Nigba ti wọn tu silẹ ni ita ile ẹjọ, n se lo sọ pe ''Mi o lero pe maa ri iru ọjọ oni'' Ninu iwe akọsilẹ nipa awọn eeyan to ri itusilẹ gba kuro lọgba ẹwọn, akoko ti Kevin Strickland lo nibẹ, lo jẹ igba to pẹ julọ ti eeyan kan lo lẹwọn lai jẹbi. Amọ labẹ ofin Missouri lorilẹede Amẹrika, ko daju pe yoo ri owo gba ma binu kankan gba fun ẹjọ ẹbi ti wọn da fun naa. Ninu akọsilẹ bakan naa, akoko ti Kevin Strickland lo ni itimọle lo tii pẹ julọ lati ọdun 1989 ati pe, ninu akọsilẹ orileede Amẹrika, oun lẹni keje to pẹ julọ lẹwọn lai jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an. Lọjọ Isẹgun ni adajọ sọ pe ki wọn tu Kevin Strickland pada. Ọjọ Kẹẹdọgbọn osu kẹrin ọdun 1978 ni wọn ran Strickland lọ si ẹwọn aadọta ọdun, lẹyin tawọn kan digun jale ni ile kan to wa ni Kansas. Lalẹ ọjọ taa n wi yi, awọn agbebọn mẹrin yinbọn pa eeyan mẹta ninu ile naa: Sherrie Black, ẹni ọdun 22, Larry Ingram, ẹni ọdun 22, ati John Walker, ẹni ọdun 20.


Kevin Strickland: Ẹni ogún ọdún ni mo wọ ẹ̀wọ̀n, wọn tú mi sílẹ̀ lẹ́ni ọdún 62 pé ń kò jẹ̀bí ẹ̀ṣẹ̀ náà

Lọjọ Isẹgun ni adajọ sọ pe ki wọn tu Kevin Strickland pada. Ọjọ Kẹẹdọgbọn osu kẹrin ọdun 1978 ni wọn ran Strickland lọ si ẹwọn aadọta ọdun, lẹyin tawọn kan digun jale ni ile kan to wa ni Kansas. Lalẹ ọjọ taa n wi yi, awọn agbebọn mẹrin yinbọn pa eeyan mẹta ninu ile naa: Sherrie Black, ẹni ọdun 22, Larry Ingram, ẹni ọdun 22, ati John Walker, ẹni ọdun 20. Eeyan kẹrin to moribọ, Cynthia Douglas ẹni ogun ọdun dibọn bi igba pe o ti ku. Ọrẹkunrin ẹgbọn Cynthia lo sọ fawọn ọlọ́paa pe oun fura si arakunrin Strickland. Ohun naa lo tun fokun mọ Cynthia lati naka si Strickland nigba ti awọn ọlọpaa se afihan awọn afurasi.


Eeyan kẹrin to moribọ, Cynthia Douglas ẹni ogun ọdun dibọn bi igba pe o ti ku. Ọrẹkunrin ẹgbọn Cynthia lo sọ fawọn ọlọ́paa pe oun fura si arakunrin Strickland. Ohun naa lo tun fokun mọ Cynthia lati naka si Strickland nigba ti awọn ọlọpaa se afihan awọn afurasi. Arakunrin Strickland sọ fun awọn ọlọpaa pe ile loun wa nigba ti isẹlẹ yi waye. Ko si ẹri kankan to fi han pe o kopa ninu iyinbọn paniyan yii . Ọdun 1979 ni igbẹjọ rẹ alakọkọ pari, ti wọn ko si ribi fidi rẹ mulẹ pe o jẹbi.


Arakunrin Strickland sọ fun awọn ọlọpaa pe ile loun wa nigba ti isẹlẹ yi waye. Ko si ẹri kankan to fi han pe o kopa ninu iyinbọn paniyan yii . Ọdun 1979 ni igbẹjọ rẹ alakọkọ pari, ti wọn ko si ribi fidi rẹ mulẹ pe o jẹbi. Igbẹjọ keji to sẹ pe awọn eeyan alawọ funfun nikan lo gbẹjọ rẹ sọ pe o jẹbi ẹsun ipaniyan. Lẹyin ọdun meloo kan arabinrin Douglas to naka si pe o kopa ninu ipaniyan naa pada sọ́ pe ọrọ ko ri bẹẹ mọ. ''Ninu iwe to kọ si ajọ Midwest Innocence Project, o ni ''nnkan ko ye mi daadaa nigba naa sugbọn mo ti nimọ si bayii, maa si fẹ se iranwọ fun arakunrin yii lọnakọna'' O se ni laanu pe arabinrin Douglas jade laye ko to le jẹri nile ẹjọ lati yi ọrọ rẹ pada sugbọn iya rẹ ati ọmọ rẹ jẹri niwaju adajọ pe alaisẹ lẹni to jẹri pe o seku paniyan.


Igbẹjọ keji to sẹ pe awọn eeyan alawọ funfun nikan lo gbẹjọ rẹ sọ pe o jẹbi ẹsun ipaniyan. Lẹyin ọdun meloo kan arabinrin Douglas to naka si pe o kopa ninu ipaniyan naa pada sọ́ pe ọrọ ko ri bẹẹ mọ. ''Ninu iwe to kọ si ajọ Midwest Innocence Project, o ni ''nnkan ko ye mi daadaa nigba naa sugbọn mo ti nimọ si bayii, maa si fẹ se iranwọ fun arakunrin yii lọnakọna'' O se ni laanu pe arabinrin Douglas jade laye ko to le jẹri nile ẹjọ lati yi ọrọ rẹ pada sugbọn iya rẹ ati ọmọ rẹ jẹri niwaju adajọ pe alaisẹ lẹni to jẹri pe o seku paniyan. Losu kọkanla ọdun to kọja ni wọn se agbeyẹwo idajọ rẹ. Labẹ ofin tuntun kan to wa ni Missouri, wọn kọwe si adajọ lati tu Strickland silẹ, ki wọn si sọ pe ko mọ si ẹsun ti wọn fi kan an. Adajọ James Welsh to gbe idajọ kalẹ lọjọ Isẹgun sọ pe ''ile ẹjọ ko ni igbagbọ ninu idajọ to ran Strikland lẹwọn tori naa o di dandan ki wọn wọgile'' Arabinrin Rojo Bushnell ti ajọ Midwest Innocence Project sọ pe, ilana yii fi han ''o lagbara gan lati se atunse asise labẹ ofin.


Losu kọkanla ọdun to kọja ni wọn se agbeyẹwo idajọ rẹ. Labẹ ofin tuntun kan to wa ni Missouri, wọn kọwe si adajọ lati tu Strickland silẹ, ki wọn si sọ pe ko mọ si ẹsun ti wọn fi kan an. Adajọ James Welsh to gbe idajọ kalẹ lọjọ Isẹgun sọ pe ''ile ẹjọ ko ni igbagbọ ninu idajọ to ran Strikland lẹwọn tori naa o di dandan ki wọn wọgile'' Arabinrin Rojo Bushnell ti ajọ Midwest Innocence Project sọ pe, ilana yii fi han ''o lagbara gan lati se atunse asise labẹ ofin. Agbẹjoro ijọba gba lootọ pe arakunrin Strickland ko jẹbi sugbọn ọpọ osu ni wọn lo, ki wọn to tu silẹ. Ko yẹ ko le to bayi'' Awọn agbẹjọro lati ẹka Midwest Innocence Project ti wọn gba ọrọ rẹ ro sọ fun BBC pe, n  se ni inu awọn dun kọja aala nigba tawọn gbọ iroyin yii. Adari eto idajọ Midwest Innocent Project Tricia Rojo Bushnell sọ ninu atẹjade pe ''A ni igbagbọ pe eyikeyi adajọ to ba ri ẹri ta gbe wa, yoo sọ pe arakunrin Strickland ko jẹbi, nkan to si sẹlẹ naa ree'' O tẹsiwaju pe ''ko si nkankan to le da ọdun mejilelogoji to ti lo lọgba ẹwọn pada ati pe ni ipinlẹ to ti sẹwọn yii, wọn ko ni san owo gba ma binu kankan fun.


Agbẹjoro ijọba gba lootọ pe arakunrin Strickland ko jẹbi sugbọn ọpọ osu ni wọn lo, ki wọn to tu silẹ. Ko yẹ ko le to bayi'' Awọn agbẹjọro lati ẹka Midwest Innocence Project ti wọn gba ọrọ rẹ ro sọ fun BBC pe, n  se ni inu awọn dun kọja aala nigba tawọn gbọ iroyin yii. Adari eto idajọ Midwest Innocent Project Tricia Rojo Bushnell sọ ninu atẹjade pe ''A ni igbagbọ pe eyikeyi adajọ to ba ri ẹri ta gbe wa, yoo sọ pe arakunrin Strickland ko jẹbi, nkan to si sẹlẹ naa ree'' O tẹsiwaju pe ''ko si nkankan to le da ọdun mejilelogoji to ti lo lọgba ẹwọn pada ati pe ni ipinlẹ to ti sẹwọn yii, wọn ko ni san owo gba ma binu kankan fun. Eleyi kii se idajọ ododo'' Gẹgẹ bi ajọ yii ti sọ, ipinlẹ Missouri kii san owo gba ma binu fawọn ti wọn ran lẹwọn lalai jẹbi ayafi ti DNA ba fi han pe wọn ko jẹbi. Koda ki awọn eeyan jẹ́ri pe wọn ko jẹbi, wọn o ni san owo gba ma binu fun wọn.


Eleyi kii se idajọ ododo'' Gẹgẹ bi ajọ yii ti sọ, ipinlẹ Missouri kii san owo gba ma binu fawọn ti wọn ran lẹwọn lalai jẹbi ayafi ti DNA ba fi han pe wọn ko jẹbi. Koda ki awọn eeyan jẹ́ri pe wọn ko jẹbi, wọn o ni san owo gba ma binu fun wọn.


EFCC ṣàlàyé lórí ohun tí wọ́n wá lọ sí ilé Dorothy

Ajọ to n gbogun ti iwa jegudujera lorileede Naijiria EFCC ti sọ pe lootọ l'awọn lọ si ile gbajumọ ori ayelujara Dorothy Bachor. Dorothy Bachor jẹ gbajumọ ori ayelujara ti o fi gba kan kopa ninu idije ile ẹlẹgbọn Big Brother Naija. Wọn fidi ọrọ yi mulẹ loju opo Facebook wọn ni idahun si iroyin to gbode pe wọn ja wọ inu ile rẹ lowurọ kutu ọjọ Kẹtalelogun oṣu yi. Wọn fidi ọrọ yi mulẹ loju opo Facebook wọn ni idahun si iroyin to gbode pe wọn ja wọ inu ile rẹ lowurọ kutu ọjọ Kẹtalelogun oṣu yi. Atẹjade ti ajọ naa fi sita sọ pe iwadii awọn fi han pe awọn ọmọ yahoo yahoo  lo wa nibi ile alakọpọ ti Dorothy n gbe ladugbo Lekki ati pe awọn ri mẹsan mu ninu wọn lasiko tawọn lọ sibẹ. ''Ile igbe arabinrin Bachor wa lara awọn ile ti a lọ.A kan ilẹkun nibẹ ti a si ṣalaye pe lati EFCC la ti wa.


Wọn fidi ọrọ yi mulẹ loju opo Facebook wọn ni idahun si iroyin to gbode pe wọn ja wọ inu ile rẹ lowurọ kutu ọjọ Kẹtalelogun oṣu yi. Atẹjade ti ajọ naa fi sita sọ pe iwadii awọn fi han pe awọn ọmọ yahoo yahoo  lo wa nibi ile alakọpọ ti Dorothy n gbe ladugbo Lekki ati pe awọn ri mẹsan mu ninu wọn lasiko tawọn lọ sibẹ. ''Ile igbe arabinrin Bachor wa lara awọn ile ti a lọ.A kan ilẹkun nibẹ ti a si ṣalaye pe lati EFCC la ti wa. Lẹyin ti aburo rẹ obinrin ko jẹ ka wọle la ba fipa ja lẹkun ki wọn ma ba ko ẹri pamọ''EFCC ṣalaye pe bi eeyan ko ba jẹ fufu ara ko ni fu nitori naa ko yẹ ki ẹnikẹni di awọn agbofinro lọwọ lati se iṣẹ wọn. Ninu alaye ajọ naa, wọn ni ko si ootọ kankan ninu iroyin to gba igboro pe arabinrin Bachor jade ni ihoho sawọn. Ajọ naa ni lasiko tawọn lọ, arabinrin Dorothy ko si ninu ile naa ati pe iroyin ẹlẹjẹ wọn yi lawọn gbajumọ ori ayeluja bi tiẹ maa n gbe kaakiri nipa awọn.


Lẹyin ti aburo rẹ obinrin ko jẹ ka wọle la ba fipa ja lẹkun ki wọn ma ba ko ẹri pamọ''EFCC ṣalaye pe bi eeyan ko ba jẹ fufu ara ko ni fu nitori naa ko yẹ ki ẹnikẹni di awọn agbofinro lọwọ lati se iṣẹ wọn. Ninu alaye ajọ naa, wọn ni ko si ootọ kankan ninu iroyin to gba igboro pe arabinrin Bachor jade ni ihoho sawọn. Ajọ naa ni lasiko tawọn lọ, arabinrin Dorothy ko si ninu ile naa ati pe iroyin ẹlẹjẹ wọn yi lawọn gbajumọ ori ayeluja bi tiẹ maa n gbe kaakiri nipa awọn. EFCC wa tẹnumọ pe eeyan mẹsan lawọn mu ni ile Dorothy tawọn fura si pe wọn ṣiṣẹ yahoo yahoo nibi ile alakọpọ ti Dorothy n gbe. Saaju ni Dorothy fun ara rẹ ti bọ soju opo INSTAGRAM rẹ to si ni awọn oṣiṣẹ EFFC le eeyan kan wọ ile igbe ti oun wa ni nkan bi ago mẹrin owurọ kutu. Ninu ọrọ rẹ, o ni iṣẹlẹ yi ko iporuru ọkan ba ohun ati mama oun debi pe aya awọn bẹrẹ si ni ja.


EFCC wa tẹnumọ pe eeyan mẹsan lawọn mu ni ile Dorothy tawọn fura si pe wọn ṣiṣẹ yahoo yahoo nibi ile alakọpọ ti Dorothy n gbe. Saaju ni Dorothy fun ara rẹ ti bọ soju opo INSTAGRAM rẹ to si ni awọn oṣiṣẹ EFFC le eeyan kan wọ ile igbe ti oun wa ni nkan bi ago mẹrin owurọ kutu. Ninu ọrọ rẹ, o ni iṣẹlẹ yi ko iporuru ọkan ba ohun ati mama oun debi pe aya awọn bẹrẹ si ni ja.


Remi Tinubu: Èmi kò pe Arinola Oloko ní 'Thug' o, ìbéèrè ni mó bèèrè lọ́wọ́ ẹ- Remi Tinubu

Arabinrin Remi Tinubu to jẹ aya oloye ẹgbẹ oṣelu APC, Asiwaju Bola Tinubu lo ti sọrọ soke nipa iṣẹlẹ to ṣẹlẹ laarin oun ati Arabinrin Arinola Oloko. Saaju ni won ti fi iroyin jade pe Remi Tinubu pe obinrin naa ni 'Thug'ninu fọnran fidio to jade naa. Remi Tinubu to jẹ ẹni ọdun mọkandinlaadọta naa salaye pe: Ariwo ni mo gbọ, gẹgẹ bi ẹni ti ọrọ naa kan, mo sọ fun wọn pe ki wọn fi tọwọtọwọ se gbogbo eto naa nitori pe orukọ mi lo wa nibẹ gẹgẹ bii alaga. O ni: 'Ọpọlọpọ iṣẹ ti mo ti ṣe sẹyin ni mo ti ri iranlọwọ obinrin gba lori wọn. bẹẹ mo maa n bọwọ pupọ fun obinrin  nitori pe abo ni emi naa. Remi Tinubu ni pe: Mi o si lara awọn agbatẹru eto iforukọsilẹ nibẹ rara, mo kan ba wọn da sii ni bi mo ṣe gbọ ariwo pe ki a yanju rẹ jẹjẹ.


O ni: 'Ọpọlọpọ iṣẹ ti mo ti ṣe sẹyin ni mo ti ri iranlọwọ obinrin gba lori wọn. bẹẹ mo maa n bọwọ pupọ fun obinrin  nitori pe abo ni emi naa. Remi Tinubu ni pe: Mi o si lara awọn agbatẹru eto iforukọsilẹ nibẹ rara, mo kan ba wọn da sii ni bi mo ṣe gbọ ariwo pe ki a yanju rẹ jẹjẹ. Remi Tinubu ni pe: Idi pataki ti mo dẹ fi da si ọrọ naa ni pe obinrin ni Arinola to n pariwo nibẹ. Mo dẹ beere ibeere lọwọ rẹ pe ṣe 'Thug' ni ẹ ni ti o fi n pariwo, ṣe 'thug' ni mo n ba sọrọ ni? Bẹẹ, o kere si mi lọjọ ori ki lo wa de ti maa fi pee ni 'thug'laiṣe pe mo mọ ọ ri?


Remi Tinubu ni pe: Idi pataki ti mo dẹ fi da si ọrọ naa ni pe obinrin ni Arinola to n pariwo nibẹ. Mo dẹ beere ibeere lọwọ rẹ pe ṣe 'Thug' ni ẹ ni ti o fi n pariwo, ṣe 'thug' ni mo n ba sọrọ ni? Bẹẹ, o kere si mi lọjọ ori ki lo wa de ti maa fi pee ni 'thug'laiṣe pe mo mọ ọ ri? Ibeere lasan ni mo beere o. Wọ́n gbà mi nímọ̀ràn láti dákẹ́ jẹ́ẹ́ lórí ọ̀rọ̀ Sẹ́nétọ̀ Remi Tinubu tó pè mí ní tọ́ọ̀gì - Arinola Oloko Arabinrin Arinola Oloko to ni iriri iṣẹlẹ gbọ́nmi sii omi oto pẹlu iyawo Asiwaju Tinubu to tun jẹ Sẹnetọ Oluremi Tinubu ti sọ nipa awọn imọran to n gba lẹyin iṣẹlẹ eyi ti gbogbo aye ri. Niu ifrọwanilẹnuwo kan to ṣe pẹlu iowe iroyin The Punch Newspaper, Arinola ato jẹ oloṣelu ati onimọ nipa ẹkọ ohun to mu ki oun l fun eto atunyẹwo iwe ofin to waye ni Eko nibi to ti pade Remi Tinubu ni pe oun wa nibi eto idibo ọdun 2019 oun si ri gbogbo nkan to ṣẹlẹ lọna aitọ ni oun ṣe ba awọn akẹgbẹ oun lọ fun ipade itagbangba fun ayẹwo ofin ki awn baa le fi iwe lelẹ lati da si atunyẹwo naa. Nigba ti wọn bi i nipa ohun to ṣẹlẹ gangan laarin rẹ ati Sẹnetọ Remi Tinubu, o ni oun ko fibẹẹ fẹ ki iṣẹlẹ yii bo ọrọ ipenija to n koju orilẹede yii mọlẹ.


Ibeere lasan ni mo beere o. Wọ́n gbà mi nímọ̀ràn láti dákẹ́ jẹ́ẹ́ lórí ọ̀rọ̀ Sẹ́nétọ̀ Remi Tinubu tó pè mí ní tọ́ọ̀gì - Arinola Oloko Arabinrin Arinola Oloko to ni iriri iṣẹlẹ gbọ́nmi sii omi oto pẹlu iyawo Asiwaju Tinubu to tun jẹ Sẹnetọ Oluremi Tinubu ti sọ nipa awọn imọran to n gba lẹyin iṣẹlẹ eyi ti gbogbo aye ri. Niu ifrọwanilẹnuwo kan to ṣe pẹlu iowe iroyin The Punch Newspaper, Arinola ato jẹ oloṣelu ati onimọ nipa ẹkọ ohun to mu ki oun l fun eto atunyẹwo iwe ofin to waye ni Eko nibi to ti pade Remi Tinubu ni pe oun wa nibi eto idibo ọdun 2019 oun si ri gbogbo nkan to ṣẹlẹ lọna aitọ ni oun ṣe ba awọn akẹgbẹ oun lọ fun ipade itagbangba fun ayẹwo ofin ki awn baa le fi iwe lelẹ lati da si atunyẹwo naa. Nigba ti wọn bi i nipa ohun to ṣẹlẹ gangan laarin rẹ ati Sẹnetọ Remi Tinubu, o ni oun ko fibẹẹ fẹ ki iṣẹlẹ yii bo ọrọ ipenija to n koju orilẹede yii mọlẹ. "Iṣoro taa ni ni Naijiria kọja nkan to ṣẹlẹ l'Ọjọru lọ kii sii ṣe ọrọ to kan emi nikan nitorinaa, ẹ jẹ ka fii lẹ ko lọ bẹẹ". "Yiyipo loju kan naa ti su awọn ọmọ Naijiria. "Ìṣẹ́ pọ̀ nilu, ko si aabo, o ti rẹ awọn eeyan wọn si n fẹ awọn oloṣelu ti yoo ṣoju wọn ni to si ṣetan lati sin wọn fun ayipada rere".


"Iṣoro taa ni ni Naijiria kọja nkan to ṣẹlẹ l'Ọjọru lọ kii sii ṣe ọrọ to kan emi nikan nitorinaa, ẹ jẹ ka fii lẹ ko lọ bẹẹ". "Yiyipo loju kan naa ti su awọn ọmọ Naijiria. "Ìṣẹ́ pọ̀ nilu, ko si aabo, o ti rẹ awọn eeyan wọn si n fẹ awọn oloṣelu ti yoo ṣoju wọn ni to si ṣetan lati sin wọn fun ayipada rere". Ìṣòro jíjẹ́ ìyá n dáàgbé ló sọ mí di àtúnbí krístíẹ́nì - Remi Tinubu Fayemi dá ọ̀gá ilé ẹ̀kọ́ gíga Health Tech Ijero dúrò lẹ́nu iṣẹ lẹ́yìn tí akẹ́kọ̀ọ́ 100 déèdé di èrò iléèwòsàn Àwọn ọ̀dọ̀ wa ò kí ń ṣe òkú ní Nàìjíríà, ẹ jẹ́ kí wọ́n wà ní gbogbo ìpele ìpinu - Ooni Arinola ni amọ "ka to gbogbo ilan bo ba ṣe tọ ati bo ṣe yẹ. O ni ẹ o le pe eeyan sibi eto kan kẹẹ ma ṣe eto bi  gbogbo nkan yoo ṣe lọ ni wọọrọwọ. "Bẹẹ ba le da a ṣe, ẹ gbe iṣẹ naa fun awọn alagbaṣe ti yoo ṣe bi ẹ ṣe fẹ tori iṣẹ ti wọn n gba owo fun ni".


Ìṣòro jíjẹ́ ìyá n dáàgbé ló sọ mí di àtúnbí krístíẹ́nì - Remi Tinubu Fayemi dá ọ̀gá ilé ẹ̀kọ́ gíga Health Tech Ijero dúrò lẹ́nu iṣẹ lẹ́yìn tí akẹ́kọ̀ọ́ 100 déèdé di èrò iléèwòsàn Àwọn ọ̀dọ̀ wa ò kí ń ṣe òkú ní Nàìjíríà, ẹ jẹ́ kí wọ́n wà ní gbogbo ìpele ìpinu - Ooni Arinola ni amọ "ka to gbogbo ilan bo ba ṣe tọ ati bo ṣe yẹ. O ni ẹ o le pe eeyan sibi eto kan kẹẹ ma ṣe eto bi  gbogbo nkan yoo ṣe lọ ni wọọrọwọ. "Bẹẹ ba le da a ṣe, ẹ gbe iṣẹ naa fun awọn alagbaṣe ti yoo ṣe bi ẹ ṣe fẹ tori iṣẹ ti wọn n gba owo fun ni". O ni gbọngan ti wọn lo ko koju osuwọn fun iru ipade to ko eeyan lati Eko, Oyo ati Osun papọ ni ijoko ti ko ju eyi to lee gba eeyan igba ati abọ pere lọ. Arinola Ola ni tori iru eero ti wọn nreti, ita gbangba TBS ni Eko ni wọn kọkọ polowo pe yoo ti waye ki wn to yi i pada nigba tọjọ ku diẹ. Arabinrin Arinola ni Sẹnetọ oun ni Oluremi Tinubu ti oun si bọwọ fun un gẹgẹ bii aṣoju awọn tori o ni oun ni ibọwọ pupọ fun aṣẹ ilu.


O ni gbọngan ti wọn lo ko koju osuwọn fun iru ipade to ko eeyan lati Eko, Oyo ati Osun papọ ni ijoko ti ko ju eyi to lee gba eeyan igba ati abọ pere lọ. Arinola Ola ni tori iru eero ti wọn nreti, ita gbangba TBS ni Eko ni wọn kọkọ polowo pe yoo ti waye ki wn to yi i pada nigba tọjọ ku diẹ. Arabinrin Arinola ni Sẹnetọ oun ni Oluremi Tinubu ti oun si bọwọ fun un gẹgẹ bii aṣoju awọn tori o ni oun ni ibọwọ pupọ fun aṣẹ ilu. Ẹwẹ Arinola ṣalaye pe ṣe lawọn duro lori ila fun iforukọsilẹ afi to de ibi kan ti wọn ni wọn ti pa iwe de, ko saye fun iforukọsilẹ mọ. "A ba ri awọn mii to n wọle, awọn sẹnetọ, gomina alaga ijọba ibilẹ, awọn oṣiṣẹ ijọba atawọn mii naa to wa fi iwe lelẹ bii tiwa eyi ko si boju mu". Arinola si ni tinutinu oun lo fi wu oun lati wa nibi eto atunyẹwo naa, o si n ba awọn to wa lẹnu na sọrọ pe ki wọn ṣe bo ṣe tọ fun awa naa ki awọn wọle, loun ba gb ti Sẹnetọ Remi dede ni "ẹ pe obinrin to n sọrọ yẹn wa!


Ẹwẹ Arinola ṣalaye pe ṣe lawọn duro lori ila fun iforukọsilẹ afi to de ibi kan ti wọn ni wọn ti pa iwe de, ko saye fun iforukọsilẹ mọ. "A ba ri awọn mii to n wọle, awọn sẹnetọ, gomina alaga ijọba ibilẹ, awọn oṣiṣẹ ijọba atawọn mii naa to wa fi iwe lelẹ bii tiwa eyi ko si boju mu". Arinola si ni tinutinu oun lo fi wu oun lati wa nibi eto atunyẹwo naa, o si n ba awọn to wa lẹnu na sọrọ pe ki wọn ṣe bo ṣe tọ fun awa naa ki awọn wọle, loun ba gb ti Sẹnetọ Remi dede ni "ẹ pe obinrin to n sọrọ yẹn wa! wa sibi!". '"Lai ṣe iye meji, mo dahun mo si lọ ba a. Mo sọ orukọ mi fun un ati pe ẹkun ti oun (Remi) n ṣoju ni mo ti wa, pe Sẹnetọ mi si ni ati pe a ti wa lori ila funigba pipẹ". O ni bi oun ṣe gbiyanju lati ṣalaye gbogbo nkan "ti mo si ro o pe yoo sọ pe oh, eyi ko tọna ko si boju mu o. Amọ o sọ pe ki n gbẹnu dakẹ to si ni ki wọn pe awọn aṣọna ki wọn wa gbe tọọgi yii kuro".


wa sibi!". '"Lai ṣe iye meji, mo dahun mo si lọ ba a. Mo sọ orukọ mi fun un ati pe ẹkun ti oun (Remi) n ṣoju ni mo ti wa, pe Sẹnetọ mi si ni ati pe a ti wa lori ila funigba pipẹ". O ni bi oun ṣe gbiyanju lati ṣalaye gbogbo nkan "ti mo si ro o pe yoo sọ pe oh, eyi ko tọna ko si boju mu o. Amọ o sọ pe ki n gbẹnu dakẹ to si ni ki wọn pe awọn aṣọna ki wọn wa gbe tọọgi yii kuro". O ni ibẹ loun naa ti wa sọ fun un pe "Ma, mi o kii n ṣe tọọgi, mi o jọ tọọgi, mi o huwa ipa, mi o si jọ ọdaran" Arinola ni awọn abuda tọgi loun ka silẹ yii. Lori  ọrọ yii, ṣe lawọn ọmọ Naijiria to fi mọ idile tirẹ gangan n kan sara si iru igboya ti arabinrin yii ni lati sọ ẹdun ọkan rẹ fun Tinubu ti wọn si tun n wa ẹnu eebu le Remi Tinubu lori pe iwa yii kii ṣe igba akọkọ rẹ. Pẹlu bi awọn eeyan ṣe n pariwo pe o yẹ ki Tinubu tọrọ aforiji lọwọ obinrin naa, Arinola ni tirẹ ni ni toun o, ẹ lee mu ẹṣin lọ odo ni, ẹ o le fi tipa mu u mu omi.


O ni ibẹ loun naa ti wa sọ fun un pe "Ma, mi o kii n ṣe tọọgi, mi o jọ tọọgi, mi o huwa ipa, mi o si jọ ọdaran" Arinola ni awọn abuda tọgi loun ka silẹ yii. Lori  ọrọ yii, ṣe lawọn ọmọ Naijiria to fi mọ idile tirẹ gangan n kan sara si iru igboya ti arabinrin yii ni lati sọ ẹdun ọkan rẹ fun Tinubu ti wọn si tun n wa ẹnu eebu le Remi Tinubu lori pe iwa yii kii ṣe igba akọkọ rẹ. Pẹlu bi awọn eeyan ṣe n pariwo pe o yẹ ki Tinubu tọrọ aforiji lọwọ obinrin naa, Arinola ni tirẹ ni ni toun o, ẹ lee mu ẹṣin lọ odo ni, ẹ o le fi tipa mu u mu omi. Tori naa, o ni bi Tinubu ba wo o pe ko nilo ki oun bẹbẹ, ko da nkankan. O ni ẹkọ ni fun gbogbo eeyan lati kọ iwa irẹlẹ ki o si loye pe boo ba tilẹ wa nipo agbara, o wa nibẹ lati sin awọn eeyan. Titi di asiko yii, o ni Sẹnetọ Remi Tinubu ko kan si oun lati sọ ohunkohun nipa ọrọ naa.


Tori naa, o ni bi Tinubu ba wo o pe ko nilo ki oun bẹbẹ, ko da nkankan. O ni ẹkọ ni fun gbogbo eeyan lati kọ iwa irẹlẹ ki o si loye pe boo ba tilẹ wa nipo agbara, o wa nibẹ lati sin awọn eeyan. Titi di asiko yii, o ni Sẹnetọ Remi Tinubu ko kan si oun lati sọ ohunkohun nipa ọrọ naa. O ni o ti baba sọ pe oun ko ni tọrọ aforiji. Nigbẹyingbẹyin, o ni iwe ti oun atawọn akẹgbẹ oun fẹ fi lelẹ gan nibi atunyẹwo ofin ọhun, awọn ko rii ṣe tori naa, oun ko tilẹ ro o lati lọ fun ti ọjọ keji. "Koda, awọn eeyan pe mi lori foonu pe ki n ma wulẹ wa.


O ni o ti baba sọ pe oun ko ni tọrọ aforiji. Nigbẹyingbẹyin, o ni iwe ti oun atawọn akẹgbẹ oun fẹ fi lelẹ gan nibi atunyẹwo ofin ọhun, awọn ko rii ṣe tori naa, oun ko tilẹ ro o lati lọ fun ti ọjọ keji. "Koda, awọn eeyan pe mi lori foonu pe ki n ma wulẹ wa. Awọn kan ni ki n rọra dakẹ jẹẹ ki n simẹdọ lori ọrọ naa tawn kan si n sọ pe mi o ba ti fi igboya wa fi iwe temi lelẹ. Amọṣa mo ti fi ranṣẹ. Foo foo lori ayelujara n gbona lati ana gẹgẹ bi awọn eeyan ṣe n wa eguna ọrọ le Sẹnetọ Remi Tinubu lori lẹyin to sọrọ abuku si arabinrin kan. Sẹnetọ to n ṣoju ẹkun aarin gbungbun ipinlẹ Eko ni fidio kan gba ori ayelujara kan nipa rẹ nibi to ti n pe arabinrin kan ni Janduku.


Awọn kan ni ki n rọra dakẹ jẹẹ ki n simẹdọ lori ọrọ naa tawn kan si n sọ pe mi o ba ti fi igboya wa fi iwe temi lelẹ. Amọṣa mo ti fi ranṣẹ. Foo foo lori ayelujara n gbona lati ana gẹgẹ bi awọn eeyan ṣe n wa eguna ọrọ le Sẹnetọ Remi Tinubu lori lẹyin to sọrọ abuku si arabinrin kan. Sẹnetọ to n ṣoju ẹkun aarin gbungbun ipinlẹ Eko ni fidio kan gba ori ayelujara kan nipa rẹ nibi to ti n pe arabinrin kan ni Janduku. Gẹgẹ bi awọn iwe iroyin ṣe sọ ọ, iṣẹlẹ yii waye nibi eto ṣiṣe atunyẹwo iwe ofin eyi ti Eko ati awọn ipinlẹ agbegbe rẹ waye ni ile itura Mariot. Tinubu lo ṣaju awọn Sẹnetọ toku nibi ayẹwo iwe ofin ọdun 1999 ọhun. Iroyin sọ pe bi awọn araalu Eko ṣe to lati forukọ silẹ ṣaaju ki wọn to le wọle sinu gbọngan eto naa.


Gẹgẹ bi awọn iwe iroyin ṣe sọ ọ, iṣẹlẹ yii waye nibi eto ṣiṣe atunyẹwo iwe ofin eyi ti Eko ati awọn ipinlẹ agbegbe rẹ waye ni ile itura Mariot. Tinubu lo ṣaju awọn Sẹnetọ toku nibi ayẹwo iwe ofin ọdun 1999 ọhun. Iroyin sọ pe bi awọn araalu Eko ṣe to lati forukọ silẹ ṣaaju ki wọn to le wọle sinu gbọngan eto naa. Amọ wọn ni lẹyin ti Gomina Sanwo-Olu ti gba ọna ẹyin wọle, ṣe ni wọn tilẹkun ti wọn si dawọ iforukọsilẹ duro. Eyi lo mu ki awọn to wa lori ila maa fẹhonu wọn han pe wọn ko jẹ ki awọn wọle sibi eto naa. Lasiko ti wọn ni Remi Tinubu jade lati ibi ilẹkun ẹyin lati jẹ ki awọn aṣofin wọle ni iroyin ni obinrin kan to n fi aidunu han pe wọn o jẹ ki oun wọle ọrọ sita pe wọn n ṣe ojuuṣaaju.


Amọ wọn ni lẹyin ti Gomina Sanwo-Olu ti gba ọna ẹyin wọle, ṣe ni wọn tilẹkun ti wọn si dawọ iforukọsilẹ duro. Eyi lo mu ki awọn to wa lori ila maa fẹhonu wọn han pe wọn ko jẹ ki awọn wọle sibi eto naa. Lasiko ti wọn ni Remi Tinubu jade lati ibi ilẹkun ẹyin lati jẹ ki awọn aṣofin wọle ni iroyin ni obinrin kan to n fi aidunu han pe wọn o jẹ ki oun wọle ọrọ sita pe wọn n ṣe ojuuṣaaju. Nigba ti Snetọ naa pe oun ati awọn meji mii ni iroyin sọ pe o pe obinrin naa ni janduku tọọgi fun bi o ṣe n fi ohun rara sọrọ. Eyi lo fa rugudu laarin Tinubu ati obinrin naa to fi mọ awọn to n gbọ ti wọn n pariwo pe ko yẹ ko pe e ni tọọgi. Ṣe lawọn to n gbeja arabinrin yii ni afi dandan ki Sẹnetọ Remi Tinubu tọrọ aforiji lọwọ arabinrin ọhun.


Nigba ti Snetọ naa pe oun ati awọn meji mii ni iroyin sọ pe o pe obinrin naa ni janduku tọọgi fun bi o ṣe n fi ohun rara sọrọ. Eyi lo fa rugudu laarin Tinubu ati obinrin naa to fi mọ awọn to n gbọ ti wọn n pariwo pe ko yẹ ko pe e ni tọọgi. Ṣe lawọn to n gbeja arabinrin yii ni afi dandan ki Sẹnetọ Remi Tinubu tọrọ aforiji lọwọ arabinrin ọhun. Ni ti Tinubu gẹgẹ bi fidio ọhun ṣe ṣafihan rẹ , o tun tẹnu mọọ pe iwa arifin ni arabinrin naa hu ti iroyin si ni o sọ pe "mi o ni tuba fun ohun ti mo sọ, mo ri i mo si sọ ọ". Ṣe lawọn to wa nibẹ naa n pariwo pe ki "Sẹnetọ ma pe e ni tọọgi, o bẹbẹ kaa to dibo fun ẹ wọle ni". Nigba ti awọn ọmọ Naijiria yoo fi da si ọrọ naa, ṣe ni wọn bọ sori Twitter ti wọn si n sọ oko ọrọ Sẹnetọ Tinubu pe ṣe ẹni to n gbero ati di iyawo aarẹ lo ti n huwa bayii.


Ni ti Tinubu gẹgẹ bi fidio ọhun ṣe ṣafihan rẹ , o tun tẹnu mọọ pe iwa arifin ni arabinrin naa hu ti iroyin si ni o sọ pe "mi o ni tuba fun ohun ti mo sọ, mo ri i mo si sọ ọ". Ṣe lawọn to wa nibẹ naa n pariwo pe ki "Sẹnetọ ma pe e ni tọọgi, o bẹbẹ kaa to dibo fun ẹ wọle ni". Nigba ti awọn ọmọ Naijiria yoo fi da si ọrọ naa, ṣe ni wọn bọ sori Twitter ti wọn si n sọ oko ọrọ Sẹnetọ Tinubu pe ṣe ẹni to n gbero ati di iyawo aarẹ lo ti n huwa bayii.


Winners Pastors Sack: Oyedepo tún ti fèsì sí áwọn tó bẹnu atẹ́ lu ìgbésẹ̀ to gbé lórí àwọn Pásítọ̀ rẹ̀

Bisọọbu ijọ Winner tun ri fesi lati da awọn to n sọrọ alufansa sii nitori pe o le awọn pasitọ ijọ rẹ lẹnu isẹ nitori pe wọn ko so eso. Bakan naa lo Soko ọrọ ranṣẹ si awọn to tako lori ile ijosin onijoko eniyan ẹgbẹrun lọna ọgọrun ti o pe ni "The Ark" Oyedepo ni awọn olusọaguntan ti oun le n saisan bakan naa wọn ko so eso rere, gẹgẹ bi gbedeke ti oun fun wọn lati jere o kere ju emi mejila lọsẹ. O ni: Awọn ijọ igberiko n lọ lọwọ ti awọn nkọ idamẹwaa ati ọrẹ ti wọn n da nibẹ ti wọn ba ko jọ ni ogoji ọdun ko le kọ iru ile ijọsin ti ijọ n kọ fun wọn. Mo gbọ pe awọn kan n sọ pe nitori awọn ni owo ọrẹ ni oun se ni ki wọn maa lọ". " Nitori pe ẹ saisan. Ẹ o so eso.


Mo gbọ pe awọn kan n sọ pe nitori awọn ni owo ọrẹ ni oun se ni ki wọn maa lọ". " Nitori pe ẹ saisan. Ẹ o so eso. A fayin tu. "A ran yin lọ si igberiko ki ẹ lọ gba ọkan eniyan mejila la lọsẹ ki ẹ si ri daju pe eniyan mẹfa ninu wọn wa si ile ijọsin, sugbọn lẹyin osu mẹfa ko si eniyan mewaa ni sọọsi. E o so eso, amoju gidi lo gbe wa de ibi ti a wa yii "Ti eniyan ba fi ọmọsẹ ti ko so eso kalẹ, o tumọ si pe eni naa kii se adari rere'.


A fayin tu. "A ran yin lọ si igberiko ki ẹ lọ gba ọkan eniyan mejila la lọsẹ ki ẹ si ri daju pe eniyan mẹfa ninu wọn wa si ile ijọsin, sugbọn lẹyin osu mẹfa ko si eniyan mewaa ni sọọsi. E o so eso, amoju gidi lo gbe wa de ibi ti a wa yii "Ti eniyan ba fi ọmọsẹ ti ko so eso kalẹ, o tumọ si pe eni naa kii se adari rere'. Ẹ ni ẹtọ lati kowe fipo silẹ, a ní ẹtọ lati da yin duro lẹ́nu iṣẹ. Bi o se ri ni ibi gbogbo niyẹn. "Wọn n kọ ile alaga ẹgbẹrun lọna ọgọrun.


Ẹ ni ẹtọ lati kowe fipo silẹ, a ní ẹtọ lati da yin duro lẹ́nu iṣẹ. Bi o se ri ni ibi gbogbo niyẹn. "Wọn n kọ ile alaga ẹgbẹrun lọna ọgọrun. Ṣe wọn gba owo lọwọ yin ni? O yẹ ki wọn di owo naa kọ ile ìṣe, ṣe ẹyin ni ẹ o maa se eto isuna owo olowo ni. Ẹ gbe enu yin dakẹ ki ẹ si kọju mọ iṣẹ yin.


Ṣe wọn gba owo lọwọ yin ni? O yẹ ki wọn di owo naa kọ ile ìṣe, ṣe ẹyin ni ẹ o maa se eto isuna owo olowo ni. Ẹ gbe enu yin dakẹ ki ẹ si kọju mọ iṣẹ yin. Wọn fẹran lati maa gbọ lati ọdọ mi, mo si feran lati maa gbọ lati ọdọ mi, emi naa si feran lati maa dawọn lohun"


Wọn fẹran lati maa gbọ lati ọdọ mi, mo si feran lati maa gbọ lati ọdọ mi, emi naa si feran lati maa dawọn lohun"


Gani Fawehinmi: Agbẹjọ́rò àti ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọniyàn ni Nàìjíríà ti ọ̀rọ̀ tálákà jẹ lógún!

Gani Fawehinmi  tó kú ni ẹni ọdun mọ́kànlélaadọrin jẹ́ ọ̀kan pàtàkì àti olókìkí ní Nàìjíríà. Ọ̀pọ̀ ènìyàn ló sábà maa ń pè é ni "agbéjọ́rò àwọn ènìyàn" àti "Agbẹjórò àgbà fún mẹ̀kúnnù" ó lo gbogbo nǹkan to ni láti jà fún àwọn ènìyàn Nàìjíríà. Gani Fawehinmi pèlú àwọn bi i Wole Soyinka, di ohun to gbò òrò fún àwọn ènìyàn mílíọ̀nù àádọ́jọ. Wo diẹ ninu irinajo Gani Fawehinmi: O jẹ́ ọkùnrin tí kí fẹ̀ ki ènìyàn máa jìyà nínú ìdákẹ́jẹ́, kò sí bí ènìyàn ṣe le tóbí tó tí kò ṣe e pèníjà lọ́dọ̀ Gani Fawehinmi. Fún bi ọgbọ̀n ọdún ó farada àtìmọ́lé, ìfìyàjẹ́ni, àti oníruuru ìgbìyànjú ìgbénipa lọ́wọ́ àwọn ìjọba ológun. Fawehinmi kìí faramọ ìjọba to ba fẹ́ tẹ ojú òfin mọ́lẹ̀, ní ọ̀pọ̀ ìgbà sì ló máa n kede àìda ìjọba fún gbogbo ayé tó fi mọ́ àwọn ìjọba ilẹ̀ òkèrè.


Wo diẹ ninu irinajo Gani Fawehinmi: O jẹ́ ọkùnrin tí kí fẹ̀ ki ènìyàn máa jìyà nínú ìdákẹ́jẹ́, kò sí bí ènìyàn ṣe le tóbí tó tí kò ṣe e pèníjà lọ́dọ̀ Gani Fawehinmi. Fún bi ọgbọ̀n ọdún ó farada àtìmọ́lé, ìfìyàjẹ́ni, àti oníruuru ìgbìyànjú ìgbénipa lọ́wọ́ àwọn ìjọba ológun. Fawehinmi kìí faramọ ìjọba to ba fẹ́ tẹ ojú òfin mọ́lẹ̀, ní ọ̀pọ̀ ìgbà sì ló máa n kede àìda ìjọba fún gbogbo ayé tó fi mọ́ àwọn ìjọba ilẹ̀ òkèrè. Èèmèjìlélọ́gbọ̀n lo ti lọ ẹwọn bọ́ tí ẹmẹẹtàdínlógún nínú rẹ̀ sì jẹ́ labẹ ààrẹ ológun Ibrahim Babangida. Alejo ti kìí kànlẹ̀kùn kó tó wọle ni Fawehinmi lọ́gbà ẹ̀wọn Ikoyi, Kaduna àti Gashua, wọ́n mọ̀ ọ́ ni Alagbọn, agọ́ ọlọ́pàá ni Panti àhamọ́ àwọn DSS. Kini a le sọ nipa ijajangbara Ganiyu?


Èèmèjìlélọ́gbọ̀n lo ti lọ ẹwọn bọ́ tí ẹmẹẹtàdínlógún nínú rẹ̀ sì jẹ́ labẹ ààrẹ ológun Ibrahim Babangida. Alejo ti kìí kànlẹ̀kùn kó tó wọle ni Fawehinmi lọ́gbà ẹ̀wọn Ikoyi, Kaduna àti Gashua, wọ́n mọ̀ ọ́ ni Alagbọn, agọ́ ọlọ́pàá ni Panti àhamọ́ àwọn DSS. Kini a le sọ nipa ijajangbara Ganiyu? Bákan náà ló mú ọ̀rọ̀ àwọn ará ìlú tó n lu owó ìlú ni pónpó níjọba tó si n fi ìwà ìbàjẹ́ wọ́n hàn, ó tún máa n jẹ́ kí ara ìlú mọ̀ àwọn ìgbé ayé àìtọ́ tí wọn ń gbé tí wọ́n bá pinnu láti díje gba ìpò nílùú. Kìí ṣe bákan náà ló rí lójú gbogbo ènìyàn, ìhà tó bá fi bá olúkúlùkù ṣe ni wọ́n mọ̀ sí, èyí kò ṣẹ̀yìn apọn tó ni láti ṣe àwọn iṣẹ́ ìlú tó n ṣe pẹ̀lú gbogbo okùn àti agbára rẹ̀. Fawehinmi jẹ́ ẹni ti kìí mú ìgbákan bọkan nínú, ó fẹ́ràn gbogbo ènìyàn àti ìdájọ́ tó yè kooro fún fún ará ìlú, ó jẹ́ ẹni tó ń máa'n dábò bo ẹ̀ta.


Bákan náà ló mú ọ̀rọ̀ àwọn ará ìlú tó n lu owó ìlú ni pónpó níjọba tó si n fi ìwà ìbàjẹ́ wọ́n hàn, ó tún máa n jẹ́ kí ara ìlú mọ̀ àwọn ìgbé ayé àìtọ́ tí wọn ń gbé tí wọ́n bá pinnu láti díje gba ìpò nílùú. Kìí ṣe bákan náà ló rí lójú gbogbo ènìyàn, ìhà tó bá fi bá olúkúlùkù ṣe ni wọ́n mọ̀ sí, èyí kò ṣẹ̀yìn apọn tó ni láti ṣe àwọn iṣẹ́ ìlú tó n ṣe pẹ̀lú gbogbo okùn àti agbára rẹ̀. Fawehinmi jẹ́ ẹni ti kìí mú ìgbákan bọkan nínú, ó fẹ́ràn gbogbo ènìyàn àti ìdájọ́ tó yè kooro fún fún ará ìlú, ó jẹ́ ẹni tó ń máa'n dábò bo ẹ̀ta. Ọ̀kan pàtàkì nínú àwọn ìjà tó jà ni ọ̀nà tí wọ́n gbà pa gbajúgbaà akọ̀ròyìn Dele Giwa ni pẹlú lẹta tó ni adó olóró nínú lọdún 1986. Fawehinmi polongo ìjọba ológun àsìkò náà síta ni gbangba, Ajagun fẹ̀yìnti, Ibrahim Babangida tó jẹ́ olórí orílè-ède lasìkò náà, pé èjò rl lori lilọ́wọ́ ikú tó gba ẹ̀mí àkọ̀ròyìn náà. Fawehinmi gbe ẹjọ́ náà lọ sí ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ sùgbọ́n ó pàdánù ẹjọ́ náà , nítórí ìdí èyí, ìjọba fi ṣẹsin ni gbangba.


Ọ̀kan pàtàkì nínú àwọn ìjà tó jà ni ọ̀nà tí wọ́n gbà pa gbajúgbaà akọ̀ròyìn Dele Giwa ni pẹlú lẹta tó ni adó olóró nínú lọdún 1986. Fawehinmi polongo ìjọba ológun àsìkò náà síta ni gbangba, Ajagun fẹ̀yìnti, Ibrahim Babangida tó jẹ́ olórí orílè-ède lasìkò náà, pé èjò rl lori lilọ́wọ́ ikú tó gba ẹ̀mí àkọ̀ròyìn náà. Fawehinmi gbe ẹjọ́ náà lọ sí ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ sùgbọ́n ó pàdánù ẹjọ́ náà , nítórí ìdí èyí, ìjọba fi ṣẹsin ni gbangba. Nígbà tí wọ́n bi Babangida idi tí o fi ti agbẹ́jọrò náà mọ́lé, ó sọ fún ìwé ìròyìn kan pé kò ni tọ̀nà tí òun kò bá ṣe bẹ́ẹ̀ nítórí àwọn ìjọba tó wà sáájú òun náà ti ṣe bẹ́ẹ̀ sẹ́yìn. Bákàn náà ló ṣe lábẹ́ ìjọba ológun Sanni Abacha ni ìbẹ̀rẹ̀ 90's. Kini ijajangbara ti gba lọwọ Gani Fawehinmi?


Nígbà tí wọ́n bi Babangida idi tí o fi ti agbẹ́jọrò náà mọ́lé, ó sọ fún ìwé ìròyìn kan pé kò ni tọ̀nà tí òun kò bá ṣe bẹ́ẹ̀ nítórí àwọn ìjọba tó wà sáájú òun náà ti ṣe bẹ́ẹ̀ sẹ́yìn. Bákàn náà ló ṣe lábẹ́ ìjọba ológun Sanni Abacha ni ìbẹ̀rẹ̀ 90's. Kini ijajangbara ti gba lọwọ Gani Fawehinmi? Fawehinmi ló sáájú ìwọ́de ti wọ́n se wọ́gile àbájáde ìdìbò ààrẹ June 12, 1993 kí o tó pada ju olóyè Moshood Abiola sẹ́wọn  lẹ́yìn tó jáwé olúborí. Ọ̀pọ̀ ìgbà ni wọ́n gba ìwé ìrìnnà lọ ilẹ̀ òkeèrè rẹ̀ lọ́wọ́ rẹ̀, tí wọn si lọ maa n tu, ilé àti ọ̀fíísì rẹ̀ láìmọye ìgbà. Ọ̀pọ̀ ìgbà ni wọ́n ti lùú tí wọ́n sì ti le kúrò láti àpá ibikan ni Nàìjíríà sí ìbòmíràn kí àwọn ará ìlú máa ba le ba sọ̀rọ̀.


Fawehinmi ló sáájú ìwọ́de ti wọ́n se wọ́gile àbájáde ìdìbò ààrẹ June 12, 1993 kí o tó pada ju olóyè Moshood Abiola sẹ́wọn  lẹ́yìn tó jáwé olúborí. Ọ̀pọ̀ ìgbà ni wọ́n gba ìwé ìrìnnà lọ ilẹ̀ òkeèrè rẹ̀ lọ́wọ́ rẹ̀, tí wọn si lọ maa n tu, ilé àti ọ̀fíísì rẹ̀ láìmọye ìgbà. Ọ̀pọ̀ ìgbà ni wọ́n ti lùú tí wọ́n sì ti le kúrò láti àpá ibikan ni Nàìjíríà sí ìbòmíràn kí àwọn ará ìlú máa ba le ba sọ̀rọ̀. Ọ̀pọ̀ ìwé tó kọ nípa àwọn ìjọba ológun ni wọ́n fòfinde, tí ọ̀kan nínú àwọn ilé rẹ̀ níbi tó kó àwọn ìwé agbẹ́jọ́rò rẹ̀ sí ni wọ́n fẹ́ dána sun nígbà ti ọwọ́ àwọn aládugbò tẹ àwọn oníṣẹ́ ibi tó fẹ́ dáná sún ibẹ̀. Tani Ganiyu Fawehinmi gangan? Titi to fi di ọjọ́ ikú rẹ̀, kò sinmi láti maa pe àwọn tó ti rọ́wọ́ fi họri láwùjọ ti wọ́n sì n fi ọwọ́ ọlá gbá àwọn mẹ́kunnu lójú lọ́jọ́ ni gbangba, ó ń pè wọ́n lẹ́jọ́.


Ọ̀pọ̀ ìwé tó kọ nípa àwọn ìjọba ológun ni wọ́n fòfinde, tí ọ̀kan nínú àwọn ilé rẹ̀ níbi tó kó àwọn ìwé agbẹ́jọ́rò rẹ̀ sí ni wọ́n fẹ́ dána sun nígbà ti ọwọ́ àwọn aládugbò tẹ àwọn oníṣẹ́ ibi tó fẹ́ dáná sún ibẹ̀. Tani Ganiyu Fawehinmi gangan? Titi to fi di ọjọ́ ikú rẹ̀, kò sinmi láti maa pe àwọn tó ti rọ́wọ́ fi họri láwùjọ ti wọ́n sì n fi ọwọ́ ọlá gbá àwọn mẹ́kunnu lójú lọ́jọ́ ni gbangba, ó ń pè wọ́n lẹ́jọ́. Ganiyu Oyesola Fawehinmi ni a bi ni ni inu oṣù kẹrin, ọdun 1938 sí ìdílé kan ni ìlú Ondo. Baba rẹ̀ ni Saheed Tugbobo Fawehinmi tó jẹ́ gbájúgbajà ẹlẹsìn ìbílẹ̀ àti Islamu, gbajúgbajà onísòwò igi ni lásìkò náà, O jẹ́ ẹlẹyinjú àànú tó n ṣe oore fún mẹ̀kúnnù bákan náà lo maa n sọ̀rọ̀ lòdi si owó orí tó bá ti pọ̀ jù bí o ti yẹ lọ. Bàbá bàbá rl jẹ́ olóyè Lisa Alujanu Fawehinmi náà kojú àwọn oyìnbó gẹ̀ẹ́sì ní ṣẹntuiri kọkandinlógún àti sẹntuiri ogun.


Ganiyu Oyesola Fawehinmi ni a bi ni ni inu oṣù kẹrin, ọdun 1938 sí ìdílé kan ni ìlú Ondo. Baba rẹ̀ ni Saheed Tugbobo Fawehinmi tó jẹ́ gbájúgbajà ẹlẹsìn ìbílẹ̀ àti Islamu, gbajúgbajà onísòwò igi ni lásìkò náà, O jẹ́ ẹlẹyinjú àànú tó n ṣe oore fún mẹ̀kúnnù bákan náà lo maa n sọ̀rọ̀ lòdi si owó orí tó bá ti pọ̀ jù bí o ti yẹ lọ. Bàbá bàbá rl jẹ́ olóyè Lisa Alujanu Fawehinmi náà kojú àwọn oyìnbó gẹ̀ẹ́sì ní ṣẹntuiri kọkandinlógún àti sẹntuiri ogun. Wo die nipa eto ẹ̀kọ́ Gani Fawehinmi: Nígbà ti Ganiyu wa ni ile ìwá girama ni olùkọ́ rẹ̀ kọ ìwé ránṣẹ́ sí bàbá rẹ̀ pé ọmọ náà yóò jẹ́ agbẹ́jọrò tó yanranti lọ́jọ́ ìwájú. Lẹ́yìn tó pari ilé ẹ̀ka girama ló lọ si ilẹ́ gẹ̀ẹ́sì lọ́dún 1961 láti ka ẹ̀kọ́ òfin ni Holborn College Fasiti London. Kí o tó ṣe ọdún méjì nílé ẹ̀kọ́ náà ni baba rẹ̀ kú, èyí sì ló mú kí owó láti tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ gbẹ.


Wo die nipa eto ẹ̀kọ́ Gani Fawehinmi: Nígbà ti Ganiyu wa ni ile ìwá girama ni olùkọ́ rẹ̀ kọ ìwé ránṣẹ́ sí bàbá rẹ̀ pé ọmọ náà yóò jẹ́ agbẹ́jọrò tó yanranti lọ́jọ́ ìwájú. Lẹ́yìn tó pari ilé ẹ̀ka girama ló lọ si ilẹ́ gẹ̀ẹ́sì lọ́dún 1961 láti ka ẹ̀kọ́ òfin ni Holborn College Fasiti London. Kí o tó ṣe ọdún méjì nílé ẹ̀kọ́ náà ni baba rẹ̀ kú, èyí sì ló mú kí owó láti tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ gbẹ. Gani sísẹ́ gẹ́gẹ́ bi a fọlẹ ilé ìgbọ̀nsẹ̀  láti tọ́ ara rẹ̀ nílé ẹ̀kọ́. Ó kàwé já tí ó sì di agbẹ́jọrò to dántọ́ lọ́dún 1965. Leyin naa lo si bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tírẹ̀ ni ìlú Eko.


Gani sísẹ́ gẹ́gẹ́ bi a fọlẹ ilé ìgbọ̀nsẹ̀  láti tọ́ ara rẹ̀ nílé ẹ̀kọ́. Ó kàwé já tí ó sì di agbẹ́jọrò to dántọ́ lọ́dún 1965. Leyin naa lo si bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tírẹ̀ ni ìlú Eko. Kía ni iṣẹ́ rẹ̀ dí gbajugba ja tí ó sì di àwòkọ́ṣe fún àwọn ọjẹ̀wẹ́wẹ́ agbẹjọ́rò mííràn. Awọn ọ̀rẹ́ àti ojúlùmọ̀ rẹ̀ mííràn ni Fela Kuti ati ajijgbara to jẹ́ ẹgbọ̀n rẹ̀ Beko Ransome Kuti. Kini o ṣẹlẹ laarin Buhari ati Fawehinmi?


Kía ni iṣẹ́ rẹ̀ dí gbajugba ja tí ó sì di àwòkọ́ṣe fún àwọn ọjẹ̀wẹ́wẹ́ agbẹjọ́rò mííràn. Awọn ọ̀rẹ́ àti ojúlùmọ̀ rẹ̀ mííràn ni Fela Kuti ati ajijgbara to jẹ́ ẹgbọ̀n rẹ̀ Beko Ransome Kuti. Kini o ṣẹlẹ laarin Buhari ati Fawehinmi? Fawehinmi faramọ́ ìṣẹ̀jọba ààrẹ Muhammadu Buhari lọdun 2003 àti 2007 fún ìdìbò ààrẹ. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé, Fawehinmi ti bá Buhari ja fún títẹ̀ ẹ̀tọ́ ọmọniyan lọju mọ́lẹ̀ lásìkò tó jẹ ààrẹ lọ́dún 80's Lọ́dun 1993, Fawehinmi ni wọ́n fun ni àmiẹyẹ "Bruno Kreisky' oyè tí wọn máá n fún àwọn ti gbogbo àgbáyé bá ti mọ̀ fún jíjà fún ẹ̀tọ́ ọmọniyan. Ní ọdún 1998 ó gba amiẹyẹ ẹgbẹ́ awọn agbẹjọrò ti ilẹ̀ òkèerè (IBA) Bernard Simmons award fún àwọn iṣẹ́ ribiribi tọ ti ṣe nípa jíjà fún ẹ̀tọ́ ọmọniyan.


Fawehinmi faramọ́ ìṣẹ̀jọba ààrẹ Muhammadu Buhari lọdun 2003 àti 2007 fún ìdìbò ààrẹ. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé, Fawehinmi ti bá Buhari ja fún títẹ̀ ẹ̀tọ́ ọmọniyan lọju mọ́lẹ̀ lásìkò tó jẹ ààrẹ lọ́dún 80's Lọ́dun 1993, Fawehinmi ni wọ́n fun ni àmiẹyẹ "Bruno Kreisky' oyè tí wọn máá n fún àwọn ti gbogbo àgbáyé bá ti mọ̀ fún jíjà fún ẹ̀tọ́ ọmọniyan. Ní ọdún 1998 ó gba amiẹyẹ ẹgbẹ́ awọn agbẹjọrò ti ilẹ̀ òkèerè (IBA) Bernard Simmons award fún àwọn iṣẹ́ ribiribi tọ ti ṣe nípa jíjà fún ẹ̀tọ́ ọmọniyan. Lọ́dun 1994 òun pẹ̀lú àwọn ilú mọ̀ọ̀ká ọmọ Nàìjíríà mííràn náà dá ẹgbọ́ òṣèlú National Conscience Party (NCP) sílẹ̀ tí ó si dúrò díje dupò àsàrẹ lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú náà lọ́dun 2003. Kìí ṣe àjàfẹ́tọ ọmọniyan nikan ni Fawehinmi, ó tún jẹ́ ẹlẹyinju àànú náà, ati ẹni to dántọ nínú iṣẹ́ agbẹjọ́rò. Ó rán ọ̀pọ̀ ni ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ pàápàá jùlọ àwọn tí ẹbi wọn tòsì.


Lọ́dun 1994 òun pẹ̀lú àwọn ilú mọ̀ọ̀ká ọmọ Nàìjíríà mííràn náà dá ẹgbọ́ òṣèlú National Conscience Party (NCP) sílẹ̀ tí ó si dúrò díje dupò àsàrẹ lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú náà lọ́dun 2003. Kìí ṣe àjàfẹ́tọ ọmọniyan nikan ni Fawehinmi, ó tún jẹ́ ẹlẹyinju àànú náà, ati ẹni to dántọ nínú iṣẹ́ agbẹjọ́rò. Ó rán ọ̀pọ̀ ni ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ pàápàá jùlọ àwọn tí ẹbi wọn tòsì. Bákan náà ló mú àyípada bá bí wọ́n ṣe ń ròyìn nǹkan tó n ṣelẹ̀ nílé ẹjọ́ pẹ̀lú ìdásílẹ̀ àtẹ̀jáde ìwé ìròyìn ọlọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ ni ọdún 80's, èyí si jẹ́ irin iṣẹ́ pàtàkì fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ìmọ̀ òfin àti àwọn agbẹ́jọrò ni Nàìjíríà. Ọdún 2001 ló gba oyè agbẹjọ́rò àgbà ni Nàìjíríà (SAN), Ipò yii tó ga jùlọ fún àwọn agbẹ́jọ́rò ni Nàìjíríà, Lọ́dun 2008 ó kọ oye tó ga jùlọ tí ìjọba orílẹ̀-èdè yìí máa n fún ènìyàn (OFR) láti fẹ̀hónú hàn lóri bi wọ́n ṣe n ṣe ìjọba lọ́nà àìtọ́ láti gba ti àti gba òmìnira ni Nàìjíríà. Fawehimi fẹ́ ìyàwọ ni ẹ̀ẹ̀mèjì, ó bí ọmọ púpọ̀, ó sì kú ni ọjọ́ kaarun, oṣù kẹsàn an, ọdún 2009 lẹ́yìn tó ní ààrùn jẹjẹrẹ.


Bákan náà ló mú àyípada bá bí wọ́n ṣe ń ròyìn nǹkan tó n ṣelẹ̀ nílé ẹjọ́ pẹ̀lú ìdásílẹ̀ àtẹ̀jáde ìwé ìròyìn ọlọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ ni ọdún 80's, èyí si jẹ́ irin iṣẹ́ pàtàkì fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ìmọ̀ òfin àti àwọn agbẹ́jọrò ni Nàìjíríà. Ọdún 2001 ló gba oyè agbẹjọ́rò àgbà ni Nàìjíríà (SAN), Ipò yii tó ga jùlọ fún àwọn agbẹ́jọ́rò ni Nàìjíríà, Lọ́dun 2008 ó kọ oye tó ga jùlọ tí ìjọba orílẹ̀-èdè yìí máa n fún ènìyàn (OFR) láti fẹ̀hónú hàn lóri bi wọ́n ṣe n ṣe ìjọba lọ́nà àìtọ́ láti gba ti àti gba òmìnira ni Nàìjíríà. Fawehimi fẹ́ ìyàwọ ni ẹ̀ẹ̀mèjì, ó bí ọmọ púpọ̀, ó sì kú ni ọjọ́ kaarun, oṣù kẹsàn an, ọdún 2009 lẹ́yìn tó ní ààrùn jẹjẹrẹ.


Sunday Igboho:Orííre lo jẹ fún Sunday igboho bí ọwọ́ òfin kò ṣe bàá ni Nàìjíríà-Femi Falana

Agbẹjọ́rò àgbà fún ètọ́ ọmọniyan ni Nàìjíríà Femi Falana ni igbésẹ̀ ìjọba Nàìjíríà lórí ọ̀rọ̀ Sunday Adeyemo ti ọ̀pọ̀ mọ̀ sí Sunday Igboho kò tọ ìlàna ìbọ̀wọ̀ fún ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn. Nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ̀nuwò tó ṣe pẹ̀lú ilé iṣẹ́ BBC ni Falalana ti ṣàlàyé pé, kò bá òfin mú láti máa ran àwọn ọ̀tẹ́lẹ̀múyẹ lọ si ilé ará ìlú láàrín oru nítorí pé ẹ fẹ́ múu. Ọ̀pọ̀ ló ti sọ sáájú pé, ó yẹ kí Sunday Igboho dúró láti lọ fa ara rẹ̀ lé òfin lọ́wọ́ ni kàkà ti ó fi sá lọ sí orílẹ̀-èdè Benin Republic. Wọ́n tí lọ́ ẹ̀sùn míì mọ́ Sunday Igboho lẹ́sẹ̀ ní ìlú Benin! - Agbẹ́jọ́rò Igboho Ìdájọ́ jáde! Ilé ẹjọ́ ti ní kí Sunday Igboho ṣì wà ní àhámọ́ ní Cotonou!


Wọ́n tí lọ́ ẹ̀sùn míì mọ́ Sunday Igboho lẹ́sẹ̀ ní ìlú Benin! - Agbẹ́jọ́rò Igboho Ìdájọ́ jáde! Ilé ẹjọ́ ti ní kí Sunday Igboho ṣì wà ní àhámọ́ ní Cotonou! Falana fèsì lórí èyí pé, nǹkan tó tọ̀nà gan ni Sunday Igboho ṣe nítorí níwọ̀n ìgbà tí àwọn ọ̀tẹlẹ̀múyẹ tí le pa ènìyàn méjì tí wọ̀n ko fí ẹ̀sùn kankan kan, nílé Sunday Igboho, ti wọ́n bá ri Igboho fúra rẹ̀, wọ́n yóò pa ni. "Bí ó ṣe jàjàbọ́ nínú wàhálà ti wọn kó wá sí ilé rẹ̀, ore-ọ̀fẹ́ ló ní." Bákan náà ni Falana bèrè pé nínú òfin, ta ni o ni ẹ̀tọ́ láti mú ènìyàn, tí wọ́n fi àwọn ẹ̀sùn ti wọ́n fi kan Sunday Igboho kan, gẹ́gẹ́ bí òfin Falana ní ọlọ́paàá lo ni iṣẹ́ náà, sùgbọ́n kílódé tí ìjọba ń lo DSS.


Falana fèsì lórí èyí pé, nǹkan tó tọ̀nà gan ni Sunday Igboho ṣe nítorí níwọ̀n ìgbà tí àwọn ọ̀tẹlẹ̀múyẹ tí le pa ènìyàn méjì tí wọ̀n ko fí ẹ̀sùn kankan kan, nílé Sunday Igboho, ti wọ́n bá ri Igboho fúra rẹ̀, wọ́n yóò pa ni. "Bí ó ṣe jàjàbọ́ nínú wàhálà ti wọn kó wá sí ilé rẹ̀, ore-ọ̀fẹ́ ló ní." Bákan náà ni Falana bèrè pé nínú òfin, ta ni o ni ẹ̀tọ́ láti mú ènìyàn, tí wọ́n fi àwọn ẹ̀sùn ti wọ́n fi kan Sunday Igboho kan, gẹ́gẹ́ bí òfin Falana ní ọlọ́paàá lo ni iṣẹ́ náà, sùgbọ́n kílódé tí ìjọba ń lo DSS. "DSS ko ni agbára kankan lábẹ́ òfin lati lọ mu ènìyàn tó ṣẹ irú ẹ̀sun ẹ̀sẹ̀ ti ìjọba fi kan Sunday Igboho, òfin kílódé tí ìjọba ko bọ̀wọ̀ fún òfin?". Falana ni bí o tilẹ̀ jẹ́ pé nígbà tí Sunday Igboho sọ pé òun fún àwọn Fulani ni gbedeke láti fi ilẹ̀ Yorùbá sílẹ̀, òun gẹ́gẹ́ bi ọlọ́dani ko faramọ̀ igbésẹ̀ bẹ́ẹ̀, ṣùgbọ́n síbẹ̀ náà gbogbo ẹ̀, o ṣi lẹ́tọ̀ọ́ sí ominira ara rẹ̀ àti ìdájọ́ òdodo. Falana ni ọ̀rọ̀ Nnamdi Kanu yátọ nítorí pé, ó sá kúrò ni Nàìjíríà lásìkò tó n kójú ìgbẹ́jọ́ lọ́wọ́.


"DSS ko ni agbára kankan lábẹ́ òfin lati lọ mu ènìyàn tó ṣẹ irú ẹ̀sun ẹ̀sẹ̀ ti ìjọba fi kan Sunday Igboho, òfin kílódé tí ìjọba ko bọ̀wọ̀ fún òfin?". Falana ni bí o tilẹ̀ jẹ́ pé nígbà tí Sunday Igboho sọ pé òun fún àwọn Fulani ni gbedeke láti fi ilẹ̀ Yorùbá sílẹ̀, òun gẹ́gẹ́ bi ọlọ́dani ko faramọ̀ igbésẹ̀ bẹ́ẹ̀, ṣùgbọ́n síbẹ̀ náà gbogbo ẹ̀, o ṣi lẹ́tọ̀ọ́ sí ominira ara rẹ̀ àti ìdájọ́ òdodo. Falana ni ọ̀rọ̀ Nnamdi Kanu yátọ nítorí pé, ó sá kúrò ni Nàìjíríà lásìkò tó n kójú ìgbẹ́jọ́ lọ́wọ́. Ẹ̀wẹ̀, lábẹ́ àkóso bí ó tí wù kí ó rí gbogbo ìgbésẹ̀ ìjọba gọdọ̀ bá òfin mu, gẹ́gẹ́ bi ó ṣe sọ ó ni wọ́n ji Kanu gbé ni orílẹ̀-èdè Kenya ni ti wọ́n sì gbé wá sí Nàìjíríà. Irú ìwà tí ìjọba Nàìjíríà gùnlé yìí, ìwá ọ̀daràn ni kìí ṣe ìwà tó bá ojúmu tí ó yẹ jí ìjọba máa gùnlé.


Ẹ̀wẹ̀, lábẹ́ àkóso bí ó tí wù kí ó rí gbogbo ìgbésẹ̀ ìjọba gọdọ̀ bá òfin mu, gẹ́gẹ́ bi ó ṣe sọ ó ni wọ́n ji Kanu gbé ni orílẹ̀-èdè Kenya ni ti wọ́n sì gbé wá sí Nàìjíríà. Irú ìwà tí ìjọba Nàìjíríà gùnlé yìí, ìwá ọ̀daràn ni kìí ṣe ìwà tó bá ojúmu tí ó yẹ jí ìjọba máa gùnlé.


End SARS protest: Àwọn olùwọ́de EndSARS bíi mẹ́sàn án ló ṣì wà ní àhámọ́ lẹ́yìn oṣù mẹ́jọ - Ajàfẹ́tọ́

Awọn ẹgbẹ ajafẹtọ ọmọniyan kan ti ke si ijọba lati tu awọn eeyan to wa ni ahamọ silẹ lẹyin iwọde EndSARS to waye lọdun 2020. Gẹgẹ bii ohun ti a gbọ ko din ni eeyan mẹsan an to ṣi wa ni ahamọ ni ipinlẹ Ondo, Ekiti, Eko ati ilu Abuja. Lara awọn eeyan naa ni Kemisola Ogunniyi to ṣẹṣẹ bi ọmọ tuntun jojolo ninu ọgba ẹwọn to wa lagbegbe Surulere niluu Ondo, iyẹn ni ipinlẹ Ondo. Oludije sipo Aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu AAC lọdun 2019, Omoyele Sowore pin aworan Kemisola loju opo ayelujara rẹ, o ni ilu Akure ni wọn ti fi panpẹ ofin mu ọmọdebinrin naa nitori o farajọ ọkan lara awọn to dana sun ọọfisi ẹgbẹ APC to wa niluu naa. Nigba ti BBC Yoruba kan si agbẹjọro Kemisola, Tope Tomekun, o sọ pe awọn ti n gbe igbesẹ lati yọọ ninu igbekun to wa lati nnkan bii oṣu mẹsan sẹyin. O ni "Lọwọlọwọ bi a ṣe n sọrọ yii, mo ti n kọwe ẹsun si gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolo, ati agbẹjọro agba, to fi mọ adajọ agba ipinlẹ Ondo lori ọrọ naa."


Oludije sipo Aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu AAC lọdun 2019, Omoyele Sowore pin aworan Kemisola loju opo ayelujara rẹ, o ni ilu Akure ni wọn ti fi panpẹ ofin mu ọmọdebinrin naa nitori o farajọ ọkan lara awọn to dana sun ọọfisi ẹgbẹ APC to wa niluu naa. Nigba ti BBC Yoruba kan si agbẹjọro Kemisola, Tope Tomekun, o sọ pe awọn ti n gbe igbesẹ lati yọọ ninu igbekun to wa lati nnkan bii oṣu mẹsan sẹyin. O ni "Lọwọlọwọ bi a ṣe n sọrọ yii, mo ti n kọwe ẹsun si gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolo, ati agbẹjọro agba, to fi mọ adajọ agba ipinlẹ Ondo lori ọrọ naa." BBC Yoruba tun kan si ọkan lara awọn ajafẹtọ to n da si ọrọ ọhun, Netufo Tomide, o sọ pe kii ṣe iya kekere lo jẹ Kemisola ninu ahamọ to wa. O ni "Wọn mu Kemisola pẹlu awọn eeyan miran lẹyin ti wọn fẹsun kan wọn pe awọn lo dana sun ọọfisi ẹgbẹ oṣelu APC lasiko ifẹhonuhan EndSARS lọdun 2020." O ṣalaye pe lara awọn to ṣi wa ni ahamọ ni ọmọ ọdun mọkanlelogun ti orukọ rẹ n jẹ Samuel Ojo ati Ayodele Ibukun, eyii to ni oyun oṣu meji bajẹ mọ lara lasiko ti awọn ọmọ ogun n fiya jẹ, koda o ni wọn ko tii fọ inu rẹ ti oyun ọhun bajẹ si titi di asioko ti a n ko iroyin yi jọ.


BBC Yoruba tun kan si ọkan lara awọn ajafẹtọ to n da si ọrọ ọhun, Netufo Tomide, o sọ pe kii ṣe iya kekere lo jẹ Kemisola ninu ahamọ to wa. O ni "Wọn mu Kemisola pẹlu awọn eeyan miran lẹyin ti wọn fẹsun kan wọn pe awọn lo dana sun ọọfisi ẹgbẹ oṣelu APC lasiko ifẹhonuhan EndSARS lọdun 2020." O ṣalaye pe lara awọn to ṣi wa ni ahamọ ni ọmọ ọdun mọkanlelogun ti orukọ rẹ n jẹ Samuel Ojo ati Ayodele Ibukun, eyii to ni oyun oṣu meji bajẹ mọ lara lasiko ti awọn ọmọ ogun n fiya jẹ, koda o ni wọn ko tii fọ inu rẹ ti oyun ọhun bajẹ si titi di asioko ti a n ko iroyin yi jọ. O pari ọrọ rẹ pe gbogbo akitiyan awọn lati yọ Kemisola atawọn mii ni ahamọ ni ko tii so eso rere. Lẹyin naa lo ke si ijọba lati fi oju ṣunukun wo ọrọ naa, ki alaiṣẹ ma baa jiya ẹṣẹ ti mọ ohunkohun nipa rẹ. Oṣu kẹwaa ọdun 2020 ni iwọde EndSARS naa bẹrẹ ni irọwọrọsẹ, ṣugbọn nigba to di asiko kan, awọn janduku wọ aarin awọn oluwọde ọhun, ti wọn bẹrẹ si n da ilu ru.


O pari ọrọ rẹ pe gbogbo akitiyan awọn lati yọ Kemisola atawọn mii ni ahamọ ni ko tii so eso rere. Lẹyin naa lo ke si ijọba lati fi oju ṣunukun wo ọrọ naa, ki alaiṣẹ ma baa jiya ẹṣẹ ti mọ ohunkohun nipa rẹ. Oṣu kẹwaa ọdun 2020 ni iwọde EndSARS naa bẹrẹ ni irọwọrọsẹ, ṣugbọn nigba to di asiko kan, awọn janduku wọ aarin awọn oluwọde ọhun, ti wọn bẹrẹ si n da ilu ru. Ọpọ ẹmi lo ba iṣẹlẹ naa lọ kaakiri Naijiria, to fi mọ awọn olufẹhonuhan atawọn agbofinro. Bẹẹ naa ni ọpọ dukia sọnu, paapaa niluu Eko, Akure ati Benin.


Ọpọ ẹmi lo ba iṣẹlẹ naa lọ kaakiri Naijiria, to fi mọ awọn olufẹhonuhan atawọn agbofinro. Bẹẹ naa ni ọpọ dukia sọnu, paapaa niluu Eko, Akure ati Benin.


Sunday Igboho: Ẹ fún mi ní ₦500bn lórí dúkìá mi tẹ bàjẹ́ àti títẹ ẹ̀tọ́ mi lójú mọ́lẹ̀

Ajijagbara fun iran Yoruba, Sunday Igboho ti pe ijọba apapọ lẹjọ lori bawọn osisẹ DSS se ya bo ile rẹ ni Ọjọbọ, ọjọ Kinni osu Keje ọdun yii. Igboho lo pe awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ DSS ati agbẹjọro agba fun ijọba apapọ, Abubakar Malami lẹjọ lori ikọlu sile rẹ naa. Ajijagbara naa wa n beere biliọnu lọna ẹẹdẹgbẹta naira lọwọ ijọba lori ọpọ dukia ti DSS bajẹ nile rẹ. Benin Republic ló bẹ́gi dínà aáyan ìjọba àpapọ̀ láti kù gììrì gbé Igboho wá Naijiria - Bakan naa lo tun n rọ ile ẹjọ pe ko pasẹ fun ijọba atawọn osisẹ agbofinro rẹ lati bọwọ fun awọn ẹtọ to ni labẹ ofin bii ọmọniyan. Gẹgẹ bi agbẹjọro Igboho ti bẹbẹ ninu iwe ipẹjọ naa, o ni ẹtọ onibara awọn labẹ ofin ọdun 1999m lawọn agbofinro naa ti tẹ loju mọlẹ. Agba amofin Yomi Aliyu, to n soju fun Sunday Igboho n fẹ ki ileeẹjọ kede pe bawọn agbofinro DSS se ba ọpọ dukia jẹ nile onibara ati bi wọn se ya bo ile naa, lo tẹ ẹtọ rẹ mọlẹ labẹ ofin.


Benin Republic ló bẹ́gi dínà aáyan ìjọba àpapọ̀ láti kù gììrì gbé Igboho wá Naijiria - Bakan naa lo tun n rọ ile ẹjọ pe ko pasẹ fun ijọba atawọn osisẹ agbofinro rẹ lati bọwọ fun awọn ẹtọ to ni labẹ ofin bii ọmọniyan. Gẹgẹ bi agbẹjọro Igboho ti bẹbẹ ninu iwe ipẹjọ naa, o ni ẹtọ onibara awọn labẹ ofin ọdun 1999m lawọn agbofinro naa ti tẹ loju mọlẹ. Agba amofin Yomi Aliyu, to n soju fun Sunday Igboho n fẹ ki ileeẹjọ kede pe bawọn agbofinro DSS se ba ọpọ dukia jẹ nile onibara ati bi wọn se ya bo ile naa, lo tẹ ẹtọ rẹ mọlẹ labẹ ofin. O ni "iwa ika, ifiyajẹni ati titẹ ẹtọ ọmọniyan loju mọlẹ ni bi awọn olujẹjọ naa se kọlu ile Sunday Igboho lai sọ iru eeyan ti wọn jẹ. Koda, wọn ko beere pe ki onibara oun silẹkun fun awọn amọ wọn kan fi ibọn fagidi wọle, ti wọn si pa eeyan meji, to fi mọ baba agbalagba to n kirun lọwọ ninu isọ oru to n se. Bakan naa ni wọn tun ba ọpọ dukia jẹ ninu ile naa, to fi mọ awọn ẹranko bii ologbo to n sin ati aja, eyi to tẹ ẹtọ rẹ bii ọmọniyan loju mọlẹ."


O ni "iwa ika, ifiyajẹni ati titẹ ẹtọ ọmọniyan loju mọlẹ ni bi awọn olujẹjọ naa se kọlu ile Sunday Igboho lai sọ iru eeyan ti wọn jẹ. Koda, wọn ko beere pe ki onibara oun silẹkun fun awọn amọ wọn kan fi ibọn fagidi wọle, ti wọn si pa eeyan meji, to fi mọ baba agbalagba to n kirun lọwọ ninu isọ oru to n se. Bakan naa ni wọn tun ba ọpọ dukia jẹ ninu ile naa, to fi mọ awọn ẹranko bii ologbo to n sin ati aja, eyi to tẹ ẹtọ rẹ bii ọmọniyan loju mọlẹ." O ni wọn mọọmọ n fi ibọn le kiri lati mu ni oku abi aaye nigba ti ko tii maa kede ogun, lọna ati ja fun ominira Yoruba. Olupẹjọ naa wa n rọ ileẹjọ lati kede pe ete awọn olupẹjọ ti wọn fi ya bo ile rẹ ni lati di lọwọ ninu ipolongo fun idasilẹ orilẹede Yoruba to n se. Atẹjade naa, ti amofin Aliyu fisita ni ko si orilẹede kankan to laju ni agbaye, tawọn agbofinro yoo ti fi agidi wọle eeyan kan, ti wọn yoo si pa eeyan tabi ba dukia owo iyebiye jẹ.


O ni wọn mọọmọ n fi ibọn le kiri lati mu ni oku abi aaye nigba ti ko tii maa kede ogun, lọna ati ja fun ominira Yoruba. Olupẹjọ naa wa n rọ ileẹjọ lati kede pe ete awọn olupẹjọ ti wọn fi ya bo ile rẹ ni lati di lọwọ ninu ipolongo fun idasilẹ orilẹede Yoruba to n se. Atẹjade naa, ti amofin Aliyu fisita ni ko si orilẹede kankan to laju ni agbaye, tawọn agbofinro yoo ti fi agidi wọle eeyan kan, ti wọn yoo si pa eeyan tabi ba dukia owo iyebiye jẹ.


Boko Haram: Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ní òun fẹ́ lo ẹṣin àti Ọ̀kadà láti ṣọ́ ìlú Abuja

Ileesẹ ọlọ́pàá nilu Abuja tí kéde pé òun yóò fi àwọn òṣìṣẹ́ rẹ̀ tó ń lo Okada àti ẹṣin ránṣẹ́ si àárín ìlú náà láti finmu finlẹ nípa àwọn ọ̀daràn.Atẹjade kan tí ọga ọlọpaa nilu Abuja, Mariam Yusuf fi síta lo sísọ loju ọrọ yii O fikún pé àwọn òṣìṣẹ́ náà yóò wọ àwọn agbègbè ìgbèríko lọ níbi táwọn ọ̀daràn fi le ṣe ibùba, tí mọto sì má le wọnú ìbẹ. Ọ̀gá àgbà ọlọ́pàá ni Abuja gbé igbesẹ náà lẹ́yìn tí ìròyìn ayélujára kan kéde pé ikọ Boko Haram ti kọlù agbègbè kan nilu náà.Àmọ́ ikọ ọmọ ogun alajumọse feto ààbò nilu náà tí ni irọ ni ìròyìn náà. Yusuf ni ìdí rèé táwọn òṣìṣẹ́ agbófinró náà yóò fi wa ẹṣin àti ọkada láti máa tọpinpin ojú pópó àtàwọn ẹsẹkuku laarin ìlú náà.Ileesẹ ọlọpaa náà wá ń rọ àwọn aráàlú Abuja láti ṣe suuru nítorí kò ní sí ewu. Ile ișẹ ọtẹlẹmuyẹ ni awọn ko ni fi oju Ire wo ẹgbẹ kankan labẹ ahesọ pe awọn n ja ijagbara eyi ti yoo maa da omi alafia ilu ru. Ile ișẹ DSS fidi ọrọ yii mulẹ lọjọ Aiku ninu atejade kan ti wọn ti bẹnu atẹ lu awọn kọlọrọsi kan ti wọn n dunkoko mọ ijọba pe awọn n fẹ ipinya, eyi to si n da ifọwọsowọpọ Naijiria ru. Eyi ti o jẹyọ laipẹ yii ni ti awọn adari ijoba Naijiria nigba kan sẹyin naa ti wọn n pe fun ayipada ijọba to wa lori alefa lọna ti ko tọ ti o si ni ki gbogbo ara ilu gbe igbesẹ.


Ile ișẹ ọtẹlẹmuyẹ ni awọn ko ni fi oju Ire wo ẹgbẹ kankan labẹ ahesọ pe awọn n ja ijagbara eyi ti yoo maa da omi alafia ilu ru. Ile ișẹ DSS fidi ọrọ yii mulẹ lọjọ Aiku ninu atejade kan ti wọn ti bẹnu atẹ lu awọn kọlọrọsi kan ti wọn n dunkoko mọ ijọba pe awọn n fẹ ipinya, eyi to si n da ifọwọsowọpọ Naijiria ru. Eyi ti o jẹyọ laipẹ yii ni ti awọn adari ijoba Naijiria nigba kan sẹyin naa ti wọn n pe fun ayipada ijọba to wa lori alefa lọna ti ko tọ ti o si ni ki gbogbo ara ilu gbe igbesẹ. "Eyi fi han pe eredi ti ẹni naa fi n se e ni lati da wahala silẹ ni Naijiria. O ṣeni laanu pe ọpọ awọn to n pe fun nkan wọnyii jẹ ẹni a n buyi fun ni awujọ, ti o si yẹ ki wọn wa nidi otitọ ati igbelarugẹ orileede ati lati ma jẹ ki imọ taraẹni nìkan ba ilọsiwaju orileede yii jẹ", ọrọ DSS re. Ile ișẹ naa fi kun un pe awọn ri gbogbo ọna ti wọn gba lati darapọ mọ awọn miran to wa ni ilẹ okere lati ko wahala ba Naijiria.


"Eyi fi han pe eredi ti ẹni naa fi n se e ni lati da wahala silẹ ni Naijiria. O ṣeni laanu pe ọpọ awọn to n pe fun nkan wọnyii jẹ ẹni a n buyi fun ni awujọ, ti o si yẹ ki wọn wa nidi otitọ ati igbelarugẹ orileede ati lati ma jẹ ki imọ taraẹni nìkan ba ilọsiwaju orileede yii jẹ", ọrọ DSS re. Ile ișẹ naa fi kun un pe awọn ri gbogbo ọna ti wọn gba lati darapọ mọ awọn miran to wa ni ilẹ okere lati ko wahala ba Naijiria. O ran wọn leti pe bi o tilẹ jẹ pe Ijoba awaarawa fi aaye gba ki awọn eniyan le sọ ero ọkan wọn, ko fi aaye gba ki awọn eniyan maa sọ isokusọ to le ko ba eto aabo orileede. " Nitori idi eyi, awọn eniyan ati ẹgbẹ oni imọ taraẹni nikan ni a kilọ fun lati jina si awọn iwa yii ti o le da alaafia ati isopọ ilu ru". Awọn gbajugbaja lawujọ ni lati sọra ṣe ki wọn si kora wọn ni ijanu lati ma sọ ọrọ ti yoo da wahala silẹ lawujọ, gẹgẹ bi atẹjade naa se sọ.


O ran wọn leti pe bi o tilẹ jẹ pe Ijoba awaarawa fi aaye gba ki awọn eniyan le sọ ero ọkan wọn, ko fi aaye gba ki awọn eniyan maa sọ isokusọ to le ko ba eto aabo orileede. " Nitori idi eyi, awọn eniyan ati ẹgbẹ oni imọ taraẹni nikan ni a kilọ fun lati jina si awọn iwa yii ti o le da alaafia ati isopọ ilu ru". Awọn gbajugbaja lawujọ ni lati sọra ṣe ki wọn si kora wọn ni ijanu lati ma sọ ọrọ ti yoo da wahala silẹ lawujọ, gẹgẹ bi atẹjade naa se sọ. Laipe yii ni ile ișẹ ọtẹlẹmuyẹ pe awọn kan fun iforowanilẹnuwo sugbọn ti wọn sọ pe asigbọ ọrọ ni, nigba ti ẹlomiran sọ pe kii ṣe nkan ti awọn sọ ni awọn eniyan n tumọ. Awọn ikilọ ile ișẹ ọtẹlẹmuyẹ yii jẹyọ latari bi orileede Naijiria se n koju eto aabo to mẹhẹ, ijingbe, ipaniyan, Idigunjale, ìgbésùmọ̀mí ati kikogun ja awọn eleto aabo jakejado Naijiria.


Laipe yii ni ile ișẹ ọtẹlẹmuyẹ pe awọn kan fun iforowanilẹnuwo sugbọn ti wọn sọ pe asigbọ ọrọ ni, nigba ti ẹlomiran sọ pe kii ṣe nkan ti awọn sọ ni awọn eniyan n tumọ. Awọn ikilọ ile ișẹ ọtẹlẹmuyẹ yii jẹyọ latari bi orileede Naijiria se n koju eto aabo to mẹhẹ, ijingbe, ipaniyan, Idigunjale, ìgbésùmọ̀mí ati kikogun ja awọn eleto aabo jakejado Naijiria.


Africa Eye: Àṣírí ìhà tí ìjọba kọ sí àwọn òṣìṣẹ́fẹ̀yìntì Nàìjíríà rèé

Kii ṣe tuntun ni ohun ti oju awọn to ti ṣiṣẹ fẹyinti n ri lorilẹede Naijiria. Ọpọlọpọ awọn oṣiṣẹfẹyinti yii to jẹ agbalagba ti awọn miran si ti darugbo ni wọn n fi ẹtọ owo ifẹyinti wọn dun wọn. Koda, ọpọlọpọ lo ti ku sẹnu jija fun ẹtọ wọn yii lai jẹ anfani owo wọn ki wọn to ku. Oniruuru ni awọn idi ti ko lori tabi lẹsẹ ti awọn eeyan ni wọn n fun awọn. Iwadii ikọ aṣewadii BBC Africa Eye tu aṣiri pe o yẹ ki wọn san owo fun awọn oṣiṣẹfẹyinti yii nipasẹ awọn oṣiṣẹ ọba kan ṣugbọn wọn n ko owo naa jẹ. Fidio iwadii ikọkọ ṣafihan bi awọn oṣiṣẹ ijọba ọhun ṣe maa n bere fun owo ọtọ lọwọ awọn to ti fẹyinti lati ba wọn gbe iwe wọn jade.


Oniruuru ni awọn idi ti ko lori tabi lẹsẹ ti awọn eeyan ni wọn n fun awọn. Iwadii ikọ aṣewadii BBC Africa Eye tu aṣiri pe o yẹ ki wọn san owo fun awọn oṣiṣẹfẹyinti yii nipasẹ awọn oṣiṣẹ ọba kan ṣugbọn wọn n ko owo naa jẹ. Fidio iwadii ikọkọ ṣafihan bi awọn oṣiṣẹ ijọba ọhun ṣe maa n bere fun owo ọtọ lọwọ awọn to ti fẹyinti lati ba wọn gbe iwe wọn jade. "Shrine ni wọn n pe ọfiisi ara wọn tori awọn nkan ikọkọ to n waye nibẹ. Oṣiṣẹfẹyinti kan lo yọlẹ ya fiimu iwa ti wọn n hu ni ọfiisi naa.


"Shrine ni wọn n pe ọfiisi ara wọn tori awọn nkan ikọkọ to n waye nibẹ. Oṣiṣẹfẹyinti kan lo yọlẹ ya fiimu iwa ti wọn n hu ni ọfiisi naa.


Yoruba Nation: Ìgbẹ́jọ́ àwọn èèyàn méjìlá tí DSS kó nílé Sunday Igboho bẹ̀rẹ̀ lónìí

Igbẹjọ awọn eeyan mejila ti ajọ DSS fi sikun ofin mu nile Sunday Igboho lọjọ kinni oṣu Keje, ti bẹrẹ lonii l'Abuja. Adajọ ile ẹjọ naa ti wa paṣẹ fun DSS lati ko awọn eeyan ọhun wa siwaju oun nile ẹjọ naa ni Ọjọbọ ọsẹ to n bọ, iyẹn ọjọ kọkandinlọgbọn oṣu Keje. Ṣaaju ni ajọ DSS ti kọkọ fẹsun iwa ọdaran kan awọn eeyan naa lẹyin ti wọn fi sikun ofin mu wọn nile Oloye Sunday Igboho. Lasiko ti DSS n ṣafihan awọn eeyan ọhun lẹyin ti wọn mu wọn tan, DSS sọ pe awọn ka oriṣiriṣi ohun ija olori bii ibọn Ak-47, ọpọlọpọ ọta ibọn ati oogun abẹnu gọngọ mọ awọn afurasi ọhun lọwọ. Lẹyin naa ni wọn kede pe awọn n wa olori wọn, iyẹn oloye Sunday Igboho, ti wọn si kede pe ko wa fara han nileeṣẹ awọn tabi ko foju wina ofin. Eyii to mu ki Igboho sọ pe oun kii ṣe ọdaran, ati pe irọ ni DSS pa mọ oun lori awọn ohun ija ti wọn sọ pe awọn ri nile rẹ.


Lasiko ti DSS n ṣafihan awọn eeyan ọhun lẹyin ti wọn mu wọn tan, DSS sọ pe awọn ka oriṣiriṣi ohun ija olori bii ibọn Ak-47, ọpọlọpọ ọta ibọn ati oogun abẹnu gọngọ mọ awọn afurasi ọhun lọwọ. Lẹyin naa ni wọn kede pe awọn n wa olori wọn, iyẹn oloye Sunday Igboho, ti wọn si kede pe ko wa fara han nileeṣẹ awọn tabi ko foju wina ofin. Eyii to mu ki Igboho sọ pe oun kii ṣe ọdaran, ati pe irọ ni DSS pa mọ oun lori awọn ohun ija ti wọn sọ pe awọn ri nile rẹ. Ọjọ kinni, oṣu yii ni DSS kọlu ile Sunday Igboho loru ọganjọ, nibi ti wọn ti fi ṣikun ofin mu awọn ajijagbara Yoruba Nation mejila naa. Lasiko ikọlu naa ni DSS ti ṣekupa eeyan meji, ti wọn si tun ba ọpọ dukia jẹ ṣugbọn Igboho bọ mọ wọn lọwọ.


Ọjọ kinni, oṣu yii ni DSS kọlu ile Sunday Igboho loru ọganjọ, nibi ti wọn ti fi ṣikun ofin mu awọn ajijagbara Yoruba Nation mejila naa. Lasiko ikọlu naa ni DSS ti ṣekupa eeyan meji, ti wọn si tun ba ọpọ dukia jẹ ṣugbọn Igboho bọ mọ wọn lọwọ.


Africa Eye: Ahmed Isah rèé tíí ṣe ààrẹ lásán làsàn ní Nàíjíríà tí inú aráàlú dùn sí

Lojoojumọ ni Ahmed Isah, tii se olootu eto Bẹrẹkẹtẹ maa n ya awọn ọmọ Naijiria lẹnu pẹlu sna to n gba lati gba ẹtọ wọn le wọn lọwọ. Ọna to n gba lati fidi ẹtọ ọmọniyan le wọn lọwọ yii ni eto rẹ naa to n se lori redio ati tẹlifisan, ti ọpọ eeyan maa n wo. Ahmed, ti ọpọ eeyan mọ si ‘Ordinary President’, taa mọ si aarẹ lasan lasan ni ọpọ ọmọ Naijiria sọ di orisa nitori bo se n lo agbara rẹ lati gba ẹtọ mẹkunnu fun wọn. Se lo maa n pe awọn oloselu nija lori afẹfẹ, to fi mọ ileesẹ ọlọpaa to maa n gbe wa siwaju awọn ọmọ Naijiria, eyi si mu ki ọpọ mẹkunnu nifẹ rẹ. Akọroyin fun ẹka iroyin ọtẹlẹmuyẹ nilẹ Afirika, BBC Africa Eye, eyiun Peter Nkanga tọpinpin Ahmed Isah ati ikọ rẹ fun ọpọlọpọ ọsẹ. Nibẹ si ni wọn ti sawari rẹ pe lootọ lo le jẹ aarẹ lasan lasan to n yi igbe aye ọpọ eeyan si rere amọ awọn ọna to n gba eyi to n mu awuyewuye lọwọ le mu ewu miran dani.


Super TV CEO Ataga: Chidinma ò gbudọ̀ kú o sátìmọ́lé Ọlọ́pàá o! Àwọn aṣòfin f'ọ̀rọ̀ ráńṣẹ́ sí Ọ̀gá àgbà Ọlọ́pàá

Ile igbimọ aṣojuṣofin ti fi ọrọ sita pe afurasi ti wọn ni o pa oludari ileeṣẹ Tẹlifisan Super TV, Usifo Ataga ko gbudọ ku si atimọle awọn ọlọpaa Naijiria. Bakan naa, ile aṣojuṣofin tun ni ki wọn ṣe iwadii ati ayẹwo finifini lori ẹsun naa ki wọn si ma ṣafihan arabinrin Chidinma kiri mọ tabi ki wọn maa gbaa laye lati ba awọn oniroyin sọrọ lori ọrọ ti wọn ṣi n ṣewadii rẹ lọwọ. Ile aṣofin ni ki Ọga agba awọn ọlọpaa, Usman Baba "pe gbogbo awọn ọlọpaa ko ki wọn nilọ pe ko si atunṣe iru iwa ipa yii lori ẹtọ ọmọniyan ati gbigba awọn ti wọn ba fi panpẹ ofin mu laaye lati ba awọn oniroyin sọrọ. Wọn n sọ eyi gẹgẹ bi ọkan lara awọn afẹnuko wọn nibi ijoko ile to waye lọjọ Iṣegun lẹyin ti wọn jọ pa ohun pọ lori ọrọ ti wọn lo gba amojuto kiakia ti aṣoju Tolu Akande-Sadipe mu aba rẹ wa to pe akori rẹ ni "Bi Ọlọpaa ṣe n tẹle ofin ijọba apapọ ati iwadi kikun lori iku oloogbe Ọ̀gbẹ́ni Usifo Ataga. Gẹgẹ bi awọn aṣofin ṣe sọọ, eyi jẹ lati rii daju pe wọn ṣiṣẹ lori awọn ẹsun mii lọjọ iwaju bi eleyii. Lafikun, ile aṣojuṣofin ni ọga agba ọlọpaa gbudọ rii daju pe arabinrin Ojukwu ti wọn fẹsun kan ko ku si ahamọ tabi pa ara rẹ nigba to n duro de idajọ rẹ gẹgẹ bo ṣe ti ṣẹlẹ sẹyin lori awọn ẹsun kan to ti kọja.


Wọn n sọ eyi gẹgẹ bi ọkan lara awọn afẹnuko wọn nibi ijoko ile to waye lọjọ Iṣegun lẹyin ti wọn jọ pa ohun pọ lori ọrọ ti wọn lo gba amojuto kiakia ti aṣoju Tolu Akande-Sadipe mu aba rẹ wa to pe akori rẹ ni "Bi Ọlọpaa ṣe n tẹle ofin ijọba apapọ ati iwadi kikun lori iku oloogbe Ọ̀gbẹ́ni Usifo Ataga. Gẹgẹ bi awọn aṣofin ṣe sọọ, eyi jẹ lati rii daju pe wọn ṣiṣẹ lori awọn ẹsun mii lọjọ iwaju bi eleyii. Lafikun, ile aṣojuṣofin ni ọga agba ọlọpaa gbudọ rii daju pe arabinrin Ojukwu ti wọn fẹsun kan ko ku si ahamọ tabi pa ara rẹ nigba to n duro de idajọ rẹ gẹgẹ bo ṣe ti ṣẹlẹ sẹyin lori awọn ẹsun kan to ti kọja. Ọjọ kẹrinlelogun oṣu kẹfa ọdun 2021 ni ileeṣẹ ọlọpaa Eko ṣafihan oju Chidinma nigba to jẹwọ pe oun lo n gun Ataga ẹni aadọta ọdun naa lọbẹ lọrun pa lẹyin gbọnmi sii omi o to. Chidinma tun tun eyi sọ ninu ifọrọwanilẹnuwo to ba awọn oniroyin kan sọ. Ẹwẹ, ninu fidio kan to wa gba ori ayelujara kan lọjọ Aje ni arabinrin Chidinma Ojukwu ti bẹrẹ si ni sọ pe oun kọ loun pa ọga ileeṣẹ Super TV.


Ọjọ kẹrinlelogun oṣu kẹfa ọdun 2021 ni ileeṣẹ ọlọpaa Eko ṣafihan oju Chidinma nigba to jẹwọ pe oun lo n gun Ataga ẹni aadọta ọdun naa lọbẹ lọrun pa lẹyin gbọnmi sii omi o to. Chidinma tun tun eyi sọ ninu ifọrọwanilẹnuwo to ba awọn oniroyin kan sọ. Ẹwẹ, ninu fidio kan to wa gba ori ayelujara kan lọjọ Aje ni arabinrin Chidinma Ojukwu ti bẹrẹ si ni sọ pe oun kọ loun pa ọga ileeṣẹ Super TV. Nigba to da aba lọjọ Iṣegun, Aṣofin Akande-Sadipe muu wa si iranti ile pe lati igba ti ọlọpaa ti mu arabinrin Chidinma ni wọn ti n ṣafihan oju rẹ kiri ti wọn si n jẹ ko ba awọn oniroyin sọrọ lori ọrọ to wa di  ohun ti wọn n gba bi ẹni n gba igba ọti lori ayelujara bayii ti awn oniroyin wa brẹ si ni pin ọrọ naa yẹlẹ yẹlẹ. Gbogbo eleyi naa n ṣẹlẹ pẹlu pẹlu pe ọlọpaa ṣi n ṣe iwadii lọwọ. "Ile aṣofin mọ wi pe ofin orilẹede Naijiria ko faaye gba ki ori ayelujara maa sọrọ nipa ẹsun kan nigba ti ile ẹjọ ko ba tii ṣe ipinu rẹ - ko yẹ ki awọn oniroyin maa sọrọ nipa rẹ".


Nigba to da aba lọjọ Iṣegun, Aṣofin Akande-Sadipe muu wa si iranti ile pe lati igba ti ọlọpaa ti mu arabinrin Chidinma ni wọn ti n ṣafihan oju rẹ kiri ti wọn si n jẹ ko ba awọn oniroyin sọrọ lori ọrọ to wa di  ohun ti wọn n gba bi ẹni n gba igba ọti lori ayelujara bayii ti awn oniroyin wa brẹ si ni pin ọrọ naa yẹlẹ yẹlẹ. Gbogbo eleyi naa n ṣẹlẹ pẹlu pẹlu pe ọlọpaa ṣi n ṣe iwadii lọwọ. "Ile aṣofin mọ wi pe ofin orilẹede Naijiria ko faaye gba ki ori ayelujara maa sọrọ nipa ẹsun kan nigba ti ile ẹjọ ko ba tii ṣe ipinu rẹ - ko yẹ ki awọn oniroyin maa sọrọ nipa rẹ". O fi kun un wipe ni abala ikẹrindinlogoji ka ikarun ti iwe ofin Naijiria ti ọdun 1999 ti wọn ti tun ṣe fihan pe gbogbo ẹnikẹni ti ofin ba ti gbe ni wn yoo maa pe ni ko mọwọ ko mẹsẹ titi ti ile ẹjọ yoo fi sọ pe o jẹbi ẹ́un ọhun. Tori naa wọn ni arabinrin Ojukwu ko tii jẹbi ẹsun to n jẹjọ rẹ lọwọ ko yẹ ki wọn maa foju ọdaran wo o tabi ṣafihan rẹ kiri titi di igba ti iwadii yoo gunrege tori naa ki wọn gba ileeṣẹ laye lati ṣe iṣ wọn.


O fi kun un wipe ni abala ikẹrindinlogoji ka ikarun ti iwe ofin Naijiria ti ọdun 1999 ti wọn ti tun ṣe fihan pe gbogbo ẹnikẹni ti ofin ba ti gbe ni wn yoo maa pe ni ko mọwọ ko mẹsẹ titi ti ile ẹjọ yoo fi sọ pe o jẹbi ẹ́un ọhun. Tori naa wọn ni arabinrin Ojukwu ko tii jẹbi ẹsun to n jẹjọ rẹ lọwọ ko yẹ ki wọn maa foju ọdaran wo o tabi ṣafihan rẹ kiri titi di igba ti iwadii yoo gunrege tori naa ki wọn gba ileeṣẹ laye lati ṣe iṣ wọn.


Sunday Igboho: Amòfin ní Benin Republic kò ní fa Igboho lé Nàíjíríà lọ́wọ́ torí àdéhùn ọdún 1984

Agbẹjọro oloye Sunday Igboho, Yomi Aliyu ti sọrọ lori idi ti yoo fi ṣoro fun ijọba apapọ lati gbe Igboho lati orilẹ-ede Benin Republic wa si Naijiria. Agbẹjọro agba naa sọ pe ijọba Naijiria ko ni le gbe Igboho wọle lati Benin nitori ọrọ ajọsọ laarin orilẹ-ede mejeji eyii ti wọn ti tọwọ bọwe adehun rẹ lọdun 1984. Gẹgẹ bii ohun to sọ, adehun ọhun waye lọdun naa lọhun laarin Naijiria, Togo, Ghana ati Benin Republic. O ni "Iwe adehun ti Togo, Naijiria, Ghana ati Republic of Benin tọwọ bọ lọdun 1984 sọ pe ijọba orilẹ kan ko ni fi afurasi lori ẹsun to rọ mọ ọrọ oṣelu ṣọwọ si ijọba orilẹ-ede miran laarin awọn mẹrẹrin." "Adehun naa tun ṣalaye pe orilẹ-ede ti afurasi naa ba wa ko ni jọwọ rẹ fun orilẹ-ede keji to ba ṣe pe ko ni ri idajọ ododo gba tabi to ba ṣeeṣe ki wọn fa ẹjọ naa nilẹ." Aliyu sọ siwaju si pe iwe adehun ti awọn orilẹ-ede kan nilẹ Afrika buwọlu, eyiti Naijiria ati Bening Republic wa lara wọn sọ pe araalu lẹtọ labẹ lati ja fun ominira, gẹgẹ bii ori ogun iwe naa ṣe sọ.


O ni "Iwe adehun ti Togo, Naijiria, Ghana ati Republic of Benin tọwọ bọ lọdun 1984 sọ pe ijọba orilẹ kan ko ni fi afurasi lori ẹsun to rọ mọ ọrọ oṣelu ṣọwọ si ijọba orilẹ-ede miran laarin awọn mẹrẹrin." "Adehun naa tun ṣalaye pe orilẹ-ede ti afurasi naa ba wa ko ni jọwọ rẹ fun orilẹ-ede keji to ba ṣe pe ko ni ri idajọ ododo gba tabi to ba ṣeeṣe ki wọn fa ẹjọ naa nilẹ." Aliyu sọ siwaju si pe iwe adehun ti awọn orilẹ-ede kan nilẹ Afrika buwọlu, eyiti Naijiria ati Bening Republic wa lara wọn sọ pe araalu lẹtọ labẹ lati ja fun ominira, gẹgẹ bii ori ogun iwe naa ṣe sọ. O ni fun idi eyii, orilẹ-ede Benin ko ni fi Sunday Igboho ṣọwọ si ijọba Naijiria nitori labẹ adehun naa, afurasi lori ẹsun to rọ mọ ọrọ oṣelu ni Igboho. Ninu atẹjade kan to fi lede, agbẹjọro naa ni Igboho ko le ri idajọ ododo gba ti wọn ba gbe wa si Naijiria, ati pe o ṣeeṣe ki pa gan nitori awọn eeyan ti ijọba Naijiria mu nile rẹ lọjọ kinni oṣu yii ṣi wa ni ahamọ lai ni anfani lati ri agbẹjọro wọn. O ni aya Igbogo, to jẹ ọmọ orilẹ-ede Germany ni wọn mu lasiko ti wọn fi panpẹ ofin mu u ni Cotonou.


O ni fun idi eyii, orilẹ-ede Benin ko ni fi Sunday Igboho ṣọwọ si ijọba Naijiria nitori labẹ adehun naa, afurasi lori ẹsun to rọ mọ ọrọ oṣelu ni Igboho. Ninu atẹjade kan to fi lede, agbẹjọro naa ni Igboho ko le ri idajọ ododo gba ti wọn ba gbe wa si Naijiria, ati pe o ṣeeṣe ki pa gan nitori awọn eeyan ti ijọba Naijiria mu nile rẹ lọjọ kinni oṣu yii ṣi wa ni ahamọ lai ni anfani lati ri agbẹjọro wọn. O ni aya Igbogo, to jẹ ọmọ orilẹ-ede Germany ni wọn mu lasiko ti wọn fi panpẹ ofin mu u ni Cotonou. Lẹyin naa lo ke si ijọba Benin republic ati ajọ agbaye lati da si ọrọ naa, paapaa lori iwa ifiyajẹni lọna aitọ ti ijọba Naijiria n wu.


Lẹyin naa lo ke si ijọba Benin republic ati ajọ agbaye lati da si ọrọ naa, paapaa lori iwa ifiyajẹni lọna aitọ ti ijọba Naijiria n wu.


Ilé ẹjọ́ tó ń gbọ́ ẹ̀sùn ìwà ọ̀daràn l'àgbáyé, ICC bẹ̀rẹ̀ ìwádìí lórí ìpànìyàn tó wáyé lásìkò ìwọ́de EndSARS

Ile ẹjọ agbaye to n gbọ ẹsun  iwa ọdaran, ICC, ti sọ fun BBC pe oun ti gbe iwadii dide lori ohun to ṣẹlẹ lasiko iwọde #EndSARS ni Naijiria. Ninu atẹjade kan lati ọọfisi agbẹjọro rẹ, ile ẹjọ naa ni oun ti gba awọn iroyin kan nipa awọn iṣẹlẹ ifẹmiṣofo to waye nibi iwọde ọhun. Wọn ni ayẹwo awọn yoo sọ boya awọn ṣe ẹjọ ọhun bii ẹjọ titẹ oju ẹtọ ara ilu mọlẹ, tabi iṣekupa ọpọ ero. Fun nnkan bi ọsẹ meji ni awọn oluwọde fi fọ si igboro kaakiri Naijiria lati bere fun opin si ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n ri si iwa idigunjale, SARS, ki ijọba pana iwọde ọdhun. Gẹgẹ bi ọrọ ti Aarẹ Muhammadu Buhari sọ, ara ilu mọkanlelaadọta, ọlọpaa mọkanla ati ọmọ ologun meje ni ẹmi wọn sọnu nitori ifẹhonuhan naa. Ajọ ajafẹtọ ọmọniyan, Amnesty International, sọ pe awọn ọmọ ologun Naijiria ṣina ibọn bolẹ fun awọn oluwọde ọhun lẹnu iloro Lekki Toll Gate, ti ọpọ ku, nigba ti awọn miran si farapa.


Fun nnkan bi ọsẹ meji ni awọn oluwọde fi fọ si igboro kaakiri Naijiria lati bere fun opin si ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n ri si iwa idigunjale, SARS, ki ijọba pana iwọde ọdhun. Gẹgẹ bi ọrọ ti Aarẹ Muhammadu Buhari sọ, ara ilu mọkanlelaadọta, ọlọpaa mọkanla ati ọmọ ologun meje ni ẹmi wọn sọnu nitori ifẹhonuhan naa. Ajọ ajafẹtọ ọmọniyan, Amnesty International, sọ pe awọn ọmọ ologun Naijiria ṣina ibọn bolẹ fun awọn oluwọde ọhun lẹnu iloro Lekki Toll Gate, ti ọpọ ku, nigba ti awọn miran si farapa. Bo tilẹ jẹ pe awọn oṣojumi koro sọ pe awọn ọmọ ileeṣẹ ologun Naijiria lo pa awọn eeyan naa, ṣugbọn ileeṣẹ ọlọpaa ati ileeṣẹ ologun ti ni awọn ko mọwọ mẹsẹ ninu iṣẹlẹ ọhun. ICC ti wa ni abajade iwadii oun yoo di mimọ fun gbogbo agbaye lati mọ ooto ọrọ naa.


Bo tilẹ jẹ pe awọn oṣojumi koro sọ pe awọn ọmọ ileeṣẹ ologun Naijiria lo pa awọn eeyan naa, ṣugbọn ileeṣẹ ọlọpaa ati ileeṣẹ ologun ti ni awọn ko mọwọ mẹsẹ ninu iṣẹlẹ ọhun. ICC ti wa ni abajade iwadii oun yoo di mimọ fun gbogbo agbaye lati mọ ooto ọrọ naa.


Femi Gbajabiamila: DSS ti fi ẹ̀sọ́ àbò Gbajabiamila tó pa fẹ́ndọ̀ l'Abuja sátìmọ́lé

Abẹnugan ilé ìgbìmọ̀ aṣojú-ṣòfin l'Abuja, Femi Gbajabiamila ti ṣèlérí pé òun ṣetan láti tọ́ àwọn ọmọ fẹ́ndọ Ifeanyi Okereke ti ẹ̀ṣọ́ rẹ̀ yìnbọ̀n pa titi ti wan yóò fi dàgbà. Gbajabiamila sọ èyí lásìkò tó lọ ṣe ẹkú ọrọ èèyàn si àwọn ẹbi olóògbé lágbègbè Kwata ní Madalla-Suleja. Abẹnugan ni òun yóò tọ́ àwọn ọmọ rẹ̀ méjèèjì ní ilé ìwé titi wọ́n yóò fi tójúú bọ́, bákan náà ni òun yóò fún ìyàwó rẹ̀ ni owó ti yóò maa fi ṣòwò. " Àwọn ọmọ yìí ti di tèmi, mo si ti pé agbẹjọ́rò mi láti ṣi àpò owó fún wọ́n títí ti wọ́n yóò fi tójuubọ́" ọ̀rọ̀ Femi Gbajabiamila rèé Ẹ̀sọ́ abẹnugan ilé, to jẹ́ ọkan lára àwọn òṣìṣẹ́ ọ̀tẹlẹ̀múyẹ (DSS) Nàìjíríà, Abdullahi M. Hassan ló yìbọ̀n pa Ifeanyi nítori wan ń sá tẹ̀lé mọ́to Femi Gbajabiamila ti wọn si n kíi. Ó ti le ni ọdún méje ti Ifeanyi ti n ta ìwé ìròyìn lágbègbè Federal Secretariat  tó sì jẹ́ pé ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ló mọ̀ọ́. Bí abẹnugan ilé ṣe ń kọja ló fún Ifeanyi ni ẹgbẹrun mẹ́sán náírà pé kí ó pin pẹ̀lú àwọn tó kù rẹ̀, kí a tí wí ká tó fọ̀, ní Abdullahi yìn ni ìbọ̀n lórí ni ìgbà mẹ̀rin.


Àwọn ọmọ yìí ti di tèmi, mo si ti pé agbẹjọ́rò mi láti ṣi àpò owó fún wọ́n títí ti wọ́n yóò fi tójuubọ́" ọ̀rọ̀ Femi Gbajabiamila rèé Ẹ̀sọ́ abẹnugan ilé, to jẹ́ ọkan lára àwọn òṣìṣẹ́ ọ̀tẹlẹ̀múyẹ (DSS) Nàìjíríà, Abdullahi M. Hassan ló yìbọ̀n pa Ifeanyi nítori wan ń sá tẹ̀lé mọ́to Femi Gbajabiamila ti wọn si n kíi. Ó ti le ni ọdún méje ti Ifeanyi ti n ta ìwé ìròyìn lágbègbè Federal Secretariat  tó sì jẹ́ pé ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ló mọ̀ọ́. Bí abẹnugan ilé ṣe ń kọja ló fún Ifeanyi ni ẹgbẹrun mẹ́sán náírà pé kí ó pin pẹ̀lú àwọn tó kù rẹ̀, kí a tí wí ká tó fọ̀, ní Abdullahi yìn ni ìbọ̀n lórí ni ìgbà mẹ̀rin. Ọ̀pọ̀ àwọn ọ̀rẹ́ Ifeanyi ló sàlàyé pé kìí ṣe ìgbà àkọ́kọ́ rèé ti Abdullahi ti maa n yìnbọn ni gbogbo ìgbà ti abẹnugan ba ti n kọjá. Wọ́n ni ǹkan ti ó dun àwọn jùlọ ni pé, Ifeanyi ti rí iṣẹ́ sí ilé iṣẹ́ Labour & Productivity to si ti n múra láti lọ bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ kí ó tó kú Àjọ DSS ti fi Abdullahi si àtìmọ́le títí di àsìkò tí wọn yóò parí ìwádìí wọ̀n. Agbẹnusọ àjọ náà Peter Afunaya tó fìdí ọ̀rọ̀ náà múlẹ̀ sàlàyé pé Abdullahi lo yìnbọ, ọmọ àjọ àwọn sì ni, àti pé àwọn ti ṣetan láti dá sẹríà tó tọ́ fún.


Ọ̀pọ̀ àwọn ọ̀rẹ́ Ifeanyi ló sàlàyé pé kìí ṣe ìgbà àkọ́kọ́ rèé ti Abdullahi ti maa n yìnbọn ni gbogbo ìgbà ti abẹnugan ba ti n kọjá. Wọ́n ni ǹkan ti ó dun àwọn jùlọ ni pé, Ifeanyi ti rí iṣẹ́ sí ilé iṣẹ́ Labour & Productivity to si ti n múra láti lọ bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ kí ó tó kú Àjọ DSS ti fi Abdullahi si àtìmọ́le títí di àsìkò tí wọn yóò parí ìwádìí wọ̀n. Agbẹnusọ àjọ náà Peter Afunaya tó fìdí ọ̀rọ̀ náà múlẹ̀ sàlàyé pé Abdullahi lo yìnbọ, ọmọ àjọ àwọn sì ni, àti pé àwọn ti ṣetan láti dá sẹríà tó tọ́ fún. Ó fi kun pé, àjọ ọ̀hún ti yọọ́ kúrò lára àwọn tó ń tèlé mótò abẹnugan, àjọ náà fi kun pé kedere ni àwọn yóò ṣe gbogbo ìwádìí àti ìdája ọ̀rọ̀ náà. Ẹ̀wẹ̀, Gbajabiamila ti fi ọkàn gbogbo àwọn fẹ́ndọ̀ tó kù balẹ̀ lónìí ọjọ́ àìkú pé òun yóò rí dájú pé Ifeanyi kò kú lásán. Abénugan to sàbẹ̀wò sí ilé iṣé wọ́n, ó sàlàyé fún wan pé, bí ìjọkó ilé yóò ṣe bẹ̀rl lọ́ja ìṣẹ́gun, àwọn yóò yẹ́ Ifeanyi sí nínú ìjókó àwọn Bákan náà ló sọ pé òun ti wọ́gilé gbogbo ètò tí òun ní nílẹ̀ tẹ́lẹ̀ láti ríi dájú pé, òun se ìdárò Ifeanyi dáadáa.


Ó fi kun pé, àjọ ọ̀hún ti yọọ́ kúrò lára àwọn tó ń tèlé mótò abẹnugan, àjọ náà fi kun pé kedere ni àwọn yóò ṣe gbogbo ìwádìí àti ìdája ọ̀rọ̀ náà. Ẹ̀wẹ̀, Gbajabiamila ti fi ọkàn gbogbo àwọn fẹ́ndọ̀ tó kù balẹ̀ lónìí ọjọ́ àìkú pé òun yóò rí dájú pé Ifeanyi kò kú lásán. Abénugan to sàbẹ̀wò sí ilé iṣé wọ́n, ó sàlàyé fún wan pé, bí ìjọkó ilé yóò ṣe bẹ̀rl lọ́ja ìṣẹ́gun, àwọn yóò yẹ́ Ifeanyi sí nínú ìjókó àwọn Bákan náà ló sọ pé òun ti wọ́gilé gbogbo ètò tí òun ní nílẹ̀ tẹ́lẹ̀ láti ríi dájú pé, òun se ìdárò Ifeanyi dáadáa. Ileeṣẹ agbofinro ọtẹlẹmuyẹ DSS lorilẹede Naijiria ni awọn ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ ibọn yinyin to ṣekupa fẹndọ kan ti orukọ rẹ n jẹ Ifeanyi Okeke latọwọ ọkan lara awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ agbofinro naa. Alukoro ileeṣẹ agbofin ọtẹlẹmuyẹ DSS, Ọmọwe Peter Afunaya ṣalaye ninu atẹjade kan pe lootọ oṣiṣẹ ileeṣẹ agbofinro DSS ni arakunrin ti wọn funrasi pe o yin ibọn naa, ati pe ara awọn ẹṣọ alaabo ti wọn yan ti olori ileegbimọ aṣoju-ṣofin orilẹede Naijiria, Họnọrebu Fẹmi Gbajabiamila ni. O ni wọn ti yọ ọgbẹni naa kuro lara awọn ẹṣọ olori ile aṣojuṣofin naa ati wi pe, ni ibamu pẹlu ilana ibawi lẹnu iṣẹ, wọn ti fi si ahamọ, ileeṣẹ agbofinro DSS si ti bẹrẹ iwadii pẹlu ileri pe ko ni si kọnu n kọhọ ninu iwadii lori bi afunrasi naa ṣe lo ibọn rẹ.


Ileeṣẹ agbofinro ọtẹlẹmuyẹ DSS lorilẹede Naijiria ni awọn ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ ibọn yinyin to ṣekupa fẹndọ kan ti orukọ rẹ n jẹ Ifeanyi Okeke latọwọ ọkan lara awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ agbofinro naa. Alukoro ileeṣẹ agbofin ọtẹlẹmuyẹ DSS, Ọmọwe Peter Afunaya ṣalaye ninu atẹjade kan pe lootọ oṣiṣẹ ileeṣẹ agbofinro DSS ni arakunrin ti wọn funrasi pe o yin ibọn naa, ati pe ara awọn ẹṣọ alaabo ti wọn yan ti olori ileegbimọ aṣoju-ṣofin orilẹede Naijiria, Họnọrebu Fẹmi Gbajabiamila ni. O ni wọn ti yọ ọgbẹni naa kuro lara awọn ẹṣọ olori ile aṣojuṣofin naa ati wi pe, ni ibamu pẹlu ilana ibawi lẹnu iṣẹ, wọn ti fi si ahamọ, ileeṣẹ agbofinro DSS si ti bẹrẹ iwadii pẹlu ileri pe ko ni si kọnu n kọhọ ninu iwadii lori bi afunrasi naa ṣe lo ibọn rẹ. Olori ileegbimọ aṣoju-ṣofin lorilẹede Naijiria, Họnọrebu Fẹmi Gbajabiamila ti ṣiṣọ loju ẹṣọ alaabo rẹ to yinbọn pa fẹndọ kan ni ilu Abuja l'Ọjọbọ Họnọrebu Gbajabiamila darukọ ẹṣọ alaabo naa gẹgẹ bii Abdulahi Hassan. O ni oṣiṣẹ ileeṣẹ alaabo ọtẹlẹmuyẹ DSS ni atipe wọn ti faa le awọn ileeṣẹ to yẹ lọwọ fun iwadii ati igbesẹ ibaniwi to rọ mọ iṣẹ rẹ ati ẹṣẹ ti o ṣẹ. Ni Ọjọbọ ni awọn ẹṣọ alaabo to wa pẹlu Họnọrebu Gbajabiamila 'yinbọn soke'lati tu awọn eeyan kan ti wọn ni wọn dabu ọkọ olori ile aṣojuṣofin naa ka.


Olori ileegbimọ aṣoju-ṣofin lorilẹede Naijiria, Họnọrebu Fẹmi Gbajabiamila ti ṣiṣọ loju ẹṣọ alaabo rẹ to yinbọn pa fẹndọ kan ni ilu Abuja l'Ọjọbọ Họnọrebu Gbajabiamila darukọ ẹṣọ alaabo naa gẹgẹ bii Abdulahi Hassan. O ni oṣiṣẹ ileeṣẹ alaabo ọtẹlẹmuyẹ DSS ni atipe wọn ti faa le awọn ileeṣẹ to yẹ lọwọ fun iwadii ati igbesẹ ibaniwi to rọ mọ iṣẹ rẹ ati ẹṣẹ ti o ṣẹ. Ni Ọjọbọ ni awọn ẹṣọ alaabo to wa pẹlu Họnọrebu Gbajabiamila 'yinbọn soke'lati tu awọn eeyan kan ti wọn ni wọn dabu ọkọ olori ile aṣojuṣofin naa ka. Amọṣa lẹyin o rẹyin ni iroyin jade pe ibọn ba Ifeanyi Okereke, ọkan lara awọn fẹndọ to n ta iwe iroyin ni sẹkitariati ijọba apapọ ni lu Abuja ti o si jade laye. Olori ile asojusofin Naijiria Femi Gbajabiamila ti ni ki ọlọpaa kan lara awọn ẹsọ rẹ lọ rọọkun nile nitori pe o yinbọn pa arakunrin kan to n ta iwe iroyin Ifeanyichukwu Elechi nilu Abuja. Gbajabiamila ni yoo bẹrẹ lilọ rọọkun nile naa titi ti ileesẹ ọlọpaa yoo fi pari iwadii.


Amọṣa lẹyin o rẹyin ni iroyin jade pe ibọn ba Ifeanyi Okereke, ọkan lara awọn fẹndọ to n ta iwe iroyin ni sẹkitariati ijọba apapọ ni lu Abuja ti o si jade laye. Olori ile asojusofin Naijiria Femi Gbajabiamila ti ni ki ọlọpaa kan lara awọn ẹsọ rẹ lọ rọọkun nile nitori pe o yinbọn pa arakunrin kan to n ta iwe iroyin Ifeanyichukwu Elechi nilu Abuja. Gbajabiamila ni yoo bẹrẹ lilọ rọọkun nile naa titi ti ileesẹ ọlọpaa yoo fi pari iwadii. Agbegbe Secretariat niluu Abuja ni nkan bi ago mẹta ni ọlọpaa naa yinbọn lu Ifeanyi. Isẹlẹ yii waye nigba ti olori ileasojusofin kuro ni ọfisi rẹ. Wọn sare gbe e lọ si ile iwosan agba nilu Abuja sugbọn ẹpa ko boro mọ.


Agbegbe Secretariat niluu Abuja ni nkan bi ago mẹta ni ọlọpaa naa yinbọn lu Ifeanyi. Isẹlẹ yii waye nigba ti olori ileasojusofin kuro ni ọfisi rẹ. Wọn sare gbe e lọ si ile iwosan agba nilu Abuja sugbọn ẹpa ko boro mọ. Gbajabiamila to sapejuwe iku fẹndọ naa gẹgẹ bi ohun to fọwọ kan ni lẹmi sọ pe awọn kuro ni ọfisi bi ise awọn ni tawọn si duro lati ki awọn to n ta iwe iroyin . Gẹgẹ bi ohun to sọ, o ni oun ati awọn to n ta iwe iroyin wọnyi ti mọra tipẹ nitori ọdọ wọn loun ti n ra iwe iroyin lati igba ti oun ti de si Abuja. O ni nitori eyi, oun a si tun maa fun wọn lowo nigbakigba toun ba kọja.


Gbajabiamila to sapejuwe iku fẹndọ naa gẹgẹ bi ohun to fọwọ kan ni lẹmi sọ pe awọn kuro ni ọfisi bi ise awọn ni tawọn si duro lati ki awọn to n ta iwe iroyin . Gẹgẹ bi ohun to sọ, o ni oun ati awọn to n ta iwe iroyin wọnyi ti mọra tipẹ nitori ọdọ wọn loun ti n ra iwe iroyin lati igba ti oun ti de si Abuja. O ni nitori eyi, oun a si tun maa fun wọn lowo nigbakigba toun ba kọja. Nitori eyi, o ni Ifeanyi ati awọn akẹgbẹ rẹ rọ yika ọkọ oun nitori wọn mọ pe a maa fun awọn lowo. Sadede lo ni awọn gbọ iro ibọn. Olori ile sọ pe awọn arakunrin kan tawọn ko mọ ri darapọ mọ wọn lati  yi ọkọ oun ka eyi lo si mu ki awọn ẹsọ yin ibọn soke.


Nitori eyi, o ni Ifeanyi ati awọn akẹgbẹ rẹ rọ yika ọkọ oun nitori wọn mọ pe a maa fun awọn lowo. Sadede lo ni awọn gbọ iro ibọn. Olori ile sọ pe awọn arakunrin kan tawọn ko mọ ri darapọ mọ wọn lati  yi ọkọ oun ka eyi lo si mu ki awọn ẹsọ yin ibọn soke. O ni awọn agbofinro yi sọ pe ọgbọn lawọn agbofinro yi lo lati fi yin ibọn yi sugbọn nigba ti yoo fi ya lawọn gbọ pe asiyin ibọn ba arakunrin kan iyẹn Ifeanyi. Gbajabiamila sọ pe oun ba awọn mọlẹbi Ifeanyi kẹdun lori isẹlẹ naa. Ẹwẹ awọn fẹ́ndọ to n ta iwe iroyin lAbuja sọ pe awọn yoo bọ si igboro lati se iwọde lori iku ọkan lara wọn yi.


O ni awọn agbofinro yi sọ pe ọgbọn lawọn agbofinro yi lo lati fi yin ibọn yi sugbọn nigba ti yoo fi ya lawọn gbọ pe asiyin ibọn ba arakunrin kan iyẹn Ifeanyi. Gbajabiamila sọ pe oun ba awọn mọlẹbi Ifeanyi kẹdun lori isẹlẹ naa. Ẹwẹ awọn fẹ́ndọ to n ta iwe iroyin lAbuja sọ pe awọn yoo bọ si igboro lati se iwọde lori iku ọkan lara wọn yi. Wọn ni iwọde yi se pataki lati fi pe akiyesi ọga agba ọlọpaa si isẹlẹ yi. Wọn tun sọ pe awọn ko ni ta iwe iroyin kankan titi di ago mẹwaa aarọ ati pe bi ẹnikẹni ba tapa si aṣẹ yi awọn yoo foju rẹ jofin. Iwọde naa yóò gberasọ lati Area 1.


Wọn ni iwọde yi se pataki lati fi pe akiyesi ọga agba ọlọpaa si isẹlẹ yi. Wọn tun sọ pe awọn ko ni ta iwe iroyin kankan titi di ago mẹwaa aarọ ati pe bi ẹnikẹni ba tapa si aṣẹ yi awọn yoo foju rẹ jofin. Iwọde naa yóò gberasọ lati Area 1.


FG Covid Palliatives: Àjọ SERAP ń wá ìdájọ́ tó tọ́ lórí rògbòdìyàn jíjí ǹkan ìrànwọ́ Covid-19

Ajọ ajafẹtọ ọmọniyan kan ní Naijiria, SERAP ti ke si ajọ to n ri si ọrọ iwa ibajẹ ICPC lati tu iṣu de isalẹ koko gbogbo rogbodiyan to rọ mọ ẹsun pe ijọba kọ lati pin nkan iranwọ Covid-19 fawọn araalu. Iroyin yii hande nigba ti fọnran kan bẹrẹ si ni tan kalẹ lori ayelujara bi awọn janduku kan ṣe n yabo awọn ile ti wọn n ko ẹru si jakejado orilẹede Naijiria. Eyi lo mu ki ajọ SERAP lọjọ Aiku kọ iwe ipẹjọ si ajọ ICPC lati rii daju pe wọn tọpinpin awọn iṣẹlẹ yii ki wọn si fi ẹnikẹni ti igba rẹ ba ṣi mọ lori jofin ti wọn ba fidi rẹ mulẹ pe lootọ ni awọn kan n ko gbogbo nkan iranwọ to yẹ ki wọn pin lasiko Covid-19. "O da bii wipe awọn alaṣẹ ni ki awọn eeyan kan jokoo sile ṣugbn wọn kọ lati pin nkan iranwọ lati mu asiko naa dẹrun fun awọn ti ko rọwọ họri lawujọ", SERAP kọ eyi sinu ipẹjọ wọn. Lafikun, SERAP ni "Ẹsun pe wọn ko nkan iranwọ pamọ kaakiri ipinlẹ to fi mọ ikuna idọgba ninu pinpin  awn nkan naa fawọn to ku diẹ kaato fun atawọn tiya n jẹ nilu ti di eyi ti wọn n fi ẹtọ wọn dun wọn to yẹ ki wọn ran wọn lọwọ". Ọga agba awọn ọlọpaa ni Naijiria, Muhammed Adamu ti fohun silẹ pe ẹni to ba tasẹ agẹrẹ yoo lori aṣẹ tuntun to ṣẹṣẹ jade fun araalu yoo foju wina ofin.


"O da bii wipe awọn alaṣẹ ni ki awọn eeyan kan jokoo sile ṣugbn wọn kọ lati pin nkan iranwọ lati mu asiko naa dẹrun fun awọn ti ko rọwọ họri lawujọ", SERAP kọ eyi sinu ipẹjọ wọn. Lafikun, SERAP ni "Ẹsun pe wọn ko nkan iranwọ pamọ kaakiri ipinlẹ to fi mọ ikuna idọgba ninu pinpin  awn nkan naa fawọn to ku diẹ kaato fun atawọn tiya n jẹ nilu ti di eyi ti wọn n fi ẹtọ wọn dun wọn to yẹ ki wọn ran wọn lọwọ". Ọga agba awọn ọlọpaa ni Naijiria, Muhammed Adamu ti fohun silẹ pe ẹni to ba tasẹ agẹrẹ yoo lori aṣẹ tuntun to ṣẹṣẹ jade fun araalu yoo foju wina ofin. Ọgbẹni Adamu lo paṣẹ fawọn ọlọpaa lati ko gbogbo irinṣẹ ti wọn nilo ati ikọ alaabo jọ lati lee dẹkun gbogbo rogbodiyan to n ṣẹlẹ jakejado orilẹede Naijiria. Eyi n waye lẹyin bi jiji ẹru ẹlẹru ko ṣe n waye laipẹ yii ni lemo lemo ni Naijiria lara rẹ ni awọn nkan  to yẹ ko jẹ awọn nkan irọrun fun pinpin lasiko Covid 19, awọn ọja nile itaja nla nla ati awọn nkan ini awọn eeyan jankan jankan lawujọ. Fun idi eyi, ọgbẹni Adamu paṣẹ pe ki awọn ọga ọlọpaa ko awọn ikọ́ wọn sita ki wọn ja alafia ilu gba pada lọwọ awọn ọdaran to n fi aṣọ oluwọde bora ti wọn si n da omi alafia ilu ru.


Ọgbẹni Adamu lo paṣẹ fawọn ọlọpaa lati ko gbogbo irinṣẹ ti wọn nilo ati ikọ alaabo jọ lati lee dẹkun gbogbo rogbodiyan to n ṣẹlẹ jakejado orilẹede Naijiria. Eyi n waye lẹyin bi jiji ẹru ẹlẹru ko ṣe n waye laipẹ yii ni lemo lemo ni Naijiria lara rẹ ni awọn nkan  to yẹ ko jẹ awọn nkan irọrun fun pinpin lasiko Covid 19, awọn ọja nile itaja nla nla ati awọn nkan ini awọn eeyan jankan jankan lawujọ. Fun idi eyi, ọgbẹni Adamu paṣẹ pe ki awọn ọga ọlọpaa ko awọn ikọ́ wọn sita ki wọn ja alafia ilu gba pada lọwọ awọn ọdaran to n fi aṣọ oluwọde bora ti wọn si n da omi alafia ilu ru. Ninu ọrọ ti alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, DCP Frank Mba fi sita, Ọga agba Adamu pa aṣẹ fun gbogbo awọn igbakeji rẹ, awọn kọmisọna ọlọpaa, awọn adari igun ọlọpaa kọọkan awọn ọgagun to moju to awọn bareke ni ipele ijọba ipinlẹ titi de ijọba apapọ, awọn ọlọ́paa MOPOL atawọn ikọ alaabo to ku lati tu sita fun iṣẹ yii. O fi kun un wipe ki gbogbo awọn oṣiṣẹ alaabo yii pata gba gbogbo igboro kan ki wọn si ri i daju pe alafia jọba lawọn ibi ti iṣẹlẹ idigunjale yii ti ṣọṣẹ. Ileeṣẹ ọmọogun ti ṣalaye pe awọn ko tii ni ọrọ kankan lati sọ bayii, lori iṣẹlẹ to waye lagbegbe Lekki TollGate nilu Eko ni alẹ ọjọ Iṣẹgun.


Ninu ọrọ ti alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, DCP Frank Mba fi sita, Ọga agba Adamu pa aṣẹ fun gbogbo awọn igbakeji rẹ, awọn kọmisọna ọlọpaa, awọn adari igun ọlọpaa kọọkan awọn ọgagun to moju to awọn bareke ni ipele ijọba ipinlẹ titi de ijọba apapọ, awọn ọlọ́paa MOPOL atawọn ikọ alaabo to ku lati tu sita fun iṣẹ yii. O fi kun un wipe ki gbogbo awọn oṣiṣẹ alaabo yii pata gba gbogbo igboro kan ki wọn si ri i daju pe alafia jọba lawọn ibi ti iṣẹlẹ idigunjale yii ti ṣọṣẹ. Ileeṣẹ ọmọogun ti ṣalaye pe awọn ko tii ni ọrọ kankan lati sọ bayii, lori iṣẹlẹ to waye lagbegbe Lekki TollGate nilu Eko ni alẹ ọjọ Iṣẹgun. Ninu ifọrọwerọ kan to ṣe lọjọbọ, alakoso eto iroyin lolu ileeṣẹ ọmọogun Naijiria, Ọgagun John Enenche ṣalaye pe, niwọn igba ti gomina ipinlẹ Eko ti gbe igbimọ oluwadi kalẹ, ọrọ yowu ti awọn ba sọ bayii, lee pagidina iṣẹ igbimọ naa. O ni ẹsun lasan ṣi ni awọn ọrọ to n kaakiri pe awọn ṣọja yinbọn pa awọn oluwọde kan, ati pe awọn akọṣẹmọṣẹ kan ti sọ pe, iroyin eke ni pe awọn ologun lo pa awọn to ku naa, kii ṣe ootọ. O wa rọ awọn ọmọ Naijiria lati fiye denu, ki wọn si ṣe suuru fun abajade iwadi lori iṣẹlẹ buruku naa.


Ninu ifọrọwerọ kan to ṣe lọjọbọ, alakoso eto iroyin lolu ileeṣẹ ọmọogun Naijiria, Ọgagun John Enenche ṣalaye pe, niwọn igba ti gomina ipinlẹ Eko ti gbe igbimọ oluwadi kalẹ, ọrọ yowu ti awọn ba sọ bayii, lee pagidina iṣẹ igbimọ naa. O ni ẹsun lasan ṣi ni awọn ọrọ to n kaakiri pe awọn ṣọja yinbọn pa awọn oluwọde kan, ati pe awọn akọṣẹmọṣẹ kan ti sọ pe, iroyin eke ni pe awọn ologun lo pa awọn to ku naa, kii ṣe ootọ. O wa rọ awọn ọmọ Naijiria lati fiye denu, ki wọn si ṣe suuru fun abajade iwadi lori iṣẹlẹ buruku naa. Sanwo Olu búra fún ìgbìmọ̀ tí yóò má a ṣe ìdájọ́ àwọn ọlọ́pàá tó bá hùwà kò tọ́ sáwọn ará ìlú ní Eko Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo Olu ti ṣagbekalẹ igbimọ ti yoo maa ri si idajọ awọn ti awọn agbofinro ba fiya jẹ ni ipinlẹ Eko. Igbimọ yii ni Sanwo Olu gbekalẹ lẹyin ti ijọba Naijiria tu ikọ awọn olọpaa  kogberegbe ka kaakiri Naijiria. Ni ile ijọba ni Marina ni wọn ti ṣe ibura fun awọn ọmọ igbimọ naa.


Sanwo Olu búra fún ìgbìmọ̀ tí yóò má a ṣe ìdájọ́ àwọn ọlọ́pàá tó bá hùwà kò tọ́ sáwọn ará ìlú ní Eko Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo Olu ti ṣagbekalẹ igbimọ ti yoo maa ri si idajọ awọn ti awọn agbofinro ba fiya jẹ ni ipinlẹ Eko. Igbimọ yii ni Sanwo Olu gbekalẹ lẹyin ti ijọba Naijiria tu ikọ awọn olọpaa  kogberegbe ka kaakiri Naijiria. Ni ile ijọba ni Marina ni wọn ti ṣe ibura fun awọn ọmọ igbimọ naa. Awọn naa ni: Adajọ Doris Okuwobi to je alaga ti wọn bura fun lẹyin eyi ti awọn ọmọ igbimọ naa kọja lọ si ile LASWA to wa ni Falomo ni Ikoyi. Sanwo Olu ni ijọba oun setan lati yanju ọrọ ifiyajẹni to n fa iwọde kaakiri Naijiria  lasiko yii. O mẹnuba awọn iṣẹlẹ to ti ṣẹlẹ lati ọsẹ meji sẹyin pe nitootọ ni awọn ara ilu laṣẹ lati fi ẹhonu han si nkan ti ko ba tẹ wọn lọrun.


Awọn naa ni: Adajọ Doris Okuwobi to je alaga ti wọn bura fun lẹyin eyi ti awọn ọmọ igbimọ naa kọja lọ si ile LASWA to wa ni Falomo ni Ikoyi. Sanwo Olu ni ijọba oun setan lati yanju ọrọ ifiyajẹni to n fa iwọde kaakiri Naijiria  lasiko yii. O mẹnuba awọn iṣẹlẹ to ti ṣẹlẹ lati ọsẹ meji sẹyin pe nitootọ ni awọn ara ilu laṣẹ lati fi ẹhonu han si nkan ti ko ba tẹ wọn lọrun. Gomina ni: Awọn ọdọ yii ti fi ohun marun un ti wọn fẹ ranṣẹ si ijọba, funra mi ni mo fi jiṣẹ fun aarẹ Buhari ni Abuja, Mo ti tu gbogbo awọn ti wọn mu satimọle nitori iwọde silẹ, mo ti ri owo igba milionu naira fun awọn opo ati ẹbi awọn ti wọn pa. Bawo ni wọn yoo ṣe ṣiṣẹ: Sanwo Olu ni oṣu mẹfa ni awọn igbimọ naa ni lati fi ṣiṣẹ. Iṣẹ wọn ni lati ṣagbeyẹwo awọn ẹri ti awọn eeyan fi ranṣẹ ki wọn si ṣe ohun to yẹ lori ipaniyan lọna aitọ gbogob to ti waye sẹyin ni ipinlẹ Eko. Wọn tun ni agbara lati fi ọrọ wa awọn oṣiṣẹ SARS ti ijọba apapọ ti tuka lẹnuwo lori awọn ẹsun naa ki wọn si yọ okodoro.


Gomina ni: Awọn ọdọ yii ti fi ohun marun un ti wọn fẹ ranṣẹ si ijọba, funra mi ni mo fi jiṣẹ fun aarẹ Buhari ni Abuja, Mo ti tu gbogbo awọn ti wọn mu satimọle nitori iwọde silẹ, mo ti ri owo igba milionu naira fun awọn opo ati ẹbi awọn ti wọn pa. Bawo ni wọn yoo ṣe ṣiṣẹ: Sanwo Olu ni oṣu mẹfa ni awọn igbimọ naa ni lati fi ṣiṣẹ. Iṣẹ wọn ni lati ṣagbeyẹwo awọn ẹri ti awọn eeyan fi ranṣẹ ki wọn si ṣe ohun to yẹ lori ipaniyan lọna aitọ gbogob to ti waye sẹyin ni ipinlẹ Eko. Wọn tun ni agbara lati fi ọrọ wa awọn oṣiṣẹ SARS ti ijọba apapọ ti tuka lẹnuwo lori awọn ẹsun naa ki wọn si yọ okodoro. O ni abala ofin karun un ti Tribunal of Inquiry law lo fun wọn lagbara lati gbe abajade iwadii wọn sita pẹlu irufẹ idajọ iya to tọ si ẹni ti ade iwa ibajẹ ba ṣimọ lori. Sanwo Olu ni ọrọ yii ko yọ awọn olọpaa ti wọn ti gba iṣẹ lọwọ wọn silẹ. O gba wọn nimọran lati ṣiṣẹ laini ibẹru ẹnikẹni ati lai ṣegbe fun ẹnikẹni.


O ni abala ofin karun un ti Tribunal of Inquiry law lo fun wọn lagbara lati gbe abajade iwadii wọn sita pẹlu irufẹ idajọ iya to tọ si ẹni ti ade iwa ibajẹ ba ṣimọ lori. Sanwo Olu ni ọrọ yii ko yọ awọn olọpaa ti wọn ti gba iṣẹ lọwọ wọn silẹ. O gba wọn nimọran lati ṣiṣẹ laini ibẹru ẹnikẹni ati lai ṣegbe fun ẹnikẹni. O tun ṣeleri atilẹyin ijọba fun awọn ọmọ igbimọ naa. Adajọ Okuwobi to jẹ alaga igbimọ naa sọrọ lorukọ ijọba pe didun lọsan yoo sọ fun idajọ ododo lori awọn ti ọpọ n ṣe iwode nitori wọn. Wo nọ́mbà tí o le è pè láti gba owó gbà-má-bínú tí ọlọ́pàá bá fìyà jẹ ọ́ lọ́nà àìtọ́ l'Eko Báyìí ni o ṣe leè fi ẹjọ́ ọlọ́pàá tó bá fìyà jẹ ọ́ lọ́nà àìtọ́ sun ìjọba ìpínlẹ̀ Eko Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti gbe igbimọ ẹlẹni meje kan kalẹ ti yoo maa ṣagbeyẹwo ẹsun fifi iya jẹ ara ilu lọna aitọ ti awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ ọlọpaa n hu.


O tun ṣeleri atilẹyin ijọba fun awọn ọmọ igbimọ naa. Adajọ Okuwobi to jẹ alaga igbimọ naa sọrọ lorukọ ijọba pe didun lọsan yoo sọ fun idajọ ododo lori awọn ti ọpọ n ṣe iwode nitori wọn. Wo nọ́mbà tí o le è pè láti gba owó gbà-má-bínú tí ọlọ́pàá bá fìyà jẹ ọ́ lọ́nà àìtọ́ l'Eko Báyìí ni o ṣe leè fi ẹjọ́ ọlọ́pàá tó bá fìyà jẹ ọ́ lọ́nà àìtọ́ sun ìjọba ìpínlẹ̀ Eko Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti gbe igbimọ ẹlẹni meje kan kalẹ ti yoo maa ṣagbeyẹwo ẹsun fifi iya jẹ ara ilu lọna aitọ ti awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ ọlọpaa n hu. Bakan naa ni igbimọ ọhun yoo maa bojuto bi ijọba yoo ṣe maa san owo gba-ma-binu fun ẹnikẹni ti ọlọpaa ba fiya jẹ lọna aitọ ni ipinlẹ naa. Sanwo-Olu lo kede igbeṣe yii lẹyin iwọde End SARS ti awọn eeyan gunlẹ kaakiri orilẹ-ede Naijiria, paapaa ni ipinlẹ Eko. Sanwo Olu ni awọn ara ilu le bẹrẹ si ni pe awọn nọmba wọnyi 0901 051 3203; 0901 0513204 ati 0901 051320 lati fi ọrọ awọn ọlọpaa to ba tasẹ agẹrẹ to ijọba leti.


Bakan naa ni igbimọ ọhun yoo maa bojuto bi ijọba yoo ṣe maa san owo gba-ma-binu fun ẹnikẹni ti ọlọpaa ba fiya jẹ lọna aitọ ni ipinlẹ naa. Sanwo-Olu lo kede igbeṣe yii lẹyin iwọde End SARS ti awọn eeyan gunlẹ kaakiri orilẹ-ede Naijiria, paapaa ni ipinlẹ Eko. Sanwo Olu ni awọn ara ilu le bẹrẹ si ni pe awọn nọmba wọnyi 0901 051 3203; 0901 0513204 ati 0901 051320 lati fi ọrọ awọn ọlọpaa to ba tasẹ agẹrẹ to ijọba leti. Bo tilẹ jẹ pe nọmba naa ko wọle nigba ti a pe e, ṣugbọn Gomina Sanwo-Olu ti ni awọn eeyan le bẹrẹ si n pe awọn nọmba naa lati ọsẹ to n bọ. Wo nọ́mbà tí o le è pè láti gba owó gbà-má-bínú tí ọlọ́pàá bá fìyà jẹ ọ́ lọ́nà àìtọ́ l'Eko Wo diẹ lara awọn eeyan to wa ninu igbimọ tuntun naa: Doris Okuwobi Wọn bi adajọ-fẹyinti Doris Okuwobi ni ipinlẹ Eko ni ọjọ Kẹwaa, oṣu kinni, ọdun 1955. O kawe gboye gẹgẹ bi amofin ni ile ẹko awọn agbẹjọro to wa ni ipinlẹ Eko lọdun 1997.


Bo tilẹ jẹ pe nọmba naa ko wọle nigba ti a pe e, ṣugbọn Gomina Sanwo-Olu ti ni awọn eeyan le bẹrẹ si n pe awọn nọmba naa lati ọsẹ to n bọ. Wo nọ́mbà tí o le è pè láti gba owó gbà-má-bínú tí ọlọ́pàá bá fìyà jẹ ọ́ lọ́nà àìtọ́ l'Eko Wo diẹ lara awọn eeyan to wa ninu igbimọ tuntun naa: Doris Okuwobi Wọn bi adajọ-fẹyinti Doris Okuwobi ni ipinlẹ Eko ni ọjọ Kẹwaa, oṣu kinni, ọdun 1955. O kawe gboye gẹgẹ bi amofin ni ile ẹko awọn agbẹjọro to wa ni ipinlẹ Eko lọdun 1997. Okuwobi ṣiṣẹ fun ọpọlọpọ ọdun ko to fẹyinti ni ileeṣẹ to n ri si eto idajọ ti ipinlẹ Eko loṣu kinni, ọdun 2020, lẹyin to ti ṣiṣẹ fun ọdun mejilelogoji. Doris Okuwobi ni alaga igbimọ naa. Ebun Adegboruwa, SAN Agbẹjọrọ agba ni Ebun Adegboruwa, ṣugbọn ko to de ipo naa, o ṣiṣẹ miran bii iṣẹ agegẹdu ni inu igbo ipinlẹ Ondo, Edo ati Delta.


Okuwobi ṣiṣẹ fun ọpọlọpọ ọdun ko to fẹyinti ni ileeṣẹ to n ri si eto idajọ ti ipinlẹ Eko loṣu kinni, ọdun 2020, lẹyin to ti ṣiṣẹ fun ọdun mejilelogoji. Doris Okuwobi ni alaga igbimọ naa. Ebun Adegboruwa, SAN Agbẹjọrọ agba ni Ebun Adegboruwa, ṣugbọn ko to de ipo naa, o ṣiṣẹ miran bii iṣẹ agegẹdu ni inu igbo ipinlẹ Ondo, Edo ati Delta. O kẹkọọ jade nile iwe Obafemi Awolowo to wa ni ilu Ile Ife, nibi to ti darapọ mọ ẹgbẹ awọn to n ja fun ẹtọ awọn akẹkọọ. Ko pẹ si akoko to wọm ile iwe naa ti wọn le oun atawọn eeyan mọkanlelọgọta miran kuro nile iwe naa lẹyin ti wọn dari ifẹhonuhan kan lọdun na lọhun, ki oloye Gani Fawehinmi to gba ẹjọ wọn ro. Bakan naa ni wọn fi panpẹ ofin gbe laye ọgagun Sani Abacha to si lo oṣu mẹsan an latimọle ki wọn tu silẹ lẹyin iku ọgagun naa.


O kẹkọọ jade nile iwe Obafemi Awolowo to wa ni ilu Ile Ife, nibi to ti darapọ mọ ẹgbẹ awọn to n ja fun ẹtọ awọn akẹkọọ. Ko pẹ si akoko to wọm ile iwe naa ti wọn le oun atawọn eeyan mọkanlelọgọta miran kuro nile iwe naa lẹyin ti wọn dari ifẹhonuhan kan lọdun na lọhun, ki oloye Gani Fawehinmi to gba ẹjọ wọn ro. Bakan naa ni wọn fi panpẹ ofin gbe laye ọgagun Sani Abacha to si lo oṣu mẹsan an latimọle ki wọn tu silẹ lẹyin iku ọgagun naa. DIG Taiwo Lakanu Wọn bi Taiwo Lakanu ni ọjọ kejila, oṣu Kẹwaa, ọdun 1959 ni Lagos Island, ni ipinlẹ Eko. O si kawe jade ni Fasiti ijọba apapọ to wa ni ilu Eko, UNILAG, ko to tẹsiwaju ni Leeds Metropolitan nilẹ Gẹẹsi. Bakan naa lo tun kawe ni ile iwe eto abo to wa ni Jos, Abuja ati Accra, ni Ghana.


DIG Taiwo Lakanu Wọn bi Taiwo Lakanu ni ọjọ kejila, oṣu Kẹwaa, ọdun 1959 ni Lagos Island, ni ipinlẹ Eko. O si kawe jade ni Fasiti ijọba apapọ to wa ni ilu Eko, UNILAG, ko to tẹsiwaju ni Leeds Metropolitan nilẹ Gẹẹsi. Bakan naa lo tun kawe ni ile iwe eto abo to wa ni Jos, Abuja ati Accra, ni Ghana. Lakanu ṣiṣẹ ọlọpa fun ọpọ ọdun ko to fẹyinti lọdun 2019. Patience Udoh Patience Udoh jẹ ọkan gboogi lara awọn obinrin akinkanju to n ja fun ẹtọ awọn eeyan ni ipinlẹ Eko. Oun si ni ẹni ti yoo maa ṣoju awọn ara ilu ninu igbimọ ẹlẹni meje ọhun Segun Awosanya Ọkan gboogi lara awọn to n ṣagbatẹru iwọde End SARS ni Segun Awosanya jẹ.


Lakanu ṣiṣẹ ọlọpa fun ọpọ ọdun ko to fẹyinti lọdun 2019. Patience Udoh Patience Udoh jẹ ọkan gboogi lara awọn obinrin akinkanju to n ja fun ẹtọ awọn eeyan ni ipinlẹ Eko. Oun si ni ẹni ti yoo maa ṣoju awọn ara ilu ninu igbimọ ẹlẹni meje ọhun Segun Awosanya Ọkan gboogi lara awọn to n ṣagbatẹru iwọde End SARS ni Segun Awosanya jẹ. Wọn bii ni ọjọ kọkanla, oṣu Keji, ọdun 1978 ni ipinlẹ Eko. Awosanya wa lara awọn ti ijọba apapọ bẹ lọwẹ lati ṣatungbeyẹwo ikọ SARS ko to parada di FSARS. Olutoyin Odusanya Agbẹjọro to dantọ ni iya afin Olutoyin Odusanya, o si tun jẹ ọkan lara ọmọ ẹgbẹ awọn agbẹjọro ni Naijiria, NBA.


Wọn bii ni ọjọ kọkanla, oṣu Keji, ọdun 1978 ni ipinlẹ Eko. Awosanya wa lara awọn ti ijọba apapọ bẹ lọwẹ lati ṣatungbeyẹwo ikọ SARS ko to parada di FSARS. Olutoyin Odusanya Agbẹjọro to dantọ ni iya afin Olutoyin Odusanya, o si tun jẹ ọkan lara ọmọ ẹgbẹ awọn agbẹjọro ni Naijiria, NBA. Lara awọn ibi ti Odusanya ti kawe ni Ilẹ Gẹẹsi, ilu Abeokuta ati ipinlẹ Eko. Odusanya gboye gẹgẹ bi agbẹjọro ni Naijiria lọdun 1990 ko to kawe siwaju sii. Lọwọ yii, oun ni oludari ileeṣẹ Citizens Mediation Centre to maa n pẹtu si aawọ laarin awọn ara ilu, o tun jẹ ọkna lara awọn ọmọ ẹgbẹ Human Rights Commision, to maa n ja fun ẹtọ ara ilu.


Lara awọn ibi ti Odusanya ti kawe ni Ilẹ Gẹẹsi, ilu Abeokuta ati ipinlẹ Eko. Odusanya gboye gẹgẹ bi agbẹjọro ni Naijiria lọdun 1990 ko to kawe siwaju sii. Lọwọ yii, oun ni oludari ileeṣẹ Citizens Mediation Centre to maa n pẹtu si aawọ laarin awọn ara ilu, o tun jẹ ọkna lara awọn ọmọ ẹgbẹ Human Rights Commision, to maa n ja fun ẹtọ ara ilu.


Bisi Alimi: Èmi tí mò ń tọrọ ilé gbé ní London, wá di onílé méjì

Ọrọ ifẹ bi adanwo ni lawọn Yoruba maa n wi. Eyi lo difa fun Bisi Alimi to fẹ ọkunrin ẹgbẹ rẹ, Anthony Davis gẹgẹ bi ọkọ. Bisi Alimi, ẹni to n dupẹ lọwọ Eleduwa fun ayẹyẹ igbeyawo rẹ pẹlu Davis, to pe ọdun mẹrin lọjọ Aiku. Alimi sọ loju opo Instagram rẹ pe, ko si ọna mii lati ṣayẹyẹ ọdun kẹrin igbeyawo oun ati Davis, ju bi awọn ṣe ṣẹṣẹ ra ile keji niluu London. ''Mi o le gbagbọ pe emi, to jẹ pe mi o rile gbe, ti awọn ọrẹ gba sile, lo wa di onile niluu London, ile ti kii ṣe ẹyọ kan amọ meji,'' Alimi lo sọ bẹẹ. Alimi wa dupẹ lọwọ gbajugbaja agbohunsafẹfẹ nni, Funmi Iyanda, fun bo se gbaruku ti oun ninu irin-ajo aye rẹ.


Alimi sọ loju opo Instagram rẹ pe, ko si ọna mii lati ṣayẹyẹ ọdun kẹrin igbeyawo oun ati Davis, ju bi awọn ṣe ṣẹṣẹ ra ile keji niluu London. ''Mi o le gbagbọ pe emi, to jẹ pe mi o rile gbe, ti awọn ọrẹ gba sile, lo wa di onile niluu London, ile ti kii ṣe ẹyọ kan amọ meji,'' Alimi lo sọ bẹẹ. Alimi wa dupẹ lọwọ gbajugbaja agbohunsafẹfẹ nni, Funmi Iyanda, fun bo se gbaruku ti oun ninu irin-ajo aye rẹ. Bakan naa lo tun dupẹ lọwọ awọn ọrẹ rẹ miran ti wọn ti ṣe iranwọ kan tabi omiran fun un. Alimi tun rọ awọn eeyan lati mase kaarẹ pẹlu ohun ti wọn fẹ jẹ laye, o ni bo pẹ bo ya, yoo pada wa si imuṣẹ, bi wọn ko ba kaarẹ. Ọgbẹni Alimi tun gbadura loju opo Instagram pe, oun ati ọkọ oun yoo ṣe ọpọlọpọ ọdun laye.


Bakan naa lo tun dupẹ lọwọ awọn ọrẹ rẹ miran ti wọn ti ṣe iranwọ kan tabi omiran fun un. Alimi tun rọ awọn eeyan lati mase kaarẹ pẹlu ohun ti wọn fẹ jẹ laye, o ni bo pẹ bo ya, yoo pada wa si imuṣẹ, bi wọn ko ba kaarẹ. Ọgbẹni Alimi tun gbadura loju opo Instagram pe, oun ati ọkọ oun yoo ṣe ọpọlọpọ ọdun laye.


Rochas Okorocha in court: Kí ló gbé Rochas Okorocha dé ilé ẹjọ́?

Iroyin ti jade pe o ṣeeṣe ki gomina ipinlẹ Imo, Rochas Okorocha tẹlẹ foju ba ile ẹjọ. Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Imo, Ikeowo Orlando sọ fun BBC pe lootọ ni awọn fi panpẹ ofin Sẹnetọ Rochas ni ọjọ kọkanlelogun oṣu keji lẹyin to fi tipatipa lọ ibi dukia kan. Okorocha to n ṣoju ẹkun Imo West nile igbimọ aṣofin agba naa ni gomina ipinlẹ ọhun laarin ọdun 2011 si 2019. Gẹ́gẹ́ bi Orlando ṣe sọ ọ, ijọba to wa lori alefa lọwọlọwọ gbe agbegbe kan Royal Spring Palms apartment ti pa ṣugbọn wọn ni Rochas ja wọ ibẹ. Ẹ̀jẹ̀ mi ni Damilare, ṣé ẹ lè dá abúrò mi padà fún mí? Mo ṣèlérí láti tọ́jú rẹ̀ - Mide-Funmi Martins Fifi òfin de dída máàlù kiri kò lè dẹ́kun àawọ̀ láàrin àwọn àgbẹ̀ àti darandaran àyàfi... - Fayemi Eleyi mu ki ọpọlọpọ aṣoju ijọba atawọn ọdọ ilu Owerri korajọ ti wahala si bẹ silẹ laarin igun mejeji ti ọrọ ti ṣẹlẹ. "A pe Sẹnetọ Rochas Okorocha si ileeṣẹ wa lati wa sọrọ ohun to m nipa fifi ipa ja wọ inu ọgba naa".


Ẹ̀jẹ̀ mi ni Damilare, ṣé ẹ lè dá abúrò mi padà fún mí? Mo ṣèlérí láti tọ́jú rẹ̀ - Mide-Funmi Martins Fifi òfin de dída máàlù kiri kò lè dẹ́kun àawọ̀ láàrin àwọn àgbẹ̀ àti darandaran àyàfi... - Fayemi Eleyi mu ki ọpọlọpọ aṣoju ijọba atawọn ọdọ ilu Owerri korajọ ti wahala si bẹ silẹ laarin igun mejeji ti ọrọ ti ṣẹlẹ. "A pe Sẹnetọ Rochas Okorocha si ileeṣẹ wa lati wa sọrọ ohun to m nipa fifi ipa ja wọ inu ọgba naa". Ṣaaju, ijọba ipinl Imo gbe Royal Palm Estate ti pa eyi to jẹ ohun ini kan ti wọn lọ mọ Nkechi Okorocha to jẹ iyawo Sẹnetọ Rochas lẹsẹ eyi to wa ni agbegbe Akachi ni olu ilu Owerri. Gẹgẹ bi atẹjade kan ti agbẹnusọ fun  Sẹnet Rochas fi sita, Sam Onwuemeodo sọ pe ijọba ipinlẹ Imo dari awọn janduku ati ọlọpaa lati ile ijọba lati lọ kọlu gomina tẹlẹ. O ni wọn ba gbogbo ọkọ to n tẹle e jẹ.


Ṣaaju, ijọba ipinl Imo gbe Royal Palm Estate ti pa eyi to jẹ ohun ini kan ti wọn lọ mọ Nkechi Okorocha to jẹ iyawo Sẹnetọ Rochas lẹsẹ eyi to wa ni agbegbe Akachi ni olu ilu Owerri. Gẹgẹ bi atẹjade kan ti agbẹnusọ fun  Sẹnet Rochas fi sita, Sam Onwuemeodo sọ pe ijọba ipinlẹ Imo dari awọn janduku ati ọlọpaa lati ile ijọba lati lọ kọlu gomina tẹlẹ. O ni wọn ba gbogbo ọkọ to n tẹle e jẹ. O tun fi kun un pe wọn kọlu awọn oluranlọwọ rẹ amọ Rochas ko awọn eeyan tirẹ lọ ja ilẹkun ti wọn si wọ ile naa. Ẹwẹ, ijọba ipinlẹ Imo ti ni awọn ko lọwọ si iṣẹlẹ yii. Oluranlọwọ ti gomina Uzodinma, Oguike Nwachukwu sọ pe ijọba gbe ile naa ti torii pe ẹru ole ni.


O tun fi kun un pe wọn kọlu awọn oluranlọwọ rẹ amọ Rochas ko awọn eeyan tirẹ lọ ja ilẹkun ti wọn si wọ ile naa. Ẹwẹ, ijọba ipinlẹ Imo ti ni awọn ko lọwọ si iṣẹlẹ yii. Oluranlọwọ ti gomina Uzodinma, Oguike Nwachukwu sọ pe ijọba gbe ile naa ti torii pe ẹru ole ni. O ni nigba ti Rochas si ko awọn janduku lọ ja ilẹkun, ojuṣe ọlọpaa ni lati rii daju pe awọn eeyan tẹle ofin ilu.


O ni nigba ti Rochas si ko awọn janduku lọ ja ilẹkun, ojuṣe ọlọpaa ni lati rii daju pe awọn eeyan tẹle ofin ilu.


Rape of minors: Ẹni bá rí i kó sọ o, Ìjọba ń wá ẹni dún 45 tó fipá bá ọmọ ọdún méje lòpọ̀

Ile aṣofin nipinlẹ Bauchi ti gbe igbimọ dide lati ṣawari ọkunrin ẹni ọdun marundinlaadọta to fi ipa ba ọmọ ọdun meje lopọ. Awọn aṣofin kan ni ileeṣẹ ọlọpaa ti gba beeli ọkunrin naa lẹyin ti wọn fi panpẹ ọba gbe. Agbegbe ijọba ibilẹ Faggo ni Shira ni iṣẹlẹ naa ti waye. Ọkan lara awọn aṣofin to gbe ọrọ naa ka ile aṣofin ni ki ileeṣẹ ọlọpaa ni kiakia wa ọkunrin yii jade lai fi akoko ṣofo. O ni ọkunrin agbalagba naa ba ọmọbinrin naa lopọ lẹyin to dunkoko mọ ọ wi pe oun yoo pa a. Bakan naa lo fi da awọn oniroyin loju wi pe awọn yoo ri wi pe ijọba fi ọkunrin oun jofin. O ni awọn yoo ṣewadii ni ijọba ibilẹ Shira ati ileeṣẹ ọlọpaa ni agbegbe naa ibi ti wọn de duro lori bi wọn ṣe fi panpẹ ọba mu ọkunrin naa.


Ọkan lara awọn aṣofin to gbe ọrọ naa ka ile aṣofin ni ki ileeṣẹ ọlọpaa ni kiakia wa ọkunrin yii jade lai fi akoko ṣofo. O ni ọkunrin agbalagba naa ba ọmọbinrin naa lopọ lẹyin to dunkoko mọ ọ wi pe oun yoo pa a. Bakan naa lo fi da awọn oniroyin loju wi pe awọn yoo ri wi pe ijọba fi ọkunrin oun jofin. O ni awọn yoo ṣewadii ni ijọba ibilẹ Shira ati ileeṣẹ ọlọpaa ni agbegbe naa ibi ti wọn de duro lori bi wọn ṣe fi panpẹ ọba mu ọkunrin naa. Amọ, nibayii awọn aṣofin naa ni awọn ko mọ ibi ti ọkunrin naa salọ, sugbọn awọn fi n da awọn araalu loju wi pe arakunrin oun ko ni lo lai jẹ iya ẹsẹ rẹ. Ijọba ipinlẹ Bauchi ni ifipabanilọpọ ti wọpọ nipinlẹ naa, ti wọn si ti fi ofin de iru iwa bẹẹ ni ipinlẹ ọhun. Ẹwọn ogun ni ijọba yoo fun ẹnikẹni ti wọn ba fi idi rẹ mulẹ pe o fi ipa ba obinrin lopọ.


Amọ, nibayii awọn aṣofin naa ni awọn ko mọ ibi ti ọkunrin naa salọ, sugbọn awọn fi n da awọn araalu loju wi pe arakunrin oun ko ni lo lai jẹ iya ẹsẹ rẹ. Ijọba ipinlẹ Bauchi ni ifipabanilọpọ ti wọpọ nipinlẹ naa, ti wọn si ti fi ofin de iru iwa bẹẹ ni ipinlẹ ọhun. Ẹwọn ogun ni ijọba yoo fun ẹnikẹni ti wọn ba fi idi rẹ mulẹ pe o fi ipa ba obinrin lopọ.


Stella Obasanjo Motherless: A ti rí àwọn ọmọ tó sọnù ní ilé àwọn ọmọ òrukàn ní Abeokuta

Nigba ti BBC Yoruba kọkọ kan si ọlọpaa ipinlẹ Ogun, agbẹnusọ ọlọpaa, Abimbola Oyeyemi sọ fun wa pe iwadii ṣi n lọ lọwọ lori ọrọ awọn ọmọ naa to si kọ lati pese ẹkunrẹrẹ. Kete lẹyin eyi la kan si ileeṣẹ to n ri si ọrọ awọn obinrin. Kọmisọna ileeṣẹ yii lo tu kẹkẹ ọrọ kalẹ to si ṣalaye bi gbogbo nkan ṣe ri gan. Ọmọ 28 lapapọ lo di awati Kọmisọna fun ọrọ awọn obinrin ni ipinlẹ Ogun, arabinrin Funmi Efuwape ni lati ijẹta ni awọn ọlọpaa ti ri awọn ọmọ marun eyi ti awọn oniroyin n gbe kiri pe wọn di awati nile ọmọ orukan Stella Obasanjo Motherless Homes niluu Abeokuta. Funmi ṣalaye wipe o ni ileeṣẹ foyungbawo kan (Baby Factory) ni awọn ọmọ naa salọ pada nibi to jẹ wipe awọn ti kọkọ ri wọn. "Arabinrin to lo wọn fi ṣowo ọmọ bibi lo ko wọn lọ si ibomiran ti ẹnikankan ko mọ".


Ọmọ 28 lapapọ lo di awati Kọmisọna fun ọrọ awọn obinrin ni ipinlẹ Ogun, arabinrin Funmi Efuwape ni lati ijẹta ni awọn ọlọpaa ti ri awọn ọmọ marun eyi ti awọn oniroyin n gbe kiri pe wọn di awati nile ọmọ orukan Stella Obasanjo Motherless Homes niluu Abeokuta. Funmi ṣalaye wipe o ni ileeṣẹ foyungbawo kan (Baby Factory) ni awọn ọmọ naa salọ pada nibi to jẹ wipe awọn ti kọkọ ri wọn. "Arabinrin to lo wọn fi ṣowo ọmọ bibi lo ko wọn lọ si ibomiran ti ẹnikankan ko mọ". Arabinrin Funmi sọ fun BBC Yoruba wipe ninu oṣu keji ọdun 2020 ni awọn ti gbọ finrin pe ileeṣẹ foyungbowo kan wa nipinlẹ Ogun ti Ọlọpaa si lọ. "Wọn ko gbogbo awọn ọmọbinrin naa, ọlọpaa si rọ wa lati wa ibugbe fun, a gba la fi ko wọn sile awọn ọmọ orukan Stella Obasanjo". Funmi ni awọn kọ wọn bi wọn ṣe n ṣe oriṣiriṣi nkan ipanu atawọn iṣẹ ọwọ mii.


Arabinrin Funmi sọ fun BBC Yoruba wipe ninu oṣu keji ọdun 2020 ni awọn ti gbọ finrin pe ileeṣẹ foyungbowo kan wa nipinlẹ Ogun ti Ọlọpaa si lọ. "Wọn ko gbogbo awọn ọmọbinrin naa, ọlọpaa si rọ wa lati wa ibugbe fun, a gba la fi ko wọn sile awọn ọmọ orukan Stella Obasanjo". Funmi ni awọn kọ wọn bi wọn ṣe n ṣe oriṣiriṣi nkan ipanu atawọn iṣẹ ọwọ mii. "Amọ a ni lati gbọ lati ile ẹjọ lori ọrọ wọn ki a to le da wọn pada saarin ilu lati di oniṣẹ ara wọn". ẹwẹ, o ṣalaye wipe o jọ bii pe obinrin to ni ileeṣẹ foyungbowo ọhun ni nọmba wọn lọwọ lo ṣe ri wọn pe pada ti awọn ọmọ naa fi salọ sọdọ rẹ. "Obinrin naa ni tirẹ n fẹ lati ta awọn ọmọ ti wọn ti bi eyi si lodi si imọran ati ẹkọ ti a n gba wọn".