Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Bo ba ye mi ni, n ba sọ. Kinni kan ba wa jẹ, iyẹn naa ni titẹ aṣọ agba mọlẹ – ki awọn ọmode maari agba fin. Awọn ọmọ wa ti wọn ti depo giga, boya nidii oṣelu tabi nidii okoowo wọn, wọn a maa ro pe awọn agbalagba to wa ṣaaju awọn ko lọgbọn kan lori to tiwọn. Bẹẹ ohun ti awọn agba yii n sa fun ni pe wọn ko ni i ba orukọ ara wọn jẹ nitori pe wọn n wa ipo, tabi wọn fẹẹ gba owo lọwo ẹnikan. Bi ọrọ ko ba ye ọmọde, bi awọn agba ba gbe igbesẹ kan, wọn aa bẹrẹ si i bu wọn, wọn yoo ro pe nitori wọn fẹẹ jẹun ni wọn ṣe ṣe ohun ti wọn ṣe. Awọn ti wọn n bu awọn agbalagba Yoruba pe lasiko idibo 2019 wọn ko tẹle Buhari ati awọn eeyan ẹ, ti wọn n bu wọn pe wọn ba Bọla ja pe Bọla fẹẹ ta wa fun Fulani, o daju pe oju wọn aa ti ja a bayii.


Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Bẹẹ ohun ti awọn agba yii n sa fun ni pe wọn ko ni i ba orukọ ara wọn jẹ nitori pe wọn n wa ipo, tabi wọn fẹẹ gba owo lọwo ẹnikan. Bi ọrọ ko ba ye ọmọde, bi awọn agba ba gbe igbesẹ kan, wọn aa bẹrẹ si i bu wọn, wọn yoo ro pe nitori wọn fẹẹ jẹun ni wọn ṣe ṣe ohun ti wọn ṣe. Awọn ti wọn n bu awọn agbalagba Yoruba pe lasiko idibo 2019 wọn ko tẹle Buhari ati awọn eeyan ẹ, ti wọn n bu wọn pe wọn ba Bọla ja pe Bọla fẹẹ ta wa fun Fulani, o daju pe oju wọn aa ti ja a bayii. Ẹni ti Fulani ba ti gbe eeyan ẹ lọ ri, awọn ti Fulani ti pa eeyan wọn, awọn ti wọn ti fipa ṣe iyawo wọn ṣikaṣika, awọn ni wọn le ṣalaye ohun ti Buhari mu waa fun wa. Awọn agbalagba ti wọn n ta ko Buhari ati awọn Bọla nigba naa, ohun ti wọn ri lo n ṣẹlẹ yii o. Igbagbọ wọn ni pe bi Buhari ba tun wọle, aburu ti awọn Fulani ati Boko Haram n ṣe yoo legba kan si i, nitori Buhari ko ni i ka Fulani lọwọ ko, o da bii pe idunnu rẹ ni ki wọn maa fi iya jẹ awọn ẹya to ku. Ọkunrin kan ti wọn n pe ni Fada Kukah, ẹni ọwọ ọmọ ilẹ Hausa kan bayii, awọn ni wọn lọọ mu Atiku bẹ Ọbasanjọ, lẹyin ti Atiku funra ẹ ti waa ba awọn agba Yoruba yii, to si sọ ohun ti oun maa ṣe, ati awọn ohun ti oun ko ni i ṣe, ti wọn si ba a tọwọ bọ iwe adehun pe to ba wọle, ko ni i fa Yoruba ṣeyin, ko ni i ṣe aburu fun Yoruba, ko si ni i jẹ ki Fulani fiya jẹ awọn eeyan wa.


Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Ẹni ti Fulani ba ti gbe eeyan ẹ lọ ri, awọn ti Fulani ti pa eeyan wọn, awọn ti wọn ti fipa ṣe iyawo wọn ṣikaṣika, awọn ni wọn le ṣalaye ohun ti Buhari mu waa fun wa. Awọn agbalagba ti wọn n ta ko Buhari ati awọn Bọla nigba naa, ohun ti wọn ri lo n ṣẹlẹ yii o. Igbagbọ wọn ni pe bi Buhari ba tun wọle, aburu ti awọn Fulani ati Boko Haram n ṣe yoo legba kan si i, nitori Buhari ko ni i ka Fulani lọwọ ko, o da bii pe idunnu rẹ ni ki wọn maa fi iya jẹ awọn ẹya to ku. Ọkunrin kan ti wọn n pe ni Fada Kukah, ẹni ọwọ ọmọ ilẹ Hausa kan bayii, awọn ni wọn lọọ mu Atiku bẹ Ọbasanjọ, lẹyin ti Atiku funra ẹ ti waa ba awọn agba Yoruba yii, to si sọ ohun ti oun maa ṣe, ati awọn ohun ti oun ko ni i ṣe, ti wọn si ba a tọwọ bọ iwe adehun pe to ba wọle, ko ni i fa Yoruba ṣeyin, ko ni i ṣe aburu fun Yoruba, ko si ni i jẹ ki Fulani fiya jẹ awọn eeyan wa. Idi ti awọn agba yii fi gba lati ran Atiku lọwọ pe ko wọle ree, nitori wọn mọ pe inira ni wiwọle ẹlẹẹkeji Buhari maa mu ba Yoruba. Awọn Bọla mọ ododo yii o, ṣugbọn kaka ki wọn sọ bo ti ri ati bo ṣe jẹ gan-an fawọn ọmọ Yoruba, wọn fun awọn agba yi lorukọ buruku, wọn ni wọn gbowo lọwo Atiku ni, PDP ni wọn, ati bẹẹ bẹẹ lọ.Gbogbo ohun ti ko ṣẹlẹ pata ni wọn n sọ, eyi to si buru nibẹ ni pe awọn eeyan wa gba wọn gbọ, wọn ro pe gbogbo ariwo ti awọn Bọla n pa, ododo ni. Ṣugbọn Ọlọrun ṣe e, gbogbo wa naa la wa laye, ẹni to ba sọ pe iru ijọba ti Naijiria fẹ ni Buhari n ṣe yii, ko sọ bẹẹ ni gbangba lasiko yii, o daju pe ko le fi ara rere lọ.


Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Idi ti awọn agba yii fi gba lati ran Atiku lọwọ pe ko wọle ree, nitori wọn mọ pe inira ni wiwọle ẹlẹẹkeji Buhari maa mu ba Yoruba. Awọn Bọla mọ ododo yii o, ṣugbọn kaka ki wọn sọ bo ti ri ati bo ṣe jẹ gan-an fawọn ọmọ Yoruba, wọn fun awọn agba yi lorukọ buruku, wọn ni wọn gbowo lọwo Atiku ni, PDP ni wọn, ati bẹẹ bẹẹ lọ.Gbogbo ohun ti ko ṣẹlẹ pata ni wọn n sọ, eyi to si buru nibẹ ni pe awọn eeyan wa gba wọn gbọ, wọn ro pe gbogbo ariwo ti awọn Bọla n pa, ododo ni. Ṣugbọn Ọlọrun ṣe e, gbogbo wa naa la wa laye, ẹni to ba sọ pe iru ijọba ti Naijiria fẹ ni Buhari n ṣe yii, ko sọ bẹẹ ni gbangba lasiko yii, o daju pe ko le fi ara rere lọ. Ẹni to ba sọ pe iru ohun ti Buhari n ṣe fun Yoruba yii lo tọ si Yoruba ni Naijiria, o ku onitọhun, o ku Ọlorun. Awọn ọmọ mi n sọ fun mi pe ṣe mo ti ri awon ọga ọlọpaa tuntun ti wọn ṣẹṣẹ yan.Buhari yan awọn ọga ọlọpaa tuntun si ipo giga. Ṣugbọn ohun ti wọn ṣe nibi agbega yii buru jai.


Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Ẹni to ba sọ pe iru ohun ti Buhari n ṣe fun Yoruba yii lo tọ si Yoruba ni Naijiria, o ku onitọhun, o ku Ọlorun. Awọn ọmọ mi n sọ fun mi pe ṣe mo ti ri awon ọga ọlọpaa tuntun ti wọn ṣẹṣẹ yan.Buhari yan awọn ọga ọlọpaa tuntun si ipo giga. Ṣugbọn ohun ti wọn ṣe nibi agbega yii buru jai. Ninu awọn ọga agba metadinlogoji (37) ti Buhari yan, awọn Hausa Funlani lati ọdọ tiwọn ko mẹrinlelogun (24), wọn fun Yoruba ni meje (7), wọn fun awọn Naija-Delta ni marun-un (5), wọn si fun awọn Ibo ni ẹyo kan (1). Bi Buhari ṣe n ṣe ohun gbogbo ree, ko si ohun to kan an kan Naijiria ijọba awọn Hausa-Fulani lo n ṣe. Ọrọ naa ka Fada Kukah ti mo sọrọ ẹ lẹẹkan lara to fi sọ pe ko si olori ijọba Naijiria to huwa ẹlẹyamẹya to to ti Buhari yii ri, ati pe bo ba jẹ ki i ṣe Hausa-Fulani ni, awọn ṣọja iba ti gbajọba lọwọ ẹ tipẹ.


Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Ninu awọn ọga agba metadinlogoji (37) ti Buhari yan, awọn Hausa Funlani lati ọdọ tiwọn ko mẹrinlelogun (24), wọn fun Yoruba ni meje (7), wọn fun awọn Naija-Delta ni marun-un (5), wọn si fun awọn Ibo ni ẹyo kan (1). Bi Buhari ṣe n ṣe ohun gbogbo ree, ko si ohun to kan an kan Naijiria ijọba awọn Hausa-Fulani lo n ṣe. Ọrọ naa ka Fada Kukah ti mo sọrọ ẹ lẹẹkan lara to fi sọ pe ko si olori ijọba Naijiria to huwa ẹlẹyamẹya to to ti Buhari yii ri, ati pe bo ba jẹ ki i ṣe Hausa-Fulani ni, awọn ṣọja iba ti gbajọba lọwọ ẹ tipẹ. Awọn ẹni ti ọrọ ko ye bẹrẹ si i bu Kukah lati igba to ti mu Atiku lọọ bẹ Ọbasanjọ, wọn ko mọ ohun ti Kukah ri, wọn ko mọ pe Kukah ri i pe Buhari maa sọ Naijiria di ahoro gbẹyin, tabi ko sọ ọ di orilẹ-ede awọn Fulani nikan, nibi ti awọn Fulani aa ti maa pa ẹni ti wọn ba fẹ, ti wọn aa si maa gba ilu ati ilẹ onilẹ bo ba ti ṣe wu wọn, ti Buhari o si ni i sọ pe ohun ti wọn n ṣe ko dara. Awọn ohun ti awọn onilaakaye agbaagba Yoruba ri lati ọjọ to pẹ ree, ti wọn fi sọ pe Buhari ko daa, ki i ṣe eeyan ti yoo ṣejoba alaafia, ijọba itajẹsilẹ ni yoo ṣe. Ati pe bi Atiku ba wọle, ibajẹ tirẹ ko ni i to ti Buhari yii, nitori oun o ṣaa ni i fa wa le awọn Fulani lọwọ.


Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Awọn ẹni ti ọrọ ko ye bẹrẹ si i bu Kukah lati igba to ti mu Atiku lọọ bẹ Ọbasanjọ, wọn ko mọ ohun ti Kukah ri, wọn ko mọ pe Kukah ri i pe Buhari maa sọ Naijiria di ahoro gbẹyin, tabi ko sọ ọ di orilẹ-ede awọn Fulani nikan, nibi ti awọn Fulani aa ti maa pa ẹni ti wọn ba fẹ, ti wọn aa si maa gba ilu ati ilẹ onilẹ bo ba ti ṣe wu wọn, ti Buhari o si ni i sọ pe ohun ti wọn n ṣe ko dara. Awọn ohun ti awọn onilaakaye agbaagba Yoruba ri lati ọjọ to pẹ ree, ti wọn fi sọ pe Buhari ko daa, ki i ṣe eeyan ti yoo ṣejoba alaafia, ijọba itajẹsilẹ ni yoo ṣe. Ati pe bi Atiku ba wọle, ibajẹ tirẹ ko ni i to ti Buhari yii, nitori oun o ṣaa ni i fa wa le awọn Fulani lọwọ. Atiku ni awọn ọmọ ti wọn jẹ Yoruba, o ni awọn ọmọ ti wọn jẹ Ibo, o si ni awọn ọmọ ti wọn jẹ Hausa pẹlu awọn iya wọn, eleyii ko ni i jẹ ko gbe aye Naijiria le Fulani lọwọ, koda ko ko owo jẹ bi awọn kan ti n sọ pe o fẹẹ waa ṣe. Buhari ti wọn ni ko ni i ko owo jẹ naa ree o! Buhari ti wọn ni ki i ṣe ẹlẹyamẹya naa ree o!


Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Atiku ni awọn ọmọ ti wọn jẹ Yoruba, o ni awọn ọmọ ti wọn jẹ Ibo, o si ni awọn ọmọ ti wọn jẹ Hausa pẹlu awọn iya wọn, eleyii ko ni i jẹ ko gbe aye Naijiria le Fulani lọwọ, koda ko ko owo jẹ bi awọn kan ti n sọ pe o fẹẹ waa ṣe. Buhari ti wọn ni ko ni i ko owo jẹ naa ree o! Buhari ti wọn ni ki i ṣe ẹlẹyamẹya naa ree o! Gbogbo awọn Bọla ti wọn ko wa si wahala yii ko sọrọ mọ bayii, bi awọn ṣe fẹẹ pada gba ijọba lọwọ Buhari lo ku to jẹ wọn logun, awọn naa fẹẹ waa ṣejọba tiwọn, wọn ko si ronu nijọ kan pe ṣe Naijiria yii yoo wa titi di ọdun 2023 ti awọn n le yii, bo ba ṣe pe bi Buhari ti n ṣe yii naa lo n ṣe. Ohun to wa n dun mi ni pe Tunde wa ninu awọn to mọ ododo ati bi ọrọ ti jẹ. Boya Tunde si ti gbagbe ohun to sọ fun awa agbaagba kan nipa Bọla lẹyin 2011, nigba ti Bọla sọ fun un pe ko jẹ ki oun ṣe igbakeji Buhari, ki wọn jọ tọwọ bọ iwe adehun, ki oun Tunde yii kọwe fi ipo silẹ lai ti i di igbakeji Buhari rara, pe ti oun ba kọwe fi ipo silẹ, iwe aa wa lọwọ oun Tinubu, bi Buhari ba ti waa wọle, awọn aa gbe lẹta naa jade, oun Bọla aa waa di igbakeji Buhari.


Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Gbogbo awọn Bọla ti wọn ko wa si wahala yii ko sọrọ mọ bayii, bi awọn ṣe fẹẹ pada gba ijọba lọwọ Buhari lo ku to jẹ wọn logun, awọn naa fẹẹ waa ṣejọba tiwọn, wọn ko si ronu nijọ kan pe ṣe Naijiria yii yoo wa titi di ọdun 2023 ti awọn n le yii, bo ba ṣe pe bi Buhari ti n ṣe yii naa lo n ṣe. Ohun to wa n dun mi ni pe Tunde wa ninu awọn to mọ ododo ati bi ọrọ ti jẹ. Boya Tunde si ti gbagbe ohun to sọ fun awa agbaagba kan nipa Bọla lẹyin 2011, nigba ti Bọla sọ fun un pe ko jẹ ki oun ṣe igbakeji Buhari, ki wọn jọ tọwọ bọ iwe adehun, ki oun Tunde yii kọwe fi ipo silẹ lai ti i di igbakeji Buhari rara, pe ti oun ba kọwe fi ipo silẹ, iwe aa wa lọwọ oun Tinubu, bi Buhari ba ti waa wọle, awọn aa gbe lẹta naa jade, oun Bọla aa waa di igbakeji Buhari. Ṣe Tunde gbagbe ọrọ yii ati awọn to sọ ọ fun ni. Tabi Tunde ko ranti ohun to sọ pe Bọla sọ foun nigba ti oun ni awọn Kristẹni ko ni i gba pe ki Musulumi meji, iyẹn oun Bọla ati Buhari, maa ṣejọba le wọn lori, ti Bọla sọ fun un pe gbogbo awọn olori ẹsin Kristẹni ni Naijiria loun n sanwo oṣu fun, oun ti ra wọn pa debii pe ko sẹni to maa sọrọ to ba ti jẹ orukọ oun ni wọn da. Ṣe Tunde ti gbagbe eleyii ni!


Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Ṣe Tunde gbagbe ọrọ yii ati awọn to sọ ọ fun ni. Tabi Tunde ko ranti ohun to sọ pe Bọla sọ foun nigba ti oun ni awọn Kristẹni ko ni i gba pe ki Musulumi meji, iyẹn oun Bọla ati Buhari, maa ṣejọba le wọn lori, ti Bọla sọ fun un pe gbogbo awọn olori ẹsin Kristẹni ni Naijiria loun n sanwo oṣu fun, oun ti ra wọn pa debii pe ko sẹni to maa sọrọ to ba ti jẹ orukọ oun ni wọn da. Ṣe Tunde ti gbagbe eleyii ni! Ṣe Tunde ti gbagbe lọdun to kọja, awọn agbalagba ti wọn jọ ṣepade ni ilu Ikẹnnẹ, awọn agba Yoruba to n bu yii ma ni! O ti gbagbe ohun to sọ fun wọn nipade naa ni! Ipade ti wọn ṣe nile Awolọwọ ni mo n wi n’Ikẹnnẹ o. Ṣe Tunde ko ranti ohun ti oun sọ fun wọn nibẹ mọ ni.


Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Ṣe Tunde ti gbagbe lọdun to kọja, awọn agbalagba ti wọn jọ ṣepade ni ilu Ikẹnnẹ, awọn agba Yoruba to n bu yii ma ni! O ti gbagbe ohun to sọ fun wọn nipade naa ni! Ipade ti wọn ṣe nile Awolọwọ ni mo n wi n’Ikẹnnẹ o. Ṣe Tunde ko ranti ohun ti oun sọ fun wọn nibẹ mọ ni. Kin ni wọn waa ṣe fun un o! Ki lawọn agbaagba Yoruba ṣe fun un ti wọn fi di agba ṣakabula. Lara awọn aburo wa ti a n ro pe a oo fa ilẹ Yoruba le lọwọ naa ree o!


Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Kin ni wọn waa ṣe fun un o! Ki lawọn agbaagba Yoruba ṣe fun un ti wọn fi di agba ṣakabula. Lara awọn aburo wa ti a n ro pe a oo fa ilẹ Yoruba le lọwọ naa ree o! Lara awọn aṣaaju ọdọ ti a n ro pe wọn le tun nnkan ṣe. Njẹ ki i ṣe pe wọn maa tubọ ba nnkan jẹ bayii! Tunde, awọn wo ni agba Ṣakabula?


Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Lara awọn aṣaaju ọdọ ti a n ro pe wọn le tun nnkan ṣe. Njẹ ki i ṣe pe wọn maa tubọ ba nnkan jẹ bayii! Tunde, awọn wo ni agba Ṣakabula? Ọrọ iran Yoruba yii ma fẹẹ su mi o! Tabi iru awọn eeyan wo ni Ọlorun da saye yii. Nigba ti olori ẹsin pataki bayii ba tori ipo to n wa, tabi ohun to fẹẹ gba, to ba gbogbo agbalagba ilẹ Yoruba lorukọ jẹ to bayii!


Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Ọrọ iran Yoruba yii ma fẹẹ su mi o! Tabi iru awọn eeyan wo ni Ọlorun da saye yii. Nigba ti olori ẹsin pataki bayii ba tori ipo to n wa, tabi ohun to fẹẹ gba, to ba gbogbo agbalagba ilẹ Yoruba lorukọ jẹ to bayii! Awọn ibeere pataki kan wa ti mo fẹ ki Tunde da mi lohun lori ọrọ Bọla ati lori ọro oun paapaa. Ẹyin ti ẹ n lọ si ṣọọṣi ẹ, ẹ sọ fun un ko maa reti mi!


Tunde, awọn wo ni Agba Ṣakabula?

Awọn ibeere pataki kan wa ti mo fẹ ki Tunde da mi lohun lori ọrọ Bọla ati lori ọro oun paapaa. Ẹyin ti ẹ n lọ si ṣọọṣi ẹ, ẹ sọ fun un ko maa reti mi!


Adewọle Alao, onilu Ayinla Ọmọwura, ti ku o

Jide Alabi Lẹyin bii ọjọ meloo kan ti awọn ẹgbẹ Ayinla Ọmọwura lori ẹrọ ayelujara ṣe imọyi fun un, ọkan pataki ninu awọn onilu Ayinla Ọmọwura nigba to wa laye, Adewọle Alao oniluọla, ti dagbere faye. Baba naa ku lẹni ọdun mẹtadinlọgọrun-un. A o maa mu ẹkunrẹrẹ iroyin naa wa fun yin.


Ko sidii fun Naijiria lati toṣi- Ọbasanjọ

Faith Adebọla “Ọlọrun kọ lo jẹbi ohun to n ṣẹlẹ si wa lorileede yii, awa funra wa la jẹbi. Ko yẹ ki Naijiria wa nipo otoṣi, ko yẹ kọmọ Naijiria kan maa febi sun. Ti pe a wa niru ipo ta a wa lonii yii jẹ abajade ipinnu tawọn olori ati ọmọ-ẹyin ṣe. Adura mi ni pe k’Ọlọrun ṣe ọdun 2021 ni rere fun gbogbo wa, ṣugbọn ko le ṣẹlẹ bẹẹ ta a ko ba ṣiṣẹ lati jẹ ko ri bẹẹ. “Ọdun yii kun fun ọpọlọpọ ipenija fun gbogbo aye, paapaa fun wa ni Naijiria. Latori aisi aabo, aabo to mẹhẹ, dori ọrọ-aje to dẹnu kọle, ti wahala arun COVID-19 tun waa fọba le e. “Mo gbagbọ pe a gbọdọ ṣiṣẹ kara ba a ṣe n gbadura karakara, ki ọdun to n bọ, 2021, le ja si rere fun wa.


Adura mi ni pe k’Ọlọrun ṣe ọdun 2021 ni rere fun gbogbo wa, ṣugbọn ko le ṣẹlẹ bẹẹ ta a ko ba ṣiṣẹ lati jẹ ko ri bẹẹ. “Ọdun yii kun fun ọpọlọpọ ipenija fun gbogbo aye, paapaa fun wa ni Naijiria. Latori aisi aabo, aabo to mẹhẹ, dori ọrọ-aje to dẹnu kọle, ti wahala arun COVID-19 tun waa fọba le e. “Mo gbagbọ pe a gbọdọ ṣiṣẹ kara ba a ṣe n gbadura karakara, ki ọdun to n bọ, 2021, le ja si rere fun wa. Mo mọ pe ko kan le ṣadeede ja si rere o, a gbọdọ ṣiṣẹ tọ ọ ni. “Ọlọrun kọ lo jẹbi ohun to n ṣẹlẹ si wa lorileede yii, awa ara awa la jẹbi. Ko yẹ ki Naijiria wa nipo otoṣi, ko si yẹ kọmọ Naijiria kan maa febi sun.


Mo mọ pe ko kan le ṣadeede ja si rere o, a gbọdọ ṣiṣẹ tọ ọ ni. “Ọlọrun kọ lo jẹbi ohun to n ṣẹlẹ si wa lorileede yii, awa ara awa la jẹbi. Ko yẹ ki Naijiria wa nipo otoṣi, ko si yẹ kọmọ Naijiria kan maa febi sun. Ti pe a wa niru ipo ta a wa lonii yii jẹ abajade ipinnu tawọn olori ati ọmọ-ẹyin ṣe. Adura mi ni pe k’Ọlọrun ṣe ọdun 2021 ni rere fun gbogbo wa, ṣugbọn ko le ṣẹlẹ bẹẹ ta a o ba ṣiṣẹ lati jẹ ko ri bẹẹ. Aarẹ orileede yii nigba kan, Oloye Oluṣẹgun Arẹmu Ọbasanjọ, lo sọrọ yii ninu iṣẹ ikini fun ọdun tuntun to wọle de tan yii to fi lede nile rẹ l’Abẹokuta, ipinlẹ Ogun, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii.


Ti pe a wa niru ipo ta a wa lonii yii jẹ abajade ipinnu tawọn olori ati ọmọ-ẹyin ṣe. Adura mi ni pe k’Ọlọrun ṣe ọdun 2021 ni rere fun gbogbo wa, ṣugbọn ko le ṣẹlẹ bẹẹ ta a o ba ṣiṣẹ lati jẹ ko ri bẹẹ. Aarẹ orileede yii nigba kan, Oloye Oluṣẹgun Arẹmu Ọbasanjọ, lo sọrọ yii ninu iṣẹ ikini fun ọdun tuntun to wọle de tan yii to fi lede nile rẹ l’Abẹokuta, ipinlẹ Ogun, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii. Ọrọ naa ko tan sibẹ o, Ọbasanjọ ni, “Igba ta a ba ṣe ohun to tọ nikan lo maa to o ri bẹẹ, a o ti i bẹrẹ si i ṣe ohun to tọ bayii. Ta a ba bẹrẹ si i ṣe ohun to yẹ ka ṣe, ọrọ-aje wa maa ri bo ṣe yẹ ko ri, tori mo mọ pe ki i ṣe Ọlọrun lo diidi ṣe ọrọ-aje wa pe ko bajẹ bo ṣe ri yii.” Baba naa fi kun un pe awọn nnkan rere ko le ṣadeede ṣẹlẹ o. O ni, “Mo fẹran akọmọna ileeewe kan to ka pe: ‘Tẹpa mọṣẹ, ko o si gbadura.’ Koko ọrọ naa ni pe iṣẹ teeyan ba ṣe lo maa jẹ ki adura ti tọhun ba gba wa si imuṣẹ.’’ O ni Korona ati ọrọ aabo to mẹhẹ lorileede yii ti mu kawọn kan ku iku aitọjọ. O pari ọrọ rẹ pe kawọn to n ṣakoso lọwọ bayii pinnu lati ṣe rere, ki wọn ṣapa lati yi nnkan pada si rere pẹlu adura, igba ọtun yoo wọle de.


Ọrọ naa ko tan sibẹ o, Ọbasanjọ ni, “Igba ta a ba ṣe ohun to tọ nikan lo maa to o ri bẹẹ, a o ti i bẹrẹ si i ṣe ohun to tọ bayii. Ta a ba bẹrẹ si i ṣe ohun to yẹ ka ṣe, ọrọ-aje wa maa ri bo ṣe yẹ ko ri, tori mo mọ pe ki i ṣe Ọlọrun lo diidi ṣe ọrọ-aje wa pe ko bajẹ bo ṣe ri yii.” Baba naa fi kun un pe awọn nnkan rere ko le ṣadeede ṣẹlẹ o. O ni, “Mo fẹran akọmọna ileeewe kan to ka pe: ‘Tẹpa mọṣẹ, ko o si gbadura.’ Koko ọrọ naa ni pe iṣẹ teeyan ba ṣe lo maa jẹ ki adura ti tọhun ba gba wa si imuṣẹ.’’ O ni Korona ati ọrọ aabo to mẹhẹ lorileede yii ti mu kawọn kan ku iku aitọjọ. O pari ọrọ rẹ pe kawọn to n ṣakoso lọwọ bayii pinnu lati ṣe rere, ki wọn ṣapa lati yi nnkan pada si rere pẹlu adura, igba ọtun yoo wọle de.


Nitori Korona: Ijọ Ridiimu fagi le isin aisun-ọdun tuntun

Jide Alabi Ijọ Ridiimu ti sọ pe ko ni i si anfaani lati kora jọ papọ ṣe isin aṣekagba ti wọn maa n ṣe wọnu ọdun tuntun ni gbogbo ọjọ to ba kẹyin ninu ọdun ni gbogbo ileejọsin wọn kaakiri orilẹ-ede yii. Ohun ti ile ijọsin yii sọ pe o faa ko ju bi wahala arun Koronafairọọsi ṣe tun bẹ silẹ lẹẹkan si i. Bẹẹ ni ijọ yii ti sọ pe o ṣẹ pataki lati tẹle ilana ti ijọba la kalẹ lati gbogun ti itankanlẹ arun buruku naa. Bi ọjọ Ẹti, iyẹn Furaidee, ọsẹ yii, ṣe jẹ ọjọ kin-in-ni, ninu ọdun tuntun to yẹ ki isin akọkọ waye gẹgẹ bi wọn ṣe maa n ṣe e ninu ijọ naa loṣooṣu, awọn alaṣe ile-ijọsin naa ti sọ pe ti Furaidee, ọsẹ yii, ko ni i le waye nita gbangba, ati pe ori tẹlifiṣan Dove, lawọn ọmọ ijọ naa yoo ti maa ba eto ọhun lọ. Ninu ikede ti wọn fi sita ni wọn ti gba awọn olujọsin gbogbo niyanju lati wo eto ọhun lori ẹrọ amohunmaworan Dove television, nibi ti Pasitọ Enoch Adeboye yoo ti sọ awọn ọrọ kan to ni i ṣe pẹlu ipari ọdun atawọn eto tuntun fọdun 2021.


Ijọba Ondo kilọ fun ẹgbẹ CAN: Ẹni to ba ṣe isọ-oru wọnu ọdun tuntun n fẹwọn ṣere.

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ijọba ipinlẹ Ondo ti fa ibinu nla yọ latari ọrọ ti Alaga ẹgbẹ CAN nipinlẹ Ondo, Ẹni-Ọwọ John Ọladapọ, sọ lori ofin tijọba fi de isọ-oru aṣe wọ inu ọdun tuntun to fẹẹ waye lalẹ Ọjọbọ, Tọsidee, mọju Ọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii. Nigba to n fun Ẹni-Ọwọ ọhun lesi ọrọ rẹ ninu atẹjade kan to fi sita lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, Alaga igbimọ to n mojuto didena itankalẹ arun Korona nipinlẹ Ondo, Ọjọgbọn Adesẹgun Fatusi, ni ki i ṣohun to boju mu rara bi iransẹ Ọlọrun naa ṣe n gbo awọn araalu laya lati ṣe lodi si ofin ijọba. O juwe igbesẹ ti pasitọ naa gbe bii eyi to le ṣakoba nla fun eto ilera ipinlẹ Ondo bi wọn ko ba tete mojuto o. Ọjọgbọn Fatusi ni ofin konilegbele tijọba pasẹ rẹ lọjọ aisun ọdun ko ni nnkan an ṣe pẹlu ọrọ ẹṣin nitori pe ilera awọn araalu jẹ ijọba logun ju ohunkohun lọ. O ni idi ti wọn fi gbe ofin naa kalẹ ni ki wọn le tete dena itankalẹ arun Korona ẹlẹẹkeji to ti n gbilẹ kaakiri orilẹ-ede yii. Ọga agba fasiti imọ iṣegun to wa niluu Ondo ọhun ni ijọba ko ti i yi ọrọ rẹ pada lori ofin konilegbele naa. O ni ki ẹnikẹni to ba ti ru ofin Korona tete maa mura silẹ lati fẹwọn osu mẹta jura tabi ki onitọhun sanwo itanra ẹgbẹrun lọna ogun Naira, ni ibamu pẹlu abala kejidinlogun ninu iwe ofin.


Eyi ni bi wọn ṣe pa awọn obinrin meji laarin ọjọ kan ṣoṣo l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ki i ṣe ibẹru kekere niṣẹlẹ iku awọn obinrin meji kan ti wọn da ẹmi wọn legbodo laarin oru ọjọ Aje, Mọnde, mọju ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ ta a wa yii, da sọkan awọn eeyan ilu Akurẹ. Awọn eeyan olugbe Ajipowo/Ogundipẹ, ni wọn kọkọ ṣakiyesi oku ọmọbinrin kan ti wọn wọ si ṣọọbu wẹda kan lagbegbe naa laaarọ kutukutu ọjọ Iṣẹgun, Tusidee. Ni ibamu pẹlu alaye ti ọkan ninu awọn to mọ nipa iṣẹlẹ naa ṣe fun wa, o ni ipo ti awọn ba oku ọmọbinrin ọhun fihan pe ṣe lawọn amookunsika naa kọkọ fipa ba a lo pọ ki wọn too fun un lọrun pa. Ohun tawọn eeyan n sọ ni pe o ṣee ṣe ko jẹ awọn ọmọ ‘Yahoo’ ni wọn lo obinrin ti ko ti i sẹni to mọ ile ati ọna rẹ ọhun fun etutu ọla, ti wọn si wọ oku rẹ si ṣọọbu ẹni ẹlẹni lẹyin ti wọn ti lo ohun ti wọn fẹ lo lara rẹ tan. Iṣẹlẹ ọhun lo ni awọn araadugbo ti fi to awọn ọlọpaa leti ki wọn le tete gbe igbesẹ to yẹ nipa rẹ. Alẹ ọjọ kan naa ni wọn lawọn agbebọn kan tun ṣọṣẹ laduugbo Kajọla, lagbegbe Ọda, nibi ti wọn ti yinbọn pa obinrin oniṣowo kan ti wọn porukọ rẹ ni Funmi Fọlọrunṣọ. Wọn ní ṣe lawọn agbanipa naa dena de obinrin naa lẹnu geeti ile wọn, bẹẹ ni wọn ko ti i jẹ ko raaye sọkalẹ ninu ọkọ ayọkẹlẹ rẹ ti wọn fi da ibọn bo o. Oloogbe ọhun ni wọn lo jẹ iyawo ọkan ninu awọn oloye ẹgbẹ awakọ NURTW ipinlẹ Ondo.


Lasiko ti Lekan fẹẹ fọle onile lo bọ sọwọ awọn agbofinro n’Ibẹju-Lẹkki

Faith Adebọla, Eko Ori lo ko awọn olugbe ile kan lagbegbe Ibẹju-Lẹkki, nipinlẹ Eko, yọ, diẹ lo ku ki afurasi adigunjale ẹni ogun ọdun kan, Lekan Razak, pitu ọwọ ẹ fun wọn. ALAROYE gbọ pe ile kan to wa ni Ojule kẹẹẹdọgbọn, Opopona Ibomide, ni Ibẹju-Lẹkki, ni Lekan mura ati wọ, o mu ibọn ilewọ kan pẹlu awọn ọta ibọn ti wọn ko ti i yin dani. Wọn ni bi afurasi naa ṣe n pooyi ayika ile ọhun, to n wa ọna to maa ba wọle lawọn aladuugbo kan ti wọn fura si irin to n rin ti dọgbọn tẹ ileeṣẹ ọlọpaa laago ni teṣan Akodo. Kia si lawọn yẹn ti wa sibẹ. Ibi ti Lekan lugọ si lawọn ọlọpaa naa ka a mọ, bo ṣe ri wọn lo ki ere mọlẹ, ṣugbọn ko le sare ọhun debi kan ti okun tawọn agbofinro fi le e mu, wọn si ko ṣẹkẹṣẹkẹ si i lọwọ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Olumuyiwa Adejọbi, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ fun ALAROYE sọ pe funra ọmọkunrin naa lo jẹwọ pe ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun ‘Ẹiyẹ’ loun, oun n digunjale, ati pe ọna ati raaye wọle naa loun n ṣan lọwọ.


Kia si lawọn yẹn ti wa sibẹ. Ibi ti Lekan lugọ si lawọn ọlọpaa naa ka a mọ, bo ṣe ri wọn lo ki ere mọlẹ, ṣugbọn ko le sare ọhun debi kan ti okun tawọn agbofinro fi le e mu, wọn si ko ṣẹkẹṣẹkẹ si i lọwọ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Olumuyiwa Adejọbi, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ fun ALAROYE sọ pe funra ọmọkunrin naa lo jẹwọ pe ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun ‘Ẹiyẹ’ loun, oun n digunjale, ati pe ọna ati raaye wọle naa loun n ṣan lọwọ. Gẹgẹ bi Hakeem Odumosu ṣe paṣẹ, wọn ti fi afurasi naa ṣọwọ si ẹka ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ Eko fun iwadii to lọọrin. Lẹyin iwadii ni wọn maa gbe afurasi ọdaran yii lọ sile-ẹjọ gẹgẹ bi Adejọbi ṣe sọ.


Gẹgẹ bi Hakeem Odumosu ṣe paṣẹ, wọn ti fi afurasi naa ṣọwọ si ẹka ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ Eko fun iwadii to lọọrin. Lẹyin iwadii ni wọn maa gbe afurasi ọdaran yii lọ sile-ẹjọ gẹgẹ bi Adejọbi ṣe sọ.


Ọwọ ọlọpaa tẹ mẹrinla ninu awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun to n yọ wọn lẹnu n’Ikorodu

Faith Adebọla, Eko Mẹrinla lara awọn afurasi ọmọ ẹgbẹ okunkun ‘Aiye’ to n da wahala silẹ lagbegbe Ikorodu, nipinlẹ Eko, ti ha sọwọ ọlọpaa bayii. Ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii ni wọn ko wọn, obinrin meji si wa lara wọn. Orukọ awọn afurasi tọwọ ba naa ni Kazeem Akinpẹlu, Tobi Awoyẹfa, Ṣegun Ariyọ, ti inagijẹ rẹ n jẹ Zangalo, Hassan Ashiru, Ibrahim Oni, Micheal Ọnafọwọkan, Damọla Oyesanya, Yusuf Okunlọwọ, Tọheeb Adeṣina, Bọla Hassan ati Julius Ihara. Damilọla Adeọla ati Adeọla Fọlahan lawọn meji to jẹ obinrin ninu wọn. Alukoro fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Olumuyiwa Adejọbi, sọ ninu atẹjade kan to fi sọwọ s’ALAROYE nipa iṣẹlẹ ọhun pe ni nnkan bii aago mẹrin irọlẹ ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu yii, lawọn ọlọpaa gba ipe pajawiri lati adugbo Agunfoye, n’Ikorodu. Nigba ti ikọ ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ fi maa debẹ, ọdọmọkunrin, Taiwo Lasisi, ẹni ogun ọdun, lọwọ ba, adugbo naa lo n gbe, wọn si ba ibọn ilewọ oyinbo kan lọwọ ẹ. Oun lo ṣatọna tọwọ awọn agbofinro fi ba awọn mẹtala to ku.


Damilọla Adeọla ati Adeọla Fọlahan lawọn meji to jẹ obinrin ninu wọn. Alukoro fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Olumuyiwa Adejọbi, sọ ninu atẹjade kan to fi sọwọ s’ALAROYE nipa iṣẹlẹ ọhun pe ni nnkan bii aago mẹrin irọlẹ ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu yii, lawọn ọlọpaa gba ipe pajawiri lati adugbo Agunfoye, n’Ikorodu. Nigba ti ikọ ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ fi maa debẹ, ọdọmọkunrin, Taiwo Lasisi, ẹni ogun ọdun, lọwọ ba, adugbo naa lo n gbe, wọn si ba ibọn ilewọ oyinbo kan lọwọ ẹ. Oun lo ṣatọna tọwọ awọn agbofinro fi ba awọn mẹtala to ku. Awọn tọwọ ba yii jẹwọ pe ẹgbẹ okunkun ‘Aiye’ lawọn. Awọn nnkan ti wọn ka mọ wọn lọwọ ni foonu olowo nla i-phone mẹjọ, foonu Tecno meji, foonu Nokia kan, apamọwọ mẹta ti wọn ko goolu ati owo si, bẹliiti dudu kan, ankaṣiifu funfun kan ti wọn di iṣana oyinbo (laita) mẹrin sinu rẹ, Lailọọnu baagi dudu kan ti wọn ko oriṣiiriṣii oogun abẹnu gọngọ si, ọta ibọn ti wọn ti yin ati eyi ti wọn ko ti i yin, kẹẹgi oni-lita mẹẹẹdọgbọn ti wọn rọ kẹmika egboogi oloro ti wọn n pe ni skuchies si. Ni ti Ṣẹgun ti wọn mọ si Zangalo, Adejọbi ni awọn ọlọpaa SARS ti figba kan mu ọmọkunrin yii, ko too pada sa lọ.


Awọn tọwọ ba yii jẹwọ pe ẹgbẹ okunkun ‘Aiye’ lawọn. Awọn nnkan ti wọn ka mọ wọn lọwọ ni foonu olowo nla i-phone mẹjọ, foonu Tecno meji, foonu Nokia kan, apamọwọ mẹta ti wọn ko goolu ati owo si, bẹliiti dudu kan, ankaṣiifu funfun kan ti wọn di iṣana oyinbo (laita) mẹrin sinu rẹ, Lailọọnu baagi dudu kan ti wọn ko oriṣiiriṣii oogun abẹnu gọngọ si, ọta ibọn ti wọn ti yin ati eyi ti wọn ko ti i yin, kẹẹgi oni-lita mẹẹẹdọgbọn ti wọn rọ kẹmika egboogi oloro ti wọn n pe ni skuchies si. Ni ti Ṣẹgun ti wọn mọ si Zangalo, Adejọbi ni awọn ọlọpaa SARS ti figba kan mu ọmọkunrin yii, ko too pada sa lọ. Ṣa, Kọmiṣanna ọlọpaa, Hakeem, ti paṣẹ pe ki wọn ko awọn afurasi naa lọ si Panti, ni Yaba, ibẹ lawọn ọtẹlẹmuyẹ yoo ti wadii daadaa nipa wọn, ki wọn too ṣeto ati foju wọn ba ile-ẹjọ laipẹ.


Ṣa, Kọmiṣanna ọlọpaa, Hakeem, ti paṣẹ pe ki wọn ko awọn afurasi naa lọ si Panti, ni Yaba, ibẹ lawọn ọtẹlẹmuyẹ yoo ti wadii daadaa nipa wọn, ki wọn too ṣeto ati foju wọn ba ile-ẹjọ laipẹ.


Awọn tọọgi kọju ija sira wọn l’Ejigbo, ni wọn ba yinbọn pa Abeeb

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ọmọdekunrin kan, Abeeb Abifarin, lo ti jẹ Ọlọrun nipe laago mẹjọ ku diẹ lalẹ ọjọ Aje, Mọnde, ọse yii, lasiko ti awọn tọọgi kọju ija sira wọn niluu Ejigbo, nipinlẹ Ọṣun. Awọn tọọgi naa, ti awọn kan n jẹ Lion Base Club lagboole Olukọla, ti awọn abala keji si n jẹ Isalẹ Agooji Club, la gbọ pe wọn bẹrẹ wahala ọhun lagbegbe Orieeru, nirọlẹ ọjọ Aje, ko too di pe wahala naa tan kaakiri inu ilu. Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, ẹgbẹrun lọna aadọjọ naira (#150,000) ti ileeṣẹ ẹrọ ibanisọrọ kan to ri irinṣẹ wọn (mast), mọbẹ fun wọn lo da wahala silẹ. Lẹyin ti ibọn ba Abeeb ni wahala naa burẹkẹ si i, gbogbo awọn eeyan agbegbe Sagan, Orieru, Port Junction ati Roundabout, ni wọn n sa kijokijo kaakiri. Gbogbo awọn oṣiṣẹ to yẹ ki wọn lọ si sẹkiteriati ijọba ibilẹ Ejigbo laaarọ ọjọ naa ni wọn sa pada latari bi ibọn ṣe n dun lakọlakọ kaakiri. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, fidi iku Abeeb mulẹ, o ni Mutiu to jẹ ẹgbọn oloogbe lo lọọ fi ọrọ naa to awọn agbofinro leti, awọn ọlọpaa si ti gbe oku rẹ lọ fun ayẹwo nileewosan.


Lẹyin ti ibọn ba Abeeb ni wahala naa burẹkẹ si i, gbogbo awọn eeyan agbegbe Sagan, Orieru, Port Junction ati Roundabout, ni wọn n sa kijokijo kaakiri. Gbogbo awọn oṣiṣẹ to yẹ ki wọn lọ si sẹkiteriati ijọba ibilẹ Ejigbo laaarọ ọjọ naa ni wọn sa pada latari bi ibọn ṣe n dun lakọlakọ kaakiri. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, fidi iku Abeeb mulẹ, o ni Mutiu to jẹ ẹgbọn oloogbe lo lọọ fi ọrọ naa to awọn agbofinro leti, awọn ọlọpaa si ti gbe oku rẹ lọ fun ayẹwo nileewosan. Ọpalọla ṣalaye pe alaafia ti pada sagbegbe naa nitori awọn ọlọpaa ko dawọ iṣẹ duro nibẹ lataarọ.


Ọpalọla ṣalaye pe alaafia ti pada sagbegbe naa nitori awọn ọlọpaa ko dawọ iṣẹ duro nibẹ lataarọ.


Awọn aṣofin Eko buwọ lu eto iṣuna ọdun 2021

Faith Adebọla, Eko Ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Eko ti buwọ lu tiriliọnu kan, miliọnu mẹtalelọgọjọ naira (#1.163 Trillion) gẹgẹ bii eto iṣuna ipinlẹ Eko lọdun 2021. Bi Gomina Sanwo-Olu tipinlẹ Eko ba ti buwọ lu abadofin naa, eyi ni ijọba ipinlẹ Eko yoo lo fun gbogbo inawo ati iṣẹ ilu ti wọn maa ṣe lọdun to n bọ. Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee yii, lawọn aṣofin ṣagbeyẹwo abadofin ọhun fun igba kẹta lẹyin tawọn igbimọ alabẹ ṣekele ti yẹ ẹ wo finni-finnitu ni isọri-isọri ati lẹka-o-jẹka lati ọsẹ mẹta sẹyin. Eto isuna ọhun ti wọn pe ni “Ireti Ọtun” ni alaga igbimọ alabẹ ṣekele lori isuna ati inawo, Ọnarebu Gbọlahan Yisawu, to n ṣoju agbegbe Eti-Ọsa ki-in-ni, gbe kalẹ fun agbeyẹwo ikẹyin ati ifọwọsi awọn aṣofin naa. Olori ile, Ọnarebu Mudashiru Ọbasa, sọ pe ohun to foju han ni pe awọn eto kan bii eto ‘O’YES’ tijọba apapọ gbe kalẹ fun riro awọn ọdọ lagbara lẹka eto ọgbin ko seso rere, ko si sidii lati fowo ilu ṣatilẹyin fun eto ọhun. Bakan naa lo ni awọn ti dabaa fun gomina lati pa ajọ kan ti wọn pe ni Coconut Agency rẹ, tori ko ṣiṣẹ gidi kan. Ọbasa tun ni awọn ti din owo ti wọn bu fun eto iranwọ lori ẹkọ fawọn akẹkọọ (scholarships), ku, tori ko si alaye to yanju lori bi wọn ṣe nawo ọhun lọdun 2020 yii.


Eto isuna ọhun ti wọn pe ni “Ireti Ọtun” ni alaga igbimọ alabẹ ṣekele lori isuna ati inawo, Ọnarebu Gbọlahan Yisawu, to n ṣoju agbegbe Eti-Ọsa ki-in-ni, gbe kalẹ fun agbeyẹwo ikẹyin ati ifọwọsi awọn aṣofin naa. Olori ile, Ọnarebu Mudashiru Ọbasa, sọ pe ohun to foju han ni pe awọn eto kan bii eto ‘O’YES’ tijọba apapọ gbe kalẹ fun riro awọn ọdọ lagbara lẹka eto ọgbin ko seso rere, ko si sidii lati fowo ilu ṣatilẹyin fun eto ọhun. Bakan naa lo ni awọn ti dabaa fun gomina lati pa ajọ kan ti wọn pe ni Coconut Agency rẹ, tori ko ṣiṣẹ gidi kan. Ọbasa tun ni awọn ti din owo ti wọn bu fun eto iranwọ lori ẹkọ fawọn akẹkọọ (scholarships), ku, tori ko si alaye to yanju lori bi wọn ṣe nawo ọhun lọdun 2020 yii. O lawọn aṣofin naa fi kun owo tijọba fẹẹ na lori eto aabo, paapaa fawọn ẹṣọ alaabo Neigbourhood Watch tipinlẹ Eko gbe kalẹ, tori ọrọ aabo ti di nnkan pataki lọwọ yii, awọn si ni lati gba awọn oṣiṣẹ alaabo si i. Iye tawọn aṣofin fọwọ si yii fi miliọnu mẹjọ le si tiriliọnu kan, miliọnu marun-undinlọgọjọ ti Gomina Sanwo-Olu gbe kalẹ niwaju wọn lọjọ kẹsan-an, oṣu kọkanla, ọdun yii.


O lawọn aṣofin naa fi kun owo tijọba fẹẹ na lori eto aabo, paapaa fawọn ẹṣọ alaabo Neigbourhood Watch tipinlẹ Eko gbe kalẹ, tori ọrọ aabo ti di nnkan pataki lọwọ yii, awọn si ni lati gba awọn oṣiṣẹ alaabo si i. Iye tawọn aṣofin fọwọ si yii fi miliọnu mẹjọ le si tiriliọnu kan, miliọnu marun-undinlọgọjọ ti Gomina Sanwo-Olu gbe kalẹ niwaju wọn lọjọ kẹsan-an, oṣu kọkanla, ọdun yii.


Nitori ere asapajude, ajọ ẹsọ oju popo mu mọto akero marundinlogoji

Jide Alabi Ileeṣẹ ijọba to n mojuto irinna ọkọ loju popo (FRSC), Ọgbẹni Oluṣẹgun Ogungbemide, ti sọ pe awọn mọto akero marundinlogoji (35) lọwọ awọn ti ba bayii, nitori ti awọn to ni wọn ko tẹle aṣẹ ijọba nipa lilo ẹrọ to le din ere asapajude ku. Ogungbemide ṣalaye ọrọ yii fawọn oniroyin lẹyin ipade to ṣe pẹlu awọn onimoto ti wọn n na Eko si Ibadan. O ni o ṣe pataki fun wọn lati maa lo ẹrọ ti yoo maa ṣadinku ere asapajude to wọpọ laarin awọn onimọto ero. Ogungbemide fi kun ọrọ ẹ pe aṣẹ ti ajọ naa n tẹle bayii ni i ṣe pelu ohun ti ọga agba ajọ to n ri si irinna oju popo, Dokita Boboye Oyeyẹmi, sọ, paapaa lori akiyesi bi ọpọ ẹmi ṣe n ṣofo latari ere isakusa lasiko ayẹyẹ ọdun. O ni, “A ko ni i gbe mọto yẹn fawọn to ni wọn ti wọn ko ba fi ẹrọ ti yoo maa din ere asapajude ku si i, koda, ki wọn sanwo itanran fun ijọba. O ṣe pataki ki gbogbo mọto akero ni in, bẹẹ la o ni i faaye gba aitẹle ofin ọhun latọwọ ẹnikẹni.” Bakan naa lo rọ awọn onimọto lati ṣe pẹlẹ, ki wọn si tun pa ofin ati ilana itankalẹ àrùn koronafairọọsi mọ dáadáa lẹnu iṣẹ wọn.


Awọn aṣofin ti bura fun Ọbafẹmi to gba’po Tunde Buraimọh l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Nibi ijokoo wọn to gbẹyin lọdun yii, lawọn aṣofin Eko ti bura fun aṣofin ti wọn ṣẹṣẹ dibo yan, Ọnarebu Saheed Wasiu Ọbafẹmi, gẹgẹ bii aṣoju agbegbe Koṣọfẹ keji, nipinlẹ Eko. Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ni wọn bura fun un, ti wọn si gba a wọle sileegbimọ ọhun. Tẹ o ba gbagbe, Saheed Ọbafẹmi to dije lorukọ ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, (APC), l’Ekoo, ni ajọ eleto idibo kede pe o jawe olubori ninu atundi ibo to waye lọjọ karun-un, oṣu yii, lati rọpo Oloogbe Ọnarebu Tunde Buraimọh to jade laye ninu oṣu keje, ọdun yii, latari bo ṣe lugbadi arun Korona nigba naa. Nigba to n ki Ọnarebu Saheed kaabọ, abẹnugan ile gba aṣofin naa niyanju lati di alafo ti Tunde Buraimọh ṣi silẹ, ko si fọwọsọwọpọ pẹlu awọn ọnarebu to ku fun igbega ipinlẹ Eko. Yatọ si awọn mọlẹbi ati ọrẹ to pesẹ sibi eto ọhun, Sẹnetọ Tokunbọ Abiru toun naa ṣẹṣẹ wọle sipo aṣofin agba l’Abuja naa wa nikalẹ.


Aago mọkanla alẹ ni ki gbogbo ṣọọṣi pari isin aisun ọdun tuntun l’Ekoo – CAN

Faith Adebọla, Eko Ẹgbẹ awọn ẹlẹsin Kristẹni, Christian Association of Nigeria, (CAN), ẹka ti Eko, ti paṣẹ fawọn ọmọ ẹgbẹ rẹ pe ki wọn pari isin aisun ọjọ ọdun tuntun ni aago mọkanla alẹ ọjọ naa. Ipinnu naa, to yatọ si aṣẹ tẹgbẹ ọhun ti kọkọ pa, lo wa ninu atẹjade kan ti Alaga CAN nipinlẹ Eko, Biṣọọbu Steven Adegbitẹ, fi lede lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, sọ pe ẹgbẹ naa ti ṣagbeyẹwo aṣẹ ijọba ati ọrọ Korona to n fojoojumọ gbilẹ bii ina ọyẹ lasiko yii. Atẹjade ọhun lapa kan ka pe: Gẹgẹ bii ojuṣe wa lati fi han pe ẹgbẹ to n tẹle ofin ni wa, ati gẹgẹ bii ijọba ipinlẹ Eko ṣe parọwa si wa, a pa a laṣẹ bayii fun gbogbo awọn ṣọọṣi to jẹ ọmọ ẹgbẹ CAN nipinlẹ Eko pe ki wọn pari isin aisun ọjọ ọdun tuntun ni aago mọkanla alẹ, ki wọn si jẹ kawọn to waa jọsin tete pada sile wọn kaago mejila ti ofin konilegbele maa bẹrẹ to o lu. Ẹgbẹ CAN ni awọn gbọdọ fọwọsowọpọ pẹlu ijọba lati mu adinku ba itankalẹ arun COVID-19, ki wọn ma si fi ọrọ aabo awọn ọmọ ijọ wọn ṣere.


Alaga ẹgbẹ oṣelu Labour, Alaaji Abdulsalam, ti ku o

Faith Adebọla Alaga apapọ fun ẹgbẹ Labour Party, Alaaji Abdulkadir Abdulsalam, ti dagbere faye. Owurọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ni wọn ni baba naa dakẹ nile rẹ, l’Abuja. Igbakeji Akọwe apapọ fẹgbẹ ọhun, Kennedy Chigozie, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ sọ pe ẹgbẹ naa maa too ṣe ikede nipa iku ati isinku rẹ laipẹ.


Ọwọ ọlọpaa tẹ ọkan ninu awọn to dana sun eeyan meji n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Ki wọn maa dana sun eeyan ti waa fẹẹ di aṣa awọn araalu Ibadan bayii pẹlu bi wọn ṣe tun dana sun eeyan meji laduugbo Oke-Ado ati adugbo Mọlete, n’Ibadan, lọjọ Aje, Mọnde, ana. ALAROYE gbọ pe ọwọ awọn agbofinro ti tẹ ọkan ninu awọn to dana sun awọn eeyan naa. Laarin aago mẹsan-an si mọkanla aarọ lawọn ara adugbo mejeeji ko taya bọ awọn eeyan naa lọrun, ti wọn si dana sun wọn lọkọọkan laaye ọtoọtọ lori ẹṣẹ to ṣọtọọtọ sira wọn. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, ẹsun ijinigbe ni wọn fi kan eyi ti wọn dana sun l’Oke-Ado, wọn ni o so bèbí mọ ẹyin lati fi fa awọn ọmọde loju mọra titi to maa fi ri wọn ji gbe. Olugbe adugbo Oke-Ado kan ṣalaye pe “Ọmọde kan to n tẹle ọkunrin yii lẹyin nitori bèbí to so mọ ara lẹnikan ri to fi pariwo le e lori pe o fẹẹ ji ọmọ naa gbe ni. Ey lo mu kawọn eeyan pe le wọn lori, ti wọn si dana sun ọkunrin to n dibọn bii were yẹn.” Ṣugbọn lẹyin ti ọkunrin naa ti jona ku eegun lasan la gbọ pe ọlọ́dẹ ori lasan lọkunrin naa, dipo oju gbọmọgbọmọ ti wọn fi wo o. Saheed lẹnikan to mọ ọn dele pe orukọ ẹ, o ni awọn jo n gbe adugbo Ọmi-Adio, n’Ibadan ni, ati pe iṣẹ awakọ lo n ṣe tẹlẹtẹlẹ ki awọn adigunjale too fibọn gba mọto to n wa lọwọ ẹ.


Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, ẹsun ijinigbe ni wọn fi kan eyi ti wọn dana sun l’Oke-Ado, wọn ni o so bèbí mọ ẹyin lati fi fa awọn ọmọde loju mọra titi to maa fi ri wọn ji gbe. Olugbe adugbo Oke-Ado kan ṣalaye pe “Ọmọde kan to n tẹle ọkunrin yii lẹyin nitori bèbí to so mọ ara lẹnikan ri to fi pariwo le e lori pe o fẹẹ ji ọmọ naa gbe ni. Ey lo mu kawọn eeyan pe le wọn lori, ti wọn si dana sun ọkunrin to n dibọn bii were yẹn.” Ṣugbọn lẹyin ti ọkunrin naa ti jona ku eegun lasan la gbọ pe ọlọ́dẹ ori lasan lọkunrin naa, dipo oju gbọmọgbọmọ ti wọn fi wo o. Saheed lẹnikan to mọ ọn dele pe orukọ ẹ, o ni awọn jo n gbe adugbo Ọmi-Adio, n’Ibadan ni, ati pe iṣẹ awakọ lo n ṣe tẹlẹtẹlẹ ki awọn adigunjale too fibọn gba mọto to n wa lọwọ ẹ. Iporuuru ọkan to ba a nitori iṣẹlẹ yii lo sọ ọ di ọlọdẹ ori to n rin kiri igboro. Eeyan meji mi-in ni wọn iba tun ṣe bẹẹ dana sun laduugbo Mọletel, n’Ibadan, l’ọjọ Aje yii kan naa bi ko ṣe tawọn Amọtẹkun, ikọ eleto aabo ilẹ Yoruba ti wọn gba ọkan ninu wọn silẹ, bo tilẹ jẹ pe ẹṣẹ ti wọn ṣẹ ko ti i han si ọpọ eeyan ju awọn to da sẹria fun wọn lọ. Police Clinic, iyẹn ileewosan awọn agbofinro, to wa ninu ọgba ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ni wọn sare gbe ọkunrin ti wọn gba silẹ lọwọ iku oro ọhun lọ fun itọju nitori bi awọn eeyan ṣe lu u ṣe leṣe to.


Iporuuru ọkan to ba a nitori iṣẹlẹ yii lo sọ ọ di ọlọdẹ ori to n rin kiri igboro. Eeyan meji mi-in ni wọn iba tun ṣe bẹẹ dana sun laduugbo Mọletel, n’Ibadan, l’ọjọ Aje yii kan naa bi ko ṣe tawọn Amọtẹkun, ikọ eleto aabo ilẹ Yoruba ti wọn gba ọkan ninu wọn silẹ, bo tilẹ jẹ pe ẹṣẹ ti wọn ṣẹ ko ti i han si ọpọ eeyan ju awọn to da sẹria fun wọn lọ. Police Clinic, iyẹn ileewosan awọn agbofinro, to wa ninu ọgba ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ni wọn sare gbe ọkunrin ti wọn gba silẹ lọwọ iku oro ọhun lọ fun itọju nitori bi awọn eeyan ṣe lu u ṣe leṣe to. Nigba to n sọrọ lori awọn iṣẹlẹ wọnyi, Ọga agba ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CP Joe Nwachukwu Enwonwu, bu ẹnu atẹ lu iwa ọdaju ti awọn ara Oke-Ado ati Mọlete hu si awọn eeyan ti wọn fura si gẹgẹ bii ọdaran wọnyi. Kọmiṣanna, ẹni to sọrọ ọhun nipasẹ Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa, SP Olugbenga Fadeyi, fi kun un pe ọpọ ẹmi alaiṣẹ lawọn eeyan yoo maa fi ṣofo bi wọn ba n ṣe bayii ṣedajọ latọwọ ara wọn lai fi ọrọ to awọn agbofinro leti. O ni iwadii ti bẹrẹ lati mọ ohun to ṣokunfa awọn iṣẹlẹ iṣekupani lọna aitọ mejeeji naa ati pe ọwọ ti tẹ ọkan ninu awọn to huwa aibofinmu naa.


Nigba to n sọrọ lori awọn iṣẹlẹ wọnyi, Ọga agba ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CP Joe Nwachukwu Enwonwu, bu ẹnu atẹ lu iwa ọdaju ti awọn ara Oke-Ado ati Mọlete hu si awọn eeyan ti wọn fura si gẹgẹ bii ọdaran wọnyi. Kọmiṣanna, ẹni to sọrọ ọhun nipasẹ Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa, SP Olugbenga Fadeyi, fi kun un pe ọpọ ẹmi alaiṣẹ lawọn eeyan yoo maa fi ṣofo bi wọn ba n ṣe bayii ṣedajọ latọwọ ara wọn lai fi ọrọ to awọn agbofinro leti. O ni iwadii ti bẹrẹ lati mọ ohun to ṣokunfa awọn iṣẹlẹ iṣekupani lọna aitọ mejeeji naa ati pe ọwọ ti tẹ ọkan ninu awọn to huwa aibofinmu naa.


Awọn ọba Akoko gba ijọba nimọran lori eto aabo to mẹhẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Awọn ọba alade kan l’Akoko ti pa ẹnu pọ lati gba ijọba apapọ nimọran lori wahala eto aabo tawọn eeyan orilẹ-ede yii n koju lọwọ. Akala tilu Ikaram, nijọba ibilẹ Ariwa Ila Oorun Akoko, Ọba Andrew Mọmọdu, ni iwa ọdaran to n fi igba gbogbo waye kaakiri orilẹ-ede yii ati bi wọn ṣe n ransẹ pe awọn ọmọ ologun lati waa mojuto eto aabo nibikan ti fidi rẹ mulẹ pe apa awọn ọlọpaa nikan ko fẹẹ ka didawọ iwa ọdaran duro mọ lasiko yii. Akaram ni ọna kan soso tijọba fi le din iwa ọdaran ku lawujọ ni ki wọn gba ọpọlọpọ awọn akọsẹmọsẹ ọlọpaa kun awọn to ti wa nilẹ. O ni ijọba gbọdọ ra awọn nnkan ija igbalode fawọn ọlọpaa ki iṣẹ aabo ti wọn n ṣe baa le rọrun si i. Ọba Mọmọdu tun rọ ijọba apapọ ati ti ipinlẹ lati faaye gba dida ileesẹ ọlọpaa ẹsẹkuku silẹ, nitori ojuṣe ijọba to kunju oṣunwọn ni lati peṣe aabo to peye fawọn araalu. Olubaka ti Ọka Akoko, Ọba Yusuf Adebori, ninu ọrọ tiẹ gba awọn araalu nimọran lati fọwọsowọpọ pẹlu ijọba. O ni wọn ko gbọdọ da gbigbogun ti iwa ọdaran da ijọba nìkan nitori pe ojuṣe gbogbo araalu ni lati ri i pe eto aabo fẹsẹ mulẹ lagbegbe wọn.


O ni ijọba gbọdọ ra awọn nnkan ija igbalode fawọn ọlọpaa ki iṣẹ aabo ti wọn n ṣe baa le rọrun si i. Ọba Mọmọdu tun rọ ijọba apapọ ati ti ipinlẹ lati faaye gba dida ileesẹ ọlọpaa ẹsẹkuku silẹ, nitori ojuṣe ijọba to kunju oṣunwọn ni lati peṣe aabo to peye fawọn araalu. Olubaka ti Ọka Akoko, Ọba Yusuf Adebori, ninu ọrọ tiẹ gba awọn araalu nimọran lati fọwọsowọpọ pẹlu ijọba. O ni wọn ko gbọdọ da gbigbogun ti iwa ọdaran da ijọba nìkan nitori pe ojuṣe gbogbo araalu ni lati ri i pe eto aabo fẹsẹ mulẹ lagbegbe wọn. Kabiyesi tun rọ awọn eeyan lati pa gbogbo ofin ati ilana tijọba fi lelẹ lori itankalẹ arun Korona mọ lasiko ayẹyẹ ọdun to n lọ lọwọ. Adele Ọba ti Akunnu Akoko, Ọmọọba Tọlani Orogun, ni awọn eeyan ilu Akunnu, Ikakumọ, Auga, Isẹ, Ibọrọpa Ugbe (Isowọpọ) nijọba ibilẹ Ariwa Ila Oorun Akoko, ko ni i gbagbe ohun toju wọn ri lọwọ awọn ajinigbe atawọn Fulani darandaran lọdun 2020 to n pari lọ yii. Yatọ si awọn ire oko wọn ti awọn Fulani bajẹ, ọpọ awọn agbẹ lo ni wọn ti fidi mọle ti wọn ko lọ soko mọ nitori ibẹru awọn darandaran.


Kabiyesi tun rọ awọn eeyan lati pa gbogbo ofin ati ilana tijọba fi lelẹ lori itankalẹ arun Korona mọ lasiko ayẹyẹ ọdun to n lọ lọwọ. Adele Ọba ti Akunnu Akoko, Ọmọọba Tọlani Orogun, ni awọn eeyan ilu Akunnu, Ikakumọ, Auga, Isẹ, Ibọrọpa Ugbe (Isowọpọ) nijọba ibilẹ Ariwa Ila Oorun Akoko, ko ni i gbagbe ohun toju wọn ri lọwọ awọn ajinigbe atawọn Fulani darandaran lọdun 2020 to n pari lọ yii. Yatọ si awọn ire oko wọn ti awọn Fulani bajẹ, ọpọ awọn agbẹ lo ni wọn ti fidi mọle ti wọn ko lọ soko mọ nitori ibẹru awọn darandaran. Kabiyesi ni ni agbegbe ti wọn n pe ni Isowọpọ yii lo yẹ kijọba mojuto daadaa, nitori pe awọn ni wọn wa lẹnu ibode ipinlẹ Ondo, Edo ati Kogi. Ọga ọlọpaa to n mojuto agbegbe Ikarẹ Akoko, Ọgbẹni Razak Rauf, bẹbẹ fun ifọwọsowọpọ awọn eeyan agbegbe naa. O ni ohun to lewu ni ki awọn araalu da ọrọ eto aabo da awọn ọlọpaa tabi ijọba nìkan.


Kabiyesi ni ni agbegbe ti wọn n pe ni Isowọpọ yii lo yẹ kijọba mojuto daadaa, nitori pe awọn ni wọn wa lẹnu ibode ipinlẹ Ondo, Edo ati Kogi. Ọga ọlọpaa to n mojuto agbegbe Ikarẹ Akoko, Ọgbẹni Razak Rauf, bẹbẹ fun ifọwọsowọpọ awọn eeyan agbegbe naa. O ni ohun to lewu ni ki awọn araalu da ọrọ eto aabo da awọn ọlọpaa tabi ijọba nìkan. Ọga ọlọpaa ọhun ni awọn eeyan Akoko gan-an le jẹrii si i pe awọn n sagbara lori ọrọ gbigbogun ti iwa ọdaran lagbegbe naa.


Ọga ọlọpaa ọhun ni awọn eeyan Akoko gan-an le jẹrii si i pe awọn n sagbara lori ọrọ gbigbogun ti iwa ọdaran lagbegbe naa.


Happiness tawọn ajinigbe ji l’Ekiti ti gba ominira

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ọkunrin kan tawọn ajinigbe ji lọjọ ọdun Keresi, Happiness Ajayi, ti gba ominira lọwọ awọn ẹruuku ọhun lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. Happiness ati mọlẹbi ẹ kan, Oluwaṣeun Fatile, ko sọwọ awọn oniṣẹ laabi ọhun loju ọna Iṣan-Ekiti si Iludun-Ekiti, ni nnkan bii aago mẹfa irọlẹ, lasiko ti wọn n lọ siluu Ẹda Oniyọ toun naa wa l’Ekiti. Oju ọna yii kan naa lawọ̣n ajinigbe ti ji Komiṣanna feto ọgbin nipinlẹ naa, Fọlọ̣runṣọ Ọlabọde, gbe ti wọn si pa kanṣẹlọ to wa mọto ọhun, Ọlatunji Ọmọtọshọ, loṣu kẹrin, odun yii. Ọkọ jiipu Lexus kan ni Happiness ati Oluwaṣeun gbe kawọn eeyan naa too deede yọ si wọn lojiji, bi wọn si ṣe fẹẹ sare dari ọkọ naa pada lawọn mi-in yọ si wọn lati ẹyin, ti wọn si da ibọn bolẹ. Ọkọ kan to wa lẹyin atawọn to wa lagbegbe naa la gbọ pe wọn sare pe ikọ Amọtẹkun, tawọn yẹn si ri Oluwaṣeun gba silẹ. Lẹyin iṣẹlẹ naa lawọn ajinigbe ọhun kọkọ beere fun miliọnu lọna ọgọrun-un naira, ki wọn too din in si miliọnu mẹwaa, eyi to pada di miliọnu meji.


Ọkọ jiipu Lexus kan ni Happiness ati Oluwaṣeun gbe kawọn eeyan naa too deede yọ si wọn lojiji, bi wọn si ṣe fẹẹ sare dari ọkọ naa pada lawọn mi-in yọ si wọn lati ẹyin, ti wọn si da ibọn bolẹ. Ọkọ kan to wa lẹyin atawọn to wa lagbegbe naa la gbọ pe wọn sare pe ikọ Amọtẹkun, tawọn yẹn si ri Oluwaṣeun gba silẹ. Lẹyin iṣẹlẹ naa lawọn ajinigbe ọhun kọkọ beere fun miliọnu lọna ọgọrun-un naira, ki wọn too din in si miliọnu mẹwaa, eyi to pada di miliọnu meji. Inu igbo kan ni Isapa, nipinlẹ Kwara, la gbọ pe wọn ti fi i silẹ ni nnkan bii aago meji ọsan. Nigba to n sọrọ lori bi wọn ṣe fi Happiness silẹ, adari ikọ Amọtẹkun l’Ekiti, Ajagun-fẹyinti Joe Kọmọlaf̣e, sọ pe lẹyin tawọn le awọn ajinigbe naa fun ọjọ mẹta ni wọn fi i silẹ. O ni ko sẹni to sanwo fawọn eeyan naa, agbara ju agbara lọ ni wọn ṣe fẹsẹ fẹ ẹ. Bakan naa ni Happiness funra ẹ sọ pe awọn rin lati ọjọ Keresi naa ti i ṣe ọjọ Ẹti to kọja, awọn si rin ninu igbo di aago meji oru ọjọ Satide, bẹẹ ni wọn ko fun oun lounjẹ.


Inu igbo kan ni Isapa, nipinlẹ Kwara, la gbọ pe wọn ti fi i silẹ ni nnkan bii aago meji ọsan. Nigba to n sọrọ lori bi wọn ṣe fi Happiness silẹ, adari ikọ Amọtẹkun l’Ekiti, Ajagun-fẹyinti Joe Kọmọlaf̣e, sọ pe lẹyin tawọn le awọn ajinigbe naa fun ọjọ mẹta ni wọn fi i silẹ. O ni ko sẹni to sanwo fawọn eeyan naa, agbara ju agbara lọ ni wọn ṣe fẹsẹ fẹ ẹ. Bakan naa ni Happiness funra ẹ sọ pe awọn rin lati ọjọ Keresi naa ti i ṣe ọjọ Ẹti to kọja, awọn si rin ninu igbo di aago meji oru ọjọ Satide, bẹẹ ni wọn ko fun oun lounjẹ. O ni awọn mẹfa lo ṣiṣẹ ibi ọhun, ọkan ninu wọn lo si gbọ oyinbo diẹ, Hausa lawọn to ku n sọ, wọn si n dunkooko pe toun ba fun wọn ni wahala, awọn yoo gbe oun lọ si ipinlẹ Zamfara.


O ni awọn mẹfa lo ṣiṣẹ ibi ọhun, ọkan ninu wọn lo si gbọ oyinbo diẹ, Hausa lawọn to ku n sọ, wọn si n dunkooko pe toun ba fun wọn ni wahala, awọn yoo gbe oun lọ si ipinlẹ Zamfara.


A n ba ijọba sọrọ lọwọ lori bi wọn ṣe fagi le isin aisun ọdun tuntun l’Ọṣun – CAN

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ẹgbẹ awọn ọmọlẹyinti Kristi (CAN), ẹka tipinlẹ Ọṣun, ti sọ pe awọn ti bẹrẹ ifikunlukun pẹlu ijọba lori ikede ti wọn ṣe pe ko gbọdọ si isin aisun ọdun tuntun (Cross over nights service). Alaga ẹgbẹ naa, Bishop Amos Ogunrinde, ṣalaye pe loootọ nijọba n wa gbogbo ọna lati ri i pe arun Koronafairọọsi ko tan kaakiri lasiko ọdun yii, sibẹ, awọn nigbagbọ pe ijọba yoo tun ero rẹ pa lori ikede naa. Ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, nijọba kede nipasẹ akọwe agba pe ko gbọdọ si ipejọ nibikibi fun isin aisun ọdun lalẹ Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, mọjumọ ọjọ kin-in-ni, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021. Ṣugbọn ẹgbẹ onigbagbọ sọ pe bii igba tijọba kan fẹẹ ka awọn onigbagbọ lapa ko nikede naa. Ogunrinde ṣalaye pe awọn adari ẹgbẹ onigbagbọ atijọba ti n ṣepade lori ọrọ naa, awọn si gbagbọ pe ijọba yoo ṣekede mi-in ko too di alẹ ọjọ aisun ọdun tuntun nitori gomina to maa n tẹti silẹ si igbe awọn araalu ni Oyetọla. Ninu ọrọ tirẹ, alaga agbarijọ awọn Musulumi l’Ọṣun, Alhaji Mustafa Ọlawuyi, sọ pe igbesẹ ijọba lati dẹkun ikorajọpọ ọlọpọ ero ki i ṣe lati ni ẹnikẹni lara, bi ko ṣe fun alaafia gbogbo araalu.


O ma ṣe o, awọn agbanipa yinbon pa Babatunde sile-itura kan lọjọ keji ọdun Keresi l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọkunrin oniṣowo kan, Babatunde Adeluka, ẹni tawọn eeyan mọ si Tunde Olubasa, lawọn agbebọn ti yinbọn pa nibi to ti n ṣe faaji nileetura Helena, to wa lagbegbe Ijapọ, niluu Akurẹ, lọjọ keji ọdun Keresimesi to kọja. ALAROYE gbọ pe ilu Akungba Akoko lọkunrin ẹni ọdun mejidinlogoji ọhun ti kuro lọjọ naa lati waa ba wọn ṣayẹyẹ kan niluu Akurẹ. Ile-itura tiṣẹlẹ yii ti waye ni wọn lọkunrin naa kọkọ gba lọ bo ṣe n wọ igboro Akurẹ lọjọ lati lọọ gba yara silẹ ko too mori le ibi ayẹyẹ to fẹẹ waa ṣe. Yara to gba sinu otẹẹli naa lo si pada si lẹyin to ti ibi ayẹyẹ to lọ ọhun de. Ọti ẹlẹridodo to fẹẹ mu ni wọn lo fẹẹ lọọ ra nisalẹ to fi pade awọn gende mẹta nibi ti wọn ti n muti lọwọ. Ọkan ninu awọn ọkunrin naa ni wọn lo kọkọ sun mọ ọn lati tọrọ iṣana lọwọ rẹ ki wọn le ri nnkan fi mu siga.


Yara to gba sinu otẹẹli naa lo si pada si lẹyin to ti ibi ayẹyẹ to lọ ọhun de. Ọti ẹlẹridodo to fẹẹ mu ni wọn lo fẹẹ lọọ ra nisalẹ to fi pade awọn gende mẹta nibi ti wọn ti n muti lọwọ. Ọkan ninu awọn ọkunrin naa ni wọn lo kọkọ sun mọ ọn lati tọrọ iṣana lọwọ rẹ ki wọn le ri nnkan fi mu siga. Ibi to ti n fọwọ luwọ lati fihan pe oun ti wọn n beere ko fi bẹẹ ye e ni wọn ti da ibọn bo o, awọn agbebọn ọhun si ri i pe ẹmi bọ lara rẹ patapata ki wọn too fi i silẹ sinu agbara ẹjẹ to wa, ti wọn si sa lọ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, Alukoro ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Tee-Leo Ikoro, ni ọna tawọn agbebọn ọhun gba ṣiṣẹ ibi wọn fihan pe agbanipa ni wọn. O ni Ọgbẹni Bọlaji Salami to jẹ Kọmisanna awọn ti paṣẹ pe ki ẹkunrẹrẹ iwadii bẹrẹ lẹyẹ-o-ṣọka lori iṣẹlẹ naa.


Ibi to ti n fọwọ luwọ lati fihan pe oun ti wọn n beere ko fi bẹẹ ye e ni wọn ti da ibọn bo o, awọn agbebọn ọhun si ri i pe ẹmi bọ lara rẹ patapata ki wọn too fi i silẹ sinu agbara ẹjẹ to wa, ti wọn si sa lọ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, Alukoro ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Tee-Leo Ikoro, ni ọna tawọn agbebọn ọhun gba ṣiṣẹ ibi wọn fihan pe agbanipa ni wọn. O ni Ọgbẹni Bọlaji Salami to jẹ Kọmisanna awọn ti paṣẹ pe ki ẹkunrẹrẹ iwadii bẹrẹ lẹyẹ-o-ṣọka lori iṣẹlẹ naa.


Nitori ofin tijọba fi de isọ-oru ọdun tuntun, CAN fẹẹ gbena woju Akeredolu l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Apapọ ẹgbẹ Onigbagbọ (CAN), ẹka tipinlẹ Ondo ti fi ẹhonu han ta ko ofin tijọba fi de isọ-oru aṣe wọ inu ọdun tuntun to n bọ lọna. Alaga ẹgbẹ naa, Ẹni-Ọwọ John Ọladapọ ṣalaye fawọn oniroyin lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ ta a wa yii, lo ti fidi rẹ mulẹ pe o di dandan ki isọ-oru naa waye gẹgẹ bii iṣe awọn Onigbagbọ lọdọọdun. O ni ki i sohun to bojumu rara pẹlu bijọba ṣe sare lọ sori redio lati kede fifi ofin de ayẹyẹ ti wọn ti n ṣe láti ọjọ pipẹ wa lai fun awọn gbọ tẹlẹ. Ẹni-Ọwọ Ọladapọ ni ọrọ ọdun Keresi ati ọdun tuntun kọja ohun tí ẹni kan yoo jokoo si kọrọ kan nínú ọfiisi rẹ, ti yoo si maa da kọwe aṣẹ lori ohun to kan gbogbo araalu gbọngbọngbọn. O ni o yẹ kijọba kọkọ ṣepade, ki wọn si gbọ ero ọkan awọn tọrọ kan, ki wọn too maa gbe iru ipinnu bẹẹ jade. Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ to kọja, ni alaga igbimọ to n mojuto itankalẹ arun Korona nipinlẹ Ondo, Ọjọgbọn Adesẹgun Fatusi, fi atẹjade kan sita lorukọ ijọba, ninu eyi to ti kede fifi ofin de isọ-oru aṣewọ ọdun Keresi ati ọdun tuntun, latari bi arun Korona tun ṣe n ṣọṣẹ lọwọ lawọn apa ibi kan lorilẹ-ede yii.


Ẹni-Ọwọ Ọladapọ ni ọrọ ọdun Keresi ati ọdun tuntun kọja ohun tí ẹni kan yoo jokoo si kọrọ kan nínú ọfiisi rẹ, ti yoo si maa da kọwe aṣẹ lori ohun to kan gbogbo araalu gbọngbọngbọn. O ni o yẹ kijọba kọkọ ṣepade, ki wọn si gbọ ero ọkan awọn tọrọ kan, ki wọn too maa gbe iru ipinnu bẹẹ jade. Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ to kọja, ni alaga igbimọ to n mojuto itankalẹ arun Korona nipinlẹ Ondo, Ọjọgbọn Adesẹgun Fatusi, fi atẹjade kan sita lorukọ ijọba, ninu eyi to ti kede fifi ofin de isọ-oru aṣewọ ọdun Keresi ati ọdun tuntun, latari bi arun Korona tun ṣe n ṣọṣẹ lọwọ lawọn apa ibi kan lorilẹ-ede yii. Alaga ọhun ni ko si ile-ijọsin, ile-ijo, tabi ile-ọti to gbọdọ sohunkohun lẹyin aago mẹwaa alẹ.


Alaga ọhun ni ko si ile-ijọsin, ile-ijo, tabi ile-ọti to gbọdọ sohunkohun lẹyin aago mẹwaa alẹ.


Laaarọ ọjọ keji ọdun Keresi, Taiwo lu ẹgbọn ẹ pa n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Laaarọ ọjọ keji ọdun Keresi, nigba ti inu awọn ọmọlẹyin Jesu kaakiri agbaye n dun pe ọdun ọdun yii ṣoju ẹmi wọn, ti wọn si n fi ẹbun ọdun ranṣẹ sira wọn, nigba naa lòkò ibanujẹ nla sọlẹ si idile Agbeni, idile Kristiẹni kan laduugbo Ẹdun, lagbegbe Wakajaye, n’Ibadan, nigba ti tẹgbọn- taburo wọya ija, ti wọn si ṣe bẹẹ ran ara wọn lọ sọrun apapandodo. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, Agbeni Rẹmilẹkun, ẹni ọdun mẹrinlelogun (24) ati Agbeni Taiwo, ti wọn jẹ ọmọ iya atọmọ baba kan naa ni wọn jọ n ṣe Yahoo ti i ṣe àdàpè jibiti lilu lori ẹrọ ayelujara. Owo Yahoo yii lo dija silẹ laarin wọn. Lọjọ ọdun Keresi lọwọ́ Rẹmi dẹ nidii iṣẹ jibiti lilu yii pẹlu bi ara ilẹ okeere kan ṣe fi owo nla kan ranṣẹ si i bo tilẹ jẹ pe a ko ti i mọ iye ọhun bayii. Owo yii ni Taiwo fi dandan le pe awọn jọ maa pin lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹrindinlọgbọn (26), oṣu kejila, ọdun 2020 yii, ti wahala fi bẹ silẹ nigba ti ẹgbọn ẹ yari kanlẹ̀ pe ko si ohun to jọ ọ. Ohun to fa ijakadi ree, to fi di pe tẹgbọn-taburo lu ara wọn titi ti aburo fi gbẹmi ẹgbọn ẹ, ti wọn si ṣe bẹẹ ko idile wọn sinu ibanujẹ ayeraye lati aarọ ọjọ keji ọdun Keresi, ọdun 2020 yii lọ.


Lọjọ ọdun Keresi lọwọ́ Rẹmi dẹ nidii iṣẹ jibiti lilu yii pẹlu bi ara ilẹ okeere kan ṣe fi owo nla kan ranṣẹ si i bo tilẹ jẹ pe a ko ti i mọ iye ọhun bayii. Owo yii ni Taiwo fi dandan le pe awọn jọ maa pin lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹrindinlọgbọn (26), oṣu kejila, ọdun 2020 yii, ti wahala fi bẹ silẹ nigba ti ẹgbọn ẹ yari kanlẹ̀ pe ko si ohun to jọ ọ. Ohun to fa ijakadi ree, to fi di pe tẹgbọn-taburo lu ara wọn titi ti aburo fi gbẹmi ẹgbọn ẹ, ti wọn si ṣe bẹẹ ko idile wọn sinu ibanujẹ ayeraye lati aarọ ọjọ keji ọdun Keresi, ọdun 2020 yii lọ. Ọkan ninu awọn olugbe adugbo ọhun to ba akọroyin wa sọrọ ṣalaye pe “Ọmọ iya, ọmọ baba, ni wọn. Owo kan wọnu akanti ẹgbọn. Bi Taiwo ṣe ri i pe owo kan wọnu akanti ẹgbọn oun lo bẹrẹ si i yọ ọ lẹnu pe ko fun oun naa nibẹ, paapaa nigba to mọ pe Taiwo ti fun afẹsọna rẹ ninu owo yẹn.


Ọkan ninu awọn olugbe adugbo ọhun to ba akọroyin wa sọrọ ṣalaye pe “Ọmọ iya, ọmọ baba, ni wọn. Owo kan wọnu akanti ẹgbọn. Bi Taiwo ṣe ri i pe owo kan wọnu akanti ẹgbọn oun lo bẹrẹ si i yọ ọ lẹnu pe ko fun oun naa nibẹ, paapaa nigba to mọ pe Taiwo ti fun afẹsọna rẹ ninu owo yẹn. “Awọn obi wọn ko si nile, baba wọn ko tiẹ gbe Ibadan mọ ni tiẹ. Awọn aburo wọn obinrin meji to wa pẹlu wọn ninu ile, fiimu ti awọn n wo lọwọ ti wọ wọ̀n wọn lara, eyi ko jẹ ki wọn ka ariwo ija ti wọn n gbọ nita si. “Lẹyin ti wọn ti lu ara wọn niwaju ita wọn tan, ti awọn eeyan ti la wọn nija tan, ni Rẹmi wọnu ile lọ to si tilẹkun mọri ko baa le raaye sinmi nitori o ti rẹ ẹ.


“Awọn obi wọn ko si nile, baba wọn ko tiẹ gbe Ibadan mọ ni tiẹ. Awọn aburo wọn obinrin meji to wa pẹlu wọn ninu ile, fiimu ti awọn n wo lọwọ ti wọ wọ̀n wọn lara, eyi ko jẹ ki wọn ka ariwo ija ti wọn n gbọ nita si. “Lẹyin ti wọn ti lu ara wọn niwaju ita wọn tan, ti awọn eeyan ti la wọn nija tan, ni Rẹmi wọnu ile lọ to si tilẹkun mọri ko baa le raaye sinmi nitori o ti rẹ ẹ. Taiwo waa lọọ fipa jalẹkun mọ ọn lori, o waa la àpótí ti wọn fi n jokoo nileedana mọ ọn lori. Loju ẹsẹ ni Rẹmi ṣubu lulẹ, to si j’Ọlọrun nipe. “Bi Taiwo ṣe ri i pe ẹgbọn oun ti ku lo sa lọ, ti ẹnikẹni ko si ti i gburoo ẹ laduugbo yii lati igba yẹn.” Ipe pajawiri ti Ọgbẹni Agbeni to jẹ ọlọpaa to ti fẹyinti ati iyawo ẹ to jẹ olukọ gba lo jẹ ki wọn sare pada sile, ti wọn si ba oku ọmọ wọn ninu yara bo tilẹ jẹ pe awọn to pe wọn ko jẹwọ fun wọn lori foonu pe niṣe ni Rẹmi ti ku.


Taiwo waa lọọ fipa jalẹkun mọ ọn lori, o waa la àpótí ti wọn fi n jokoo nileedana mọ ọn lori. Loju ẹsẹ ni Rẹmi ṣubu lulẹ, to si j’Ọlọrun nipe. “Bi Taiwo ṣe ri i pe ẹgbọn oun ti ku lo sa lọ, ti ẹnikẹni ko si ti i gburoo ẹ laduugbo yii lati igba yẹn.” Ipe pajawiri ti Ọgbẹni Agbeni to jẹ ọlọpaa to ti fẹyinti ati iyawo ẹ to jẹ olukọ gba lo jẹ ki wọn sare pada sile, ti wọn si ba oku ọmọ wọn ninu yara bo tilẹ jẹ pe awọn to pe wọn ko jẹwọ fun wọn lori foonu pe niṣe ni Rẹmi ti ku. Ni nnkan bii aago mẹfa aabọ si meje alẹ ọjọ Satide ọhun ni wọn sinku Rẹmi, ẹni ọdun mẹrinlelogun to ṣẹṣẹ jade iwe giga, si ẹgbẹ ile wọn ni Wakajaye nibẹ. Ninu iṣẹlẹ mi-in to fara pẹ́ èyi, diẹ bayii lo ku ki tẹgbọn-taburo mi-in tun gbẹmi ara wọn laduugbo Wakajaye yii kan naa. Lọjọ keji ti Taiwo lu ẹgbọn ẹ pa ni ija nla kan bẹ silẹ laarin awọn tẹgbọn-taburo yii nigba ti eyi ọkunrin ti gbogbo eeyan mọ si Aríjẹ ati aburo rẹ, Aṣabi fija pẹẹta.


Ni nnkan bii aago mẹfa aabọ si meje alẹ ọjọ Satide ọhun ni wọn sinku Rẹmi, ẹni ọdun mẹrinlelogun to ṣẹṣẹ jade iwe giga, si ẹgbẹ ile wọn ni Wakajaye nibẹ. Ninu iṣẹlẹ mi-in to fara pẹ́ èyi, diẹ bayii lo ku ki tẹgbọn-taburo mi-in tun gbẹmi ara wọn laduugbo Wakajaye yii kan naa. Lọjọ keji ti Taiwo lu ẹgbọn ẹ pa ni ija nla kan bẹ silẹ laarin awọn tẹgbọn-taburo yii nigba ti eyi ọkunrin ti gbogbo eeyan mọ si Aríjẹ ati aburo rẹ, Aṣabi fija pẹẹta. Obìnrinbìnrìn, Aṣakẹ to jẹ aburo naa lọọ gbe irin nla ka ẹgbọn ẹ mọnu ile, o ni dandan ni ki oun gbẹmi ẹgbọn oun nitori oun ti ṣetan lati fi kinni naa fọ ọ lori pẹ́tẹ́pẹ́tẹ. Ẹmi eṣu gbe eyi ẹgbọn paapaa wọ, o ni loun naa ba loun yoo fi ada bẹ aburo oun lori sọnu. Bẹẹ apa iya wọn to wa nile ko ka wọn, ọpẹlọpẹ awọn alabaagbe wọn laduugbo.


Obìnrinbìnrìn, Aṣakẹ to jẹ aburo naa lọọ gbe irin nla ka ẹgbọn ẹ mọnu ile, o ni dandan ni ki oun gbẹmi ẹgbọn oun nitori oun ti ṣetan lati fi kinni naa fọ ọ lori pẹ́tẹ́pẹ́tẹ. Ẹmi eṣu gbe eyi ẹgbọn paapaa wọ, o ni loun naa ba loun yoo fi ada bẹ aburo oun lori sọnu. Bẹẹ apa iya wọn to wa nile ko ka wọn, ọpẹlọpẹ awọn alabaagbe wọn laduugbo. Lẹyin ti awọn araadugbo gba irin lọwọ Aṣabi tan, niṣe lo tun sare lọọ ṣa ọpọlọpọ okuta ni titi, to si bẹrẹ si i lẹ ẹ mọ Aafaa Arijẹ lai bikita bi oko ba le ba awọn ara ẹni ẹlẹni ti wọn waa ba wọn pẹtu sija. Ohun to kòòrè eṣu ni mimu ti wọn tete mu Aafaa Arijẹ wọle, ti wọn si tilẹkun mọ ara wọn pẹlu ẹ ko too di pe wọn fẹ̀yìn pọn ọn jade lọ. Bi bẹẹ kọ, afaimọ làlejò kan tabi meji ko ni i b’Ọlọrun nile ninu idile tiwọn naa.


Lẹyin ti awọn araadugbo gba irin lọwọ Aṣabi tan, niṣe lo tun sare lọọ ṣa ọpọlọpọ okuta ni titi, to si bẹrẹ si i lẹ ẹ mọ Aafaa Arijẹ lai bikita bi oko ba le ba awọn ara ẹni ẹlẹni ti wọn waa ba wọn pẹtu sija. Ohun to kòòrè eṣu ni mimu ti wọn tete mu Aafaa Arijẹ wọle, ti wọn si tilẹkun mọ ara wọn pẹlu ẹ ko too di pe wọn fẹ̀yìn pọn ọn jade lọ. Bi bẹẹ kọ, afaimọ làlejò kan tabi meji ko ni i b’Ọlọrun nile ninu idile tiwọn naa. ALAROYE gbọ pe iyawo meji ni Aafaa Arijẹ agba to jẹ baba wọn fẹ. Aafaa Arijẹ to jẹ ọmọ iyaale lakọbi ọmọkunrin rẹ nigba ti Aṣabi jẹ ọmọ iyawo, iya Aṣabi lo si wa nile lasiko ti ọmọ ẹ fija pẹẹta pẹlu ẹgbọn wọn patapata ọhun. Bo tilẹ jẹ pe a ko mọ ohun to fàjà laarin tẹgbọn-taburo yii, awọn to ba akọroyin wa sọrọ lori iṣẹlẹ yii sọ pe ọmọ lile gan-an ni l’Aṣabi, o si ti maa n ri Aafaa Arijẹ fin tipẹ ki iyẹn too pinnu lati kọ iwa ibajẹ naa fun un nigba to tun bẹrẹ si i wẹnu si i lara nirọlẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii.


ALAROYE gbọ pe iyawo meji ni Aafaa Arijẹ agba to jẹ baba wọn fẹ. Aafaa Arijẹ to jẹ ọmọ iyaale lakọbi ọmọkunrin rẹ nigba ti Aṣabi jẹ ọmọ iyawo, iya Aṣabi lo si wa nile lasiko ti ọmọ ẹ fija pẹẹta pẹlu ẹgbọn wọn patapata ọhun. Bo tilẹ jẹ pe a ko mọ ohun to fàjà laarin tẹgbọn-taburo yii, awọn to ba akọroyin wa sọrọ lori iṣẹlẹ yii sọ pe ọmọ lile gan-an ni l’Aṣabi, o si ti maa n ri Aafaa Arijẹ fin tipẹ ki iyẹn too pinnu lati kọ iwa ibajẹ naa fun un nigba to tun bẹrẹ si i wẹnu si i lara nirọlẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii. Ko ti i to wakati mẹrin lọ si iṣẹlẹ yii, iyẹn ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ, Sannde ijẹta ni ibẹrubojo tun ba awọn olugbe adugbo Ẹdun, ni Wakajaye, n’Ibadan yii, nigba ti wọn deede ri ogunlọgọ awọn ọdọmọkunrin atawọn ọdọmọbinrin ti wọn wọ aṣọ dudu pẹlu ina abẹla lọwọ wọn ti wọn si bẹrẹ si i kọrin kiri agbegbe naa. Nigba ti awọn alaṣọ dudu ti wọn tanna yin-in-yìn-yin lọwọ yii too sun mọ ọpọ eeyan ni wọn too mọ pe awọn ẹgbẹ Rẹmi nileewe ni wọn n ṣe iwọde alẹ ọhun lati ṣèdárò iku ọrẹ wọn to wọ kaa ilẹ lọ yika agbegbe naa. Titi ta a fi pari akojọ iroyin yii, akọroyin wa gbọ pe akanṣe adura lawọn olugbe adugbo Ẹdun, ni Wakajaye, n’Ibadan, kan n ṣe ni gbogbo igba bayii, nitori ẹru n ba wọn ko ma baa jẹ pe ègún kan lo ṣokunfa awọn iṣẹlẹ aburu mejeeji to jọ ara wọn yii.


Ko ti i to wakati mẹrin lọ si iṣẹlẹ yii, iyẹn ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ, Sannde ijẹta ni ibẹrubojo tun ba awọn olugbe adugbo Ẹdun, ni Wakajaye, n’Ibadan yii, nigba ti wọn deede ri ogunlọgọ awọn ọdọmọkunrin atawọn ọdọmọbinrin ti wọn wọ aṣọ dudu pẹlu ina abẹla lọwọ wọn ti wọn si bẹrẹ si i kọrin kiri agbegbe naa. Nigba ti awọn alaṣọ dudu ti wọn tanna yin-in-yìn-yin lọwọ yii too sun mọ ọpọ eeyan ni wọn too mọ pe awọn ẹgbẹ Rẹmi nileewe ni wọn n ṣe iwọde alẹ ọhun lati ṣèdárò iku ọrẹ wọn to wọ kaa ilẹ lọ yika agbegbe naa. Titi ta a fi pari akojọ iroyin yii, akọroyin wa gbọ pe akanṣe adura lawọn olugbe adugbo Ẹdun, ni Wakajaye, n’Ibadan, kan n ṣe ni gbogbo igba bayii, nitori ẹru n ba wọn ko ma baa jẹ pe ègún kan lo ṣokunfa awọn iṣẹlẹ aburu mejeeji to jọ ara wọn yii.


Nitori aisun ọdun tuntun tijọba fofin de, CAN rawọ ẹbẹ si Gomina Abiọdun l’Ogun

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Latari atẹjade to ti ọfiisi Gomina Dapọ Abiọdun wa lọsẹ to kọja, pe ko gbọdọ si isin ti awọn onigbagbọ fi maa n wọ ọdun tuntun ni ṣọọṣi lasiko yii nitori Korona, ẹgbẹ Onigbagbọ ilẹ Naijiria (CAN), ti rawọ ẹbẹ si gomina lati jọwọ, gba wọn laaye lati ṣe isin naa, ko si tun fun awọn ni anfaani lati pada sile laaarọ ọjọ ọdun tuntun. Ninu atẹjade ti Alaga CAN nipinlẹ Ogun, Biṣọọbu Ọmọwe Tunde Akin-Akinsanya, fọwọ si lorukọ ẹgbẹ Onigbagbọ ni wọn ti rawọ ẹbẹ si gomina pe ko jẹ kawọn ṣọọṣi bẹrẹ isin ti wọn yoo fi bọ sọdun tuntun laago mẹwaa aabọ alẹ ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu kejila, ọdun 2020. Ki wọn si pari ẹ laago mejila kọja iṣẹju mẹẹẹdogun, lọjọ kin-in-ni, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021. Wọn ni kijọba Ogun ṣe bii t’Ekoo, ti wọn ko ni ki isin ma waye, to jẹ wọn kan fi asiko ti wọn yoo fi ṣe e si i ni. Wọn tun bẹbẹ pe kijọba jọwọ fun awọn olujọsin naa ni anfaani lati rin pada sile wọn laarin aago mejila kọja iṣẹju mẹẹẹdogun naa si aago kan oru ọjọ kin-in-ni, ninu ọdun tuntun. CAN ni gbogbo ofin to de Koro lawọn olujọsin yoo tẹle lasiko isin ọhun, wọn ni inu awọn yoo dun bijọba ba le wo o ṣe fawọn, awọn yoo si dupẹ, nitori ki ohun gbogbo le dara si i naa ni ijọ Ọlọrun n ṣe.


Nitori banga, Kẹhinde gun Jamiu pa n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Afurasi kan, Kẹhinde Kesari, to n gbe lagbegbe Ita-Amọ, niluu Ilọrin, ti di ẹni tawọn ọlọpaa n wa bayii nitori bi wọn lo ṣe gun ọmọ ọdun mejilelogun kan, Jamiu Abdulqọdir, ni daga nitori biyẹn ṣe n yin banga lọjọ aisun ọdun Keresimesi. Iṣẹlẹ ọhun to waye lalẹ Ọjọbọ, Tọsidee, la gbọ pe o mu ki gbogbo adugbo kan gogo. ALAROYE gbọ pe lasiko ti oloogbe naa pẹlu awọn ọrẹ rẹ n yin banga ṣere nitosi ile wọn ni Kẹhinde atawọn ọrẹ rẹ waa ba wọn lati kilọ fun wọn ki wọn jawọ. Ikilọ yii ni wọn lo fa ede-aiyede laarin Jamiu ati Kẹhinde, ti wọn si bẹrẹ si i leri sira. Ẹni tiṣẹlẹ naa ṣoju ẹ ṣalaye pe lẹyin iṣẹju diẹ ti awọn mejeeji tahun sira wọn ni Kẹhinde pẹlu awọn meji kan pada wa lati kọju ija si Jamiu. Ṣugbọn ṣe ni oloogbe naa bẹrẹ si i bẹ wọn.


Ikilọ yii ni wọn lo fa ede-aiyede laarin Jamiu ati Kẹhinde, ti wọn si bẹrẹ si i leri sira. Ẹni tiṣẹlẹ naa ṣoju ẹ ṣalaye pe lẹyin iṣẹju diẹ ti awọn mejeeji tahun sira wọn ni Kẹhinde pẹlu awọn meji kan pada wa lati kọju ija si Jamiu. Ṣugbọn ṣe ni oloogbe naa bẹrẹ si i bẹ wọn. Ohun tawọn yẹn ro ni pe Kẹhinde ti gbọ ẹbẹ, ṣugbọn boun atawọn ọrẹ rẹ mejeeji ṣe fẹẹ maa lọ ni afurasi naa tun yiju pada, to si ṣa Jamiu lagbari pẹlu daga to mu lọwọ, loju-ẹsẹ ni ẹjẹ bo o. Wọn ni mọlẹbi oloogbe naa gbiyanju lati doola ẹmi rẹ, wọn gbe e lọ silewosan aladaani kan to wa ni Aromaradu, ṣugbọn awọn yẹn kọ ọ nitori to kọja agbara wọn. Ilewosan ijọba ti wọn pada gbe e de lo ti dagbere faye lasiko ti wọn n tọju rẹ. ALAROYE gbọ pe lẹyin iṣẹlẹ naa, Kẹhinde ti sa kuro laduugbo, titi di asiko yii, ko sẹni to mọ ibi to wa.


Ohun tawọn yẹn ro ni pe Kẹhinde ti gbọ ẹbẹ, ṣugbọn boun atawọn ọrẹ rẹ mejeeji ṣe fẹẹ maa lọ ni afurasi naa tun yiju pada, to si ṣa Jamiu lagbari pẹlu daga to mu lọwọ, loju-ẹsẹ ni ẹjẹ bo o. Wọn ni mọlẹbi oloogbe naa gbiyanju lati doola ẹmi rẹ, wọn gbe e lọ silewosan aladaani kan to wa ni Aromaradu, ṣugbọn awọn yẹn kọ ọ nitori to kọja agbara wọn. Ilewosan ijọba ti wọn pada gbe e de lo ti dagbere faye lasiko ti wọn n tọju rẹ. ALAROYE gbọ pe lẹyin iṣẹlẹ naa, Kẹhinde ti sa kuro laduugbo, titi di asiko yii, ko sẹni to mọ ibi to wa. Ileeṣẹ ọlọpaa ti waa bẹrẹ iwadii, wọn nireti ṣi wa pe ọwọ yoo tẹ afurasi naa laipẹ.


Ileeṣẹ ọlọpaa ti waa bẹrẹ iwadii, wọn nireti ṣi wa pe ọwọ yoo tẹ afurasi naa laipẹ.


Obinrin yii ji ọmọ ọlọmọ meji gbe ni Ṣiun, Italy lo fẹẹ ta wọn si kọwọ too tẹ ẹ

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Comfort Innocent lorukọ obinrin ti ẹ n wo fọto rẹ yii, iṣẹ awọn to n ji ọmọ ọlọmọ gbe ti wọn yoo si ta wọn sorilẹ-ede Italy lo n ṣe. Ohun to ṣe ni Ṣiun, nipinlẹ Ogun, ree tọwọ fi ba a lọjọ kejilelogun, oṣu kejila yii. Awọn ọmọbinrin meji tọjọ ori wọn jẹ mẹẹẹdogun ati mẹrindinlogun (15,16) ni Comfort ji gbe tọwọ fi ba a, orukọ awọn ọmọ naa ni Blessing Aduratọla, ọmọ ọdun mẹẹẹdogun, ati Hasisat Fasasi toun jẹ ọmọ ọdun mẹrindinlogun. Awọn iya awọn ọmọ naa lo lọọ fi to awọn ọlọpaa leti pe Comfort ti gbe awọn ọmọ awọn lọ o, awọn ko ri i debi tawọn yoo ri awọn ọmọde meji naa. Bẹẹ, aladuugbo jọ lawọn ni Ṣiun, nijọba ibilẹ Ọbafẹmi Owode tawọn n gbe. Wọn ni ogbologboo ajọmọgbe ni Comfort laduugbo, o si ti fẹẹ ko awọn ọmọ meji naa sọda si orilẹ-ede Italy ti wọn yoo ti maa fi wọn ṣiṣẹ aṣẹwo.


Awọn iya awọn ọmọ naa lo lọọ fi to awọn ọlọpaa leti pe Comfort ti gbe awọn ọmọ awọn lọ o, awọn ko ri i debi tawọn yoo ri awọn ọmọde meji naa. Bẹẹ, aladuugbo jọ lawọn ni Ṣiun, nijọba ibilẹ Ọbafẹmi Owode tawọn n gbe. Wọn ni ogbologboo ajọmọgbe ni Comfort laduugbo, o si ti fẹẹ ko awọn ọmọ meji naa sọda si orilẹ-ede Italy ti wọn yoo ti maa fi wọn ṣiṣẹ aṣẹwo. Kia ni teṣan ọlọpaa Owode-Ẹgba ti wọn mu ẹjọ naa lọ bẹrẹ iṣẹ lori ẹ, wọn si ri Comfort mu lẹyin iṣẹ ọtẹlẹmuyẹ ti wọn ṣe. Obinrin ẹni ọdun marundinlogoji (35) naa jẹwọ fun wọn pe iṣẹ ajọmọgbe loun n ṣe loootọ. O ni ọkọ oun wa lorilẹ-ede Italy, boun ba ji awọn ọmọdebinrin gbe nibi, oun yoo fi wọn ṣọwọ sọkọ oun lọhun-un, ṣugbọn orilẹ-ede Libya ni wọn yoo gba wọ Italy tọkọ oun wa, bi wọn ba si ti de ọhun ni wọn yoo bẹrẹ iṣẹ aṣẹwo tawọn tori ẹ ji wọn gbe ni Naijiria nibi.


Kia ni teṣan ọlọpaa Owode-Ẹgba ti wọn mu ẹjọ naa lọ bẹrẹ iṣẹ lori ẹ, wọn si ri Comfort mu lẹyin iṣẹ ọtẹlẹmuyẹ ti wọn ṣe. Obinrin ẹni ọdun marundinlogoji (35) naa jẹwọ fun wọn pe iṣẹ ajọmọgbe loun n ṣe loootọ. O ni ọkọ oun wa lorilẹ-ede Italy, boun ba ji awọn ọmọdebinrin gbe nibi, oun yoo fi wọn ṣọwọ sọkọ oun lọhun-un, ṣugbọn orilẹ-ede Libya ni wọn yoo gba wọ Italy tọkọ oun wa, bi wọn ba si ti de ọhun ni wọn yoo bẹrẹ iṣẹ aṣẹwo tawọn tori ẹ ji wọn gbe ni Naijiria nibi. Njẹ nibo lawọn ọmọ meji yii wa bayii, Comfort loun ti fi wọn ranṣẹ si Kaduna, ibẹ ni wọn yoo gba de Libya, ki wọn too pari ẹ si Italo ti wọn yoo ti di aṣẹwo pọnbele. DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun to fi iṣẹlẹ naa to ALAROYE leti, ṣalaye pe awọn ti gbe obinrin yii lọ sẹka to n ri si ijinigbe ati lilo ọmọde nilokulo, gẹgẹ bii aṣẹ CP Edward Ajogun. Ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun naa waa kilọ fawọn obi ti wọn ni ọmọbinrin pe ki wọn mojuto wọn daadaa, ki wọn ma fi ọmọ tafala debi ti ọwọ iru awọn Comfort yii yoo maa tẹ wọn, nitori ọmọ ti wọn ba sọ loko si Italy yoo rihun royin lọhun-un, awọn eeyan rẹ ni Naijiria si le ma foju kan an mọ laye.


Njẹ nibo lawọn ọmọ meji yii wa bayii, Comfort loun ti fi wọn ranṣẹ si Kaduna, ibẹ ni wọn yoo gba de Libya, ki wọn too pari ẹ si Italo ti wọn yoo ti di aṣẹwo pọnbele. DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun to fi iṣẹlẹ naa to ALAROYE leti, ṣalaye pe awọn ti gbe obinrin yii lọ sẹka to n ri si ijinigbe ati lilo ọmọde nilokulo, gẹgẹ bii aṣẹ CP Edward Ajogun. Ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun naa waa kilọ fawọn obi ti wọn ni ọmọbinrin pe ki wọn mojuto wọn daadaa, ki wọn ma fi ọmọ tafala debi ti ọwọ iru awọn Comfort yii yoo maa tẹ wọn, nitori ọmọ ti wọn ba sọ loko si Italy yoo rihun royin lọhun-un, awọn eeyan rẹ ni Naijiria si le ma foju kan an mọ laye. Wọn ti ri Blessing ati Hasisat gba pada gẹgẹ bi Oyeyẹmi ṣe wi.


Wọn ti ri Blessing ati Hasisat gba pada gẹgẹ bi Oyeyẹmi ṣe wi.


Adetoro n lọ sẹwọn ọdun marun-un, ọmọ ọdun meji lo ji gbe l’Ọta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta O tojọ mẹta ti ọkunrin kan, Adetoro David, ti n jẹjọ jiji ọmọ ọlọmọ gbe lagbegbe Oju-Oore, l’Ọta. Adajọ ti ju u sẹwọn ọdun marun-un bayii, wọn ni gbogbo ẹri lo foju han pe o jẹbi ẹsun naa. Adajọ O. I Oke lo sọ David, ẹni ọdun marundinlaaadọta (45) sẹwọn. Kootu Majisreeti Ọta ti wọn ti n gbọ ẹjọ naa latilẹ wa ni wọn ti dajọ wayi. Agbefọba Grace Adebayọ ṣalaye pe David Adetoro ati obinrin kan to ti sa lọ bayii ni wọn jọ ji ọmọkunrin ọmọ ọdun meji naa gbe. O ni iya ọmọ naa ran ẹgbọn ọmọ yii niṣẹ, iyẹn si mu aburo ẹ to jẹ ọmọ ọdun meji dani.


Kootu Majisreeti Ọta ti wọn ti n gbọ ẹjọ naa latilẹ wa ni wọn ti dajọ wayi. Agbefọba Grace Adebayọ ṣalaye pe David Adetoro ati obinrin kan to ti sa lọ bayii ni wọn jọ ji ọmọkunrin ọmọ ọdun meji naa gbe. O ni iya ọmọ naa ran ẹgbọn ọmọ yii niṣẹ, iyẹn si mu aburo ẹ to jẹ ọmọ ọdun meji dani. Afi bi David atobinrin naa ṣe pe wọn pe ki wọn wa, wọn fun ẹgbọn lowo pe ko lọọ ra bisikiiti wa fun aburo ẹ, wọn si ni ko sare lọ, awọn yoo maa ba a ṣọ aburo ẹ titi ti yoo fi de. Igba ti ẹgbọn de, ko ba awọn eeyan naa mọ debi ti yoo ri aburo ẹ, bo ṣe di pe wọn n wa a latigba naa niyẹn. David nikan lawọn ọlọpaa pada ri mu lẹyin iwadii, wọn si fẹsun ijinigbe ati igbimọ ṣiṣẹ ibi kan an.


Afi bi David atobinrin naa ṣe pe wọn pe ki wọn wa, wọn fun ẹgbọn lowo pe ko lọọ ra bisikiiti wa fun aburo ẹ, wọn si ni ko sare lọ, awọn yoo maa ba a ṣọ aburo ẹ titi ti yoo fi de. Igba ti ẹgbọn de, ko ba awọn eeyan naa mọ debi ti yoo ri aburo ẹ, bo ṣe di pe wọn n wa a latigba naa niyẹn. David nikan lawọn ọlọpaa pada ri mu lẹyin iwadii, wọn si fẹsun ijinigbe ati igbimọ ṣiṣẹ ibi kan an. Bo tilẹ jẹ pe o loun ko jẹbi latigba tigbẹjọ ti n waye, sibẹ, gbogbo ẹri ni kootu sọ pe o foju han pe oun lo ji ọmọ naa gbe. Nigba to n gbe idajọ kalẹ, Adajọ Oke ni ki David Adetoro lọọ ṣẹwọn ọdun marun-un pẹlu iṣẹ aṣekara. Ko faaye owo itanran silẹ fun un rara, ẹwọn taara lo ni ki wọn maa gbe e lọ.


Bo tilẹ jẹ pe o loun ko jẹbi latigba tigbẹjọ ti n waye, sibẹ, gbogbo ẹri ni kootu sọ pe o foju han pe oun lo ji ọmọ naa gbe. Nigba to n gbe idajọ kalẹ, Adajọ Oke ni ki David Adetoro lọọ ṣẹwọn ọdun marun-un pẹlu iṣẹ aṣekara. Ko faaye owo itanran silẹ fun un rara, ẹwọn taara lo ni ki wọn maa gbe e lọ.


Oyetọla fofin de isin aisun ọdun tuntun l’Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Gbọnmọ-gbọnmọ nijọba ipinlẹ Ọṣun n lọgun rẹ bayii pe ko gbọdọ si ipejọpọ kankan fun isin aisun ọdun to yẹ ko waye lalẹ Ọjọbọ, Tọsidee, to n bọ yii. Atẹjade kan ti Akọwe ijọba ipinlẹ Ọṣun, Ọmọọba Wọle Oyebamiji, fi sita nirọlẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii lo ti ke si awọn agbofinro lati ṣan ṣokoto wọn giri, ki wọn si fi panpẹ ofin gbe awọn to ba pe jọ pọ lati ṣe isin naa. Oyebamiji ṣalaye pe ọwọ yẹpẹrẹ lọpọlọpọ ṣi fi mu ọrọ ajakalẹ arun Koronafairọọsi, ijọba ko si gbọdọ fọwọ lẹran woran. Oyebamiji ni bii ina inu ẹẹrun ni arun naa n ran kaakiri bayii, gbogbo ilana idena rẹ si lo pọn dandan bayii pe ki awọn araalu maa tẹlẹ. O ni awọn agbofinro yoo maa lọ kaakiri lati ri i pe ko si isin aisun ọdun (Cross over nights) nibikibi nipinlẹ Ọṣun, nitori ojuṣe ijọba ni lati pese aabo fun ẹmi awọn araalu. Akọwe ijọba yii ni ko si aaye akunfaya nileejọsin; yala ṣọọṣi tabi mọṣalaasi, bẹẹ ni fifọwọ pẹlu omi to mọ ati lilo oogun apakokoro ṣe pataki, ojuṣe gbogbo eeyan si ni lati le Korona jinna nipinlẹ Ọṣun.


Nitori pe wọn tapa si ofin Korona, ijọba ti ile-igbafẹ Queens Park, wọn tun gba iwe aṣẹ wọn

Jide Alabi Nnkan ko ṣenuure fun ile-igbafẹ kan ti wọn n pe ni Queens Park, to wa ni Oniru, nipinlẹ Eko. Eyi ko sẹyin bi ijọba ṣe ti pa, ti wọn si tun gba iwe aṣẹ wọn nitori bi wọn ko ṣe tẹlẹ ilana ofin Korona tijọba Eko la silẹ lasiko ti awọn kan lo ibẹ fun ayẹyẹ lọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu yii. Kọmiṣanna fun eto iṣẹ ọna, aṣa ati igbafẹ, Usamat Akinbile-Yusuff, sọ pe igbesẹ lati gba iwe aṣẹ ile-igbafẹ naa ti ijọba gbe yii pọn dandan, o si wa fun anfaani awọn araalu lapapọ. O waa rọ awọn ile-igbafẹ yooku ki wọn fi ti awọn eeyan yii ṣe arikọgbọn nipa titẹle ofin ati ilana ti ijọba gbe kalẹ lori arun Korona. Kọmiṣanna ni ẹnikẹni to ba kọ lati tẹle awọn ilana yii yoo sọ anfaani lati ṣiṣẹ niluu Eko nu. O ni ọna kan ṣoṣo ti opin fi le de ba arun yii nipinlẹ naa ni ti onikaluku ba ṣe ojuṣe rẹ, to si tẹle ofin ti ajọ eleto ilera la kalẹ.


O waa rọ awọn ile-igbafẹ yooku ki wọn fi ti awọn eeyan yii ṣe arikọgbọn nipa titẹle ofin ati ilana ti ijọba gbe kalẹ lori arun Korona. Kọmiṣanna ni ẹnikẹni to ba kọ lati tẹle awọn ilana yii yoo sọ anfaani lati ṣiṣẹ niluu Eko nu. O ni ọna kan ṣoṣo ti opin fi le de ba arun yii nipinlẹ naa ni ti onikaluku ba ṣe ojuṣe rẹ, to si tẹle ofin ti ajọ eleto ilera la kalẹ. Ọga agba fun ileeṣẹ to wa fun idaabo bo araalu nipinlẹ Eko (Lagos State Safety Commission), Lanre Mọjọla, sọ pe, o di dandan kawọn ti ile-igbafẹ naa nitori ayẹyẹ kan ti wọn ṣe nibẹ ni ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu yii, ti wọn ko tẹle ofin ati ilana Korona ti ijọba la kalẹ. O waa rọ awọn ile-igbafẹ gbogbo, awọn ibi apejẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ pe ki wọn so ewe agbejẹ mọwọ, ki wọn si tẹle ofin ti ijọba la kalẹ, bii bẹẹ kọ, awọn yoo gba iwe aṣẹ wọn. O tun ṣekilọ fun awọn ti wọn maa n ja ilẹkun ti ijọba ba ti pa, ti wọn si maa n fa awọn iwe ikede pe wọn ti ti wọn ya pe ọwọ ofin lawọn yoo fi mu wọn.


Ọga agba fun ileeṣẹ to wa fun idaabo bo araalu nipinlẹ Eko (Lagos State Safety Commission), Lanre Mọjọla, sọ pe, o di dandan kawọn ti ile-igbafẹ naa nitori ayẹyẹ kan ti wọn ṣe nibẹ ni ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu yii, ti wọn ko tẹle ofin ati ilana Korona ti ijọba la kalẹ. O waa rọ awọn ile-igbafẹ gbogbo, awọn ibi apejẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ pe ki wọn so ewe agbejẹ mọwọ, ki wọn si tẹle ofin ti ijọba la kalẹ, bii bẹẹ kọ, awọn yoo gba iwe aṣẹ wọn. O tun ṣekilọ fun awọn ti wọn maa n ja ilẹkun ti ijọba ba ti pa, ti wọn si maa n fa awọn iwe ikede pe wọn ti ti wọn ya pe ọwọ ofin lawọn yoo fi mu wọn. O waa rọ awọn to ni ile-ọti, awọn to ni ibi apejẹ ati ile-igbafẹ gbogbo pe ki wọn ri i pe awọn n tẹle ofin ati ilana to yẹ lori arun Korona to wa nita, o ni nipa bẹẹ ni arun naa ko fi ni i maa tan kiri niluu Eko.


O waa rọ awọn to ni ile-ọti, awọn to ni ibi apejẹ ati ile-igbafẹ gbogbo pe ki wọn ri i pe awọn n tẹle ofin ati ilana to yẹ lori arun Korona to wa nita, o ni nipa bẹẹ ni arun naa ko fi ni i maa tan kiri niluu Eko.


Ẹwọn n run nimu Rafiu o, ọmọ ọdun mẹẹẹdogun lo fun loyun l’Ejigbo

Florence Babaṣọla Baba agbalagba kan, Rafiu Abimbọla, nileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti ranṣẹ si lori ẹsun pe o fipa ba ọmọ ọdun mẹẹẹdogun lo pọ titi to fi loyun. Ilu Isundunrin, nijọba ibilẹ Ejigbo, nipinlẹ Ọṣun, niṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ. A gbọ pe baba to n gbe lagboole Ọba, yii ti ba ọmọ ọhun sun laimọye igba, to ba si ti tẹ ifẹ ọkan rẹ lọrun tan ni yoo sọ fun ọmọ naa pe ọjọkọjọ to ba sọ ohun to ṣẹlẹ fun ẹnikẹni, ṣe lo maa ya were. Eleyii la gbọ pe o fa a ti ọmọ naa fi dakẹ, to si sọ ọrọ naa di amumọra bii iso inu ẹku. Laipẹ yii lọmọbinrin ọhun bẹrẹ si i ṣaisan, to si n lọnu mọlẹ, idi niyẹn ti awọn mọlẹbi rẹ fi mu un lọ fun ayẹwo nileewosan. Nigba ti esi ayẹwo de, jẹbẹtẹ gbe ọmọ le wọn lọwọ nigba ti dokita sọ fun wọn pe ṣe oyun oṣu mẹrin ti wa ninu rẹ.


Eleyii la gbọ pe o fa a ti ọmọ naa fi dakẹ, to si sọ ọrọ naa di amumọra bii iso inu ẹku. Laipẹ yii lọmọbinrin ọhun bẹrẹ si i ṣaisan, to si n lọnu mọlẹ, idi niyẹn ti awọn mọlẹbi rẹ fi mu un lọ fun ayẹwo nileewosan. Nigba ti esi ayẹwo de, jẹbẹtẹ gbe ọmọ le wọn lọwọ nigba ti dokita sọ fun wọn pe ṣe oyun oṣu mẹrin ti wa ninu rẹ. Lẹyin ọpọlọpọ arọwa lọmọ naa to jẹwọ pe baba naa maa n ba oun lo pọ. Awọn mọlẹbi ọmọ yii fori le agọ ọlọpaa to wa niluu Ejigbo lati fi to wọn leti, ṣugbọn wọn fẹsun kan awọn ọlọpaa pe ọjọ ti wọn ranṣẹ si baba agbalagba yii naa ni wọn fi i silẹ lati maa lọ sile. Nigba ti ALAROYE n ba alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, sọrọ lori iṣẹlẹ naa, o ni loootọ lawọn ti gbọ nipa rẹ, awọn SI ranṣẹ si baba naa fun ifọrọwanilẹnuwo.


Lẹyin ọpọlọpọ arọwa lọmọ naa to jẹwọ pe baba naa maa n ba oun lo pọ. Awọn mọlẹbi ọmọ yii fori le agọ ọlọpaa to wa niluu Ejigbo lati fi to wọn leti, ṣugbọn wọn fẹsun kan awọn ọlọpaa pe ọjọ ti wọn ranṣẹ si baba agbalagba yii naa ni wọn fi i silẹ lati maa lọ sile. Nigba ti ALAROYE n ba alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, sọrọ lori iṣẹlẹ naa, o ni loootọ lawọn ti gbọ nipa rẹ, awọn SI ranṣẹ si baba naa fun ifọrọwanilẹnuwo. Ọpalọla ṣalaye pe iya ọmọbinrin yii lo lọọ fi ọrọ naa to awọn ọlọpaa leti pe baba naa fipa ba ọmọ oun sun loṣu kẹsan-an, ọdun 2020, eleyii to yọri si oyun, bẹẹ ni awọn ara ọsibitu fidi rẹ mulẹ. O ni iwadii n lọ lọwọ lori ẹsun naa, ati pe o di dandan kileeṣẹ ọlọpaa waṣu rẹ delẹ ikoko laipẹ rara.


Ọpalọla ṣalaye pe iya ọmọbinrin yii lo lọọ fi ọrọ naa to awọn ọlọpaa leti pe baba naa fipa ba ọmọ oun sun loṣu kẹsan-an, ọdun 2020, eleyii to yọri si oyun, bẹẹ ni awọn ara ọsibitu fidi rẹ mulẹ. O ni iwadii n lọ lọwọ lori ẹsun naa, ati pe o di dandan kileeṣẹ ọlọpaa waṣu rẹ delẹ ikoko laipẹ rara.


Ọpọ dukia ṣofo nibi ijamba ina to jo ni ọja Pako, ni Ketu

Bo tilẹ jẹ pe ko si eeyan kankan to ku nibẹ, sibẹ, dukia to ṣegbe nibi ijamba ina kan to tun ṣẹlẹ nisọ pako to wa ni Demurin, ni Ketu, lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ko ṣee fẹnu sọ. Lojiji ni wọn ni ina ọhun sọ ni apa ibi kan ninu ọja naa, ti ko si sẹni to ti i le sọ ohun to fa a. Ọga agba to n ri si iṣẹlẹ pajawiri nipinlẹ Eko, Dokita Olufẹmi Oke Osanyintolu, sọ pe loootọ ni ijamba ina naa ṣẹlẹ, to si fi ọpọ dukia ṣofo, o ni o ṣee ṣe ko jẹ oyẹ to wa nita lo ran iṣẹlẹ ina ti ẹnikẹni ko ti mọ ohun to fa a naa lọwọ. O fi kun un pe ọkẹ aimọye dukia lo ba iṣẹlẹ ina naa lọ.


Ijọba gbẹsẹ le ọkọ mọkandinlaaadọta to ṣẹ sofin irinna l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Ijọba ipinlẹ Eko ti ni ko si awijare tabi awawi kan latọdọ awọn onimọto to ba lufin irinna nipinlẹ naa, onimọto maa dele-ẹjọ, mọto ọhun si maa ha sakolo ijọba ni, eyi lohun to ṣẹlẹ sawọn ọkọ mọkandinlaaadọta tọwọ awọn agbofinro tẹ, titi kan ambulansi agbokuu-gbalaaye kan. Alaga ikọ amuṣẹṣe (Taskforce) lori ọrọ ayika ati lilọ bibọ ọkọ, Ọgbẹni Shola Jẹjẹloye, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ lọjọ Aiku, Sannde yii, o ni eyi to pọ ju lara awọn mọto ti wọn faṣẹ ọba gba ọhun jẹ nitori wọn n gba ọna ọlọna tabi ki wọn gba ọna akanṣe to wa fun ọkọ BRT nikan. O ni ambulansi tawọn mu naa gba ọna BRT ni, awọn si ṣakiyesi pe ko si iṣẹlẹ pajawiri kan to le mu ko gba ọna ọlọna bẹẹ, wọn ni dẹrẹba ọkọ naa jẹwọ pe oun fẹẹ lọọ ra nnkan kan fun ara oun ni. Shọla ṣalaye pe o fẹrẹ jẹ gbogbo awọn awakọ tawọn mu nibi ti wọn ti n rufin irinna naa lo jẹwọ pe loootọ lawọn mọ nipa ofin irinna tijọba Eko ṣe lọdun 2018, ṣugbọn nitori oju to n kan awọn lawọn fi gba ọna ọlọna, awọn fẹẹ tete debi tawọn n lọ ni. Alaga naa ni awọn maa wọ awọn onimọto yii ati ọkọ wọn dele-ẹjọ, o si ṣee ṣe ki wọn padanu awọn ọkọ naa sọwọ ijọba, tile-ẹjọ ba paṣẹ bẹẹ. O nijọba ko ni i gba gbẹrẹ pẹlu onimọto to ba tapa sofin irinna tabi to n gba ọna ọlọna lasiko yii, ko si saaye fun ẹbẹ tabi owo abẹtẹlẹ, ẹnikẹni to ba ṣẹ sofin yoo kawọ pọnyin rojọ ni.


Eeyan mọkandinlogoji tun ko arun Korana lọjọ keji ọdun Keresi ni Kwara

Stephen Ajagbe, Ilorin Eeyan mọkandinlogoji mi-in lo tun ti lugbadi arun Koronafairọọsi lọjọ keji ọdun Keresimesi nipinlẹ Kwara. Eyi mu ki iye awọn to ti ko arun naa le ni ẹgbẹrun kan ati irinwo din diẹ (1,379), lara wọn, ẹgbẹrun le ọgọrun-un kan lo ti gbadun, awọn mejidinlaaadọsan-an (168), lo ṣi ni i bayii ti wọn n gbatọju. Atajẹde kan ti Alukoro igbimọ to n gbogun ti arun Covid-19 ni Kwara, Rafiu Ajakaye, gbe jade lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, fi han pe eeyan mejilelọgbọn ni kinni ọhun ti pa. Ẹwẹ, awọn esi ayẹwo ọgọsan ati mẹfa (186) ni wọn ṣi n reti. O ṣalaye pe meje lara awọn to ti wa nibudo itọju arun naa lo ti tun gbadun, ti wọn si ti gba ile wọn lọ.


Nitori ọkunrin ti wọn ji gbe, Amọtẹkun, ọlọpaa ati ọdẹ koju awọn ajinigbe l’Ekiti

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ikọ State Security Network Agency tawọn eeyan mọ si Amọtẹkun pẹlu awọn ọlọpaa ati ọlọdẹ ti gba ọkunrin kan silẹ lọwọ awọn ajinigbe lẹyin tawọn ọdaran naa ji eeyan meji gbe lọjọ Keresi. Ọkunrin tori ko yọ naa, Happiness Ajayi, loun ati mọlẹbi ẹ kan to n jẹ Oluwaṣeun Fatile ko sọwọ awọn oniṣẹ laabi ọhun loju ọna Iṣan-Ekiti si Iludun-Ekiti, ni nnkan bii aago mẹfa irọlẹ lasiko ti wọn n lọ siluu Ẹda Oniyọ toun naa wa l’Ekiti. Oju ọna yii kan naa lawọ̣n ajinigbe ti ji Komiṣanna feto ọgbin nipinlẹ naa, Fọlọrunṣọ Ọlabọde, gbe, ti wọn si pa kanṣẹlọ to wa mọto ọhun, Ọlatunji Ọmọtọshọ, loṣu kẹrin, odun yii. ALAROYE gbọ pe ọkọ jiipu Lexus kan ni Happiness ati Oluwaṣeun gbe kawọn eeyan naa too deede yọ si wọn lojiji, bi wọn si ṣe fẹẹ sare dari ọkọ naa pada lawọn mi-in yọ si wọn lati ẹyin ti wọn si da ibọn bolẹ. Ọkọ kan to wa lẹyin atawọn to wa lagbegbe naa la gbọ pe wọn sare pe ikọ Amọtẹkun tawọn yẹn si ri Oluwaṣeun gba silẹ kawọn ajinigbe too ri Happiness gbe lọ. Nigba to n sọ bi iṣelẹ naa ṣe waye, adari ikọ Amọtẹkun, Ajagun-fẹyinti Joe Kọmọlaf̣e, sọ pe nigba tawọn ajinigbe naa ti ko awọn meji ọhun ni papa mọra, wọn ṣilẹkun ọkọ, wọn si bẹ sinu igbo, bẹẹ lawọn ajinigbe ọhun le wọn.


ALAROYE gbọ pe ọkọ jiipu Lexus kan ni Happiness ati Oluwaṣeun gbe kawọn eeyan naa too deede yọ si wọn lojiji, bi wọn si ṣe fẹẹ sare dari ọkọ naa pada lawọn mi-in yọ si wọn lati ẹyin ti wọn si da ibọn bolẹ. Ọkọ kan to wa lẹyin atawọn to wa lagbegbe naa la gbọ pe wọn sare pe ikọ Amọtẹkun tawọn yẹn si ri Oluwaṣeun gba silẹ kawọn ajinigbe too ri Happiness gbe lọ. Nigba to n sọ bi iṣelẹ naa ṣe waye, adari ikọ Amọtẹkun, Ajagun-fẹyinti Joe Kọmọlaf̣e, sọ pe nigba tawọn ajinigbe naa ti ko awọn meji ọhun ni papa mọra, wọn ṣilẹkun ọkọ, wọn si bẹ sinu igbo, bẹẹ lawọn ajinigbe ọhun le wọn. O ni nigba ti ikọ Amọtẹkun de tawọn ọdaran naa si ri i pe oju ogun le ni wọn sare gbe Happiness lọ. O waa ni lati asiko iṣẹlẹ naa lawọn ọmọ ikọ oun ti ya bo igbo naa, ti wọn si n wa ẹni ti wọn gbe yii kiri. Bakan naa lo fọkan awọn araalu balẹ pe ko sewu, nitori ikọ naa n ṣiṣẹ pẹlu awọn alaabo mi-in lati pese aabo to peye.


O ni nigba ti ikọ Amọtẹkun de tawọn ọdaran naa si ri i pe oju ogun le ni wọn sare gbe Happiness lọ. O waa ni lati asiko iṣẹlẹ naa lawọn ọmọ ikọ oun ti ya bo igbo naa, ti wọn si n wa ẹni ti wọn gbe yii kiri. Bakan naa lo fọkan awọn araalu balẹ pe ko sewu, nitori ikọ naa n ṣiṣẹ pẹlu awọn alaabo mi-in lati pese aabo to peye. Ninu alaye tiẹ, ASP Sunday Abutu to jẹ Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ekiti, sọ pe awọn eeyan to wa lagbegbe iṣẹlẹ naa lo pe awọn ọlọpaa Ọyẹ-Ekiti, ọga ọlọpaa ibẹ gan-an lo si ṣaaju awọn to lọọ koju awọn ajinigbe ọhun. O sọ ọ di mimọ pe ajọṣepọ ọlọpaa, Amọtẹkun atawọn ọdẹ lo jẹ kawọn ri ẹni kan gba silẹ, awọn si n wa ẹni keji lọwọlọwọ.


Ninu alaye tiẹ, ASP Sunday Abutu to jẹ Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ekiti, sọ pe awọn eeyan to wa lagbegbe iṣẹlẹ naa lo pe awọn ọlọpaa Ọyẹ-Ekiti, ọga ọlọpaa ibẹ gan-an lo si ṣaaju awọn to lọọ koju awọn ajinigbe ọhun. O sọ ọ di mimọ pe ajọṣepọ ọlọpaa, Amọtẹkun atawọn ọdẹ lo jẹ kawọn ri ẹni kan gba silẹ, awọn si n wa ẹni keji lọwọlọwọ.


Ọlọkada ati ero rẹ riku ojiji he n’Ibadan, waya ina lo ja lu wọn lori

Ọlawale Ajao, Ibadan Ọlọkada kan, Ọgbẹni Kabiru, to n na agbegbe Iwo Road si Mọkọla, n’Ibadan, pẹlu ero to gbe lẹyin, ti riku ojiji he. Waya ina to ja lu awọn mejeeji lo ṣeku pa wọn. Ni nnkan bii aago mẹfa aabọ irọlẹ Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja, niṣẹlẹ ọhun waye nigba ti ọlọkada yii pẹlu ero to fẹẹ gbe jọ n dunaa-dura lọwọ. Ina ilẹtiriiki to wa lara waya ọhun lo gbe wọn, ti awọn mejeeji si gan pa loju ẹsẹ. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, gbese ẹgbẹrun kan Naira (N1,000) ti awakọ kan jẹ obinrin to maa n kiri ounjẹ yii lo lọọ sin onimọto to ra ounjẹ àwìn lọwọ ẹ ni garaaji awọn awakọ naa laduugbo Iwo Road, to fi ba iku ojiji pade nibi to ti n gbiyanju lati gun ọkada pada si ṣọọbu to ti wa. Ẹgbẹrun kan Naira ọhun ti onibaara rẹ fun un lowo to tobi ju lọ ti wọn ba lọwọ obinrin olounjẹ naa nigba to ku tan.


Ina ilẹtiriiki to wa lara waya ọhun lo gbe wọn, ti awọn mejeeji si gan pa loju ẹsẹ. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, gbese ẹgbẹrun kan Naira (N1,000) ti awakọ kan jẹ obinrin to maa n kiri ounjẹ yii lo lọọ sin onimọto to ra ounjẹ àwìn lọwọ ẹ ni garaaji awọn awakọ naa laduugbo Iwo Road, to fi ba iku ojiji pade nibi to ti n gbiyanju lati gun ọkada pada si ṣọọbu to ti wa. Ẹgbẹrun kan Naira ọhun ti onibaara rẹ fun un lowo to tobi ju lọ ti wọn ba lọwọ obinrin olounjẹ naa nigba to ku tan. Ọkan ninu awọn tiṣẹlẹ ọhun ṣoju wọn ṣalaye fakọroyin wa pe awọn oṣiṣẹ Federal Road Safety Corps, FRSC, iyẹn, ẹṣọ alaabo oju popo ni wọn gbe oku awọn mejeeji kuro loju titi. Oludari ajọ FRSC ni ipinlẹ Ọyọ, Abilekọ Uche Chukwura, fidi ẹ mulẹ pe ileewosan Adeọyọ, n’Ibadan, ti i ṣe ileewosan ijọba ipinlẹ Ọyọ lawọn lọọ tọju awọn oku ọhun pamọ si.


Ọkan ninu awọn tiṣẹlẹ ọhun ṣoju wọn ṣalaye fakọroyin wa pe awọn oṣiṣẹ Federal Road Safety Corps, FRSC, iyẹn, ẹṣọ alaabo oju popo ni wọn gbe oku awọn mejeeji kuro loju titi. Oludari ajọ FRSC ni ipinlẹ Ọyọ, Abilekọ Uche Chukwura, fidi ẹ mulẹ pe ileewosan Adeọyọ, n’Ibadan, ti i ṣe ileewosan ijọba ipinlẹ Ọyọ lawọn lọọ tọju awọn oku ọhun pamọ si.


Nibi t’Abiọdun ti n jale lawọn ọlọpaa ti mu un n’Ilaro

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Awọn ọlọpaa ẹkun Ilaro ti mu ọkunrin kan, Abiọdun Micheal, ẹni ti inagijẹ rẹ n jẹ X1. Nibi to ti n digunjale lọwọ pelu awọn ẹgbẹ ẹ lọwọ ti ba a lopopona Polytechnic, n’Ilaro. Ọjọ kejilelogun, oṣu kejila yii, lọwọ ba afurasi naa lẹyin ti olobo ta awọn ọlọpaa pe awọn ole kan ti di oju ọna to lọ si Poli Ilaro, wọn si n da awọn eeyan lọna, wọn n gba tọwọ wọn. Nigba ti awọn ọlọpaa debẹ, awọn ole naa ko dúró, niṣe ni wọn sa lọ. Ṣugbọn ọwọ ba Micheal ni tiẹ. Ibọn ilewọ meji, ọta ibọn mẹjọ pẹlu awọn oogun ibilẹ rẹpẹtẹ lawọn ọlọpaa gba lọwọ afurasi yii, CP Edward Ajogun si ti paṣẹ pe ki wọn gbe e lọ sẹka iwadii iwa ọdaran, ki wọn si wa awọn yooku to sa lọ ri kiakia.


Eeyan mẹsan-an jona ku nibi ijamba ọkọ lọjọ Keresi ni Kwara

Stephen Ajagbe, Ilorin Eeyan mẹsan-an lo jona kọja idamọ nibi ijamba ọkọ to gbẹmi-in awọn mẹwaa lọjọ Keresimesi loju ọna Idọfian si Ilọrin, nipinlẹ Kwara. Ijamba ọhun ṣẹlẹ nitosi ẹka ileewe Unilorin Sugar Research Institute to wa ni titi morosẹ naa, lasiko ti mọto meji; Nissan Vanette ati Honda Accord, ti eeyan mẹtadinlọgbọn wa ninu ẹ kọ lu ara wọn. Ọga agba ajọ to n mojuto igboke-gbodo ọkọ loju popo, FRSC, ẹka tipinlẹ Kwara, Ọgbẹni Jonathan Ọwọade, to fidi rẹ mulẹ ṣalaye pe ere asapajude ati wiwa ọkọ lai bikita lo fa ijamba naa. O ni awọn mẹrindinlogun lo fara pa, ti wọn si wa nileewosan ẹkọṣẹ Fasiti Ilọrin, UITH ati ilewosan jẹnẹra, nibi ti wọn ti n gba itọju. O fi kun un pe diẹ lara wọn wa nilewosan Ilẹ Anu, niluu Idọfian. Ọwọade ni eeyan kan pere lara awọn ero inu ọkọ naa ni ko fara pa. Ilewosan UITH lo ni awọn ko oku awọn to padanu ẹmi wọn si.


O ni awọn mẹrindinlogun lo fara pa, ti wọn si wa nileewosan ẹkọṣẹ Fasiti Ilọrin, UITH ati ilewosan jẹnẹra, nibi ti wọn ti n gba itọju. O fi kun un pe diẹ lara wọn wa nilewosan Ilẹ Anu, niluu Idọfian. Ọwọade ni eeyan kan pere lara awọn ero inu ọkọ naa ni ko fara pa. Ilewosan UITH lo ni awọn ko oku awọn to padanu ẹmi wọn si. O gba awọn awakọ nimọran lati maa ṣe suuru loju titi, ki wọn si din ere sisa ku.


O gba awọn awakọ nimọran lati maa ṣe suuru loju titi, ki wọn si din ere sisa ku.


Lẹyin ọdun mẹtala to ti jona, wọn tun aafin Ọwa Obokun kọ

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Beeyan ba gun ẹṣin ninu Ọwa Obokun ti ilẹ Ijeṣa, Ọba (Dr) Gabriel Adekunle Aromọlaran 11, CFR, lonii, onitọhun ko ni i kọṣẹ. Odidi ọdun mẹta ni baba naa ko fi sun aafin, ṣugbọn ni bayii, inu aafin ni wọn aa maa gbe. Ohun to fa sababi ni pe inu oṣu keje, ọdun 2007, ni ina ọmọ-ọrara deede sẹ yọ ninu aafin naa, to si jo o gburugburu. Latigba naa ni Ọba Adekunle ti n gbe ninu ile rẹ to wa loju-ọna Ileṣa/Ijẹbu Jeṣa. Gbogbo igbiyanju awọn ọmọ ilu naa lati tun aafin naa kọ ni ko so eso rere, afigba ti wọn gbe igbimọ kan kalẹ loṣu mẹsan-an sẹyin labẹ alaga Oloye Yinka Faṣuyi. Igbimọ naa bẹrẹ iṣẹ takuntakun lori atunkọ aafin naa, wọn kan si awọn ọmọ ilu yii kaakiri agbaye, wọn si ko owo jọ lori rẹ.


Latigba naa ni Ọba Adekunle ti n gbe ninu ile rẹ to wa loju-ọna Ileṣa/Ijẹbu Jeṣa. Gbogbo igbiyanju awọn ọmọ ilu naa lati tun aafin naa kọ ni ko so eso rere, afigba ti wọn gbe igbimọ kan kalẹ loṣu mẹsan-an sẹyin labẹ alaga Oloye Yinka Faṣuyi. Igbimọ naa bẹrẹ iṣẹ takuntakun lori atunkọ aafin naa, wọn kan si awọn ọmọ ilu yii kaakiri agbaye, wọn si ko owo jọ lori rẹ. Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, owo ti wọn fi tun aafin naa kọ to miliọnu lọna ọọdunrun un naira, ọjọ Abamẹta, Satide, ni wọn yoo ṣi aafin naa, ti wọn yoo si ko kọkọrọ le Ọwa Aromọlaran lọwọ.


Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, owo ti wọn fi tun aafin naa kọ to miliọnu lọna ọọdunrun un naira, ọjọ Abamẹta, Satide, ni wọn yoo ṣi aafin naa, ti wọn yoo si ko kọkọrọ le Ọwa Aromọlaran lọwọ.


Ọwa Igbajọ, Ọba Fasade, ti waja

Bo tilẹ jẹ pe awọn Oloye ilu Igbajọ, nijọba ibilẹ Boluwaduro, nipinlẹ Ọṣun, ko ti i kede, sibẹ, arigbamu iroyin u fihan pe Kabiesi ilu naa, Ọba Olufẹmi Adeniyi Faṣade, Akẹran Kẹrin, ti waja. Ọsan ọjọ Ẹti, Furaidee, la gbọ pe baba naa jade laye ninu aafin rẹ lẹni ọdun mẹtalelọgọrin. Ọjọ karun-un, oṣu kẹjọ, ọdun 1990, ni baba naa gun ori-itẹ awọn baba nla rẹ. Ọga lẹnu iṣẹ ologun (Major) ni kabiyesi ko too darapọ mọ iṣẹ ẹnjinnia latibi ti idile rẹ ti fa a kalẹ gẹgẹ bii ọba.


Nibi ti Sunday atawọn ọrẹ ẹ ti n sa lọ lẹyin ti wọn jale tan ni ọkada wọn ti takiti

Faith Adebọla, Eko Boroboro bii ẹni ti wọn da omi gbigbona si lẹnu lawọn gende afurasi ọdaran mẹta kan n ka bi wọn ṣe de teṣan ọlọpaa, wọn jẹwọ pe awọn lawọn wa nidii idigunjale, jija foonu gba ati iwa ọdaran to n waye lagbegbe Ketu si Ikorodu, nipinlẹ Eko. Orukọ awọn mẹtẹẹta ni Sunday Ọlanrewaju, ẹni ọdun mẹtalelogun, Ṣeyi Ọmọtọshọ, ẹni ọdun mọkandinlogun, ati Damọla Ajewọle, ọmọ ọdun mẹtadinlogun. Ikọ ọlọpaa ayara-bii-aṣa RRS lo le wọn mu nibi ti wọn ti n sa lọ ni nnkan bii aago mọkanla aabọ oru Ọjọbọ, Tọsidee yii. Ninu atẹjade kan ti Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko fi ṣọwọ s’ALAROYE lori ọrọ ọhun, o ni bawọn ikọ RRS naa ṣe n fimu finlẹ, ti wọn n patiroolu kiri agbegbe Agidingbi, n’Ikẹja, lati sọ awọn janduku ti wọn n fi pọpọṣinṣin ọdun boju lati ja awọn ero ọkọ ati onimọto lole, bẹẹ lawọn afurasi ọdaran naa fere ge e bi wọn ṣe kofiri awọn ọlọpaa yii, ọkada dudu kan ni wọn gun sa lọ. Wọn lawọn ọlọpaa naa gba ya wọn, ibi ti wọn ti n sare buruku lọ lọkada wọn ti takiti, wọn fi ọkada silẹ, wọn fẹẹ bẹ lugbẹ, ṣugbọn meji ninu wọn ti fara gbọgbẹ lẹsẹ ati imu, ibi ti wọn si ti n ra pala lati dide lọwọ ọlọpaa ti tẹ awọn mẹtẹẹta ati ọkada ti wọn gbe wa. Ni teṣan, wọn jẹwọ pe jija foonu ati baagi gba, idigunjale, jiji ọkada niṣẹ tawọn n ṣe, ati pe agbegbe Iṣhẹri, Berger, Ketu, Ikẹja, Ogudu, Alapẹrẹ lọọ de Ikorodu lọwọ awọn ti maa n dẹ ju lọ.


Ninu atẹjade kan ti Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko fi ṣọwọ s’ALAROYE lori ọrọ ọhun, o ni bawọn ikọ RRS naa ṣe n fimu finlẹ, ti wọn n patiroolu kiri agbegbe Agidingbi, n’Ikẹja, lati sọ awọn janduku ti wọn n fi pọpọṣinṣin ọdun boju lati ja awọn ero ọkọ ati onimọto lole, bẹẹ lawọn afurasi ọdaran naa fere ge e bi wọn ṣe kofiri awọn ọlọpaa yii, ọkada dudu kan ni wọn gun sa lọ. Wọn lawọn ọlọpaa naa gba ya wọn, ibi ti wọn ti n sare buruku lọ lọkada wọn ti takiti, wọn fi ọkada silẹ, wọn fẹẹ bẹ lugbẹ, ṣugbọn meji ninu wọn ti fara gbọgbẹ lẹsẹ ati imu, ibi ti wọn si ti n ra pala lati dide lọwọ ọlọpaa ti tẹ awọn mẹtẹẹta ati ọkada ti wọn gbe wa. Ni teṣan, wọn jẹwọ pe jija foonu ati baagi gba, idigunjale, jiji ọkada niṣẹ tawọn n ṣe, ati pe agbegbe Iṣhẹri, Berger, Ketu, Ikẹja, Ogudu, Alapẹrẹ lọọ de Ikorodu lọwọ awọn ti maa n dẹ ju lọ. Ọkada ti wọn gbe wa ko ni nọmba, wọn si jẹwọ pe awọn ji i ni, oun lawọn n lo lati fi ṣiṣẹ buruku naa. Bẹẹ ni wọn tun ba ọbẹ ati foonu lara wọn. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu, ti paṣẹ pe ki wọn fi awọn mẹtẹẹta ṣọwọ si ẹka awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, fun iwadii siwaju si i, wọn lawọn ti tọju ọkada wọn atawọn nnkan mi-in ti wọn ba lara wọn gẹgẹ bii ẹri nigba ti igbẹjọ ba bẹrẹ.


Ọkada ti wọn gbe wa ko ni nọmba, wọn si jẹwọ pe awọn ji i ni, oun lawọn n lo lati fi ṣiṣẹ buruku naa. Bẹẹ ni wọn tun ba ọbẹ ati foonu lara wọn. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu, ti paṣẹ pe ki wọn fi awọn mẹtẹẹta ṣọwọ si ẹka awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, fun iwadii siwaju si i, wọn lawọn ti tọju ọkada wọn atawọn nnkan mi-in ti wọn ba lara wọn gẹgẹ bii ẹri nigba ti igbẹjọ ba bẹrẹ.


Ọlọpaa ti mu ọkan ninu awọn to ji aburo aṣofin ipinlẹ Ọyọ gbe

Ọlawale Ajao, Ibadan Ọwọ ọlọpaa ti tẹ ọkan ninu awọn to ji Jumọkẹ Babalọla Oludele, aburo Ọnarebu Sunkanmi Babalọla, ti i ṣe igbakeji awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu to pọ ju lọ nileegbimọ aṣofin ipinlẹ Ọyọ gbe. Jumọkẹ, ẹni ọdun marundinlogoji (35) lawọn agbebọn kan da lọna lalẹ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ti wọn si ji i gbe laduugbo Mọnatan, nigboro n’Ibadan, lasiko to n bọ lati ṣọọbu to ti n taja. Nirọlẹ Ọjọruu, Wẹsidee, lẹyin ti wọn ti daamu jinna, ni wọn too gba ipe abami kan pe akata awọn ajinigbe lẹni ti wọn n wa wa, miliọnu lọna ogun Naira (N20m) lawọn yoo si gba ki awọn too le tu u silẹ nigbekun awọn. Ṣugbọn laaarọ yii (ọjọ Ẹti Furaidee) lalukoro fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Olugbenga Fadeyi fidi ẹ mulẹ fawọn oniroyin n’Ibadan pe ọwọ awọn ọlọpaa ti tẹ ọkan ninu awọn ajinigbe naa. Ṣugbọn SP Fadeyi forukọ bo ọkunrin ti wọn mu ọhun laṣiiri lati le jẹ ko rọrun fawọn agbofinro lati ri aburo ọnarebu ti wọn ji gbe gba silẹ laaye, ki wọn si le ri awọn afurasi ọdaran yooku mu.


Eeyan kan ku, awọn mẹta fara pa,  nibi ija Hausa ati Yoruba niluu Oṣogbo

Florence Babaṣọla Eeyan kan lo ti ku bayii, nigba ti awọn mẹta mi-in fara pa nibi wahala kan to ṣẹlẹ laarin awọn ẹya Hausa ati Yoruba ti wọn n gbe lagbegbe Sabo, niluu Oṣogbo. Titi digba ti a n kọroyin yii, ṣe ni gbogbo ile ati ṣọọbu wa ni titi pa lagbegbe naa, pẹlu ibẹru si lawọn eeyan fi duro ninu ile, bo tilẹ jẹ pe awọn agbofinro ti wa nibẹ. Alẹ Ọjọbọ, Tọsidee, la gbọ pe wahala naa bẹrẹ. Awọn ọdọ kan ni won kora wọn jọ, wọn ni awọn n ṣe idaro ikẹyin (candle night) fun ọkan lara awọn to jade laye laipẹ yii. Lasiko yii ni itaporogan bẹrẹ laarin wọn pẹlu awọn ti wọn n taja nibẹ, wọn si ṣe ọmọ Hausa kan lese, ti ọpọ si fara pa. Bo tun ṣe di aarọ ọjọ Ẹti, Furaidee, lawọn ọmọọta tun ya lọ sagbegbe Sabo, Ahmadiyah ati Abaku, ti wọn si n doju ija kọ gbogbo awọn ti wọn ri nibẹ pẹlu ibọn atawọn nnkan ija mi-in. Nibẹ nibọn ti ba Hausa kan, ti gbogbo agbegbe naa si gbona janjan.


Awọn ọdọ kan ni won kora wọn jọ, wọn ni awọn n ṣe idaro ikẹyin (candle night) fun ọkan lara awọn to jade laye laipẹ yii. Lasiko yii ni itaporogan bẹrẹ laarin wọn pẹlu awọn ti wọn n taja nibẹ, wọn si ṣe ọmọ Hausa kan lese, ti ọpọ si fara pa. Bo tun ṣe di aarọ ọjọ Ẹti, Furaidee, lawọn ọmọọta tun ya lọ sagbegbe Sabo, Ahmadiyah ati Abaku, ti wọn si n doju ija kọ gbogbo awọn ti wọn ri nibẹ pẹlu ibọn atawọn nnkan ija mi-in. Nibẹ nibọn ti ba Hausa kan, ti gbogbo agbegbe naa si gbona janjan. Alukooro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe awọn ọlọpaa ti wa nibẹ lati ṣeto aabo, bẹẹ lo ni oun ko ti i le sọ nnkan to fa wahala naa.


Alukooro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe awọn ọlọpaa ti wa nibẹ lati ṣeto aabo, bẹẹ lo ni oun ko ti i le sọ nnkan to fa wahala naa.


Francis ati Emmanuel gbe ọkada ọga wọn sa lọ l’Ekoo, Ogbere lọwọ ti tẹ wọn

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Ileeṣẹ kan to maa n fi ẹru ranṣẹ sawọn to ba ni in ni Francis Obeya ati Emmanuel Abah n ba ṣiṣẹ l’Ekoo. Ọkada ni wọn maa n gun kiri ti wọn fi n gbe ẹru fawọn to ba ni in. Ṣugbọn lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu kejila, ti i ṣe ọjọ Keresimesi, niṣe ni wọn gbe ọkada gba ibomi-in tẹru-tẹru, wọn ko fi ẹru jiṣẹ fẹni tileeṣẹ ran wọn si, n lọwọ palaba wọn ba segi lagbegbe J4, l’Ogbere, ipinlẹ Ogun. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ṣalaye pe ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn (26) ni Francis, nigba ti Emmanuel jẹ ẹni ọdun mọkanlelogun (21). O ni awọn alaṣẹ ileeṣẹ wọn lo pe ọlọpaa pe awọn ọkunrin mejeeji yii ti gbe ẹru ti wọn ni ki wọn fi jiṣẹ sa lọ pẹlu ọkada ileeṣẹ, ati pe ọna Ṣagamu si Ọrẹ lo jọ pe wọn gbe ọkada naa gba. Kia ni wọn ti fi to awọn agbofinro ẹkun naa leti, awọn iyẹn si n reti ati kọja wọn.


Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ṣalaye pe ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn (26) ni Francis, nigba ti Emmanuel jẹ ẹni ọdun mọkanlelogun (21). O ni awọn alaṣẹ ileeṣẹ wọn lo pe ọlọpaa pe awọn ọkunrin mejeeji yii ti gbe ẹru ti wọn ni ki wọn fi jiṣẹ sa lọ pẹlu ọkada ileeṣẹ, ati pe ọna Ṣagamu si Ọrẹ lo jọ pe wọn gbe ọkada naa gba. Kia ni wọn ti fi to awọn agbofinro ẹkun naa leti, awọn iyẹn si n reti ati kọja wọn. Ni nnkan bii aago mejila aabọ ọjọ Keresimesi naa ni awọn mejeeji kọja lagbegbe J4, l’Ogbere, awọn to ti gẹgun de wọn si da wọn duro, wọn mu wọn ṣinkun, wọn si gba ọkada ati ẹru ẹlẹru ti wọn n gbe sa lọ lọwọ wọn. Ileeṣẹ ọlọpaa Eko ni wọn yoo ko awọn mejeeji lọ gẹgẹ bi CP Edward Ajogun ṣe paṣẹ fun itẹsiwaju ẹsun ole ti wọn yoo jẹjọ rẹ, nitori Eko ni wọn ti daran, awọn ọlọpaa Ogun kan ṣeranlọwọ lati mu wọn ni.


Ni nnkan bii aago mejila aabọ ọjọ Keresimesi naa ni awọn mejeeji kọja lagbegbe J4, l’Ogbere, awọn to ti gẹgun de wọn si da wọn duro, wọn mu wọn ṣinkun, wọn si gba ọkada ati ẹru ẹlẹru ti wọn n gbe sa lọ lọwọ wọn. Ileeṣẹ ọlọpaa Eko ni wọn yoo ko awọn mejeeji lọ gẹgẹ bi CP Edward Ajogun ṣe paṣẹ fun itẹsiwaju ẹsun ole ti wọn yoo jẹjọ rẹ, nitori Eko ni wọn ti daran, awọn ọlọpaa Ogun kan ṣeranlọwọ lati mu wọn ni.


Wọn fabuku kan Pasitọ Tunde Bakare, “Pastor Ṣakabula” ni wọn n pe e bayii o

Ohun to ṣẹlẹ si Pasitọ Tunde Bakare, olori ijọ Latter Rain, lati ibẹrẹ ọsẹ yii, ko jọ pe iru rẹ ṣẹlẹ si i ri laye rẹ. Ẹni to ba de ori ẹrọ ayelujara ni yoo ri abuku oriṣiriṣi ti wọn fi n kan ọkunrin oniwaasu nla naa, ko si si ohun to fa a ju bo ṣe sọ ara rẹ di olugbeja ojiji fun Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, lọjọ Aiku, Sande, yii lọ, ati bo ṣe fi gbogbo ẹnu bu awọn agbaagba Yoruba kan, to si sọ oko ọro buruku ranṣẹ si wọn. Ọlọrun nikan lo mọ igba ti ọro naa ti n gbe Pasitọ Bakare ninu, ṣugbọn ni ọjọ Sannde to kọja, o fi ibinu sọrọ naa jade. O ni awọn agba Yoruba ti wọn n kiri igboro, ti wọn is n binu Aṣiwaju Tinubu, agba yẹyẹ lasan ni wọn, nitori ilara lo fẹẹ pa wọn ku. O ni wọn n lara Tinubu ni, ati pe ohun ti ọkunrin oloṣelu yii ti gbe ile aye rẹ se, awon agbaagba yii ko le ṣe e titi ti wọn yoo fi ku. Ohun to si n dun wọn niyen.


O ni awọn agba Yoruba ti wọn n kiri igboro, ti wọn is n binu Aṣiwaju Tinubu, agba yẹyẹ lasan ni wọn, nitori ilara lo fẹẹ pa wọn ku. O ni wọn n lara Tinubu ni, ati pe ohun ti ọkunrin oloṣelu yii ti gbe ile aye rẹ se, awon agbaagba yii ko le ṣe e titi ti wọn yoo fi ku. Ohun to si n dun wọn niyen. Pasitọ Bakare ni wọn n binu Tinubu, wọn n pe e ni ọmo ilu Iragbiji, bẹẹ ni wọn ni ki i ṣe ọmọ Abibatu Mọgaji, pe ko si ohun to kan awọn agbalagba yii ninu iyẹn, nitori wọn ko mọ ohun ti oju Tinubu ri nigba to wa ni kekere. Paripari rẹ ni pe Pasitọ naa ni wọn n bu Tinubu pe o ko owo ilu jẹ, o ni ki awọn agbaagba yii, tabi ẹni to ba fẹ naa lọọ ko owo tiẹ jẹ, ki wọn fi Tinubu lọrun silẹ o jare. O ni awọn agba yii ko ri ibi ko owo ilu jẹ, ohun to si n ka wọn lara ree ti wọn fi n sọrọ Tinubu laidaa.


Pasitọ Bakare ni wọn n binu Tinubu, wọn n pe e ni ọmo ilu Iragbiji, bẹẹ ni wọn ni ki i ṣe ọmọ Abibatu Mọgaji, pe ko si ohun to kan awọn agbalagba yii ninu iyẹn, nitori wọn ko mọ ohun ti oju Tinubu ri nigba to wa ni kekere. Paripari rẹ ni pe Pasitọ naa ni wọn n bu Tinubu pe o ko owo ilu jẹ, o ni ki awọn agbaagba yii, tabi ẹni to ba fẹ naa lọọ ko owo tiẹ jẹ, ki wọn fi Tinubu lọrun silẹ o jare. O ni awọn agba yii ko ri ibi ko owo ilu jẹ, ohun to si n ka wọn lara ree ti wọn fi n sọrọ Tinubu laidaa. O ni ki awọn ọmọ ijọ oun wo oju awọn agbaagba naa daadaa o, Agba Ṣakabula lasan ni wọn. Awọn ọro wọnyi lo ru awọn eeyan ninu soke si Pasitọ Bakare, kia ni ori ẹrọ ayelujara si ti kun. Ohun ti awọn kan si kọkọ sọ nibẹ naa ni pe ki wọn ma pe ọkunrin naa ni Pasitọ Bakare mọ, Pasitọ Ṣakabula ni ki won maa pe e, nitori o ti fi iṣẹ Oluwa silẹ, oṣelu lo ku to n ṣe.


O ni ki awọn ọmọ ijọ oun wo oju awọn agbaagba naa daadaa o, Agba Ṣakabula lasan ni wọn. Awọn ọro wọnyi lo ru awọn eeyan ninu soke si Pasitọ Bakare, kia ni ori ẹrọ ayelujara si ti kun. Ohun ti awọn kan si kọkọ sọ nibẹ naa ni pe ki wọn ma pe ọkunrin naa ni Pasitọ Bakare mọ, Pasitọ Ṣakabula ni ki won maa pe e, nitori o ti fi iṣẹ Oluwa silẹ, oṣelu lo ku to n ṣe. Wọn ni bi awọn agbaagba kan ba wa ti wọn jẹ Agba Ṣakabula nitori ọrọ oṣelu, a jẹ pe Bakare funra rẹ, Pasitọ Ṣakabula ni, nitori lọdun to kọja ni Pasitọ yii ki Tinubu mọlẹ, to sọ fun gbogbo eeyan pe aṣiwaju ole ati akowojẹ ni, ati pe bo fẹ bo kọ, yoo pọ gbogbo owo to ji ko yii dandan. Yatọ si eyi, ọpọ igba lo ti pe Tinubu ni ole, akowojẹ, ati ẹni ti ko yẹ ko di ipo gidi kan mu nilẹ yii. Bakare ni awọn ti wọn n pariwo kiri pe Tinubu lawọ, o n fun awọn eeyan lowo, ko mọ pe Tinubu ko lawọ, owo wọn to ji ko lo n pada na fun wọn, yoo si jiya ẹṣẹ rẹ bo ba ya.