O ni ọrọ ba di gbọin ti awọn ri nkankan ṣe afigba ti oun lo aṣẹ ati fifun wọn ni ijiya to tọ labẹ ofin ẹgbẹ ti gbogbo eeyan fọwọ si eyi to si mu wọn binu. Akintoye ni lati igba naa lawọn alatako yii ti n dẹru bolẹ lati da ijijagbara naa ru. O ni wọn ti bẹrẹ si ni ba oun jẹ ni gbangba lati mu inu awọn to n sanwo wọn dun ni Abuja ati Eko nigba ti awọn ete wọn ko ṣiṣẹ. 'Ó ṣeéṣe kí ẹ̀dà ìwé àbájáde ìwádìí ìgbìmọ̀ EndSARS tó lu sórí ayúlujára yàtọ̀ sí èyí t'íjọba yóò gbé jáde' Ilééṣé ọlọ́pàá Osun tí mú Olùdarí ilé ìtura tí Akẹ́kòó fásìtì OAU ti dédé pòórá Ìdí nìyí tí mo fi kọ́ ilé ẹ́kọ́ fáwọn Daran-daran Fulani - Sheikh Gumi "Ijọba ti Fulani n dari lo n sanwo wọn to si darukọ awọn ileeṣẹ iroyin meji kan ti wọn sanwo fun lati ṣafihan ipade apero ti wọn fẹ ṣe laago meji o si ni wọn ti fiwe pe awọn oniroyin Naijiria lati wa gbe e sori afẹfẹ. "Ṣugbọn o da mi loju pe awọn eeyan Yoruba yoo ba awọn kokoro ajẹnirun yii ja. A o ni gba ọjẹgẹ laipẹ yii, wọn si maa mọ pe awọn o pọ to".


Yoruba Nation: Ọ̀jọ̀gbọ́n Banji Akintoye ní ìjọba Nàìjíríà ti fowó ra àwọn alamí kan sáàrín àwa ajìjàgbara Yoruba Nation

'Ó ṣeéṣe kí ẹ̀dà ìwé àbájáde ìwádìí ìgbìmọ̀ EndSARS tó lu sórí ayúlujára yàtọ̀ sí èyí t'íjọba yóò gbé jáde' Ilééṣé ọlọ́pàá Osun tí mú Olùdarí ilé ìtura tí Akẹ́kòó fásìtì OAU ti dédé pòórá Ìdí nìyí tí mo fi kọ́ ilé ẹ́kọ́ fáwọn Daran-daran Fulani - Sheikh Gumi "Ijọba ti Fulani n dari lo n sanwo wọn to si darukọ awọn ileeṣẹ iroyin meji kan ti wọn sanwo fun lati ṣafihan ipade apero ti wọn fẹ ṣe laago meji o si ni wọn ti fiwe pe awọn oniroyin Naijiria lati wa gbe e sori afẹfẹ. "Ṣugbọn o da mi loju pe awọn eeyan Yoruba yoo ba awọn kokoro ajẹnirun yii ja. A o ni gba ọjẹgẹ laipẹ yii, wọn si maa mọ pe awọn o pọ to". O ni gbogbo ete wọn ni lati da oun lọkan ru amọ oun ti pinu pe oun yoo ja ija yii titi dopin aye oun ni. O wa n rọ awọn ọmọ Yoruba to jẹ ọdọti ko tii pe aadọta ọdun lati jade fun ija ti ko ni mu iran Yoruba pada si oko ẹru.


O ni gbogbo ete wọn ni lati da oun lọkan ru amọ oun ti pinu pe oun yoo ja ija yii titi dopin aye oun ni. O wa n rọ awọn ọmọ Yoruba to jẹ ọdọti ko tii pe aadọta ọdun lati jade fun ija ti ko ni mu iran Yoruba pada si oko ẹru.


Yoruba Nation: Kò sí Ilana Omo Oodua mọ́ ní UK, a fẹ́ ṣe àtúnṣe - Ilana Ọmọ Oodua

Ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua ti kede wi pe awọn fẹ tu igbimọ ẹgbẹ Ilana Yoruba to wa ni Ilẹ Gẹẹsi ka ki wọn le ṣe atunto to peye. Ninu atẹjade ti ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua Worldwide gbe jade gba ọwọ akọwe ẹgbẹ, Maxwell Adeleye ni wọn ti fi aṣẹ tuntun naa jade. Adari ẹgbẹ naa, Ọjọgbọn Banji Akintoye ni oun ti fi ọwọ si ituka igbimọ ẹgbẹ naa ni Ilẹ Gẹẹsi ni kiakia. Wọn ni idi ti awọn fi gbe igbesẹ naa ni wi pe ki wọn le e ni ẹgbẹ ọmọ ilẹ Yoruba to gbooro ni Ilẹ Gẹẹsi nitori orilẹede naa pọn dandan si ijijagbara wọn, ti wọn si gbọdọ mojuto bi o ṣe n lọ ninu ẹgbẹ naa. ''A gbe igbeṣẹ naa ki ihuwasi to le e ba ohun gbogbo ti a n ṣe jẹ ma ba waye nitori awọn ọmọ Yoruba ni ile ni oko n gbiyanju loriṣirisi lati ri pe ẹgbẹ naa ko dojubole'' ''Ilẹ Gẹẹsi si pọn dandan si ẹgbẹ ọmọ Yorubam nitori naa ni a o gbe igbimọ tuntun miran kalẹ ti yoo bojuto ẹgbẹ naa ni Ilẹ Gẹẹsi.'' ''Bakan naa ni a n fi asiko yii kede pe Arabinrin Shola Salako kii ṣe adari ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua ni oke okun.''


Wọn ni idi ti awọn fi gbe igbesẹ naa ni wi pe ki wọn le e ni ẹgbẹ ọmọ ilẹ Yoruba to gbooro ni Ilẹ Gẹẹsi nitori orilẹede naa pọn dandan si ijijagbara wọn, ti wọn si gbọdọ mojuto bi o ṣe n lọ ninu ẹgbẹ naa. ''A gbe igbeṣẹ naa ki ihuwasi to le e ba ohun gbogbo ti a n ṣe jẹ ma ba waye nitori awọn ọmọ Yoruba ni ile ni oko n gbiyanju loriṣirisi lati ri pe ẹgbẹ naa ko dojubole'' ''Ilẹ Gẹẹsi si pọn dandan si ẹgbẹ ọmọ Yorubam nitori naa ni a o gbe igbimọ tuntun miran kalẹ ti yoo bojuto ẹgbẹ naa ni Ilẹ Gẹẹsi.'' ''Bakan naa ni a n fi asiko yii kede pe Arabinrin Shola Salako kii ṣe adari ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua ni oke okun.'' ''Arakunrin Akin Wilson naa kii ṣe adari kankan ninu ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua mọ ni Ilẹ Gẹẹsi.'' Ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua wa kede pe ẹnikẹni to ba ba awọn mejeeji naa ṣe pọ yoo wa ni aye ara wọn kii ṣe ti ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua.


''Arakunrin Akin Wilson naa kii ṣe adari kankan ninu ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua mọ ni Ilẹ Gẹẹsi.'' Ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua wa kede pe ẹnikẹni to ba ba awọn mejeeji naa ṣe pọ yoo wa ni aye ara wọn kii ṣe ti ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua.


Oyo Prison Break: Nàkan ìtìjú gbàá ni bí wọ́n ṣe já ọgbà ẹ̀wọn l'Oyo-Iba Gani Adams

Ààrẹ Ọ̀nàkakanfo gbogbo ilẹ̀ Yorùbá, Iba Gani Adams ti bẹnu àtẹ́ lu ìkọlù tó wáyé ní ọgbà ẹ̀wọ̀n Abolongo nílùú Oyo pé, ìkọlu náà na ìka ìdọ̀tí sí orílẹ̀-ède Nàìjíríà. Àwọn afurasí jàndukú kan lo yabo ọgbà ẹ̀wọ̀n Abolongo tí wọ́n sì tú ẹlẹ́wọ̀n 823 sílẹ̀. Lásìkò tí ń sọ̀rọ̀ nínú àtẹ̀jáde kan tí olùranlọ́wọ́ pàtàkì fún lórí ìròyìn, Kehind Aderemi fọwọ́sí ṣàlàyé pé ìṣẹ̀lẹ̀ náà ṣàfihàn bi ètò àbò ṣe mẹ́hẹ tó ni Nàìjíríà. Bákan náà ló fi ẹ̀dùn ọ̀kan rẹ̀ hàn pé irú ìṣẹ̀lẹ̀ yìí ti pẹ́ tó tí wáye ni ilú Oyo ati gbogbo ìhà ìwọ-oorùn- Gúúsù Nàìjira, ó ni irú èyí ti ṣẹlẹ̀ ni Kabbani ìpínlẹ̀ Kogi ni ọdun díẹ̀ sẹyín. O ní Oyo ko tíì ni àkọsílẹ̀ irú nǹkan báyìí láti àsìkò tó ti pẹ́, sùgbọ́n ó jẹ́ nǹkan tí o bani nínú jẹ́ pé, ètò ààbò tó mẹ́hẹ ni Nàìjíríà fa irú ìṣẹ̀lẹ̀ yìí. Adams dá àwọn elétò ààbò ni ìpínlẹ̀ Oyo lẹ́bi pé kò sí aabo tó péye ni agbegbe ọgbà ẹ̀wọ̀n náà láti ẹ̀yìn wá. "


Bákan náà ló fi ẹ̀dùn ọ̀kan rẹ̀ hàn pé irú ìṣẹ̀lẹ̀ yìí ti pẹ́ tó tí wáye ni ilú Oyo ati gbogbo ìhà ìwọ-oorùn- Gúúsù Nàìjira, ó ni irú èyí ti ṣẹlẹ̀ ni Kabbani ìpínlẹ̀ Kogi ni ọdun díẹ̀ sẹyín. O ní Oyo ko tíì ni àkọsílẹ̀ irú nǹkan báyìí láti àsìkò tó ti pẹ́, sùgbọ́n ó jẹ́ nǹkan tí o bani nínú jẹ́ pé, ètò ààbò tó mẹ́hẹ ni Nàìjíríà fa irú ìṣẹ̀lẹ̀ yìí. Adams dá àwọn elétò ààbò ni ìpínlẹ̀ Oyo lẹ́bi pé kò sí aabo tó péye ni agbegbe ọgbà ẹ̀wọ̀n náà láti ẹ̀yìn wá. " Pẹ̀lú bi àwọn jàndùkú ṣe kọlu ọkọ̀ ojú-irin tó nlọ Abuja ti wọ́n tún kọlu ọgbà ẹ̀wọ̀n Oyo, ó túmọ̀ sí pé, ó ni nǹkan ti wọ́n ń gbìyànjú láti ṣe, tí yóò sì nípa lórí gbogbo ènìyàn orílẹ̀-èdè yìí" "Ó jẹ́ nǹkan tí o bani nínú jẹ́ láti gbọ́ irú ìròyìn bẹ́ẹ̀ láti ilú iṣẹmbaye bi ti Oyo. Ẹ̀wẹ̀, mo fẹ́ fi èrò ọkàn mi hàn si kábíyèsí, Ọba Lamidi Adeyemi àti ìjọba ìpińlẹ̀ Oyo" "Bákan náà ni mò n lo àǹfàní yìí láti  rọ ọ̀gá àgbà ọlọ́pàá Nàìjíríà láti mójú tó ètò àbò ni ìpínlẹ̀ Oyo kí ó si gbé ìgbésẹ̀  lọ́na tí ó tọ́, ẹ̀yin lójú ni ìpínlẹ̀ Oyo jẹ́ sí iwọ-oorun-Gúúsù Nàìjíríà, nítorí náà àwọn ènìyàn ko le máá gbé nínú ìbẹ̀rù bojo." Adams wá pé fún ìṣèjọba àwaarawa tó sì jẹ́ ẹlẹkùnjẹkun, àti pé, èyí ni ọ̀nà kan ṣoṣo tó le mu ojúútu sí ọ̀rọ̀ tó wà nílẹ̀, nínú ètò yìí, ẹẹkùn kọ̀ọ̀kan ni yó maa dari ọ̀rọ̀ àbò. "


Pẹ̀lú bi àwọn jàndùkú ṣe kọlu ọkọ̀ ojú-irin tó nlọ Abuja ti wọ́n tún kọlu ọgbà ẹ̀wọ̀n Oyo, ó túmọ̀ sí pé, ó ni nǹkan ti wọ́n ń gbìyànjú láti ṣe, tí yóò sì nípa lórí gbogbo ènìyàn orílẹ̀-èdè yìí" "Ó jẹ́ nǹkan tí o bani nínú jẹ́ láti gbọ́ irú ìròyìn bẹ́ẹ̀ láti ilú iṣẹmbaye bi ti Oyo. Ẹ̀wẹ̀, mo fẹ́ fi èrò ọkàn mi hàn si kábíyèsí, Ọba Lamidi Adeyemi àti ìjọba ìpińlẹ̀ Oyo" "Bákan náà ni mò n lo àǹfàní yìí láti  rọ ọ̀gá àgbà ọlọ́pàá Nàìjíríà láti mójú tó ètò àbò ni ìpínlẹ̀ Oyo kí ó si gbé ìgbésẹ̀  lọ́na tí ó tọ́, ẹ̀yin lójú ni ìpínlẹ̀ Oyo jẹ́ sí iwọ-oorun-Gúúsù Nàìjíríà, nítorí náà àwọn ènìyàn ko le máá gbé nínú ìbẹ̀rù bojo." Adams wá pé fún ìṣèjọba àwaarawa tó sì jẹ́ ẹlẹkùnjẹkun, àti pé, èyí ni ọ̀nà kan ṣoṣo tó le mu ojúútu sí ọ̀rọ̀ tó wà nílẹ̀, nínú ètò yìí, ẹẹkùn kọ̀ọ̀kan ni yó maa dari ọ̀rọ̀ àbò. " Orílẹ̀de tó ni èèyàn tó lé ni mílíọ̀nu lọ́nà igba àti ẹyàmẹyà tó lé ni ọ̀ọ̀dúrún kò le ṣe àṣe yọrí nípa lílo àgbáríjọ ìdari kan.


Orílẹ̀de tó ni èèyàn tó lé ni mílíọ̀nu lọ́nà igba àti ẹyàmẹyà tó lé ni ọ̀ọ̀dúrún kò le ṣe àṣe yọrí nípa lílo àgbáríjọ ìdari kan.


Sunday Igboho: A ṣì lè jèbùrẹ́ lórí ọ̀rọ̀ Sunday Igboho àti Kanu tí wọ́n bá kàn sí wa - Malami

Ijọba apapọ Naijiria ti sọ pe awọn ṣi le lo eto oṣelu lati yanju ọrọ oloye Sunday Igboho ati Nnamdi Kanu. Agbẹjọro agba ni Naijiria, Abubakar Malami lo fi ọrọ naa lede. Malami sọ pe ijọba apapọ ko le la oju rẹ oju rẹ silẹ ki awọn kan wa maa da ilu ru mọ ọ lori. Gẹgẹ bii ohun to sọ, ti araalu ba hu iwa ọdaran, o ti di dandan ki ijọba da sẹria fun irufẹ araalu bẹẹ. O ni "Iwa ọdaran ko ni orukọ meji bi koṣe iwa ọdaran, ṣugbọn ijọba ko le maa wo awọn ọdaran niran lai da sẹria fun wọn labẹ ofin." "Mi o le sọ ni pato pe a maa yanju ọrọ to wa nilẹ pẹlu ọrọ oṣelu, pẹlẹkutu tabi pe a o jeburẹ lai ṣe pe awọn ti ọrọ kan kọkọ kan si wa."


Gẹgẹ bii ohun to sọ, ti araalu ba hu iwa ọdaran, o ti di dandan ki ijọba da sẹria fun irufẹ araalu bẹẹ. O ni "Iwa ọdaran ko ni orukọ meji bi koṣe iwa ọdaran, ṣugbọn ijọba ko le maa wo awọn ọdaran niran lai da sẹria fun wọn labẹ ofin." "Mi o le sọ ni pato pe a maa yanju ọrọ to wa nilẹ pẹlu ọrọ oṣelu, pẹlẹkutu tabi pe a o jeburẹ lai ṣe pe awọn ti ọrọ kan kọkọ kan si wa." "Ti wọn ba kan si wa lori ọna abayọ, a oo gbe ohun ti wọn ba sọ yẹwo to ba ni gbongbo, to ba jẹ eyii to ni gbongbo lẹyin naa ni a le sọ boya ijiroro le waye." Malami sọ pe ijọba ko kan le dede sọ pe ọna kan bayii  tabi ọna miran ni awọn yoo gbe ọrọ naa gba. O ni "a o kan le dede gbe igbesẹ ijiroro tabi ọna abayọ lọna oṣelu bayii lai ṣe pe awọn ti ọrọ kan kọkọ kan si wa, ṣugbọn a oo mọ ohun ti a o ṣe ti akoko ba to."


"Ti wọn ba kan si wa lori ọna abayọ, a oo gbe ohun ti wọn ba sọ yẹwo to ba ni gbongbo, to ba jẹ eyii to ni gbongbo lẹyin naa ni a le sọ boya ijiroro le waye." Malami sọ pe ijọba ko kan le dede sọ pe ọna kan bayii  tabi ọna miran ni awọn yoo gbe ọrọ naa gba. O ni "a o kan le dede gbe igbesẹ ijiroro tabi ọna abayọ lọna oṣelu bayii lai ṣe pe awọn ti ọrọ kan kọkọ kan si wa, ṣugbọn a oo mọ ohun ti a o ṣe ti akoko ba to." Ṣaaju ni Igboho ti kọkọ bọ mọ awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS lọwọ lasiko ti wọn kọlu ile rẹ loru ọganjọ ọjọ kinni, oṣu Keje, ọdun yii, niluu Ibadan. Lẹyin naa lo tẹkọ leti lọ silẹ Benin Republic, lọna ati gba ibẹ lọ si Germany, ṣugbọn ileeṣẹ ọlọpaa agbaye, Interpol mu mọlẹ, to si gba ibẹ de ile ẹjọ Benin. Ni ti Kanu, ijọba Naijiria fi tipa-tikuku ji gbe lati ilẹ Kenya wa si Naijiria lati jẹjọ lori ẹsun iditẹ ati igbiyanju lati da Naijiria ru.


Ṣaaju ni Igboho ti kọkọ bọ mọ awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS lọwọ lasiko ti wọn kọlu ile rẹ loru ọganjọ ọjọ kinni, oṣu Keje, ọdun yii, niluu Ibadan. Lẹyin naa lo tẹkọ leti lọ silẹ Benin Republic, lọna ati gba ibẹ lọ si Germany, ṣugbọn ileeṣẹ ọlọpaa agbaye, Interpol mu mọlẹ, to si gba ibẹ de ile ẹjọ Benin. Ni ti Kanu, ijọba Naijiria fi tipa-tikuku ji gbe lati ilẹ Kenya wa si Naijiria lati jẹjọ lori ẹsun iditẹ ati igbiyanju lati da Naijiria ru.


Sunday Igboho's aides: Lady K àti Jamiu Noah, amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ Sunday Igboho tó kù láhàmọ́ DSS gba ìtúsílẹ̀

Ibi ti a ti n wa huru-huru la tii ri hara-hara. Iroyin awọn to n ṣonigbọwọ Oloye Sunday Igboho ṣẹ ti ọwọ ijọba jade tan ni omii nipa rẹ tun gun lee. Iroyin to n tẹ wa lọwọ bayii ni pe Babatunde Abibat ti ọpọ mọ si Lady K to jẹ obinrin kan ṣoṣo ti ajọ DSS ko pọ mọ awọn ti wọn ko nilee ajijagbara Yoruba Nation, Sunday Adeyemọ ti gba itusilẹ bayii pẹlu ọkunrin kan ti wọn jọ wa lahamọ, Jamiu Noah Oyetunji. Bi ẹ ko ba gbagbe, ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS ti orilede Naijiria pẹlu aṣẹ ijọba apapọ lọ ṣe ikọlu si ile ti Sunday Adeyemo ti ọpọ mọ si Sunday Igboho tabi Igboho Ooṣa ni Ọjọ Kini Oṣu Keje ọdun 2021 ni agbegbe Soka ni ilu Ibadan, ipinlẹ Oyo. Iroyin gbode kan pe ẹmi awọn eeyan nu sii bẹ ti awọn idile wọn si n ṣọfọ bo tilẹ jẹ pe ijọba ni irọ ni. Ṣé lóòtọ́ ni Sunday Igboho ń gbowó ìgbésùnmọ̀mí lọ́wọ́ agbódegbà Boko Haram kan gẹ́gẹ́ bí Malami ṣe sọ?


Bi ẹ ko ba gbagbe, ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS ti orilede Naijiria pẹlu aṣẹ ijọba apapọ lọ ṣe ikọlu si ile ti Sunday Adeyemo ti ọpọ mọ si Sunday Igboho tabi Igboho Ooṣa ni Ọjọ Kini Oṣu Keje ọdun 2021 ni agbegbe Soka ni ilu Ibadan, ipinlẹ Oyo. Iroyin gbode kan pe ẹmi awọn eeyan nu sii bẹ ti awọn idile wọn si n ṣọfọ bo tilẹ jẹ pe ijọba ni irọ ni. Ṣé lóòtọ́ ni Sunday Igboho ń gbowó ìgbésùnmọ̀mí lọ́wọ́ agbódegbà Boko Haram kan gẹ́gẹ́ bí Malami ṣe sọ? Sunday Igboho fún Abubakar Malami àti ìjọba àpapọ̀ Nàìjíríà lési ẹ̀sùn ìgbésùnmọ̀mí tí wọ́n fi kàn án Sunday Igboho ní òun tí gbúró olóṣèlú kan tó fẹ́ fi orúkọ rẹ̀ gbokùn lọ́dọ̀ ààrẹ, òkò ọ̀rọ̀ tó fi ránṣẹ́ síi nìyí Kìí ṣe nǹkan ìtìjú pé èmi ni mò ń gbọ́ bùkátà ẹbí mi - Nkechi Blessing Loru ọganjọ kan naa ti wọn ṣe ikọlu sile Igboho ni wọn fi panpẹ mu gbogbo awọn amugbalẹgbẹ rẹ ti wọn ba ninu ile rẹ amọ ti wọn ko ba Igboho gangan nile. Lati igba naa ni wọn ti n da ẹjọ awọn ọhun niluu Abuja, wọn tun lara wọn silẹ laipẹ amọ wọn kọ lati tu obinrin kan ṣoṣo to wa laarin wọn, Lady K ati ọkunrin kan Noah silẹ. Nibayii, atẹjade ti ọkan lara awọn agbẹjọro fun ẹjọ to ba kan Sunday Igboho lorilede Naijiria, Pelumi Olajengbesi fi sita fihan pe wọn ti tu awọn meji to ku ni ahamọ DSS silẹ ni ọjọ Ẹti ọjọ kejilelogun oṣu Kẹwa ọdun 2021.


Sunday Igboho fún Abubakar Malami àti ìjọba àpapọ̀ Nàìjíríà lési ẹ̀sùn ìgbésùnmọ̀mí tí wọ́n fi kàn án Sunday Igboho ní òun tí gbúró olóṣèlú kan tó fẹ́ fi orúkọ rẹ̀ gbokùn lọ́dọ̀ ààrẹ, òkò ọ̀rọ̀ tó fi ránṣẹ́ síi nìyí Kìí ṣe nǹkan ìtìjú pé èmi ni mò ń gbọ́ bùkátà ẹbí mi - Nkechi Blessing Loru ọganjọ kan naa ti wọn ṣe ikọlu sile Igboho ni wọn fi panpẹ mu gbogbo awọn amugbalẹgbẹ rẹ ti wọn ba ninu ile rẹ amọ ti wọn ko ba Igboho gangan nile. Lati igba naa ni wọn ti n da ẹjọ awọn ọhun niluu Abuja, wọn tun lara wọn silẹ laipẹ amọ wọn kọ lati tu obinrin kan ṣoṣo to wa laarin wọn, Lady K ati ọkunrin kan Noah silẹ. Nibayii, atẹjade ti ọkan lara awọn agbẹjọro fun ẹjọ to ba kan Sunday Igboho lorilede Naijiria, Pelumi Olajengbesi fi sita fihan pe wọn ti tu awọn meji to ku ni ahamọ DSS silẹ ni ọjọ Ẹti ọjọ kejilelogun oṣu Kẹwa ọdun 2021. "Niwọn igba ti ọrọ ṣi wa labẹ iwadii, a o ni le sọ ohunkohun to ju eyi lọ". Agbẹjọro, Pelumi Olajengbesi fi ṣọwọ si BBC Yoruba. Òṣèré Tíátà ṣèèṣì yìnbọn lórí ìtàgé, arábìnrin kan ti forí la ikú, òmìí farapa


"Niwọn igba ti ọrọ ṣi wa labẹ iwadii, a o ni le sọ ohunkohun to ju eyi lọ". Agbẹjọro, Pelumi Olajengbesi fi ṣọwọ si BBC Yoruba. Òṣèré Tíátà ṣèèṣì yìnbọn lórí ìtàgé, arábìnrin kan ti forí la ikú, òmìí farapa


Sunday Igboho linked with Boko Haram Sponsor: Ẹgbẹ́ Ilana omo Oodua ní ìjọba ń gbìyànjú láti dẹ́rù ba ẹ̀yà Yoruba ni

Agbarijọpọ awọn ẹgbẹ to n ja fun idasilẹ orilẹ-ede Yoruba, Ilana Omo Oodua (IOO) ti ṣapejuwe ẹsun igbesunmọmi ti ijọba Naijiria fi kan Sunday Adeyemo Igboho, gẹgẹ bi ọrọ oponu ati nkan to pa ni lẹẹrin. Wọn ni igbiyanju lati tabuku ijijagbara awọn eeyan Yoruba labẹ ofin ni igbesẹ ijọba Naijiria. Ọjọ Ẹti ni Agbẹjọro Agba ni Naijiria, to tun jẹ Minisita fun eto idajọ, Abubakar Malami, sọ pe Sunday Igboho ni ibaṣepọ pẹlu awọn to n ṣagbatẹru igbesunmọmi ni Naijiria. Bakan naa lo sọ pe aṣofin agba kan lo n ko owo fun Igboho lati maa gbesunmọmi. Lara ẹsun igbesunmọmi ti wọn fi kan Igboho ni pe o fi owo ranṣẹ si ẹnikan to jẹ alabarin ọkunrin kan, Saurajo Abubakar Muhammad, ti wọn ran lọ si ẹwọn nilu Dubai nitori igbesunmọmi. Ṣugbọn ninu atẹjade ti Akọwe ẹgbẹ Ilana Omo Oodua, Ọgbẹni Maxwell Adeleye, fi sita ni lori ẹsun naa, o ni ẹsun naa ko lẹsẹ nilẹ rara, to si jẹ ọna lati dẹru ba ijijagbara awọn ọmọ Yoruba.


Bakan naa lo sọ pe aṣofin agba kan lo n ko owo fun Igboho lati maa gbesunmọmi. Lara ẹsun igbesunmọmi ti wọn fi kan Igboho ni pe o fi owo ranṣẹ si ẹnikan to jẹ alabarin ọkunrin kan, Saurajo Abubakar Muhammad, ti wọn ran lọ si ẹwọn nilu Dubai nitori igbesunmọmi. Ṣugbọn ninu atẹjade ti Akọwe ẹgbẹ Ilana Omo Oodua, Ọgbẹni Maxwell Adeleye, fi sita ni lori ẹsun naa, o ni ẹsun naa ko lẹsẹ nilẹ rara, to si jẹ ọna lati dẹru ba ijijagbara awọn ọmọ Yoruba. "A ti ka atẹjade ti Malami fi sita fun ijọba Naijiria, a si ri i pe ko si ibi kan ninu atẹjade naa to fihan pe Sunday Igboho ni nkan ṣe pẹlu igbesunmọmi." O ni nkan ti awọn ri ka ni pe Igboho fi miliọnu mejila ati ẹgbẹrun lọna ẹgbkẹrin din aadọta Naira ranṣẹ si Abdullahi Usman, to jẹ ọrẹ ẹni ti wọn ju si ẹwọn fun igbesunmọmi. Ẹgbẹ IOO sọ pe oniṣowo ọkọ ni Sunday Igboho, to si ma n ni nkan ṣe pẹlu awọn to n ṣẹ owo Naira si ti ilẹ okeere, gẹgẹ bi awọn oniṣowo ṣe ma n ṣe.


"A ti ka atẹjade ti Malami fi sita fun ijọba Naijiria, a si ri i pe ko si ibi kan ninu atẹjade naa to fihan pe Sunday Igboho ni nkan ṣe pẹlu igbesunmọmi." O ni nkan ti awọn ri ka ni pe Igboho fi miliọnu mejila ati ẹgbẹrun lọna ẹgbkẹrin din aadọta Naira ranṣẹ si Abdullahi Usman, to jẹ ọrẹ ẹni ti wọn ju si ẹwọn fun igbesunmọmi. Ẹgbẹ IOO sọ pe oniṣowo ọkọ ni Sunday Igboho, to si ma n ni nkan ṣe pẹlu awọn to n ṣẹ owo Naira si ti ilẹ okeere, gẹgẹ bi awọn oniṣowo ṣe ma n ṣe. Ẹgbẹ naa sọ pe nkan to pani lẹrin ni ẹsun yii. Lori ti aṣofin ti wọn lo n fi owo ran Igboho lọwọ, ẹgbẹ IOO sọ pe ọdun 2013 ni ọrọ fifi owo ranṣẹ laarin aṣofin naa ati ileeṣẹ Sunday Igboho, Adesun International Concept Ltd, ti waye, ṣaaju ki ipolongo idasilẹ Yoruba Nation to o bẹrẹ ni ọdun 2019. Wọn ni gẹgẹ bi oniṣowo ọkọ, ẹnikẹni lo le ra ọja lọwọ rẹ.


Ẹgbẹ naa sọ pe nkan to pani lẹrin ni ẹsun yii. Lori ti aṣofin ti wọn lo n fi owo ran Igboho lọwọ, ẹgbẹ IOO sọ pe ọdun 2013 ni ọrọ fifi owo ranṣẹ laarin aṣofin naa ati ileeṣẹ Sunday Igboho, Adesun International Concept Ltd, ti waye, ṣaaju ki ipolongo idasilẹ Yoruba Nation to o bẹrẹ ni ọdun 2019. Wọn ni gẹgẹ bi oniṣowo ọkọ, ẹnikẹni lo le ra ọja lọwọ rẹ. Ọgbẹni Adeleye gba Abubakar Malami ni imọran pe ko lo okun ati agbara rẹ lati fi ṣe eto bi awọn eniyan Gusu yoo ṣe ni orilẹ-ede ti wọn.


Ọgbẹni Adeleye gba Abubakar Malami ni imọran pe ko lo okun ati agbara rẹ lati fi ṣe eto bi awọn eniyan Gusu yoo ṣe ni orilẹ-ede ti wọn.


Attack on Akintoye house: Ẹgbẹ́ ọmọ Yorùbá ní kí Buhari yé dúnkokò mọ́ Igboho, Akintoye àti Kanu

Agbarijọpọ ẹgbẹ ọmọ Yoruba to n pe fun iyapa iran Yoruba lara Naijiria, ti kilọ fun Aarẹ Muhammadu Buhari pe ko jawọ lọrọ Sunday Igboho, Nnamdi Kanu ati Ọjọgbọn Banji Akintoye, ti wọn n pe fun iyapa lara orilẹ-ede Naijiria. Ẹgbẹ Yoruba ni didunkoko mọ awọn mẹtẹẹta ko ni fopin si ipe fun iyapa lara orilẹ-ede Naijiria. Ẹgbẹ naa fi idi ọrọ yii mulẹ ninu atẹjade ti akọwe ẹgbẹ ọhun, Ọmọwe Steve Abioye fi sita. Ẹgbẹ agbarijọpọ ọmọ Yoruba to n pe fun iyapa naa wa fi aidunnu rẹ han si ikọlu tawọn agbebọn ṣe si ile Ọjọgbọn Akintoye niluu Ado-Ekiti. Ẹgbẹ naa ni "ẹni iyi ni Ọjọgbọn Akintoye jẹ, o si ti kopa ribiribi ninu idasoke awujọ, ilẹ Yoruba ati orilẹ-ede Naijiria lapapọ ki o bẹrẹ si ni fun iyapa iran Yoruba lara Naijiria. Akintoye bẹrẹ si ni pe fun iyapa lara Naijiria lẹyin ti awọn eeyan apa ariwa Naijiria ko faramọ atunto iṣejọba Naijiria.


Ẹgbẹ agbarijọpọ ọmọ Yoruba to n pe fun iyapa naa wa fi aidunnu rẹ han si ikọlu tawọn agbebọn ṣe si ile Ọjọgbọn Akintoye niluu Ado-Ekiti. Ẹgbẹ naa ni "ẹni iyi ni Ọjọgbọn Akintoye jẹ, o si ti kopa ribiribi ninu idasoke awujọ, ilẹ Yoruba ati orilẹ-ede Naijiria lapapọ ki o bẹrẹ si ni fun iyapa iran Yoruba lara Naijiria. Akintoye bẹrẹ si ni pe fun iyapa lara Naijiria lẹyin ti awọn eeyan apa ariwa Naijiria ko faramọ atunto iṣejọba Naijiria. Fun idi eyi, a n kepe ijọba apapọ lati ṣe iwadii ikọlu si kọ ile Ọjọgbọn Akintoye niluu Ado-Ekiti ati pe ki ijọba fi awọn ọdaran to ṣiṣẹ ibi jofin. Eyi ni yoo jẹ k'awọn ọmọ Naijiria le mọ pe ijọba ko lo wa nidi ọrọ naa. Ohun kan to le mu opin ba ipe fun iyapa lara Naijiria ni ki Buhari ṣeto lati da Naijiria pada si iwe ofin ilẹ wa ọdun 1966  to fun ẹkun kọọkan lagbara lati da wa.


Fun idi eyi, a n kepe ijọba apapọ lati ṣe iwadii ikọlu si kọ ile Ọjọgbọn Akintoye niluu Ado-Ekiti ati pe ki ijọba fi awọn ọdaran to ṣiṣẹ ibi jofin. Eyi ni yoo jẹ k'awọn ọmọ Naijiria le mọ pe ijọba ko lo wa nidi ọrọ naa. Ohun kan to le mu opin ba ipe fun iyapa lara Naijiria ni ki Buhari ṣeto lati da Naijiria pada si iwe ofin ilẹ wa ọdun 1966  to fun ẹkun kọọkan lagbara lati da wa. Ọna miran ni pe ijọba Buhari ni lati ṣe agbeyẹwo abọ apero ọmọ Naijiria to waye lasiko ijọba Aarẹ ana, Goodluck Jonathan. Ijọba Buhari gbọdọ mọ pe igbesẹ lati pa Igboho, Kanu ati Ọjọgbọn Akintoye kọ ni ọna lati dẹkun ipe fun iyapa lara orilẹ-ede Naijiria. Koda, awọn eeyan mii yoo tun dide yatọ sí Igboho, Kanu ati Akintoye  ayafi ti ijọba ba gba lati ṣe atunto Naijiria loku."


Ọna miran ni pe ijọba Buhari ni lati ṣe agbeyẹwo abọ apero ọmọ Naijiria to waye lasiko ijọba Aarẹ ana, Goodluck Jonathan. Ijọba Buhari gbọdọ mọ pe igbesẹ lati pa Igboho, Kanu ati Ọjọgbọn Akintoye kọ ni ọna lati dẹkun ipe fun iyapa lara orilẹ-ede Naijiria. Koda, awọn eeyan mii yoo tun dide yatọ sí Igboho, Kanu ati Akintoye  ayafi ti ijọba ba gba lati ṣe atunto Naijiria loku." Ileesẹ ọlọpa ipinlẹ Ekiti lo ti mu ike ọta ibọn AK47 ti wọn ri nile adari ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua, Ọjọgbọn Banji Akintoye, lẹyin ti awọn agbebọn ti a ko mọ ẹyẹ to ṣu wọn, ṣabẹwo si ile rẹ ni Satide to kọja. Ọlọdẹ to n ṣọ ile naa, Mudasiru Olanrewaju, sọ fun BBC News Yoruba nilu Ado Ekiti pe awọn ọlọpa lo mu ọta naa lakoko ti wọn ṣe abẹwo si ile naa lẹyin awuyewuye to waye lori iṣẹlẹ ọun. Olanrewaju ṣalaye pe awọn agbebọn ti oun ko ri ṣabẹwo si ile alagba Banji Akintoye, ẹni to ti le ni ọgọrin ọdun, to wa lagbegbe Similoluwa nilu Ado Ekiti, ni aago mẹfa kọja iṣẹju diẹ laarọ ọjọ Satide.


Ileesẹ ọlọpa ipinlẹ Ekiti lo ti mu ike ọta ibọn AK47 ti wọn ri nile adari ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua, Ọjọgbọn Banji Akintoye, lẹyin ti awọn agbebọn ti a ko mọ ẹyẹ to ṣu wọn, ṣabẹwo si ile rẹ ni Satide to kọja. Ọlọdẹ to n ṣọ ile naa, Mudasiru Olanrewaju, sọ fun BBC News Yoruba nilu Ado Ekiti pe awọn ọlọpa lo mu ọta naa lakoko ti wọn ṣe abẹwo si ile naa lẹyin awuyewuye to waye lori iṣẹlẹ ọun. Olanrewaju ṣalaye pe awọn agbebọn ti oun ko ri ṣabẹwo si ile alagba Banji Akintoye, ẹni to ti le ni ọgọrin ọdun, to wa lagbegbe Similoluwa nilu Ado Ekiti, ni aago mẹfa kọja iṣẹju diẹ laarọ ọjọ Satide. O ni awọn janduju naa lo da ibọn bo orule ati ogiri yara oun to wa lẹgbẹ fẹnsi ile naa, nibiti wọn gba wọ inu ọgba. O ni oun ko ri ẹnikẹni nigba ti ohun jade amọ oun ri ike ọta ibọn nilẹ ati tabili kan ti o bajẹ  lẹyin wakati diẹ tohun fẹẹ lo wẹ O wipe lọgan lohun fi iṣẹlẹ naa to olori alaabo adugbo naa, Omotayo Olatunji, leti to si pe awọn ọlọpa. Olanrewaju fikun pe awọn ọlọpa wa lọjọ naa ti wọn si tun pada wa lọjọru, ti wọn fi gba ike ọta ibọn naa lọ.


O ni awọn janduju naa lo da ibọn bo orule ati ogiri yara oun to wa lẹgbẹ fẹnsi ile naa, nibiti wọn gba wọ inu ọgba. O ni oun ko ri ẹnikẹni nigba ti ohun jade amọ oun ri ike ọta ibọn nilẹ ati tabili kan ti o bajẹ  lẹyin wakati diẹ tohun fẹẹ lo wẹ O wipe lọgan lohun fi iṣẹlẹ naa to olori alaabo adugbo naa, Omotayo Olatunji, leti to si pe awọn ọlọpa. Olanrewaju fikun pe awọn ọlọpa wa lọjọ naa ti wọn si tun pada wa lọjọru, ti wọn fi gba ike ọta ibọn naa lọ. Ọga awọn ẹṣọ agbegbe ọhun, Olatunji, nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ wipe igba akọkọ niyi ti irufẹ iṣẹlẹ naa yoo ṣẹ ni agbeegbe naa. O fikun pe awọn agbaagba lagbegbe naa ti forikori lori bi eto aabo yoo ṣe nipọn sii lagbeegbe naa. Alakoso fun ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua nipinlẹ Ekiti, Alufa Praise Ayodele wa bu ẹnu atẹ lu iṣẹlẹ ikọlu naa, o si rọ ileesẹ ọlọpa lati tu iṣu ọrọ naa de isalẹ ikoko.


Ọga awọn ẹṣọ agbegbe ọhun, Olatunji, nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ wipe igba akọkọ niyi ti irufẹ iṣẹlẹ naa yoo ṣẹ ni agbeegbe naa. O fikun pe awọn agbaagba lagbegbe naa ti forikori lori bi eto aabo yoo ṣe nipọn sii lagbeegbe naa. Alakoso fun ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua nipinlẹ Ekiti, Alufa Praise Ayodele wa bu ẹnu atẹ lu iṣẹlẹ ikọlu naa, o si rọ ileesẹ ọlọpa lati tu iṣu ọrọ naa de isalẹ ikoko. Alukoro fun ileesẹ ọlọpa nipinlẹ Ekiti, Sunday Abutu, ni iṣẹlẹ ọhun ni awọn akọroyin ti pariwo rẹ ju bo ṣe yẹ lọ tori pe kii ṣe ikọlu bi wọn ṣe wi. Abutu ṣee lalaye pe ileesẹ ọlọpa ti mu ike ọta ibọn ti wọn ri nibẹ fun ayẹwo to peye lati le ṣiṣọ loju eegun ọrọ naa. Bo tilẹ jẹ pe oju ọta ṣi wa lara ile alagba Akintoye ti a ko si tii mọ awọn to ṣe iṣẹ naa, alaafia lo ti pada jọba lagbegbe ọun.


Alukoro fun ileesẹ ọlọpa nipinlẹ Ekiti, Sunday Abutu, ni iṣẹlẹ ọhun ni awọn akọroyin ti pariwo rẹ ju bo ṣe yẹ lọ tori pe kii ṣe ikọlu bi wọn ṣe wi. Abutu ṣee lalaye pe ileesẹ ọlọpa ti mu ike ọta ibọn ti wọn ri nibẹ fun ayẹwo to peye lati le ṣiṣọ loju eegun ọrọ naa. Bo tilẹ jẹ pe oju ọta ṣi wa lara ile alagba Akintoye ti a ko si tii mọ awọn to ṣe iṣẹ naa, alaafia lo ti pada jọba lagbegbe ọun. Ẹgbẹ Ilana Omo Oodua to n pe fun iyapa orile-ede Yoruba lara Naijiria ti kede pe awọn agbebọn kan  kọlu ile adari ẹgbẹ naa, Ọjọgbọn Banji Akintoye to wa niluu Ado-Ekiti. Alukoro ẹgbẹ naa, Maxwell Adeleye ṣalaye ninu atẹjade to fi sita pe ọjọ Abamẹta, Ọgbọnjọ oṣu Kẹwaa ọdun 2021 ni iṣẹlẹ ọhun waye. Adeleye sọ pe awọn agbebọn naa gun ori aga to wa ni iwaju ile Akintoye ti wọn sì bẹrẹ sí ní yinbọn mọ geeti ile naa.


Ẹgbẹ Ilana Omo Oodua to n pe fun iyapa orile-ede Yoruba lara Naijiria ti kede pe awọn agbebọn kan  kọlu ile adari ẹgbẹ naa, Ọjọgbọn Banji Akintoye to wa niluu Ado-Ekiti. Alukoro ẹgbẹ naa, Maxwell Adeleye ṣalaye ninu atẹjade to fi sita pe ọjọ Abamẹta, Ọgbọnjọ oṣu Kẹwaa ọdun 2021 ni iṣẹlẹ ọhun waye. Adeleye sọ pe awọn agbebọn naa gun ori aga to wa ni iwaju ile Akintoye ti wọn sì bẹrẹ sí ní yinbọn mọ geeti ile naa. Amọ, Ọjọgbọn Akintoye ko sì nile lasiko ikọlu naa ko sí si ẹni tó farapa nibi iṣẹlẹ ọhun. Alukoro ẹgbẹ Ilana Omo Oodua ni ọta ibọn ti o ṣeeṣe ki o jẹ AK-47 wa nilẹ ninu ile Ọjọgbọn Akintoye. O ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ekiti ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ naa.


Amọ, Ọjọgbọn Akintoye ko sì nile lasiko ikọlu naa ko sí si ẹni tó farapa nibi iṣẹlẹ ọhun. Alukoro ẹgbẹ Ilana Omo Oodua ni ọta ibọn ti o ṣeeṣe ki o jẹ AK-47 wa nilẹ ninu ile Ọjọgbọn Akintoye. O ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ekiti ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ naa. Ọmọbibi ilu Ado-Ekiti ni Akintoye n ṣe. Ọjọgbọn Akintoye ṣoju ipinlẹ Ondo atijọ gẹgẹ bí sẹnẹtọ laarin ọdun 1979 sí 1983 nigba ijọba Ààrẹ Shehu Shagari. Akintoye lo n ṣe agbatẹru ipe fún iyapa iran Yoruba kuro lara Naijiria.


Ọmọbibi ilu Ado-Ekiti ni Akintoye n ṣe. Ọjọgbọn Akintoye ṣoju ipinlẹ Ondo atijọ gẹgẹ bí sẹnẹtọ laarin ọdun 1979 sí 1983 nigba ijọba Ààrẹ Shehu Shagari. Akintoye lo n ṣe agbatẹru ipe fún iyapa iran Yoruba kuro lara Naijiria.


Sunday Igboho: Kódà kó jẹ́ pé ẹranko lẹ dé mọ́lẹ̀, yóò ṣe àìsàn ká tó wa sọ ọmọ èèyàn - Alhaji Ajikobi

Laipẹ yii ni ọrọ ipo ilera ti adari awọn ajafẹtọ Yoruba Nation, oloye Sunday Adeyemọ bẹrẹ si ni kọ awọn ololufẹ rẹ lominu. Bẹẹ si ni oriṣiriṣi iroyin lo ti n jade nipa rẹ amọ  ninu ifọrọwanilẹnu BBC yoruba pẹlu Alhaji Yussuf Ajikobi, ọkan lara awọn to sunmọ Sunday Igboho bi eti to si n ṣe agbatẹru rẹ pẹlu awọn ọpọlọpọ mii to darukọ. "Ẹlọmii, ọjọ to gbọ pe wọn mu oloye Sunday Igboho ni aarẹ ti bẹrẹ si ni ṣe oun naa". Wo ohun tí Baba Ijesha sọ fún BBC níbi ìgbẹ́jọ́ rẹ̀ tó wáyé lónìí 'Olóyè Sunday Igboho fi ọ̀rọ̀ kánmọ́ kánmọ́ ráńṣẹ́ láti Cotonou nípà owó ìtọ́jú ìlera rẹ̀' Ka nípa nkán tí Iyabo Ojo àti àwọn èèkàn amúlúdùn sọ lórí 'sex tape' Tiwa Savage EndSARS: Atúpalẹ́ rèé lórí ìkọlù  tó wáyé ní Lekki Toll Gate lọ́jọ́ 20 Oct, 2020 Sanwo-Olu ti gba àwòrán rẹ̀ lọ́wọ́ Boda Taiye Oniyakuya 'Mi ò yàtọ sí Krìstẹni tàbí Mùsùlùmí tóun náà da ẹsìn rẹ pọ mọ jíjẹ Dokita, Babaláwo Dókítà l'èmi' Alhaji Ajikobi jẹ ko di mimọ pe nibi ti ọrọ de duro bayii, awọn lọba lọba Yoruba gbudọ dide lati kopa ninu wiwa itusilẹ Oloye Sunday Igboho kuro lẹwọn to wa ni orilẹede Benin Republic. Ajikobi ni lojoojumọ ni ilera Sunday Igboho n mẹhẹ sii to si nilo amojuto kanmọ kanmọ. O fi kun un pe koda o ṣeeṣe pe iru itọju ti wọ́n n fun un latimọle gan lo n dakun aisan to n ṣee.


Wo ohun tí Baba Ijesha sọ fún BBC níbi ìgbẹ́jọ́ rẹ̀ tó wáyé lónìí 'Olóyè Sunday Igboho fi ọ̀rọ̀ kánmọ́ kánmọ́ ráńṣẹ́ láti Cotonou nípà owó ìtọ́jú ìlera rẹ̀' Ka nípa nkán tí Iyabo Ojo àti àwọn èèkàn amúlúdùn sọ lórí 'sex tape' Tiwa Savage EndSARS: Atúpalẹ́ rèé lórí ìkọlù  tó wáyé ní Lekki Toll Gate lọ́jọ́ 20 Oct, 2020 Sanwo-Olu ti gba àwòrán rẹ̀ lọ́wọ́ Boda Taiye Oniyakuya 'Mi ò yàtọ sí Krìstẹni tàbí Mùsùlùmí tóun náà da ẹsìn rẹ pọ mọ jíjẹ Dokita, Babaláwo Dókítà l'èmi' Alhaji Ajikobi jẹ ko di mimọ pe nibi ti ọrọ de duro bayii, awọn lọba lọba Yoruba gbudọ dide lati kopa ninu wiwa itusilẹ Oloye Sunday Igboho kuro lẹwọn to wa ni orilẹede Benin Republic. Ajikobi ni lojoojumọ ni ilera Sunday Igboho n mẹhẹ sii to si nilo amojuto kanmọ kanmọ. O fi kun un pe koda o ṣeeṣe pe iru itọju ti wọ́n n fun un latimọle gan lo n dakun aisan to n ṣee. Àlàyé rèé lórí ohun tó ń fa ẹ̀kúnwó gegele lórí owó orí afẹ́fẹ́ ìdáná gáàsì Ọmọ ilé ẹ̀kọ́ UI méjì fórí kó ọta ìbọn lọ́jọ́ kan ṣoṣo, wọ́n pàdánù ẹ̀mí wọn láàrin wákàtí mẹ́rìnlélógún Ìdí tí Ooni Ogunwusi fi gbé ọmọ rẹ̀ obìnrin tó ṣe ọjọ́ ìbí 28 sáyé àti bó ṣe tọ́ ọ dàgbà Wo ajá yìí tóo lè fi "Remote" rán níṣẹ́ tàbí rí ojú olè tó ń rí, ìpínlẹ̀ Ondo ló wà


Àlàyé rèé lórí ohun tó ń fa ẹ̀kúnwó gegele lórí owó orí afẹ́fẹ́ ìdáná gáàsì Ọmọ ilé ẹ̀kọ́ UI méjì fórí kó ọta ìbọn lọ́jọ́ kan ṣoṣo, wọ́n pàdánù ẹ̀mí wọn láàrin wákàtí mẹ́rìnlélógún Ìdí tí Ooni Ogunwusi fi gbé ọmọ rẹ̀ obìnrin tó ṣe ọjọ́ ìbí 28 sáyé àti bó ṣe tọ́ ọ dàgbà Wo ajá yìí tóo lè fi "Remote" rán níṣẹ́ tàbí rí ojú olè tó ń rí, ìpínlẹ̀ Ondo ló wà


IPOB Sit at Home: Ẹ̀yin ọmọ Yoruba ẹ darapọ̀ mọ́ wa látí tako ìjọba Naijiria lórí àtìmọ́lé Nnamdi Kanu

Ẹgbẹ ajijagbara to n pe fun Biafra Nation, IPOB ti kesi awọn ọmọ Yoruba ati gbungun Naijiria lati darapọ mọ ifẹhọnuhan awọn lati tako ijọba Naijiria lori atimọle Nnamdi Kanu. Ẹgbẹ IPOB ni awọn n ṣe ifẹhọnuhan nipa jijoko si ile lọna ati gbe wa si ileẹjọ ni Ọjọ Kọkanlelogun, Osu Kẹwaa, ọdun 2021. IPOB ni aṣẹ ti awọn pa fun awọn eniyan lati joko sile fun oṣu kan ni lati ṣe atilẹyin fun Nnamdi Kanu to wa ni apanpẹ ajọ DSS. Ninu atẹjade ti agbẹnusọ ẹgbẹ IPOB, Emma Powerful fi lede lo ti kesi gbogbo awọn oniṣowo to jẹ ẹya Igbo ni ile ni oko lati ti ileeṣẹ wọn fun oṣu kan lọna ati ṣe atilẹyin fun Kanu. ''Awa ẹgbẹ IPOB n kesi awọn ekeji wa to n ja fun ominira ilẹ Yoruba ati awn to wa ni gbungun Naijiria lati darapọ mọ wa fun osu kan lai lọ si ibi iṣẹ gẹgẹ bi atilẹyin fun olori wa, Nnamdi Kanui.'' ''Gbogbo ẹyin ololufẹ Biafra ni ile ni oko to fi mọ awọn ẹlẹsin Kristeni to wa iha Ariwa orilẹede Naijiria, amọ ti ijọba Naijiria n fi iya jẹ, ẹ darapọ mọ wa ki a jọ satilẹyin fun Nnamdi Kanu.''


Ninu atẹjade ti agbẹnusọ ẹgbẹ IPOB, Emma Powerful fi lede lo ti kesi gbogbo awọn oniṣowo to jẹ ẹya Igbo ni ile ni oko lati ti ileeṣẹ wọn fun oṣu kan lọna ati ṣe atilẹyin fun Kanu. ''Awa ẹgbẹ IPOB n kesi awọn ekeji wa to n ja fun ominira ilẹ Yoruba ati awn to wa ni gbungun Naijiria lati darapọ mọ wa fun osu kan lai lọ si ibi iṣẹ gẹgẹ bi atilẹyin fun olori wa, Nnamdi Kanui.'' ''Gbogbo ẹyin ololufẹ Biafra ni ile ni oko to fi mọ awọn ẹlẹsin Kristeni to wa iha Ariwa orilẹede Naijiria, amọ ti ijọba Naijiria n fi iya jẹ, ẹ darapọ mọ wa ki a jọ satilẹyin fun Nnamdi Kanu.'' ''Iya ati iṣẹ ti awọn Fulani ọdaran darandaran fi n jẹ awọn eniyan ti to gẹ, to fi mọ ipaniyan ati ifiyajẹni ni ọna aitọ.'' ''Asiko ti to lati jẹ ki ijọba ati awọn Fulani darandaran yii mọ wi pe a kii ṣe atẹmẹrẹ, ki wọn ye e fi iya jẹ wa mọ.'' ''A parọwa si gbogbo awọn eniyan lati koju ijọba apapọ nipa jijoko si ile wọn titi ti Ajọ DSS yoo fi mu Nnamdi Kanu wa si ileẹjọ fun igbẹjọ rẹ ninu oṣu yii.''


''Iya ati iṣẹ ti awọn Fulani ọdaran darandaran fi n jẹ awọn eniyan ti to gẹ, to fi mọ ipaniyan ati ifiyajẹni ni ọna aitọ.'' ''Asiko ti to lati jẹ ki ijọba ati awọn Fulani darandaran yii mọ wi pe a kii ṣe atẹmẹrẹ, ki wọn ye e fi iya jẹ wa mọ.'' ''A parọwa si gbogbo awọn eniyan lati koju ijọba apapọ nipa jijoko si ile wọn titi ti Ajọ DSS yoo fi mu Nnamdi Kanu wa si ileẹjọ fun igbẹjọ rẹ ninu oṣu yii.'' ''Mazi Nnamdi Kanu jẹ ajijagbara to n ja fun ẹtọ awọn eniyan paapaa ni orilẹede Naijiria , ti ko si fi igba kan hu iwa ibajẹ si ẹnikẹni.'' ''O ṣeni laanu pe Ajọ DSS ti i mole lai gbe lọ si ileẹjọ lọna ati fi iya jẹ ni atimọle to wa naa.'' Osu Keje, ọdun 2021 ni ijọba Naijiria ati DSS fi panpẹ ọba mu Nnamdi Kanu lati oke okun wa si Naijiria, ti wọn si ti tii mole lati igba naa.


''Mazi Nnamdi Kanu jẹ ajijagbara to n ja fun ẹtọ awọn eniyan paapaa ni orilẹede Naijiria , ti ko si fi igba kan hu iwa ibajẹ si ẹnikẹni.'' ''O ṣeni laanu pe Ajọ DSS ti i mole lai gbe lọ si ileẹjọ lọna ati fi iya jẹ ni atimọle to wa naa.'' Osu Keje, ọdun 2021 ni ijọba Naijiria ati DSS fi panpẹ ọba mu Nnamdi Kanu lati oke okun wa si Naijiria, ti wọn si ti tii mole lati igba naa. Ni Osu Keje, ni adajọ ni ileẹjọ giga ti ilu Abuja, Binta Nyako paṣẹ fun ijọba apapọ lati mu Kanu wa si ileẹjọ ninu Osu Kẹwaa yii, ki igbẹjọ rẹ le tẹsiwaju.


Ni Osu Keje, ni adajọ ni ileẹjọ giga ti ilu Abuja, Binta Nyako paṣẹ fun ijọba apapọ lati mu Kanu wa si ileẹjọ ninu Osu Kẹwaa yii, ki igbẹjọ rẹ le tẹsiwaju.


Nigeria at 61: Ikọ̀ Boko Haram, ìbò June 12, ìwọ́de EndSARS wà lára ìṣẹ̀lẹ̀ tí kò bá sọ Nàíjíríà sójú ogun

Orilẹede Naijiria jẹ orilẹede to n san fun wara ati oyin, ti ọba oke si fi ọpọ ohun alumọọni jinki rẹ, ki ogun abẹle to wọle de lọdun 1967. Bakan naa ni awọn ọlọpọlọ pipe ẹda kun orilẹede yii dẹnu ni ẹka eto iselu, ọrọ aje, eto ẹkọ, imọ ẹrọ, eto ilera ati bẹẹ bẹẹ lọ. Sugbọn ni aarin ọdun mọkanlelọgọta ti Naijiria ti n tukọ ara rẹ, lai si ọwọ awọn eebo amunisin nibẹ, oju ti ri. Ọ̀rọ̀ Buhari lọ́jọ́ Òmìnira 2021: A ṣetán láti fi gbogbo ẹni tó bá rúfin sí gbaga òfin Aara ti san, atẹgun nla ati iji lile ti fẹ pẹlu, koda, iji ti ja lorilẹede Naijiria, eyi to ti dunkooko mọ eto irẹpọ ati isọkan orilẹede yii, diẹ si lo ku ki orilẹede yii tuka. Ọba Oke nikan si lo mọ idi taa fi wa papọ titi di oni, bi o tilẹ jẹ pe diẹ lo ku, ki iji da omi inu agbọn orilẹede Naijiria nu, paapaa lati ipasẹ ogun abẹle ta ja kọja. Amọ lero ti awọn eeyan kan, orilẹede yii ko tii kọgbọn rara lati ipasẹ ogun abẹle naa, ta ba wo awọn iwa adaluru ta tun n hu.


Ọ̀rọ̀ Buhari lọ́jọ́ Òmìnira 2021: A ṣetán láti fi gbogbo ẹni tó bá rúfin sí gbaga òfin Aara ti san, atẹgun nla ati iji lile ti fẹ pẹlu, koda, iji ti ja lorilẹede Naijiria, eyi to ti dunkooko mọ eto irẹpọ ati isọkan orilẹede yii, diẹ si lo ku ki orilẹede yii tuka. Ọba Oke nikan si lo mọ idi taa fi wa papọ titi di oni, bi o tilẹ jẹ pe diẹ lo ku, ki iji da omi inu agbọn orilẹede Naijiria nu, paapaa lati ipasẹ ogun abẹle ta ja kọja. Amọ lero ti awọn eeyan kan, orilẹede yii ko tii kọgbọn rara lati ipasẹ ogun abẹle naa, ta ba wo awọn iwa adaluru ta tun n hu. Koda, aimọye awọn isẹlẹ adaluru lo ti waye, ti ko ba tun pada di ogun abẹle miran, amọ ti Ọba oke ba wa dẹkun rẹ. Idi ree ti BBC Yoruba fi wọ inu itan lọ lati se agbeyẹwo igba meje ọtọọtọ ti ẹpọn agbo Naijiria ti mi, amọ ti Ọlọrun ko jẹ ko ja, ba se n se ajọdun ominira. Ọpọ ọmọ Naijiria, paapaa awọn ọdọ ni ko le gbagbe iwọde EndSARS yii, eyi to ku diẹ ko sọ Naijria sinu ogun abẹle miran.


Koda, aimọye awọn isẹlẹ adaluru lo ti waye, ti ko ba tun pada di ogun abẹle miran, amọ ti Ọba oke ba wa dẹkun rẹ. Idi ree ti BBC Yoruba fi wọ inu itan lọ lati se agbeyẹwo igba meje ọtọọtọ ti ẹpọn agbo Naijiria ti mi, amọ ti Ọlọrun ko jẹ ko ja, ba se n se ajọdun ominira. Ọpọ ọmọ Naijiria, paapaa awọn ọdọ ni ko le gbagbe iwọde EndSARS yii, eyi to ku diẹ ko sọ Naijria sinu ogun abẹle miran. Awọn ọdọ Naijiria lo ko ara wọn jọ lati tako iwa ika ati ifiyajẹni tawọn ọlọpaa n hu, paapaa awọn ikọ ọlọpaa to n gbogun tiwa idigunjale ni Naijiria, ti wọn n pe ni SARS. Awọn ọdọ lo yari pe ki ijọba apapọ wọgile ikọ naa nitori iwa ika ti wọn n hu sawọn ọdọ ati bi wọn se n pa wọn ni ipakupa. Laarin osu kẹsan si ikẹwa ọdun 2020 ni awọn ọdọ yii fi n se iwọde alagbara eyi to mu ki ijọba kede pe oun tu ikọ SARS naa ka.


Awọn ọdọ Naijiria lo ko ara wọn jọ lati tako iwa ika ati ifiyajẹni tawọn ọlọpaa n hu, paapaa awọn ikọ ọlọpaa to n gbogun tiwa idigunjale ni Naijiria, ti wọn n pe ni SARS. Awọn ọdọ lo yari pe ki ijọba apapọ wọgile ikọ naa nitori iwa ika ti wọn n hu sawọn ọdọ ati bi wọn se n pa wọn ni ipakupa. Laarin osu kẹsan si ikẹwa ọdun 2020 ni awọn ọdọ yii fi n se iwọde alagbara eyi to mu ki ijọba kede pe oun tu ikọ SARS naa ka. Amọ eyi ko mu kawọn ọdọ naa dẹkun iwọde ọhun, ti wọn si n gbe idi dina lati dena lilọ bibọ ọkọ ati ero, titu ọgba ẹwọn silẹ, kikọlu awọn osisẹ ọlọpaa, ti wọn si tun n kslu awọn ileesẹ ati dukia ijọba gbogbo. Idi ree tawọn ipinlẹ kan fi kede ofin konile o gbele lọna ati fopin si ifẹhonuhan awọn ọdọ yii. Sugbọn ni ogunjọ osu Kẹwa ọdun 2020, tijọba ipinlẹ Eko kede ofin konile o gbele tiẹ, ni iroyin tan kalẹ ni irọlẹ ọjọ naa pe awọn ologun ti lọ kọlu awọn ọdọ to n se iwọde lẹnu iloro Lekki nilu Eko.


Amọ eyi ko mu kawọn ọdọ naa dẹkun iwọde ọhun, ti wọn si n gbe idi dina lati dena lilọ bibọ ọkọ ati ero, titu ọgba ẹwọn silẹ, kikọlu awọn osisẹ ọlọpaa, ti wọn si tun n kslu awọn ileesẹ ati dukia ijọba gbogbo. Idi ree tawọn ipinlẹ kan fi kede ofin konile o gbele lọna ati fopin si ifẹhonuhan awọn ọdọ yii. Sugbọn ni ogunjọ osu Kẹwa ọdun 2020, tijọba ipinlẹ Eko kede ofin konile o gbele tiẹ, ni iroyin tan kalẹ ni irọlẹ ọjọ naa pe awọn ologun ti lọ kọlu awọn ọdọ to n se iwọde lẹnu iloro Lekki nilu Eko. Ọpọ ọdọ ni wọn lo jalaisi lọjọ naa, tawọn miran si fara pa bi o tilẹ jẹ pe ileesẹ ologun ni oun ko yin ọta ibọn to le gbẹmi eeyan nibẹ. Isẹlẹ naa lo mu ki ibinu awọn ọdọ tubọ ru soke, ti awọn janduku kan si ya si igboro lọjọ keji yika Naijiria, wọn n jo ile, mọto, ileesẹ ijọba, agọ ọlọpaa, bẹẹ ni ọpọ ẹmi ba rogbodiyan naa rin. Ọpọ Ọba oke ti ko jẹ ki ọrọ naa ju bo se wa lọ, ko to ba wa bomi pa ina rẹ, amọ rabaraba isẹlẹ naa ko ti tan nilẹ ni Naijiria.


Ọpọ ọdọ ni wọn lo jalaisi lọjọ naa, tawọn miran si fara pa bi o tilẹ jẹ pe ileesẹ ologun ni oun ko yin ọta ibọn to le gbẹmi eeyan nibẹ. Isẹlẹ naa lo mu ki ibinu awọn ọdọ tubọ ru soke, ti awọn janduku kan si ya si igboro lọjọ keji yika Naijiria, wọn n jo ile, mọto, ileesẹ ijọba, agọ ọlọpaa, bẹẹ ni ọpọ ẹmi ba rogbodiyan naa rin. Ọpọ Ọba oke ti ko jẹ ki ọrọ naa ju bo se wa lọ, ko to ba wa bomi pa ina rẹ, amọ rabaraba isẹlẹ naa ko ti tan nilẹ ni Naijiria. Igba keji ti isọkan ati ifẹsẹmulẹ Naijiria yoo mi pupọ nilẹ ni asiko ti ijọba ologun Ibrahim Badamosi Babangida wọgile eto idibo aarẹ ta di lọjọ kejila osu Kẹfa ọdun 1993. Eto idibo aarẹ naa, ti wọn ni Oloye MKO Abiola lo bori rẹ, nijọba ologun Babangida wọgile, eyi to fa laasigbo nla, paapaa nilẹ Yoruba. Awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ ajafẹtọ ẹni nilẹ yii ati ni awujọ agbaye lapapọ ni wọn gbọnmu lori igbesẹ naa ti oniruuru iwọde ati atako si n waye.


Igba keji ti isọkan ati ifẹsẹmulẹ Naijiria yoo mi pupọ nilẹ ni asiko ti ijọba ologun Ibrahim Badamosi Babangida wọgile eto idibo aarẹ ta di lọjọ kejila osu Kẹfa ọdun 1993. Eto idibo aarẹ naa, ti wọn ni Oloye MKO Abiola lo bori rẹ, nijọba ologun Babangida wọgile, eyi to fa laasigbo nla, paapaa nilẹ Yoruba. Awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ ajafẹtọ ẹni nilẹ yii ati ni awujọ agbaye lapapọ ni wọn gbọnmu lori igbesẹ naa ti oniruuru iwọde ati atako si n waye. Lasiko naa, ara ko rọ okun, bẹẹ ni ko rọ adiẹ pẹlu, tawọn osisẹ gunle iyansẹlodi, awọn osisẹ elepo rọbi ko sisẹ, ohun gbogbo dẹnu kọlẹ, ti ẹya Yoruba si n dunkooko lati ya kuro nilẹ Naijiria ti wọn ko ba kede oloye Abiola bii aarẹ Naijiria. Nitori ọrọ yii nijọba Babangida fi yẹba kuro lori aleefa, ti ijọba ologun miran, ti Sani Abacha lewaju rẹ, si gba akoso orilẹede yii lọwọ rẹ. Sugbọn sibẹ, ilu ko tuba tusẹ, titi ti Sani Abacha fi ku sori aleefa, MKO Abiola naa jade laye, ti ijọba ologun Abubakar Salami si gba akoso orilẹede yii lọdun 1998.


Lasiko naa, ara ko rọ okun, bẹẹ ni ko rọ adiẹ pẹlu, tawọn osisẹ gunle iyansẹlodi, awọn osisẹ elepo rọbi ko sisẹ, ohun gbogbo dẹnu kọlẹ, ti ẹya Yoruba si n dunkooko lati ya kuro nilẹ Naijiria ti wọn ko ba kede oloye Abiola bii aarẹ Naijiria. Nitori ọrọ yii nijọba Babangida fi yẹba kuro lori aleefa, ti ijọba ologun miran, ti Sani Abacha lewaju rẹ, si gba akoso orilẹede yii lọwọ rẹ. Sugbọn sibẹ, ilu ko tuba tusẹ, titi ti Sani Abacha fi ku sori aleefa, MKO Abiola naa jade laye, ti ijọba ologun Abubakar Salami si gba akoso orilẹede yii lọdun 1998. Ijọba Salami yii lo seto idibo mii, ti Oloye Olusegun Obasanjọ fi jawe olubori ninu ibo aarẹ to waye lọdun 1999, eyi to fopin si laasigbo oselu ati ti ẹlẹya mẹya naa. Ọba oke si lo mu ki ẹsẹ Naijiria duro re pada, bibẹẹkọ, wahala ibo June 12 ko ba ti ree isọkan ati irẹpọ Naijiria ni ẹfasẹ. Isẹlẹ miran to tun n dunkooko mọ isọkan ati irẹpọ orilẹede Naijiria, to si tun wa nibẹ lọwọlọwọ bayii ni idasilẹ ati ọsẹ ikọ adunkooko msni Boko Haram.


Ijọba Salami yii lo seto idibo mii, ti Oloye Olusegun Obasanjọ fi jawe olubori ninu ibo aarẹ to waye lọdun 1999, eyi to fopin si laasigbo oselu ati ti ẹlẹya mẹya naa. Ọba oke si lo mu ki ẹsẹ Naijiria duro re pada, bibẹẹkọ, wahala ibo June 12 ko ba ti ree isọkan ati irẹpọ Naijiria ni ẹfasẹ. Isẹlẹ miran to tun n dunkooko mọ isọkan ati irẹpọ orilẹede Naijiria, to si tun wa nibẹ lọwọlọwọ bayii ni idasilẹ ati ọsẹ ikọ adunkooko msni Boko Haram. Gẹgẹ ba se gbọ, ikọ alatilẹyin awọn oloselu ni ikọ naa, eyi ti Mohammed Yussuf ko sodi, amọ nigba to ya lo parada di ijọ ẹlẹsin Islam. Ikọ Boko Haram yii lo n beere pe oun n fẹ amulo ofin Sharia lorilẹede Naijiria, ti ko si gbọdọ si ohunkohun to jọ mọ ẹkọ iwe tabi ọlaju igbalode. Awọn ọmọ ikọ Boko Haram yii wa gbagbo sori nigba ti asaaju wọn, Mohammed ku si ahamọ awọn agbofinro, ti wọn si bẹrẹ si ni soro bii agbọn.


Gẹgẹ ba se gbọ, ikọ alatilẹyin awọn oloselu ni ikọ naa, eyi ti Mohammed Yussuf ko sodi, amọ nigba to ya lo parada di ijọ ẹlẹsin Islam. Ikọ Boko Haram yii lo n beere pe oun n fẹ amulo ofin Sharia lorilẹede Naijiria, ti ko si gbọdọ si ohunkohun to jọ mọ ẹkọ iwe tabi ọlaju igbalode. Awọn ọmọ ikọ Boko Haram yii wa gbagbo sori nigba ti asaaju wọn, Mohammed ku si ahamọ awọn agbofinro, ti wọn si bẹrẹ si ni soro bii agbọn. Wọn ri atilẹyin ikọ agbesunmọmi lagbaye, Al Queda gba, tawọn naa si bẹrẹ si ni yin ado oloro kaakiri orilẹede Naijiria. Bi o tilẹ jẹ pe ẹkun ariwa ni ọwọja ikọ afẹjẹwẹ Boko Haram naa pọ si, sibẹ, awọn eeyan ẹkun iwọ oorun ati ila oorun guusu Naijiria naa n mọ ipa rẹ lara. Awọn ọmọ ikọ Boko Haram maa n jo ile, pa eeyan bo se wu wọn, wọn n ji eeyan gbe gba owo, ti wọn ko si mọ ọmọde tabi agba, koda, eremọde ni ado oloro jiju jẹ fun wọn.


Wọn ri atilẹyin ikọ agbesunmọmi lagbaye, Al Queda gba, tawọn naa si bẹrẹ si ni yin ado oloro kaakiri orilẹede Naijiria. Bi o tilẹ jẹ pe ẹkun ariwa ni ọwọja ikọ afẹjẹwẹ Boko Haram naa pọ si, sibẹ, awọn eeyan ẹkun iwọ oorun ati ila oorun guusu Naijiria naa n mọ ipa rẹ lara. Awọn ọmọ ikọ Boko Haram maa n jo ile, pa eeyan bo se wu wọn, wọn n ji eeyan gbe gba owo, ti wọn ko si mọ ọmọde tabi agba, koda, eremọde ni ado oloro jiju jẹ fun wọn. O tiẹ to akoko kan, ti ẹkun guusu Naijiria n beere pe ti ajọse ko ba see se, ki wsn jẹ ki onikaluku pinya, ki alaafia lee jọba. Ọpọ ẹmi lo bọ sọwọ awọn ọmọ ikọ Boko Haram eyi to si tun n peleke si bayii, bi o tilẹ jẹ pe ẹkun ariwa Naijiria lo n fi ara gba ikọlu wọn julọ. Sugbọn nigba ti ina wọn jo de ori koko, akude nla lo mu wọ isọkan ati irẹpọ Naijiria, ọpẹ Ọlọrun ti ko si fẹ ki okun irẹpọ ati isọkan ja ni orilẹede yii.


O tiẹ to akoko kan, ti ẹkun guusu Naijiria n beere pe ti ajọse ko ba see se, ki wsn jẹ ki onikaluku pinya, ki alaafia lee jọba. Ọpọ ẹmi lo bọ sọwọ awọn ọmọ ikọ Boko Haram eyi to si tun n peleke si bayii, bi o tilẹ jẹ pe ẹkun ariwa Naijiria lo n fi ara gba ikọlu wọn julọ. Sugbọn nigba ti ina wọn jo de ori koko, akude nla lo mu wọ isọkan ati irẹpọ Naijiria, ọpẹ Ọlọrun ti ko si fẹ ki okun irẹpọ ati isọkan ja ni orilẹede yii. Ikọlu miran to tun n fẹju mọ isọkan orilẹede Naijiria ni aawọ ojoojumọ to n waye laarin awọn Fulani darandaran ati awọn agbẹ. Bi wahala yii si se n waye lẹkun ariwa, paapaa lawọn ipinlẹ to wa ni ẹkun aarin gbungbun Naijiria bii Plateau ati Benue, naa lo n waye ni guusu Naijiria. Ko fẹẹ si ipinlẹ kan kan to bọ lọwọ ikọlu awọn Fulani darandaran yii, ti wọn n wa oko tutu fawọn maalu wsn lati jẹ.


Ikọlu miran to tun n fẹju mọ isọkan orilẹede Naijiria ni aawọ ojoojumọ to n waye laarin awọn Fulani darandaran ati awọn agbẹ. Bi wahala yii si se n waye lẹkun ariwa, paapaa lawọn ipinlẹ to wa ni ẹkun aarin gbungbun Naijiria bii Plateau ati Benue, naa lo n waye ni guusu Naijiria. Ko fẹẹ si ipinlẹ kan kan to bọ lọwọ ikọlu awọn Fulani darandaran yii, ti wọn n wa oko tutu fawọn maalu wsn lati jẹ. Ọpọ igba si ni itorin ti sọ nipa oniruuru ọsẹ ti wọn n se fawọn agbẹ, yatọ si pe wsn n ba ire oko wọn jẹ, wọn yoo tun sa wọn lọgbẹ tabi gba ẹmi wọn. Atobi ma see bawi la lee pe awọn darandaran naa, nitori ọwọ ofin kii saba mu wọn, ohun gbogbo ti wọn ba si se, asegbe ni. Ọwọja ikọlu wọn naa wa tubọ peleke si lasiko ti ijọba Muhammadu Buhari de ori aleefa, ẹni ti oun gan jẹ ẹya Fulani.


Ọpọ igba si ni itorin ti sọ nipa oniruuru ọsẹ ti wọn n se fawọn agbẹ, yatọ si pe wsn n ba ire oko wọn jẹ, wọn yoo tun sa wọn lọgbẹ tabi gba ẹmi wọn. Atobi ma see bawi la lee pe awọn darandaran naa, nitori ọwọ ofin kii saba mu wọn, ohun gbogbo ti wọn ba si se, asegbe ni. Ọwọja ikọlu wọn naa wa tubọ peleke si lasiko ti ijọba Muhammadu Buhari de ori aleefa, ẹni ti oun gan jẹ ẹya Fulani. Bi awọn darandaran, ti iwadi ni ọpọ wọn kii se ọmọ Naijiria si se n gba ẹmi ni Plateau, ni wọn n se ọsẹ ni Benue, ti ipinlẹ Oyo, Ekiti, Akwa Ibom, Rivers ati bẹẹ bẹẹ lọ si n pariwo wọn pẹlu. Bi ijọba ko se lee dẹkun ati wawọ isẹ laabi awọn darandaran yii wọlẹ, lo n dunkooko mọ isọkan ati irẹpọ Naijiria, ti gbogbo ẹya si n kọrin ki Ọlọmu da ọmu iya rẹ gbe. Lọwọlọwọ bayii, ikọlu awọn darandaran naa ko tii ni ojutu, eyi to n dunkooko gidi mọ irẹpọ Naijiria nibayii to n sami ajọdun ominira ọgọta ọdun rẹ.


Bi awọn darandaran, ti iwadi ni ọpọ wọn kii se ọmọ Naijiria si se n gba ẹmi ni Plateau, ni wọn n se ọsẹ ni Benue, ti ipinlẹ Oyo, Ekiti, Akwa Ibom, Rivers ati bẹẹ bẹẹ lọ si n pariwo wọn pẹlu. Bi ijọba ko se lee dẹkun ati wawọ isẹ laabi awọn darandaran yii wọlẹ, lo n dunkooko mọ isọkan ati irẹpọ Naijiria, ti gbogbo ẹya si n kọrin ki Ọlọmu da ọmu iya rẹ gbe. Lọwọlọwọ bayii, ikọlu awọn darandaran naa ko tii ni ojutu, eyi to n dunkooko gidi mọ irẹpọ Naijiria nibayii to n sami ajọdun ominira ọgọta ọdun rẹ. Eto aabo to mẹhẹ pupọ lorilẹede Naijiria ti sokunfa ọpọ aisedeede eyi to dunkooko mọ ifẹsẹmulẹ ati isọkan rẹ. Lọwọ lọwọ bayii, okun irẹpọ Naijiria ti yinrin,  Ọba oke nikan si lo lee se ti okun irẹpọ naa ko fi ni rẹ ja laipẹ, gẹgẹ bi igbakeji aarẹ, Yemi Osinbajo se woye. Eyi ko si sẹyin orin lilọ laa lọ, bilẹ yii ko ba wọ mọ, a lọ ilọ miran tuntun, ti ọpọ ẹya to wa ni Naijiria n kọ lẹnu.


Eto aabo to mẹhẹ pupọ lorilẹede Naijiria ti sokunfa ọpọ aisedeede eyi to dunkooko mọ ifẹsẹmulẹ ati isọkan rẹ. Lọwọ lọwọ bayii, okun irẹpọ Naijiria ti yinrin,  Ọba oke nikan si lo lee se ti okun irẹpọ naa ko fi ni rẹ ja laipẹ, gẹgẹ bi igbakeji aarẹ, Yemi Osinbajo se woye. Eyi ko si sẹyin orin lilọ laa lọ, bilẹ yii ko ba wọ mọ, a lọ ilọ miran tuntun, ti ọpọ ẹya to wa ni Naijiria n kọ lẹnu. Awọn ẹya Yoruba, Igbo, Efik atawọn ẹya ke ke ke miran lo gba pe ẹya Hausa/Fulani n jẹ gaba le awọn lori, ti wọn si n pariwo pe ki ipinya wa. Lọpọ igba ti eto idibo ba si n bọ, ni ariwo yoo gba ilẹ kan, ti ibẹru bojo yoo si wa pe se orilẹede Naijiria ko ni pin si yẹlẹyẹlẹ bayii. Koda, orisun ọrọ aje wa gan n fa isoro, tawọn ẹya ti epo rọbi pọ si naa si n dunkooko pe awsn fẹ ya kuro ni Naijiria lati lee se akoso ohun alumọni ti ọba oke fi jinki awọn.


Awọn ẹya Yoruba, Igbo, Efik atawọn ẹya ke ke ke miran lo gba pe ẹya Hausa/Fulani n jẹ gaba le awọn lori, ti wọn si n pariwo pe ki ipinya wa. Lọpọ igba ti eto idibo ba si n bọ, ni ariwo yoo gba ilẹ kan, ti ibẹru bojo yoo si wa pe se orilẹede Naijiria ko ni pin si yẹlẹyẹlẹ bayii. Koda, orisun ọrọ aje wa gan n fa isoro, tawọn ẹya ti epo rọbi pọ si naa si n dunkooko pe awsn fẹ ya kuro ni Naijiria lati lee se akoso ohun alumọni ti ọba oke fi jinki awọn. Bi iran Yoruba se n beere fun idasilẹ orilẹede Oduduwa, ni Igbo n beere fun idasilẹ orilẹede olominira Biafra. Ẹgbẹ ọmọ bibi ẹya kọọkan bii Arewa, Afenifere, Ohaneze, Pandef ati bẹẹ bẹẹ lọ ni orin isọkan Naijiria ko si lẹnu wọn mọ, orin bo le di ogun , ko di ogun ni wọn n kọ. Koda, ọrọ ẹlẹsinjẹsin ati ẹlẹya mẹya gan wa lara ohun to n mi ẹsẹ isọkan ati irẹpọ Naijiria , tawọn klẹsin Kristiẹni ati Musulumi si n fi ojoojumọ tutọ si ara wọn loju.


Bi iran Yoruba se n beere fun idasilẹ orilẹede Oduduwa, ni Igbo n beere fun idasilẹ orilẹede olominira Biafra. Ẹgbẹ ọmọ bibi ẹya kọọkan bii Arewa, Afenifere, Ohaneze, Pandef ati bẹẹ bẹẹ lọ ni orin isọkan Naijiria ko si lẹnu wọn mọ, orin bo le di ogun , ko di ogun ni wọn n kọ. Koda, ọrọ ẹlẹsinjẹsin ati ẹlẹya mẹya gan wa lara ohun to n mi ẹsẹ isọkan ati irẹpọ Naijiria , tawọn klẹsin Kristiẹni ati Musulumi si n fi ojoojumọ tutọ si ara wọn loju. Iwa ipani nipakupa naa n dakun wahala yii, ti ọpọ ẹya ko si ni igbẹkẹle mọ ninu orilẹede Naijiria. Ta ba wa wo oniruuru isoro ati isẹlẹ to n mi ifẹsẹmulẹ Naijiria, ki ni ọna abayọ? Ọpọ eeyan lo si n beere pe, se Naijiria yoo se ajọdun ọgọrun ọdun gẹgẹ bii orilẹede kan soso bi?


Iwa ipani nipakupa naa n dakun wahala yii, ti ọpọ ẹya ko si ni igbẹkẹle mọ ninu orilẹede Naijiria. Ta ba wa wo oniruuru isoro ati isẹlẹ to n mi ifẹsẹmulẹ Naijiria, ki ni ọna abayọ? Ọpọ eeyan lo si n beere pe, se Naijiria yoo se ajọdun ọgọrun ọdun gẹgẹ bii orilẹede kan soso bi? Idahun si ibeere naa wa lọwọ iwọ ati emi ati iwa ta ba hu lati fẹsẹ irẹpọ Naijiria mulẹ tabi pagidina rẹ.


Idahun si ibeere naa wa lọwọ iwọ ati emi ati iwa ta ba hu lati fẹsẹ irẹpọ Naijiria mulẹ tabi pagidina rẹ.


Sunday Igboho: Ìkà t'éèyàn fí inú hàn lẹ́ni tó gbé "audio" síta pé Igboho ní mí ò yẹ òun wò lẹ́wọ̀n - Salami

Agbẹjọro Oloye Sunday Igboho to n gba ẹjọ rẹ ro ni orilẹede Benin Republic bá BBC Yoruba sọrọ lati yanana rẹ boya lootọ ni ara rẹ ko ya gẹgẹ bi awọn iwe iroyin ṣe sọ. "Lootọ ara Oloye Sunday Igboho ko ya, nigba ti wọ́n gbogun tii ni Naijiria ti o bọ lọwọ awọn onijamba, o farapa ni ọwọ ọtun rẹ́". Ipò tó le gidi ní Oloye Sunday Igboho wà báyìí lóòtọ́ tó sì nílò kó lọ sí Germany - Salami Agbẹjọro Ibrahim Salami ṣalaye pe Igboho fẹrẹ ku amọ toripe o jẹ ọkunrin Akin gidi ni, tori naa lo fi ni o nilo dokita ti yoo tọju rẹ daadaa. Orilẹede Germany ni Sunday Igboho ti n fẹ ki wọn gba a laye lati lọ gba itọju. Agbẹjọro Salami ṣalaye pe idi ti ko fi fẹ gba itọju ni Cotonou ni wi pe Naijiria lo ti kuro to si n gba France kọja lọ si Germany nigba ti wọn fi ọwọ ofin muu tori naa Germany ọhun naa lo ti fẹ lọ gba itọju, wọn. O le muu ni dandan ko lọ ile iwosan Cotonou.


Orilẹede Germany ni Sunday Igboho ti n fẹ ki wọn gba a laye lati lọ gba itọju. Agbẹjọro Salami ṣalaye pe idi ti ko fi fẹ gba itọju ni Cotonou ni wi pe Naijiria lo ti kuro to si n gba France kọja lọ si Germany nigba ti wọn fi ọwọ ofin muu tori naa Germany ọhun naa lo ti fẹ lọ gba itọju, wọn. O le muu ni dandan ko lọ ile iwosan Cotonou. "Ohun to n fẹ naa ni pe ki idajọ ododo waye, ki wọn fii silẹ ki wọn si gbaa laye lati lọ gba itọju ni Germany". Salami ṣalaye pe nigba ti adajọ agba orilẹede Benin rii, o daa loju pe tori ọrọ abo ni wọn fi daa duro ko ma lọ to si fi da awọn loju nigba naa pe wọn yoo to gbaa laye lati lọ amọ Salami ni o ti n pẹ. Agbẹjọro naa mẹnu baa pe ki eeyan to kẹnu bọ ọ̀rọ̀ ofin, o gbudọ mọ nipa rẹ daadaa, o ni tori bi wọn ṣe n ṣe ofin ni Benin yatọ si ti Naijiria.


"Ohun to n fẹ naa ni pe ki idajọ ododo waye, ki wọn fii silẹ ki wọn si gbaa laye lati lọ gba itọju ni Germany". Salami ṣalaye pe nigba ti adajọ agba orilẹede Benin rii, o daa loju pe tori ọrọ abo ni wọn fi daa duro ko ma lọ to si fi da awọn loju nigba naa pe wọn yoo to gbaa laye lati lọ amọ Salami ni o ti n pẹ. Agbẹjọro naa mẹnu baa pe ki eeyan to kẹnu bọ ọ̀rọ̀ ofin, o gbudọ mọ nipa rẹ daadaa, o ni tori bi wọn ṣe n ṣe ofin ni Benin yatọ si ti Naijiria. "Akọkọ ti ọna ofin tiwa fi yatọ ni pe ile ẹjọ ti wọn gbe Sunday Igboho si, ile ẹjọ iwadii ni, o dẹ maa n pẹ, ti adajọ ba ṣe iwadii tirẹ tan ni a ṣẹ fi ṣọwọ si adajọ agba ti yoo wa sọ boya ki wọn fii lẹ ni ẹwọn, adajọ yẹn si wa ni asiko isinmi tirẹ ni ko pẹ ti wọn mu Sunday Igboho tori o wa ninu ofin wa". O ni eyi lo mu ki awọn ọgbẹri kan maa sọ pe fun oṣu kan adajọ naa ko ṣe nkankan. "Awa o le ṣalaye gbogbo rẹ fun awọn to n gbọ wa".


"Akọkọ ti ọna ofin tiwa fi yatọ ni pe ile ẹjọ ti wọn gbe Sunday Igboho si, ile ẹjọ iwadii ni, o dẹ maa n pẹ, ti adajọ ba ṣe iwadii tirẹ tan ni a ṣẹ fi ṣọwọ si adajọ agba ti yoo wa sọ boya ki wọn fii lẹ ni ẹwọn, adajọ yẹn si wa ni asiko isinmi tirẹ ni ko pẹ ti wọn mu Sunday Igboho tori o wa ninu ofin wa". O ni eyi lo mu ki awọn ọgbẹri kan maa sọ pe fun oṣu kan adajọ naa ko ṣe nkankan. "Awa o le ṣalaye gbogbo rẹ fun awọn to n gbọ wa". Salami ni awọn mọ pe niwọn igba ti awọn eeyan ko ba tii ri ki Sunday Igboho jade, wọn a ni awọn o ṣiṣẹ kankan ni "amọ mo lee sọ fun yin pe koda a n ṣe ju iṣẹ lọ". Nigba ti akọroyin BBC Yoruba bere lori rẹkọọdu ọrọ kan to jade ninu eyi to jọ pe Sunday Igboho n sọ fun oniroyin naa pe agbẹjọro oun ko wa wo oun bo ṣe tọ ati bo ṣe yẹ, Agbẹjọro Sunday Igboho ni ọrọ yẹn bi wahala silẹ ni awujọ Yoruba. "Ohun to ṣẹlẹ ni pe ki Ọlọhun ma jẹ ka fi inu wa han fun ika ni toripe ẹni ti a ni ko yọ nkan loju fun eeyan to tun wa n ṣe aburu fun eeyan ni".


Salami ni awọn mọ pe niwọn igba ti awọn eeyan ko ba tii ri ki Sunday Igboho jade, wọn a ni awọn o ṣiṣẹ kankan ni "amọ mo lee sọ fun yin pe koda a n ṣe ju iṣẹ lọ". Nigba ti akọroyin BBC Yoruba bere lori rẹkọọdu ọrọ kan to jade ninu eyi to jọ pe Sunday Igboho n sọ fun oniroyin naa pe agbẹjọro oun ko wa wo oun bo ṣe tọ ati bo ṣe yẹ, Agbẹjọro Sunday Igboho ni ọrọ yẹn bi wahala silẹ ni awujọ Yoruba. "Ohun to ṣẹlẹ ni pe ki Ọlọhun ma jẹ ka fi inu wa han fun ika ni toripe ẹni ti a ni ko yọ nkan loju fun eeyan to tun wa n ṣe aburu fun eeyan ni". Lootọ, ahọn pẹlu eyin maa n ja. Nigba ti mo lọ wo Oloye Sunday Igboho ni ẹwọn, o dabii pe wọn o tete sọ fun wọn torinaa o pẹ diẹ ki wọn to jade si mi, eeyan kan to jẹ bi ọrẹ lo ṣi ọrọ gbọ to gbee jade". Agbẹ́jọro Salami ni labẹ ofin, ẹni naa ru ofin gidi gan, "lakọkọ o ba Oloye Adekunle to sunmọ Oloye Igboho sọrọ tori o mọ pe ati Oloye Adekunle ati emi lo ṣee gbagbọ lori ọrọ Sunday Igboho.


Lootọ, ahọn pẹlu eyin maa n ja. Nigba ti mo lọ wo Oloye Sunday Igboho ni ẹwọn, o dabii pe wọn o tete sọ fun wọn torinaa o pẹ diẹ ki wọn to jade si mi, eeyan kan to jẹ bi ọrẹ lo ṣi ọrọ gbọ to gbee jade". Agbẹ́jọro Salami ni labẹ ofin, ẹni naa ru ofin gidi gan, "lakọkọ o ba Oloye Adekunle to sunmọ Oloye Igboho sọrọ tori o mọ pe ati Oloye Adekunle ati emi lo ṣee gbagbọ lori ọrọ Sunday Igboho. O tun ru ofin ikeji nipa biba Oloye Igboho funra rẹ sọrọ, ikẹta o tun ba emi agbẹjọro gan sọrọ o si tan an ka ori ayelujara". O ni igba to wa gbee saye ti awọn mii n bu awọn ti awọn mii n ṣẹ epe. "Mo ti kọ ẹkọ kan lọdọ iya mi pe, ẹni ti ko ba huwa epe, epe ko ni muu, ẹni ti wọn ba si gbadura fun un... tọ̀ọ̀ọ̀".


O tun ru ofin ikeji nipa biba Oloye Igboho funra rẹ sọrọ, ikẹta o tun ba emi agbẹjọro gan sọrọ o si tan an ka ori ayelujara". O ni igba to wa gbee saye ti awọn mii n bu awọn ti awọn mii n ṣẹ epe. "Mo ti kọ ẹkọ kan lọdọ iya mi pe, ẹni ti ko ba huwa epe, epe ko ni muu, ẹni ti wọn ba si gbadura fun un... tọ̀ọ̀ọ̀". "Niwaju Ọlọrun to da aye ati ọrun, emi mọ pe mi o dalẹ Sunday Igboho". Salami ni ni ikẹyin ẹnu oun ati Sunday Igboho tun ti wa ko gaan "koda ẹ o le wọ aarin wa". "Lónìí olónìí, èmi àti Olóyè Sunday Igboho rí ara wa, a sọ̀rọ̀ ọmọ Yorùbá to sí tún wá fi ọ̀kan tán mi gan, a si ti gba pe awọn to n ṣẹ epe ki epe jẹ tiwọn awn to si n gbadura, ki adura maa ba wọn".


"Niwaju Ọlọrun to da aye ati ọrun, emi mọ pe mi o dalẹ Sunday Igboho". Salami ni ni ikẹyin ẹnu oun ati Sunday Igboho tun ti wa ko gaan "koda ẹ o le wọ aarin wa". "Lónìí olónìí, èmi àti Olóyè Sunday Igboho rí ara wa, a sọ̀rọ̀ ọmọ Yorùbá to sí tún wá fi ọ̀kan tán mi gan, a si ti gba pe awọn to n ṣẹ epe ki epe jẹ tiwọn awn to si n gbadura, ki adura maa ba wọn". "Ninu gbogbo awọn agbẹjọro to n gbẹjọ Sunday Igboho ro, o fun emi laye lati maa gba ẹnu sọrọ fun ohun". Salami ni oun rii pe nkan ti aarẹ Buhari sọ dabii ki wọn fẹ maa ba eeeyan jẹ ni awọn si ti sọ fun ijọ Yoruba ni apapọ agba ye pe ki wọn ṣe suuru pe laipẹ otitọ yoo jade ti gbogbo nkan to ṣẹlẹ to ru eeyan loju pata ni oun yoo tu aṣiri si wọn lọwọ. "Boo lo ṣe maa n ri lara wọn gan ki wọn maa fi Sunday Igboho we ọkunrin ọmọ Igbo ti wọn mu ni Kenya, eeyan nla Yoruba ni Sunday Igboho eeyan bii rẹ si ṣọwọn ninu itan Naijiria koda eeyan bii meji pere la le fi we Igboho - Oloye Awolowo ati Oloye MKO Abiola.


"Ninu gbogbo awọn agbẹjọro to n gbẹjọ Sunday Igboho ro, o fun emi laye lati maa gba ẹnu sọrọ fun ohun". Salami ni oun rii pe nkan ti aarẹ Buhari sọ dabii ki wọn fẹ maa ba eeeyan jẹ ni awọn si ti sọ fun ijọ Yoruba ni apapọ agba ye pe ki wọn ṣe suuru pe laipẹ otitọ yoo jade ti gbogbo nkan to ṣẹlẹ to ru eeyan loju pata ni oun yoo tu aṣiri si wọn lọwọ. "Boo lo ṣe maa n ri lara wọn gan ki wọn maa fi Sunday Igboho we ọkunrin ọmọ Igbo ti wọn mu ni Kenya, eeyan nla Yoruba ni Sunday Igboho eeyan bii rẹ si ṣọwọn ninu itan Naijiria koda eeyan bii meji pere la le fi we Igboho - Oloye Awolowo ati Oloye MKO Abiola. "Igboho ni Ọlọrun yan lati ja ija Yoruba ni Naijiria torinaa ni ko ṣe si ẹni ti wọn le fi we lasiko yii. Laipẹ yii ni ọpọ eeyan n gbe fọto Sunday Igboho ati Minisita irina ofurufu tẹlẹ Femi Fani-Kayode sita lati ranti bi o ṣe maa n ja fitafita fun Igboho To maa n sọ oko ọrọ si aarẹ Buhari. Amọ niwọn igba to ti lọ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu to wa lori alefa bayii, APC to si ti n fọnrere aarẹ́, awọn eeyan ni o ti dalẹ Igboho pe o si le ti maa fa jamba fun un tipẹ ti Igboho ko mọ.


"Igboho ni Ọlọrun yan lati ja ija Yoruba ni Naijiria torinaa ni ko ṣe si ẹni ti wọn le fi we lasiko yii. Laipẹ yii ni ọpọ eeyan n gbe fọto Sunday Igboho ati Minisita irina ofurufu tẹlẹ Femi Fani-Kayode sita lati ranti bi o ṣe maa n ja fitafita fun Igboho To maa n sọ oko ọrọ si aarẹ Buhari. Amọ niwọn igba to ti lọ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu to wa lori alefa bayii, APC to si ti n fọnrere aarẹ́, awọn eeyan ni o ti dalẹ Igboho pe o si le ti maa fa jamba fun un tipẹ ti Igboho ko mọ. Agbẹjọro fun Sunday Igboho ni esi nipa Fani-Kayode kii ṣe ohun ti onibara oun Sunday Igboho gba oun laye lati sọrọ nipa rẹ. "To fi mọ eyi ati ohun ti iran Yoruba yoo ṣe nigba idibo ọdun 2023, Oloye Sunday Igboho ni bi oun ba jade, gbogbo rẹ ni oun yoo sọ. Agbẹjọro Salami ni nkan to le ni eyi o to si nilo ki wọn ṣe itọju fun un.


Agbẹjọro fun Sunday Igboho ni esi nipa Fani-Kayode kii ṣe ohun ti onibara oun Sunday Igboho gba oun laye lati sọrọ nipa rẹ. "To fi mọ eyi ati ohun ti iran Yoruba yoo ṣe nigba idibo ọdun 2023, Oloye Sunday Igboho ni bi oun ba jade, gbogbo rẹ ni oun yoo sọ. Agbẹjọro Salami ni nkan to le ni eyi o to si nilo ki wọn ṣe itọju fun un. O ni o wa ninu ofin orilẹede Cotonou pe wọn ko gbudọ fi ipa mu eeyan lati ṣe itọju ara rẹ ni orilẹede wọn. Agbẹjọro Salami ni oun mọ o si da oun loju pe ijọba Benin ko gba ibọde kii sii ṣe ni akoko yii ni wọn yoo gba ibọde. "Mo gbagbọ pe titori aabo Igboho funrarẹ ni wọn ko ṣe tii jẹ ko lọ".


O ni o wa ninu ofin orilẹede Cotonou pe wọn ko gbudọ fi ipa mu eeyan lati ṣe itọju ara rẹ ni orilẹede wọn. Agbẹjọro Salami ni oun mọ o si da oun loju pe ijọba Benin ko gba ibọde kii sii ṣe ni akoko yii ni wọn yoo gba ibọde. "Mo gbagbọ pe titori aabo Igboho funrarẹ ni wọn ko ṣe tii jẹ ko lọ". Agbẹjọro Salami tun ni orilẹede Naijiria ko tilẹ beere fun pe ki ijọba Benin gbe Sunday Igboho ranṣẹ si awọn ni ọna to tọ to si ni bi wọn ba tilẹ wa ṣẹṣẹ ṣee lọna to tọ, ko ni ṣeeṣe lọdọ awọn tori oun gẹgẹ bi agbẹjọro rẹ ti fi ofin beere fun ki wọn jẹ ki o sapamọ fun ewu lorilẹede awọn. "A rii pe wọn n gbogun ti Sunday Igboho ni Naijiria ti awọn agbẹjọro rẹ si n bori amọ ìjọba ṣi n ranṣẹ si Benin pe ki wọn jọwọ Sunday fun awọn". Salami n fi gbogbo ọmọ Yoruba lọkan balẹ pe ki wọn ṣe suuru toripe awọn ti sun mọ ibi ti awọn fẹ de amọ oun ko le sọọ koda bi oun ba mọ nitori aṣiri lo jẹ fun Sunday Igboho.


Agbẹjọro Salami tun ni orilẹede Naijiria ko tilẹ beere fun pe ki ijọba Benin gbe Sunday Igboho ranṣẹ si awọn ni ọna to tọ to si ni bi wọn ba tilẹ wa ṣẹṣẹ ṣee lọna to tọ, ko ni ṣeeṣe lọdọ awọn tori oun gẹgẹ bi agbẹjọro rẹ ti fi ofin beere fun ki wọn jẹ ki o sapamọ fun ewu lorilẹede awọn. "A rii pe wọn n gbogun ti Sunday Igboho ni Naijiria ti awọn agbẹjọro rẹ si n bori amọ ìjọba ṣi n ranṣẹ si Benin pe ki wọn jọwọ Sunday fun awọn". Salami n fi gbogbo ọmọ Yoruba lọkan balẹ pe ki wọn ṣe suuru toripe awọn ti sun mọ ibi ti awọn fẹ de amọ oun ko le sọọ koda bi oun ba mọ nitori aṣiri lo jẹ fun Sunday Igboho. O tun fi n da awọn eeyan loju pe alafia ni iyawo Sunday Igboho wa "amọ mi o le sọ ibi ti o wa fun yin".


O tun fi n da awọn eeyan loju pe alafia ni iyawo Sunday Igboho wa "amọ mi o le sọ ibi ti o wa fun yin".


Sunday Igboho: Ẹgbẹ́ ìlànà ọmọ Oodua ní kí Yorùbá túbọ̀ kún fún àdúrà kí ayọ̀ náà le dé

Ẹgbẹ to ko gbogbo awọn to n pe fun idasilẹ Orilẹede Yoruba sodi, Ilana Ọmọ Oodua ti ke sawọn ajijagbara fun ilẹ Yoruba naa, lati maa foju sọna fun iroyin ayọ kan laipẹ nipa Oloye Sunday Adeyẹmọ, ti ọpọ mọ si Sunday Igboho to wa lahamọ lorilẹede Benin republic. Maxwell Adelẹyẹ, to jẹ alukoro ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua, ṣalaye ninu ifọrọwerọ kan pẹlu iwe iroyin The Punch lọjọ Aje pe, iroyin naa ko ni pẹ de nitori awọn ẹgbẹ ati lọgbalọgba to n ṣugba a rẹ ko sinmi. Bakannaa lo ke s'awọn ọmọ Yoruba lati tubọ kun fun adura, ki iroyin ayọ naa le dohun ni kiakia. Ni ọjọ kinni oṣu keje ọdun 2021 lawọn oṣiṣẹ DSS kọlu ile Sunday Igboho , wọn mu eeyan mejila, won si tun pa eeyan meji miran nibẹ ṣugbọn ori ko Sunday Igboho ni titẹ yọ lọjọ naa. Awọn ọlọpaa ni papakọ ofurufu Cadjèhoun Airport nilu Cotonou mu Sunday Igboho nigba to n gbiyanju ati rinrinajo lọ sorilẹede Germany pẹlu iyawo rẹ. Wọn ti fi iyawo rẹ silẹ, ṣugbọn Igboho funrararẹ ṣi wa ni lọgba ẹwọn lorilẹede Republic of Benin.


Ni ọjọ kinni oṣu keje ọdun 2021 lawọn oṣiṣẹ DSS kọlu ile Sunday Igboho , wọn mu eeyan mejila, won si tun pa eeyan meji miran nibẹ ṣugbọn ori ko Sunday Igboho ni titẹ yọ lọjọ naa. Awọn ọlọpaa ni papakọ ofurufu Cadjèhoun Airport nilu Cotonou mu Sunday Igboho nigba to n gbiyanju ati rinrinajo lọ sorilẹede Germany pẹlu iyawo rẹ. Wọn ti fi iyawo rẹ silẹ, ṣugbọn Igboho funrararẹ ṣi wa ni lọgba ẹwọn lorilẹede Republic of Benin. Laipẹ yii ni Sunday Igboho ke sawọn ololufẹ rẹ lati maṣe lo orukọ oun fun iwọde kankan lọwọ yii. Lasiko to fi wa lọgba ẹwọn to n reti idajọ ni Benin Republic, Onidajọ Ladiran Akintọla tileẹjọ giga kan nipinlẹ Ọyọ ti paṣẹ pe ki DSS o san ogun biliọn naira fun Sunday Igboho lori ikọlu ile rẹ atawọn dukia olowo iyebiye ti wọn bajẹ nibẹ.


Laipẹ yii ni Sunday Igboho ke sawọn ololufẹ rẹ lati maṣe lo orukọ oun fun iwọde kankan lọwọ yii. Lasiko to fi wa lọgba ẹwọn to n reti idajọ ni Benin Republic, Onidajọ Ladiran Akintọla tileẹjọ giga kan nipinlẹ Ọyọ ti paṣẹ pe ki DSS o san ogun biliọn naira fun Sunday Igboho lori ikọlu ile rẹ atawọn dukia olowo iyebiye ti wọn bajẹ nibẹ.


Yoruba Oduduwa Nation: Ṣíṣe déédé àti ààbò tó péye láwọn Yorùbá Nation n já fún-Ooni

Ooni Ile Ife Ọba Adeyeye Ogunwusi ti tun sọrọ lori igbiyanju awọn to n beere fun idasilẹ orileede Yoruba. Ninu ifọrọwanilẹnuwo ti Ooni ṣe pẹlu ileeṣẹ iwe iroyin Naijiria, o ni awọn to n ja ija wọnyi n beere fun iṣe deede ati aabo to peye ni. Oba Ogunwusi sọ pe ohun to daa ju ni ki Naijiria ṣe ọkan ṣugbọn ti awọn eeyan ko ba ri apẹrẹ eyi, o di dandan kawọn eeyan maa fapajanu. Ọjaja Keji  sọ pe ohun ko le da awọn to n pe fun idasilẹOduduwa Nation lẹbi  nitori nkan ko ri bayi ni nkan bi ogun ọdun sẹyin. ''Nigba tawọn Yoruba wa nipo njẹ awọn eeyan fẹhonu han bayi? O gbọdọ ni idi to fi ri bayi gbogbo wa la si mọ pe wahala aisi aabo ati idigunjale lo fa'' Ori Ade naa sọ pe koda ni apa ariwa Naijiria awọn eeyan n fapajanu ati pe ohun to ṣe pataki ni ki wọn yanju awọn to n da wahala silẹ ati awọn ti o n beere nkan to lẹtọ.


Ọjaja Keji  sọ pe ohun ko le da awọn to n pe fun idasilẹOduduwa Nation lẹbi  nitori nkan ko ri bayi ni nkan bi ogun ọdun sẹyin. ''Nigba tawọn Yoruba wa nipo njẹ awọn eeyan fẹhonu han bayi? O gbọdọ ni idi to fi ri bayi gbogbo wa la si mọ pe wahala aisi aabo ati idigunjale lo fa'' Ori Ade naa sọ pe koda ni apa ariwa Naijiria awọn eeyan n fapajanu ati pe ohun to ṣe pataki ni ki wọn yanju awọn to n da wahala silẹ ati awọn ti o n beere nkan to lẹtọ. ''O gbọdọ ni idi ti wọn fi n sọpe awn fẹ lọ lọtọ. Imọran mi ni ki  ba wọ́n jiroro. Ẹ jẹ ka jiroro lori ibaṣepọ ati isọkan Naijiria ki nkan baa le to deede'' Ninu ifọrọwanilẹnuwo naa bakan naa, Ooni sọrọ nipa iṣẹlẹ to waye nibi ti Sunday Adeyemo Igboho ti tabuku rẹ.


''O gbọdọ ni idi ti wọn fi n sọpe awn fẹ lọ lọtọ. Imọran mi ni ki  ba wọ́n jiroro. Ẹ jẹ ka jiroro lori ibaṣepọ ati isọkan Naijiria ki nkan baa le to deede'' Ninu ifọrọwanilẹnuwo naa bakan naa, Ooni sọrọ nipa iṣẹlẹ to waye nibi ti Sunday Adeyemo Igboho ti tabuku rẹ. Ooni sọ pe gẹgẹ bi baba ati ọmọ to ṣe daada ati eyi to ku diẹ kaato, gbogbo wọn loun jẹ baba fun. O ni awọn ko ni tori ohun to ṣẹlẹ kawọn wa pa Sunday Igboho ti lai ya si rara. Oba Adeyeye ni awọn ti ṣe agbekalẹ igbimọ lori ọrọ Igboho ki gbogbo nkan baa le lọ deede ni Naijiria ati ki wọn ba le mojuto ọrọ rẹ.


Ooni sọ pe gẹgẹ bi baba ati ọmọ to ṣe daada ati eyi to ku diẹ kaato, gbogbo wọn loun jẹ baba fun. O ni awọn ko ni tori ohun to ṣẹlẹ kawọn wa pa Sunday Igboho ti lai ya si rara. Oba Adeyeye ni awọn ti ṣe agbekalẹ igbimọ lori ọrọ Igboho ki gbogbo nkan baa le lọ deede ni Naijiria ati ki wọn ba le mojuto ọrọ rẹ. ''Awọn akọṣẹmọṣẹ la ni ko mojuto ọrọ yi.A si n ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn alaṣẹ lati ti pe ohun gbogbo lọ leto leto''


''Awọn akọṣẹmọṣẹ la ni ko mojuto ọrọ yi.A si n ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn alaṣẹ lati ti pe ohun gbogbo lọ leto leto''


Yoruba Nation: Banji Akintoye ní ẹ̀hónú yóò tẹ̀síwájú, kò sí nkan tí Buhari lè ṣe si

Alaga Ajọ to n pe fun ominira fun ẹya to ba fẹ ya kuro ni Naijiria (Ninas), Ọjọgbọn Banji Akintoye ti fẹsun kan ijọba apapọ pe wọn ti gba ọna ẹburu lati gbe ifẹhonu miran kalẹ tako awọn ni orilẹede Amerika. Akintoye ni Ijọba Naijiria n san ẹẹdẹgbẹta dọla fun ọmọ adulawọ kọọkan ti wọn kii n ṣe ọmọ Naijiria lati ṣe ifẹhonuhan ni iwaju olu Ileeṣẹ Ajọ Iṣọkan agbaye ni New York, lorilẹede Amẹrika. Loni tun ni ifẹhonuhan ẹgbẹ NINAS miran yoo waye nigba ti aarẹ Muhammadu Buhari yoo ma ba awọn adari orilẹede sọrọ. Eleyii ko ṣẹyin bi ẹgbẹ awọn to n pe fun ominira Biafra ati Ilẹ Yoruba labẹ asia NINAS ṣe ti kede ifẹhonuhan lọjọ kan naa ti aarẹ Buhari yoo sọrọ ni ipade Ajọ Iṣọkan Agbaye, UN. ''Olori ifẹhọnuhan wa yoo waye ni ọjọ ti aarẹ Buhari yoo ba Ajọ Iṣọkan agbaye sọrọ ni ilu Newyork to jẹ olu-ileeṣẹ wọn.'' ''A fẹ ṣe afihan iru ifiyajẹniyan ti ijọba aarẹ Buhari fi jẹ awọn ọmọ Naijiria, to fi mọ pipa ohun mọ awọn oniroyin lẹnu ati awọn iwa ajẹbanu miran labẹ aarẹ Buhari'' ''Ohun ti a n beere fun ni ki idibo bẹẹni-bẹẹkọ gbogboogbo waye, ki awọn eniyan le sọ ero wọn lori boya wọn fẹ kuro lara orilẹede Naijiria abi bẹẹkọ.''


Eleyii ko ṣẹyin bi ẹgbẹ awọn to n pe fun ominira Biafra ati Ilẹ Yoruba labẹ asia NINAS ṣe ti kede ifẹhonuhan lọjọ kan naa ti aarẹ Buhari yoo sọrọ ni ipade Ajọ Iṣọkan Agbaye, UN. ''Olori ifẹhọnuhan wa yoo waye ni ọjọ ti aarẹ Buhari yoo ba Ajọ Iṣọkan agbaye sọrọ ni ilu Newyork to jẹ olu-ileeṣẹ wọn.'' ''A fẹ ṣe afihan iru ifiyajẹniyan ti ijọba aarẹ Buhari fi jẹ awọn ọmọ Naijiria, to fi mọ pipa ohun mọ awọn oniroyin lẹnu ati awọn iwa ajẹbanu miran labẹ aarẹ Buhari'' ''Ohun ti a n beere fun ni ki idibo bẹẹni-bẹẹkọ gbogboogbo waye, ki awọn eniyan le sọ ero wọn lori boya wọn fẹ kuro lara orilẹede Naijiria abi bẹẹkọ.'' ''Nitori irọ balau lo wa ninu we ofin Naijiria ọdun 1999, eleyii ti ko fun iwọ Guusu ati aarin gbungun Naijiria lanfaani lati ṣe nkan ti wọn ba fẹ, nitori ko si aṣẹ awọn araalu nibẹ.'' ''Bakan naa ni a mọ wi pe ijọba Naijiria n sa gbogbo ipa wọn lati doju ifẹhọnuhan wa bolẹ, amọ ko si bi wọn ṣe ni owo to, wọn ko le e bori iṣejọba tiwantiwa." ''A mọ pe ijọba apapọ naa ti gbe ifẹhọnuhan ti wọn naa kalẹ ti awọn adari ni ijọba Buhari ati akọroyin kan to lorukọ ni ilu Eko, ti wa ni New Yorklati fun awọn eniyan ni owo, ki wọn ṣe ifọhọnuhan moriya fun aarẹ Buhari.''


''Nitori irọ balau lo wa ninu we ofin Naijiria ọdun 1999, eleyii ti ko fun iwọ Guusu ati aarin gbungun Naijiria lanfaani lati ṣe nkan ti wọn ba fẹ, nitori ko si aṣẹ awọn araalu nibẹ.'' ''Bakan naa ni a mọ wi pe ijọba Naijiria n sa gbogbo ipa wọn lati doju ifẹhọnuhan wa bolẹ, amọ ko si bi wọn ṣe ni owo to, wọn ko le e bori iṣejọba tiwantiwa." ''A mọ pe ijọba apapọ naa ti gbe ifẹhọnuhan ti wọn naa kalẹ ti awọn adari ni ijọba Buhari ati akọroyin kan to lorukọ ni ilu Eko, ti wa ni New Yorklati fun awọn eniyan ni owo, ki wọn ṣe ifọhọnuhan moriya fun aarẹ Buhari.'' Bakan naa ni ẹgbẹ Ninas fikun pe awọn ko ni mikan nitori igba gbọ awọn ni pe otitọ ni yoo leke pẹlu ifẹ araalu kii ṣe awọn aṣebi ati ika ni awujọ. Ẹgbẹ to n pe fun ominira ilẹ Yoruba ati ilẹ Biafra naa ti kọkọ ṣe ifẹhnu ni Ọjọ Kẹrinla ati ikarundinlogun, Oṣu Kẹsan, ọdun 2021 ni Newyork ọhun ni igbaradi fun ipade Ajọ Iṣọkan Agbaye, UN ọhun.


Bakan naa ni ẹgbẹ Ninas fikun pe awọn ko ni mikan nitori igba gbọ awọn ni pe otitọ ni yoo leke pẹlu ifẹ araalu kii ṣe awọn aṣebi ati ika ni awujọ. Ẹgbẹ to n pe fun ominira ilẹ Yoruba ati ilẹ Biafra naa ti kọkọ ṣe ifẹhnu ni Ọjọ Kẹrinla ati ikarundinlogun, Oṣu Kẹsan, ọdun 2021 ni Newyork ọhun ni igbaradi fun ipade Ajọ Iṣọkan Agbaye, UN ọhun.


Akomolede: Akuko Gagara ni ìwé tó ṣàfìhàn ohun tó ń ṣẹlẹ̀ ní Nàìjíríà lásìkò yìí- Fatimo Bola Owokunle

Lere Adeyemi ṣe adape orukọ si Ajuba ati Aromire dipo Abuja ati Eko. Iwe Akuko Gagara ti ko fẹ ki akukọ kekere mii kọ ni iwe ti a n gbeyẹwo lonii lori eto Akomolede ati aṣa lori BBC Yoruba. Onkowe naa kọ iwe naa nipa fif ṣe afiwe ohun to n ṣẹlẹ laarin awọn oloselu, lọbaloba ati ara ilu Naijiria. Itan in iwe naa ni o pa owe fun gbogbo awọn eeyan Naijiria ati oṣelu jẹgudujéra ti ko fẹ ki ọkan mékunnu balẹ. Awọn afipagbajọba ati ipa awọn olowo lawujọ naa jẹ jade. Alhaja Fatima Bola Owokunle lati ile ẹkọ Kwara State College of Arabic.


Itan in iwe naa ni o pa owe fun gbogbo awọn eeyan Naijiria ati oṣelu jẹgudujéra ti ko fẹ ki ọkan mékunnu balẹ. Awọn afipagbajọba ati ipa awọn olowo lawujọ naa jẹ jade. Alhaja Fatima Bola Owokunle lati ile ẹkọ Kwara State College of Arabic. Itan naa lo ni awọn ẹda itan bii Dende, Alaasa to je igbakeji rẹ. Osoru ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Itan naa lo ni awọn ẹda itan bii Dende, Alaasa to je igbakeji rẹ. Osoru ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Yoruba Nation One million man march: Àwọn tó ń ṣagbátẹrù Yorùbá Nation ní IPOB kò ṣiṣẹ pọ̀ pẹ̀lú àwọn

Awọn to n ṣagbatẹru idasilẹ Yoruba nation ti ṣalaye fun ijọba Naijiria pe ẹgbẹ ajijagbara IPOB kọ lo ṣe agbekalẹ ifẹhonuhan tawọn n ṣe ni olu ileeṣẹ ajọ iṣọkan agbaye, UN lorilẹede Amẹrika. Eyi ni esi wọn si atẹjade ijọba apapọ to kilọ pe wọn o gbọdọ ni ajọṣepọ pẹlu ẹgbẹ ajijagbara fun orilẹede Biafra, IPOB. Lati ọjọ kẹrinla oṣu kẹsan an ọdun 2021 yii lawọn ajijagbara fun Yoruba Nation atawọn ẹya mii naa ni Naijiria ti n ṣe iwọde ni olu ileeṣẹ ajọ UN niluu New York lorilẹede Amẹrika. Iwọde yii wa jẹ asiko kan naa pẹlu apejọ ajọ UN nibi ti Aarẹ Muhammadu Buhari atawọn olori orilẹede agbaye mii yoo ti sọrọ apilẹkọ. Alaga ẹgbẹ NINAS to jẹ akojọpọ awọn ẹgbẹ ajijagbara ni Naijiria, Ọjọgbọn Banji Akintoye ni awọn n ṣe iwọde niwaju olu ileeṣẹ ajọ UN lati le jẹki gbogbo aye mọ bi awọn darandaran ṣe n fi ẹmi awọn eeyan ṣofo lapa Guusu ati arin gbungbun orilẹede Naijiria Yorùbá Nation, yàgò fún IPOB níbi ìwọ́de tó ń lọ lọ́wọ́ ní New York bí bẹ́ẹ̀kọ́....- Ìjọba Buhari Bí ewúrẹ́ Yorùbá Nation bá bá àgùntàn IPOB rìn ojú kàn náà là ó fí wò yín- Ìjọba Nàìjíríà Ijoba Naijiria ni idi ti awọn se n lọgun bẹẹ ni pe labẹ ofin awọn ka IPOB gẹgẹ bi ẹgbẹ agbesunmọmi to n da omi alafiaa ru. Ninu atẹjade kan lati ọwọ oludamọran agba si aarẹ, Garba Shehu, o ni IPOB ni to awọn ọmọ ogun ẹgbẹrun lọna aadọta ọmọ ogun ti rẹ.


Iwọde yii wa jẹ asiko kan naa pẹlu apejọ ajọ UN nibi ti Aarẹ Muhammadu Buhari atawọn olori orilẹede agbaye mii yoo ti sọrọ apilẹkọ. Alaga ẹgbẹ NINAS to jẹ akojọpọ awọn ẹgbẹ ajijagbara ni Naijiria, Ọjọgbọn Banji Akintoye ni awọn n ṣe iwọde niwaju olu ileeṣẹ ajọ UN lati le jẹki gbogbo aye mọ bi awọn darandaran ṣe n fi ẹmi awọn eeyan ṣofo lapa Guusu ati arin gbungbun orilẹede Naijiria Yorùbá Nation, yàgò fún IPOB níbi ìwọ́de tó ń lọ lọ́wọ́ ní New York bí bẹ́ẹ̀kọ́....- Ìjọba Buhari Bí ewúrẹ́ Yorùbá Nation bá bá àgùntàn IPOB rìn ojú kàn náà là ó fí wò yín- Ìjọba Nàìjíríà Ijoba Naijiria ni idi ti awọn se n lọgun bẹẹ ni pe labẹ ofin awọn ka IPOB gẹgẹ bi ẹgbẹ agbesunmọmi to n da omi alafiaa ru. Ninu atẹjade kan lati ọwọ oludamọran agba si aarẹ, Garba Shehu, o ni IPOB ni to awọn ọmọ ogun ẹgbẹrun lọna aadọta ọmọ ogun ti rẹ. O fi kun un pe ko si ẹni ti yoo ka awọn to n beere fun idasilẹ Yoruba Nation kun lopin igba ti wọn ba n ba n ṣe iwọde to mu iwa janduku lọwọ. Ọrọ́ ileesẹ aarẹ yi ko sẹyin bi awọn ọmọ ikọ IPOB se darapọ mọ awọn ti Yoruba Nation nibi iwọde ranpẹ ti wọn se niwaju ẹgbẹ isọkan agbaye ni New York. Nibi iwọde yi ni wọn ti fi ẹhonu han lori awọn aiṣedeede to n waye ni Naijiria ati ipe wọn fun idasilẹ orileede Yoruba Nation.


O fi kun un pe ko si ẹni ti yoo ka awọn to n beere fun idasilẹ Yoruba Nation kun lopin igba ti wọn ba n ba n ṣe iwọde to mu iwa janduku lọwọ. Ọrọ́ ileesẹ aarẹ yi ko sẹyin bi awọn ọmọ ikọ IPOB se darapọ mọ awọn ti Yoruba Nation nibi iwọde ranpẹ ti wọn se niwaju ẹgbẹ isọkan agbaye ni New York. Nibi iwọde yi ni wọn ti fi ẹhonu han lori awọn aiṣedeede to n waye ni Naijiria ati ipe wọn fun idasilẹ orileede Yoruba Nation. Aarẹ Buhari la gbọ pe yoo kopa laipẹ yi nibi apero ajọ isọkan agbaye. Agbẹnusọ aarẹ Garba Shehu tutọ soke foju gba ninu atẹjade rẹ to si ni ''iyalẹnu lo jẹ bawọn se ri ti awọn Yoruba Nation ko ṣe bikita lati darapọ mọ ikọ IPOB O ni ''ṣe IPOB to n da omi alaafia ru lagbegbe rẹ , to n ko awọn araalu ni panpẹ ti wọn si n tẹ ẹtọmọniyan mọlẹ ni ẹ fẹ ki wọn ka yin mọ?'' "Lai si iyemeji, awọn ọmọ  Naijiria ati gbogb aye yoo da yin lẹjọ  nipa iru awọnti ẹ n kọwọrin pẹlu''.


Aarẹ Buhari la gbọ pe yoo kopa laipẹ yi nibi apero ajọ isọkan agbaye. Agbẹnusọ aarẹ Garba Shehu tutọ soke foju gba ninu atẹjade rẹ to si ni ''iyalẹnu lo jẹ bawọn se ri ti awọn Yoruba Nation ko ṣe bikita lati darapọ mọ ikọ IPOB O ni ''ṣe IPOB to n da omi alaafia ru lagbegbe rẹ , to n ko awọn araalu ni panpẹ ti wọn si n tẹ ẹtọmọniyan mọlẹ ni ẹ fẹ ki wọn ka yin mọ?'' "Lai si iyemeji, awọn ọmọ  Naijiria ati gbogb aye yoo da yin lẹjọ  nipa iru awọnti ẹ n kọwọrin pẹlu''. ''Ko si ẹni ti yoo ka ẹgbẹ yin kun lopin igba ti ẹ baa n ba IPOB se pọ.Ti awọn alajọṣepọ wọn(IPOB) ba n tẹ ẹtọmọniyan mọlẹ, eyi yoo mu ki ajọ UN gaan foju sunukun wo ifarajin yin si mimu agbega ba afojusun UN'' Ìwọ́de Yoruba Nation lólú iléeṣẹ́ àjọ UN wáyé, bó ṣe lọ nìyí Awọn to wa sibẹ wa pẹlu oniruuru patako alakọle lati fi ẹhonu wọn han. Iwọde onimiliọnu kan eeyan tawọn ẹgbẹ to n pe fun idasilẹ orilẹ-ede Yoruba lawọn yoo ṣe niwaju olu ileeṣẹ ajọ United Nations waye loni bi wọn ṣe ṣeleri. Amọṣa ohun ti oju BBC News Yoruba to nibẹ ni pe ero ko pọ bi wọn ṣe lero, bẹni awọn to wa wa pẹlu oniruuru patako alakọle lati fi ẹhonu wọn han.


''Ko si ẹni ti yoo ka ẹgbẹ yin kun lopin igba ti ẹ baa n ba IPOB se pọ.Ti awọn alajọṣepọ wọn(IPOB) ba n tẹ ẹtọmọniyan mọlẹ, eyi yoo mu ki ajọ UN gaan foju sunukun wo ifarajin yin si mimu agbega ba afojusun UN'' Ìwọ́de Yoruba Nation lólú iléeṣẹ́ àjọ UN wáyé, bó ṣe lọ nìyí Awọn to wa sibẹ wa pẹlu oniruuru patako alakọle lati fi ẹhonu wọn han. Iwọde onimiliọnu kan eeyan tawọn ẹgbẹ to n pe fun idasilẹ orilẹ-ede Yoruba lawọn yoo ṣe niwaju olu ileeṣẹ ajọ United Nations waye loni bi wọn ṣe ṣeleri. Amọṣa ohun ti oju BBC News Yoruba to nibẹ ni pe ero ko pọ bi wọn ṣe lero, bẹni awọn to wa wa pẹlu oniruuru patako alakọle lati fi ẹhonu wọn han. Ọjọgbọn Banji Akintoye to jẹ aṣiwaju ẹgbẹ to n ja fun idaduro ilẹ Yoruba kede ṣaaju pe iwọde oni miliọnu eeyan yoo waye ni adojukọ olu ileeṣẹ ajọ iṣọkan agbaye, United Nation to wa nilu New York ni Amẹrika laarin ọjọ kẹrinla si ikẹrinlelogun oṣu kẹsan ọdun 2021. Gẹgẹ bi o ṣe sọ iwọde naa wa lati pe akiyesi awọn awujọ agbaye si ipenija to n waye fun awọn ẹya ni Naijiria pẹlu igbenipa to n ṣẹlẹ kaakiri latọwọ awọn darandaran Fulani. Bakan naa lo ni wọn yoo tun lo iwọde naa lati pe fun akiyesi agbaye lori ikslu awọn akọroyin ati wahala ọrọ abo ti ko gboriduro ni Naijiria.


Ọjọgbọn Banji Akintoye to jẹ aṣiwaju ẹgbẹ to n ja fun idaduro ilẹ Yoruba kede ṣaaju pe iwọde oni miliọnu eeyan yoo waye ni adojukọ olu ileeṣẹ ajọ iṣọkan agbaye, United Nation to wa nilu New York ni Amẹrika laarin ọjọ kẹrinla si ikẹrinlelogun oṣu kẹsan ọdun 2021. Gẹgẹ bi o ṣe sọ iwọde naa wa lati pe akiyesi awọn awujọ agbaye si ipenija to n waye fun awọn ẹya ni Naijiria pẹlu igbenipa to n ṣẹlẹ kaakiri latọwọ awọn darandaran Fulani. Bakan naa lo ni wọn yoo tun lo iwọde naa lati pe fun akiyesi agbaye lori ikslu awọn akọroyin ati wahala ọrọ abo ti ko gboriduro ni Naijiria.


Sunday Igboho: Oodua Worldwide laago ìkìlọ̀ lórí ewu tó ń bọ̀ tí Sunday Igboho bá ṣì wà láhàmọ́ọ́

Ẹgbẹ awọn ọmọ Yoruba ni oke okun, Oodua Worldwide ti kesi ijọba apapọ lorilẹede Naijiria, lati tu oloye Sunday Igboho silẹ ni ọgba ẹwọn ni Benin Republic. Ẹgbẹ naa ni igbesẹ yii nikan ni ọna kan soso to le dena wahala to le bẹ silẹ ni Naijiria lori bi wn se mu ajijagbara Yoruba naa si ahamọ, ti wn ko si tun gba idande mẹrin lara ẹsọ rẹ. Ẹgbẹ Oduduwa naa fi ero wọn lede ninu atẹjade kan ti wọn pe akọle rẹ ni ‘Oodua Worldwide Calls For Igboho, Others Immediate Release', eleyii to tumọ si pe ki wọn fi Igboho ati awọn oluranlọwọ rẹ silẹ ni kiakia. Igboho wa ni ahamọ lọwọlọwọ lorilẹede Benin Republic nigba ti awọn oluranlọwọ Igboho mẹrin miran ṣi wa ni ahamọ ajọ ọtẹlẹmuyẹ lorilẹede Naijiria, DSS. Ọjọ Kini, Osu Keje, ọdun 2021 ni Ajọ DSS yabo ile Oloye Sunday Igboho to saaju ipe fun idasilẹ orilẹede Naijiria, ti wọn si ko awọn olubaṣiṣẹ rẹ mejila to wa ni ile rẹ lasiko ikọlu naa. Amọ ni Ọjọ Kẹrindinlogun ni wọn mu Igboho ni Cotonou, lorilẹede Benin Republic nibi to ti n gbiyanju lati rin irinajo lọ si orilẹede Germany pẹlu iyawo rẹ.


Igboho wa ni ahamọ lọwọlọwọ lorilẹede Benin Republic nigba ti awọn oluranlọwọ Igboho mẹrin miran ṣi wa ni ahamọ ajọ ọtẹlẹmuyẹ lorilẹede Naijiria, DSS. Ọjọ Kini, Osu Keje, ọdun 2021 ni Ajọ DSS yabo ile Oloye Sunday Igboho to saaju ipe fun idasilẹ orilẹede Naijiria, ti wọn si ko awọn olubaṣiṣẹ rẹ mejila to wa ni ile rẹ lasiko ikọlu naa. Amọ ni Ọjọ Kẹrindinlogun ni wọn mu Igboho ni Cotonou, lorilẹede Benin Republic nibi to ti n gbiyanju lati rin irinajo lọ si orilẹede Germany pẹlu iyawo rẹ. Ninu ọrọ rẹ, Aarẹ Oodua Worldwide to kalẹ si orilẹede Canada, Ọmọọba Adewale Julius Ojo rọ awọn lọbalọba lorilẹede Naijiria ati awọn adari lati maṣe sinmi lori ọrọ Igboho ati bi yoo ṣe gba itusilẹ. Ojo ni ijọba Naijiria hu iwa buruku pẹlu bi wọn ṣe yabo ile Igboho, ti wọn si fi panpẹ mu awọn oṣiṣẹ rẹ. Bakan naa ni wọn kesi aarẹ Buhari lati ri pe wọn tu Igboho silẹ ni kiakia ati awọn mẹrin to wa ni ahamọ DSS lẹyin ti wọn fi awọn mẹjọ ninu awọn mejila silẹ.


Ninu ọrọ rẹ, Aarẹ Oodua Worldwide to kalẹ si orilẹede Canada, Ọmọọba Adewale Julius Ojo rọ awọn lọbalọba lorilẹede Naijiria ati awọn adari lati maṣe sinmi lori ọrọ Igboho ati bi yoo ṣe gba itusilẹ. Ojo ni ijọba Naijiria hu iwa buruku pẹlu bi wọn ṣe yabo ile Igboho, ti wọn si fi panpẹ mu awọn oṣiṣẹ rẹ. Bakan naa ni wọn kesi aarẹ Buhari lati ri pe wọn tu Igboho silẹ ni kiakia ati awọn mẹrin to wa ni ahamọ DSS lẹyin ti wọn fi awọn mẹjọ ninu awọn mejila silẹ. Ki lo de tawọn agbebọn ati alajẹbanu se n yan fanda ni Naijiria ti Igboho si wa ni ahamọ? Ẹgbẹ awọn ọmọ Yoruba ni oke okun, Oodua Worldwide fikun pe ohun to le e ran ijọba Naijiria lọwọ ki awọn eniyan le ni igbagbọ ninu rẹ ni lati tu Sunday Igboho silẹ ko ma a lọ ni alaafia. Ẹgbẹ naa ni ko bojumu bi Igboho ṣi ṣe wa ni ahamọ ti wọn si ti fi lara awọn oluranlọwọ rẹ mẹjọ silẹ. ''


Ki lo de tawọn agbebọn ati alajẹbanu se n yan fanda ni Naijiria ti Igboho si wa ni ahamọ? Ẹgbẹ awọn ọmọ Yoruba ni oke okun, Oodua Worldwide fikun pe ohun to le e ran ijọba Naijiria lọwọ ki awọn eniyan le ni igbagbọ ninu rẹ ni lati tu Sunday Igboho silẹ ko ma a lọ ni alaafia. Ẹgbẹ naa ni ko bojumu bi Igboho ṣi ṣe wa ni ahamọ ti wọn si ti fi lara awọn oluranlọwọ rẹ mẹjọ silẹ. '' A ko mọ idi ti awọn agbesunmọmi, awọn ọbayejẹ onijẹkugudujẹra fi n rin kaakiri ni Naijiria lai si nkankan, ti ijọba ṣe si wọn, amọ awọn araalu ti wọn n bere fun ẹtọ wọn ni wọn n timọle.'' ''Ẹtọ awọn ọmọ Naijiria ni lati bere fun idadurio orilẹede ti wọn yan laayo, nitori naa ko yẹ ki ijọba Naijiria doju ija kọ wọn.'' Ẹgbẹ awọn ọmọ Yoruba ni oke okun, Oodua Worldwide ni igbagbọ awọn ni pe ọna abayọ ni ki ijọba gba alaafia laaye nipa titu awọn to wa ni igbekun silẹ, ki Naijiria tuntun le waye lai si wahala kankan.


A ko mọ idi ti awọn agbesunmọmi, awọn ọbayejẹ onijẹkugudujẹra fi n rin kaakiri ni Naijiria lai si nkankan, ti ijọba ṣe si wọn, amọ awọn araalu ti wọn n bere fun ẹtọ wọn ni wọn n timọle.'' ''Ẹtọ awọn ọmọ Naijiria ni lati bere fun idadurio orilẹede ti wọn yan laayo, nitori naa ko yẹ ki ijọba Naijiria doju ija kọ wọn.'' Ẹgbẹ awọn ọmọ Yoruba ni oke okun, Oodua Worldwide ni igbagbọ awọn ni pe ọna abayọ ni ki ijọba gba alaafia laaye nipa titu awọn to wa ni igbekun silẹ, ki Naijiria tuntun le waye lai si wahala kankan.


YCE: Níbo lẹ ti rí Yorùbá lókè ọya tó ń gun ẹṣin kiri àdùgbò pẹ̀lú èrò lẹ́yìn?

Ẹgbẹ agbaagba nilẹ Yoruba, YCE ti kilọ fawọn Fulani to wa nilẹ Yoruba pe kí wọn ye bu ẹnu àtẹ lu aṣa ati iṣe Yoruba lagbegbe ti wọn ba n gbe. Ẹgbẹ YCE ni awọn ko ni k'awọn Fulani ma ni aṣoju nilẹ Yoruba, amọ wọn ko gbọdọ tabuku aṣa awọn to gba wọn ni alejo. Aarẹ ẹgbẹ YCE tẹlẹ rí, Dansaaki Samuel Agbede lo fidi ọrọ yii múlẹ. Agbede ni ẹgbẹ YCE wà fún idaabobo ati igbelarugẹ aṣa ati iṣe Yoruba ti o niṣe pẹlu "ọmọluabi." Agbede ni lati ilẹ ni ẹgbẹ YCE kii ti ṣegbe lẹyin ẹnikan lori ọrọ oṣelu tabi ẹsin ṣugbọn kò fi ọrọ ilẹ Yoruba ṣere rara. Nipa ti o n fesi si atẹjade kan ti ẹgbẹ kan ti orukọ rẹ n jẹ Igbimọ Apapọ Yoruba Lagbaaye fi sita, Agbede ni oni imọtara ẹni nìkan àti ọdalẹ lawọn ẹgbẹ naa.


Agbede ni ẹgbẹ YCE wà fún idaabobo ati igbelarugẹ aṣa ati iṣe Yoruba ti o niṣe pẹlu "ọmọluabi." Agbede ni lati ilẹ ni ẹgbẹ YCE kii ti ṣegbe lẹyin ẹnikan lori ọrọ oṣelu tabi ẹsin ṣugbọn kò fi ọrọ ilẹ Yoruba ṣere rara. Nipa ti o n fesi si atẹjade kan ti ẹgbẹ kan ti orukọ rẹ n jẹ Igbimọ Apapọ Yoruba Lagbaaye fi sita, Agbede ni oni imọtara ẹni nìkan àti ọdalẹ lawọn ẹgbẹ naa. Ẹgbẹ YCE fidi rẹ múlẹ pe ẹgbẹ kẹgbẹ tabi ẹya kẹya to ba wa nibi kibi ni Naijiria, lẹtọọ lati ni adari. Ṣugbọn ohun ti wọn ko gbọdọ ṣe ni ki wọn maa tabuku aṣa ati iṣe awọn to gba wọn ni alejo. "Nibo ni ẹ ti ri ibi ti awọn Yoruba ni Oke Ọya ti n gun ẹṣin káàkiri adugbo pẹlu ero lẹyin wọn?


Ẹgbẹ YCE fidi rẹ múlẹ pe ẹgbẹ kẹgbẹ tabi ẹya kẹya to ba wa nibi kibi ni Naijiria, lẹtọọ lati ni adari. Ṣugbọn ohun ti wọn ko gbọdọ ṣe ni ki wọn maa tabuku aṣa ati iṣe awọn to gba wọn ni alejo. "Nibo ni ẹ ti ri ibi ti awọn Yoruba ni Oke Ọya ti n gun ẹṣin káàkiri adugbo pẹlu ero lẹyin wọn? Ṣe iru eyi le ṣẹlẹ laelae ni Oke Ọya? Wọn ni lati tẹ ilẹ jẹjẹ, nitori bi Yoruba ṣe gb'awọn ni alejo ko tumọ si pe ọdẹ ni iran Yoruba. "A ko sọ pé Yoruba ko le ba awọn ẹya mii gbe mọ, a ti gba ọpọ ẹya mii lalejo tipẹ.


Ṣe iru eyi le ṣẹlẹ laelae ni Oke Ọya? Wọn ni lati tẹ ilẹ jẹjẹ, nitori bi Yoruba ṣe gb'awọn ni alejo ko tumọ si pe ọdẹ ni iran Yoruba. "A ko sọ pé Yoruba ko le ba awọn ẹya mii gbe mọ, a ti gba ọpọ ẹya mii lalejo tipẹ. Ṣugbọn awọn iṣẹlẹ ijinigbe pawo, ipaniyan at'awọn iwa ọdaran to ti pọ bayii ni a koro oju sí. A ko le maa ka ọwọ gbera ki a maa wo bi awọn Fulani ṣe n ṣọṣẹ nilẹ Yoruba," Agbede ṣalaye.


Ṣugbọn awọn iṣẹlẹ ijinigbe pawo, ipaniyan at'awọn iwa ọdaran to ti pọ bayii ni a koro oju sí. A ko le maa ka ọwọ gbera ki a maa wo bi awọn Fulani ṣe n ṣọṣẹ nilẹ Yoruba," Agbede ṣalaye.


Sunday Igboho: Ọ̀jọ̀gbọ́n Wole Soyinka ní kí Benin Republic ó fi Sunday Igboho sílẹ̀ kó máa bá ìrìnàjò rẹ̀ lọ

Ogbontagi onkọwe, Ọjọgbọn Wọle Soyinka ti ke si awọn alaṣẹ ijọba orilẹede Benini Republic pe ki wọn tu eekan aṣiwaju ipe fun idasilẹ orilẹede Yoruba, Oloye Sunday Adeyẹmọ ti ọpọ mọ si Sunday Igboho silẹ. Ọjọgbọn Soyinka ṣalaye nibi ifọrọwerọ kan to ṣe pẹlu awọn akọroyin ni ọjọ Ẹti. Soyinka ni ẹṣẹ kan ti ijọba Naijiria lee ri ka si Sunday Igboho lẹsẹ ni pe o n ja fun awọn eeyan rẹ lati dojukọ wahala awọn darandaran fulani kan to ti sọ ara wọn di ariigbọdọ wi ikun imu baale lori awọn eeyan rẹ ni ipinlẹ Ọyọ. Ọjọgbọn Soyinka ni oun ko gbagbọ pe Igboho ṣẹ ẹṣẹ kankan ju wi pe o sọrọsoke lori iwa aitọ tawọn kan n hu si awọn eeyan rẹ. Ọjọgbọn naa ṣalaye pe ni toun o, ọna alaafia ni Igboho gba pe ipe rẹ ti ẹnikẹni ko si lee tọka si pe o jẹ iwa ọdaran rara. Oluwole ọmọ Soyinka ni: "Nigba ti ijọba atawọn ileeṣẹ alaabo kọlu ile Igboho lọganjọ oru, ti wọn pa eeyan rẹ meji ti wọn si tun n pariwo laisi iwe aṣẹ ayẹwo lori ile rẹ pe awọn ba ohun ija oloro nibẹ...ta ni yoo gba itan ijapa ati ọbọ bẹẹ gbọ?"


Ọjọgbọn Soyinka ni oun ko gbagbọ pe Igboho ṣẹ ẹṣẹ kankan ju wi pe o sọrọsoke lori iwa aitọ tawọn kan n hu si awọn eeyan rẹ. Ọjọgbọn naa ṣalaye pe ni toun o, ọna alaafia ni Igboho gba pe ipe rẹ ti ẹnikẹni ko si lee tọka si pe o jẹ iwa ọdaran rara. Oluwole ọmọ Soyinka ni: "Nigba ti ijọba atawọn ileeṣẹ alaabo kọlu ile Igboho lọganjọ oru, ti wọn pa eeyan rẹ meji ti wọn si tun n pariwo laisi iwe aṣẹ ayẹwo lori ile rẹ pe awọn ba ohun ija oloro nibẹ...ta ni yoo gba itan ijapa ati ọbọ bẹẹ gbọ?" Bakan naa lo tun bi awọn alaṣẹ ijọba orilẹede Benin Republic leere idi ti wọn fi n fi Igboho si atimọle dipo ki wọn fi silẹ ko maa ba irinajo rẹ lọ. Baba Iyetade ni ko si ohun to tako iwe ofin orilẹede Naijiria ninu ki eeyan pe fun idasilẹ orilẹede niwọn igba to jẹ pe ọna alaafia lo gba n ṣe e labẹ ofin.


Bakan naa lo tun bi awọn alaṣẹ ijọba orilẹede Benin Republic leere idi ti wọn fi n fi Igboho si atimọle dipo ki wọn fi silẹ ko maa ba irinajo rẹ lọ. Baba Iyetade ni ko si ohun to tako iwe ofin orilẹede Naijiria ninu ki eeyan pe fun idasilẹ orilẹede niwọn igba to jẹ pe ọna alaafia lo gba n ṣe e labẹ ofin.


Sunday Igboho: Yorùbá yóò gba òmìnira láìpẹ́, ó dá mi lójú

Ajijagbara fun ilẹ Yoruba, Sunday Igboho ti sọ pe o da oun loju pe ipe fun orilẹede Oduduwa, Yoruba Nation yoo wa si imuṣẹ laipẹ. Sunday Igboho to sọrọ lati ẹwọn ni orilẹede Benin Republic ni agbẹnusọ rẹ, Olayomi Koiki, fi isẹ rẹ jẹ fawọn ololufẹ rẹ. Ninu ọrọ rẹ, Koiki ni Sunday Igboho ni ki oun dupẹ fun awọn adari ni ilẹ Yoruba ati kaakiri orilẹede Naijiria to ṣe atilẹyin fun oun, paapaa ni asiko ti oun wa ni panpẹ ni orilẹede Benin Republic. Lara awọn ọba ti Igboho ni ki wọn dupẹ lọwọ rẹ ni Ooni of Ife, Oba Enitan Ogunwusi; Osile ti Oke Ona ilẹ Egba, Oba Adedapo Adewale Tejuoso; Olugbon of Orile Igbo, Oba Francis Alao. Bakan naa ni Igboho ni ki wọn dupẹ lọwọ gbajugbaja ọjọgbọn ati onkọwe Wole Soyinka, Aarẹ orilẹede Benin Republic, Patrice Talon ati Minisita fun eto idajọ lorilẹede Benin Republic. Sunday Igboho ni afojusun oun ni pe bi orilẹede Benin Republic ti oun ti wa ni atimọle ṣe n gbadun ina ọba loore-koore, naa ni ilẹ Yoruba yoo ma gbadun rẹ lẹyin ti ominira ba de.


Lara awọn ọba ti Igboho ni ki wọn dupẹ lọwọ rẹ ni Ooni of Ife, Oba Enitan Ogunwusi; Osile ti Oke Ona ilẹ Egba, Oba Adedapo Adewale Tejuoso; Olugbon of Orile Igbo, Oba Francis Alao. Bakan naa ni Igboho ni ki wọn dupẹ lọwọ gbajugbaja ọjọgbọn ati onkọwe Wole Soyinka, Aarẹ orilẹede Benin Republic, Patrice Talon ati Minisita fun eto idajọ lorilẹede Benin Republic. Sunday Igboho ni afojusun oun ni pe bi orilẹede Benin Republic ti oun ti wa ni atimọle ṣe n gbadun ina ọba loore-koore, naa ni ilẹ Yoruba yoo ma gbadun rẹ lẹyin ti ominira ba de. ''Baba wa fi ikini ranṣẹ si gbogbo ọmọ Yoruba kaakiri agbaye. Bakan naa lo fi ikini ranṣẹ si Ooni ti Ile Ife, Adeyeye Ogunwusi, fun aduroti ati atilẹyin wọn fun oun, nitori iyawo oun jiṣẹ wọn fun oun ni gbogbo igba. O ni ki n ki Ọba Olugbọn pẹlu Ọba Tejuosho naa to ti wa ni orilẹede Benin Republic lọwọ bayii, amọ ti awọn ko i tii ri ara wọn.


''Baba wa fi ikini ranṣẹ si gbogbo ọmọ Yoruba kaakiri agbaye. Bakan naa lo fi ikini ranṣẹ si Ooni ti Ile Ife, Adeyeye Ogunwusi, fun aduroti ati atilẹyin wọn fun oun, nitori iyawo oun jiṣẹ wọn fun oun ni gbogbo igba. O ni ki n ki Ọba Olugbọn pẹlu Ọba Tejuosho naa to ti wa ni orilẹede Benin Republic lọwọ bayii, amọ ti awọn ko i tii ri ara wọn. Sunday Igboho ni ki n dupẹ lọwọ Ọjọgbọn Agba ati Onkọwe Wole Soyinka, aarẹ ilẹ Benin Republic ati minisita fun eto idajọ fun bi wọn ṣe pese aabo to peye fun iyawo Sunday Igboho lai jẹ ki ibi kankan sun mọ iyawo naa.'' Bakan naa lo ni ki a wo bi Benin ṣe n jẹ igbadun ina ọba ni gbogbo igba eleyii to ṣọwọn ni Naijiria. Amọ Yoruba Nation yoo gbadun ina ọba bi eyi lẹyin ti wọn ba ṣe aṣẹyọri pẹlu gbigba eto wọn si ominira lọwọ ijọba Naijiria.''


Sunday Igboho ni ki n dupẹ lọwọ Ọjọgbọn Agba ati Onkọwe Wole Soyinka, aarẹ ilẹ Benin Republic ati minisita fun eto idajọ fun bi wọn ṣe pese aabo to peye fun iyawo Sunday Igboho lai jẹ ki ibi kankan sun mọ iyawo naa.'' Bakan naa lo ni ki a wo bi Benin ṣe n jẹ igbadun ina ọba ni gbogbo igba eleyii to ṣọwọn ni Naijiria. Amọ Yoruba Nation yoo gbadun ina ọba bi eyi lẹyin ti wọn ba ṣe aṣẹyọri pẹlu gbigba eto wọn si ominira lọwọ ijọba Naijiria.'' Ikọ ọtẹlẹmuyẹ lorilẹede Naijiria lo fi panpẹ ọba mu Igboho ati iyawo rẹ ni Cotonou, Benin Republic ni ọjọ kọkandinlogun, Oṣu Keje, lẹyin to sakuro ni Naijiria lati bọ lọwọ ajọ ọtẹlẹmuyẹ ti wọn n wa naa. Ajọ DSS lo yabọ ile Igboho ni ilu Ibadan, ti ẹmi sọfo ti wọn si mu lara awọn alatilẹyin rẹ, amọ ti wọn ko ri Igboho mu ni ilẹ rẹ. Lẹyin naa ni Agbẹnusọ Ajọ DSS fi atẹjade sita wi pe ijọba orilẹede Naijiria n wa Sunday Igboho ki o si jọwọ ara rẹ lai si rogbodiyan nitori ọwọ yoo tẹ bi o fẹ bi o kọ.


Ikọ ọtẹlẹmuyẹ lorilẹede Naijiria lo fi panpẹ ọba mu Igboho ati iyawo rẹ ni Cotonou, Benin Republic ni ọjọ kọkandinlogun, Oṣu Keje, lẹyin to sakuro ni Naijiria lati bọ lọwọ ajọ ọtẹlẹmuyẹ ti wọn n wa naa. Ajọ DSS lo yabọ ile Igboho ni ilu Ibadan, ti ẹmi sọfo ti wọn si mu lara awọn alatilẹyin rẹ, amọ ti wọn ko ri Igboho mu ni ilẹ rẹ. Lẹyin naa ni Agbẹnusọ Ajọ DSS fi atẹjade sita wi pe ijọba orilẹede Naijiria n wa Sunday Igboho ki o si jọwọ ara rẹ lai si rogbodiyan nitori ọwọ yoo tẹ bi o fẹ bi o kọ. Laipẹ naa ni ọwọ tẹ Sunday Igboho ati iyawo rẹ ni orilẹede Benin Republic lasiko ti oun ati iyawo rẹ n gbiyanju lati salọ si orilẹede Germany. Amọ, iyawo Igboho gba itusilẹ kuro ni panpẹ ọlọpaa nigba ti Igboho ṣi wa ni atimọle ni orilẹede Benin Republic.


Laipẹ naa ni ọwọ tẹ Sunday Igboho ati iyawo rẹ ni orilẹede Benin Republic lasiko ti oun ati iyawo rẹ n gbiyanju lati salọ si orilẹede Germany. Amọ, iyawo Igboho gba itusilẹ kuro ni panpẹ ọlọpaa nigba ti Igboho ṣi wa ni atimọle ni orilẹede Benin Republic.


Yoruba Nation: Mo faramọ́ àtúntò 'Restructuring' tí kò lọ́wọ́ ìṣèlú nínú- Oba Ahmed Adekunle Makama ti Kuta

Ẹ jẹ́ kí Gómìnà kọ̀ọ̀kan bẹ̀rẹ̀ 'Restructuring' ni ìpínlẹ̀ rẹ̀ pẹ̀lú ríró ìjọba ìbílẹ̀ lágbárá- Olowu ilẹ̀ Kuta A mọ́ awọn Fulani Abalaye a dẹ tun mọ ti awọn to n gbe ibọn pe wọn yatọ sira wọn- Oba Kuta Oba Ahmed Adekunle Makama ti Olowu Kuta sọrọ ilẹ kun lori oriṣi awọn Fulani to wa ni Naijiria bayii ati nkan to yẹ ki ijọba se fun koowa. Bakan naa lo ni o yẹ ki ijọba pada si riro awọn ijọba ibilẹ lagbara ni ki alafia le jọba. Oba Kuta tun gba imọran pe ki atunto bẹrẹ lati ipinlẹ Gomina kọọkan. O ni ile la ti n ko ẹṣo rode ni ọrọ Naijiria ba de bayii pẹlu ijiya to tọ si ẹnit o ba huwa aitọ.


Igboho Aides Verdict: Afẹnifẹre gbóṣùbà fáwọn Adájọ́ Nàìjíríà lórí ìdájọ́ méjì tó kan Sunday Igboho

Ẹgbẹ idagbasoke ọmọ Yoruba ni Naijiria Afenifere ti gboṣuba kaare fun awọn adajọ meji to gbe idajọ kalẹ lori awọn amugbalẹgb Sunday Igboho. Lọjọru yi ni awọn amugbalẹgbẹ naa gba itusilẹ nile ẹjọ giga Abuja eyi ti adajọ Obiora Egwaatu gbe kalẹ. Bakan naa ni adajọ Akintola ni ilu Ibadan paṣẹ ki ajọ ọtẹlmuyẹ Naijiria DSS ma ṣe dunkoko mọ Sunday Igboho tabi ki ijọba gbẹsẹ le akoto owo rẹ. Awọn idajọ mejeeji yi paapa fun awọn alatilẹyin Igboho ati awọn to n ja fun ominira ilẹ Yoruba dabi aṣeyọri nla. Ninu atẹjade kan ti agbodegba ẹgbẹ naa Comrade Jare Ajayi fi sita, o ni idajọ ti adajọ Oladiran Akintola ati Obiora Egwaatu gbe kalẹ tunbọ ṣafihan ireti wa ninu ẹka idajọ Naijiria'' Jare Ajayi ni idajọ wọn yi waye lasiko tawọn araalu n ro pe ijọba apapọ n gbero lati mu Sunday Igboho to n koju igbẹjọ lọwọ ni Cotonou. Afẹnifẹre gboriyin fun adajọ Egwaatu to sọ pe dandan ni ki ajọ DSS ko gbogbo awọn amugbalẹgbẹ Igboho wa si ile ẹjọ.


Awọn idajọ mejeeji yi paapa fun awọn alatilẹyin Igboho ati awọn to n ja fun ominira ilẹ Yoruba dabi aṣeyọri nla. Ninu atẹjade kan ti agbodegba ẹgbẹ naa Comrade Jare Ajayi fi sita, o ni idajọ ti adajọ Oladiran Akintola ati Obiora Egwaatu gbe kalẹ tunbọ ṣafihan ireti wa ninu ẹka idajọ Naijiria'' Jare Ajayi ni idajọ wọn yi waye lasiko tawọn araalu n ro pe ijọba apapọ n gbero lati mu Sunday Igboho to n koju igbẹjọ lọwọ ni Cotonou. Afẹnifẹre gboriyin fun adajọ Egwaatu to sọ pe dandan ni ki ajọ DSS ko gbogbo awọn amugbalẹgbẹ Igboho wa si ile ẹjọ. O ni adajọ yi mu ọkan akin pẹlu bo ṣe paṣẹ ki wọn gba beeli wọn ni ibamu plu ofin orileede Naijiria. Yatọ si ti adajọ to gba beeli awọn amugbalẹgbẹ Igboho,Afẹnifẹre sọ pe idajo mejeeji tawọn ri yi fẹsẹ igbagbọ awọn rinlẹ pe ile ẹjọ nikan laraalu ti le gba idajọ to peye ti wọn ba tẹ oju ẹtọ wọn mọlẹ.


O ni adajọ yi mu ọkan akin pẹlu bo ṣe paṣẹ ki wọn gba beeli wọn ni ibamu plu ofin orileede Naijiria. Yatọ si ti adajọ to gba beeli awọn amugbalẹgbẹ Igboho,Afẹnifẹre sọ pe idajo mejeeji tawọn ri yi fẹsẹ igbagbọ awọn rinlẹ pe ile ẹjọ nikan laraalu ti le gba idajọ to peye ti wọn ba tẹ oju ẹtọ wọn mọlẹ.


Sapara Williams: Agbẹjọ́rò ọmọ Nàíjíríà àkọ́kọ́ àti olóṣèlú tó dá bírà lásìkò ìjọbá amúnisìn

Arise ni arika, arika si ni baba iregun, ohun ti a ba se ni oni, ọrọ itan ni yoo da bo dọla, nitori naa lo se yẹ ka gbe ile aye se rere. Awọn akọni ọmọ Yoruba to gbo ni ohun, ti itan n sọ rere nipa wọn nitori isẹ takuntakun ti wọn gbe se fun idagbasoke ilẹ Yoruba ati Naijiria lapapọ pọ lọ jantirẹrẹ. Amọ ọkan gboogi lara wọn, ti itan aye rẹ jẹ manigbagbe ni Amofin Christopher Alexander Sapara Williams. Àwọn ìtàn mánigbàgbé tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Gẹgẹ bi a se ka loju opo ayelujara Wikepedia, Sapara Williams ni ọmọ Naijiria akọkọ ti yoo di amofin bo tilẹ jẹ pe awọn akọwe kan wa, ti wọn n sisẹ amofin nigba naa lai kẹkọ amofin. Ọjọ Kẹrinla, oṣu Keje, ọdun 1855 ni wọn bi Christopher Alexander Sapara-Williams. Bo ti lẹ jẹ pe orilẹede Sierra Leone ni wọn bi i si, ọmọ Ijẹṣha ni orilẹede Naijiria ni baba rẹ.


Àwọn ìtàn mánigbàgbé tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Gẹgẹ bi a se ka loju opo ayelujara Wikepedia, Sapara Williams ni ọmọ Naijiria akọkọ ti yoo di amofin bo tilẹ jẹ pe awọn akọwe kan wa, ti wọn n sisẹ amofin nigba naa lai kẹkọ amofin. Ọjọ Kẹrinla, oṣu Keje, ọdun 1855 ni wọn bi Christopher Alexander Sapara-Williams. Bo ti lẹ jẹ pe orilẹede Sierra Leone ni wọn bi i si, ọmọ Ijẹṣha ni orilẹede Naijiria ni baba rẹ. Baba rẹ jẹ ọkan lara awọn ẹrú to gba ominira ni Sierra Leone, iya rẹ si jẹ ọmọ Ẹgba nilu Abeokuta. Sapara Williams lọ si ileewe girama CMS nilu Eko, lẹyin naa lo lọ si Wesley College, Sheffield ni orilẹ-ede United Kingdom. Imọ nipa ẹkọ ofin ni Sapara-Williams kọ nileewe Inner Temple, nilu London.


Baba rẹ jẹ ọkan lara awọn ẹrú to gba ominira ni Sierra Leone, iya rẹ si jẹ ọmọ Ẹgba nilu Abeokuta. Sapara Williams lọ si ileewe girama CMS nilu Eko, lẹyin naa lo lọ si Wesley College, Sheffield ni orilẹ-ede United Kingdom. Imọ nipa ẹkọ ofin ni Sapara-Williams kọ nileewe Inner Temple, nilu London. Ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kọkanla, ọdun 1879 si ni wọn gba a wọle gẹgẹ bi amofin nilẹ Gẹẹsi. Eyi lo mu ko di agbẹjọro akọkọ to jẹ ọmọ Naijiria. Ninu oṣu Kinni ọdun 1888 lo pada si Naijiria lati bẹrẹ iṣẹ gẹgẹ bi amofin, ilu Eko si lo ṣi ọfiisi rẹ si.


Ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kọkanla, ọdun 1879 si ni wọn gba a wọle gẹgẹ bi amofin nilẹ Gẹẹsi. Eyi lo mu ko di agbẹjọro akọkọ to jẹ ọmọ Naijiria. Ninu oṣu Kinni ọdun 1888 lo pada si Naijiria lati bẹrẹ iṣẹ gẹgẹ bi amofin, ilu Eko si lo ṣi ọfiisi rẹ si. Gẹgẹ bi agbẹjọro, Sapara-Williams tayọ pupọ, o fi orukọ silẹ ni ile ẹjọ to gaju lọ ni Naijiria, gẹgẹ bi agbẹjọro akọkọ to jẹ ọmọ Naijiria. Bakan naa lo jẹ Alaga ẹgbẹ agbẹjọro lọdun 1900 si 1915. Bo tilẹ jẹ pe oun ni agbẹjọro akọkọ to jẹ ọmọ Naijiria, kii se oun nikan lo n ṣiṣẹ amofin lasiko naa.


Gẹgẹ bi agbẹjọro, Sapara-Williams tayọ pupọ, o fi orukọ silẹ ni ile ẹjọ to gaju lọ ni Naijiria, gẹgẹ bi agbẹjọro akọkọ to jẹ ọmọ Naijiria. Bakan naa lo jẹ Alaga ẹgbẹ agbẹjọro lọdun 1900 si 1915. Bo tilẹ jẹ pe oun ni agbẹjọro akọkọ to jẹ ọmọ Naijiria, kii se oun nikan lo n ṣiṣẹ amofin lasiko naa. Nitori aisi awọn agbẹjọro, titi di ọdun 1913 ni wọn n gba awọn ti kii ṣe amofin, amọ to ka iwe diẹ, to si ni imọ nipa ofin ilẹ Gẹẹsi, si iṣẹ agbẹjọro. Lara awọn gbajugbaja ẹjọ to mojuto ni Cole vs Cole, agbẹjọro agba Gusu Naijiria ati ileeṣẹ John Holts. Ko fi iṣẹ amofin rẹ mọ ni Naijiria, o tun ṣiṣẹ de orilẹ-ede Ghana.


Nitori aisi awọn agbẹjọro, titi di ọdun 1913 ni wọn n gba awọn ti kii ṣe amofin, amọ to ka iwe diẹ, to si ni imọ nipa ofin ilẹ Gẹẹsi, si iṣẹ agbẹjọro. Lara awọn gbajugbaja ẹjọ to mojuto ni Cole vs Cole, agbẹjọro agba Gusu Naijiria ati ileeṣẹ John Holts. Ko fi iṣẹ amofin rẹ mọ ni Naijiria, o tun ṣiṣẹ de orilẹ-ede Ghana. Sapara-Williams daba pe ki ilẹ Yoruba wa labẹ isakoso kan soso bii orilẹede Iṣẹ amofin nikan kọ ni Sapara-Williams mojuto, o tun ko ipa pataki ninu ọrọ oṣelu Naijiria lasiko iṣakoso awọn oyinbo amunisin. Lọdun 1904, itan sọ pe Sapara-Williams gẹgẹ bi ọmọ ile aṣofin, daba pe ki wọn o ṣatunto alaafo to wa laarin ẹkun Ariwa ati Gusu Naijiria. Ọna to ni ki wọn gbe e gba ni pe ki wọn ko gbogbo awọn eeyan to n sọ ede Yoruba papọ wa si Gusu, labẹ iṣakoso kanṣoṣo, tii see orilẹede kan lọtọ.


Sapara-Williams daba pe ki ilẹ Yoruba wa labẹ isakoso kan soso bii orilẹede Iṣẹ amofin nikan kọ ni Sapara-Williams mojuto, o tun ko ipa pataki ninu ọrọ oṣelu Naijiria lasiko iṣakoso awọn oyinbo amunisin. Lọdun 1904, itan sọ pe Sapara-Williams gẹgẹ bi ọmọ ile aṣofin, daba pe ki wọn o ṣatunto alaafo to wa laarin ẹkun Ariwa ati Gusu Naijiria. Ọna to ni ki wọn gbe e gba ni pe ki wọn ko gbogbo awọn eeyan to n sọ ede Yoruba papọ wa si Gusu, labẹ iṣakoso kanṣoṣo, tii see orilẹede kan lọtọ. Amọ ṣa, Lord Lugard tako aba naa, pẹlu awawi pe iṣakoso naa ko ni rọrun, ati pe ero awọn eniyan yoo yatọ. Ipa kekere kọ ni Sapara-Williams ko lọdun 1914 nigba ti Lord Lugard so Guusu ati Ariwa pọ di orilẹ-ede Naijiria. O jẹ ọkan lara awọn ọmọ ile aṣofin lasiko naa, ile aṣofin naa lo si wa lati ọdun 1901 titi di ọdun 1915 to kú.


Amọ ṣa, Lord Lugard tako aba naa, pẹlu awawi pe iṣakoso naa ko ni rọrun, ati pe ero awọn eniyan yoo yatọ. Ipa kekere kọ ni Sapara-Williams ko lọdun 1914 nigba ti Lord Lugard so Guusu ati Ariwa pọ di orilẹ-ede Naijiria. O jẹ ọkan lara awọn ọmọ ile aṣofin lasiko naa, ile aṣofin naa lo si wa lati ọdun 1901 titi di ọdun 1915 to kú. Lọdun 1905 , o ṣabẹwo si ilẹ Gẹẹsi. Nigba to wa ni ibẹ, o daba fun awọn alaṣẹ to n mojuto imunisin lati ṣe ayipada si awọn ilana ti wọn fi n dari. Lara awọn aba to da fun wọn ni idasilẹ ile ẹkọ awọn olukọ nilu Eko.


Lọdun 1905 , o ṣabẹwo si ilẹ Gẹẹsi. Nigba to wa ni ibẹ, o daba fun awọn alaṣẹ to n mojuto imunisin lati ṣe ayipada si awọn ilana ti wọn fi n dari. Lara awọn aba to da fun wọn ni idasilẹ ile ẹkọ awọn olukọ nilu Eko. Yatọ si eyi, o tun tako ofin ọdun 1909, ti ko faaye gba awọn oniroyin lati bu ẹnu atẹ lu ijọba. O ni "iru ofin yii ko si ninu iwa ati iṣe awọn Yoruba, bẹẹ ni ko si ba ofin wọn mu". Ṣugbọn o ṣe ni lanu pe, bo ṣe bẹbẹ to, awọn oyinbo amunisin papa sọ aba naa di ofin.


Yatọ si eyi, o tun tako ofin ọdun 1909, ti ko faaye gba awọn oniroyin lati bu ẹnu atẹ lu ijọba. O ni "iru ofin yii ko si ninu iwa ati iṣe awọn Yoruba, bẹẹ ni ko si ba ofin wọn mu". Ṣugbọn o ṣe ni lanu pe, bo ṣe bẹbẹ to, awọn oyinbo amunisin papa sọ aba naa di ofin. Bi o tilẹ jẹ pe ọlaju, ọmọwe ati amofin to dantọ ni Sapara Williams, sibẹ o si se agbelarugẹ awọn asa ilẹ Yoruba laye awọn eebo amunisin. Williams, ẹni to gbagbọ pe amofin gbọdọ maa lọ sibi ti awọn eeyan rẹ ba n lọ ni, se onigbọwọ ijo egungun losu kẹwa ọdun 1896. Inu gbogbo awọn ọba alaye nilẹ Yoruba nigba naa si lo dun si igbesẹ yii nitori pe ko tiẹ naa ni pe gbajumọ ati alakọwe ni oun.