Ẹwẹ lori ọrọ kan naa, ~Izge~⚡ (@shuaib_izge) ni oun kii ṣe alagabagebe oun ko si ni jẹ bẹẹ lailai. O ni aarẹ ana,
Goodluck loun maa da ẹbi le lori fun aile koju iṣoro abo ni ẹkun Ila oorun
Ariwa. Bẹẹ si ni o ni oun ko ni dakẹ bi Buhari gan naa ko ṣe ṣe nkankan. Tosky Dada (@Dadasvc) fesi tirẹ
bii afiwe ni pe didoju ija kọ Boko Haram jẹ didoju ija kọ ẹkun ariwa Naijiria
ni. Adam Mó (@adamm_mo) ni ọr oṣelu
lasan ni gbogbo ẹ tori ilu Auno ko ju irin kilomita marun un pere lọ lati
Bareke awọn ologun to to ọ̀wọ́ ogun mẹtalelọgbọn ni Maiduguri ti wọn si lee
koju ikọlu yii laarin iṣẹju perete ṣugbọn ko sẹni to yọju titi ti awọn Boko
Haram fi pa eeyan ọgbọn ti wọn si jo akẹkọọ fasiti Maiduguri meji di eeru. Lati: BBC


BUHARI SO AGBADO MỌ IDI N'IWAJU AWỌN ỌMỌ NAIJIRIA

Tosky Dada (@Dadasvc) fesi tirẹ
bii afiwe ni pe didoju ija kọ Boko Haram jẹ didoju ija kọ ẹkun ariwa Naijiria
ni. Adam Mó (@adamm_mo) ni ọr oṣelu
lasan ni gbogbo ẹ tori ilu Auno ko ju irin kilomita marun un pere lọ lati
Bareke awọn ologun to to ọ̀wọ́ ogun mẹtalelọgbọn ni Maiduguri ti wọn si lee
koju ikọlu yii laarin iṣẹju perete ṣugbọn ko sẹni to yọju titi ti awọn Boko
Haram fi pa eeyan ọgbọn ti wọn si jo akẹkọọ fasiti Maiduguri meji di eeru. Lati: BBC


EYI NI B'AWỌN BOKO HARAM TUN ṢE F'ỌPỌ EMI S'OFO DANU NI BORNO

Alẹ ọjọ Aiku Sannde ijẹta yii ti i ṣe ojo kesan-an, oṣu
keji ta a wa yii ni awọn ẹgbẹ afẹmiṣofo nni, Boko Haram ya wọ inu ilu Auno to wa
n'ipinlẹ Borno, ti wọn si pa eeyan ti ko din ni ọgbọn ninu ilu naa danu.

Yatọ si eyii, wọn tun
dana sun mọto ti ko din ni ogun.

AWIKONKO gbọ pe, wọn tun ji ọpọ
awọn obinrin at'awọn ọmọde gbe, bẹẹ ni wọn si ti fẹẹ sọ ilu naa d'ahoro.

Ni kete t'iṣẹlẹ naa ti waye ni Gomina
ipinlẹ Borno, Gomina Babagana Zulum ti lọ sibẹ lati lọọ wo bi ikọlu naa ṣe ri i.


FALANTINE: NITORI OLOLUFẸ RẸ KỌ Ọ SILẸ LOJIJI, ỌMỌGE GBE MAJELE JẸ

Kayeefi lọrọ ọmọge kan t'ọjọ ori ẹ ko tii ju ọdun mejilelogun lọ ṣi n jẹ fun awọn to gbọ si iṣẹlẹ naa lori bi wọn ṣe lo o gbe majele jẹ lojiji.

Ọmọge ti a ko ti i mọ orukọ rẹ titi ta a fi kọ iroyin yii tan la gbọ pe ololufẹ rẹ kọ silẹ bi asiko ayẹyẹ ayajọ ololufẹ ṣe n wọle de, ti wọn si ni ibanujẹ lo jẹ fun un.

AWIKONKO gbọ pe ọdun kẹrin re e ti ọmọge yii ati ololufẹ rẹ to kọ ọ silẹ ti n ba ara wọn bọ, ko too di pe ipinya de laarin wọn lojiji.


AARẸ ẸGBẸ AWỌN AKẸKỌỌ TO N Ṣ'ẸGBẸ OKUNKUN WỌ GAU N'ILARO

L'ọjọ Sannde ijẹta yii l'ọwọ ọlọpaa ipinlẹ Ogun tẹ Aarẹ ẹgbẹ awọn akẹkọọ ni ile ẹkọ gbogboniṣe to wa n'ilu Ilaro, iyẹn Ilaro Poly n'ibi ti wọn l'oun at'awọn akẹgbẹ rẹ ti nn ṣ'ẹgbẹ okunkun.

Adegboye Ọlatunji ni wọn pe orukọ rẹ. Ọdun to kọja la gbọ pe awọn akẹkọọ dibo fun un gẹgẹ bi Aarẹ wọn, ati pe ko jẹ agbẹnusọ fun wọn.

A ti ẹ gbọ pe ọpọ igba l'awọn eeyan, paapaa awọn alatako rẹ f'ẹsun kan an wi pe olori awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun ti Ayee ni, ṣugbọn ti wọn loo tako ẹsun naa.

Ọgbẹni Abimbọla Oyeyẹmi to jẹ agbẹnusọ f'awọn ọlọpaa ipinlẹ Ogun to f'idi iṣẹlẹ naa mulẹ sọ pe inu igbo nla kan ti wọn pe ni Gbogidi, Ilaro ni ọwọ palaba ẹ ti segi pẹlu igbakeji rẹ, Ọlanrewaju Taiwo.

Ni kete t'iroyin naa ti jade l'awọn alaṣẹ ile ẹkọ naa ti sọ pe awọn ti daa duro fun igba diẹ naa, ati pe awọn ko ti i fẹ ri i l'ọgba ile ẹkọ naa l'asiko yii.


AWỌN ỌLỌPAA N WA DỌLAPỌ TO LU ONIROYIN NI JIBITI L’AKURẸ

Titi d’asiko ti a fi ko iroyin
yii jọ tan l’awọn ọlọpaa ṣi n wa gendekunrin kan t’ọjọ ori ẹ ko ti i ju ọdun
mejilelogun lọ, iyẹn Dọlapọ James Ọlaniran ti wọn loo lu oniroyin kan, Ọgbẹni Awoyẹmi
Ọlayinka ni jibiti owo, to si salọ.

Iduna-dura kan la gbọ pe o waye
laaarin Dọlapọ ati Ọlayinka, ti wọn si ni bi Dọlapọ ṣe gba owo tan, ṣe lo ba
ẹsẹ rẹ sọrọ.

Ki i ṣe pe wọn ni Dọlapọ na
papa bora nikan, wọn ni ṣe lo tun n dunkooko mọ Ọlayinka wi pe ko gbọdọ pe oun
tabi fi atẹjiṣẹ ranṣẹ s’oun mọ bi ko ba fẹ ẹ ri wahala.

Idi ni yii ti wọn ni Ọlayinka
fi gba ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ati ọdọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ lọ, lati fi ọrọ
naa to wọn leti, ti wọn si l’awọn ọlọpaa ti n wa gbogbo ọna lati ri Dọlapọ mu.

Banki FCMB la gbọ pe Dọlapọ fi
lu jibiti, ti wọn si ni gbara ti owo naa ti wọle ni wọn ko ti gburo rẹ mọ titi
di asiko yii.

Account Name: Olaniran James Dolapo

Account Number: 6326788012
Bank:
FCMB


MI O JẸBI LATI LU ỌBA AGBOWU TO GBO MI LẸNU - OLUWO PARIWO SITA

Oluwo tilu Iwo, Ọba Abdulrosheed Akanbi ti pariwo sita lori awuyewuye lo n lọ kaakiri igboro lori Ọba to lu l'alubolẹ, wi pe oun ko jẹbi rara. Ọjọ Ẹti Furaide ana ni Oluwo tilu Iwo lu Ọba Sikirulahi Akinrọpo, Agbowu tilu Ọgbaagba ni ọfiisi igbakeji ọga ọlọpaa orilẹ-ede yii, ẹka tilu Oṣogbo nibi ipade alaaafia ti wọn pe laaarin awọn ilu to wa n'ijọba ibilẹ Iwo, Ayedire ati Ọla-Oluwa, ipinlẹ Ọṣun. Ko si nnkan meji ti wọn lo ti n fa awuyewuye laaarin Oluwo at'awọn ọba ti ko din ni mẹsan an, ti wọn si ti ko ọrọ naa de iwaju igbakeji ọga ọlọpaa, AIG Bashir Makama. A gbọ pe ibi ti wọn ti n yanju ọrọ naa ni Oluwo ti sare dide, to si bẹrẹ si i da ẹṣẹ bo Ọba Akinrọpo, titi t'ẹjẹ fi bẹrẹ si i yọ loju ẹ. Loju ẹsẹ ni wọn ti sare gbe Kabiyesi naa lọ si ọsibitu fun itọju. Ọpọ awọn to ti n sọrọ lori iṣẹlẹ naa ni wọn n bu ẹnu atẹ lu iwa ti Oluwo hu naa, t'awọn kan si n sọ pe o ṣee ṣe ko jẹ pe igbo ati kokeeni to n mu lo n da laaamu. Ṣugbọn Oluwo funra rẹ ti sọrọ, o ni oun ko jẹbi lori b'oun ṣe ṣina iya fun Ọba Akinrọpo nitori pe ṣe lo kọja aaye ẹ, ti ko si fi ọwọ wọ oun gẹgẹ bi olori awọn ọba lagbegbe naa.


A gbọ pe ibi ti wọn ti n yanju ọrọ naa ni Oluwo ti sare dide, to si bẹrẹ si i da ẹṣẹ bo Ọba Akinrọpo, titi t'ẹjẹ fi bẹrẹ si i yọ loju ẹ. Loju ẹsẹ ni wọn ti sare gbe Kabiyesi naa lọ si ọsibitu fun itọju. Ọpọ awọn to ti n sọrọ lori iṣẹlẹ naa ni wọn n bu ẹnu atẹ lu iwa ti Oluwo hu naa, t'awọn kan si n sọ pe o ṣee ṣe ko jẹ pe igbo ati kokeeni to n mu lo n da laaamu. Ṣugbọn Oluwo funra rẹ ti sọrọ, o ni oun ko jẹbi lori b'oun ṣe ṣina iya fun Ọba Akinrọpo nitori pe ṣe lo kọja aaye ẹ, ti ko si fi ọwọ wọ oun gẹgẹ bi olori awọn ọba lagbegbe naa. O ni bawo ni iru ọba ti ko to oun ṣe le maa na ọpa s'oun loju, to si jẹ ko di mimọ pe nnkan ti wọn ko ba le ṣe fun Alaaafin Ọyọ ati Ọọni Ile Ifẹ ni wọn ko gbọdọ fi dan oun wo lailai.


O ni bawo ni iru ọba ti ko to oun ṣe le maa na ọpa s'oun loju, to si jẹ ko di mimọ pe nnkan ti wọn ko ba le ṣe fun Alaaafin Ọyọ ati Ọọni Ile Ifẹ ni wọn ko gbọdọ fi dan oun wo lailai.


IKUNLẸ ABIYAMỌ O: TIRELA DANGOTE TẸ AWỌN EEYAN PA NI SANGO

Ko din ni eeyan meje ti a gbọ pe wọn ti jẹ ipe Ọlọrun bayii sinu ijamba mọto to waye lagbegbe Ilo-Awẹla, Toll Gate ni Sango, ipinlẹ Ogun laarọ oni Satide Abamẹta.

Ni nnkan bi aago mejila ku iṣeju marundinlọgbọn (11:35am) la gbọ pe Tirẹla Dangote tẹ bọọsi Voltswagen LT 35 ati mọto ayọkẹlẹ kan, t'awọn meje si gbabẹ sọda s'ọrun alakeji.

Iwaju ọfiisi awọn ẹṣọ oju popona, iyẹn FRSC la gbọ pe iṣẹlẹ naa ti waye, ti a si gbọ pe loju ẹsẹ l'awọn oṣiṣẹ oju popona yii ti sare debẹ lati doola ẹmi awọn eeyan.

Wọn ni ijanu tirela naa lo da iṣẹ silẹ lori ere, to si mu k'awọn mọto naa ko sabẹ rẹ.

Loju ẹsẹ t'iṣẹlẹ naa ti waye l'awọn tinu n bi ti ju ina si tirela Dangote naa, ti wọn si dana sun un womu-womu. Ọpẹlọpẹ awọn oṣiṣẹ ajọ popona ti agbọ pe wọn gba awakọ Dangote naa silẹ l'ọwọ iku ojiji, n'igba ti wọn ni wọn da igi bo o lati pa a danu.


Ẹ FURA O: CORONAVIRUS WỌ ILẸ AFRIKA

Bi ẹ ṣe n ka iroyin yii, inu ibẹrubojo ni gbogbo awọn Aarẹ orilẹ-ede ilẹ Adulawọ bayii pẹlu bi wọn ṣe ni aarun aṣekupani ojiji nni to n mi agbaye titi l'asiko yii, Coronavirus ṣe ti wọ ọkan lara awọn ilẹ adulawọ, iyẹn Egypt.

Orilẹ-ede Egypt lo kede ọrọ naa sita laipẹ yii wi pe aarun naa ti wọ ilẹ wọn.

Agbẹnusọ fun ileeṣẹ eto ilera ilẹ Egypt, Khaled megahed lo f'idi iṣẹlẹe naa mulẹ wi pe ẹni ti wọn kofiri aarun n aa lara rẹ ki i ṣe ọmọ orilẹ-ede wọn, to si l'awọn ti n wa gbogbo ọna lati tọju ẹni ti wọn ri i lara rẹ.


EEMỌ! ỌMỌDÚN MỌ́KÀNDÍNLÓGÚN FÚN MÀMA RẸ̀ L'ÓYÚN, LO BA TUN FẸ́ PA MÀMÁ NÁÀ DÀNÙ

Afaimọ ni kí ọdọmọkunrin ẹni ọdún mọkandinlogun kan, Ekanem má padà fi ẹ̀wọ̀n jura lórí bi wọn lo ṣe ń dunkooko mọ màmá tó bí í l'ọmọ, tó sì fẹ́ ẹ pá a dànù.Kayeefi l'ọrọ Ekanem ṣí ń jẹ fún ọpọ àwọn tó gbọ́ sì bo ṣe fún màmá tó bí í l'ọmọ l'oyun, l'ẹyin to dan oogun ìfẹ́ wo lára rẹ láti mọ bóyá ojúlówó ni. Ìlú Port Harcourt n'Ìpínlẹ̀ Rivers ni ìṣẹ̀lẹ̀ náà tí wáyé laipẹ yìí. AWIKONKO gbọ́ pé Ekanem ṣẹ̀ṣẹ̀ jáde ilé ẹ̀kọ́ gírámà ni, tí wọn sì loo fẹran kò máa b'awọn obìnrin ṣeré, ṣùgbọ́n kò ní ọkàn akin láti dá ẹnu ìfẹ́ kọ obìnrin.Gbogbo akitiyan Ekanem láti dá ẹnu ìfẹ́ kọ obìnrin, depodepo wí pé yóò bá wọn l'aṣepọ là gbọ́ pé ó já sí pàbó, eyii lọ fà á tí wọn loo fi gba ilé babaláwo lọ láti ṣe oogun tí yóò jẹ k'awọn obìnrin f'ẹran rẹ, tí yóò sì tún máa bá wọn l'aṣepọ bo ṣé wù ú. Iyèméjì tí wọn ní Ekanem ṣe l'ọdọ babaláwo nípa oogun ìfẹ́ náà là gbọ pé ó mú kí bàbà náà lo ẹ̀dà ọ̀rọ̀ fún un wí pé bó bá dán án wo l'ara màmá tó bí í l'ọmọ, yóò l'oyun. Wọn ní bí Ekanem ṣe de'le lọ́jọ́ náà lo tí sáré lo oogun yìí láti dán án wo lára màmá rẹ, tó sì jẹ pe lójú ẹsẹ lo tí bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́. Kò pé tí wọn ní Ekanem fi kí màmá rẹ mọ́lẹ̀, tó sì bẹ̀rẹ̀ sí í kò ibasun gbígbóná fún un. Kàkà ki Ekanem dawọ iṣẹ́ dúró lára màmá rẹ, kò sì wá àwọn ọlọmọge ẹgbẹ́ rẹ láti máa lo oogun yìí fún lọ, ṣe ló kúkú sọ màmá náà di ẹ̀rọ ibalopọ (sex machine), to sì jẹ pe ojoojumọ ni wọn lo ń kó ibasun fún màmá rẹ.


Wọn ní bí Ekanem ṣe de'le lọ́jọ́ náà lo tí sáré lo oogun yìí láti dán án wo lára màmá rẹ, tó sì jẹ pe lójú ẹsẹ lo tí bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́. Kò pé tí wọn ní Ekanem fi kí màmá rẹ mọ́lẹ̀, tó sì bẹ̀rẹ̀ sí í kò ibasun gbígbóná fún un. Kàkà ki Ekanem dawọ iṣẹ́ dúró lára màmá rẹ, kò sì wá àwọn ọlọmọge ẹgbẹ́ rẹ láti máa lo oogun yìí fún lọ, ṣe ló kúkú sọ màmá náà di ẹ̀rọ ibalopọ (sex machine), to sì jẹ pe ojoojumọ ni wọn lo ń kó ibasun fún màmá rẹ. Wọn ní kó pẹ tí màmá náà fi l'oyun. Oyún yìí ni wọn ní màmá náà ń béèrè bí wọn yóò ṣe ṣe é lọ́wọ́ ọmọ rẹ, tí wọn sì látìgbà náà lo tí ń dunkooko pé òun yóò pá màmá òun bí kò bá yọ oyún náà dànù. Àwọn tí wọn gbọ́ sì iṣẹlẹ náà ni wọn gba màmá yìí nimọran wí pé kò lọọ fọrọ náà tó àwọn ọlọpaa létí, tí wọn sì lọọ gbé e. Lójú ẹsẹ ni wọn lo tí ń bẹbẹ wí pé kí wọn ṣe òun jẹjẹ, àti pé òun kò ní í ṣe bẹ́ẹ̀ mọ.


Wọn ní kó pẹ tí màmá náà fi l'oyun. Oyún yìí ni wọn ní màmá náà ń béèrè bí wọn yóò ṣe ṣe é lọ́wọ́ ọmọ rẹ, tí wọn sì látìgbà náà lo tí ń dunkooko pé òun yóò pá màmá òun bí kò bá yọ oyún náà dànù. Àwọn tí wọn gbọ́ sì iṣẹlẹ náà ni wọn gba màmá yìí nimọran wí pé kò lọọ fọrọ náà tó àwọn ọlọpaa létí, tí wọn sì lọọ gbé e. Lójú ẹsẹ ni wọn lo tí ń bẹbẹ wí pé kí wọn ṣe òun jẹjẹ, àti pé òun kò ní í ṣe bẹ́ẹ̀ mọ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Ìpínlẹ̀ Rivers, Celestina Kalu to f'idi ìṣẹ̀lẹ̀ náà múlẹ̀ jẹ kò ye wá pé àwọn ṣí wá lórí ọ̀rọ̀ náà títí di àsìkò tá a fi kọ ìròyìn yìí tán.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Ìpínlẹ̀ Rivers, Celestina Kalu to f'idi ìṣẹ̀lẹ̀ náà múlẹ̀ jẹ kò ye wá pé àwọn ṣí wá lórí ọ̀rọ̀ náà títí di àsìkò tá a fi kọ ìròyìn yìí tán.


EYII NI BÍ AHMED LAWAN ÀTI BUKỌLA SARAKI ṢE PÀDÉ NI PATI

Ẹ̀kọ́ ńlá gba a lọ yẹ kí ọ̀rọ̀ àwọn olóṣèlú orílẹ̀-èdè Nàìjíríà máa jẹ f'áwọn ọdọ, pàápàá àwọn ọdọ tí wọn fẹran láti máa lu ara wọn nítorí àwọn olóṣèlú yìí. Ohun tó dájú ni pé tẹtẹ l'awọn olóṣèlú Nàìjíríà ń fi àwọn aráàlú tá, èyí t'ọpọ àwọn èèyàn ro pe wọn ń jà lóòótọ́.Aarẹ ilé igbimọ aṣofin àgbà lorilẹ-ede yìí, Sẹnetọ Ahmed Lawan lo pàdé Ààrẹ àná, Sẹnetọ Bukọla Saraki ni òde àríyá kan n'ipinlẹ Akwa-Ibom. Ibi ìsìnkú bàbà Gomina Udom Emmanuel t'ipinlẹ náà, ìyẹn Olóògbé Alagba Gabriel Emmanuel Nkanang l'awọn méjèèjì tí pàdé, tí wọn sì di mọ ara wọn. Kò dá, tí wọn tún jọ sọ̀rọ̀ rẹpẹtẹ kò too di pé ayẹyẹ náà wá s'opin. Ọ̀pọ̀ àwọn tó rí wọn bí wọn ṣe ń ṣe ló ń yà lẹ́nu wí pé lóòótọ́ ni kò sí ọ̀tá ayérayé nìdí òṣèlú Nàìjíríà.


ṢÉ LÓÒÓTỌ́ NI OJÚ SAINT JANET TÍ FỌ?

O ti ṣe díẹ̀ báyìí tí awuyewuye náà tí ń lọ káàkiri igboro nípa gbajúmọ olorin t'ọpọ àwọn èèyàn gbagbọ wí pé ó fẹ́ràn láti máa kọ ikọkukọ, Janet Ajilore Iyùn, ìyẹn Saint Janet.

Kò sí ọ̀rọ̀ awuyewuye tó ń lọ nípa Saint Janet lásìkò yìí, bí kò ṣe b'awọn kan ṣe ń sọ pé ojú tí ń dùn ún, tó sì mú kó máa lo ìgò dúdú.

A gbọ pé Saint Janet kò lè lọọ kọrin f'áwọn olólùfẹ́ ẹ lásìkò yìí mọ lai lo ìgò dúdú soju, èyí tí wọn loo fà á t'awọn kan fi ń sọ pé ojú tí ń dùn ún, kò sì fẹ́ k'awọn èèyàn mọ bó ṣe ń lọ nípa rẹ.

Ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Ọṣun náà l'awọn kan ń sọ pé ó ṣeé ṣe kó jẹ pe irun t'awọn obìnrin máa ń lé mọ irun ojú wọn lo ṣàkóbá fún ojú to ń dùn Saint Janet.

Ṣùgbọ́n lai pẹ yìí ni obìnrin náà sọ̀rọ̀ lórí redio kan n'ilu Abẹ́òkúta, nibẹ lo sì ti jẹ́ k'awọn tó ń gbé awuyewuye náà káàkiri wí pé kò sí nnkan tó ṣe ojú òun, bẹ́ẹ̀ ni ojú kò dùn òun.

O tún fi àdúrà kún ọ̀rọ̀ rẹ wí pé "Ọlọ́run kò ní jẹ́ kí n rí nnkan ti yoo jẹ ki ojú dùn mi."


WỌ́N NÍ GBAJÚMỌ̀ ALÁGA KANSU LU ÌYÁÁLÉ ILÉ L'ALUBAMI, OWÓ OṢÙ MÁRÙN-ÚN LO DA WÀHÁLÀ SÍLẸ̀

A ti yanjú ẹ - Ọnarebu Idowu
Kò ṣeni tó gbọ nípa bí wọn ṣe sọ pé Ọnarebu Fẹmi Idowu tó jẹ́ alaga ìjọba ìbílẹ̀ ìdàgbàsókè Ayedire South, Olupọnna n'ipinlẹ Ọṣun ṣe lu ọkàn alára àwọn òṣìṣẹ́ ẹ, Arábìnrin Funmilọla l'alubami l'ọjọ Tọsidee ọ̀sẹ̀ tó kọjá lọ lọhun, ìyẹn ọjọ́ kẹfà oṣù yìí tí kò máa ṣe ni kayeefi. AWIKONKO gbọ pé owó oṣù márùn-ún tí Funmilayọ béèrè lọ́wọ́ ọga rẹ tí wọn lo tí ń bá ṣiṣẹ láti bí í ọdún mẹ́ta sẹ́yìn, ìyẹn Ọnarebu Fẹmi Idowu ni wọn loo dá aawọ silẹ láàárín wọn. Wọn ní Ọnarebu Idowu kò ṣẹ̀ṣẹ̀ máa lu àwọn èèyàn káàkiri, tó sì jẹ pe ọdún tó kọjá ní wọn loo lu Ààrẹ ẹgbẹ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kan, tó sì jẹ pe Kọmiṣanna ọlọpaa Ìpínlẹ̀ náà lo bá wọn yanjú ẹ, kò too tún ṣe eyii. A gbọ pé ó ti lè l'oṣu márùn-ún tí Ọnarebu Idowu kò ti san owó oṣù fún Funmilọla lori ẹ̀sùn tí wọn loo fi kan án wí pé kò mọ nípa àkọsílẹ̀ owó dáadáa, tó sì jẹ pe gbèsè ojoojumọ lo ń kó wọn sì í, ìyẹn ni otẹẹli Ọnarebu Idowu. N'igba tí wọn rí í pé gbèsè náà tí ń kọjá ojú lásán, ní wọn lo ó mú kí Ọnarebu Idowu gba òṣìṣẹ́ min in tí yóò máa mojuto owó ni otẹẹli náà, tí a sì gbọ pé látìgbà náà ni ìwà Funmilọla tí yí padà. Lọsẹ to lọ lọhun là gbọ pé Funmilọla lọọ koju Ọnarebu Idowu wí pé òun yóò gbà owó òun, tí wọn sì ni Ọnarebu Idowu l'oun kò tíì ṣetán láti fún un, àti pé owó oṣù l'oun yóò fún un bí yóò bá tiẹ̀ gba owó rárá.


A gbọ pé ó ti lè l'oṣu márùn-ún tí Ọnarebu Idowu kò ti san owó oṣù fún Funmilọla lori ẹ̀sùn tí wọn loo fi kan án wí pé kò mọ nípa àkọsílẹ̀ owó dáadáa, tó sì jẹ pe gbèsè ojoojumọ lo ń kó wọn sì í, ìyẹn ni otẹẹli Ọnarebu Idowu. N'igba tí wọn rí í pé gbèsè náà tí ń kọjá ojú lásán, ní wọn lo ó mú kí Ọnarebu Idowu gba òṣìṣẹ́ min in tí yóò máa mojuto owó ni otẹẹli náà, tí a sì gbọ pé látìgbà náà ni ìwà Funmilọla tí yí padà. Lọsẹ to lọ lọhun là gbọ pé Funmilọla lọọ koju Ọnarebu Idowu wí pé òun yóò gbà owó òun, tí wọn sì ni Ọnarebu Idowu l'oun kò tíì ṣetán láti fún un, àti pé owó oṣù l'oun yóò fún un bí yóò bá tiẹ̀ gba owó rárá. Èyí ni wọn loo bí Funmilọla nínú tó fi so pé afi k'oun gba owó náà ni tipátipá. Àwọn tó gbé ìṣẹ̀lẹ̀ náà sì wà létí sọ pé àwọn ọ̀rọ̀ tí Funmilọla ń sọ sì Ọnarebu, pàápàá b'awọn méjèèjì tún ṣe bẹ̀rẹ̀ sii ṣepe fúnra wọn lọ gba odi lára Idowu, tó sì bẹ̀rẹ̀ si í luu. Wọn loo lu Funmilọla kọjá sísọ, tó sì jẹ pe àwọn tó wà n'ibẹ ni wọn gba a silẹ lọ́wọ́ ẹ, tí wọn sì loo tún fi ọlọpaa gbé e, ṣùgbọ́n tí wọn padà bá wọn yanjú ẹ. N'igba tí wọn ní Ọnarebu Idowu rí í pé ó ṣeé ṣe kí ìṣẹ̀lẹ̀ náà kòba òun kò jẹ kò tètè san gbogbo owó tó jẹ́ Funmilọla fún un, tó sì tún san gbogbo owó tí wọn fi tọju ẹ l'ọsibitu lórí bo ṣe luu.


Èyí ni wọn loo bí Funmilọla nínú tó fi so pé afi k'oun gba owó náà ni tipátipá. Àwọn tó gbé ìṣẹ̀lẹ̀ náà sì wà létí sọ pé àwọn ọ̀rọ̀ tí Funmilọla ń sọ sì Ọnarebu, pàápàá b'awọn méjèèjì tún ṣe bẹ̀rẹ̀ sii ṣepe fúnra wọn lọ gba odi lára Idowu, tó sì bẹ̀rẹ̀ si í luu. Wọn loo lu Funmilọla kọjá sísọ, tó sì jẹ pe àwọn tó wà n'ibẹ ni wọn gba a silẹ lọ́wọ́ ẹ, tí wọn sì loo tún fi ọlọpaa gbé e, ṣùgbọ́n tí wọn padà bá wọn yanjú ẹ. N'igba tí wọn ní Ọnarebu Idowu rí í pé ó ṣeé ṣe kí ìṣẹ̀lẹ̀ náà kòba òun kò jẹ kò tètè san gbogbo owó tó jẹ́ Funmilọla fún un, tó sì tún san gbogbo owó tí wọn fi tọju ẹ l'ọsibitu lórí bo ṣe luu. L'ẹyin èyí ni wọn ní Ọnarebu Idowu pé agbẹjọro rẹ láti jẹ ki Funmilọla t'ọwọ b'ọwe àdéhùn wí pé kò níí dá òun láàmú mọ, àti pé kò tún nii kòba òun lọ́jọ́ iwájú nìdí òṣèlú, tí wọn sì ni Funmilayọ ṣe bẹ́ẹ̀. Ọnarebu Idowu nígbà tó ń bá ọkàn lára àwọn oniroyin sọ̀rọ̀ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ yìí, ó jẹ kò di mímọ pé òun kò lu Funmilọla rárá, ó níbi tí Funmilayọ tí fẹẹ di aṣọ òun mú lo tí ṣubú silẹ, tó sì fi ojú gba. Bẹẹ lo tún sọ pé Funmilọla tún lè mọto òun nígbà tòun ń lọ, sugbon tòun kò mọ, tó sì loo tún farala nibẹ náà.


L'ẹyin èyí ni wọn ní Ọnarebu Idowu pé agbẹjọro rẹ láti jẹ ki Funmilọla t'ọwọ b'ọwe àdéhùn wí pé kò níí dá òun láàmú mọ, àti pé kò tún nii kòba òun lọ́jọ́ iwájú nìdí òṣèlú, tí wọn sì ni Funmilayọ ṣe bẹ́ẹ̀. Ọnarebu Idowu nígbà tó ń bá ọkàn lára àwọn oniroyin sọ̀rọ̀ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ yìí, ó jẹ kò di mímọ pé òun kò lu Funmilọla rárá, ó níbi tí Funmilayọ tí fẹẹ di aṣọ òun mú lo tí ṣubú silẹ, tó sì fi ojú gba. Bẹẹ lo tún sọ pé Funmilọla tún lè mọto òun nígbà tòun ń lọ, sugbon tòun kò mọ, tó sì loo tún farala nibẹ náà. Funmilọla nínú ọ̀rọ̀ tiẹ̀ sọ pé bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn tí padà yanjú ọ̀rọ̀ náà, ṣùgbọ́n tó ní Ọnarebu Idowu lu òun, tòun sì jẹ irú ìyá bẹẹ rí látìgbà tòun ti dé àyè. Ó loo fìyà jẹ òun, ó sì tún fi ọlọpaa gbé òun.


Funmilọla nínú ọ̀rọ̀ tiẹ̀ sọ pé bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn tí padà yanjú ọ̀rọ̀ náà, ṣùgbọ́n tó ní Ọnarebu Idowu lu òun, tòun sì jẹ irú ìyá bẹẹ rí látìgbà tòun ti dé àyè. Ó loo fìyà jẹ òun, ó sì tún fi ọlọpaa gbé òun.


WỌ́N NÍ EPE ALÁÀFIN Ọ̀YỌ́ ÀTI ỌỌNI IFẸ̀ LO Ń JÀ OLUWO TILU IWO

Titi di asiko ti a fi kọ iroyin yii tan l'ọrọ naa ṣi n ja ran-in-ran-in n'ilẹ lori bi ọkan lara awọn ọba to gbajumọ daadaa n'ilẹ Yoruba, Ọba AbdulRọṣheed Akanbi ṣe sọ ara rẹ di abẹṣẹku-bi-ojo lojiji, to si dana iya bo Ọba Sikirulahi Ọlaleke Akinrọpo, Agbowu tilu Ọgbagbaa n'ipinlẹ Ọṣun. Ohun to n ṣe ọpọ awọn ọmọ Yoruba kaakiri agbaye, paapaa gbogbo awọn to gbọ s'iṣẹlẹ naa ni kayeffi nla, to si mu ki wọn maa sọrọ buruku ranṣẹ si Ọba Oluwo. Njẹ ẹ ti ka a? : Ọba Alaṣeju ni Oluwo

Oriṣiriṣi orukọ la gbọ pe wọn ti fun Ọba Oluwo bayii, lara rẹ si ni Abẹṣẹ-ku-bi-ojo, Agbara, Alaṣeju at'awọn mi-in. Lara awọn to n bu ẹnu atẹ lu iwa ti Oluwo hu yii lo sọ pe ko si nnkan meji to jẹ ki Ọba AbdulRọṣheed Akanbi maa ṣ'iwa hu l'asiko yii bi ko ṣe pe epe ti Alaafin Ọyọ ati Ọọni Ile-Ifẹ ṣe fun un lo n ti i kaakiri. Njẹ ẹ ti gbọ ọ?


: Ọba Alaṣeju ni Oluwo

Oriṣiriṣi orukọ la gbọ pe wọn ti fun Ọba Oluwo bayii, lara rẹ si ni Abẹṣẹ-ku-bi-ojo, Agbara, Alaṣeju at'awọn mi-in. Lara awọn to n bu ẹnu atẹ lu iwa ti Oluwo hu yii lo sọ pe ko si nnkan meji to jẹ ki Ọba AbdulRọṣheed Akanbi maa ṣ'iwa hu l'asiko yii bi ko ṣe pe epe ti Alaafin Ọyọ ati Ọọni Ile-Ifẹ ṣe fun un lo n ti i kaakiri. Njẹ ẹ ti gbọ ọ? : Ohun t'awọn eeyan sọ n'ipa iwa Oluwo

Kaakiri ori ikanni ayelujara l'awọn eeyan ti n bu ẹnu atẹ lu iwa yii, t'awọn kan si n sọ pe ṣe lo yẹ k'awọn ọlọpaa ti i mọlẹ, paapaa bo tun ṣe jẹ pe iwaju igbakeji ọga ọlọpaa lorilẹ-ede yii, ẹka t'ipinlẹ Ọṣun, Bashir Makama at'awọn aṣoju ijọba lo ti huwa naa. Diẹ re e lara ohun t'awọn eeyan sọ lati fi bu ẹnu atẹ lu iwa naa.


: Ohun t'awọn eeyan sọ n'ipa iwa Oluwo

Kaakiri ori ikanni ayelujara l'awọn eeyan ti n bu ẹnu atẹ lu iwa yii, t'awọn kan si n sọ pe ṣe lo yẹ k'awọn ọlọpaa ti i mọlẹ, paapaa bo tun ṣe jẹ pe iwaju igbakeji ọga ọlọpaa lorilẹ-ede yii, ẹka t'ipinlẹ Ọṣun, Bashir Makama at'awọn aṣoju ijọba lo ti huwa naa. Diẹ re e lara ohun t'awọn eeyan sọ lati fi bu ẹnu atẹ lu iwa naa.


Ó PARÍ! ÀWỌN ỌMỌ ÌJỌ LU PÁSÍTỌ̀ WỌ́N TÓ FI OWÓ ÌDÁMẸ́WÀÁ RA MỌ́TÒ OLÓWÓ ŃLÁ

Ṣe ni ṣọọṣi kan ti a ko ti i mọ orukọ rẹ bayii daru n'igba ti wọn l'awọn ọmọ ijọ fariga wi pe awọn gbọdọ gba gbogbo owo ọrẹ ati idamẹwaa t'awọn ti n da lati ọdun meloo kan sẹyin. Ko si nnkan meji to mu k'awọn ọmọ ijọ naa fa ibinu yọ si pasitọ wọn, bi ko ṣe ti mọto tuntun ti wọn ni pasitọ naa ṣẹṣẹ ra, iyẹn Range Rover ti wọn l'owo ẹ ko din ni ogun miliọnu owo naira. Orilẹ-ede Ghana la gbọ pe iṣẹlẹ yi ti waye l'oṣu kejila ọdun to kọja, 2019, ti ọrọ naa ko si ti i tan n'ilẹ latigba naa. AWIKONKO gbọ pe ohun to mu k'awọn ọmọ ijọ naa maa binu si pasitọ wọn ni pe owo idamẹwaa lo maa n tẹnumọ ni gbogbo ọjọ Sannde wi pe dandan ni, ko da, ti wọn loo tun maa n darukọ awọn ti wọn ki i san idamẹwaa wọn deede lori pẹpẹ. Bẹẹ ni wọn sọ pe ko si iranlọwọ ti wọn le ba de iwaju pasitọ ti yoo ṣe e fun wọn, wọn ni ki i ran awọn alaini, tabi awọn ti ebi ba n pa l'ọwọ, to si maa n sọ pe ko si owo l'ọwọ oun. Awuyewuye naa ti n lọ n'igba ti pasitọ yii ra mọto naa, t'awọn kan si n sọ pe ko le ri bẹẹ.


AWIKONKO gbọ pe ohun to mu k'awọn ọmọ ijọ naa maa binu si pasitọ wọn ni pe owo idamẹwaa lo maa n tẹnumọ ni gbogbo ọjọ Sannde wi pe dandan ni, ko da, ti wọn loo tun maa n darukọ awọn ti wọn ki i san idamẹwaa wọn deede lori pẹpẹ. Bẹẹ ni wọn sọ pe ko si iranlọwọ ti wọn le ba de iwaju pasitọ ti yoo ṣe e fun wọn, wọn ni ki i ran awọn alaini, tabi awọn ti ebi ba n pa l'ọwọ, to si maa n sọ pe ko si owo l'ọwọ oun. Awuyewuye naa ti n lọ n'igba ti pasitọ yii ra mọto naa, t'awọn kan si n sọ pe ko le ri bẹẹ. Ṣugbọn l'ọjọ t'iṣẹlẹ naa waye, iyẹn l'ọjọ t'ọrọ naa di iṣu ata yanyan-an, wọn ni awọn ọmọ ijọ naa gbọ pe pasitọ yii fẹ ẹ de ẹka ileeṣẹ ijọba, ti wọn si mura lọọ ba a nibẹ lati boya otitọ ni. Bi wọn ṣe ri mọto naa to wọnu ọgba la gbọ pe wọn ti sare lọ sibẹ lati wo ẹni to wa nibẹ, to si jẹ iyalẹnu wi pe pasito ati iyawo ẹ ni wọn wa ninu ẹ, ti wọn si ni ko n'iṣẹ kankan l'ọwọ yatọ si iṣẹ pasitọ. Loju ẹsẹ ni wọn ti ṣuru bo o, ti wọn si fẹẹ fa aṣọ ya mọ ọn lọrun, bo tilẹ jẹ pe wọn luu l'alubami, to si jẹ pe awọn alaanu lo gba a silẹ lọwọ wọn.


Ṣugbọn l'ọjọ t'iṣẹlẹ naa waye, iyẹn l'ọjọ t'ọrọ naa di iṣu ata yanyan-an, wọn ni awọn ọmọ ijọ naa gbọ pe pasitọ yii fẹ ẹ de ẹka ileeṣẹ ijọba, ti wọn si mura lọọ ba a nibẹ lati boya otitọ ni. Bi wọn ṣe ri mọto naa to wọnu ọgba la gbọ pe wọn ti sare lọ sibẹ lati wo ẹni to wa nibẹ, to si jẹ iyalẹnu wi pe pasito ati iyawo ẹ ni wọn wa ninu ẹ, ti wọn si ni ko n'iṣẹ kankan l'ọwọ yatọ si iṣẹ pasitọ. Loju ẹsẹ ni wọn ti ṣuru bo o, ti wọn si fẹẹ fa aṣọ ya mọ ọn lọrun, bo tilẹ jẹ pe wọn luu l'alubami, to si jẹ pe awọn alaanu lo gba a silẹ lọwọ wọn. Ohun t'awọn ọmọ ijọ naa n sọ ni pe awọn fẹẹ gba gbogbo owo oogun oju awọn t'awọn fi n da idamẹwaa ni ṣọọṣi.


Ohun t'awọn ọmọ ijọ naa n sọ ni pe awọn fẹẹ gba gbogbo owo oogun oju awọn t'awọn fi n da idamẹwaa ni ṣọọṣi.


AFIGBA TI MERCY AIGBE TẸ PO O: WỌN NI IWA AGBERE LO LEE KURO N'ILE ỌKỌ RẸ

Laipẹ yii ni awọn eeyan bẹrẹ si ni da ẹnu bo
gbajugba oṣere fiimu Yoruba, Mercy Aigbe lori ọrọ to sọ lori akanṣe eto kan to
ṣe ni ayajọ ọjọ awọn ololufẹ. Titi di asiko yii, ọrọ naa ko tii tan nilẹ tori ṣe
ni ọpọ eniyan n ta abuku ba apa kan ọrọ ti o sọ, bẹẹ naa ni awọn to n kan sara
si i naa n gboriyin fun un. Eto naa lo da lori ọrọ imọran fun awọn eeyan lọjọ
ayajọ ololufẹ ti gbogbo eniyan n pe ni Valentine. Lẹyin to gba awọn iyawo ile nimọran tiwọn tan lori
ọna ati mu ọkọ wọn mọlẹ ko ma lee jade layajọ ọjọ ololufẹ naa lo da ẹnu le ohun
to yẹ ki awọn ọlọmọge ṣe. "Ẹyin ọmọge to n fẹ baale ile, o ti baba buru
pe o n fẹ baale ile nitori naa o jẹ tete maa gba owo lọwọ ẹ. Ri i pe o wa nidi
apo rẹ gbagba". Mercy ni beeyan ba tilẹ fẹ jẹ ọpọlọ, ko jẹ eyi to
lẹyin ninu "tori ọkunrin yẹn kii ṣe tiẹ tẹlẹ, obinrin mii lo ni i. koo yaa
tete maa ka a lọwọ rẹ.


Lẹyin to gba awọn iyawo ile nimọran tiwọn tan lori
ọna ati mu ọkọ wọn mọlẹ ko ma lee jade layajọ ọjọ ololufẹ naa lo da ẹnu le ohun
to yẹ ki awọn ọlọmọge ṣe. "Ẹyin ọmọge to n fẹ baale ile, o ti baba buru
pe o n fẹ baale ile nitori naa o jẹ tete maa gba owo lọwọ ẹ. Ri i pe o wa nidi
apo rẹ gbagba". Mercy ni beeyan ba tilẹ fẹ jẹ ọpọlọ, ko jẹ eyi to
lẹyin ninu "tori ọkunrin yẹn kii ṣe tiẹ tẹlẹ, obinrin mii lo ni i. koo yaa
tete maa ka a lọwọ rẹ. Boo ba mọ pe o n fẹ ọkunrin to ti niyawo nile, ma jẹ
ki ifẹ bo ẹ loju ma lọ maa gba Shokoleeti ati ododo, gba awọn nkan nla nla bii
ọkọ bii Benz, ile ati bẹẹ bẹẹ lọ". Awọn eeyan ko jẹ ko tutu rara:

Ayo Lawal (@ayolifecode) ni eyi fi lo fihan pe o yẹ
ki ẹ ṣọra fun iru awọn tẹ o maa gb ọ̀rọ̀ ti yoo wọ yin lori. "Pe oju opo
eeyan daju ko tumọ si pe ọpọlọ ẹni bẹẹ daju o".


Boo ba mọ pe o n fẹ ọkunrin to ti niyawo nile, ma jẹ
ki ifẹ bo ẹ loju ma lọ maa gba Shokoleeti ati ododo, gba awọn nkan nla nla bii
ọkọ bii Benz, ile ati bẹẹ bẹẹ lọ". Awọn eeyan ko jẹ ko tutu rara:

Ayo Lawal (@ayolifecode) ni eyi fi lo fihan pe o yẹ
ki ẹ ṣọra fun iru awọn tẹ o maa gb ọ̀rọ̀ ti yoo wọ yin lori. "Pe oju opo
eeyan daju ko tumọ si pe ọpọlọ ẹni bẹẹ daju o". DaddyMo(@therealdaddymo1) naa ni "ẹni ti ẹ pe
ni awokọṣe yin ree o to n gba awọn obinrin niyanju lati maa ka owo jade nigba
ti wọn ba n fẹ ọkunrin to ti niyawo nile". Bakan naa loju opo instagram rẹ wọn tun ya debẹ pe
"mo bọwọ fun ẹ gan o. Ṣugbọn ile melo lo fẹ tu ka lonii...". thegr8_teejay lo sọ bẹẹ.


DaddyMo(@therealdaddymo1) naa ni "ẹni ti ẹ pe
ni awokọṣe yin ree o to n gba awọn obinrin niyanju lati maa ka owo jade nigba
ti wọn ba n fẹ ọkunrin to ti niyawo nile". Bakan naa loju opo instagram rẹ wọn tun ya debẹ pe
"mo bọwọ fun ẹ gan o. Ṣugbọn ile melo lo fẹ tu ka lonii...". thegr8_teejay lo sọ bẹẹ. smart_vicktor ni tirẹ ni ase rọ gbaa lo n sọ nigba
ti mkr_kiddies pariwo pe "Mercy ti tu aṣiri ọrọ jade o!". Mercy ni nkan to le mu ki ọkunrin to niyawo to ni
ọmọ nile ni ojukokoro maa gbe ọmọge kiri, o yẹ ki gbogbo awọn ọmọge para pọ ki
wọn gbọn ọn gbẹ ki ori rẹ le pe. "Ni tirẹ, ẹ lee ra awọtẹlẹ oke ati tisalẹ fun
un.


smart_vicktor ni tirẹ ni ase rọ gbaa lo n sọ nigba
ti mkr_kiddies pariwo pe "Mercy ti tu aṣiri ọrọ jade o!". Mercy ni nkan to le mu ki ọkunrin to niyawo to ni
ọmọ nile ni ojukokoro maa gbe ọmọge kiri, o yẹ ki gbogbo awọn ọmọge para pọ ki
wọn gbọn ọn gbẹ ki ori rẹ le pe. "Ni tirẹ, ẹ lee ra awọtẹlẹ oke ati tisalẹ fun
un. Ṣugbọn ẹyin ọmọge, ẹ ma lọ maa gba nkan pẹpẹpẹ lọwọ baba alaanu yin o, ri i
pe tori nkan ti waa ri gba nibẹ lo fi n fẹ ẹ́". Kii kuku ṣe awọn abilekọ ati ọmọge nikan lo fi eto
rẹ gba nimọran, awọn ọdọ to ṣi ni ibale wọn, awọn ọkunrin ti ko lee pa abẹ wọn
mọ, ki wọn lo rọba idaabo bo bi bẹẹ kọ to ba di oyun mọ wọn lọwọ, ki wọn rii pe
wọ́n ṣe ojuṣe wọn. Awọn to gba tirẹ naa ko kọ rara lati kan sara si i
fun iṣẹ ti o ṣe ati bi o ṣe wu wọn ori to pẹlu rẹ rẹ.


Ṣugbọn ẹyin ọmọge, ẹ ma lọ maa gba nkan pẹpẹpẹ lọwọ baba alaanu yin o, ri i
pe tori nkan ti waa ri gba nibẹ lo fi n fẹ ẹ́". Kii kuku ṣe awọn abilekọ ati ọmọge nikan lo fi eto
rẹ gba nimọran, awọn ọdọ to ṣi ni ibale wọn, awọn ọkunrin ti ko lee pa abẹ wọn
mọ, ki wọn lo rọba idaabo bo bi bẹẹ kọ to ba di oyun mọ wọn lọwọ, ki wọn rii pe
wọ́n ṣe ojuṣe wọn. Awọn to gba tirẹ naa ko kọ rara lati kan sara si i
fun iṣẹ ti o ṣe ati bi o ṣe wu wọn ori to pẹlu rẹ rẹ. Bi awọn kan ṣe n dupẹ
lọwọ rẹ fun imọran bẹẹ lawọn mii n kan sara si isọwọ ṣe awada rẹ. Shoxzy tilẹ ni ọpọ eeyan lee ro pe ọrọ rẹ ko mu
ọgbọn wa ṣugbọn ootọ to koro ni. Ninu abala eto naa ti oun ti kọgbọn, o ni ko
yẹ ki ifẹ jẹ ọrọ ọjọ kan pere ṣugbọn ko tun pọ sii lọjọ ayẹyẹ Falantain ni.


Bi awọn kan ṣe n dupẹ
lọwọ rẹ fun imọran bẹẹ lawọn mii n kan sara si isọwọ ṣe awada rẹ. Shoxzy tilẹ ni ọpọ eeyan lee ro pe ọrọ rẹ ko mu
ọgbọn wa ṣugbọn ootọ to koro ni. Ninu abala eto naa ti oun ti kọgbọn, o ni ko
yẹ ki ifẹ jẹ ọrọ ọjọ kan pere ṣugbọn ko tun pọ sii lọjọ ayẹyẹ Falantain ni. Lati: BBC


IGBA MẸRIN TI ỌRỌ OLUWO TI DA AWUYEWUYE SILẸ N'ILẸ YORUBA, ATI KAAKIRI AGBAYE

Ninu ọba alade ilẹ Kaarọ ojiire, o fẹẹ ma si eleyi
ti o sunmọ ọba ilu Iwo Abdulrasheed Adewale nibi ka jẹ olokiki. Laye ode oni ti ti ọlaju oju opo ayelujara ti gbilẹ,
iroyin orisirisi nipa Ọba yii lawọn eeyan ma n gbe kaakiri. Pupọ ninu awọn iroyin wọnyi a maa ti ati ọwọ ọba
Abdulrasheed wa nitori pe oun gaan ma n fi ọrọ si oju opo Instagram nipa ohun
to ba n ṣẹlẹ ni ayika rẹ. Ẹ jẹ ki a a ran ara wa leti diẹ ninu awọn iroyin to
jẹyọ latara ọrọ ti ọba alade yi sti ọ ati awọnnkan to ṣe to mi igboro titi

#BI IYAWO OLUWO SE KO KURO N'ILE

Kabiesi ni idi ti oun fi kọ olori Chanel silẹ ni pe
iyatọ n waye laarin awọn ti ko ṣee yanju. Iroyin yii mi igboro titi ti awọn eeyan si bẹrẹ si
ni sọ pe ko yẹ ki ọba Alade kọ iyawo rẹ silẹ. Oluwo ko sọ ni pato ohun to fa ikọsilẹ naa lasiko
yii ju pe ki awọn eeyan dẹkun bibu ọla fun Channel gẹgẹ bii iyawo oun mọ.


Ẹ jẹ ki a a ran ara wa leti diẹ ninu awọn iroyin to
jẹyọ latara ọrọ ti ọba alade yi sti ọ ati awọnnkan to ṣe to mi igboro titi

#BI IYAWO OLUWO SE KO KURO N'ILE

Kabiesi ni idi ti oun fi kọ olori Chanel silẹ ni pe
iyatọ n waye laarin awọn ti ko ṣee yanju. Iroyin yii mi igboro titi ti awọn eeyan si bẹrẹ si
ni sọ pe ko yẹ ki ọba Alade kọ iyawo rẹ silẹ. Oluwo ko sọ ni pato ohun to fa ikọsilẹ naa lasiko
yii ju pe ki awọn eeyan dẹkun bibu ọla fun Channel gẹgẹ bii iyawo oun mọ. Ọmọ kan ni Chanel bí fún Oluwo, orukọ rẹ a si maa jẹ
Oduduwa. Olori Chanel Chin jẹ ọmọ orilẹ-ede Jamaica, baba rẹ
si ni olorin takasufe ti ọpọ eeyan mọ si "Bobo Zaro." 'Èmi ni atọ́nà oyè Wàzírì nílẹ̀ Yorùbá'

Ọrọ o ṣe oye Waziri ilẹ Yoruba ko ṣe oye Waziri jẹ
ọkan ti o da awuyewuye silẹ nigba ti Oluwo ilu Iwo sọ ọ.

Àkọlé àwòrán Oluwo tilu Iwo so pe oun fẹ di Ọba
onilawani (Emir) ilẹ Yoruba

Ki lo ṣẹlẹ gaan?


Ọmọ kan ni Chanel bí fún Oluwo, orukọ rẹ a si maa jẹ
Oduduwa. Olori Chanel Chin jẹ ọmọ orilẹ-ede Jamaica, baba rẹ
si ni olorin takasufe ti ọpọ eeyan mọ si "Bobo Zaro." 'Èmi ni atọ́nà oyè Wàzírì nílẹ̀ Yorùbá'

Ọrọ o ṣe oye Waziri ilẹ Yoruba ko ṣe oye Waziri jẹ
ọkan ti o da awuyewuye silẹ nigba ti Oluwo ilu Iwo sọ ọ.

Àkọlé àwòrán Oluwo tilu Iwo so pe oun fẹ di Ọba
onilawani (Emir) ilẹ Yoruba

Ki lo ṣẹlẹ gaan? Oluwo kede pe oun fẹ danikan ṣe
ifilọlẹ ẹni ti yoo jẹ Waziri fun gbogbo ilẹ Yoruba lalai fi ti awọn ọba toku
tabi awọn onimọ Islam miran ṣe. Ọrọ ko dun mọ awọn Alfa ilẹ Yoruba ninu ti o si di
fa kin fa a laarin wọn ati Oluwo. Lẹyin o rẹyin, Oluwo fi ẹni to wu u jẹ oye yi ti
awọn Alfa si ni igbesẹ rẹ ko tọna nitori awọn onimọ́ ẹsin lo yẹ kio yan Waziri
kii ṣe ọba.


Oluwo kede pe oun fẹ danikan ṣe
ifilọlẹ ẹni ti yoo jẹ Waziri fun gbogbo ilẹ Yoruba lalai fi ti awọn ọba toku
tabi awọn onimọ Islam miran ṣe. Ọrọ ko dun mọ awọn Alfa ilẹ Yoruba ninu ti o si di
fa kin fa a laarin wọn ati Oluwo. Lẹyin o rẹyin, Oluwo fi ẹni to wu u jẹ oye yi ti
awọn Alfa si ni igbesẹ rẹ ko tọna nitori awọn onimọ́ ẹsin lo yẹ kio yan Waziri
kii ṣe ọba. Mo ti ṣetán láti daríi ìfẹ̀họ́nú hàn lòdì sí
ìpànìyàn - Olúwó

Oluwo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrasheed Adewale Akanbi,
sọ pe oun ti ṣe tan lati daríi ifẹhonuhan lodi si ipaniyan ati iwa ibajẹ ti o
gbode kan lorilẹ-ede Naijiria. O bu ẹnu atẹ lu iha ti ijọba kọ si ọrọ ipaniyan
ṣowo, ati pe pipaniyan fun ṣiṣe oogun owo buru ju iwa ijinigbe lọ. Àkọlé àwòrán Oseni laanu wipe ijọba apapọ ko
kọbi ara si iwa ipanijaye ti o gbode kan lorilẹ-ede wa

Oluwo tẹsiwaju pe, eto aabo ara ilu jẹ ojuṣe akọkọ
fun ijọba.


Mo ti ṣetán láti daríi ìfẹ̀họ́nú hàn lòdì sí
ìpànìyàn - Olúwó

Oluwo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrasheed Adewale Akanbi,
sọ pe oun ti ṣe tan lati daríi ifẹhonuhan lodi si ipaniyan ati iwa ibajẹ ti o
gbode kan lorilẹ-ede Naijiria. O bu ẹnu atẹ lu iha ti ijọba kọ si ọrọ ipaniyan
ṣowo, ati pe pipaniyan fun ṣiṣe oogun owo buru ju iwa ijinigbe lọ. Àkọlé àwòrán Oseni laanu wipe ijọba apapọ ko
kọbi ara si iwa ipanijaye ti o gbode kan lorilẹ-ede wa

Oluwo tẹsiwaju pe, eto aabo ara ilu jẹ ojuṣe akọkọ
fun ijọba. O si bu ẹnu atẹ lu iwa ifẹmiṣofo ti o ti di
tọrọ-kọbọ lorilẹ-ede yii. Ẹ má gbé ẹ̀kú eégún 1960, tó ń rùn wọ ààfin mi

Lasiko ajọyọ ọdun Egungun to waye nilu Iwo ni Oluwo
ti sọ ọrọ. Ninu ifọrọwanilẹwo pẹlu BBC Yoruba, Oluwo ni ọna ati
gbe aṣa larugẹ ni ọdun egungun yii jẹ amọ oun ko ni gba ki egungun kankan
rinrin idọti wọ aafin oun.


O si bu ẹnu atẹ lu iwa ifẹmiṣofo ti o ti di
tọrọ-kọbọ lorilẹ-ede yii. Ẹ má gbé ẹ̀kú eégún 1960, tó ń rùn wọ ààfin mi

Lasiko ajọyọ ọdun Egungun to waye nilu Iwo ni Oluwo
ti sọ ọrọ. Ninu ifọrọwanilẹwo pẹlu BBC Yoruba, Oluwo ni ọna ati
gbe aṣa larugẹ ni ọdun egungun yii jẹ amọ oun ko ni gba ki egungun kankan
rinrin idọti wọ aafin oun. "Kosi eegun kan ti yoo wọ aafin mi to gbọdọ
dọti. Kii ṣe wipe wọn yoo gbe ẹku 1960 wa, to ti dọti, to n run. Mo fẹ ki
egungun to ba wa, jẹ nnkan iwuri fun awọn ọmọde ati awọn agba, ki gbogbo eeyan
lee fi ọwọ kan awọn eegun yii."


"Kosi eegun kan ti yoo wọ aafin mi to gbọdọ
dọti. Kii ṣe wipe wọn yoo gbe ẹku 1960 wa, to ti dọti, to n run. Mo fẹ ki
egungun to ba wa, jẹ nnkan iwuri fun awọn ọmọde ati awọn agba, ki gbogbo eeyan
lee fi ọwọ kan awọn eegun yii." Kabiyesi tẹsiwaju wi pe, ọdun egungun kii
ṣe fun ibọriṣa, bikoṣe fun igbelaruge aṣa ati ere idaraya. Lati BBC


Kabiyesi tẹsiwaju wi pe, ọdun egungun kii
ṣe fun ibọriṣa, bikoṣe fun igbelaruge aṣa ati ere idaraya. Lati BBC


ORUKA NI OLUWO FI GBA MI - ỌBA ỌGBAAGBA TI OLUWO DA ẸṢẸ BO SỌRỌ

Ọba Sikirulahi Akinrọpo, Agbowu t'ilu Ọgbaagba ti Oluwo t'ilu Iwo, Ọba Abdulrọṣheed Akanbi lu l'ọsẹ to kọja yii, eyi to da awuyewuye nla s'ilẹ kaakiri igboro ti sọrọ, o si sọ awọn nnkan to ni Oluwo fi gba oun l'ẹṣẹ. Agbowu t'ilu Ọgbaagba ni oruka ti Oluwo wọ s'ọwọ rẹ lo fi gba oun l'ẹṣẹ l'oju to mu ki oju oun ge ati pe diẹ lo ku ki oju oun fọ danu l'asiko ti Ọba naa sọ oun di baagi ẹṣẹ (punching bag). Ninu ọrọ Ọba Akinrọpo lo tun ti ṣalaye kulẹkulẹ bi ọrọ naa ṣe jẹ. Eyii l'awọn nnkan to sọ:

"Kii ṣe ipade l'asan la lọ ọ ṣe, ipade alaafia ti igbakeji ọga ọlọpaa n'ilu Oṣogbo pe la lọ fun. Kii ṣe akọkọ iru ipade bayii re e, igbakeji ọga ọlọpaa to wa n'ilu Oṣogbo tẹlẹ, iyẹn Lẹyẹ Oyebade ti kọkọ pe wa, to si l'ọro jagidijagan níkan l'oun le da si, ṣugbọn gẹgẹ bi ọmọ Yoruba, o rọ wa pe ka lọ ọ yanju ọrọ to ba ku ni Aafin Oluwo. "Ẹsun ti Oluwo fi kan emi at'awọn ọba kan ni pe a n ta ilẹ ẹ, ṣugbọn ti a sọ fun un (Oluwo) pe ilẹ wa la n ta, ki i ṣe ilẹ ti ẹ. N'igba ti a ri i pe eto aabo aafin le jẹ ipalara fun wa, la fi lọ ọ ṣe ipade naa ni gbọngan oloye to wa ni ileeṣẹ ijọba ibilẹ Iwo, ti a si pe awọn eleto aabo sibẹ.


Eyii l'awọn nnkan to sọ:

"Kii ṣe ipade l'asan la lọ ọ ṣe, ipade alaafia ti igbakeji ọga ọlọpaa n'ilu Oṣogbo pe la lọ fun. Kii ṣe akọkọ iru ipade bayii re e, igbakeji ọga ọlọpaa to wa n'ilu Oṣogbo tẹlẹ, iyẹn Lẹyẹ Oyebade ti kọkọ pe wa, to si l'ọro jagidijagan níkan l'oun le da si, ṣugbọn gẹgẹ bi ọmọ Yoruba, o rọ wa pe ka lọ ọ yanju ọrọ to ba ku ni Aafin Oluwo. "Ẹsun ti Oluwo fi kan emi at'awọn ọba kan ni pe a n ta ilẹ ẹ, ṣugbọn ti a sọ fun un (Oluwo) pe ilẹ wa la n ta, ki i ṣe ilẹ ti ẹ. N'igba ti a ri i pe eto aabo aafin le jẹ ipalara fun wa, la fi lọ ọ ṣe ipade naa ni gbọngan oloye to wa ni ileeṣẹ ijọba ibilẹ Iwo, ti a si pe awọn eleto aabo sibẹ. "Ko pẹ ti a jokoo ni Oluwo funra rẹ de pẹlu awọn onilu at'awọn tọọgi ẹ, awọn ọlọpaa sọo fun Oluwo pe ko le ko awọn tọọgi naa wọle, ṣugbọn wọn fi agidi wọle sibẹ, ko pẹ la gba ẹyinkule jade. Awa ọba ti ko din ni ọgbọn n'ijọba ibilẹ Iwo, Ọlaoluwa ati Ayedire la wa n'ibẹ. "Bi a ṣe kuro n'ibẹ ni igbakeji ọga ọlọpaa naa de, igba ti ko ri wa lo jẹ k'oun naa pada.


"Ko pẹ ti a jokoo ni Oluwo funra rẹ de pẹlu awọn onilu at'awọn tọọgi ẹ, awọn ọlọpaa sọo fun Oluwo pe ko le ko awọn tọọgi naa wọle, ṣugbọn wọn fi agidi wọle sibẹ, ko pẹ la gba ẹyinkule jade. Awa ọba ti ko din ni ọgbọn n'ijọba ibilẹ Iwo, Ọlaoluwa ati Ayedire la wa n'ibẹ. "Bi a ṣe kuro n'ibẹ ni igbakeji ọga ọlọpaa naa de, igba ti ko ri wa lo jẹ k'oun naa pada. Ori igbiyanju lati tun ipade alaafia naa pe lo wa ti wọn fi gbe e kuro, ti wọn si gbe ẹlomi-in wa. N'igba ti Makama de, oun naa gbiyanju lati pe ipade alaafia yii, to si kọ lẹta si wa pe ka yọju s'oun. "Oluwo sọ pe oun ko le gba ka maa ta ilẹ l'awọ agbegbe t'oun ti jẹ olori, tori pe oun ni olori gbogbo ọba to wa labẹ Iwo.


Ori igbiyanju lati tun ipade alaafia naa pe lo wa ti wọn fi gbe e kuro, ti wọn si gbe ẹlomi-in wa. N'igba ti Makama de, oun naa gbiyanju lati pe ipade alaafia yii, to si kọ lẹta si wa pe ka yọju s'oun. "Oluwo sọ pe oun ko le gba ka maa ta ilẹ l'awọ agbegbe t'oun ti jẹ olori, tori pe oun ni olori gbogbo ọba to wa labẹ Iwo. A si jẹ ko ye e pe ilẹ ti a n ta ki i ṣe ti Oluwo, bi ko ṣe awọn ilẹ to wa n'igberiko wa. "Olu t'ilu Ile-Igbo sọ pe ilẹ agbegbe ẹ l'oun n ta, bẹẹ naa ni Onigẹgẹ naa sọ, t'emi at'awọn yooku naa si sọ bẹẹ. Alaga ijọba ibilẹ Iwo lo jokoo laarin emi ati Oluwo.


A si jẹ ko ye e pe ilẹ ti a n ta ki i ṣe ti Oluwo, bi ko ṣe awọn ilẹ to wa n'igberiko wa. "Olu t'ilu Ile-Igbo sọ pe ilẹ agbegbe ẹ l'oun n ta, bẹẹ naa ni Onigẹgẹ naa sọ, t'emi at'awọn yooku naa si sọ bẹẹ. Alaga ijọba ibilẹ Iwo lo jokoo laarin emi ati Oluwo. Kọmisanna fọrọ oye jijẹ at'ijọba ibilẹ, amofin, aṣoju kọmiṣanna f'ọrọ ilẹ at'awọn mi-in ni wọn lori ijokoo. "Kọmiṣanna fọrọ oye jijẹ at'ijọba ibilẹ sọ pe ka lọ sile ẹjọ, ati pe oun yoo fi ọrọ naa to gomina leti. Ṣadede ni mo ri Oluwo to dide mọ mi, to si bẹrẹ si i ko ẹṣẹ bo mi loju, awọn to wa nibẹ gbiyanju lati gba mi lọwọ ẹ, ṣugbọn ko gba, afigba ti igbakeji ọga ọlọpaa dide lati gba mi silẹ.


Kọmisanna fọrọ oye jijẹ at'ijọba ibilẹ, amofin, aṣoju kọmiṣanna f'ọrọ ilẹ at'awọn mi-in ni wọn lori ijokoo. "Kọmiṣanna fọrọ oye jijẹ at'ijọba ibilẹ sọ pe ka lọ sile ẹjọ, ati pe oun yoo fi ọrọ naa to gomina leti. Ṣadede ni mo ri Oluwo to dide mọ mi, to si bẹrẹ si i ko ẹṣẹ bo mi loju, awọn to wa nibẹ gbiyanju lati gba mi lọwọ ẹ, ṣugbọn ko gba, afigba ti igbakeji ọga ọlọpaa dide lati gba mi silẹ. N'igba to maa dide, oju mi ti ge, oruka ati kọkọrọ mọto to wa l'ọwọ ẹ lo ya mi loju. "A ko le yanju ipade naa, tori pe Oluwo ti da gbogbo ẹ ru, to si jẹ pẹntuka n'ipade naa yọri si i. O ti ẹ tun gbiyanju lati lu mi lẹẹkeji, ṣugbọn igbakeji ọga ọlọpaa yiii lo sọ pe k'awọn ọmọṣẹ ẹ gbe e jade. Irọ lo pa wi pe mo bu oun, ati pe mi o pe e lorukọ buruku."


N'igba to maa dide, oju mi ti ge, oruka ati kọkọrọ mọto to wa l'ọwọ ẹ lo ya mi loju. "A ko le yanju ipade naa, tori pe Oluwo ti da gbogbo ẹ ru, to si jẹ pẹntuka n'ipade naa yọri si i. O ti ẹ tun gbiyanju lati lu mi lẹẹkeji, ṣugbọn igbakeji ọga ọlọpaa yiii lo sọ pe k'awọn ọmọṣẹ ẹ gbe e jade. Irọ lo pa wi pe mo bu oun, ati pe mi o pe e lorukọ buruku." Idi ti mi o ṣe ba Oluwo ja pada

"Ọdun kẹrinlelogun re e ti mo ti wa n'ipo ọba, mo si mọ iyi ati nnkan ti ipo naa duro fun un. Ko ṣẹlẹri wi pe ki ọba maa yọ ẹṣẹ tabi ko maa ja. Mi o le si nídi iwa were, idi ni yii ti mo fi wa ni alaafia.


Idi ti mi o ṣe ba Oluwo ja pada

"Ọdun kẹrinlelogun re e ti mo ti wa n'ipo ọba, mo si mọ iyi ati nnkan ti ipo naa duro fun un. Ko ṣẹlẹri wi pe ki ọba maa yọ ẹṣẹ tabi ko maa ja. Mi o le si nídi iwa were, idi ni yii ti mo fi wa ni alaafia. Ti mo ba gbiyanju lati ba a ja pada, emi naa yoo di were n'iyẹn."


Ti mo ba gbiyanju lati ba a ja pada, emi naa yoo di were n'iyẹn."


IDI TI MO ṢE PA OLOLUFẸ TI MO PADE LORI FESIBUUKU - AYEDERU WOLII SỌRỌ

Ayederu wolii kan ti wọn pe orukọ rẹ ni Jide Ọlawale ti wọn lo o pa ololufẹ rẹ to pade lori ikanni ayelujara ti Fesibuuku, to si tun lọọ bo o mọlẹ.

A gbọ pe bi oṣu meloo kan sẹyin ni Ọlawale ati iyaale ile naa pade, ti wọn si bẹrẹ si i ba ara wọn sọrọ ifẹ lori fesibuuku naa, ko to o di pe wọn pinu lati ri ara wọn soju.

Wọn ni bi obinrin naa ṣe ile Ọlawale to wa ni Ifọ, ipinlẹ Ogun ni Ọlawale ti fi nnkan gba a, to si jẹ pe loju ẹsẹ lo ti di ọdẹ.

N'igba to ṣetan ni wọn ni Ọlawale dunbu obinrin naa, to si ge apa ati ori ẹ fun oogun owo, ko too di pe o lọ ọ sin ẹya ara toku sinu igbo.

Teṣan ọlọpaa ni Ọlawale wa titi d'asiko ti a fi kọ iroyin yii tan.


O MA ṢE O: Ẹ WO BI WỌN ṢE GUN ỌMỌDUN MẸJỌ L'ABUJA

Ọmọdun mẹjọ ti ẹ n wo yii la gbọ pe ọkan lara awọn ti wọn jọ n gbe inu ile kan naa gun l'ọbẹ lati oju oorun to wa.

Adugbo Prayer Road, Jikwoyi n'ilu Abuja la gbọ pe iṣẹlẹ naa ti waye laipẹ yii. Iya ọlọmọ meji la gbọ pe o gun ọmọdun mẹjọ ti a f'orukọ bo l'aṣiri yii.

Kayeefi n'i'ṣẹlẹ naa ṣi n jẹ tori pe a ko ti i lẹ f'idi ohun to ṣẹlẹ mulẹ l'asiko ti a fi pari iroyin yii.

B'iṣẹlẹ naa ṣe waye lo jẹ k'awọn araadugbo wọ iyaale ile to huwa buruku naa lọ teṣan ọlọpaa ti ẹkun Jikwoyi n'ilu Abuja.


AWỌN ARAALU F'ẸHONU HAN LATI YỌ OLUWO! Ẹ GBỌ NNKAN T'IJỌBA IPINLẸ ỌṢUN N'IPA IJA OLUWO ATI AGBOWU

Laarọ oni l'awọn araalu n'ijọba ibilẹ kaakiri ipinlẹ Ọṣun paapaa l'awọn ijọba ibilẹ ti Oluwo tilu Iwo f'ẹsun kan wi pe wọn n ta ilẹ oun ṣe iwọde lọ si ọfiisi gomina ipinlẹ naa to wa ni Abẹrẹ, ipinlẹ Ọṣun.

Ko si ohun meji ti wọn ṣe iwọde ifẹhonu han le lori bi ko ṣe bi wọn ṣe n tako iwa ainitiju ti wọn ni Ọba AlbudulaRọṣheed Akanbi hu l'ọj'ọ Ẹti ọsẹ to kọja.

Wọn l'awọn ko le la oju silẹ k'ẹni ti ko yẹ ni ọba hu iwa ti ko ba ọmọluabi mu, k'awọn si ma le sọrọ lori ẹ. Bẹẹ ni wọn n rawọ ẹbẹ pe k'ijọba ba wọn le Ọba Akanbi danu, ki wọn si gba ade lori ẹ, tori pe ṣe lo n doju ti wọn kaakiri.

Ninu ọrọ ijọba ipinlẹ naa fi sita lo ti bu ẹnu atẹ lu iwa naa wi pe ko ba oju mu to l'awujọ oloye depodepo awujọ ọba alaye.

Atẹjade naa ti Kọmiṣanna f'eto iroyin ati ilani-lọyẹ, Arabinrin Funkẹ Ẹgbẹmọde fi sita lo ti jẹ ko di mimọ pe igbesẹ ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa, t'awọn yoo si jẹ k'awọn eeyan mọ ipinu ijọba lori ẹ.

O tun jẹ ko ye wa pe iwa idojuti gba a lo jẹ pe awọn ọba to yẹ ki wọn jẹ awokọṣe ati aṣiwaju n'idi aṣa ati iṣẹmbaye ni wọn n yọ ẹṣẹ si ara wọn n'ita gbangba, eyi to lo o ku diẹ kaato.


AYỌ ABARA TINTIN! OLORI KEKERE ALAAFIN ỌYỌ BIMỌ TUNTUN

Olori kekere ti Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Ọlayiwọla Adeyẹmi kẹta
ti bi ọmọ ọkunrin tuntun. Ọmọ tuntun ọhun ni iyawo kabiesi to kere julọ, Olori
Damilọla Adeyẹmi bi fun un. Ninu ọrọ ti Olori naa fi s'oju opo Instagram rẹ lo ti
ki ara rẹ ku oriire, to si kọ akọle kan sibẹ pe "Mo ki ara mi ku ori ire,
ọmọ ọba ti de." Ọkan lara awọn ọmọ Alaafin, Bunmi Labiyi fi idi ọrọ
naa mulẹ, ko da, ti Alaafin funra rẹ tun gbe e sọri ikanni ayelujara ti Fesibuuku rẹ laarọ oni. O sọ pe ounjẹ gidi ti Alaafin n jẹ ati awọn ere
idaraya to ma n ṣe ṣeeṣe ko jẹ ohun to ṣi n fun baba ni okun bi ọdọmọde. Bunmi ni "Baba mi ki n ṣaye bi awọn eeyan mii
ṣe ma n ṣe aye wọn.


Ọkan lara awọn ọmọ Alaafin, Bunmi Labiyi fi idi ọrọ
naa mulẹ, ko da, ti Alaafin funra rẹ tun gbe e sọri ikanni ayelujara ti Fesibuuku rẹ laarọ oni. O sọ pe ounjẹ gidi ti Alaafin n jẹ ati awọn ere
idaraya to ma n ṣe ṣeeṣe ko jẹ ohun to ṣi n fun baba ni okun bi ọdọmọde. Bunmi ni "Baba mi ki n ṣaye bi awọn eeyan mii
ṣe ma n ṣe aye wọn. Kii jẹ ijẹkujẹ." Bunmi tẹ siwaju pe Alaafin mọ irufẹ ounjẹ to yẹ ko
jẹ ati iru ounjẹ ti ko yẹ ko jẹ, koda o ni Kabiesi kii mu ẹlẹrindodo "Coca
Cola." Bakan naa, o fi hande pe onimọ nipa ounjẹ jijẹ ni
Kabiesi to si maa n kilọ fun awọn eeyan nipa iru awọn akanpọ ounjẹ ti wọn n jẹ.


Kii jẹ ijẹkujẹ." Bunmi tẹ siwaju pe Alaafin mọ irufẹ ounjẹ to yẹ ko
jẹ ati iru ounjẹ ti ko yẹ ko jẹ, koda o ni Kabiesi kii mu ẹlẹrindodo "Coca
Cola." Bakan naa, o fi hande pe onimọ nipa ounjẹ jijẹ ni
Kabiesi to si maa n kilọ fun awọn eeyan nipa iru awọn akanpọ ounjẹ ti wọn n jẹ. Ọmọ Ọba ṣalaye pe "Baba mi jẹ ẹni to mọ nipa
ounjẹ gidi. Kii sọ pe nitori o jẹ Ọba Alaye ko wa maa jẹ ijẹkujẹ ki wọn eeyan
le ri pe Alaafin lo n jẹun. Boya idi niyẹn ti Baba ṣi fi ni okun."


Ọmọ Ọba ṣalaye pe "Baba mi jẹ ẹni to mọ nipa
ounjẹ gidi. Kii sọ pe nitori o jẹ Ọba Alaye ko wa maa jẹ ijẹkujẹ ki wọn eeyan
le ri pe Alaafin lo n jẹun. Boya idi niyẹn ti Baba ṣi fi ni okun." O pari ọrọ rẹ pe Kabiesi fẹran ere idaraya to bẹ to
fi jẹ pe o loju ọdọmọde to lee figa gbaga pẹlu Alaafin ti wọn ba bẹrẹ si n rin
papọ. Lati: BBC


O pari ọrọ rẹ pe Kabiesi fẹran ere idaraya to bẹ to
fi jẹ pe o loju ọdọmọde to lee figa gbaga pẹlu Alaafin ti wọn ba bẹrẹ si n rin
papọ. Lati: BBC


ETO AMỌTẸKUN BẸRẸ N'ILE IGBIMỌ AṢOFIN L'EKITI

L'ọsẹ to kọja yii ni eto naa bẹrẹ ni pẹrẹu lori bi eto aabo amọtẹkun yoo ṣe bẹrẹ ni pẹrẹu.

Diẹ re e lara fọto bi eto naa ṣe lọ si i.


Ẹ WO AKẸ́KỌ̀Ọ́ CAMEROON KAN TÓ BỌ́ LỌ́WỌ́ CORONAVIRUS

Nigba ti Kem Senou Pavel Daryl, ọmọ ọdun
mọkanlelogun to jẹ akọkọọ ọmọ orilẹede Cameroon to n gbe ni Jingshou lorilẹede
China ko arun Coronavirus, ko fọkan si i pe oun yoo pada kuro ni China koda bo
ba ṣeeṣe. "Ohunkohun to ba ṣẹlẹ, mi o fẹ gbe arun naa
pada lọ si Afirika, o sọ ọrọ yii lati ileegbe wọn ni fasiti China nibi to ti n
gba itọju iyasọtọ ọlọjọ mẹrinla. Apẹrẹ awọn nkan to n da a laamu ni iba, ikọ gbigbẹ
atawọn apẹrẹ to jọ mọ ti ni to ni aisan "flu". "Nigba ti mo n lọ si ileewosan naa fun igba
akọkọ, ṣe ni mo n ronu iku mi ati bo ṣe maa ṣẹlẹ". Fun ọjọ mẹtala naa, o wa ni iyasọtọ ni ile iwosan
abẹle kan ni orilẹede China. Awọn oogun antibiotics ati Melecine ti wọn fi n wo
alaisan HIV ni wọn n lo fun un to si bẹr si ni fara han pe ara rẹ ti n ya.


"Nigba ti mo n lọ si ileewosan naa fun igba
akọkọ, ṣe ni mo n ronu iku mi ati bo ṣe maa ṣẹlẹ". Fun ọjọ mẹtala naa, o wa ni iyasọtọ ni ile iwosan
abẹle kan ni orilẹede China. Awọn oogun antibiotics ati Melecine ti wọn fi n wo
alaisan HIV ni wọn n lo fun un to si bẹr si ni fara han pe ara rẹ ti n ya. Ayẹwo inu ara ti wọn ṣe fun un ko fi ami aisan
kankan han. Oun lo wa di ọmọ ilẹ Afirika akọkọ ti awọn eeyan mọ ti o ko arun
coronavirus to si jẹ ẹni akọkọ to jaja bọ ninu rẹ. Senou ni "mi o fẹ lọ sile ki n to pari ẹkọ mi.


Ayẹwo inu ara ti wọn ṣe fun un ko fi ami aisan
kankan han. Oun lo wa di ọmọ ilẹ Afirika akọkọ ti awọn eeyan mọ ti o ko arun
coronavirus to si jẹ ẹni akọkọ to jaja bọ ninu rẹ. Senou ni "mi o fẹ lọ sile ki n to pari ẹkọ mi. Mi o ro pe idi kan wa lati pada lọ sile tori pe ijọba Chinese lo tọju gbogbo
owo ilera mi nile iwosan". Ẹwẹ, orilẹede Egypt ti di orilẹede Afirika akọkọ ti
eeyan ti kọkọ ko arun coronavirus l'Afirika. Awọn akọṣẹmọṣẹ ninu eto ilera ti kilọ pe o ṣeeṣe ki
awọn orilẹede ti eto ilera mẹhẹ maa tiraka gan pẹlu bi wọn ṣe le koju ajakalẹ
arun naa, eyi to ti pa eeyan to le ni ẹgbẹjọ ti awọn to le ni ẹgbẹrun
mejidinlaadọrin si ti ko arun naa paapaa ni apaa ilẹ China.


Mi o ro pe idi kan wa lati pada lọ sile tori pe ijọba Chinese lo tọju gbogbo
owo ilera mi nile iwosan". Ẹwẹ, orilẹede Egypt ti di orilẹede Afirika akọkọ ti
eeyan ti kọkọ ko arun coronavirus l'Afirika. Awọn akọṣẹmọṣẹ ninu eto ilera ti kilọ pe o ṣeeṣe ki
awọn orilẹede ti eto ilera mẹhẹ maa tiraka gan pẹlu bi wọn ṣe le koju ajakalẹ
arun naa, eyi to ti pa eeyan to le ni ẹgbẹjọ ti awọn to le ni ẹgbẹrun
mejidinlaadọrin si ti ko arun naa paapaa ni apaa ilẹ China. Lati: BBC


ÀWỌN ỌMỌ YAHOO FI ARẸWÀ ỌMỌGE Ṣ'ÒÒGÙN OWÓ, WỌ́N TÚN YA A NÍ WÈRÈ

Titi di àsìkò tí ẹ ń ka ìròyìn yìí l'ọrọ Arẹ̀wà ọmọge tí wọn làwọn ọmọ Yahoo fi ṣoogun owó lọsẹ tó kọjá yìí ṣí ń jẹ kayeefi f'áwọn tó gbọ.Agbègbè Ọsọ̀sà tó wà lopopona Ṣagamu sì Ìjẹ̀bú-Ode ni iṣẹlẹ náà tí wáyé lọsẹ tó kọjá yìí.A gbọ pé nnkan bí aago mẹ́wàá àárọ̀ ọjọ Mọnde ọ̀sẹ̀ tó kọjá l'awọn èèyàn tó wà lágbègbè náà rí mọto jiipu ńlá kan tó dúró sí ẹgbẹ́ òpópónà.
Lójijì ni wọn rí í pé ṣe ni wọn ti arẹwà bọ silẹ nínú mọto náà, tó sì ṣubú silẹ. Àwọn tó wà nibẹ gbìyànjú láti wo àwọn tó wà nínú mọto náà, ṣùgbọ́n kí wọn tó o debẹ, mọto náà ṣì, wọn si salọ.Nígbà tí wọn máa rí arẹwà yìí, ṣe ló ń ṣe bí í alaaganna. Gbogbo bí wọn ṣe ń béèrè ọ̀rọ̀ lọ́wọ́ ni wọn lọ ń sọ katikati lẹ́nu.Ọkàn lára àwọn tó wà nibẹ là gbọ pé ó mú arẹwà náà lọ sí abẹ igi kan láti túbọ̀ fi ọ̀rọ̀ wá a lẹ́nu wo.
Ìgbà tí wọn rí í pé bákan náà ni ọrọ tó ń sọ lẹ́nu, lo mú kí wọn muu lọ ṣọọṣi kan láti gbàdúrà fún un.


KÒ Ṣ'ẸNI TO LE RỌ OLUWO L' ỌBA - ÀWỌN ARÁÀLÚ IWO L'AWỌN WA L'ẸYIN OLUWO

L'ọsan onii làwọn aráàlú Ìwó ń'ipínlẹ̀ Ọṣun ṣe iwọde láti fi hàn wí pé àwọn wá lẹ́yìn Ọba AbdulRọṣheed Akanbi, Oluwo tilu Ìwó bíi ike, àti pé kò ṣeni tó lè rọ ọ l'oye.Ọ̀rọ̀ tí wọn ń sọ ní pe ki lo fà á tí Ọba Ọgbaagba fẹẹ fi ọ̀pá ọwọ rẹ lu Oluwo pá. Díẹ̀ re e lára àwọn fọto iwọde náà:


O MA ṢE O: AKỌRIN Ẹ̀MÍ GBA Ẹ̀MÍ ÀRÀ RẸ L'ÁTÌMỌ̀LÉ ỌLỌPAA

Awọn ọlọpaa l'orilẹ-ede Rwanda sọ pe akọrin kan t'awọn mu lọsẹ to kọja nigba ti o fẹ sa kuro nilu ti pa ara rẹ ni atimọle.Gẹgẹ bi ohun ti wọn sọ, Kizito Mihigo n gbiyanju lati lọ darapọ mọ awọn ajijagbara kan ni orileede Burundi.Akọrin naa ti lo ọdun mẹta lẹwọn latara bi ijọba ṣe fẹsun kan pe o n gbimọran lati ditẹ gbajọba.Amọ ṣa, awọn ajafẹtọmọniyan lẹyin odi ti fi ọwọ rọ alaye awọn ọlọpaa yi ṣi ẹgbẹ kan.Wọn ni Kizito ko ni erongba lati darapọ mọ awọn ajijagbara kankan bi kii ṣe pe o fẹ lọ si orileede Belgium nibi to ti fi igba kan gbe ri.Bẹẹ ni wọn lawọn ko gbagbọ pe o gbẹmi ara rẹ lahamọ ṣugbọn wọn ro pe awọn ọlọpaa pa ni.Ohun to da wahala silẹ fun Kizito ni orin rẹ to n kọ.Ninu ọkan lara orin to fi sita, o sọ pe o yẹ ki ijọba ranti gbogbo awọn to ku ninu iṣekupani lasiko ogun to waye ni Rwanda lọdun 1994 yala wọn jẹ ẹya Hutu tabi Tutsi.Awọn alaṣẹ lawọn ri ipe rẹ ninu orin naa gẹgẹ bi ọna lati tako ohun ti ijọba sọ pe awọn Tutsi ni wọn ku lasiko ogun to waye nilẹ naa.Eyi lo mu ki awọn alatako ijọba sọ pe wọn doju le e nitori ọrin to kọ yii.Ẹwẹ, ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ ni Rwanda lawọn ti bẹrẹ iwaadi lati mọ ohun to ṣokunfa iku Kizito Mihigo.Agbẹnusọ ileeṣẹ naa, Michelle Umuhoza sọ fun BBC pe wọn ti gbe oku rẹ si ile igbokupamọ si nibi ti wọn yoo ti ṣe ayẹwo ohun to ṣeku pa.Láti: BBC


OYÈ OLUBADAN KÒ SÍ FÚN TÍTA Ó - LEKAN BALOGUN

Otun ti ilu Ibadan, Lekan Balogun ti ni oye ni ilu Ibadan kii ṣe fun tita bi Olubadan ṣe n ta oye fun awọn eniyan.Balogun ni lati ogoji ọdun sẹyin ti oun ti jẹ ọkan gboogi fun idile ọba ni ko ti í si ẹni to n ta oye ni ilu Ibadan.O ni ẹgbẹrun meji naira si ẹgbẹrun marun naira ni awọn ti wọn ba fi jẹ oye ni ilu Ibadan ma n san, amọ awọn n gbọ pe Olubadan n ta oye fun awọn eniyan ni ọgbọn miliọnu naira.Otun ni ohun ti wọn ma n ṣe ni Ibadan ni wi pe, wọn ma n fi oye fun awọn ti wọn ba ni orukọ rere ni awujọ, bi wọn ko tilẹ ni owo lọwọ.Amọ, O ni ohun ti oun gbọ ni wi pe ẹni ti o ba ni owo julọ ni Olubadan n fun ni oye, bi ko tilẹ ni orukọ rere.Lori ẹsun wi pe wọn fẹ yọ ọba Olubadan ni ipo, Otun ti ilu Ibadan ni awọn ko sọ wi pe awọn fẹ yọ Olubadan.Ati wi pe ẹṣẹ si awọn afọbajẹ, iyẹn Balogun ati olori ile Olubadan ni ilu Ibadan ko lee sọ wi pe ki wọn yọ ọba bi o tilẹ jẹ pe wọn ni aṣẹ lati yọ Olubadan ni ipo.O fi kun un wi pe ẹṣẹ si ilu ni awọn fi le yọ Olubadan ni ipo, ati wi pe tita oye ilu Ibadan ja si ẹṣẹ si ilu, amọ awọn ko ni i lọkan lati yọ Olubadan nipo.Balogun fi kun un wi pe yiyọ Olubadan ni ipo lee ba ilu Ibadan jẹ, eleyii ti awọn ko fẹ ko ṣẹlẹ.Amọ gbogbo igbiyanju wa lati jẹ ki Olubadan fi ero rẹ lede lori ẹsun ti wọn fi kan an naa lo ja si pabo. Agbẹnusọ fun Olubadan, Adeola Oloko ko gbe ẹrọ ibanisọrọ rẹ, bakan naa ni oluwoye igbesẹ, Yanju Adegboyega naa ko gbe ẹrọ ilewọ rẹ.


ANTHONY JOSHUA WỌ ÌLÚ ṢÀGÁMÙ, GBOGBO ÌLÚ LÓ MÌ TÌTÌ

L'ana-an ni gbajúmọ̀ abẹṣẹ-ku-bi-ojo àgbáyé nnì, tó tún jẹ́ ọmọ orilẹ-èdè Nàìjíríà, Anthony Joshua balẹ̀ sì ìlú Ṣagamu tíì ṣe olú ìlú Ìpínlẹ̀ Ogun.
Gbogbo èèyàn jákèjádò ni wọn rọgba yìí ká, pàápàá n'igba tó ń lọ káàkiri láti ṣe abẹwo s'awọn agbègbè kọọkan.
Lara àwọn ibi tó lọ ní Ààfin Akarigbo ilẹ̀ Rẹmọ, tó ti lọọ kí Kabiyesi.


ÌYÀWÓ KOREDE WEALTH, GBAJUMỌ ÒṢERÉ TÍÁTÀ BÍMỌ ṢÍ CANADA

'Ayọ̀ abara bintin, Ẹ kú ọwọ l'omi' ni esi ayọ̀ tí gbajugbaja oṣere tíátà nnì, Korede Wealth Obasan tí ń rí gbà látìgbà t'iroyin tí jáde síta wí pé ìyàwó rẹ bímọ obìnrin lanti-lanti.
Orí ojú òpó Instagram ni oṣere náà gbé àwòrán ìyàwó rẹ àti ọmọ tuntun náà sì, níbi tó ti ń dúpẹ́ lọ́wọ́ Ọlọ́run fún oriire ńlá yìí.


ÌYÀWÓ YA WÈRÈ LỌ́JỌ́ ÌGBÉYÀWÓ RẸ̀ L'EKITI

Ṣé ni ọrọ di pẹntuka lọsẹ tó kọjá yìí nígbà tí wón ní obìnrin kan tí wọn pé orúkọ rẹ ni Rachael Abimbọla yà wèrè níbi ayẹyẹ ìgbéyàwó rẹ.Ìpínlẹ̀ Ekiti là gbọ pé ìṣẹ̀lẹ̀ náà tí wáyé, nígbà tí wón ní àsìkò tó kú díẹ̀ kí Rachael gba òrùka lọ́wọ́ ọkọ rẹ tuntun tí a kò tíì mọ orúkọ rẹ tá a fi kọ ìròyìn yìí tán. A gbọ pé ọkùnrin kan tí wọn pé orúkọ ẹ ní Samson Ọlọlade  lòun àti Rachael jọ ń ṣe wọlé-wọ̀de n'ipinlẹ Edo tó ń gbé tẹ́lẹ̀, kò dá tí wọn sọ pé àwọn méjèèjì tí mú ọjọ́ ìgbéyàwó. A gbọ pé miliọnu méjì dín ni ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọọdunrun (1.7m) náírà ni Rachael tí gba lọ́wọ́ Samson nígbà tí ọjọ́ ìgbéyàwó tí wọn dá kú oṣù mẹ́ta gbáko. Ṣádede ni wọn sọ pé Rachael ba ọkùnrin mi ín pàdé n'ilu Ọtun Ekiti, tó sì wá gbogbo ọ̀nà láti bá Samson ja, kí wọn lé tuka. N'igba tí wọn ní àárín àwọn méjèèjì dàrú pátápátá ní Samson bẹ̀rẹ̀ sii béèrè owó ẹ padà, ṣùgbọ́n tí wọn ní Rachael sọ pé ìdí tí jẹ, jọ sí lè ríi gba padà mọ. Gbogbo akitiyan Samson láti gba owó rẹ padà lọ́wọ́ Rachael ni wọn loo ja si pàbó, kò too di pé ó fi silẹ.


Ṣádede ni wọn sọ pé Rachael ba ọkùnrin mi ín pàdé n'ilu Ọtun Ekiti, tó sì wá gbogbo ọ̀nà láti bá Samson ja, kí wọn lé tuka. N'igba tí wọn ní àárín àwọn méjèèjì dàrú pátápátá ní Samson bẹ̀rẹ̀ sii béèrè owó ẹ padà, ṣùgbọ́n tí wọn ní Rachael sọ pé ìdí tí jẹ, jọ sí lè ríi gba padà mọ. Gbogbo akitiyan Samson láti gba owó rẹ padà lọ́wọ́ Rachael ni wọn loo ja si pàbó, kò too di pé ó fi silẹ. Àbúrò Rachael, ìyẹn Bọlanle tó tú àṣírí náà síta sọ pé àwọn bẹ Rachael láti dá owó olówó padà, ṣùgbọ́n tí kò gbọ.Asiko ti wọn ni Rachael fẹẹ gba òrùka là gbọ pé ọ̀rọ̀ rẹ bẹ̀rẹ̀ sii tase, t'awọn èèyàn sì ro pe ojú lásán ni. Kò pé tí wọn ní Rachael bẹ̀rẹ̀ sii bọ aṣọ rẹ, kò too di pé wọn muu. Ọsibitu tí wọn tí ń tọju àwọn alaaganna, Psychiatric là gbọ pé Rachael wá títí tá a fi kọ ìròyìn yìí tán.Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ohun táwọn kan ń sọ ní pe Samson yóò mọ nípa nnkan tó ṣẹlẹ̀, ṣùgbọ́n táwọn kan ń sọ pé afọwọfa lásán ni, ati pe o ṣeé ṣe kí Samson má mọ nípa rẹ rárá.


Àbúrò Rachael, ìyẹn Bọlanle tó tú àṣírí náà síta sọ pé àwọn bẹ Rachael láti dá owó olówó padà, ṣùgbọ́n tí kò gbọ.Asiko ti wọn ni Rachael fẹẹ gba òrùka là gbọ pé ọ̀rọ̀ rẹ bẹ̀rẹ̀ sii tase, t'awọn èèyàn sì ro pe ojú lásán ni. Kò pé tí wọn ní Rachael bẹ̀rẹ̀ sii bọ aṣọ rẹ, kò too di pé wọn muu. Ọsibitu tí wọn tí ń tọju àwọn alaaganna, Psychiatric là gbọ pé Rachael wá títí tá a fi kọ ìròyìn yìí tán.Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ohun táwọn kan ń sọ ní pe Samson yóò mọ nípa nnkan tó ṣẹlẹ̀, ṣùgbọ́n táwọn kan ń sọ pé afọwọfa lásán ni, ati pe o ṣeé ṣe kí Samson má mọ nípa rẹ rárá.


KO SẸNI TO TO BẸẸ LATI RỌ MI L'ỌBA - OLUWO JU BỌMBU ỌRỌ

Oluwo tilẹ Iwo, Ọba Abdulrasheed Akanbi ti fesi
lori ipinnu igbimọ lọbalọba nipinlẹ Ọṣun to ni ko lọ rọọkun ile fun oṣù mẹfa gbako. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, Oluwo ni loootọ ni
awọn ṣe ipade lọbalọba loootọ ti Ọọni ko si ni aṣẹ lati ni ki oun lọ rọọkun ile
na. O ni gomina ipinlẹ Ọṣun, Alaaji Gboyega Oyetọla nikan lo ni àṣẹ lati ni
ki oun lọ rọọkun ile na, to si dabi ẹni pe wọn ti ni nnkan ninu si oun. "O dabi ẹni pe inu wọn ko dun bi mo ṣe maa n ṣakọ, ti wọn si n binu mi. Gbogbo wọn ni wọn kan ọ̀rọ̀ mi sinu, o si dabi ẹni pe
ọta pọ, Ọlọrun yoo si gbe mi bori wọn." Nigba to n sọrọ lori bi wọn se ni o yaju si
Alaafin ati Ọọni, Oluwo ni oun ko gba ade ni Ọyọ, oun si ni oun laṣẹ lati fi
ọba miiran jẹ nilẹ Iwo, kii se Alaafin, gẹgẹ bo ṣe waye ni Ikoyi.


"O dabi ẹni pe inu wọn ko dun bi mo ṣe maa n ṣakọ, ti wọn si n binu mi. Gbogbo wọn ni wọn kan ọ̀rọ̀ mi sinu, o si dabi ẹni pe
ọta pọ, Ọlọrun yoo si gbe mi bori wọn." Nigba to n sọrọ lori bi wọn se ni o yaju si
Alaafin ati Ọọni, Oluwo ni oun ko gba ade ni Ọyọ, oun si ni oun laṣẹ lati fi
ọba miiran jẹ nilẹ Iwo, kii se Alaafin, gẹgẹ bo ṣe waye ni Ikoyi. "Ile Ifẹ ni mo ti gbade l'ọdọ iya mi, tori
ọmọ alade ni mi n'ile Ifẹ, emi ko gba ade ni Ọyọ, ipinlẹ Ọyọ ni Alaafin wa, ko
si le maa gbe ade le Onikoyi to wa l'abẹ mi lori. Alaafin sọrọ si mi tori pe n
ko jẹ ko gbe ade le Onikoyi lori, amọ ibi to ba kan onikaluku ni ko duro si bii
ọba." Oluwo ni oun ṣi ni Ọba alade nilẹ Iwo, Oluwo ti
Iwo, Alase lori òrìṣà, ọba miiran ko si le ni ki oun lọ rọọkun ile na, wọn kan
le ni ki oun ma wa si ipade wọn mọ ni.


"Ile Ifẹ ni mo ti gbade l'ọdọ iya mi, tori
ọmọ alade ni mi n'ile Ifẹ, emi ko gba ade ni Ọyọ, ipinlẹ Ọyọ ni Alaafin wa, ko
si le maa gbe ade le Onikoyi to wa l'abẹ mi lori. Alaafin sọrọ si mi tori pe n
ko jẹ ko gbe ade le Onikoyi lori, amọ ibi to ba kan onikaluku ni ko duro si bii
ọba." Oluwo ni oun ṣi ni Ọba alade nilẹ Iwo, Oluwo ti
Iwo, Alase lori òrìṣà, ọba miiran ko si le ni ki oun lọ rọọkun ile na, wọn kan
le ni ki oun ma wa si ipade wọn mọ ni. Ìgbìmọ̀ lọ́balọ́ba l'Ọ́ṣun ní kí Oluwo lọ
rọ́ọ́kún ílé fún oṣù mẹ́fà

Iroyin to n tẹ wa lọwọ ti kede pe igbimọ lọbalọba
nipinlẹ Ọṣun ti ni ki Oluwo tilu Iwo, Ọba Abdulrasheed Akanbi lọ rọọkun ile
fun osu mẹfa gbako. Igbimọ kan ti igbimọ lọbalọba naa gbe kalẹ, eyi
ti Ọrangun ile Ila, Ọba Wahab Adedọtun jẹ adari rẹ lati sewadi awọn isẹlẹ to nii
ṣe pẹlu Oluwo, gbe abọ wọn kalẹ lọjọ Ẹti, ìyẹn Fraide onii. Lẹyin abọ igbimọ naa, ni igbimọ lọbalọba ọhun pe ipade pajawiri, eyi to waye nibujokoo ijọba ipinlẹ Ọṣun to wa ni Abẹrẹ.


Ìgbìmọ̀ lọ́balọ́ba l'Ọ́ṣun ní kí Oluwo lọ
rọ́ọ́kún ílé fún oṣù mẹ́fà

Iroyin to n tẹ wa lọwọ ti kede pe igbimọ lọbalọba
nipinlẹ Ọṣun ti ni ki Oluwo tilu Iwo, Ọba Abdulrasheed Akanbi lọ rọọkun ile
fun osu mẹfa gbako. Igbimọ kan ti igbimọ lọbalọba naa gbe kalẹ, eyi
ti Ọrangun ile Ila, Ọba Wahab Adedọtun jẹ adari rẹ lati sewadi awọn isẹlẹ to nii
ṣe pẹlu Oluwo, gbe abọ wọn kalẹ lọjọ Ẹti, ìyẹn Fraide onii. Lẹyin abọ igbimọ naa, ni igbimọ lọbalọba ọhun pe ipade pajawiri, eyi to waye nibujokoo ijọba ipinlẹ Ọṣun to wa ni Abẹrẹ. Ipade naa, ti Ọọni t'ilu Ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye
Ẹnitan Ogunwusi lewaju rẹ, wa fohun ṣọkan pe ki Oluwo lọ rọọkun ile na fun oṣù
mẹfa gbako. Igbesẹ yii si lo waye lẹyin ọsẹ kan pere ti Oluwo
lu Agbowu tilu Ọgbaagba nibi ipade alaafia kan ti igbakeji ọga agba ọlọpaa pe
n'ilu Oṣogbo. Nigba to n b'awọn akọroyin sọrọ lẹyin ipade
pajawiri naa, Ọrangun Ile Ila ni àṣẹ ti igbimọ naa pa pe ki Oluwo lọ rọọkun ile na ko ni ohunkohun ṣe pẹlu ija to waye laarin rẹ ati Oluwo.


Ipade naa, ti Ọọni t'ilu Ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye
Ẹnitan Ogunwusi lewaju rẹ, wa fohun ṣọkan pe ki Oluwo lọ rọọkun ile na fun oṣù
mẹfa gbako. Igbesẹ yii si lo waye lẹyin ọsẹ kan pere ti Oluwo
lu Agbowu tilu Ọgbaagba nibi ipade alaafia kan ti igbakeji ọga agba ọlọpaa pe
n'ilu Oṣogbo. Nigba to n b'awọn akọroyin sọrọ lẹyin ipade
pajawiri naa, Ọrangun Ile Ila ni àṣẹ ti igbimọ naa pa pe ki Oluwo lọ rọọkun ile na ko ni ohunkohun ṣe pẹlu ija to waye laarin rẹ ati Oluwo. Amọ sá, o ni wọn ṣe ipinnu ọhun lẹyin ìwádìí wọn nipa
iṣesi Oluwo si awọn ọba alaye yooku n'ilẹ Yoruba. Ọrangun ni Oluwo ti yaju tẹlẹ si Alaafin tilu
Ọyọ, Ọba Lamidi Ọlayiwọla Adeyẹmi Kẹta ati Ọọni tilu Ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye
Ẹnitan Ogunwusi. Lati BBC


Amọ sá, o ni wọn ṣe ipinnu ọhun lẹyin ìwádìí wọn nipa
iṣesi Oluwo si awọn ọba alaye yooku n'ilẹ Yoruba. Ọrangun ni Oluwo ti yaju tẹlẹ si Alaafin tilu
Ọyọ, Ọba Lamidi Ọlayiwọla Adeyẹmi Kẹta ati Ọọni tilu Ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye
Ẹnitan Ogunwusi. Lati BBC


WỌN DA ẸJỌ IKU FUN RASHIDA TO PA ỌKỌ RẸ DANU

Ilé ẹjọ gíga kan ní ilú Abuja ti dájọ ikú fún
obinrin kan to ti ọkọ rẹ bo lati ilé ori okè to si kú. Lónìí ọjọ jimọ ni adajọ AT Badamosi dájọ fún ẹni
ọmọ ọdun mọ́kanlélọ́gbọ̀n kan Rashida Saidu nitori pe o jẹbi ẹsùn ìpànìyàn ikú
ọkọ rẹ Adamu Ali nitori pe o ti wọ́n láti ori ilé alaja. Ogunjọ oṣù keji ọdun 2019 ni iṣẹ̀lẹ̀ náà ti
ṣẹ̀lẹ̀ ni àgbègbè Dorayi ni Kano lásìkò ti òun ati ọkọ rẹ̀ ni gbolohun asọ. Ìjà bẹ́ silẹ̀ nígbà to gbọ́ pe ọkọ oun ń bá
obinrin ti o fẹ̀sun kan pe o jẹ ọ̀rẹ́binrin rẹ̀ sọ̀rọ̀ lóri foonu

Lẹ́yin to ti jabọ lo ti wà ni ẹsẹ̀ kan aye ẹsẹ̀
kan ọ̀run, eyi si lo bá kú. Gẹ́gẹ́ ìròyìn ṣe sọ, ọmọ meji ni Rashida bi òun
lo ni ilé ti wọ́n gbé, bákan náà oun ni ìyàwò ẹlẹ́kiji Adamu lásìkò ìṣẹ̀lẹ̀
náà. Kí wọ́n to ṣe igbéyawò, wọ́n pàdé ni Federal
College of Technology ni Kano nibi ti wọ́n ti pada fẹ́ àra wọ́n.


Ìjà bẹ́ silẹ̀ nígbà to gbọ́ pe ọkọ oun ń bá
obinrin ti o fẹ̀sun kan pe o jẹ ọ̀rẹ́binrin rẹ̀ sọ̀rọ̀ lóri foonu

Lẹ́yin to ti jabọ lo ti wà ni ẹsẹ̀ kan aye ẹsẹ̀
kan ọ̀run, eyi si lo bá kú. Gẹ́gẹ́ ìròyìn ṣe sọ, ọmọ meji ni Rashida bi òun
lo ni ilé ti wọ́n gbé, bákan náà oun ni ìyàwò ẹlẹ́kiji Adamu lásìkò ìṣẹ̀lẹ̀
náà. Kí wọ́n to ṣe igbéyawò, wọ́n pàdé ni Federal
College of Technology ni Kano nibi ti wọ́n ti pada fẹ́ àra wọ́n. Sáájú kii Rashida to pa ọkọ rẹ̀ ni o ti sọ fun
ọ̀rẹ rẹ̀ ti wọ́n jọ n gbe pe ki o dúró náà sùgbọ̀n ko gbọ́ osi gba ilé lọ ti
iṣẹ̀lẹ̀ aburu náà fi ṣẹlẹ̀. Lati BBC


Sáájú kii Rashida to pa ọkọ rẹ̀ ni o ti sọ fun
ọ̀rẹ rẹ̀ ti wọ́n jọ n gbe pe ki o dúró náà sùgbọ̀n ko gbọ́ osi gba ilé lọ ti
iṣẹ̀lẹ̀ aburu náà fi ṣẹlẹ̀. Lati BBC


MAKINDE SỌ OWO ỌKADA DI ỌGỌRUN NAIRA, O TUN L'AWỌN ỌLỌKADA YOO GBA KAADI IDANIMỌ

Ijọba ipinlẹ Ọyọ ti ṣetan lati gunle ipese kaadi
idanimọ fawọn ọlọkada jakejado ipinlẹ naa lọna ati dena iwa ọdaran ati apọju
awọn ọlọkada nipinlẹ naa. Bakan naa, gomina ipinlẹ Ọyọ, ṣeyi Makinde ti
pàṣẹ pe ki adinku ba igba naira owo ojumọ ti awọn ọlọkada yẹ ko san si ọgọrun
naira. Kọmiṣanna feto isẹ ode, ipese awọn ohun eelo
amayedẹrun ati igbokegbodo ọkọ nipinlẹ Ọyọ, Raphael Afọnja lo ṣiṣọ loju ọrọ yii
lasiko to n b'awọn akọroyin sọrọ. Bakan naa lo fi kun un pe gomina Makinde ko fẹ fi kun
ajaga awọn araalu lo ṣe mu adinku ba owo t'awọn ọlọkada yóò maa san, ti yoo si tun
pese kaadi idanimọ fun gbogbo ojulowo ọlọkada pata to n ṣiṣẹ aje nipinlẹ naa. Gẹgẹ bi Afọnja ti wi, ijọba fẹ gbe igbesẹ naa lati le mọ ojulowo ọlọkada yatọ si awọn to jẹ asawọ laarin wọn nitori gbogbo alaamu
lo da ikun delẹ, a ko mọ eyi ti inu n run ninu wọn. "Ta ba wo bi ijọba ṣe f'ofin de awọn ọlọkada
ati oni kẹkẹ Maruwa nipinlẹ Eko, ọpọ wọn lo ya wa sipinlẹ Ọyọ, a si ti pinnu pe
a fi ka ṣ'eto kaadi idanimọ f' awọn ọlọkada naa, ka le mọ ẹni ninu ẹni.


Bakan naa lo fi kun un pe gomina Makinde ko fẹ fi kun
ajaga awọn araalu lo ṣe mu adinku ba owo t'awọn ọlọkada yóò maa san, ti yoo si tun
pese kaadi idanimọ fun gbogbo ojulowo ọlọkada pata to n ṣiṣẹ aje nipinlẹ naa. Gẹgẹ bi Afọnja ti wi, ijọba fẹ gbe igbesẹ naa lati le mọ ojulowo ọlọkada yatọ si awọn to jẹ asawọ laarin wọn nitori gbogbo alaamu
lo da ikun delẹ, a ko mọ eyi ti inu n run ninu wọn. "Ta ba wo bi ijọba ṣe f'ofin de awọn ọlọkada
ati oni kẹkẹ Maruwa nipinlẹ Eko, ọpọ wọn lo ya wa sipinlẹ Ọyọ, a si ti pinnu pe
a fi ka ṣ'eto kaadi idanimọ f' awọn ọlọkada naa, ka le mọ ẹni ninu ẹni. Bakan naa ni kọmiṣanna fun isẹ ode fikun pe ijọba
Ọyọ yoo ṣiṣẹ pọ nifọwọkọwọ pẹlu awọn oṣiṣẹ ajọ ẹṣọ oju popona FRSC pẹlu awọn ẹka
to n pawo wọle labẹle lati ṣe akojọpọ orukọ nipa awọn ọlọkada ero ati aladani,
eyi ti yoo tun wulo fun awọn agbofinro pẹlu. Afọnja ni "Aṣigbọ kan lo waye laarin wa pẹlu
ajọ to n pawo wọle ati ileeṣẹ eto iṣuna, ohun ta gbọ ni pe igba naira lawọn
ọlọkada yoo maa san lojumọ, nigba ti gomina Makinde gbọ, ko ba a lara mu rara, to
si ni ka mu adinku ba owo ojumọ ti awọn ọlọkada n san lati igba naira si ọgọrun
naira." Kọmiṣanna ni gareeji ọkọ kọọkan ni wọn yoo ti maa
gba owo yii bẹrẹ lati oni, ọjọ Ẹti lọ, to si n rọ awọn ọlọkada lati fọwọsowọpọ
pẹlu ijọba ipinlẹ Ọyọ.


Bakan naa ni kọmiṣanna fun isẹ ode fikun pe ijọba
Ọyọ yoo ṣiṣẹ pọ nifọwọkọwọ pẹlu awọn oṣiṣẹ ajọ ẹṣọ oju popona FRSC pẹlu awọn ẹka
to n pawo wọle labẹle lati ṣe akojọpọ orukọ nipa awọn ọlọkada ero ati aladani,
eyi ti yoo tun wulo fun awọn agbofinro pẹlu. Afọnja ni "Aṣigbọ kan lo waye laarin wa pẹlu
ajọ to n pawo wọle ati ileeṣẹ eto iṣuna, ohun ta gbọ ni pe igba naira lawọn
ọlọkada yoo maa san lojumọ, nigba ti gomina Makinde gbọ, ko ba a lara mu rara, to
si ni ka mu adinku ba owo ojumọ ti awọn ọlọkada n san lati igba naira si ọgọrun
naira." Kọmiṣanna ni gareeji ọkọ kọọkan ni wọn yoo ti maa
gba owo yii bẹrẹ lati oni, ọjọ Ẹti lọ, to si n rọ awọn ọlọkada lati fọwọsowọpọ
pẹlu ijọba ipinlẹ Ọyọ. Lati BBC


ỌWỌ ỌLỌPAA TẸ FULANI DARAN-DARAN MẸWAA L'EKITI

L'ọjọbọ ti i ṣe Tọside ọsẹ to kọja yii l'ọwọ ọlọpaa ipinlẹ Ekiti tẹ awọn Fulani Daran-daran ti ko din ni mẹwaa ti wọn f'ẹsun kan wi pe ibọn ni wọn n ko kaakiri gbogbo ilu Emurẹ-Ekiti n'ipinlẹ naa lati fi dẹru b'awọn eeyan.

A gbọ pe ọsan gangan l'awọn Fulani yii wọ ilu naa pẹlu ibọn nla-nla lọwọ, to si mu ki ẹru maa ba awọn araalu naa.

Oju ti wọn l'awọn araalu ko ri ri l'awọn Fulani yii, eyi lo fa a ti wọn l'awọn eeyan fi ranṣẹ s'awọn ọlọpaa lati wa a wo wọn, ki wọn si ko wọn.

Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Sunday
Abutu f'idi iṣẹlẹ naa mulẹ sọ pe bo tilẹ jẹ pe awọn ko ti i le sọ boya ọdaran ni wọn, ṣugbọn to ni loootọ l'awọn gba ibọn lọwọ wọn.

O ni b'awọn ṣe ri wọn, oju ọlọdẹ l'awọn fi wo wọn, paapaa nitori awọn ibọn ti wọn gbe dani, to si l'oun yoo jẹ ka mọ b'awọn ba ti ṣewadii daadaa lori wọn.


ỌBA KAN ṢOṢO TI MO B'ỌWỌ FUN N'ILẸ YORUBA - OLUWO TUN JU BỌMBU ỌRỌ

Ọba Abdulrọṣheed Adewale Akanbi tun ti ọrọ mi in sita wi pe ki i ṣe gbogbo ọba l'oun le maa bọwọ fun, nitori pe awọn kan ko tọ si ọwọ, to si ni l'ara awọn ọba t'oun maa n b'ọwọ fun ni Alake tilẹ Ẹgba, Ọba Adedọtun Arẹmu Gbadebọ.

F'awọn to ba mọ Oluwo daadaa, wọn a mọ pe ko fẹ ẹ si ọba alaye kan ti ko ti i bu ẹnu atẹ lu n'ilẹ Yoruba, paapaa n'ipinlẹ Ọṣun, to si maa n f'oju gbolẹ gidigidi.

Oju opo Instagram ni Oluwo ti sọrọ naa l'opin ọsẹ to kọja yii, to si tun gbe fọto oun pẹlu Alake sita lati jẹ k'awọn eeyan mọ pe oun mọ Alake ilẹ Ẹgba daadaa.

Oluwo jẹ ko ye awọn eeyan wi pe Alake n'ikan ni ọba to maa n fi ara rẹ s'ipo, ti ki i si i kọja aaye ẹ kaakiri bi i t'awọn ọba yooku.


ỌGA SARS KU SINU ỌFIISI RẸ L'EKOO, WỌN NI IKU Ẹ L'ỌWỌ AYE NINU

Titi di asiko ti a fi kọ iroyin yii tan n'iku ọkan lara awọn ọga ọlọpaa to wa l'ẹka ọlọpaa kogberegbe, iyẹn FSARS n'ilu Ikẹja, ipinlẹ Eko ṣi n jẹ iyalẹnu pupọ, paapaa f'awọn to wa n'ibẹ lasiko iṣẹlẹ naa. Ọjọ Ẹti ti i ṣe Fraide ọsẹ to kọja yii la gbọ pe ọga ọlọpaa (Senior Police Officer) naa, ASP Christopher Akpan yọ ṣubu ninu ọfiisi rẹ, to si ko awọn eeyan sinu ibẹrubojo. AWIKONKO gbọ pe ibi iṣẹ kan ni Akpan at'awọn ọlọpaa abẹ ẹ meloo kan ti n bọ l'ọjọ naa, igba ti wọn de ni wọn sọ pe Akpan lọ si baluwẹ lati wẹ idọti ara rẹ danu. Wọn ni bo ṣe n jade jurọ ninu baluwẹ to wa ninu ọfiisi rẹ ni ẹsẹ rẹ yọ, to si ṣubu lulẹ. Oju lasan ni wọn l'awọn ọlọpaa to wa n'itosi kọkọ pe e, to mu ki wọn sare gbe Akpan, ọmọ bibi ilu Akwa-Ibom lọ si ọsibitu to wa n'itosi lati doola ẹmi rẹ, ṣugbọn ti wọn ni oju ọna lo ti dakẹ. Ṣe ni omije n pe omije ran niṣẹ nigba ti wọn l'awọn dokita sọ pe oku ni wọn gbe f'awọn, ti wọn si gbe e wọ mọṣuari lati ṣayẹwo iku to pa a, iyẹn autopsy.


Wọn ni bo ṣe n jade jurọ ninu baluwẹ to wa ninu ọfiisi rẹ ni ẹsẹ rẹ yọ, to si ṣubu lulẹ. Oju lasan ni wọn l'awọn ọlọpaa to wa n'itosi kọkọ pe e, to mu ki wọn sare gbe Akpan, ọmọ bibi ilu Akwa-Ibom lọ si ọsibitu to wa n'itosi lati doola ẹmi rẹ, ṣugbọn ti wọn ni oju ọna lo ti dakẹ. Ṣe ni omije n pe omije ran niṣẹ nigba ti wọn l'awọn dokita sọ pe oku ni wọn gbe f'awọn, ti wọn si gbe e wọ mọṣuari lati ṣayẹwo iku to pa a, iyẹn autopsy. Baraaki Ọkọta n'ilu Eko la gbọ pe Akpan gbe pẹlu iyawo at'awọn ọmọ rẹ, ti wọn si ni ọlọpaa to mọ iṣẹ rẹ d'oju aami ni. Ohun ti ọpọ awọn eeyan n sọ ni pe ko daju wi pe iku Akpan jẹ oju lasan, ti wọn si lo ṣeẹ ṣe ko lọwọ aye ninu.


Baraaki Ọkọta n'ilu Eko la gbọ pe Akpan gbe pẹlu iyawo at'awọn ọmọ rẹ, ti wọn si ni ọlọpaa to mọ iṣẹ rẹ d'oju aami ni. Ohun ti ọpọ awọn eeyan n sọ ni pe ko daju wi pe iku Akpan jẹ oju lasan, ti wọn si lo ṣeẹ ṣe ko lọwọ aye ninu.


ỌRỌ NLA! PASITỌ FẸẸ LỌO ṢIṢẸ ITUSILẸ, LO BA KU SI OTẸẸLI

Gbogbo awọn oṣiṣẹ otẹẹli kan ti a f'orukọ bọ laṣiri ladugbo Onuorah to wa ni abule Amaenyi village, Awka,
ipinlẹ Anambra lọrọ iku Pasitọ kan ti wọn pe orukọ rẹ ni Richard Ifeanyi Obi ṣi n ya lẹnu. Ki i ṣe awọn oṣiṣẹ otẹẹli naa nikan lọrọ iku Pasitọ yii n ya lẹnu, ọpọ awọn to gbọ ni wọn n pariwo 'Jesus is Lord' titi di asiko ti a fi pari iroyin yii. AWIKONKO gbọ pe idile kan lo ranṣẹ pe Pasitọ Obi lati wa a gbadura itusilẹ fun wọn l'ọjọ Fraide ọsẹ to kọja yii, ṣugbọn ti wọn ni ọjọ Tọside ni ko ti de, ati pe awọn yoo gba otẹẹli fun un. Ko pẹ ti Pasitọ naa de otẹẹli yii laarọ Ọjọbọ Tọside naa ni wọn lo o ti bẹrẹ si i gbadura ni imurasilẹ lati lọ ọ ṣiṣẹ itusilẹ f'awọn to pe e l'ọjọ keji. Lojiji ni wọn sọ pe wọn gbọ ariwo lati inu yara ti Pasitọ Obi wa, ti wọn ko si gbọ ohun rẹ mọ. Aara ti wọn lo o fu awọn oṣiṣẹ otẹẹli naa n'igba ti wọn ko gbọ ohun rẹ mọ lo jẹ ki wọn lọ sibẹ lati lọ ọ wo o.

Bi wọn ṣe ri ipo ti Pasitọ Obi wa lo mu ki wọn tete ranṣẹ s'awọ ọlọpaa lati wa wo o, t'awọn yẹn naa si sare debẹ.


Ko pẹ ti Pasitọ naa de otẹẹli yii laarọ Ọjọbọ Tọside naa ni wọn lo o ti bẹrẹ si i gbadura ni imurasilẹ lati lọ ọ ṣiṣẹ itusilẹ f'awọn to pe e l'ọjọ keji. Lojiji ni wọn sọ pe wọn gbọ ariwo lati inu yara ti Pasitọ Obi wa, ti wọn ko si gbọ ohun rẹ mọ. Aara ti wọn lo o fu awọn oṣiṣẹ otẹẹli naa n'igba ti wọn ko gbọ ohun rẹ mọ lo jẹ ki wọn lọ sibẹ lati lọ ọ wo o.

Bi wọn ṣe ri ipo ti Pasitọ Obi wa lo mu ki wọn tete ranṣẹ s'awọ ọlọpaa lati wa wo o, t'awọn yẹn naa si sare debẹ. Pẹlu iranlọwọ awọn ọlọpaa la gbọ pe wọn fi gbe oku pasitọ Obi lọ si ọsibitu lati ṣayẹwo autopsy, ki wọn le mọ iru iku to pa a.

Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Anambra, Haruna Mohammed to f'idi iṣẹlẹ naa mulẹ jẹ ko ye wa pe Kọmiṣanna awọn, John Abang ti paṣẹ wi pe ki iwadii tete bẹrẹ lati mọ iru iku to pa Obi, to si ni mọṣuari ọsibitu Amaku ni oku Obi wa.


Pẹlu iranlọwọ awọn ọlọpaa la gbọ pe wọn fi gbe oku pasitọ Obi lọ si ọsibitu lati ṣayẹwo autopsy, ki wọn le mọ iru iku to pa a.

Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Anambra, Haruna Mohammed to f'idi iṣẹlẹ naa mulẹ jẹ ko ye wa pe Kọmiṣanna awọn, John Abang ti paṣẹ wi pe ki iwadii tete bẹrẹ lati mọ iru iku to pa Obi, to si ni mọṣuari ọsibitu Amaku ni oku Obi wa.


AYE MA LE O! PAULINA JI IYA ỌRẸ RẸ GBE NITORI OWO

Abamọ ti wọn lo n gbẹyin ọrọ lo pada gbẹyin iyaale ile kan ti wọn pe orukọ rẹ ni Paulina Santos ti wọn lo o pinu lati ji iya ọrẹ rẹ timọ-timọ gbe, ko si fi gba obitibiti owo lọwọ ọkọ ọrẹ rẹ t'oun n ṣiṣẹ n'ile epo.

Ipinlẹ Lafia n'iṣẹlẹ naa waye, ti ọga ọlọpaa si f'oju rẹ han sita f'awọn oniroyin lopin ọsẹ to kọja yii.

'Ka ni mo mọ pe bi yoo ti ri re e, mi o ba ma ti dawọ le e rara' lọrọ ti wọn lo n tẹnu Paulina ẹni ọdun mọkandinlọgbọn ti wọn lọmọ ijọba ibilẹ Ogbadigbo n'ipinlẹ Benue ni jade.

Ileeṣẹ Nigerian National Petroleum Corporation ni wọn sọ pe ọkọ rẹ Paulina ti n ṣiṣẹ. Oṣu kinni ọdun yii la gbọ pe Paulina pinnu lati ji iya ọrẹ rẹ naa gbe, ti wọn si lo o wa awọn ajinigbe ti yo o ba a ṣiṣẹ naa.

Ọjọ kọkanla oṣu yii laṣiri Paulina to n gbe lagbegbe Azuba
Bashayi to wa n'ijọba ibilẹ Lafia North tu s'awọn ọlọpaa lọwọ, to si pada jẹwọ pe iṣẹ eṣu ni, ati pe ki wọn f'oju aanu wo oun.


O MA ṢE O! Ẹ WO NNKAN TI AARUN CORONAVIRUS SỌ IGBEYAWO DA NI PHILIPINE

Bi ẹ ṣe n ka iroyin yii, gbogbo nnkan lo ti yipada patapata lorilẹ-ede Philipine lasiko yii, to si jẹ pe lara awọn nnkan to yipada patapata ni eto igbeyawo. Ọna t'awọn ololufẹ fi n ṣe igbeyawo lasiko yii lo tun gba ọna miran yọ lati dẹkun aarun to n ja kaakiri agbaye, iyẹn Coronavirus, ti wọn si lo o ti tan kaakiri orilẹ-ede naa. Ofin igbeyawo tuntun la gbọ pe ijọba ti ṣ'agbekalẹ rẹ f'ọdun yii, ti fidio kan si ṣe afihan ẹgbẹẹgbẹrun awọn ololufẹ to fi iboju
bo ẹnu wọn lati fi ẹnu ko ẹnu. Bakan naa ni wọn ṣe ayẹwo ara wọn lẹyọ kọọkan ki wọn
to wọ gbagede ti wọn ti ṣe iyawo naa. Ọna lati dena itankalẹ aarun Coronavirus ni wọn ṣe ṣe bẹẹ ni
ọdun yii. Lorilẹẹede Philipine, ọdọọdun ni ijọba maa n ṣe
iranwo fun awọn ọgọọrọ ololufẹ ti wọn ba ṣetan lati fẹ ara wọn bii tọkọtaya.


Bakan naa ni wọn ṣe ayẹwo ara wọn lẹyọ kọọkan ki wọn
to wọ gbagede ti wọn ti ṣe iyawo naa. Ọna lati dena itankalẹ aarun Coronavirus ni wọn ṣe ṣe bẹẹ ni
ọdun yii. Lorilẹẹede Philipine, ọdọọdun ni ijọba maa n ṣe
iranwo fun awọn ọgọọrọ ololufẹ ti wọn ba ṣetan lati fẹ ara wọn bii tọkọtaya. Arun Coronavirus to bẹrẹ ni orilẹede China, ti tan
kaakiri agbaye to fi mọ ilẹ Afirika, ṣugbọn ti ko ti i de orilẹ-ede Naijiria. Ọpọlọpọ ẹmi lo si ti ba iṣẹlẹ naa lọ, ko da orilẹ-ede
Italy tilẹ ti awọn ile-ẹkọ, ti wọn fi gbegile ere idaraya to yẹ ko waye
lorilẹ-ede naa. Bẹẹ si ni ọpọlọpọ ilu lo wa ni atimole, ti wọn ko jẹ
ki wọn rin lati ilu kan si omiran, lọna ati dẹkun itakanlẹ arun coronavirus
naa.


Arun Coronavirus to bẹrẹ ni orilẹede China, ti tan
kaakiri agbaye to fi mọ ilẹ Afirika, ṣugbọn ti ko ti i de orilẹ-ede Naijiria. Ọpọlọpọ ẹmi lo si ti ba iṣẹlẹ naa lọ, ko da orilẹ-ede
Italy tilẹ ti awọn ile-ẹkọ, ti wọn fi gbegile ere idaraya to yẹ ko waye
lorilẹ-ede naa. Bẹẹ si ni ọpọlọpọ ilu lo wa ni atimole, ti wọn ko jẹ
ki wọn rin lati ilu kan si omiran, lọna ati dẹkun itakanlẹ arun coronavirus
naa.


WAHALA MI-IN TUN DE BA AJIMỌBI NITORI IPO IGBAKEJI ALAGA APC, L'AWỌN GOMINA APC BA TUN K'ẸYIN SI ỌṢIỌMỌLẸ

L'ọjọ Aiku Sannde àná l'awọn alabaṣiṣẹpọ Sẹnetọ Abiọla Ajimọbi nínú ìjọba rẹ gẹgẹ bí í Gomina ipinlẹ Ọ̀yọ́ àtàwọn àgbààgbà ẹgbẹ́ náà pé ìpàdé láti tako bí ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress lapapọ ṣe kéde ẹ gẹ́gẹ́ bí igbakeji alaga ẹgbẹ́ náà.Ìpàdé náà tó wáyé n'ilu Ibadan là gbọ́ pé tí tako àwọn igbesẹ t'awọn alaṣẹ ẹgbẹ́ náà gbé, àti bí wọn kò ṣe fi ọ̀rọ̀ lọ wọn kì wọn tó o gbé igbesẹ náà. Wọ́n ni Ajimọbi kò yẹ lẹni tí wọn ń yan sípò igbakeji alaga àpapọ̀ ẹgbẹ́ wọn látàrí àwọn wàhálà tó dá silẹ nínú ẹgbẹ́ náà n'ipinlẹ Ọ̀yọ́, tó sì tún fà á tí ẹgbẹ́ náà fi pín sí igun méjì.Lẹ́yìn ìpàdé náà ni wọn fẹnuko wí pé kò yẹ kí igbimọ amuṣẹṣe ẹgbẹ́ náà yàn èèyàn láti ipínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lai jẹ́ k'awọn àgbààgbà nínú ẹgbẹ́ náà n'ipinlẹ Ọ̀yọ́ mọ sì, àti pé wàhálà tó ń ṣẹlẹ̀ nínú ẹgbẹ́ APC n'ipinlẹ náà kò ti í lé faaye silẹ láti yan ẹnikẹ́ni sípò, àyàfi bí wàhálà náà bá dópin.Ninu atẹjade tí wọn fi ranṣẹ s'awọn oniroyin lẹ́yìn ìpàdé náà ni wọn ti sọ pé àwọn ìwà tí Sẹnetọ Ajimọbi hu lásìkò tó fi jẹ Gomina lo fà á tí ẹgbẹ́ APC fi pín sí igun méjì, tí kò sì wá nnkan ṣe sí í kò tó o kúrò n'ijọba àti lẹ́yìn tó kúrò tán.Lára àwọn àgbààgbà tó wà níbi ìpàdé náà tí wọn bù ọwọ lu ìwé láti yí ìpinnu bí wọn ṣe yàn Ajimọbi sípò ni: Igbakeji Ajimọbi, Oloye Moses Alake-Adeyẹmọ; akọ̀wé ìjọba rẹ, Alaaji Akin Ọlajide; oludamòran pàtàkì lórí ọ̀rọ̀ òṣèlú, Alaaji Fatai Ibikunle.Àwọn tó kú ni: Sẹnetọ Sọji Akanbi; Alaaji Abu Gbadamọsi; Ọmọwe Ahmed Ayinla; Alaaji Ganiyu Alade; Lasun Adebunmi; Alagba Tijani Balogun; Alaaji Lekan Kazeem; Oloye Abọlade Akinyẹmi; Oloye Goke Oyetunji; Abọdunrin Hammed ati Fatai Ayanyẹmi.Wọn ní gbogbo wàhálà wọn láti bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún sẹ́yìn ní Ajimọbi jẹ́ kó bọ mọ wọn lọ́wọ́ lásìkò tó yẹ káwọn máa jẹ ìgbádùn ère iṣẹ wọn.Bẹẹ ni wọn sọ pé lásìkò tí iyapa ṣí wá nínú ẹgbẹ́ náà, to sì jẹ pe igun méjì ló wà, kò ti í yẹ kí wọn yàn ẹnikẹ́ni sípò nínú ọkàn lára àwọn igun náà títí dìgbà tí wọn yóò fi yanjú aawọ tó ń ṣẹlẹ̀. Bákan náà ni wọn gbé oṣuba káre fún Aṣiwaju ẹgbẹ́ náà, Oloye Bọlá Ahmed Tinubu àti Oloye Bisi Akande fún akitiyan wọn lórí ẹgbẹ́ òṣèlú APC, pàápàá láti wá ní isọkan. AWỌN GOMINA APC K'ẸYIN SI ỌṢIỌMỌLẸ

Ninu ìròyìn tó tún fi ara pẹ ẹ ní bí agbarijọ ẹgbẹ́ àwọn gómìnà APC káàkiri ṣe ṣe ìpàdé láti kẹyin sì alaga àpapọ̀ ẹgbẹ́ náà, Adams Ọṣiọmọlẹ lórí àwọn ìwà aibikita tí wọn lo ń hù nínú ẹgbẹ́ náà, tí wọn sì ni àkóbá lo ń kó fún ẹgbẹ́ wọn. Nínú atẹjade tí adari ẹgbẹ́ {Progressives Governors’ Forum} naa,
Salihu Lukeman fi ranṣẹ Oloye Bisi Akande tó jẹ́ alaga igbimọ àtúnṣe sì wàhálà tí ń ṣẹlẹ̀ nínú ẹgbẹ́ náà lo tí sọ pé Ọṣiọmọlẹ gan án ní igi wọrọkọ tó ń dá ẹgbẹ́ náà ru.Nibẹ lo tí sọ pé àwọn ìṣòro tó ń dojú kọ yiyan èèyàn sípò ni ẹgbẹ́ náà kọ́kọ́ mú kúrò nígbà tí wọn dé, pàápàá nínú idibo ọdún 2015. O lo ó ṣeni láàánú wí pé kò pẹ tí ìwà náà tún bẹ̀rẹ̀ si í dìde padà tó sì ń jẹ ìpalára gidi fún wọn.Lukeman tẹsiwaju pé ìwà yìí ló fà á t'awọn fi pàdánù ibo ọdún 2019 sọwọ ẹgbẹ́ alatako nipinlẹ Adamawa, Bauchi, Oyo, Sokoto ati Zamfara.Ó làwọn ro pe igbimọ amuṣẹṣe tí Oloye John Odigie-Oyegun lewaju ẹ, tó ń fà ijakulẹ lọ mú káwọn yàn Ọṣiọmọlẹ lérò wí pé àtúnṣe yóò wà, ṣùgbọ́n tó jẹ́ pé ijakulẹ làwọn tún bá pàdé.


AWỌN GOMINA APC K'ẸYIN SI ỌṢIỌMỌLẸ

Ninu ìròyìn tó tún fi ara pẹ ẹ ní bí agbarijọ ẹgbẹ́ àwọn gómìnà APC káàkiri ṣe ṣe ìpàdé láti kẹyin sì alaga àpapọ̀ ẹgbẹ́ náà, Adams Ọṣiọmọlẹ lórí àwọn ìwà aibikita tí wọn lo ń hù nínú ẹgbẹ́ náà, tí wọn sì ni àkóbá lo ń kó fún ẹgbẹ́ wọn. Nínú atẹjade tí adari ẹgbẹ́ {Progressives Governors’ Forum} naa,
Salihu Lukeman fi ranṣẹ Oloye Bisi Akande tó jẹ́ alaga igbimọ àtúnṣe sì wàhálà tí ń ṣẹlẹ̀ nínú ẹgbẹ́ náà lo tí sọ pé Ọṣiọmọlẹ gan án ní igi wọrọkọ tó ń dá ẹgbẹ́ náà ru.Nibẹ lo tí sọ pé àwọn ìṣòro tó ń dojú kọ yiyan èèyàn sípò ni ẹgbẹ́ náà kọ́kọ́ mú kúrò nígbà tí wọn dé, pàápàá nínú idibo ọdún 2015. O lo ó ṣeni láàánú wí pé kò pẹ tí ìwà náà tún bẹ̀rẹ̀ si í dìde padà tó sì ń jẹ ìpalára gidi fún wọn.Lukeman tẹsiwaju pé ìwà yìí ló fà á t'awọn fi pàdánù ibo ọdún 2019 sọwọ ẹgbẹ́ alatako nipinlẹ Adamawa, Bauchi, Oyo, Sokoto ati Zamfara.Ó làwọn ro pe igbimọ amuṣẹṣe tí Oloye John Odigie-Oyegun lewaju ẹ, tó ń fà ijakulẹ lọ mú káwọn yàn Ọṣiọmọlẹ lérò wí pé àtúnṣe yóò wà, ṣùgbọ́n tó jẹ́ pé ijakulẹ làwọn tún bá pàdé. Ó fi kún ọ̀rọ̀ rẹ wí pé lára àwọn ìwà yìí ló fà á tí wọn fi ń gbójú fo àwọn tí kò kún ojú òṣùwọ̀n láti dù ipò dá, ṣùgbọ́n tí ilé ẹjọ ń padà yọ wọn dànù bí àpẹẹrẹ èyí tó ń jà nilẹ báyìí. Ó ní gbogbo àwọn tó bá mú aba láti gba Ọṣiọmọlẹ lamọran lo máa ń sọ di ọ̀tá rẹ, tí yóò sì ní wọn tí gbabọdi. Bẹẹ lo sọ pé bí àtúnṣe yóò bá wà, ó ní afi kí wọn ṣe atunyẹwo igbimọ amuṣẹṣe tí Ọṣiọmọlẹ jẹ́ adari ẹ, nítorí pé ọ̀nà kan ṣoṣo tí yóò fọkàn àwọn èèyàn balẹ nìyẹn.


Ó fi kún ọ̀rọ̀ rẹ wí pé lára àwọn ìwà yìí ló fà á tí wọn fi ń gbójú fo àwọn tí kò kún ojú òṣùwọ̀n láti dù ipò dá, ṣùgbọ́n tí ilé ẹjọ ń padà yọ wọn dànù bí àpẹẹrẹ èyí tó ń jà nilẹ báyìí. Ó ní gbogbo àwọn tó bá mú aba láti gba Ọṣiọmọlẹ lamọran lo máa ń sọ di ọ̀tá rẹ, tí yóò sì ní wọn tí gbabọdi. Bẹẹ lo sọ pé bí àtúnṣe yóò bá wà, ó ní afi kí wọn ṣe atunyẹwo igbimọ amuṣẹṣe tí Ọṣiọmọlẹ jẹ́ adari ẹ, nítorí pé ọ̀nà kan ṣoṣo tí yóò fọkàn àwọn èèyàn balẹ nìyẹn.


BAYELSA: ILE ẸJỌ AGBA ṢETAN LATI TUN ẸJỌ DIRI ATI LYON GBỌ

Ilé ẹjọ́ àgbà orilẹ-èdè Nàìjíríà, ìyẹn Supreme Court tí sọ pé ohun tí ṣetan láti tún ẹjọ́ idibo gomina ipinlẹ Bayelsa gbọ́ l'Ọjọru tí í ṣe Wẹside ọ̀sẹ̀ yìí gbọ.Ọjọ́ kẹtàlá oṣù yìí ni ile ẹjọ́ náà dá ẹjọ́ yìí, èyí tó fi pàṣẹ wí pé ẹgbẹ́ òṣèlú PDP lo jawe olubori látàrí bo ṣé sọ pé igbakeji gomina APC tí wọn lé dànù kò ṣe yẹ lẹni tó ń gbé àpótí ibo.Bẹ ó bá gbàgbé, ọjọ́ kan ṣoṣo péré lo kú kí wọn búra fún gomina ẹgbẹ́ òṣèlú APC tí wọn dibó yan, ìyẹn David Lyon àti igbakeji rẹ, Biobarakuma Degi-Eremienyo kò tó o di pé ilé ẹ̀jọ àgbà pàṣẹ wí pé kí wọn lọ ọ rọ kún ilé. Látìgbà náà ni David Lyon tí sọ pé òun kò ní í gba, àti pé igbakeji òun ló yẹ kí ilé ẹ̀jọ yọ dànù kí í ṣe òun. Igbimọ onidajọ ẹlẹni márùn-ún tí Onidajọ Mary Peter-Odili lewaju rẹ to gbọ ẹ̀jọ náà lo pàṣẹ wí pé kí oludije sípò gomina lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú PDP gba ipò náà.


WÀHÁLÀ ŃLÁ N'ILÉṢÀ, WỌ́N NÍ ỌBA AROMỌLARAN TÍ GBABỌDI SILU

Pẹ̀lú bí nǹkan ṣe ń lọ n'ilu Iléṣà, ipinlẹ Ọṣun
lásìkò yìí, afaimọ kò má jẹ́ pé ogún abẹle tí agbára kò ní í ká yóò bẹ silẹ
lójijì, pàápàá b'ijọba ipinlẹ náà kò bá tètè dá sí í.

Ko si nnkan méjì tí wọn lo ń dá wàhálà n'ilu Iléṣà
lásìkò yìí, bí kò ṣe b'awọn aráàlú ṣe f'ẹsun ìwà aibikita àti imọtara-ẹni-nikan
kan Ọba Gabriel Adekunle Aromọlaran, Ọwá tilu Ọbọkun Adimula, tí wọn sì l'oun
lo ń mú ifasẹyin b'awọn ìlú tó wà lábẹ́ rẹ. Gẹ́gẹ́ bí a ṣe gbọ, wọn ní Ọba Adekunle Aromọlaran
tó jẹ́ olórí gbogbo àwọn ọba n'Ileṣa kò faaye kankan silẹ f'awọn ileeṣẹ ńlá-ńlá
láti wọlé, kò dá tí wọn ní ọ̀nà tó fi ń gba owó abẹtẹlẹ lasiko yìí tí kọjá
afẹnusọ. AWIKONKO gbọ pé Ọba Aromọlaran lo fi owó lè gbajumọ
ojiṣẹ Ọlọ́run nnì, Pasitọ Adejare Adeboye to jẹ́ alakoso ṣọọṣi Ridiimu, ìyẹn
The Redeemed Christian Church of God láti kọ fasiti rẹ silu l'ọdun 2005. Àwọn tó f'iṣẹlẹ náà tó AWIKONKO létí jẹ́ kó yẹ wá pé
ọgọrun miliọnu {100,000,000} náírà ni Ọba Aromọlaran kejì ń béèrè lọ́wọ́ Pasitọ
Adeboye láti fi gba àṣẹ fún kíkọ fasiti Redeemers, èyí ni wọn lo ó dà á tí wọn
ṣe lọọ fibinu kọ fasiti náà silu Ẹdẹ, lopopona Gbọngan sì Oṣogbo. Yàtọ̀ sí èyí, a gbọ pé ọpọ ìgbà t'awọn oludasile
ileeṣẹ ńlá-ńlá bá ti wá ní Ọwá tilu Ọbọkun máa ń fi owó obitibiti owó lè wọn
dànù, èyí tí wọ́n lo ń fà ijakulẹ àti ifasẹyin b'awọn agbegbe tó wà n'ibẹ. Wọn l'awọn aráàlú, tó fi mọ àwọn ọba alaye tó wà
lábẹ́ Ọwá ni wọn ti pé Kabiyesi sì àkíyèsí, tí wọn sì ti bẹ ẹ láti gba
idagbasoke n'ilu, ṣùgbọ́n tí wọn ní kó gbọ, kò dá tí wọn ní ọpọ̀ ìgbà ni Gomina
àná nipinlẹ náà, Ọgbẹni Rauf Arẹgbẹṣọla tí dá sí í.

Gbogbo akitiyan Gomina Arẹgbẹṣọla nígbà náà pẹ̀lú
àwọn igbimọ tó gbé kalẹ láti gbé ọ̀rọ̀ náà yẹwo lo ja si pàbó títí tó fi kúrò
nibẹ.


Àwọn tó f'iṣẹlẹ náà tó AWIKONKO létí jẹ́ kó yẹ wá pé
ọgọrun miliọnu {100,000,000} náírà ni Ọba Aromọlaran kejì ń béèrè lọ́wọ́ Pasitọ
Adeboye láti fi gba àṣẹ fún kíkọ fasiti Redeemers, èyí ni wọn lo ó dà á tí wọn
ṣe lọọ fibinu kọ fasiti náà silu Ẹdẹ, lopopona Gbọngan sì Oṣogbo. Yàtọ̀ sí èyí, a gbọ pé ọpọ ìgbà t'awọn oludasile
ileeṣẹ ńlá-ńlá bá ti wá ní Ọwá tilu Ọbọkun máa ń fi owó obitibiti owó lè wọn
dànù, èyí tí wọ́n lo ń fà ijakulẹ àti ifasẹyin b'awọn agbegbe tó wà n'ibẹ. Wọn l'awọn aráàlú, tó fi mọ àwọn ọba alaye tó wà
lábẹ́ Ọwá ni wọn ti pé Kabiyesi sì àkíyèsí, tí wọn sì ti bẹ ẹ láti gba
idagbasoke n'ilu, ṣùgbọ́n tí wọn ní kó gbọ, kò dá tí wọn ní ọpọ̀ ìgbà ni Gomina
àná nipinlẹ náà, Ọgbẹni Rauf Arẹgbẹṣọla tí dá sí í.

Gbogbo akitiyan Gomina Arẹgbẹṣọla nígbà náà pẹ̀lú
àwọn igbimọ tó gbé kalẹ láti gbé ọ̀rọ̀ náà yẹwo lo ja si pàbó títí tó fi kúrò
nibẹ. N'igba to ń b'awọn akọroyin sọ̀rọ̀ lórí iṣẹlẹ náà ni
Ààfin rẹ laipẹ yìí, Ọba Oyekanmi Ogendengbe tó jẹ́ Ọbanla tilu Ìjẹ̀ṣà sọ pé
ibanujẹ lo máa ń jẹ f'oun at'awọn yòókù tó wà lábẹ́ Ọba Aromọlaran wí pé ìlú tó
yẹ kó máa lewaju l'awọn èèyàn wa ń fi ọwọ rọ tí sẹ́yìn. Ọba Ogedengbe tó tún jẹ́ igbakeji olórí ọba n'ilu
Iléṣà sọ pé Ọba Aromọlaran tí dalẹ àwọn alalẹ àtàwọn òrìṣà ilẹ̀, èyí tó lo ń jẹ
kò ṣiwa hu gidigidi. Ọbanla ni àwọn ìwà tí Ọwá ń hù fi hàn pé ìgbéraga to
kọjá sisọ wá, tí kò sì ṣeni tí kò lè sọ̀rọ̀ burúkú sì, àti pé ọpọ ìgbà lo tí
tàpá sì àṣẹ àti òfin ìjọba.


N'igba to ń b'awọn akọroyin sọ̀rọ̀ lórí iṣẹlẹ náà ni
Ààfin rẹ laipẹ yìí, Ọba Oyekanmi Ogendengbe tó jẹ́ Ọbanla tilu Ìjẹ̀ṣà sọ pé
ibanujẹ lo máa ń jẹ f'oun at'awọn yòókù tó wà lábẹ́ Ọba Aromọlaran wí pé ìlú tó
yẹ kó máa lewaju l'awọn èèyàn wa ń fi ọwọ rọ tí sẹ́yìn. Ọba Ogedengbe tó tún jẹ́ igbakeji olórí ọba n'ilu
Iléṣà sọ pé Ọba Aromọlaran tí dalẹ àwọn alalẹ àtàwọn òrìṣà ilẹ̀, èyí tó lo ń jẹ
kò ṣiwa hu gidigidi. Ọbanla ni àwọn ìwà tí Ọwá ń hù fi hàn pé ìgbéraga to
kọjá sisọ wá, tí kò sì ṣeni tí kò lè sọ̀rọ̀ burúkú sì, àti pé ọpọ ìgbà lo tí
tàpá sì àṣẹ àti òfin ìjọba. Baba àgbà náà wá ń rawọ ẹ̀bẹ̀ s'ijọba apapọ àti
ìjọba Ìpínlẹ̀ Ọṣun lábẹ́ Gomina Oyetọla wí pé kí wọn tètè b'awọ̀n kilọ fún Ọba
Aromọlaran láti jẹ ki ìdàgbàsókè wọlé wá fún wọn. Síwájú sí í lo sọ pé bí wọn kò ba dá Kabiyesi náà
lọ́wọ́ agbára tó ń lo lè àwọn lórí kọ, ìpalára ńlá tó ju ti àtẹ̀yìnwá lọ ní yóò
má a b'awọ̀n lopọ, bẹ́ẹ̀ lo ni ìwà aṣiwaju lo yẹ kí Ọba alaye náà máa hu
láwùjọ. Nínú ọ̀rọ̀ tiẹ̀, Ọwá tilu Ọbọkun tí Alagba T. A
Ọlatunbọsun gba ẹnu rẹ sọ̀rọ̀ sọ pé alatẹnujẹ l'awọn tó ń ṣagbatẹru àwọn ọ̀rọ̀
tí kò lẹsẹ nilẹ naa, o ni ki wọn mu awọn ẹri aridaju wọn sita f'awọn eeyan lati mọ.


Baba àgbà náà wá ń rawọ ẹ̀bẹ̀ s'ijọba apapọ àti
ìjọba Ìpínlẹ̀ Ọṣun lábẹ́ Gomina Oyetọla wí pé kí wọn tètè b'awọ̀n kilọ fún Ọba
Aromọlaran láti jẹ ki ìdàgbàsókè wọlé wá fún wọn. Síwájú sí í lo sọ pé bí wọn kò ba dá Kabiyesi náà
lọ́wọ́ agbára tó ń lo lè àwọn lórí kọ, ìpalára ńlá tó ju ti àtẹ̀yìnwá lọ ní yóò
má a b'awọ̀n lopọ, bẹ́ẹ̀ lo ni ìwà aṣiwaju lo yẹ kí Ọba alaye náà máa hu
láwùjọ. Nínú ọ̀rọ̀ tiẹ̀, Ọwá tilu Ọbọkun tí Alagba T. A
Ọlatunbọsun gba ẹnu rẹ sọ̀rọ̀ sọ pé alatẹnujẹ l'awọn tó ń ṣagbatẹru àwọn ọ̀rọ̀
tí kò lẹsẹ nilẹ naa, o ni ki wọn mu awọn ẹri aridaju wọn sita f'awọn eeyan lati mọ.


IJO ZANKU: AWỌN NNKAN TO YẸ KI TỌPẸ ALABI MỌ

Mo ki ẹyin alaṣẹ ati oludari
ileeṣẹ AWIKONKO MEDIA CHANNEL to n gbe Iroyin Awikonko jade lori ikanni
ayelujara. Mo fẹ ẹ fi da a yin l’oju pe iṣẹ ribiribi ni ẹ n ṣe lati gbe aṣa, iṣe
ede Yoruba larugẹ, paapaa lori ayelujara. Mo fẹ ẹ le sọ pe ko ti i si iru
ikanni ayelujara to n fi ede Yoruba gbe iroyin jade to le fẹgbẹkẹgbẹ pẹlu ti
yin yi i.

O maa wu mi lati ran mi lọwọ ki
ẹ le ba mi gbe ọrọ kekere ti mo kọ n’ipa gbajumọ olori ẹmi nni, Ajihinrere Tọpẹ
Alabi, ẹni ọpọ awọn eeyan n wo gẹgẹ bi awokọṣe lagboole onigbagbo jade. Lati ọsẹ meloo kan ni ọrọ ijo
ti gbajumọ olorin ẹmi naa ti n ja rain-rain nilẹ, b’awọn kan ṣe n bu ẹnu atẹ lu
ijo Tọpẹ Alabi jo nibi alẹ awọn oṣere isinku Baba rẹ, bẹẹ l’awọn kan sọrọ si Tọpẹ
Alabi lori aṣọ ati ṣokoto to wọ, t’awọn mi-in si n sọ pe ko si nnkan to buru
nibẹ. Tọpẹ funra rẹ gba ori ẹrọ amohunmaworan, iyẹn tẹlifiṣan lọ lati sọ wi pe
ko si nnkan to buru ninu ijo toun jo ati aṣọ toun wọ. O ni ọna kankan ṣoṣo lati
fi pa ironu iku baba oun rẹ kuro l’ọkan oun niyẹn.


Lati ọsẹ meloo kan ni ọrọ ijo
ti gbajumọ olorin ẹmi naa ti n ja rain-rain nilẹ, b’awọn kan ṣe n bu ẹnu atẹ lu
ijo Tọpẹ Alabi jo nibi alẹ awọn oṣere isinku Baba rẹ, bẹẹ l’awọn kan sọrọ si Tọpẹ
Alabi lori aṣọ ati ṣokoto to wọ, t’awọn mi-in si n sọ pe ko si nnkan to buru
nibẹ. Tọpẹ funra rẹ gba ori ẹrọ amohunmaworan, iyẹn tẹlifiṣan lọ lati sọ wi pe
ko si nnkan to buru ninu ijo toun jo ati aṣọ toun wọ. O ni ọna kankan ṣoṣo lati
fi pa ironu iku baba oun rẹ kuro l’ọkan oun niyẹn. Beeyan yo o ba jo, ṣe bi i
ti ṣokoto ni ati ijo aye ni? Bi wọn ba n sọ n’ipa
ogbontarigi olorin ẹmi n’ilẹ adulawọ ti aye fẹran rẹ jake-jado agbaye, ọkan
pataki ni Temitọpẹ Patricia (Ọbayọmi) Alabi jẹ, bi wọn ba si ni ki wọn maa ka
awọn olorin ẹmi l’orilẹ-ede Naijiria ti Ọlọrun n lo lati yi igbesi aye awọn
alainigbagbọ pada s’ọdọ Jesu to n fi orin rẹ polongo, ki wọn to o darukọ mẹwaa,
Tọpẹ Alabi wa laarin marun-un akọkọ, iyẹn bi ko ba si ninu mẹta akọkọ. Ọpọ awa ti a mọ Tọpẹ Alabi n’igba
to bẹrẹ orin kikọ rẹ la mọ pe obinrin ọmọ bibi ipinlẹ Ogun naa ko fi bẹ ẹ fẹran
iyẹri eti (earing) ati ẹgba ọrun (chain), ko da, ki i saba lo o ninu awọn
fọnran orin rẹ to kọkọ gbe jade n’igba naa.


Beeyan yo o ba jo, ṣe bi i
ti ṣokoto ni ati ijo aye ni? Bi wọn ba n sọ n’ipa
ogbontarigi olorin ẹmi n’ilẹ adulawọ ti aye fẹran rẹ jake-jado agbaye, ọkan
pataki ni Temitọpẹ Patricia (Ọbayọmi) Alabi jẹ, bi wọn ba si ni ki wọn maa ka
awọn olorin ẹmi l’orilẹ-ede Naijiria ti Ọlọrun n lo lati yi igbesi aye awọn
alainigbagbọ pada s’ọdọ Jesu to n fi orin rẹ polongo, ki wọn to o darukọ mẹwaa,
Tọpẹ Alabi wa laarin marun-un akọkọ, iyẹn bi ko ba si ninu mẹta akọkọ. Ọpọ awa ti a mọ Tọpẹ Alabi n’igba
to bẹrẹ orin kikọ rẹ la mọ pe obinrin ọmọ bibi ipinlẹ Ogun naa ko fi bẹ ẹ fẹran
iyẹri eti (earing) ati ẹgba ọrun (chain), ko da, ki i saba lo o ninu awọn
fọnran orin rẹ to kọkọ gbe jade n’igba naa. Awo orin Tọpẹ Alabi kan to mi
gbogbo agbaye titi, to si yi ọpọ aye awọn eeyan si rere. Ko lonka l’awọn ti wọn jẹri si
agbara Ọlọrun ninu awo orin yii ti Tọpẹ Alabi pe akọle rẹ ni Kọkọrọ Igbala
to gbe jade l’ọdun 2008, n’ibi to ti tabuku awọn aṣọ iwọkuwọ ati imura ti ko ba
ilana Ọlọrun mu. Ninu awo orin yii ni Tọpẹ ti bu ẹnu atẹ lu b’awọn obinrin ṣe n
wọ ṣokoto, ti wọn n lo iyẹri eti ati ẹgba ọrun.


Awo orin Tọpẹ Alabi kan to mi
gbogbo agbaye titi, to si yi ọpọ aye awọn eeyan si rere. Ko lonka l’awọn ti wọn jẹri si
agbara Ọlọrun ninu awo orin yii ti Tọpẹ Alabi pe akọle rẹ ni Kọkọrọ Igbala
to gbe jade l’ọdun 2008, n’ibi to ti tabuku awọn aṣọ iwọkuwọ ati imura ti ko ba
ilana Ọlọrun mu. Ninu awo orin yii ni Tọpẹ ti bu ẹnu atẹ lu b’awọn obinrin ṣe n
wọ ṣokoto, ti wọn n lo iyẹri eti ati ẹgba ọrun. O sọ atubọtan awọn iwa yii, ati
ijiya to wa nibẹ lẹyin aye yii. Tọpẹ Alabi jẹ ko di mimọ pe ko si ani-ani, ọrun
apaadi l’awọn ẹlẹṣẹ n lọ. Gbogbo awọn awo orin Tọpẹ Alabi
lo fẹ ẹ jẹ pe ko si eyi ti ko ti waasu ihinrere nibẹ, ti yo o si tun fi ẹsẹ
bibeli ṣe apẹẹrẹ f’awọn eeyan lati yipada.


O sọ atubọtan awọn iwa yii, ati
ijiya to wa nibẹ lẹyin aye yii. Tọpẹ Alabi jẹ ko di mimọ pe ko si ani-ani, ọrun
apaadi l’awọn ẹlẹṣẹ n lọ. Gbogbo awọn awo orin Tọpẹ Alabi
lo fẹ ẹ jẹ pe ko si eyi ti ko ti waasu ihinrere nibẹ, ti yo o si tun fi ẹsẹ
bibeli ṣe apẹẹrẹ f’awọn eeyan lati yipada. Lai fi kun tabi yọ kuro ninu ọrọ
bibeli to n kilọ wi pe awọn obinrin ko gbọdọ wọ aṣọ ọkunrin, bẹẹ l’awọn ọkunrin
ko gbọdọ mura obinrin, tọpẹ funra rẹ mọ, to si fi n waasu. Ko si onigbagbọ to mọ nnkan to
gba daadaa, to maa ri ijo olorin aye nni, Zantu, Gbẹsẹ ti tọpẹ Alabi jo, ti ko
ni i mọ pe eṣu ti n lo obinrin naa gidi bayii. O ti pẹ t’awọn ojiṣẹ Ọlọrun ti n
kilọ fun Tọpẹ Alabi wi pe igbesi aye rẹ ti yi pada patapata kuro l’ọdọ Jesu, ti
wọn si n ki i nilọ wi pe ko tete ṣe atunṣe.


Lai fi kun tabi yọ kuro ninu ọrọ
bibeli to n kilọ wi pe awọn obinrin ko gbọdọ wọ aṣọ ọkunrin, bẹẹ l’awọn ọkunrin
ko gbọdọ mura obinrin, tọpẹ funra rẹ mọ, to si fi n waasu. Ko si onigbagbọ to mọ nnkan to
gba daadaa, to maa ri ijo olorin aye nni, Zantu, Gbẹsẹ ti tọpẹ Alabi jo, ti ko
ni i mọ pe eṣu ti n lo obinrin naa gidi bayii. O ti pẹ t’awọn ojiṣẹ Ọlọrun ti n
kilọ fun Tọpẹ Alabi wi pe igbesi aye rẹ ti yi pada patapata kuro l’ọdọ Jesu, ti
wọn si n ki i nilọ wi pe ko tete ṣe atunṣe. O maa n jẹ ohun iyalẹnu wi pe b’awọn
ojiṣẹ Ọlọrun ba n gba Tọpẹ lamọran lori awọn iwa ti ko ba ilana Ọlọrun to n hu,
paapaa n’ipa imura rẹ, pupọ awọn ololufẹ Tọpẹ Alabi ni wọn maa n pe awọn ojiṣẹ
ọlọrun bẹẹ ni iranṣẹ eṣu, ati pe ki Tọpẹ ma wo ọdọ wọn. Ibanujẹ lo maa n jẹ wi pe awọn
eekanna ti Tọpẹ Alabi n lẹ mọ ọwọ to irinṣẹ f’awọn birikila ti wọn ba fẹ ẹ gbẹn
ilẹ fandeṣan (foundation) ile, bẹẹ ni irun oju rẹ tun gun bi irun oju inọki. Awọn imura ti ko yẹ ki Tọpẹ maa mu lo fi n ṣe ayọ yọ, to si n sọ pe ko s’ohun
to buru nibẹ.


O maa n jẹ ohun iyalẹnu wi pe b’awọn
ojiṣẹ Ọlọrun ba n gba Tọpẹ lamọran lori awọn iwa ti ko ba ilana Ọlọrun to n hu,
paapaa n’ipa imura rẹ, pupọ awọn ololufẹ Tọpẹ Alabi ni wọn maa n pe awọn ojiṣẹ
ọlọrun bẹẹ ni iranṣẹ eṣu, ati pe ki Tọpẹ ma wo ọdọ wọn. Ibanujẹ lo maa n jẹ wi pe awọn
eekanna ti Tọpẹ Alabi n lẹ mọ ọwọ to irinṣẹ f’awọn birikila ti wọn ba fẹ ẹ gbẹn
ilẹ fandeṣan (foundation) ile, bẹẹ ni irun oju rẹ tun gun bi irun oju inọki. Awọn imura ti ko yẹ ki Tọpẹ maa mu lo fi n ṣe ayọ yọ, to si n sọ pe ko s’ohun
to buru nibẹ. Ṣe bẹẹ naa lo ri? Otitọ ọrọ koro loootọ, ṣugbọn awọn to ba n’ifẹ
eeyan lo n gba ‘ni lamọran. Mo ranti daadaa wi pe l’ọdun to
kọja, Wolii kan, Wolii Victor Edet l’ọjọ kejilelogun oṣu keje ọdun 2019 to kọja
lo gba Tọpẹ Alabi lamọran wi pe ko ṣọra f’awọn iwa rẹ lasiko yii, paapaa imura
rẹ, to ri pe ko ba ilana Ọlọrun ati ọrun rere to n fọnrere rẹ kaakiri.


Ṣe bẹẹ naa lo ri? Otitọ ọrọ koro loootọ, ṣugbọn awọn to ba n’ifẹ
eeyan lo n gba ‘ni lamọran. Mo ranti daadaa wi pe l’ọdun to
kọja, Wolii kan, Wolii Victor Edet l’ọjọ kejilelogun oṣu keje ọdun 2019 to kọja
lo gba Tọpẹ Alabi lamọran wi pe ko ṣọra f’awọn iwa rẹ lasiko yii, paapaa imura
rẹ, to ri pe ko ba ilana Ọlọrun ati ọrun rere to n fọnrere rẹ kaakiri. Wolii
naa jẹ ko di mimọ pe ọrun apaadi n run lori Tọpẹ Alabi gidigidi, ti Iroyin
Awikonko naa si gbe e wi pe Ọ̀RUN ÀPÁÀDÌ N RÙN L'ÓRÍ TỌ́PẸ́ ÀLÀBÍ - AJÍHÌNRERE VICTOR EDET PARIWO SÍTA

Buọda Sọji Alabi to jẹ ọkọ anti
Tọpẹ naa pariwo sita wi pe k’awọn eeyan fi iyawo oun silẹ, ki wọn ran ti wọn, o
ni k’awọn to n sọrọ iyawo oun gbe ẹru ẹlẹru kuro lori, ki wọn si gbajumọ ti
wọn. Ṣugbọn ohun ti t’ọkọ t’iyawo yii ko mọ ni pe awokọṣe ni wọn jẹ lagboole
onigbagbọ, t’awọn alaigbagbọ si n yi pada pẹlu iṣẹ ti ori fi ran wọn. Ko sẹni to korira Tọpẹ Alabi,
bẹẹ si ni ko sẹni ti ko n’ifẹ rẹ, awọn ti n wọn n bu ẹnu atẹ lu ijo aye ti Tọpẹ
Alabi jo lọsẹ meji sẹyin yii ni wọn fẹran rẹ, ti wọn ko si fẹ ko parun lojiji,
tori pe ọpọ aye awọn eeyan lo ti yipada si rere.


Wolii
naa jẹ ko di mimọ pe ọrun apaadi n run lori Tọpẹ Alabi gidigidi, ti Iroyin
Awikonko naa si gbe e wi pe Ọ̀RUN ÀPÁÀDÌ N RÙN L'ÓRÍ TỌ́PẸ́ ÀLÀBÍ - AJÍHÌNRERE VICTOR EDET PARIWO SÍTA

Buọda Sọji Alabi to jẹ ọkọ anti
Tọpẹ naa pariwo sita wi pe k’awọn eeyan fi iyawo oun silẹ, ki wọn ran ti wọn, o
ni k’awọn to n sọrọ iyawo oun gbe ẹru ẹlẹru kuro lori, ki wọn si gbajumọ ti
wọn. Ṣugbọn ohun ti t’ọkọ t’iyawo yii ko mọ ni pe awokọṣe ni wọn jẹ lagboole
onigbagbọ, t’awọn alaigbagbọ si n yi pada pẹlu iṣẹ ti ori fi ran wọn. Ko sẹni to korira Tọpẹ Alabi,
bẹẹ si ni ko sẹni ti ko n’ifẹ rẹ, awọn ti n wọn n bu ẹnu atẹ lu ijo aye ti Tọpẹ
Alabi jo lọsẹ meji sẹyin yii ni wọn fẹran rẹ, ti wọn ko si fẹ ko parun lojiji,
tori pe ọpọ aye awọn eeyan lo ti yipada si rere. Wọn si gbọdọ mọ wi pe gbogbo
awọn ti wọn n gbeja Tọpẹ ni wọn ko fẹran rẹ, ‘aṣiwere to n wa ẹni kunra’ ni
wọn. Wọn fẹ ki Tọpẹ naa darapọ mọ wọn lati le maa ri ohun kan tabi omi-in sọ. Tọpẹ ni lati tun bibeli rẹ gbe
yẹwo daadaa, ko si ṣe awọn atunṣe to ba yẹ ko to o pẹ ju.


Wọn si gbọdọ mọ wi pe gbogbo
awọn ti wọn n gbeja Tọpẹ ni wọn ko fẹran rẹ, ‘aṣiwere to n wa ẹni kunra’ ni
wọn. Wọn fẹ ki Tọpẹ naa darapọ mọ wọn lati le maa ri ohun kan tabi omi-in sọ. Tọpẹ ni lati tun bibeli rẹ gbe
yẹwo daadaa, ko si ṣe awọn atunṣe to ba yẹ ko to o pẹ ju. Loootọ ni ko si ẹni
to pe, ko da, emi ti mo n kọ ọrọ yii, ẹlẹṣẹ ni emi naa, ti mo si n wo Tọpẹ gẹgẹ
bi awokọṣe lagboole onigbagbọ. Ọpọ imura onigbagbọ lo wa, bẹẹ ni ọpọ ijo onigbagbọ lo wa. Mi o fẹẹ sọrọ pupọ.


Loootọ ni ko si ẹni
to pe, ko da, emi ti mo n kọ ọrọ yii, ẹlẹṣẹ ni emi naa, ti mo si n wo Tọpẹ gẹgẹ
bi awokọṣe lagboole onigbagbọ. Ọpọ imura onigbagbọ lo wa, bẹẹ ni ọpọ ijo onigbagbọ lo wa. Mi o fẹẹ sọrọ pupọ. Lati Ọwọ 'Gbenro Adetunji Akinosi


ÈTÒ AYẸYẸ ỌDÚN ÌLÙ ILẸ̀ ÁFRÍKÀ N'IPINLẸ YÓÒ BẸ̀RẸ̀ LAIPẸ - REMMY HAZZAN

Amugbalẹgbẹ Gomina ipinlẹ Ogunlórí ọ̀rọ̀ iroyin, Pasitọ Remmy Hazzan tí sọ pé eto ayẹyẹ ọdún ilẹ̀ Áfríkà t'ijọba ipinlẹ náà máa ń ṣagbatẹru rẹ lọdọọdun yóò bẹ̀rẹ̀ laipẹ.Remmy Hazzan fìdí ọ̀rọ̀ náà múlẹ̀ lónìí lásìkò tó ń báwọn akọroyin kan sọ̀rọ̀ n'ilu Abẹ́òkúta, níbi tó ti ń dáhùn oríṣiríṣi ìbéèrè nípa ìjọba ipinlẹ náà àti orilẹ-èdè lapapọ.O ni kò sí nnkan to dá ìjọba Dapọ Abiọdun dúró láti tẹsíwájú eto naa gẹgẹ bí ìjọba àná ṣe ń ṣe é, àti pé ọ̀nà ara ní ayẹyẹ t'ọdun yìí yóò gbà wáyé.


OPOPONA IJẸBU-ODE-ẸPẸ: ỌDUN KAN GBAKO L'AWỌN AGBAṢẸṢE YOO LO - DAPỌ ABIỌDUN

L'Ọjọru ti i ṣe Wẹside ana n'ijọba ipinlẹ Ogun labẹ Gomina Dapọ Abiọdun lọ ọ fi ipilẹ opopona Ijẹbu-Ode si Ẹpẹ lelẹ, t'awọn agbaṣẹṣe si ti bẹrẹ iṣẹ akanṣẹ naa ni pẹrẹu bayii.

N'ibẹ ni Gomina Abiọdun ti f'idi rẹ mulẹ wi pe ko ni i le ni ọdun kan t'awọn agbaṣẹṣe naa yoo lo lati fi pari iṣẹ opopona oni kilomita mẹrinla (14-km) naa, lati tete jẹ ki awọn eeyan bẹrẹ si i jẹ igbadun mudun-mudun eto oṣelu awaarawa.

F'awọn to ba mọ bi nnkan ṣe n lọ lasiko yii, wọn a mọ pe sunkẹrẹ-fakẹrẹ igboke-gbodo ti kọja afẹnusọ lopopona ilu Ibadan si Eko, to si mu k'awọn arin-rin-ajo maa lo ọpọ wakati ki wọn to o de ibi ti wọn lọ.

Agbegbe Ikoto n'ijọba ibilẹ Odogbolu, Ijẹbu-Ode ni opopona yoo ti bẹrẹ, ti yoo si pari si ibi ti ilu Eko pari si, iyẹn ni Ẹpẹ lati le jẹ ki eto ọrọ aje tubọ gun oke si.

Ileeṣẹ kan ti wọn pe ni Craneburg Construction la gbọ pe wọn gbe iṣẹ naa fun, ti a si gbọ pe wọn yoo ṣe agbegbe kan ti wọn yoo ti maa gba owo, iyẹn toll ti wọn yoo maa fi mojuto opopona naa loore-koore.


Ẹ WO OJU AKẸKỌỌ TI WỌN JU S'ẸWỌN ỌDUN MEJE L'ENUGU

Ọdun meje gbako ni Cynthia Nwankwo Ifunanya, ẹni ọdun mejilelogun ka yoo lo l'ọgba ẹwọn lori ẹsun jibiti owo ti wọn l'oun at'awọn ọrẹ ẹ jọ lu

Awọn ọrẹ rẹ naa ni Kingsley Omenazu, ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn ati Okorie Kosalachi, ẹni ọdun mọkandinlọgbọn ti wọn f'ẹsun jibiti ori ayelujara ti i ṣe Yahoo-Yahoo kan.

Ọjọ Tuside ijẹta l'ajọ EFCC f'oju awọn eeyan naa ba ile-ẹjọ giga to wa niluu Enugu.

Onidajọ n'igba to n gbe idajọ kalẹ sọ pe aaye ṣi silẹ f'awọn eeyan yii lati san owo itanran ti ko din ni miliọnu meji naira dipo ki wọn lọ ọ lo ẹwọn ọdun meji.


AWUJALẸ DI ALAGA IGBIMỌ LỌBA-LỌBA N'IPINLẸ OGUN, NI DAPỌ ABIỌDUN BA KILỌ F'AWỌN ỌBA LORI AMỌTẸKUN

Gọmina ipinlẹ Ogun, Ọmọba Dapọ Abiọdun ti gba awọn ọba lamọran wi pe ki wọn fọwọsowọpọ pẹlu eto aabo ilẹ Yoruba, iyẹn Amọtẹkun lati le jẹ ki eto aabo ẹmi ati dukia araalu f'ẹsẹ mulẹ daadaa.

Ọjọru ti i ṣe Wẹside ana ni gomina Abiọdun sọrọ yii ni Aafin Awujalẹ tilẹ Ijẹbu to wa n'ilu Ijẹbu-Ode, iyẹn nibi ti wọn ti yan Ọba Sikirulai Kayọde Adetọna gẹgẹ bi alaga igbimọ awọn ọba n'ipinlẹ naa.

N'ibẹ ni Abiọdun ti sọ pe ki i ṣe pe awọn gomina ilẹ Yoruba dee de gbe eto aabo Amọtẹkun kalẹ, bi ko ṣe lati fi koju awọn iṣoro to n koju awọn ọmọ Yoruba lori eto aabo bi i ijinigbe, ipaniyan, idigunjale at'awọn oniiru iwa buruku mi-in.

Dapọ Abiọdun l'awọn iṣoro yii n fa ọwọ idagbasoke eto ọrọ aje sẹyin pupọ kaakiri ilẹ Yoruba.

O ṣapejuwe awọn ọba gẹgẹ bi awokọṣe lori eto aabo, to si l'awọn gan an ni wọn le jẹ ki eto naa l'aṣeyọri, n'ipa sisunmọ awọn eeyan to wa lagbegbe wọn.

Ninu ọrọ rẹ, Ọba Sikirulai Adetọna dupẹ lọwọ Gomina Dapọ Abiọdun at'awọn ọba kaakiri ipinlẹ Ogun fun ifọwọsowọpọ wọn lati yan an gẹgẹ bi alaga igbimọ lọbalọba, to si ṣeleri wi pe oun yoo sa ipa oun lati tubọ mu idagbasoke ba ipinlẹ naa.


ILE AYE ASAN: GOMINA IPINLẸ AKWA IBOM FI POOSI ONI MILIỌNU MẸTALELAADỌRIN NAIRA SIN BABA RẸ

Kayeefi ni bi Gomina ipinlẹ Akwa Ibom, Gomina Udom Emmanuel ṣe sinku baba rẹ pẹlu poosi olowo iyebiye ati saare olowo nla.

Miliọnu mẹtalelaadọrin (73million) naira ni wọn ra poosi to jẹ dayamọndi (diamond) ti wọn fi sin baba Udom Emmanuel.

Saare ta a gbọ pe wọn gbe oku naa si la gbọ pe wọn ṣe ni t'igbalode, iyẹn 3D tiles pẹlu miliọnu mẹjọ (8million) naira, ti a si gbọ pe ina mọna-mọna naa tun wa ninu saare yii.

Wakati mẹrinlelogun la gbọ pe ina yooo fi maa wa ninu saare yii, iyẹn lojoojumọ.

Awọn ina giloobu (Globe) ti wọn ṣe sinu saare naa la gbọ pe o ni ẹrọ amuletutu (Air Condition) ninu, ti yoo si maa mu inu saare naa tutu loore-koore.


AWỌN AṢIRI NLA TO TUN TU NINU IWADII IKU ỌKỌ OLOYUN RE O

Ọpọ awọn aṣiri lo tun ti tu sita bayii lori iku Alaaji Fatai Yusuf ti ọpọ awọn eeyan mọ si Ọkọ Oloyun to jẹ alaṣẹ, apaṣẹ ati oludari ileeṣẹ Oko-Oloyun Herbal Medical Center

Lara awọn aṣiri to tu sita naa ni bi wọn ṣe sọ pe awọn ọlọpaa ti ṣawari owo ti ko din ni miliọnu marundinlogoji (N35million) naira ninu apo ile ifowopamọ ọkọ ọkan lara awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ rẹ ti wọn pe orukọ rẹ ni Abbey.

A gbọ pe aṣiri owo kan t'awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ oloogbe naa ko jẹ lo tu si oloogbe naa lọwọ, to si paṣẹ wi pe k'awọn oluṣiro owo kan ba oun tọpinpin rẹ.

Laarọ kutu, ko to o di pe wọn pa Ọkọ Oloyun la gbọ pe ọfiisi oloogbe naa jona.

Iroyin to tẹ AWIKONKO lọwọ jẹ ko ye wa pe oṣiṣẹ lasan ni Abbey jẹ n'igba to de ileeṣẹ Ọkọ Oloyun, ṣugbọn awọn iṣẹ ribiribi ti wọn lo o ṣe lo jẹ ki Ọkọ Oloyun sọ ọ di ẹni ti yoo maa mojuto bi ọja ṣe n wọle-jade.

Iwadii ṣi n lọ lọwọ bayii, ti a si fi da a yin loju pe gbogbo ẹ lẹ maa gbọ ni kulẹ-kulẹ


NǸKAN DE! CORONAVIRUS WỌ IPINLẸ EKO ATI ÒGÙN, IBẸRUBOJO B'ÁWỌN ỌMỌ NÀÌJÍRÍÀ

Bí ẹ ṣe ń ka ìròyìn yìí, inú ibẹru-bojo ni gbogbo àwọn ọmọ Nàìjíríà, pàápàá àwọn olùgbé ipinlẹ Eko ati Ogun wá báyìí, pẹ̀lú bí wọn ṣe kofiri aarun aṣekupani tó ń jà káàkiri àgbáyé lásìkò yìí, ìyẹn Coronavirus l'Ekoo.Bẹ ó bá gbàgbé, ìlú Èkó yìí náà ni wọn ti kọkọ gburo aarun Ẹbola lọ́dún 2014, ìyẹn lásìkò ijọba Babatunde Faṣọla n'igba to burẹkẹ káàkiri àgbáyé.Gẹ́gẹ́ bí a ṣe gbọ, ọjọ́ Mọnde tó kọjá yìí ni wọn sọ pé ọkùnrin kan tí wọn lo ó jé ọkàn lára àwọn oludamọran (consultant) fún ileeṣẹ Lafarge to ń ṣe simẹnti lorilẹ-ede Nàìjíríà de silu Eko. Ọjọ́ mẹta gbáko ni wọn ní ọkùnrin náà lo ni otẹẹli kán n'ilu Eko, kò tó o di pé ó lọ sí ileeṣẹ Lafarge náà tó wà ní Ewekoro, ipinlẹ Ogun fún ìpàdé. Kò pẹ tí wọn ní ọkùnrin ọmọ bibi orílẹ̀-èdè Italy naa ṣetan nibẹ là gbọ́ pé ó padà silu Eko, tó sì dubulẹ aisan. Ère ni wọn kọ́kọ́ pé afigba tí wọn rí í pé àìsàn náà fẹ ẹ yiwọ, tó mú kí wọn sáré gbé e lọ sí osibitu.Osibitu yìí ni wọn l'awọn dókítà tí ṣàkíyèsí wí pé aarun Coronavirus lo wá lára rẹ, tí wọn sì sáré gbé e lọ sí ẹ̀ka iṣẹlẹ pajawiri tó ń rí sì ìṣẹ̀lẹ̀ yìí láti tètè bojuto ó kó tó o pẹ ju.


ẸKUNRẸRẸ B'AWỌN ADIGUNJALE ṢE KỌLU ALAGA ẸGBẸ OṢELU LABOUR N'IPINLẸ OGUN

Bi ẹ ṣe n ka iroyin yii, inu aibalẹ-ọkan ni Kọmureedi Abayọmi Arabambi wa bayii, lori bi wọn ṣe l'awọn adigunjale tẹnikẹni ko ti i mọ bayii ṣe daa duro lọjọ Iṣẹgun Tuside to kọja yii, ti wọn si gba owo at'awọn dukia kan lọwọ ẹ. A gbọ foonu olowo nla meji ọtọọtọ ti owo wọn din diẹ ni miliọnu kan (850,000) naira l'awọn adigunjale f'ibọn gba lọwọ Arabambi lori afara Kara to wa ni Ojodu Abiọdun. Ohun ti a gbọ ni pe inu sunkẹrẹ-fakẹrẹ to ṣẹlẹ lori afara Kara naa l'awọn adigunjale meje yii ti yọ si i pẹlu ibọn at'awọn nnkan ija oloro mi-in, ti wọn si dunkooko mọ ọn wi pe awọn yoo pa a danu to ba pariwo sita. Nnkan bi aago meje irọlẹ la gbọ pe iṣẹlẹ naa waye lasiko ti idakureku ọkọ ṣẹlẹ, iyẹn lasiko ti ọkọ elepo nla kan jona laarin ọna. Foonu Samsung 10plus ati IPhone Xmas ati gbogbo owo to wa lara ẹ la gbọ pe wọn gba patapata, ti wọn si tun yẹ inu mọto rẹ wo lati wa owo nibẹ. Arabambi n'igba to n f'idi iṣẹlẹ na mulẹ fun AWIKONKO sọ pe loju ẹsẹ ti wọn ti kuro lọdọ oun loun ti gba teṣan ọlọpaa to wa nitosi lọ lati fi to wọn leti, ti wọn si gba akọsilẹ oun silẹ.