Ala ti ko le ṣẹ ni ki n dara pọ mọ ẹgbẹ APC – Makinde

Ọlawale Ajao, Ibadan Pẹlu bi iroyin ṣe gba ilu kan pe gomina ipinlẹ Ọyọ Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, n gbero lati fi ẹgbẹ oṣelu PDP to fi ṣàtẹ̀gùn dépò gomina silẹ lati dara pọ mọ APC to jẹ ẹgbẹ oṣelu alatako ni ipinlẹ naa, gomina yii sọ pe inu oun dun pe APC n fẹ oun ninu ẹgbẹ wọn, ṣugbọn ala ti ko le ṣẹ ni ki oun dara pọ mọ wọn. Lati ọsẹ to kọja niroyin ti n gbe e kiri pe awọn alatilẹyin Makinde ti dara pọ mọ ẹgbẹ oṣelu Onígbàálẹ̀, ati pe gomina yii funra rẹ ti dara pọ mọ ẹgbẹ naa labẹnu. Wọn ní nitori pe awọn araalu ko gba ti gomina yii mọ nitori ọwọ yẹpẹrẹ to fi mu ọrọ eto aabo lo ṣe pinnu lati lọ sinu ẹgbẹ APC. Ṣugbọn nigba to n sọrọ lori ahesọ iroyin naa ninu atẹjade ti Akọwe iroyin ẹ, Ọgbẹni Taiwo Adisa, fi ṣọwọ sawọn oniroyin n’Ibadan, lọsẹ yii, o ni kò sí ootọ kankan ninu gbogbo iroyin naa, ṣugbọn ahesọ iroyin naa kò yà oun lẹnu, awọn àṣeyọrí ti oun n ṣe lọ́lọ́kan-ò-jọ̀kan lo mu ki oun maa da ẹgbẹ APC lọrun. O ṣalaye pe, “Pẹlu ofin ati ilana iṣejọba awa-ara-wa ni Gomina Makinde fi n mojuto ọrọ eto aabo ni ipinlẹ yii. O gba pe gbogbo ẹni to ba ti n huwa ọdaran pata lọta ijọba, ti oluwa rẹ yoo sì jiya to bá tọ sí i labẹ ofin lai fi ti ẹya ti iru ẹni bẹẹ ba ti wa ṣe.” “idí tó ṣe wù awọn ẹgbẹ oṣelu alatako naa pe ki oun dara pọ mọ wọn ko ṣẹyin ọpọlọpọ aseyori ti oun ti ṣe lẹnu ọdun kan o ti oun ti dépò gomina “Awọn APC waa ro pe nnkan to daa ju fun awọn lati ṣe bayii ni ki Gomina Makinde wa sinu ẹgbẹ awọn lati waa dupo gomina lorukọ ẹgbẹ naa.


Ṣugbọn nigba to n sọrọ lori ahesọ iroyin naa ninu atẹjade ti Akọwe iroyin ẹ, Ọgbẹni Taiwo Adisa, fi ṣọwọ sawọn oniroyin n’Ibadan, lọsẹ yii, o ni kò sí ootọ kankan ninu gbogbo iroyin naa, ṣugbọn ahesọ iroyin naa kò yà oun lẹnu, awọn àṣeyọrí ti oun n ṣe lọ́lọ́kan-ò-jọ̀kan lo mu ki oun maa da ẹgbẹ APC lọrun. O ṣalaye pe, “Pẹlu ofin ati ilana iṣejọba awa-ara-wa ni Gomina Makinde fi n mojuto ọrọ eto aabo ni ipinlẹ yii. O gba pe gbogbo ẹni to ba ti n huwa ọdaran pata lọta ijọba, ti oluwa rẹ yoo sì jiya to bá tọ sí i labẹ ofin lai fi ti ẹya ti iru ẹni bẹẹ ba ti wa ṣe.” “idí tó ṣe wù awọn ẹgbẹ oṣelu alatako naa pe ki oun dara pọ mọ wọn ko ṣẹyin ọpọlọpọ aseyori ti oun ti ṣe lẹnu ọdun kan o ti oun ti dépò gomina “Awọn APC waa ro pe nnkan to daa ju fun awọn lati ṣe bayii ni ki Gomina Makinde wa sinu ẹgbẹ awọn lati waa dupo gomina lorukọ ẹgbẹ naa. Wọn mọ pe iṣejọba rẹ yóò ṣàtúnṣe sí gbogbo nnkan ti iṣejọba ẹgbẹ oṣelu awọn ti bajẹ sẹyin, ẹgbẹ APC ni yóò sì gba ògo àṣeyọrí naa”.


Wọn mọ pe iṣejọba rẹ yóò ṣàtúnṣe sí gbogbo nnkan ti iṣejọba ẹgbẹ oṣelu awọn ti bajẹ sẹyin, ẹgbẹ APC ni yóò sì gba ògo àṣeyọrí naa”.


Ẹ mu Wakili daadaa, oun lo dana sun eeka mẹwaa oko koko ẹgbọn mi- Ọdọmọfin Ayetẹ

Ọlawale Ajao, Ibadan Lẹyin ti awọn ẹgbẹ ajìjagbara Yoruba, Oodua People’s Congress, ti mu jagunjagun awọn Fúlàní nni, Iskilu Wakili, nitori awọn iwa ọdaran to máa n hu niluu Ayétẹ̀, nijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, awọn ti ọkunrin Fúlàní naa ti ṣèjàǹbá fún ti bẹrẹ sí í royin itú to fi wọn pa. Lara wọn ni Ọdọmọfin ilu Ayetẹ, Oloye Saubana Omileke Oyewọle, ẹni tí Wakili deede dana sun oko kòkó mọlẹbi ẹ̀ lai jẹ pe wọn ṣe nnkan kan fún un tabi pe ija wa laarin wọn tẹlẹ. Tẹ o ba gbagbe, ni nnkan bíi oṣù meji sẹyin lajìjàgbara fún ilẹ Yorùbá nni, Olóyè Sunday Adeyẹmọ (Sunday Igboho), lọọ le awọn ọdaran to wa láàrin àwọn Fúlàní kúrò lagbegbe Ibarapa. Awuyewuye to tẹ̀yìn ọrọ yii yọ lo mu ki ìjọba ipinlẹ Ọyọ ran awọn aṣoju lọ silẹ Ibarapa lati ba awọn aṣáájú Yoruba atawọn Fúlàní ti ko ti i fi agbegbe naa silẹ sọrọ ko too di pe gomina ipinlẹ Ọyọ Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde funra rẹ lọ sibẹ lati ri i pe ibagbepọ alaafia jọba laarin awọn olugbe agbegbe yii. Ṣugbọn lẹyìn ìpàdé alafia ti ìjọba ṣe láwọn ara ilu Ayétẹ̀ ati agbegbe ẹ̀ tun n fojoojumọ kigbe pe ki gbogbo ayé gba àwọn lọwọ baba ẹni ọdun marundinlọgọrin (75) ti wọn n pe ni Wakili yii. Wọn lọkunrin jagunjagun awọn Fúlàní yii lo wa nidii ọpọlọpọ ipaniyan ati ijinigbe to saaba máa n waye lagbegbe naa. Oloye Oyewọle ṣalaye pe “Yatọ si Sarikin Fulani to wa niluu Igangan, (ṣugbọn to ti sa lọ si Ilọrin nitori bi Sunday Igboho ṣe kilọ fun un lati fi ipinlẹ Ọyọ silẹ) ko si ẹni to tun n ko ipaya ba awọn eeyan lagbegbe yii ju Wakili lọ.


Ṣugbọn lẹyìn ìpàdé alafia ti ìjọba ṣe láwọn ara ilu Ayétẹ̀ ati agbegbe ẹ̀ tun n fojoojumọ kigbe pe ki gbogbo ayé gba àwọn lọwọ baba ẹni ọdun marundinlọgọrin (75) ti wọn n pe ni Wakili yii. Wọn lọkunrin jagunjagun awọn Fúlàní yii lo wa nidii ọpọlọpọ ipaniyan ati ijinigbe to saaba máa n waye lagbegbe naa. Oloye Oyewọle ṣalaye pe “Yatọ si Sarikin Fulani to wa niluu Igangan, (ṣugbọn to ti sa lọ si Ilọrin nitori bi Sunday Igboho ṣe kilọ fun un lati fi ipinlẹ Ọyọ silẹ) ko si ẹni to tun n ko ipaya ba awọn eeyan lagbegbe yii ju Wakili lọ. “Nigba ti ọrọ Wakili ka wa laya, meje ninu awọn ọ̀dọ́ ilu yìí (Ayétẹ̀) lọọ ba a lábúlé ẹ lati kìlọ fún un pe ko jáwọ́ ninu awọn iwa ọdaran to n hù. Lọjọ ti awọn ọdọ lọọ ba a nile gan-an lo lọọ fibinu dana sun oko kòkó ẹgbọn mi. Eékà mẹwaa ni koko yẹn, ko jinna si abúlé ti Wakili n gbe.


“Nigba ti ọrọ Wakili ka wa laya, meje ninu awọn ọ̀dọ́ ilu yìí (Ayétẹ̀) lọọ ba a lábúlé ẹ lati kìlọ fún un pe ko jáwọ́ ninu awọn iwa ọdaran to n hù. Lọjọ ti awọn ọdọ lọọ ba a nile gan-an lo lọọ fibinu dana sun oko kòkó ẹgbọn mi. Eékà mẹwaa ni koko yẹn, ko jinna si abúlé ti Wakili n gbe. “Lóòótọ́, ẹgbọn mi lo ni oko yẹn, ṣugbọn mọlẹbi wa lo ni ilẹ̀ ti wọn fi dako naa. “Mo máa n rọ awọn eeyan mi lati bọ̀wọ̀ fófin, ki wọn sì má ṣe ba Fúlàní ja lati le faaye gba ibagbepọ alaafia laarin ẹ̀yà mejeeji, ṣugbọn ibọn AK47 ni Wakili atawọn ọmọ ẹ máa n gbe rin kiri ní tiwọn.” “Pẹlu bi awọn Fulani ṣe n ṣe wọnyi, o daju pe wọn ti gbaradi daadaa fun ogun. Bi wọn ba si ni ibọn ju bẹẹ lọ, koda ko kọja AK47 ti wọn n gbe kiri, wọn o le bori wa.


“Lóòótọ́, ẹgbọn mi lo ni oko yẹn, ṣugbọn mọlẹbi wa lo ni ilẹ̀ ti wọn fi dako naa. “Mo máa n rọ awọn eeyan mi lati bọ̀wọ̀ fófin, ki wọn sì má ṣe ba Fúlàní ja lati le faaye gba ibagbepọ alaafia laarin ẹ̀yà mejeeji, ṣugbọn ibọn AK47 ni Wakili atawọn ọmọ ẹ máa n gbe rin kiri ní tiwọn.” “Pẹlu bi awọn Fulani ṣe n ṣe wọnyi, o daju pe wọn ti gbaradi daadaa fun ogun. Bi wọn ba si ni ibọn ju bẹẹ lọ, koda ko kọja AK47 ti wọn n gbe kiri, wọn o le bori wa. “Didakẹ ti awa dakẹ ki i ṣe tí pe awa naa ko le jà, ẹru ijọba la kan n ba, òfin ilẹ yii ti a n bọ̀wọ̀ fun ni ko jẹ ká lè gbẹsan gbogbo iya ti wọn fi n jẹ wá.”


“Didakẹ ti awa dakẹ ki i ṣe tí pe awa naa ko le jà, ẹru ijọba la kan n ba, òfin ilẹ yii ti a n bọ̀wọ̀ fun ni ko jẹ ká lè gbẹsan gbogbo iya ti wọn fi n jẹ wá.”


Gomina Kwara ṣedaro Ọba Adeyẹmi, Ẹlẹkan tilu Ẹkan-meje to waja

Stephen Ajagbe, Ilorin Gomina ipinlẹ Kwara, Abdulrahman Abdulrazaq, ti ba araalu Ẹkan-meje, nijọba ibilẹ Oke-Ẹrọ, nipinlẹ Kwara, kẹdun iku Ẹlẹkan, Ọba Michael Aṣhaolu Adeyẹmi. Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni kabiyesi waja. Ninu atẹjade kan ti Akọwe iroyin lọfiisi gomina, Rafiu Ajakaye, gbe sita laaarọ Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, Gomina Abdulrahman ni iroyin ibanujẹ gbaa niku ọba naa jẹ fun ijọba ataaralu. Abdulrahman tun ba igbakeji abẹnugan ile-igbimọ aṣofin Kwara, ẹni to jẹ ọmọ bibi ilu naa, Ọnarebu Raphael Adetiba, kẹdun ati igbimọ lọbalọba nijọba ibilẹ Oke-Ẹrọ. O ni kabiyesi naa ti kopa ribiribi ninu idagbasoke ilu Ẹkan-meje, o mu ki irẹpọ wa laarin araalu, eyi lo si mu itẹsiwaju maa ba ilu naa. Gomina gbadura ki Ọlọrun tẹ oloogbe naa safẹfẹ rere, ko si tu ẹbi ati araalu ninu.


Abẹrẹ ajẹsara arun Korona ti de s’Ekoo, Ọṣun

Faith Adebọla, Eko, Florence Babaṣọla, Oṣogbo Abẹrẹ ajẹsara lati dena arun Koronafairọọsi to n ja ranyin kari aye ti de siluu Eko, ijọba apapọ lo fi i ranṣẹ latilu Abuja. Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Oluṣọla Sanwo-Olu, lo kede pe awọn ti gba abẹrẹ ajẹsara ti wọn porukọ ẹ ni AstraZeneca COVID-19 naa laaarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee yii, awọn si ti lọọ tọju ẹ pamọ sibi ti eera kan o ti ni i rin in, kawọn too bẹrẹ si i fawọn eeyan. Sanwo-Olu sọrọ yii nibi apero itagbangba kan to waye niluu Ikẹja, lati sami ayẹyẹ ayajọ awọn obinrin lagbaaye (International Women’s Day), tọdun yii. Gomina ni bo tilẹ jẹ pe awọn maa ṣeto lati jẹ kawọn eeyan janfaani abẹrẹ ajẹsara naa, eyi o tumọ si pe kawọn eeyan ma pa ilana ati ofin ijọba lori idena arun Korona mọ, o ni wọn ṣi ni lati maa lo ibomu, fifọwọ loorekoore ati yiyẹra fun ikorajọpọ ero. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ keji, oṣu kẹta yii, ni miliọnu mẹrin abẹrẹ ajẹsara naa de latilu oyinbo, tijọba apapọ si tẹwọ gba a niluu Abuja, lẹyin naa ni wọn lawọn maa ṣeto ati pin in kari awọn ipinlẹ gbogbo nilẹ wa. Bakan naa ni ijọba ipinlẹ Ọṣun, labẹ idari Gomina Adegboyega Oyetọla ti kede pe abẹrẹ ajẹsara Korona ọhun ti balẹ si ipinlẹ naa latọdọ ijọba apapọ, l’Abuja.


Gomina ni bo tilẹ jẹ pe awọn maa ṣeto lati jẹ kawọn eeyan janfaani abẹrẹ ajẹsara naa, eyi o tumọ si pe kawọn eeyan ma pa ilana ati ofin ijọba lori idena arun Korona mọ, o ni wọn ṣi ni lati maa lo ibomu, fifọwọ loorekoore ati yiyẹra fun ikorajọpọ ero. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ keji, oṣu kẹta yii, ni miliọnu mẹrin abẹrẹ ajẹsara naa de latilu oyinbo, tijọba apapọ si tẹwọ gba a niluu Abuja, lẹyin naa ni wọn lawọn maa ṣeto ati pin in kari awọn ipinlẹ gbogbo nilẹ wa. Bakan naa ni ijọba ipinlẹ Ọṣun, labẹ idari Gomina Adegboyega Oyetọla ti kede pe abẹrẹ ajẹsara Korona ọhun ti balẹ si ipinlẹ naa latọdọ ijọba apapọ, l’Abuja. Kọmiṣanna feto iroyin ati ilana antẹle, Funkẹ Ẹgbẹmọde, ni ni nnkan bii aago meje alẹ kọja ogun iṣẹju lọjọ Iṣẹgun, Wẹsidee, ọsẹ yii ni wọn ri abẹrẹ naa gba. Papakọ ofurufu to wa niluu Akurẹ lawọn aṣoju ijọba ipinlẹ Ọṣun ti lọọ gba awọn abẹrẹ naa. Ẹgbẹmọde ṣalaye pe ijọba ti mura silẹ lati fun awọn araalu labẹrẹ naa nipasẹ awọn akọṣẹmọṣẹ oniṣegun oyinbo ti wọn ti fun nidanilẹkọọ to peye lori abẹrẹ naa kaakiri wọọdu ojilelọọọdunrun-un o din mẹjọ to wa l’Ọṣun.


Kọmiṣanna feto iroyin ati ilana antẹle, Funkẹ Ẹgbẹmọde, ni ni nnkan bii aago meje alẹ kọja ogun iṣẹju lọjọ Iṣẹgun, Wẹsidee, ọsẹ yii ni wọn ri abẹrẹ naa gba. Papakọ ofurufu to wa niluu Akurẹ lawọn aṣoju ijọba ipinlẹ Ọṣun ti lọọ gba awọn abẹrẹ naa. Ẹgbẹmọde ṣalaye pe ijọba ti mura silẹ lati fun awọn araalu labẹrẹ naa nipasẹ awọn akọṣẹmọṣẹ oniṣegun oyinbo ti wọn ti fun nidanilẹkọọ to peye lori abẹrẹ naa kaakiri wọọdu ojilelọọọdunrun-un o din mẹjọ to wa l’Ọṣun. O fi ọkan awọn araalu balẹ lori abẹrẹ naa, o ṣalaye pe ajọ NAFDAC ti ṣayẹwo finnifinni le e lori, wọn si ri i pe ko si ewu kankan nipa rẹ. Bakan naa lo ni ki wọn ma titori abẹrẹ naa pa gbogbo ilana to wa nilẹ fun idena itankalẹ arun Korona ti, ki wọn maa ṣe ohun to tọ nibi gbogbo ti wọn ba wa.


O fi ọkan awọn araalu balẹ lori abẹrẹ naa, o ṣalaye pe ajọ NAFDAC ti ṣayẹwo finnifinni le e lori, wọn si ri i pe ko si ewu kankan nipa rẹ. Bakan naa lo ni ki wọn ma titori abẹrẹ naa pa gbogbo ilana to wa nilẹ fun idena itankalẹ arun Korona ti, ki wọn maa ṣe ohun to tọ nibi gbogbo ti wọn ba wa.


Ẹ fura o, wọn lawọn janduku agbebọn fẹẹ bẹrẹ si i ji awọn ọmọleewe gbe nilẹ Yoruba o

Faith Adebọla Yoruba bọ, wọn ni bonile o ba fura, ole aa ko o lẹru lọ. Owe yii lo wọ ikede pataki kan ti ẹgbẹ ajafẹtọọ ilẹ Yoruba, Apapọ Oodua Kọya (AOKOYA) ṣe lasiko yii ti wọn fi n pe awọn gomina ilẹ Yoruba sakiyesi pe ki wọn ma kawọ gbera maa woran, tori olobo ta awọn pe awọn janduku agbebọn ti ṣetan lati maa ji awọn ọmọleewe gbe nilẹ Yoruba, paapaa nipinlẹ Ogun, Ọyọ ati Ondo bayii. Ninu atẹjade kan ti ẹgbẹ naa fi lede fawọn oniroyin lọjọ Iṣẹgun, Tusidee yii, ti ẹda rẹ tẹ ALAROYE lọwọ, nibẹ lẹgbẹ naa lawọn ti kọwe si ọkọọkan awọn gomina ipinlẹ mẹtẹẹta tọrọ kan lopin ọsẹ to kọja yii pe afi ki wọn tete gbe awọn igbesẹ kanmọkanmọ bayii, wọn lawọn agbebọn naa fẹẹ maa wọ awọn ileewe alakọọbẹrẹ ati girama, wọn fẹẹ maa ji awọn akẹkọọ gbe sa lọ. Atẹjade naa, ti Ọgbẹni Ahmed Akorede buwọ lu lorukọ ẹgbẹ ọhun, ka lapakan pe: “Awọn janduku agbebọn ti sami si awọn ibi ti wọn fẹẹ ṣakọlu si nipinlẹ Ondo, Ọyọ ati Ogun, wọn si ti n kọ ibuba kaakiri awọn igbo to yii agbegbe naa ka, wọn n ko nnkan ija sibẹ. Lara awọn agbẹbọn kan ti wọn wa ni ipinlẹ Niger, Zamfara ati Kaduna ni wọn, ibẹ ni wọn ti ṣeto wọn wa. “A gbọ finrinfinrin pẹlu ọgbọn-inu gidi ni, olobo to ta wa ki i ṣe ṣereṣere rara.


Atẹjade naa, ti Ọgbẹni Ahmed Akorede buwọ lu lorukọ ẹgbẹ ọhun, ka lapakan pe: “Awọn janduku agbebọn ti sami si awọn ibi ti wọn fẹẹ ṣakọlu si nipinlẹ Ondo, Ọyọ ati Ogun, wọn si ti n kọ ibuba kaakiri awọn igbo to yii agbegbe naa ka, wọn n ko nnkan ija sibẹ. Lara awọn agbẹbọn kan ti wọn wa ni ipinlẹ Niger, Zamfara ati Kaduna ni wọn, ibẹ ni wọn ti ṣeto wọn wa. “A gbọ finrinfinrin pẹlu ọgbọn-inu gidi ni, olobo to ta wa ki i ṣe ṣereṣere rara. O lawọn ọna kan ta a maa n gba gbọrọ nipa ohun tawọn agbẹbọn naa n sọ lede wọn (ede Fulfulde). Ibẹ la ti gbọ pe wọn fẹẹ ji awọn ọmọleewe wa ko rẹpẹtẹ ni. “Baa ṣe n sọ yii, wọn ti de agbegbe Yewa, nipinlẹ Ogun, ati agbegbe Oke-Ogun, nipinlẹ Ọyọ, wọn si ti wa ni Idanre, nipinlẹ Ondo.” Ẹgbẹ AOKOYA tun sọ pe awọn kọlọransi ẹda kan ti wa ninu awọn to n ṣejọba Naijiria tawọn oṣiṣẹ ọba kan n kowo gidi fun, bẹẹ lawọn orileede Aarin-Gbungbun Ila-Oorun aye meji kan wa ti wọn fẹẹ sọ orileede wa di ojuko awọn agbebọn atawọn apanilaya (terrorists).


O lawọn ọna kan ta a maa n gba gbọrọ nipa ohun tawọn agbẹbọn naa n sọ lede wọn (ede Fulfulde). Ibẹ la ti gbọ pe wọn fẹẹ ji awọn ọmọleewe wa ko rẹpẹtẹ ni. “Baa ṣe n sọ yii, wọn ti de agbegbe Yewa, nipinlẹ Ogun, ati agbegbe Oke-Ogun, nipinlẹ Ọyọ, wọn si ti wa ni Idanre, nipinlẹ Ondo.” Ẹgbẹ AOKOYA tun sọ pe awọn kọlọransi ẹda kan ti wa ninu awọn to n ṣejọba Naijiria tawọn oṣiṣẹ ọba kan n kowo gidi fun, bẹẹ lawọn orileede Aarin-Gbungbun Ila-Oorun aye meji kan wa ti wọn fẹẹ sọ orileede wa di ojuko awọn agbebọn atawọn apanilaya (terrorists). Wọn ni kawọn wọnyi, titi kan ti Eko, Kogi, Ọṣun, Kwara ati Ekiti lo ọgbọn-inu, ki wọn si lo ilana ‘ki o too gbe mi wọnlẹ, mo ti ba abẹ ẹ yọ’ fawọn ọta wọnyi. Ẹgbẹ naa waa dabaa igbesẹ mẹta kan ti wọn lo ṣe pataki gidi fawọn gomina yii lati gbe. Lara igbesẹ naa ni pe ki wọn tete ṣawari awọn ileewe to ṣee ṣe kawọn janduku naa fẹẹ tete kọ lu, ki wọn si ṣeto aabo fun wọn ni yajoyajo.


Wọn ni kawọn wọnyi, titi kan ti Eko, Kogi, Ọṣun, Kwara ati Ekiti lo ọgbọn-inu, ki wọn si lo ilana ‘ki o too gbe mi wọnlẹ, mo ti ba abẹ ẹ yọ’ fawọn ọta wọnyi. Ẹgbẹ naa waa dabaa igbesẹ mẹta kan ti wọn lo ṣe pataki gidi fawọn gomina yii lati gbe. Lara igbesẹ naa ni pe ki wọn tete ṣawari awọn ileewe to ṣee ṣe kawọn janduku naa fẹẹ tete kọ lu, ki wọn si ṣeto aabo fun wọn ni yajoyajo. Wọn tun dabaa pe kawọn ilu ati abule kọọkan bẹrẹ si i kọ ile-oluṣọ to maa ga to ẹsẹ bata mẹẹẹdogun soke, to si maa ni awọn ohun eelo teeyan fi n wo ọna jinjin lọsan-an loru, ati pe ki wọn ṣatunto ikọ Amọtẹkun, ki wọn pese idanilẹkọọ nipa ọrọ aabo, ki wọn si gba oṣiṣẹ pupọ si i.


Wọn tun dabaa pe kawọn ilu ati abule kọọkan bẹrẹ si i kọ ile-oluṣọ to maa ga to ẹsẹ bata mẹẹẹdogun soke, to si maa ni awọn ohun eelo teeyan fi n wo ọna jinjin lọsan-an loru, ati pe ki wọn ṣatunto ikọ Amọtẹkun, ki wọn pese idanilẹkọọ nipa ọrọ aabo, ki wọn si gba oṣiṣẹ pupọ si i.


Ọwọ Amọtẹkun tẹ awọn Hausa ti wọn fẹẹ lọ ja n’Ibadan

Faith Adebọla Akolo ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to wa niluu Atiba, nipinlẹ Ọyọ, lawọn Hausa mẹrindinlogun ati ibọn mejidinlogun ti wọn gba lọwọ wọn wa bayii, awọn ẹṣọ alaabo Amọtẹkun lo mu wọn lagbegbe Ori-Awo, lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, inu ọkọ akẹru nla kan ni wọn lawọn Hausa naa kora wọn si, ti wọn si tọju awọn ibọn wọn sabẹ awọn apo ṣaka ti wọn di ẹru le lori ninu mọto naa. Wọn ni nigba ti wọn bi wọn leere ibi ti wọn ti n bọ ati ibi ti wọn n lọ, awọn Hausa naa fesi pe lati ipinlẹ Sokoto, lapa Oke-Ọya lọhun-un, lawọn ti gbera, wọn ni agbegbe Igbo Nla, nipinlẹ Ọyọ lawọn n lọ, awọn kan lara wọn si ni agbegbe National Park, to wa niluu Ọyọ lawọn n lọ. Amọ wọn ni wọn o r’alaye to nilaari kan ṣe nigba ti wọn bi wọn leere idi ti wọn fi n ko ibọn kiri nigba ti wọn ki i ṣe ọlọdẹ tabi eleto aabo, eyi lo mu kawọn Amọtẹkun fura pe niṣe ni wọn fẹẹ lọọ fibọn naa ṣe ṣuta. Wọn ni ọkan lara awọn Hausa naa sọrọ lede Hausa pe tori ija to waye lọja Ṣaṣa lọjọsi lawọn ṣe wa, awọn fẹẹ maa fi ibọn naa daabo bo ara awọn ni. Yatọ si ibọn, wọn tun ba oriṣiiriṣii oogun abẹnugọngọ, igbadii, tira, ọbẹ aṣooro atawọn nnkan ija mi-in lọwọ wọn.


Amọ wọn ni wọn o r’alaye to nilaari kan ṣe nigba ti wọn bi wọn leere idi ti wọn fi n ko ibọn kiri nigba ti wọn ki i ṣe ọlọdẹ tabi eleto aabo, eyi lo mu kawọn Amọtẹkun fura pe niṣe ni wọn fẹẹ lọọ fibọn naa ṣe ṣuta. Wọn ni ọkan lara awọn Hausa naa sọrọ lede Hausa pe tori ija to waye lọja Ṣaṣa lọjọsi lawọn ṣe wa, awọn fẹẹ maa fi ibọn naa daabo bo ara awọn ni. Yatọ si ibọn, wọn tun ba oriṣiiriṣii oogun abẹnugọngọ, igbadii, tira, ọbẹ aṣooro atawọn nnkan ija mi-in lọwọ wọn. Ṣa, ikọ Amọtẹkun ti ko awọn afurasi ọdaran naa lọ sọdọ awọn ọlọpaa fun iwadii, wọn si ti ko awọn ibọn ti wọn gba lọwọ wọn naa fawọn ọlọpaa Atiba.


Ṣa, ikọ Amọtẹkun ti ko awọn afurasi ọdaran naa lọ sọdọ awọn ọlọpaa fun iwadii, wọn si ti ko awọn ibọn ti wọn gba lọwọ wọn naa fawọn ọlọpaa Atiba.


Wọn ti gba awọn ọmọ ẹgbẹ OPC tọlọpaa mu nitori Wakili silẹ

Jide Alabi Awọn ọlọpaa ti fi awọn ọmọ OPC mẹta ti wọn mu lori ọrọ Iskilu Wakili, Fulani to n da awọn ara Ibarapa laamu ti awọn ọmọ ẹgbẹ naa mu ni ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii. Ni nnkan bii aago marun-un aabọ irọlẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ni wọn tu wọn silẹ lẹyin ti wọn gba beeli wọn. Awọn ti wọn mu, ṣugbọn ti wọn ti gba itusilẹ ọhun ni Dauda Ramon, Awodele Adedigba ati Ramon Hassan. Lati ọjọ Aiku ti awọn OPC ti mu ọkunrin naa ni awọn ọlọpaa ti gbe wọn ju satimọle, ẹsun ti wọn fi kan wọn ni pe wọn dana sun ile Wakilu, wọn si yinbọn pa eeyan kan. Ọpọ eeyan lo bu ẹnu atẹ lu igbesẹ awọn agbofinro yii, paapaa nigba ti awọn OPC ṣalaye pe awọn eeyan Wakili ni wọn kọkọ yinbọn lu awọn, lasiko ija naa ni ibọn ba obinrin kan.


A o fẹ Wakili l’Ayetẹ mọ o, awọn alalẹ ilẹ yii o ni i jẹ ka tun riru ẹ n’Ibarapa mọ – Ọba Ayetẹ

Asawo tilu Ayetẹ, Ọba Emmanuel Okeniyi, ti sọ pe awọn o ni i gba ki afurasi ọdaran Fulani, Iskilu Wakili, ti wọn mu laipẹ yii, atawọn ẹmẹwa ẹ to ṣẹku tun pada sagbegbe naa mọ, bẹẹ lọba alaye naa ni iyalẹnu ni bi ijọba ṣe sọ awọn ọmọ OPC to mu Wakili satimọle, o ni igbesẹ naa ku diẹ kaato. Ninu ọrọ to ba ALAROYE sọ lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, lori foonu nipa awọn iṣẹlẹ to waye lagbegbe naa, ati wahala tawọn ọmọ-ẹyin Wakili n da silẹ lẹyin ti wọn ti mu ọga wọn, lo ti sọ pe akoba gidi ni igboke-gbodo awọn Fulani nilẹ Ibarapa, o ni wọn ti mu ki owo ounjẹ gbowo lori bayii. Aṣawo ni, “Ki i ṣe ọrọ ọdun marun-un ti Wakili ti n ṣẹ Yoruba, to n huwa ibi nilẹ Yoruba, pẹlu boun atawọn ẹmẹwa ẹ ṣe n fi maaluu jẹ oko awọn agbẹ, to n ba ire-oko wa jẹ. Ọmọ wa kan dako bii eeka mẹẹẹdogun lọdun mẹta sẹyin, awọn ọmọ Wakili si lọọ fi maaluu jẹ oko paki rẹ to fi jẹ pe ọmọ naa ko ri ẹyọ paki kan mu ninu oko naa. A fọlọpaa mu un, ko da awọn ọlọpaa lohun, a si sọ pe ko kuro lori ilẹ wa, niṣe lo ta ku to loun o nibi kan an lọ. A tun pe e lẹjọ, ile-ẹjọ ni ẹnikan o le le ẹnikan kuro nibi kan, ẹ o ri iya ti wọn fi n jẹ wa.


Ọmọ wa kan dako bii eeka mẹẹẹdogun lọdun mẹta sẹyin, awọn ọmọ Wakili si lọọ fi maaluu jẹ oko paki rẹ to fi jẹ pe ọmọ naa ko ri ẹyọ paki kan mu ninu oko naa. A fọlọpaa mu un, ko da awọn ọlọpaa lohun, a si sọ pe ko kuro lori ilẹ wa, niṣe lo ta ku to loun o nibi kan an lọ. A tun pe e lẹjọ, ile-ẹjọ ni ẹnikan o le le ẹnikan kuro nibi kan, ẹ o ri iya ti wọn fi n jẹ wa. “Tori ẹ lo fi jẹ pe igbesẹ tawọn OPC gbe yii, o dun mọ mi gidi, o si tẹ mi lọrun pẹlu, a ti gbiyanju titi, ta o ri Wakili mu, ti ko si lọ, a waa jaja ri ẹni ba wa ṣi i nidii, a o ni i jẹ ko tun pada sori ilẹ yii mọ, awọn alalẹ ilẹ yii o ni i jẹ ka tun ri Wakili atawọn eeyan ẹ lagbegbe Ibarapa, ki i ṣe Ayetẹ nikan, ni gbogbo agbegbe Ibarapa ati Oke-Ogun pata ni, eegun rẹ ko gbọdọ tun ṣẹ nilẹ yii mọ. “Wakili ti ko arajẹ ba wa lori ilẹ awọn baba wa. Ẹni to ba n febi paayan, tọhun fẹ keeyan ku ni, awa ta a o niṣe meji ju iṣẹ agbẹ lọ, ẹ wo iye ti wọn n ta apo paki bayii, o ti di ẹgbẹrun lọna mẹẹẹdọgbọn naira, baafu ẹ ti di ẹgbẹrun mẹwaa naira, baafu kan pere, awọn Fulani lo sọ wa dẹni ti o ri paki jẹ.


“Tori ẹ lo fi jẹ pe igbesẹ tawọn OPC gbe yii, o dun mọ mi gidi, o si tẹ mi lọrun pẹlu, a ti gbiyanju titi, ta o ri Wakili mu, ti ko si lọ, a waa jaja ri ẹni ba wa ṣi i nidii, a o ni i jẹ ko tun pada sori ilẹ yii mọ, awọn alalẹ ilẹ yii o ni i jẹ ka tun ri Wakili atawọn eeyan ẹ lagbegbe Ibarapa, ki i ṣe Ayetẹ nikan, ni gbogbo agbegbe Ibarapa ati Oke-Ogun pata ni, eegun rẹ ko gbọdọ tun ṣẹ nilẹ yii mọ. “Wakili ti ko arajẹ ba wa lori ilẹ awọn baba wa. Ẹni to ba n febi paayan, tọhun fẹ keeyan ku ni, awa ta a o niṣe meji ju iṣẹ agbẹ lọ, ẹ wo iye ti wọn n ta apo paki bayii, o ti di ẹgbẹrun lọna mẹẹẹdọgbọn naira, baafu ẹ ti di ẹgbẹrun mẹwaa naira, baafu kan pere, awọn Fulani lo sọ wa dẹni ti o ri paki jẹ. O ti ju oṣu meji lọ bayii ti ọpọ agbẹ ti lọ soko gbẹyin. “Iyẹn lo fi jẹ pe o ya mi lẹnu gidi nigba tẹnikan n ba tiwa jẹ, tawọn ọmọ wa si dide, ti wọn mu onitọhun, ti wọn o lu u, wọn o pa a, wọn fa a le ijọba lọwọ ni, to si yẹ kijọba ṣe ẹtọ lori ẹ, to tun waa jẹ awọn ọmọ waa naa ni wọn ti mọle. Bi wọn ṣe ti awọn ọmọ OPC mọle yẹn ku diẹ kaato, ko tiẹ daa rara.


O ti ju oṣu meji lọ bayii ti ọpọ agbẹ ti lọ soko gbẹyin. “Iyẹn lo fi jẹ pe o ya mi lẹnu gidi nigba tẹnikan n ba tiwa jẹ, tawọn ọmọ wa si dide, ti wọn mu onitọhun, ti wọn o lu u, wọn o pa a, wọn fa a le ijọba lọwọ ni, to si yẹ kijọba ṣe ẹtọ lori ẹ, to tun waa jẹ awọn ọmọ waa naa ni wọn ti mọle. Bi wọn ṣe ti awọn ọmọ OPC mọle yẹn ku diẹ kaato, ko tiẹ daa rara. Ọrọ ijọba nigba mi-in, nnkan ni.” Ọba Okeniyi tun sọ pe awọn lade-lade nilẹ Ibarapa lo dunnu si bi wọn ṣe mu Wakili. O lawọn ọba naa si n kọminu si bijọba to wa lode yii ṣe n dọgbọn huwa bii ẹni n ṣatilẹyin fawọn Fulani ti wọn n ṣe wa ni ṣuta.


Ọrọ ijọba nigba mi-in, nnkan ni.” Ọba Okeniyi tun sọ pe awọn lade-lade nilẹ Ibarapa lo dunnu si bi wọn ṣe mu Wakili. O lawọn ọba naa si n kọminu si bijọba to wa lode yii ṣe n dọgbọn huwa bii ẹni n ṣatilẹyin fawọn Fulani ti wọn n ṣe wa ni ṣuta.


Eeyan meji padanu ẹmi wọn ninu ija ẹgbẹ onimoto l’Ondo

Jide Alabi Eeyan meji lo ti padanu ẹmi wọn ninu wahala ẹgbẹ awọn onimọto to waye lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, niluu Akurẹ. Awọn ẹgbẹ onimọto ti wọn ti pin si meji yii ni wọn doju ija kọ ara wọn ni nnkan bii aago mẹjọ aarọ ọjọ Iṣẹgun yii gẹgẹ bi ALAROYE ṣe gbọ. Niṣe ni awọn ọmọ ẹgbẹ naa yọ ada sira wọn, bi wọn ṣe n lu ara wọn nigi ni wọn n ṣa ara wọn ladaa, nigba ti awọn eeyan yoo si fi mọ bo ṣe n ṣẹlẹ, eeyan meji ti ku nibi wahala yii. Ọpọlọpọ mọto ni wọn bajẹ, bẹẹ ni wọn n lo ọkan-o-jọkan ohun ija oloro lati ba ara wọn ja. Niṣe ni awọn ara agbegbe naa, awọn ọlọja atawọn araalu n sa kijokijo, ti onikaluku si n sa asala fun ẹmi rẹ. Tẹ o ba gbagbe, ọsẹ to kọja ni Oludamọran Gomina Akeredolu lori iṣẹ akanṣe, Doyin Ọdẹbọwale, kede lorukọ ijọba ipinlẹ Ondo pe awọn ti fofin de awọn ẹgbẹ onimoto naa.


Ọpọlọpọ mọto ni wọn bajẹ, bẹẹ ni wọn n lo ọkan-o-jọkan ohun ija oloro lati ba ara wọn ja. Niṣe ni awọn ara agbegbe naa, awọn ọlọja atawọn araalu n sa kijokijo, ti onikaluku si n sa asala fun ẹmi rẹ. Tẹ o ba gbagbe, ọsẹ to kọja ni Oludamọran Gomina Akeredolu lori iṣẹ akanṣe, Doyin Ọdẹbọwale, kede lorukọ ijọba ipinlẹ Ondo pe awọn ti fofin de awọn ẹgbẹ onimoto naa. Igbesẹ yii waye lati fun awọn ẹgbẹ mejeeji to n doju ija kọ ara wọn yii lati pade, ki wọn si yanju aawọ to wa laarin wọn, eyi ti ko fi ni i maa sakoba fun awọn araalu to n wọ ọkọ wọn.


Igbesẹ yii waye lati fun awọn ẹgbẹ mejeeji to n doju ija kọ ara wọn yii lati pade, ki wọn si yanju aawọ to wa laarin wọn, eyi ti ko fi ni i maa sakoba fun awọn araalu to n wọ ọkọ wọn.


Tori maaluu ti wọn n ra lọwọ awọn Fulani, wọn lawọn alapata kan gbabọde fun Yoruba n’Ibarapa

Faith Adebọla Wọn ti fẹsun kan awọn alapata ọmọ Yoruba kan lagbegbe Ibarapa pe awọn ni wọn n ṣe agbodegba fawọn Fulani darandaran lati ṣe awọn agbẹ ni ṣuta lagbegbe Ibarapa, wọn ni tori maaluu ti wọn n ra lọwọ awọn Fulani naa ni wọn ṣe n ṣe bẹẹ. Olori ẹgbẹ Odua Peoples Congress, (OPC) nilẹ Ibarapa lapapọ, Kọmureedi Ọlanrewaju Ogedengbe, lo sọrọ yii f’ALAROYE lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, nipa wahala awọn Fulani pẹlu awọn agbẹ lagbegbe ọhun, ati ibi ti nnkan de duro. O ni niṣe lawọn Fulani darandaran yii n mura lati le awọn agbẹ kuro loko, ati lori ilẹ wọn, wọn o fẹ kẹnikẹni le kọja sọna oko mọ. “Ṣẹ ẹ ri gbogbo ohun ti wọn fẹẹ ṣe, wọn fẹẹ le awọn agbẹ kuro loko patapata nilẹ kaaarọ-oo-jiire ni, ko si yẹ ko ri bẹẹ, ko yẹ ko jẹ bẹẹ, ki alejo tun waa maa sọ fonile pe o ku ibi ti yoo gba. “Ṣugbọn ọpọlọpọ wa naa ta a jọ jẹ iran Yoruba, alabọde, agbẹyin-bẹbọjẹ wa laarin wa, to jẹ pe bi a ba ti n sọrọ nibi kan, a o ni i ti i kuro nibẹ ti wọn fi maa lọọ ṣofofo ẹ fawọn araabi. “Lara awọn to n huwa agbẹyin-bẹbọjẹ yii, awọn alapata kan to n ra ẹran lọwọ awọn Fulani yii ni.


“Ṣẹ ẹ ri gbogbo ohun ti wọn fẹẹ ṣe, wọn fẹẹ le awọn agbẹ kuro loko patapata nilẹ kaaarọ-oo-jiire ni, ko si yẹ ko ri bẹẹ, ko yẹ ko jẹ bẹẹ, ki alejo tun waa maa sọ fonile pe o ku ibi ti yoo gba. “Ṣugbọn ọpọlọpọ wa naa ta a jọ jẹ iran Yoruba, alabọde, agbẹyin-bẹbọjẹ wa laarin wa, to jẹ pe bi a ba ti n sọrọ nibi kan, a o ni i ti i kuro nibẹ ti wọn fi maa lọọ ṣofofo ẹ fawọn araabi. “Lara awọn to n huwa agbẹyin-bẹbọjẹ yii, awọn alapata kan to n ra ẹran lọwọ awọn Fulani yii ni. Awọn ni wọn n ṣaroye pe ti a ba le awọn Fulani lọ, nibo lawọn ti maa maa ri ẹran ra, a si n jẹ ko ye wọn pe ki agbado too d’aye, kinni kan ni adiẹ n jẹ. “Koda, awọn agbẹ mi-in naa huwa aidaa fun wa. Awọn kan lara wọn ti wọn ti janfaani awọn Fulani yii sẹyin, to jẹ bi maaluu wọn ba ṣaisan tabi to ku lojiji, awọn agbẹ bẹẹ ni wọn n fi ta lọrẹ, lara wọn wa ti iwadii wa fihan pe wọn n ṣe agbodegba fawọn Fulani.


Awọn ni wọn n ṣaroye pe ti a ba le awọn Fulani lọ, nibo lawọn ti maa maa ri ẹran ra, a si n jẹ ko ye wọn pe ki agbado too d’aye, kinni kan ni adiẹ n jẹ. “Koda, awọn agbẹ mi-in naa huwa aidaa fun wa. Awọn kan lara wọn ti wọn ti janfaani awọn Fulani yii sẹyin, to jẹ bi maaluu wọn ba ṣaisan tabi to ku lojiji, awọn agbẹ bẹẹ ni wọn n fi ta lọrẹ, lara wọn wa ti iwadii wa fihan pe wọn n ṣe agbodegba fawọn Fulani. “Niṣe niru awọn eeyan yii n kọdi sita, ti wọn n tọ sile, a si ti fẹjọ wọn sun Aarẹ-ọna-kakanfo, Iba Gani Adams, wọn si ti lawọn maa gbe igbesẹ nipa wọn, a si mọ pe Ọlọrun wa lẹyin wa.”


“Niṣe niru awọn eeyan yii n kọdi sita, ti wọn n tọ sile, a si ti fẹjọ wọn sun Aarẹ-ọna-kakanfo, Iba Gani Adams, wọn si ti lawọn maa gbe igbesẹ nipa wọn, a si mọ pe Ọlọrun wa lẹyin wa.”


Wakili ti sọrọ o: Loootọ ni awọn maaluu mi maa n jẹ oko oloko, ṣugbọn mi o ki i ṣe ajinigbe

Isikilu Wakili, ọkan ninu awọn Fulani to ti di ẹru jẹjẹ sawọn eeyan ilu Ayetẹ ati Ibarapa lapapọ lọrun ti sọ pe oun ki i ṣe ajinigbe, loootọ ni oun ni maaluu to pọ, ti awọn maaluu naa si maa n wọ oko oloko ti wọn maa n jẹ nnkan wọn, ṣugbọn oun ko jiiyan gbe ri. Ọkunrin naa ṣalaye yii fawọn oniroyin lọjọ Aje, Mọnde, ọse yii, lọdọ awọn ọlọpaa ni Ẹlẹyẹlẹ, niluu Ibadan. Wakili ni o ṣe diẹ ti ara oun ko ti ya, oun si lọọ gba itọju ni ilu kan ti wọn n pe ni Paraku. O ni aara oun ko ya rara nigba ti awọn OPC de aba oun, awọn obinrin kan ti wọn wa pẹlu oun lasiko naa ni wọn ta oun lolobo pe awọn eeyan naa ti de. Iskilu ni, ‘Ọjọ kin-in-ni, oṣu yii, ni mo ti kuro nile, ti mo rin irinajo lọ si ilu Paraku to wa ni Ilẹ Olominira Benin. Mo lọ sibẹ lati lọọ gba itọju nitori ara mi ti ko ya.


O ni aara oun ko ya rara nigba ti awọn OPC de aba oun, awọn obinrin kan ti wọn wa pẹlu oun lasiko naa ni wọn ta oun lolobo pe awọn eeyan naa ti de. Iskilu ni, ‘Ọjọ kin-in-ni, oṣu yii, ni mo ti kuro nile, ti mo rin irinajo lọ si ilu Paraku to wa ni Ilẹ Olominira Benin. Mo lọ sibẹ lati lọọ gba itọju nitori ara mi ti ko ya. Ọjọ karun-un, oṣu yii, ni mo pada de, ṣugbọn ọjọ meji lẹyin ti mo de, iyẹn ọjọ keje, oṣu yii, ti i ṣe ọjọ Aiku, mo wa nibi ti mo dubulẹ si nitori aiyaara, bẹẹ ni mo gbọ ti awọn obinrin kan n sọ pe awọn ọmọ ẹgbẹ OPC ti wa ni aba wa, ati pe wọn di ihamọra wa ni. Emi ni mo sọ fun awọn obinrin naa pe ki wọn tete maa sa lọ, ṣugbọn emi ko le sa nitori aiyaara mi. ‘’Awọn ọkunrin meji ni wọn waa wọ mi jade ninu aba mi nihooho, ti wọn si gbe mi lọ si agọ ọlọpaa.


Ọjọ karun-un, oṣu yii, ni mo pada de, ṣugbọn ọjọ meji lẹyin ti mo de, iyẹn ọjọ keje, oṣu yii, ti i ṣe ọjọ Aiku, mo wa nibi ti mo dubulẹ si nitori aiyaara, bẹẹ ni mo gbọ ti awọn obinrin kan n sọ pe awọn ọmọ ẹgbẹ OPC ti wa ni aba wa, ati pe wọn di ihamọra wa ni. Emi ni mo sọ fun awọn obinrin naa pe ki wọn tete maa sa lọ, ṣugbọn emi ko le sa nitori aiyaara mi. ‘’Awọn ọkunrin meji ni wọn waa wọ mi jade ninu aba mi nihooho, ti wọn si gbe mi lọ si agọ ọlọpaa. Aimọye igba ni mo daku ko too di pe a de Igbo Ọra, latibẹ ni wọn ti gbe mi wa si ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ niluu Ibadan. Nigba tawọn akọroyin bi i lori ipa to ko lori ọrọ ijinigbe ati awọn iwa ọdaran to n ṣẹlẹ nilẹ Ibarapa, ọkunrin Fulani naa ni, ‘’Emi o mọ nnkan kan nipa ọrọ ijinigbe o. Ti ẹnikẹni ba ni ẹri to fẹẹ fi silẹ ta ko ohun ti mo sọ yii, ki tọhun bọ sita ko waa sọ ọ. Ẹ lọọ beere ni Ibarapa, mi o ni akọsilẹ iwa ọdaran kankan. ‘’Ogun ọdun ni mo ti lo ni agbegbe naa, mi o ni akọsilẹ iwa ọdaran kankan.


Aimọye igba ni mo daku ko too di pe a de Igbo Ọra, latibẹ ni wọn ti gbe mi wa si ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ niluu Ibadan. Nigba tawọn akọroyin bi i lori ipa to ko lori ọrọ ijinigbe ati awọn iwa ọdaran to n ṣẹlẹ nilẹ Ibarapa, ọkunrin Fulani naa ni, ‘’Emi o mọ nnkan kan nipa ọrọ ijinigbe o. Ti ẹnikẹni ba ni ẹri to fẹẹ fi silẹ ta ko ohun ti mo sọ yii, ki tọhun bọ sita ko waa sọ ọ. Ẹ lọọ beere ni Ibarapa, mi o ni akọsilẹ iwa ọdaran kankan. ‘’Ogun ọdun ni mo ti lo ni agbegbe naa, mi o ni akọsilẹ iwa ọdaran kankan. Ti ẹ ba n sọrọ nipa maaluu, mo ni maaluu to pọ, loootọ ni wọn si maa n jẹ wọnu oko oloko, ṣugbọn ni ti ijinigbe, mi o mọ ohunkohun nipa rẹ. ‘’Lati bii ọgbọn ọdun, ko si ọmọ mi kankan ti wọn mu tabi to ni akọsilẹ iwa ọdaran kankan, ibi to ba ti wu yin lẹ ti le ṣewadii mi, mi o mọ ohunkohun nipa ọrọ ijinigbe. Awọn ọmọ mi meji ni wọn ji gbe lọdun to kọja, ẹgbẹlẹgbẹ miliọnu ni mo fi gba wọn jade.


Ti ẹ ba n sọrọ nipa maaluu, mo ni maaluu to pọ, loootọ ni wọn si maa n jẹ wọnu oko oloko, ṣugbọn ni ti ijinigbe, mi o mọ ohunkohun nipa rẹ. ‘’Lati bii ọgbọn ọdun, ko si ọmọ mi kankan ti wọn mu tabi to ni akọsilẹ iwa ọdaran kankan, ibi to ba ti wu yin lẹ ti le ṣewadii mi, mi o mọ ohunkohun nipa ọrọ ijinigbe. Awọn ọmọ mi meji ni wọn ji gbe lọdun to kọja, ẹgbẹlẹgbẹ miliọnu ni mo fi gba wọn jade. Mi o mọ ohunkohun nipa ijinigbe rara.’’ Bẹẹ ni Wakili ṣalaye fawọn oniroyin


Mi o mọ ohunkohun nipa ijinigbe rara.’’ Bẹẹ ni Wakili ṣalaye fawọn oniroyin


Akeem Balogun di Igbakeji abẹnugan ile-igbimọ aṣofin Ogun

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Ogun ti yan Ọnarebu Akeem Balogun Agbọlade gẹgẹ bii Igbakeji abẹnugan, lẹyin ti wọn yọ Oludare Kadiri to wa nipo naa kuro lọsẹ to kọja. Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹsan-an, oṣu kẹta yii, ni awọn aṣofin yan Ọnarebu Akeem Balogun, nibi ijokoo wọn to waye l’Oke-Mosan, l’Abẹokuta. Ọnarebu Balogun ti wọn yan yii lo n ṣoju agbegbe Ogun Waterside, nileegbimọ yii, oun naa ni alaga to n ri si ijọba ibilẹ ati oye jijẹ nile igbimọ aṣofin Ogun. Ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC ni. Ibo ni wọn fi yan Balogun sipo yii. Akọwe ile, Ọgbẹni Deji Adeyẹmọ, lo ṣe kokaari idibo naa lẹyin ti Ọnarebu Solomon Ọṣhọ to n ṣoju Ariwa Rẹmọ darukọ Balogun bii ẹni tile fẹ, ti Abayọmi Fasuwa to n ṣoju Ariwa Ijẹbu si kin in lẹyin.


Ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC ni. Ibo ni wọn fi yan Balogun sipo yii. Akọwe ile, Ọgbẹni Deji Adeyẹmọ, lo ṣe kokaari idibo naa lẹyin ti Ọnarebu Solomon Ọṣhọ to n ṣoju Ariwa Rẹmọ darukọ Balogun bii ẹni tile fẹ, ti Abayọmi Fasuwa to n ṣoju Ariwa Ijẹbu si kin in lẹyin. Adeyẹmọ ṣalaye pe ile yọ Oludare Kadiri to wa nipo naa kuro lẹyin ti ọmọ ẹgbẹ mọkandinlogun ti fọwọ si iyọkuro rẹ, eyi lo si fa a ti ipo naa fi ṣofo, to si di dandan lati fi ẹlomi-in rọpo rẹ. Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ lẹyin iyansipo rẹ, Balogun dupẹ lọwọ awọn ọmọ ile-igbimọ to yan an sipo yii, bẹẹ lo fi da Abẹnugan Ọlakunle Oluọmọ loju pe oun yoo jẹ oloootọ si i ni gbogbo ọna, ati si gbogbo ile pẹlu. O loun yoo maa ba Abẹnugan jiroro lori ohun gbogbo ti yoo mu ilọsiwaju ba ipinlẹ Ogun ni.


Adeyẹmọ ṣalaye pe ile yọ Oludare Kadiri to wa nipo naa kuro lẹyin ti ọmọ ẹgbẹ mọkandinlogun ti fọwọ si iyọkuro rẹ, eyi lo si fa a ti ipo naa fi ṣofo, to si di dandan lati fi ẹlomi-in rọpo rẹ. Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ lẹyin iyansipo rẹ, Balogun dupẹ lọwọ awọn ọmọ ile-igbimọ to yan an sipo yii, bẹẹ lo fi da Abẹnugan Ọlakunle Oluọmọ loju pe oun yoo jẹ oloootọ si i ni gbogbo ọna, ati si gbogbo ile pẹlu. O loun yoo maa ba Abẹnugan jiroro lori ohun gbogbo ti yoo mu ilọsiwaju ba ipinlẹ Ogun ni. Ẹ oo ranti pe ọsẹ to kọja yii ni wọn yọ Oludare Kadiri to wa nipo igbakeji abẹnugan naa kuro nipo, lẹyin ẹsun aṣemaṣe gbogbo ti wọn fi kan an.


Ẹ oo ranti pe ọsẹ to kọja yii ni wọn yọ Oludare Kadiri to wa nipo igbakeji abẹnugan naa kuro nipo, lẹyin ẹsun aṣemaṣe gbogbo ti wọn fi kan an.


Ijọba ni ko fun wa laṣẹ lati wọ’gbo lọọ ba awọn Fulani n’Ibarapa o – Amọtẹkun

Faith Adebọla Pẹlu bi wahala ati iwa ọdaran awọn Fulani darandaran lagbegbe Ibarapa ṣe tun gbọna mi-in yọ lopin ọsẹ to kọja yii, tawọn Fulani darandaran tun lọọ yinbọn pa eeyan mẹrin loru mọju ọjọ Aje, Mọnde yii, labule Idiyan, lọna oko ilu Igangan si Ayetẹ, awọn ẹṣọ Amọtẹkun ti sọ pe ijọba ni ko fawọn laṣẹ lati wọ’gbo lọọ bawọn Fulani ti wọn ṣọṣẹ lagbegbe naa. Igbakeji olori ẹṣọ Amọtẹkun, ẹka tijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa, Ọgbẹni Ishiau Adejare lo sọrọ yii nigba to n ba akọroyin wa sọrọ lọjọ Aje, latari awọn iṣẹlẹ to n ṣẹlẹ lagbegbe naa. Adejare ni loootọ lawọn Fulani kan tun lọọ paayan mẹrin loru mọju. O lawọn ti fọrọ naa to awọn ọlọpaa leti ni teṣan wọn to wa l’Ayetẹ, wọn si ti lọ sibẹ, wọn ti ko oku awọn mẹrẹẹrin lọ si mọṣuari fun ayẹwo ati iṣẹ iwadii. Nigba ta a beere idi tawọn ẹṣọ Amọtẹkun ko ṣe ti i lọọ pese aabo fawọn agbẹ lọna oko, Ishiawu ni ijọba ni o ti i fawọn laṣẹ lati ṣe bẹẹ ni. “Ṣe ẹ mọ pe abẹ ijọba la wa, a o si le lọọ ṣiṣẹ kan nibi kan lai jẹ pe wọn ni ka lọ sibẹ.


O lawọn ti fọrọ naa to awọn ọlọpaa leti ni teṣan wọn to wa l’Ayetẹ, wọn si ti lọ sibẹ, wọn ti ko oku awọn mẹrẹẹrin lọ si mọṣuari fun ayẹwo ati iṣẹ iwadii. Nigba ta a beere idi tawọn ẹṣọ Amọtẹkun ko ṣe ti i lọọ pese aabo fawọn agbẹ lọna oko, Ishiawu ni ijọba ni o ti i fawọn laṣẹ lati ṣe bẹẹ ni. “Ṣe ẹ mọ pe abẹ ijọba la wa, a o si le lọọ ṣiṣẹ kan nibi kan lai jẹ pe wọn ni ka lọ sibẹ. Aṣẹ ni o ti i wa latoke pe ka wọ’gbo lọọ pese aabo, tori ẹ lo fi jẹ pe aarin ilu ati sẹkiteria ijọba ibilẹ niṣẹ wa ṣi mọ bayii. Ti wọn ba ni ka lọ sibẹ, a maa lọ sibẹ, aijẹ bẹẹ, wọn le sọ pe niṣe la n da aṣẹ wa pa. “Loootọ la gbọ pawọn Fulani kan lọọ ṣakọlu loru mọju oni labule Idiyan. Iyawo ọrẹ mi kan wa lara awọn ti wọn pa paapaa.


Aṣẹ ni o ti i wa latoke pe ka wọ’gbo lọọ pese aabo, tori ẹ lo fi jẹ pe aarin ilu ati sẹkiteria ijọba ibilẹ niṣẹ wa ṣi mọ bayii. Ti wọn ba ni ka lọ sibẹ, a maa lọ sibẹ, aijẹ bẹẹ, wọn le sọ pe niṣe la n da aṣẹ wa pa. “Loootọ la gbọ pawọn Fulani kan lọọ ṣakọlu loru mọju oni labule Idiyan. Iyawo ọrẹ mi kan wa lara awọn ti wọn pa paapaa. Bakan naa ni alukoro ẹgbẹ Igangan Desendants Association, Ọgbẹni Abiọdun Oguntowo, sọ pe adehun ti gomina ipinlẹ Ọyọ ṣe fawọn nigba to ṣabẹwo siluu Igangan kọ lo n ṣe yii. O lo kọ awọn lominu bawọn ikọ Amọtẹkun ṣe ta ku lati lọọ gbeja awọn agbẹ tawọn Fulani n ṣe ni ṣuta lọna oko wọn.


Bakan naa ni alukoro ẹgbẹ Igangan Desendants Association, Ọgbẹni Abiọdun Oguntowo, sọ pe adehun ti gomina ipinlẹ Ọyọ ṣe fawọn nigba to ṣabẹwo siluu Igangan kọ lo n ṣe yii. O lo kọ awọn lominu bawọn ikọ Amọtẹkun ṣe ta ku lati lọọ gbeja awọn agbẹ tawọn Fulani n ṣe ni ṣuta lọna oko wọn.


Lẹyin tawọn OPC lọ tan, eeyan mẹrin lawọn Fulani tun ṣa pa l’Abule Idiyan, n’Ibarapa

Akọwe iroyin fun Iba Gani Adams, Ọgbẹni Kẹhinde Aderẹmi, ṣalaye f’ALAROYE ni Mọnde, ọjọ Aje ọsẹ yii pe awọn o ridii to fi yẹ ki wọn fawọn ọmọ ẹgbẹ OPC satimọle, o ni nnkan to mu ki wọn ṣe bẹẹ ni pe awọn ọlọpaa ti ri i pe ogo to yẹ kileeṣẹ ọlọpaa gba lo jẹ pe awọn OPC lo gba a bayii, tori adehun to wa laarin awọn tẹlẹ ni pe awọn ọlọpaa ati Amọtẹkun ati OPC jọ maa ṣiṣẹ nifọwọsowọpọ ni lati mu Wakili, ṣugbọn lẹyin adehun ni awọn ọlọpaa bẹrẹ si i tadi mẹyin, wọn si kọ lati gbe igbesẹ. Ni ti bi wọn ṣe ni ara Wakili o ya, pe oju n dun un, o ni niṣe lọkunrin naa pirọrọ, o lo dibọn ni, “ẹni to jẹ pe kanmọ kanmọ lo n sa lọ ninu papa ka too mu un, to waa denu mọto to loju n dun oun, oun o riran, ṣe ẹni ti o riran le sare ninu igbo. Kẹhinde tun fidi ẹ mulẹ pe eeyan mẹrin lawọn Fulani tun lọọ pa loru mọju ọjọ Aje, Mọnde yii, lẹyin tawọn lọ tan. Abule Idiyan, to wa lọna oko kan laarin ilu Ayetẹ si Igangan leyi ti waye. ALAROYE pe awọn eeyan kan niluu Ayetẹ, ọkunrin ti ko fẹ ka darukọ rẹ naa sọ pe loootọ ni iṣẹlẹ naa ati pe iyawo ọrẹ oun wa ninu awọn ti wọn pa yii. A gbọ pe oru ni wọn lọọ ka awọn eeyan mọ abule yii, ti wọn si bẹrẹ si i yinbọn, bi wọn ti n yinbọn lu awọn eeyan ni wọn tun n ṣa wọn ladaa.


Abule Idiyan, to wa lọna oko kan laarin ilu Ayetẹ si Igangan leyi ti waye. ALAROYE pe awọn eeyan kan niluu Ayetẹ, ọkunrin ti ko fẹ ka darukọ rẹ naa sọ pe loootọ ni iṣẹlẹ naa ati pe iyawo ọrẹ oun wa ninu awọn ti wọn pa yii. A gbọ pe oru ni wọn lọọ ka awọn eeyan mọ abule yii, ti wọn si bẹrẹ si i yinbọn, bi wọn ti n yinbọn lu awọn eeyan ni wọn tun n ṣa wọn ladaa. Nigba ti oloju yoo si fi ṣẹ ẹ, eeyan mẹrin lawọn Fulani naa ti tun pa. Ohun ta a gbọ ni pe wọn ni wọn fẹẹ gbẹsan mimu ti wọn mu olori wọn ni, ṣugbọn awọn OPC ni awọn maa ṣẹgun wọn, gbogbo ohun to ba gba si lawọn maa fun un. Ni ti bileeṣẹ ọlọpaa ṣe ni kawọn eeyan ti wọn ba lẹsun lodi si Wakili jade wa sọ, o lawọn eeyan o ti i jade, o si le ma rọrun fun wọn lati jade, pẹlu bo ṣe jẹ pe awọn to fẹẹ ran ileeṣẹ ọlọpaa lọwọ ni wọn n gbe sọ satimọle yii, ṣugbọn awọn OPC gẹgẹ bii ẹgbẹ kan ti n ṣakojọpọ oriṣiiriṣii iwa laabi ati ifẹmiṣofo, biba oko oloko jẹ to waye latọwọ Wakili ati awọn ẹmẹwa ẹ to ko tira lagbegbe naa. Titi di ba a ṣe n sọ yii, Kẹhinde ni awọn ọba alaye ilu Ayetẹ tabi ti Igangan ko ti i sọrọ lori iṣẹlẹ yii, bẹẹ ni wọn o ti i kan si ẹgbẹ OPC nipa aṣeyọri ọhun, ṣugbọn gẹgẹ bo ṣe wi, igbesẹ ṣi n tẹsiwaju lati ro awọn ọmọ OPC lagbara, ati lati ṣẹgun awọn ọbayejẹ Fulani darandaran ti wọn n yọ awọn agbẹ ataraalu lẹnu lagbegbe naa.


Nigba ti oloju yoo si fi ṣẹ ẹ, eeyan mẹrin lawọn Fulani naa ti tun pa. Ohun ta a gbọ ni pe wọn ni wọn fẹẹ gbẹsan mimu ti wọn mu olori wọn ni, ṣugbọn awọn OPC ni awọn maa ṣẹgun wọn, gbogbo ohun to ba gba si lawọn maa fun un. Ni ti bileeṣẹ ọlọpaa ṣe ni kawọn eeyan ti wọn ba lẹsun lodi si Wakili jade wa sọ, o lawọn eeyan o ti i jade, o si le ma rọrun fun wọn lati jade, pẹlu bo ṣe jẹ pe awọn to fẹẹ ran ileeṣẹ ọlọpaa lọwọ ni wọn n gbe sọ satimọle yii, ṣugbọn awọn OPC gẹgẹ bii ẹgbẹ kan ti n ṣakojọpọ oriṣiiriṣii iwa laabi ati ifẹmiṣofo, biba oko oloko jẹ to waye latọwọ Wakili ati awọn ẹmẹwa ẹ to ko tira lagbegbe naa. Titi di ba a ṣe n sọ yii, Kẹhinde ni awọn ọba alaye ilu Ayetẹ tabi ti Igangan ko ti i sọrọ lori iṣẹlẹ yii, bẹẹ ni wọn o ti i kan si ẹgbẹ OPC nipa aṣeyọri ọhun, ṣugbọn gẹgẹ bo ṣe wi, igbesẹ ṣi n tẹsiwaju lati ro awọn ọmọ OPC lagbara, ati lati ṣẹgun awọn ọbayejẹ Fulani darandaran ti wọn n yọ awọn agbẹ ataraalu lẹnu lagbegbe naa. O ni isapa OPC yii ko ni i mọ si agbegbe Ibarapa nikan, ṣugbọn kaakiri origun mẹrẹẹrin ilẹ Yoruba ni.


O ni isapa OPC yii ko ni i mọ si agbegbe Ibarapa nikan, ṣugbọn kaakiri origun mẹrẹẹrin ilẹ Yoruba ni.


Irọ lawọn ọlọpaa n pa, a o dana sun-unyan mọle ni Gaa Wakili, awọn ni wọn kọkọ yinbọn mọ wa – OPC

Faith Adebọla, Eko Lori awọn ẹsun oriṣiiriṣii tileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ fi kan ẹgbẹ Odua Peoples Congress, OPC ti wọn lọọ mu olori Fulani darandaran kan, Iskilu Wakili, lọjọ Aiku, Sannde, to kọja yii, tileeṣẹ ọlọpaa si lawọn ti tori ẹ sọ ọmọ OPC mẹta satimọle, ẹgbẹ naa ti sọ pe ki i ṣe bọrọ ṣe ri nileeṣẹ ọlọpaa sọ. Akọwe iroyin fun Iba Gani Adams, Ọgbẹni Kẹhinde Aderẹmi, sọ f’ALAROYE pe nigba tawọn ọmọ OPC de Gaa ti Wakili atawọn ọmọọṣẹ rẹpẹtẹ n gbe, niṣe lawọn Fulani naa gbeja ko wọn, wọn ni ki wọn ma bọọlẹ ninu mọto rara. Ki wọn too mọ ohun to n ṣẹlẹ, o lawọn Fulani ti n yinbọn, lawọn ọmọ OPC naa si fibọn fesi pada, bẹẹ lawọn n ṣọ Wakili ti wọn tori ẹ wa ko maa lọọ gbọna ẹyin sa lọ. Kẹhinde ni nibi tibọn ti n rọjo yii ni obinrin tawọn ọlọpaa sọ pe wọn dana sun mọle ti fara kaaṣa, “ibọn lo pa a, ki i ṣe pe wọn dana sun un. Ko si sẹni to le sọ pato boya ibọn ti OPC lo ba a tabi tawọn Fulani, tori awọn mejeeji jọọ faya ara wọn ni.” “Ọpọ ọrọ ti ki i ṣe ootọ lo wa ninu atẹjade tileeṣẹ ọlọpaa kọ nipa iṣẹlẹ yẹn. Awọn ọlọpaa o de’bẹ, wọn o si nibẹ nigba tiṣẹlẹ naa waye, bawo ni wọn ṣe le sọrọ bii ẹni pe niṣoju wọn koro ni nnkan naa ṣẹlẹ.” O ni nigba tawọn Fulani naa ri i pe awọn o le rọwọ mu, niṣe ni wọn bẹrẹ si i sa lọ, Wakili naa si ti wa laarin wọn, toun naa ti kan lugbẹ, kawọn ọmọ OPC ti wọn ti da a mọ tẹlẹ too gba fi ya a, ti wọn si ri i mu, ṣugbọn ọpọ awọn ẹmẹwa ẹ ni wọn sa lọ.


Kẹhinde ni nibi tibọn ti n rọjo yii ni obinrin tawọn ọlọpaa sọ pe wọn dana sun mọle ti fara kaaṣa, “ibọn lo pa a, ki i ṣe pe wọn dana sun un. Ko si sẹni to le sọ pato boya ibọn ti OPC lo ba a tabi tawọn Fulani, tori awọn mejeeji jọọ faya ara wọn ni.” “Ọpọ ọrọ ti ki i ṣe ootọ lo wa ninu atẹjade tileeṣẹ ọlọpaa kọ nipa iṣẹlẹ yẹn. Awọn ọlọpaa o de’bẹ, wọn o si nibẹ nigba tiṣẹlẹ naa waye, bawo ni wọn ṣe le sọrọ bii ẹni pe niṣoju wọn koro ni nnkan naa ṣẹlẹ.” O ni nigba tawọn Fulani naa ri i pe awọn o le rọwọ mu, niṣe ni wọn bẹrẹ si i sa lọ, Wakili naa si ti wa laarin wọn, toun naa ti kan lugbẹ, kawọn ọmọ OPC ti wọn ti da a mọ tẹlẹ too gba fi ya a, ti wọn si ri i mu, ṣugbọn ọpọ awọn ẹmẹwa ẹ ni wọn sa lọ. Kẹhinde tun ṣalaye pe ọmọ OPC mẹrin lawọn ọlọpaa mu satimọle nigba tawọn gbe Wakili de olu-ileeṣẹ ọlọpaa n’Iyaganku, n’Ibadan, o ni mẹta tawọn ọlọpaa sọ yẹn ki i ṣe ootọ, o loun o fẹẹ darukọ awọn ọmọ OPC naa tori iṣẹ iwadii to n lọ lọwọ, ati fun aabo wọn. O lawọn agbaagba Yoruba ti sọrọ lori iṣẹlẹ yii, wọn si gboṣuba fun iṣapa ti OPC ṣe, wọn si bẹnu atẹ lu bawọn ọlọpaa ṣe kọ lati lọọ mu Iskilu Wakili, ti wọn tun waa mu awọn to mu Wakili satimọle. Lara awọn to sọrọ lori iṣẹlẹ yii ni Ọgbẹni Yinka Odumakin, agbẹnusọ ẹgbẹ Afẹnifẹre, atawọn mi-in.


Kẹhinde tun ṣalaye pe ọmọ OPC mẹrin lawọn ọlọpaa mu satimọle nigba tawọn gbe Wakili de olu-ileeṣẹ ọlọpaa n’Iyaganku, n’Ibadan, o ni mẹta tawọn ọlọpaa sọ yẹn ki i ṣe ootọ, o loun o fẹẹ darukọ awọn ọmọ OPC naa tori iṣẹ iwadii to n lọ lọwọ, ati fun aabo wọn. O lawọn agbaagba Yoruba ti sọrọ lori iṣẹlẹ yii, wọn si gboṣuba fun iṣapa ti OPC ṣe, wọn si bẹnu atẹ lu bawọn ọlọpaa ṣe kọ lati lọọ mu Iskilu Wakili, ti wọn tun waa mu awọn to mu Wakili satimọle. Lara awọn to sọrọ lori iṣẹlẹ yii ni Ọgbẹni Yinka Odumakin, agbẹnusọ ẹgbẹ Afẹnifẹre, atawọn mi-in. Ni ti awọn ọmọ OPC ti wọn mu, o lawọn lọọya OPC ti bẹrẹ iṣẹ lori ẹ, wọn si ti bẹrẹ igbesẹ lati gba wọn silẹ lahaamọ ọlọpaa.


Ni ti awọn ọmọ OPC ti wọn mu, o lawọn lọọya OPC ti bẹrẹ iṣẹ lori ẹ, wọn si ti bẹrẹ igbesẹ lati gba wọn silẹ lahaamọ ọlọpaa.


Awọn araalu binu nitori b’ọlọpaa ṣe ti awọn OPC to mu Wakilu niluu Ayetẹ mọle

Jide Alabi Titi di ba a ṣe n sọ yii lawọn eeyan n fi ibinu wọn han kaakiri ori ẹrọ ayelujara lori igbesẹ ti awọn ọlọpaa gbe pẹlu bi wọn ṣe ti mẹrin ninu awọn ọmọ ẹgbẹ OPC to lọọ mu ọkunrin Fulani to n da awọn eeyan Ibarapa, paapaa ju lọ ilu Ayetẹ laamu, iyẹn Iskilu Wakili. Awọn araalu ni iwa to ku diẹ kaato ni awọn agbofinro hu. Wọn ni dipo to fi yẹ ki wọn maa yin awọn ọmọ OPC to fori laku lọ lati lọọ mu awọn eeyan naa, niṣe ni wọn tun ti wọn mọle. Ọkunrin yii ni wọn lo wa ninu awọn Fulani to n kọju ija si awọn eeyan Ibarapa, bẹẹ lo n fi maaluu jẹ oko wọn. Igba kan si wa to ta okun di awọn abule kan niluu naa, to ni awọn ara ilu naa ko gbọdọ debẹ, ẹni ti oun ba ri nibẹ, a jẹ pe ile aye ti su u ni, nitori oun maa pa a ni. O pẹ ti awọn ara ilu Ayetẹ ti n pariwo ọkunrin to ti di ẹrujẹjẹ fun wọn ni ilu naa, ti wọn si n kegbajare fun ijọba lati gba wọn lọwọ rẹ.


Ọkunrin yii ni wọn lo wa ninu awọn Fulani to n kọju ija si awọn eeyan Ibarapa, bẹẹ lo n fi maaluu jẹ oko wọn. Igba kan si wa to ta okun di awọn abule kan niluu naa, to ni awọn ara ilu naa ko gbọdọ debẹ, ẹni ti oun ba ri nibẹ, a jẹ pe ile aye ti su u ni, nitori oun maa pa a ni. O pẹ ti awọn ara ilu Ayetẹ ti n pariwo ọkunrin to ti di ẹrujẹjẹ fun wọn ni ilu naa, ti wọn si n kegbajare fun ijọba lati gba wọn lọwọ rẹ. Ṣugbọn ijọba ko ri nnkan ṣe sọrọ naa nitori wọn ko ri awọn agbofinro ti wọn ṣeleri lati ko wa ki wọn le fi lọọ koju ọkunrin naa. Awọn ọmọ ẹgbẹ OPC lo dihamọra, ti wọn si wa ọkunrin Fulani yii lọ. Oju bọrọ kọ la fi n gbọmọ lọwọ ekurọ lọrọ naa da ko too di pe wọn ri ọkunrin naa mu ni ọjọ Aiku, Sannde, nitori ṣe ni wọn ni awọn ọmọ to wa lọdọ rẹ bẹrẹ si i yinbọn mọ awọn OPC yii.


Ṣugbọn ijọba ko ri nnkan ṣe sọrọ naa nitori wọn ko ri awọn agbofinro ti wọn ṣeleri lati ko wa ki wọn le fi lọọ koju ọkunrin naa. Awọn ọmọ ẹgbẹ OPC lo dihamọra, ti wọn si wa ọkunrin Fulani yii lọ. Oju bọrọ kọ la fi n gbọmọ lọwọ ekurọ lọrọ naa da ko too di pe wọn ri ọkunrin naa mu ni ọjọ Aiku, Sannde, nitori ṣe ni wọn ni awọn ọmọ to wa lọdọ rẹ bẹrẹ si i yinbọn mọ awọn OPC yii. Lẹyin ti wọn ri ọkunrin naa atawọn ọmọ kan ti wọn ba nibẹ pẹlu rẹ mu ni wọn fa a le ọlọpaa lọwọ. Ṣugbọn iyalẹnu lo jẹ pe mẹrin ninu awọn ọmọ ẹgbẹ OPC ti wọn ṣiṣẹ naa lawọn ọlọpaa mu. Ẹsun ti wọn fi kan wọn ni pe wọn dana sun ile Wakili, wọn si tun dana sun obinrin agbalagba kan sinu ile naa.


Lẹyin ti wọn ri ọkunrin naa atawọn ọmọ kan ti wọn ba nibẹ pẹlu rẹ mu ni wọn fa a le ọlọpaa lọwọ. Ṣugbọn iyalẹnu lo jẹ pe mẹrin ninu awọn ọmọ ẹgbẹ OPC ti wọn ṣiṣẹ naa lawọn ọlọpaa mu. Ẹsun ti wọn fi kan wọn ni pe wọn dana sun ile Wakili, wọn si tun dana sun obinrin agbalagba kan sinu ile naa. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa sọ ninu atẹjade kan to fi sita ni ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii pe loootọ ni aọn eeyan naa wa lagọọ ọlọpaa, awọn si mu wọn ki wọn le sọ ohun ti wọn ba mọ nipa bi wọn ṣe dana sun ile Wakilu, ti ẹni kan si jona mọle nibẹ. Wọn ni ileeṣẹ ọlọpaa ko ni i gba awọn araalu laaye lati ṣe ofin lọwọ ara wọn. Wọn ni awọn maa wadii iṣẹlẹ naa, awọn yoo si gbe igbeṣẹ to yẹ lai ṣegbe lẹyin ẹnikẹni.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa sọ ninu atẹjade kan to fi sita ni ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii pe loootọ ni aọn eeyan naa wa lagọọ ọlọpaa, awọn si mu wọn ki wọn le sọ ohun ti wọn ba mọ nipa bi wọn ṣe dana sun ile Wakilu, ti ẹni kan si jona mọle nibẹ. Wọn ni ileeṣẹ ọlọpaa ko ni i gba awọn araalu laaye lati ṣe ofin lọwọ ara wọn. Wọn ni awọn maa wadii iṣẹlẹ naa, awọn yoo si gbe igbeṣẹ to yẹ lai ṣegbe lẹyin ẹnikẹni. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Ọyọ ni kọmiṣanna ti paṣẹ pe ki aọn gbe Wakili lọ si ileewosan nitori aiya ara rẹ.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Ọyọ ni kọmiṣanna ti paṣẹ pe ki aọn gbe Wakili lọ si ileewosan nitori aiya ara rẹ.


Hijaabu: Ijọba yi ipinnu rẹ pada, o ni kawọn ileewe mẹwaa ṣi wa ni titi n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Nitori wahala tọrọ lilo ibori ta a mọ si hijaabu laarin awọn akẹkọọ-binrin Musulumi n da silẹ nipinlẹ Kwara, ijọba ti yi ipinnu rẹ pada lori ṣiṣi awọn ileewe mẹwaa kan to ti lati bii ọsẹ meji sẹyin, o si ti paṣẹ lọjọ Aje, Mọnde, pe kawọn ileewe ọhun ṣi tẹsiwaju lati maa wa ni titi di ọjọ mi-in ọjọ ire. Ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, nijọba ti kede pe awọn ileewe ọhun yoo di ṣiṣi pada, ṣugbọn oun fi aṣẹ si lilo hijaabu lawọn ileewe to jẹ tajọ ẹlẹsin kristẹni naa. Aṣẹ tijọba pa naa ko dun mọ ajọ CAN atawọn alaṣẹ ileewe tawọn ṣọọṣi da silẹ, wọn ta ku pe awọn ko ni i gba hijaabu laaye lawọn ileewe wọn. Atẹjade kan lati ọdọ akọwe agba nileeṣẹ ijọba to n mojuto eto ẹkọ, Arabinrin Kẹmi Adeọṣun, ni ijọba gbe igbesẹ lati ti awọn ileewe naa pa nitori aabo awọn akẹkọọ to n lọ sawọn ileewe mẹwẹẹwa ti ọrọ lilo hijaabu ti da ruke-rudo silẹ naa. Adeọṣun ni, awọn ileewe ọhun ni; C&S College Sabo Oke, St. Anthony College, Offa Road, ECWA School, Ọja Iya, Surulere Baptist Secondary School, Bishop Smith Secondary School, Agba Dam, CAC Secondary School Asa Dam road, St. Barnabas Secondary School Sabo Oke, St. John School Maraba, St. Williams Secondary School, Taiwo Isale, ati St. James Secondary School Maraba. Ijọba ti waa kede pe ki gbogbo awọn olukọ atawọn akẹkọọ ileewe mẹwẹẹwa wa nile wọn titi tawọn ileewe naa yoo fi di ṣiṣi pada.


Obinrin mejila lo wa ninu awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun mẹrindinlọgọta to sakolo ọlọpaa l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Ko din ni aadọta (50) awọn afurasi ẹlẹgbẹ okunkun ti wọn tun n digunjale lagbegbe Ikorodu, nipinlẹ Eko, tọwọ awọn agbofinro tẹ lopin ọsẹ yii. Bẹẹ lọwọ tun ba awọn mẹfa mi-in lagbegbe Lẹkki, ọmọ ẹgbẹ okunkun ati janduku ni wọn pe awọn eleyii naa. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu, lo sọrọ yii di mimọ ninu atẹjade kan ti Alukoro ọlọpaa, Olumuyiwa Adejọbi, fi ṣọwọ s’ALAROYE lọjọ Aiku, Sannde yii. Wọn ni lati ọjọ Ẹti, Furaidee, lawọn ti ko si fifi pampẹ ọba gbe awọn afurasi ọdaran ti ko jẹ kawọn eeyan ilu Ikorodu nifọkanbalẹ ọhun, nigba to si fi maa di owurọ ọjọ Aiku, ilẹ ti wẹ, ọkunrin mejidilogoji (38) ati obinrin mejila (12) ti ko si wọn lọwọ. Lara awọn ileto tawọn afurasi naa sa pamọ si ni Imọta, Igbokuta, Adamọ, Emure, lagbegbe Ikorodu, gbogbo agbegbe yii ni wọn lawọn ọlọpaa gbọn yẹbẹyẹbẹ. Islamiya Salisu, obinrin ẹni ọdun mọkandinlọgbọn kan, wa lara awọn obinrin tọwọ ba, wọn lawọn ba ibọn ibilẹ kan ati ọta ibọn lọwọ ẹ l’Emure, wọn loun niyawo Nọmba waanu, Nọmba waanu ni wọn maa n pe olori ẹgbẹ okunkun ti ‘Aiye’.


Wọn ni lati ọjọ Ẹti, Furaidee, lawọn ti ko si fifi pampẹ ọba gbe awọn afurasi ọdaran ti ko jẹ kawọn eeyan ilu Ikorodu nifọkanbalẹ ọhun, nigba to si fi maa di owurọ ọjọ Aiku, ilẹ ti wẹ, ọkunrin mejidilogoji (38) ati obinrin mejila (12) ti ko si wọn lọwọ. Lara awọn ileto tawọn afurasi naa sa pamọ si ni Imọta, Igbokuta, Adamọ, Emure, lagbegbe Ikorodu, gbogbo agbegbe yii ni wọn lawọn ọlọpaa gbọn yẹbẹyẹbẹ. Islamiya Salisu, obinrin ẹni ọdun mọkandinlọgbọn kan, wa lara awọn obinrin tọwọ ba, wọn lawọn ba ibọn ibilẹ kan ati ọta ibọn lọwọ ẹ l’Emure, wọn loun niyawo Nọmba waanu, Nọmba waanu ni wọn maa n pe olori ẹgbẹ okunkun ti ‘Aiye’. Bakan naa ni wọn mu Iyabọ Gbamila, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn, iyawo olori ẹgbẹ okunkun ‘Aiye’ ni Igbokuta loun, wọn ba ibọn oyinbo kan ati awọn ọta ibọn lọwọ ẹ. Lara awọn gende tọwọ ba ni Abiodun Abbey tawọn eeyan mọ si ‘Oju Ogun le,’ wọn lo ti paayan to ju mejilelogun lọ lagbegbe Ikorodu, wọn latamatase ni laarin awọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun agbegbe naa. Ọwọ si tun ba Dosunmu Oluwaṣeun, ẹni ogun ọdun, Ṣẹgun Adelaja, ẹni ọdun mejilelogun, atawọn mi-in. Lagbegbe Lẹkki, ọmọ ẹgbẹ okunkun mẹfa ti tawọn ọlọpaa teṣan Ẹlẹmọrọ mu ni: Hassan Adeyẹmi, Yusuf Adesoye, Yusuf Sadiku, Monsuru Ojo, Ramon Tajudeen ati Ismaila Adebanjo.


Bakan naa ni wọn mu Iyabọ Gbamila, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn, iyawo olori ẹgbẹ okunkun ‘Aiye’ ni Igbokuta loun, wọn ba ibọn oyinbo kan ati awọn ọta ibọn lọwọ ẹ. Lara awọn gende tọwọ ba ni Abiodun Abbey tawọn eeyan mọ si ‘Oju Ogun le,’ wọn lo ti paayan to ju mejilelogun lọ lagbegbe Ikorodu, wọn latamatase ni laarin awọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun agbegbe naa. Ọwọ si tun ba Dosunmu Oluwaṣeun, ẹni ogun ọdun, Ṣẹgun Adelaja, ẹni ọdun mejilelogun, atawọn mi-in. Lagbegbe Lẹkki, ọmọ ẹgbẹ okunkun mẹfa ti tawọn ọlọpaa teṣan Ẹlẹmọrọ mu ni: Hassan Adeyẹmi, Yusuf Adesoye, Yusuf Sadiku, Monsuru Ojo, Ramon Tajudeen ati Ismaila Adebanjo. Ismaila yii ni wọn pe lolori ẹgbẹ ‘Aiye’ lagbegbe Lẹkki, wọn ni tẹwọnde ẹda kan ni, aipẹ yii ni wọn tu u silẹ lọgba ẹwọn tile-ẹjọ ju u si lọdun diẹ sẹyin. Lara awọn nnkan ija oloro ti wọn ka mọ awọn tọwọ ba wọnyi lọwọ ni fila bẹrẹẹti ti wọn kọrukọ ẹgbẹ ‘Aiye’ si, awọn ibọn, ọta ibọn ati katiriiji ti wọn n ko ọta si, awọn nnkan eelo ẹgbẹ okunkun, ati oogun abẹnugọngọ loriṣiiriṣii. Odumosu ni paa-paa-pa lawọn maa ṣe iṣẹ iwadii lori awọn afurasi ẹlẹgbẹkẹgbẹ wọnyi, o si paṣẹ pe ki wọn ko gbogbo wọn lọ sọdọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, ibẹ ni wọn wa lọwọlọwọ, ibẹ si ni wọn maa gba de kootu laipẹ, gẹgẹ bo ṣe wi.


Ismaila yii ni wọn pe lolori ẹgbẹ ‘Aiye’ lagbegbe Lẹkki, wọn ni tẹwọnde ẹda kan ni, aipẹ yii ni wọn tu u silẹ lọgba ẹwọn tile-ẹjọ ju u si lọdun diẹ sẹyin. Lara awọn nnkan ija oloro ti wọn ka mọ awọn tọwọ ba wọnyi lọwọ ni fila bẹrẹẹti ti wọn kọrukọ ẹgbẹ ‘Aiye’ si, awọn ibọn, ọta ibọn ati katiriiji ti wọn n ko ọta si, awọn nnkan eelo ẹgbẹ okunkun, ati oogun abẹnugọngọ loriṣiiriṣii. Odumosu ni paa-paa-pa lawọn maa ṣe iṣẹ iwadii lori awọn afurasi ẹlẹgbẹkẹgbẹ wọnyi, o si paṣẹ pe ki wọn ko gbogbo wọn lọ sọdọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, ibẹ ni wọn wa lọwọlọwọ, ibẹ si ni wọn maa gba de kootu laipẹ, gẹgẹ bo ṣe wi.


Wọn ti dajọ iku fun Ibrahim to ge ori ọmọ ọdun meji l’Owode-Ẹgba

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ile-ẹjọ giga ipinlẹ Ogun ti dajọ iku fun Ibrahim Muhammed, ẹni ọdun mọkandinlogoji, ti wọn fẹsun kan pe o ge ori ọmọ ọdun meji kan lagbegbe Ọfada, Owode-Ẹgba, lọjọ kejila, oṣu kẹrin, ọdun 2014. Yatọ si ẹsun ipaniyan yii, wọn tun fi ẹsun igbiyanju lati paayan kan Ibrahim. Agbẹnusọ ijọba, Oluwabunmi Akinọla, ṣalaye idi to fi ri bẹẹ. Lọjọ Iṣẹgun to kọja yii lo ṣalaye ni kootu giga to n jokoo l’Abẹokuta pe obinrin kan, Rabi Yakubu, fẹẹ ṣe igbọnsẹ ninu igbo lọjọ naa ni, o si pọn ọmọ rẹ ọkunrin ti ko ju ọmọ ọdun meji lọ sẹyin. Agbefọba sọ pe nigba ti Rabi ri ibi to ti le ṣegbọnsẹ naa, o sọ ọmọ ẹyin rẹ kalẹ ko le raaye tura daadaa. Nibi to ti n dawọ tẹlẹ ni Ibrahim to ti n tẹle e bọ lai jẹ pe obinrin naa mọ ti yọ si i lojiji pẹlu ọbẹ lọwọ.


Lọjọ Iṣẹgun to kọja yii lo ṣalaye ni kootu giga to n jokoo l’Abẹokuta pe obinrin kan, Rabi Yakubu, fẹẹ ṣe igbọnsẹ ninu igbo lọjọ naa ni, o si pọn ọmọ rẹ ọkunrin ti ko ju ọmọ ọdun meji lọ sẹyin. Agbefọba sọ pe nigba ti Rabi ri ibi to ti le ṣegbọnsẹ naa, o sọ ọmọ ẹyin rẹ kalẹ ko le raaye tura daadaa. Nibi to ti n dawọ tẹlẹ ni Ibrahim to ti n tẹle e bọ lai jẹ pe obinrin naa mọ ti yọ si i lojiji pẹlu ọbẹ lọwọ. Niṣe lo si yọ ọbẹ naa si i to fẹẹ fi ge obinrin naa lọrun. O ni Rabi ja raburabu, ko jẹ ki Ibrahim ge oun lọrun, nibi to si ti n wa ọna lati gba ara ẹ silẹ lo ti bọ sita ninu igbo naa lai le gbe ọmọ rẹ to sọkalẹ mọ, n lo ba kuku kegbajare lọ saarin aba naa pe kawọn eeyan gba oun. Ko too de pada, Ibrahim ti ge ori ọmọ ti obinrin naa gbe kalẹ, o si sa lọ lẹyin to ṣiṣẹ ibi naa tan.


Niṣe lo si yọ ọbẹ naa si i to fẹẹ fi ge obinrin naa lọrun. O ni Rabi ja raburabu, ko jẹ ki Ibrahim ge oun lọrun, nibi to si ti n wa ọna lati gba ara ẹ silẹ lo ti bọ sita ninu igbo naa lai le gbe ọmọ rẹ to sọkalẹ mọ, n lo ba kuku kegbajare lọ saarin aba naa pe kawọn eeyan gba oun. Ko too de pada, Ibrahim ti ge ori ọmọ ti obinrin naa gbe kalẹ, o si sa lọ lẹyin to ṣiṣẹ ibi naa tan. Iya ọmọ fẹjọ sun ni teṣan, wọn si bẹrẹ si i wa Ibrahim. Nigba tọwọ ba a, Agbefọba sọ pe o jẹwọ pe obinrin kan lo ni koun ba oun wa ori eeyan wa n’Ibadan lati fi ṣetutu ọrọ, ẹgbẹrun lọna ọgọfa naira(120,000) lo ni obinrin naa loun yoo foun gẹgẹ bii adehun. Ṣugbọn nigba ti ko ri ori iya ge, to si ti ge ti ọmọ, o gbe e lọ fun onibaara rẹ naa, afi bo ṣe gbe e debẹ tiyẹn ni oun ko fẹ ori ọmọde, ori agbalagba ni adehun awọn.


Iya ọmọ fẹjọ sun ni teṣan, wọn si bẹrẹ si i wa Ibrahim. Nigba tọwọ ba a, Agbefọba sọ pe o jẹwọ pe obinrin kan lo ni koun ba oun wa ori eeyan wa n’Ibadan lati fi ṣetutu ọrọ, ẹgbẹrun lọna ọgọfa naira(120,000) lo ni obinrin naa loun yoo foun gẹgẹ bii adehun. Ṣugbọn nigba ti ko ri ori iya ge, to si ti ge ti ọmọ, o gbe e lọ fun onibaara rẹ naa, afi bo ṣe gbe e debẹ tiyẹn ni oun ko fẹ ori ọmọde, ori agbalagba ni adehun awọn. Eyi lo mu Ibrahim gbe ori naa pada lati lọọ sin in gẹgẹ bi agbẹnuṣọ ṣe wi. Ṣugbọn o pada bọ sọwọ ọlọpaa ni. Adajọ Ayọkunle Rotimi-Balogun to gbọ ẹjọ naa sọ pe Agbefọba fidi ootọ mulẹ ninu iṣẹlẹ yii kọja ohun teeyan tun le maa ṣiyemeji si, nitori naa lo ṣe paṣẹ pe ki wọn lọọ yẹgi fun Ibrahim Muhammed titi ti ẹmi yoo fi bọ lara rẹ.


Eyi lo mu Ibrahim gbe ori naa pada lati lọọ sin in gẹgẹ bi agbẹnuṣọ ṣe wi. Ṣugbọn o pada bọ sọwọ ọlọpaa ni. Adajọ Ayọkunle Rotimi-Balogun to gbọ ẹjọ naa sọ pe Agbefọba fidi ootọ mulẹ ninu iṣẹlẹ yii kọja ohun teeyan tun le maa ṣiyemeji si, nitori naa lo ṣe paṣẹ pe ki wọn lọọ yẹgi fun Ibrahim Muhammed titi ti ẹmi yoo fi bọ lara rẹ. Fun ti Rabi to gbiyanju lati pa, ẹwọn gbere lo ni ki wọn kọ silẹ fun olujẹjọ yii, nitori ẹṣẹ mejeeji ni ijiya ọtọọtọ wa fun labẹ ofin.


Fun ti Rabi to gbiyanju lati pa, ẹwọn gbere lo ni ki wọn kọ silẹ fun olujẹjọ yii, nitori ẹṣẹ mejeeji ni ijiya ọtọọtọ wa fun labẹ ofin.


Ileeṣẹ ọlọpaa ti gbe Wakili lọ sọsibitu, wọn lara rẹ ko ya, bẹẹ ni wọn mu awọn OPC to mu Fulani naa

Faith Adebọla Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ti sọ pe awọn maa ri i pe idajọ ododo waye lori ọrọ Seriki Fulani darandaran kan, Iskilu Wakili, tọwọ awọn ọmọ ẹgbẹ Oodua People’s Congress, OPC, ba lọjọ Aiku, Sannde yii. Wakili yii ni wọn fẹsun kan pe oun lo n ki awọn Fulani laya lati maa ṣọṣẹ oriṣiiriṣii fawọn agbẹ lagbegbe naa, to si n fojoojumọ dun mọhuru-mọhuru m’awọn araalu atawọn ẹṣọ alaabo. Abule Kajọla, to wa laarin ilu Ayetẹ si Idere, lọkunrin naa pagbo awọn maaluu rẹ si, pẹlu ọgọọrọ awọn Fulani darandaran ti wọn sọ ibẹ di ibuba wọn. Ninu atẹjade pataki kan ti Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, CSP Fadeyi Olugbenga, fi sode nipa iṣẹlẹ ọhun lọjọ Aiku, Sannde, lo ti fidi ẹ mulẹ pe afurasi ọdaran Fulani naa ti wa lahaamọ awọn, awọn si ti bẹrẹ iṣẹ iwadii ni pẹrẹu lori ọrọ naa. Atẹjade naa ka lapa kan pe: “Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ fasiko yii kede faraalu pe, ni nnkan bii aago mẹsan-an owurọ ọjọ keje, oṣu kẹta yii, a gbọ pe awọn eeyan kan, ta a waa mọ si ọmọ ẹgbẹ OPC ya bo agbegbe Kajọla, ni Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, wọn fẹẹ mu ọkunrin Fulani kan ti wọn n pe ni Wakili, ẹni ti wọn fẹṣun kan pe oun lo n ṣagbatẹru, to si wa lẹyin awọn iwa ọdaran oriṣiiriṣii to waye nibi ti wọn ti ṣakọlu sawọn agbẹ Yoruba lori ilẹ wọn. “Gbara ta a ti gbọ nipa igbesẹ yii nileeṣẹ ọlọpaa Ọyọ ti bẹrẹ iwadii, a si ri i pe loootọ lawọn ọmọ OPC lọ si Kajọla, nijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa, wọn dana sun ile Wakili, wọn si sun obinrin kan ta a o ti i mọ orukọ ẹ gan-an mọle naa, lẹyin eyi ni wọn mu Wakili, ẹni tọjọ ori ẹ to ọdun marundinlọgọrin, ti ko si riran daadaa mọ, wọn tun mu awọn meji mi-in pẹlu ẹ, wọn si ti fa wọn le ileeṣẹ ọlọpaa lọwọ.


Ninu atẹjade pataki kan ti Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, CSP Fadeyi Olugbenga, fi sode nipa iṣẹlẹ ọhun lọjọ Aiku, Sannde, lo ti fidi ẹ mulẹ pe afurasi ọdaran Fulani naa ti wa lahaamọ awọn, awọn si ti bẹrẹ iṣẹ iwadii ni pẹrẹu lori ọrọ naa. Atẹjade naa ka lapa kan pe: “Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ fasiko yii kede faraalu pe, ni nnkan bii aago mẹsan-an owurọ ọjọ keje, oṣu kẹta yii, a gbọ pe awọn eeyan kan, ta a waa mọ si ọmọ ẹgbẹ OPC ya bo agbegbe Kajọla, ni Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, wọn fẹẹ mu ọkunrin Fulani kan ti wọn n pe ni Wakili, ẹni ti wọn fẹṣun kan pe oun lo n ṣagbatẹru, to si wa lẹyin awọn iwa ọdaran oriṣiiriṣii to waye nibi ti wọn ti ṣakọlu sawọn agbẹ Yoruba lori ilẹ wọn. “Gbara ta a ti gbọ nipa igbesẹ yii nileeṣẹ ọlọpaa Ọyọ ti bẹrẹ iwadii, a si ri i pe loootọ lawọn ọmọ OPC lọ si Kajọla, nijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa, wọn dana sun ile Wakili, wọn si sun obinrin kan ta a o ti i mọ orukọ ẹ gan-an mọle naa, lẹyin eyi ni wọn mu Wakili, ẹni tọjọ ori ẹ to ọdun marundinlọgọrin, ti ko si riran daadaa mọ, wọn tun mu awọn meji mi-in pẹlu ẹ, wọn si ti fa wọn le ileeṣẹ ọlọpaa lọwọ. Awọn mẹtẹẹta ti wa lakolo wa, bo tilẹ jẹ pe kọmiṣanna ọlọpaa ti paṣẹ pe ki wọn gbe Wakili lọ sọsibitu fun itọju, tori o han pe ara rẹ ko ya, amọ a ti n ba iṣẹ iwadii lọ lọdọ awọn awọn meji to ku, atawọn ọmọ ẹgbẹ OPC kan ta a fura pe wọn lọwọ ninu bi wọn ṣe dana sun ile Wakili. “Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ fẹẹ mu da gbogbo araalu loju pe ẹnikẹni tabi awọn eeyan kan, lai fi ti ẹya tabi ilu ṣe, to ba jẹbi iwa ọdaran nipinlẹ yii ko ni i lọ lai jiya, a maa mu irufẹ ẹni bẹẹ, a si maa fẹsẹ ofin tọ ọrọ wọn. “A fẹ karaalu mọ pe a o ni i figba kan bọkan ninu lori ọrọ yii, a maa ṣewadii to lọọrin lori ẹ, inu wa yoo si dun tawọn eeyan ba le ran wa lọwọ lati sọ lori awọn ohun ti wọn mọ to ṣe koko, ki ẹnikẹni to ba ni ẹsun lodi si Iskilu Wakili yii ma ṣe lọra lati fi to ileeṣẹ ọlọpaa leti, lẹka awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Iyaganku, Ibadan.


Awọn mẹtẹẹta ti wa lakolo wa, bo tilẹ jẹ pe kọmiṣanna ọlọpaa ti paṣẹ pe ki wọn gbe Wakili lọ sọsibitu fun itọju, tori o han pe ara rẹ ko ya, amọ a ti n ba iṣẹ iwadii lọ lọdọ awọn awọn meji to ku, atawọn ọmọ ẹgbẹ OPC kan ta a fura pe wọn lọwọ ninu bi wọn ṣe dana sun ile Wakili. “Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ fẹẹ mu da gbogbo araalu loju pe ẹnikẹni tabi awọn eeyan kan, lai fi ti ẹya tabi ilu ṣe, to ba jẹbi iwa ọdaran nipinlẹ yii ko ni i lọ lai jiya, a maa mu irufẹ ẹni bẹẹ, a si maa fẹsẹ ofin tọ ọrọ wọn. “A fẹ karaalu mọ pe a o ni i figba kan bọkan ninu lori ọrọ yii, a maa ṣewadii to lọọrin lori ẹ, inu wa yoo si dun tawọn eeyan ba le ran wa lọwọ lati sọ lori awọn ohun ti wọn mọ to ṣe koko, ki ẹnikẹni to ba ni ẹsun lodi si Iskilu Wakili yii ma ṣe lọra lati fi to ileeṣẹ ọlọpaa leti, lẹka awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Iyaganku, Ibadan. A o ni i darukọ onitọhun ti o ba fẹ ka darukọ oun.” Bayii ni ileeṣẹ ọlọpaa ṣe sọ.


A o ni i darukọ onitọhun ti o ba fẹ ka darukọ oun.” Bayii ni ileeṣẹ ọlọpaa ṣe sọ.


Ẹyin Fulani, ẹ yee gbe ninu igbo, ẹ maa bọ nigboro-Oluwoo

Florence Babaṣọla Oluwoo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrosheed Adewale Akanbi, ti fẹsun kan awọn aṣaaju ilẹ Yoruka kan pe awọn ni wọn wa nidii ilu ogun to n dun lemọlemọ lorileede yii bayii. Ninu atẹjade kan to fi sita lọ̣̣̣jọ Aiku, Sannde lo ti sọ pe ṣe lawọn eeyan naa n ṣe bẹẹ fun iwa imọtara-ẹni nikan ati nitori ohun ti wọn fẹẹ da ninu oṣelu. O ni ọrọ wahala eto aabo ti orileede yii, paapaa, lapa Guusu Iwọ-Oorun, n koju bayii ko ṣẹyin ọrọ idibo ipo aarẹ ti ọdun 2023. Ọba Akanbi ṣalaye pe “A mọ awọn aṣaaju Yoruba yi wọn n lulu ọtẹ bayii, nitori oṣelu si ni. Gbogbo rẹ ko ṣẹyin bi wọn ṣe n ro pe ẹnikan fẹẹ dupo aarẹ, ti wọn ko si fẹ ki ẹni naa debẹ. “Wọn mọ pe ilẹ Yoruba ni aarẹ yoo ti wa lọdun 2023, wọn ko si fẹ ko ṣe e ṣe, ẹni ti wọn si n tori rẹ da wahala silẹ gan-an ko ti i sọ pe oun fẹẹ di aarẹ, ki lo wa fa ikorira gan an?


Ọba Akanbi ṣalaye pe “A mọ awọn aṣaaju Yoruba yi wọn n lulu ọtẹ bayii, nitori oṣelu si ni. Gbogbo rẹ ko ṣẹyin bi wọn ṣe n ro pe ẹnikan fẹẹ dupo aarẹ, ti wọn ko si fẹ ki ẹni naa debẹ. “Wọn mọ pe ilẹ Yoruba ni aarẹ yoo ti wa lọdun 2023, wọn ko si fẹ ko ṣe e ṣe, ẹni ti wọn si n tori rẹ da wahala silẹ gan-an ko ti i sọ pe oun fẹẹ di aarẹ, ki lo wa fa ikorira gan an? “Emi o ni i laju silẹ ki ẹnikẹni dana ogun lorileede yii, gbogbo awọn ti wọn si n pete ogun nilẹ Yoruba, paapaa, niluu Eko, ko ni i ni ẹyin rere” Oluwoo ke si awọn agbofinro lati dọdẹ ẹnikẹni to ba n huwa janduku lorileede yii; yala ọmọ Yoruba tabi Fulani, ki wọn si gbe wọn lọ sile-ẹjọ lona to tọ. Bakan naa lo rọ awọn Fulani lati ran ijọba lọwọ lati ṣawari awọn ti wọn ba jẹ ọdaran laaarin wọn. O ni ki wọn yee gbe ninu igbo, ki wọn maa bọ laaarin ilu.


“Emi o ni i laju silẹ ki ẹnikẹni dana ogun lorileede yii, gbogbo awọn ti wọn si n pete ogun nilẹ Yoruba, paapaa, niluu Eko, ko ni i ni ẹyin rere” Oluwoo ke si awọn agbofinro lati dọdẹ ẹnikẹni to ba n huwa janduku lorileede yii; yala ọmọ Yoruba tabi Fulani, ki wọn si gbe wọn lọ sile-ẹjọ lona to tọ. Bakan naa lo rọ awọn Fulani lati ran ijọba lọwọ lati ṣawari awọn ti wọn ba jẹ ọdaran laaarin wọn. O ni ki wọn yee gbe ninu igbo, ki wọn maa bọ laaarin ilu. O tun ke sijọba lati gbe eto ilanilọyẹ kalẹ fawọn Fulani lori ọna igbalode ti wọn le gba maa sin maaluu wọn, ko ma baa si wahala mọ pẹlu awọn agbẹ ilẹ Yoruba.


O tun ke sijọba lati gbe eto ilanilọyẹ kalẹ fawọn Fulani lori ọna igbalode ti wọn le gba maa sin maaluu wọn, ko ma baa si wahala mọ pẹlu awọn agbẹ ilẹ Yoruba.


Kọlawọle n lọ ṣẹwọn gbere l’Akurẹ, awọn ọmọleewe keekeeke mẹrin lo fipa ba lo pọ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Adajọ Ile-ẹjọ giga kan l’Akurẹ ti dajọ ẹwọn gbere fun baba agbalagba kan, Kọlawọle Apoti, lẹyin to jẹbi ẹsun fifipa ba awọn ọmọ keekeekee mẹrin lo pọ. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, awọn ọmọdebinrin ta a forukọ bo laṣiiri ọhun ni wọn jẹ akẹkọọ ileewe St Michael, to wa l’Akurẹ. Eyi to dagba ju ninu wọn lo jẹ ọmọ ọdun mẹrinla, nigba tawọn mẹta yooku ko ti i ju bii ọmọ ọdun mejila lọ, ọdun kẹta si ree ti wọn lo ti n ba wọn lo pọ ki asiri rẹ too pada tu. Ori eyi to jẹ ọmọ ọdun mẹrinla lo kọkọ ti bẹrẹ, nigba to ya lo n bẹ ọmọbinrin naa lọwẹ lati maa tan awọn ọrẹ rẹ wa ba a nile, nibi to ti n fipa ba wọn lo pọ, to si n fun ọkọọkan wọn lọgọrun-un naira pere lẹyin to ba ṣe e tan. Ko sẹni to laya lati sọ ohunkohun fawọn obi rẹ ninu wọn, ṣe ni wọn n fi kinni ọhun ṣe osun, ti wọn fi n para latari iku to fi n dẹru ba wọn. Ẹnikan to ba awọn mẹrẹẹrin nibi ti wọn ti ja lori ẹgbẹrun kan naira ti Kọlawọle fun wọn lo fipa wọ gbogbo wọn lọ sọdọ igbakeji olukọ agba ileewe wọn lọjọ kẹrin, osu kẹfa, ọdun 2019.


Ori eyi to jẹ ọmọ ọdun mẹrinla lo kọkọ ti bẹrẹ, nigba to ya lo n bẹ ọmọbinrin naa lọwẹ lati maa tan awọn ọrẹ rẹ wa ba a nile, nibi to ti n fipa ba wọn lo pọ, to si n fun ọkọọkan wọn lọgọrun-un naira pere lẹyin to ba ṣe e tan. Ko sẹni to laya lati sọ ohunkohun fawọn obi rẹ ninu wọn, ṣe ni wọn n fi kinni ọhun ṣe osun, ti wọn fi n para latari iku to fi n dẹru ba wọn. Ẹnikan to ba awọn mẹrẹẹrin nibi ti wọn ti ja lori ẹgbẹrun kan naira ti Kọlawọle fun wọn lo fipa wọ gbogbo wọn lọ sọdọ igbakeji olukọ agba ileewe wọn lọjọ kẹrin, osu kẹfa, ọdun 2019. Ọjọ naa ni wọn ti fiṣẹlẹ yii to awọn ọlọpaa leti lẹyin ti wọn jẹwọ gbogbo itu ti baba ẹni ọdun mọkanlelaaadọta ọhun ti fi wọn pa. Ileesẹ to n ri sọrọ obinrin nipinlẹ Ondo lo ṣeto bi wọn ṣe ko awọn ọmọdebinrin naa lọ sileewosan fun ayẹwo lati mọ boya loootọ ni wọn ti mọ ọkunrin. Awọn esi ayẹwo ọhun pẹlu akọsilẹ wọn ni tesan ni wọn ko jọ ti wọn fi pe ọdaran naa lẹjọ sile-ẹjọ giga to wa l’Akurẹ. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ lọsẹ to kọja, Onidaajọ Oluwatoyin Akeredolu ni gbogbo ẹri tawọn olupẹjọ fi siwaju ile-ẹjọ naa lo fidi rẹ mulẹ pe loootọ ni olujẹjọ jẹbi ẹsun ifipabanilopọ ti wọn fi kan an.


Ọjọ naa ni wọn ti fiṣẹlẹ yii to awọn ọlọpaa leti lẹyin ti wọn jẹwọ gbogbo itu ti baba ẹni ọdun mọkanlelaaadọta ọhun ti fi wọn pa. Ileesẹ to n ri sọrọ obinrin nipinlẹ Ondo lo ṣeto bi wọn ṣe ko awọn ọmọdebinrin naa lọ sileewosan fun ayẹwo lati mọ boya loootọ ni wọn ti mọ ọkunrin. Awọn esi ayẹwo ọhun pẹlu akọsilẹ wọn ni tesan ni wọn ko jọ ti wọn fi pe ọdaran naa lẹjọ sile-ẹjọ giga to wa l’Akurẹ. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ lọsẹ to kọja, Onidaajọ Oluwatoyin Akeredolu ni gbogbo ẹri tawọn olupẹjọ fi siwaju ile-ẹjọ naa lo fidi rẹ mulẹ pe loootọ ni olujẹjọ jẹbi ẹsun ifipabanilopọ ti wọn fi kan an. Adajọ ran an ṣẹwọn gbere gẹgẹ bii ijiya fun jijẹbi ẹsun naa.


Adajọ ran an ṣẹwọn gbere gẹgẹ bii ijiya fun jijẹbi ẹsun naa.


Nitori ti wọn lu mọto onimọto ta ni gbanjo, ijọba ranṣẹ pe ọga FRSC ipinlẹ Ọyọ

Ọlawale Ajao, Ibadan Igbimọ ti ijọba ipinlẹ Ọyọ gbe kalẹ lati ṣewadii iya to jẹ awọn eeyan lasiko ifẹhonu han ‘End SARS’ nipari ọdun to kọja (2020), ti ranṣẹ pe oludari ajọ eleto aabo oju popo, Federal Road Safety Corp (FRSC), Abilékọ Uche Chukwura, lati waa sọ tẹnu ẹ lori iwa ika ti wọn fi kan wọn. Olukọ ileewe aladaani kan, Ọgbẹni Ayọdele Franscis Olutoye lo fẹsun kan ajọ FRSC níwájú igbimọ náà l’Ọjọbọ, Tọsidee to kọja, pe wọn fọwọ ọla gba oun loju. Ninu awijare ẹ níwájú igbimọ ẹlẹni mẹ́wàá ọ̀hún, eyi ti Adájọ́-fẹ̀yìntì Badejokoo Adeniji, ti í ṣe Adajọ agba ipinlẹ Ọyọ nigba kan ri jẹ alága fún, l’Ọgbẹni Olutoye ti sọ pé niṣe lawọn oṣiṣẹ ẹṣọ alaabo oju popo lù ọkọ ayọkẹlẹ ti oun fi n ṣẹṣẹ rin tà ni gbàǹjo. Gẹgẹ bi Amofin J.B. Ọlaoye ti í ṣe agbẹjọro olùfisùn ṣe ṣàlàyé ninu ifọrọwerọ to ṣe pẹlu akọroyin wa lẹyin igbẹjọ naa, o ni “Wọn gbẹsẹ le ọkọ oníbàárà mi lai bofin mu ni. “Lọjọ kẹrindinlogun, oṣù kin-in-ni, ọdun 2016, lawọn oṣiṣẹ FRSC mu Ọgbẹni Olutoye laduugbo Dugbe n’Ibadan. “Lati Adamasingba lo ti n bọ, nibi to ti lọọ fi mọto já ọrẹ ẹ silẹ.


Gẹgẹ bi Amofin J.B. Ọlaoye ti í ṣe agbẹjọro olùfisùn ṣe ṣàlàyé ninu ifọrọwerọ to ṣe pẹlu akọroyin wa lẹyin igbẹjọ naa, o ni “Wọn gbẹsẹ le ọkọ oníbàárà mi lai bofin mu ni. “Lọjọ kẹrindinlogun, oṣù kin-in-ni, ọdun 2016, lawọn oṣiṣẹ FRSC mu Ọgbẹni Olutoye laduugbo Dugbe n’Ibadan. “Lati Adamasingba lo ti n bọ, nibi to ti lọọ fi mọto já ọrẹ ẹ silẹ. O n pada lọ sọna Challenge ni wọn mu un, ti wọn sì gba mọto rẹ lọna ti ko boju mu. “Ti awọn oṣiṣẹ FRSC to mu un bá fẹẹ tẹle ofin ati ilana iṣẹ wọn, o yẹ ki wọn fun un níwéè ẹsun ti wọn fi kan an, ṣugbọn kàkà kí wọn ṣe bẹẹ, owo abẹtẹlẹ ẹgbẹrun meji naira (N2000) ni wọn béèrè fún. “Nitori pe o kọ láti san abẹtẹlẹ túú taosàn yẹn ni wọn ṣe gbe mọto rẹ lọ sí ọfiisi wọn.


O n pada lọ sọna Challenge ni wọn mu un, ti wọn sì gba mọto rẹ lọna ti ko boju mu. “Ti awọn oṣiṣẹ FRSC to mu un bá fẹẹ tẹle ofin ati ilana iṣẹ wọn, o yẹ ki wọn fun un níwéè ẹsun ti wọn fi kan an, ṣugbọn kàkà kí wọn ṣe bẹẹ, owo abẹtẹlẹ ẹgbẹrun meji naira (N2000) ni wọn béèrè fún. “Nitori pe o kọ láti san abẹtẹlẹ túú taosàn yẹn ni wọn ṣe gbe mọto rẹ lọ sí ọfiisi wọn. “O mu ẹgbẹrun mẹfa naira (6,000) lọọ ba wọn nileeṣẹ wọn láti gbà mọto rẹ, wọn kò gba owo yẹn lọwọ ẹ̀. Igba yẹn ni wọn ṣẹṣẹ waa sọ fún ùn pe ìwé ọkọ rẹ̀ kò pẹ, ko lo bẹ́líìtì, ati pe ko ni iwe aṣẹ iwakọ. Wọn waa ni ko san ẹgbẹrun mẹ́ẹ̀ẹ́dogun Naira (N15,000) ko tóo lè gbà mọto rẹ.


“O mu ẹgbẹrun mẹfa naira (6,000) lọọ ba wọn nileeṣẹ wọn láti gbà mọto rẹ, wọn kò gba owo yẹn lọwọ ẹ̀. Igba yẹn ni wọn ṣẹṣẹ waa sọ fún ùn pe ìwé ọkọ rẹ̀ kò pẹ, ko lo bẹ́líìtì, ati pe ko ni iwe aṣẹ iwakọ. Wọn waa ni ko san ẹgbẹrun mẹ́ẹ̀ẹ́dogun Naira (N15,000) ko tóo lè gbà mọto rẹ. “Nigba to lọọ san ẹgbẹrun mẹẹẹdogun naira yẹn ni won tun fẹ̀sun kan an pé o tun ni lati sanwo pe o ti pẹ́ jù ko too waa gba moto rẹ nitori ọkọ yẹn ti lo oṣu mẹfa lọdọ awọn. Wọn tun ni ko san ẹgbẹrun mejidinlaaadọta (N 48,000) naira. “Bi ọrọ ba ri bayii, ànfààní wa fún eeyan láti kọwe bẹ̀bẹ̀ pe kí wọn fojú fo ẹsun ti wọn fi kan oluwa rẹ.


“Nigba to lọọ san ẹgbẹrun mẹẹẹdogun naira yẹn ni won tun fẹ̀sun kan an pé o tun ni lati sanwo pe o ti pẹ́ jù ko too waa gba moto rẹ nitori ọkọ yẹn ti lo oṣu mẹfa lọdọ awọn. Wọn tun ni ko san ẹgbẹrun mejidinlaaadọta (N 48,000) naira. “Bi ọrọ ba ri bayii, ànfààní wa fún eeyan láti kọwe bẹ̀bẹ̀ pe kí wọn fojú fo ẹsun ti wọn fi kan oluwa rẹ. Ìwé yii lo n gbiyanju lati kọ lọwọ to fi gbọ pe wọn ti lù ọkọ̀ òun ta ni gbàǹjo. Ninu iwe kan ti àjọ FRSC kọ ranṣẹ sí igbimọ náà ni wọn ti fèsì pé ìdájọ kan ti awọn gba nile-ẹjọ lo fún àwọn laṣẹ lati lu ọkọ naa ta ni gbanjo, kì í ṣe pé àwọn deede lù aago le e lori. Ṣugbọn ìgbimọ olugbẹjọ ọ̀hún, labẹ akoso Onídàájọ-Agba Adeniji, ti sọ pé kò dáa tó fun ajọ eleto aabo oju popo láti kọwe ranṣẹ sí igbimọ ti ìjọba ipinlẹ Ọyọ gbe kalẹ yii lati fèsì sí irú ẹsun bẹẹ.


Ìwé yii lo n gbiyanju lati kọ lọwọ to fi gbọ pe wọn ti lù ọkọ̀ òun ta ni gbàǹjo. Ninu iwe kan ti àjọ FRSC kọ ranṣẹ sí igbimọ náà ni wọn ti fèsì pé ìdájọ kan ti awọn gba nile-ẹjọ lo fún àwọn laṣẹ lati lu ọkọ naa ta ni gbanjo, kì í ṣe pé àwọn deede lù aago le e lori. Ṣugbọn ìgbimọ olugbẹjọ ọ̀hún, labẹ akoso Onídàájọ-Agba Adeniji, ti sọ pé kò dáa tó fun ajọ eleto aabo oju popo láti kọwe ranṣẹ sí igbimọ ti ìjọba ipinlẹ Ọyọ gbe kalẹ yii lati fèsì sí irú ẹsun bẹẹ. Nigba to n sun ijokoo mi-in lori igbẹjọ yii siwaju di Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹrindilogun, oṣù kẹta, ọdun 2021 yii, igbimọ náà rọ Amofin O.J. Bamiṣaye ti í ṣe alákòóso ẹka ofin fún ajọ FRSC lati waa ṣoju àjọ naa nibi ijokoo ọhun, ki ànfààní le tubọ wa fún wọn dáadáa láti wí awijare wọn. Nigba to n fesi sí ìbéèrè akọroyin wa lori ẹrọ ibanisọrọ, oludari àjọ FRSC sọ pé bó tilẹ jẹ pé ọrọ awọn laasigbo to ṣú yọ lasiko ifẹhonu han ti awọn ọdọ ṣe lati jẹ ki ijọba fopin sí ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n gbogun ti idigunjale (SARS’) ni igbimọ ti ìjọba ipinlẹ Ọyọ gbe kalẹ yii wa fún, sibẹ, àjọ naa pọn igbimọ yii le lati fesi sí iwe ẹsun ti Ọgbẹni Olutoye kọ ta kò awọn níwájú wọn.


Nigba to n sun ijokoo mi-in lori igbẹjọ yii siwaju di Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹrindilogun, oṣù kẹta, ọdun 2021 yii, igbimọ náà rọ Amofin O.J. Bamiṣaye ti í ṣe alákòóso ẹka ofin fún ajọ FRSC lati waa ṣoju àjọ naa nibi ijokoo ọhun, ki ànfààní le tubọ wa fún wọn dáadáa láti wí awijare wọn. Nigba to n fesi sí ìbéèrè akọroyin wa lori ẹrọ ibanisọrọ, oludari àjọ FRSC sọ pé bó tilẹ jẹ pé ọrọ awọn laasigbo to ṣú yọ lasiko ifẹhonu han ti awọn ọdọ ṣe lati jẹ ki ijọba fopin sí ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n gbogun ti idigunjale (SARS’) ni igbimọ ti ìjọba ipinlẹ Ọyọ gbe kalẹ yii wa fún, sibẹ, àjọ naa pọn igbimọ yii le lati fesi sí iwe ẹsun ti Ọgbẹni Olutoye kọ ta kò awọn níwájú wọn. Ṣugbọn kò sọrọ nipa po boya oun maa ràn èèyàn waa ṣoju àjọ eleto aabo oju popo níwájú igbimọ yii l’Ọjọbọ, Tọsidee, to n bọ lọhun-un ti igbẹjọ naa yóò máa tẹsiwaju tabi bẹẹ kọ.


Ṣugbọn kò sọrọ nipa po boya oun maa ràn èèyàn waa ṣoju àjọ eleto aabo oju popo níwájú igbimọ yii l’Ọjọbọ, Tọsidee, to n bọ lọhun-un ti igbẹjọ naa yóò máa tẹsiwaju tabi bẹẹ kọ.


Ọjọgbọn Adejọrọ di Alafin ti Afin Akoko tuntun

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Awọn eeyan ilu Afin Akoko, nijọba ibilẹ Ariwa Iwọ-Oorun Akoko, ko le pa idunnu wọn mọra lasiko ti wọn n ṣe ayẹyẹ yiyan Ọjọgbọn Abdulroheem Mustapha Adejọrọ Ilufẹmiloye gẹgẹ bii Alafin tuntun tilu ọhun l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ to kọja. Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ni wọn ti bẹrẹ eto ọhun diẹdiẹ kí wọn too parí rẹ síbi tí Kabiyesi tí wọ Ipebi lọ, nibi ti wọn yoo ti ṣe awọn etutu yooku fun un ki wọn too gbe ade le e lori. Idile mẹta lo n jọba ni Afin Akoko, Udiolojudo, Asigi ati Ode-Gbangba gẹgẹ bii alaye ti Alaaji Ibrahim Kilani to jẹ ọkan ninu awọn agba ilu ṣe. O ni idile Udiolojudo ni Ọba Idris Ọlọruntẹgbẹ Suberu to waja ni nnkan bii ọdun mẹẹẹdogun sẹyin ti wa, nigba ti ọba tí wọn sẹsẹ yan yii jẹ ọmọ idile ọba Asigi. Agba akọroyin ọhun ni aifimọṣọkan idile Asigi lori ẹni to yẹ ki wọn fa kalẹ gẹgẹ bii ọmọ oye lo mu kọrọ ati yan ọba mi-in pẹ to bẹẹ, leyii to fun Ọmọọba Idris Funmilayọ lanfaani lati wa lori itẹ gẹgẹ bii Adele-Ọba lati igba ti baba rẹ ti gbesẹ. Awọn afọbajẹ mẹrin lo ni wọn pada dibo fun ọba ti wọn sẹsẹ yan ọhun, nigba tawọn meji pere fọwọ si ẹnikan to pe ara ẹ ni Ọmọọba Ganiyu Adegboyega to jẹ igbakeji ọga agba nileeṣẹ eto iroyin ati itanilolobo l’Abuja.


O ni idile Udiolojudo ni Ọba Idris Ọlọruntẹgbẹ Suberu to waja ni nnkan bii ọdun mẹẹẹdogun sẹyin ti wa, nigba ti ọba tí wọn sẹsẹ yan yii jẹ ọmọ idile ọba Asigi. Agba akọroyin ọhun ni aifimọṣọkan idile Asigi lori ẹni to yẹ ki wọn fa kalẹ gẹgẹ bii ọmọ oye lo mu kọrọ ati yan ọba mi-in pẹ to bẹẹ, leyii to fun Ọmọọba Idris Funmilayọ lanfaani lati wa lori itẹ gẹgẹ bii Adele-Ọba lati igba ti baba rẹ ti gbesẹ. Awọn afọbajẹ mẹrin lo ni wọn pada dibo fun ọba ti wọn sẹsẹ yan ọhun, nigba tawọn meji pere fọwọ si ẹnikan to pe ara ẹ ni Ọmọọba Ganiyu Adegboyega to jẹ igbakeji ọga agba nileeṣẹ eto iroyin ati itanilolobo l’Abuja. Alaaji Kilani ni ẹbẹ oun sawọn ọmọ oye ati gbogbo ara ilu ni pe ki wọn fọwọsowọpọ pẹlu Ọba Adejọrọ fun anfaani gbogbo eeyan. Ọba tuntun naa ni wọn lo jẹ ọkan ninu awọn olukọ agba to ṣiṣẹ pẹlu National Open University saaju iyansipo rẹ.


Alaaji Kilani ni ẹbẹ oun sawọn ọmọ oye ati gbogbo ara ilu ni pe ki wọn fọwọsowọpọ pẹlu Ọba Adejọrọ fun anfaani gbogbo eeyan. Ọba tuntun naa ni wọn lo jẹ ọkan ninu awọn olukọ agba to ṣiṣẹ pẹlu National Open University saaju iyansipo rẹ.


Ẹwọn n run nimu Raji, ọmọ ọdun mẹtala lo fun loyun ni Saki

Afaimọ ki ọkunrin ẹni ọdun mọkandinlaaadọta kan, Tairu Raheem, ma faṣọ penpe roko ọba lori ẹsun ti wọn fi kan an pe o fun ọmọleewe ti wọn porukọ ẹ ni Simiat Oseni loyun, o tun gbiyanju lati ṣẹyun fọmọ ọlọmọ niluu Ṣaki, nipinlẹ Ọyọ. ALAROYE fidi ẹ mulẹ pe iṣẹ awakọ ero ni Ọgbẹni Raheem n ṣe, nigba ti Simiat n kẹkọọ lọwọ nileewe girima Ọtun Community High School, niluu Ṣaki, ipele kilaasi JS tuu (Junior Secondary 2) lo wa nigba tọrọ yii ṣẹlẹ. Ọmọ ti afurasi ọdaran yii ki mọlẹ ti jẹwọ pe niṣe ni ọkunrin yii maa n ran oun niṣẹ oriṣiiriṣii nigba toun ba ti dari de lati ileewe, tori ile ti wọn n gbe ko jinna sira. Ori iṣẹ riran yii lo ti bẹrẹ, o si maa n fun oun ni ṣenji to ba ṣẹku lai mọ pe o fẹẹ wọle soun lara ni. Ọmọbinrin naa ṣalaye pe inu kilaasi akọku kan to wa lọgba ileewe awọn ni Tairu ti kọkọ ṣe ‘kinni’ foun fun igba akọkọ, ẹyin eyi lo tan oun wọn inu yara rẹ, to si ba oun laṣepọ. O ni aimọye igba lo ti ba oun sun lẹyin ninu yara rẹ, o maa ni koun waa ba oun ra nnkan, toun ba si ti lọ toun ti bọ, ibasun lo fi n dupẹ lọwọ oun.


Ori iṣẹ riran yii lo ti bẹrẹ, o si maa n fun oun ni ṣenji to ba ṣẹku lai mọ pe o fẹẹ wọle soun lara ni. Ọmọbinrin naa ṣalaye pe inu kilaasi akọku kan to wa lọgba ileewe awọn ni Tairu ti kọkọ ṣe ‘kinni’ foun fun igba akọkọ, ẹyin eyi lo tan oun wọn inu yara rẹ, to si ba oun laṣepọ. O ni aimọye igba lo ti ba oun sun lẹyin ninu yara rẹ, o maa ni koun waa ba oun ra nnkan, toun ba si ti lọ toun ti bọ, ibasun lo fi n dupẹ lọwọ oun. Ko pẹ rara ti ọlẹ sọ ninu ọmọbinrin yii. Mọlẹbi ọmọleewe naa, Alaaja Rukayat Fatai, ṣalaye fakọroyin wa pe akiyesi bi Simiat ṣe n ṣe lo mu kawọn fura pe boya lọmọ naa o ti fẹraku, lawọn ba tẹ ẹ ninu daadaa pe ko jẹwọ ohun to ṣẹlẹ. Wọn lọmọ naa la a mọlẹ pe Tairu lo foun loyun, oun naa si jẹwọ pe loootọ ni, oun loun fun ọmọde kekere naa loyun.


Ko pẹ rara ti ọlẹ sọ ninu ọmọbinrin yii. Mọlẹbi ọmọleewe naa, Alaaja Rukayat Fatai, ṣalaye fakọroyin wa pe akiyesi bi Simiat ṣe n ṣe lo mu kawọn fura pe boya lọmọ naa o ti fẹraku, lawọn ba tẹ ẹ ninu daadaa pe ko jẹwọ ohun to ṣẹlẹ. Wọn lọmọ naa la a mọlẹ pe Tairu lo foun loyun, oun naa si jẹwọ pe loootọ ni, oun loun fun ọmọde kekere naa loyun. Wọn lọkunrin naa bẹrẹ si i bẹbẹ pe ki wọn foriji oun, ki wọn ba oun ṣe ọrọ naa lokuu oru, o si ko ẹgbẹrun mẹwaa naira (#10,000) kalẹ pe ki ọmọ naa lọọ ṣẹyun ẹsin naa danu. Ṣugbọn oju ẹsẹ kọ lo kowo kalẹ o, oyun ti di oṣu mẹfa ko too ri owo ṣiṣẹyun. Aipẹ yii ni wọn lọmọbinrin naa fi oyun ọhun bi obinrin, ṣugbọn latigba ti ọmọbinrin naa ti bimọ, wọn ni Tairu kọ, ko yọju sibẹ, debii pe o maa ki wọn tabi ṣaajo iya ọmọ rẹ.


Wọn lọkunrin naa bẹrẹ si i bẹbẹ pe ki wọn foriji oun, ki wọn ba oun ṣe ọrọ naa lokuu oru, o si ko ẹgbẹrun mẹwaa naira (#10,000) kalẹ pe ki ọmọ naa lọọ ṣẹyun ẹsin naa danu. Ṣugbọn oju ẹsẹ kọ lo kowo kalẹ o, oyun ti di oṣu mẹfa ko too ri owo ṣiṣẹyun. Aipẹ yii ni wọn lọmọbinrin naa fi oyun ọhun bi obinrin, ṣugbọn latigba ti ọmọbinrin naa ti bimọ, wọn ni Tairu kọ, ko yọju sibẹ, debii pe o maa ki wọn tabi ṣaajo iya ọmọ rẹ. Eyi n lọ lọwọ ni aisan da Simiat gunlẹ, aisan naa si pọ gidi, koda o diẹ lo ku ko la iku lọ. Asiko ti aisan naa bureke ni wọn gbe ọmọ Simiat fun awọn mọlẹbi baba rẹ. Nigba ti ara Simiat ya, o beere fun ọmọ rẹ, ṣugbọn awọn mọlẹbi ọkọ naa ko fẹẹ da ọmọ ọhun pada, eyi lo si mu ki idile mejeeji sọko ọrọ lu ara wọn, ni awọn eeyan Simiat ba lọọ fi iṣẹlẹ naa to ọlọpaa leti ni teṣan wọn.


Eyi n lọ lọwọ ni aisan da Simiat gunlẹ, aisan naa si pọ gidi, koda o diẹ lo ku ko la iku lọ. Asiko ti aisan naa bureke ni wọn gbe ọmọ Simiat fun awọn mọlẹbi baba rẹ. Nigba ti ara Simiat ya, o beere fun ọmọ rẹ, ṣugbọn awọn mọlẹbi ọkọ naa ko fẹẹ da ọmọ ọhun pada, eyi lo si mu ki idile mejeeji sọko ọrọ lu ara wọn, ni awọn eeyan Simiat ba lọọ fi iṣẹlẹ naa to ọlọpaa leti ni teṣan wọn. Ṣa, awọn ọlọpaa ti ni kawọn mọlẹbi mejeeji, ati baba ati iya ikoko, ati ikoko naa funra ẹ foju kan wọn ni teṣan lati sọrọ naa, ati pe dandan ni ki afurasi ọdaran yii yọju.


Ṣa, awọn ọlọpaa ti ni kawọn mọlẹbi mejeeji, ati baba ati iya ikoko, ati ikoko naa funra ẹ foju kan wọn ni teṣan lati sọrọ naa, ati pe dandan ni ki afurasi ọdaran yii yọju.


Afẹnifẹre gboṣuba nla fawọn OPC ti wọn mu Wakili Isikilu to n da awọn eeyan laamu n’Ibarapa

Ẹgbẹ Afẹnifẹre ti fidimule wọn han si bi ọwọ ṣe tẹ ọga awọn Fulani, Isikilu Wakilu, to ti n da awọn eeyan Ibarapa laamu, bẹẹ ni wọn ti gboṣuba ‘o kare’ fun awọn ọmọ ẹgbẹ OPC labẹ akoso Iba Gani Adams, to mu ọkunrin naa atawọn abẹṣinkawọ ẹ. Ninu ọrọ ti Akọwe agba fun ẹgbẹ Afẹnifẹre,Yinka Odumakin, fi sọwọ si ALAROYE lo ti sọ pe aṣẹyọri nla ni ẹgbẹ OPC ipinlẹ Ọyọ labẹ akoso Iba Gani Adams ṣe, ati pe ohun iwuri ni lati mu ẹni to n ko wahala ba awọn eeyan agbegbe naa. O ni, “O pẹ ti Isikilu Wakilu atawọn eeyan ẹ ti n da awọn eeyan agbegbe ọhun laamu, ohun idunnu lo si jẹ pe ọwọ ti tẹ ẹ bayii pẹlu awọn ọmọ ẹ ti wọn jọ n ṣiṣẹ ibi lagbegbe naa. Ohun ibanujẹ lo jẹ pe pẹlu gbogbo wahala ti awọn eeyan Ibarapa n doju kọ, ileeṣẹ ọlọpaa atawọn ẹṣọ agbofinro mi-in ko ri ohunkohun ṣe lati fọwọ ofin mu ọkunrin yii. Ni bayii, a dupẹ tọwọ awọn OPC ti tẹ ẹ, bẹẹ niṣẹlẹ yii ti fidi ẹ mulẹ idi to fi yẹ ki a ni atunto to ye kooro lorilẹ-ede yii.” Odumakin fi kun ọrọ ẹ pe ka ni ki i ṣe awọn agbaagba kan nipinlẹ Ọyọ ti wọn tete dide sọrọ ọhun ni, o lo ṣee ṣe ki awọn ọlọpaa di awọn ọmọ ẹgbẹ OPC ti wọn ṣaṣeyọri yii lọwọ, ati pe dipo bi wọn ṣe mu Wakilu yii, awọn OPC lawọn ọlọpaa mas ti ọran mọ, ti wọn yoo si rọ wọn da si atimọle. Bakan naa lo sọ pe aṣẹyọri yii tubọ fidi ẹ mulẹ pe awọn eeyan ti wọn wa lawọn igberiko paapaa naa ni ipa nla ti wọn le ko lori eto aabo ara wọn, ti ijọba ba faaye ẹ silẹ fun wọn. Ọjọ Aiku, Sannde yii, lọwọ tẹ ọkunrin naa atawọn ọmọ ẹ. Ninu fidio ti awọn ọmọ ẹgbẹ OPC ti wọn mu un fi sita ni baba agbalagba yii ti diju mọri, ti ko sọ ohunkohun si gbogbo awọn ibeere ti wọn n bi i. Ọkan lara awọn ọmọ OPC ti wọn n beere ọrọ lọwọ wọn sọ pe bi awọn ṣe yọ si ibi ti wọn n gbe ni ọkan ninu wọn ti dana ibo bo awọn, ṣugbọn ti ohunkohun ko ṣẹlẹ si ẹnikẹni.


Ni bayii, a dupẹ tọwọ awọn OPC ti tẹ ẹ, bẹẹ niṣẹlẹ yii ti fidi ẹ mulẹ idi to fi yẹ ki a ni atunto to ye kooro lorilẹ-ede yii.” Odumakin fi kun ọrọ ẹ pe ka ni ki i ṣe awọn agbaagba kan nipinlẹ Ọyọ ti wọn tete dide sọrọ ọhun ni, o lo ṣee ṣe ki awọn ọlọpaa di awọn ọmọ ẹgbẹ OPC ti wọn ṣaṣeyọri yii lọwọ, ati pe dipo bi wọn ṣe mu Wakilu yii, awọn OPC lawọn ọlọpaa mas ti ọran mọ, ti wọn yoo si rọ wọn da si atimọle. Bakan naa lo sọ pe aṣẹyọri yii tubọ fidi ẹ mulẹ pe awọn eeyan ti wọn wa lawọn igberiko paapaa naa ni ipa nla ti wọn le ko lori eto aabo ara wọn, ti ijọba ba faaye ẹ silẹ fun wọn. Ọjọ Aiku, Sannde yii, lọwọ tẹ ọkunrin naa atawọn ọmọ ẹ. Ninu fidio ti awọn ọmọ ẹgbẹ OPC ti wọn mu un fi sita ni baba agbalagba yii ti diju mọri, ti ko sọ ohunkohun si gbogbo awọn ibeere ti wọn n bi i. Ọkan lara awọn ọmọ OPC ti wọn n beere ọrọ lọwọ wọn sọ pe bi awọn ṣe yọ si ibi ti wọn n gbe ni ọkan ninu wọn ti dana ibo bo awọn, ṣugbọn ti ohunkohun ko ṣẹlẹ si ẹnikẹni. O lẹni to yinbọn ọ̀hun ti sa lọ, bẹẹ lọkan ninu awọn ẹni tọwọ tẹ pẹlu Wakilu sọ pe Jamil lẹni naa n jẹ. Awọn OPC yii ti sọ pe awọn yoo fa wọn le ọlọpaa lọwọ, nibi ti igbesẹ to yẹ yoo ti waye.


O lẹni to yinbọn ọ̀hun ti sa lọ, bẹẹ lọkan ninu awọn ẹni tọwọ tẹ pẹlu Wakilu sọ pe Jamil lẹni naa n jẹ. Awọn OPC yii ti sọ pe awọn yoo fa wọn le ọlọpaa lọwọ, nibi ti igbesẹ to yẹ yoo ti waye.


Ada yanran-yanran ni wọn ba lọwọ Joshua atawọn ọrẹ ẹ ti wọn jọ n ṣẹgbẹ okunkun l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Akolo awọn ọlọpaa ọtẹmuyẹ to wa ni Panti, Yaba, nipinlẹ Eko, ni ni awọn afurasi ọdaran mẹta yii, Joshua Ubokuho, Emmanuel Yusuf ati Adewale Hammed, wa lọwọlọwọ yii, ibẹ ni wọn ti n ran awọn agbofinro lọwọ ninu iṣẹ iwadii wọn, wọn ni afurasi ọdaran ni wọn, ati pe wọn n ṣe ẹgbẹ buruku tijọba o fọwọ si, ẹgbẹ okunkun. Hakeem Odumosu, Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, funra ẹ lo sọrọ yii lọjọ Abamẹta, Satide yii, lọfiisi rẹ n’Ikẹja, lasiko ipade pataki kan to ṣe lori eto aabo, o ni agbegbe Lẹkki, lọna Ajah, lọwọ awọn agbofinro ti ba awọn mẹtẹẹta. “Awọn ọlọpaa lati teṣan Ẹlẹmọrọ, ni Lẹkki, ni wọn mu awọn afurasi ọdaran yii laduugbo Imalete Alaafia, n’Ibẹju Lẹkki. Nigba ti wọn mu wọn, wọn ba awọn oogun abẹnugọngọ lapo wọn atawọn nnkan ija mi-in, bẹẹ ni wọn ba ada aṣiya tuntun yanran-yanran lọwọ wọn, wọn fi ọda kọ “zero 4” sara awọn ada naa, orukọ ami ẹgbẹ okunkun wọn ni. A ti tubọ n ṣe iwadii si i nipa ami ti wọn kọ yii, a si ti tun ri awọn ootọ kan mu jade. Bakan naa lọwọ awọn ọlọpaa ti tẹ bọọsi kan ti wọn n lo,” bẹẹ ni Odumosu sọ.


Nigba ti wọn mu wọn, wọn ba awọn oogun abẹnugọngọ lapo wọn atawọn nnkan ija mi-in, bẹẹ ni wọn ba ada aṣiya tuntun yanran-yanran lọwọ wọn, wọn fi ọda kọ “zero 4” sara awọn ada naa, orukọ ami ẹgbẹ okunkun wọn ni. A ti tubọ n ṣe iwadii si i nipa ami ti wọn kọ yii, a si ti tun ri awọn ootọ kan mu jade. Bakan naa lọwọ awọn ọlọpaa ti tẹ bọọsi kan ti wọn n lo,” bẹẹ ni Odumosu sọ. Odumosu tun ṣalaye pe awọn ti taari awọn afurasi naa sakata awọn ọtẹlẹmuyẹ. O ni iṣẹ ti n lọ lọwọ lati tubọ gbọn gbogbo ibuba tawọn janduku atawọn ẹlẹgbẹ okunkun yii n fara pamọ si lawọn agbegbe bii Lẹkki, Ajah, Badore, Ṣangotẹdo, Ẹlẹmọrọ, Ibẹju-Lẹkki, Akodo ati bẹẹ bẹẹ lọ. O lawọn ti ṣeto ipade mi-in, eyi to maa waye lọjọ kẹsan-an, oṣu yii, ni gbọngan POWA, n’Ikẹja, lati tubọ jiroro lori awọn ọna tuntun ati ọgbọn-inu ti wọn fẹẹ maa lo lati le gba iwa janduku, iwa ọdaran wọlẹ patapata nipinlẹ Eko.


Odumosu tun ṣalaye pe awọn ti taari awọn afurasi naa sakata awọn ọtẹlẹmuyẹ. O ni iṣẹ ti n lọ lọwọ lati tubọ gbọn gbogbo ibuba tawọn janduku atawọn ẹlẹgbẹ okunkun yii n fara pamọ si lawọn agbegbe bii Lẹkki, Ajah, Badore, Ṣangotẹdo, Ẹlẹmọrọ, Ibẹju-Lẹkki, Akodo ati bẹẹ bẹẹ lọ. O lawọn ti ṣeto ipade mi-in, eyi to maa waye lọjọ kẹsan-an, oṣu yii, ni gbọngan POWA, n’Ikẹja, lati tubọ jiroro lori awọn ọna tuntun ati ọgbọn-inu ti wọn fẹẹ maa lo lati le gba iwa janduku, iwa ọdaran wọlẹ patapata nipinlẹ Eko. Ni ti awọn tọwọ ba yii, Odumosu ni awọn maa sin wọn dele-ẹjọ laipẹ.


Ni ti awọn tọwọ ba yii, Odumosu ni awọn maa sin wọn dele-ẹjọ laipẹ.


Ọpẹ o, awọn OPC ti mu Wakili, Fulani to n da wọn laamu l’Ayetẹ

Sẹnkẹn ni inu awọn eeyan agbegbe Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, paapaa ju lọ, awọn ara ilu Ayetẹ, n dun nigba ti iroyin kan wọn lara lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, pe ọwọ ti tẹ ọkan pataki ninu awọn Fulani darandaran to n da awọn eeyan agbegbe Ibarapa, paapaa ju lọ ilu Ayetẹ, nipinlẹ Ọyọ, laamu, iyẹn Wakili. Aṣeyọri yii ko sẹyin ẹgbẹ OPC ti Aarẹ Gani Adams n dari. Awọn eeyan naa ni wọn tọ ọ lọ ni ibuba rẹ to ti di ẹrujẹjẹ sawọn eeyan ilu naa lọrun, ti ko si si ẹni to too koju ọkunrin alagbara naa. Yatọ si pe Wakili ni ibọn, awọn eeyan ilu Ayetẹ royin pe oogun buruku wa lọwọ ọkunrin naa. Aya si ko o debii pe gbangba lo ti n sọ ọ fun awọn eeyan pe Sunday Igboho ti awọn eeyan Ibarapa gbọkan le ko to lati koju oun, o ni ki wọn lọọ pe e wa. Nigba ti wahala awọn Fulani si le ni Ibarapa gidigidi, ti ọrọ di ọlọmọ ko mọ ọmọ, ti ọrọ naa buru debii pe ọkan ninu awọn ajijagbara ilẹ Yoruba, Sunday Igboho, lo wa siluu Igangan lati le awọn Fulani naa lọ, niṣe ni Wakili paala si bii abule marun-un, to ta aṣo pupa di ọna ibẹ, to si ni ẹnikẹni ninu awọn eeyan ilu naa to ba fẹẹ ku iku ojiji ni ko gba ibẹ kọja.


Yatọ si pe Wakili ni ibọn, awọn eeyan ilu Ayetẹ royin pe oogun buruku wa lọwọ ọkunrin naa. Aya si ko o debii pe gbangba lo ti n sọ ọ fun awọn eeyan pe Sunday Igboho ti awọn eeyan Ibarapa gbọkan le ko to lati koju oun, o ni ki wọn lọọ pe e wa. Nigba ti wahala awọn Fulani si le ni Ibarapa gidigidi, ti ọrọ di ọlọmọ ko mọ ọmọ, ti ọrọ naa buru debii pe ọkan ninu awọn ajijagbara ilẹ Yoruba, Sunday Igboho, lo wa siluu Igangan lati le awọn Fulani naa lọ, niṣe ni Wakili paala si bii abule marun-un, to ta aṣo pupa di ọna ibẹ, to si ni ẹnikẹni ninu awọn eeyan ilu naa to ba fẹẹ ku iku ojiji ni ko gba ibẹ kọja. O ni pipa loun yoo pa ẹnikẹni ti oun ba ri ninu awọn eeyan ilu Ayetẹ to ba kọja awọn ibi ti oun faala si. Ibẹru yii ni ko jẹ ki awọn eeyan naa debẹ, onikaluku sa fun ori ara rẹ. Bẹẹ ni awọn eeyan naa n duro de igba ti ijọba ipinlẹ Ọyọ yoo ko awọn agbofinro wa lati lọọ koju ọkunrin naa, ṣugbọn eyi ko ṣẹlẹ rara.


O ni pipa loun yoo pa ẹnikẹni ti oun ba ri ninu awọn eeyan ilu Ayetẹ to ba kọja awọn ibi ti oun faala si. Ibẹru yii ni ko jẹ ki awọn eeyan naa debẹ, onikaluku sa fun ori ara rẹ. Bẹẹ ni awọn eeyan naa n duro de igba ti ijọba ipinlẹ Ọyọ yoo ko awọn agbofinro wa lati lọọ koju ọkunrin naa, ṣugbọn eyi ko ṣẹlẹ rara. Awọn ọmọ ẹgbẹ Oodua ti Aarẹ Gani Adams n dari ni wọn wọnu igbo tọ ọkunrin naa lọ lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ti wọn si ka a mọle pẹlu awọn ọmọ rẹ kan, ni wọn ba gbe e janto. Ki i ṣe pe ojubọrọ naa ni wọn fi gbe e gẹgẹ bi adari awọn OPC naa, Oloye Adedeji Oluwọle, ṣe sọ. Ọkunrin naa ṣalaye pe ibọn ni awọn eeyan Wakili da bolẹ nigba ti awọn debẹ, ti wọn si bẹrẹ si i yinbọn mọ awọn.


Awọn ọmọ ẹgbẹ Oodua ti Aarẹ Gani Adams n dari ni wọn wọnu igbo tọ ọkunrin naa lọ lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ti wọn si ka a mọle pẹlu awọn ọmọ rẹ kan, ni wọn ba gbe e janto. Ki i ṣe pe ojubọrọ naa ni wọn fi gbe e gẹgẹ bi adari awọn OPC naa, Oloye Adedeji Oluwọle, ṣe sọ. Ọkunrin naa ṣalaye pe ibọn ni awọn eeyan Wakili da bolẹ nigba ti awọn debẹ, ti wọn si bẹrẹ si i yinbọn mọ awọn. O ṣalaye pe ọpẹlọpẹ Ọlọrun atawọn alalẹ Oodua ni ko jẹ ki ibọn awọn Wakili ran awọn. O ni gẹgẹ bi awọn ṣe ṣeleri pe awọn maa mu ọkunrin Fulani to ti sọ ara rẹ di ologomugomu si awọn eeyan Ibarapa lọrun yii lai si itajẹ silẹ kankan, Adedeji ni oun layọ lati sọ pe awọn ti mu ọkunrin to n da wahala silẹ niluu Ayetẹ, to si n fi maaluu jẹ oko awọn eeyan naa lai si ẹni to to lati mu un. Ọba ranṣẹ si i, ko lọ, bẹẹ lawọn ijoye ilu pe e, ko dahun.


O ṣalaye pe ọpẹlọpẹ Ọlọrun atawọn alalẹ Oodua ni ko jẹ ki ibọn awọn Wakili ran awọn. O ni gẹgẹ bi awọn ṣe ṣeleri pe awọn maa mu ọkunrin Fulani to ti sọ ara rẹ di ologomugomu si awọn eeyan Ibarapa lọrun yii lai si itajẹ silẹ kankan, Adedeji ni oun layọ lati sọ pe awọn ti mu ọkunrin to n da wahala silẹ niluu Ayetẹ, to si n fi maaluu jẹ oko awọn eeyan naa lai si ẹni to to lati mu un. Ọba ranṣẹ si i, ko lọ, bẹẹ lawọn ijoye ilu pe e, ko dahun. Iyalẹnu to wa ninu ọrọ naa ni pe agbalagba ni ọkunrin ti wọn n pe ni Wakili yii, ki i ṣe ọmọde rara. Nigba ti wọn de ibuba rẹ ti wọn mu un, bi wọn ṣe n bi i lọrọ to, niṣe ni ọkunrin naa n ṣe bii ẹni to ti fẹẹ ku, ko da wọn lohun. Sugbọn awọn ọmọ OPC ni niṣe lo n pirọrọ nitori pe awọn ọmọ rẹ sọ pe ọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ ta a lo tan yii, lo lọ si orileede Benin, iyẹn ni Kutonu, nibi ti wọn lo ti lọọ gbatọju lori oju to n dun un.


Iyalẹnu to wa ninu ọrọ naa ni pe agbalagba ni ọkunrin ti wọn n pe ni Wakili yii, ki i ṣe ọmọde rara. Nigba ti wọn de ibuba rẹ ti wọn mu un, bi wọn ṣe n bi i lọrọ to, niṣe ni ọkunrin naa n ṣe bii ẹni to ti fẹẹ ku, ko da wọn lohun. Sugbọn awọn ọmọ OPC ni niṣe lo n pirọrọ nitori pe awọn ọmọ rẹ sọ pe ọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ ta a lo tan yii, lo lọ si orileede Benin, iyẹn ni Kutonu, nibi ti wọn lo ti lọọ gbatọju lori oju to n dun un. Oloye Oluwọle ni awọn ti n gbe e lọ si ibi ti awọn yoo ti fa a le awọn agbofinro lọwọ.


Oloye Oluwọle ni awọn ti n gbe e lọ si ibi ti awọn yoo ti fa a le awọn agbofinro lọwọ.


Yatọ si OPC ati Amọtẹkun, ẹṣọ alaabo tuntun n bọ lọna fun ilẹ Yoruba – Gani Adams

Faith Adebọla, Eko “O ti debi ti oloogun gbe n sa a bayii nilẹ Yoruba. Ko si kikawọgbera mọ. A mọ pe awọn ọlọpaa, OPC ati Amọtẹkun n gbiyanju, ṣugbọn a gbọdọ kun wọn lọwọ lati fẹsẹ eto aabo rinlẹ nilẹ Yoruba. Idi niyi ti a fi ṣedasilẹ ẹṣọ alaabo tuntun kan to jẹ tiwa-n-tiwa, to maa ro eto aabo ilẹ Yoruba ni pataki, lagbara. Ẹ ku oju lọna, a maa too ṣiṣọ loju eegun ẹ laipẹ, ẹṣọ alaabo tuntun n bọ ni Guusu/Iwọ-Oorun ilẹ yii.” Awọn ọrọ yii ni Aarẹ-ọna-kakanfo ilẹ wa, to tun jẹ olori ẹgbẹ Oodua Peoples Congress, OPC, Iba Gani Adams fi sin awọn olugbọ rẹ atawọn oniroyin ni gbẹnrẹ ipakọ nipa ikọ eleto aabo tuntun kan to ni wọn maa too ṣefilọlẹ rẹ nilẹ Yoruba laipẹ. Nibi ipade pẹlu awọn oniroyin kan to waye l’ọjọ Abamẹta, Satide yii, l’Ekoo, lọrọ ọhun ti jade.


Idi niyi ti a fi ṣedasilẹ ẹṣọ alaabo tuntun kan to jẹ tiwa-n-tiwa, to maa ro eto aabo ilẹ Yoruba ni pataki, lagbara. Ẹ ku oju lọna, a maa too ṣiṣọ loju eegun ẹ laipẹ, ẹṣọ alaabo tuntun n bọ ni Guusu/Iwọ-Oorun ilẹ yii.” Awọn ọrọ yii ni Aarẹ-ọna-kakanfo ilẹ wa, to tun jẹ olori ẹgbẹ Oodua Peoples Congress, OPC, Iba Gani Adams fi sin awọn olugbọ rẹ atawọn oniroyin ni gbẹnrẹ ipakọ nipa ikọ eleto aabo tuntun kan to ni wọn maa too ṣefilọlẹ rẹ nilẹ Yoruba laipẹ. Nibi ipade pẹlu awọn oniroyin kan to waye l’ọjọ Abamẹta, Satide yii, l’Ekoo, lọrọ ọhun ti jade. Gani Adams ni lajori iṣẹ ikọ alaabo yii ni lati fọwọ dain-dain mu eto aabo ilẹ Yoruba, ni pataki, ọrọ idaabo bo awọn agbẹ ati oko wọn kuro lọwọ awọn Fulani darandaran ti wọn n dunkooko mọ wọn. O ni eto aabo yii maa lagbara gidi, tori o maa gbeja ko awọn ọbayejẹ Fulani darandaran, awọn ajinigbe, awọn adigunjale, ẹgbẹ okunkun, afipabanilopọ atawọn iwa mi-in to ti n fẹsẹ wa gbongbo nilẹ Yoruba. Gani Adams ni gbogbo awọn tọrọ kan nipa igbese pataki yii maa pesẹ sibi apero kan to maa waye n’Ibadan, ipinlẹ Ọyọ, lọjọ kẹtadinlogun, oṣu kẹta yii, o nibẹ lawọn ti maa fẹnu ọrọ jona nipa eto ọhun.


Gani Adams ni lajori iṣẹ ikọ alaabo yii ni lati fọwọ dain-dain mu eto aabo ilẹ Yoruba, ni pataki, ọrọ idaabo bo awọn agbẹ ati oko wọn kuro lọwọ awọn Fulani darandaran ti wọn n dunkooko mọ wọn. O ni eto aabo yii maa lagbara gidi, tori o maa gbeja ko awọn ọbayejẹ Fulani darandaran, awọn ajinigbe, awọn adigunjale, ẹgbẹ okunkun, afipabanilopọ atawọn iwa mi-in to ti n fẹsẹ wa gbongbo nilẹ Yoruba. Gani Adams ni gbogbo awọn tọrọ kan nipa igbese pataki yii maa pesẹ sibi apero kan to maa waye n’Ibadan, ipinlẹ Ọyọ, lọjọ kẹtadinlogun, oṣu kẹta yii, o nibẹ lawọn ti maa fẹnu ọrọ jona nipa eto ọhun. Gani Adams, Yinka Odumakin (agbẹnusọ ẹgbẹ Afẹnifẹre) ati agba ẹgbẹ ọhun kan, Ṣọla Lawal, ni wọn jọ bawọn oniroyin sọrọ lọjọ Abamẹta. Awọn mẹtẹẹta lo tẹnumọ pataki iṣẹ agbẹ, wọn koro oju si bawọn Hausa kan ṣe lawọn o ni i ko ounjẹ wa silẹ Yoruba mọ, wọn si ni awọn agbaagba ilẹ Yoruba ko ni i laju silẹ ki eto aabo fun awọn agbẹ ti wọn n pese ounjẹ ti gbogbo wa n jẹ di yẹpẹrẹ.


Gani Adams, Yinka Odumakin (agbẹnusọ ẹgbẹ Afẹnifẹre) ati agba ẹgbẹ ọhun kan, Ṣọla Lawal, ni wọn jọ bawọn oniroyin sọrọ lọjọ Abamẹta. Awọn mẹtẹẹta lo tẹnumọ pataki iṣẹ agbẹ, wọn koro oju si bawọn Hausa kan ṣe lawọn o ni i ko ounjẹ wa silẹ Yoruba mọ, wọn si ni awọn agbaagba ilẹ Yoruba ko ni i laju silẹ ki eto aabo fun awọn agbẹ ti wọn n pese ounjẹ ti gbogbo wa n jẹ di yẹpẹrẹ.


Awọn agbebọn tun ti ji awakọ bọọsi kan atero inu ẹ gbe loju-ọna Ifẹ si Ibadan

Florence Babaṣọla Alẹ ọjọ Abamẹta, Satide, la gbọ gbe awọn agbebọn da ọkọ bọọsi akero kan duro nitosi Waasinmi, loju-ọna Ifẹ si Ibadan, wọn mu awakọ naa ati ero kan ṣoṣo to wa ninu ẹ. Ibọn ti wọn yin soke lo fu awọn ọlọpaa ti wọn wa lorita kan nitosi ibẹ lara, bayii ni wọn bẹrẹ si i yinbọn si awọn agbebọn ọhun, ṣugbọn wọn ji awọn eeyan naa gbe gba inu igbo kan lọ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni awọn agbofinro ti wa ninu igbo naa lati gba awọn ti wọn ji silẹ. Ọpalọla fi kun ọrọ rẹ pe awọn afurasi mẹta lọwọ ti tẹ lori iṣẹlẹ naa.


Awọn Fulani pa agbẹ meji sinu oko n’Isaba-Ekiti

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Wahala mi-in tun ti bẹ silẹ niluu Isaba-Ekiti, nijọba ibilẹ Ikọle bayii, pẹlu bi awọn kan ti wọn fura si bii Fulani darandaran ṣe pa awọn agbẹ meji sinu oko. Awọn oloogbe naa la gbọ pe ọkan ninu wọn n je Jisoro gẹgẹ bii inagijẹ, nigba ti ekeji jẹ ẹṣọ alaabo ileeṣẹ kan. Alẹ Ọjọ Ẹti, Furaidee, la gbọ pe iṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ lẹyin ti awọn agbẹ naa ṣe ni gbolohun asọ pẹlu awọn Fulani darandaran, eyi to pada ja si iṣekupani. Lẹyin tawọn eeyan naa ṣiṣẹ laabi ọhun tan ni wọn sa lọ. Alukoro ọlọpaa Ekiti, Sunday Abutu, ṣalaye pe ija lo waye laarin awọn eeyan naa, awọn darandaran wọnyi ni wọn si fẹsun kan pe wọn n da agbegbe Ipaọ, Oke-Ako ati Irele laamu. O waa ni oku awọn oloogbe ti wa ni mọṣuari, bẹẹ ni awọn ọlọpaa ti wa ni agbegbe ọhun, iwadii si ti bẹrẹ. Adari ikọ Amọtẹkun l’Ekiti, Ọgagun-fẹyinti Joe Kọmọlafẹ, sọ pe ọjọ Ẹti lawọn oloogbe dawati, eyi lo si fa ibẹru fawọn eeyan agbegbe ọhun.


Alukoro ọlọpaa Ekiti, Sunday Abutu, ṣalaye pe ija lo waye laarin awọn eeyan naa, awọn darandaran wọnyi ni wọn si fẹsun kan pe wọn n da agbegbe Ipaọ, Oke-Ako ati Irele laamu. O waa ni oku awọn oloogbe ti wa ni mọṣuari, bẹẹ ni awọn ọlọpaa ti wa ni agbegbe ọhun, iwadii si ti bẹrẹ. Adari ikọ Amọtẹkun l’Ekiti, Ọgagun-fẹyinti Joe Kọmọlafẹ, sọ pe ọjọ Ẹti lawọn oloogbe dawati, eyi lo si fa ibẹru fawọn eeyan agbegbe ọhun. O ni kia ni ikọ Amọtẹkun atawọn ọlọpaa ti lọ sibẹ, ibẹ lawọn si ti ba awọn oku naa. Kọmọlafẹ ni iwadii fi han pe awọn Bororo to fẹẹ ko oyin ninu oko awọn oloogbe lo da wahala silẹ, iyẹn ni bii ọjọ meji si asiko naa, awọn lo si pada waa yinbọn pa wọn. ALAROYE gbọ pe awọn eeyan ilu naa ti bẹrẹ ifẹhonuhan nitori iṣekupani ti wọn ni o ti n di gbogbo igba naa.


O ni kia ni ikọ Amọtẹkun atawọn ọlọpaa ti lọ sibẹ, ibẹ lawọn si ti ba awọn oku naa. Kọmọlafẹ ni iwadii fi han pe awọn Bororo to fẹẹ ko oyin ninu oko awọn oloogbe lo da wahala silẹ, iyẹn ni bii ọjọ meji si asiko naa, awọn lo si pada waa yinbọn pa wọn. ALAROYE gbọ pe awọn eeyan ilu naa ti bẹrẹ ifẹhonuhan nitori iṣekupani ti wọn ni o ti n di gbogbo igba naa.


Oṣere tiata, Ṣotayọ Ṣogaga, ṣegbeyawo bonkẹlẹ

Kazeem Aderohunmu Ọkan ninu awọn oṣerẹ ilẹ wa, Sotayọ Ṣobọla, ti gbogbo eeyan mọ si Sogaga, naa ti dara pọ mọ awọn oṣere ilẹ wa ti wọn lade lori bayii, oun naa ti diyawo lọọdẹ ọkọ. Ọjọ Abamẹta, Satide, opin ọsẹ yii, ni oṣere naa gbe aworan rẹ, nibi to ti wọ aṣọ igbeyawo, to si fi oruka sọwọ jade, bo tilẹ jẹ pe ko si ọkọ to fẹ lẹgbẹẹ rẹ. Bi awọn ololufẹ rẹ ti ri aworan naa ni wọn ti n ki i ku oriire, ti wọn si n rọjo adura le e lori pe Ọlọrun yoo fibẹ gba a, yoo si pese ọkunrin abiro, obinrin abiye fun un. Ninu foto ti Ṣotayọ gbe jade yii lo ti kọ ọ pe ki i ṣe pe ayẹyẹ igbeyawo ọhun ṣẹṣẹ waye ni, o ni oun kan pinnu lati gbe aworan naa jade lonii, iyẹ lọjọ Ṣatide, ọjọ kẹfa, oṣu kẹta, yii ni. Ṣugbọn eyi o wu ko jẹ, Sotayọ naa ti kuro ninu awọn oṣere to n wa ọkọ, oun naa ti di iyawo lọọdẹ Mr Somebody ti ẹnikẹni ko ti i mọ bayii. Bẹẹ ni ko sẹni to le sọ ọjọ tabi asiko pẹlu ibi ti igbeyawo naa ti waye, bonkẹlẹ lo fi ṣe.


Ninu foto ti Ṣotayọ gbe jade yii lo ti kọ ọ pe ki i ṣe pe ayẹyẹ igbeyawo ọhun ṣẹṣẹ waye ni, o ni oun kan pinnu lati gbe aworan naa jade lonii, iyẹ lọjọ Ṣatide, ọjọ kẹfa, oṣu kẹta, yii ni. Ṣugbọn eyi o wu ko jẹ, Sotayọ naa ti kuro ninu awọn oṣere to n wa ọkọ, oun naa ti di iyawo lọọdẹ Mr Somebody ti ẹnikẹni ko ti i mọ bayii. Bẹẹ ni ko sẹni to le sọ ọjọ tabi asiko pẹlu ibi ti igbeyawo naa ti waye, bonkẹlẹ lo fi ṣe. Ṣugbọn pẹlu ẹ naa, adura lawọn ololufẹ rẹ pẹlu awọn oṣere ẹgbẹ ẹ n ṣe fun un.


Ṣugbọn pẹlu ẹ naa, adura lawọn ololufẹ rẹ pẹlu awọn oṣere ẹgbẹ ẹ n ṣe fun un.


Ọpẹ o, wọn ti ri awọn arinrinajo tawọn ajinigbe ji gbe loju-ọna Oṣogbo si Ibokun

Florence Babaṣọla Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti kede pe eeyan meje tawọn ajinigbe ji lalẹ ọjọ keji, oṣu kẹta, ọdun yii, loju-ọna Oṣogbo si Ibokun, ti gba ominira bayii. Ninu atẹjade kan ti Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, SP Yẹmisi Ọpalọla, fi sita lo ti ṣalaye pe igbiyanju Kọmiṣanna ọlọpaa, Ọlawale Ọlọkọde, ati ifọwọsowọpọ awọn ikọ alaabo to ku lo jẹ ki aṣeyọri naa ṣee ṣe. O ni lati ọjọ iṣẹlẹ ọhun lawọn ikọ alaabo gbogbo ti wa ninu igbo lagbegbe naa, nigba ti ifinnamọni yii si pọ, lawọn ajinigbe ọhun tu awọn mejeeje silẹ. O ni laipẹ ni wọn yoo fa awọn eeyan ọhun le awọn mọlẹbi wọn lọwọ. Ileeṣẹ ọlọpaa waa ke si awọn araalu lati ma ṣe fi ohunkohun pamọ fawọn agbofinro nipa aabo, bẹẹ lo si fi da wọn loju pe awọn ọlọpaa ko ni i sinmi titi ti ohun gbogbo yoo fi wa bo ṣe yẹ ko ri.


Nitori ija ilu Ẹrinle ati Ọffa, awọn alaṣẹ ti Poli Offa pa

Stephen Ajagbe, Ilorin Latari ija to bẹ silẹ lori ọrọ aala ilẹ laarin ilu Ẹrinle, nijọba ibilẹ Ọyun, ati Ọffa, nijọba ibilẹ Ọffa, nipinlẹ Kwara, laarin ọsẹ yii, awọn alaṣẹ ileewe gbogboniṣe tijọba apapọ to paala laarin ilu mejeeji, Ọffa Poli, ti ti ileewe naa pa. ALAROYE gbọ pe ileewe ọhun ti sare ko gbogbo awọn akẹkọọ to n gbe inu ọgba kuro lọ si olu ileewe naa to wa lọna Ilẹmọna fun aabo to peye. Ṣe tipẹ lọrọ ala ilẹ ti n da wahala silẹ laarin ilu mejeeji. Koda, ohun tawọn araalu Ẹrinle n sọ ni pe ori ilẹ awọn gan-an nibi ti ileewe Poli Ọffa wa, ki i ṣe tilu Ọffa. Ọrọ naa ti wa nile-ẹjọ fun igba pipẹ. Alukoro ileewe naa, Ọgbẹni Yinka Iroye, fidii iroyin yii mulẹ, o ni ileewe ọhun ni lati sare ko awọn akẹkọọ naa kuro lati le daabo bo wọn. O ni awọn alaṣẹ ileewe yii ti ṣeto bi wọn yoo ṣe maa fun wọn lounjẹ, nitori pe ko si akẹkọọ kankan to raaye ko ẹru, to fi mọ ounjẹ wọn, lasiko ti ija naa bẹ silẹ.


Ọrọ naa ti wa nile-ẹjọ fun igba pipẹ. Alukoro ileewe naa, Ọgbẹni Yinka Iroye, fidii iroyin yii mulẹ, o ni ileewe ọhun ni lati sare ko awọn akẹkọọ naa kuro lati le daabo bo wọn. O ni awọn alaṣẹ ileewe yii ti ṣeto bi wọn yoo ṣe maa fun wọn lounjẹ, nitori pe ko si akẹkọọ kankan to raaye ko ẹru, to fi mọ ounjẹ wọn, lasiko ti ija naa bẹ silẹ. Iroye ni pẹlu bawọn ṣọja ṣe wa kaakiri ilu Ọffa ati Ẹrinle, alaafia ti n pada sawọn ilu mejeeji. O ṣalaye pe titi ileewe naa ṣe rẹgi pẹlu isinmi ọsẹ kan to maa n waye laarin saa ikẹkọọ, (Mid-semester break). O ni lẹyin ọsẹ kan ileewe naa yoo di ṣiṣi.