Gẹgẹ bi wọn ti sọ fun ileẹjọ, "Iwẹ mimọ" yoo waye ninu ọkan lara yara to wa loke ile rẹ, eyi to fi n dibọn lati maa ba awọn eeyan lopọ lọna aitọ, to fi de iwa ifipabanilopọ. Awọn ọmọde naa ni wọn kan nipa fun lati maa de amure pupa lasiko to ba n ba wọn lopọ. Mẹta si mẹrin ninu awọn ọmọdebinrin naa lo loyun, ti wọn si sẹ oyun fun lọpọ igba, ti awọn ọlọpa si ni eyi seese fun oluronbi lẹyin to ba fi ayederu orukọ wọn silẹ lawọn ile iwosan. Iwa ika yii lo tẹsiwaju fun ọpọ ọdun titi ti ọkan lara awọn eeyan to n ba lopọ fi tọ awọn ọlọpa lọ, ti ọwọ si tẹ Oluronbi losu karun ọdun 2018 ni papakọ ofurufu Birmingham lasiko to fẹ sa kuro nilẹ UK. Ileesẹ ọlọpa ni UK se afihan fidio kan nile ẹjọ ninu eyiti Oluronbi ti sọ fun ọkan lara awọn mọlẹbi awọn eeyan to n fipa ba lopọ pe "Ẹbi oun ni gbogbo ohun to sẹlẹ naa", to si se apejuwe ara rẹ bii ẹranko to da asọ eeyan bora. Oluronbi, tii se ẹni ọgọta ọdun lo n gbe ni agbegbe Orchard Drive, Longbridge, Birmingham, to si rẹwọn ọdun meje he lori pe o jẹbi ẹsun biba eeyan sun lọna to lodi sofin.


Michael Oluronbi: Ẹranko tó da àṣọ èèyàn bora ní mí, mo jẹ̀bi ohun tó ṣẹlẹ̀

Iwa ika yii lo tẹsiwaju fun ọpọ ọdun titi ti ọkan lara awọn eeyan to n ba lopọ fi tọ awọn ọlọpa lọ, ti ọwọ si tẹ Oluronbi losu karun ọdun 2018 ni papakọ ofurufu Birmingham lasiko to fẹ sa kuro nilẹ UK. Ileesẹ ọlọpa ni UK se afihan fidio kan nile ẹjọ ninu eyiti Oluronbi ti sọ fun ọkan lara awọn mọlẹbi awọn eeyan to n fipa ba lopọ pe "Ẹbi oun ni gbogbo ohun to sẹlẹ naa", to si se apejuwe ara rẹ bii ẹranko to da asọ eeyan bora. Oluronbi, tii se ẹni ọgọta ọdun lo n gbe ni agbegbe Orchard Drive, Longbridge, Birmingham, to si rẹwọn ọdun meje he lori pe o jẹbi ẹsun biba eeyan sun lọna to lodi sofin. Iyawo Oluronbi, tii se ẹni ọdun mejidinlọgọta lo n gbe lopopona Walker, lagbegbe Walsall, to si jẹbi ẹsun mẹta to nii se pẹlu sise onigbọwọ fun iwa ifipabanilopọ.


Iyawo Oluronbi, tii se ẹni ọdun mejidinlọgọta lo n gbe lopopona Walker, lagbegbe Walsall, to si jẹbi ẹsun mẹta to nii se pẹlu sise onigbọwọ fun iwa ifipabanilopọ.


Online Slave Market: Wo ìlú tí wọ́n tí ta ọmọdé àti obìnrin ṣe káràtátà lórí ayélujára

Ara mee riri, mo rori ologbo latẹ. Lẹyin ọpọlọpọ ọdun ti owo ẹru ti pari lagbaye, lawọn eeyan kan lorilẹede Kuwait tun ṣe fi ọmọ ọdọ ati obinrin ṣe karata bayii. Amọ, ori ayelujara ni wọn ti n ṣee, wọn polowo ọmọ ọdun pẹlu ọkọ ati ẹrọ amunawa lori ẹrọ ayelujara. Awọn obinrin miiran ko tilẹ mọ pe wọn ta awọn lori ayelujara Ẹnikan to n lo ẹrọ naa ta ọmọ fun miliọnu kan ati ẹgbẹrun un lọna ọdunrun un naira, $3,800 Ati wi pe awọn ọlọpaa n ran wa lọwọ lati ru ofin. Ẹrọ 4Sale, Haraj ati Instagram faaye silẹ fun awọn to ni ọmọ ọdọ lati tawọn eniyan yii fun ẹlomiran fun ere ti wọn. Karakata yii kii ṣe ohun to ba ofin mu nitori o fi aaye silẹ fun ṣiṣe ọmọde atawọn obinrin baṣubaṣu.


Awọn obinrin miiran ko tilẹ mọ pe wọn ta awọn lori ayelujara Ẹnikan to n lo ẹrọ naa ta ọmọ fun miliọnu kan ati ẹgbẹrun un lọna ọdunrun un naira, $3,800 Ati wi pe awọn ọlọpaa n ran wa lọwọ lati ru ofin. Ẹrọ 4Sale, Haraj ati Instagram faaye silẹ fun awọn to ni ọmọ ọdọ lati tawọn eniyan yii fun ẹlomiran fun ere ti wọn. Karakata yii kii ṣe ohun to ba ofin mu nitori o fi aaye silẹ fun ṣiṣe ọmọde atawọn obinrin baṣubaṣu. Facebook to ni Instagram ti fofin de owo ẹru lori Instagram, wọn si ti yọ oju opo eniyan 703 lẹyin iwadii.


Facebook to ni Instagram ti fofin de owo ẹru lori Instagram, wọn si ti yọ oju opo eniyan 703 lẹyin iwadii.


Lebanon: Iṣẹ́ tí kòsí ní Naijiria, la ṣe lọ ṣe ọmọ ọ̀dọ̀ ní Lebanon

Omolola Ajayi tí orí kóyo ní oko ẹru Lebanon ti kesi ijọba lorilẹede Naijiria lati pese iṣe fun awọn ọdọ lorilẹ-ede Naijiria nitori awọn ni wọn n lo fi ṣe owo ẹru lorilẹede naa. Ajayi sọ eyi fun BBC Yoruba ni kete to de si ilu Ilorin lẹyin ti ijọba mu pada lati orilẹede Lebanon nibi to ti lọ ṣe iṣẹ ẹru. Laipẹ yii ni ni ori ko Omolola Ajayi yọ l'oko ẹru Lebanon, lẹyin to fi fidio kan lede leyi to gba oju opo Facebook kan. Obinrin ẹni ọdun mẹtalelọgbọn ọhun ni ori ko yọ, lẹyin to figbe ta lori itakun agbaye, to si ṣalaye ohun toju rẹ ri lorilẹ-ede ọhun. Ajayi ni iṣẹ ti awọn lọ n ṣe ni lẹra fun awọn, ti ọpọlọpọ si n ṣe aisan lai si itọju rara fun wọn. O ke si ijọba wi pe ki wọn ran ọdọ lọwọ nipa pipese iṣẹ fun awọn obinrin, nitori ai si isẹ lo mu wọn lọ ma a ṣe ọmọ ọdọ ni Lebanon. Arabinrin naa ni wọn ko san owo osu fun wọn lati igba ti wọn ti lọ si ibẹ nitori ko si owo dọla ni lorilẹ-ede Lebanon bayii.


Ajayi ni iṣẹ ti awọn lọ n ṣe ni lẹra fun awọn, ti ọpọlọpọ si n ṣe aisan lai si itọju rara fun wọn. O ke si ijọba wi pe ki wọn ran ọdọ lọwọ nipa pipese iṣẹ fun awọn obinrin, nitori ai si isẹ lo mu wọn lọ ma a ṣe ọmọ ọdọ ni Lebanon. Arabinrin naa ni wọn ko san owo osu fun wọn lati igba ti wọn ti lọ si ibẹ nitori ko si owo dọla ni lorilẹ-ede Lebanon bayii. Lẹyin naa lo rọ awọn ọmọ Naijiria to n gbero ati lọ si Lebanon lati tu ero wọn pa, nitori nnkan ko ri bi wọn ṣe ro.


Lẹyin naa lo rọ awọn ọmọ Naijiria to n gbero ati lọ si Lebanon lati tu ero wọn pa, nitori nnkan ko ri bi wọn ṣe ro.


Lagos Rape: Ẹnikẹ́ni tó bá á ní ìbálòpọ̀ pẹ̀lú ọmọ kékeré jẹ́ alárùn ọpọlọ- Onímọ̀

Ẹnikẹni to ba n ni ibalopọ pẹlu ọmọ kekere jẹ alarun ọpọlọ to nilo ayẹwo. Onimọ nipa ihuwasi eeyan, Rhoda Ikumawoyi lo sọ ọrọ naa fun BBC Yoruba ninu ifẹrọwerọ. Ifọrọwerọ naa waye lataari bi ile ẹjọ kan nilu Eko ṣe ran ẹni ọdun mọkandinlaadọrun un to fi ipa ba ọmọ ọdun meji lopọ lẹwọn. Okunrin ọhun ti orukọ rẹ n jẹ Adegboyega Adenekan, lo ri ẹwọn ọgọta ọdun he, lẹyin ti iwadii fihan pe o jẹbi ẹsun fifi ipa ba ọmọ naa lopọ. Onimọ nipa ihuwasi eeyan naa, Omowe Rhoda sọ fun BBC pe, ẹnikẹni to n hu iru iwa bayii ni aisan ọpọlọ to n fa ohun ti awọn kan n wọn pe ni "Pedophilia." Omowe Rhoda ni yatọ si pe ki ijọba ran irufẹ eeyan bẹẹ lẹwọn, iru ẹni bẹẹ tun nilo ayẹwo ọpọlọ.


Okunrin ọhun ti orukọ rẹ n jẹ Adegboyega Adenekan, lo ri ẹwọn ọgọta ọdun he, lẹyin ti iwadii fihan pe o jẹbi ẹsun fifi ipa ba ọmọ naa lopọ. Onimọ nipa ihuwasi eeyan naa, Omowe Rhoda sọ fun BBC pe, ẹnikẹni to n hu iru iwa bayii ni aisan ọpọlọ to n fa ohun ti awọn kan n wọn pe ni "Pedophilia." Omowe Rhoda ni yatọ si pe ki ijọba ran irufẹ eeyan bẹẹ lẹwọn, iru ẹni bẹẹ tun nilo ayẹwo ọpọlọ. Rhoda ṣalaye pe ọmọ ti wón ba fi ipa balo ni kekere naa nilo iranlọwọ awọn dokita to ni imọ nipa ihuwasi eniyann ati ọpọlọ. O tẹsiwaju pe fifi ipa ba ọmọde lopọ lee ṣe ijamba nla fun aye wọn, bii ki iru ọmọ bẹ le jẹ ẹni ti yoo fẹran ibalopọ pupọ ju lọjọ iwaju. Rhoda ni: o tun lee ni ibẹru okunrin lọkan ni igbakugba to ba n ranti iṣẹlẹ ọhun.


Rhoda ṣalaye pe ọmọ ti wón ba fi ipa balo ni kekere naa nilo iranlọwọ awọn dokita to ni imọ nipa ihuwasi eniyann ati ọpọlọ. O tẹsiwaju pe fifi ipa ba ọmọde lopọ lee ṣe ijamba nla fun aye wọn, bii ki iru ọmọ bẹ le jẹ ẹni ti yoo fẹran ibalopọ pupọ ju lọjọ iwaju. Rhoda ni: o tun lee ni ibẹru okunrin lọkan ni igbakugba to ba n ranti iṣẹlẹ ọhun. Onimọ nipa ihuwasi eeyan naa wa rọ awọn obi lati tọju awọn ọmọ wọn obinrin daradara, ki wọn ma baa ṣagbako awọn okunrin ti arun "Pedophilia" yii n ba finra. O ni ki gbogbo obi ati alagbatọ maa mojuto awọn ọmọ wọn, ki wọn ma jé ki wọn rin irin oru ati ki wọn ma lọ si ibi toju ko ni le to wọn.


Onimọ nipa ihuwasi eeyan naa wa rọ awọn obi lati tọju awọn ọmọ wọn obinrin daradara, ki wọn ma baa ṣagbako awọn okunrin ti arun "Pedophilia" yii n ba finra. O ni ki gbogbo obi ati alagbatọ maa mojuto awọn ọmọ wọn, ki wọn ma jé ki wọn rin irin oru ati ki wọn ma lọ si ibi toju ko ni le to wọn.


Bangladesh Brothel: Ọ̀pọ̀ àwọn àṣẹ́wó tó wà níbẹ̀ ni wọ́n bí sílé aṣẹ́wó náà

Ase airin jinna ni airi abuke ọkẹrẹ, bi eeyan ba rin jinna, yoo ri ibi ti wọn ti n fi odo ibulẹ jẹun. Ile ti wọn ti n se owo nabi kan ree, to tobi julọ ni agbaye, to si kalẹ si orilẹede Bangladesh. Sugbọn ọna aitọ ni wọn n gba ko awọn ọmọdebinrin wọ isẹ naa, eyi to lodi sofin. Ọpọ awọn asẹwo to wa nibẹ ni wọn mu lọmọ ọdun meje, mọkanla, mẹẹdogun ati bẹẹ bẹẹ lọ, ti ọmọ kan tilẹ pa ara rẹ, nigba ti iya rẹ fi tipa ti ọkunrin kan mọle fun, to ba ni ajọsepọ. Lasiko ti wọn n ba akọroyin BBC sọrọ, ọpọ wọn lo ni inu awọn ko dun si isẹ ti awọn n se, sugbọ n ko si owo ti awọn fẹ na tawsn ba fi kuro nibẹ. Koda, ọpọ wọn lo gba pe isẹ ti awọn n se ko dara, ti wọn si n fẹ fun awọn ọmọ wọn ni igbe aye rere to dara ju tiwọn lọ.


Ọpọ awọn asẹwo to wa nibẹ ni wọn mu lọmọ ọdun meje, mọkanla, mẹẹdogun ati bẹẹ bẹẹ lọ, ti ọmọ kan tilẹ pa ara rẹ, nigba ti iya rẹ fi tipa ti ọkunrin kan mọle fun, to ba ni ajọsepọ. Lasiko ti wọn n ba akọroyin BBC sọrọ, ọpọ wọn lo ni inu awọn ko dun si isẹ ti awọn n se, sugbọ n ko si owo ti awọn fẹ na tawsn ba fi kuro nibẹ. Koda, ọpọ wọn lo gba pe isẹ ti awọn n se ko dara, ti wọn si n fẹ fun awọn ọmọ wọn ni igbe aye rere to dara ju tiwọn lọ. A tilẹ tun gbọ pe ọpọ awọn ọmọbinrin ti wọn n bi sile asẹwo naa tun ni wọn n pada fa oju wọn mọra lati ọmọ kekere si owo nabi naa.


A tilẹ tun gbọ pe ọpọ awọn ọmọbinrin ti wọn n bi sile asẹwo naa tun ni wọn n pada fa oju wọn mọra lati ọmọ kekere si owo nabi naa.


Rehab Homes: Ọmọdébìnrin kan sọ bí òun ṣe di ẹ̀rọ ìbálòpọ̀ níbùdó aláìgbọràn

Obinrin kan, ẹni ogun ọdun ti ori ko yọ nile awọn ọmọ alaigbọran to wa nilu Ilọrin, Laide Arikewuyọ, ti salaye ohun ti oju rẹ ri lasiko to wa nile naa. Laide, to jẹ ọkan lara awọn ọmọbinrin mejidinlaadọfa ti wọn ri idande gba kuro nile ọmọ alaigbọran naa sọ pe awọn ọmọ ati ibatan oludasilẹ ile ọmọ alaigbọran naa, lo ti sọ ohun di ẹrọ ibanilopọ, ti wọn si n sun ti oun bo se wu wọn. Nigba to n sọ ohun ti oju rẹ ri ninu ile naa fawọn akọroyin salaye pe ẹni ta gboju okun le, ko jọ ẹni agba lọrọ awọn  eeyan ti wọn ni ki wọn maa se akoso ile alaigbọran naa, nitori iwa aidaa nidi ibalopọ lọna ti ko tọ gan lawọn naa n hu. O fikun pe nigba ti awọn obi oun ko lee setọju oun bo se yẹ ni oun sa kuro nile, ni kete ti wọn si ri oun pada, lawọn obi oun mu ohun lọ sile alaigbọran naa, ti Mallam Abdulraheem Owotutu da silẹ. "Mo ti n gbe nibudo naa lati ọdun marun sẹyin, mo si maa n ni ibalopọ loore koore pẹlu awọn ọmọ ati mọlẹbi Mallam Owotutu, ko si din ni marun ninu awọn alakoso to n setọju ibudo naa, to ti ba mi ni ajọsepọ." Laide fikun pe oun ranti pe oun loyun ni ẹẹmẹta ọtọọtọ, amọ wọn maa n fun oun ni oogun ti ko ni jẹ ki oyun naa duro lara oun.


O fikun pe nigba ti awọn obi oun ko lee setọju oun bo se yẹ ni oun sa kuro nile, ni kete ti wọn si ri oun pada, lawọn obi oun mu ohun lọ sile alaigbọran naa, ti Mallam Abdulraheem Owotutu da silẹ. "Mo ti n gbe nibudo naa lati ọdun marun sẹyin, mo si maa n ni ibalopọ loore koore pẹlu awọn ọmọ ati mọlẹbi Mallam Owotutu, ko si din ni marun ninu awọn alakoso to n setọju ibudo naa, to ti ba mi ni ajọsepọ." Laide fikun pe oun ranti pe oun loyun ni ẹẹmẹta ọtọọtọ, amọ wọn maa n fun oun ni oogun ti ko ni jẹ ki oyun naa duro lara oun. Nigba ti oun naa n salaye ohun to gbe de ile ọmọ alaigbọran naa, Tọpẹ Collins Owonifaari salaye pe awọn eeyan kan ti oun ko mọ lo gbe nilu Eko, ti oun si ba ara oun nibudo to dọti naa, nibiti wọn ko awọn papọ si bii ẹran. Tọpẹ ni ọjọ mẹrin pere ni oun ti lo nibudo naa, ki ori to ba oun se ti awọn ọlọpa fi wa fọ ibudo ọhun. Bẹẹ ba gbagbe, a mu iroyin wa fun yin laipẹ yii pe lọjọbọ to kọja nileesẹ ọlọpa ipinlẹ Kwara safihan awọn ọmọge, ọkunrin ati ọmọde, ti wọn tu silẹ nile ọmọ alaigbọran kan to wa ladugbo Gaa Odota nilu Ilọrin.


Nigba ti oun naa n salaye ohun to gbe de ile ọmọ alaigbọran naa, Tọpẹ Collins Owonifaari salaye pe awọn eeyan kan ti oun ko mọ lo gbe nilu Eko, ti oun si ba ara oun nibudo to dọti naa, nibiti wọn ko awọn papọ si bii ẹran. Tọpẹ ni ọjọ mẹrin pere ni oun ti lo nibudo naa, ki ori to ba oun se ti awọn ọlọpa fi wa fọ ibudo ọhun. Bẹẹ ba gbagbe, a mu iroyin wa fun yin laipẹ yii pe lọjọbọ to kọja nileesẹ ọlọpa ipinlẹ Kwara safihan awọn ọmọge, ọkunrin ati ọmọde, ti wọn tu silẹ nile ọmọ alaigbọran kan to wa ladugbo Gaa Odota nilu Ilọrin.


Sex For Grade: Ẹ̀wọ̀n ọdún márùn-ún láì sí owó ìtanràn ni ìjìyà olùkọ́ oníwà ìbàjẹ́

Ilé ìgbìmọ̀ aṣòfín àpapọ̀ tí gba àbá kan wọle to wa fun ìjìyà ẹni to bá fí ìbálòpọ̀ lọ obìnrin ni tipátipá tí wọn pé ni (Sexual Harassment in Tertiary Educational Institutions Prohibition Bill, 2016). Gẹ́gẹ́ bi aṣòfin àgbà Ovie Omo-Agege tó ṣe àgbátẹru rẹ ṣe sọ, àbádofin náà yóò jẹ ki àwọn amokun ṣèkà tó fẹ́ràn láti ma fi ìbálòpọ̀ lọ akẹ́kọ̀ọ́ fún máàkì, kọ ẹ̀kọ́ nla. Abadofin náà fí kun pé ẹnikẹni to ba lùgbàdi gbogbo àwọn ẹsun yìí yóò lọ sẹ́wọ̀n ọdún márun gbáko tàbi ẹwọn ti ko din ní ọdún mejì láì si ore-ọ̀fẹ́ oniduro tabi sisan owo itanran. Nígbà kigba tí ìrú ǹkan báyìí ba wáye, tí ẹnikẹni fi ìbálopọ lọ akẹ́kọ̀ọ́, àkẹ́kọ̀ọ́ ni ẹtọ́ láti lọ fi ẹjọ́ sùn ni àgọ́ ọlọ́pàá tàbi àgbẹjọrò àgbà ní ipinlẹ fún ẹ̀sún ìwà ọdaràn. Akẹ́kọ̀ọ́ náà tún lẹ́tọ̀ọ́ láti gbé olùkọ̀ọ́ náà lọ sí ilé ẹjọ́ gẹ́gẹ́ bi wọ́n ṣe n ṣe ń sẹjọ tókù, pẹ̀lú ẹ̀rí tó dáju. Kí lo de ti ofin yii ko se tii jẹ lilo?


Nígbà kigba tí ìrú ǹkan báyìí ba wáye, tí ẹnikẹni fi ìbálopọ lọ akẹ́kọ̀ọ́, àkẹ́kọ̀ọ́ ni ẹtọ́ láti lọ fi ẹjọ́ sùn ni àgọ́ ọlọ́pàá tàbi àgbẹjọrò àgbà ní ipinlẹ fún ẹ̀sún ìwà ọdaràn. Akẹ́kọ̀ọ́ náà tún lẹ́tọ̀ọ́ láti gbé olùkọ̀ọ́ náà lọ sí ilé ẹjọ́ gẹ́gẹ́ bi wọ́n ṣe n ṣe ń sẹjọ tókù, pẹ̀lú ẹ̀rí tó dáju. Kí lo de ti ofin yii ko se tii jẹ lilo? Bó tilẹ̀ jẹ́ pé láti ọdún 2016 ní ilé ìgbìmọ̀ asòfin àgbà ti ka àbádofin yíì de ipele kẹta, síbẹ̀ kò tii rí ìmọ́lẹ láti di ofin. Idi ni pe ààrẹ Muhammadu Buhari ko tii buwọ́lu àbádofin náà titi di akoko ti BBC gbe fidio jade lori iwa ibajẹ ọhun.


Bó tilẹ̀ jẹ́ pé láti ọdún 2016 ní ilé ìgbìmọ̀ asòfin àgbà ti ka àbádofin yíì de ipele kẹta, síbẹ̀ kò tii rí ìmọ́lẹ láti di ofin. Idi ni pe ààrẹ Muhammadu Buhari ko tii buwọ́lu àbádofin náà titi di akoko ti BBC gbe fidio jade lori iwa ibajẹ ọhun.


South Africa: Oyún inú nínú ilé ìgbọ̀nsẹ ọkọ̀ bàálú tó fẹ rinrin àjò

Ó jọ bi ẹ ni pe ẹni kan to ni oyún ti kò fẹ ọmọ ti yọ oyun ọmọ náà si inú ilé ìgbẹ́ inú ọkọ òfurufú. Ní orílẹ̀-èdè South Africa ni ọkọ̀ òfurufú tó n lọ lati ìlú Durban si Johannesburg ti di ilé igbẹbi fún ikoko kan. Lojiji ní ọkan lára àwọn tó ń tójú àyíka ke gbàjare lẹ́yìn to lọ toju ọkọ̀ bàálu ti yóò rin ìrìn ajo ọhun. Alaṣẹ Ọkọ̀ ofúrúfu Fly Safari sọ nínú àtẹjade rẹ lori ẹrọ alátagbà wọn pé inu ilé igbẹ ni wọ́n ti ri ẹjẹ ọrun tuntun ọ̀hun, èyí to si nílò ìwádìí nílànà òfin. Ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá ní ó jọ bi ẹni pé ẹnikan ń gbìyànjú láti ma jẹ ki ẹnikẹni mọ pé òún bímọ. Agbenusọ fawọn agbofinro ni South Africa, Thembeka Mbele ni ọrọ naa jọni lọju gidi ṣugbọn iṣẹ iwadii ṣi n lọ. Ìròyìn sọ pé ọkọ ofurufu náà ti balẹ̀ sí Durban láti alẹ ọjọbọ lẹ́yìn to tààjò dé láti Johannesburg.


Akure Kidnap: Àwọn Abiyamọ fẹ̀hónúhàn lórí ọmọ tí wọ́n jígbé nílé ìjọsìn Akurẹ

Ọ̀tẹlẹ̀múyẹ́ DSS ti gbé Pasitọ ìjọ tí wọ́n fẹ̀sùn kan pé ó mọ̀ sí Gold Kolawole tó sọnù ni Akurẹ Lẹyin ifẹhonuhan ẹgbẹ awọn obinrin ni Akurẹ ni ana ni iṣẹlẹ miran tun ṣẹlẹ. Awọn ẹgbẹ obinrin NCWS lo ṣe ifẹhonuhan lanaa ti wọn ke pe ijọba lati gbe igbesẹ to yẹ lori iwadii Gold Kolawole, ọmọdekunrin to dawati ninu ijọ Sotitọ bire Miracle Center. Ilu Akurẹ ni ipinlẹ Ondo ni iṣẹlẹ yii ti n ṣẹlẹ to n bi Ige ati Adubi bayii. Arabinrin JayeOba ti iṣẹlẹ naa ṣẹ loju rẹ ni aago marun un abọ irọlẹ ana ṣalaye fun akọroyin BBC to lọ sibẹ pe mọto akeru Hilux mẹfa ni ajọ DSS gbe wa. Bakan naa ni ìya Gold Kolawole sọ fun akọroyin BBC pe inu oun dun fun igbesẹ tuntun yii pe oun mọ pe aṣiri ibi ti ọmọ oun wa a to tu. Awọn ara adugbo naa sọ fun akọroyin BBC pe ilé pasitọ naa ni adugbo Ọ̀dá ni Akurẹ ni wọn ti kọkọ lọ gbe e ki wọn to gbe e wa si ile ijọsin naa ni adugbo Ọshinlẹ.


Arabinrin JayeOba ti iṣẹlẹ naa ṣẹ loju rẹ ni aago marun un abọ irọlẹ ana ṣalaye fun akọroyin BBC to lọ sibẹ pe mọto akeru Hilux mẹfa ni ajọ DSS gbe wa. Bakan naa ni ìya Gold Kolawole sọ fun akọroyin BBC pe inu oun dun fun igbesẹ tuntun yii pe oun mọ pe aṣiri ibi ti ọmọ oun wa a to tu. Awọn ara adugbo naa sọ fun akọroyin BBC pe ilé pasitọ naa ni adugbo Ọ̀dá ni Akurẹ ni wọn ti kọkọ lọ gbe e ki wọn to gbe e wa si ile ijọsin naa ni adugbo Ọshinlẹ. Wọn ni awọn DSS naa to ogun ni iye ti wọn si wọnu ile ijọsin naa lọ lasiko isin irọle aarin ọsẹ to n lọ lọwọ. Iya Gold fi idunnu han pe pẹlu igbese yii ti wọn ni wọn ti gbe Pasitọ ti wọn n fẹsun kan pe o mọ nipa iṣẹlẹ naa lọ si Abuja fun ifọrọwanilẹnuwo yii a bi eso rere lori omọ oun Gold. Ìjọba, ẹ bá wa wa Gold Kolawole tó dàwátì nílé ìjọsìn Akure- Ẹgbẹ́ Obìnrin A kọ láti fi ibanujẹ ṣodun nitori Gold- Ẹgbẹ obinrin Ẹgbẹ́ obìnrin (NCWS) ẹ̀ká ìpínlẹ̀ Ondo fárigá lórí ohun tó n ṣẹlẹ̀ nípa Gold tí wọ́n jí gbé, wọ́n bẹ Akeredolu kó bá wọn dá síi.


Wọn ni awọn DSS naa to ogun ni iye ti wọn si wọnu ile ijọsin naa lọ lasiko isin irọle aarin ọsẹ to n lọ lọwọ. Iya Gold fi idunnu han pe pẹlu igbese yii ti wọn ni wọn ti gbe Pasitọ ti wọn n fẹsun kan pe o mọ nipa iṣẹlẹ naa lọ si Abuja fun ifọrọwanilẹnuwo yii a bi eso rere lori omọ oun Gold. Ìjọba, ẹ bá wa wa Gold Kolawole tó dàwátì nílé ìjọsìn Akure- Ẹgbẹ́ Obìnrin A kọ láti fi ibanujẹ ṣodun nitori Gold- Ẹgbẹ obinrin Ẹgbẹ́ obìnrin (NCWS) ẹ̀ká ìpínlẹ̀ Ondo fárigá lórí ohun tó n ṣẹlẹ̀ nípa Gold tí wọ́n jí gbé, wọ́n bẹ Akeredolu kó bá wọn dá síi. Lati ibẹrẹ oṣu kọkanla ni iya ati baba Kolawole Gold, ọmọ kekere ti wọn ji gbe nile ijosin ni Akure ti n ke gbajare pe ki aye ran wọn lọwọ ba wọn wa ọmọ wọn sita. Won fẹsun kan adari ijọ ti wọn n lọ pe o lọwọ ninu ọrọ naa "Àwọn tó jí ọmọ mi gbé nílé ìjọsìn ní ń kò gbọdọ̀ wa tàbí kí ẹ̀mí mi lọ si". Lẹyin eyi ni Oba Deji atawọn agbofinro ti gbe igbesẹ loriṣiiriṣii ni ibẹrẹ ọrọ wiwa ọmọdekunrin yii Missing Child: Òbí àti asọ́nà ṣọ́ọ̀ṣì 14, lọ́ búra nì'dí imọlẹ̀ l'Akure.


Lati ibẹrẹ oṣu kọkanla ni iya ati baba Kolawole Gold, ọmọ kekere ti wọn ji gbe nile ijosin ni Akure ti n ke gbajare pe ki aye ran wọn lọwọ ba wọn wa ọmọ wọn sita. Won fẹsun kan adari ijọ ti wọn n lọ pe o lọwọ ninu ọrọ naa "Àwọn tó jí ọmọ mi gbé nílé ìjọsìn ní ń kò gbọdọ̀ wa tàbí kí ẹ̀mí mi lọ si". Lẹyin eyi ni Oba Deji atawọn agbofinro ti gbe igbesẹ loriṣiiriṣii ni ibẹrẹ ọrọ wiwa ọmọdekunrin yii Missing Child: Òbí àti asọ́nà ṣọ́ọ̀ṣì 14, lọ́ búra nì'dí imọlẹ̀ l'Akure. Bayii, o ti wa le ni oṣu kan ti Gold Kolawole, déedé di awati ni ile ijọsin kan ti a mọ si Sotitobire Prayer Centre, ni ilu Akure. Gbogbo igbiyanju obi ọmọ naa lati ri i lo jasi pabo ti awọn agbofinro ko si ti i ri ọmo ọhun. Idi eyi lo mu ki agbarijọpọ awọn obinrin kan ni ilu Akure ṣe iwọde lọjọ Iṣẹgun tii ṣe ọjọ Kẹwaa, oṣu Kejila, ọdun 2019Àwọn abiyamọ figbe ta lórí ọmọ ọdún kan ti wọn wá nílé ìjọsìn l'Akure.


Bayii, o ti wa le ni oṣu kan ti Gold Kolawole, déedé di awati ni ile ijọsin kan ti a mọ si Sotitobire Prayer Centre, ni ilu Akure. Gbogbo igbiyanju obi ọmọ naa lati ri i lo jasi pabo ti awọn agbofinro ko si ti i ri ọmo ọhun. Idi eyi lo mu ki agbarijọpọ awọn obinrin kan ni ilu Akure ṣe iwọde lọjọ Iṣẹgun tii ṣe ọjọ Kẹwaa, oṣu Kejila, ọdun 2019Àwọn abiyamọ figbe ta lórí ọmọ ọdún kan ti wọn wá nílé ìjọsìn l'Akure. Iya ọmọ to sọnu yii lo sunkun lọ si ọdọ awọn abiyamọ pe ki wọn ba oun bẹ ijọba lati ran oun lọwọ lori ọrọ ọmọ yii. Eyi lo ṣokunfa iwọde ẹgbẹ obinrin pe ki ijọba ati agbofinro ṣe iṣẹ wọn bi o ti yẹ. Awọn obinrin to jade ni ko dara ki abiyamọ fi ibanujẹ ṣe ọdun keresimesi to m bọ lọna, ki Aye ba wọn da si ọrọ riri ọmọ naa, Gold Kolawole.


Iya ọmọ to sọnu yii lo sunkun lọ si ọdọ awọn abiyamọ pe ki wọn ba oun bẹ ijọba lati ran oun lọwọ lori ọrọ ọmọ yii. Eyi lo ṣokunfa iwọde ẹgbẹ obinrin pe ki ijọba ati agbofinro ṣe iṣẹ wọn bi o ti yẹ. Awọn obinrin to jade ni ko dara ki abiyamọ fi ibanujẹ ṣe ọdun keresimesi to m bọ lọna, ki Aye ba wọn da si ọrọ riri ọmọ naa, Gold Kolawole. Arabinrin Jumoke Aborode to jẹ alaga ẹgbẹ National Council for Women Society of Nigeria, ẹka ipinlẹ Ondo ni ko si abiyamọ to fẹ foju sunkun ọmọ


Arabinrin Jumoke Aborode to jẹ alaga ẹgbẹ National Council for Women Society of Nigeria, ẹka ipinlẹ Ondo ni ko si abiyamọ to fẹ foju sunkun ọmọ


Nanny: Èèyàn làwa náà, ẹ yé ṣe wá bí ẹranko

Ọna lo jin, ẹru naa kuku ni baba. Owe yii lo ṣalaye gẹlẹ bí awọn alagbatọ ninu fọnran yii ṣe ṣalaye bi awọn naa ṣe jẹ eeyan ti Ọlọrun da bii ẹlomiiran ṣugbọn ti awọn to gba wọn si iṣẹ maa n saba yi ero pada nipa wọn. Awọn alagbatọ jẹ ko di mimọ pe bi kii ba ṣe bi awọn ọga to gba awọn ṣe n mu awọn ni, ko sohun to buru ninu ibaṣepọ to dan mọran. Wọn jẹ ko di mimọ pe "ẹni to fẹ wa ba ẹ tọju ọmọ rẹ kan fẹran lati wa ran  lọwọ ni". Ẹwẹ, Pamela Akinboboye jẹ́ onímọ̀ nipa ìṣesí, o tẹnu bọ'rọ lori ohun ti eeyan le ṣe lati gbadun alagbatọ ọmọ rẹ.


Akure Kidnap: Wo àwòràn ohun tó ṣẹlẹ̀ nílé ìjọsìn Sotitọbiire tí wọ́n sun ní àná

Aworan ohun ti o seku niyii nile ijosin Sotitobirẹ niluu Akurẹ lẹyin ti awọn ọdọ kan yabo ile ijọsin naa l'Ọjọru látàrí ìròyìn pé wọn ri òkú Gold tó dàwátì níbẹ̀.


Justice for Ochanya: ìjọba Benue á bẹ̀rẹ̀ ẹjọ́ ẹni tó fipá bá ọmọ ọdún 13 lò lẹ́yìn ikú rẹ̀

Afurasi ti wọn fi ẹsun kan pe o fi ipa ba ọmọ ọdun mẹtala lo foju ba ile ẹjọ loṣu to n bọ, lẹyin ọdun kan ti ọmọ naa di ologbe. Igbẹjọ Andre Ogbuja, ti wọn ni o fi ipa ba Ochanya Ogbanje to jẹ ọmọ ọdun mẹtala lo pọ ni ipinlẹ Benue yoo bẹrẹ lati ọjọ kẹrinla, oṣu kọkanla, ọdun yii. Ijọba ipinlẹ Benue ni aarin gbungbun Naijiria ni o n gbe Andre lọ ile ẹjọ giga lori ẹsun mẹrin to rọmọ ifipabanilopọ ati ipaniyan. Iṣẹ bii ọmọ ọdọ ni Ochanya n ṣe ni ile Ogbuja ko le ni anfani lati lọ ile iwe, bi o tilẹ jẹ pe wọn ni ẹbi ni oun ati iyawo olukọ ile iwe giga yii. Lẹyin naa lo dubulẹ aisan, ki o to di ologbe loṣu kẹwaa ọdun 2018 ko to di pe o fi eṣun kan Andre ati ọmọ rẹ okunrin pe, wọn n fi ipa ba oun lopọ. Iku rẹ dun awọn ọmọ Naijiria to bẹ gẹẹ ti wọn fi ṣe iwọde ita gbangba ki ijọba le fi awọn to lọwọ ninu iku rẹ jofin.


Iṣẹ bii ọmọ ọdọ ni Ochanya n ṣe ni ile Ogbuja ko le ni anfani lati lọ ile iwe, bi o tilẹ jẹ pe wọn ni ẹbi ni oun ati iyawo olukọ ile iwe giga yii. Lẹyin naa lo dubulẹ aisan, ki o to di ologbe loṣu kẹwaa ọdun 2018 ko to di pe o fi eṣun kan Andre ati ọmọ rẹ okunrin pe, wọn n fi ipa ba oun lopọ. Iku rẹ dun awọn ọmọ Naijiria to bẹ gẹẹ ti wọn fi ṣe iwọde ita gbangba ki ijọba le fi awọn to lọwọ ninu iku rẹ jofin. Lẹyin ọdun kan ti ọmọdebinrin naa ti di ologbe, ni ijọba ipinlẹ Benue n mu ọrọ iku ọmọ ọhun  lọkunkundun. Afurasi ọhun to jẹ olukọ agba ni ile ẹkọ gbogboniṣe ipinlẹ Benue ni oun ko jẹbi ẹsun naa. Agbẹjọro fun ijọba, PM Ukande rọ ile ẹjọ lati fi okunrin naa si atimọle, titi di igba ẹjọ naa yoo bẹrẹ loṣu to n bọ.


Lẹyin ọdun kan ti ọmọdebinrin naa ti di ologbe, ni ijọba ipinlẹ Benue n mu ọrọ iku ọmọ ọhun  lọkunkundun. Afurasi ọhun to jẹ olukọ agba ni ile ẹkọ gbogboniṣe ipinlẹ Benue ni oun ko jẹbi ẹsun naa. Agbẹjọro fun ijọba, PM Ukande rọ ile ẹjọ lati fi okunrin naa si atimọle, titi di igba ẹjọ naa yoo bẹrẹ loṣu to n bọ. Sugbọn agbẹjọro fun afurasi naa, Abel Onoga ni, oun ko lodi si ipẹjọ naa, sugbọn ki agbẹjọro fun ijọba mu ẹlẹri to dantọ wa si ile ẹjọ. Awọn ajafẹtọ ẹni ni ipinlẹ Benue ni odun mọ wọn ninu bi ijọba ipinlẹ ọhun ṣe mu ọrọ naa logidi lasiko yii, nitori ọrọ ifipa banilopọ ti n gba ẹbọ lọwọ awọn eniyan ipinlẹ Benue.


Sugbọn agbẹjọro fun afurasi naa, Abel Onoga ni, oun ko lodi si ipẹjọ naa, sugbọn ki agbẹjọro fun ijọba mu ẹlẹri to dantọ wa si ile ẹjọ. Awọn ajafẹtọ ẹni ni ipinlẹ Benue ni odun mọ wọn ninu bi ijọba ipinlẹ ọhun ṣe mu ọrọ naa logidi lasiko yii, nitori ọrọ ifipa banilopọ ti n gba ẹbọ lọwọ awọn eniyan ipinlẹ Benue.


Ondo Murder: Awọn ọlọ́pàá kò tíì mọ ibi tí wọn sin òkú ọmọ náà sí

Arabinrin kan ti wọn fi ẹsun kan pe oun ati ọkọ rẹ lu ọmọ wọn pa, ti wa ni ahamọ awọn ọlọpaa bayii. Iroyin sọ pe Testimony, ọmọ ọdun mẹrin ti wọn lu pa, ni wọn gbe lọ si ileewosan ijọba to wa nilu Akurẹ lọjọru ọsẹ to kọja pẹlu oniruru apa lara rẹ. Nile iwosan si ni awọn dokita ti jẹ ko ye wọn pe oku ni ọmọ naa, ki wọn to gbee de ileewosan. Lati igba naa ni awọn ọlọpaa ti bẹrẹ si ni tọ ipasẹ tọkọ-taya naa, ṣugbọn ti wọn lọ fi ara pamọ si ilu Ikarẹ Akoko. Gbogbo ilakaka awọn ọlọpaa lati mu wọn ni ilu Ikarẹ lo ja si pabo pẹlu bi awọn iroyin kan ṣe sọ pe, awọn eeyan ilu naa ko gba awọn ọlọpaa laaye lati ṣe iṣẹ wọn, nigba ti wọn lọ lati mu tọkọ-tiyawo naa. Bi o tilẹ jẹ wi pe ileeṣẹ ọlọpaa ni ko si ohun to jọ bẹẹ, amọṣa wọn ni arabinrin naa ti wa ni ọdọ ọlọpaa.


Lati igba naa ni awọn ọlọpaa ti bẹrẹ si ni tọ ipasẹ tọkọ-taya naa, ṣugbọn ti wọn lọ fi ara pamọ si ilu Ikarẹ Akoko. Gbogbo ilakaka awọn ọlọpaa lati mu wọn ni ilu Ikarẹ lo ja si pabo pẹlu bi awọn iroyin kan ṣe sọ pe, awọn eeyan ilu naa ko gba awọn ọlọpaa laaye lati ṣe iṣẹ wọn, nigba ti wọn lọ lati mu tọkọ-tiyawo naa. Bi o tilẹ jẹ wi pe ileeṣẹ ọlọpaa ni ko si ohun to jọ bẹẹ, amọṣa wọn ni arabinrin naa ti wa ni ọdọ ọlọpaa. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn ko tii ri oku ọmọde naa ati wi pe, o ṣeeṣe ki awọn lọkọlaya naa ti sin oku rẹ.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn ko tii ri oku ọmọde naa ati wi pe, o ṣeeṣe ki awọn lọkọlaya naa ti sin oku rẹ.


Osteogenesis, aisan níní egungun tó rọ̀ ló ń ba Efia fínra

Ọdọmọde to n ba aisan egungun ti kò ní ìmí fínra Efia Ayeyi lorukọ ọmọ ọdun mẹjọ yii to ti pinnu lati fi ayọ gbe igbe aye rẹ lainiifiṣe iṣoro to ni. Aisan Osteogenesis Imperfecta to nii ṣe pẹlu egungun ni o n ba ọdọmọde yii finra. Egungun rẹ rọ gan an ni, o le kan nigbakigba nitori pe egungun naa ko ni ìmí ninu. Efia Ayeyi ṣalaye pe oun fẹran lati maa jo, lati maa kọrin, lati maa ṣere, lati maa kawe ṣugbọn inira maa n wa fun un ni ọpọ igba. Ọpọ igba ni egungun Ayeyi maa n deede rọ tabi ko kan ni eyi to n jẹ ki akitiyan iya rẹ pọ sii fun itọju rẹ. Ayeyi ni pẹlu iranlọwọ Olorun,omi mimu lasiko ati ere idaraya, iyatọ ti n ba oun.


Dokita yọ góòlù kílò kan àtààbọ̀ àti owó ṣílè nínú obìnrin kan

Goolu kilo kan ati aabọ ni awọn dokita yọ ninu obinrin kan ti wọn ṣiṣẹ abẹ fun ni India. Ni kete ti iya ọmọbinrin yii ṣe kẹfin pe ọdọbinrin naa n figba gbogbo bì ni o ba gbe e lọ sile iwosan fun ayẹwo. Ṣaaju asiko yii ni iya rẹ ti fura pe ojoojumọ ni nkan bii ohun ẹṣọ ohun n sọnu ninu ile. Bi wọn ti gbe ọmọbinri yii de ile iwosan naa lo tun ti n bi ti wọn fi sare gbe e lọ ṣe iṣẹ abẹ fun un. Iya ọmọ yii ṣalaye pe o ti ṣe diẹ ti ọmọ oun ti n ni arun ọpọlọ to ti n farahan diẹdiẹ sẹyin. O ni nkan  bii oṣu meji ni awọn ti n ṣọ ọ nitori pe o dabi ẹni pe oogun ti wọn n lo fun un ko ṣiṣẹ bi o ti yẹ.


Bi wọn ti gbe ọmọbinri yii de ile iwosan naa lo tun ti n bi ti wọn fi sare gbe e lọ ṣe iṣẹ abẹ fun un. Iya ọmọ yii ṣalaye pe o ti ṣe diẹ ti ọmọ oun ti n ni arun ọpọlọ to ti n farahan diẹdiẹ sẹyin. O ni nkan  bii oṣu meji ni awọn ti n ṣọ ọ nitori pe o dabi ẹni pe oogun ti wọn n lo fun un ko ṣiṣẹ bi o ti yẹ. Nigba ti wọn pari iṣẹ abẹ naa ni awọn dokita rii pe ọpọlọpọ owó ṣile ni wọn ko sita ninu ọmọbinrin naa ati goolu ti iwọn rẹ tó kilo kan ati abo giraamu. Siddharatha Biswas to jẹ ọga agba ile iwosan Rampurthat Government Medical College ti wọn ti ṣe iṣẹ abẹ naa ni owọ ṣile aadọrun un ni awọn yọ sita ninu ikun rẹ. Dokita naa ni awọn ri ẹgba ọrun, goolu imu, yẹti eti, ẹgba ọwọ, goolu ẹsẹ, aago ọwọ ati awọn nkan miran ni wọn ko yọ.


Nigba ti wọn pari iṣẹ abẹ naa ni awọn dokita rii pe ọpọlọpọ owó ṣile ni wọn ko sita ninu ọmọbinrin naa ati goolu ti iwọn rẹ tó kilo kan ati abo giraamu. Siddharatha Biswas to jẹ ọga agba ile iwosan Rampurthat Government Medical College ti wọn ti ṣe iṣẹ abẹ naa ni owọ ṣile aadọrun un ni awọn yọ sita ninu ikun rẹ. Dokita naa ni awọn ri ẹgba ọrun, goolu imu, yẹti eti, ẹgba ọwọ, goolu ẹsẹ, aago ọwọ ati awọn nkan miran ni wọn ko yọ. Nigba ti wọn n beere ọrọ lọwọ ọmọbinrin ti ọrọ kan yii lo ni ti ebi ba n pa oun ni oun maa n jẹ nkan ki nkan ti oun ba ri. Awọn dokita ni wọn ti bẹrẹ itọju arun ọpọlọ fun ọdọmọbinrin naa.


Nigba ti wọn n beere ọrọ lọwọ ọmọbinrin ti ọrọ kan yii lo ni ti ebi ba n pa oun ni oun maa n jẹ nkan ki nkan ti oun ba ri. Awọn dokita ni wọn ti bẹrẹ itọju arun ọpọlọ fun ọdọmọbinrin naa.


Child Abuse: Oyinye Mbadike ní ìbátan òun mu ọti yó ni òun ṣe dín dùǹdú ìyà fun

Obinrin kan, Oyinye Mbadike tawọn ọlọpaa mu nitori pe o na ọmọkunrin kan, tii se ibatan rẹ, to si tun ti mọ inu akolo aja ti ṣalaye idi abajọ t'oun fi ṣe bẹẹ. Ninu atẹjade kan ti alukoro fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Bala Elkanah fi ṣọwọ si BBC, Mbadike, to jẹ ẹni ọdun mẹrinlelogun sọ pe oun ṣina iya f'ọmọ ọdun mẹwaa naa, Chibike EziAmaka, nitori o ti mu ọti yoo. Obinrin naa Chibike mu ọti amupara debi pe, o fi oko fọ gilaasi ọkọ oun nigba ti ọti to mu n pa a. Ileeṣẹ ọlọpaa ṣalaye fun BBC pe, agbegbe Aguda nipinlẹ Eko ni iṣẹlẹ ọhun ti ṣẹlẹ. Ọga ọlọpaa, Badmos Dolapo kede isẹlẹ naa loju opo Twitter rẹ sọ pe, lati igba ti fọnran iwa ika yii ti lu ayelujara pa, eyi to n ṣafihan bi obinrin kan ṣe na ọmọdekunrin yii, lawọn ti bẹrẹ si ni wa a kiri. Fidio ọhun to tan kalẹ lori ayelujara ru ibinu awọn araalu soke, nigba ti wọn ri bi obinrin yii ṣe n fi bẹliiti na ọmọ naa, to si tun sọ si ile aja. Ọpọ eeyan lo ti n pariwo pe kawọn agbofinro fọwọ sinku ofin mu obinrin yii.


Ọga ọlọpaa, Badmos Dolapo kede isẹlẹ naa loju opo Twitter rẹ sọ pe, lati igba ti fọnran iwa ika yii ti lu ayelujara pa, eyi to n ṣafihan bi obinrin kan ṣe na ọmọdekunrin yii, lawọn ti bẹrẹ si ni wa a kiri. Fidio ọhun to tan kalẹ lori ayelujara ru ibinu awọn araalu soke, nigba ti wọn ri bi obinrin yii ṣe n fi bẹliiti na ọmọ naa, to si tun sọ si ile aja. Ọpọ eeyan lo ti n pariwo pe kawọn agbofinro fọwọ sinku ofin mu obinrin yii. Badmos sisọ loju rẹ pe iranwọ tawọn ọmọ Naijiria se fun ileeṣẹ ọlọpaa nigba ti iṣẹ iwadii n lọ lọwọ lo mu ki ọwọ ọlọpaa tete tẹ obinrin naa. Awọn ọlọpaa ti fa ọmọ yii, tii se ọmọ orukan naa, le ijọba ipinlẹ Eko lọwọ. Ọbinrin yii ti wa ni akolo ọlọpaa bayii, nibi ti wọn yoo ti gbee lọ si ileẹjọ laipẹ.


Badmos sisọ loju rẹ pe iranwọ tawọn ọmọ Naijiria se fun ileeṣẹ ọlọpaa nigba ti iṣẹ iwadii n lọ lọwọ lo mu ki ọwọ ọlọpaa tete tẹ obinrin naa. Awọn ọlọpaa ti fa ọmọ yii, tii se ọmọ orukan naa, le ijọba ipinlẹ Eko lọwọ. Ọbinrin yii ti wa ni akolo ọlọpaa bayii, nibi ti wọn yoo ti gbee lọ si ileẹjọ laipẹ.


Yobe Lawan: Wọ́n ti ní kí Baalẹ̀ Yobe lọ rọọ́kún nílé torí ẹ̀sùn pé o fipá bá ọmọdé sùn

Gomina ipinlẹ Yobe, Mai Mala Buni ti kede pe ki Baalẹ ilu Fananami, Lawan lọ rọọkun nile. Gomina ṣe ikede yii lataari ẹsun ti wọn fi kan Baale Lawan Mari ni Gashua pe o fipa ba ọmọ ọdun mẹfa ọkunrin kan sun ni ilu wọn ni ijọba ibilẹ Bade ni ipinlẹ Yobe. Kọmiṣọna fun ọrọ ile, eto ifitonileti ati aṣa lo ṣe ikede yii lorukọ Gomina ni Damaturu to jẹ olu ilu ipinlẹ Yobe ni ariwa Naijiria. Ogbẹni Abdullahi Bego to jẹ kọmiṣọnna yii ṣalaye pe iwa buruku gbaa ni ẹsun ti wọn fi kan odindin Emir ilu naa. O ni Gomina Buni ti ni ki iwadii bẹrẹ ni kia lai ṣegbe fẹnikan ki ọwọ ofin si mu Baale naa to ba jẹbi ẹsun ọhun lẹyin iwadii kikun. Kọmiṣonna ni ikede pe ki Baalẹ lọ rọọkun naa wa ni ibamu titi ti wọn yoo fi pari iwadii naa ti yoo fi otitọ ohun to ṣẹlẹ han.


Ogbẹni Abdullahi Bego to jẹ kọmiṣọnna yii ṣalaye pe iwa buruku gbaa ni ẹsun ti wọn fi kan odindin Emir ilu naa. O ni Gomina Buni ti ni ki iwadii bẹrẹ ni kia lai ṣegbe fẹnikan ki ọwọ ofin si mu Baale naa to ba jẹbi ẹsun ọhun lẹyin iwadii kikun. Kọmiṣonna ni ikede pe ki Baalẹ lọ rọọkun naa wa ni ibamu titi ti wọn yoo fi pari iwadii naa ti yoo fi otitọ ohun to ṣẹlẹ han. O ni wọn ti ṣayẹwo to yẹ fun ọdọmọde naa ti ọrọ kan nile iwosan bi o ti yẹ ati pe wọn ti ṣe akọsilẹ ipo ti wọn baa. Ile iwosan ijọba apapọ ni Gashua ni wọn ti ṣe itọju to yẹ fun ọmọ ọdun méfa naa.


O ni wọn ti ṣayẹwo to yẹ fun ọdọmọde naa ti ọrọ kan nile iwosan bi o ti yẹ ati pe wọn ti ṣe akọsilẹ ipo ti wọn baa. Ile iwosan ijọba apapọ ni Gashua ni wọn ti ṣe itọju to yẹ fun ọmọ ọdun méfa naa.


Payment Microchip: Wo ẹ̀rọ ìgbàlódé tí o lé fi sínú ara rẹ̀ láti má a san owó ọ̀jà láì lo káàdì ATM

Ni gbogbo igba to ba n san owo fun ọja to ra nile itaja, tabi ibikibi, ni awọn eeyan ma n wo Ọgbẹni Patrick Paumen. Idi ni pe ẹni ọdun mẹtadinlogoji naa ko nilo kaadi banki tabi foonu rẹ lati fi sanwo ọja. Dipo bẹẹ, ọwọ osi rẹ ni yoo gbe si itosi ẹrọ to n ṣe ayẹwo kaadi, owo to fẹ san yoo si wọle. Ọgbẹni Paumen le ṣe eyi, nitori pe o fi ẹrọ kan, 'microchip', to le san owo sinu agọ ara rẹ ni ọdun 2019. Abẹ awọ to wa ni ọwọ osi rẹ ni wọn fi ẹrọ naa pamọ si, eyi to ma n tan ina nigba to ba sunmọ ẹrọ to n gba owo, bii POS. Oludasilẹ ileeṣẹ kan ni Britain, Walletmor, to n se iru awọn ẹrọ yii, Wojtek Paprota, sọ pe ko si ilu ti eeyan ko ti le lo imọ ẹrọ naa fun owo sisan.


Ọgbẹni Paumen le ṣe eyi, nitori pe o fi ẹrọ kan, 'microchip', to le san owo sinu agọ ara rẹ ni ọdun 2019. Abẹ awọ to wa ni ọwọ osi rẹ ni wọn fi ẹrọ naa pamọ si, eyi to ma n tan ina nigba to ba sunmọ ẹrọ to n gba owo, bii POS. Oludasilẹ ileeṣẹ kan ni Britain, Walletmor, to n se iru awọn ẹrọ yii, Wojtek Paprota, sọ pe ko si ilu ti eeyan ko ti le lo imọ ẹrọ naa fun owo sisan. Ọgbẹni Paprota sọ pe ẹrọ 'chip' ti ileeṣẹ Walletmor ṣe, kere pupọ, debi pe iwọn rẹ ko to giraamu kan. Ileeṣẹ naa sọ pe o ti le ni ẹẹdẹgbẹta irinṣẹ naa ti oun ti tà. Onimọ kan nipa imọ ẹrọ fun gbigba ati fifi owo ranṣẹ nilana igbalode, Theodora Lau sọ pe awọn kaadi yii ko yatọ si ẹrọ ayélujára, ti aye n lo lati fi nkan ranṣẹ si ara wọn. O ni iru imọ ẹrọ yii yoo mu ki o rọrun lati sanwo ọja lai si ìdádúró.


Ọgbẹni Paprota sọ pe ẹrọ 'chip' ti ileeṣẹ Walletmor ṣe, kere pupọ, debi pe iwọn rẹ ko to giraamu kan. Ileeṣẹ naa sọ pe o ti le ni ẹẹdẹgbẹta irinṣẹ naa ti oun ti tà. Onimọ kan nipa imọ ẹrọ fun gbigba ati fifi owo ranṣẹ nilana igbalode, Theodora Lau sọ pe awọn kaadi yii ko yatọ si ẹrọ ayélujára, ti aye n lo lati fi nkan ranṣẹ si ara wọn. O ni iru imọ ẹrọ yii yoo mu ki o rọrun lati sanwo ọja lai si ìdádúró. "Ṣugbọn ewu to wa n bẹ ni pe gbogbo akọsilẹ nipa eeyan ni yoo wa lori kaadi naa. "Lootọ ni a n wa irọrun, amọ melo ninu aṣiri wa, ati eto aabo wa la fẹ fi aṣiri rẹ sita, paapaa lọjọ iwaju?" Ẹwẹ, olukọ imọ ẹrọ ati isẹ adani ni Fasiti ilu Winchester, Steven Northam, sọ pe awọn ẹrọ bayii ko ni ewu rara.


"Ṣugbọn ewu to wa n bẹ ni pe gbogbo akọsilẹ nipa eeyan ni yoo wa lori kaadi naa. "Lootọ ni a n wa irọrun, amọ melo ninu aṣiri wa, ati eto aabo wa la fẹ fi aṣiri rẹ sita, paapaa lọjọ iwaju?" Ẹwẹ, olukọ imọ ẹrọ ati isẹ adani ni Fasiti ilu Winchester, Steven Northam, sọ pe awọn ẹrọ bayii ko ni ewu rara. O ni lati ọpọ ọdun ni wọn ti n fi wọn sinu ara ẹranko fun amojuto. Ọgbẹni Northam naa ni ileeṣẹ kan to n ṣe ẹrọ ti wọn n fi sinu agọ ara awọn to ni ipenija ara, lati fi ma a ṣi ilẹkun lai fi ọwọ kan an.


O ni lati ọpọ ọdun ni wọn ti n fi wọn sinu ara ẹranko fun amojuto. Ọgbẹni Northam naa ni ileeṣẹ kan to n ṣe ẹrọ ti wọn n fi sinu agọ ara awọn to ni ipenija ara, lati fi ma a ṣi ilẹkun lai fi ọwọ kan an.


NIMC: NCC ní ẹni tí kò bá ní káàdì NIN títí di ìparí oṣù kẹwàá kò ní gba ''passport'' àti ìwé-àṣẹ ìwakọ̀ mọ́

Ajọ NCC to n ri ileeṣẹ eto ibaraẹnisọrọ lorilẹede Naijiria ti sọ pe ẹnikẹni to ba kuna lati gba kaadi idanimọ NIN ko ni lanfaani lati iwe irinna ati iwe-aṣẹ iwakọ mọ. Adari ẹka to n ri si ọrọ to kan araalu fun ajọ NCC, Ọmọwe Ikechukwu Adinde ṣalaye pe ọjọ kọkanlelọgbọn oṣu kẹwaa si ni awọn eeyan ni lati gba kaadi NIN wọn. Ọmọwe Adinde ni ijọba apapọ si wa lori ẹsẹ rẹ pe ọjọ yii lawọn araalu ni da lati so nọmba kaadi idanimọ wọn pọ mọ opo ẹrọ ibanisọrọ wọn. Ọmọwe Adinde ni ''laipẹ lai jina, awọn ti wọn ko tii ni kaadi idanimọ NIN ko ni lanfaani lati lo ọpọ nkan mọ ni Naijiria. Lara awọn nkan ti wọn ko ni lanfani lati maa lo mọ ni iwe irinna ati iwe-aṣẹ iwakọ wọn.'' Ti ẹ ko ba gbagbe, lọjọ kẹẹdogun oṣu kejila, ọdun 2020 ni ijọba apapọ paṣẹ fawọn ileeṣẹ ibaraẹnisọrọ lati ju oju opo gbogbo awọn eeyan ti ko tii so opo wọn pọ mọ nọmba kaadi idanimọ wọn.


Ọmọwe Adinde ni ''laipẹ lai jina, awọn ti wọn ko tii ni kaadi idanimọ NIN ko ni lanfaani lati lo ọpọ nkan mọ ni Naijiria. Lara awọn nkan ti wọn ko ni lanfani lati maa lo mọ ni iwe irinna ati iwe-aṣẹ iwakọ wọn.'' Ti ẹ ko ba gbagbe, lọjọ kẹẹdogun oṣu kejila, ọdun 2020 ni ijọba apapọ paṣẹ fawọn ileeṣẹ ibaraẹnisọrọ lati ju oju opo gbogbo awọn eeyan ti ko tii so opo wọn pọ mọ nọmba kaadi idanimọ wọn. Lati igba naa ni ijọba ti n sun gbedeke ọjọ tawọn eeyan ni lati so nọmba kaadi NIN wọn pọ mọ oju opo ẹrọ ibanisọrọ wọn. Nigba ti o n sọ nipa iwulo kaadi idanimọ fawọn araalu, Ọmọwe Adinde ni kaadi NIN yoo jẹ ki eto abo gberu sii ni Naijiria. Bakan naa lo sọ pe kaadi idanimọ NIN jẹ ọkan lara ọna ti ijọba apapọ fẹ lo lati ri pe awọn araalu ri ipa ijọba lara wọn.


Lati igba naa ni ijọba ti n sun gbedeke ọjọ tawọn eeyan ni lati so nọmba kaadi NIN wọn pọ mọ oju opo ẹrọ ibanisọrọ wọn. Nigba ti o n sọ nipa iwulo kaadi idanimọ fawọn araalu, Ọmọwe Adinde ni kaadi NIN yoo jẹ ki eto abo gberu sii ni Naijiria. Bakan naa lo sọ pe kaadi idanimọ NIN jẹ ọkan lara ọna ti ijọba apapọ fẹ lo lati ri pe awọn araalu ri ipa ijọba lara wọn. Efosa Idehen to jẹ ọkan lara awọn eekan lajọ NCC naa ṣalaye pe o maa ṣoro fawọn agbofinro lati mu awọn ọdaran ti ko ba ni kaadi idanimọ. Ọga agba ajọ to n ṣakoso kaadi  idanimọ, NIMC nipinlẹ Eko, Funmi Opesanwo, sọ pe siso nọmba kaadi NIN mọ oju opo ẹrọ ibanisọrọ yoo daabo bo araalu lọwọ gbajuẹ.


Efosa Idehen to jẹ ọkan lara awọn eekan lajọ NCC naa ṣalaye pe o maa ṣoro fawọn agbofinro lati mu awọn ọdaran ti ko ba ni kaadi idanimọ. Ọga agba ajọ to n ṣakoso kaadi  idanimọ, NIMC nipinlẹ Eko, Funmi Opesanwo, sọ pe siso nọmba kaadi NIN mọ oju opo ẹrọ ibanisọrọ yoo daabo bo araalu lọwọ gbajuẹ.


Elon Musk: Twitter ti gbà láti ta ojú òpó nàá ní $44bn fún Elon Musk, ọkùnrin tó lówó jù ní ayé

Igbimọ alaṣẹ to ni ayelujara Twitter ti gba lati ta a fun Elon Musk. Ọsẹ to kọja ni Ọgbẹni Musk kede pe o wu oun lati ra Twitter, nitori ọpọlọpọ anfaani to wa nibẹ. Ṣaaju lo ti kọkọ kọwe si Twitter pe ki wọn mu adinku ba awọn ofin kan to de wọn to n lo o. Ileeṣẹ Twitter ti kọkọ kọ ibeere Musk, ṣugbọn wọn pada gba lati ta a fun ni milinu mẹrinlelogoji Dọla, lẹyin ti awọn oludokowo dibo. Elon Musk lo ni owo julọ ni agbaye. Apapọ owo rẹ to $273.6 bilinu, ti ọpọ rẹ jẹ ipin idokowo nileeṣẹ to n ṣe ọkọ ayọkẹlẹ to n lo ina ẹlẹtiriki, Tesla, ati ileeṣẹ Space X to n ṣeto irinajo si inu ofurufu. Ninu ọrọ to fi kede pe oun ti fẹ ra Twitter, Musk sọ pe "ominira lati sọ ero ọkan ẹni, jẹ ipilẹ fun iṣejọba awaarawa to poju owo, Twitter si ni gbagede ti awọn eeyan ti n korajọ lati jiroro lori awọn nkan to ni i ṣe pẹlu ọjọ iwaju ọmọniyan."


Elon Musk lo ni owo julọ ni agbaye. Apapọ owo rẹ to $273.6 bilinu, ti ọpọ rẹ jẹ ipin idokowo nileeṣẹ to n ṣe ọkọ ayọkẹlẹ to n lo ina ẹlẹtiriki, Tesla, ati ileeṣẹ Space X to n ṣeto irinajo si inu ofurufu. Ninu ọrọ to fi kede pe oun ti fẹ ra Twitter, Musk sọ pe "ominira lati sọ ero ọkan ẹni, jẹ ipilẹ fun iṣejọba awaarawa to poju owo, Twitter si ni gbagede ti awọn eeyan ti n korajọ lati jiroro lori awọn nkan to ni i ṣe pẹlu ọjọ iwaju ọmọniyan." O ṣalaye pe oun fẹ gbakoso Twitter, lati le ṣe awọn atunṣe ti yoo mu ki gbogbo eeyan jẹ anfaani kan naa. Lara ayipada ti yoo ba Twitter nigba to ba gbakoso  ni pe ipin idokowo Twitter ko ni i wa fun gbogbo eeyan mọ. Musk ti kọkọ daba pe ki Twitter fi aaye gba ki awọn eeyan le kọ ọrọ to pọ, ki wọn si le ṣe atunṣe si lẹyin ti wọn kọ ọ. Bakan naa ni ko ti i daju lori ẹni ti yoo jẹ oludari Twitter.


O ṣalaye pe oun fẹ gbakoso Twitter, lati le ṣe awọn atunṣe ti yoo mu ki gbogbo eeyan jẹ anfaani kan naa. Lara ayipada ti yoo ba Twitter nigba to ba gbakoso  ni pe ipin idokowo Twitter ko ni i wa fun gbogbo eeyan mọ. Musk ti kọkọ daba pe ki Twitter fi aaye gba ki awọn eeyan le kọ ọrọ to pọ, ki wọn si le ṣe atunṣe si lẹyin ti wọn kọ ọ. Bakan naa ni ko ti i daju lori ẹni ti yoo jẹ oludari Twitter. Idi ni pe oṣu Kọkanla, ọdun to kọja ni oludasilẹ rẹ, Jack Dorsey, kọwe fi ipo naa silẹ. Lẹyin naa ni Parag Agrawal gbakoso. Amọ ninu iwe ti Musk fi kọwe lati ra Twitter, o ni oun ko ni igbagbọ ninu igbimọ oluṣakoso to wa nibẹ lọwọlọwọ.


Idi ni pe oṣu Kọkanla, ọdun to kọja ni oludasilẹ rẹ, Jack Dorsey, kọwe fi ipo naa silẹ. Lẹyin naa ni Parag Agrawal gbakoso. Amọ ninu iwe ti Musk fi kọwe lati ra Twitter, o ni oun ko ni igbagbọ ninu igbimọ oluṣakoso to wa nibẹ lọwọlọwọ. Ọpọlọpọ miliọnu ọmọ Naijiria lo n lo ayelujara Twitter fun ibadọrẹ, idokowo, ati lati jiroro lori eto osẹlu, amuludun, ere idaraya, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ko yọ awọn oloṣelu paapaa silẹ. Wọn n lo fun ipolongo ibo wọn laarin awọn ọdọ.


Ọpọlọpọ miliọnu ọmọ Naijiria lo n lo ayelujara Twitter fun ibadọrẹ, idokowo, ati lati jiroro lori eto osẹlu, amuludun, ere idaraya, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ko yọ awọn oloṣelu paapaa silẹ. Wọn n lo fun ipolongo ibo wọn laarin awọn ọdọ. Lara awọn asiko ti Twitter ti wulo ju ni iwọde ENDSARS to waye lọdun 2020. Ori ayelujara yii ni awọn oluwọde ti n fi ikede ranṣẹ si ara wọn, ti wọn si tun ṣe ikowojọ. Yatọ si eyi, ọpọ igba ni awọn to wa ninu ewu ti lo oju opo naa lati kigbe fun iranlọwọ.


Lara awọn asiko ti Twitter ti wulo ju ni iwọde ENDSARS to waye lọdun 2020. Ori ayelujara yii ni awọn oluwọde ti n fi ikede ranṣẹ si ara wọn, ti wọn si tun ṣe ikowojọ. Yatọ si eyi, ọpọ igba ni awọn to wa ninu ewu ti lo oju opo naa lati kigbe fun iranlọwọ.


Ó lé ní 1,500 ọmọdé tí mo ti fi èdè Yorùbá kọ́ ní 'Software Development' lọ́fẹ̀ẹ́

Yoruba ni 'ẹyin lo n di akukọ'. Bẹẹ ni ọrọ ri fun ọdọmọkunrin kan, Abass Oyeyemi to n fi ede Yoruba kọ awọn ọmọde ni imọ ijinlẹ kọmputa ti wọn n pe ni 'software development'. Ọgbẹni Oyeyemi ṣe idasilẹ ile ẹkọ kan, eyi to pe ni Teki Site, nibi ti oun ati awọn ọrẹ rẹ kan ti n lọ kaakiri ilu lati kọ awọn ọmọde. O ni oun da ile ẹkọ imọ ayelujara naa silẹ, nitori ki awọn ọmọ naa ma ba ya iyakuya, tabi gbọ ẹkọ odi to le mu wọn wọ iṣẹ jibiti ori ayelujara ati awọn iwa buruku miran to le ba ọjọ iwaju wọn jẹ. Oyeyemi ṣalaye fun BBC pe ikọ oun ti si awọn ilu kaakiri ilẹ Yoruba, ti wọn si ti kọ ọmọ to le ni ẹgbẹrun kan aabọ. "Lootọ ede Gẹẹsi ni imọ kọmputa, amọ a kiyesi pe awọn ọmọ to wa ni igberiko ni a n kọ.


O ni oun da ile ẹkọ imọ ayelujara naa silẹ, nitori ki awọn ọmọ naa ma ba ya iyakuya, tabi gbọ ẹkọ odi to le mu wọn wọ iṣẹ jibiti ori ayelujara ati awọn iwa buruku miran to le ba ọjọ iwaju wọn jẹ. Oyeyemi ṣalaye fun BBC pe ikọ oun ti si awọn ilu kaakiri ilẹ Yoruba, ti wọn si ti kọ ọmọ to le ni ẹgbẹrun kan aabọ. "Lootọ ede Gẹẹsi ni imọ kọmputa, amọ a kiyesi pe awọn ọmọ to wa ni igberiko ni a n kọ. Nitori ki ẹkọ naa le tete ye wọn la ṣe n lo ede abinibi.


Nitori ki ẹkọ naa le tete ye wọn la ṣe n lo ede abinibi.


Njẹ́ èèyàn lè bá àwọn mọ̀lẹ́bí àti ọ̀rẹ́ sọ̀rọ̀ níbi ìsìnkú ará rẹ̀ bíi?

Ojojumọ ni imọ sayẹnsi n gberu si.Yala nipa ilera tabi ipese ounjẹ orisi ọna lawọn onimọ fi n mu iyatọ ba igbe aye ẹdamọniyan. Ninu iroyin eleyi taa mu tọ yin wa, arabinrin kan to ti di oloogbe lanfaani lati dahun ibeerere lọwọ awọn to wa sibi isinku rẹ. Bawo lo ṣe gbe gba? Marina Smith lorukọ ẹni taa n wi yi to si jade laye lẹni ọdun mẹtadinlaadọrun loṣu kẹfa ọdun yi. Ọmọ rẹ ọkunrin ni ileeṣẹ rẹ sagbekalẹ ẹrọ oni fidio kan to mu ki awọn to wa sibi isinku rẹ lanfaani beere ọrọ lọwọ iya rẹ to ti ku. Gẹgẹ bi ọmọ rẹ ṣe sọ, o ni imọ tẹkinọlọji yi jẹ ki ''mama mi jọ pe wọn wa pẹlu wa nibi isinku rẹ'' Arakunrin Smith to jẹ ọkan lara awọn oludasilẹ ileeṣẹ StoryFile sọ fun BBC pe imọ ẹrọ yi tunmọ si pe''bi eeyan ba ku yoo ṣeeṣe ki awọn mọlẹbi ba sọrọ bi igba to ṣi wa laye'' Ileeṣẹ naa sọ pe ọpọ ọna ni awọn eeyan yoo le gba lati lo imọ  ibaraẹnsisọrọ tuntun yi.


Marina Smith lorukọ ẹni taa n wi yi to si jade laye lẹni ọdun mẹtadinlaadọrun loṣu kẹfa ọdun yi. Ọmọ rẹ ọkunrin ni ileeṣẹ rẹ sagbekalẹ ẹrọ oni fidio kan to mu ki awọn to wa sibi isinku rẹ lanfaani beere ọrọ lọwọ iya rẹ to ti ku. Gẹgẹ bi ọmọ rẹ ṣe sọ, o ni imọ tẹkinọlọji yi jẹ ki ''mama mi jọ pe wọn wa pẹlu wa nibi isinku rẹ'' Arakunrin Smith to jẹ ọkan lara awọn oludasilẹ ileeṣẹ StoryFile sọ fun BBC pe imọ ẹrọ yi tunmọ si pe''bi eeyan ba ku yoo ṣeeṣe ki awọn mọlẹbi ba sọrọ bi igba to ṣi wa laye'' Ileeṣẹ naa sọ pe ọpọ ọna ni awọn eeyan yoo le gba lati lo imọ  ibaraẹnsisọrọ tuntun yi. Wọn ni eleyi ti Smith ṣe fun mama rẹ yi''gbe awọn ohun pataki nipa igbe aye iya rẹ sita fawọn to nifẹ rẹ to si ni itumọ gidi gaan si wọn'' Smith ni awọn ọrọ ti mama oun sọ jẹ ọrọ araarẹ, kii ṣe ọrọ ti ẹrọ AI taa mọ si artificial intelligence gbe sita. Bo ṣe gba ṣiṣẹ Lati le ṣe iru fidio ibaranisọr yi, ẹni naa gbọdọ ti ṣe fidio nibi ti yoo ti dahun awọn ibeere nipa igbesi aye rẹ. Lyin to ba jade laye tan, ẹrọ AI kan yoo maa ṣa fọnran to ṣe rẹgi si ibeere tawọn to ba wa si bi isinku naa n beere.


Wọn ni eleyi ti Smith ṣe fun mama rẹ yi''gbe awọn ohun pataki nipa igbe aye iya rẹ sita fawọn to nifẹ rẹ to si ni itumọ gidi gaan si wọn'' Smith ni awọn ọrọ ti mama oun sọ jẹ ọrọ araarẹ, kii ṣe ọrọ ti ẹrọ AI taa mọ si artificial intelligence gbe sita. Bo ṣe gba ṣiṣẹ Lati le ṣe iru fidio ibaranisọr yi, ẹni naa gbọdọ ti ṣe fidio nibi ti yoo ti dahun awọn ibeere nipa igbesi aye rẹ. Lyin to ba jade laye tan, ẹrọ AI kan yoo maa ṣa fọnran to ṣe rẹgi si ibeere tawọn to ba wa si bi isinku naa n beere. Ẹni to wa ninu fiidio naa yoo dabi pe o n tti si ibeere kọọkan ti wn baa n beere nibẹ. Rollo Carpenter to da ẹrọ chatbot ti orukọ rẹ n jẹ CleverBot silẹ ti ko si ni ajọṣepọ kankan pẹlu ileeṣ StoryFile sọ pe ẹrọ yi n gbiyanju lati mu idahun tirẹ wa ni, ko lo AI lati fesi pada. ''Yoo kan mu esi kan ninu eleyi ti wọn ti gba kalẹ, yoo si lo ọgbọn lati jẹ ki awọn eeyan gbe soju iran''


Ẹni to wa ninu fiidio naa yoo dabi pe o n tti si ibeere kọọkan ti wn baa n beere nibẹ. Rollo Carpenter to da ẹrọ chatbot ti orukọ rẹ n jẹ CleverBot silẹ ti ko si ni ajọṣepọ kankan pẹlu ileeṣ StoryFile sọ pe ẹrọ yi n gbiyanju lati mu idahun tirẹ wa ni, ko lo AI lati fesi pada. ''Yoo kan mu esi kan ninu eleyi ti wọn ti gba kalẹ, yoo si lo ọgbọn lati jẹ ki awọn eeyan gbe soju iran''


King of Bahrain robot bodyguard: Wo ohun tó yẹ kí o mọ̀ nípa ‘rọ́bọ́ọ̀tì Ọba Bahrain’

Ẹnu ọjọ mẹta yii ni fidio kan gba ori ayelujara kan, eyi to sọ pe Ọba orilẹ-ede Bahrain ṣabẹwo si Dubai pẹlu rọbọọti kan to jẹ ẹṣọ alaabo rẹ. Akọle fidio ọhun sọ pe "Ọba Bahrain, Hamad bin Isa Al Khalifa wọ orilẹ-ede Dubai pẹlu rọọbi to fi n ṣe ẹṣọ." Akọle miran ni, ẹṣọ naa ni ẹrọ ayaworan ọọdunrun le lọgọta lara, to si le e sọ ede mẹfa ọtọọtọ, bẹẹ lo tun ni ibọn ilewọ. Koda, awọn iroyin kan sọ pe, o ni ohun ija to pọ lara to bẹẹ to fi le e ba ẹgbẹrun le aadọta eeyan ja, ṣugbọn ko si ootọ ninu iroyin naa rara. Ohun ti a mọ nipa fidio naa ree: Ọjọ kẹrinla, oṣu Keji, ọdun 2019 ni wọn fi fidio naa si ori ikanni YouTube, pẹlu akọle pe "rọbọọti to ga ni iwọn ẹṣẹ bata mẹjọ ki awọn eeyan ni UAE." Ninu fidio ọhun ni rọbọọti naa, ti orukọ rẹ n jẹ Titan, ti ki awọn eeyan, to si tun darukọ ara rẹ ni ilu Abu Dhabi.


Koda, awọn iroyin kan sọ pe, o ni ohun ija to pọ lara to bẹẹ to fi le e ba ẹgbẹrun le aadọta eeyan ja, ṣugbọn ko si ootọ ninu iroyin naa rara. Ohun ti a mọ nipa fidio naa ree: Ọjọ kẹrinla, oṣu Keji, ọdun 2019 ni wọn fi fidio naa si ori ikanni YouTube, pẹlu akọle pe "rọbọọti to ga ni iwọn ẹṣẹ bata mẹjọ ki awọn eeyan ni UAE." Ninu fidio ọhun ni rọbọọti naa, ti orukọ rẹ n jẹ Titan, ti ki awọn eeyan, to si tun darukọ ara rẹ ni ilu Abu Dhabi. Lara awọn ileeṣẹ iroyin to lami laaka to ti gbe iroyin nipa rọbọọti ọhun jade lọdun 2019 ni Khaleeji Times ati Gulf News. Ṣaaju asiko naa, rọbọọti ọhun lọ si ipade ita gbangba awọn to n ri si eto abo ni Abu Dhabi ni oṣu Kẹta ọdun 2018. Ki ni wọn n fi rọbọọti naa ṣe?


Lara awọn ileeṣẹ iroyin to lami laaka to ti gbe iroyin nipa rọbọọti ọhun jade lọdun 2019 ni Khaleeji Times ati Gulf News. Ṣaaju asiko naa, rọbọọti ọhun lọ si ipade ita gbangba awọn to n ri si eto abo ni Abu Dhabi ni oṣu Kẹta ọdun 2018. Ki ni wọn n fi rọbọọti naa ṣe? Titan ni rọbọọti akọkọ lagbaye ti wọn fi n da awọn eeyan laraya, ileeṣẹ Cyberstein Robots, nilẹ Gẹẹsi lo si ṣe e. O ga ni iwọn ẹsẹ bata mẹjọ, oju rẹ si da bii agbari, koda awọn eeyan kan n fi ṣapejuwe rọbọọti Transformer to wa ninu sinima agbelewo kan. Titan ti da awọn eeyan laraya ni oniruru awọn ayẹyẹ kaakiri, bii ere idaraya agbaye Commonwealth. Ohun pato ti wọn ṣe rọbọọti ọhun fun, ni ko maa da awọn eeyan laraya lodi si iroyin to gbode pe, ẹṣọ alabo Ọba Bahrain lo ni, ati pe o ni ohun ija ogun lara.


Titan ni rọbọọti akọkọ lagbaye ti wọn fi n da awọn eeyan laraya, ileeṣẹ Cyberstein Robots, nilẹ Gẹẹsi lo si ṣe e. O ga ni iwọn ẹsẹ bata mẹjọ, oju rẹ si da bii agbari, koda awọn eeyan kan n fi ṣapejuwe rọbọọti Transformer to wa ninu sinima agbelewo kan. Titan ti da awọn eeyan laraya ni oniruru awọn ayẹyẹ kaakiri, bii ere idaraya agbaye Commonwealth. Ohun pato ti wọn ṣe rọbọọti ọhun fun, ni ko maa da awọn eeyan laraya lodi si iroyin to gbode pe, ẹṣọ alabo Ọba Bahrain lo ni, ati pe o ni ohun ija ogun lara.


Phone Battery: Wo bí o ṣe lè jẹ́ kí bátììrì fóònù rẹ pẹ́ síi

Ohunkohun ti ẹda ba n ṣe laye yii, o yẹ ki a fi tọkan tara ṣee ni- Ọjọgbọn Nigba ti ọjọgbọn Akira Yoshino bẹrẹ iṣẹ iwadii rẹ lori lilo batiri tuntun ti ẹmi rẹ yoo gun sii nibẹrẹ 1980; ko mọ pe pe iwadii naa maa di nla mọ oun lọwọ. O ni erongba oun ni ibẹrẹ iwadii naa ni pe kamẹra oni milimita mẹjọ a le maa lo batiri naa fun ọpọ wakati. Akira ni iyalẹnu lo jẹ nigba ti iṣẹ iwadii naa n di nla ti o fi di itẹwọgba ni gbogbo agbaye bayii. Iṣẹ iwadii lagbaye ti gbọrẹjẹgijẹ de ibi ti burọọṣi ifọyin, foonu, ati ọpọ nkan idana naa ti n lo batiri bayii. Lodun 2019 ni wọn fun ọjọgbọn Yoshino ni ami ẹyẹ to ga julọ lagbaye ninu Chemistry to jẹ imọ sayẹnsi. 1) Pa ibi to n sọ ibudo ti o wa ninu foonu rẹ.


Iṣẹ iwadii lagbaye ti gbọrẹjẹgijẹ de ibi ti burọọṣi ifọyin, foonu, ati ọpọ nkan idana naa ti n lo batiri bayii. Lodun 2019 ni wọn fun ọjọgbọn Yoshino ni ami ẹyẹ to ga julọ lagbaye ninu Chemistry to jẹ imọ sayẹnsi. 1) Pa ibi to n sọ ibudo ti o wa ninu foonu rẹ. Pa àwọn aapu bii afihan ibudo ti o wa ati maapu lasiko ti o ko ba lo wọn. 2) Ṣọra fun yiya fọto tabi fidio ni igba gbogbo lojoojumọ. Ọpọ lo maa n tan kamẹra foonu wọn silẹ nitori pe iṣẹju kọọkan ni wọn fi n ya fọto.


Pa àwọn aapu bii afihan ibudo ti o wa ati maapu lasiko ti o ko ba lo wọn. 2) Ṣọra fun yiya fọto tabi fidio ni igba gbogbo lojoojumọ. Ọpọ lo maa n tan kamẹra foonu wọn silẹ nitori pe iṣẹju kọọkan ni wọn fi n ya fọto. 3) O ṣeeṣe fun ẹ lati paṣẹ fun foonu rẹ pe ko má lo batiiri pupọ nipa titan ibi ti wọn pe ni 'Low battery mode' ninu foonu rẹ. 4) Yọọ kuro ni pe ko maa gbọ̀n rìrì bíi ẹlẹgun Sango. Eyi maa n jẹ batiri pupọ bo ṣe n gbọn yẹn.


3) O ṣeeṣe fun ẹ lati paṣẹ fun foonu rẹ pe ko má lo batiiri pupọ nipa titan ibi ti wọn pe ni 'Low battery mode' ninu foonu rẹ. 4) Yọọ kuro ni pe ko maa gbọ̀n rìrì bíi ẹlẹgun Sango. Eyi maa n jẹ batiri pupọ bo ṣe n gbọn yẹn. 5) Pa awọn ifitonileti iṣẹju iṣẹju to n sọ nipa awọn atẹjiṣẹ to n wọle bi wọn ṣe n wọle. 6) Pa awọn aṣẹ to ni ṣe ki foonu rẹ maa ṣatunṣe sawọn nkan ti o n wọ ori foonu rẹ bii fidio to maa bọ sinu rẹ ni kete to ba ti de ori ẹrọ ibanisọrọ rẹ. 7) Yọ awọn aapu ti o ko nilo tabi ti o kii lo nigba gbogbo 8) Ṣe adinku si bi oju foonu rẹ ṣe mọlẹ to.


5) Pa awọn ifitonileti iṣẹju iṣẹju to n sọ nipa awọn atẹjiṣẹ to n wọle bi wọn ṣe n wọle. 6) Pa awọn aṣẹ to ni ṣe ki foonu rẹ maa ṣatunṣe sawọn nkan ti o n wọ ori foonu rẹ bii fidio to maa bọ sinu rẹ ni kete to ba ti de ori ẹrọ ibanisọrọ rẹ. 7) Yọ awọn aapu ti o ko nilo tabi ti o kii lo nigba gbogbo 8) Ṣe adinku si bi oju foonu rẹ ṣe mọlẹ to. Bi foonu ba ṣe n tan ina si ni odiwọn batiiri to maa lo. 9) Fi ara balẹ ṣakiyesi bi batiiri foonu rẹ ṣe n lọ, eyi yoo jẹ ki o maa kiyesi ti o ba ti fẹ ku lainii fi ṣe odiwọn nọmba to gbe soju. 10) Ṣọra fun fifi foonu rẹ si ibi to gbona bii inu oorun tabi ibi to tutu pupọ nitori bi oju ọjọ agbegbe too fi foonu si ṣe ri maa n jẹ ki o tun bajẹ 11) Sọra fun fifi foonu rẹ sinu ina nigba gbogbo, rii pe batiiri rẹ ti fẹ tan ki o to kii bọ inu ina.


Bi foonu ba ṣe n tan ina si ni odiwọn batiiri to maa lo. 9) Fi ara balẹ ṣakiyesi bi batiiri foonu rẹ ṣe n lọ, eyi yoo jẹ ki o maa kiyesi ti o ba ti fẹ ku lainii fi ṣe odiwọn nọmba to gbe soju. 10) Ṣọra fun fifi foonu rẹ si ibi to gbona bii inu oorun tabi ibi to tutu pupọ nitori bi oju ọjọ agbegbe too fi foonu si ṣe ri maa n jẹ ki o tun bajẹ 11) Sọra fun fifi foonu rẹ sinu ina nigba gbogbo, rii pe batiiri rẹ ti fẹ tan ki o to kii bọ inu ina. Eyi tumọ si pe ko  maṣe fi foonu rẹ sinu ina di oru mọju rara. 12) Ma ṣe lo batiri rẹ de ibi pe o maa ku patapata to jẹ ida odo ninu ọgọrun un tabi koo maa fi sina si ida ọgọrun un nigba gbogbo. 13) Rii pe ṣájà ti o ba foonu ré wa ni o n lo fun foonu re nitori awọn ṣájà miran maa n ba foonu jẹ.


Eyi tumọ si pe ko  maṣe fi foonu rẹ sinu ina di oru mọju rara. 12) Ma ṣe lo batiri rẹ de ibi pe o maa ku patapata to jẹ ida odo ninu ọgọrun un tabi koo maa fi sina si ida ọgọrun un nigba gbogbo. 13) Rii pe ṣájà ti o ba foonu ré wa ni o n lo fun foonu re nitori awọn ṣájà miran maa n ba foonu jẹ. Eyi lo difa fun pe ki o ṣọra fun lilo ṣájà inu mọto ti ko dara to. 14) Maa fi igbagbogbo pa Blutooth ti a fi n fi nkan ranṣẹ ati ayelujara wi-fi ti o ko ba nilo wọn nigba gbogbo tabi ki o fi si ti o ba wa lori afẹfẹ. 15) Ma sọrọ pẹ ju lasiko kan nigba ti o ba n gba ipe lori ẹrọ ibanisọrọ rẹ.


Eyi lo difa fun pe ki o ṣọra fun lilo ṣájà inu mọto ti ko dara to. 14) Maa fi igbagbogbo pa Blutooth ti a fi n fi nkan ranṣẹ ati ayelujara wi-fi ti o ko ba nilo wọn nigba gbogbo tabi ki o fi si ti o ba wa lori afẹfẹ. 15) Ma sọrọ pẹ ju lasiko kan nigba ti o ba n gba ipe lori ẹrọ ibanisọrọ rẹ. Ọjọgbọn yii gba awọn ọdọ nimọran lati tẹra mọ iṣẹkiṣẹ ti onikaluku yan laayo nitori pe ohunkohun ti o ba dawọle yẹ koo ṣee daadaa de ibi ere. Ọjọgbọn yii sọrọ lori ibi ti iṣẹ de duro ati iṣẹ iwadii to ṣi n tẹsiwaju kaakiri ki batiri le maa pẹ ko too jo tan lasiko yi.


Ọjọgbọn yii gba awọn ọdọ nimọran lati tẹra mọ iṣẹkiṣẹ ti onikaluku yan laayo nitori pe ohunkohun ti o ba dawọle yẹ koo ṣee daadaa de ibi ere. Ọjọgbọn yii sọrọ lori ibi ti iṣẹ de duro ati iṣẹ iwadii to ṣi n tẹsiwaju kaakiri ki batiri le maa pẹ ko too jo tan lasiko yi.


Android phone app malware: Ìwádìí fihàn pé àwọn 'App' kan ń ṣe àkóbá fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ fóònù ní Nàìjíríà

Iwadii ijinlẹ kan lorilẹ-ede Naijiria ti fihan pe ọpọlọpọ awọn foonu android lorilẹede Naijiria lo ni awọn eroja ajẹnirun. Iwadii naa ni ileeṣẹ imọẹrọ nipa  foonu ibanisọrọ kan torukọ rẹ n jẹ Upstream gbe sita lẹyin to ṣe ayẹwo ẹgbẹrun lọna irinwo o le marundinlogun idunadura lori foonu ibanisọrọ. Iwadii naa gba wọn ni oṣu mẹta gbako, eredi rẹ si ni lati ṣiṣọ loju eegun iwa jibiti to waye lasiko igbele ajakalẹ arun coronavirus ni Naijiria, paapaa julọ laarin oṣu kọkanla, ọdun 2020 si oṣu kini, ọdun 2021. Pupọ awọn eroja ajẹnirun ori foonu wọnyii lo n waye yala nitori atunto eto ori foonu (Changing settings) to lee mu ọpọlọpọ ewu dani debi jiji awọn kọkọrọ makan (Password) atawọn iroyin ara ẹni (personal data) ti a ba fi pamọ sori foonu ẹni. Iwadii naa fiyeni pe nnkan bii ọrinlelẹẹdẹgbẹta o din mẹrin (576) eroja imọ ẹrọ ori foonu (apps and software programms) lo wa lorilẹ-ede Naijiria bayii. Ileeṣẹ Upstream gbe iwadii naa jade ni ifọwọsowọpọ pẹlu ẹka iwadii abo igbalode ti wọn n pe ni Secure D. Wọn ni pupọ awọn eroja yii lo jẹ wi pe ku ori akoto ọja ayelujara Playstore fawọn foonu to n lo Android operating system.


Pupọ awọn eroja ajẹnirun ori foonu wọnyii lo n waye yala nitori atunto eto ori foonu (Changing settings) to lee mu ọpọlọpọ ewu dani debi jiji awọn kọkọrọ makan (Password) atawọn iroyin ara ẹni (personal data) ti a ba fi pamọ sori foonu ẹni. Iwadii naa fiyeni pe nnkan bii ọrinlelẹẹdẹgbẹta o din mẹrin (576) eroja imọ ẹrọ ori foonu (apps and software programms) lo wa lorilẹ-ede Naijiria bayii. Ileeṣẹ Upstream gbe iwadii naa jade ni ifọwọsowọpọ pẹlu ẹka iwadii abo igbalode ti wọn n pe ni Secure D. Wọn ni pupọ awọn eroja yii lo jẹ wi pe ku ori akoto ọja ayelujara Playstore fawọn foonu to n lo Android operating system. Abajade iwadii naa wa n yọju rẹ sita pe awọn eroja ori foonu marun kan wa ti nnkan ori wọn fẹ suuru bii XOS Launcher, HiOS Launcher, Phoenix Browser, AHA Games ati Cobo Launcher Easily DIY Theme. Ṣaṣa ni foonu Android ti wọn n ta lorilẹ-ede Naijiria lode oni ti kii si awọn eroja ajẹnirun ori foonu wọn lori wọn.


Abajade iwadii naa wa n yọju rẹ sita pe awọn eroja ori foonu marun kan wa ti nnkan ori wọn fẹ suuru bii XOS Launcher, HiOS Launcher, Phoenix Browser, AHA Games ati Cobo Launcher Easily DIY Theme. Ṣaṣa ni foonu Android ti wọn n ta lorilẹ-ede Naijiria lode oni ti kii si awọn eroja ajẹnirun ori foonu wọn lori wọn.


WhatsApp: Àwọn èèyàn lè máa lo 'App WhatsApp' láì sí fóònù lọ́wọ́ wọn

Ileesẹ ayelujara WhatsApp ti n dan eto kan wo, eyi ti yoo mu ki awọn eeyan le fi ọrọ ránṣẹ lai lo foonu wọn. Lọwọ lọwọ, ori foonu nikan ni àṣẹ wa lati lo WhatsApp, to si jẹ pe lai si foonu naa nitosi, ko seese láti lo WhatsApp lori ẹ̀rọ kọmputa. Sugbọn, pẹlu eto tuntun yii, awọn to n lo WhatsApp yoo le fi ọrọ ránṣẹ tabi gba ọrọ lati ọdọ ẹlòmíràn "koda, ki batiri foonu rẹ ti ku". Eeyan perete ni yoo kọkọ lo eto tuntun naa, diẹ diẹ si ni wọn o ma a mu gbooro si titi gbogbo eniyan yoo fi le lo o. Bakan naa ni eto basiri mi, End-to-end encryption, eyi to n pese aabo fun awọn to lo WhatsApp, yoo si sisẹ lori eto tuntun naa. Iroyin sọ pe ọpọlọpọ miliọnu eeyan lo ti n fẹ eto tuntun yii. Bawo ni eto tuntun ori WhatsApp yoo se lọ?


Eeyan perete ni yoo kọkọ lo eto tuntun naa, diẹ diẹ si ni wọn o ma a mu gbooro si titi gbogbo eniyan yoo fi le lo o. Bakan naa ni eto basiri mi, End-to-end encryption, eyi to n pese aabo fun awọn to lo WhatsApp, yoo si sisẹ lori eto tuntun naa. Iroyin sọ pe ọpọlọpọ miliọnu eeyan lo ti n fẹ eto tuntun yii. Bawo ni eto tuntun ori WhatsApp yoo se lọ? Ninu ikede ti wọn fi sita, àwọn amoju ẹ̀rọ nileesẹ Facebook sọ pe ayipada yii nilo ki wọn o tun ero pa lori agbekalẹ WhatsApp. Idi ni pe "smart phone" ni ọna gboogi ti WhatsApp ti n sisẹ, ohun naa si ni atọna fun awọn ẹrọ to ku bi kọmputa. Eyi tumọ si pe ọna kan ṣoṣo ni o ti le ṣi WhatsApp silẹ lẹyin foonu rẹ.


Ninu ikede ti wọn fi sita, àwọn amoju ẹ̀rọ nileesẹ Facebook sọ pe ayipada yii nilo ki wọn o tun ero pa lori agbekalẹ WhatsApp. Idi ni pe "smart phone" ni ọna gboogi ti WhatsApp ti n sisẹ, ohun naa si ni atọna fun awọn ẹrọ to ku bi kọmputa. Eyi tumọ si pe ọna kan ṣoṣo ni o ti le ṣi WhatsApp silẹ lẹyin foonu rẹ. Ti o ba ṣi ni ibòmíràn, ọna keji yoo pa de fúnra rẹ. "Eto tuntun yii yoo mu ìṣòro yii kuro. "O ko nilo foonu rẹ lati lo WhatsApp lori kọmputa rẹ."


Ti o ba ṣi ni ibòmíràn, ọna keji yoo pa de fúnra rẹ. "Eto tuntun yii yoo mu ìṣòro yii kuro. "O ko nilo foonu rẹ lati lo WhatsApp lori kọmputa rẹ." Gbogbo ẹrọ, foonu, tabi kọmputa ti o fi n lo WhatsApp ni yoo ni ami idanimọ rẹ, botilẹjẹ pe ẹnikan ṣoṣo lo ni wọn. Sugbọn, Jake Moore, onimọ nipa eto abo fun ileesẹ Eset to n ṣe 'anti virus' sọ pe iru nkan yii le pagidina eto aabo lori foonu. O ni ọkọ tabi aya to jẹ oníwà ipa ninu ile tabi ẹni to n sọ eeyan, le lo anfaani naa lati tọ pinpin ẹni ti wọn fẹ ẹ mu, nipa ṣíṣí WhatsApp rẹ lori foonu miran.


Gbogbo ẹrọ, foonu, tabi kọmputa ti o fi n lo WhatsApp ni yoo ni ami idanimọ rẹ, botilẹjẹ pe ẹnikan ṣoṣo lo ni wọn. Sugbọn, Jake Moore, onimọ nipa eto abo fun ileesẹ Eset to n ṣe 'anti virus' sọ pe iru nkan yii le pagidina eto aabo lori foonu. O ni ọkọ tabi aya to jẹ oníwà ipa ninu ile tabi ẹni to n sọ eeyan, le lo anfaani naa lati tọ pinpin ẹni ti wọn fẹ ẹ mu, nipa ṣíṣí WhatsApp rẹ lori foonu miran. O sọ pe o ṣe pataki ki awọn eeyan mọ iye foonu, kọmputa tabi awọn ẹrọ ayarabiasa mii to n lo  WhatsApp wọn.


O sọ pe o ṣe pataki ki awọn eeyan mọ iye foonu, kọmputa tabi awọn ẹrọ ayarabiasa mii to n lo  WhatsApp wọn.


5G network: Báyìí tí ìjọba Nàìjíríà ti buwọ́lù ìfilọ́lẹ̀ 5G, kí làwọn ǹkan tó yẹ kó o mọ̀ nípa rẹ̀?

Ijọba orileede Naijiria lẹyin atotonu pupọ ti pada buwọ́lu lilo ẹrọ alatagba itakun agbaye 5G. Minisita feto ibaraẹnisọrọ, Ọjọgbọn Isa Pantami fi ikede yi sita lọjọru pe igbimọ alaṣẹ Naijiria ti faṣẹ si  lilo ẹrọ alatagba yi. Ikede yi ni lẹsẹkẹsẹ ni 5G ti bẹrẹ si ni di lilo labala ti yoo waye laarin asiko yi si ọdun 2025. Bayi to ti wa di lilo, yoo ṣe ọpọ ọmọ Naijiria lanfaani lati mọ si nipa ẹrọ alatagba yi, paapa pẹlu bi awọn orisirisi iroyin eyi to jẹ ootọ ati ayederu ti ṣe n kaakiri lori 5G. Nkan pataki to yẹ ni mimọ nipa 5G ree taa se atupalẹ rẹ: Njẹ ajọṣepọ wa laarin 5G ati Covid-19 ? Nigba ti ijọba Naijiria kọkọ mẹnu ba lilo 5G, o bọ si asiko igba ti ajakalẹ aarun Covid-19 bẹrẹ si ni gbode ni dun 2020.


Bayi to ti wa di lilo, yoo ṣe ọpọ ọmọ Naijiria lanfaani lati mọ si nipa ẹrọ alatagba yi, paapa pẹlu bi awọn orisirisi iroyin eyi to jẹ ootọ ati ayederu ti ṣe n kaakiri lori 5G. Nkan pataki to yẹ ni mimọ nipa 5G ree taa se atupalẹ rẹ: Njẹ ajọṣepọ wa laarin 5G ati Covid-19 ? Nigba ti ijọba Naijiria kọkọ mẹnu ba lilo 5G, o bọ si asiko igba ti ajakalẹ aarun Covid-19 bẹrẹ si ni gbode ni dun 2020. Lasiko naa, awọn ọmọ Naijiria kan n bẹru pe 5G yi ni ipa to n ko lori itankalẹ Covid-19. Lati le ṣalaye aarin yi, ijọba Naijiria sọ pe awọn kan si ajọ meji pataki-ajọ ilera lagbaye,WHO, ati ajọ to n risi ọrọ ẹrọ ibaraẹnisọrọ lagbaye,ITO. Awọn mejeeji yi fidi ọrọ mulẹ pe ko si ibaṣepọ laarin awọn mejeeji ati pe 5G ko ni nkankan ṣe pẹlu itankalẹ aarun Covid-19.


Lasiko naa, awọn ọmọ Naijiria kan n bẹru pe 5G yi ni ipa to n ko lori itankalẹ Covid-19. Lati le ṣalaye aarin yi, ijọba Naijiria sọ pe awọn kan si ajọ meji pataki-ajọ ilera lagbaye,WHO, ati ajọ to n risi ọrọ ẹrọ ibaraẹnisọrọ lagbaye,ITO. Awọn mejeeji yi fidi ọrọ mulẹ pe ko si ibaṣepọ laarin awọn mejeeji ati pe 5G ko ni nkankan ṣe pẹlu itankalẹ aarun Covid-19. Diẹdiẹ ni wọn fẹ bẹrẹ lilo 5G. Ẹrọ alatagba yi ko le kaakiri gbogbo Naijria lẹẹkan naa. Idi ni pe awọn nkan eelo rẹ yoo maa de agbegbe kọọkan lẹsẹlẹsẹ ni.


Diẹdiẹ ni wọn fẹ bẹrẹ lilo 5G. Ẹrọ alatagba yi ko le kaakiri gbogbo Naijria lẹẹkan naa. Idi ni pe awọn nkan eelo rẹ yoo maa de agbegbe kọọkan lẹsẹlẹsẹ ni. Awọn ilu nla bi Eko, Abuja ati awọn miran lo ṣeeṣe ki wọn kọkọ bẹrẹ si ni jẹ anfaani lilo 5G yii. Naijiria nikan kọ lo wa ni ipele ṣiṣe amulo 5G bayi Ninu alaye ti Minisita Pantami ṣe fawọn akọroyin, o ni orileede Amẹrika, United Kingdom ,Switzerland,Germany ati awọn orileede Europe mii ti n ṣe amulo 5G. Ni Afirika, South Africa ati Lesotho naa ti n lo.


Awọn ilu nla bi Eko, Abuja ati awọn miran lo ṣeeṣe ki wọn kọkọ bẹrẹ si ni jẹ anfaani lilo 5G yii. Naijiria nikan kọ lo wa ni ipele ṣiṣe amulo 5G bayi Ninu alaye ti Minisita Pantami ṣe fawọn akọroyin, o ni orileede Amẹrika, United Kingdom ,Switzerland,Germany ati awọn orileede Europe mii ti n ṣe amulo 5G. Ni Afirika, South Africa ati Lesotho naa ti n lo. Lawọn to wa ni ipo ti Naijiria wa pẹlu 5G la ti ri awọn orileede bi Kenya, Uganda, Morocco ati Egypt. Ninu awọn anfaani ti 5G yoo mu wa fawọn to n lo ni pe data taa n lo yoo maa ṣiṣẹ ni kiakia ju ti 4G ti ọpọ n lo bayi. Fun apẹẹrẹ, bi eeyan ba fẹ wo fidio lori ẹrọ ayelujara tabi to ba fẹ 'download' rẹ, asiko ti yoo fi le ṣe eleyi lori 5G yoo ya ju ti 4G lọ.


Lawọn to wa ni ipo ti Naijiria wa pẹlu 5G la ti ri awọn orileede bi Kenya, Uganda, Morocco ati Egypt. Ninu awọn anfaani ti 5G yoo mu wa fawọn to n lo ni pe data taa n lo yoo maa ṣiṣẹ ni kiakia ju ti 4G ti ọpọ n lo bayi. Fun apẹẹrẹ, bi eeyan ba fẹ wo fidio lori ẹrọ ayelujara tabi to ba fẹ 'download' rẹ, asiko ti yoo fi le ṣe eleyi lori 5G yoo ya ju ti 4G lọ. Fawọn to ba tun wa lẹka aabo bi awọn ọmọ ogun Naijiria, 5G yoo fun wọn lanfaani lati tete ṣe awọn iṣẹ to nilo ẹrọ alatagba ni kiakia. Ẹka ifowopamọ,ẹkọ ati ọrọ aje miran naa yoo ri data 5G lo nipa mimu iṣẹ wọn ya, ti awọn onibaara ko si ni gba akoko to pẹ lati se karakata eyi keyi ti wọn ba fẹ ṣe.


Fawọn to ba tun wa lẹka aabo bi awọn ọmọ ogun Naijiria, 5G yoo fun wọn lanfaani lati tete ṣe awọn iṣẹ to nilo ẹrọ alatagba ni kiakia. Ẹka ifowopamọ,ẹkọ ati ọrọ aje miran naa yoo ri data 5G lo nipa mimu iṣẹ wọn ya, ti awọn onibaara ko si ni gba akoko to pẹ lati se karakata eyi keyi ti wọn ba fẹ ṣe.


The Line: Saudi Arabia ní ìlú tuntun náà yóò gba olùgbé 1m, pèsè ìṣẹ́ 380,000

Ọmọ ọba Saudi Arabia, Mohammed bin Salman ti kede erongba ijọba ilẹ naa, lati kọ ilu tuntun kan ti ko ní ní opopona tabi ọkọ. Ilu tuntun naa, ti iwọn rẹ yoo jẹ kilomita mẹrindinlọgọsan jẹ ọkan lara iṣẹ akanṣe "The Line," eyii ti wọn pe ni "Neom." Nigba to n sọrọ lori ẹrọ amohunmaworan kan, Mohammed ni iṣẹ ọhun yoo bẹrẹ ni abala kinni ọdun 2021. Ninu atẹjade kan, o ni "ilu tuntun ọhun yoo jẹ eyi ti ko ni si ọkọ ayọkẹlẹ tabi opopona, ṣugbọn yoo jẹ eyi ti yoo da lori awọn ohun iṣẹda ati adayeba. Atẹjade naa tẹsiwaju pe,  ilu ọhun yoo ni aye ti yoo gba awọn olugbe miliọnu kan, bẹẹ ni yoo pese iṣẹ to to ẹgbẹrun lọna orinlelọọdunrun ko to di ọdun 2030. Iṣẹ akanṣẹ Neom jẹ ọkan lara afojusun Mohammed, lati wa ọna miran ti orilẹ-ede Saudi Arabia fi le pa owo wọle, yatọ si owo epo rọbi.


Ninu atẹjade kan, o ni "ilu tuntun ọhun yoo jẹ eyi ti ko ni si ọkọ ayọkẹlẹ tabi opopona, ṣugbọn yoo jẹ eyi ti yoo da lori awọn ohun iṣẹda ati adayeba. Atẹjade naa tẹsiwaju pe,  ilu ọhun yoo ni aye ti yoo gba awọn olugbe miliọnu kan, bẹẹ ni yoo pese iṣẹ to to ẹgbẹrun lọna orinlelọọdunrun ko to di ọdun 2030. Iṣẹ akanṣẹ Neom jẹ ọkan lara afojusun Mohammed, lati wa ọna miran ti orilẹ-ede Saudi Arabia fi le pa owo wọle, yatọ si owo epo rọbi. Nigba to n ṣalaye lori idi ti wọn ṣe fẹ gbe ilu naa kalẹ, Mohammed sọ pe nnkan bii biliọnu kan eeyan ni yoo di alairilegbe nitori eefin to n ti ara ọkọ jade. Ati pe nnkan bi miliọnu meje eeyan lo n ku nitori ijamba ọkọ oju popo, nitori naa ni agbekalẹ ilu ọhun fi ṣe pataki. Ṣaaju ni awọn onimọ kan ti kọkọ sọ pe, ala ti ko le ṣẹ ni ilu tuntun naa jẹ, ṣugbọn ijọba ilẹ ọhun ti fesi pe, oun yoo pese lara owo ti wọn yoo fi kọ ilu naa, ti awọn ileeṣẹ aladani ni Saudi ati kaakiri agbaye, yoo lọwọ si.


Nigba to n ṣalaye lori idi ti wọn ṣe fẹ gbe ilu naa kalẹ, Mohammed sọ pe nnkan bii biliọnu kan eeyan ni yoo di alairilegbe nitori eefin to n ti ara ọkọ jade. Ati pe nnkan bi miliọnu meje eeyan lo n ku nitori ijamba ọkọ oju popo, nitori naa ni agbekalẹ ilu ọhun fi ṣe pataki. Ṣaaju ni awọn onimọ kan ti kọkọ sọ pe, ala ti ko le ṣẹ ni ilu tuntun naa jẹ, ṣugbọn ijọba ilẹ ọhun ti fesi pe, oun yoo pese lara owo ti wọn yoo fi kọ ilu naa, ti awọn ileeṣẹ aladani ni Saudi ati kaakiri agbaye, yoo lọwọ si. Ọmọ Ọba Saudi pari ọrọ rẹ pe, ilu ọhun yoo ni ile iwe, ile iwosan, awọn ọgba to dun wo loju atawọn ohun amayedẹrun miran, bẹẹ ni irinajo ninu rẹ ko ni kọja ogun iṣẹju pere lọ.


Ọmọ Ọba Saudi pari ọrọ rẹ pe, ilu ọhun yoo ni ile iwe, ile iwosan, awọn ọgba to dun wo loju atawọn ohun amayedẹrun miran, bẹẹ ni irinajo ninu rẹ ko ni kọja ogun iṣẹju pere lọ.


Wo ìdí tí fóònù rẹ fi lè máa gbóná àti ànà àbáyọ

Njẹ o ti ṣakiyesi ri pe nigba mii ẹrọ ilewọ rẹ maa n gbona? Eyii maa n waye lọpọ igba ti eeyan ba n ta ayo lori foonu rẹ tabi to n wo fidio lori ikanni ayelujara bii YoutTube tabi Facebook. Yatọ si nnkan ti eeynan n wo lori ẹrọ ilewọ tabi ohun to n fi ẹrọ ilewọ naa ṣe, ọpọ eeyan lo maa n woye eredi ti foonu wọn ṣe n gbona lai fi ṣe iṣẹ to lagbara pupọ ju ẹmi irufẹ foonu bẹẹ lọ. Wo awọn idi ti foonu rẹ fi le maa gbona ati ohun ti o le ṣe nipa rẹ. Gẹgẹ bi ooru ko ṣe ba ẹda lara mu naa ni ooru kii ṣe ọrẹ ẹrọ ilewọ. Ọjọgbọn kan nipa eto imọ ẹrọ ni fasiti Leeds Beckett, Roz Wyatt-Millington sọ pe awọn ohun to maa n mu ẹrọ ilewọ naa ṣiṣẹ lo maa n mu ko gbona.


Wo awọn idi ti foonu rẹ fi le maa gbona ati ohun ti o le ṣe nipa rẹ. Gẹgẹ bi ooru ko ṣe ba ẹda lara mu naa ni ooru kii ṣe ọrẹ ẹrọ ilewọ. Ọjọgbọn kan nipa eto imọ ẹrọ ni fasiti Leeds Beckett, Roz Wyatt-Millington sọ pe awọn ohun to maa n mu ẹrọ ilewọ naa ṣiṣẹ lo maa n mu ko gbona. O ni bi awọn eroja naa ba ṣe n gbona, ni ẹrọ ‘Processor’ inu foonu naa yoo maa ṣiṣẹ ki o ma  baa gbona ju, eyii lo maa n mu ki foonu miran fa nilẹ bii igbin. Ọjọgbọn Roz ni ti oru ba mu ju, o le mu ki foonu maa gbona, eyii ti yoo ṣe ipalara fun batiri foonu bẹẹ. To n tumọ si pe batiri naa yoo tete maa ja ti foonu ba gbona ju.


O ni bi awọn eroja naa ba ṣe n gbona, ni ẹrọ ‘Processor’ inu foonu naa yoo maa ṣiṣẹ ki o ma  baa gbona ju, eyii lo maa n mu ki foonu miran fa nilẹ bii igbin. Ọjọgbọn Roz ni ti oru ba mu ju, o le mu ki foonu maa gbona, eyii ti yoo ṣe ipalara fun batiri foonu bẹẹ. To n tumọ si pe batiri naa yoo tete maa ja ti foonu ba gbona ju. O wa sọ pe eyii maa n waye ti eeyan ba yi imọle oju foonu rẹ soke pupọ ju, paapaa ti wọn ba wa ninu oorun. Awọn nnkan ti o le maa ṣe ree lati dena foonu gbigbona


O wa sọ pe eyii maa n waye ti eeyan ba yi imọle oju foonu rẹ soke pupọ ju, paapaa ti wọn ba wa ninu oorun. Awọn nnkan ti o le maa ṣe ree lati dena foonu gbigbona


Google Map: Ànfààní wo ló wà nínú lílo ẹ̀rọ̀ ajuwe ọnà pẹ̀l'óhùn Nàìjíríà?

Ohun yẹn niyen! Ile iṣẹ Google ti bẹrẹ si ni lo ohun Naijiria lati juwe ọna lawọn opopona ilẹ naa. Ikede yii jẹyo gẹgẹ bi ile iṣẹ naa ṣe fi awọn ilu mẹrin miran kun eleyi to ti wa nilẹ nibi ti awọn eeyan yoo ti ma lo ẹrọ ajuwe ọna. Saaju asiko yii, ohun oyinbo lo ma n juwe ọna fawọn ọmọ Naijiria lori ẹrọ naa ti a si maa mu inira ba awọn ti ko ba gbo ohun ti oyinbo n sọ. Ramesh Nagarajan to jẹ oludari ọja tita nileeṣẹ naa sọ fun BBC pe ohun Naijiria tawọn fi si inu ẹrọ ajuweọna naa ko yatọ si ti ọmọ Naijiria. O ṣalaye pe ohun yii yoo si ma pe awọn orukọ adugbo lede wọn gangan eyi ti awọn Naijiria yoo gbọ́.


Saaju asiko yii, ohun oyinbo lo ma n juwe ọna fawọn ọmọ Naijiria lori ẹrọ naa ti a si maa mu inira ba awọn ti ko ba gbo ohun ti oyinbo n sọ. Ramesh Nagarajan to jẹ oludari ọja tita nileeṣẹ naa sọ fun BBC pe ohun Naijiria tawọn fi si inu ẹrọ ajuweọna naa ko yatọ si ti ọmọ Naijiria. O ṣalaye pe ohun yii yoo si ma pe awọn orukọ adugbo lede wọn gangan eyi ti awọn Naijiria yoo gbọ́. ''Bi eeyan ba fẹ jẹ anfaani lilo ohun Naijiria yii lori ẹrọ, yoo kan lọ yii kuro lede Gẹẹsi si ede Gẹẹsi ti Naijiria ni. Diẹ lara awọn aworan ibi ayẹyẹ ti Google ti ṣe ifilọlẹ yii ree ladugbo Lekki nilu Eko. Lọpọ igba ni ohun oyinbo a maa ṣi orukọ adugbo Naijiria pe ti ẹlomiran ko si ni mọ pato ohun ti o n sọ.


''Bi eeyan ba fẹ jẹ anfaani lilo ohun Naijiria yii lori ẹrọ, yoo kan lọ yii kuro lede Gẹẹsi si ede Gẹẹsi ti Naijiria ni. Diẹ lara awọn aworan ibi ayẹyẹ ti Google ti ṣe ifilọlẹ yii ree ladugbo Lekki nilu Eko. Lọpọ igba ni ohun oyinbo a maa ṣi orukọ adugbo Naijiria pe ti ẹlomiran ko si ni mọ pato ohun ti o n sọ. Ninu awọn ilu ti Google pẹka ẹrọ ajuweọna yii de lati ri Abuja, Benin, Enugu ati Ibadan.


Ninu awọn ilu ti Google pẹka ẹrọ ajuweọna yii de lati ri Abuja, Benin, Enugu ati Ibadan.


Kini ‘technology’ ni ede Yoruba

Awọn ọmọ Yoruba fi ero wọn han lori ohun ti Yoruba npe 'technology'. BBC Yoruba ko fẹ ki ede Yoruba parun la ṣe ṣagbekalẹ eto Bawo ni iwọ ṣe gbọ ede Yoruba tó yii?


China ṣe àgbéjáde "App" tí ẹ lè fi mọ̀ bóyá ẹ súnmọ́ aláàrùn Coronavirus

Iye awọn to ku latari arun Coronavirus ti le ni ẹgbrun kan bayìí. Nitori eyi, orilẹede China ti ṣe agbejade ẹrọ ori ayelujara kan (Aapu) ti eeyan le fi ṣayẹwo bi wọn ba wa ni sakani kiko arun coronavirus. Ẹrọ asunmọni bi eti yìí ti wọn n pe ni 'close contact detector' yoo sọ fun ẹni to n lo o boya o ti wa ni tosii ẹni to ni tabi ti wọ́n fura si pe o ni arun naa. Awọn ti wọn ti na ika pe wọn wa ni bebe ati ko arun yii ni wọn ti gba nimọran pe ki wọn duro nile ki wọn si kan si awọn eleto ilera agbegbe ti wọn wa. Igbesẹ imọ ẹrọ yii ṣafihan bi ijọba orilẹede China ṣe sunmọ gbigbogun ti aarun yii gbagba ati onka awọn ara orilẹede naa. Lati le wadii, ohun ti eeyan ni lati ṣe ni ko ya aworan kan (QR Code) ti yoo sare fara han lori foonu wọn bi wọn ba ti beere fun Aapu naa.


Awọn ti wọn ti na ika pe wọn wa ni bebe ati ko arun yii ni wọn ti gba nimọran pe ki wọn duro nile ki wọn si kan si awọn eleto ilera agbegbe ti wọn wa. Igbesẹ imọ ẹrọ yii ṣafihan bi ijọba orilẹede China ṣe sunmọ gbigbogun ti aarun yii gbagba ati onka awọn ara orilẹede naa. Lati le wadii, ohun ti eeyan ni lati ṣe ni ko ya aworan kan (QR Code) ti yoo sare fara han lori foonu wọn bi wọn ba ti beere fun Aapu naa. Niwọn igba too ba ti fi orukọ silẹ pẹlu foonu rẹ sori Aapu naa, yoo bere fun orukọ ati nọmba idanimọ iwọ too fẹ lo o. Pẹlu ifọwọsowọpọ ẹka ijọba mẹta ọtọtọ pẹlu ẹgbẹ awọn onimọ ẹrọ ni China ati pẹlu awọn nkan ti wọn lee nilo ti ẹka eto ilera ati irna pese fun wọn ni wọn fi gbe Aapu naa kalẹ gẹgẹ bi ileeṣẹ iroyin Xinhua ṣe sọ ọ. Loju awọn ara China, wọn ri igbesẹ yii gẹgẹ bi eyi ti o wulo gan fawọn eeyan. Wọn ni  o jẹ oun elo alagbara to ṣagihan bi ẹrọ ayelujara ṣe le wulo fun ohun to dara. Itumọ ti orilẹede China tilẹ fun sisunmọ ni ninu ọrọ kiko arun coronavirus yii ni yala: Fun apẹrẹ, gbogbo awọn to n rinrinajo ofurufu to joko papọ lori ila bii mẹta ti eeyan to ni arun naa si wa laarin wọn koda to fi mọ oṣiṣẹ ọkọ ofurufu ni eeyan lee ri gẹgẹ bii pe wọn sun mọ ara wọn nigba ti wọn yoo ri awọn ero to ku gẹgẹ bi ẹni ti ko fi bẹẹ sunm alaarun yii pẹtipẹti.


Niwọn igba too ba ti fi orukọ silẹ pẹlu foonu rẹ sori Aapu naa, yoo bere fun orukọ ati nọmba idanimọ iwọ too fẹ lo o. Pẹlu ifọwọsowọpọ ẹka ijọba mẹta ọtọtọ pẹlu ẹgbẹ awọn onimọ ẹrọ ni China ati pẹlu awọn nkan ti wọn lee nilo ti ẹka eto ilera ati irna pese fun wọn ni wọn fi gbe Aapu naa kalẹ gẹgẹ bi ileeṣẹ iroyin Xinhua ṣe sọ ọ. Loju awọn ara China, wọn ri igbesẹ yii gẹgẹ bi eyi ti o wulo gan fawọn eeyan. Wọn ni  o jẹ oun elo alagbara to ṣagihan bi ẹrọ ayelujara ṣe le wulo fun ohun to dara. Itumọ ti orilẹede China tilẹ fun sisunmọ ni ninu ọrọ kiko arun coronavirus yii ni yala: Fun apẹrẹ, gbogbo awọn to n rinrinajo ofurufu to joko papọ lori ila bii mẹta ti eeyan to ni arun naa si wa laarin wọn koda to fi mọ oṣiṣẹ ọkọ ofurufu ni eeyan lee ri gẹgẹ bii pe wọn sun mọ ara wọn nigba ti wọn yoo ri awọn ero to ku gẹgẹ bi ẹni ti ko fi bẹẹ sunm alaarun yii pẹtipẹti. To ba wa di inu awọn ọkọ oju irin to ni afẹfẹ amaratutu ninu, gbogbo ero ninu ọkọ kan naa atawọn oṣiṣẹ patapata ni kẹẹ ri pe wọn sun mọ ara wọn pẹtipẹti.


To ba wa di inu awọn ọkọ oju irin to ni afẹfẹ amaratutu ninu, gbogbo ero ninu ọkọ kan naa atawọn oṣiṣẹ patapata ni kẹẹ ri pe wọn sun mọ ara wọn pẹtipẹti.


Data Usage: Ọ̀nà márún-ún láti mú àdínkù bá dátà fóònù lílò

Njẹ eyi ti ṣẹlẹ̀ sí ọ ri, tí wà á  sùn lálẹ pẹ̀lú dátà ti ilẹ̀ si mọ ti gbogbo ǹkan to kù kò tó mẹgábáítì mẹ́wàá lọ mọ? To ba ri bẹẹ, àsìkò yìí gan an ni òó mọ pé ọ̀rọ̀ dátà níní lóri fóònu jẹ ìpènijà gidi fún àwọn eniyan láwùjọ. Títẹ fóònù máa ń dùn mọ ènìyàn gan an ni tí ọ̀pọ̀ dátà ba wà láti wo gbogbo ǹkan to n lọ lágbàyé. Koda, ọpọ a maa fẹ wo àwọn ǹkan ti ọrẹ́ ti gbé sórí Snapchat, Instagram àti àwọn oríṣirísí èròjà tó wà lóri ẹ̀rọ ayélujara, sùgbọ́n ó ni láti ròó dáràdára kí o to tẹ̀síwáju nítori bi yóò ṣe maa jẹ dátà rẹ. Gbogbo ènìyàn ló mọ pe owó dátà kò rọrùn rárá, àbí ẹ ẹ melo ní ẹ ti ròó pé ó yẹ ki àwọn Mààmí àti Bàámí ti fi kún owó àkosápò yín nítori ǹkan ti dátà ń gbà lọ ninu owó ti wọ́n ń fún yín Sùgbọ́n ìfòyà kò sí mọ nítori Oluwakorede Cole gẹ́gẹ́ bi orúkọ rẹ̀ ti kó ire wọ̀lú. O jẹ ẹni tó ń ṣe àgbélẹ̀rọ èròjà ayélujára, ó si ti sàlàyé fún BBC pe ọ̀nà àbáyọ ti wà láti sàmúlò dátà kékere tó wà lóri ẹ̀rọ alágbéka rẹ Àfikún ọ̀sẹ̀ méjì la tún fun yín láti kúrò l‘Apapa - Ọsinbajo Àṣà ìbálé lálẹ́ ìgbeyàwó ń dọdẹ àwọn obìnrin òde òní Ọwọ́ ni INEC fi kọ èsì ìbò ààrẹ, kò sí lórí ''server''-Okoye A ò dójúlé Saraki pé kó dá nọ́mbà ọkọ̀ tó lò padà- FRSC Coronavirus: Ǹjẹ́ àwọn dókítà tó ń tọ́jú eyín ń ṣisẹ́ lásìkò pàjáwìrì?


Koda, ọpọ a maa fẹ wo àwọn ǹkan ti ọrẹ́ ti gbé sórí Snapchat, Instagram àti àwọn oríṣirísí èròjà tó wà lóri ẹ̀rọ ayélujara, sùgbọ́n ó ni láti ròó dáràdára kí o to tẹ̀síwáju nítori bi yóò ṣe maa jẹ dátà rẹ. Gbogbo ènìyàn ló mọ pe owó dátà kò rọrùn rárá, àbí ẹ ẹ melo ní ẹ ti ròó pé ó yẹ ki àwọn Mààmí àti Bàámí ti fi kún owó àkosápò yín nítori ǹkan ti dátà ń gbà lọ ninu owó ti wọ́n ń fún yín Sùgbọ́n ìfòyà kò sí mọ nítori Oluwakorede Cole gẹ́gẹ́ bi orúkọ rẹ̀ ti kó ire wọ̀lú. O jẹ ẹni tó ń ṣe àgbélẹ̀rọ èròjà ayélujára, ó si ti sàlàyé fún BBC pe ọ̀nà àbáyọ ti wà láti sàmúlò dátà kékere tó wà lóri ẹ̀rọ alágbéka rẹ Àfikún ọ̀sẹ̀ méjì la tún fun yín láti kúrò l‘Apapa - Ọsinbajo Àṣà ìbálé lálẹ́ ìgbeyàwó ń dọdẹ àwọn obìnrin òde òní Ọwọ́ ni INEC fi kọ èsì ìbò ààrẹ, kò sí lórí ''server''-Okoye A ò dójúlé Saraki pé kó dá nọ́mbà ọkọ̀ tó lò padà- FRSC Coronavirus: Ǹjẹ́ àwọn dókítà tó ń tọ́jú eyín ń ṣisẹ́ lásìkò pàjáwìrì? Àti àwọn ìbéèrè míràn Coronavirus: Kíni àwọn àmì tuntun tó n fihàn? 'Pọ́ńbélé Yorùbá ni mí, n ò sì ní tijú rẹ níbikíbi' Àwọn nǹkan tí obìnrin lè ṣe pẹ̀lú olólùfẹ́ oníwà ipá lásìkò ìgbélé Coronavirus yìí


Àti àwọn ìbéèrè míràn Coronavirus: Kíni àwọn àmì tuntun tó n fihàn? 'Pọ́ńbélé Yorùbá ni mí, n ò sì ní tijú rẹ níbikíbi' Àwọn nǹkan tí obìnrin lè ṣe pẹ̀lú olólùfẹ́ oníwà ipá lásìkò ìgbélé Coronavirus yìí


Taa ni Hope Uzodinma tí ilé ẹjọ kéde gẹ́gẹ́ bí Gómìnà tuntun ìpínlẹ̀ Imo

Odu ni Sẹnẹtọ Hope Uzodinma lagbo oṣelu Naijiria,kii ṣe aimọ foloko. Saaju ki ile ẹjọ to ga julọ ni Naijiria to dajọ pe oun lo jaweolubori ninu idibo Gomina ni ipinlẹ Imo lọdun 2019,o ti gbiyanju lati jẹ Gomina ni ọdun 2003. Ninu awọn oloṣelu to ti tọ ile ọkọ awọn ẹgbẹ oṣelu lorisirisi wo,Hope Uzodinma ti fi igba kan jẹ ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP ati Alliance for Democracy,AD. Yatọ si ipa to ko lagbo oṣelu,gbajugbaja olokoowo ni Uzodinma  ti o si pẹka jakejado Naijiria . Ni agbegbe  Orlu to ti wa ,wọn fi jẹ oye Onwa Netiri ti ilu Omuma . Lasiko tawọn eeyan n jẹri niwaju igbimọ adajọ Chukwudifu Oputa lọdun 2001,wọn fẹsun kan Hope Uzodinma pe nigba to wa ni ileeṣẹ to n ṣeto irinajo ori omi,NMA, o fi ọna eru fowo ranṣẹ si olori ijọba ologun Abdulsalam Abubakar .


Yatọ si ipa to ko lagbo oṣelu,gbajugbaja olokoowo ni Uzodinma  ti o si pẹka jakejado Naijiria . Ni agbegbe  Orlu to ti wa ,wọn fi jẹ oye Onwa Netiri ti ilu Omuma . Lasiko tawọn eeyan n jẹri niwaju igbimọ adajọ Chukwudifu Oputa lọdun 2001,wọn fẹsun kan Hope Uzodinma pe nigba to wa ni ileeṣẹ to n ṣeto irinajo ori omi,NMA, o fi ọna eru fowo ranṣẹ si olori ijọba ologun Abdulsalam Abubakar . Bẹẹ naa ni a ri akọsilẹ pe wọn fi ẹsun kan pe Dere Awosika to jẹ wọlewọde iyawo aarẹ ana Stella Obasanjo gbe iṣẹ agbaṣe fun Hope Uzodinma lọna aitọ. Koda o tun fi igba kan jẹjẹ lọdọ ajọ to n gbogun ti iwa jẹgudujẹra EFCC to Lagbo oṣelu o ṣe ẹjọ de ile ẹjọ giga lori boya o kaju oṣunwọn lati jẹ Sẹnẹtọ to n ṣoju ẹkun idibo Iwọ orun ipinlẹ Imo. Lẹyin ọpọ awijare ati atotonu ile ẹjọ to gajulọ lọjọ kaarun oṣu kaarun ọdun 2011 fi idajọ lelẹ pe Uzodinma ni oludije ti ẹgbẹ oṣelu PDP fi lelẹ ti o si jaweolubori ninu idibo to waye.


Bẹẹ naa ni a ri akọsilẹ pe wọn fi ẹsun kan pe Dere Awosika to jẹ wọlewọde iyawo aarẹ ana Stella Obasanjo gbe iṣẹ agbaṣe fun Hope Uzodinma lọna aitọ. Koda o tun fi igba kan jẹjẹ lọdọ ajọ to n gbogun ti iwa jẹgudujẹra EFCC to Lagbo oṣelu o ṣe ẹjọ de ile ẹjọ giga lori boya o kaju oṣunwọn lati jẹ Sẹnẹtọ to n ṣoju ẹkun idibo Iwọ orun ipinlẹ Imo. Lẹyin ọpọ awijare ati atotonu ile ẹjọ to gajulọ lọjọ kaarun oṣu kaarun ọdun 2011 fi idajọ lelẹ pe Uzodinma ni oludije ti ẹgbẹ oṣelu PDP fi lelẹ ti o si jaweolubori ninu idibo to waye. Ninu idibo Gomina ipinlẹ Imo to waye lọdun 2019,Hope Uzodinma ati awọn oludije miran jijọ waako pẹlu Emeka Ihedioha fun ipo Gomina. Ninu abajade idibo naa Ihedioha ni Inec kede gẹgẹ bi ẹni to jaweolubori ti Hope Uzodinma si ṣe ipo kẹrin. Esi yi ko tẹ Uzodinma lọrun ti o si gbe ọrọ naa lọ si iwaju ile ẹjọ.


Ninu idibo Gomina ipinlẹ Imo to waye lọdun 2019,Hope Uzodinma ati awọn oludije miran jijọ waako pẹlu Emeka Ihedioha fun ipo Gomina. Ninu abajade idibo naa Ihedioha ni Inec kede gẹgẹ bi ẹni to jaweolubori ti Hope Uzodinma si ṣe ipo kẹrin. Esi yi ko tẹ Uzodinma lọrun ti o si gbe ọrọ naa lọ si iwaju ile ẹjọ. Idajo to papa gbe ogo fun leleyi to waye lọjọ kẹrinla oṣu Kini ọdun 2020 nibi ti awọn adajọ ile ẹjọ giga ti ni ki Inec fun ni iwe aṣẹ gẹgẹ bi ẹni to yẹ ni Gomina. Hope Uzodinma ni Gomina ẹlẹẹkaarun ti yoo jẹ ni Imo lati igba ti eto ijọba awarawa ti bẹrẹ ni ọdun 1999. Ọjọ Kẹrinla, osu kinni, ọdun 2020 ni ile ẹjọ to gajulọ lorilẹ-ede Naijiria yẹ aga mọ Gomina ipinlẹ Imo, Emeka Ihedioha ni idi, ti wọn si kede Hope Uzodima gẹgẹ bi ẹni to jawe olubori ninu idibo sipo gomina ni ọdun 2019.


Idajo to papa gbe ogo fun leleyi to waye lọjọ kẹrinla oṣu Kini ọdun 2020 nibi ti awọn adajọ ile ẹjọ giga ti ni ki Inec fun ni iwe aṣẹ gẹgẹ bi ẹni to yẹ ni Gomina. Hope Uzodinma ni Gomina ẹlẹẹkaarun ti yoo jẹ ni Imo lati igba ti eto ijọba awarawa ti bẹrẹ ni ọdun 1999. Ọjọ Kẹrinla, osu kinni, ọdun 2020 ni ile ẹjọ to gajulọ lorilẹ-ede Naijiria yẹ aga mọ Gomina ipinlẹ Imo, Emeka Ihedioha ni idi, ti wọn si kede Hope Uzodima gẹgẹ bi ẹni to jawe olubori ninu idibo sipo gomina ni ọdun 2019. Ile ẹjọ giga julọ naa ni idi ti awọn fi yọ Emeka Ihedioha ni gẹgẹ bi gomina ipinlẹ Imo ni wi pe ko oun kọ lo ni ibo to pọ julọ ninu idibo sipo gomina to waye ni Osu Kẹta, ọdun to kọja. Ihedioha ti ẹgbẹ oṣelu PDP ni ibo to to 273,404 nigba ti Hope Uzodinma ti ẹgbẹ oṣelu APC ni ibo to to 96,458. Ẹni ti ile ẹjọ sọ wi pe oun lo wọle lo ṣe ipo kẹrin lasiko ti Ajọ Eleto idibo INEC kede rẹ lasiko idibo naa.


Ile ẹjọ giga julọ naa ni idi ti awọn fi yọ Emeka Ihedioha ni gẹgẹ bi gomina ipinlẹ Imo ni wi pe ko oun kọ lo ni ibo to pọ julọ ninu idibo sipo gomina to waye ni Osu Kẹta, ọdun to kọja. Ihedioha ti ẹgbẹ oṣelu PDP ni ibo to to 273,404 nigba ti Hope Uzodinma ti ẹgbẹ oṣelu APC ni ibo to to 96,458. Ẹni ti ile ẹjọ sọ wi pe oun lo wọle lo ṣe ipo kẹrin lasiko ti Ajọ Eleto idibo INEC kede rẹ lasiko idibo naa. Bi esi idiboti INEC kede ni Osu kẹta, ọdun 2019 ṣe lọ PDP: Ihedioha Emeka 273,404 AA: Uche Nwosu 190,364 APGA: Ifeanyi Ararume 114,676 APC: Hope Uzodinma 96,458 YPP: Ikedi Ohakim 527 Ile ejọ naa ti pe fun ki wọn gba iwe eri to gbe e wọle, ki wọn si fun Hope Uzodinma gẹgẹ bi ẹni ti awọn eniyan dibo yan lasiko idibo naa. Wo ipa tí Mayegun yóò ma kó ní ilẹ̀ Yoruba! Èyí ni bí ogun abẹ́lé Biafra ṣe bẹ̀rẹ̀ ní Nàìjíríà Àwọn ọjọ́ ìsìnmi tó máa wà nínú ọdún 2020 ní Nàìjíríà Ọdún 21 tí mo fí sun inú mótò- Ọmọ Naijiria ní Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì Ǹjẹ́ o mọ ipa tí ẹja Panla kó lásìkò ogun abẹ́lé Biafra?


Bi esi idiboti INEC kede ni Osu kẹta, ọdun 2019 ṣe lọ PDP: Ihedioha Emeka 273,404 AA: Uche Nwosu 190,364 APGA: Ifeanyi Ararume 114,676 APC: Hope Uzodinma 96,458 YPP: Ikedi Ohakim 527 Ile ejọ naa ti pe fun ki wọn gba iwe eri to gbe e wọle, ki wọn si fun Hope Uzodinma gẹgẹ bi ẹni ti awọn eniyan dibo yan lasiko idibo naa. Wo ipa tí Mayegun yóò ma kó ní ilẹ̀ Yoruba! Èyí ni bí ogun abẹ́lé Biafra ṣe bẹ̀rẹ̀ ní Nàìjíríà Àwọn ọjọ́ ìsìnmi tó máa wà nínú ọdún 2020 ní Nàìjíríà Ọdún 21 tí mo fí sun inú mótò- Ọmọ Naijiria ní Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì Ǹjẹ́ o mọ ipa tí ẹja Panla kó lásìkò ogun abẹ́lé Biafra? Ìkọlù agbébọn tó ṣékú pá ọmọ ogún Niger 89, iṣẹ́ bọ lọ́wọ́ Ọgágun àgbà Kano Governorship: Ilé ẹjọ sún ìgbẹ́jọ Ganduje sí ogunjọ oṣù kíní Abdularahaman, Ọmọ ọdún 17 kó sí páńpẹ́ EFCC lórí ẹ̀sùn yahoo-yahoo ní Ibadan


Ìkọlù agbébọn tó ṣékú pá ọmọ ogún Niger 89, iṣẹ́ bọ lọ́wọ́ Ọgágun àgbà Kano Governorship: Ilé ẹjọ sún ìgbẹ́jọ Ganduje sí ogunjọ oṣù kíní Abdularahaman, Ọmọ ọdún 17 kó sí páńpẹ́ EFCC lórí ẹ̀sùn yahoo-yahoo ní Ibadan


2020 Africa Prize:Ẹ wo àwọn ọ̀dọ́mọdé Naijiria tó ń ṣe bẹbẹ níní iṣẹ́ aládaní

Aisha Raheem ati Victor Boyle-Komolafe ti wọn jẹ ọmọ Naijiria ti wọn n gbe ohun ribibiri ṣe ni wọn ti pegede ninu awọn ti wọn fi orukọ wọn silẹ fun ami ẹyẹ 2020 Africa Prize. Eka Ami Ẹyẹ onimọ ẹrọ ni wọn fi orukọ wọn si. Aisha Raheem gbe imọ ẹrọ kalẹ ti yoo ma a ran awọn agbẹ lọwọ ati ẹbi wọn lati ri wi pe wọn ko ko ounjẹ danu lọna aitọ. Bakan naa ni Victor Boyle naa gbe imọ ẹrọ jade ti yoo ma se atunlo awọn nkan ti awọn eniyan ko lo mọ lati gbe ohun ara ọtọ jade. Ọlọpàá gba owó ilé ìwé #150,000 lọ́wọ́ akẹ́kọ̀ọ́ DELSU kan Ẹ̀rù kò bà mí láti padà sí Bolivia- Evo Morales Ikú ni fífi oògùn 'Paracetamol' bọ ẹran tàbí se ẹ̀wà- Iléeṣẹ́ ìlera Messi gọ̀ láti sọ fun akọ́nimọ̀ọ́gbá Brazil pé kó gbẹ́nu dákẹ́- Thiago Silva Tani Aisha Raheem to fẹ gba ami ẹyẹ 2020 Africa Price? Èèyàn 2,040 làwọn agbésùnmọ̀mí ti pa ní Nàìjíríà lọ́dún yìí- Ìwádìí Àbá ìsúná N1.3 trillion ni CBN gbé jáde fún ọdun 2020 Ǹjẹ o yẹ kí èèyàn máa sùn lẹ́nu iṣẹ́?


Bakan naa ni Victor Boyle naa gbe imọ ẹrọ jade ti yoo ma se atunlo awọn nkan ti awọn eniyan ko lo mọ lati gbe ohun ara ọtọ jade. Ọlọpàá gba owó ilé ìwé #150,000 lọ́wọ́ akẹ́kọ̀ọ́ DELSU kan Ẹ̀rù kò bà mí láti padà sí Bolivia- Evo Morales Ikú ni fífi oògùn 'Paracetamol' bọ ẹran tàbí se ẹ̀wà- Iléeṣẹ́ ìlera Messi gọ̀ láti sọ fun akọ́nimọ̀ọ́gbá Brazil pé kó gbẹ́nu dákẹ́- Thiago Silva Tani Aisha Raheem to fẹ gba ami ẹyẹ 2020 Africa Price? Èèyàn 2,040 làwọn agbésùnmọ̀mí ti pa ní Nàìjíríà lọ́dún yìí- Ìwádìí Àbá ìsúná N1.3 trillion ni CBN gbé jáde fún ọdun 2020 Ǹjẹ o yẹ kí èèyàn máa sùn lẹ́nu iṣẹ́? Goodluck Jonathan jẹ́ olùfọkànsìn àti ìwúrí fún ìrandíran ní Nàìjíríà - Buhari


Goodluck Jonathan jẹ́ olùfọkànsìn àti ìwúrí fún ìrandíran ní Nàìjíríà - Buhari


Aṣọ òkè: Alákọ̀wé ní ọ̀nà láti wá oúnjẹ fáwọn tó ń ṣe aṣọ òkè ló ṣún òun débẹ̀

Tunde Owolabi, tii se onisowo to n fi asọ oke se baagi ati bata salaye fun BBC Yoruba pe, lẹyin ti oun fẹyinti lẹnu isẹ lọdun marun sẹyin ni oun bẹrẹ isẹ naa. Owolabi ni bata kan ti oun ni nile, lo fun oun ni ọgbọn inu pe, oun lee lo asọ oke lati fi se baagi ati bata. O ni oun roun pe, ki ni ọna ti oun lee gba se iranwọ fawọn eeyan to n se asọ oke, ti ebi ko fi ni pa wọn, ti ko ba si igbeyawo tabi oku sise, ni oun se bẹrẹ isẹ yii. Owolabi tun fidi rẹ mulẹ pe, okoowo naa ti n ni agbega lati ọdun mẹrin ti oun ti daa silẹ.


Ènìyàn márùn-ún pàdánù ẹ̀mí wọn níbi ayẹyẹ ọdún tuntun ní Oyo

Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Oyo ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé àwọn ènìyàn márùn-ún kan ti pàdánù ẹ̀mí wọn ní ìjọba ìbílẹ̀ Afijio lọ́jọ́ ọdún tuntun. Agbẹnusọ ọlọ́pàá Oyo, Adewale Osifeso nínú àtẹ̀jáde kan ní lásìkò tí àwọn ẹgbẹ́ kan ń ṣe ayẹyẹ ọdún tuntun ní ìlú Akinmorin, ìjọba ìbílẹ̀ Afijio ni ìṣẹ̀lẹ̀ aburú náà wáyé. Osifeso ṣàlàyé pé àwọn ẹgbẹ́ kan ló ń ayẹyẹ ọdún tuntun kí wàhálà tó bẹ́ sílẹ̀ láàárín wọn nígbà tí ọ̀kan nínú wọn ṣàdédé wa mọ́tò ní ìwàkuwà wọ ibi ayẹyẹ náà. Ó fi kun pé óṣojúmikòró tó wà níbi ayẹyẹ sọ wí pé ọkùnrin kan tó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tí wọ́n ń ṣayẹyẹ ni àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ báwí fún bí ó ṣe wa ọkọ̀ wọ inú ibi tí ayẹyẹ ọ̀hún ti ń wáyé. Ó ní bí àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ ṣe bawí kò tẹ́ ẹni lọ́rùn tó sì fa awuyewuye láàárín wọn. “Àwọn àgbàlagbà tó wà níbẹ̀ báwọn dási tí wọ́n sì báwọn parí ọ̀rọ̀ náà ṣùgbọ́n ọkùnrin tó wa ọkọ̀ náà kò dùn sí bí wọ́n ṣe bawí.” “Ìdí nìyí tó fi wọ inú ọkọ̀ rẹ̀ padà tó sì ní òun máa ta ẹ̀jẹ̀ sílẹ̀, ohun tí a rí ni pé ó fi ọkọ̀ rẹ̀ gba àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ àti àwọn ènìyàn míì tí iye wọn ń lọ bíi mẹ́wàá níbi tí wọ́n ti ń jọ lọ́wọ́.” Ìròyìn nígbà tí ọkùnrin náà ṣe ìjàmbá yìí tan ló bọ́lẹ̀ nínú ọkọ̀ tó sì na pápá bora.


Ó fi kun pé óṣojúmikòró tó wà níbi ayẹyẹ sọ wí pé ọkùnrin kan tó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tí wọ́n ń ṣayẹyẹ ni àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ báwí fún bí ó ṣe wa ọkọ̀ wọ inú ibi tí ayẹyẹ ọ̀hún ti ń wáyé. Ó ní bí àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ ṣe bawí kò tẹ́ ẹni lọ́rùn tó sì fa awuyewuye láàárín wọn. “Àwọn àgbàlagbà tó wà níbẹ̀ báwọn dási tí wọ́n sì báwọn parí ọ̀rọ̀ náà ṣùgbọ́n ọkùnrin tó wa ọkọ̀ náà kò dùn sí bí wọ́n ṣe bawí.” “Ìdí nìyí tó fi wọ inú ọkọ̀ rẹ̀ padà tó sì ní òun máa ta ẹ̀jẹ̀ sílẹ̀, ohun tí a rí ni pé ó fi ọkọ̀ rẹ̀ gba àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ àti àwọn ènìyàn míì tí iye wọn ń lọ bíi mẹ́wàá níbi tí wọ́n ti ń jọ lọ́wọ́.” Ìròyìn nígbà tí ọkùnrin náà ṣe ìjàmbá yìí tan ló bọ́lẹ̀ nínú ọkọ̀ tó sì na pápá bora. Àmọ́ ènìyàn mẹ́ta nínú àwọn ọ̀rẹ́ ọkùnrin náà tó wà nínú mọ́tò lásìkò tí ìjàmbá náà wáyé ti wà ní àgọ́ ọlọ́pàá. Osifeso ní ìwádìí ṣì ń tẹ̀síwájú àti pé ní kété tí àwọn bá ti ní àfikún ìròyìn lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà ni àwọn máa fi ìròyìn síta.


Àmọ́ ènìyàn mẹ́ta nínú àwọn ọ̀rẹ́ ọkùnrin náà tó wà nínú mọ́tò lásìkò tí ìjàmbá náà wáyé ti wà ní àgọ́ ọlọ́pàá. Osifeso ní ìwádìí ṣì ń tẹ̀síwájú àti pé ní kété tí àwọn bá ti ní àfikún ìròyìn lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà ni àwọn máa fi ìròyìn síta.


Ọwọ́ ọlọ́pàá tẹ afurasí obìnrin ajínigbé àtàwọn míì lẹ́yìn tí wọ́n gba #6m gẹ́gẹ́ bí owó ìtúsílẹ̀

Arábìnrin kan ẹni ọdún mẹ́tàdínlógún, Mariam Ayila ti wà ní àhámọ́ ọlọ́pàá fẹ́sùn wí pé ó jí ọmọ ọdún mẹ́tàlá, Sofiat Yusau gbé. Àtẹ̀jáde kan tí agbẹnusọ ọlọ́pàá Ogun, Abimbola Oyeyemi fi léde ní ọjọ́rú, ọjọ́ kọkànlélógún, oṣù kejìlá ọdún 2022 ló ti fìdí ìṣẹ̀lẹ̀ náà múlẹ̀. Oyeyemi ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun, ogúnjọ́ oṣù Kejìlá ni ọwọ́ tẹ ọmọbìnrin náà lẹ́yìn tí Ismail Yusau tó jẹ́ bàbá Sofiat tí Mariam jígbé lọ fi ẹjọ́ sùn ní àgọ́ ọlọ́pàá tó wà ní Agbara, ìpínlẹ̀ Ogun. Agbẹnusọ ọlọ́pàá ṣàlàyé pé Ismail ní òun rán ọmọ òun, Sofiat lọ sí ọjà Agbara láti lọ ra nǹkan wá fún òun ní nǹkan bí i aago mọ́kànlá òwúrọ̀. Ó ní kò pẹ́ ni Ismail gba ìpè láti ọ̀dọ̀ ẹnìkan wí pé àwọn ti jí ọmọ rẹ̀ gbé àti pé tí kò bá san ẹgbẹ̀rún lọ́nà àádọ́ta lé ní igba náírà fún àwọn kò ní rí ọmọ náà mọ́ láyé. Oyeyemi fi kun pé bí ọ̀gá ọlọ́pàá Agbara ṣe gbọ́ ìṣẹ̀lẹ̀ náà ló da àwọn ọlọ́pàá sí ìgboro láti ṣe àwárí ọmọ náà kí wọ́n sì fojú àwọn ajínigbé tó bá wà nídìí ìjínigbé náà winá òfin.


Agbẹnusọ ọlọ́pàá ṣàlàyé pé Ismail ní òun rán ọmọ òun, Sofiat lọ sí ọjà Agbara láti lọ ra nǹkan wá fún òun ní nǹkan bí i aago mọ́kànlá òwúrọ̀. Ó ní kò pẹ́ ni Ismail gba ìpè láti ọ̀dọ̀ ẹnìkan wí pé àwọn ti jí ọmọ rẹ̀ gbé àti pé tí kò bá san ẹgbẹ̀rún lọ́nà àádọ́ta lé ní igba náírà fún àwọn kò ní rí ọmọ náà mọ́ láyé. Oyeyemi fi kun pé bí ọ̀gá ọlọ́pàá Agbara ṣe gbọ́ ìṣẹ̀lẹ̀ náà ló da àwọn ọlọ́pàá sí ìgboro láti ṣe àwárí ọmọ náà kí wọ́n sì fojú àwọn ajínigbé tó bá wà nídìí ìjínigbé náà winá òfin. Ó tẹ̀síwájú pé ìwádìí àwọn ọlọ́pàá ló ṣe okùnfà bí wọ́n ṣe ṣàwárí afurasí náà ní agbègbè Atan Ota ní ìpínlẹ̀ Ogun bákan náà tí wọ́n sì rí ọmọ náà gbà kalẹ̀ láì fi ara pa. “Ìwádìí wa tún ṣe àfihàn pé afurasí yìí ti ṣaájú jí ọmọbìnrin kan gbé ní agbègbè Itele Ota ní ọjọ́ Kọkàndínlógún oṣù Kejìlá ọdún 2022 bákan náà.” “Àwọn ẹbí ọmọ náà ní láti san owó fún Mariam kí wọ́n tó rí ọmọ wọn gbà padà lọ́wọ́ rẹ̀.” Oyeyemi ní Kọmíṣọ́nà ọlọ́pàá Ogun, Lanre Bankole ti ní kí ẹ̀ka tó ń ṣe ìwádìí ìjínigbé ní ẹ̀ka ìwà ọ̀daràn ní ìpínlẹ̀ náà ṣèwádìí ìṣẹ̀lẹ̀ ọ̀hún. Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Kwara ti fi ṣìkún òfin gbé àwọn afurasí ajínigbé mẹ́ta èyí tó ń yọ àwọn agbègbè kan ní ìpínlẹ̀ Ekiti, Kogi àti Kwara lẹ́nu. Kọmíṣọ́nà ọlọ́pàá Kwara, Paul Odama nígbà tó ń fojú àwọn afurasí náà hàn ní ọjọ́ Kọkànlélógún, oṣù Kejìlá, ọdún 2022 ṣàlàyé pé ní ìlú Oro-Ago ní ìjọba ìbílẹ̀ Ifelodun ní àwọn ti nawọ́ gán àwọn afurasí náà.


Ó tẹ̀síwájú pé ìwádìí àwọn ọlọ́pàá ló ṣe okùnfà bí wọ́n ṣe ṣàwárí afurasí náà ní agbègbè Atan Ota ní ìpínlẹ̀ Ogun bákan náà tí wọ́n sì rí ọmọ náà gbà kalẹ̀ láì fi ara pa. “Ìwádìí wa tún ṣe àfihàn pé afurasí yìí ti ṣaájú jí ọmọbìnrin kan gbé ní agbègbè Itele Ota ní ọjọ́ Kọkàndínlógún oṣù Kejìlá ọdún 2022 bákan náà.” “Àwọn ẹbí ọmọ náà ní láti san owó fún Mariam kí wọ́n tó rí ọmọ wọn gbà padà lọ́wọ́ rẹ̀.” Oyeyemi ní Kọmíṣọ́nà ọlọ́pàá Ogun, Lanre Bankole ti ní kí ẹ̀ka tó ń ṣe ìwádìí ìjínigbé ní ẹ̀ka ìwà ọ̀daràn ní ìpínlẹ̀ náà ṣèwádìí ìṣẹ̀lẹ̀ ọ̀hún. Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Kwara ti fi ṣìkún òfin gbé àwọn afurasí ajínigbé mẹ́ta èyí tó ń yọ àwọn agbègbè kan ní ìpínlẹ̀ Ekiti, Kogi àti Kwara lẹ́nu. Kọmíṣọ́nà ọlọ́pàá Kwara, Paul Odama nígbà tó ń fojú àwọn afurasí náà hàn ní ọjọ́ Kọkànlélógún, oṣù Kejìlá, ọdún 2022 ṣàlàyé pé ní ìlú Oro-Ago ní ìjọba ìbílẹ̀ Ifelodun ní àwọn ti nawọ́ gán àwọn afurasí náà. Odama ní ọjọ́ Kọkànlá, oṣù Kọkànlá, ọdún 2022 ni àwọn ènìyàn méjì kan, Shina Luke Abiodun àti ẹnìkan kó sọ́wọ́ àwọn ajínigbé ní agbègbè Eruku ní ìjọba ìbílẹ̀ Ekiti nígbà tí wọ́n ń bọ̀ láti Egbe ní ìpínlẹ̀ Kogi. Ó ní àwọn ajínigbé náà dáná ìbọn yá àwọn ènìyàn yìí ṣùgbọ́n orí kó wọn yọ tó sì jẹ́ wí pé wọ́n farapa lásán ni tí wọ́n sì fi ẹsẹ̀ fẹ. Ó fi kun pé nígbà tí àwọn ènìyàn náà sá dé ibi tí àwọn ọlọ́pàá wà ní àwọn lọ sí ibi tí ìkọlù náà ti wáyé tí wọ́n sì rí fóònù Tecno kan nílẹ̀.


Odama ní ọjọ́ Kọkànlá, oṣù Kọkànlá, ọdún 2022 ni àwọn ènìyàn méjì kan, Shina Luke Abiodun àti ẹnìkan kó sọ́wọ́ àwọn ajínigbé ní agbègbè Eruku ní ìjọba ìbílẹ̀ Ekiti nígbà tí wọ́n ń bọ̀ láti Egbe ní ìpínlẹ̀ Kogi. Ó ní àwọn ajínigbé náà dáná ìbọn yá àwọn ènìyàn yìí ṣùgbọ́n orí kó wọn yọ tó sì jẹ́ wí pé wọ́n farapa lásán ni tí wọ́n sì fi ẹsẹ̀ fẹ. Ó fi kun pé nígbà tí àwọn ènìyàn náà sá dé ibi tí àwọn ọlọ́pàá wà ní àwọn lọ sí ibi tí ìkọlù náà ti wáyé tí wọ́n sì rí fóònù Tecno kan nílẹ̀. “Fóònù yìí ni àwọn ọlọ́pàá lò láti fi ṣèwádìí ohun tó ṣẹlẹ̀ tí wọ́n sì ṣe àwárí rẹ̀ pé Oro-Ago ni àwọn ajínigbé náà wà.” “Nígbà tí à ń ṣe ìwádìí ni awọn afurasí náà jẹ́wọ́ wípé àwọn ni àwọn ti ń da agbègbè náà láàmú.” “Ìwádìí tún fi hàn pé àwọn ni wọ́n jí bàbá àti ọmọ kan gbé tí wọ́n sì gba mílíọ̀nù mẹ́fà kí wọ́n tó túwọn sílẹ̀.” Odama ṣàlàyé pé àwọn afurasí náà jẹ́wọ́ wí pé àwọn ni àwọn pa òṣìṣẹ́ NSCDC kan, Segun Ayegbulu  tó ń ṣiṣẹ́ ní ẹ̀ka ìpínlẹ̀ Ekiti. Ó fi kun pé lára àwọn nǹkan tí àwọn rígbá lọ́wọ́ wọn ni ìbọn méjì àti fóònù méjì. Bákan náà ló ni iṣẹ́ ń lọ lọ́wọ́ láti nawọ́ gán àwọn ènìyàn yòókù tí wọ́n jọ ń ṣe iṣẹ́ ibi wọn.


“Fóònù yìí ni àwọn ọlọ́pàá lò láti fi ṣèwádìí ohun tó ṣẹlẹ̀ tí wọ́n sì ṣe àwárí rẹ̀ pé Oro-Ago ni àwọn ajínigbé náà wà.” “Nígbà tí à ń ṣe ìwádìí ni awọn afurasí náà jẹ́wọ́ wípé àwọn ni àwọn ti ń da agbègbè náà láàmú.” “Ìwádìí tún fi hàn pé àwọn ni wọ́n jí bàbá àti ọmọ kan gbé tí wọ́n sì gba mílíọ̀nù mẹ́fà kí wọ́n tó túwọn sílẹ̀.” Odama ṣàlàyé pé àwọn afurasí náà jẹ́wọ́ wí pé àwọn ni àwọn pa òṣìṣẹ́ NSCDC kan, Segun Ayegbulu  tó ń ṣiṣẹ́ ní ẹ̀ka ìpínlẹ̀ Ekiti. Ó fi kun pé lára àwọn nǹkan tí àwọn rígbá lọ́wọ́ wọn ni ìbọn méjì àti fóònù méjì. Bákan náà ló ni iṣẹ́ ń lọ lọ́wọ́ láti nawọ́ gán àwọn ènìyàn yòókù tí wọ́n jọ ń ṣe iṣẹ́ ibi wọn. Yàtọ̀ sí àwọn wọ́nyí, ọwọ́ ṣìnkú òfin ti tẹ àwọn afurasí ajínigbé méjì mìíràn ní agbègbè Oke-Ode, ìjọba Ifolodun ìpínlẹ̀ Kwara. Paul Odama sọ fún àwọn akọ̀ròyìn pé ní ọjọ́ Kejìlá, oṣù Kejìlá ni ìròyìn kan àwọn lára wí pé àwọn ajínigbé jí ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀dógún kan gbné ní òpópónà Share sí Oke-Ode. Ó ní ìwádìí àwọn fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé Garuba Abubakar tí ọ̀pọ̀ mọ̀ sí Elero ti ìlú Lokongoma àti Abubakar Adam ló wà nídìí ìjínigbé ọ̀hún.


Yàtọ̀ sí àwọn wọ́nyí, ọwọ́ ṣìnkú òfin ti tẹ àwọn afurasí ajínigbé méjì mìíràn ní agbègbè Oke-Ode, ìjọba Ifolodun ìpínlẹ̀ Kwara. Paul Odama sọ fún àwọn akọ̀ròyìn pé ní ọjọ́ Kejìlá, oṣù Kejìlá ni ìròyìn kan àwọn lára wí pé àwọn ajínigbé jí ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀dógún kan gbné ní òpópónà Share sí Oke-Ode. Ó ní ìwádìí àwọn fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé Garuba Abubakar tí ọ̀pọ̀ mọ̀ sí Elero ti ìlú Lokongoma àti Abubakar Adam ló wà nídìí ìjínigbé ọ̀hún. Ó ṣàlàyé pé àwọn afurasí náà jẹ́wọ́ ọ̀gá àwọn tó gbà ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹ̀ẹ́dẹ̀gbẹ̀ta náírà owó ìtúsílẹ̀ lọ́wọ́ ẹbí àwọn ọmọ tí àwọn jí gbé náà ti na pápá bora. Bákan náà ní wọ́n ní ni  ìbọn tí àwọn máa ń lo láti fi ṣọṣẹ́ ọwọ́ rẹ̀. Kọmíṣọ́nà ọlọ́pàá wá sọ àrídájú rẹ̀ pé gbogbo ìgbìyànjú ni àwọn ń sà láti ri dájú pé àwọn nawọ́ gán ọkùnrin náà.


Ó ṣàlàyé pé àwọn afurasí náà jẹ́wọ́ ọ̀gá àwọn tó gbà ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹ̀ẹ́dẹ̀gbẹ̀ta náírà owó ìtúsílẹ̀ lọ́wọ́ ẹbí àwọn ọmọ tí àwọn jí gbé náà ti na pápá bora. Bákan náà ní wọ́n ní ni  ìbọn tí àwọn máa ń lo láti fi ṣọṣẹ́ ọwọ́ rẹ̀. Kọmíṣọ́nà ọlọ́pàá wá sọ àrídájú rẹ̀ pé gbogbo ìgbìyànjú ni àwọn ń sà láti ri dájú pé àwọn nawọ́ gán ọkùnrin náà. Odama wá ṣe ìkìlọ̀ fún àwọn ọ̀daràn láti pọ̀ sókè rajà nítorí kò sí ààyè fún àwọn oníṣẹ́ ibi ní ìpínlẹ̀ Kwara.


Odama wá ṣe ìkìlọ̀ fún àwọn ọ̀daràn láti pọ̀ sókè rajà nítorí kò sí ààyè fún àwọn oníṣẹ́ ibi ní ìpínlẹ̀ Kwara.


Ìṣòro ló sún mi débi pé mo ń f'ẹ̀jẹ̀ wẹ̀ - Afurasí

weGaniyu Shina, ọkunrin ẹni ọdun mokandinlaadota ni o ti wa ni akata awọn ọlọọpa bayii, wọn mu u nigba ti o n fi ẹjẹ wẹ ni odo kan ni agbegbe Kotopo, Abeokuta, nijoba ibilẹ Odeda nipinlẹ Ogun. eGẹgẹ bi atẹjade ti ile iṣe ọlọpa fi lede Arakunrin naa to n gb ni opopona kẹrin, Oguji Street, Obantoko ni ilu Abeokuta, ni wọn mu lẹyin ti awọn ara adugbo kan rii ni eti odo, ti wọn si fi to awọn ọlọpaa leti. Wọn ni o gbe ọkọ ayọkẹlẹ rẹ  Nissan silẹ ̀, ti wọn si ri akerengbe kan to kun fun ohun ti wọn pe ni ẹjẹ ati kainkain ibilẹ ti o si bẹrẹ si ni wẹ ni kete to de eti odo naa. Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi ninu atẹjade to fi lede ṣalaye pe ọkunrin naa  gbiyanju lati sa nigbati ti o rii wipe awọn eniyan n wo oun ki awọn ara adugbo naa to mu u ti wọn si fa a le ile-iṣẹ ọlọpaa lọwọ. Nigbati wọn n fọrọ wa a  lẹnu wo,  afurasi naa sọ pe iṣoro lo sun oun de idi ki oun fi ẹjẹ wẹ, Ganiyu ni ẹjẹ maalu ni o wa lọwọ oun kii se ẹjẹ eniyan. Komisana ọlọpaa ti ipinlẹ Ogun, Lanre Bankole, ti paṣẹ pe ki wọn mu ẹjẹ to ku lo fun ayẹwo , lati mo boya ẹjẹ ẹniyan ni tabi ti ẹranko.


Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi ninu atẹjade to fi lede ṣalaye pe ọkunrin naa  gbiyanju lati sa nigbati ti o rii wipe awọn eniyan n wo oun ki awọn ara adugbo naa to mu u ti wọn si fa a le ile-iṣẹ ọlọpaa lọwọ. Nigbati wọn n fọrọ wa a  lẹnu wo,  afurasi naa sọ pe iṣoro lo sun oun de idi ki oun fi ẹjẹ wẹ, Ganiyu ni ẹjẹ maalu ni o wa lọwọ oun kii se ẹjẹ eniyan. Komisana ọlọpaa ti ipinlẹ Ogun, Lanre Bankole, ti paṣẹ pe ki wọn mu ẹjẹ to ku lo fun ayẹwo , lati mo boya ẹjẹ ẹniyan ni tabi ti ẹranko. Bankole gboriyin fun awọn ara adugbo naa ti o si ṣeleri lati se iwadii afurasi naa doju ami.


Bankole gboriyin fun awọn ara adugbo naa ti o si ṣeleri lati se iwadii afurasi naa doju ami.


Alukoro ọlọ́pàá faraya lórí ọlọ́pàá kan tó ń fa igbó pẹ̀lú àṣọ iṣẹ́

Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria, Olumuyiwa Adejobi ti bu ẹnu atẹ lu aworan ọlọpaa kan to dabi ẹni pe o n fa igbo pẹlu aṣọ ọlọpaa lọrun rẹ. Aworan naa si lo ti gba ori ayelujara kan eyi to n kọ awọn ọmọ Naijiria lominu. Ọmọ Naijiria kan lo fi aworan naa ransẹ si oju opo ayelujara Adejobi lati beere fun irufẹ ijiya to tọ si ọlọpaa to n fa igbo naa. Lẹyin to se iwadi nipa aworan naa tan, Adejobi ni irufẹ iwa bẹẹ ko jẹ itẹwọgba lẹnu iṣẹ ọlọpaa. Alukoro fun ileesẹ ọlọpaa ilẹ wa naa lo fi ọrọ ọhun lede lasiko to n ba awọn araalu sọrọ loju opo Twitter rẹ. Agbẹnusọ ọlọpaa naa ni oun gbagbọ pe ipinlẹ Kwara ni iṣẹlẹ ọhun ti waye, o si ke pe agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ni Kwara lati ṣawari ọlọpaa ọhun jade fun oun.


Lẹyin to se iwadi nipa aworan naa tan, Adejobi ni irufẹ iwa bẹẹ ko jẹ itẹwọgba lẹnu iṣẹ ọlọpaa. Alukoro fun ileesẹ ọlọpaa ilẹ wa naa lo fi ọrọ ọhun lede lasiko to n ba awọn araalu sọrọ loju opo Twitter rẹ. Agbẹnusọ ọlọpaa naa ni oun gbagbọ pe ipinlẹ Kwara ni iṣẹlẹ ọhun ti waye, o si ke pe agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ni Kwara lati ṣawari ọlọpaa ọhun jade fun oun. O ni ohun ti ọlọpaa ọhun ṣe, kan oun gbọngbọn, gẹgẹ bo ṣe kan awọn araalu, ileeṣẹ ọlọpaa Kwara si gbọdọ fi ọlọpaa ọhun ṣọwọ siluu Abuja. Adejobi wa n kọminu pe “Bawo ni ọlọpaa yoo ṣe maa fa igbo lẹnu iṣẹ pẹlu aṣọ iṣẹ lọrun rẹ?” “Mo gbagbọ pe ọlọpaa ipinlẹ Kwara ree.” “Mo fẹ ki agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa Kwara ṣawari ọkunrin yii, ko si fi ṣọwọ si ọọfisi mi ni kankan.” “Mo ti maa n sọ tẹlẹ pe iru iwa bayii ko ni ṣe pẹlu ileesẹ ọlọpaa amọ ohun ti eeyan n fẹ lati ṣe fun ifẹ ara rẹ ni.” “Bawo ni ọlọpaa yoo ṣe maa fa igbo lẹnu isẹ pẹlu aṣọ ọlọpaa lọrun rẹ, heee." Nibayi, ọpọ ọmọ Naijiria lo ti n di ẹbi iwa ika ti ọpọ ọlọpaa n hu ru igbo ati ọti mimu.


O ni ohun ti ọlọpaa ọhun ṣe, kan oun gbọngbọn, gẹgẹ bo ṣe kan awọn araalu, ileeṣẹ ọlọpaa Kwara si gbọdọ fi ọlọpaa ọhun ṣọwọ siluu Abuja. Adejobi wa n kọminu pe “Bawo ni ọlọpaa yoo ṣe maa fa igbo lẹnu iṣẹ pẹlu aṣọ iṣẹ lọrun rẹ?” “Mo gbagbọ pe ọlọpaa ipinlẹ Kwara ree.” “Mo fẹ ki agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa Kwara ṣawari ọkunrin yii, ko si fi ṣọwọ si ọọfisi mi ni kankan.” “Mo ti maa n sọ tẹlẹ pe iru iwa bayii ko ni ṣe pẹlu ileesẹ ọlọpaa amọ ohun ti eeyan n fẹ lati ṣe fun ifẹ ara rẹ ni.” “Bawo ni ọlọpaa yoo ṣe maa fa igbo lẹnu isẹ pẹlu aṣọ ọlọpaa lọrun rẹ, heee." Nibayi, ọpọ ọmọ Naijiria lo ti n di ẹbi iwa ika ti ọpọ ọlọpaa n hu ru igbo ati ọti mimu. Bẹẹ ba gbegbe, ọjọ Keje osu Kejila ọdun 2022 ni osisẹ ọlọpa kan yin ibọn lu ọkunrin kan ni agbegbe Ajah nilu Eko. Ọsẹ meji lẹyin igba naa si tun ni osisẹ ọlọpaa miran yinbọn lu agbẹjọro kan lọjọ ọdun keresimesi ni Ajah bakan naa. Ara awọn iwa ipaniyan ọlọpaa laibikita yii si lo sokunfa iwọde Endsars to waye lọdun 2020 lati tako iwa ika awọn ọlọpa Naijiria.


Bẹẹ ba gbegbe, ọjọ Keje osu Kejila ọdun 2022 ni osisẹ ọlọpa kan yin ibọn lu ọkunrin kan ni agbegbe Ajah nilu Eko. Ọsẹ meji lẹyin igba naa si tun ni osisẹ ọlọpaa miran yinbọn lu agbẹjọro kan lọjọ ọdun keresimesi ni Ajah bakan naa. Ara awọn iwa ipaniyan ọlọpaa laibikita yii si lo sokunfa iwọde Endsars to waye lọdun 2020 lati tako iwa ika awọn ọlọpa Naijiria.