Iṣẹ temi ni lati tu aṣiri Eṣu, ki n si sọ fawọn iranṣẹ ẹ pe ki wọn pada lẹyin wa. A ki i ṣẹ ẹlẹdẹ.’’ Pasitọ yii ṣalaye pe abẹrẹ Korona yii lobinrin kan gba ni Kaduna to dọran si i lọrun, o ni iru igbesi aye wo leyi, ati pe ṣe awọn eeyan ti di ẹlẹdẹ to nilo abẹrẹ ni. Oyedepo sọ pe ile aye ni nnkan daru mọ lọwọ ti wọn n gun abẹre Koro kiri, ijọ Ọlọrun ko daru, o n ṣẹgun lọ ni. Ohun tawọn eeyan n sọ lori ipinnu Biṣọọbu agba yii ni pe njẹ awọn ọmọ ijọ rẹ naa yoo fẹẹ gba abẹrẹ Koro bayii, nigba to jẹ aṣiwaju wọn ti loun ko ni i gba a, to si jẹ ohun ti aṣiwaju ba ṣe lawọn ọmọlẹyin rẹ naa yoo fẹẹ ṣe.


Biṣọọbu Oyedepo yari: Emi o ni i gba abẹrẹ Korona o, mi o ki i ṣe ẹlẹdẹ

Ohun tawọn eeyan n sọ lori ipinnu Biṣọọbu agba yii ni pe njẹ awọn ọmọ ijọ rẹ naa yoo fẹẹ gba abẹrẹ Koro bayii, nigba to jẹ aṣiwaju wọn ti loun ko ni i gba a, to si jẹ ohun ti aṣiwaju ba ṣe lawọn ọmọlẹyin rẹ naa yoo fẹẹ ṣe.


Ọbasanjọ ṣabẹwo si Oyetọla, o ni onirẹlẹ ati ọmọluabi tootọ ni

Florence Babaṣọla Aarẹ orileede yii tẹlẹ, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ, ti ṣapejuwe Gomina ipinlẹ Ọṣun, Alhaji Goyega Oyetọla, gẹgẹ bii ọmọluabi tootọ, to si ni iwa irẹlẹ pupọ. Lasiko ti Ọbasanjọ ṣabẹwo sọdọ Oyetọla nile ijọba, niluu Oṣogbo, nirọlẹ ọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ ta a lo tan yii lo ni o ti pẹ toun ti de ile ijọba ipinlẹ Ọṣun, ṣugbọn oun pinnu lati ya nitori pe gomina to wa nibẹ bayii jẹ ẹni to lafojusun rere. A gbọ pe ilu Okuku, nibi ti wọn ti fi Ọmọọba Ọlagunsoye Oyinlọla jẹ oye baba-ijọ Ọba Moses Oyinlọla Memorial Anglican Church, ni Oloye Ọbasanjọ ti n bọ to fi ya sọdọ Gomina Oyetọla. Ọbasanjọ ṣalaye pe ẹni to mọ bi a ṣe n ṣakoso eeyan, to si lafojusun rere pẹlu iwọnba nnkan to n wọle sipinlẹ Ọṣun ni Oyetọla, iṣejọba rẹ si fi i han gẹgẹ bii ẹni to mọ nnkan to n ṣe. Ninu ọrọ rẹ, Oyetọla, ẹni ti iyawo rẹ, Alhaja Kafayat Oyetọla, duro ti, dupẹ lọwọ Oloye Ọbasanjọ fun abẹwo naa, o ni iwuri nla lo jẹ fun oun ati pe yoo tun ran oun lọwọ lati tẹ siwaju ninu iṣẹ rere to n ṣe nipinlẹ Ọṣun.


Ipinlẹ Ogun lawọn ọmọ keekeeke yii ti n ṣẹgbẹ okunkun, Eko lọwọ ti ba wọn

Faith Adebọla, Eko Ọmọọdun mẹẹẹdogun pere ni Sunday Dare ati Ayọmide Sanni Babatunde, ọmọọdun mẹrinla ni Ọlayinka Jubril ni tiẹ, Tosin Balogun lo ti pe ọmọ ọdun mejidinlogun, ṣugbọn ohun kan to da gbogbo wọn pọ yatọ si pe ọjọ ori wọn o ti i pe ogun ọdun ni pe, ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun lawọn mẹrẹẹrin lati ipinlẹ Ogun, ọwọ ọlọpaa si ti ba wọn l’Ekoo lọjọ Ẹti, Furaidee. ALAROYE gbọ pe ileewe girama ti wọn n pe ni Ọdẹwale Community High School, niluu Ijoko, nipinlẹ Ogun, ni wọn ni Tosin ati Jubril n lọ, Babatunde n lọ sileewe aladaani Tunik International School, to wa lagbegbe Dalekọ, nipinlẹ Ogun, kan naa, ṣugbọn ọmọ ẹkọṣẹ ni Dare Sunday, iṣẹ telọ ni wọn loun n kọ lọwọ ni Dalekọ. Olobo kan lo ta awọn agbofinro nipa igbesẹ ti wọn lawọn afurasi ọdaran yii fẹẹ gbe to jẹ ki wọn ri wọn mu, wọn lawọn ọmọ wọnyi n mura ija, wọn fẹẹ lọọ gbẹsan lara awọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun mi-in ti wọn wa nileewe Junior Secondary School, laduugbo Akinyẹle, l’Alakukọ, nipinlẹ Eko. Bawọn ọlọpaa ṣe gbọ nipa ọrọ yii ni wọn tete lọ sileewe JSS, Alakukọ ti wọn darukọ ọhun, awọn ọlọpaa ti o wọṣọ ni o, wọn lugọ de awọn afurasi yii, ọwọ si ba wọn ki wọn too dana ijangbọn sileewe naa. Boya tori iṣẹ dudu ti wọn fẹẹ ṣe ni o, boya yunifọọmu ẹgbẹ wọn si ni, ẹwu polo dudu kirimu lawọn mẹta ninu wọn wọ lọjọ Ẹti, Furaidee tọwọ tẹ wọn. Iyalẹnu lo jẹ pe bi wọn ṣe mu wọn, ti wọn yẹ ara awọn ọmọ ti awọn obi n run owo le lori lati kawe wọnyi wo, wọn ba ada mọnbe oriṣiiriṣii, egboogi oloro ti wọn fura pe igbo ni, awọn oogun abẹnu gọngọ ti wọn faṣọ pupa we, ọbẹ aṣooro atawọn nnkan ija mi-in ni wọn n ko kiri.


Bawọn ọlọpaa ṣe gbọ nipa ọrọ yii ni wọn tete lọ sileewe JSS, Alakukọ ti wọn darukọ ọhun, awọn ọlọpaa ti o wọṣọ ni o, wọn lugọ de awọn afurasi yii, ọwọ si ba wọn ki wọn too dana ijangbọn sileewe naa. Boya tori iṣẹ dudu ti wọn fẹẹ ṣe ni o, boya yunifọọmu ẹgbẹ wọn si ni, ẹwu polo dudu kirimu lawọn mẹta ninu wọn wọ lọjọ Ẹti, Furaidee tọwọ tẹ wọn. Iyalẹnu lo jẹ pe bi wọn ṣe mu wọn, ti wọn yẹ ara awọn ọmọ ti awọn obi n run owo le lori lati kawe wọnyi wo, wọn ba ada mọnbe oriṣiiriṣii, egboogi oloro ti wọn fura pe igbo ni, awọn oogun abẹnu gọngọ ti wọn faṣọ pupa we, ọbẹ aṣooro atawọn nnkan ija mi-in ni wọn n ko kiri. Nigba tawọn ọlọpaa n beere ọrọ lọwọ wọn, awọn majeṣin ẹlẹgbẹkẹgbẹ yii jẹwọ pe ko ti i pẹ tawọn dọmọ ẹgbẹ okunkun, wọn ni ọkan lara awọn ọmọ ẹgbẹ awọn to wa nileewe JSS ni awọn kan fiya jẹ, tori kawọn le ba a kọya lawọn ṣe wa. Wọn lawọn o ni i lọkan lati da wahala silẹ o, tori awọn ti kọkọ wa sileewe naa tẹlẹ, awọn si ti sami si awọn tawọn fẹẹ kọ lu, awọn tawọn ba lẹjọ lawọn fẹẹ fiya jẹ. Ṣa, ọlọpaa ti ko awọn mẹrẹẹrin, wọn si ti taari wọn sọdọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, ẹka kan wa nibẹ to n bojuto ọrọ awọn majeṣin to ya ipanle, ibẹ ni wọn ko wọn lọ, iṣẹ iwadii si ti n lọ lori wọn bayii.


Nigba tawọn ọlọpaa n beere ọrọ lọwọ wọn, awọn majeṣin ẹlẹgbẹkẹgbẹ yii jẹwọ pe ko ti i pẹ tawọn dọmọ ẹgbẹ okunkun, wọn ni ọkan lara awọn ọmọ ẹgbẹ awọn to wa nileewe JSS ni awọn kan fiya jẹ, tori kawọn le ba a kọya lawọn ṣe wa. Wọn lawọn o ni i lọkan lati da wahala silẹ o, tori awọn ti kọkọ wa sileewe naa tẹlẹ, awọn si ti sami si awọn tawọn fẹẹ kọ lu, awọn tawọn ba lẹjọ lawọn fẹẹ fiya jẹ. Ṣa, ọlọpaa ti ko awọn mẹrẹẹrin, wọn si ti taari wọn sọdọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, ẹka kan wa nibẹ to n bojuto ọrọ awọn majeṣin to ya ipanle, ibẹ ni wọn ko wọn lọ, iṣẹ iwadii si ti n lọ lori wọn bayii.


Ileeṣẹ ọlọpaa ti da owo tawọn agbofinro fipa gba lọwọ ọkunrin kan to ṣẹṣẹ de lati Dubai pada

Faith Adebọla, Eko Ọpẹlọpẹ awọn lọgaa-lọgaa ileeṣẹ ọlọpaa Eko ti wọn tete gbọ siṣẹlẹ ọhun, ti wọn si duro lori idajọ ododo, miliọnu mẹẹẹdogun lawọn agbofinro kan ti Ọgbẹni Ṣẹgun ko sakolo wọn kọkọ lawọn maa gba ki wọn too gba ẹgbẹrun lọna igba naira lọwọ ẹ. Ọdọbinrin Rinu Oduala, ọkan lara awọn to ṣagbatẹru iwọde ta ko SARS to kọja, lo kọ ọrọ nipa iṣẹlẹ ọhun sori atẹ ayelujara, lori ikanni abẹyẹfo ẹ (twitter) pe lati ilu Dubai, ni orileede UAE (United Arab Emirates), ni ọrẹ oun Ṣẹgun ti n bọ, bo si ṣe n kuro ni papakọ ofurufu Muritala Mohammed, ni Ikẹja, lọsan-an ọjọ Ẹti, Furaidee yii, o pe taksi Uber kan lati waa gbe oun lọ si agbegbe Festac, nipinlẹ Eko. Bi wọn ṣe n lọ lọna, o ku diẹ ki wọn de Festac lawọn ọlọpaa kan da ọkọ ayọkẹlẹ wọn duro, lẹyin ti wọn ṣayewo iwe ọkọ, wọn wo buutu mọto ọhun, wọn si ri baagi ti Ṣẹgun ko awọn aṣọ ati dukia ẹ si, eyi lo jẹ ki wọn tete mọ pe ṣẹṣẹde to n bọ latilu oyinbo ni. Kia ni wọn ti yi ọrọ pada, wọn paṣẹ fonimọto naa lati tẹle awọn de teṣan wọn ni Festac, wọn yọ foonu to wa ninu baagi ẹ, wọn si bẹrẹ si i halẹ mọ-ọn loriṣiiriṣii. Asẹyinwa asẹyinbọ, wọn lawọn maa gba miliọnu mẹẹẹdogun naira (N15m) lọwọ Ṣẹgun kawọn too fi i silẹ, aijẹ bẹẹ, awọn yoo ti i mọle, ohunkohun lo si le ṣẹlẹ si i. Lẹyin ọpọlọpọ ẹbẹ, wọn mu ọkunrin naa lọ sibi ti ẹrọ POS kan wa nitosi teṣan naa, ni wọn ba gba ẹgbẹrun lọna igba naira (N200,000) lọwọ ẹ, wọn fa owo naa yọ ninu akanti ẹ ni, wọn o si sọ pe Ṣẹgun ṣẹ wọn lẹṣẹ kan ju pe o ṣẹṣẹ n ti ilu oyinbo bọ lọ. Ṣẹgun lo sọrọ yii fun ọrẹ ẹ, Rinu, lọrọ ọhun ba di ohun tawọn eeyan n gba bii ẹni gba igba ọti lori atẹ ayelujara, ti wọn si bẹrẹ si i naka abuku sileeṣẹ ọlọpaa. Ọrọ ọhun ja ranyin titi de ọdọ awọn lọgaa lọgaa ileeṣẹ ọlọpaa.


Asẹyinwa asẹyinbọ, wọn lawọn maa gba miliọnu mẹẹẹdogun naira (N15m) lọwọ Ṣẹgun kawọn too fi i silẹ, aijẹ bẹẹ, awọn yoo ti i mọle, ohunkohun lo si le ṣẹlẹ si i. Lẹyin ọpọlọpọ ẹbẹ, wọn mu ọkunrin naa lọ sibi ti ẹrọ POS kan wa nitosi teṣan naa, ni wọn ba gba ẹgbẹrun lọna igba naira (N200,000) lọwọ ẹ, wọn fa owo naa yọ ninu akanti ẹ ni, wọn o si sọ pe Ṣẹgun ṣẹ wọn lẹṣẹ kan ju pe o ṣẹṣẹ n ti ilu oyinbo bọ lọ. Ṣẹgun lo sọrọ yii fun ọrẹ ẹ, Rinu, lọrọ ọhun ba di ohun tawọn eeyan n gba bii ẹni gba igba ọti lori atẹ ayelujara, ti wọn si bẹrẹ si i naka abuku sileeṣẹ ọlọpaa. Ọrọ ọhun ja ranyin titi de ọdọ awọn lọgaa lọgaa ileeṣẹ ọlọpaa. Olumuyiwa Adejọbi, Alukoro wọn l’Ekoo ni bi Kọmiṣanna wọn, Hakeem Odumosu, ṣe gbọ nipa ẹ lo ti ni ki wọn bẹrẹ iwadii, wọn si fidi ẹ mulẹ pe loootọ lawọn ọlọpaa kan huwakiwa ọhun, ki i ṣe pe wọn purọ mọ wọn. Adejọbi ni wọn ti ke si Ṣẹgun, o si ti wa si olu ileeṣẹ ọlọpaa lowurọ ọjọ Abamẹta, Satide yii, ibẹ ni wọn ti ko ẹgbẹrun lọna igba naira owo aitọ tawọn agbofinro naa gba lọwọ ẹ pada fun un, tọkunrin naa si dupẹ lọwọ wọn. Adejọbi ni iwadii ti foju awọn alainitiju agbofinro to lọwọ ninu iwa ọbayejẹ naa han, awọn si ti faṣẹ ofin mu wọn lati tubọ ṣewadii nilana ileeṣẹ ọlọpaa.


Olumuyiwa Adejọbi, Alukoro wọn l’Ekoo ni bi Kọmiṣanna wọn, Hakeem Odumosu, ṣe gbọ nipa ẹ lo ti ni ki wọn bẹrẹ iwadii, wọn si fidi ẹ mulẹ pe loootọ lawọn ọlọpaa kan huwakiwa ọhun, ki i ṣe pe wọn purọ mọ wọn. Adejọbi ni wọn ti ke si Ṣẹgun, o si ti wa si olu ileeṣẹ ọlọpaa lowurọ ọjọ Abamẹta, Satide yii, ibẹ ni wọn ti ko ẹgbẹrun lọna igba naira owo aitọ tawọn agbofinro naa gba lọwọ ẹ pada fun un, tọkunrin naa si dupẹ lọwọ wọn. Adejọbi ni iwadii ti foju awọn alainitiju agbofinro to lọwọ ninu iwa ọbayejẹ naa han, awọn si ti faṣẹ ofin mu wọn lati tubọ ṣewadii nilana ileeṣẹ ọlọpaa. O ni kọmiṣanna ọlọpaa Eko ti ni kawọn araalu lọọ fọkan balẹ, awọn maa da sẹria to tọ fẹnikẹni ti ajere iwa ibajẹ bii eyi ba ṣi mọ lori, tori ofin o moju ẹnikẹni.


O ni kọmiṣanna ọlọpaa Eko ti ni kawọn araalu lọọ fọkan balẹ, awọn maa da sẹria to tọ fẹnikẹni ti ajere iwa ibajẹ bii eyi ba ṣi mọ lori, tori ofin o moju ẹnikẹni.


Makinde yọ ọga agba Fasiti LAUTECH nipo

Ọlawale Ajao, Ibadan Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde ti yọ Ọjọgbọn Michael Olufisayọ Ologunde kuro nipo gẹgẹ bii ọga agba Fasiti imọ ẹrọ ipinlẹ Ọyọ ta a mọ si Ladoke Akintola University of Technology (LAUTECH), to wa niluu Ogbomọṣọ. Ninu atẹjade ti Ọjọgbọn Ọlasunkanmi Ọlalẹyẹ ti i ṣe kọmisanna feto ẹkọ ni ipinlẹ Ọyọ fi ṣọwọ sawọn oniroyin nirọlẹ ọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọsẹ yii, lo ti sọ pe ki ọkunrin naa fa eto akoso ileewe giga naa le ẹni to ba kangun si i nipo lọwọ. Loju ẹsẹ ni wọn ni ki adele ọga tuntun naa maa tẹsiwaju ninu eto iṣakoso LAUTECH, nitori wọn ko fẹ ki irọloye Ọjọgbọn Ologunde ṣakoba fun eto ẹkọ ati eto iṣakoso ileewe naa. Ni nnkan bii ọsẹ meloo kan sẹyin ni Gomina Makinde fẹsun kan ọga agba LAUTECH ti wọn rọ loye yii pe ọkunrin naa lo wa nidii ija ti awọn oṣiṣẹ ileewe naa ja laipẹ yii, pe dandan ni ki ijọba ṣafikun owo-oṣu awọn. Gomina ṣalaye pe nigba ti awọn oṣiṣẹ LAUTECH bẹrẹ ija fun ẹkunwo yii, oun gbe igbimọ oluwadii kan dide lati mọ idi ti wọn ṣe faake kọri pe awọn ko fara mọ iye ti ijọba n fun wọn gẹgẹ bii owo-oṣu mọ, ṣugbọn si iyalẹnu oun, awọn oluwadii ọhun jabọ pe ọga agba Fasiti naa lo kọ awọn oṣiṣẹ wọnyi lati ja fun ẹkunwo, o ni ohun to ba fi le mu ki ijọba ipinlẹ Ọyọ san biliọnu mẹjọ naira fun ipinlẹ Ọṣun fun yiyọ ti wọn yọwọ kuro ninu awọn to ni ileewe naa, o yẹ ki wọn le ṣafikun owo-oṣu awọn naa. O ṣee ṣe ko jẹ nitori ọrọ yii ni gomina naa ṣe binu yọ ọjọgbọn yii nipo iṣakoso LAUTECH, to si fi ẹlomi-in rọpo rẹ lọgan.


Funkẹ Akindele ra mọto olowo nla

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ki i ṣe mọto kekere rara, iyẹn jiipu tuntun ti gbajugbaja oṣere tiata nni, Funkẹ Akindele Bello, ṣẹṣẹ ra lọsẹ to kọja. ‘Lexus Supersports LX ti wọn ṣe lọdun 2020 ni mọto ọhun, miliọnu marundinlogoje (135m) ni wọn n ta mọto ọhun. Awọn eeyan ko ba tiẹ ma tete mọ pe Iya ibeji, iyẹn Funkẹ Akindele, ti da ara nla bii eyi, bi ko ṣe ọkọ rẹ, Abdulrasheed Bello ( JJC Skillz), to jẹ kawọn eeyan ri i gbọ loju opo Instagraamu, pe iyawo oun ti ṣe afikun mọto, o ti ja jiipu tuntun. Eyi ni akọle ti ọkunrin naa kọ nigba to ju fidio iyawo rẹ ati mọto tuntun naa sori ayelujara. ‘‘O ku oriire, Funkẹ Jẹnifa Akindele. Ere wa ninu keeyan le ṣiṣẹ daadaa.


Funkẹ Akindele ra mọto olowo nla

Eyi ni akọle ti ọkunrin naa kọ nigba to ju fidio iyawo rẹ ati mọto tuntun naa sori ayelujara. ‘‘O ku oriire, Funkẹ Jẹnifa Akindele. Ere wa ninu keeyan le ṣiṣẹ daadaa. O ku oriire mọto tuntun rẹ yii. A dupẹ lọwọ ẹyin ‘Jẹnifan’(Awọn ololufẹ Jẹnifa ni wọn n pe bẹẹ.) Ninu fidio naa, niṣe ni Funkẹ n jo nigba toun atọkọ rẹ jokoo sẹyin mọto tuntun ọhun.


Funkẹ Akindele ra mọto olowo nla

O ku oriire mọto tuntun rẹ yii. A dupẹ lọwọ ẹyin ‘Jẹnifan’(Awọn ololufẹ Jẹnifa ni wọn n pe bẹẹ.) Ninu fidio naa, niṣe ni Funkẹ n jo nigba toun atọkọ rẹ jokoo sẹyin mọto tuntun ọhun. Ọṣaara ni jiipu naa, gbogbo lailọọnu ti wọn fi we ara awọn aga to wa nibẹ lo ṣi wa lara wọn karikari, gbogbo ẹ n tanna yanranyanran ni. Latigba ti wọn ti kede mọto tuntun yii ni gbogbo eeyan ti n ki oṣere yii ku oriire, ti wọn si n ṣadura fun un pe ẹmi rẹ yoo lo okọ tuntun naa.


Funkẹ Akindele ra mọto olowo nla

Ọṣaara ni jiipu naa, gbogbo lailọọnu ti wọn fi we ara awọn aga to wa nibẹ lo ṣi wa lara wọn karikari, gbogbo ẹ n tanna yanranyanran ni. Latigba ti wọn ti kede mọto tuntun yii ni gbogbo eeyan ti n ki oṣere yii ku oriire, ti wọn si n ṣadura fun un pe ẹmi rẹ yoo lo okọ tuntun naa.


Ọkunrin yii fun ẹni to ya a lowo lọrun pa, o ni ko ma baa tu aṣiri oun ni

Ifeanyi Ezinwa lorukọ ọkunrin yii, ẹni ọdun mọkandinlọgbọn (29) ni. Oun lo fun ọmọ kekere to ya a lẹgbẹrun lọna ọgọrun-un kan naira (100,000) lọrun pa nipinlẹ Anambra laipẹ yii. o ni nigba to n daamu oun ju loun pa a ko ma baa tu aṣiri oun faye. Chukwuebuka Iloegbunam lorukọ ọkunrin ti Ifeanyi pa, mọlẹbi ni wọn. Aṣiri Chukwuebuka n bo pẹlu ṣọọbu to ti n ta ọja pẹẹpẹẹpẹẹ, ibẹ naa ni ọmọ ọdun mọkandinlogun naa (19) yii ti ṣa ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un naira jọ, to si ya Ifeanyi loṣu kejila, ọdun to kọja. Ohun to ṣẹlẹ gan-an ti Ifeanyi fi yawo naa ni pe, o nawo ilu ti wọn ko si i lọwọ jẹ.


Chukwuebuka Iloegbunam lorukọ ọkunrin ti Ifeanyi pa, mọlẹbi ni wọn. Aṣiri Chukwuebuka n bo pẹlu ṣọọbu to ti n ta ọja pẹẹpẹẹpẹẹ, ibẹ naa ni ọmọ ọdun mọkandinlogun naa (19) yii ti ṣa ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un naira jọ, to si ya Ifeanyi loṣu kejila, ọdun to kọja. Ohun to ṣẹlẹ gan-an ti Ifeanyi fi yawo naa ni pe, o nawo ilu ti wọn ko si i lọwọ jẹ. Awọn ọja kereje ati isọ keekeeke to jẹ ti ilu ni wọn ni kọkunrin yii maa gba owo rẹ, ko si maa ṣakọsilẹ rẹ bo ṣe tọ, ko maa ko o si apo ilu lasiko to yẹ. Ninu owo ilu ni Ifeanyi to niyawo kan ati ọmọ mẹta, ti yọ ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un kan naira, to na an bo ṣe fẹ. Kawọn agba ilu to ni ko maa gba owo naa ma baa mọ ohun to ṣe lo jẹ ko lọọ ba Chukuwuebuka pe ko ya oun lowo naa, to si ṣadehun pe oun yoo da a pada fun un laipẹ rara.


Awọn ọja kereje ati isọ keekeeke to jẹ ti ilu ni wọn ni kọkunrin yii maa gba owo rẹ, ko si maa ṣakọsilẹ rẹ bo ṣe tọ, ko maa ko o si apo ilu lasiko to yẹ. Ninu owo ilu ni Ifeanyi to niyawo kan ati ọmọ mẹta, ti yọ ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un kan naira, to na an bo ṣe fẹ. Kawọn agba ilu to ni ko maa gba owo naa ma baa mọ ohun to ṣe lo jẹ ko lọọ ba Chukuwuebuka pe ko ya oun lowo naa, to si ṣadehun pe oun yoo da a pada fun un laipẹ rara. Ninu oṣu kejila, ọdun 2020, ni Ifeanyi yawo naa gẹgẹ boun funra ẹ ṣe ṣalaye, o si loun yoo da a pada lọjọ kẹwaa, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021. Ṣugbọn kaka ko dawo ọhun pada, Ifeanyi ko da a pada fẹni to ya a lowo, nitori ko ni ọna mi-in to le gba sanwo naa, afi bi yoo ba tun mu ninu owo ilu, aṣiri yoo si pada tu naa ni. Nigba ti owo naa n pẹ ju ti ko da a pada ni Chukwuebuka bẹrẹ si i da a laamu, o sọ fun Ifeanyi pe bi ko ba sanwo oun pẹlu bi oṣu mẹta ti ṣe gun ori rẹ yii, oun yoo fi ẹjọ rẹ sun awọn agbaagba ilu to fun un niṣẹ to n ṣe naa, iyẹn ko si ni i seso rere fun un.


Ninu oṣu kejila, ọdun 2020, ni Ifeanyi yawo naa gẹgẹ boun funra ẹ ṣe ṣalaye, o si loun yoo da a pada lọjọ kẹwaa, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021. Ṣugbọn kaka ko dawo ọhun pada, Ifeanyi ko da a pada fẹni to ya a lowo, nitori ko ni ọna mi-in to le gba sanwo naa, afi bi yoo ba tun mu ninu owo ilu, aṣiri yoo si pada tu naa ni. Nigba ti owo naa n pẹ ju ti ko da a pada ni Chukwuebuka bẹrẹ si i da a laamu, o sọ fun Ifeanyi pe bi ko ba sanwo oun pẹlu bi oṣu mẹta ti ṣe gun ori rẹ yii, oun yoo fi ẹjọ rẹ sun awọn agbaagba ilu to fun un niṣẹ to n ṣe naa, iyẹn ko si ni i seso rere fun un. ‘’Bo ṣe n dunkooko mọ mi yẹn lo jẹ ki n pinnu pe mo maa pa a ni ki n le fi bo aṣiri ara mi. Mo ra burẹdi, mo si tọju ọbẹ to mu sinu rẹ. Mo pe Chukwuebuka pe ko waa ba mi niyana Aguleri, mo sọ fun un pe mo ta ilẹ kan, mo si fẹẹ fun un lowo ti mo jẹ ẹ ninu owo naa, bo ṣe gun ọkada waa ba mi nibẹ ni nnkan bii aago mẹjọ-aabọ alẹ niyẹn.


‘’Bo ṣe n dunkooko mọ mi yẹn lo jẹ ki n pinnu pe mo maa pa a ni ki n le fi bo aṣiri ara mi. Mo ra burẹdi, mo si tọju ọbẹ to mu sinu rẹ. Mo pe Chukwuebuka pe ko waa ba mi niyana Aguleri, mo sọ fun un pe mo ta ilẹ kan, mo si fẹẹ fun un lowo ti mo jẹ ẹ ninu owo naa, bo ṣe gun ọkada waa ba mi nibẹ ni nnkan bii aago mẹjọ-aabọ alẹ niyẹn. ‘’Mo mọ ọlọkada to gbe wa naa ri, mo si sọ fun un pe ko maa lọ ni tiẹ, ko ya emi ati Chukwuebuka lọkada ẹ nitori a fẹẹ jọ lọ sibi kan to jẹ ọna inu igbo. Ba a ṣe jọ n lọ ni mo n gba ọna ibi tawọn eeyan ki i saaba gba. Nigba to ya ni mo ni mo fẹẹ tọ, mo da ọkada naa duro, Chukwuebuka si duro de mi.


‘’Mo mọ ọlọkada to gbe wa naa ri, mo si sọ fun un pe ko maa lọ ni tiẹ, ko ya emi ati Chukwuebuka lọkada ẹ nitori a fẹẹ jọ lọ sibi kan to jẹ ọna inu igbo. Ba a ṣe jọ n lọ ni mo n gba ọna ibi tawọn eeyan ki i saaba gba. Nigba to ya ni mo ni mo fẹẹ tọ, mo da ọkada naa duro, Chukwuebuka si duro de mi. ‘’Lojiji ni mo pada waa ba a pẹlu ọbẹ lọwọ, ṣugbọn o tete ri mi, o si gba ọbẹ naa lọwọ mi, o fi gun mi kaakiri ara gan-an. Nigba to ya ni apa mi ka a, mo bẹrẹ si i fun un lọrun titi ti mo fi fun un lọrun pa. Pẹlu ẹjẹ to wa lara mi yikayika ni mo sunkun lọ saarin igboro pe awọn ole lo da emi ati ẹ lọna, ati pe inu ewu lo wa, mi o mọ boya o maa ye. ‘’Wọn gbe mi lọ sọsibitu fun itọju, ṣugbọn ko pẹ ti awọn ọlọpaa fi waa mu mi, wọn ni ki n ṣalaye ohun ti mo mọ nipa iku Chukwuebuka.


‘’Lojiji ni mo pada waa ba a pẹlu ọbẹ lọwọ, ṣugbọn o tete ri mi, o si gba ọbẹ naa lọwọ mi, o fi gun mi kaakiri ara gan-an. Nigba to ya ni apa mi ka a, mo bẹrẹ si i fun un lọrun titi ti mo fi fun un lọrun pa. Pẹlu ẹjẹ to wa lara mi yikayika ni mo sunkun lọ saarin igboro pe awọn ole lo da emi ati ẹ lọna, ati pe inu ewu lo wa, mi o mọ boya o maa ye. ‘’Wọn gbe mi lọ sọsibitu fun itọju, ṣugbọn ko pẹ ti awọn ọlọpaa fi waa mu mi, wọn ni ki n ṣalaye ohun ti mo mọ nipa iku Chukwuebuka. Igba ti mo ri i pe irọ mi ti ja patapata ni mo jẹwọ fun wọn.’’ Iyẹn ni alaye ti Ifeanyi ṣe. O pada sọ pe oun ko mọ ọn mọ, o ni Eṣu lo wọnu ọpọlọ oun toun fi ṣe e. O ni kawọn ẹbi ati gbogbo ẹni tọrọ naa kan foriji oun. Awọn ọlọpaa ti sọ pe yoo de kootu laipẹ ṣa, wọn ni yoo lọọ jẹjọ ipaniyan atawọn ẹsun mi-in to ba jẹ mọ ohun ti wọn n ba a fa lọwọ yii.


Igba ti mo ri i pe irọ mi ti ja patapata ni mo jẹwọ fun wọn.’’ Iyẹn ni alaye ti Ifeanyi ṣe. O pada sọ pe oun ko mọ ọn mọ, o ni Eṣu lo wọnu ọpọlọ oun toun fi ṣe e. O ni kawọn ẹbi ati gbogbo ẹni tọrọ naa kan foriji oun. Awọn ọlọpaa ti sọ pe yoo de kootu laipẹ ṣa, wọn ni yoo lọọ jẹjọ ipaniyan atawọn ẹsun mi-in to ba jẹ mọ ohun ti wọn n ba a fa lọwọ yii.


Ijọba ṣekilọ: Ọtalerugba (260) ọjọ lojo maa fi rọ gidi l’Ekoo lọdun yii

Faith Adebọla, Eko Ijọba ipinlẹ Eko ti kilọ pe kawọn eeyan to n gbe lawọn agbegbe bii Iwaya, Owode, Makoko, Badia, Ijọra, Pọta, Shibiri titi kan Agiliti, Agboyi, Itowolo ati Ajegunlẹ tete maa palẹ ẹru wọn mọ, ki wọn lọọ wa ibi ti wọn maa gbe lawọn agbegbe to bọ si oke odo, tori ojo ọdun yii maa pọ gan-an, o si ṣee ṣe ki omiyale yọ awọn eeyan agbegbe wọnyi lẹnu kọja aala. Wọn lọjọ bii ọgọrun-un meji, ọgọta o le ọkan ni ipinlẹ Eko maa fi gbalejo ejiwọwọ, o kere tan. Kọmiṣanna fun ọrọ ayika ati omi, Ọgbẹni Tunji Bello, lo sọrọ yii l’Ọjọbọ, Tọsidee, fawọn oniroyin nigba to n kede abọ iwadii awọn onimọ nipa oju ọjọ ati iyipada asiko lori ipa ti ojo maa ni lori ipinlẹ Eko lọdun 2021. Tunji ni akoko to ṣẹku ki ojo too balẹ yii ṣi pọ to fawọn to ba fẹẹ ko kuro nibi ti omiyale ti n ṣọṣẹ lati tete ṣe bẹẹ, tori ogun awitẹlẹ ki i pa arọ to ba gbọn. O fi kun un pe ọpọ oṣu ni wọn ni awọn odo kaakiri ipinlẹ Eko maa fi kun akunfaya, tori ẹ, o ṣe pataki kawọn ti wọn n gbe leti odo atawọn ibi ti ọgbara nla maa n ṣan kọja ṣọra tabi ki wọn ṣi sa kuro nibẹ na. Wọn ni ọjọ ti ojo maa fi rọ lọdun yii maa wa laarin okoolerugba o din meji (238) si ọtalerugba o le ẹyọ kan, o si le ju bẹẹ lọ.


Tunji ni akoko to ṣẹku ki ojo too balẹ yii ṣi pọ to fawọn to ba fẹẹ ko kuro nibi ti omiyale ti n ṣọṣẹ lati tete ṣe bẹẹ, tori ogun awitẹlẹ ki i pa arọ to ba gbọn. O fi kun un pe ọpọ oṣu ni wọn ni awọn odo kaakiri ipinlẹ Eko maa fi kun akunfaya, tori ẹ, o ṣe pataki kawọn ti wọn n gbe leti odo atawọn ibi ti ọgbara nla maa n ṣan kọja ṣọra tabi ki wọn ṣi sa kuro nibẹ na. Wọn ni ọjọ ti ojo maa fi rọ lọdun yii maa wa laarin okoolerugba o din meji (238) si ọtalerugba o le ẹyọ kan, o si le ju bẹẹ lọ. Amọ ṣa o, kọmiṣanna naa ni ijọba ipinlẹ Eko ti n ṣiṣẹ pẹlu ajọ to n ri si ọrọ boju ọjọ ṣe ri ni Naijiria, iyẹn Nigeria Meterorological Agency (NiMET) lati la araalu lọyẹ, ati lati ṣeto bi awọn eeyan yoo ṣe gbe igbese ti ko ni i jẹ ki ẹmi ati dukia ṣofo sinu omiyale to rọ dẹdẹ ọhun.


Amọ ṣa o, kọmiṣanna naa ni ijọba ipinlẹ Eko ti n ṣiṣẹ pẹlu ajọ to n ri si ọrọ boju ọjọ ṣe ri ni Naijiria, iyẹn Nigeria Meterorological Agency (NiMET) lati la araalu lọyẹ, ati lati ṣeto bi awọn eeyan yoo ṣe gbe igbese ti ko ni i jẹ ki ẹmi ati dukia ṣofo sinu omiyale to rọ dẹdẹ ọhun.


‘Olowo aja to ba buuyan jẹ l’Ọṣun yoo foju bale-ẹjọ’

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ijọba ipinlẹ Ọṣun ti ke si gbogbo awọn ti wọn n sin aja lati mọ ọna ti wọn ko fi ni i maa rin kaakiri ilu mọ nitori olowo aja to ba bu eeyan jẹ yoo foju bale-ẹjọ. Ọga agba ẹka to n ri si itọju awọn nnkan ọsin nileeṣẹ ọrọ agbẹ ati ipese ounjẹ l’Ọṣun, Dokita Abọsẹde Ọlatokun, lo ṣekilọ yii nibi akanṣe eto ọlọdọọdun lori gbigba abẹrẹ fun awọn aja. Ọlatokun sọ pe ijọba apapọ ti pese abẹrẹ aja (anti-rabies vaccines) ẹgbẹrun mẹta ataabọ fun ipinlẹ Ọṣun. O ni ohun tijọba fẹ ni ki awọn ti wọn n sin nnkan ọsin, paapaa, aja, wa ibi kan ti wọn yoo maa ko wọn pamọ si dipo ki wọn maa rin kaakiri inu ilu. O ke si gbogbo awọn ọlọsin aja lati gba abẹrẹ naa fun wọn lasiko nitori ijọba ko ni i fojuure wo ẹnikẹni ti aja rẹ ba bu araalu jẹ. Ṣaaju ni kọmiṣanna fun ọrọ agbẹ ati ipese ounjẹ, Adedayọ Adewọle, ti sọ pe erongba ijọba ni lati ri i pe ko si awọn nnkan ọsin ti wọn le ṣejamba fawọn araalu kaakiri ipinlẹ yii.


O ni ohun tijọba fẹ ni ki awọn ti wọn n sin nnkan ọsin, paapaa, aja, wa ibi kan ti wọn yoo maa ko wọn pamọ si dipo ki wọn maa rin kaakiri inu ilu. O ke si gbogbo awọn ọlọsin aja lati gba abẹrẹ naa fun wọn lasiko nitori ijọba ko ni i fojuure wo ẹnikẹni ti aja rẹ ba bu araalu jẹ. Ṣaaju ni kọmiṣanna fun ọrọ agbẹ ati ipese ounjẹ, Adedayọ Adewọle, ti sọ pe erongba ijọba ni lati ri i pe ko si awọn nnkan ọsin ti wọn le ṣejamba fawọn araalu kaakiri ipinlẹ yii. Bakan naa ni aṣoju ileeṣẹ to n ri si ọrọ ọgbin ati idagbasoke igberiko lorileede yii, Dokita Ọlaniran Alabi, ti sọ pe pẹlu abẹrẹ ajẹsara naa ati ipolongo igbadegba, wahala tawọn nnkan ọsin n da silẹ yoo dinku pupọ.


Bakan naa ni aṣoju ileeṣẹ to n ri si ọrọ ọgbin ati idagbasoke igberiko lorileede yii, Dokita Ọlaniran Alabi, ti sọ pe pẹlu abẹrẹ ajẹsara naa ati ipolongo igbadegba, wahala tawọn nnkan ọsin n da silẹ yoo dinku pupọ.


Wọn ti ri ṣọja atawọn meji mi-in tawọn ajinigbe ji gbe n’Ibadan gba pada

Ọlawale Ajao, Ibadan Lẹyin ọpọlọpọ wahala lọsan-an ati aisun loru, awọn agbofinro ti tu ṣọja ti awọn ẹruuku ji gbe n’Ibadan silẹ ninu igbekun. Aṣeyọri ọhun waye lẹyin ajumọṣepọ iṣẹ aṣekara laarin awọn ọlọpaa atawọn ikọ eleto aabo bii Amọtẹkun, fijilante atawọn ọdẹ ibilẹ nijọba ibilẹ Oluyọle, n’Ibadan. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, nibi ti awọn eeyan naa ti n rin lọ ninu afonifoji ibẹru lẹyin ti wọn ti kuro nigbekun awọn ajinigbe, ni wọn ko sọwọ awọn ọlọpaa to ti n wa wọn kiri inu igbo naa tẹlẹ lati ijẹrin. Nitosi ile-ẹja kan ti wọn n pe ni Triton Fish Company, lagbegbe Ogunmakin, n‘Ibadan, lawọn agbofinro ti ri wọn. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, DSP Adewale Ọṣifẹṣọ, ṣapejuwe iṣẹlẹ yii gẹgẹ bii aṣeyọri ninu akitiyan ọga agba awọn ọlọpaa ipinlẹ yii, CP Ngozi Onadẹkọ, lati gbogun ti iwa ọdaran. O ni “Nitori ba a ṣe wa awọn ọdaran yẹn lo jẹ ki awọn ajinigbe tu awọn ti wọn mu silẹ.” Nipa bẹẹ, CP Ngozi Onadeko ti rọ gbogbo ọmọluabi eeyan nipinlẹ Ọyọ lati maa fi awọn iṣẹlẹ iwa ọdaran to awọn ọlọpaa leti lasiko, ki eto aabo le tubọ dan mọran si i fun tẹru-tọmọ Tẹ o ba gbagbe, ni nnkan bii aago mẹjọ aabọ aarọ ọjọ kejila, oṣu kẹta, ọdun 2021 yii, lawọn ọbayejẹ kan ji obinrin ṣọja kan, Bọlanle Ogunrinde, atawọn meji mi-in ti wọn n jẹ Abọsẹde Adebayọ ati Abilekọ Ọkẹowo Theresa gbe labule ti wọn n pe ni Onipẹẹ, lọna to ti Ibadan lọ s’Ijẹbu-Ode, nigba tawọn eeyan naa n ti Ibadan lọ sọna Ijẹbu-Ode pẹlu ọkọ ayọkẹlẹ Toyota wọn ti nọmba rẹ jẹ AGL 66 FY.


Nitosi ile-ẹja kan ti wọn n pe ni Triton Fish Company, lagbegbe Ogunmakin, n‘Ibadan, lawọn agbofinro ti ri wọn. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, DSP Adewale Ọṣifẹṣọ, ṣapejuwe iṣẹlẹ yii gẹgẹ bii aṣeyọri ninu akitiyan ọga agba awọn ọlọpaa ipinlẹ yii, CP Ngozi Onadẹkọ, lati gbogun ti iwa ọdaran. O ni “Nitori ba a ṣe wa awọn ọdaran yẹn lo jẹ ki awọn ajinigbe tu awọn ti wọn mu silẹ.” Nipa bẹẹ, CP Ngozi Onadeko ti rọ gbogbo ọmọluabi eeyan nipinlẹ Ọyọ lati maa fi awọn iṣẹlẹ iwa ọdaran to awọn ọlọpaa leti lasiko, ki eto aabo le tubọ dan mọran si i fun tẹru-tọmọ Tẹ o ba gbagbe, ni nnkan bii aago mẹjọ aabọ aarọ ọjọ kejila, oṣu kẹta, ọdun 2021 yii, lawọn ọbayejẹ kan ji obinrin ṣọja kan, Bọlanle Ogunrinde, atawọn meji mi-in ti wọn n jẹ Abọsẹde Adebayọ ati Abilekọ Ọkẹowo Theresa gbe labule ti wọn n pe ni Onipẹẹ, lọna to ti Ibadan lọ s’Ijẹbu-Ode, nigba tawọn eeyan naa n ti Ibadan lọ sọna Ijẹbu-Ode pẹlu ọkọ ayọkẹlẹ Toyota wọn ti nọmba rẹ jẹ AGL 66 FY. Lati ọjọ Mọnde ọhun lawọn agbofinro ko ti sun, ti wọn ko wo, lori itọpinpin awọn olubi ẹda naa. Ṣaaju ni AC Ops, iyẹn igbakeji ọga agba ọlọpaa to n mojuto iṣọwọ-ṣiṣẹ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, ACP Gbenga Ojo sọ pe “Gẹgẹ ba a ṣe mọ, awọn iṣẹlẹ ijinigbe waye lẹnu ọjọ mẹta yii lọna Ibadan si Ijẹbu-Ode, eyi lo jẹ ka fọn awọn ọlọpaa sita pẹlu iranlọwọ awọn fijilante atawọn ọdẹ ibilẹ. O ni loorekoore lawọn ọlọpaa yoo maa kaakiri gbogbo inu igbo bayii lati ri i pe awọn ọdaran ko ribi fara mọ ṣiṣẹ ibi níbikíbi n’Ibadan ati kaakiri ipinlẹ Ọyọ.


Lati ọjọ Mọnde ọhun lawọn agbofinro ko ti sun, ti wọn ko wo, lori itọpinpin awọn olubi ẹda naa. Ṣaaju ni AC Ops, iyẹn igbakeji ọga agba ọlọpaa to n mojuto iṣọwọ-ṣiṣẹ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, ACP Gbenga Ojo sọ pe “Gẹgẹ ba a ṣe mọ, awọn iṣẹlẹ ijinigbe waye lẹnu ọjọ mẹta yii lọna Ibadan si Ijẹbu-Ode, eyi lo jẹ ka fọn awọn ọlọpaa sita pẹlu iranlọwọ awọn fijilante atawọn ọdẹ ibilẹ. O ni loorekoore lawọn ọlọpaa yoo maa kaakiri gbogbo inu igbo bayii lati ri i pe awọn ọdaran ko ribi fara mọ ṣiṣẹ ibi níbikíbi n’Ibadan ati kaakiri ipinlẹ Ọyọ.


Iya gbe miliọnu mẹta ti wọn fẹẹ fi ṣiṣẹ abẹ fọmọ ẹ sa lọ, lọmọ ọdun mẹta naa ba dagbere faye

Epe rabandẹ lawọn abiyamọ aye n gbe obinrin kan ti wọn n pe ni Iya Ada, ṣe bayii, afaimọ kawọn tọrun naa ma si ti maa bu epe to le jolẹ fun un pẹlu bi wọn ṣe lo ko miliọnu mẹta naira ti alaaanu kan san si akanti rẹ, lati fi sanwo itọju iṣẹ abẹ ọpọlọ ti wọn fẹẹ ṣe fun Ada, ọmọ ẹ, ọmọ ọdun mẹta, sa lọ. Ori ẹka ayelujara Fesibuuku ni ẹnikan torukọ ẹ n jẹ Nuhu Fulani Kwajafa, to jẹ alamoojuto fun ‘Global initiative for Peace, Love and Care, (GIPLC) ti kede pe loṣu to kọja yii, wọn gbe ọmọ ọdun mẹta kan, Ada, to ni iṣoro inu ọpọlọ wa sọdọ awọn fun iranlọwọ owo. O ni alaaanu kan to fẹẹ gbe owo naa kalẹ sọ pe oun ko fọkan tan awọn ileeṣẹ to n ri si iṣoro ọmọniyan bayii, nitori wọn le da ori owo naa kọ ibomi-in, ki wọn ma na an fun alaisan teeyan tori ẹ ṣetọrẹ aanu. O lawọn tiẹ ni kẹni naa sanwo ọhun si apo ọsibitu ti wọn yoo ti ṣiṣẹ abẹ naa, ṣugbọn ọpọ nnkan ti wọn yoo nilo lo jẹ pe ita ni wọn yoo ti maa ra a, ọsibitu naa ko ni in. Eyi lo fa a ti ẹlẹyinju aanu ọhun fi ni ki wọn kuku foun ni akanti iya ọmọ naa, koun sanwo sibẹ, ki iya si mọ bi yoo ṣe maa fi i ra ohun ti ọsibitu ba nilo, ati bi yoo ṣe sanwo itọju wọn fun wọn. Afi bi owo ṣe wọ akanti Iya Ada tan ti wọn ko ri i lọsibitu mọ, to jẹ niṣe lo yọnda ọmọ rẹ ti jẹjẹrẹ ọpọlọ n ṣe naa sibẹ, to si lọ raurau.


O lawọn tiẹ ni kẹni naa sanwo ọhun si apo ọsibitu ti wọn yoo ti ṣiṣẹ abẹ naa, ṣugbọn ọpọ nnkan ti wọn yoo nilo lo jẹ pe ita ni wọn yoo ti maa ra a, ọsibitu naa ko ni in. Eyi lo fa a ti ẹlẹyinju aanu ọhun fi ni ki wọn kuku foun ni akanti iya ọmọ naa, koun sanwo sibẹ, ki iya si mọ bi yoo ṣe maa fi i ra ohun ti ọsibitu ba nilo, ati bi yoo ṣe sanwo itọju wọn fun wọn. Afi bi owo ṣe wọ akanti Iya Ada tan ti wọn ko ri i lọsibitu mọ, to jẹ niṣe lo yọnda ọmọ rẹ ti jẹjẹrẹ ọpọlọ n ṣe naa sibẹ, to si lọ raurau. Ọjo Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹtala, ọsun kẹrin yii, ni ọmọdebinrin naa jade laye, nigba ti wọn ko rowo tọju ẹ nileewosan, ti ohun to n ṣe e si ju ẹmi rẹ lọ. Latigba naa lawọn eeyan ti n fepe ranṣẹ si Iya Ada nibi yoowu ko wa, wọn ni yoo jiya ohun to ṣe yii laye, yoo tun jẹ ẹ lajule ọrun paapaa.


Ọjo Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹtala, ọsun kẹrin yii, ni ọmọdebinrin naa jade laye, nigba ti wọn ko rowo tọju ẹ nileewosan, ti ohun to n ṣe e si ju ẹmi rẹ lọ. Latigba naa lawọn eeyan ti n fepe ranṣẹ si Iya Ada nibi yoowu ko wa, wọn ni yoo jiya ohun to ṣe yii laye, yoo tun jẹ ẹ lajule ọrun paapaa.


Awọn ibeji lu ẹgbọn wọn pa nitori ogun baba wọn

Ẹni to j’ogun ko to ẹni ti ogun gbe ni Yoruba wi, beeyan ba si n fi eyi sọkan, iwọnba ni yoo du ogun ologun mọ. Ohun ti awọn ọmọ iya kan naa marun-un ko ranti ree, to fi dohun ti wọn n lu ara wọn nilukulu, ti awọn ibeji inu wọn si ṣe bẹẹ lu ẹgbọn wọn agba torukọ ẹ n jẹ Chinonso Azuatalama, pa nile wọn to wa ni Okuku, nijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Owerri, nipinlẹ Imo. Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee to kọja yii, niṣẹlẹ naa waye. Baba kan to bimọ marun-un, to si ni iyawo kan lo ku, ni wọn ba fẹẹ pin ogun rẹ lọjọ naa. Chinonso lagba ninu awọn maraarun, ohun to si sọ ni pe ki wọn jẹ kawọn pin ogun baba awọn dọgba-dọgba, ki ẹnikan ma gba ju ẹni keji lọ. Eyi ko tẹ awọn aburo rẹ lọrun gẹgẹ bi ẹni tiṣẹlẹ naa ṣoju ẹ ṣe wi, koda, ko tẹ iya wọn paapaa lọrun, wọn si lawọn ko fẹ bẹẹ, ni wọn ba gbimọ-pọ lati pin ogun naa lai jẹ ki Chinonso ti wọn tun n pe ni Dakwada, mọ nipa ẹ rara.


Baba kan to bimọ marun-un, to si ni iyawo kan lo ku, ni wọn ba fẹẹ pin ogun rẹ lọjọ naa. Chinonso lagba ninu awọn maraarun, ohun to si sọ ni pe ki wọn jẹ kawọn pin ogun baba awọn dọgba-dọgba, ki ẹnikan ma gba ju ẹni keji lọ. Eyi ko tẹ awọn aburo rẹ lọrun gẹgẹ bi ẹni tiṣẹlẹ naa ṣoju ẹ ṣe wi, koda, ko tẹ iya wọn paapaa lọrun, wọn si lawọn ko fẹ bẹẹ, ni wọn ba gbimọ-pọ lati pin ogun naa lai jẹ ki Chinonso ti wọn tun n pe ni Dakwada, mọ nipa ẹ rara. Ọrọ yii lo dija lọjọ Iṣẹgun ti wọn fẹẹ pingun, lo di ohun ti aburo to tẹle Chinonso atawọn ibeji, pẹlu obinrin aarin wọn ti wọn n pe ni Chioma, fi bẹrẹ ija. A tilẹ gbọ pe iya wọn paapaa ṣegbe lẹyin awọn ọmọ rẹ mẹrin yooku, o loun ko fara mọ Chinonso rara. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Imo sọ pe Chinonso ti wọn pa yii lo kọkọ yọ ọbẹ to si n halẹ pe oun yoo gun iya oun atawọn aburo oun pa pẹlu bi wọn ṣe fẹẹ yọ oun sẹyin ninu ogun baba awọn.


Ọrọ yii lo dija lọjọ Iṣẹgun ti wọn fẹẹ pingun, lo di ohun ti aburo to tẹle Chinonso atawọn ibeji, pẹlu obinrin aarin wọn ti wọn n pe ni Chioma, fi bẹrẹ ija. A tilẹ gbọ pe iya wọn paapaa ṣegbe lẹyin awọn ọmọ rẹ mẹrin yooku, o loun ko fara mọ Chinonso rara. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Imo sọ pe Chinonso ti wọn pa yii lo kọkọ yọ ọbẹ to si n halẹ pe oun yoo gun iya oun atawọn aburo oun pa pẹlu bi wọn ṣe fẹẹ yọ oun sẹyin ninu ogun baba awọn. Awọn aburo rẹ yooku naa bẹrẹ si i ba a ja, wọn n ja ẹṣẹ, bẹẹ ni wọn ni Chioma to jẹ obinrin inu wọn, mu iyawo Chinonso lu bii ko ku, bẹẹ, obinrin naa loyun ọmọ kẹta sinu, koda, wọn ni aboyun moṣu ko mọjọ lo wa bayii, ko ni i pẹẹ bimọ rara. Nibi ti lilu naa ti n lọ lọwọ ni ọkan ninu awọn ibeji ti la igi nla mọ Chinonso latẹyin, n lọkurin naa ba ṣubu lulẹ, o daku lọ gbari. Wọn sare gbe e lọ sọsibitu, ṣugbọn awọn dokita sọ pe o ti ku.


Awọn aburo rẹ yooku naa bẹrẹ si i ba a ja, wọn n ja ẹṣẹ, bẹẹ ni wọn ni Chioma to jẹ obinrin inu wọn, mu iyawo Chinonso lu bii ko ku, bẹẹ, obinrin naa loyun ọmọ kẹta sinu, koda, wọn ni aboyun moṣu ko mọjọ lo wa bayii, ko ni i pẹẹ bimọ rara. Nibi ti lilu naa ti n lọ lọwọ ni ọkan ninu awọn ibeji ti la igi nla mọ Chinonso latẹyin, n lọkurin naa ba ṣubu lulẹ, o daku lọ gbari. Wọn sare gbe e lọ sọsibitu, ṣugbọn awọn dokita sọ pe o ti ku. Chioma to jẹ obinrin inu wọn lọwọ awọn ọlọpaa kọkọ ba, ti wọn mu un ju si gbaga. Ṣugbọn wọn ti ri ọkan mu ninu awọn ibeji to pa ẹgbọn wọn naa mu, awọn mejeeji ti dẹni ahamọ nitori Ogun.


Chioma to jẹ obinrin inu wọn lọwọ awọn ọlọpaa kọkọ ba, ti wọn mu un ju si gbaga. Ṣugbọn wọn ti ri ọkan mu ninu awọn ibeji to pa ẹgbọn wọn naa mu, awọn mejeeji ti dẹni ahamọ nitori Ogun.


Imaamu ba iyawo oniyawo lo pọ, lọkọ ba gun un pa

Bo tilẹ jẹ pe Umaru Jubrin to gun baba imaamu kan torukọ ẹ n jẹ Alaaji Attahiru Alhassan, pa ti wa latimọle, ti ko le jade lakolo ọlọpaa, ajule ọrun ni Baba Imaamu wa ni tiẹ. Bẹẹ, nitori ibalopọ aitọ to ṣe ni. Umaru lo fi irin gun un lọrun, to fi dẹni to faye silẹ, to gbọrun lọ. Ilu kan ti wọn n pe ni Enagi, ni Minna, ni wọn ti fi Alaaji Attahiru jẹ olori mọṣalaaṣi agba (Chief Imam). Ṣugbọn baba naa n yan iyawo keji ti Umaru fẹ sile lale, wọn jọ n ba ara wọn ṣere wamọwamọ. Umaru, ẹni ọdun marundinlogoji (35) ko mọ, afi lọsẹ to kọja yii to ba iyawo rẹ kekere naa pẹlu Baba Imaamu lori bẹẹdi nihooho, ti wọn n ṣere oge.


Ilu kan ti wọn n pe ni Enagi, ni Minna, ni wọn ti fi Alaaji Attahiru jẹ olori mọṣalaaṣi agba (Chief Imam). Ṣugbọn baba naa n yan iyawo keji ti Umaru fẹ sile lale, wọn jọ n ba ara wọn ṣere wamọwamọ. Umaru, ẹni ọdun marundinlogoji (35) ko mọ, afi lọsẹ to kọja yii to ba iyawo rẹ kekere naa pẹlu Baba Imaamu lori bẹẹdi nihooho, ti wọn n ṣere oge. Gẹgẹ bo ṣe ṣalaye fawọn akọroyin nigba tawọn ọlọpaa fi oju rẹ han ni olu ileeṣe wọn ni Minna, lọjọ Iṣẹgun to kọja. Umaru sọ pe oun pade Alaaji Attahiru lọjọ iṣẹlẹ naa, oju oun bayii lo ṣe wọle alajọgbe oun kan nitosi ibẹ. O ni iyawo oun si ti kọkọ sọ foun tẹlẹ pe oun fẹẹ lọọ ṣegbọnsẹ lẹkule, oun si ni ko si wahala, ko maa lọ.


Gẹgẹ bo ṣe ṣalaye fawọn akọroyin nigba tawọn ọlọpaa fi oju rẹ han ni olu ileeṣe wọn ni Minna, lọjọ Iṣẹgun to kọja. Umaru sọ pe oun pade Alaaji Attahiru lọjọ iṣẹlẹ naa, oju oun bayii lo ṣe wọle alajọgbe oun kan nitosi ibẹ. O ni iyawo oun si ti kọkọ sọ foun tẹlẹ pe oun fẹẹ lọọ ṣegbọnsẹ lẹkule, oun si ni ko si wahala, ko maa lọ. O ni nigba toun reti obinrin naa to to wakati kan ti ko pada, oun pinnu lati wa a lọ sibi to ti lọọ ṣegbọnsẹ, afi boun ṣe n gbọ ohun rẹ ninu ile ti Baba Imaamu wọ lọ naa. ‘Bi mo ṣe wọle ni mo ba Baba Imaamu nihooho lori bẹẹdi pẹlu iyawo mi, wọn n ba ara wọn sun. Mi o wi nnkan kan, mo kan kuro nibẹ, mo gba ọdọ ẹgbọn mi lọ lati ṣalaye ohun ti mo ri fun un ni.


O ni nigba toun reti obinrin naa to to wakati kan ti ko pada, oun pinnu lati wa a lọ sibi to ti lọọ ṣegbọnsẹ, afi boun ṣe n gbọ ohun rẹ ninu ile ti Baba Imaamu wọ lọ naa. ‘Bi mo ṣe wọle ni mo ba Baba Imaamu nihooho lori bẹẹdi pẹlu iyawo mi, wọn n ba ara wọn sun. Mi o wi nnkan kan, mo kan kuro nibẹ, mo gba ọdọ ẹgbọn mi lọ lati ṣalaye ohun ti mo ri fun un ni. Lẹyin igba yẹn ni Baba Imaamu tun waa ranṣẹ pe mi pe ki n wa, inu bi mi. Ibinu yẹn naa lo wa lara mi nigba ti wọn n ba mi sọrọ lori ohun to ṣẹlẹ, bi mo ṣe gba irin ti wọn mu dani niyẹn ti mo fi gun wọn lọrun.’’ Bẹẹ ni Umaru wi. O sa lọ nigba to ri i pe Baba Imaamu ti ku latari irin to fi gun un lọrun yii, ṣugbọn awọn ọlọpaa pada ri i mu nibi kan ti wọn n pe ni Abule Batati.


Lẹyin igba yẹn ni Baba Imaamu tun waa ranṣẹ pe mi pe ki n wa, inu bi mi. Ibinu yẹn naa lo wa lara mi nigba ti wọn n ba mi sọrọ lori ohun to ṣẹlẹ, bi mo ṣe gba irin ti wọn mu dani niyẹn ti mo fi gun wọn lọrun.’’ Bẹẹ ni Umaru wi. O sa lọ nigba to ri i pe Baba Imaamu ti ku latari irin to fi gun un lọrun yii, ṣugbọn awọn ọlọpaa pada ri i mu nibi kan ti wọn n pe ni Abule Batati. Ẹni ọdun mejidinlaaadọta (48) ni Baba Imaamu to doloogbe, wọn ti ni Umaru to gun un pa yoo foju bale-ẹjọ sa.


Ẹni ọdun mejidinlaaadọta (48) ni Baba Imaamu to doloogbe, wọn ti ni Umaru to gun un pa yoo foju bale-ẹjọ sa.


Tori wọn n jẹun lasiko aawẹ, ọlọpaa Sharia rọ awọn mọkanla da satimọle ni Kano

Faith Adebọla Kaakiri awọn agbegbe yipo ilu Kano, lapa Oke-Ọya, lawọn ọlọpaa Sharia ti fi pampẹ ofin gbe awọn eeyan mọkanla kan l’Ọjọbọ, Tọsidee yii. Ẹṣẹ ti wọn ṣẹ ni pe wọn ka wọn mọ’bi ti wọn ti n jẹun lọsan-an aawẹ, lasiko tawọn ẹlẹgbẹ wọn ẹlẹsin Musulumi n pa ebi mọnu lọwọ. Ọga agba ẹṣọ agbofinro Hisbah, ti wọn tun n pe ni ọlọpaa Sharia, Dokita Aliyu Musa Kibiya, sọ pe loootọ lawọn mu awọn afurasi ọdaran naa nibi ti wọn ti n jẹun lọsan-an gangan, o ni obinrin mẹjọ, ọkunrin mẹta, lo ti wa lahaamọ awọn tori ẹṣẹ ọhun. Aliyu ni aawẹ gbigba fawọn Musulumi labẹ ofin Sharia, ọran-anyan ni, ‘nọmba tulaasi’ ni, ki i ṣe ‘nọmba t fẹ bẹẹ’, paapaa tonitọhun ko ba ti ni iṣoro aisan tabi ailera to lagbara. “A maa ṣewadii nipa awọn tọwọ ba wọnyi, boya wọn ni idi to bofin mu ti ko fi yẹ ki wọn gbaawẹ to n lọ lọwọ yii, ti wọn ba nidii to tẹwọn, a maa fi wọn silẹ, ṣugbọn ti ko ba si alaye to mọyan lori, a maa la wọn lọyẹ, tabi ka ba wọn ṣẹjọ. “Ni ti awọn obinrin, ọrọ tiwọn lagbara, tori boya wọn gbaawẹ tabi wọn o gbaawẹ o, ko yẹ ki wọn maa jẹun ni gbangba rara lasiko aawẹ.


Aliyu ni aawẹ gbigba fawọn Musulumi labẹ ofin Sharia, ọran-anyan ni, ‘nọmba tulaasi’ ni, ki i ṣe ‘nọmba t fẹ bẹẹ’, paapaa tonitọhun ko ba ti ni iṣoro aisan tabi ailera to lagbara. “A maa ṣewadii nipa awọn tọwọ ba wọnyi, boya wọn ni idi to bofin mu ti ko fi yẹ ki wọn gbaawẹ to n lọ lọwọ yii, ti wọn ba nidii to tẹwọn, a maa fi wọn silẹ, ṣugbọn ti ko ba si alaye to mọyan lori, a maa la wọn lọyẹ, tabi ka ba wọn ṣẹjọ. “Ni ti awọn obinrin, ọrọ tiwọn lagbara, tori boya wọn gbaawẹ tabi wọn o gbaawẹ o, ko yẹ ki wọn maa jẹun ni gbangba rara lasiko aawẹ. Ẹnikẹni ta a ba ri to ṣe bẹẹ, a maa fi pampẹ ofin mu un. Aawẹ gbigba ninu oṣu Ramadaani pọn dandan fun Musulumi to ba ti kuro lọmọde, to si ni ilera, ayafi awọn ti wọn ba n rin irinajo, awọn obinrin ti wọn n ṣe nnkan oṣu lọwọ, ati awọn arugbo tagbara wọn o gbe e. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, oriṣiiriṣii awuyewuye lo ti n lọ laarin awọn araalu pẹlu bawọn ẹṣọ alaabo Hisbah yii ṣe n lo ida ofin wọn bo ṣe wu wọn, ti eyi si n kọ awọn eeyan lominu.


Ẹnikẹni ta a ba ri to ṣe bẹẹ, a maa fi pampẹ ofin mu un. Aawẹ gbigba ninu oṣu Ramadaani pọn dandan fun Musulumi to ba ti kuro lọmọde, to si ni ilera, ayafi awọn ti wọn ba n rin irinajo, awọn obinrin ti wọn n ṣe nnkan oṣu lọwọ, ati awọn arugbo tagbara wọn o gbe e. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, oriṣiiriṣii awuyewuye lo ti n lọ laarin awọn araalu pẹlu bawọn ẹṣọ alaabo Hisbah yii ṣe n lo ida ofin wọn bo ṣe wu wọn, ti eyi si n kọ awọn eeyan lominu.


Ilẹ Hausa ni wọn ti n jẹ anfaani ọpọ nnkan amuṣọrọ to jẹ ti ilẹ Yoruba -Ọọni

Adebiyi Adefunkẹ, Abẹokuta Aarẹ Ọna Kakanfo ilẹ Yoruba, Iba Gani Adams, ti sọ pe bi ko ba si atunto lori bi nnkan ṣe n lọ ni Naijiria yii, laarin ọdun mẹta si asiko yii, a jẹ pe ọjọ iwaju orilẹ-ede naa lewu gidi, nitori ko si ireti kankan fun ilẹ yii niyẹn. Ikẹja ni Aarẹ ti sọrọ yii, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹrin yii, lasiko ti wọn n fi iwe kan ti wọn pe orukọ ẹ ni ‘Roundtable Discussion on Economy and Restructuring in Nigeria, lọlẹ. Nibẹ ni Aarẹ ti sọ pe ọpọlọpọ ọmọ Yoruba lo ti ṣetan lati pinnu ohun ti wọn n fẹ, bẹẹ si ni oriṣiiriṣii atunto lo wa, afi ki wọn mọ iru atunto ti wọn n fẹ. Ati pe eekan pataki kan wa to le mu atunto naa ya, ṣugbọn ko jọ pe alagbara naa ti i ṣetan rara, ohun ti ọpọlọpọ awọn agbaagba Yoruba n beere fun niyẹn. O tẹsiwaju pe bi atunto yoo ba waye ni Naijiria, a gbọdọ mu lo ninu awọn koko ọdun 1960 si 1963, eyi to faaye silẹ fun iṣejọba ẹlẹkunjẹkun, to si tun faaye silẹ fun ẹkun mẹfẹẹfa lati ni idagbasoke bi agbara wọn ba ṣe pọ si. ‘‘Ohun ti emi n fẹ ni ipinnu ọkan mi, ka gbaradi fun idunaa-dura’’ Bẹẹ ni Aarẹ wi.


Ati pe eekan pataki kan wa to le mu atunto naa ya, ṣugbọn ko jọ pe alagbara naa ti i ṣetan rara, ohun ti ọpọlọpọ awọn agbaagba Yoruba n beere fun niyẹn. O tẹsiwaju pe bi atunto yoo ba waye ni Naijiria, a gbọdọ mu lo ninu awọn koko ọdun 1960 si 1963, eyi to faaye silẹ fun iṣejọba ẹlẹkunjẹkun, to si tun faaye silẹ fun ẹkun mẹfẹẹfa lati ni idagbasoke bi agbara wọn ba ṣe pọ si. ‘‘Ohun ti emi n fẹ ni ipinnu ọkan mi, ka gbaradi fun idunaa-dura’’ Bẹẹ ni Aarẹ wi. Aarẹ sọ pe loootọ loun fara mọ ero ọpọ eeyan ti wọn n sọ pe Naijiria ti kuro nipele bibeere fun atunto, ṣugbọn nigba ti ohun ti yoo jẹ ki ipinnu ẹni kọọkan waye ko ti i si nkọ. Bakan naa ni Ọọni Ile-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi ti Alara Oodaye Ifẹ, Ọba Ṣẹgun Layade, ṣoju fun, ṣalaye pe ilẹ Hausa ni wọn ti n jẹ anfaani ọpọ nnkan amuṣọrọ to jẹ ti ilẹ Yoruba. Bakan naa lo ni ki wọn da ẹkọ nipa itan (History) ti wọn yọ kuro ninu iṣẹ tawọn akẹkọọ n kọ nileewe, pada.


Aarẹ sọ pe loootọ loun fara mọ ero ọpọ eeyan ti wọn n sọ pe Naijiria ti kuro nipele bibeere fun atunto, ṣugbọn nigba ti ohun ti yoo jẹ ki ipinnu ẹni kọọkan waye ko ti i si nkọ. Bakan naa ni Ọọni Ile-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi ti Alara Oodaye Ifẹ, Ọba Ṣẹgun Layade, ṣoju fun, ṣalaye pe ilẹ Hausa ni wọn ti n jẹ anfaani ọpọ nnkan amuṣọrọ to jẹ ti ilẹ Yoruba. Bakan naa lo ni ki wọn da ẹkọ nipa itan (History) ti wọn yọ kuro ninu iṣẹ tawọn akẹkọọ n kọ nileewe, pada. Oloye Bọde George ti Ọmọwe Charles Akitoye, ṣoju fun naa sọ pe bi Naijiria ṣe wa yii labawọn, bẹẹ si ni ilẹ Hausa ni gbogbo ọrọ ajẹ ilẹ yii dojukọ.


Oloye Bọde George ti Ọmọwe Charles Akitoye, ṣoju fun naa sọ pe bi Naijiria ṣe wa yii labawọn, bẹẹ si ni ilẹ Hausa ni gbogbo ọrọ ajẹ ilẹ yii dojukọ.


Ọrẹ marun-un jona ku sinu mọto nigba ti wọn n lọ sibi idana ọrẹ wọn

Ko si bawọn eeyan Bekaji ati Karewa, l’Adamawa, ni Yola, yoo ṣe gbagbe ọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kọkanla, oṣu kẹrin, ọdun 2021 yii. Ọjọ naa ni marun-un ninu awọn gende ọkunrin wọn jona ku ninu ijamba mọto, nigba ti wọn n lọ sibi idana ọrẹ wọn kan. Ọkan ninu awọn amugbalẹgbẹẹ Gomina ipinlẹ Adamawa, Ọgbẹni Miracle Musa, ṣalaye pe Kaduna lawọn ọkunrin marun-un ti wọn jẹ ọrẹ ọkọ naa n lọ, ọrẹ wọn kan lo n ṣe idana lọjọ naa. Mẹta ninu awọn ọkunrin yii jẹ ọmọ Bekaji, awọn meji wa lati Karewa GRA, l’Adamawa, kan naa. Bo tilẹ jẹ pe ko sẹni to mọ bi iṣẹlẹ naa ṣe waye, ohun kan ti a gbọ ni pe niṣe ni mọto ayọkẹlẹ ti wọn wa ninu ẹ gbina lojiji, awọn maraarun si jona kọja idanimọ. Ṣa, wọn darukọ meji ninu wọn, orukọ wọn ni Saddam Aje Shinguboi ati Mwaniya Japhet Gajere. Bẹẹ lo si ṣe ti baale ile marun-un dero ọrun lojiji, lọjọ ti wọn fẹẹ lọọ ba ọrẹ wọn ṣẹyẹ ni Kaduna.


Awọn Fulani tun ṣa Mufutau pa sọna oko ẹ l’Ayetẹ, niṣe ni wọn kun un bii ẹran

Faith Adebọla Titi dasiko yii lawọn araalu atawọn ọmọlẹbi Oloogbe Babarinde Mufutau, ẹni ọdun mẹrindinlọgọta, ṣi n daro ẹni wọn, ti wọn si n beere fun idajọ ododo latari bi wọn ṣe lawọn Fulani darandaran kan lo ṣa baba agbalagba naa pa sọna oko ẹ lagbegbe Ibarapa, l’Ọjọruu, Wẹsidee to kọja yii. Ileeṣẹ ọlọpaa lawọn ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ ibanujẹ ọhun. Olori ẹgbẹ idagbasoke ilu Igangan (Igangan Development Advocates), Ọgbẹni Ọladokun Ọladiran, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ f’ALAROYE sọ pe lati aarọ ọjọ iṣẹlẹ naa ni oloogbe ọhun ti n ṣiṣẹ ninu oko paki rẹ, igba to dọwọ irọlẹ to ṣiwọ, to n dari re’le ẹ lawọn Fulani darandaran yọ jade si i, lorita ọna to lọ si Abule Konko, nitosi Ayetẹ, nijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa. O ni niṣe ni wọn fa ada ati ida to wa ninu apo to gbe kọpa yọ, ti wọn si bẹrẹ si i kun baba onibaba bii ẹran ileya. Wọn ni baba naa kigbe oro fun iranlọwọ, ṣugbọn ko rẹni gba a silẹ lọwọ awọn apaayan to ṣakọlu si i ọhun. Lẹyin ti wọn ti ṣa a tẹrun ni wọn tuka lori baba naa, onikaluku wọn si ba ẹsẹ rẹ sọrọ.


O ni niṣe ni wọn fa ada ati ida to wa ninu apo to gbe kọpa yọ, ti wọn si bẹrẹ si i kun baba onibaba bii ẹran ileya. Wọn ni baba naa kigbe oro fun iranlọwọ, ṣugbọn ko rẹni gba a silẹ lọwọ awọn apaayan to ṣakọlu si i ọhun. Lẹyin ti wọn ti ṣa a tẹrun ni wọn tuka lori baba naa, onikaluku wọn si ba ẹsẹ rẹ sọrọ. Inu agbara ẹjẹ ọhun ni baba naa dakẹ si, igba tawọn eeyan kan ti wọn fura si ohun to ṣẹlẹ fi maa de’bẹ, akukọ ti kọ lẹyin ọmọkunrin, ni wọn ba gbe oku rẹ wale. Ọladiran lawọn ti fi iṣẹlẹ naa to ileeṣẹ ọlọpaa leti ni teṣan wọn to wa niluu Ayetẹ, ṣugbọn wọn kan sọ pawọn gbọ ni, wọn o ṣe nnkan kan nipa rẹ. ALAROYE ṣapa lati ba DPO teṣan Ayetẹ sọrọ, ṣugbọn ọkunrin naa ko gbe ipe, bẹẹ ni ko da atẹjiṣẹ ta a fi ranṣẹ si i pada.


Inu agbara ẹjẹ ọhun ni baba naa dakẹ si, igba tawọn eeyan kan ti wọn fura si ohun to ṣẹlẹ fi maa de’bẹ, akukọ ti kọ lẹyin ọmọkunrin, ni wọn ba gbe oku rẹ wale. Ọladiran lawọn ti fi iṣẹlẹ naa to ileeṣẹ ọlọpaa leti ni teṣan wọn to wa niluu Ayetẹ, ṣugbọn wọn kan sọ pawọn gbọ ni, wọn o ṣe nnkan kan nipa rẹ. ALAROYE ṣapa lati ba DPO teṣan Ayetẹ sọrọ, ṣugbọn ọkunrin naa ko gbe ipe, bẹẹ ni ko da atẹjiṣẹ ta a fi ranṣẹ si i pada. Nigba ta a kan si Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, Adewale Ọṣunfẹṣọ, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o lawọn ti gbọ si i, ati pe iwadii ti n lọ lori ẹ, oun o si le ba wa sọrọ ju bẹẹ lọ.


Nigba ta a kan si Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, Adewale Ọṣunfẹṣọ, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o lawọn ti gbọ si i, ati pe iwadii ti n lọ lori ẹ, oun o si le ba wa sọrọ ju bẹẹ lọ.


A ko fọwọ si awọn to n lọ kaakiri ileewe pe ki ominira wa fun ilẹ Yoruba- Ijọba Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ijọba ipinlẹ Ọṣun ti sọ pe oun ko mọ nnkan kan, bẹẹ ni oun ko ni ohunkohun i ṣe pẹlu awọn eeyan kan ti wọn n lọ kaakiri awọn ileewe nipinlẹ Ọṣun pe ki ominira wa fun ilẹ Yoruba. Bakan naa nileeṣẹ to n ri si eto ẹkọ l’Ọṣun kede pe ki awọn ọga agba ileewe mẹta tawọn eeyan ti wọn n polongo orileede Oodua ti de lọọ rọọkun nile fungba diẹ. Ọnarebu Fọlọrunshọ Bamiṣayemi to jẹ kọmiṣanna feto-ẹkọ sọ pe ijọba ko fun ẹgbẹ kankan laaye lati maa lọ kaakiri awọn ileewe lati kede ọrọ ominira ilẹ Yoruba. O ni gomina ipinlẹ Ọṣun, Alhaji Gboyega Oyetọla ko le fojuure wo ẹnikẹni to ba n gbe igbesẹ lati da iyapa silẹ lorileede Naijiria, bẹẹ ni ko ni i faaye gba ẹgbẹ to ba n wa iyapa lorileede yii. Bamiṣayemi fi kun ọrọ rẹ pe ijọba nigbagbọ kikun ninu ala ati iran orileede Naijiria rere. O rọ gbogbo eeyan lati maa gbadura, ki wọn si maa ṣiṣẹ tọ bi orileede yii ko ṣe ni i tuka.


O ni gomina ipinlẹ Ọṣun, Alhaji Gboyega Oyetọla ko le fojuure wo ẹnikẹni to ba n gbe igbesẹ lati da iyapa silẹ lorileede Naijiria, bẹẹ ni ko ni i faaye gba ẹgbẹ to ba n wa iyapa lorileede yii. Bamiṣayemi fi kun ọrọ rẹ pe ijọba nigbagbọ kikun ninu ala ati iran orileede Naijiria rere. O rọ gbogbo eeyan lati maa gbadura, ki wọn si maa ṣiṣẹ tọ bi orileede yii ko ṣe ni i tuka. Ni ti awọn ọga agba ileewe mẹtẹẹta ti wọn ti faaye gba awọn ẹgbẹ to n polongo idasilẹ orileede Oodua kaakiri naa, Bamiṣayemi sọ pe wọn yoo foju winna abayọrisi iwa ti wọn hu. Bakan naa ni Oludamọran pataki fun gomina lori eto ẹkọ, Ọnarebu Jamiu Ọlawumi, sọ pe o ṣe ni laaanu pe awọn eeyan kan le maa lọ kaakiri lati ko ọrọ buruku si ọpọlọ awọn ọmọ keekeke. O waa kilọ fawọn ẹgbẹ naa lati takete sipinlẹ Ọṣun nitori aṣoju rere fun iṣọkan orileede Naijiria lawọn akẹkọọ awọn yoo maa jẹ.


Ni ti awọn ọga agba ileewe mẹtẹẹta ti wọn ti faaye gba awọn ẹgbẹ to n polongo idasilẹ orileede Oodua kaakiri naa, Bamiṣayemi sọ pe wọn yoo foju winna abayọrisi iwa ti wọn hu. Bakan naa ni Oludamọran pataki fun gomina lori eto ẹkọ, Ọnarebu Jamiu Ọlawumi, sọ pe o ṣe ni laaanu pe awọn eeyan kan le maa lọ kaakiri lati ko ọrọ buruku si ọpọlọ awọn ọmọ keekeke. O waa kilọ fawọn ẹgbẹ naa lati takete sipinlẹ Ọṣun nitori aṣoju rere fun iṣọkan orileede Naijiria lawọn akẹkọọ awọn yoo maa jẹ.


Adigunjale mẹtadinlogun ha sọwọ ọlọpaa l’Ekoo, ibọn mẹta ati ọpọlọpọ oogun ni wọn gba lọwọ wọn

Faith Adebọla, Eko Mẹtadinlogun lara awọn afurasi adigunjale to n daamu awọn olugbe agbegbe Lẹkki si Ajah, ni Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko lọwọ awọn ti ba, wọn si ti fi wọn sahaamọ. Orukọ diẹ lara wọn ni Abdulrasheed Adebayọ, ẹni ogun ọdun, Ọladapọ Job, ẹni ọdun mejilelogun, Abdulraheem Sidibaba, ẹni ogun ọdun, Tajudeen Abdullahi, Agbaje Sunday, ẹni ọdun mọkanlelogun, atawọn mejila mi-in. Ba a ṣe gbọ, o ti pẹ tawọn ọtẹlẹmuyẹ ti n finmu finlẹ nipa awọn firi-nidii-ọkẹ, alọ-kolohun-kigbe ẹda wọnyi, ti wọn si ti sami sawọn ibuba wọn gbogbo lagbegbe naa, ki wọn too lọ ya bo wọn ni nnkan bii aago meji aabọ oru ọjọ kẹrinla, oṣu yii, nigba tọwọ ti pa, tẹsẹ ti pa. Wọn ni bi wọn ṣe n mu wọn ni wọn n gbọn yara wọn yẹbẹyẹbẹ, wọn ba ibọn agbelẹrọ mẹta lọwọ wọn, katiriiji ọta ibọn ti wọn o ti i yin mẹrin, ada, ọbẹ, bileedi atawọn nnkan ija mi-in, oogun abẹnu gọngọ ko si gbẹyin lapo wọn. Adejọbi to jẹ Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ni iwadii ti wọn kọkọ ṣe fihan pe awọn afurasi wọnyi ni wọn maa n ja awọn to n ṣowo POS lagbegbe naa lole, wọn lawọn kan lara wọn jẹwọ pe awọn maa n ṣe bii kọsitọma to fẹẹ gbowo tabi sanwo, wọn aa si fibọn gba owo tawọn ẹni ẹlẹni ti pa lọwọ wọn, tabi ki wọn fipa mu wọn lati fowo ranṣẹ sakanti banki wọn. Adejọbi ni awọn afurasi tọwọ ba yii ti n darukọ awọn mi-in tawọn ọlọpaa ṣi n wa bayii lara wọn. Ṣa, iwadii ṣi n lọwọ lori awọn mẹtadinlogun yii lẹka ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ to wa ni Panti, ni Yaba.


Adejọbi to jẹ Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ni iwadii ti wọn kọkọ ṣe fihan pe awọn afurasi wọnyi ni wọn maa n ja awọn to n ṣowo POS lagbegbe naa lole, wọn lawọn kan lara wọn jẹwọ pe awọn maa n ṣe bii kọsitọma to fẹẹ gbowo tabi sanwo, wọn aa si fibọn gba owo tawọn ẹni ẹlẹni ti pa lọwọ wọn, tabi ki wọn fipa mu wọn lati fowo ranṣẹ sakanti banki wọn. Adejọbi ni awọn afurasi tọwọ ba yii ti n darukọ awọn mi-in tawọn ọlọpaa ṣi n wa bayii lara wọn. Ṣa, iwadii ṣi n lọwọ lori awọn mẹtadinlogun yii lẹka ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ to wa ni Panti, ni Yaba. Wọn ni wọn o ni i pẹ balẹ sile-ẹjọ tiṣẹ iwadii ba ti pari.


Wọn ni wọn o ni i pẹ balẹ sile-ẹjọ tiṣẹ iwadii ba ti pari.


Eeyan kan ku lẹyin to jẹun nibi ayẹyẹ isọmọlorukọ n’Iragbiji

Florence Babaṣọla Wahala nla lawọn araalu Iragbiji atawọn arinrin-ajo ti wọn ni lati gba oju-ọna Ikirun si Ada kọja koju l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, latari bi awọn kan tinu n bi ṣe di awọn ọna naa, ti wọn ko si jẹ ki ẹnikẹni raaye kọja. Ṣe la gbọ pe awọn eeyan naa n fẹhonu han lori ọrẹ wọn kan ti wọn lo ku lẹyin to jẹ ounjẹ isọmọlorukọ tan. Titipa ni gbogbo awọn ṣọọbu, ileewe, ileetaja, ileejọsin wa, bẹẹ lawọn ọdọ naa n ko ada, afọku igo, igi kaakiri, ti wọn si dana si ẹnu-ọna abawọle si aafin Aragbiji, orita Alabiamọ, ati orita Popo. Ṣe ni awọn onimọto ti ọna wọn jẹ mọ Ikirun/Iragbiji/Ada n gba ọna mi-in lati le bọ lọwọ wahala awọn olufẹhonu han ọhun fun ọpọlọpọ wakati ti wọn fi pitu ọwọ wọn. Ọkunrin kan to n gbe ninu ilu Iragbiji, Kamọrudeen, ni lọjọ Tusidee ọsẹ yii ni ẹnikan pe oloogbe ọhun lọ sibi isọmọlorukọ kan ti wọn ṣe lorita Alabiamọ, niluu naa. Kamọrudeen ṣalaye pe bi ọmọkunrin naa ṣe jẹun tan lo ti bẹrẹ si i lọnu mọlẹ, to si pada gbabẹ ku.


Ṣe ni awọn onimọto ti ọna wọn jẹ mọ Ikirun/Iragbiji/Ada n gba ọna mi-in lati le bọ lọwọ wahala awọn olufẹhonu han ọhun fun ọpọlọpọ wakati ti wọn fi pitu ọwọ wọn. Ọkunrin kan to n gbe ninu ilu Iragbiji, Kamọrudeen, ni lọjọ Tusidee ọsẹ yii ni ẹnikan pe oloogbe ọhun lọ sibi isọmọlorukọ kan ti wọn ṣe lorita Alabiamọ, niluu naa. Kamọrudeen ṣalaye pe bi ọmọkunrin naa ṣe jẹun tan lo ti bẹrẹ si i lọnu mọlẹ, to si pada gbabẹ ku. O ni igbagbọ awọn ọrẹ ọmọkunrin yii ni pe ṣe ni wọn fun un ni majele jẹ nibi ayẹyẹ isọmọlorukọ naa, idi si niyẹn ti wọn fi pinnu lati fẹhonu han kaakiri ilu. Ṣugbọn nigba ti a ba Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọrọ lori iṣẹlẹ naa, o ni awọn ọdọ tinu n bi lori bi awọn ọlọpaa ṣe fi pampẹ mu awọn kan lara wọn ni wọn n fẹhonu han. Ọpalọla ṣalaye pe lori ẹsun lilo ati tita oogun oloro (drug related offences) lawọn ọlọpaa mu awọn ọdọ naa fun, idi si niyẹn ti awọn ẹgbẹ wọn fi n dana sun taya kaakiri, ṣugbọn o ni alaafia ti pada sagbegbe naa bayii.


O ni igbagbọ awọn ọrẹ ọmọkunrin yii ni pe ṣe ni wọn fun un ni majele jẹ nibi ayẹyẹ isọmọlorukọ naa, idi si niyẹn ti wọn fi pinnu lati fẹhonu han kaakiri ilu. Ṣugbọn nigba ti a ba Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọrọ lori iṣẹlẹ naa, o ni awọn ọdọ tinu n bi lori bi awọn ọlọpaa ṣe fi pampẹ mu awọn kan lara wọn ni wọn n fẹhonu han. Ọpalọla ṣalaye pe lori ẹsun lilo ati tita oogun oloro (drug related offences) lawọn ọlọpaa mu awọn ọdọ naa fun, idi si niyẹn ti awọn ẹgbẹ wọn fi n dana sun taya kaakiri, ṣugbọn o ni alaafia ti pada sagbegbe naa bayii.


Awọn ajinigbe wọle lọọ ji ọba alaye gbe laafin rẹ l’Ekiti

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Awọn ajinigbe to n ṣọṣẹ nipinlẹ Ekiti lọwọlọwọ ti gba ọna mi-in yọ bayii pẹlu bi wọn ṣe kọ lu aafin Ọbadu tilu Ilẹmẹṣọ-Ekiti, Ọba David Oyewumi, ti wọn si ji kabiyesi naa gbe. Ni nnkan bii aago mẹjọ aabọ Ọjọru, Tọsidee, niṣẹlẹ naa waye niluu naa to wa nijọba ibilẹ Ọyẹ. Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, niṣe lawọn agbebọn naa fo fẹnsi aafin wọle lẹyin tawọn oloye ti wọn waa ṣepade ti lọ sile, bẹẹ ni wọn da ibọn bolẹ lati ko awọn ti wọn ba nibẹ ni papamọra. Lẹyin eyi ni wọn bẹrẹ si i beere ọba alaye naa, ti wọn si n fiya jẹ awọn ti wọn ri, eyi to tumọ si pe oun gan-an ni wọn n wa. Bi wọn ṣe ri kabiyesi la gbọ pe wọn gbe e, wọn si wọ ọ kuro laafin lọ sibi ti ẹnikẹni ko mọ di akoko yii. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, ASP Sunday Abutu to jẹ Alukoro ọlọpaa Ekiti sọ pe nnkan to ba ni lọkan jẹ gbaa ni, ati pe ibọn tawọn eeyan ọhun fi waa ṣọṣẹ lagbara pupọ.


Lẹyin eyi ni wọn bẹrẹ si i beere ọba alaye naa, ti wọn si n fiya jẹ awọn ti wọn ri, eyi to tumọ si pe oun gan-an ni wọn n wa. Bi wọn ṣe ri kabiyesi la gbọ pe wọn gbe e, wọn si wọ ọ kuro laafin lọ sibi ti ẹnikẹni ko mọ di akoko yii. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, ASP Sunday Abutu to jẹ Alukoro ọlọpaa Ekiti sọ pe nnkan to ba ni lọkan jẹ gbaa ni, ati pe ibọn tawọn eeyan ọhun fi waa ṣọṣẹ lagbara pupọ. O waa ni iwadii ti bẹrẹ, ileeṣẹ ọlọpaa yoo si wa gbogbo ọna lati gba Ọba Oyewumi silẹ lọwọ awọn ajinigbe, ati lati mu awọn ọdaran naa. Tẹ o ba gbagbe, ko ti i pe ọsẹ kan tawọn agbebọn kọ lu Elewu tilu Ewu-Ekiti, Ọba Adetutu Ajayi, lasiko to n lọ si Ayetoro-Ekiti lati ilu ẹ, ṣe ni wọn si yinbọn fun un lọwọ, ẹsẹ ati ikun lasiko to n gbiyanju lati sa fun wọn, eyi to sọ ọ dero ileewosan.


O waa ni iwadii ti bẹrẹ, ileeṣẹ ọlọpaa yoo si wa gbogbo ọna lati gba Ọba Oyewumi silẹ lọwọ awọn ajinigbe, ati lati mu awọn ọdaran naa. Tẹ o ba gbagbe, ko ti i pe ọsẹ kan tawọn agbebọn kọ lu Elewu tilu Ewu-Ekiti, Ọba Adetutu Ajayi, lasiko to n lọ si Ayetoro-Ekiti lati ilu ẹ, ṣe ni wọn si yinbọn fun un lọwọ, ẹsẹ ati ikun lasiko to n gbiyanju lati sa fun wọn, eyi to sọ ọ dero ileewosan.


Fijilante yinbọn pa Musa n’Ijọra, o loun ro pe adigunjale ni, lo ba ku patapata

Faith Adebọla Fijilante lọkunrin ẹni ọgbọn ọdun kan, Lukuman Rasaki, lagbegbe Ijọra, nipinlẹ Eko. Adugbo ni wọn gba a fun pe ko maa ṣiṣẹ ọlọdẹ ilu, ṣugbọn akolo awọn ọtẹlẹmuyẹ lo wa bayii, latari bi wọn ṣe fẹsun kan an pe o yinbọn pa Musa Yahaya, ẹni ọdun mẹjindilọgbọn, o si pa a bii ejo aijẹ danu. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Olumuyiwa Adejọbi, nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ ṣalaye pe oru ọjọ Iṣẹgun, Tusidee yii, niṣẹlẹ naa waye lagbegbe Ọjọra, nipinlẹ Eko. O ni ẹnu iṣẹ ṣiṣọ adugbo ti afurasi ọdaran naa n ṣe lo wa, ṣadeede lawọn aladuugbo gburoo ibọn to yin ni nnkan bii aago meji ọganjọ oru, wọn si gburoo bi oloogbe naa ṣe kigbe oro lẹyin tibọn ba a. Adejọbi lawọn kan ni wọn tẹ ileeṣẹ ọlọpaa laago, lawọn agbofinro ti wọn n ṣe patiroolu ba sare de’bẹ, wọn ba oloogbe naa ninu agbara ẹjẹ, wọn si gbe e lọ sileewosan kan to wa nitosi, ṣugbọn ẹpa ko boro mọ, Musa ti ku patapata. Nigba ti wọn bi Lukman leere bọrọ ṣe jẹ to fi yinbọn mọ ẹni ẹlẹni, o ni afurasi adigunjale loun ro pe o jẹ, tori ko tete da oun loun nigba toun pade ẹ, toun si bi i pe iru irin wo lo n rin kiri laajin, ko ma si lọ jẹ pe o maa kọkọ ṣe oun leṣe loun ṣe yinbọn fun un, bo tilẹ jẹ pe oun mọ pe igbaaya lọta ti maa ba a. Boya o mọ tabi ko mọ, awọn ọlọpaa lawọn maa ba a ṣẹjọ apaayan. Wọn ti fi afurasi ọdaran naa ṣọwọ sawọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, o si ti n ran wọn lọwọ lẹnu iṣẹ iwadii wọn.


O ni ẹnu iṣẹ ṣiṣọ adugbo ti afurasi ọdaran naa n ṣe lo wa, ṣadeede lawọn aladuugbo gburoo ibọn to yin ni nnkan bii aago meji ọganjọ oru, wọn si gburoo bi oloogbe naa ṣe kigbe oro lẹyin tibọn ba a. Adejọbi lawọn kan ni wọn tẹ ileeṣẹ ọlọpaa laago, lawọn agbofinro ti wọn n ṣe patiroolu ba sare de’bẹ, wọn ba oloogbe naa ninu agbara ẹjẹ, wọn si gbe e lọ sileewosan kan to wa nitosi, ṣugbọn ẹpa ko boro mọ, Musa ti ku patapata. Nigba ti wọn bi Lukman leere bọrọ ṣe jẹ to fi yinbọn mọ ẹni ẹlẹni, o ni afurasi adigunjale loun ro pe o jẹ, tori ko tete da oun loun nigba toun pade ẹ, toun si bi i pe iru irin wo lo n rin kiri laajin, ko ma si lọ jẹ pe o maa kọkọ ṣe oun leṣe loun ṣe yinbọn fun un, bo tilẹ jẹ pe oun mọ pe igbaaya lọta ti maa ba a. Boya o mọ tabi ko mọ, awọn ọlọpaa lawọn maa ba a ṣẹjọ apaayan. Wọn ti fi afurasi ọdaran naa ṣọwọ sawọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, o si ti n ran wọn lọwọ lẹnu iṣẹ iwadii wọn. Tiṣẹ iwadii ba pari, gẹgẹ bi Adejọbi ṣe wi, ile-ẹjọ lọrọ kan.


Tiṣẹ iwadii ba pari, gẹgẹ bi Adejọbi ṣe wi, ile-ẹjọ lọrọ kan.


Awọn adigunjale pa ọlọdẹ lẹyin ti wọn ko ọja rẹpẹtẹ ninu ṣọọbu to n ṣọ l’Oṣogbo

Florence Babaṣọla, Osogbo Ọkunrin ọlọdẹ kan torukọ rẹ n jẹ Matthew Ọlalekan lawọn eeyan agbegbe Tecnical, loju-ọna Iwo/Ibadan, niluu Oṣogbo, deede ba oku rẹ niwaju ṣọọbu to n sọ nidaaji Ọjọbọ, Tọsidee, nibi ti awọn adigunjale pa a si. Nidojukọ ileewe ẹkọṣẹ ọwọ, iyẹn, Osogbo Technical College, Iwo Road, Osogbo, la gbọ pe ṣọọbu ti wọn ti n ta ẹru awọn ọmọde ti oloogbe naa n ṣọ wa. Oru Ọjọbọ mọju ọjọ Eti la gbọ pe awọn adigunjale naa lọ sibẹ, ti wọn si ko awọn nnkan olowo iyebiye bii goolu, ẹrọ to n fun foonu lagbara, ibusun ọmọde ati bẹẹ bẹẹ lọ lẹyin ti wọn pa ọkunrin ọlọdẹ naa tan. Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe obinrin kan, Baṣirat lo lọ si agọ ọlọpaa to wa lagbegbe Dada Estate, lati fi iṣẹlẹ naa to wọn leti laaarọ Ọjọbọ. O ni awọn ẹrọ to n fun foonu lagbara (power bank) to jẹ tilẹ okeere bii ọgọrun-un ti owo wọn jẹ miliọọnu mẹta ataabọ naira, goolu ati awọn ibusun ọmọde ti wọn ko ti i mọ iye rẹ lawọn adigunjale naa ko lọ. Gẹgẹ bo ṣe wi, ọmọ ogoji ọdun ni Ọlamilekan ti awọn adigunjale naa pa, awọn ọlọpaa si ti gbe oku rẹ lọ si UNIOSUN Teaching Hospital, fun ayẹwo.


Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe obinrin kan, Baṣirat lo lọ si agọ ọlọpaa to wa lagbegbe Dada Estate, lati fi iṣẹlẹ naa to wọn leti laaarọ Ọjọbọ. O ni awọn ẹrọ to n fun foonu lagbara (power bank) to jẹ tilẹ okeere bii ọgọrun-un ti owo wọn jẹ miliọọnu mẹta ataabọ naira, goolu ati awọn ibusun ọmọde ti wọn ko ti i mọ iye rẹ lawọn adigunjale naa ko lọ. Gẹgẹ bo ṣe wi, ọmọ ogoji ọdun ni Ọlamilekan ti awọn adigunjale naa pa, awọn ọlọpaa si ti gbe oku rẹ lọ si UNIOSUN Teaching Hospital, fun ayẹwo. Ọpalọla fi kun un pe ẹka to n ṣewadii iwa ọdaran yoo bẹrẹ iṣẹ lori iṣẹlẹ naa laipẹ lati le tụsu desalẹ ikoko lori ẹ.


Ọpalọla fi kun un pe ẹka to n ṣewadii iwa ọdaran yoo bẹrẹ iṣẹ lori iṣẹlẹ naa laipẹ lati le tụsu desalẹ ikoko lori ẹ.


Ọọni ṣatilẹyin fawọn obinrin, o ni Yoruba ko le da duro lai si wọn

Faith Adebọla, Eko Ọba Ẹnitan Adeyẹyẹ Ogunwusi, Ọọni ti Ile-Ifẹ, ti sọ pe ko sohun ti Yoruba le ṣe si i, ti wọn ba fẹ ki erongba wọn nipa didaduro, didi orileede kan, wa si imuṣẹ, afi ki awọn obinrin gbaruku ti wọn, ki wọn si ṣatilẹyin fun igbesẹ bẹẹ lo fi le yọri si rere. Ọsan Ọjọruu, Wẹsidee yii, ni Ọọniriṣa sọrọ ọhun laafin rẹ niluu Ile-Ifẹ, nipinlẹ Ọṣun, nigba ti Alana ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua, Ọjọgbọn Banji Akintoye lewaju awọn obinrin to to ẹgbẹrun kan (1,000), ti wọn n ṣe ẹgbẹ Obinrin Oodua Agbaye lọọ ṣe ‘ẹ n lẹ bẹ’un’ si ọba alaye naa, ti ọba naa si wure fun wọn. Alukoro ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua, Ọgbẹni Maxwel Adelẹyẹ, ni lati orileede to ju mẹtadinlogoji kari aye lawọn obinrin naa ti waa dara pọ mọ awọn ẹlẹgbẹ wọn ni Naijiria fun eto ijijagbara ọhun. Alaga ẹgbẹ awọn obinrin Oodua ọhun, Ọmọọba-binrin Simisade Kuku-Ọnayẹmi sọ pe awọn irunmọlẹ ilẹ Yoruba lo ta awọn nidii lati gbe igbesẹ iṣẹṣe to maa le mu ki erongba bi Yoruba yoo ṣe da duro lai si itajẹsilẹ ṣee ṣe. O ni: “Gbogbo wa tẹ ẹ n wo lonii yii, ọjafafa akọṣẹmọṣẹ laaye kaluku wa ni wa. Dokita wa laarin wa, amofin, agbẹjọro, ẹnjinnia, oluṣiro owo, oniroyin, oṣiṣẹ banki, olukọ fasiti, oniṣowo, lọgaa-lọgaa lẹnu iṣẹ ọba wa laarin wa, gbogbo wa la si nifọn leeekanna laaye ara wa, ṣugbọn inu wa o dun si bi nnkan ṣe ri nilẹ baba wa, idi niyi ta a fi gbera lati waa ṣeto ọna abayọ nilana ti iṣẹṣẹ.” Ninu ọrọ rẹ, Ọọni ni ero to lodi ni lati fọwọ rọ awọn obinrin sẹyin nidii ogun ati ijijagbara.


Alaga ẹgbẹ awọn obinrin Oodua ọhun, Ọmọọba-binrin Simisade Kuku-Ọnayẹmi sọ pe awọn irunmọlẹ ilẹ Yoruba lo ta awọn nidii lati gbe igbesẹ iṣẹṣe to maa le mu ki erongba bi Yoruba yoo ṣe da duro lai si itajẹsilẹ ṣee ṣe. O ni: “Gbogbo wa tẹ ẹ n wo lonii yii, ọjafafa akọṣẹmọṣẹ laaye kaluku wa ni wa. Dokita wa laarin wa, amofin, agbẹjọro, ẹnjinnia, oluṣiro owo, oniroyin, oṣiṣẹ banki, olukọ fasiti, oniṣowo, lọgaa-lọgaa lẹnu iṣẹ ọba wa laarin wa, gbogbo wa la si nifọn leeekanna laaye ara wa, ṣugbọn inu wa o dun si bi nnkan ṣe ri nilẹ baba wa, idi niyi ta a fi gbera lati waa ṣeto ọna abayọ nilana ti iṣẹṣẹ.” Ninu ọrọ rẹ, Ọọni ni ero to lodi ni lati fọwọ rọ awọn obinrin sẹyin nidii ogun ati ijijagbara. “Awọn obinrin ki i ṣe ojo, wọn ki i ṣe ọlẹ, akinkanju gidi ni wọn. Latinu Bibeli, a ka nipa bi obinrin ti wọn pe ni Deborah ṣe jagun fawọn eeyan rẹ, to si jagunmolu. “Laye ode oni, ọpọ obinrin lo ti fakọyọ, ti wọn si huwa akin, ti wọn ṣaaju oogun, ti wọn si ṣẹgun pẹlu.


“Awọn obinrin ki i ṣe ojo, wọn ki i ṣe ọlẹ, akinkanju gidi ni wọn. Latinu Bibeli, a ka nipa bi obinrin ti wọn pe ni Deborah ṣe jagun fawọn eeyan rẹ, to si jagunmolu. “Laye ode oni, ọpọ obinrin lo ti fakọyọ, ti wọn si huwa akin, ti wọn ṣaaju oogun, ti wọn si ṣẹgun pẹlu. Ọkan ni Mọremi, o jagun lati gba awọn eeyan Ifẹ iṣẹmbaye silẹ kuro lọwọ awọn ara Igbomẹkun ti wọn buru jọjọ, ti wọn si jẹ ọta wa, sibẹ, Mọremi ṣaaju ogun, o si ri i ṣe. “Tori naa, gbogbo igbesẹ ijijagbara ati bi Yoruba ṣe fẹẹ da duro ko ṣee ṣe lẹyin ẹyin obinrin o, afi ko ni atilẹyin wọn ninu, afi ka jẹ ki wọn mọ bi nnkan ṣe n lọ, ka si fi tiwọn ṣe. “Ẹ jẹ ki n la a mọlẹ pe lai fi tawọn obinrin ṣe, Yoruba o le debikan pẹẹ.


Ọkan ni Mọremi, o jagun lati gba awọn eeyan Ifẹ iṣẹmbaye silẹ kuro lọwọ awọn ara Igbomẹkun ti wọn buru jọjọ, ti wọn si jẹ ọta wa, sibẹ, Mọremi ṣaaju ogun, o si ri i ṣe. “Tori naa, gbogbo igbesẹ ijijagbara ati bi Yoruba ṣe fẹẹ da duro ko ṣee ṣe lẹyin ẹyin obinrin o, afi ko ni atilẹyin wọn ninu, afi ka jẹ ki wọn mọ bi nnkan ṣe n lọ, ka si fi tiwọn ṣe. “Ẹ jẹ ki n la a mọlẹ pe lai fi tawọn obinrin ṣe, Yoruba o le debikan pẹẹ. “Mo ki yin kaabọ si orirun Yoruba o, mo si gbadura k’Ọlọrun ṣe irinajo yin ni rere.”


“Mo ki yin kaabọ si orirun Yoruba o, mo si gbadura k’Ọlọrun ṣe irinajo yin ni rere.”


Nitori ṣọja atawọn mi-in ti wọn ji gbe, awọn agbofinro ya lu igbo ọna Ibadan s’Ijẹbu-Ode

Ọlawale Ajao, Ibadan Ba a ṣe n wi yii, inu igbo ni ikọ oluwadii laarin awọn agbofinro ipinlẹ Ọyọ wa, lati tu ṣọja atawọn obinrin meji ti awọn ajinigbe ji gbe silẹ ninu igbekun. Ikọ awọn agbofinro ọhun, eyi ti awọn ọlọpaa lewaju ẹ ni nnkan bii aago mẹsan-an aarọ Ọjọruu, Wẹsidee yii, lo ko ikọ eleto aabo ipinlẹ Ọyọ ta a mọ si Amọtẹkun atawọn fijilante pẹlu awọn agbaagba ọdẹ ibilẹ to wa nijọba ibilẹ Oluyọle, ni Idi-Ayunrẹ, n’Ibadan, sinu. Akọroyin ALAROYE atawọn oniroyin mi-in pẹlu awọn agbofinro ninu irinajo ọhun. O kere tan, afurasi ọdaran mẹta lo fẹsẹ fẹ ẹ nigba ti wọn gburoo awọn ọlọpaa to n bọ lọọọkan. Meji ninu wọn lo n da maaluu kiri ninu igbo nla naa, bi wọn ṣe ri awọn agbofinro lọọọkan ni wọn sọ ede ajejeji kan si awọn maaluu ọhun, ti awọn nnkan ọsin naa si ki ere buruku mọlẹ lojiji, ti wọn bẹrẹ si i sare tagbara tagbara. “Lẹẹkan naa lawọn darandaran wọnyi poora mọ aarin wọn, ti wọn si ṣe bẹẹ ra sinu aginju igbo naa pẹlu bi akitiyan awọn agbofinro lati ba awọn olowo wọn sọrọ ko ṣe seso rere debi ti wọn yoo ri wọn mu.


O kere tan, afurasi ọdaran mẹta lo fẹsẹ fẹ ẹ nigba ti wọn gburoo awọn ọlọpaa to n bọ lọọọkan. Meji ninu wọn lo n da maaluu kiri ninu igbo nla naa, bi wọn ṣe ri awọn agbofinro lọọọkan ni wọn sọ ede ajejeji kan si awọn maaluu ọhun, ti awọn nnkan ọsin naa si ki ere buruku mọlẹ lojiji, ti wọn bẹrẹ si i sare tagbara tagbara. “Lẹẹkan naa lawọn darandaran wọnyi poora mọ aarin wọn, ti wọn si ṣe bẹẹ ra sinu aginju igbo naa pẹlu bi akitiyan awọn agbofinro lati ba awọn olowo wọn sọrọ ko ṣe seso rere debi ti wọn yoo ri wọn mu. Lẹyin wakati meji sigba naa la ri ọkunrin kan naa lọọọkan to bẹrẹ mọlẹ to n sare lọ. Lojiji lawọn ọlọpaa to gba ya a ko deede ri i mọ, ti wọn ko si tun gburoo ẹsẹ rẹ mọ titi ti irinajo ọhun fi pari. Tẹ o ba gbagbe, ni nnkan bii aago mẹjọ aabọ aarọ ọjọ kejila, oṣu kẹta, ọdun 2021 yii, lawọn ọbayejẹ kan ji obinrin ṣọja kan, Bọlanle Ogunrinde, atawọn meji mi-in ti wọn n jẹ Abọsẹde Adebayọ ati Abilekọ Ọkẹowo gbe labule ti wọn n pe ni Onipẹẹ, lọna to ti Ibadan lọ s’Ijẹbu-Ode nigba tawọn eeyan naa n ti Ibadan lọ sọna Ijẹbu-Ode pẹlu ọkọ ayọkẹlẹ Toyota wọn ti nọmba rẹ jẹ AGL 66 FY.


Lẹyin wakati meji sigba naa la ri ọkunrin kan naa lọọọkan to bẹrẹ mọlẹ to n sare lọ. Lojiji lawọn ọlọpaa to gba ya a ko deede ri i mọ, ti wọn ko si tun gburoo ẹsẹ rẹ mọ titi ti irinajo ọhun fi pari. Tẹ o ba gbagbe, ni nnkan bii aago mẹjọ aabọ aarọ ọjọ kejila, oṣu kẹta, ọdun 2021 yii, lawọn ọbayejẹ kan ji obinrin ṣọja kan, Bọlanle Ogunrinde, atawọn meji mi-in ti wọn n jẹ Abọsẹde Adebayọ ati Abilekọ Ọkẹowo gbe labule ti wọn n pe ni Onipẹẹ, lọna to ti Ibadan lọ s’Ijẹbu-Ode nigba tawọn eeyan naa n ti Ibadan lọ sọna Ijẹbu-Ode pẹlu ọkọ ayọkẹlẹ Toyota wọn ti nọmba rẹ jẹ AGL 66 FY. Iwadii akọroyin wa fidi ẹ mulẹ pe lati ọjọ Aje, Mọnde, ọhun lawọn agbofinro ko ti sun, ti wọn ko wo lori itọpinpin awọn olubi ẹda naa. Laarin gbugbun aginju naa lapata nla kan wa, ninu eyi ti awọn agbofinro to wọ inu ẹ lọ ti ri oogun ara riro ati beba ti awọn eeyan kan tẹ silẹ lati fi ṣe ibusun, eyi to fi han pe awọn afurasi ọdaran kan n fara pamọ si aaye naa. O si ṣee ṣe ko jẹ pe ibẹ lawọn ọbayejẹ naa kọkọ gbe awọn ẹni ẹlẹni pamọ si ki wọn too gbe wọn lọ sibomi-in gẹgẹ bo ṣe jẹ pe awọn ajinigbe ki i gbe awọn eeyan ti wọn ba ji gbe duro soju kan. Lara awọn ikọ ọlọpaa to n fi tọsan toru wa awọn ọdaran naa ni ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n gbogun ti ijinigbe, iyẹn Anti Kidnapping Squard, atawọn ikọ to n gbogun ti iwa ọdaran bii Puff Arder, Skynet, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Iwadii akọroyin wa fidi ẹ mulẹ pe lati ọjọ Aje, Mọnde, ọhun lawọn agbofinro ko ti sun, ti wọn ko wo lori itọpinpin awọn olubi ẹda naa. Laarin gbugbun aginju naa lapata nla kan wa, ninu eyi ti awọn agbofinro to wọ inu ẹ lọ ti ri oogun ara riro ati beba ti awọn eeyan kan tẹ silẹ lati fi ṣe ibusun, eyi to fi han pe awọn afurasi ọdaran kan n fara pamọ si aaye naa. O si ṣee ṣe ko jẹ pe ibẹ lawọn ọbayejẹ naa kọkọ gbe awọn ẹni ẹlẹni pamọ si ki wọn too gbe wọn lọ sibomi-in gẹgẹ bo ṣe jẹ pe awọn ajinigbe ki i gbe awọn eeyan ti wọn ba ji gbe duro soju kan. Lara awọn ikọ ọlọpaa to n fi tọsan toru wa awọn ọdaran naa ni ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n gbogun ti ijinigbe, iyẹn Anti Kidnapping Squard, atawọn ikọ to n gbogun ti iwa ọdaran bii Puff Arder, Skynet, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Lati ọjọ Aje, Mọnde yii, lawọn kan ninu ikọ AKS, iyẹn ẹka ọlọpaa to n gbogun ti iṣẹlẹ ijinigbe ti fi inu igbo nla to so Ibadan pọ mọ Ijẹbu-Ode ṣebugbe, to jẹ pe ibẹ ni wọn n sun, ti wọn si n tẹsiwaju ninu iṣẹ iwadii wọn ninu igbo naa bi wọn ba ti ji. Nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ lẹyin irinajo naa ni nnkan bii aago marun-un irọlẹ yii, AC Ops, iyẹn igbakeji ọga agba ọlọpaa to n mojuto iṣọwọ-ṣiṣẹ ileeṣẹ ọlọpaa ipinle Ọyọ, ACP Gbenga Ojo, sọ pe “gẹgẹ ba a ṣe mọ, awọn iṣẹlẹ ijinigbe waye lẹnu ọjọ mẹta yii lọna Ibadan si Ijẹbu-Ode, eyi lo jẹ ka fọn awọn ọlọpaa sita pẹlu iranlọwọ awọn fijilante atawọn ọdẹ ibilẹ. “Bo tilẹ jẹ pe a ko ri ẹnikan kan mu, a ko ni i kaaarẹ lori akitiyan wa lati gba awọn eeyan ti wọn ji gbe silẹ laaye.


Lati ọjọ Aje, Mọnde yii, lawọn kan ninu ikọ AKS, iyẹn ẹka ọlọpaa to n gbogun ti iṣẹlẹ ijinigbe ti fi inu igbo nla to so Ibadan pọ mọ Ijẹbu-Ode ṣebugbe, to jẹ pe ibẹ ni wọn n sun, ti wọn si n tẹsiwaju ninu iṣẹ iwadii wọn ninu igbo naa bi wọn ba ti ji. Nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ lẹyin irinajo naa ni nnkan bii aago marun-un irọlẹ yii, AC Ops, iyẹn igbakeji ọga agba ọlọpaa to n mojuto iṣọwọ-ṣiṣẹ ileeṣẹ ọlọpaa ipinle Ọyọ, ACP Gbenga Ojo, sọ pe “gẹgẹ ba a ṣe mọ, awọn iṣẹlẹ ijinigbe waye lẹnu ọjọ mẹta yii lọna Ibadan si Ijẹbu-Ode, eyi lo jẹ ka fọn awọn ọlọpaa sita pẹlu iranlọwọ awọn fijilante atawọn ọdẹ ibilẹ. “Bo tilẹ jẹ pe a ko ri ẹnikan kan mu, a ko ni i kaaarẹ lori akitiyan wa lati gba awọn eeyan ti wọn ji gbe silẹ laaye. Loorekoore la oo maa fọ gbogbo inu igbo ti awọn oniṣẹ ibi n fara pamọ si bayii nitori a ko fẹẹ maa duro de awọn ọdaran wọnyi loju titi mọ bayii, a fẹẹ lọọ maa ka wọn mọnu igbo ni.”


Loorekoore la oo maa fọ gbogbo inu igbo ti awọn oniṣẹ ibi n fara pamọ si bayii nitori a ko fẹẹ maa duro de awọn ọdaran wọnyi loju titi mọ bayii, a fẹẹ lọọ maa ka wọn mọnu igbo ni.”


Ọọni yan Toyin Kọlade ni Iyalaje Oodua

Florence Babaṣọla Ọọni Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi, ti kede oludari apapọ ọdun Aje, Ọmọọbabinrin (Dokita) Oluwatoyin Kọlade, gẹgẹ bii Iyalaje Oodua. Ninu atẹjade kan ti Akọwe Ọọni, Moses Ọlafare, fi sita lo ti ṣapejuwe obinrin naa gẹgẹ bii oniṣowo pataki to bẹrẹ latibi kekere lọdun marundinlogoji sẹyin niluu abinibi rẹ, Ileṣa. Ọọni ṣalaye pe lati ọdun 2017 ti Dokita Kọlade ti di aṣoju Ọdun Aje lo ti n ṣe takuntakun lori idagbasoke iran Yoruba, to si jẹ pe igba marun-un ti wọn ti ṣe e jẹ eyi to wu ni lori pupọ. Kabiesi ni aṣoju rere to ni ọwọ pupọ fun awọn ori-ade ni Dokita Kọlade, to si jẹ obinrin to nikora-ẹni-nijaanu, bẹẹ lo si mu ọrọ mọlẹbi rẹ lọkun-unkundun. Atẹjade naa fi kun un pe ninu oṣu keje, ọdun yii, ni ayẹyẹ iwuye yoo waye fun Dokita Kọlade gẹgẹ bii Iyalaje Oodua.


Awọn ajinigbe tun ji soja atawọn meji mi-in gbe n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Ọrọ awọn ajinigbe nipinlẹ Ọyọ bọna mi-in yọ lọsẹ yii pẹlu bi wọn ṣe ji odidi ṣọja gbe pẹlu eeyan meji mi-in. Ni nnkan bii aago mẹjọ aabọ aarọ ọjọ kejila, oṣu kẹta, ọdun 2021 yii, ti i ṣe ọjọ Aje, Mọnde, to kọja, la gbọ pe iṣẹlẹ ọhun waye labule ti wọn n pe ni Onipẹẹ, lọna to ti Ibadan lọ s’Ijẹbu-Ode. Iyaale ile ni wọn pe awọn mẹtẹẹta. Eyi to n jẹ Bọla Ogunrinde ninu wọn ni wọn pe ni ṣọja. Orukọ awọn yooku ni ṣọja kan, Abọsẹde Adebayọ ati Abilekọ Ọkẹowo. Ọna Ijẹbu-Ode ni wọn n lọ pẹlu ọkọ ayọkẹlẹ Toyota ti nọmba rẹ jẹ AGL 66 FY.


Eyi to n jẹ Bọla Ogunrinde ninu wọn ni wọn pe ni ṣọja. Orukọ awọn yooku ni ṣọja kan, Abọsẹde Adebayọ ati Abilekọ Ọkẹowo. Ọna Ijẹbu-Ode ni wọn n lọ pẹlu ọkọ ayọkẹlẹ Toyota ti nọmba rẹ jẹ AGL 66 FY. Ogunrinde, ṣọja inu wọn to ni ọkọ naa lo wa nnkan ẹ ti awọn mẹtẹẹta si jọ n takurọsọ bi wọn ṣe n lọ ki awọn jagunlabi too ya lu wọn. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ fakọroyin wa lori ẹrọ ibanisọrọ, agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, DSP Adewale Ọṣifẹṣọ, sọ pe awọn araadugbo ọhun lo sare lọọ fiṣẹlẹ naa to awọn agbofinro leti ni teṣan ọlọpaa to wa ni Idi- Ayunrẹ, n’Ibadan. O ni akojọpọ awọn ọlọpaa, awọn agbofinro mi-in pẹlu awọn ọdẹ ibilẹ ti fọn da si gbogbo inu igbo to wa nijọba ibilẹ naa ati ibi gbogbo to ṣee ṣee ṣe ki wọn ti ri awọn obinrin naa gba silẹ ki wọn si ri awọn ọdaran naa mu.


Ogunrinde, ṣọja inu wọn to ni ọkọ naa lo wa nnkan ẹ ti awọn mẹtẹẹta si jọ n takurọsọ bi wọn ṣe n lọ ki awọn jagunlabi too ya lu wọn. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ fakọroyin wa lori ẹrọ ibanisọrọ, agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, DSP Adewale Ọṣifẹṣọ, sọ pe awọn araadugbo ọhun lo sare lọọ fiṣẹlẹ naa to awọn agbofinro leti ni teṣan ọlọpaa to wa ni Idi- Ayunrẹ, n’Ibadan. O ni akojọpọ awọn ọlọpaa, awọn agbofinro mi-in pẹlu awọn ọdẹ ibilẹ ti fọn da si gbogbo inu igbo to wa nijọba ibilẹ naa ati ibi gbogbo to ṣee ṣee ṣe ki wọn ti ri awọn obinrin naa gba silẹ ki wọn si ri awọn ọdaran naa mu.


Awọn agbebọn ti tun ji tiṣa kan gbe n’Ijẹbu o

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Ṣe ẹ ranti Gbọlahan Ajibọla? Ọmọ ọdun mẹtala to fẹẹ ṣi geeti funya rẹ lalè ọjọ Satide to kọja yii ti awọn ajinigbe mẹfa fi gbe e lọ l’Ọbada-Oko, wọn ti tu u silẹ, o si ti wa pẹlu awọn ẹbi rẹ pada bayii. Ṣugbọn b’oun ṣe n gba itusilẹ ni aarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹtala, oṣu kẹrin yii, lawọn agbebọn tun ki tiṣa obinrin kan mọlẹ n’Ijẹbu-Oru, laaarọ ọjọ Iṣẹẹgun yii kan naa, lawọn agbebọn ba tun gbe e lọ raurau. Theresa Ọkẹowo lorukọ tiṣa ti wọn ji yii n jẹ, abilekọ ni. Ileewe Girama Oritamẹrin, n’Ijẹbu- Oru, lo ti n kọ wọn lẹkọọ nipa itọju ati mimojuto ile (Home management) Afi bi wọn ṣe gbe oun naa lọ, ẹnikẹni ko si le sọ ibi to wa bayii. Ni ti Gbọlahan, aadọta miliọnu(50m) lawọn to ji i gbe n beere fun lọwọ awọn ẹbi ẹ ki wọn too tu u silẹ, boya wọn waa sanwo ọhun tabi bẹẹ kọ ki wọn too fi ọmọ naa silẹ, Oyeyẹmi loun ko mọ nipa iyẹn.


Theresa Ọkẹowo lorukọ tiṣa ti wọn ji yii n jẹ, abilekọ ni. Ileewe Girama Oritamẹrin, n’Ijẹbu- Oru, lo ti n kọ wọn lẹkọọ nipa itọju ati mimojuto ile (Home management) Afi bi wọn ṣe gbe oun naa lọ, ẹnikẹni ko si le sọ ibi to wa bayii. Ni ti Gbọlahan, aadọta miliọnu(50m) lawọn to ji i gbe n beere fun lọwọ awọn ẹbi ẹ ki wọn too tu u silẹ, boya wọn waa sanwo ọhun tabi bẹẹ kọ ki wọn too fi ọmọ naa silẹ, Oyeyẹmi loun ko mọ nipa iyẹn. Lẹyin ti wọn tu Gbọlahan ti wọn ji gbe l’Ọbada-Oko silẹ ni wọn tun ji tiṣa gbe n’Ijẹbu-Oru Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Ṣe ẹ ranti Gbọlahan Ajibọla? Ọmọ ọdun mẹtala to fẹẹ ṣi geeti funya rẹ lalè ọjọ Satide to kọja yii ti awọn ajinigbe mẹfa fi gbe e lọ l’Ọbada-Oko, wọn ti tu u silẹ, o si ti wa pẹlu awọn ẹbi rẹ pada bayii. Ṣugbọn b’oun ṣe n gba itusilẹ ni aarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹtala, oṣu kẹrin yii, lawọn agbebọn tun ki tiṣa obinrin kan mọlẹ n’Ijẹbu-Oru, laaarọ ọjọ Iṣẹẹgun yii kan naa, lawọn agbebọn ba tun gbe e lọ raurau.


Lẹyin ti wọn tu Gbọlahan ti wọn ji gbe l’Ọbada-Oko silẹ ni wọn tun ji tiṣa gbe n’Ijẹbu-Oru Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Ṣe ẹ ranti Gbọlahan Ajibọla? Ọmọ ọdun mẹtala to fẹẹ ṣi geeti funya rẹ lalè ọjọ Satide to kọja yii ti awọn ajinigbe mẹfa fi gbe e lọ l’Ọbada-Oko, wọn ti tu u silẹ, o si ti wa pẹlu awọn ẹbi rẹ pada bayii. Ṣugbọn b’oun ṣe n gba itusilẹ ni aarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹtala, oṣu kẹrin yii, lawọn agbebọn tun ki tiṣa obinrin kan mọlẹ n’Ijẹbu-Oru, laaarọ ọjọ Iṣẹẹgun yii kan naa, lawọn agbebọn ba tun gbe e lọ raurau. Theresa Ọkẹowo lorukọ tiṣa ti wọn ji yii n jẹ, abilekọ ni. Ileewe Girama Oritamẹrin, n’Ijẹbu- Oru, lo ti n kọ wọn lẹkọọ nipa itọju ati mimojuto ile (Home management) Afi bi wọn ṣe gbe oun naa lọ, ẹnikẹni ko si le sọ ibi to wa bayii. Ni ti Gbọlahan, aadọta miliọnu(50m) lawọn to ji i gbe n beere fun lọwọ awọn ẹbi ẹ ki wọn too tu u silẹ, boya wọn waa sanwo ọhun tabi bẹẹ kọ ki wọn too fi ọmọ naa silẹ, Oyeyẹmi loun ko mọ nipa iyẹn.


Theresa Ọkẹowo lorukọ tiṣa ti wọn ji yii n jẹ, abilekọ ni. Ileewe Girama Oritamẹrin, n’Ijẹbu- Oru, lo ti n kọ wọn lẹkọọ nipa itọju ati mimojuto ile (Home management) Afi bi wọn ṣe gbe oun naa lọ, ẹnikẹni ko si le sọ ibi to wa bayii. Ni ti Gbọlahan, aadọta miliọnu(50m) lawọn to ji i gbe n beere fun lọwọ awọn ẹbi ẹ ki wọn too tu u silẹ, boya wọn waa sanwo ọhun tabi bẹẹ kọ ki wọn too fi ọmọ naa silẹ, Oyeyẹmi loun ko mọ nipa iyẹn. Ijinigbe to di iṣẹlẹ ojoojumọ nipinlẹ Ogun yii n ko awọn eeyan lọkan soke, ṣugbọn pẹlu titẹle ilana iṣọra-ẹni gbogbo, ati mimu aabo ara ẹni ni koko lai duro de awọn agbofinro gẹgẹ bawọn ọlọpaa ṣe wi, alaafia yoo jọba. Awọn to n ji eeyan gbe kiri yii yoo si wọ gau lọjọ kan lawọn ọlọpaa wi. Ẹ oo ranti pe Dokita Ọladunni ati Nọọsi Bamgboṣe ti wọn n ṣiṣẹ lọsibitu Jẹnẹra Imẹkọ, naa ṣẹṣẹ ti ọdọ awọn ajinigbe de ni lọjọ Aje, Mọnde, ìyẹn lẹ́yìn ọjọ karun-un ti wọn ti wa nibuba awọn ajinigbe.


Ijinigbe to di iṣẹlẹ ojoojumọ nipinlẹ Ogun yii n ko awọn eeyan lọkan soke, ṣugbọn pẹlu titẹle ilana iṣọra-ẹni gbogbo, ati mimu aabo ara ẹni ni koko lai duro de awọn agbofinro gẹgẹ bawọn ọlọpaa ṣe wi, alaafia yoo jọba. Awọn to n ji eeyan gbe kiri yii yoo si wọ gau lọjọ kan lawọn ọlọpaa wi. Ẹ oo ranti pe Dokita Ọladunni ati Nọọsi Bamgboṣe ti wọn n ṣiṣẹ lọsibitu Jẹnẹra Imẹkọ, naa ṣẹṣẹ ti ọdọ awọn ajinigbe de ni lọjọ Aje, Mọnde, ìyẹn lẹ́yìn ọjọ karun-un ti wọn ti wa nibuba awọn ajinigbe. Ijinigbe to di iṣẹlẹ ojoojumọ nipinlẹ Ogun yii n ko awọn eeyan lọkan soke, ṣugbọn pẹlu titẹle ilana iṣọra-ẹni gbogbo, ati mimu aabo ara ẹni ni koko lai duro de awọn agbofinro gẹgẹ bawọn ọlọpaa ṣe wi, alaafia yoo jọba. Awọn to n ji eeyan gbe kiri yii yoo si wọ gau lọjọ kan lawọn ọlọpaa wi. Ẹ oo ranti pe Dokita Ọladunni ati Nọọsi Bamgboṣe ti wọn n ṣiṣẹ lọsibitu Jẹnẹra Imẹkọ, naa ṣẹṣẹ ti ọdọ awọn ajinigbe de ni lọjọ Aje, Mọnde, ìyẹn lẹ́yìn ọjọ karun-un ti wọn ti wa nibuba awọn ajinigbe.


Ijinigbe to di iṣẹlẹ ojoojumọ nipinlẹ Ogun yii n ko awọn eeyan lọkan soke, ṣugbọn pẹlu titẹle ilana iṣọra-ẹni gbogbo, ati mimu aabo ara ẹni ni koko lai duro de awọn agbofinro gẹgẹ bawọn ọlọpaa ṣe wi, alaafia yoo jọba. Awọn to n ji eeyan gbe kiri yii yoo si wọ gau lọjọ kan lawọn ọlọpaa wi. Ẹ oo ranti pe Dokita Ọladunni ati Nọọsi Bamgboṣe ti wọn n ṣiṣẹ lọsibitu Jẹnẹra Imẹkọ, naa ṣẹṣẹ ti ọdọ awọn ajinigbe de ni lọjọ Aje, Mọnde, ìyẹn lẹ́yìn ọjọ karun-un ti wọn ti wa nibuba awọn ajinigbe.


EFCC ti mu gomina Imo tẹlẹ, Rochas Okorocha, ju sakolo wọn

Ajọ to n gbogun ti iwa ajẹbanu ati ṣiṣe owo ilu mọkumọku, EFCC, ti mu gomina ipinlẹ Imo tẹlẹ, Rochas Okorocha ju sakolo wọn bayii. Ọsan ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ni wọn mu ọkunrin naa lọọfiisi rẹ niluu Abuja gẹgẹ bi Alukoro ajọ EFCC, Wilson Uwujare, ṣe sọ. Titi di ba a ṣe n sọ yii, ko ti i sẹni to le sọ idi pataki ti wọn fi mu gomina tẹlẹ yii ti mọle. Okorocha to n ṣoju awọn eeyan agbegbe Guusu ipinlẹ Imo nileegbimọ aṣofin agba bayii ni ede aiyede nla n lọ laarin oun ati Gomina ipinlẹ naa lọwọlọwọ, Hope Uzodinma. O ti ṣe diẹ tawọn gomina mejeeji yii ti n fẹsun ọlọkan-o-jọkan kan ara wa. Wahala ija naa lo si mu ki ijọba ipinlẹ Imo wo awọn ile kan, to si tun gbẹsẹ le awọn otẹẹli ati dukia mi-in ti wọn lo jẹ ti gomina ipinlẹ Imo tẹlẹ naa ati iyawo rẹ.


Okorocha to n ṣoju awọn eeyan agbegbe Guusu ipinlẹ Imo nileegbimọ aṣofin agba bayii ni ede aiyede nla n lọ laarin oun ati Gomina ipinlẹ naa lọwọlọwọ, Hope Uzodinma. O ti ṣe diẹ tawọn gomina mejeeji yii ti n fẹsun ọlọkan-o-jọkan kan ara wa. Wahala ija naa lo si mu ki ijọba ipinlẹ Imo wo awọn ile kan, to si tun gbẹsẹ le awọn otẹẹli ati dukia mi-in ti wọn lo jẹ ti gomina ipinlẹ Imo tẹlẹ naa ati iyawo rẹ. Awọn kan ti n sọ pe wahala to ba gomina Imo tẹlẹ yii ko sẹyin gomina to wa nipo nipinlẹ naa bayii.


Awọn kan ti n sọ pe wahala to ba gomina Imo tẹlẹ yii ko sẹyin gomina to wa nipo nipinlẹ naa bayii.


Mutiu ta ọja miliọnu mẹrin aabọ naira to ji fun Kayọde lowo pọọku, lọlọpaa ba ko awọn mejeeji l’Ọta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ileeṣẹ C-WAY ti wọn n ṣe nnkan mimu loriṣiiriṣii niluu Ọta, nipinlẹ Ogun ni Mutiu Ọlaonipẹkun, ẹni ọdun mejilelọgbọn ti n ṣiṣẹ dẹrẹba. Ṣugbọn lọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹta, ọdun 2021 yii, o dari ọja ti wọn ni ko gbe lọ fun kọsitọma sọdọ onibaranda ti wọn jọ dowo-pọ, iyẹn Kayọde Afọlabi, o si ta ọja miliọnu mẹrin aabọ naira (4.5m)fun un ni miliọnu meji aabọ o le diẹ (2,572,000) Gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, ṣe ṣalaye iṣẹlẹ naa, o ni bi wọn ṣe ko ọja kun inu tirela ti Mutiu n wa, ni wọn ro pe yoo ṣe gbe e lọ fun onibaara ti ileeṣẹ ran an si n’Isọlọ, l’Ekoo. Ṣugbọn lati ọjọ kẹẹẹdogun oṣu kẹta naa ni wọn ko ti gburoo rẹ, bẹẹ ni wọn ko ri mọto rẹ to n wa pẹlu. Eyi lo mu awọn alaṣẹ ileeṣẹ naa lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Onipaanu, l’Ọta, wọn si bẹrẹ si i ṣe iwadii lori ohun to le ṣẹlẹ si dẹrẹba naa ati ọja ti wọn ko fun un. Lẹyin ọsẹ diẹ, awọn ọlọpaa ri tirela Mutiu nibi kan lagbegbe Ewupe, l’Ọta, ṣugbọn ko si ọja kankan ninu ẹ mọ. Iwadii naa lo jẹ ki wọn mọ pe niṣe ni dẹrẹba yii ko ọja inu mọto naa sinu ọkọ mi-in, to si lọọ ta a fun Kayọde Afọlabi lowo to le diẹ ni milọnu meji.


Eyi lo mu awọn alaṣẹ ileeṣẹ naa lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Onipaanu, l’Ọta, wọn si bẹrẹ si i ṣe iwadii lori ohun to le ṣẹlẹ si dẹrẹba naa ati ọja ti wọn ko fun un. Lẹyin ọsẹ diẹ, awọn ọlọpaa ri tirela Mutiu nibi kan lagbegbe Ewupe, l’Ọta, ṣugbọn ko si ọja kankan ninu ẹ mọ. Iwadii naa lo jẹ ki wọn mọ pe niṣe ni dẹrẹba yii ko ọja inu mọto naa sinu ọkọ mi-in, to si lọọ ta a fun Kayọde Afọlabi lowo to le diẹ ni milọnu meji. Awọn mejeeji lọwọ awọn ọlọpaa pada tẹ, Mutiu to taja naa si ṣalaye pe oun ra ọkọ bọọsi LT kan ninu owo naa. Miliọnu kan din lẹgbẹrun lọna ọgọrun-un kan naira (900,000) lo ni oun ra a, oun si fi owo to ku ta tẹtẹ ti wọn n pe ni ‘Bet Naija’ Ni ti Kayọde to ra ọja ole, o loun ti tun awọn ọja naa ta fun Alaaji kan torukọ ẹ n jẹ Adamu Kano, iyẹn si ti sa lọ bayii. Ọga ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Edward Ajogun, ti ni ki wọn tete pari iwadii to ba ku lori awọn eeyan yii, ki wọn le foju bale-ẹjọ kia.


Awọn mejeeji lọwọ awọn ọlọpaa pada tẹ, Mutiu to taja naa si ṣalaye pe oun ra ọkọ bọọsi LT kan ninu owo naa. Miliọnu kan din lẹgbẹrun lọna ọgọrun-un kan naira (900,000) lo ni oun ra a, oun si fi owo to ku ta tẹtẹ ti wọn n pe ni ‘Bet Naija’ Ni ti Kayọde to ra ọja ole, o loun ti tun awọn ọja naa ta fun Alaaji kan torukọ ẹ n jẹ Adamu Kano, iyẹn si ti sa lọ bayii. Ọga ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Edward Ajogun, ti ni ki wọn tete pari iwadii to ba ku lori awọn eeyan yii, ki wọn le foju bale-ẹjọ kia.


Awọn oṣere tiata ṣedaro ọkan ninu wọn to ku lọjọ keji ọjọọbi ẹ

Faith Adebọla Ọkan-o-jọkan ọrọ ibanikẹdun lawọn oṣere atawọn ololufẹ tiata ṣi n kọ nipa gbajumọ oṣere tiata ilẹ wa kan, Abilekọ Ashabi Ayantunde, tawọn eeyan mọ si Iya Ifẹ, to jade laye lojiji. Oru mọju ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kejila, oṣu yii, lobinrin adumaadan naa mi eemi ikẹyin lẹyin aisan ranpẹ to ṣe e. Bẹẹ, ọjọ Aiku, Sannde, lawọn ololufẹ rẹ ṣi rọjo ikini ku oriire fun un fun ti ayẹyẹ ọjọọbi ẹ. Aarẹ ọhun la gbọ pe o mu ki wọn sare gbe e lọ siluu Ile-Ifẹ, nipinlẹ Ọṣun, nibi to ti n gba itọju labẹle, ibẹ lo si dakẹ si. Ọkan lara awọn oṣere ẹlẹgbẹ ẹ, Bukky Smart, kọ ọrọ idaro nipa oloogbe yii sori atẹ ayelujara Instagiraamu ẹ, o ni “Ara mi ṣi n gbọn… Iya Ifẹ, sun-unre o, iya bii iya mi. Allah jọọ, dari awọn aṣiṣe ẹ ji i, ki O si tẹ ọkan ẹ si Paradise, aamin yaa Allah. Onitiata mi-in, Ọlamilekan Ayinla, kọ ọ sori ikanni tiẹ naa pe: Mo ṣi n kọ ọrọ ikini kuu oriire ọjọọbi yin sori ikanni mi, lai mọ pe ẹ ti lọ, Iya Ifẹ. Ojoojumu ni mama yii maa n pe mi, ti wọn maa n ṣadura fun mi.


Allah jọọ, dari awọn aṣiṣe ẹ ji i, ki O si tẹ ọkan ẹ si Paradise, aamin yaa Allah. Onitiata mi-in, Ọlamilekan Ayinla, kọ ọ sori ikanni tiẹ naa pe: Mo ṣi n kọ ọrọ ikini kuu oriire ọjọọbi yin sori ikanni mi, lai mọ pe ẹ ti lọ, Iya Ifẹ. Ojoojumu ni mama yii maa n pe mi, ti wọn maa n ṣadura fun mi. Ṣe o pari niyẹn ni, Iya mi. Sun-unre o, Aṣabi. Ọpọ eeyan lo tun sọrọ ibanikẹdun nipa oloogbe naa, awọn mi-in si darukọ akọle fiimu tobinrin naa ti fakọyọ bii ‘Ọrọ Aye’, ‘Atidade Kiniun’, ‘Afẹfẹ’, ‘Onibaara Aje’, ‘Old Ṣọja’ ati ‘Ogbologboo.’


Ṣe o pari niyẹn ni, Iya mi. Sun-unre o, Aṣabi. Ọpọ eeyan lo tun sọrọ ibanikẹdun nipa oloogbe naa, awọn mi-in si darukọ akọle fiimu tobinrin naa ti fakọyọ bii ‘Ọrọ Aye’, ‘Atidade Kiniun’, ‘Afẹfẹ’, ‘Onibaara Aje’, ‘Old Ṣọja’ ati ‘Ogbologboo.’


Ija pari: Fayoṣe sọrẹnda fun Ṣeyi Makinde, o laṣaaju oun ni

Pẹlu ohun to ṣẹlẹ nibi eto idibo awọn oloye ẹgbẹ oṣelu PDP nilẹ Yoruba, eyi to waye ni Wocdiff Centre, niluu Osogbo, lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, o jọ pe ija ajaku akata to ti n fojoojumọ ṣẹlẹ laarin Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, ati gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ, Ayọdele Fayoṣe, ti rodo lọọ mumi. Ẹyi ko sẹyin bi Fayọsẹ ṣe tọrọ aforiji lọwọ Gomina Makinde, to si ni oun gba a gẹgẹ bii ọga oun ninu ẹgbẹ oṣelu PDP nilẹ Yoruba. Niṣe ni Oṣokomole gẹgẹ bi wọn ṣe maa n pe Fayoṣe so mọ Makinde, to si sọ ni gbangba nigba to n sọrọ pe ‘’Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ṣeyi Makinde, ọrẹ mi, arakunrin mi ati aṣaaju mi nipa oore-ọfẹ Olọrun. ‘’Ṣeyi Makinde ni aṣaaju wa, oun naa ni yoo si maa ṣe aṣaaju wa, ọta ko le raaye wọ aarin wa nitori ọkan naa ni wa. Sababi ni awọn wahala to ṣẹlẹ ninu ẹgbẹ oṣelu PDP. Ta ni aṣaaju wa, Ṣeyi Makinde ni aṣaaju wa, Oyinlọla ni aṣaaju wa, Ṣẹgun Oni ni aṣaaju wa.


‘’Ṣeyi Makinde ni aṣaaju wa, oun naa ni yoo si maa ṣe aṣaaju wa, ọta ko le raaye wọ aarin wa nitori ọkan naa ni wa. Sababi ni awọn wahala to ṣẹlẹ ninu ẹgbẹ oṣelu PDP. Ta ni aṣaaju wa, Ṣeyi Makinde ni aṣaaju wa, Oyinlọla ni aṣaaju wa, Ṣẹgun Oni ni aṣaaju wa. Gbogbo ibi ti esi idibo to n waye lonii ba yọri si ni mo maa fara mọ. ‘’Ti mo ba ti ṣẹ ẹnikẹni ninu ẹgbẹ wa yii, mo tọrọ aforiji, bi ẹnikẹni ba ṣi ṣẹ emi naa paapaa, mo ti dariji iru ẹni bẹẹ. Bo ba jẹ pe Arapaja lo bori ninu idibo naa, mo maa ṣatilẹyin fun un.


Gbogbo ibi ti esi idibo to n waye lonii ba yọri si ni mo maa fara mọ. ‘’Ti mo ba ti ṣẹ ẹnikẹni ninu ẹgbẹ wa yii, mo tọrọ aforiji, bi ẹnikẹni ba ṣi ṣẹ emi naa paapaa, mo ti dariji iru ẹni bẹẹ. Bo ba jẹ pe Arapaja lo bori ninu idibo naa, mo maa ṣatilẹyin fun un. Mọlẹbi kan naa ni wa, a si gbọdọ ṣe atunto si ẹgbẹ naa ko le wa ni ipo to daa. ‘’Tẹ o ba gbagbe, o ti to ọjọ mẹta ti ija agba ti n lọ laarin Gomina Makinde ati Fayoṣẹ. Ohun ti gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ naa si n tẹnumọ ni pe oun ni iriri ju Ṣeyi Makinde lọ nidii oṣelu.


Mọlẹbi kan naa ni wa, a si gbọdọ ṣe atunto si ẹgbẹ naa ko le wa ni ipo to daa. ‘’Tẹ o ba gbagbe, o ti to ọjọ mẹta ti ija agba ti n lọ laarin Gomina Makinde ati Fayoṣẹ. Ohun ti gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ naa si n tẹnumọ ni pe oun ni iriri ju Ṣeyi Makinde lọ nidii oṣelu. O ni oun wa ninu awọn ti wọn gbe e wọle, pe o si jẹ gomina ko sọ pe o jẹ ọga oun. Ṣugbọn awọn mi-in naka aleebu si gomina Ekiti tẹlẹ yii lasiko ija naa, wọn ni ija ẹbi lo n ja nitori nigba ti oun naa wa nipo gomina, to si jẹ oun nikan ni gomina ẹgbẹ PDP lati ilẹ Yoruba, oun ni olori ẹgbẹ wọn, iru ọwọ yii ni wọn reti ki Fayoṣe fun Ṣeyi Makinde to ni oun ko ni i fun un. Ọrọ naa si le debii pe kobakun-gbe ọrọ ni Oṣokomọle fi maa n ranṣẹ si Makinde ni gbogbo igba.


O ni oun wa ninu awọn ti wọn gbe e wọle, pe o si jẹ gomina ko sọ pe o jẹ ọga oun. Ṣugbọn awọn mi-in naka aleebu si gomina Ekiti tẹlẹ yii lasiko ija naa, wọn ni ija ẹbi lo n ja nitori nigba ti oun naa wa nipo gomina, to si jẹ oun nikan ni gomina ẹgbẹ PDP lati ilẹ Yoruba, oun ni olori ẹgbẹ wọn, iru ọwọ yii ni wọn reti ki Fayoṣe fun Ṣeyi Makinde to ni oun ko ni i fun un. Ọrọ naa si le debii pe kobakun-gbe ọrọ ni Oṣokomọle fi maa n ranṣẹ si Makinde ni gbogbo igba. Gbogbo awọn ti wọn si gbero lati pari ija naa ni ko ṣee ṣe fun wọn. Ṣugbọn ija naa pari lasiko ti wọn n dibo awọn oloye ilẹ Yoruba yii, nibi ti Fayoṣe ti sọ ni gbangba pe oun gba Ṣeyi Makinde gẹgẹ bii ọga ati aṣaaju oun.


Gbogbo awọn ti wọn si gbero lati pari ija naa ni ko ṣee ṣe fun wọn. Ṣugbọn ija naa pari lasiko ti wọn n dibo awọn oloye ilẹ Yoruba yii, nibi ti Fayoṣe ti sọ ni gbangba pe oun gba Ṣeyi Makinde gẹgẹ bii ọga ati aṣaaju oun.


Ọpẹ o, wọn ti ri dokita ati nọọsi ti wọn ji gbe n’Imẹkọ gba pada

Adebiyi Adefunkẹ, Abẹokuta Dokita Ọladunni Ọdẹtọla ati Nọọsi Bamgboṣe tawọn ajinigbe ji l’Ọjọruu Wẹsidee, ọsẹ to kọja, yii, lójú ọna Abẹokuta s’Imẹkọ, ti gba itusilẹ, alẹ ọjọ Aje, Mọnde, ti i ṣe ọjọ kejila, oṣu kẹrin yii, ni wọn gba ominira. Balogun Isalẹ ilu Ìmẹ̀kọ, Oloye Ganiu Akinloye, to jẹ ki ominira dokita ati nọọsi yii di mimọ, ṣalaye ninu atẹjade to fi sita pe, loootọ lawọn ti wọn ji gbe naa gba itusilẹ lalẹ Mọnde. O ni awọn ajinigbe naa yọnda wọn fun ilu lọwọ alẹ. Bo ṣe dupẹ lọwọ Ọlọrun lo dupẹ lọwọ Gomina Dapọ Abíọ́dún, Balogun dupẹ lọwọ Onimẹkọ pẹlu awọn eeyan to polongo ijinigbe ọhun lori ẹrọ ayelujara. Ṣugbọn nipa boya owo ni wọn sàn ki wọn too ri wọn gba pada bayii, Balogun ko mẹnu lọ sibẹ rara. Ẹ oo ránti pe nigba ti Dokita Ọdẹtọla, olori ọsibitu Jẹnẹra Imẹkọ, ati Nọọsi Bamgboṣe n lọ ninu mọto Camry to jẹ ti dokita yii lawọn kan yọ si wọn lojiji labule Olubọ, ti wọn ko wọn wọgbo lọ tibọn tibọn lọjọ Wẹsidee to kọja, ti wọn si n beere miliọnu rẹpẹtẹ ki wọn too le tu wọn sílẹ̀.


Bo ṣe dupẹ lọwọ Ọlọrun lo dupẹ lọwọ Gomina Dapọ Abíọ́dún, Balogun dupẹ lọwọ Onimẹkọ pẹlu awọn eeyan to polongo ijinigbe ọhun lori ẹrọ ayelujara. Ṣugbọn nipa boya owo ni wọn sàn ki wọn too ri wọn gba pada bayii, Balogun ko mẹnu lọ sibẹ rara. Ẹ oo ránti pe nigba ti Dokita Ọdẹtọla, olori ọsibitu Jẹnẹra Imẹkọ, ati Nọọsi Bamgboṣe n lọ ninu mọto Camry to jẹ ti dokita yii lawọn kan yọ si wọn lojiji labule Olubọ, ti wọn ko wọn wọgbo lọ tibọn tibọn lọjọ Wẹsidee to kọja, ti wọn si n beere miliọnu rẹpẹtẹ ki wọn too le tu wọn sílẹ̀. Bakan naa lo tun jẹ pe meji ninu awọn ọlọdẹ to n wa wọn kiri inu igbo, fara gbọta ibọn lọjọ diẹ lẹyin ijinigbe yii. Mọto meji àti ọkada mẹsan -an ti wọn fi n wa wọn ninu igbo lawọn ajinigbe naa si tún dana sun. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ko ti i wi nnkan kan nipa igbominira naa lasiko yii.


Bakan naa lo tun jẹ pe meji ninu awọn ọlọdẹ to n wa wọn kiri inu igbo, fara gbọta ibọn lọjọ diẹ lẹyin ijinigbe yii. Mọto meji àti ọkada mẹsan -an ti wọn fi n wa wọn ninu igbo lawọn ajinigbe naa si tún dana sun. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ko ti i wi nnkan kan nipa igbominira naa lasiko yii. Boya oun naa yoo fi atẹjade sita to ba ya.


Boya oun naa yoo fi atẹjade sita to ba ya.


Ajinigbe mẹta ko sọwọ ọlọpaa ni marosẹ Eko s’Ibadan

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Awọn ọlọpaa ipinlẹ Ogun lo mu awọn ọmọkunrin mẹta yii, Nathaniel Jacob; ẹni ọdun mẹrinlelogun, Isah Danladi; ẹni ọdun mejilelogun ati Abubakar Rabiu; ẹni ọdun mẹtalelogun. Wọn ni ikọ ajinigbe ni wọn, ati pe oju ọna marosẹ Eko s’Ibadan ni wọn ti n ṣoro wọn. Ọjọ kẹjọ, oṣu kẹrin yii, lọwọ ba wọn lagbegbe Fidiwọ, loju ọna marosẹ naa. Awọn ọlọdẹ kan lo ta awọn ọlọpaa lolobo nigba ti wọn ri awọn mẹta yii, ti wọn n ṣeto bi wọn yoo ṣe bọ si titi ti wọn yoo bẹrẹ iṣẹ laabi wọn. Eyi lawọn ọlọpaa fi ko ikọ fijilante So-Safe atawọn ọlọdẹ adugbo jọ, ni wọn ba jọ wọnu igbo Fidiwọ Alapako lọ, wọn n wa awọn afurasi ajinigbe naa. Bi wọn ṣe ri awọn ọlọpaa ni wọn bẹrẹ si i sa lọ ninu igbo naa, ṣugbọn ọwọ ba awọn mẹta yii.


Awọn ọlọdẹ kan lo ta awọn ọlọpaa lolobo nigba ti wọn ri awọn mẹta yii, ti wọn n ṣeto bi wọn yoo ṣe bọ si titi ti wọn yoo bẹrẹ iṣẹ laabi wọn. Eyi lawọn ọlọpaa fi ko ikọ fijilante So-Safe atawọn ọlọdẹ adugbo jọ, ni wọn ba jọ wọnu igbo Fidiwọ Alapako lọ, wọn n wa awọn afurasi ajinigbe naa. Bi wọn ṣe ri awọn ọlọpaa ni wọn bẹrẹ si i sa lọ ninu igbo naa, ṣugbọn ọwọ ba awọn mẹta yii. Nigba ti wọn fọrọ wa wọn lẹnu wo, awọn mẹtẹẹta jẹwọ pe awọn ti wa ninu igbo naa lati ọjọ mẹwaa sẹyin, to jẹ awọn n wa ọna tawọn yoo fi bọ si titi lai si iṣoro rara. Wọn ni ohun to jẹ ko pẹ to bẹẹ kawọn too bọ sita lati ṣiṣẹ ibi ni pe awọn ọlọpaa maa n wa loju ọna yii pupọ. Wọn fi kun un pe mẹfa lawọn, wọn ni awọn mẹta to sa lọ yẹn ni oogun tawọn fi n ṣiṣẹ ijinigbe wa lọwọ wọn.


Nigba ti wọn fọrọ wa wọn lẹnu wo, awọn mẹtẹẹta jẹwọ pe awọn ti wa ninu igbo naa lati ọjọ mẹwaa sẹyin, to jẹ awọn n wa ọna tawọn yoo fi bọ si titi lai si iṣoro rara. Wọn ni ohun to jẹ ko pẹ to bẹẹ kawọn too bọ sita lati ṣiṣẹ ibi ni pe awọn ọlọpaa maa n wa loju ọna yii pupọ. Wọn fi kun un pe mẹfa lawọn, wọn ni awọn mẹta to sa lọ yẹn ni oogun tawọn fi n ṣiṣẹ ijinigbe wa lọwọ wọn. Iwadii awọn ọlọpaa ṣaaju fidi ẹ mulẹ pe awọn eeyan yii ni wọn wa nidii ijinigbe ẹnu ọjọ mẹta yii loju ọna ọhun. Ada loriṣiiriṣii lawọn ọlọpaa sọ pe awọn ri gba lọwọ awọn mẹta yii, wọn ni awọn ajinigbe naa sọ pe ọwọ awọn agbẹ tawọn ri ninu oko wọn lawọn ti gba a. Wọn ti taari wọn sẹka itọpinpin to lagbara labala to n ri si ijinigbe nipinlẹ Ogun, gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi ṣe sọ.


Iwadii awọn ọlọpaa ṣaaju fidi ẹ mulẹ pe awọn eeyan yii ni wọn wa nidii ijinigbe ẹnu ọjọ mẹta yii loju ọna ọhun. Ada loriṣiiriṣii lawọn ọlọpaa sọ pe awọn ri gba lọwọ awọn mẹta yii, wọn ni awọn ajinigbe naa sọ pe ọwọ awọn agbẹ tawọn ri ninu oko wọn lawọn ti gba a. Wọn ti taari wọn sẹka itọpinpin to lagbara labala to n ri si ijinigbe nipinlẹ Ogun, gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi ṣe sọ.


Lori ọrọ Hijaabu, ijọba Kwara paṣẹ kawọn ileewe ti wahala ti ṣẹlẹ wọle

Faith Adebọla Gomina ipinlẹ Kwara, Abdulrahman AbdulRasak, ti paṣẹ pe kawọn ọmọleewe lawọn ileewe mẹwaa kan ti wọn ti pa latari wahala ọrọ Hijaabu wiwọ to da awuyewuye silẹ, pada sẹnu ẹkọ wọn, bẹrẹ lati ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. Ninu atẹjade kan lati ọfiisi Akọwe agba lẹka eto ẹkọ ipinlẹ naa, Abilekọ Kẹmi Adeọṣun, gba ẹnu gomina sọrọ, o ni ijọba ti paṣẹ fawọn akẹkọọ ati olukọ lawọn ileewe mẹwaa tọrọ naa kan lati so ọlide ti wọn n lo lọwọ yii rọ na, ki wọn si bẹrẹ ikẹkọọ wọn lọjọ kejila, oṣu kẹrin, ọdun yii. O ni aṣẹ naa pọn dandan ko baa le ṣee ṣe fawọn akẹkọọ naa lati jere awọn ẹkọ ti wọn padanu lasiko tijọba fi tilẹkun ileewe wọn ninu oṣu keji to kọja yii, nigba ti fa-a-ka-ja-a ọrọ wiwọ ibori awọn obinrin ẹlẹsin Musulumi ti wọn n pe ni Hijaabu n gbona girigiri. Atẹjade naa ni kawọn ileewe tọrọ naa kan ṣi maa gbadun asiko ọlide wọn titi di ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu yii, ti gbogbo ileewe pamari ati sẹkọndiri maa bẹrẹ saa eto ẹkọ kẹta (third term) papọ. Abilekọ Kẹmi ni igbesẹ yii ṣe pataki, ko ma baa si idarudapọ ninu eto ẹkọ, ki awọn akẹkọọ naa si le ba awọn ẹlẹgbẹ wọn ti ọrọ Hijaabu wiwọ o kan, mu. Gomina waa parọwa sawọn obi, olukọ atawọn akẹkọọ lati gba alaafia laaye, ki wọn si jẹ ki adehun ati ajọsọ to ti wa laarin awọn alaṣẹ ileewe atawọn olori ẹsin lori ọrọ wiwọ Hijaabu lawọn ileewe fẹsẹ mulẹ.


Atẹjade naa ni kawọn ileewe tọrọ naa kan ṣi maa gbadun asiko ọlide wọn titi di ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu yii, ti gbogbo ileewe pamari ati sẹkọndiri maa bẹrẹ saa eto ẹkọ kẹta (third term) papọ. Abilekọ Kẹmi ni igbesẹ yii ṣe pataki, ko ma baa si idarudapọ ninu eto ẹkọ, ki awọn akẹkọọ naa si le ba awọn ẹlẹgbẹ wọn ti ọrọ Hijaabu wiwọ o kan, mu. Gomina waa parọwa sawọn obi, olukọ atawọn akẹkọọ lati gba alaafia laaye, ki wọn si jẹ ki adehun ati ajọsọ to ti wa laarin awọn alaṣẹ ileewe atawọn olori ẹsin lori ọrọ wiwọ Hijaabu lawọn ileewe fẹsẹ mulẹ. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ kejidinlogun, oṣu kẹta, to kọja yii, nijọba paṣẹ ṣiṣi awọn ileewe mẹwaa to jẹ ti awọn ẹlẹsin Kristẹni, latigba ti wọn ti ti wọn pa ninu oṣu keji, tori awọn olori ẹsin nileewe naa sọ pawọn o ni i gba wiwọ Hijaabu laaye nileewe wọn.


Tẹ o ba gbagbe, ọjọ kejidinlogun, oṣu kẹta, to kọja yii, nijọba paṣẹ ṣiṣi awọn ileewe mẹwaa to jẹ ti awọn ẹlẹsin Kristẹni, latigba ti wọn ti ti wọn pa ninu oṣu keji, tori awọn olori ẹsin nileewe naa sọ pawọn o ni i gba wiwọ Hijaabu laaye nileewe wọn.


Ẹ kilọ fun Matawalle ko yee sọsọkusọ o-Gani Adams

Pẹlu ibinu ni Aarẹ Ọna-kakanfo ilẹ Yoruba, Oloye Gani Adams, fi sọrọ si Gomina ipinlẹ Zamfara, Muhammed Matawalle, o ni ẹni ba moju gomina naa ko kilọ fun un pẹlu irọ buruku to n pa kiri pe awọn eeyan apa Guusu ilẹ wa n pa awọn ara Ariwa, iyẹn awọn ara Oke-Ọya, ati pe wọn gbọdọ dawọ eleyii duro ti wọn ko ba fẹ ki awọn Hausa naa gbẹsan iwa yii lara awọn eeyan wọn to wa nilẹ Hausa. Gani ni afi ki wọn tete kilọ fun ọkunrin naa gidigidi, ko ma fi ọrọ ẹlẹyamẹya ṣe oṣelu to le da wahala silẹ. Gani Adams ni afi ẹni ti yoo ba purọ lo ku, lo maa sọ pe awọn ẹya Guusu kọju ija si awọn eeyan Oke-Ọya. O ni gbogbo awọn ara Oke-Ọya to wa ni ilẹ Yoruba ni wọn n ṣiṣẹ aje wọn nibi ti ko sẹni to di wọn lọwọ. Aarẹ ni ko si ẹni to le di ẹnikẹni to ba n ṣiṣẹ rẹ lọna to tọ lọwọ, afi awọn ti wọn ba jẹ arufin nikan ni ilẹ Yoruba ko ni i faaye gba. O ni oun ko mọ ibi ti Matawalle ti ri iroyin to n gbe kiri, nitori gbogbo awọn ti wọn jẹ atọhunrinwa ti wọn huwa ọdaran paapaa, ko sẹni to fọwọ kan wọn, awọn agbofinro ni wọn fa wọn le lọwọ.


O ni gbogbo awọn ara Oke-Ọya to wa ni ilẹ Yoruba ni wọn n ṣiṣẹ aje wọn nibi ti ko sẹni to di wọn lọwọ. Aarẹ ni ko si ẹni to le di ẹnikẹni to ba n ṣiṣẹ rẹ lọna to tọ lọwọ, afi awọn ti wọn ba jẹ arufin nikan ni ilẹ Yoruba ko ni i faaye gba. O ni oun ko mọ ibi ti Matawalle ti ri iroyin to n gbe kiri, nitori gbogbo awọn ti wọn jẹ atọhunrinwa ti wọn huwa ọdaran paapaa, ko sẹni to fọwọ kan wọn, awọn agbofinro ni wọn fa wọn le lọwọ. Ọkunrin naa ni ‘Mo n sọrọ lorukọ gbogbo ọmọ Yoruba pe ko sẹnikẹni to di awọn eeyan Oke-Ọya lọwọ. A ko di awọn ti wọn n ṣiṣẹ aje wọn lọna ẹtọ lọwọ, oju si gba mi ti pe odidi gomina le ma sọ iru ahesọ ti ko lẹsẹ nilẹ yii kaakiri.’ O waa rọ ọ lati yee lo ọrọ ẹlẹyamẹya lati fi maa wa ojurere ẹgbẹ oṣelu APC to n gbero lati darapọ mọ bayii. O ni ki Matawalle rọra kọja sinu ẹgbẹ APC to n lọ lai da wahala kankan silẹ, ki wọn le baa maa fi ojurere wo o, ki wọn si le fun un ni anfaani lati tun dupo lọdun 2023.


Ọkunrin naa ni ‘Mo n sọrọ lorukọ gbogbo ọmọ Yoruba pe ko sẹnikẹni to di awọn eeyan Oke-Ọya lọwọ. A ko di awọn ti wọn n ṣiṣẹ aje wọn lọna ẹtọ lọwọ, oju si gba mi ti pe odidi gomina le ma sọ iru ahesọ ti ko lẹsẹ nilẹ yii kaakiri.’ O waa rọ ọ lati yee lo ọrọ ẹlẹyamẹya lati fi maa wa ojurere ẹgbẹ oṣelu APC to n gbero lati darapọ mọ bayii. O ni ki Matawalle rọra kọja sinu ẹgbẹ APC to n lọ lai da wahala kankan silẹ, ki wọn le baa maa fi ojurere wo o, ki wọn si le fun un ni anfaani lati tun dupo lọdun 2023. Bakan naa ni Aarẹ Adams koro oju si ọrọ kan ti Minisita fun ọrọ abẹle nile wa tẹlẹ, Abdurahman Dambazzau, sọ pe ko si iyatọ laarin awọn ọmọ ẹgbẹ Oodua OPC, ati ẹgbẹ awọn ọmọ Ibo IPOB, pẹlu Boko Haram. Aarẹ ni bo tilẹ jẹ pe agbẹnusọ ẹgbẹ OPC ti fun ọkunrin yii lesi ọrọ rẹ, sibẹ, o yẹ ki awọn agbaagba ilẹ Hausa maa ko awọn eeyan naa ni ijanu ki wọn yee maa sọsọkusọ kiri. Bakan naa ni ẹgbẹ agba Yoruba, YCE ti bu ẹnu atẹ lu ọrọ ti gomina ipinlẹ Zamfara sọ yii, wọn ni ọrọ ti ko mu ọgbọn dani, ti ko nitumọ, ti ọkunrin naa ko si ni ẹri kan lati fi gbe e lẹsẹ lo n sọ kiri.


Bakan naa ni Aarẹ Adams koro oju si ọrọ kan ti Minisita fun ọrọ abẹle nile wa tẹlẹ, Abdurahman Dambazzau, sọ pe ko si iyatọ laarin awọn ọmọ ẹgbẹ Oodua OPC, ati ẹgbẹ awọn ọmọ Ibo IPOB, pẹlu Boko Haram. Aarẹ ni bo tilẹ jẹ pe agbẹnusọ ẹgbẹ OPC ti fun ọkunrin yii lesi ọrọ rẹ, sibẹ, o yẹ ki awọn agbaagba ilẹ Hausa maa ko awọn eeyan naa ni ijanu ki wọn yee maa sọsọkusọ kiri. Bakan naa ni ẹgbẹ agba Yoruba, YCE ti bu ẹnu atẹ lu ọrọ ti gomina ipinlẹ Zamfara sọ yii, wọn ni ọrọ ti ko mu ọgbọn dani, ti ko nitumọ, ti ọkunrin naa ko si ni ẹri kan lati fi gbe e lẹsẹ lo n sọ kiri. Ẹgbẹ naa ni ọrọ to le da ogun silẹ ni gomina naa n sọ.


Ẹgbẹ naa ni ọrọ to le da ogun silẹ ni gomina naa n sọ.


Awọn Fulani ni kijọba mu Sunday Igboho, ki wọn si da Seriki pada s’Igangan

Latari lile ti wọn le Seriki Fulani, Alaaji Salihu AbdulKadir, kuro nilu Igangan, nijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, ti wọn si tun dana sun awọn dukia rẹ kan, ẹgbẹ awọn Fulani ilẹ Naijiria kan ti ke sijọba pe ayafi ti wọn ba fi pampẹ ofin mu Oloye Sunday Adeyẹmọ ti gbogbo eeyan mọ si Sunday Igboho, ti wọn si da Seriki Fulani ti wọn le naa pada siluu Igangan ni alaafia too le wa. Ẹgbẹ awọn Fulani naa to fikalẹ siluu Abuja (Gan Allah Fulani Development Association of Nigeria) GADFAN, sọ ọrọ yii nigba ti wọn ṣabẹwo ibanikẹdun si Alaaji Salihu niluu Ilọrin, nipinlẹ Kwara. Ẹgbẹ naa ni bi ijọba ko ṣe ti i fi pampẹ ọba mu Oloye Sunday Adeyẹmọ, tawọn eeyan mọ si Sunday Igboho, ki wọn si ba a ṣẹjọ, ko tẹ awọn lọrun rara. Ninu atẹjade kan ti Alaga apapọ ẹgbẹ wọn, Alaaji Sulaiman Yakubu ati akọwe rẹ, Ibrahim Abdullahi, buwọ lu lorukọ ẹgbẹ ọhun lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, wọn ni ko yẹ ki Sunday Igboho ṣi wa lominira, ko maa yan fanda kiri ilu, tori awọn gbagbọ pe oun gan-an lo ṣagbatẹru akọlu ti wọn ṣe si Alaaji Salihu niluu Igangan lọjọsi. Ẹgbẹ naa tun parọwa sijọba pe ki wọn fi pampẹ ofin gbe gbogbo awọn alatilẹyin Sunday Igboho, ati awọn ti wọn ba lọwọ ninu bi wọn ṣe dana sun awọn dukia Seriki Fulani ti wọn le jade niluu ọhun. Lara ohun ti wọn tun beere pawọn fẹ kijọba ṣe ni pe ki wọn ṣeto bi Alaaji Salihu AbdulKadir yoo ṣe pada siluu Igangan, ki wọn pese aabo to peye fun un, ki wọn si san owo ‘gba ma binu’ fun un latari awọn dukia olowo iyebiye rẹ to padanu sinu iṣẹlẹ ọhun.