yọsẹ lawo lohun n ṣe e, koda lakoko ti ko si owo nilẹ yii.


A si ti n ṣe bẹẹ latigba ti a ti bẹrẹ iṣẹ.\n\n \n\n“Koda, pẹlu bi ko ṣe si owo nilẹ to, ti bukata si n yọju ati iyanṣẹlodi yii, a tun ṣi san owo oṣu. O da mi loju pe laaarin wakati mẹrinlelogun si asiko yii, wọn maa bẹrẹ si i ri owo oṣu wọn fun ti oṣu kẹfa yii. A jẹ ọkan lara awọn ipinlẹ lorileede yii ti wọn ko jẹ owo oṣu, ti a si n san an lasiko to yẹ”, Gomina Dapọ Abiọdun.\n\n \n\nSiwaju si i ni Gomina Abiọdun tun sọ pe ohunkohun ti awọn oṣiṣẹ le maa beere fun bayii, loun yoo tẹti gbọ, ti wọn yoo si wa iyanju si, ati pe ọpọ ohun t’awọn oṣiṣẹ naa n beere fun lo jẹ labẹ iṣakoso to kọja lo ti wa, ṣugbọn gẹgẹ bi ijọba to mọ ojuṣe rẹ, ẹyọkọọkan ti wọn n yọsẹ lawo lohun n ṣe e, koda lakoko ti ko si owo nilẹ yii. Ẹgbẹ́ awọn oṣiṣẹ nipinlẹ Ogun, ti kesi awọn ọmọ ẹgbẹ́ wọn, lati bẹ̀rẹ̀ iyanṣẹlodi alaini gbedeke. Oru ọjọ́ Iṣẹgun, ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu Kẹfa, ni ireti wa pe iyanṣẹlodi naa yoo bẹ̀rẹ̀. Ẹgbẹ oṣiṣẹ sọ pe oun fẹ lo igbeṣẹ naa lati beere fun eto irọrun lẹ́nu iṣẹ.


Ẹgbẹ́ awọn oṣiṣẹ nipinlẹ Ogun, ti kesi awọn ọmọ ẹgbẹ́ wọn, lati bẹ̀rẹ̀ iyanṣẹlodi alaini gbedeke. Oru ọjọ́ Iṣẹgun, ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu Kẹfa, ni ireti wa pe iyanṣẹlodi naa yoo bẹ̀rẹ̀. Ẹgbẹ oṣiṣẹ sọ pe oun fẹ lo igbeṣẹ naa lati beere fun eto irọrun lẹ́nu iṣẹ. Nibi ipade ita gbangba ti awọn oṣiṣẹ naa ṣe ni gbagede to wa ni ọfiisi gomina, n'ilu Abeokuta, wọn ni iyanṣẹlodi naa jẹ igbeṣẹ to ṣe koko, nitori pe ọpọlọpọ ileri ni ìjọba ṣe fun àwọn, sugbọn ti ko mu ṣẹ. Eyi n waye lẹyin gbedeke ọjọ́ ti ẹgbẹ́ oṣiṣẹ fun Gomina Dapo Abiodun, lori bi ko ṣe san awọn owo to yọ lara owo oṣu wọn fun oṣù mọkanlelogun. Bakan naa ni wọn tun n fẹ́ eto owo ifẹhinti ti awọn oṣiṣẹ ati ijọba yoo jọ má a dá owo si, ni ibamu pẹlu ofin owo ọdun 2006 to wa fun owo ifẹhinti nipinlẹ naa, to fi mọ atungbeyẹwo ofin to wa fun owo ifẹhinti nipinlẹ Ogun.


Nibi ipade ita gbangba ti awọn oṣiṣẹ naa ṣe ni gbagede to wa ni ọfiisi gomina, n'ilu Abeokuta, wọn ni iyanṣẹlodi naa jẹ igbeṣẹ to ṣe koko, nitori pe ọpọlọpọ ileri ni ìjọba ṣe fun àwọn, sugbọn ti ko mu ṣẹ. Eyi n waye lẹyin gbedeke ọjọ́ ti ẹgbẹ́ oṣiṣẹ fun Gomina Dapo Abiodun, lori bi ko ṣe san awọn owo to yọ lara owo oṣu wọn fun oṣù mọkanlelogun. Bakan naa ni wọn tun n fẹ́ eto owo ifẹhinti ti awọn oṣiṣẹ ati ijọba yoo jọ má a dá owo si, ni ibamu pẹlu ofin owo ọdun 2006 to wa fun owo ifẹhinti nipinlẹ naa, to fi mọ atungbeyẹwo ofin to wa fun owo ifẹhinti nipinlẹ Ogun. Wọn ní o tun kọ lati san owo ajẹmọnu fun isinmi lẹnu isẹ (leave allowance). Àwọn olori ẹgbẹ́ oṣiṣẹ lati Nigeria Labour Congress (NLC), Trade Union Congress (TUC), ati Joint Negotiating Committee (JNC) lo kede iyanṣẹlodi naa. Iyanṣẹlodi yii yoo kan awọn ileeṣẹ ìjọba, ileewosan, ati awọn ile ẹ̀kọ́ to jẹ ti ìjọba.


Wọn ní o tun kọ lati san owo ajẹmọnu fun isinmi lẹnu isẹ (leave allowance). Àwọn olori ẹgbẹ́ oṣiṣẹ lati Nigeria Labour Congress (NLC), Trade Union Congress (TUC), ati Joint Negotiating Committee (JNC) lo kede iyanṣẹlodi naa. Iyanṣẹlodi yii yoo kan awọn ileeṣẹ ìjọba, ileewosan, ati awọn ile ẹ̀kọ́ to jẹ ti ìjọba. Alaga ẹgbẹ́ oṣiṣẹ nipinlẹ naa, Emmanuel Bankole, sọ pe ọdalẹ ni ẹnikẹni to ba wa si ibi iṣẹ lẹyin ikede naa.


Alaga ẹgbẹ́ oṣiṣẹ nipinlẹ naa, Emmanuel Bankole, sọ pe ọdalẹ ni ẹnikẹni to ba wa si ibi iṣẹ lẹyin ikede naa.


Bí ìṣẹ̀lẹ̀ ọkọ̀ táńkà agbépo tó gbiná ṣe ṣẹlẹ̀ rèé...

Ọkọ tanka agbepo tí gbina ni ẹnu ibode Olambe ati Matogun ni ìjọba ibilẹ ifo ni Ipinlẹ Ogun  Iroyin ni ọkọ tanka naa fẹ lọ ja epo bẹntirolu fun Ile epo kan ni agbegbe naa lo ṣubu lulẹ nitori ọna ti ko dara. Kete to ṣubu lulẹ ni epo inu rẹ sì bẹrẹ si ni danu ko to gbina. Osejumikoro to wa nibi iṣẹlẹ ni o to ile gbe mẹwa to jona bi ọkọ tanka naa ṣe gbina. O ni "Ọpọ eeyan ti sa kuro nile tí awọn miiran si n wa ọmọ wọn kiri bayii. "O to ile ati sọọbu mẹwa to  gbina. Alamojuto Ajọ to risi iṣẹlẹ pajawiri lorilẹede Naijiria, Ibrahim Farinloye, tí fi di iṣẹlẹ naa mule ninu atẹsita kan to fisita lọjọ Satide.


O ni "Ọpọ eeyan ti sa kuro nile tí awọn miiran si n wa ọmọ wọn kiri bayii. "O to ile ati sọọbu mẹwa to  gbina. Alamojuto Ajọ to risi iṣẹlẹ pajawiri lorilẹede Naijiria, Ibrahim Farinloye, tí fi di iṣẹlẹ naa mule ninu atẹsita kan to fisita lọjọ Satide. O ni dede ago meje arọ ni iṣẹlẹ naa waye tí ko si mu ẹmi kankan lọ. "Ẹnikẹni ko padanu ẹmi tabi ki ẹnikẹni ṣe lese sugbọn ile mẹwa jona kọja ala.''


O ni dede ago meje arọ ni iṣẹlẹ naa waye tí ko si mu ẹmi kankan lọ. "Ẹnikẹni ko padanu ẹmi tabi ki ẹnikẹni ṣe lese sugbọn ile mẹwa jona kọja ala.''


'Gbogbo àwọn afurasí tó lọ́wọ́ nínú ikú Sofiat ló ṣì wà ní àhámọ́'

Ǹjẹ́ ẹ rántí àwọn ọmọkùnrin mẹ́rin tí àwọn ọlọ́pàá nawọ́ gán nínú oṣù kìíní ọdún yìí fẹ́sùn wí pé wọ́n pa ọmọbìrin kan Sofiat Okeowo láti ṣe ogun owó. Ní ìlú Abeokuta ni ìṣẹ̀lẹ̀ láabi náà ti wáyé níbi tí àwọn ọmọkùnrin mẹ́rin yìí ti pa Sofiat tí wọ́n sì jó orí rẹ̀ nínú ìkòkò láti ṣe ogun owó. Ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀sẹ̀ yìí ni ìròyìn gbòde wí pé ọ̀kan lára àwọn afurasí mẹ́ta tó wà ní àhámọ́ ọgbà ẹ̀wọ̀n lórí ẹ̀sùn náà tí jáde láyé. Èyí ló mú wa ṣe ìwádìí bóyá lóòótọ́ ni ọ̀kan nínú àwọn ọmọkùnrin ọ̀húnti papodà lóòótọ́. Àmọ́ iléeṣẹ́ ọgbà ẹ̀wọ̀n ní ìpínlẹ̀ Ogun ti jiyàn àhesọ ọ̀rọ̀ náà. Agbẹnusọ iléeṣẹ́ ọgbà ẹ̀wọ̀n ìpínlẹ̀ Ogun, Victor Oyeleke nínú àtẹ̀jáde kan tó fi léde lórúkọ ọ̀gá àgbà iléeṣẹ́ náà, Alimi AbdulRasheed ní irọ́ tó jìnà òótọ̀ ni ìròyìn náà.


Èyí ló mú wa ṣe ìwádìí bóyá lóòótọ́ ni ọ̀kan nínú àwọn ọmọkùnrin ọ̀húnti papodà lóòótọ́. Àmọ́ iléeṣẹ́ ọgbà ẹ̀wọ̀n ní ìpínlẹ̀ Ogun ti jiyàn àhesọ ọ̀rọ̀ náà. Agbẹnusọ iléeṣẹ́ ọgbà ẹ̀wọ̀n ìpínlẹ̀ Ogun, Victor Oyeleke nínú àtẹ̀jáde kan tó fi léde lórúkọ ọ̀gá àgbà iléeṣẹ́ náà, Alimi AbdulRasheed ní irọ́ tó jìnà òótọ̀ ni ìròyìn náà. Àtẹ̀jáde náà ní àwọn afurasí mẹ́tẹ̀ẹ̀ta tó wà ní àhámọ́ àwọn fún ẹ̀sùn ìpànìyàn ló wà ní àláfíà láì ṣe àárẹ̀ débì tí wọ́n yóò papodà. Oyeleke ní ó pọn dandan fún àwọn láti sọ àfọ̀mọ̀ ọ̀rọ̀ lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà nítorí gbogbo àwọn ìròyìn tó gba orí rédíò àti ayélujára. Ẹ ó rántí wí pé àwọn mẹ́rin Waris Oladeinde, Balogun Mustakeem, Abdulgafar Lukman àti Majekodunmi Soliudeen ni ilé ẹjọ́ fi si àhámọ́ ní ọjọ́ Kẹta oṣù Kejì, ọdún yìí lórí ẹ̀sùn.


Àtẹ̀jáde náà ní àwọn afurasí mẹ́tẹ̀ẹ̀ta tó wà ní àhámọ́ àwọn fún ẹ̀sùn ìpànìyàn ló wà ní àláfíà láì ṣe àárẹ̀ débì tí wọ́n yóò papodà. Oyeleke ní ó pọn dandan fún àwọn láti sọ àfọ̀mọ̀ ọ̀rọ̀ lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà nítorí gbogbo àwọn ìròyìn tó gba orí rédíò àti ayélujára. Ẹ ó rántí wí pé àwọn mẹ́rin Waris Oladeinde, Balogun Mustakeem, Abdulgafar Lukman àti Majekodunmi Soliudeen ni ilé ẹjọ́ fi si àhámọ́ ní ọjọ́ Kẹta oṣù Kejì, ọdún yìí lórí ẹ̀sùn. Ṣùgbọ́n ní ọjọ́ Kẹrìnlá, oṣù Kẹta ni ilé ẹjọ́ tú Waris Oladeinde sílẹ̀ wí pé kò ní ẹjọ́ kankan láti jẹ́ lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà. Láti ìgbà náà ló ti ku àwọn mẹ́ta nínúọgbà ẹ̀wọ̀n tí ilé ẹjọ́ fi wọ́n sí Oyeleke wá rọ̀ àwọn akọ̀ròyìn láti máa wàdìí ìṣẹ̀lẹ̀ dáadáa kí wọ́n tó máa gbé ìròyìn sórí afẹ́fẹ́ àti ayélujára.


Ṣùgbọ́n ní ọjọ́ Kẹrìnlá, oṣù Kẹta ni ilé ẹjọ́ tú Waris Oladeinde sílẹ̀ wí pé kò ní ẹjọ́ kankan láti jẹ́ lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà. Láti ìgbà náà ló ti ku àwọn mẹ́ta nínúọgbà ẹ̀wọ̀n tí ilé ẹjọ́ fi wọ́n sí Oyeleke wá rọ̀ àwọn akọ̀ròyìn láti máa wàdìí ìṣẹ̀lẹ̀ dáadáa kí wọ́n tó máa gbé ìròyìn sórí afẹ́fẹ́ àti ayélujára.


ASUU Strike effect: Gbogbo àwon tó n ṣiṣẹ́ nítorí ileẹ̀kọ́ sọ̀rọ̀ lórí ìṣòro wọn látìgbà ti ẹgbẹ́ Oluko ti daṣẹ silẹ

Wo díẹ̀ lara nkan to ti ṣẹlẹ si awọn akẹkọọ leyin ti ẹgbẹ Oluko ASUU ti daṣẹ silẹ.Ó yẹ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ gbé àjọ̀ ASUU lọ sílé ẹjọ́ fún ìfàkókò ẹni ṣòfò- Mínístà Adamu Egbẹ osise ti wọn jẹ olukọ Fasiti kaakiri Naijiria lo bẹrẹ iyanṣẹlodi lati nkan bii oṣu mẹfa sẹyin bayii. BBC jade lọ si igboro Federal University of Agriculture to wa ni Abeokuta nipinle Ogun lati lọ wo bi nkan ṣe n lọ lẹyin iyanṣẹlodi ẹgbẹ olukọ Fasiti, ASUU. Lara awọn ti BBC ba sọrọ ni Arabinrin Akinfenwa to n ta ọja, Arabinrin Bilikis Aremu to jẹ alatẹ, Arabinrin Esther Adeboye to n ta ewebẹ, Olorungbebẹ Lawal awọn awakọ, Hakeem Ogunsola to jẹ baba onile naa royin ohun ti oju gbogbo wọn ti ri lati igba ti ASUU ti daṣẹ sile bayii. Bakan naa ni Ogbeni Osunfowora Abdulhazeem, Alagba Messai JP, ati Aderonke royin inira ati gbese to ti de ba gbogbo awọn olutaja ni agbegbe ile ẹkọ giga bayii. Awọn akẹkọọ bii Pamilerin, Olashile, Olusanya Taiwo ati awọn mii naa ba BBC sọrọ lori ohun to n ṣẹlẹ si wọn bayii pẹlu ẹbẹ pe ki ijoba Naijiria jọwọ da ẹgbẹ olukọ lohun.


Suicide in Lagos: Bí iléeṣẹ́ pàjáwìrì RSS dènà ọkùnrin tó fẹ́ kó sí ''lagoon'' ní Eko ní ọjọ́ ìbí rẹ̀

Ilẹẹṣẹ pajawiri nipinlẹ Eko, Rapid Response Squad (RRS) ni awọn ti dena arakunrin ẹni ọdun mẹtadinlaadọrin to fẹ ko si inu alagbalugbu omi nipinlẹ Eko. Agbalagba ọkunrin naa ni o pe orukọ ara rẹ ni Oluwatoye Bamgboye lati ilu Oju-Ore nipinlẹ Ogun. Awọn oṣiṣẹ RRS ni ọkunrin naa ti ṣetan lati ko si inu omi nla tan ki wọn to dena rẹ . Arakunrin Bamgboye ni idojukọ ti oun koju lo mu ki oun ta ile, ilẹ ati ọkọ ti oun ni. ''Pẹlu rẹ naa ko si ọna abayọ si ipenija ton  doju kọ naa. Bakan naa lo gba owo ẹyawo, ti iṣoro naa ko si dopin lẹyin gbogbo igbiyanju naa.


Arakunrin Bamgboye ni idojukọ ti oun koju lo mu ki oun ta ile, ilẹ ati ọkọ ti oun ni. ''Pẹlu rẹ naa ko si ọna abayọ si ipenija ton  doju kọ naa. Bakan naa lo gba owo ẹyawo, ti iṣoro naa ko si dopin lẹyin gbogbo igbiyanju naa. O tun ṣalaye wipe oun ri iṣẹ ti oun si ti ṣetan lati lọ bẹrẹ iṣẹ ni ọjọ iwọle, ki wọn to pe oun ni ọjọ to yẹ ko bẹrẹ pe wọn ti fun ẹlomiran ni iṣẹ naa. ''Nitori oni jẹ ọjọ ibi mi, mo ti ṣetan lati pari aye mi loni, eru yii ti wuwo ju lọ, to  si n da ọgbẹ ọkan fun ni lapọju''. ''Iyawo mi ti kọ mi silẹ nitori ipenija ti mo n koju ati gbogbo ohun ti mo ṣe alaini.


O tun ṣalaye wipe oun ri iṣẹ ti oun si ti ṣetan lati lọ bẹrẹ iṣẹ ni ọjọ iwọle, ki wọn to pe oun ni ọjọ to yẹ ko bẹrẹ pe wọn ti fun ẹlomiran ni iṣẹ naa. ''Nitori oni jẹ ọjọ ibi mi, mo ti ṣetan lati pari aye mi loni, eru yii ti wuwo ju lọ, to  si n da ọgbẹ ọkan fun ni lapọju''. ''Iyawo mi ti kọ mi silẹ nitori ipenija ti mo n koju ati gbogbo ohun ti mo ṣe alaini. Nibayii, ileeṣẹ pajawiri naa ti gbe e lọ si agọ ọlọpaa to wa ni agọ ọlọpaa Adekunle nibi ti igbiyanju ti n lọ lọwọ lati kan si awọn mọlẹbi rẹ.


Nibayii, ileeṣẹ pajawiri naa ti gbe e lọ si agọ ọlọpaa to wa ni agọ ọlọpaa Adekunle nibi ti igbiyanju ti n lọ lọwọ lati kan si awọn mọlẹbi rẹ.


Ìyá Olúmọ Abẹ́òkúta jáde láyé lẹní ọdún 137

Iroyin to tẹ wa lọwọ lakoko  yi ti sọ pe Oloye Arabinrin Sinatu Adukẹ Sanni ti ọpọ awọn eeyan mọ si Iya Olumọ ti jade laye. BBC YORUBA gbọ pe Iya Olumọ jade laye sinu ile rẹ to wa Itoko niluu Abẹokuta, ipinlẹ Ogun, laarọ Ọjọru, Wẹside, ana. Ori oke Olumo ni Iya  Olumo wa ni iya  to Ọdun 1885 ni wọn bi Iya Olumọ, to si lo ọpọlọpọ igbesi aye rẹ labẹ oke to gbajumọ daadaa lagbaye, eyi ti wọn fi sọri ilu Abẹokuta, iyẹn Olumọ. Iya Olumọ lo wa ni iṣakoso bi wọn ṣe n bọ oke Olumọ lọdọọdun, to si mọ pupọ nipa bi wọn ṣe tẹ ilu Ẹgba, to jẹ olori ilu to wa niluu Abẹokuta. Iya yii tun wa nibẹ bi wọn ṣe yan Alake ilẹ Ẹgba mẹrin ọtọọtọ titi to fi de ori Ọba Michael Adedọtun Arẹmu Gbadebọ. Ẹkunrẹrẹ iroyin naa n bọ laipẹ.


Idiroko Border Reopening: Àwọn èèyàn Idiroko ń fẹ́ kí iṣẹ́ tètè bẹ̀rẹ̀

Ìjọba àpapọ̀ kéde ṣíṣí ibodè mẹ́rin mìíràn, èrò àwọn ọmọ Nàìjíríà ṣọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ Àwọn ènìyàn ìlú Idiroko ní ìjọba ìbílẹ̀ Ipokia, ìpínlẹ̀ Ogun tí fi ìkọnilóminú hàn sí bí ìjọba àpapọ̀ ṣe gbé àwọn ẹnu ibodè kan tì pa. Ẹnubodè Idiroko tó pa ààlà sí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà àti orílẹ̀ èdè Olómìnira Benin jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ẹnubodè tí ìjọba àpapọ̀ kéde rẹ̀ wí pé kí wọ́n ṣí láti ọjọ́  Ẹtì, ọjọ́ kejìlélógún oṣù kẹrin, ọdún 2022. Nígbà tí BBC News Yorùbá kàn sí àwọn ènìyàn ìlú láti mọ ohun tí ojú wọn rí láàárín ọdún mẹ́ta tí ẹnubodè náà wà ní títì pá, wọ́n ṣàlàyé pé ohun tí  ojú àwọn rí kọjá sísọ. Lára àwọn tó ń ta oúnjẹ àti èso nínú ọgbà ẹnubodè Idiroko ní fún ọdún mẹ́ta tí ẹnubodè náà fi wà ní títì pá ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ni kò rí nǹkankan ṣe tí ayé kò sì dẹrùn fún àwọn. Wón ní àwọn kò rí ibi kankan gba lọ dé bi tí àwọn yóò rí ọwọ́ họrí tí gbogbo ìlú sì dá páropáro. Wọ́n fi kun pé bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé inú àwọn dùn sí pé ìjọba àpapọ̀ tì ṣí ẹnubodè náà, gbogbo nǹkan kò ì tíì bọ̀ sípò fún àwọn nítorí iṣẹ́ kò ì tí bẹ̀rẹ̀ ní pẹrẹu. Agbẹnusọ àwọn ọ̀dọ́ Ipokia sọ̀rọ̀: Nínú ọ̀rọ̀ tirẹ̀, Agbẹnusọ àwọn ọ̀dọ́ ní ìjoba ìbílẹ̀  Ipokia ní ó ṣe àwọn láàánú wí pé púpọ̀ nínú àwọn ló ti jẹ́ Ọlọ́run ní pè nítorí àkóbá tí ìṣẹ̀lẹ̀ títi ẹnubodè náà kó bá àwọn.


Wón ní àwọn kò rí ibi kankan gba lọ dé bi tí àwọn yóò rí ọwọ́ họrí tí gbogbo ìlú sì dá páropáro. Wọ́n fi kun pé bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé inú àwọn dùn sí pé ìjọba àpapọ̀ tì ṣí ẹnubodè náà, gbogbo nǹkan kò ì tíì bọ̀ sípò fún àwọn nítorí iṣẹ́ kò ì tí bẹ̀rẹ̀ ní pẹrẹu. Agbẹnusọ àwọn ọ̀dọ́ Ipokia sọ̀rọ̀: Nínú ọ̀rọ̀ tirẹ̀, Agbẹnusọ àwọn ọ̀dọ́ ní ìjoba ìbílẹ̀  Ipokia ní ó ṣe àwọn láàánú wí pé púpọ̀ nínú àwọn ló ti jẹ́ Ọlọ́run ní pè nítorí àkóbá tí ìṣẹ̀lẹ̀ títi ẹnubodè náà kó bá àwọn. Ó ṣàlàyé pé kò dín ní ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹgbẹ̀fà àwọn ọ̀dọ́ ló ń ṣiṣẹ́ nínú ọgbà náà kí wọ́n tó tìí pa. Ó fi kun pé lẹ́yìn tí wọ́n ti ibodè náà ọ̀pọ̀lọpọ̀ wọn ni kò rí okoòwò kan tí wọ́n sì di nnkan mìíràn sínú ìlú. Ó tẹ̀síwájú wí pé gbogbo ètò ọrọ̀ ajé ìlú náà ló ti dẹnu kọlẹ̀ ti ohun gbogbo kò si lọ létòletò mọ nítorí pé àwọn tó ń kó ọjà wọlé jáde ló ń mú ètò ajé ìlú náà gbèrú. Bákan náà ló pàrọwà sí ìjọba bí wọ́n ṣe ṣí ẹnubodè náà láti jọ̀ ọ́ jàre báwọn dá ètò ṣíṣe ìwé orí ọkọ̀ padà sí ẹnubodè náà nítorí ohun ni iṣẹ́ tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọ̀dọ́ ìlú náà fi ń jẹun.


Ó ṣàlàyé pé kò dín ní ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹgbẹ̀fà àwọn ọ̀dọ́ ló ń ṣiṣẹ́ nínú ọgbà náà kí wọ́n tó tìí pa. Ó fi kun pé lẹ́yìn tí wọ́n ti ibodè náà ọ̀pọ̀lọpọ̀ wọn ni kò rí okoòwò kan tí wọ́n sì di nnkan mìíràn sínú ìlú. Ó tẹ̀síwájú wí pé gbogbo ètò ọrọ̀ ajé ìlú náà ló ti dẹnu kọlẹ̀ ti ohun gbogbo kò si lọ létòletò mọ nítorí pé àwọn tó ń kó ọjà wọlé jáde ló ń mú ètò ajé ìlú náà gbèrú. Bákan náà ló pàrọwà sí ìjọba bí wọ́n ṣe ṣí ẹnubodè náà láti jọ̀ ọ́ jàre báwọn dá ètò ṣíṣe ìwé orí ọkọ̀ padà sí ẹnubodè náà nítorí ohun ni iṣẹ́ tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọ̀dọ́ ìlú náà fi ń jẹun. Ó ní láti bí ọdún mẹ́fà sẹ́yìn ni ìjọba àpapọ̀ ti da dúró ṣaájú kí wọ́n tó gbé ẹnubodè náà tì pa pátápátá lọ́dún mẹ́ta sẹ́yìn Àwọn awakọ̀ náà fi ẹ̀hónú wọn hàn Nígbà tí wọ́n ń bá ikọ̀ ìròyìn BBC News Yorùbá sọ̀rọ̀ ní àwọn awakọ̀ ní ìlú Idiroko ní ojú àwọn rí tó lásìkò tí ìjọba fi gbé ẹnubodè Idiroko tì pa. Wọ́n ṣàlàyé pé ní àwọn kìí rí epo bẹntiróòlù rà nítorí ilé epo Conoil kan ṣoṣo tó wà ní ìlú Idiroko tí kógbá sílé nítorí ẹnubodè tí wọ́n tì pa. Bákan náà ni wọ́n kọminú pé ọ̀dúnrún náírà ni àwọn ń ra jálá epo bẹntiróòlù kan lọ́wọ́ àwọn tó ń lọ ra epo bẹntiróòlù ní ìlú mìíràn wá tà á fún àwọn. Wọ́n ní àkóbá ńlá ni títì tí ìjọba ti ẹnubodè náà jẹ́ fún àwọn tí ọ̀pọ̀ èèyàn sì ṣe kòńgẹ́ ọlọ́jọ́ wọn nígbà tí wọ́n jóná kú níbi tí wọ́n ti ń gbé epo bẹntiróòlù gun orí ọ̀kadà. Bẹ́ẹ̀, wọ́n fi ìrètí hàn wí pé tí ètò ọrọ̀ ajé bá bẹ̀rẹ̀ ní ẹnubodè náà, nǹkan yóò yípadà sí rere fún àwọn ènìyàn ìlú náà.


Ó ní láti bí ọdún mẹ́fà sẹ́yìn ni ìjọba àpapọ̀ ti da dúró ṣaájú kí wọ́n tó gbé ẹnubodè náà tì pa pátápátá lọ́dún mẹ́ta sẹ́yìn Àwọn awakọ̀ náà fi ẹ̀hónú wọn hàn Nígbà tí wọ́n ń bá ikọ̀ ìròyìn BBC News Yorùbá sọ̀rọ̀ ní àwọn awakọ̀ ní ìlú Idiroko ní ojú àwọn rí tó lásìkò tí ìjọba fi gbé ẹnubodè Idiroko tì pa. Wọ́n ṣàlàyé pé ní àwọn kìí rí epo bẹntiróòlù rà nítorí ilé epo Conoil kan ṣoṣo tó wà ní ìlú Idiroko tí kógbá sílé nítorí ẹnubodè tí wọ́n tì pa. Bákan náà ni wọ́n kọminú pé ọ̀dúnrún náírà ni àwọn ń ra jálá epo bẹntiróòlù kan lọ́wọ́ àwọn tó ń lọ ra epo bẹntiróòlù ní ìlú mìíràn wá tà á fún àwọn. Wọ́n ní àkóbá ńlá ni títì tí ìjọba ti ẹnubodè náà jẹ́ fún àwọn tí ọ̀pọ̀ èèyàn sì ṣe kòńgẹ́ ọlọ́jọ́ wọn nígbà tí wọ́n jóná kú níbi tí wọ́n ti ń gbé epo bẹntiróòlù gun orí ọ̀kadà. Bẹ́ẹ̀, wọ́n fi ìrètí hàn wí pé tí ètò ọrọ̀ ajé bá bẹ̀rẹ̀ ní ẹnubodè náà, nǹkan yóò yípadà sí rere fún àwọn ènìyàn ìlú náà. Ìjọba àpapọ̀ ṣí ẹnubodè Idiroko àti àwọn mẹ́ta mìíràn, wo ohun tí BBC bá bọ̀ níbẹ̀ Ìjọba àpapọ̀ ṣí ẹnubodè Idiroko àti àwọn mẹ́ta mìíràn Ní ọjọ́ Ẹtì, ọjọ́ kejìlélógún, oṣù kẹrin, ọdún 2022 ni ìjọba àpapọ̀ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà kéde ṣíṣí àwọn ẹnubodè mẹ́rin. Àwọn náà ni ẹnu ibodè Idiroko ní ìpínlẹ̀ Ogun, Jibiya ní ìpínlẹ̀ Katsina, Kamba ní Kebbi àti Ikom ní ìpínlẹ̀ Cross River. Ohun ti BBC Yoruba ba bọ ni Idi Iroko lo wa ninu fọnran yii Kini o ti ṣẹlẹ saaju?


Ìjọba àpapọ̀ ṣí ẹnubodè Idiroko àti àwọn mẹ́ta mìíràn, wo ohun tí BBC bá bọ̀ níbẹ̀ Ìjọba àpapọ̀ ṣí ẹnubodè Idiroko àti àwọn mẹ́ta mìíràn Ní ọjọ́ Ẹtì, ọjọ́ kejìlélógún, oṣù kẹrin, ọdún 2022 ni ìjọba àpapọ̀ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà kéde ṣíṣí àwọn ẹnubodè mẹ́rin. Àwọn náà ni ẹnu ibodè Idiroko ní ìpínlẹ̀ Ogun, Jibiya ní ìpínlẹ̀ Katsina, Kamba ní Kebbi àti Ikom ní ìpínlẹ̀ Cross River. Ohun ti BBC Yoruba ba bọ ni Idi Iroko lo wa ninu fọnran yii Kini o ti ṣẹlẹ saaju? Àtẹ̀jáde kan látọwọ́ igbákejì ọ̀gá àgbà àjọ tó ń mójútó ẹnubodè, Custom, E. I. Edorhe ni ìjọba àpapọ̀ ti ṣe ìkéde náà tó sì wá rọ àwọn òṣìṣẹ́ àjọ náà láti ṣàmójútó àwọn ẹnu ibodè náà daadaa. Ní oṣù kẹjọ, ọdún 2019 ni ìjọba àpapọ̀ pàṣẹ pé kí gbogbo ibodè àti ẹnu ààlà ilẹ̀ tó wọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà di títì pa nítorí àti dènà kíkó àwọn oúnjẹ kan wọ orílẹ̀ èdè yìí. Bákan náà ni ìjọba ní ìgbésẹ̀ náà yóò mú ìdàgbàsókè bá ìpèsè àwọn oúnjẹ kan bíi ìrẹsì lábẹ́nú.


Àtẹ̀jáde kan látọwọ́ igbákejì ọ̀gá àgbà àjọ tó ń mójútó ẹnubodè, Custom, E. I. Edorhe ni ìjọba àpapọ̀ ti ṣe ìkéde náà tó sì wá rọ àwọn òṣìṣẹ́ àjọ náà láti ṣàmójútó àwọn ẹnu ibodè náà daadaa. Ní oṣù kẹjọ, ọdún 2019 ni ìjọba àpapọ̀ pàṣẹ pé kí gbogbo ibodè àti ẹnu ààlà ilẹ̀ tó wọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà di títì pa nítorí àti dènà kíkó àwọn oúnjẹ kan wọ orílẹ̀ èdè yìí. Bákan náà ni ìjọba ní ìgbésẹ̀ náà yóò mú ìdàgbàsókè bá ìpèsè àwọn oúnjẹ kan bíi ìrẹsì lábẹ́nú. Ẹ̀wẹ̀, ní oṣù kejìlá, ọdún 2020, ìjọba kéde pé kí wọ́n ṣí àwọn ibodè Seme, Ilela, Maigatari àti Ofong. Láti ìgbà náà ni àwọn ènìyàn ti ń pòùngbẹ pé ìgbà wo ni ìjọba yóò ṣí àwọn yòókù kó tó di pé ìjọba kéde ṣíṣí rẹ̀ lópin ọ̀sẹ̀ tó kọjá. Àwọn ènìyàn Nàìjíríà fi ìdùnnú hàn bí ìjọba ṣe ṣí àwọn ibodè mẹ́rin mìíràn Àwọn olùgbé ẹnu ààlà ibodè orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti ń fò fáyọ̀ bí ìjọba àpapọ̀ ṣe kéde ṣíṣí àwọn ibodè tó wọ orílẹ̀ èdè yìí kan lọ́jọ́ Ajé ọjọ́ Karùndínlọ́gbọ̀n, oṣù kẹrin, ọdún 2022.


Ẹ̀wẹ̀, ní oṣù kejìlá, ọdún 2020, ìjọba kéde pé kí wọ́n ṣí àwọn ibodè Seme, Ilela, Maigatari àti Ofong. Láti ìgbà náà ni àwọn ènìyàn ti ń pòùngbẹ pé ìgbà wo ni ìjọba yóò ṣí àwọn yòókù kó tó di pé ìjọba kéde ṣíṣí rẹ̀ lópin ọ̀sẹ̀ tó kọjá. Àwọn ènìyàn Nàìjíríà fi ìdùnnú hàn bí ìjọba ṣe ṣí àwọn ibodè mẹ́rin mìíràn Àwọn olùgbé ẹnu ààlà ibodè orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti ń fò fáyọ̀ bí ìjọba àpapọ̀ ṣe kéde ṣíṣí àwọn ibodè tó wọ orílẹ̀ èdè yìí kan lọ́jọ́ Ajé ọjọ́ Karùndínlọ́gbọ̀n, oṣù kẹrin, ọdún 2022. Àjọ tó ń mójútó àwọn ẹnu ibode orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ní ọjọ́ Ẹti kéde pé ìjọba àpapọ̀ ti buwọ́lu ṣíṣí àwọn ibodè Idiroko ní ìpínlẹ̀ Ogun, Jibiya ní ìpínlẹ̀ Katsina, Kamba ní Kebbi àti Ikom ní ìpínlẹ̀ Cross River. Nínú àtẹ̀jáde kan látọwọ́ igbákejì ọ̀gá àgbà àjọ Custom, E. I. Edorhe wá rọ àwọn òṣìṣẹ́ àjọ náà láti ṣàmójútó àwọn ẹnu ibodè náà dada. Nígbà tí BBC ṣe àbẹ̀wò sí ẹnu ibodè Jibiya ní ìpínlẹ̀ Katsina, àwọn ènìyàn agbègbè náà ní ṣíṣí ẹnu ibodè náà yóò mú kí ètò ọrọ̀ ajé ní agbèegbè náà rú gọ́gọ́ si.


Àjọ tó ń mójútó àwọn ẹnu ibode orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ní ọjọ́ Ẹti kéde pé ìjọba àpapọ̀ ti buwọ́lu ṣíṣí àwọn ibodè Idiroko ní ìpínlẹ̀ Ogun, Jibiya ní ìpínlẹ̀ Katsina, Kamba ní Kebbi àti Ikom ní ìpínlẹ̀ Cross River. Nínú àtẹ̀jáde kan látọwọ́ igbákejì ọ̀gá àgbà àjọ Custom, E. I. Edorhe wá rọ àwọn òṣìṣẹ́ àjọ náà láti ṣàmójútó àwọn ẹnu ibodè náà dada. Nígbà tí BBC ṣe àbẹ̀wò sí ẹnu ibodè Jibiya ní ìpínlẹ̀ Katsina, àwọn ènìyàn agbègbè náà ní ṣíṣí ẹnu ibodè náà yóò mú kí ètò ọrọ̀ ajé ní agbèegbè náà rú gọ́gọ́ si. Alhaji Salisu Jibiya sọ fún BBC pé inú awọn dún nítorí pé ọdún mẹ́ta ní àwọn fi ń gbé nínú ìnira nítorí káràkátà kò wáyé ní agbègbè àwọn. Jibiya ní àwọn ti le máa kó ẹ̀wà, áyá, làbídùn wọlé báyìí ṣùgbọ́n àwọn yóò san owo orí ọjà lórí wọn pẹ̀lú àṣẹ tuntun tí ìjọba àpapọ̀ pa yìí. Ní ìpínlẹ̀ Kebbi bákan náà, ibodè Kamba náà ti jẹ́ ṣíṣí tí àwọn ènìyàn agbègbè náà sọ fún ikọ̀ BBC pé ohun tí àwọn ti ń pa òǹgbẹ rẹ̀ láti ọjọ́ pípẹ́ ni.


Alhaji Salisu Jibiya sọ fún BBC pé inú awọn dún nítorí pé ọdún mẹ́ta ní àwọn fi ń gbé nínú ìnira nítorí káràkátà kò wáyé ní agbègbè àwọn. Jibiya ní àwọn ti le máa kó ẹ̀wà, áyá, làbídùn wọlé báyìí ṣùgbọ́n àwọn yóò san owo orí ọjà lórí wọn pẹ̀lú àṣẹ tuntun tí ìjọba àpapọ̀ pa yìí. Ní ìpínlẹ̀ Kebbi bákan náà, ibodè Kamba náà ti jẹ́ ṣíṣí tí àwọn ènìyàn agbègbè náà sọ fún ikọ̀ BBC pé ohun tí àwọn ti ń pa òǹgbẹ rẹ̀ láti ọjọ́ pípẹ́ ni. Yahusa Sahabi ni ohun tí ṣíṣí ẹnu ibodè náà fi dùn mọ́ òun jùlọ ni wí pé gbogbo ọ̀wọ́n gógó tó bá oúnjẹ́ ni àdínkù yóò bá ní àsìkò yìí. Ó ní ìnira tí bí ìjọba ṣe ti ibodè náà kó bá àwọn kò kéré rárá, tí àwọn yóò sì mí mímí àláfíà báyìí. Kí ló ti ṣẹlẹ̀ sẹ́yìn?


Yahusa Sahabi ni ohun tí ṣíṣí ẹnu ibodè náà fi dùn mọ́ òun jùlọ ni wí pé gbogbo ọ̀wọ́n gógó tó bá oúnjẹ́ ni àdínkù yóò bá ní àsìkò yìí. Ó ní ìnira tí bí ìjọba ṣe ti ibodè náà kó bá àwọn kò kéré rárá, tí àwọn yóò sì mí mímí àláfíà báyìí. Kí ló ti ṣẹlẹ̀ sẹ́yìn? Ní oṣù kẹjọ, ọdún 2019 ni ìjọba àpapọ̀ pàṣẹ pé kí gbogbo ibodè àti ẹnu ààlà ilẹ̀ tó wọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà di títì pa nítorí àti dènà kíkó àwọn oúnjẹ kan wọ orílẹ̀ èdè yìí. Bákan náà ni ìjọba ní ìgbésẹ̀ náà yóò mú ìdàgbàsókè bá ìpèsè àwọn oúnjẹ kan bíi ìrẹsì lábẹ́nú. Ẹ̀wẹ̀, ní oṣù kejìlá, ọdún 2020, ìjọba kéde pé kí wọ́n ṣí àwọn ibodè Seme, Ilela, Maigatari àti Ofong.


Ní oṣù kẹjọ, ọdún 2019 ni ìjọba àpapọ̀ pàṣẹ pé kí gbogbo ibodè àti ẹnu ààlà ilẹ̀ tó wọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà di títì pa nítorí àti dènà kíkó àwọn oúnjẹ kan wọ orílẹ̀ èdè yìí. Bákan náà ni ìjọba ní ìgbésẹ̀ náà yóò mú ìdàgbàsókè bá ìpèsè àwọn oúnjẹ kan bíi ìrẹsì lábẹ́nú. Ẹ̀wẹ̀, ní oṣù kejìlá, ọdún 2020, ìjọba kéde pé kí wọ́n ṣí àwọn ibodè Seme, Ilela, Maigatari àti Ofong.


Wo bí Lukman ti ẹbí gbé òkú ìkókó fún pé kó bá wọn sin ín ṣe gbẹ̀yìn ẹ̀bi lọ bẹ́ orí òkú ọmọ náà

Boroboro ni baale ile kan ti wọn pe orukọ rẹ ni Kushimọ Lukmọn n ka laarọ oni, ọjọ Iṣẹgun, lẹyin to ge ori oku ọmọdekunrin kan ni itẹku, pẹlu erongba lati ta a fun etutu owo. Gẹgẹ bi iroyin to tẹ BBC YORUBA lọwọ laipẹ yii, wọn ni awọn obi ọmọ naa lo gbe oku rẹ wa fun Lukmọn, ẹni to n ṣiṣẹ alaabo ni itẹku MABOD to wa ladugbo Oke-Yidi si Abule-Ọlọni niluu Abẹokuta lọjọ Aje,  ni ana. Wọn ni iwaju awọn obi ọmọ yii ni Lukmọn ti sin in ni nnkan bi agogo meje irọlẹ ọjọ Aje, ọjọ karundinlọgbọn, oṣu ti a wa yii. Nnkan bi agogo mẹfa aarọ oni la gbọ pe Lukmọn lọ hu oku ọmọ naa jade, to si ge ori rẹ lati lọ ta a fun ẹni ti wọn lo bẹẹ lọwẹ ori oku. BBC YORUBA ri i gbọ pe nibi ti Lukmọn ti n wa iyẹpẹ bo ẹya ara oku ọmọ naa to ku lawọn oṣiṣẹ eto aabo ipinlẹ Ogun ti a mọ si So-Safe Corps ti kofiri rẹ, ti wọn si lọ ba a nibẹ. Wọn ni ṣe lo ba awọn oṣiṣẹ So-Safe Corps ọhun wọya ija nigba ti aṣiri rẹ tu si wọn lọwọ.


Nnkan bi agogo mẹfa aarọ oni la gbọ pe Lukmọn lọ hu oku ọmọ naa jade, to si ge ori rẹ lati lọ ta a fun ẹni ti wọn lo bẹẹ lọwẹ ori oku. BBC YORUBA ri i gbọ pe nibi ti Lukmọn ti n wa iyẹpẹ bo ẹya ara oku ọmọ naa to ku lawọn oṣiṣẹ eto aabo ipinlẹ Ogun ti a mọ si So-Safe Corps ti kofiri rẹ, ti wọn si lọ ba a nibẹ. Wọn ni ṣe lo ba awọn oṣiṣẹ So-Safe Corps ọhun wọya ija nigba ti aṣiri rẹ tu si wọn lọwọ. Diẹ lo ku ko na papa bora, ṣugbọn ti wọn ko jẹ ko raaye salọ. Latibẹ la gbọ pe wọn ti gbe e lọ si ọfiisi wọn to wa ni Oke-Ilewo niluu Abẹokuta lati fi oju rẹ han fun ọga wọn. Bawo ni ọmọ naa ṣe ku.


Diẹ lo ku ko na papa bora, ṣugbọn ti wọn ko jẹ ko raaye salọ. Latibẹ la gbọ pe wọn ti gbe e lọ si ọfiisi wọn to wa ni Oke-Ilewo niluu Abẹokuta lati fi oju rẹ han fun ọga wọn. Bawo ni ọmọ naa ṣe ku. A gbọ pe aisan kidinrin lo n ba ọmọ naa ja, ko to di pe awọn obi rẹ gbe e lati ilu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ wa si ọsibitu Federal Medical Center to wa ni Idi-Aba, Abẹokuta fun itọju. Ko din ni oṣu kan gbako ti wọn ni ọmọ naa lo ni ọsibitu FMC yii, to si jẹ pe ọjọ Aje, Mọnde ana lo pada ku. Lati ma maa gbe oku rẹ kaakiri lo jẹ ki wọn gbe e lọ si itẹku MABOD yii lati sin in sibẹ.


A gbọ pe aisan kidinrin lo n ba ọmọ naa ja, ko to di pe awọn obi rẹ gbe e lati ilu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ wa si ọsibitu Federal Medical Center to wa ni Idi-Aba, Abẹokuta fun itọju. Ko din ni oṣu kan gbako ti wọn ni ọmọ naa lo ni ọsibitu FMC yii, to si jẹ pe ọjọ Aje, Mọnde ana lo pada ku. Lati ma maa gbe oku rẹ kaakiri lo jẹ ki wọn gbe e lọ si itẹku MABOD yii lati sin in sibẹ. Bi wọn ṣe de'bẹ ni wọn ti ri Lukmọn to n ṣiṣẹ ọlọdẹ nibẹ, ẹni to ṣeleri lati ba won sin oku ọmọ naa lẹyin ti idunadura wọ laaarin wọn. Nnkan bi agogo meje irọlẹ la gbọ pe Lukmọn sinku ọmọ ọhun ko to di pe awọn oni rẹ gba ilu Ibadan ti wọn ti wa lọ. Agbẹnusọ ileeṣẹ So-Safe Corps sọrọ Ọgbẹni Mọruf Yusuf nigba to n ba BBC YORUBA sọrọ lori iṣẹlẹ yii sọ pe ẹdun ọkan lo jẹ fun ọga awọn, Sọji Ganzallo nigba to gbọ, bo tilẹ jẹ pe o.gbe oriyin fun awọn ọmọṣẹ rẹ to rọwọ to Lukmọn.


Bi wọn ṣe de'bẹ ni wọn ti ri Lukmọn to n ṣiṣẹ ọlọdẹ nibẹ, ẹni to ṣeleri lati ba won sin oku ọmọ naa lẹyin ti idunadura wọ laaarin wọn. Nnkan bi agogo meje irọlẹ la gbọ pe Lukmọn sinku ọmọ ọhun ko to di pe awọn oni rẹ gba ilu Ibadan ti wọn ti wa lọ. Agbẹnusọ ileeṣẹ So-Safe Corps sọrọ Ọgbẹni Mọruf Yusuf nigba to n ba BBC YORUBA sọrọ lori iṣẹlẹ yii sọ pe ẹdun ọkan lo jẹ fun ọga awọn, Sọji Ganzallo nigba to gbọ, bo tilẹ jẹ pe o.gbe oriyin fun awọn ọmọṣẹ rẹ to rọwọ to Lukmọn. Yusuf wa jẹ ko di mimọ pe Lukmọn jẹwọ fun wọn pe Oloye kan ti wọn n pe ni Ifalonishe, ẹni ti ọpọ awọn eeyan mọ si Lanroye lo ran an oun niṣẹ naa, lẹyin adehun ẹgbẹrun lọna aadọta naira ti wọn jọ ṣe. Yusuf sọ pe ọga awọn ti paṣẹ pe ki awọn oṣiṣẹ wọn tẹsiwaju iwadii lati ri awọn to ran Lukmọn, ẹni to n gbe ni ojule kẹsan, adugbo Abule-Ọlọni, Oke-Yidi, Abẹokuta, iyẹn nitosi itẹku naa mu, ati pe ki wọn lọ fa a le awọn ọlọpaa lọwọ. O ni ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Lanre Bankọle ni wọn lọ fa Lukmọn le lọwọ fun iwadii siwaju si i. Lati fi idi iroyin naa mulẹ, BBC YORUBA ba agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa, Abimbọla Oyeyẹmi sọrọ, ṣugbọn to sọ pe oun ko ti i gbọ si iṣẹlẹ naa, ati pe oun yoo ṣe iwadii, ti oun yoo si jẹ ka mọ abọ iwadii oun.


Yusuf wa jẹ ko di mimọ pe Lukmọn jẹwọ fun wọn pe Oloye kan ti wọn n pe ni Ifalonishe, ẹni ti ọpọ awọn eeyan mọ si Lanroye lo ran an oun niṣẹ naa, lẹyin adehun ẹgbẹrun lọna aadọta naira ti wọn jọ ṣe. Yusuf sọ pe ọga awọn ti paṣẹ pe ki awọn oṣiṣẹ wọn tẹsiwaju iwadii lati ri awọn to ran Lukmọn, ẹni to n gbe ni ojule kẹsan, adugbo Abule-Ọlọni, Oke-Yidi, Abẹokuta, iyẹn nitosi itẹku naa mu, ati pe ki wọn lọ fa a le awọn ọlọpaa lọwọ. O ni ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Lanre Bankọle ni wọn lọ fa Lukmọn le lọwọ fun iwadii siwaju si i. Lati fi idi iroyin naa mulẹ, BBC YORUBA ba agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa, Abimbọla Oyeyẹmi sọrọ, ṣugbọn to sọ pe oun ko ti i gbọ si iṣẹlẹ naa, ati pe oun yoo ṣe iwadii, ti oun yoo si jẹ ka mọ abọ iwadii oun.


Hausa, yoruba clash in Ogun: Bóyá Bàálẹ̀ tí wọ́n ní wọ́n dáná sun ló ṣá ìṣáná fúnrarẹ̀ lẹ́gbẹ̀ẹ́ 'jẹnẹrétọ̀'

Ija igboro bẹ silẹ ni ilu Abekouta nipinlẹ Ogun laarin awọn ẹya Yoruba ati  ẹya Hausa to n gbe ni adugbo Ọja Lafenwa ni Abeokuta, olu ilu ipinlẹ Ogun. Gẹgẹ baa ṣe gbọ owurọ ọjọ Aje ni ikọlu naa ṣẹlẹ ko to wa di ranto lọjọ Iṣẹgun eyi to fa ki wọn maa dana sun oniruuru ile itaja ti ọpọlọpọ eeyan si farapa nibẹ. Alukoro Ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi ṣalaye lori eto rẹdio kan nipinlẹ Ogun pe ootọ ni ija waye laarin arakunrin Hausa kan ati Yoruba kan ti iwadii si fidi rẹ mulẹ pe Yoruba ṣe Hausa ọhun léṣe. Ọkùnrin àkọ́kọ́ tó ṣàṣeyọrí lílo ọkàn ẹlẹ́dẹ̀ láti mi ti padà kú o! "Nkan taa le pe ni ahesọ ọrọ lo da wahala Lafenwa silẹ, ohun toju wa ko to ka maa sọ pe o ṣẹlẹ". Alukoro Ọlọpaa na ni lojiji lawọn kan kan dede jade ti wọn n sọ pe Hausa ti wọn gbe lọ ileewosan ti Yoruba ṣeleṣe ti ku.


Ọkùnrin àkọ́kọ́ tó ṣàṣeyọrí lílo ọkàn ẹlẹ́dẹ̀ láti mi ti padà kú o! "Nkan taa le pe ni ahesọ ọrọ lo da wahala Lafenwa silẹ, ohun toju wa ko to ka maa sọ pe o ṣẹlẹ". Alukoro Ọlọpaa na ni lojiji lawọn kan kan dede jade ti wọn n sọ pe Hausa ti wọn gbe lọ ileewosan ti Yoruba ṣeleṣe ti ku. "Hausa na ko tii ku, ko sẹni kankan to ku, aye lo wa, tori mo wa nileewosan FMC ti wọn gbe e lọ". O ni ahesọ ọrọ lo fa a ti awọn Hausa ẹgbẹ rẹ fi gbera pe afi kawọn naa lọ gbẹsan lara Yoruba ọhun. Iroyin to gbode kan sọ pe ọpọlọpọ dukia to to miliọnu ni wọn bajẹ latari ikọlu yii.


"Hausa na ko tii ku, ko sẹni kankan to ku, aye lo wa, tori mo wa nileewosan FMC ti wọn gbe e lọ". O ni ahesọ ọrọ lo fa a ti awọn Hausa ẹgbẹ rẹ fi gbera pe afi kawọn naa lọ gbẹsan lara Yoruba ọhun. Iroyin to gbode kan sọ pe ọpọlọpọ dukia to to miliọnu ni wọn bajẹ latari ikọlu yii. 'Gbogbo ẹ̀yà ara Bamise Ayanwole ló pé nígbà tí mo rí  òkú rẹ̀' A ti rí ilé ti à ń lọ lọ́ọ̀kán báyìí díẹ̀ ló kù - Ọ̀jọ̀gbọ́n Banji Akintoye lásíkò àjọyọ̀ ìtúsílẹ̀ Sunday Igboho Ademola Adeleke ní igun kíni PDP ní Osogbo fà kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọmọ oyè láti díje dupò gómìnà Osun Ẹwẹ, Oyeyemi ni ọwọ ti tẹ eeyan meje lara awọn to da wahala yii silẹ ati pe awọn si n ṣewadii lọ. O ni gbogbo awọn to lọwọ ninu iṣẹlẹ naa lawọn yoo ṣa pe. "Atẹni to kọkọ bẹrẹ wahala to ṣe eeyan leṣe ati awọn to n farapamọ labẹ irọ pe Lagbaja ti ku ti wọn n fa wahala gbogbo wọn la o fi jofin".


'Gbogbo ẹ̀yà ara Bamise Ayanwole ló pé nígbà tí mo rí  òkú rẹ̀' A ti rí ilé ti à ń lọ lọ́ọ̀kán báyìí díẹ̀ ló kù - Ọ̀jọ̀gbọ́n Banji Akintoye lásíkò àjọyọ̀ ìtúsílẹ̀ Sunday Igboho Ademola Adeleke ní igun kíni PDP ní Osogbo fà kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọmọ oyè láti díje dupò gómìnà Osun Ẹwẹ, Oyeyemi ni ọwọ ti tẹ eeyan meje lara awọn to da wahala yii silẹ ati pe awọn si n ṣewadii lọ. O ni gbogbo awọn to lọwọ ninu iṣẹlẹ naa lawọn yoo ṣa pe. "Atẹni to kọkọ bẹrẹ wahala to ṣe eeyan leṣe ati awọn to n farapamọ labẹ irọ pe Lagbaja ti ku ti wọn n fa wahala gbogbo wọn la o fi jofin". O ni Seriki Hausa nipinlẹ naa to wa sibẹ lati wa petu saawọ gan wọn ṣe e leṣe gidi gan toun naa ti ba ara rẹ ni ileewosan to n gba itọju. "Ahesọ kan naa tun wa lọ kaakiri pe wọn dana sun Baalẹ kan, Muyideen Akanni nibi kan, iwadii ti awa ṣe titi di asiko yii ko fihan pe wọn dana sun Baalẹ kankan". "Ijamba ina ni awa ka jijona Baalẹ Muyideen si toripe gbogbo oju ferese ti awọn eeyan n pariwo pe ole gba wọle ni a yẹwo ti ko si wa ni ipo ibajẹ".


O ni Seriki Hausa nipinlẹ naa to wa sibẹ lati wa petu saawọ gan wọn ṣe e leṣe gidi gan toun naa ti ba ara rẹ ni ileewosan to n gba itọju. "Ahesọ kan naa tun wa lọ kaakiri pe wọn dana sun Baalẹ kan, Muyideen Akanni nibi kan, iwadii ti awa ṣe titi di asiko yii ko fihan pe wọn dana sun Baalẹ kankan". "Ijamba ina ni awa ka jijona Baalẹ Muyideen si toripe gbogbo oju ferese ti awọn eeyan n pariwo pe ole gba wọle ni a yẹwo ti ko si wa ni ipo ibajẹ". O ṣalaye pe boya Baalẹ ọhun lọ si ẹgbọ ẹrọ alupupu amunawa wọn, boya o si tun wa ṣa iṣana nibẹ ni ina ṣe bugbamu to ran mọ ẹrọ amuna wa ọhun. Timothy Adegoke: Ìyàwó Timothy Adegoke jẹ́rìí nípa ọkọ rẹ̀ nílé ẹjọ́, gbọ́ nípa ìjà tó jà fún ọkọ̀ rẹ̀ Ademola Adeleke ní igun kíni PDP ní Osogbo fà kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọmọ oyè láti díje dupò gómìnà Osun O ni idi ni pe ko si aridaju tabi ijẹri ẹnikẹni to wa lati sọ pe eeyan kan lo kanlẹ lọ da ina sun Baalẹ ọhun lọsan gangan. "Ati pe iyawo Baalẹ ọhun sọ fun wa pe oun kan dede gbọ ariwo nibi ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ".


O ṣalaye pe boya Baalẹ ọhun lọ si ẹgbọ ẹrọ alupupu amunawa wọn, boya o si tun wa ṣa iṣana nibẹ ni ina ṣe bugbamu to ran mọ ẹrọ amuna wa ọhun. Timothy Adegoke: Ìyàwó Timothy Adegoke jẹ́rìí nípa ọkọ rẹ̀ nílé ẹjọ́, gbọ́ nípa ìjà tó jà fún ọkọ̀ rẹ̀ Ademola Adeleke ní igun kíni PDP ní Osogbo fà kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọmọ oyè láti díje dupò gómìnà Osun O ni idi ni pe ko si aridaju tabi ijẹri ẹnikẹni to wa lati sọ pe eeyan kan lo kanlẹ lọ da ina sun Baalẹ ọhun lọsan gangan. "Ati pe iyawo Baalẹ ọhun sọ fun wa pe oun kan dede gbọ ariwo nibi ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ". Alukoro Ọlọpaa ni Seriki ti n gba itọju bayii nileewosan Federal Medical Cetre, Idi-Aba. Bakan naa lo ni awọn ti kawọ iṣẹlẹ naa ko bayii. Olutaja kan to ṣoju rẹ koro kan sọ fun awọn oniroyin kan pe ohun to mu ki ija naa burẹkẹ sii ni pe wọn lero pe arakunrin Hausa ti wọn ṣeleṣe gidigan ti ku eyi lo si ni o mu inu bi awọn Hausa to n gbe nibẹ ti wọn fi tu sita ti wọn si n ba ọpọlọpọ dukia jẹ.


Alukoro Ọlọpaa ni Seriki ti n gba itọju bayii nileewosan Federal Medical Cetre, Idi-Aba. Bakan naa lo ni awọn ti kawọ iṣẹlẹ naa ko bayii. Olutaja kan to ṣoju rẹ koro kan sọ fun awọn oniroyin kan pe ohun to mu ki ija naa burẹkẹ sii ni pe wọn lero pe arakunrin Hausa ti wọn ṣeleṣe gidigan ti ku eyi lo si ni o mu inu bi awọn Hausa to n gbe nibẹ ti wọn fi tu sita ti wọn si n ba ọpọlọpọ dukia jẹ. Amọṣa, Oyeyemi fi aridaju han pe lodi si ariwo ti awọn eeyan n pa kiri, ko si ẹmi kankan to ba iṣẹlẹ naa lọ,


Amọṣa, Oyeyemi fi aridaju han pe lodi si ariwo ti awọn eeyan n pa kiri, ko si ẹmi kankan to ba iṣẹlẹ naa lọ,


Abeokuta Leme ritual murder: Adájọ́ ní kí wọ́n fi Tọkọtayà tí wọ́n ka ẹ̀yà ara mọ́ lọ́wọ́ sí ọ̀gbà ẹ̀wọ̀n ní Obafemi Owode

Adajọ ni ki wọn fi ololufẹ meji ti wọn ka ẹya ara eeyan mọ lọwọ l'Abẹokuta pamọ s'ọgba ẹwọnỌwọ́ ọlọ́pàá tẹ tọkọtaya tó gbé ẹ̀yà ara ènìyàn pamọ́ sínú yàrá l'Ogun Saaju leyin ti ọwọ́ agbofinro ti tẹ́ awọn Tokotaya yii ni ọ̀rọ̀ naa ti se ọ̀pọ̀ ni kayeefi. Onidajọ I. O. Abudu paṣẹ pe ki Kẹhinde Ọladimeji to jẹ́ ẹni ọdun mẹtalelogoji ati Adejumọkẹ Raji ti oun naa jẹ́ ẹni ọdun marundinlọgbọn lọ maa gbadun ara wọn ni atimọ́le to wa ni Obafemi Owode nipinle Ogun titi igbẹjọ miran yoo fi waye. Kini o sele nile ẹjọ́ bayii? Adajọ ile-ẹjọ giga t'ipinlẹ Ogun to wa lagbegbe Iṣabọ niluu Abẹokuta ti paṣẹ pe ki wọn fi ọkọ at'iyawo naa si ahamo. Awon Tokotaya naa ni wọn ka ẹya ara eeyan mọ lọwọ lagbegbe Lẹmẹ niluu Abẹokuta, ipinlẹ Ogun pamọ si ọgba ẹwọn to wa ni Ọba, ijọba ibilẹ Ọbafẹmi Owode. Ki loun to ṣẹlẹ gan-an?


Adajọ ile-ẹjọ giga t'ipinlẹ Ogun to wa lagbegbe Iṣabọ niluu Abẹokuta ti paṣẹ pe ki wọn fi ọkọ at'iyawo naa si ahamo. Awon Tokotaya naa ni wọn ka ẹya ara eeyan mọ lọwọ lagbegbe Lẹmẹ niluu Abẹokuta, ipinlẹ Ogun pamọ si ọgba ẹwọn to wa ni Ọba, ijọba ibilẹ Ọbafẹmi Owode. Ki loun to ṣẹlẹ gan-an? Bẹ o ba gbagbe, ọjọ kejila, oṣu keji, ọdun yii ni aṣiri Kẹhinde ati Adejumọkẹ tu sita pẹlu ẹya ara oku ni ojule kejilelaadọrin, opopona MKO Abiọla, Lẹmẹ. Ṣaaju asiko yii la gbọ pe awọ ara agbegbe Lẹmẹ yii ṣakiyesi ageku oku kan leti odo, ti wọn ko si mọ bo ṣe debẹ, eyi lo jẹ ki wọn ranṣẹ sawọn ọlọpaa agbegbe Kemta, Idi Aba, ti wọn si bẹrẹ iwadii lori ẹ. Lẹyin ọsẹ meji la gbọ pe aṣiri awọn ọkọ at'iyawo yii tu pẹlu ẹya ara oku ti wọn gbe pamọ sinu ike omi nla ninu yara wọn. Lẹyin o rẹyin la gbọ pe Ifẹoluwa Adeh, ọmọ ọdun mejilelogun ni wọn tan lati pa danu.


Bẹ o ba gbagbe, ọjọ kejila, oṣu keji, ọdun yii ni aṣiri Kẹhinde ati Adejumọkẹ tu sita pẹlu ẹya ara oku ni ojule kejilelaadọrin, opopona MKO Abiọla, Lẹmẹ. Ṣaaju asiko yii la gbọ pe awọ ara agbegbe Lẹmẹ yii ṣakiyesi ageku oku kan leti odo, ti wọn ko si mọ bo ṣe debẹ, eyi lo jẹ ki wọn ranṣẹ sawọn ọlọpaa agbegbe Kemta, Idi Aba, ti wọn si bẹrẹ iwadii lori ẹ. Lẹyin ọsẹ meji la gbọ pe aṣiri awọn ọkọ at'iyawo yii tu pẹlu ẹya ara oku ti wọn gbe pamọ sinu ike omi nla ninu yara wọn. Lẹyin o rẹyin la gbọ pe Ifẹoluwa Adeh, ọmọ ọdun mejilelogun ni wọn tan lati pa danu. Adajo Abudu sọ̀rọ̀ ilẹ́ kun lori idi ti ileejọ́ ko fi ni gba beeli wọ́n: Adajọ ile-ẹjọ naa, Onidajọ I. O Abudu kọ lati gba ẹbẹ awọn t'ọkọ-t'iyawo naa. O salaye idi ti ile ejo ko se ni fi oju aanu wo wọn. Eyi lo fi so pe ki wọn lọ maa gbatẹgun lọgba ẹwọn to wa ni Obafemi Owode ni ipinle Ogun.


Adajo Abudu sọ̀rọ̀ ilẹ́ kun lori idi ti ileejọ́ ko fi ni gba beeli wọ́n: Adajọ ile-ẹjọ naa, Onidajọ I. O Abudu kọ lati gba ẹbẹ awọn t'ọkọ-t'iyawo naa. O salaye idi ti ile ejo ko se ni fi oju aanu wo wọn. Eyi lo fi so pe ki wọn lọ maa gbatẹgun lọgba ẹwọn to wa ni Obafemi Owode ni ipinle Ogun. .Kini awọn agbejọ́rò sọ? Ṣaaju asiko yii ni agbẹjọro fawọn ọlọpaa, Oluwatosin Jacson ṣalaye fun ile-ẹjọ pe ọjọ kejila, oṣu keji, ọdun yii lawọn mejeeji ṣe ẹṣẹ naa. O ni ṣe ni awọn mejeeji pawọpọ lati tan Ifẹoluwa Adeh, ẹni to jẹ ọrẹ timọtimọ si Adejumọkẹ wa sile wọn.


.Kini awọn agbejọ́rò sọ? Ṣaaju asiko yii ni agbẹjọro fawọn ọlọpaa, Oluwatosin Jacson ṣalaye fun ile-ẹjọ pe ọjọ kejila, oṣu keji, ọdun yii lawọn mejeeji ṣe ẹṣẹ naa. O ni ṣe ni awọn mejeeji pawọpọ lati tan Ifẹoluwa Adeh, ẹni to jẹ ọrẹ timọtimọ si Adejumọkẹ wa sile wọn. Agbehoro naa ni pe nigba ti wọn tan Ifẹoluwa de ile wọn, wọn dana fun, wọn si fi oogun orun sinu ounjẹ naa, lẹyin eyi ni wọn dumbu ẹ, ti wọn si ta ori rẹ ni ẹgbẹrun lọna aadọrin naira fun babalawo kan niluu Ibadan. Esun wo ni wọ́n fi kan Tokotaya naa bayii nile ẹjọ́? Ẹsun ti wọn ka si awọn mejeeji yii lẹsẹ la gbọ pe o tako iwe ofin ọdaran t'ipinlẹ Ogun, t'ọdun 2006, aba;a 324 ati 319(1).


Agbehoro naa ni pe nigba ti wọn tan Ifẹoluwa de ile wọn, wọn dana fun, wọn si fi oogun orun sinu ounjẹ naa, lẹyin eyi ni wọn dumbu ẹ, ti wọn si ta ori rẹ ni ẹgbẹrun lọna aadọrin naira fun babalawo kan niluu Ibadan. Esun wo ni wọ́n fi kan Tokotaya naa bayii nile ẹjọ́? Ẹsun ti wọn ka si awọn mejeeji yii lẹsẹ la gbọ pe o tako iwe ofin ọdaran t'ipinlẹ Ogun, t'ọdun 2006, aba;a 324 ati 319(1). Onidajọ Abudu wa sun igbẹjọ miran si ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kẹrin, ọdun ti a wa yii.


Onidajọ Abudu wa sun igbẹjọ miran si ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kẹrin, ọdun ti a wa yii.


Oja Odan ritual: Ìwádìí tó kúná ni a fẹ́ láti mọ̀ àwọn Onígbọ̀wọ́ olóògùn owó ní Oja Odan- Oba Oladiipo Oyebamiji

Ọ̀rọ̀ pipa awọn eeyan ati ki wọn maa kun wọn si wẹlẹwẹlẹ nitori ọna lati di olowo ojiji ni Naijiria ti n bi Ige ati Adubi ni asiko yii. Ni agbegbe Oja Odan ni ipinle Ogun ni guusu Iwo Oorun Naijiria ni ọwọ ti tẹ awọn meji pe wọn ṣe iku ọdọ kan lati fi ṣe etutu ọla. Lẹyin naa ni awọn ọdọ Oja Odan fariga ti wọn si kọlu agọ ọlọpaa ti wọn ko awon afurasi yii si ti wọn si fi agidi ko wọn sita ti wọn si pada dana sun wọn nibẹ ni ojutaye.Ará àdúgbò dáná sun afurasí méji tí wọ́n bá orí èèyàn lọ́wọ́ wọn ní àgọ́ ọlọ́pàá ní ọjà ọ̀dàn Nibo ni ọ̀rọ̀ dé duro bayii ni Oja Odan? Nigba ti BBC Yoruba kan sibẹ lati mọ ibi ti ọrọ de duro lori iṣẹlẹ yii ni a ri awọn kan ba sọrọ. Oba Oladiipo Oyebamiji to jẹ Kabesi to n jọba ni Oja Odan sọrọ ilẹ kun lori ohun to ṣẹlẹ naa. Kabiesi koro oju si idajo owo eni  pefun iwadi to peye.


Nigba ti BBC Yoruba kan sibẹ lati mọ ibi ti ọrọ de duro lori iṣẹlẹ yii ni a ri awọn kan ba sọrọ. Oba Oladiipo Oyebamiji to jẹ Kabesi to n jọba ni Oja Odan sọrọ ilẹ kun lori ohun to ṣẹlẹ naa. Kabiesi koro oju si idajo owo eni  pefun iwadi to peye. Awon Odo ilu oja odan ni opin ose yii ya wo ago olopaa to wa ni Oja-Odan nijoba ibile  ariwa Yewa  nipinle Ogun ti won si gbe awon meji ti won fura si pe won seku  pa odo kan ni ilu naa ti won si dana sun won ni waju ago olopa ilu  na. Kini awọn elomii tun sọ lori iṣẹlẹ naa? Eni kan to jẹ Osoju mi koro se lalaye pe àwọn odo ilu  náà borí àwọn ọlọ́pàá, tí wọ́n sì kó àwọn afurasí náà kúrò ní àtìmọ́lé, tí wọ́n sì dáná sun wọ́n níwájú àgọ́ olppa náà.


Awon Odo ilu oja odan ni opin ose yii ya wo ago olopaa to wa ni Oja-Odan nijoba ibile  ariwa Yewa  nipinle Ogun ti won si gbe awon meji ti won fura si pe won seku  pa odo kan ni ilu naa ti won si dana sun won ni waju ago olopa ilu  na. Kini awọn elomii tun sọ lori iṣẹlẹ naa? Eni kan to jẹ Osoju mi koro se lalaye pe àwọn odo ilu  náà borí àwọn ọlọ́pàá, tí wọ́n sì kó àwọn afurasí náà kúrò ní àtìmọ́lé, tí wọ́n sì dáná sun wọ́n níwájú àgọ́ olppa náà. Oba ilu na Oba Oladipo Oyebamiji oloja ti ilu  ojo odan ba bbc yoruba soro to si koro oju si iwa  odaju awon odo ilu naa. Ope fun iwadii to kuna  lati fi oju awon onigbowo awon onise  labi na han ati lati dekun iseku pani  ni agbe naa. Kini awọn ọlọpaa sọ fun BBC nipa bi awọn ọdọ ṣe dana sun afurasi?


Oba ilu na Oba Oladipo Oyebamiji oloja ti ilu  ojo odan ba bbc yoruba soro to si koro oju si iwa  odaju awon odo ilu naa. Ope fun iwadii to kuna  lati fi oju awon onigbowo awon onise  labi na han ati lati dekun iseku pani  ni agbe naa. Kini awọn ọlọpaa sọ fun BBC nipa bi awọn ọdọ ṣe dana sun afurasi? Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ naa, Abimbola Oyeyemi, fidi rẹ mulẹ pe awọn eeyan naa yabo ibudo naa, ti wọn ba awọn oṣiṣẹ ọlọpaa ti wọn wa ni ibi iṣẹ, ti wọn si ji awọn afurasi naa gbe, ti wọn lu wọn pa, ti wọn si dana sun oku wọn. Oyeyemi ṣe apejuwe igbese naa gẹgẹ bi "idajọ owo are eni" o sọ pe ko ni aaye ninu ofin Naijiria..


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ naa, Abimbola Oyeyemi, fidi rẹ mulẹ pe awọn eeyan naa yabo ibudo naa, ti wọn ba awọn oṣiṣẹ ọlọpaa ti wọn wa ni ibi iṣẹ, ti wọn si ji awọn afurasi naa gbe, ti wọn lu wọn pa, ti wọn si dana sun oku wọn. Oyeyemi ṣe apejuwe igbese naa gẹgẹ bi "idajọ owo are eni" o sọ pe ko ni aaye ninu ofin Naijiria..


Oja Odan killing: 'Accident' ọlọ́kàdá ló tú àṣírí àwọn afurasí méjì tí a bá orí eèyàn nínú àpò wọn- Oba Oyebamiji

Ọrọ awọn to n pa ẹlomii fi ṣoogun ọla ti n bi Ige ati Adubi ni Naijiria bayii. Ilu Oja Odan ni ipinlẹ Ogun to wa guusu Iwo Oorun Naijiria ni BBC tun lọ bayii nibi ti awọn ara ilu ti binu dana sun awọn afurasi meji kan.Ìwádìí tó kúná ni a fẹ́ láti mọ̀ àwọn Onígbọ̀wọ́ olóògùn owó ní Oja Odan- Oba Oladiipo Oyebamiji Wọn ni wọn ba ori eeyan kan to jẹ ọdọ ni ilu naa lọwọ awọn mejeeji ninu apo kan. Kini Kabiesi Oja Odan sọ? 'Accident' ọlọ́kàdá ló tú àṣírí àwọn afurasí méjì tí a bá orí eèyàn nínú àpò wọn- Oba' Awọn olugbe Oja Odan ṣalaye nkan to ṣẹle gangan fun BBC bi o ṣe jẹ pe ijamba ọkada naa ti ọkan ninu wọn ṣubu lo tu aṣiri wọn. Koda, wọn ni pe awọn afurasi mejeeji naa ni pe wọn ṣetan lati fi milionu kan naira ṣe owo abẹtẹle ki wọn le fi wọn silẹ ṣugbọn awọn ọdọ kọ. Kabiesi Oladiipo Oyebamiji naa salaye ohun to ṣẹlẹ ati igbesẹ ti ilu gbe nipa rẹ. Kini awọn agbofinro wa sọ si iṣẹlẹ naa?


Koda, wọn ni pe awọn afurasi mejeeji naa ni pe wọn ṣetan lati fi milionu kan naira ṣe owo abẹtẹle ki wọn le fi wọn silẹ ṣugbọn awọn ọdọ kọ. Kabiesi Oladiipo Oyebamiji naa salaye ohun to ṣẹlẹ ati igbesẹ ti ilu gbe nipa rẹ. Kini awọn agbofinro wa sọ si iṣẹlẹ naa? Oga ọlọpaa Oyeyemi Abimbola to jẹ alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ṣalaye pe nitooto ni iwa ibi naa ku diẹ kaa to ṣugbọn ẹnikẹni ko gbọdọ ṣe idajọ lọwọ ara rẹ. O ni o yẹ ki awọn ero to dana sun awọn afurasi naa fun ọlọpaa laaye lati ṣe iwadii bi o ti yẹ ki iya to tọ si jẹ awọn Oniṣẹibi naa. Ni ipari Oyeyemi ni pe ọwọ ọlọ́pàá ṣì máa tẹ̀ gbogbo àwọn èrò tó kópa nínú dídáná sun awọn afurasí náà.


Oga ọlọpaa Oyeyemi Abimbola to jẹ alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ṣalaye pe nitooto ni iwa ibi naa ku diẹ kaa to ṣugbọn ẹnikẹni ko gbọdọ ṣe idajọ lọwọ ara rẹ. O ni o yẹ ki awọn ero to dana sun awọn afurasi naa fun ọlọpaa laaye lati ṣe iwadii bi o ti yẹ ki iya to tọ si jẹ awọn Oniṣẹibi naa. Ni ipari Oyeyemi ni pe ọwọ ọlọ́pàá ṣì máa tẹ̀ gbogbo àwọn èrò tó kópa nínú dídáná sun awọn afurasí náà. O ni o ṣeeṣẹ ki awọn eeyan lo maa ta ẹjẹ alaiṣẹ silẹ ti wọn ba n sun eeyan bayii.


O ni o ṣeeṣẹ ki awọn eeyan lo maa ta ẹjẹ alaiṣẹ silẹ ti wọn ba n sun eeyan bayii.


Abeokuta Ritual Killing: 'Colour Ghana Must Go' ló tú àṣírí Tọkọtayà náà níbi tí wọ́n kó ifún ọ̀rẹ́ ìyàwó tí wọ́n pa tà náà sí- Baale Leme

Omi ló wa loke ike naa, ko si nkan mii nibẹ ni ariwo ti ọkọ iyawo naa n pa fun wa nigba ti a fẹ tu iyara wọn wo- Baale Leme ni abeokuta ni ipinle Ogun Se ẹ ranti Tokotaya ti wọn ba ifun eeyan ninu ike ninu iyara wọn ni agbegbe Abeokuta ni guusu Iwo oorun Naijiria?Afurasí tọkọtaya ta ẹ̀yà ara fún ẹgbẹ̀rún lọ́nà àádọ́rin náírà- Ọlọ́pàá BBC Yoruba ti de ibẹ lati mu ohun to ṣẹlẹ gangan wa fun un yin ki onikaluku le kọ ẹkọ bi o ti yẹ. Bawo ni ọrọ ṣe ṣẹlẹ gangan? Alhaji Moshood Ogunwoolu to je Baale agbegbe Lemo ni Abeokuta lo ba BBC Yoruba sọrọ lori bi wọn ṣe ri oku naa lọna meji. Baale naa ni pe ọkọ iyawo ti ọwọ tẹ naa sọ pe iṣẹ Babalawo ni oun n ṣe jẹun. Okọ ilu ni pe apa ati aya ati ẹsẹ ti wọn ba ninu apo aromiyọ iko nkan pamọ si ti awọn kan n pe ni "Ghana Must Go" lẹgbẹ odo ni wọn ti kọkọ ri. Baale naa ṣorọ ilẹ kun lori bi awọn Tokotaya yii ṣe ko ifun ati ẹya ara ọrẹ iyawo to ku naa pamọ sinu ike ti wọn pọn omi sii ati ipa ti awọn ara ile, ara adugbo ati ara abule naa ko lori iṣẹlẹ yii., Kini Oga ọlọpaa ri sọ si ọrọ naa?


Baale naa ni pe ọkọ iyawo ti ọwọ tẹ naa sọ pe iṣẹ Babalawo ni oun n ṣe jẹun. Okọ ilu ni pe apa ati aya ati ẹsẹ ti wọn ba ninu apo aromiyọ iko nkan pamọ si ti awọn kan n pe ni "Ghana Must Go" lẹgbẹ odo ni wọn ti kọkọ ri. Baale naa ṣorọ ilẹ kun lori bi awọn Tokotaya yii ṣe ko ifun ati ẹya ara ọrẹ iyawo to ku naa pamọ sinu ike ti wọn pọn omi sii ati ipa ti awọn ara ile, ara adugbo ati ara abule naa ko lori iṣẹlẹ yii., Kini Oga ọlọpaa ri sọ si ọrọ naa? Oga Olopaa Abimbola Oyeyemi naa ba BBC Yoruba sọrọ lori iṣẹlẹ naa. O salaye ibi ti iṣẹ iwadii ti de bayii ati pe ijiya to tọ yoo jẹ awọn Tokotaya yii ni kete ti ẹjọ ba ti pari lori ọrọ naa. Bakan naa lo gba awọn eeyan nimọran lati ma dagbere ibikibi ti won ba n lo lasiko yii nitori pe : Mo n bọ kii ṣe adireẹṣi ti eeyan le wa ẹni to sọnu si o.


Oga Olopaa Abimbola Oyeyemi naa ba BBC Yoruba sọrọ lori iṣẹlẹ naa. O salaye ibi ti iṣẹ iwadii ti de bayii ati pe ijiya to tọ yoo jẹ awọn Tokotaya yii ni kete ti ẹjọ ba ti pari lori ọrọ naa. Bakan naa lo gba awọn eeyan nimọran lati ma dagbere ibikibi ti won ba n lo lasiko yii nitori pe : Mo n bọ kii ṣe adireẹṣi ti eeyan le wa ẹni to sọnu si o.


Oladapo Okanlawon crippled Ibadan Embroider: Mo ń rìn dí ọmọ ọdún márùn-ún, atẹ́gùn kan ni wọ́n ló fẹ́ lù mí

"Mo maa n sọ fawọn eeyan pe mi o ki n ṣe onibara nigbakuugba ti wọn ba n na owo si mi". Shonde Oladipupo gba BBC Yoruba lalejo nibi to ti n ṣe iṣẹ ọwọ rẹ eyi to fi n tọ iyawo ati ọmọ mẹta. Onipenija ara ni Oladipupo amọ ko fi oju yi wo ara rẹ gẹgẹ bo ṣe ni oun kii gba ọjẹgẹ rara ko si ki n kaarẹ. Ninu ifọrọwanilẹnuwo rẹ, Shonde ṣalaye bi o ṣe dede yi biri to di ẹni to rọ lẹsẹ mejeeji nigba to wa lọmọ ọdun marun. "Mo n fi ẹsẹ mi rin titi di ọmọ ọdun marun, emi atawọn ẹgbẹ mi n ṣere ni ita ni atẹgun dede fẹ lu mi, awọn obi mi lo sọ fun mi". O ṣalaye bi o ṣe pẹ ko to ri ọrẹ ba ṣere.


Ninu ifọrọwanilẹnuwo rẹ, Shonde ṣalaye bi o ṣe dede yi biri to di ẹni to rọ lẹsẹ mejeeji nigba to wa lọmọ ọdun marun. "Mo n fi ẹsẹ mi rin titi di ọmọ ọdun marun, emi atawọn ẹgbẹ mi n ṣere ni ita ni atẹgun dede fẹ lu mi, awọn obi mi lo sọ fun mi". O ṣalaye bi o ṣe pẹ ko to ri ọrẹ ba ṣere. O ka iwe mẹfa to si ni ati ile ẹkọ alakọbẹrẹ lo ti n kọ iṣẹ fifi abẹrẹ ati ọwọ lasan ko iṣẹ Jakon si ara aṣọ. Ẹ wo alágbe méje tó lówó jùlọ ní àgbáyé Ọmọ ogun orílẹ̀-èdè Myanmar ṣekúpa èèyàn 40, wọ́n lu àwọn míì títí tí ẹ̀mí fi bọ́ lẹ́nu wọn Ẹ má 'Pity' wa mọ́, Olorun ló dá àwa tí a ní 'Cerebral Palsy'-  Olawale Dada, Oníṣòwò ilé títà Báyìí kọ́ ní wọ́n ṣe bí èmí àti aya mi ṣùgbọ́n a kọ̀ láti tọrọ bárà- Tokotayà tó ni ìpènijà oju O ṣalaye pe iṣẹ oun n lọ deede toripe ọwọ loun fi n ṣiṣẹ kii ṣe ẹsẹ to n dun oun. Shonde ni igboya gidi ninu iṣẹ rẹ ti ko si jẹ ki ipenija rẹ di i lọwọọ pipese fun idile rẹ.


O ka iwe mẹfa to si ni ati ile ẹkọ alakọbẹrẹ lo ti n kọ iṣẹ fifi abẹrẹ ati ọwọ lasan ko iṣẹ Jakon si ara aṣọ. Ẹ wo alágbe méje tó lówó jùlọ ní àgbáyé Ọmọ ogun orílẹ̀-èdè Myanmar ṣekúpa èèyàn 40, wọ́n lu àwọn míì títí tí ẹ̀mí fi bọ́ lẹ́nu wọn Ẹ má 'Pity' wa mọ́, Olorun ló dá àwa tí a ní 'Cerebral Palsy'-  Olawale Dada, Oníṣòwò ilé títà Báyìí kọ́ ní wọ́n ṣe bí èmí àti aya mi ṣùgbọ́n a kọ̀ láti tọrọ bárà- Tokotayà tó ni ìpènijà oju O ṣalaye pe iṣẹ oun n lọ deede toripe ọwọ loun fi n ṣiṣẹ kii ṣe ẹsẹ to n dun oun. Shonde ni igboya gidi ninu iṣẹ rẹ ti ko si jẹ ki ipenija rẹ di i lọwọọ pipese fun idile rẹ. "Bi awọn eeyan ba bi mi pe arakunrin ṣe o n tọrọ agbe ni, mo maa n da wọn lohun pe rara, ẹyin ni tẹẹ ba ni ọmọ to fẹ kọ iṣẹ kẹẹ muu wa". Ọlọrun fi iyawo ati ọmọ mẹta ta Shonde lọrẹ. 'Ẹnikẹ́ni tó bá leè fihàn mí pé oògùn owó ń jẹ́, mo máa fún ní #2.5m!'


"Bi awọn eeyan ba bi mi pe arakunrin ṣe o n tọrọ agbe ni, mo maa n da wọn lohun pe rara, ẹyin ni tẹẹ ba ni ọmọ to fẹ kọ iṣẹ kẹẹ muu wa". Ọlọrun fi iyawo ati ọmọ mẹta ta Shonde lọrẹ. 'Ẹnikẹ́ni tó bá leè fihàn mí pé oògùn owó ń jẹ́, mo máa fún ní #2.5m!' Nísinsìyí ni mo ṣẹ̀ṣẹ̀ fẹ́ ìyàwó níṣu lọ́kà! Ojúu títì ni mo ti mú ìyàwó mí ti tẹ́lẹ̀ - Oluwo Ọkọ̀ bàálù tó gbé èèyàn 132 já lójìjì lórí àpáta Bi kò ṣe owó tí Asiwaju Tinubu fún mi ni, ajọ ti mo dá sílẹ̀ kò léè dúró - Kanu Nwankwo Wòlíì ní ọmọ táà bá bí ni ago kan géérégé ni...Bàbá  tó bí Ooni Adeyeye Ogunwusi sọ àṣírí àkọsẹ̀jayé rẹ̀ 'Ọjọ́ méjì àti wákàtí díẹ̀ péré la fún Ramon Adedoyin láti gbé ìwée 'a kò ní ẹjọ́ jẹ́' wá sílé ẹjọ́'


Nísinsìyí ni mo ṣẹ̀ṣẹ̀ fẹ́ ìyàwó níṣu lọ́kà! Ojúu títì ni mo ti mú ìyàwó mí ti tẹ́lẹ̀ - Oluwo Ọkọ̀ bàálù tó gbé èèyàn 132 já lójìjì lórí àpáta Bi kò ṣe owó tí Asiwaju Tinubu fún mi ni, ajọ ti mo dá sílẹ̀ kò léè dúró - Kanu Nwankwo Wòlíì ní ọmọ táà bá bí ni ago kan géérégé ni...Bàbá  tó bí Ooni Adeyeye Ogunwusi sọ àṣírí àkọsẹ̀jayé rẹ̀ 'Ọjọ́ méjì àti wákàtí díẹ̀ péré la fún Ramon Adedoyin láti gbé ìwée 'a kò ní ẹjọ́ jẹ́' wá sílé ẹjọ́'


Church founders allegedly kill member in fellowship: Bí olùdásílẹ̀ ìjọ méjì ṣe sin òkú ọmọ ìjọ láì sọ f'Ọ́lọ́pàá

Àwọn olùdásílẹ̀ ìjọ tó ṣekúpa ọmọ ìjọ àtàwọn afurasí míì kó sí gbaga ọlọ́pàá l'Ogun Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti fi oju afurasi ọdaran marundinlogun lede lori oniruru ẹsun bii idigunjale, ipaniyan, ijinigbe atawọn ẹsun mii. Kọmiṣọna ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Lanre Bankole to fi oju awọn afurasi naa lede ni Eleweran, niluu Abeokuta sọ pe ọwọ awọn tẹ awọn afurasi naa kaakiri ipinlẹ ọhun. O ni awọn oṣiṣẹ oun mu awọn afurasi marundinlogun pẹlu oniruru ohun ija oloro lọwọ wọn. Olúwa mi, kò tọ́ ká bẹ ẹ̀ṣẹ̀ ọmọ wò lára baba; Ẹ ṣọ́ra fún ọ̀rọ̀ àwọn èèyàn lórí ayelujára o!- Agbẹjọ́rò Ramon Adedoyin Bankole ni awọn mu afurasi kan to pa okunrin kan to jẹ Fulani, to si sin oku rẹ sinu oko rẹ niluu Ewekoro. O ni awọn ti wu oku naa, awọn si ti gbe lọ si ile igbokupamọsi to wa niluu Ifo fun ayẹwo ati iwadii. Kọmiṣọna naa tẹsiwaju pe "Nigba ti o ta siwa leti pe okunrin kan, Saheed Ogudahun to jẹ ọdẹ, lọwọ ninu ipaniyan naa, ni a lọ fi ṣikun ofin mu."


Olúwa mi, kò tọ́ ká bẹ ẹ̀ṣẹ̀ ọmọ wò lára baba; Ẹ ṣọ́ra fún ọ̀rọ̀ àwọn èèyàn lórí ayelujára o!- Agbẹjọ́rò Ramon Adedoyin Bankole ni awọn mu afurasi kan to pa okunrin kan to jẹ Fulani, to si sin oku rẹ sinu oko rẹ niluu Ewekoro. O ni awọn ti wu oku naa, awọn si ti gbe lọ si ile igbokupamọsi to wa niluu Ifo fun ayẹwo ati iwadii. Kọmiṣọna naa tẹsiwaju pe "Nigba ti o ta siwa leti pe okunrin kan, Saheed Ogudahun to jẹ ọdẹ, lọwọ ninu ipaniyan naa, ni a lọ fi ṣikun ofin mu." "Ninu ifọrọwanilẹnuwo ni agọ wa, o jẹwọ pe lootọ ni oun dana ibọn ya oloogbe naa ti oun si sin oku rẹ sinu igbo." Gómìnà Oyetola rawọ́ ẹ̀bẹ̀ sáwọn aráàlù atí Oníṣẹ̀ṣe tó fẹ̀hónúhàn ní OAU torí VC tuntun tí kìí ṣe ọmọ ìlú Mọ̀ nípa ìlànà tí wọ́n n gbà yan ọ̀gá àgbà Fásítì, VC ní Naijiria 'Ojú ara méjì ni mo ní, wọ́n sì bí i mọ́ mí ni' Kàyééfì! Àṣírí ìyá àti ọmọkùnrin rẹ̀ tó jí ọmọ ọlọ́mọ gbé fi ṣe iṣẹ́ aṣẹ́wó f'ọ́dún mẹ́ta tú l'Ekiti Ileeṣẹ ọlọpaa naa tun fi oju awọn ajinigbe meji lede, Sulaimon Mohammed ati Jato Bello, ti awọn mejeji jẹ ẹni ogoji ọdun.


"Ninu ifọrọwanilẹnuwo ni agọ wa, o jẹwọ pe lootọ ni oun dana ibọn ya oloogbe naa ti oun si sin oku rẹ sinu igbo." Gómìnà Oyetola rawọ́ ẹ̀bẹ̀ sáwọn aráàlù atí Oníṣẹ̀ṣe tó fẹ̀hónúhàn ní OAU torí VC tuntun tí kìí ṣe ọmọ ìlú Mọ̀ nípa ìlànà tí wọ́n n gbà yan ọ̀gá àgbà Fásítì, VC ní Naijiria 'Ojú ara méjì ni mo ní, wọ́n sì bí i mọ́ mí ni' Kàyééfì! Àṣírí ìyá àti ọmọkùnrin rẹ̀ tó jí ọmọ ọlọ́mọ gbé fi ṣe iṣẹ́ aṣẹ́wó f'ọ́dún mẹ́ta tú l'Ekiti Ileeṣẹ ọlọpaa naa tun fi oju awọn ajinigbe meji lede, Sulaimon Mohammed ati Jato Bello, ti awọn mejeji jẹ ẹni ogoji ọdun. Bakan naa ni wọn fi oju awọ afurasi mii lede, Chidi Samuel ati Paul Zakari,  ti wọn jẹ oludasilẹ ijọ Life Builders Network, lori ẹsun pe wọn ṣekupa ọmọ ijọ wọn, Favour Okumazor, ni abule Oyan, to wa ni Imala, ni iha Ariwa Abeokuta. Bankole ni awọn afurasi naa ko awọn ọjẹ wẹwẹ kan bii meje kuro ni akata awọn wọn lọ fun ẹkọ Bibeli lọna ati ji wọn gbe lọ. Amọ aṣiri wọn tu lẹyin ti ọkan lara awọn ọmọ naa ke gbajare lọ ba awọn obi rẹ.


Bakan naa ni wọn fi oju awọ afurasi mii lede, Chidi Samuel ati Paul Zakari,  ti wọn jẹ oludasilẹ ijọ Life Builders Network, lori ẹsun pe wọn ṣekupa ọmọ ijọ wọn, Favour Okumazor, ni abule Oyan, to wa ni Imala, ni iha Ariwa Abeokuta. Bankole ni awọn afurasi naa ko awọn ọjẹ wẹwẹ kan bii meje kuro ni akata awọn wọn lọ fun ẹkọ Bibeli lọna ati ji wọn gbe lọ. Amọ aṣiri wọn tu lẹyin ti ọkan lara awọn ọmọ naa ke gbajare lọ ba awọn obi rẹ. Amọ ni igbẹyingbẹyin, akara wọn tu sepo, gbogbo si ti wa ni akata awọn ọlọpaa bayii ti wọn yoo si boju bale ẹjọ lẹyin iwadii. Taliban yí ìpinnu padà lórí fífi ààyè gba akẹ́kọ́ọ̀bìnrin láti  padà sí kíláàsì Iná ńlá sọ ní ọ̀jà abẹ́ afárá Apongbon l'Eko Kí ló lè mú kí ìyá da bẹntiró sí ará ọmọ ọdún mẹ́wàá tó sì dáná sun ún?


Amọ ni igbẹyingbẹyin, akara wọn tu sepo, gbogbo si ti wa ni akata awọn ọlọpaa bayii ti wọn yoo si boju bale ẹjọ lẹyin iwadii. Taliban yí ìpinnu padà lórí fífi ààyè gba akẹ́kọ́ọ̀bìnrin láti  padà sí kíláàsì Iná ńlá sọ ní ọ̀jà abẹ́ afárá Apongbon l'Eko Kí ló lè mú kí ìyá da bẹntiró sí ará ọmọ ọdún mẹ́wàá tó sì dáná sun ún?


Mowe death: Lẹ́yìn tí ọkùnrin yìí gbé òkú obìnrin náà sínú ọkọ̀ ló pa ara rẹ̀- Oyeyemi agbófinró

Iroyin to gba igboro kan ni pe okunrin kan ati obinrin kan ku sinu ọkọ̀ lẹ́yìn ibalopọ̀. Leyin gbogbo iwadii awon agbofinro ni ipinlẹ̀ Ogun ni wọ́n rii pe ọ̀rọ̀ ko ri bẹ́ẹ̀. Saaju ni foran fidio kan ti gba igboro kan pe ọ̀kunrin kan ti wọ́n ni pasito ni ko ibasun fun obinrin kan ni wọ́nba jọ́ jẹ́ Olorun nipe ninu ọkọ̀ Sienna kan ni agbegbe NASFAT nitosi Mowe- Ibafo ni ipinle OGun ni guusu Naijiria. Sugbọ́n lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ iwadii ni agbenusọ́ fun agboinro ipinle Ogun, Abimbola Oyeyemi so pe ọ̀rọ̀ ko ri bẹ́ẹ̀ rara. O sọ́ bi ọ̀kunrin naa se kọ́ leta silẹ̀ fun iyawo to fẹ́ sile lẹ́yin to pinnu lati gba ẹ̀mi ara rẹ́ ninu ọkọ̀ naa leyin to ti fi ibinu la igi mọ́ obinrin mii ti oku rẹ̀ wa ninu ọkọ̀ Sienna naa pẹ̀lu rẹ̀. Kini Okunrin ti wọ́n ri oku rẹ̀ yii kọ̀ sinu leta naa?


Sugbọ́n lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ iwadii ni agbenusọ́ fun agboinro ipinle Ogun, Abimbola Oyeyemi so pe ọ̀rọ̀ ko ri bẹ́ẹ̀ rara. O sọ́ bi ọ̀kunrin naa se kọ́ leta silẹ̀ fun iyawo to fẹ́ sile lẹ́yin to pinnu lati gba ẹ̀mi ara rẹ́ ninu ọkọ̀ naa leyin to ti fi ibinu la igi mọ́ obinrin mii ti oku rẹ̀ wa ninu ọkọ̀ Sienna naa pẹ̀lu rẹ̀. Kini Okunrin ti wọ́n ri oku rẹ̀ yii kọ̀ sinu leta naa? Oyeyemi Abimbola salaye pe ki ọkunrin yii to ku lo ti kọ lẹ́ta naa silẹ̀ fun iyawo rẹ̀. O tesiwaju pe ni gbogbo asiko yii, ọkunrin yii ti gbe oku ọmọbinrin naa sinu mọto rẹ, to si salọ kuro ninu ile to gba fun obinrin naa ni Eko. Oyeyemi ni pe: "Bo ṣe kuro nibẹ, ile rẹ lo gba lọ ni agbegbe Orimẹrunmu nitosi Ibafo, ipinlẹ Ogun nitosi ibi ti wọ́n ti ba oku rẹ̀ ninu ọkọ̀.


Oyeyemi Abimbola salaye pe ki ọkunrin yii to ku lo ti kọ lẹ́ta naa silẹ̀ fun iyawo rẹ̀. O tesiwaju pe ni gbogbo asiko yii, ọkunrin yii ti gbe oku ọmọbinrin naa sinu mọto rẹ, to si salọ kuro ninu ile to gba fun obinrin naa ni Eko. Oyeyemi ni pe: "Bo ṣe kuro nibẹ, ile rẹ lo gba lọ ni agbegbe Orimẹrunmu nitosi Ibafo, ipinlẹ Ogun nitosi ibi ti wọ́n ti ba oku rẹ̀ ninu ọkọ̀. Ati pe: Bo ṣe de ile lo kọ lẹta fun iyawo rẹ wi pe oun ti pa eeyan, O ni pe ki ẹnikẹni si ma ṣe wa oun, nitori oun ko mọ nnkan to le ṣẹlẹ. Sé lóòtọ́ ní pé olólùfẹ́ méjì kú sínú mọ́tò Sienna nílùú Ìbàfò lẹ́yìn ìbálòpọ̀? Iroyin to gbode kan ni pe wọ́n ba oku ololufe meji ninu ọkọ̀ Sienna kan ni agbegbe Mowe - Ibafo ni ipinle Ogun.


Ati pe: Bo ṣe de ile lo kọ lẹta fun iyawo rẹ wi pe oun ti pa eeyan, O ni pe ki ẹnikẹni si ma ṣe wa oun, nitori oun ko mọ nnkan to le ṣẹlẹ. Sé lóòtọ́ ní pé olólùfẹ́ méjì kú sínú mọ́tò Sienna nílùú Ìbàfò lẹ́yìn ìbálòpọ̀? Iroyin to gbode kan ni pe wọ́n ba oku ololufe meji ninu ọkọ̀ Sienna kan ni agbegbe Mowe - Ibafo ni ipinle Ogun. Awọn ololufẹ ikọkọ meji kan la gbọ pe wọn ti ku sinu mọto lagbegbe NASFAT to wa niluu Mowe, ipinlẹ Ogun, ti awọn ọlọpaa si ti gbe oku wọn lọ si mọṣuari fun ayẹwo. Iroyin to tẹ wa lọwọ sọ pe lẹyin ti awọn mejeeji yii ba ara wọn laṣepọ tan ni wọn dagbere faye ninu mọto Toyota Sienna ti nọmba idanimọ rẹ jẹ LSD 992 HH. Iyẹn ni alẹ ọjọ Aiku, Sannde to kọja yii, lagbegbe NASFAT to wa ni Mowe, opopona marosẹ ilu Eko si Ibadan.


Awọn ololufẹ ikọkọ meji kan la gbọ pe wọn ti ku sinu mọto lagbegbe NASFAT to wa niluu Mowe, ipinlẹ Ogun, ti awọn ọlọpaa si ti gbe oku wọn lọ si mọṣuari fun ayẹwo. Iroyin to tẹ wa lọwọ sọ pe lẹyin ti awọn mejeeji yii ba ara wọn laṣepọ tan ni wọn dagbere faye ninu mọto Toyota Sienna ti nọmba idanimọ rẹ jẹ LSD 992 HH. Iyẹn ni alẹ ọjọ Aiku, Sannde to kọja yii, lagbegbe NASFAT to wa ni Mowe, opopona marosẹ ilu Eko si Ibadan. Kini awọn ara adugbo sọ? Nigba ti BC YORUBA de ibẹ̀, awọn to wa lagbegbe naa ti wọ́n ko fẹ́ ki a aruko wọ́n so pe awọn ri wọn lakooko ti wọn n ko ibasun fun ara wọn, ṣugbọn ti ko sẹni to sunmọ won. Ọsan ana, ti i ṣe Tusidee, ọjọ Iṣẹgun lawọn eeyan yọju wo inu mọto naa, ti wọn si ba oku awọn mejeeji ninu mọto.


Kini awọn ara adugbo sọ? Nigba ti BC YORUBA de ibẹ̀, awọn to wa lagbegbe naa ti wọ́n ko fẹ́ ki a aruko wọ́n so pe awọn ri wọn lakooko ti wọn n ko ibasun fun ara wọn, ṣugbọn ti ko sẹni to sunmọ won. Ọsan ana, ti i ṣe Tusidee, ọjọ Iṣẹgun lawọn eeyan yọju wo inu mọto naa, ti wọn si ba oku awọn mejeeji ninu mọto. Awọn to ko firi oku awọn mejeeji yii ninu mọto ni wọn pariwo sita nitori oorun to ti n gba ile. Leyin naa ni ero pe sibẹ lati mọ nnkan to n ṣẹlẹ. Lara wọn si lo gbe foonu lati ya fọnran kan to gba ori ayelujara kan. Kini Ileese olopaa ipinle Ogun sọ lori isẹ̀lẹ̀ naa?


Awọn to ko firi oku awọn mejeeji yii ninu mọto ni wọn pariwo sita nitori oorun to ti n gba ile. Leyin naa ni ero pe sibẹ lati mọ nnkan to n ṣẹlẹ. Lara wọn si lo gbe foonu lati ya fọnran kan to gba ori ayelujara kan. Kini Ileese olopaa ipinle Ogun sọ lori isẹ̀lẹ̀ naa? Ṣugbọn nigba to n fi idi iṣẹlẹ ọhun mulẹ, Ọgbẹni Abimbọla Oyeyẹmi to jẹ agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinle Ogun ṣalaye pe iroyin to jinna si otitọ ni awuyewuye ti awọn eeyan n gbe kaakiri lori iṣẹlẹ naa. Oyeyẹmi ninu ọrọ rẹ sọ pe lotito ni ololufẹ meji ku sinu mọto ti wọn n sọ yii, ṣugbọn ki i ṣe ohun to sẹlẹ gangan ni wọn n gbe kiri. Kini Oyeyemi ọ̀gá ọlọ́pàá sọ pé o selẹ̀ gangan?


Ṣugbọn nigba to n fi idi iṣẹlẹ ọhun mulẹ, Ọgbẹni Abimbọla Oyeyẹmi to jẹ agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinle Ogun ṣalaye pe iroyin to jinna si otitọ ni awuyewuye ti awọn eeyan n gbe kaakiri lori iṣẹlẹ naa. Oyeyẹmi ninu ọrọ rẹ sọ pe lotito ni ololufẹ meji ku sinu mọto ti wọn n sọ yii, ṣugbọn ki i ṣe ohun to sẹlẹ gangan ni wọn n gbe kiri. Kini Oyeyemi ọ̀gá ọlọ́pàá sọ pé o selẹ̀ gangan? Oyeyemi to je alukoro ileese ọlọ́pàá ipinlẹ̀ Ogun ti sọrọ̀ lori iselel naa bi iwadii se fihan. O ni pe:   "Ẹ jẹ ki n ṣalaye ohun to sẹlẹ fun un yin. Ṣe ẹ ri ọkunrin ati obinrin yẹn, awọn mejeeji jọ n fẹ ara wọn ni.


Oyeyemi to je alukoro ileese ọlọ́pàá ipinlẹ̀ Ogun ti sọrọ̀ lori iselel naa bi iwadii se fihan. O ni pe:   "Ẹ jẹ ki n ṣalaye ohun to sẹlẹ fun un yin. Ṣe ẹ ri ọkunrin ati obinrin yẹn, awọn mejeeji jọ n fẹ ara wọn ni. Ọkunrin yẹn gba ile fun obinrin yii ni agbegbe kan niluu Eko. "Ọkunrin yii lo lọ ba obinrin naa nile to gba fun un, ko ṣẹṣẹ maa lọ. Mo ro pe ọrọ ṣebi ọrọ laaarin wọn.


Ọkunrin yẹn gba ile fun obinrin yii ni agbegbe kan niluu Eko. "Ọkunrin yii lo lọ ba obinrin naa nile to gba fun un, ko ṣẹṣẹ maa lọ. Mo ro pe ọrọ ṣebi ọrọ laaarin wọn. Ibi ti wọn ti n fa ọrọ naa ni ọkunrin yii ti gbe nnkan, to si la mọ ọn lori, bo ṣe dakẹ niyẹn. Igbese wo ni awọn ara ilé Obinrin naa ti gbe ni agọ̀ ọ́lọ́paa ni Eko? Oyeyemi salaye pe saaju ki fonran fidio naa to jade ni ọ̀rọ̀ yii ti waye ni Eko.


Ibi ti wọn ti n fa ọrọ naa ni ọkunrin yii ti gbe nnkan, to si la mọ ọn lori, bo ṣe dakẹ niyẹn. Igbese wo ni awọn ara ilé Obinrin naa ti gbe ni agọ̀ ọ́lọ́paa ni Eko? Oyeyemi salaye pe saaju ki fonran fidio naa to jade ni ọ̀rọ̀ yii ti waye ni Eko. O ni pe: "Bi awọn ti awọn ara ile ololufe yii ti wọ́n jọ n gbe inu ile ṣe ri nnkan to sẹlẹ yii ni wọn ti gba teṣan ọlọpaa Ilajẹ nilu Eko lọ. Ibe ni wọ́n si ti lọ ṣalaye fun awọn agbofinro ohun ti oju wọ́n ri. Sé lóòtọ́ ní pé olólùfẹ́ méjì kú sínú mọ́tò nílùú Ìbàfò?


O ni pe: "Bi awọn ti awọn ara ile ololufe yii ti wọ́n jọ n gbe inu ile ṣe ri nnkan to sẹlẹ yii ni wọn ti gba teṣan ọlọpaa Ilajẹ nilu Eko lọ. Ibe ni wọ́n si ti lọ ṣalaye fun awọn agbofinro ohun ti oju wọ́n ri. Sé lóòtọ́ ní pé olólùfẹ́ méjì kú sínú mọ́tò nílùú Ìbàfò? wo ohun tó ṣẹlẹ̀ gan-an Bawo ni okunrin naa se pa ara re? Oyeyemi so pe:  "Igba to kọ lẹta yii tan lo jade sita pada, to si lọ ra oogun apakokoro ti a mọ si Sniper nitosi NASFAT. Ibẹ lo gbe ọkọ rẹ si, to fi mu oogun naa, toun naa si gbabẹ ku.


wo ohun tó ṣẹlẹ̀ gan-an Bawo ni okunrin naa se pa ara re? Oyeyemi so pe:  "Igba to kọ lẹta yii tan lo jade sita pada, to si lọ ra oogun apakokoro ti a mọ si Sniper nitosi NASFAT. Ibẹ lo gbe ọkọ rẹ si, to fi mu oogun naa, toun naa si gbabẹ ku. Nibo ni ọ̀rọ̀ de duro bayii? Nigba ti akoroyin BBC Yoruba de ibi ti iselẹ̀ yii ti sẹ̀lẹ̀ ni awon ara agbegeb naa sọ pe awon ko le sọ̀rọ̀ nitori pe awon olopaa ti wa sibl Ati pe wọ́n ti kilọ́ pe ki onikaluku gbe ẹnu rẹ̀ dani titi ejo yoo fi yanju tan. "Nigba ti awọn ọlọpaa maa debẹ, wọn ṣakiyesi pe awọn oku mejeeji yii ti n wu sinu mọto.


Nibo ni ọ̀rọ̀ de duro bayii? Nigba ti akoroyin BBC Yoruba de ibi ti iselẹ̀ yii ti sẹ̀lẹ̀ ni awon ara agbegeb naa sọ pe awon ko le sọ̀rọ̀ nitori pe awon olopaa ti wa sibl Ati pe wọ́n ti kilọ́ pe ki onikaluku gbe ẹnu rẹ̀ dani titi ejo yoo fi yanju tan. "Nigba ti awọn ọlọpaa maa debẹ, wọn ṣakiyesi pe awọn oku mejeeji yii ti n wu sinu mọto. Ṣugbọn ohun ti awọn ti ko mọ nnkan to ṣẹlẹ n sọ ni pe lẹyin Ibalopọ lawọn mejeeji ku sinu mọto. Rara ko ri bẹẹ. Ẹjọ naa ti wa ni teṣan ọlọpaa Ilajẹ l'Ekoo."


Ṣugbọn ohun ti awọn ti ko mọ nnkan to ṣẹlẹ n sọ ni pe lẹyin Ibalopọ lawọn mejeeji ku sinu mọto. Rara ko ri bẹẹ. Ẹjọ naa ti wa ni teṣan ọlọpaa Ilajẹ l'Ekoo."


Ogun Monarch Killing: ọlọ́pàá tú kẹ́kẹ́ ọ̀rọ̀ lórí iye èèyàn tí jàndùkú dáná sun pẹlú Kábíyèsí Agodo

Ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun ti sọ pe ko si ootọ ninu iroyin to gbode pe wọn pa mọlẹbi Oba Ayinde Odetola pẹlu rẹ ti wọn si dana sun wọn. Oba Ayinde Odetola ni Oba ilu Agodo ti awọn kan dana sun oun ati ọkọ rẹ nilu Agodo, ijọba ibilẹ Ewekoro lọjọ Aje to kọja yi. Alukoro ọlọpaa ni Ogun DSP Abimbola Oyeyemi lo fidi ọrọ yi mulẹ fun ileeṣẹ iroyin wa BBC. Ninu Iroyin tawọn eeyan kọkọ n gbe kiri ni pe Oba Odetola ati awọn amugbalẹgbẹ rẹ mẹta lo padanu ẹmi wọn lọwọ awọn janduku to pa Kabiyesi naa. Ninu iwadii ati ọrọ oṣoju mi koro ko si aridaju pe awọn eeyan mii ku yatọ si Kabiyesi. Ni bayii alukoro ọlọpaa wa sọ pe awọn n ṣa gbogbo ipa awọn lati ri pe ko ni pe tawọn yoo fi mu awọn to wa nidi iṣẹlẹ yi.


Ninu Iroyin tawọn eeyan kọkọ n gbe kiri ni pe Oba Odetola ati awọn amugbalẹgbẹ rẹ mẹta lo padanu ẹmi wọn lọwọ awọn janduku to pa Kabiyesi naa. Ninu iwadii ati ọrọ oṣoju mi koro ko si aridaju pe awọn eeyan mii ku yatọ si Kabiyesi. Ni bayii alukoro ọlọpaa wa sọ pe awọn n ṣa gbogbo ipa awọn lati ri pe ko ni pe tawọn yoo fi mu awọn to wa nidi iṣẹlẹ yi. Ẹwẹ baalẹ ilu Agodo, Ajani Shotade ti wa rọ ijọba lati ri pe wọn wa ojutu si wahala to wa nilẹ nipa dida alaafia pada si ilu ọhun. Abimbola naa rọ awọn araalu lati pada si ilu wọn nitori pe awọn agbofinro wa ni ṣẹpẹ lati pese aabo fun awọn eeyan Agodo ati dukia wọn. O ṣoju mi koro kan ti ṣalaye fun BBC bi awọn afurasi janduku kan ṣe ṣeku pa Ayinde Odetola, Oba ilu Agodo ni ijọba ibilẹ Ewekoro ni Ogun.


Ẹwẹ baalẹ ilu Agodo, Ajani Shotade ti wa rọ ijọba lati ri pe wọn wa ojutu si wahala to wa nilẹ nipa dida alaafia pada si ilu ọhun. Abimbola naa rọ awọn araalu lati pada si ilu wọn nitori pe awọn agbofinro wa ni ṣẹpẹ lati pese aabo fun awọn eeyan Agodo ati dukia wọn. O ṣoju mi koro kan ti ṣalaye fun BBC bi awọn afurasi janduku kan ṣe ṣeku pa Ayinde Odetola, Oba ilu Agodo ni ijọba ibilẹ Ewekoro ni Ogun. Arakunrin naa sọ pe oun, oriade naa ati awọn eeyan mii n ṣiṣẹ lori ilẹ ẹgbọn ọba lọwọ ni lasiko tawọn janduku naa ṣe ikọlu si wọn. ''A n ro oko lori ilẹ ẹgbọn Kabiyesi ti awọn kan pa laipẹ yi ni .Baa ṣe n ṣiṣẹ lọ, ọkan lara awọn janduku yi paṣẹ kawọn iyoku doju ija kọ wa'' "Bi mo ṣe n ba Kabiyesi sọrọ, awọn janduku naa kan fọ pako mọ mi ni. Wọn fi pako yii lu mi titi ti mo fi farapa.


Arakunrin naa sọ pe oun, oriade naa ati awọn eeyan mii n ṣiṣẹ lori ilẹ ẹgbọn ọba lọwọ ni lasiko tawọn janduku naa ṣe ikọlu si wọn. ''A n ro oko lori ilẹ ẹgbọn Kabiyesi ti awọn kan pa laipẹ yi ni .Baa ṣe n ṣiṣẹ lọ, ọkan lara awọn janduku yi paṣẹ kawọn iyoku doju ija kọ wa'' "Bi mo ṣe n ba Kabiyesi sọrọ, awọn janduku naa kan fọ pako mọ mi ni. Wọn fi pako yii lu mi titi ti mo fi farapa. Bi awọn eeyan ṣe n rin yika Kabiyesi lati daabo bo wọn, ọkan ninu awọn janduku yii ba da bẹntiroo si wọn lori .'' O tẹ siwaju pe ''Kabiyesi ja witiwiti lọ si idi ọkọ wọn nitori oju ti n ta wọn. Inu ọkọ yii ni wọn fọ pako mọ wọn lori ti wọn si daku sibẹ'' Arakunrin yii sọ pe lẹyin ti wọn lu Kabiyesi laludaku, wọn kọju si oun naa, ti wọn si n lu oun lalu sare.


Bi awọn eeyan ṣe n rin yika Kabiyesi lati daabo bo wọn, ọkan ninu awọn janduku yii ba da bẹntiroo si wọn lori .'' O tẹ siwaju pe ''Kabiyesi ja witiwiti lọ si idi ọkọ wọn nitori oju ti n ta wọn. Inu ọkọ yii ni wọn fọ pako mọ wọn lori ti wọn si daku sibẹ'' Arakunrin yii sọ pe lẹyin ti wọn lu Kabiyesi laludaku, wọn kọju si oun naa, ti wọn si n lu oun lalu sare. "Wọn le mi wọ igbo ti mo si gba ibẹ jade si Oke Iganmu nibi tawọn ọlọpaa wa. Nigba ti mo de ibẹ, mo sọ fawọn ọlọpaa pe ki wọn jọwọ tẹle mi pada lati lọ doola Kabiyesi ṣugbọn awọn ọlọpaa lawọn ko ni le tẹle mi'' O ṣoju mi koro naa sọ pe oun ko si nibẹ nigba ti wọn dana sun ọkọ Kabiyesi Ki lawọn ọlọpaa sọ nipa iṣẹlẹ yii? Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi sọ pe awọn gba ipe nipa iṣẹlẹ yii tawọn si tara lọ sibẹ.


"Wọn le mi wọ igbo ti mo si gba ibẹ jade si Oke Iganmu nibi tawọn ọlọpaa wa. Nigba ti mo de ibẹ, mo sọ fawọn ọlọpaa pe ki wọn jọwọ tẹle mi pada lati lọ doola Kabiyesi ṣugbọn awọn ọlọpaa lawọn ko ni le tẹle mi'' O ṣoju mi koro naa sọ pe oun ko si nibẹ nigba ti wọn dana sun ọkọ Kabiyesi Ki lawọn ọlọpaa sọ nipa iṣẹlẹ yii? Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi sọ pe awọn gba ipe nipa iṣẹlẹ yii tawọn si tara lọ sibẹ. O sọ fun BBC pe iwadii ti n tsiwaju ati pe Kọmisana ọlọpaa naa yọju sibi iṣẹlẹ naa. Oyeyemi fi kun pe awọn ko tii mu eeyan kankan amọ awọn ti n ri awọn ẹri kan ati pe awọn ti n tọ pinpin awọn afurasi to mọ nipa iṣẹlẹ yi. ''A ti n ri awọn ẹri kọọkan to n tọ wa sọna taa si ti n tọ ipasẹ awọn to mọ nipa iṣẹlẹ yi.O dawa loju pe a o ri wọn mu'' Ni meni meji, iṣẹlẹ ikọlu sawọn oriade taa ri akọsilẹ wọn ni wọn yi.


O sọ fun BBC pe iwadii ti n tsiwaju ati pe Kọmisana ọlọpaa naa yọju sibi iṣẹlẹ naa. Oyeyemi fi kun pe awọn ko tii mu eeyan kankan amọ awọn ti n ri awọn ẹri kan ati pe awọn ti n tọ pinpin awọn afurasi to mọ nipa iṣẹlẹ yi. ''A ti n ri awọn ẹri kọọkan to n tọ wa sọna taa si ti n tọ ipasẹ awọn to mọ nipa iṣẹlẹ yi.O dawa loju pe a o ri wọn mu'' Ni meni meji, iṣẹlẹ ikọlu sawọn oriade taa ri akọsilẹ wọn ni wọn yi. Ọba David Oyewumi, to jẹ Obadu ti Ilemeso-Ekiti, ni awọn ajijigbe ji gbe ninu aafin rẹ to wa ni ijọba ibilẹ Oye, nipinle Ekiti. Oṣojumikoro kan sọ pe awọn ajinigbe naa lu ori ade ọhun atawọn ẹbi rẹ ninu aafin, ki wọn to gbe salọ. Lọjọ Kẹrindinlogun oṣu Kẹrin dun 2021 ni wọn ji gbe.


Ọba David Oyewumi, to jẹ Obadu ti Ilemeso-Ekiti, ni awọn ajijigbe ji gbe ninu aafin rẹ to wa ni ijọba ibilẹ Oye, nipinle Ekiti. Oṣojumikoro kan sọ pe awọn ajinigbe naa lu ori ade ọhun atawọn ẹbi rẹ ninu aafin, ki wọn to gbe salọ. Lọjọ Kẹrindinlogun oṣu Kẹrin dun 2021 ni wọn ji gbe. Nigba to n fi idi isẹlẹ naa mulẹ fun BBC Yoruba, Alaga igbimọ lọbalọba nipinlẹ Ekiti, Ọba Adebanji Ajibade Alabi, tii ṣe Alawe ti ilu Ilawe-Ekiti ni iṣẹlẹ naa jẹ eyii to buru jai o si ba awọn lọkan jẹ gidi. O ni "awa gẹgẹ bii ọba, ati gbe igbesẹ lori iṣẹlẹ naa, nitori ni kete ti a gbọ ni mo ke si ileeṣẹ ọlọpaa, awọn fijilante atawọn ikọ Amọtẹkun lati wọ inu igbo ti wọn gbe ọba naa lọ, lati wa a ri." Kabiyesi pada gba itusilẹ loṣu Kẹrin yi kanna ṣugbọn Kabiyesi pẹ ni ile iwosan nibi ti wọn ti gba itọju Losu Kọkanla ọdun to kọja, awọn agbebọn kan ji Oba ilu Ogwaniocha nijọba ibilẹ Ogbaru gbe ni Anambra.


Nigba to n fi idi isẹlẹ naa mulẹ fun BBC Yoruba, Alaga igbimọ lọbalọba nipinlẹ Ekiti, Ọba Adebanji Ajibade Alabi, tii ṣe Alawe ti ilu Ilawe-Ekiti ni iṣẹlẹ naa jẹ eyii to buru jai o si ba awọn lọkan jẹ gidi. O ni "awa gẹgẹ bii ọba, ati gbe igbesẹ lori iṣẹlẹ naa, nitori ni kete ti a gbọ ni mo ke si ileeṣẹ ọlọpaa, awọn fijilante atawọn ikọ Amọtẹkun lati wọ inu igbo ti wọn gbe ọba naa lọ, lati wa a ri." Kabiyesi pada gba itusilẹ loṣu Kẹrin yi kanna ṣugbọn Kabiyesi pẹ ni ile iwosan nibi ti wọn ti gba itọju Losu Kọkanla ọdun to kọja, awọn agbebọn kan ji Oba ilu Ogwaniocha nijọba ibilẹ Ogbaru gbe ni Anambra. Awọn agbebọn yi to ṣe ikọlu si aafin Oba s ina sibẹ lasiko ikọlu yi.. Amọ ikọ kogberegbe  awọn ọmọ ogun oju omi Naijiria to wa ni Onitsha wọ igbo Ochan lọ ti wọn si mu lara awọn afurasi yi. Ọwọ wọn tẹ awọn afurasi meji-Victor Ibenegbu ati Egbuna Anyakoha-ti wọn si jẹwọ ipa ti wọn ko ninu ikọlu yi. Alayee ti wọn ṣe nipa iṣẹlẹ naa lọ bayi pe ''A ji ọba yi gbe nitori ko jẹ ki a ni ipin ninu owo epo rọbi ti o n bọ si ọwọ ilu wa'' Ninu iṣẹlẹ miran, awọn ikọ ọlọpaa ni ipinlẹ Imo ribi dina ikọlu kan to waye laafin alaga igbimọ lọbalọba Eze Emmanuel Okeke ni  Ezioha Amaifeke, ijọba ibilẹ Orlu.


Awọn agbebọn yi to ṣe ikọlu si aafin Oba s ina sibẹ lasiko ikọlu yi.. Amọ ikọ kogberegbe  awọn ọmọ ogun oju omi Naijiria to wa ni Onitsha wọ igbo Ochan lọ ti wọn si mu lara awọn afurasi yi. Ọwọ wọn tẹ awọn afurasi meji-Victor Ibenegbu ati Egbuna Anyakoha-ti wọn si jẹwọ ipa ti wọn ko ninu ikọlu yi. Alayee ti wọn ṣe nipa iṣẹlẹ naa lọ bayi pe ''A ji ọba yi gbe nitori ko jẹ ki a ni ipin ninu owo epo rọbi ti o n bọ si ọwọ ilu wa'' Ninu iṣẹlẹ miran, awọn ikọ ọlọpaa ni ipinlẹ Imo ribi dina ikọlu kan to waye laafin alaga igbimọ lọbalọba Eze Emmanuel Okeke ni  Ezioha Amaifeke, ijọba ibilẹ Orlu. Ọjọ Kẹrin oṣu Kini ọdun yi ni iṣẹlẹ yi waye. Alukoro ọlọpaa Imo, Micheal Abattam sọ ninu atjade pe ibọn jagamu lawọn afurasi yi fi ṣe ikọlu si aafin. O sọ pe ''Awọn agbebọn yi ti wọn p gaan ko orisirisi ibọn lati wa fi ṣe ikọlu si aafin ṣugbọn a bori wọn pẹlu nkan ija tiwa'' O fi kun pe ''A ribi pa awọn kan ninu wọn tawọn mii si gbe ọgbẹ ọta ibọn sa wọ igbo lọ''


Ọjọ Kẹrin oṣu Kini ọdun yi ni iṣẹlẹ yi waye. Alukoro ọlọpaa Imo, Micheal Abattam sọ ninu atjade pe ibọn jagamu lawọn afurasi yi fi ṣe ikọlu si aafin. O sọ pe ''Awọn agbebọn yi ti wọn p gaan ko orisirisi ibọn lati wa fi ṣe ikọlu si aafin ṣugbọn a bori wọn pẹlu nkan ija tiwa'' O fi kun pe ''A ribi pa awọn kan ninu wọn tawọn mii si gbe ọgbẹ ọta ibọn sa wọ igbo lọ''


Ogun Ritual murder: Ìjà ni tọkọtaya ní àwọn fẹ́ bá àbúrò mi àti ọ̀rẹ́kùnrin rẹ̀ parí kí wọ́n tó dá ẹ̀mí rẹ̀ légbodò - ẹ̀gbọ́n olóògbé

Oriṣii iṣẹlẹ kayeefi lo gba igboro kan bayii. Lára àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ kàyéfì, à gbọ́ kọ hà ni ti àwọn tọkọtaya tí àwọn ọlọ̀pàá nawọ́ gán lọ́jọ́ Àbámẹ́ta, ọjọ́ kejìlá, oṣù kejì, ọdún 2022 fẹ́sùn pé wọ́n bá ẹ̀ya ara ènìyàn tí wọ́n dé mọ́ inú ike nínú yàrá wọn.Ọwọ́ ọlọ́pàá tẹ tọkọtaya tó gbé ẹ̀yà ara ènìyàn pamọ́ sínú yàrá l'Ogun Lẹyin ti iroyin ti gba igboro kan pe awọn ẹbi awọn ti ọrọ kan ti mọ wọn ti arabinrin Comfort si ti jade sita sọ pe aburo oun ni iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ si ni BBC kan si awọn agbofinro ipinle Ogun. Nígbà tí BBC Yorùbá kàn sí agbẹnusọ àjọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Ogun, Abimbola Oyeyemi ní ìwádìí ṣì ń lọ lọ́wọ́ láti mọ ẹni tí àwọn tọkọtaya náà dá ẹ̀mí rẹ̀ légbodò. Oyeyemi ní àwọn ẹ̀yà ara náà ni àwọn ti gbé lọ fí ibi tí wọn yóò ti ṣe àyẹ̀wò láti si ìdí òdodo múlẹ̀. Bákan náà ló fi kún òkú ènìyàn tí wọ́n ṣàwárí rẹ̀ ní agbègbè Leme náà ti wà ní yàrá ìgbókùpamọ́sí fún ìwádìí tó jinlẹ̀. Ìjà ni tọkọtaya ní àwọn fẹ́ bá àbúrò mi àti ọ̀rẹ́kùnrin rẹ̀ parí kí wọ́n tó dá ẹ̀mí rẹ̀ légbodò - ẹ̀gbọ́n olóògbé Ọlọ́run má jẹ̀ẹ́ kí a rin àrìnfẹsẹ̀sí, ibi tí orí mi yóò bá ti sọre ni kí ẹsẹ̀ ó gbémi rè ní àdúrà tí kìí wọ́n lẹ́nu àwọn ènìyàn pàápàá ẹ̀yà Yorùbá.


Oyeyemi ní àwọn ẹ̀yà ara náà ni àwọn ti gbé lọ fí ibi tí wọn yóò ti ṣe àyẹ̀wò láti si ìdí òdodo múlẹ̀. Bákan náà ló fi kún òkú ènìyàn tí wọ́n ṣàwárí rẹ̀ ní agbègbè Leme náà ti wà ní yàrá ìgbókùpamọ́sí fún ìwádìí tó jinlẹ̀. Ìjà ni tọkọtaya ní àwọn fẹ́ bá àbúrò mi àti ọ̀rẹ́kùnrin rẹ̀ parí kí wọ́n tó dá ẹ̀mí rẹ̀ légbodò - ẹ̀gbọ́n olóògbé Ọlọ́run má jẹ̀ẹ́ kí a rin àrìnfẹsẹ̀sí, ibi tí orí mi yóò bá ti sọre ni kí ẹsẹ̀ ó gbémi rè ní àdúrà tí kìí wọ́n lẹ́nu àwọn ènìyàn pàápàá ẹ̀yà Yorùbá. Lẹ́nu ọjọ́ mẹ́ta yìí, àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó ń bu omi tútù sọ́kàn ẹni pàápàá nípa pípa ènìyàn láìbìkítà ti ń mú kí àdúrà yìí tún máa gbẹnu ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn. Kini Molebi rẹ n sọ bayii? Ẹ̀gbọ́n olóògbé tí wọ́n bá ẹ̀ya ara rẹ̀ nínú yàrá náà, Ife, Comfort ní láti ọjọbọ̀ tó kọjá ní àwọn ti ń wá olóògbé náà lẹ́yìn tó jáde nílé ní nǹkan bí aago mẹ́wàá sí aago mọ́kànlá òwúrọ̀.


Lẹ́nu ọjọ́ mẹ́ta yìí, àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó ń bu omi tútù sọ́kàn ẹni pàápàá nípa pípa ènìyàn láìbìkítà ti ń mú kí àdúrà yìí tún máa gbẹnu ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn. Kini Molebi rẹ n sọ bayii? Ẹ̀gbọ́n olóògbé tí wọ́n bá ẹ̀ya ara rẹ̀ nínú yàrá náà, Ife, Comfort ní láti ọjọbọ̀ tó kọjá ní àwọn ti ń wá olóògbé náà lẹ́yìn tó jáde nílé ní nǹkan bí aago mẹ́wàá sí aago mọ́kànlá òwúrọ̀. Ó ní láti ìgbà yìí náà ni àwọn ti ń wá a, kódà àwọn ti lọ sí àgọ́ ọlọ́pàá láti lọ kéde wíwá rẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí àlàyé Comfort, ó ní òun kò sí nílé nígbà tí àbúrò òun jáde nílé débi tí òun yóò mọ ibi tí ó lọ ṣùgbọ́n ọ̀rẹ́ rẹ̀ tó wà níbẹ̀ nígbà tó gba ìpè láti ọdọ ẹnìkan lo sọ fún òun pé ìpè ló gbà. Ó ní ọ̀rẹ́ ọ̀hún ní nígbà tó gba ipe náà, àyà rẹ̀ já, ó sì ní kí ló dé tí ẹni náà fi ń pè òun, tí òun sì sọ pé tí ọkàn rẹ̀ kò bá ti lọ kó má lọ.


Ó ní láti ìgbà yìí náà ni àwọn ti ń wá a, kódà àwọn ti lọ sí àgọ́ ọlọ́pàá láti lọ kéde wíwá rẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí àlàyé Comfort, ó ní òun kò sí nílé nígbà tí àbúrò òun jáde nílé débi tí òun yóò mọ ibi tí ó lọ ṣùgbọ́n ọ̀rẹ́ rẹ̀ tó wà níbẹ̀ nígbà tó gba ìpè láti ọdọ ẹnìkan lo sọ fún òun pé ìpè ló gbà. Ó ní ọ̀rẹ́ ọ̀hún ní nígbà tó gba ipe náà, àyà rẹ̀ já, ó sì ní kí ló dé tí ẹni náà fi ń pè òun, tí òun sì sọ pé tí ọkàn rẹ̀ kò bá ti lọ kó má lọ. Comfort fi kun pé nígbà tó sọ fún ẹni náà pé kó jẹ́ kí àwọn pàdé lọ́jọ́bọ̀ dípò ọjọ́rù tó pè é, ẹni náà sì fún un lésì pé òun fẹ́ rin ìrìnàjò lọ́jọ̀ kejì náà nítorí kó wá lọ́jọ́ náà gan an ni. "Ó sọ fún ọ̀rẹ́ rẹ̀ pé ẹni tí ó pe òun fẹ́ bá òun àti ọ̀rẹ́kùnrin òun parí aáwọ̀ tó wà láàárín àwọn ni láti ìgbà náà ni àwọn ti kò si." Báwo ló ṣe mọ̀ pé àbúrò òun ni wọ́n pa?


Comfort fi kun pé nígbà tó sọ fún ẹni náà pé kó jẹ́ kí àwọn pàdé lọ́jọ́bọ̀ dípò ọjọ́rù tó pè é, ẹni náà sì fún un lésì pé òun fẹ́ rin ìrìnàjò lọ́jọ̀ kejì náà nítorí kó wá lọ́jọ́ náà gan an ni. "Ó sọ fún ọ̀rẹ́ rẹ̀ pé ẹni tí ó pe òun fẹ́ bá òun àti ọ̀rẹ́kùnrin òun parí aáwọ̀ tó wà láàárín àwọn ni láti ìgbà náà ni àwọn ti kò si." Báwo ló ṣe mọ̀ pé àbúrò òun ni wọ́n pa? Comfort ní ará ilé ìjọsìn àwọn tó máa ń lọ tún ọ̀kadà ṣe lẹ́gbẹ̀ẹ́ ibi tí Ife ti ń ta Indomie ló pè mí pé wọ́n ti bá wa rí Ife, ó sì ti wà ní àgọ́ ọlọ́pàá ṣùgbọ́n òkú rẹ̀ ni òun bá. Nígbà tó ń ṣàlàyé bí ọ̀rọ̀ náà ṣe ṣẹlẹ̀, bàbá onílé náà ní àwọn ará ilé ló ta òun lólobó lórí òórùn tí wọ́n ń gbọ́ láti yàrá àwọn tọkọtaya náà. Awọn wo ni ọwọ ọlọpaa tẹ bayii lori iṣẹlẹ naa?


Comfort ní ará ilé ìjọsìn àwọn tó máa ń lọ tún ọ̀kadà ṣe lẹ́gbẹ̀ẹ́ ibi tí Ife ti ń ta Indomie ló pè mí pé wọ́n ti bá wa rí Ife, ó sì ti wà ní àgọ́ ọlọ́pàá ṣùgbọ́n òkú rẹ̀ ni òun bá. Nígbà tó ń ṣàlàyé bí ọ̀rọ̀ náà ṣe ṣẹlẹ̀, bàbá onílé náà ní àwọn ará ilé ló ta òun lólobó lórí òórùn tí wọ́n ń gbọ́ láti yàrá àwọn tọkọtaya náà. Awọn wo ni ọwọ ọlọpaa tẹ bayii lori iṣẹlẹ naa? Àjọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Ogun ti nawọ́ gán tọkọtaya kan tó ń gbé ní ojúlé 72, MKO Abiola way, Leme ní ìlú Abeokuta fún ẹ̀sùn pé wọ́n ní ẹ̀yà ara ènìyàn nílé. Àwọn tọkọtaya náà ni Kehinde Oladimeji ẹni ọdún mẹ́tàlélógójì àti ìyàwó rẹ̀, Adejumoke Raji, ẹni ọdún márùndínlógójì. Àtẹ̀jáde kan látọwọ́ agbẹnusọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Ogun, Abimbola Oyeyemi ní inú ike ńlá kan nínú yàrá àwọn tọkọtaya náà ní àwọn ti bá àwọn oríṣìíríṣìí ẹ̀yà ara ènìyàn.


Àjọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Ogun ti nawọ́ gán tọkọtaya kan tó ń gbé ní ojúlé 72, MKO Abiola way, Leme ní ìlú Abeokuta fún ẹ̀sùn pé wọ́n ní ẹ̀yà ara ènìyàn nílé. Àwọn tọkọtaya náà ni Kehinde Oladimeji ẹni ọdún mẹ́tàlélógójì àti ìyàwó rẹ̀, Adejumoke Raji, ẹni ọdún márùndínlógójì. Àtẹ̀jáde kan látọwọ́ agbẹnusọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Ogun, Abimbola Oyeyemi ní inú ike ńlá kan nínú yàrá àwọn tọkọtaya náà ní àwọn ti bá àwọn oríṣìíríṣìí ẹ̀yà ara ènìyàn. Oyeyemi ní àwọn tọkọtaya náà ní oníṣègùn làwọn àti pé àwọn ara náà tó jẹ́ ọwọ́, ọmú àti àwọn mìíràn ni ọkùnrin kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Micheal, tó ń gbé ní Adatan gbe sí àwọn lọ́dọ̀. Ó ṣàlàyé pé gbogbo ìgbìyànjú láti nawọ́ gán Micheal náà ló já sí pàbó bí àwọn afurasí náà kò ṣe mọ ilé rẹ̀ mọ̀. Báwo ni wọ́n ṣe nawọ́ gán wọn?


Oyeyemi ní àwọn tọkọtaya náà ní oníṣègùn làwọn àti pé àwọn ara náà tó jẹ́ ọwọ́, ọmú àti àwọn mìíràn ni ọkùnrin kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Micheal, tó ń gbé ní Adatan gbe sí àwọn lọ́dọ̀. Ó ṣàlàyé pé gbogbo ìgbìyànjú láti nawọ́ gán Micheal náà ló já sí pàbó bí àwọn afurasí náà kò ṣe mọ ilé rẹ̀ mọ̀. Báwo ni wọ́n ṣe nawọ́ gán wọn? Oyeyemi ṣàlàyé pé Baálẹ̀ Leme, olóyè Moshood Ogunwolu ló mú ẹjọ́ lọ sí àgọ ọlọ́pàá Kemta pé ọkùnrin kan, Pásítọ̀ Adisa Olanrewaju, tó jẹ́ alábàgbé àwọn afurasí náà, wá fi ẹjọ́ sun òun pé àwọn ń gbọ́ òórùn tí kò dára láti yàrá àwọn afurasí ọ̀hún. Èyí ló mú kí DPO àgọ́ ọlọ́pàá Kemta ní kí àwọn ọlọ́pàá lọ ṣe àyẹ̀wò yàrá àwọn afurasí yìí níbi tí wọ́n ti bá àwọn ẹ̀ya ara náà nínú ike kan. Kọmíṣọ́nnà ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ náà, Lanre Bankole ti wá pè fún títarí ẹjọ́ náà sí ẹ̀ka tó wà fún ìwà ọ̀daràn ní ìpínlẹ̀ náà (CIID) fún ìwádìí ìjínlẹ̀. Kọmíṣọ́nnà náà jẹ́jẹ̀ẹ́ pé ẹnikẹ́ni tó bá lọ́wọ́ nínú ìṣẹ̀lẹ̀ náà yóò fojú winá òfin.


Oyeyemi ṣàlàyé pé Baálẹ̀ Leme, olóyè Moshood Ogunwolu ló mú ẹjọ́ lọ sí àgọ ọlọ́pàá Kemta pé ọkùnrin kan, Pásítọ̀ Adisa Olanrewaju, tó jẹ́ alábàgbé àwọn afurasí náà, wá fi ẹjọ́ sun òun pé àwọn ń gbọ́ òórùn tí kò dára láti yàrá àwọn afurasí ọ̀hún. Èyí ló mú kí DPO àgọ́ ọlọ́pàá Kemta ní kí àwọn ọlọ́pàá lọ ṣe àyẹ̀wò yàrá àwọn afurasí yìí níbi tí wọ́n ti bá àwọn ẹ̀ya ara náà nínú ike kan. Kọmíṣọ́nnà ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ náà, Lanre Bankole ti wá pè fún títarí ẹjọ́ náà sí ẹ̀ka tó wà fún ìwà ọ̀daràn ní ìpínlẹ̀ náà (CIID) fún ìwádìí ìjínlẹ̀. Kọmíṣọ́nnà náà jẹ́jẹ̀ẹ́ pé ẹnikẹ́ni tó bá lọ́wọ́ nínú ìṣẹ̀lẹ̀ náà yóò fojú winá òfin. Ẹ ó rántí pé ní bíi ọ̀sẹ̀ kan sẹ́yìn ni wọ́n bá òkú ènìyàn kan tí ẹ̀yà ara kò pé ní agbègbè Leme. Oyeyemi ní ìwádìí kò ì tíì fìdí rẹ̀ múlẹ̀ bóyá ara òkú náà ni wọ́n yọ èyí tí wọ́n bá nínú yàrá àwọn afurasí yìí.


Ẹ ó rántí pé ní bíi ọ̀sẹ̀ kan sẹ́yìn ni wọ́n bá òkú ènìyàn kan tí ẹ̀yà ara kò pé ní agbègbè Leme. Oyeyemi ní ìwádìí kò ì tíì fìdí rẹ̀ múlẹ̀ bóyá ara òkú náà ni wọ́n yọ èyí tí wọ́n bá nínú yàrá àwọn afurasí yìí.


Christmas celebration: Èèyàn méje kú nínú ìjàmbá ọkọ̀ tó ṣẹlẹ̀ ní àárọ̀ Kérésìmesì lọ́nà Sagamu sí Ijebu Ode

Bi a ṣe n yọ ayọ ọdun Keresimesi, ibanujẹ ko le wọ ile tọ wa laṣẹ Edumare. O kere tan, eeyan meje lo dero ọrun ninu ijamba ọkọ to ṣẹlẹ laarọọ Keresimesi lopopona mọrosẹ ilu Sagamu si Ijebu Ode. Ọga agba ajọ ẹṣo oju popo FRSC nipinlẹ Ogun, Ahmed Umar, to fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ, ṣalaye pe ọkọ akero Mercedes Benz kan ni ijamba naa ṣẹlẹ si. Ọgbẹni Umar ni ere asaju ti ko jẹ ki dẹrẹba ọkọ naa le dari ọkọ ọhun mọ lo ṣe okunfa ijamba yii. Umar fikun ọrọ rẹ pe lagbegbe Ojuelegba niluu Eko ni ọkọ akero naa ti gbera to si mori le ilẹ Ibo ki ijamba yii to waye ni ago mejila kọja ogun iṣẹju aarọ lori afara Ososa. Ọga agba FRSC nipinlẹ Ogun ni eeyan mẹtalelọgọta ninu eyi ti ogoji jẹ ọkunrin, mẹẹdogun jẹ obinrin ati ọmọde mẹjọ lo wa ninu ọkọ akero naa.


Ọgbẹni Umar ni ere asaju ti ko jẹ ki dẹrẹba ọkọ naa le dari ọkọ ọhun mọ lo ṣe okunfa ijamba yii. Umar fikun ọrọ rẹ pe lagbegbe Ojuelegba niluu Eko ni ọkọ akero naa ti gbera to si mori le ilẹ Ibo ki ijamba yii to waye ni ago mejila kọja ogun iṣẹju aarọ lori afara Ososa. Ọga agba FRSC nipinlẹ Ogun ni eeyan mẹtalelọgọta ninu eyi ti ogoji jẹ ọkunrin, mẹẹdogun jẹ obinrin ati ọmọde mẹjọ lo wa ninu ọkọ akero naa. Umar ni mọkandinlaadọta ninu awọn ero naa lo moribọ lai farapa to fi mọ awọn ọmọde. Ọgbẹni Umar rọ awọn awakọ lati rọra sare lasiko ọdun yii ti ọkọ pọ loju popo. Bakan naa lo rọ wọn lati ye maa rinrin alẹ nigba ti wọn le maa riran daadaa.


Umar ni mọkandinlaadọta ninu awọn ero naa lo moribọ lai farapa to fi mọ awọn ọmọde. Ọgbẹni Umar rọ awọn awakọ lati rọra sare lasiko ọdun yii ti ọkọ pọ loju popo. Bakan naa lo rọ wọn lati ye maa rinrin alẹ nigba ti wọn le maa riran daadaa. O tun rọ awọn awakọ lati maa tẹle awọn ofin to de ọkọ wiwa loju popo. Ọga agba ajọ FRSC ipinlẹ Ogun rọ awọn ti ẹbi wọn ba wa ninu ọkọ naa lati kan si ajọ naa fun ibeere ti wọn ba ni.


O tun rọ awọn awakọ lati maa tẹle awọn ofin to de ọkọ wiwa loju popo. Ọga agba ajọ FRSC ipinlẹ Ogun rọ awọn ti ẹbi wọn ba wa ninu ọkọ naa lati kan si ajọ naa fun ibeere ti wọn ba ni.


Teenagers arrested in Ogun for rituals: Ilé ẹjọ́ ju ọmọkùnrin mẹ́rin tó fi olólùfẹ́ ọ̀kan lára wọn ṣe òògùn owó sí ẹ̀wọ̀n

Ile ẹjọ Majisireti kan nilu Abeokuta ti ju awọn ọdọmọkunrin mẹrin ti ọwọ tẹ lasiko ti wọn n fi ololufẹ ọkan lara wọn sẹ oogun owo. Ọjọ Satide to kọja ni ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun mu awọn mẹrẹẹrin, Balogun Mustakeem (20), Majekodunmi Soliudeen (18), Abdulgafa Lukman (19) ati Waris Oladeinde(18), nibi ti wọn ni wọn ti n dana sun ori ọmọbinrin ti wọn pa, Sofiat Okeowo, ni adugbo Kugba nilu Abeokuta. Ẹsun igbimọpọ ati ipaniyan ni wọn fi kan wọn. Onidajọ I.O Abudu paṣẹ pe ki wọn o ju wọn si ọgba ẹwọn to wa ni Oba titi ti ileeṣẹ eto idajọ nipinlẹ Ogun yoo fi sọ igbesẹt o kan lori ọrọ wọn. O si sun igbẹjọ si ọjọ kẹrinla, oṣu Kẹta. Nigba ti ọwọ tẹ awọn ọdọmọkunrin naa, lẹyin ti ọdẹ adugbo kan fi ọrọ to awọn ọlọpaa leti, jẹwọ pe ori ayelujara Facebook ni ọkan lara wọn ti kọ̀ nipa bi wọn yoo ṣe ṣe oogun owo.


Onidajọ I.O Abudu paṣẹ pe ki wọn o ju wọn si ọgba ẹwọn to wa ni Oba titi ti ileeṣẹ eto idajọ nipinlẹ Ogun yoo fi sọ igbesẹt o kan lori ọrọ wọn. O si sun igbẹjọ si ọjọ kẹrinla, oṣu Kẹta. Nigba ti ọwọ tẹ awọn ọdọmọkunrin naa, lẹyin ti ọdẹ adugbo kan fi ọrọ to awọn ọlọpaa leti, jẹwọ pe ori ayelujara Facebook ni ọkan lara wọn ti kọ̀ nipa bi wọn yoo ṣe ṣe oogun owo. Lẹyin ti wọn kọ ọ ni wọn gbimọpọ lati lo Sofiat to jẹ ọrẹbinrin ọkan lara wọn. Wọn jẹwọ fun ọlọpaa pe miliki ni awọn yoo fi ma a lo ẹbu ti wọn ba ri lara ori naa ki owo le de. 'Mílíìkì ni a fẹ́ máa fi ẹbu tí a bá ri lára orí Sofia ti a jó pẹ̀lú ìgbàgbọ́ pé á máa di olówó' Ohun tí ó ṣokùnfà ikú Fadlullah Agboluaje, akẹ́kọ̀ọ́ tó kú sí Ukraine ní ọjọ́ kejì tó dé ibẹ̀ Tí òògùn owó bá wà nínú Ifa ni, n kò bá ti kọ́ ilé ńlá fún ara mi- Babaláwo Ẹgbọn Sofiat to ba BBC Yoruba sọrọ ni ounjẹ alẹ ni ọmọbinrin ẹni ofun ọhun n se lọwọ, ko to o dagbere pe oun fẹ sare de ibi kan. Ile ọrẹkunrin rẹ to lọ naa lo ti kagbako iku ojiji.


Lẹyin ti wọn kọ ọ ni wọn gbimọpọ lati lo Sofiat to jẹ ọrẹbinrin ọkan lara wọn. Wọn jẹwọ fun ọlọpaa pe miliki ni awọn yoo fi ma a lo ẹbu ti wọn ba ri lara ori naa ki owo le de. 'Mílíìkì ni a fẹ́ máa fi ẹbu tí a bá ri lára orí Sofia ti a jó pẹ̀lú ìgbàgbọ́ pé á máa di olówó' Ohun tí ó ṣokùnfà ikú Fadlullah Agboluaje, akẹ́kọ̀ọ́ tó kú sí Ukraine ní ọjọ́ kejì tó dé ibẹ̀ Tí òògùn owó bá wà nínú Ifa ni, n kò bá ti kọ́ ilé ńlá fún ara mi- Babaláwo Ẹgbọn Sofiat to ba BBC Yoruba sọrọ ni ounjẹ alẹ ni ọmọbinrin ẹni ofun ọhun n se lọwọ, ko to o dagbere pe oun fẹ sare de ibi kan. Ile ọrẹkunrin rẹ to lọ naa lo ti kagbako iku ojiji. Babalawo kan ti BBC Yoruba ba sọrọ,  Olukunle Idowu, sọ pe ko si nkan to n jẹ etutu ọla tabi oogun owo ninu Ifa. O ni to ba jẹ pe o wa ni, oun paapaa yoo ti ni owo tabua lọwọ. Eyi tako igbagbọ ọpọ eeyan pe awọn babalawo lo n ṣe oogun ọrọ fawọn ọdọmọde ti wọn n wa owo ojiji lasiko yii.


Babalawo kan ti BBC Yoruba ba sọrọ,  Olukunle Idowu, sọ pe ko si nkan to n jẹ etutu ọla tabi oogun owo ninu Ifa. O ni to ba jẹ pe o wa ni, oun paapaa yoo ti ni owo tabua lọwọ. Eyi tako igbagbọ ọpọ eeyan pe awọn babalawo lo n ṣe oogun ọrọ fawọn ọdọmọde ti wọn n wa owo ojiji lasiko yii. Lẹnu ọjọ mẹta yii, iroyin fifi awọn eeyan ṣe oogun ti wa wọ pọ lawujọ. Babalawo Idowu sọ pe ikanju lo bi gbogbo ohun to n ṣẹlẹ yii lati inu ile bọ si ode to fi de ọdọ ijọba.


Lẹnu ọjọ mẹta yii, iroyin fifi awọn eeyan ṣe oogun ti wa wọ pọ lawujọ. Babalawo Idowu sọ pe ikanju lo bi gbogbo ohun to n ṣẹlẹ yii lati inu ile bọ si ode to fi de ọdọ ijọba.


Prison Congestion: Ìdí rè é tí Adájọ́ àgbà ìpínlẹ̀ Ogun fí ṣíjú àánú wo ẹlẹ́wọ̀n 20

Adajọ agba ipinlẹ Ogun ti tu awọn ẹlẹwọn ogun kan silẹ gẹgẹ bi ọna ati mu adinku ba iye awọn to wa ni ọgba ẹwọn nipinlẹ naa. Adajọ agba Mosunmola DIpeolu fi ọrọ yi lede lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ ni ọfisi ẹka idajọ ipinlẹ naa ni Abeokuta. O ṣalaye pe kaakiri ẹkun idibọ mẹtẹẹta ipinlẹ naa lawọn ti mu awọn ẹlẹwọn yi ati pe igbesẹ naa di dandan lati mu adinkun ba awọn ọgba ẹwọn to kun fọfọ. O sọ pe mẹwaa gba itusilẹ ni Abeokuta, meji ni Ijẹbu Ode, Meje lati Ilaaro ti eeyan kan si gba itusilẹ ni ọgba ẹwọn Sagamu. Dipo awọn ọgba ẹwọn ti wn ti maa n se eto ijiroro lori ẹka idajọ ati ipo awọn ọgba ẹwọn, Coovid-19 ko faaye gba wọn ti wn si lo ọfisi ile ẹjọ giga ipinlẹ naa. Adajọ Dipeolu sọ pe awọn yoo tun ṣe iru eto bẹẹ lẹyin oṣu mẹrin.


O sọ pe mẹwaa gba itusilẹ ni Abeokuta, meji ni Ijẹbu Ode, Meje lati Ilaaro ti eeyan kan si gba itusilẹ ni ọgba ẹwọn Sagamu. Dipo awọn ọgba ẹwọn ti wn ti maa n se eto ijiroro lori ẹka idajọ ati ipo awọn ọgba ẹwọn, Coovid-19 ko faaye gba wọn ti wn si lo ọfisi ile ẹjọ giga ipinlẹ naa. Adajọ Dipeolu sọ pe awọn yoo tun ṣe iru eto bẹẹ lẹyin oṣu mẹrin. Adajọ wa kilọ fawọn ẹlẹwọn to gba itusilẹ lati yi iwa pada to si ni inu oun dun si pe awọn eeyan n gbe ẹjọ wa siwaju ile ẹjọ. ''Awọn eeyan n gbe ẹjọ wa nitori pe wọn ti mọ ẹtọ wọn lab ofin. Idi ree t'awa naa n fi n safiku awọn adajọ niwọn iba ti agbara ijọba ipinlẹ ṣe ka'' Bakan naa la n tẹramọ eto idanilẹkọ fawọn araalu nitori idajọ pipẹ, irẹsi lo maa n mu ba ọkan eeyan'' Ipinlẹ Ogun nikan kọ lo n koju ipenija ọrọ ọgba ẹwọn to kun lakunfaya.


Adajọ wa kilọ fawọn ẹlẹwọn to gba itusilẹ lati yi iwa pada to si ni inu oun dun si pe awọn eeyan n gbe ẹjọ wa siwaju ile ẹjọ. ''Awọn eeyan n gbe ẹjọ wa nitori pe wọn ti mọ ẹtọ wọn lab ofin. Idi ree t'awa naa n fi n safiku awọn adajọ niwọn iba ti agbara ijọba ipinlẹ ṣe ka'' Bakan naa la n tẹramọ eto idanilẹkọ fawọn araalu nitori idajọ pipẹ, irẹsi lo maa n mu ba ọkan eeyan'' Ipinlẹ Ogun nikan kọ lo n koju ipenija ọrọ ọgba ẹwọn to kun lakunfaya. Kaakiri Naijiria lọpọ awọn ẹlẹwọn ko ti maa ri eto idajọ gba ni kiakia to si mu ki ẹlomiran pẹ lẹwọn ju bo ti ṣe yẹ lọ. Pupọ awọn to jẹ ẹlẹwọn ti wọn da ẹjọ iku fun ni wọn ṣi wa lẹwọn nitori awọn Gomina kii fẹ buwọlu iwe ki wọn lọ pa awọn ọdaran wọn yi. Laipẹ yi ni Minisita feto aabo labẹle Rauf Aregbesola fawọn ileeṣẹ ọgba ẹwọn laṣẹ pe ki wọn maa yinbọn pa ẹnikẹni to ba ṣe ikọlu si ọgba ẹwọn.


Kaakiri Naijiria lọpọ awọn ẹlẹwọn ko ti maa ri eto idajọ gba ni kiakia to si mu ki ẹlomiran pẹ lẹwọn ju bo ti ṣe yẹ lọ. Pupọ awọn to jẹ ẹlẹwọn ti wọn da ẹjọ iku fun ni wọn ṣi wa lẹwọn nitori awọn Gomina kii fẹ buwọlu iwe ki wọn lọ pa awọn ọdaran wọn yi. Laipẹ yi ni Minisita feto aabo labẹle Rauf Aregbesola fawọn ileeṣẹ ọgba ẹwọn laṣẹ pe ki wọn maa yinbọn pa ẹnikẹni to ba ṣe ikọlu si ọgba ẹwọn. Idi ni pe awọn janduku kan a maa ṣe ikọlu si ọgba ẹwọn lati tu awọn akẹgbẹ wọn silẹ ti wọn a si maa pa awọn oṣiṣẹ ọgba ẹwọn lasiko ikọluyi. Ọna kan gbogi tawọn onwoye sọ pe wọn le rojutu ọr yi ni ki ẹka eto idajọ maa tete ṣe ẹjọ awọn ti wọn ba gbe wa si ile ẹjọ. Eleyi ni wọn ni yoo mu adinku ba awọn to pọ biba ni ẹwọn to n duro de idajọ.


Idi ni pe awọn janduku kan a maa ṣe ikọlu si ọgba ẹwọn lati tu awọn akẹgbẹ wọn silẹ ti wọn a si maa pa awọn oṣiṣẹ ọgba ẹwọn lasiko ikọluyi. Ọna kan gbogi tawọn onwoye sọ pe wọn le rojutu ọr yi ni ki ẹka eto idajọ maa tete ṣe ẹjọ awọn ti wọn ba gbe wa si ile ẹjọ. Eleyi ni wọn ni yoo mu adinku ba awọn to pọ biba ni ẹwọn to n duro de idajọ.


Ogun Technician kills Union member: Babatunde lọ bá adari Hoteeli ṣe àjọyo, ó pade iku ọbẹ gbígbóna

Ọwọ Ọlọpaa ni Ìpínlẹ̀ Ogun ti tẹ arákùnrin oníṣẹ ọwọ kan, Toheeb Akanji ti o fi ọbẹ gun alejo ile ìtura kan, Damilare Babatunde Oladipupo pa ni Ìpínlẹ̀ Ogun. Ninu atejade ti ileesẹ Ọlọpaa Ogun fi sita, Toheeb to jẹ ẹni to máa ń tún ẹ̀rọ amomitutu àti ẹ̀rọ amaratutu ṣe jẹ ẹni ọdun méjìlélọ́gbọ̀n ti ọpọ mọ si T.cash ni àdúgbò rẹ. Àwọn Ọlọpaa fi panpẹ ofin mú u lẹyin ti wọn gba ipe ni Agọ Ọlọpaa to wa ni agbegbe Agbado ni nkan bíi ago mejila àbọ̀ oru pe Oladipupo Babatunde ti wọn mọ si "No Story" to wa si ile ìtura Blue Roof ni agbegbe Adiyan láti bá ẹni to ni ile ìtura náà ṣe àjọyọ kan ti fara gba ọbẹ to si ti gba ibẹ̀ kú. Kà nípa ìbẹ̀rẹ̀ ìyàwó Ooni Ife, Olórí Silekunola Moronke Náómì, Wòlíì tó di Ayaba Ile Ife Desmond Tutu, Àlùfáà tó wú ni lórí àti ajìjàgbara eléyàmẹ̀yà tó jáde láye, ohun tẹ́ẹ ní láti mọ̀ rèé Amotekun dóòlà èèyàn mẹ́sàn án lọ́wọ́ àwọn ajínigbé lọ́jọ́ Kérésìmesì l'Osun Bíṣọ̀bù àgbà Desmond Tutu jáde láyé lẹ́ni àádọ̀rún ọdún Nígbà ti awọn Ọlọpaa de ibẹ ni wọn ṣàwárí pé ṣe ni wọn tán oloogbe naa jáde lọ sita ti afurasi ohun si gun un pa. Bakan naa ni wọn tun rii pe oloogbe ọhun tiraka pẹlu ẹni to fẹ pa a eyi to mu ko di aṣọ otutu to wọ mu ati ọbẹ to fi gun un. Wọn sare gbe Babatunde lọ ile iwosan amọ wọn rii pe o ti baba ku gẹgẹ bi dokita ṣe sọ. Kọmisọnsa ọlọpaa, Lanre Bankole ti wọ tete sọ ohun to ṣẹlẹ yii fun paṣẹ lọgan pe ki wọn wa afurasi ọhun kan laarin wakati mẹrinlelogun.


Kà nípa ìbẹ̀rẹ̀ ìyàwó Ooni Ife, Olórí Silekunola Moronke Náómì, Wòlíì tó di Ayaba Ile Ife Desmond Tutu, Àlùfáà tó wú ni lórí àti ajìjàgbara eléyàmẹ̀yà tó jáde láye, ohun tẹ́ẹ ní láti mọ̀ rèé Amotekun dóòlà èèyàn mẹ́sàn án lọ́wọ́ àwọn ajínigbé lọ́jọ́ Kérésìmesì l'Osun Bíṣọ̀bù àgbà Desmond Tutu jáde láyé lẹ́ni àádọ̀rún ọdún Nígbà ti awọn Ọlọpaa de ibẹ ni wọn ṣàwárí pé ṣe ni wọn tán oloogbe naa jáde lọ sita ti afurasi ohun si gun un pa. Bakan naa ni wọn tun rii pe oloogbe ọhun tiraka pẹlu ẹni to fẹ pa a eyi to mu ko di aṣọ otutu to wọ mu ati ọbẹ to fi gun un. Wọn sare gbe Babatunde lọ ile iwosan amọ wọn rii pe o ti baba ku gẹgẹ bi dokita ṣe sọ. Kọmisọnsa ọlọpaa, Lanre Bankole ti wọ tete sọ ohun to ṣẹlẹ yii fun paṣẹ lọgan pe ki wọn wa afurasi ọhun kan laarin wakati mẹrinlelogun. Kí ló ṣẹlẹ̀ tí a fi ń pé ọjọ́ kejì Kérésì ní 'Boxing Day'? Mọ̀ síi nípa àwọn Obìnrin tó wà láyé Ooni Ogunwusi ṣáájú Olòrì Naomi SilekunOla Ifasooto gbòmìnira lẹ́yìn oṣù mẹ́fà látìmọ́lé DSS lórí ẹ̀sùn pé ó ń ṣ'òògùn fún Sunday Igboho Ni tir nigba ti wọn mu u tan ti wọn n fi ọrọ wa a lẹnu wo, o jẹwọ pe lootọ lo ṣẹlẹ amọ pe iṣ eṣu ni. Alaye rẹ ni pe ọtọ ni ẹni ti oun wa lọ sib lati lọ ba ja tii ṣe eeyan kan to na ọkan lara awọn ọmọ oun amọ nigba to ni oun de ibẹ́, oloogbe ọhun dede ta si oun to  si n ba oun ja loun ba fa ọb ti oun mu dani jade.


Kí ló ṣẹlẹ̀ tí a fi ń pé ọjọ́ kejì Kérésì ní 'Boxing Day'? Mọ̀ síi nípa àwọn Obìnrin tó wà láyé Ooni Ogunwusi ṣáájú Olòrì Naomi SilekunOla Ifasooto gbòmìnira lẹ́yìn oṣù mẹ́fà látìmọ́lé DSS lórí ẹ̀sùn pé ó ń ṣ'òògùn fún Sunday Igboho Ni tir nigba ti wọn mu u tan ti wọn n fi ọrọ wa a lẹnu wo, o jẹwọ pe lootọ lo ṣẹlẹ amọ pe iṣ eṣu ni. Alaye rẹ ni pe ọtọ ni ẹni ti oun wa lọ sib lati lọ ba ja tii ṣe eeyan kan to na ọkan lara awọn ọmọ oun amọ nigba to ni oun de ibẹ́, oloogbe ọhun dede ta si oun to  si n ba oun ja loun ba fa ọb ti oun mu dani jade. Ẹwẹ, Kọmisọna Ọlpaa ti ni ki wọn gbe ẹjọ r lọ si ka to n ṣewadii ipaniyan ki wọn si fi jofin ni kiakia.


Ẹwẹ, Kọmisọna Ọlpaa ti ni ki wọn gbe ẹjọ r lọ si ka to n ṣewadii ipaniyan ki wọn si fi jofin ni kiakia.


Kemi Afolabi: Adigunjalè kọlu Kemi Afolabi, wọ́n fi àdá ṣá òun àti awakọ̀ rẹ̀

Oṣerebinrin, Kemi Afolabi ti sọ iriri rẹ lọwọ awọn adigunjale to kọlu u lọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹrin, oṣu Kinni, ọdun 2022. Eyi waye lẹyin ọjọ diẹ to kede sita pe aisan kan ti ko gboogun n ba oun finra. Aisan naa mu ko ta ọpọlọpọ dukia rẹ lasiko to fi wa ni ileewosan fun oṣu mẹta gbako. Ninu ọrọ to kọ si ori Instagram rẹ, Arabinrin Kemi Afolabi sọ pe lasiko ti oun n pada si ile lẹyin to ya sinima tan ni agbegbe Arepo nipinlẹ Ogun ni iṣẹlẹ naa ti waye. O ni lasiko ti ọkọ̀ oun wa ninu sunkẹrẹ-fakẹrẹ ọkọ ni awọn adigunjale ọhun kọlu ọkọ oun. O ni wọn fi nkan fọ gilaasi iwaju ọkọ, ti erunrun gilaasi naa si ya oun ni gbogbo ara.


Ninu ọrọ to kọ si ori Instagram rẹ, Arabinrin Kemi Afolabi sọ pe lasiko ti oun n pada si ile lẹyin to ya sinima tan ni agbegbe Arepo nipinlẹ Ogun ni iṣẹlẹ naa ti waye. O ni lasiko ti ọkọ̀ oun wa ninu sunkẹrẹ-fakẹrẹ ọkọ ni awọn adigunjale ọhun kọlu ọkọ oun. O ni wọn fi nkan fọ gilaasi iwaju ọkọ, ti erunrun gilaasi naa si ya oun ni gbogbo ara. Yatọ si eyi, o ni wọn tun fi àdá ge oun ni apá. Wọn gba foonu, ati dukia ki wọn o to salọ. Bakan naa ni Arabinrin Afolabi sọ pe wọn tun fi àdá ṣá awakọ oun ni ori.


Yatọ si eyi, o ni wọn tun fi àdá ge oun ni apá. Wọn gba foonu, ati dukia ki wọn o to salọ. Bakan naa ni Arabinrin Afolabi sọ pe wọn tun fi àdá ṣá awakọ oun ni ori. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni oun ko ti i fi oju kan orun lati igba ti iṣẹlẹ naa waye nitori ipaya ati iporuru ọkan. Oṣerebinrin naa ni o ṣeni laanu pe awọn alaṣẹ ijọba kii gbọ ẹkun araalu botiwu ki wọn o pariwo to. Ṣugbọn ṣa, o ni oun dupẹ lọwọ Ọlọrun pe ko ju bẹẹ lọ.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni oun ko ti i fi oju kan orun lati igba ti iṣẹlẹ naa waye nitori ipaya ati iporuru ọkan. Oṣerebinrin naa ni o ṣeni laanu pe awọn alaṣẹ ijọba kii gbọ ẹkun araalu botiwu ki wọn o pariwo to. Ṣugbọn ṣa, o ni oun dupẹ lọwọ Ọlọrun pe ko ju bẹẹ lọ.


Shisha smoking students: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́bìnrin méjì tó ń fa shisha ti padà sẹ́nu ẹ̀kọ́ wọn

Awọn akẹkọọbinrin ile ẹkọ girama kan ti wọn da duro nitori pe wọn n fa shisha ninu aṣọ ile ẹkọ wọnlagbegbe Onikolobo ni ipinlẹ Ogun ti pada si ẹnu ẹkọ wọn bayii. Fidio to ṣe afihan awọn akẹkọọ naa nibi ti wọn ti n fa shisha ti lu ori ayelujara pa ki ijọba ipinlẹ Ogun to ni ki wọn lọ rọkun nile. Amọ, kọmiṣọnna eto ẹkọ, Abayomi Arigbagbu lo kede igbesẹ ijọba lati dawọn akẹkọọ naa pada sẹnu ẹkọ wọn. Ijọba ṣalaye idi to fi dawọn akẹkọọ naa pada sile ẹkọ ni kiakia Kọmiṣọnna eto ẹkọ ṣalaye pe ijọba ni kawọn akẹkọọ naa pada sile ẹkọ wọn lẹyin ti awọn akọṣẹ-mọṣẹ ti ba wọn sọrọ tan. Arigbagbu ni oniruuru eto igbaninimọran ni awọn akẹkọọ naa ti gba. Wọn si ti yẹ lati pada si ẹnu ẹkọ wọn bayii pẹlu idanilẹkọ ti wọn ti gba.


Ijọba ṣalaye idi to fi dawọn akẹkọọ naa pada sile ẹkọ ni kiakia Kọmiṣọnna eto ẹkọ ṣalaye pe ijọba ni kawọn akẹkọọ naa pada sile ẹkọ wọn lẹyin ti awọn akọṣẹ-mọṣẹ ti ba wọn sọrọ tan. Arigbagbu ni oniruuru eto igbaninimọran ni awọn akẹkọọ naa ti gba. Wọn si ti yẹ lati pada si ẹnu ẹkọ wọn bayii pẹlu idanilẹkọ ti wọn ti gba. Ni oṣu kejila ọdun 2021 ni ijọba ni kawọn akẹkọọ meji ọhun lọ rọkun nle lẹyin ti wọn ṣe aṣemọṣe yii. Ijiya fun awọn akẹkọọ to n fa shisha Kọmiṣọnna eto ẹkọ nipinlẹ Ogun sọ pe awọn akẹkọọ yii ti ṣiṣẹ aṣekara nile ẹkọ wọn. O ni eyi yoo jẹ ẹkọ fawọn akẹgbẹ wọn to ba fẹ hu iru iwa bayii lati ki ọwọ ọmọ bọ aṣọ.


Ni oṣu kejila ọdun 2021 ni ijọba ni kawọn akẹkọọ meji ọhun lọ rọkun nle lẹyin ti wọn ṣe aṣemọṣe yii. Ijiya fun awọn akẹkọọ to n fa shisha Kọmiṣọnna eto ẹkọ nipinlẹ Ogun sọ pe awọn akẹkọọ yii ti ṣiṣẹ aṣekara nile ẹkọ wọn. O ni eyi yoo jẹ ẹkọ fawọn akẹgbẹ wọn to ba fẹ hu iru iwa bayii lati ki ọwọ ọmọ bọ aṣọ. Arigbagbu ni ijọba ti ṣe eto lati dẹkun iwa ibajẹ awọn akẹkọọ kaakiri ile ẹkọ nipinlẹ Ogun. Erongba ijọba lati dẹkun iwa ibajẹ nile ẹkọ Kọmiṣọnna eto ẹkọ ti ṣalaye pe ijọba ti ṣe alakalẹ oniruuru ọna lati dẹkun iwa ibajẹ awọn akẹkọọ. O ni lara wọn ni pe akẹkọọ ti ko ba gbẹkọ ni yara igbẹkọ rẹ daadaa ko ni lanfaani lati kọ idanwo rẹ.


Arigbagbu ni ijọba ti ṣe eto lati dẹkun iwa ibajẹ awọn akẹkọọ kaakiri ile ẹkọ nipinlẹ Ogun. Erongba ijọba lati dẹkun iwa ibajẹ nile ẹkọ Kọmiṣọnna eto ẹkọ ti ṣalaye pe ijọba ti ṣe alakalẹ oniruuru ọna lati dẹkun iwa ibajẹ awọn akẹkọọ. O ni lara wọn ni pe akẹkọọ ti ko ba gbẹkọ ni yara igbẹkọ rẹ daadaa ko ni lanfaani lati kọ idanwo rẹ. Arigbagbu sọ pe igbesẹ yii wa lati da ṣeria fawọn akẹkọọ to n ba sa nile ẹkọ. Akọwe agba ni ileeṣẹ ijọba to n ri eto ẹko, Abosede Ogunleye, ti wa rọ awọn akẹkọọ lati kọju si ẹkọ wọn. O ni ki wọn yago fun iwa ti o le ba ọjọ iwaju wọn ti o dara jẹ tabi ti o ba orukọ idile ti wọn ti jade jẹ.


Arigbagbu sọ pe igbesẹ yii wa lati da ṣeria fawọn akẹkọọ to n ba sa nile ẹkọ. Akọwe agba ni ileeṣẹ ijọba to n ri eto ẹko, Abosede Ogunleye, ti wa rọ awọn akẹkọọ lati kọju si ẹkọ wọn. O ni ki wọn yago fun iwa ti o le ba ọjọ iwaju wọn ti o dara jẹ tabi ti o ba orukọ idile ti wọn ti jade jẹ.


Ogun farmers and herders clash: Ìkọlù darandaran àti àgbẹ̀ wáyé ní Ògùn, ẹni márùn-ún, ọ̀pọ̀ ilé bá ìṣẹ̀lẹ̀ náà lọ

Kò dín ní ènìyàn márùn-ún tó ti pàdánù ẹ̀mí wọn níbi àkọlù tó wáyé láàárín àwọn darandaran àti àgbẹ̀ ní ìjọba ìbílẹ̀ Imeko-Afon, ìpínlẹ̀ Ogun. Ìròyìn ní àwọn darandaran àti àwọn àgbẹ̀ Ohori ní ìlú Idofa kọjú ìjà síra léyìí tó ṣokùnfà pípàdánù ẹ̀mí àti dúkìá. Àwọn ènìyàn Aworo ní ìjọba ìbílẹ̀ Àríwá Yewa ló ti kọ́kọ́ lé àwọn darandaran ọ̀hún kúrò ní ìlú wọn, tí wọ́n sì pa mẹ́ta nínú wọn àti àwọn màálù wọn. Àwọn Aworo ní àwọn darandaran náà ba oko àti omi àwọn jẹ́ nípa dída ẹran wọ ibẹ̀ ni wọn ṣe lé wọn. Nígbà tó ń jẹ́rìí sí ọ̀rọ̀ náà, agbẹnusọ àjọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Ogun, Abimbola Oyeyemi ní àwọn darandaran ọ̀hún látàrí à ti gbẹ̀san àwọn ènìyàn wọn tí wọ́n pa ni wọ́n ṣe ṣàkọlù sí ìlú náà padà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé, ọ̀kadà, oko ni wọ́n sun níná, tí ọ̀pọ̀ ènìyàn sì ti sá kúrò nínú ìlú.


Àwọn Aworo ní àwọn darandaran náà ba oko àti omi àwọn jẹ́ nípa dída ẹran wọ ibẹ̀ ni wọn ṣe lé wọn. Nígbà tó ń jẹ́rìí sí ọ̀rọ̀ náà, agbẹnusọ àjọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Ogun, Abimbola Oyeyemi ní àwọn darandaran ọ̀hún látàrí à ti gbẹ̀san àwọn ènìyàn wọn tí wọ́n pa ni wọ́n ṣe ṣàkọlù sí ìlú náà padà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé, ọ̀kadà, oko ni wọ́n sun níná, tí ọ̀pọ̀ ènìyàn sì ti sá kúrò nínú ìlú. Oyeyemi wá sọ àrídájú rẹ̀ pé àwọn ń ṣiṣẹ́ láti fi póró òfin gbé àwọn tó ṣiṣẹ́ láabi náà.


Oyeyemi wá sọ àrídájú rẹ̀ pé àwọn ń ṣiṣẹ́ láti fi póró òfin gbé àwọn tó ṣiṣẹ́ láabi náà.