Adebayo Shittu: Ọ̀rọ̀ Boko Haram ti kọjá Buhari nìkan, àwọn èèyàn kan lókèrè ló fẹ́ ba iṣẹ́ Buhari jẹ́

"Ṣe ẹ ro pe aarẹ Buhari funra rẹ ki awọn agbenipawo ati Boko Haram maa ṣe ọṣẹ bi wọn ṣe n ṣe yii?". Gbajumọ oloṣelu lorilẹede Naijiria to tun jẹ minisita fun ibanisọrọ to ṣẹṣẹ pari saa rẹ ni Agbẹjọro Adebayo Shittu to si fi ilu Ibadan ṣe ibugbe. Adebayo Shittu kẹnu bọ ọrọ rẹpẹtẹ ninu ifọrọwanilẹnuwo pẹlu BBC yoruba to si n gbe lẹyin aarẹ Muhammadu Buhari pe ki awọn eeyan to n buu naa fi ara si ipo rẹ. "Gbogbo awa ọmọ Naijriria naa la ni aiṣedede, awọn olori wa, wọn o jabọ latọrun, inu wa naa ni wọn ti jade". Ìdí tí mo fi ń dé fìlà Abetiaja nì gbogbo ìgbà nìyìí - Alaafin Àbòsí ló fa ìjà láàrin èmi àti Ajimobi kìí ṣe ọ̀rọ̀ NYSC -Shittu O dùn mí pé Buhari kò yàn mí sípò Mínísítà lẹ́ẹ̀kejì àmọ́ mò gbà kádàrá - Adebayo Shittu Ayé ò! Báyìí ní ọwọ́ FBI ṣé tún tẹ àwọn gbájúẹ̀ ọmọ Nàìjíríà 11 ní Texas Adebayo boju wo gbogbo bi nkan ṣe n lọ lọwọlọwọ lorilede Naijiria eyi to n mu ki ọpọlọpọ maa sọ pe ijọba Buhari ko dara.


"Gbogbo awa ọmọ Naijriria naa la ni aiṣedede, awọn olori wa, wọn o jabọ latọrun, inu wa naa ni wọn ti jade". Ìdí tí mo fi ń dé fìlà Abetiaja nì gbogbo ìgbà nìyìí - Alaafin Àbòsí ló fa ìjà láàrin èmi àti Ajimobi kìí ṣe ọ̀rọ̀ NYSC -Shittu O dùn mí pé Buhari kò yàn mí sípò Mínísítà lẹ́ẹ̀kejì àmọ́ mò gbà kádàrá - Adebayo Shittu Ayé ò! Báyìí ní ọwọ́ FBI ṣé tún tẹ àwọn gbájúẹ̀ ọmọ Nàìjíríà 11 ní Texas Adebayo boju wo gbogbo bi nkan ṣe n lọ lọwọlọwọ lorilede Naijiria eyi to n mu ki ọpọlọpọ maa sọ pe ijọba Buhari ko dara. "Buhari àti ìjọba rẹ̀ ń làágùn, ìyẹ́ àdiyẹ wọn ni kò jẹ́ kí ẹ mọ̀". Adebayo ni awọn kan to fara sin si awọn orilẹede okere kan lo ṣaa fẹ fi dandan ba gbogbo iṣẹ ati akitiyan aarẹ Muhammadu Buhari jẹ paapaa lori eto aabo ni Naijiria. O ni awọn yii lo n ko oniruuru nkan ijagun nla nla fun ikọ Boko Haram atawọn ẹgbẹ adigunjale mii to n fitina orilẹede Naijiria lọwọlọwọ.


"Buhari àti ìjọba rẹ̀ ń làágùn, ìyẹ́ àdiyẹ wọn ni kò jẹ́ kí ẹ mọ̀". Adebayo ni awọn kan to fara sin si awọn orilẹede okere kan lo ṣaa fẹ fi dandan ba gbogbo iṣẹ ati akitiyan aarẹ Muhammadu Buhari jẹ paapaa lori eto aabo ni Naijiria. O ni awọn yii lo n ko oniruuru nkan ijagun nla nla fun ikọ Boko Haram atawọn ẹgbẹ adigunjale mii to n fitina orilẹede Naijiria lọwọlọwọ.


Senate on bandits: Ilé àṣofin, Afenifere àti Arewa ní kí Buhari kéde agbébọn bíi afẹ̀miṣòfò

Ẹgbẹ Afenifere ati Arewa Consultative Forum ti pa ẹnu pọ kin ọrọ awọn sẹnẹtọ ti wọn sọ fun Aarẹ Muhammadu Buhari pe ki o bẹrẹ si ni ri awọn janduku agbebọn ni agbesunmọmi. Eekan Afenifere, Oloye Ayo Adebanjo sọ fun BBC Yoruba pe ẹgbẹ naa ti n sọrọ yii fun Buhari tipẹ, amọ o kọ eti ikun. Oloye Adebanjo ni awọn Miyetti Allah gan an lo yẹ ki Buhari pe ni agbesunmọmi dipo ẹgbẹ IPOB  ti ijọba rẹ pe ni agbesunmọmi. ``Baba Adebanjo ni igbayii laarọ awọn sẹnẹtọ lori ọrọ ti wọn sọ fun Buhari, amọ Oloye Afenifere ni o ba ni, ko bajẹ. Oloye Adebanjo ni ijọba Buhari ko tii wa nkan ṣe si gbogbo ọrọ tawọn eeyan kan ti sọ lori eto abo mẹhẹ ni Naijiria. ''Gomina ipinlẹ Benue, Samuel Ortom ti lọ ba Buhari lori iṣẹlẹ iṣekupani to n waye ni Benue, ohun ti BUhari maa sọ fun ni pe ki o lọ bawọn alabagbe rẹ ṣọrẹ.


``Baba Adebanjo ni igbayii laarọ awọn sẹnẹtọ lori ọrọ ti wọn sọ fun Buhari, amọ Oloye Afenifere ni o ba ni, ko bajẹ. Oloye Adebanjo ni ijọba Buhari ko tii wa nkan ṣe si gbogbo ọrọ tawọn eeyan kan ti sọ lori eto abo mẹhẹ ni Naijiria. ''Gomina ipinlẹ Benue, Samuel Ortom ti lọ ba Buhari lori iṣẹlẹ iṣekupani to n waye ni Benue, ohun ti BUhari maa sọ fun ni pe ki o lọ bawọn alabagbe rẹ ṣọrẹ. Ajagun fẹyinti, Commodore Kunle Olawunmi sọ lori ẹrọ amohunmaworan Channels TV pe awọn gomina, minisita, sẹnẹtọ atawọn to n ṣe pasi paarọ owo wa lara awọn to n ṣe atilẹyin fun Boko Haram. O tun fi idi rẹ mulẹ pe ijọba Buhari mọ nipa ọrọ naa lai ṣe ohun kan lori ọrọ naa. O dabi ẹni pe ohun tawọn agbebọn yii n ṣe ko kọ Buhari lominu ni ko ṣe gbe igbesẹ akin lori ọrọ naa.


Ajagun fẹyinti, Commodore Kunle Olawunmi sọ lori ẹrọ amohunmaworan Channels TV pe awọn gomina, minisita, sẹnẹtọ atawọn to n ṣe pasi paarọ owo wa lara awọn to n ṣe atilẹyin fun Boko Haram. O tun fi idi rẹ mulẹ pe ijọba Buhari mọ nipa ọrọ naa lai ṣe ohun kan lori ọrọ naa. O dabi ẹni pe ohun tawọn agbebọn yii n ṣe ko kọ Buhari lominu ni ko ṣe gbe igbesẹ akin lori ọrọ naa. Ẹwẹ, akọwe iroyin ẹgbẹ Arewa Consultative Forum(ACF), Emmanuel Yawe sọ fun BBC Yoruba pe ti orukọ to ba buru ju agbesunmọmi lọ ba wa, ohun lo yẹ ki Buhari pe awọn agbebọn afẹmi ṣofo yii. Yawe ni ẹgbẹ ACF naa ti n sọ ti pẹ agbesunmọmi lawọn janduku ajinigbe ati afẹmi ṣofo yii pẹlu iṣẹ laabi ti wọn n ṣe kaakiri ni Naijiria. Akọwe iroyin ẹgbẹ ACF ni awọn ni ijakulẹ ninu Buhari tori awọn ro pe oun ni yoo ṣe atunṣe gbogbo ohun to ti bajẹ ni Naijiria.


Ẹwẹ, akọwe iroyin ẹgbẹ Arewa Consultative Forum(ACF), Emmanuel Yawe sọ fun BBC Yoruba pe ti orukọ to ba buru ju agbesunmọmi lọ ba wa, ohun lo yẹ ki Buhari pe awọn agbebọn afẹmi ṣofo yii. Yawe ni ẹgbẹ ACF naa ti n sọ ti pẹ agbesunmọmi lawọn janduku ajinigbe ati afẹmi ṣofo yii pẹlu iṣẹ laabi ti wọn n ṣe kaakiri ni Naijiria. Akọwe iroyin ẹgbẹ ACF ni awọn ni ijakulẹ ninu Buhari tori awọn ro pe oun ni yoo ṣe atunṣe gbogbo ohun to ti bajẹ ni Naijiria. Ṣugbọn Yawe ni o ṣeni laanu pe nkan ti bajẹ ju bi o ti wa tẹlẹ laye aarẹ ana Goodluck Jonathan gan an lọ bayii. Yawe ni ko si ohun to buru ninu ohun tawọn sẹnẹtọ sọ fun Buhari pe ko bẹrẹ si ni ri awọn agbebọn yii gẹgẹ bi agbesunmọmi. Ilé àṣofin ké sí Ààrẹ Buhari láti kéde àwọn agbébọn gẹ́gẹ́ bí jàǹdùkù afẹ̀miṣòfò Ile aṣofin agba ni Naijiria ti ke si Aarẹ Muhammadu Buhari pe ko kede awọn janduku agbebọn gẹgẹ bi agbesunmọmi ni kiakia.


Ṣugbọn Yawe ni o ṣeni laanu pe nkan ti bajẹ ju bi o ti wa tẹlẹ laye aarẹ ana Goodluck Jonathan gan an lọ bayii. Yawe ni ko si ohun to buru ninu ohun tawọn sẹnẹtọ sọ fun Buhari pe ko bẹrẹ si ni ri awọn agbebọn yii gẹgẹ bi agbesunmọmi. Ilé àṣofin ké sí Ààrẹ Buhari láti kéde àwọn agbébọn gẹ́gẹ́ bí jàǹdùkù afẹ̀miṣòfò Ile aṣofin agba ni Naijiria ti ke si Aarẹ Muhammadu Buhari pe ko kede awọn janduku agbebọn gẹgẹ bi agbesunmọmi ni kiakia. Nibi ijoko ile to waye ni Ọjọru ni awọn sẹnetọ naa ti sọ ọrọ yii. Bakan naa ni awọn aṣofin sọ pe ko tun kede gbogbo olori awọn agbebọn naa ti ijọba mọ gẹgẹ bi ẹni ti wọn n wa, ko si tọpinpin ibi ti wọn wa lati fi ofin mu wọn fun igbẹjọ. Wọn tun sọ pe ki Aarẹ Buhari paṣẹ pe ki awọn ọmọ ogun ju ado oloro si ibuba awọn agbebọn naa.


Nibi ijoko ile to waye ni Ọjọru ni awọn sẹnetọ naa ti sọ ọrọ yii. Bakan naa ni awọn aṣofin sọ pe ko tun kede gbogbo olori awọn agbebọn naa ti ijọba mọ gẹgẹ bi ẹni ti wọn n wa, ko si tọpinpin ibi ti wọn wa lati fi ofin mu wọn fun igbẹjọ. Wọn tun sọ pe ki Aarẹ Buhari paṣẹ pe ki awọn ọmọ ogun ju ado oloro si ibuba awọn agbebọn naa. Ijiroro ọhun waye lẹyin ti aṣofin kan lati ipinlẹ Sokoto, Ibrahim Gobir gbe aba kan kalẹ lori eto abo. Eyi waye lẹyin ọjọ kan ti awọn agbebọn pa eeyan to to ogún, ti wọn si tun ji awọn kan gba lọ ni abule Gatawa, nijọba ibilẹ Sabon Birni nipinlẹ Sokoto. Bakan naa, awn wọnyii o ṣẹṣẹ maa da ẹmi awọn eeyan Naijiria legbodo paapaa lapa Ariwa.


Ijiroro ọhun waye lẹyin ti aṣofin kan lati ipinlẹ Sokoto, Ibrahim Gobir gbe aba kan kalẹ lori eto abo. Eyi waye lẹyin ọjọ kan ti awọn agbebọn pa eeyan to to ogún, ti wọn si tun ji awọn kan gba lọ ni abule Gatawa, nijọba ibilẹ Sabon Birni nipinlẹ Sokoto. Bakan naa, awn wọnyii o ṣẹṣẹ maa da ẹmi awọn eeyan Naijiria legbodo paapaa lapa Ariwa. Yàtọ̀ sí ọkọ Dora Akunyili, wo àwọn ibòmìí tí wọ́n tún ti pààyàn ní Anambra lọ́jọ́ kan nàá Kí ló mú kí agbẹjọ́rò àgbà yọ ọwọ́ nínú ìgbẹ́jọ́ Dibu Ojerinde ọgá JAMB tẹ́lẹ̀? Àwọn Oba Yorùbá kan rèé tí wọ́n rọ̀ lóyè, tí Oba míràn jẹ lójú ayé wọn Ṣaaju ni ikọlu kan ti waye ni abule Gangara, nijọba ibilẹ kan naa. Ninu ọrọ to sọ, Aarẹ ile aṣofin, Sẹnetọ Ahmad Lawan pe fun fifi kun owo ti ijọba n na sori iṣẹ awọn ọmọ ologun.


Yàtọ̀ sí ọkọ Dora Akunyili, wo àwọn ibòmìí tí wọ́n tún ti pààyàn ní Anambra lọ́jọ́ kan nàá Kí ló mú kí agbẹjọ́rò àgbà yọ ọwọ́ nínú ìgbẹ́jọ́ Dibu Ojerinde ọgá JAMB tẹ́lẹ̀? Àwọn Oba Yorùbá kan rèé tí wọ́n rọ̀ lóyè, tí Oba míràn jẹ lójú ayé wọn Ṣaaju ni ikọlu kan ti waye ni abule Gangara, nijọba ibilẹ kan naa. Ninu ọrọ to sọ, Aarẹ ile aṣofin, Sẹnetọ Ahmad Lawan pe fun fifi kun owo ti ijọba n na sori iṣẹ awọn ọmọ ologun. O si sọ pe o ti di dandan fun awọn igbimọ nile aṣofin to wa fun eto aabo, lati ri i daju pe wọn n na owo awọn ileeṣẹ ologun fun nkan to yẹ.


O si sọ pe o ti di dandan fun awọn igbimọ nile aṣofin to wa fun eto aabo, lati ri i daju pe wọn n na owo awọn ileeṣẹ ologun fun nkan to yẹ.


NINAS UN Protest: Yoruba Nation béèrè kókó nǹkan mẹ́fà lọ́wọ́ Buhari ṣáájú ìwọ́de níwájú àjọ UN

Awọn to n beere fun idasilẹ orileede Yoruba ti fi ọrọ ranṣẹ si aarẹ Muhammadu Buhari lori nkan tawọn fẹ ko yẹwo ṣaaju iwọde wọn  ni ajọ isọkan agbaye United Nations, UN. Wọn tun ni awọn yoo ṣe iwọde itagbangba niwaju ajọ UN lọjọ kẹrinlelogun oṣu Kẹsan, ti ipade ajọ naa yoo waye. Ọjọ yii kan naa ni aarẹ Buhari yoo sọrọ niwaju igbimọ apapọ ajọ UN. Lọjọ Aiku ni aarẹ Buhari gbera kuro ni Abuja lọ si New York lati kopa ninu ipade apapọ ẹlẹẹkẹrinlelaadọrin ajọ naa. Agbẹnusọ fawọn ajijagbara naa, to wa ninu ẹgbẹ Ilana Omo Oodua, Maxwell Adeleye ninu atẹjade to fi sita ka awọn nkan mẹfa, ti wọn lawọn n fẹ. Atẹjade naa tun sọ pe alaga agbarijọpọ awọn ẹgbẹ to n beere fun idasilẹ Yoruba Nation, Ọjọgbọn Banji Akitoye ni ''kaka ki ijọba Buhari tẹti gbọ ohun t'araalu fẹ, niṣe lo n doju ija kọ awọn to fẹ dẹkun ikọlu lati ọwọ awọn darandaran Miyetti Allah'' ''Ipe wa si ijọba ni ki wọn wo atẹjade ti NINAS gbe jade lọjọ Kẹrindinlogun oṣu Kejila ọdun 2020.


Lọjọ Aiku ni aarẹ Buhari gbera kuro ni Abuja lọ si New York lati kopa ninu ipade apapọ ẹlẹẹkẹrinlelaadọrin ajọ naa. Agbẹnusọ fawọn ajijagbara naa, to wa ninu ẹgbẹ Ilana Omo Oodua, Maxwell Adeleye ninu atẹjade to fi sita ka awọn nkan mẹfa, ti wọn lawọn n fẹ. Atẹjade naa tun sọ pe alaga agbarijọpọ awọn ẹgbẹ to n beere fun idasilẹ Yoruba Nation, Ọjọgbọn Banji Akitoye ni ''kaka ki ijọba Buhari tẹti gbọ ohun t'araalu fẹ, niṣe lo n doju ija kọ awọn to fẹ dẹkun ikọlu lati ọwọ awọn darandaran Miyetti Allah'' ''Ipe wa si ijọba ni ki wọn wo atẹjade ti NINAS gbe jade lọjọ Kẹrindinlogun oṣu Kejila ọdun 2020. Ipe yii ṣe pataki ki awọn ẹya to wa labẹ NINAS  le dunadura nnkan ti wọn fẹ lai si idiwọ'' O fi kun pe ohun tawọn fẹ ni ki ijọba ''ṣeto idibo ti araalu yoo ti sọ ohun ti wọn fẹ, referendum, ki awọn to wa lati iwọ guusu ati aarin gbungbun Naijiria yoo le gbe igbesẹ iṣejọba ara wọn. A n beere fun ki wọn wọgile iwe ofin Naijiria ọdun 1999 ni kiakia'' ''A o tun bẹrẹ iwọde wa lọjọ Kẹrinlelogun oṣu Kẹsan niwaju ileeṣẹ ajọ UN lati le sọ fun aarẹ Buhari pe, awọn Miyetti Allah rẹ ni ọta awọn eeyan aarin gbungbun Naijiria ati iwọ oorun guusu Naijiria. Awọn gangan ni agbesunmọmi''


Ipe yii ṣe pataki ki awọn ẹya to wa labẹ NINAS  le dunadura nnkan ti wọn fẹ lai si idiwọ'' O fi kun pe ohun tawọn fẹ ni ki ijọba ''ṣeto idibo ti araalu yoo ti sọ ohun ti wọn fẹ, referendum, ki awọn to wa lati iwọ guusu ati aarin gbungbun Naijiria yoo le gbe igbesẹ iṣejọba ara wọn. A n beere fun ki wọn wọgile iwe ofin Naijiria ọdun 1999 ni kiakia'' ''A o tun bẹrẹ iwọde wa lọjọ Kẹrinlelogun oṣu Kẹsan niwaju ileeṣẹ ajọ UN lati le sọ fun aarẹ Buhari pe, awọn Miyetti Allah rẹ ni ọta awọn eeyan aarin gbungbun Naijiria ati iwọ oorun guusu Naijiria. Awọn gangan ni agbesunmọmi''


Insecurity in Nigeria: Ọba alayé rawọ́ ẹ̀bẹ̀ sí ìjọba láti dẹ́kun ìkọlù afurasí Fulani, kó tó di làásìgbò ńlá

Agbalagba ti ko ba kẹhun sọrọ, afaimọ ko ma kẹ itan sare nitori aile sọrọ ni ibẹrẹ nnkan buruku. Ọba alaye kan, Domini Yahaya ti ke gbajare fun gbogbo agbaye pe ikọlu awọn afurasi Fulani ti gba ẹmi aadọta eeyan, ti wọn si ba ọpọ dukia jẹ pẹlu. Ọba alaye naa naa to wa lagbegbe Zango-Kataf ni guusu Kaduna salaye pe o tun le ni ile bii ọtalerugba o din mẹfa ti wọn ti jo kanlẹ. Lara awọn eeyan ti wọn ni awọn afurasi Fulani naa n kọlu ni alaboyun ati awọn ọmọ wẹwẹ, ti wsn si tun ba sọọsi meje jẹ kanlẹ pẹlu. Ọba alaye naa, lasiko to n bawọn akọroyin sọrọ nilu Kaduna lọjọ Aje wa n kaya soke nipa bi ipaniyan ọlọgọọrọ yii se n waye lai si ẹni to mu wọn. O ni wọn ti gba akoso abule oun, ti ikọlu ojoojumọ naa si ti de gongo, eyi to le ru ibinu araalu soke kọja sisọ.


Lara awọn eeyan ti wọn ni awọn afurasi Fulani naa n kọlu ni alaboyun ati awọn ọmọ wẹwẹ, ti wsn si tun ba sọọsi meje jẹ kanlẹ pẹlu. Ọba alaye naa, lasiko to n bawọn akọroyin sọrọ nilu Kaduna lọjọ Aje wa n kaya soke nipa bi ipaniyan ọlọgọọrọ yii se n waye lai si ẹni to mu wọn. O ni wọn ti gba akoso abule oun, ti ikọlu ojoojumọ naa si ti de gongo, eyi to le ru ibinu araalu soke kọja sisọ. O fikun pe nitori ikọlu naa, ọpọ awọn ara abule naa ti wọn jẹ agbẹ, lo ti sa kuro lori ilẹ wọn lai le da oko mọ, to si le ni ẹgbẹrun mẹẹdogun araalu ti ko nile lori mọ. Ọba Yahaya wa rawọ ẹbẹ sawọn agbofinro lati tete wa ọna dẹkun ikọlu ojoojumọ ọhun, eyi to le sokunfa rogbodiyan nla. Lẹyin ahesọ ọrọ ti gbalẹ kan pe aarẹ Naijiria tẹlẹ ri, Goodluck Jonathan n gbero lati dije ninu ibo aarẹ ọdun 2023, ikilọ ti jade fun aarẹ ana orilẹede Naijiria bayii o. Ọga agba ẹgbẹ awọn onilọsiwaju, Progressive Governors' Forum (PGF), Ọmọwe Salihu Lukman ti kilọ fun Jonathan pe ko maa yẹyẹ ara rẹ nipa didije ninu ibo aarẹ ọdun 2023.


O fikun pe nitori ikọlu naa, ọpọ awọn ara abule naa ti wọn jẹ agbẹ, lo ti sa kuro lori ilẹ wọn lai le da oko mọ, to si le ni ẹgbẹrun mẹẹdogun araalu ti ko nile lori mọ. Ọba Yahaya wa rawọ ẹbẹ sawọn agbofinro lati tete wa ọna dẹkun ikọlu ojoojumọ ọhun, eyi to le sokunfa rogbodiyan nla. Lẹyin ahesọ ọrọ ti gbalẹ kan pe aarẹ Naijiria tẹlẹ ri, Goodluck Jonathan n gbero lati dije ninu ibo aarẹ ọdun 2023, ikilọ ti jade fun aarẹ ana orilẹede Naijiria bayii o. Ọga agba ẹgbẹ awọn onilọsiwaju, Progressive Governors' Forum (PGF), Ọmọwe Salihu Lukman ti kilọ fun Jonathan pe ko maa yẹyẹ ara rẹ nipa didije ninu ibo aarẹ ọdun 2023. Ọmọwe Lukman ni afaimọ ki Jonathan ma ba orukọ rere to ti ni tẹlẹ jẹ to ba le dupo aarẹ ninu eto idibo ọdun 2023. Lati igba ti eto idibo gomina ipinlẹ Bayelsa ti waye lọdun 2019 nibi ti Jonathan ti ran oludije gomina APC, David Lyon lọwọ lati jawe olubori ni ọpọ ti n sọ pe o n sẹ ajọsẹpọ pẹlu ẹgbẹ oṣelu APC loke. Awọn kan tiẹ tun sọ pe adehun ti Jonathan ṣe APC ni pe wọn yoo fun oun ni anfani lati dije fun ipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ naa.


Ọmọwe Lukman ni afaimọ ki Jonathan ma ba orukọ rere to ti ni tẹlẹ jẹ to ba le dupo aarẹ ninu eto idibo ọdun 2023. Lati igba ti eto idibo gomina ipinlẹ Bayelsa ti waye lọdun 2019 nibi ti Jonathan ti ran oludije gomina APC, David Lyon lọwọ lati jawe olubori ni ọpọ ti n sọ pe o n sẹ ajọsẹpọ pẹlu ẹgbẹ oṣelu APC loke. Awọn kan tiẹ tun sọ pe adehun ti Jonathan ṣe APC ni pe wọn yoo fun oun ni anfani lati dije fun ipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ naa. Ọmọwe Lukman beere pe bawo lo maa ṣe ri ti Jonathan ba darapọ mọ APC ṣugbọn ti wọn ko fun ni iyọnda lati dupo aarẹ lọdun 2023. ''Ọrọ ibo aarẹ ọdun 2023 kọ lo yẹ kawọn eeyan maa sọ nipa Jonathan. Ọrọ bi Jonathan ṣe gba pe oun fidi rẹmi ninu ọdun 2015 ti Aarẹ Muhammadu Buhari fi wọle lo yẹ ki a maa sọ nipa Jonathan.


Ọmọwe Lukman beere pe bawo lo maa ṣe ri ti Jonathan ba darapọ mọ APC ṣugbọn ti wọn ko fun ni iyọnda lati dupo aarẹ lọdun 2023. ''Ọrọ ibo aarẹ ọdun 2023 kọ lo yẹ kawọn eeyan maa sọ nipa Jonathan. Ọrọ bi Jonathan ṣe gba pe oun fidi rẹmi ninu ọdun 2015 ti Aarẹ Muhammadu Buhari fi wọle lo yẹ ki a maa sọ nipa Jonathan. Nitori naa, ko yẹ ki ẹgbẹ oṣelu kankan ti Jonathan lati lọ dupo aarẹ, bi bẹẹ kọọ, wọn maa ba orukọ rẹ jẹ. Ẹwẹ, iroyin sọ pe gomina ipinlẹ Ebonyi, Dave Umahi ati Ben Ayade ti Cross River to ṣẹṣẹ fi PDP silẹ lọ APC n gbero lati dije fun ipo aarẹ lọdun 2023.


Nitori naa, ko yẹ ki ẹgbẹ oṣelu kankan ti Jonathan lati lọ dupo aarẹ, bi bẹẹ kọọ, wọn maa ba orukọ rẹ jẹ. Ẹwẹ, iroyin sọ pe gomina ipinlẹ Ebonyi, Dave Umahi ati Ben Ayade ti Cross River to ṣẹṣẹ fi PDP silẹ lọ APC n gbero lati dije fun ipo aarẹ lọdun 2023.


Community Police: Onímọ̀ ààbò ní ọ́lọ́pàá tó wà nílẹ̀ ló nílò ìtọ́jú kìí ṣe ìdásílẹ̀ ikọ̀ ọlọ́pàá agbègbè

Àìní àtilẹ̀yìn ìjọba àti ará ìlú ni ìṣòro tí àwọn ọlọ́pàá Nàìjíríà ń kojú tí wọ́n kò fi lè ka àpá ètò ààbò tó mẹ́hẹ ni Nàìjíríà. Ónímọ̀ nípa ètò abo ni Nàìjíríà, ọ̀gbẹ́ni Dotun Ojon lọ fìdí ọ̀rọ̀ yìí múlẹ̀ lásìkò tó ń bá BBC Yorùbá sọ̀rọ̀lọjọ Isẹgun. Ojon, lásìkò to ń dá sí ìbéèrè nípa bílíọ̀nù mẹ́ta náírà lè diẹ̀ tí ìjọba àpapọ̀ gbé kalẹ fún ìdásílẹ̀ ọlọ́pàá àgbègbè, lo sisọ loju ọrọ naa. Ọ̀gbẹ́ni Ojon ni kàkà tí ìjọba yóò tún fi lo owó naa láti ṣe àgbékalẹ̀ ileesẹ alaabo tuntun, yoo kuku san kó fi owó náà rọ okun sápá àwọn ọlọ́pàá. Bakan naa lo ni owo ọhun yoo tun wulo fun amojuto àwọn ikọ̀ elétò ààbò tó ti wà nílẹ̀ pàápàá jù lọ, ikọ̀ Amotekun àti Ọlọ́pàá Nàìjíríà. Buhari, fi N3.3bn ra ibọn fun ọlọpaa, dipo agbekalẹ ọlọpaa agbegbe - Ojon Ó ní wọ́n ti gba àwọn kọstabu si iṣẹ́ ọlọ́pàá pẹ̀lú ìrètí pé wọ́n yóò mọ agbegbe wọ́n daadaa nígbà náà, ṣùgbọ́n láti ìgbà yẹn náà kò fi bẹ́ẹ̀ sì ìyàtọ̀.


Ọ̀gbẹ́ni Ojon ni kàkà tí ìjọba yóò tún fi lo owó naa láti ṣe àgbékalẹ̀ ileesẹ alaabo tuntun, yoo kuku san kó fi owó náà rọ okun sápá àwọn ọlọ́pàá. Bakan naa lo ni owo ọhun yoo tun wulo fun amojuto àwọn ikọ̀ elétò ààbò tó ti wà nílẹ̀ pàápàá jù lọ, ikọ̀ Amotekun àti Ọlọ́pàá Nàìjíríà. Buhari, fi N3.3bn ra ibọn fun ọlọpaa, dipo agbekalẹ ọlọpaa agbegbe - Ojon Ó ní wọ́n ti gba àwọn kọstabu si iṣẹ́ ọlọ́pàá pẹ̀lú ìrètí pé wọ́n yóò mọ agbegbe wọ́n daadaa nígbà náà, ṣùgbọ́n láti ìgbà yẹn náà kò fi bẹ́ẹ̀ sì ìyàtọ̀. Ojon ni bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ṣe èyí lásìkò náà nítorí pé àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ fẹ́ ṣe ìdásilẹ̀ Amotekun ni. Sùgbọ́n o ni àsìkò yìí tí wọ́n ti rí pé àwọn ènìyàn tí ń ní ìfẹ́ sí bí àwọn Àmọ̀tẹ́kùn ṣe ń ṣe, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn àṣìṣe mìíràn náà wá ní ìhà wọ́n. Olórí ẹgbẹ́ YPP nípìnlẹ̀ Ondo náà tún fi kún pé, kò ní dára kí ijọ́ba fi owó tùùlù-tuulu yí ṣe òfò pẹ̀lú ìdásilẹ̀ ọlọ́pàá àgbègbè.


Ojon ni bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ṣe èyí lásìkò náà nítorí pé àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ fẹ́ ṣe ìdásilẹ̀ Amotekun ni. Sùgbọ́n o ni àsìkò yìí tí wọ́n ti rí pé àwọn ènìyàn tí ń ní ìfẹ́ sí bí àwọn Àmọ̀tẹ́kùn ṣe ń ṣe, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn àṣìṣe mìíràn náà wá ní ìhà wọ́n. Olórí ẹgbẹ́ YPP nípìnlẹ̀ Ondo náà tún fi kún pé, kò ní dára kí ijọ́ba fi owó tùùlù-tuulu yí ṣe òfò pẹ̀lú ìdásilẹ̀ ọlọ́pàá àgbègbè. O ni yoo dara kí wọ́n fi ra ohun èlò àti ibọn fún àwọn ọlọ́pàá, bákan náà ló pé kí ìjọba ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún àwọn ọlọ́pàá láti mọ bí a ti ń bá ará ìlú ṣe. Ojon ni eyi se pataki nítorí ọ̀pọ̀ ará ìlú ni kò ní ìgbàgbọ́ nínú ọlọ́pàá Nàìjíríà. Buhari, wa bi ebi, ìṣẹ àti ìyàn yóò ṣe dínkù láàrin àwọn ará ìlú ná, dipo Ọlọpaa agbegbe: Nínú èrò tìrẹ ọ̀gbẹ́ni Dele Farotimi ni ìjọba àpapọ̀ kan fi ẹ̀tẹ̀ sílẹ̀, máa pa làpálàpá ni, nítorí pé kí ṣe àsìkò ló yẹ kí orílẹ̀èdè bí Nàìjíríà ṣẹ̀ṣẹ̀ máa sọ̀rọ̀ nípa ètò ọ̀rọ̀ ọlọ́pàá agbègbè.


O ni yoo dara kí wọ́n fi ra ohun èlò àti ibọn fún àwọn ọlọ́pàá, bákan náà ló pé kí ìjọba ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún àwọn ọlọ́pàá láti mọ bí a ti ń bá ará ìlú ṣe. Ojon ni eyi se pataki nítorí ọ̀pọ̀ ará ìlú ni kò ní ìgbàgbọ́ nínú ọlọ́pàá Nàìjíríà. Buhari, wa bi ebi, ìṣẹ àti ìyàn yóò ṣe dínkù láàrin àwọn ará ìlú ná, dipo Ọlọpaa agbegbe: Nínú èrò tìrẹ ọ̀gbẹ́ni Dele Farotimi ni ìjọba àpapọ̀ kan fi ẹ̀tẹ̀ sílẹ̀, máa pa làpálàpá ni, nítorí pé kí ṣe àsìkò ló yẹ kí orílẹ̀èdè bí Nàìjíríà ṣẹ̀ṣẹ̀ máa sọ̀rọ̀ nípa ètò ọ̀rọ̀ ọlọ́pàá agbègbè. Ó ní kìí ṣe òní ni ìjọba yóò maa buwọ́lu owó kan fún iṣẹ́ ìlú, tó sì jẹ́ pé àwọn kan ni yóò pín owó náà. Ọ̀gbẹ́ni Dele Farotimi ni nǹkan tí ó ṣe pàtàkì jùlọ lọ́wọ́lọ́wó ni bí ebi, ìṣẹ àti ìyàn yóò ṣe dínkù láàrin àwọn ará ìlú ná, èyí lásán lo ni yóò mú àdínkù bá ìwà ọ̀daràn láwùjọ. "Kì í ṣe òní ni ìjọba tí ń ṣe irú ètò yìí ṣùgbọ́n kii sí àbájáde gidi kankan" Farotimi wá ṣàlàyé pé, tí ìjọba bá ti mójú tó èyí tán, ó ṣe pàtàkì láti jẹ́ kí ìdájọ́ òdodo wá láàrín ìlú, kí wọn sì máa tẹ́lẹ̀ òfin.


Ó ní kìí ṣe òní ni ìjọba yóò maa buwọ́lu owó kan fún iṣẹ́ ìlú, tó sì jẹ́ pé àwọn kan ni yóò pín owó náà. Ọ̀gbẹ́ni Dele Farotimi ni nǹkan tí ó ṣe pàtàkì jùlọ lọ́wọ́lọ́wó ni bí ebi, ìṣẹ àti ìyàn yóò ṣe dínkù láàrin àwọn ará ìlú ná, èyí lásán lo ni yóò mú àdínkù bá ìwà ọ̀daràn láwùjọ. "Kì í ṣe òní ni ìjọba tí ń ṣe irú ètò yìí ṣùgbọ́n kii sí àbájáde gidi kankan" Farotimi wá ṣàlàyé pé, tí ìjọba bá ti mójú tó èyí tán, ó ṣe pàtàkì láti jẹ́ kí ìdájọ́ òdodo wá láàrín ìlú, kí wọn sì máa tẹ́lẹ̀ òfin. O ní láìsí èyí kò sì irú owó tí ìjọba lè gbé sílẹ̀ fún ọ̀rọ̀ àbò tí ó lè ní ìtumọ̀, tí ara ìlú kò bá nírètí pé ọ̀la yóò dára ju òní wọn lọ.


O ní láìsí èyí kò sì irú owó tí ìjọba lè gbé sílẹ̀ fún ọ̀rọ̀ àbò tí ó lè ní ìtumọ̀, tí ara ìlú kò bá nírètí pé ọ̀la yóò dára ju òní wọn lọ.


Sunday Igboho: Bíṣọ́ọ́bù ní kò yẹ kí ìjọba pe àwọn ajìjàgbara ní agbésùmọ̀mí bíkòṣe ọmọ

Biṣọọbu agba kan ninu ijọ Eleto, Samuel Chukwuemeka Kanu-Uche ti gba Aarẹ Muhammadu Buhari ni imọran lati forijin adari ẹgbẹ awọn IPOB, Nnamdi Kanu ati ajijagbara ilẹ Yoruba, Sunday Igboho. Alufaa naa ni ṣiṣe eyii yoo fopin si erongba awọn eeyan naa lati jẹ ki ẹya wọn yapa kuro lara Naijiria. Kanu-Uche lo sọ ọrọ naa lasiko ijiroro pẹlu awọn akọroyin niluu Abuja. Gẹgẹ bii nnkan to sọ, ọpọ eeyan ni Naijiria lo jẹ ọmọlẹyin awọn ajijagbara ọhun, o si yẹ ki ijọba apapọ lo awọn ọmọlẹyin wọn lati wọle si awọn ajijagbara naa lara. O tun dabaa pe ki ijọba máa san ẹgbẹrun marundinlọgbọn fun awọn ọmọ ikọ Boko Haram to ba ronupiwada nitori iṣẹ ati iya lo n mu ki ọpọ eeyan kan darapọ mọ wọn. Nigba to n sọrọ lori Sheikh Ahmad Abubakar Gumi, o ni o yẹ ki ijọba le lo ẹlẹsin Musulumi naa lati fopin si gbogbo iwa janduku lapa oke ọya nitori ipa ti ọkunrin ọhun ni lori awọn janduku naa.


Gẹgẹ bii nnkan to sọ, ọpọ eeyan ni Naijiria lo jẹ ọmọlẹyin awọn ajijagbara ọhun, o si yẹ ki ijọba apapọ lo awọn ọmọlẹyin wọn lati wọle si awọn ajijagbara naa lara. O tun dabaa pe ki ijọba máa san ẹgbẹrun marundinlọgbọn fun awọn ọmọ ikọ Boko Haram to ba ronupiwada nitori iṣẹ ati iya lo n mu ki ọpọ eeyan kan darapọ mọ wọn. Nigba to n sọrọ lori Sheikh Ahmad Abubakar Gumi, o ni o yẹ ki ijọba le lo ẹlẹsin Musulumi naa lati fopin si gbogbo iwa janduku lapa oke ọya nitori ipa ti ọkunrin ọhun ni lori awọn janduku naa. Kanu-Uche sọ pe "Awọn wo lo lọ n gbe owo itusilẹ lọ fun awọn janduku? Kaka ki ijọba maa bu ẹnu atẹ lu Gumi, ni ṣe lo yẹ ki wọn wa ọna lati ba a ṣiṣẹ pọ lọna ati fopin si iwa janduku." "To ba jẹ pe lootọ ni Gumi maa n lọ sinu igbo lati lọ ba awọn janduku sọrọ ti awọn janduku naa si maa n gbọ tirẹ, ijọba le ba wọn sọrọ lati ipasẹ rẹ."


Kanu-Uche sọ pe "Awọn wo lo lọ n gbe owo itusilẹ lọ fun awọn janduku? Kaka ki ijọba maa bu ẹnu atẹ lu Gumi, ni ṣe lo yẹ ki wọn wa ọna lati ba a ṣiṣẹ pọ lọna ati fopin si iwa janduku." "To ba jẹ pe lootọ ni Gumi maa n lọ sinu igbo lati lọ ba awọn janduku sọrọ ti awọn janduku naa si maa n gbọ tirẹ, ijọba le ba wọn sọrọ lati ipasẹ rẹ." "Ẹ jẹ ki n sọ fun ni gbangba bayii pe awọn oloṣelu lo n lo awọn ọdọ wọnyii fun iwa janduku, ti ijọba ba n fun wọn ni ẹgbẹrun marundinlọgbọn loṣooṣu, wọn ko ni máa ji eeyan gbe mọ, ounjẹ ni wọn n wa, ko si nnkan mii." Biṣọọbu ọhun sọ siwaju si pe ijọba gbọdọ pe Kanu ati Igboho fun ijiroro. O ni "O yẹ ki ijọba naa tun pe Nanamdi Kanu ati Sunday Adeyemo si ipade lori bii wọn yoo ṣe yanju gbogbo rogbodiyan to wa nilẹ yii.


"Ẹ jẹ ki n sọ fun ni gbangba bayii pe awọn oloṣelu lo n lo awọn ọdọ wọnyii fun iwa janduku, ti ijọba ba n fun wọn ni ẹgbẹrun marundinlọgbọn loṣooṣu, wọn ko ni máa ji eeyan gbe mọ, ounjẹ ni wọn n wa, ko si nnkan mii." Biṣọọbu ọhun sọ siwaju si pe ijọba gbọdọ pe Kanu ati Igboho fun ijiroro. O ni "O yẹ ki ijọba naa tun pe Nanamdi Kanu ati Sunday Adeyemo si ipade lori bii wọn yoo ṣe yanju gbogbo rogbodiyan to wa nilẹ yii. Alufaa ọhun pari ọrọ rẹ pe "Ẹ ma pe awọn ni agbesumnọmi, ti ẹ ba pe wọn ni agbesumọmi yoo di wahala." "Ṣugbọn ẹ pe wọn ni ọmọ, ki ẹ si sọ fun wọn pe, ẹyin ọmọ wa, ẹ wa o, ẹ jẹ ki a ni ifikunlukun.... yoo ṣiṣẹ bii idan."


Alufaa ọhun pari ọrọ rẹ pe "Ẹ ma pe awọn ni agbesumnọmi, ti ẹ ba pe wọn ni agbesumọmi yoo di wahala." "Ṣugbọn ẹ pe wọn ni ọmọ, ki ẹ si sọ fun wọn pe, ẹyin ọmọ wa, ẹ wa o, ẹ jẹ ki a ni ifikunlukun.... yoo ṣiṣẹ bii idan."


Femi Adesina: Afenifere àti Ohaneze Ndigbo fún Adesina lésì bó ṣe fi Buhari wé Awolowo, Azikwe

Awọn oniruuru ẹlẹgbẹjẹgbẹ ni Naijiria lo ti n fun oludamọran si Aarẹ Buhari, Femi Adesina lesi, lori bo se ni araalu nifẹ Buhari ju Awolowo ati Azikwe lọ. Lara awọn ẹgbẹ to fun Adesina ni esi ọrọ rẹ pada ni Afenifere ati Ohanaeze Ndigbo. Ọjọ Ẹti ni Femi Adesina kede fun araye pe awọn araalu nifẹ aarẹ Muhammadu Buhari pupọ, ti ero tuulu si maa n jade lati yẹ si nigba kuugba to ba se abẹwo si agbegbe kan. Bakan naa lo ni ifẹ tawọn ọmọ Naijiria ni si Buhari yii wọ to bẹẹ gẹ, ti ko si asaaju kankan tẹlẹ ni Naijiria tabi ninu ẹya kọọkan ti wọn nifẹ rẹ bii Buhari to wa lori aleefa yii. Ninu awọn ti Adesina ni wọn ko ni okiki  ati ẹran ifẹ lara to aarẹ Buhari ni Obafemi Awolowo, Nnamdi Azikwe, Sheu Shagari, Aminu Kano to fi mọ MKO Abiola. Nigba to n fesi si ohun ti Femi Adesina sọ naa, ẹgbẹ Afenifere ni Adesina sọrọ yii lati mu ki awọn araalu tubọ se odiwọn isesi ati ijọba Buhari ni. O ni ọmọ ọsan to n ko ponpo ba iya rẹ ni Adesina, ọrọ rẹ yii si lo le se okunfa sisọ oko ọrọ si aarẹ lati ọdọ awọn araalu.


Ninu awọn ti Adesina ni wọn ko ni okiki  ati ẹran ifẹ lara to aarẹ Buhari ni Obafemi Awolowo, Nnamdi Azikwe, Sheu Shagari, Aminu Kano to fi mọ MKO Abiola. Nigba to n fesi si ohun ti Femi Adesina sọ naa, ẹgbẹ Afenifere ni Adesina sọrọ yii lati mu ki awọn araalu tubọ se odiwọn isesi ati ijọba Buhari ni. O ni ọmọ ọsan to n ko ponpo ba iya rẹ ni Adesina, ọrọ rẹ yii si lo le se okunfa sisọ oko ọrọ si aarẹ lati ọdọ awọn araalu. Wọn wa sọ fun Adesina pe ero tuulu to n ri lasiko ti aarẹ n kọja naa ko jade lati ki kaabọ amọ wọn fẹ ko ri awọn ni ati iya nla to n jẹ wọn labẹ isejọba Buhari. Wọn wa se apejuwe Femi Adesina pe iwa agabagebe lo n hu pẹlu bo se fi aarẹ Buhari we Awolowo, Azikwe atawọn asaaju miran nilẹ Naijiria. Ẹgbẹ itẹsiwaju ọmọbibi ilẹ Igbo lorileede Naijiria,Ohanaeze Ndigbo,ti bẹnu atẹ lu agbẹnusọ aarẹ Buhari, Femi Adesina, pẹlu bo ti ṣe ṣafiwe Buahri pẹlu awọn to ja fun ominira Naijiria.


Wọn wa sọ fun Adesina pe ero tuulu to n ri lasiko ti aarẹ n kọja naa ko jade lati ki kaabọ amọ wọn fẹ ko ri awọn ni ati iya nla to n jẹ wọn labẹ isejọba Buhari. Wọn wa se apejuwe Femi Adesina pe iwa agabagebe lo n hu pẹlu bo se fi aarẹ Buhari we Awolowo, Azikwe atawọn asaaju miran nilẹ Naijiria. Ẹgbẹ itẹsiwaju ọmọbibi ilẹ Igbo lorileede Naijiria,Ohanaeze Ndigbo,ti bẹnu atẹ lu agbẹnusọ aarẹ Buhari, Femi Adesina, pẹlu bo ti ṣe ṣafiwe Buahri pẹlu awọn to ja fun ominira Naijiria. Ohanaeze sọ pe afiwe yi da bi ẹni fi oorun we iku ati pe o dabi ki a fi Idi Amin ti Uganda we Winston Churchill ilẹ Gẹẹsi. Akọwe ipolongo Ohanaeze, Mazi Okechukwu Isiguzoro to fi atẹjade yi sọwọ ni awọn wọnyi ko ṣe fi we pẹlu Buhari lọna kọna. O ni o ṣeeṣe pe Adesina n san ọna ti iṣẹ ko fi ni bọ mọ lọwọ rẹ ni nitori pe Femi Fani Kayode ko ti darapọ mọ APC.


Ohanaeze sọ pe afiwe yi da bi ẹni fi oorun we iku ati pe o dabi ki a fi Idi Amin ti Uganda we Winston Churchill ilẹ Gẹẹsi. Akọwe ipolongo Ohanaeze, Mazi Okechukwu Isiguzoro to fi atẹjade yi sọwọ ni awọn wọnyi ko ṣe fi we pẹlu Buhari lọna kọna. O ni o ṣeeṣe pe Adesina n san ọna ti iṣẹ ko fi ni bọ mọ lọwọ rẹ ni nitori pe Femi Fani Kayode ko ti darapọ mọ APC. Atẹjade naa sọ pe ''Tọwọtọwọ la fi n ranti ipa ti Azikiwe, Awolowo ati awọn baba nla wa mi ko lati ri pe Naijiria di amuyangan nilẹ Afrika'' O fi kun pe ''Wọn ṣapa wọn laiṣe oju ṣaaju,lilo ipo ni ilokulo tabi yiyawo laini idi eyi taa mọ ijọba Buhari si lati ọdun 2015 to de ori oye'' Ohanaeze ni Adesina ko kuna wi pe Buhari ju awọn wọn yi lọ nitori ọrọ aje Naijiria dẹnu kọlẹ lẹmeeji  labẹ akoso rẹ. Ati pe ijọba Buhari lo sọ Naijiria di olu ilu awọn ti oṣi ohun iṣẹ ta julọ lagbaye. Ẹgbẹ naa wa ni yatọ si Buhari, awọn olori ilẹ yi ṣaaju bi Awolowo ati Azikwe n sanna bi eto ẹkọ ọfẹ ati awọn ilana mi to mu ayedẹrun yoo ṣe rinlẹ lasiko wọn.


Atẹjade naa sọ pe ''Tọwọtọwọ la fi n ranti ipa ti Azikiwe, Awolowo ati awọn baba nla wa mi ko lati ri pe Naijiria di amuyangan nilẹ Afrika'' O fi kun pe ''Wọn ṣapa wọn laiṣe oju ṣaaju,lilo ipo ni ilokulo tabi yiyawo laini idi eyi taa mọ ijọba Buhari si lati ọdun 2015 to de ori oye'' Ohanaeze ni Adesina ko kuna wi pe Buhari ju awọn wọn yi lọ nitori ọrọ aje Naijiria dẹnu kọlẹ lẹmeeji  labẹ akoso rẹ. Ati pe ijọba Buhari lo sọ Naijiria di olu ilu awọn ti oṣi ohun iṣẹ ta julọ lagbaye. Ẹgbẹ naa wa ni yatọ si Buhari, awọn olori ilẹ yi ṣaaju bi Awolowo ati Azikwe n sanna bi eto ẹkọ ọfẹ ati awọn ilana mi to mu ayedẹrun yoo ṣe rinlẹ lasiko wọn. Wọn ni lai fabada, ki Adesina maṣe fi Buhari we awọn asaaju yii nitori apejuwe wọn yoo dabi ẹni fi iku we oorun ni.


Wọn ni lai fabada, ki Adesina maṣe fi Buhari we awọn asaaju yii nitori apejuwe wọn yoo dabi ẹni fi iku we oorun ni.


Discover Nigeria: Buhari ṣe ìfilọ́lẹ̀ ìwé tó sọ nípa ẹ̀wa Nàìjíríà ṣáájú ayẹyẹ òmìnira

Yoruba bọ, wọn ni alara nii gb'ara ga, bi adiẹ ba fẹ wọle, a bẹrẹ. Bi ayẹyẹ ọdun mọkanlelọgọta ti orilẹede Naijiria gba ominira ṣe ku ọjọ kan, Aarẹ Muhammadu Buhari yoo ṣe ifilọlẹ iwe kan to sọ nipa ẹwa, awọn ibi irinajo afẹ ati ohun manigbagbe ninu itan Naijiria. Oludamọran fun aarẹ lori ọrọ iroyin, Femi Adesina to fi ọrọ yii lede ṣalaye pe akọwe iwe naa ni ''DISCOVER NIGERIA'' eleyi to tumọ si ṣe awari Naijiria. Adesina ni ayafọto aarẹ Buhari, Bayo Omoboriowo, lo kọ iwe naa eyi to sọ nipa irinajo Naijiria lati igba ominira titi di akoko yii. Iwe naa to ni ewe to din mẹjọ ni irinwo(392) lawọn eeyan ti sọ pe yoo wa lara awọn to lamilaaka julọ ninu lagbaaye. Iwe yii sọ nipa awọn ọba alaye, oriṣiiriṣii ẹya, ilẹ oko Naijiria ati okun ti Eledua fi jinki Naijiria.


Adesina ni ayafọto aarẹ Buhari, Bayo Omoboriowo, lo kọ iwe naa eyi to sọ nipa irinajo Naijiria lati igba ominira titi di akoko yii. Iwe naa to ni ewe to din mẹjọ ni irinwo(392) lawọn eeyan ti sọ pe yoo wa lara awọn to lamilaaka julọ ninu lagbaaye. Iwe yii sọ nipa awọn ọba alaye, oriṣiiriṣii ẹya, ilẹ oko Naijiria ati okun ti Eledua fi jinki Naijiria. Omoboriowo ṣalaye pe iwe naa wa lara awọn eto lati fi ṣe ayẹyẹ ọgọta ọdun ominira orilẹede Naijiria. Yàtọ̀ sí ọkọ Dora Akunyili, wo àwọn ibòmìí tí wọ́n tún ti pààyàn ní Anambra lọ́jọ́ kan nàá Kí ló mú kí agbẹjọ́rò àgbà yọ ọwọ́ nínú ìgbẹ́jọ́ Dibu Ojerinde ọgá JAMB tẹ́lẹ̀? Àwọn Oba Yorùbá kan rèé tí wọ́n rọ̀ lóyè, tí Oba míràn jẹ lójú ayé wọn Awọn ọdọ to le lọgọta ni wọn ṣiṣẹ pọ pẹlu Omoboriowo lori ati kọ iwe naa.


Omoboriowo ṣalaye pe iwe naa wa lara awọn eto lati fi ṣe ayẹyẹ ọgọta ọdun ominira orilẹede Naijiria. Yàtọ̀ sí ọkọ Dora Akunyili, wo àwọn ibòmìí tí wọ́n tún ti pààyàn ní Anambra lọ́jọ́ kan nàá Kí ló mú kí agbẹjọ́rò àgbà yọ ọwọ́ nínú ìgbẹ́jọ́ Dibu Ojerinde ọgá JAMB tẹ́lẹ̀? Àwọn Oba Yorùbá kan rèé tí wọ́n rọ̀ lóyè, tí Oba míràn jẹ lójú ayé wọn Awọn ọdọ to le lọgọta ni wọn ṣiṣẹ pọ pẹlu Omoboriowo lori ati kọ iwe naa. Ayẹyẹ ifilọlẹ iwe ọhun nile iṣẹ ijọba l'Abuja yoo tun ṣe afihan oriṣiiriṣii iṣẹ ọna lati ẹkun idibo mẹfa to wa ni Naijiria. Koda oriṣiiriṣii ounjẹ awọn ẹya to wa ni Naijiria naa ko ni gbẹyin nibi ayẹyẹ ọhun. Olori orilẹede Naijiria tẹlẹ.


Ayẹyẹ ifilọlẹ iwe ọhun nile iṣẹ ijọba l'Abuja yoo tun ṣe afihan oriṣiiriṣii iṣẹ ọna lati ẹkun idibo mẹfa to wa ni Naijiria. Koda oriṣiiriṣii ounjẹ awọn ẹya to wa ni Naijiria naa ko ni gbẹyin nibi ayẹyẹ ọhun. Olori orilẹede Naijiria tẹlẹ. ajagun fẹhinti, Abdulsalami Abubakar, lo kọ ọrọ iṣaaju fun iwe naa. Minisita eto iroyin ati ọrọ aṣa, Lai Mohammed lo kọ ọrọ ifihan fun iwe ọhun. Koda, olori ologun Naijiria to tun jẹ aarẹ ologun orilẹede Naijiria tẹlẹ ri, Ibrahim Babangida naa ti ka iwe ọhun ti o si gboṣuba rabandẹ fawọn onkọwe Omoboriowo atawọn to ṣiṣẹ pọ pẹlu rẹ.


ajagun fẹhinti, Abdulsalami Abubakar, lo kọ ọrọ iṣaaju fun iwe naa. Minisita eto iroyin ati ọrọ aṣa, Lai Mohammed lo kọ ọrọ ifihan fun iwe ọhun. Koda, olori ologun Naijiria to tun jẹ aarẹ ologun orilẹede Naijiria tẹlẹ ri, Ibrahim Babangida naa ti ka iwe ọhun ti o si gboṣuba rabandẹ fawọn onkọwe Omoboriowo atawọn to ṣiṣẹ pọ pẹlu rẹ.


Fani-Kayode Visits Sunday Igboho: Mínísítà tẹ́lẹ̀ ní òun kò ní fi Igboho sílẹ̀

Yoruba ni ara la mọ, a ko mọ inu, bẹẹ si ni inu jinna, o ju ọrun lọ. Sunday Igboho lo jẹ gbajumọ ajijagbara fun iran Yoruba, ti ọpọ eeyan n wari fun nilẹ Kaarọ Oojiire. Tọmọde tagba si lo n wọ tẹle lẹyin nitori iwa akin to hu lati gbeja ẹya rẹ lọwọ awọn afurasi darandaran to n da ẹmi wọn legbodo laibikita. Amọ lasiko kan ni iroyin tan kalẹ pe awọn eeyan kan loru mọju ọjọ ọjọ Isẹgun, ọjọ kẹrindinlọgbọn osu Kinni ọdun 2020. Bi o tilẹ jẹ pe ile atijọ ti Sunday igboho n gbe ni ile naa, ti ko si si ninu rẹ lasiko ti isẹlẹ naa waye, sibẹ ọpọ dukia to wa ninu ile naa lo bajẹ. Idi ree ti ọpọ eeyan se n wọ wa ki Igboho nile pe Ọlọrun yoo fi ofo ra ẹmi, lara wọn la si ti ri akọrin Fuji nni, Saheed Osupa, Asofin Sina Peller, tii se ọmọ ile asoju-sofin nilu Abuja.


Amọ lasiko kan ni iroyin tan kalẹ pe awọn eeyan kan loru mọju ọjọ ọjọ Isẹgun, ọjọ kẹrindinlọgbọn osu Kinni ọdun 2020. Bi o tilẹ jẹ pe ile atijọ ti Sunday igboho n gbe ni ile naa, ti ko si si ninu rẹ lasiko ti isẹlẹ naa waye, sibẹ ọpọ dukia to wa ninu ile naa lo bajẹ. Idi ree ti ọpọ eeyan se n wọ wa ki Igboho nile pe Ọlọrun yoo fi ofo ra ẹmi, lara wọn la si ti ri akọrin Fuji nni, Saheed Osupa, Asofin Sina Peller, tii se ọmọ ile asoju-sofin nilu Abuja. Bakan naa ni Oloye Femi Fani-Kayode, FFK tii se minisita tẹlẹ fun eto irinna naa wa se ẹ pẹlẹ si Sunday Igboho nile rẹ nigba ti isẹlẹ ile jijo naa waye. Nigba ti Fani-Kayode ati Sunday Igboho joko papọ lori aga kan naa lasiko abẹwo ọhun, ni FFK ti kan saara si Igboho fun isẹ ijijagbara to n se. Bakan naa lo fi ọwọ sọya pe ko si ọrọ anboju wẹyin mọ lori awọn igbesẹ ijijagbara ti Igboho n gbe, paapaa lori bi wsn se jo ile rẹ naa.


Bakan naa ni Oloye Femi Fani-Kayode, FFK tii se minisita tẹlẹ fun eto irinna naa wa se ẹ pẹlẹ si Sunday Igboho nile rẹ nigba ti isẹlẹ ile jijo naa waye. Nigba ti Fani-Kayode ati Sunday Igboho joko papọ lori aga kan naa lasiko abẹwo ọhun, ni FFK ti kan saara si Igboho fun isẹ ijijagbara to n se. Bakan naa lo fi ọwọ sọya pe ko si ọrọ anboju wẹyin mọ lori awọn igbesẹ ijijagbara ti Igboho n gbe, paapaa lori bi wsn se jo ile rẹ naa. FFK tun wa fi ọwọ sọya fun akọni ọmọ Yoruba naa pe gba gba gba ni oun wa lẹyin rẹ, mi mi kankan ko si le mi rara. Yatọ si eyi, lẹyin abẹwo naa tun ni FFK tun sọrọ lawọn oju opo ibanidọrẹ rẹ lori ayelujara rẹ nigba naa, lati ki Sunday Igboho laya lori iwa aksni to n hu. Ọrọ kan ti FFK kọ lo tun ni "Oloye Sunday Igboho Oosha lo n soju ọpọ ọkan, ara ati ẹmi Oduduwa lonii.


FFK tun wa fi ọwọ sọya fun akọni ọmọ Yoruba naa pe gba gba gba ni oun wa lẹyin rẹ, mi mi kankan ko si le mi rara. Yatọ si eyi, lẹyin abẹwo naa tun ni FFK tun sọrọ lawọn oju opo ibanidọrẹ rẹ lori ayelujara rẹ nigba naa, lati ki Sunday Igboho laya lori iwa aksni to n hu. Ọrọ kan ti FFK kọ lo tun ni "Oloye Sunday Igboho Oosha lo n soju ọpọ ọkan, ara ati ẹmi Oduduwa lonii. Orukọ rẹ lo fara pẹ igboya, okun, ikoraẹninijanu ati agbara, bẹẹ ni kii bẹru tabi tẹriba labẹ ẹnikẹni. O jẹ koriya, itọni, amuyangan ati ayọ fun ọpọ miliọnu eeyan, bẹ ba si fi pa pẹrẹ, yoo da rogbodiyan ati wahala nla silẹ." Nigba to n fesi lori ohun ti FFK sọ, Sunday Igboho ni oun fi Ọlọrun bura, iru FFK lawọn nilo nitori pe asiwaju rere ni.


Orukọ rẹ lo fara pẹ igboya, okun, ikoraẹninijanu ati agbara, bẹẹ ni kii bẹru tabi tẹriba labẹ ẹnikẹni. O jẹ koriya, itọni, amuyangan ati ayọ fun ọpọ miliọnu eeyan, bẹ ba si fi pa pẹrẹ, yoo da rogbodiyan ati wahala nla silẹ." Nigba to n fesi lori ohun ti FFK sọ, Sunday Igboho ni oun fi Ọlọrun bura, iru FFK lawọn nilo nitori pe asiwaju rere ni. "Ẹ sọ ọrọ kan pe a ko ni boju wẹyin mọ, iru ohun ti emi fẹ mọ gbọ lati ẹnu awọn baba wa niyẹn." Sunday Igboho ni awọn tawọn n ba fa, wọn ro pe awọn n se fiimu ni, lo ba bu sẹkun, ti FFK si n bẹ pe ko dakẹ ẹkun nitori ko si nnkan kan. FFK ni " Ko si nkankan, ko si nkankan rara, Alọrun to wa pẹlu rẹ, ti ko fi ẹ silẹ, ko dẹ si ẹni to maa fi ẹ silẹ, awa naa ko ni fi ẹ silẹ." Sunday Igboho wa tẹ siwaju pe awọn kan n se ipade pe awọn kan fẹ oun, ti FFK si n fi ọwọ idaniloju sọya pe ko le seese fun wọn.


"Ẹ sọ ọrọ kan pe a ko ni boju wẹyin mọ, iru ohun ti emi fẹ mọ gbọ lati ẹnu awọn baba wa niyẹn." Sunday Igboho ni awọn tawọn n ba fa, wọn ro pe awọn n se fiimu ni, lo ba bu sẹkun, ti FFK si n bẹ pe ko dakẹ ẹkun nitori ko si nnkan kan. FFK ni " Ko si nkankan, ko si nkankan rara, Alọrun to wa pẹlu rẹ, ti ko fi ẹ silẹ, ko dẹ si ẹni to maa fi ẹ silẹ, awa naa ko ni fi ẹ silẹ." Sunday Igboho wa tẹ siwaju pe awọn kan n se ipade pe awọn kan fẹ oun, ti FFK si n fi ọwọ idaniloju sọya pe ko le seese fun wọn. Sunday Igboho tẹsiwaju pe "Yoruba gbọdọ lọ ni nitori pe iya n jẹ wa gan ni." Amọ awọn ọrọ ti FFK sọ nile Igboho yii lo ti bọ si apo ibinu awọn ọmọ Naijiria, ti wọ̀n si ri agba oloselu naa bii ọdalẹ. Wọn ni ko yẹ ko jẹ iru eeyan bayii ni yoo da Sunday Igboho nipa lilọ dara pọ ijọba aarẹ Buhari.


Sunday Igboho tẹsiwaju pe "Yoruba gbọdọ lọ ni nitori pe iya n jẹ wa gan ni." Amọ awọn ọrọ ti FFK sọ nile Igboho yii lo ti bọ si apo ibinu awọn ọmọ Naijiria, ti wọ̀n si ri agba oloselu naa bii ọdalẹ. Wọn ni ko yẹ ko jẹ iru eeyan bayii ni yoo da Sunday Igboho nipa lilọ dara pọ ijọba aarẹ Buhari. Bẹẹ ba gbagbe, laipẹ yii ni Femi Fani-Kayode naa kede pe oun ti dara pọ mọ ẹgbẹ oselu APC, tii se ẹgbẹ oselu aarẹ Buhari, to ti sọrọ aidaa si tẹlẹ.


Bẹẹ ba gbagbe, laipẹ yii ni Femi Fani-Kayode naa kede pe oun ti dara pọ mọ ẹgbẹ oselu APC, tii se ẹgbẹ oselu aarẹ Buhari, to ti sọrọ aidaa si tẹlẹ.


Garba Shehu: Inú aráàlú kò dùn sí ìwọ́dé Yoruba Nation àti IPOB tó wáyé l‘Amẹ́ríkà

Oluranlọwọ pataki fun Aarẹ Muhammadu Buhari feto iroyin, Garba Shehu, ti bu ẹnu atẹ lu iwọde ti awọn ọmọ Naijiria kan ṣe ni orilẹede Amẹrika. Garba ni iwọde tí ikọ Yoruba Nation ati IPOB to n ja fun ominira ẹya Igbo ṣe lati tako Aarẹ Buhari lasiko to ba awọn adari lagbaye sọrọ ni ipade Ajọ Iṣọkan Agbaye to waye ni New York ko tọna. Garba Shehu, ninu atẹjade to fi lede ni awọn to ṣe ifẹhọnuhan naa dunkoko mọ awọn oṣiṣẹ ijọba Naijiria lasiko ti wọn fẹ wọ gbagede ipade Iṣọkan Agbaye, UN naa. O ni idunkokomọni nitori ẹya ni ikọ Yoruba Nation ati IPOB ṣe ni New York, eleyii to ni ko ba ofin mu. Oluranlọwọ pataki fun Aarẹ Buhari naa ni, bi o tilẹ jẹ pe wọn ni aṣẹ labẹ ofin lati ṣe ifẹhọnuhan, amọ kii ṣe iwa to bu iyi kun ẹnikẹni lawujọ lati ma a dẹyẹ si eniyan nitori ẹya wọn. Shehu ni asiko ti aarẹ Buhari n sọrọ lori awọn ipọnju ti orilẹede Naijiria n la kọja, ti o si n rọ awọn adari lagbaye lati dasi iṣoro wọn, ni awọn kan n ṣe ifẹhọnuhan tako aarẹ Buhari ni iwaju Ileeṣẹ Ajọ Iṣọkan agbaye naa. ''


O ni idunkokomọni nitori ẹya ni ikọ Yoruba Nation ati IPOB ṣe ni New York, eleyii to ni ko ba ofin mu. Oluranlọwọ pataki fun Aarẹ Buhari naa ni, bi o tilẹ jẹ pe wọn ni aṣẹ labẹ ofin lati ṣe ifẹhọnuhan, amọ kii ṣe iwa to bu iyi kun ẹnikẹni lawujọ lati ma a dẹyẹ si eniyan nitori ẹya wọn. Shehu ni asiko ti aarẹ Buhari n sọrọ lori awọn ipọnju ti orilẹede Naijiria n la kọja, ti o si n rọ awọn adari lagbaye lati dasi iṣoro wọn, ni awọn kan n ṣe ifẹhọnuhan tako aarẹ Buhari ni iwaju Ileeṣẹ Ajọ Iṣọkan agbaye naa. '' Awọn to ṣe ifẹhọnuhan yii ti fihan pe awọn n ṣiṣẹ lodi si orilẹede Naijiria , ti wọn si n da rudurudu silẹ laarin ilu.'' ''Bakan naa ni  awọn eeyan yii n pa awọn ẹṣọ alaabo, ti wọn si n di awọn araalu lọwọ lati ṣe iṣẹ oojọ wọn nitori wọn fẹ gbe ijọba ara wọn kalẹ ni ọna aitọ'' Gẹgẹbi ọrọ oṣiṣẹ ijọba Buhari naa, o ni aarẹ Buhari n ṣiṣẹ takuntakun lati ri pe ko si ẹni to tẹ ẹtọ ara ilu mọlẹ, ti o si mu ọrọ oju ọjọ to n ṣe segesege lọkunkundun lọna ati mu ki ipese ounjẹ ati idẹra de ba awọn ọmọ Naijiria. O fikun pe aṣeyọri aarẹ Buhari ko ni abawọn kankan, to fi mọ ṣiṣe iranwọ fun awọn ọmọ Naijiria kọọkan lati di ipo agba mu ni awujọ lagbaye.


Awọn to ṣe ifẹhọnuhan yii ti fihan pe awọn n ṣiṣẹ lodi si orilẹede Naijiria , ti wọn si n da rudurudu silẹ laarin ilu.'' ''Bakan naa ni  awọn eeyan yii n pa awọn ẹṣọ alaabo, ti wọn si n di awọn araalu lọwọ lati ṣe iṣẹ oojọ wọn nitori wọn fẹ gbe ijọba ara wọn kalẹ ni ọna aitọ'' Gẹgẹbi ọrọ oṣiṣẹ ijọba Buhari naa, o ni aarẹ Buhari n ṣiṣẹ takuntakun lati ri pe ko si ẹni to tẹ ẹtọ ara ilu mọlẹ, ti o si mu ọrọ oju ọjọ to n ṣe segesege lọkunkundun lọna ati mu ki ipese ounjẹ ati idẹra de ba awọn ọmọ Naijiria. O fikun pe aṣeyọri aarẹ Buhari ko ni abawọn kankan, to fi mọ ṣiṣe iranwọ fun awọn ọmọ Naijiria kọọkan lati di ipo agba mu ni awujọ lagbaye. ''Eleyii fihan pe alaafia ati ifimọṣọkan lawujọ jẹ aarẹ Buhari logun, nitori naa kii ni ifẹ si ohun rudurudu'' ''Bakan naa ni aarẹ Buhari n gbiyanju lati ri pe laipẹ awọn eniyan to jẹ ọmọ orilẹede Naijiria to n gbe ni oke okun ni anfaani lati dibo fun ẹni ti ọkan wọn yan lasiko ti idibo ba n waye lorilẹede Naijiria.''


''Eleyii fihan pe alaafia ati ifimọṣọkan lawujọ jẹ aarẹ Buhari logun, nitori naa kii ni ifẹ si ohun rudurudu'' ''Bakan naa ni aarẹ Buhari n gbiyanju lati ri pe laipẹ awọn eniyan to jẹ ọmọ orilẹede Naijiria to n gbe ni oke okun ni anfaani lati dibo fun ẹni ti ọkan wọn yan lasiko ti idibo ba n waye lorilẹede Naijiria.''


Nigeria's budget and borrowing: Bí a kò bá yá owó, Nàìjíríà ò bá má bọ́ nínú ìfàsẹ́yìn ọ̀rọ̀ ajé - Mínísítà ètò ìsúná

Minisita fun eto isuna, aba isuna ati aato lorilẹede Naijiria, Zainab Ahmed ti tun gboriyin fun bi ijọba ṣe n ya owo. Minisita ọhun ni ẹyawo ọhun wulo gidi  lati yọ Naijiria kuro ninu gbese. O sọ eyi lọjọ Ẹti nigba ti wọn n ṣe agbeyẹwo itagbangba ati atupalẹ iwe aba eto isuna ọdun 2022. Minista ni: "Pẹlu iriri ifasẹyin lẹẹmeji, a ti ni lati na ọpọlọpọ owo kuro ninu ifasẹyin ọrọ aje eyi to da kun idagbasoke gbese wa,". Minisita sọ eyi nilu Abuja lẹyin ọjọ ti aarẹ Buhari gbe aba eto isuna ọdun 2022 lọ siwaju ile igbimọ aṣofin. O ni ko ṣeeṣe ki jijade ninu ifasẹyin yii yara bẹẹ naa bi kii ba ṣe pe ijọba n ri owo lo paapaa eyi ti awọn gbese owo yiya ṣe iranlọwọ fun.


Minista ni: "Pẹlu iriri ifasẹyin lẹẹmeji, a ti ni lati na ọpọlọpọ owo kuro ninu ifasẹyin ọrọ aje eyi to da kun idagbasoke gbese wa,". Minisita sọ eyi nilu Abuja lẹyin ọjọ ti aarẹ Buhari gbe aba eto isuna ọdun 2022 lọ siwaju ile igbimọ aṣofin. O ni ko ṣeeṣe ki jijade ninu ifasẹyin yii yara bẹẹ naa bi kii ba ṣe pe ijọba n ri owo lo paapaa eyi ti awọn gbese owo yiya ṣe iranlọwọ fun. Ṣaaju akoko yii, minisita naa ti sọ pe owo ti orilẹede Naijiria yoo fi gbọ bukata eto isuna ọdun 2022 eyi to to N6.258 triliọnu amọ nipasẹ ẹyawo tuntun ni yoo jẹ. Igbesẹ yii mu ki awọn eeyan gbana jẹ kaakiri Naijiria. Awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu alatako gan fesi pe igbesẹ naa atawọn ẹyawo mii ti ijọba apapọ n ṣe loriṣiriṣi nilo amojuto.


Ṣaaju akoko yii, minisita naa ti sọ pe owo ti orilẹede Naijiria yoo fi gbọ bukata eto isuna ọdun 2022 eyi to to N6.258 triliọnu amọ nipasẹ ẹyawo tuntun ni yoo jẹ. Igbesẹ yii mu ki awọn eeyan gbana jẹ kaakiri Naijiria. Awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu alatako gan fesi pe igbesẹ naa atawọn ẹyawo mii ti ijọba apapọ n ṣe loriṣiriṣi nilo amojuto. "Ẹgbẹ oṣelu wa rii gẹgẹ bi iwa aburu pe awọn eeyan to mọ pe awọn ko ni to ọdun meji mọ lati kuro lori aleefa wa n ko gbese jọ bi ẹni n mọ oke gelete. O ni:  dipo ti o yẹ ki wọn wa ọna ati mu adikun gbese ti wọn ti ko ba orilẹede. Egbẹ oṣelu PDP sọ eyi lẹyin ti aarẹ Buhari beere fun ki ile aṣoin buwọlu ẹyawo $4 bilọnu ati #710 miliọnu lati di gbese isuna ti ọdun 2021.


"Ẹgbẹ oṣelu wa rii gẹgẹ bi iwa aburu pe awọn eeyan to mọ pe awọn ko ni to ọdun meji mọ lati kuro lori aleefa wa n ko gbese jọ bi ẹni n mọ oke gelete. O ni:  dipo ti o yẹ ki wọn wa ọna ati mu adikun gbese ti wọn ti ko ba orilẹede. Egbẹ oṣelu PDP sọ eyi lẹyin ti aarẹ Buhari beere fun ki ile aṣoin buwọlu ẹyawo $4 bilọnu ati #710 miliọnu lati di gbese isuna ti ọdun 2021. Amọ Zainab ti ṣalaye pe ẹyawo gangan lo ti ran ijọba lọwọ lati pese awọn nkan amayedẹrun ki ọrọ aje le gberu sii. "Yiyawo ṣe pataki lati mu wa ri awọn owo to yẹ na ati lati doko owo fun awọn eniyan", Zainab ṣe afikun yii. Gẹgẹ bo ṣe sọ, iṣoro aabo ni Naijiria to n peleke sii yii, ijọba nilo lati ya owo.


Amọ Zainab ti ṣalaye pe ẹyawo gangan lo ti ran ijọba lọwọ lati pese awọn nkan amayedẹrun ki ọrọ aje le gberu sii. "Yiyawo ṣe pataki lati mu wa ri awọn owo to yẹ na ati lati doko owo fun awọn eniyan", Zainab ṣe afikun yii. Gẹgẹ bo ṣe sọ, iṣoro aabo ni Naijiria to n peleke sii yii, ijọba nilo lati ya owo. "Eyi to tun wa buru jai ni pe ogun ti Naijiria n ba ipenija abo yii ja kii ṣe kekere jakejado orilẹede eyi si ti ko ọpọlọpọ inawo ba rira nkan ijagun". Minisita tun mẹnu ba bi awọn ọmọ Naijiria ṣe n paya lori owo ti ijọba n ya, o ni "o ṣi wa ni odinwo ohun ti wọn le ya torinaa ki ẹnikẹni ma ṣe bẹru".


"Eyi to tun wa buru jai ni pe ogun ti Naijiria n ba ipenija abo yii ja kii ṣe kekere jakejado orilẹede eyi si ti ko ọpọlọpọ inawo ba rira nkan ijagun". Minisita tun mẹnu ba bi awọn ọmọ Naijiria ṣe n paya lori owo ti ijọba n ya, o ni "o ṣi wa ni odinwo ohun ti wọn le ya torinaa ki ẹnikẹni ma ṣe bẹru".


Buhari on Sunday Igboho: Buhari lè sọ nípa àwọn tó ń ti Igboho lẹ́yìn, àmọ kò sọ nípa àwọn alátìlẹyìn Boko Haram

Ilana Omo Oduduwa ti fesi si ọrọ ti Aarẹ Muhammadu Buhari sọ ninu ọrọ apilẹkọ rẹ to ka lati ṣe ayajọ ominira orilẹede Naijiria to pe ọdun mọkalelọgọta bayii. Aarẹ Buhari sọ ninu ọrọ apilẹkọ rẹ pe awọn eekan lawujọ lo wa nidi ọrọ ajijagbara ilẹ Yoruba, Sunday Igboho ati olori ẹgbẹ IPOB to n pe fun idasilẹ orilẹede Biafra, Nnamdi Kanu ti wọn fi n ṣe bo ṣe wu wọn. Aarẹ ni ọkan lara awọn ọmọ ile aṣofin agba l'Abuja gan an wa lara awọn to n ṣe agbatẹru fun Igboho ati Kanu. O ni bi ọwọ ṣe tẹ Igboho ati Kanu ti tu aṣiri awọn to n ṣe atilẹyin fun awọn mejeeji. Buhari ni ijọba oun yoo fi ọwọ ofin mu gbogbo awọn to n ṣagbatẹru awọn to n beere iyapa kuro lara Naijiria tabi sọ ọrọ alufansa kiri. Amọ, nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, agbẹnusọ fun ẹgbẹ Ilana Omo Oduduwa, Maxwell Adeleye ni ohun ti wọn kọ fun Aarẹ Buhari lo ka jade.


O ni bi ọwọ ṣe tẹ Igboho ati Kanu ti tu aṣiri awọn to n ṣe atilẹyin fun awọn mejeeji. Buhari ni ijọba oun yoo fi ọwọ ofin mu gbogbo awọn to n ṣagbatẹru awọn to n beere iyapa kuro lara Naijiria tabi sọ ọrọ alufansa kiri. Amọ, nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, agbẹnusọ fun ẹgbẹ Ilana Omo Oduduwa, Maxwell Adeleye ni ohun ti wọn kọ fun Aarẹ Buhari lo ka jade. Ọgbẹni Adeleye ni Igboho ko ṣẹ si ofin lọna kọna, ileẹjọ gan an si ti sọ bẹẹ. ''Bibeere fun idasilẹ Yoruba ti Ilana Omo Oduduwa n ṣagbatẹru rẹ ko lodi si ofin. Ofin Naijiria ati ofin ajọ iṣọkan agbaye gba ohun ti a n ṣe laaye.


Ọgbẹni Adeleye ni Igboho ko ṣẹ si ofin lọna kọna, ileẹjọ gan an si ti sọ bẹẹ. ''Bibeere fun idasilẹ Yoruba ti Ilana Omo Oduduwa n ṣagbatẹru rẹ ko lodi si ofin. Ofin Naijiria ati ofin ajọ iṣọkan agbaye gba ohun ti a n ṣe laaye. Niwọn igba ti a ko ba da rogbodiyan silẹ, ti a si payan, ohun ti a n ṣe ko lodi si ofin. Ti Buhari ba sọ pe oun mọ awọn to n ṣe atilẹyin fun Igboho, ko lọ gbe wọn. Kilode ti ijọba ko tii gbe awa ti n ṣe ifẹhonuhan Yoruba Nation lati ọjọ yii?


Niwọn igba ti a ko ba da rogbodiyan silẹ, ti a si payan, ohun ti a n ṣe ko lodi si ofin. Ti Buhari ba sọ pe oun mọ awọn to n ṣe atilẹyin fun Igboho, ko lọ gbe wọn. Kilode ti ijọba ko tii gbe awa ti n ṣe ifẹhonuhan Yoruba Nation lati ọjọ yii? A ti la ijọba Buhari mọlẹ nile ẹjọ niluu Ibadan ati Abuja lori ọrọ Sunday Igboho, abi ki lo tun ku? Nigba ti Buhari sọ pe aṣofin kan wa lara awọn to n ti Igboho lẹyin, kilode ti ko sọ awọn to n ṣagbatẹru awọn janduku agbebọn ati Boko Haram? Ati pe o yẹ ki Buhari darukọ ọmọ ile igbimọ aṣofin agba niluu Abuja to sọ pe o n ṣagbatẹru fun Igboho.


A ti la ijọba Buhari mọlẹ nile ẹjọ niluu Ibadan ati Abuja lori ọrọ Sunday Igboho, abi ki lo tun ku? Nigba ti Buhari sọ pe aṣofin kan wa lara awọn to n ti Igboho lẹyin, kilode ti ko sọ awọn to n ṣagbatẹru awọn janduku agbebọn ati Boko Haram? Ati pe o yẹ ki Buhari darukọ ọmọ ile igbimọ aṣofin agba niluu Abuja to sọ pe o n ṣagbatẹru fun Igboho. Gbogbo eyi ti Buhari n sọ yii ko sọrọ nibẹ, awa si wa lori ẹsẹ wa lori ipe fun idasilẹ orilẹede Yoruba,'' Ọgbẹni Adeleye lo sọ bẹẹ.


Gbogbo eyi ti Buhari n sọ yii ko sọrọ nibẹ, awa si wa lori ẹsẹ wa lori ipe fun idasilẹ orilẹede Yoruba,'' Ọgbẹni Adeleye lo sọ bẹẹ.


Nigeria at 61: "October 1", tí a bá ń ṣépè fún àwọn olórí wà, ó máa bàjẹ́ síi ni, ẹ má ṣépè mọ́

Awọn ọdọ Naijiri ti fi ọjọ ayẹyẹ ominira Naijiria bu ẹnu atẹ lu ipo ti orilẹede naa wa ati bi awọn adari rẹ ṣe huwa. Eyi waye gẹgẹ bi ọjọ kini oṣu kẹwa ṣe jẹ ọjọ to orilẹede naa kede ominira kuro lọwọ awọn oyinbo amunilẹru. Ikọ BBC Yoruba yan lati ba awọn ọdọ Naijiria sọrọ lati mọ boya wọn ṣi nigbagbọ ninu orilẹede wọn ati pe boya wọn  ṣi nigba gbọ pe awn lee di adari ọla ni Naijira. "Nàìjíríà ò ní ọjọ íwájú tẹlẹ, Ọlọrun nìkan ni ọjọ iwaju wa". Ni idakeji ẹwẹ, ọdọ kan ti a fọrọ wa lẹnu wo ni "kò sígbà tí mi ò kí ń gbàdúrà fún Nàìjíríà. Kódà mo ṣi gbàdúrà fun Naijiria láàrọ yìí".


"Nàìjíríà ò ní ọjọ íwájú tẹlẹ, Ọlọrun nìkan ni ọjọ iwaju wa". Ni idakeji ẹwẹ, ọdọ kan ti a fọrọ wa lẹnu wo ni "kò sígbà tí mi ò kí ń gbàdúrà fún Nàìjíríà. Kódà mo ṣi gbàdúrà fun Naijiria láàrọ yìí". fun idi eyi, iha meji lo fi si gẹgẹ bi awọn ọdọ naa ṣe n fesi. O le ya ni lẹnu pe ireti eeyan kan ni ki gbogbo ọdọ tako iṣejọba aarẹ Muhammadu Buhari amọ awọn to ṣi nigbagbọ ninu ayipada rere Naijiria naa wa laarin awọn ọdọ.


fun idi eyi, iha meji lo fi si gẹgẹ bi awọn ọdọ naa ṣe n fesi. O le ya ni lẹnu pe ireti eeyan kan ni ki gbogbo ọdọ tako iṣejọba aarẹ Muhammadu Buhari amọ awọn to ṣi nigbagbọ ninu ayipada rere Naijiria naa wa laarin awọn ọdọ.


Gani Adams: Bí Buhari bá ń yáwó lemọ́lemọ́, òpin yóò dé bá Naijria láìpẹ́

Aarẹ Ọna Kakanfo ilẹ Yoruba Iba Gani Adams, ti bu ẹnu atẹ lu bi ijọba aapọ ṣe n ya owo lemọ-lemọ lati ilẹ okeere. O ni bi ijọba apapọ ṣe n jẹ gbese yii le ko Naijiiria sinu wahala ti irandiran awọn araalu yoo maa san fun ọpọ ọdun. Gani Adams lo sọ ọrọ naa nibi ọdun Egbe, eyii to jẹ akọkọ iru rẹ to waye lagbegbe Ibeju-Lekki, niluu Eko. O ni ti ijọba to wa lode ko ba lagbara lati san awọn gbese naa, yoo jẹ ohun ajogunba fun awọn ijọba miran to n bọ lẹyin rẹ. Bo tilẹ jẹ pe Aarẹ ni ko buru ju ti ijọba ba n ya owo, ṣugbọn ewu n bẹ loko longẹ Naijiria bi ijọba apapọ ṣe n ya owo lai ṣeto bi yoo ṣe san awọn owo naa pada. Aarẹ sọ pe "Lọsẹ to kọja, Aarẹ Muhammadu Buhari kọwe lati ya biliọnu mẹrin dọla, ṣugbọn o gbagbe pe ori awọn ọmọ Naijiria ni ẹru wuwo gbese naa yoo wa."


O ni ti ijọba to wa lode ko ba lagbara lati san awọn gbese naa, yoo jẹ ohun ajogunba fun awọn ijọba miran to n bọ lẹyin rẹ. Bo tilẹ jẹ pe Aarẹ ni ko buru ju ti ijọba ba n ya owo, ṣugbọn ewu n bẹ loko longẹ Naijiria bi ijọba apapọ ṣe n ya owo lai ṣeto bi yoo ṣe san awọn owo naa pada. Aarẹ sọ pe "Lọsẹ to kọja, Aarẹ Muhammadu Buhari kọwe lati ya biliọnu mẹrin dọla, ṣugbọn o gbagbe pe ori awọn ọmọ Naijiria ni ẹru wuwo gbese naa yoo wa." "Gẹgẹ bii ohun ti ijọba apapọ sọ, wọn yoo fi owo naa kọ oju ọna reluwee lati ilu Kano lọ si orilẹ-ede Niger Republic, ijọba apapọ tun sọ pe akanṣe iṣẹ naa yoo ṣe awọn araalu lanfaani nitori yoo mu idagbasoke ba eto ọrọ aje laarin Naijiria, Niger atawọn orilẹ-ede to wa ni Ariwa ilẹ Afrika." "Ṣugbọn o yẹ ki a mọ pe inira nla ni gbogbo gbese yii yoo mu ba awọn eeyan kaka ko tun igbe aye wọn ṣe." Gani Adams tun sọ siwaju si pe ijọba apapọ ba oju ọna marosẹ Eko si Ibadan ku lati nnkan bi ọsun mejila sẹyin, bẹẹ naa ni ọna Eko si Badagry.


"Gẹgẹ bii ohun ti ijọba apapọ sọ, wọn yoo fi owo naa kọ oju ọna reluwee lati ilu Kano lọ si orilẹ-ede Niger Republic, ijọba apapọ tun sọ pe akanṣe iṣẹ naa yoo ṣe awọn araalu lanfaani nitori yoo mu idagbasoke ba eto ọrọ aje laarin Naijiria, Niger atawọn orilẹ-ede to wa ni Ariwa ilẹ Afrika." "Ṣugbọn o yẹ ki a mọ pe inira nla ni gbogbo gbese yii yoo mu ba awọn eeyan kaka ko tun igbe aye wọn ṣe." Gani Adams tun sọ siwaju si pe ijọba apapọ ba oju ọna marosẹ Eko si Ibadan ku lati nnkan bi ọsun mejila sẹyin, bẹẹ naa ni ọna Eko si Badagry. Sugbọn o ni ijọba gba lati maa ya owo lati ṣe ọna oju irin lati Kano si Niger, eyii ti ko ni ṣe anfaani kankan fun awọn ọmọ Naijiria. Aarẹ Ona Kakanfo pari ọrọ rẹ pe, igbesẹ ijọba apapọ yii da bi igba ti eeyan ba fi ẹtẹ silẹ, to si lọ n bojuto lapapa ni.


Sugbọn o ni ijọba gba lati maa ya owo lati ṣe ọna oju irin lati Kano si Niger, eyii ti ko ni ṣe anfaani kankan fun awọn ọmọ Naijiria. Aarẹ Ona Kakanfo pari ọrọ rẹ pe, igbesẹ ijọba apapọ yii da bi igba ti eeyan ba fi ẹtẹ silẹ, to si lọ n bojuto lapapa ni.


Nigeria debt profile: Níbi tí ìjọba àpapọ̀ ń bọ́rọ́ lọ àfàìmọ̀ káwọn tí Nàìjíríà jẹ ní gbèsè ó má fi ṣọfà, Atiku Abubakar ṣèkìlọ̀

Igbakeji aarẹ orilẹede Naijiria tẹlẹ, Alhaji Abubakar Atiku ti ke si ijọba apapọ pe ẹsọ-ẹsọ ni ko ṣe lori amojuto iṣuna orilẹ-ede Naijiria lọna ati le e di ọjọ ọla awọn iran ti n bọ mu daadaa.Ìjọba Buhari fi N2.02tn san èlé orí gbèsè nínú N2.23tn tó wọlé sápò ìjọba lóṣù mẹ́fà Ninu atẹjade kan to fi sita lọjọ Ẹti, eyi to pe akọle rẹ ni "A ko gbọdọ jẹ ki gbese mu Naijria nitori awọn iran to n bọ" ni Alhaji Atiku Abubakar ti sọ eyi. O ni loṣu kẹfa, ọdun 2020 loun ti n pariwo soke lori bi gbese ṣe n fi ojoojumọ pọ si lọrun orilẹede Naijiria leyi to le e de ikorita koyeni mọ laipẹ. Atiku ni nigba to tilẹ ti wa di eyi ti orilẹede Naijiria n fi ida aadọrun owo to n pawọle san gbese bayii, o fihan pe nnkan ko rọgbọ mọ ni o. O ni ikilọ ti oun ṣe nigba naa ko lọwọ oṣelu tabi ohunkohun ninu bikoṣe gẹgẹ bi ọms orilẹede rere lati ta awọn alaṣẹ iṣuna Naijiria leti pe Naijiria ko gbọdọ wọ ọgbun gbese. "Lọwọ ti a n ba lọ yii, orilẹede Naijiria ti n gbe ẹnu le pepele ti owo apawọle rẹ gan ko ni ka gbese sisan ọhun gan mọ. Eyi to tumọ si pe awọn taa jẹ ni gbese gan lee fẹ fiwa ṣọfa tọrọ ba kan karangida." O ni bi a ko ba gbagbe, ni Ọjọbọ, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kẹjọ, ọdun 2021 ni ileeṣẹ to n mojuto aba iṣuna orilẹede Naijiria gbe atẹjade kan sita pe triliọnu meji o le igba ati ọgbọn biliọnu naira (N2.23 Trilion) ni Naijiria pa wọle laarin oṣu mẹfa akọkọ ọdun 2021, ati pe triliọnu meji o le igba miliọnu naira (N2.02 Trillion) ninu rẹ ni wọn fi san gbese.


Ààrẹ Muhammadu Buhari tí ṣe àtúntò àwọn mínísíta rẹ̀

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí buwọ́lu àtúntò àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ aláṣẹ ìjọba tó yàn sípò ni ọjọ́ kọkànlélógún, ọdún 2019. Nínú àtẹ̀jáde kan sì àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ aláṣẹ nínú ìpàdé tó wáyé lọ́jọ́ru, ọjọ́ kini oṣù Kẹ̀sán, ni ààrẹ̀ tí kéde ayipada ọhun. Atẹjade naa ni Mohammad Sabo Nanono to je mínísíta fún iṣẹ́ ọ̀gbìn àti ìdàgbàsókè ìgbèríko àti ónímọ̀ ẹ̀rọ Sale Mamman tó jẹ́ mínísíta ọ̀rọ̀ àmúșagbára, n kúrò nínú ọmọ ìgbìmọ̀ aláṣẹ ìjọba. Bákan náà ni mínísíta fún ètò àyíká, Mohammed Mahmood Abubakar yóò lọ gba iṣẹ́ mínísíta ètò ọ̀gbìn àti ìdàgbàsókè àyíká. Nígbà tí onímọ̀ ẹ̀rọ Abubakar Aliyu yóò bọ́ si ipò mínísíta iná àmúșagbára. Àtúntò ààrẹ yìí kò sẹ́yìn ìlànà ìjọba Muhammadu Buhari tó má ń ṣe àtúnyẹ̀wò àwọn iṣẹ́ ìjọba nípa bí àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ ṣe má ń ṣe ìpàdé àti ìpàgọ́ láti fikulukù.


Bákan náà ni mínísíta fún ètò àyíká, Mohammed Mahmood Abubakar yóò lọ gba iṣẹ́ mínísíta ètò ọ̀gbìn àti ìdàgbàsókè àyíká. Nígbà tí onímọ̀ ẹ̀rọ Abubakar Aliyu yóò bọ́ si ipò mínísíta iná àmúșagbára. Àtúntò ààrẹ yìí kò sẹ́yìn ìlànà ìjọba Muhammadu Buhari tó má ń ṣe àtúnyẹ̀wò àwọn iṣẹ́ ìjọba nípa bí àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ ṣe má ń ṣe ìpàdé àti ìpàgọ́ láti fikulukù. Ó fi kún pé ìpàdé yìí lọ jẹ̀ kí àwọn rí ibi tí ìdàgbàsókè de ba, ti àwọn ìhà tó kú díẹ̀ káàtó fún àti ọ̀nà láti mú ìdàgbàsókè bá ètò ọ̀rọ̀ ajé àti láti mú ojúlówó àṣeyọrí bá àwọn ọmọ Nàìjíríà. Ó pari atgẹjade naa pé ní àìpé yìí ìjọba yóò yàn àwọn ènìyàn tuntun láti rọ́pò àwọn ayé tó ṣì sílẹ̀ ni ìlànà tí òfin fi lélẹ̀


Ó fi kún pé ìpàdé yìí lọ jẹ̀ kí àwọn rí ibi tí ìdàgbàsókè de ba, ti àwọn ìhà tó kú díẹ̀ káàtó fún àti ọ̀nà láti mú ìdàgbàsókè bá ètò ọ̀rọ̀ ajé àti láti mú ojúlówó àṣeyọrí bá àwọn ọmọ Nàìjíríà. Ó pari atgẹjade naa pé ní àìpé yìí ìjọba yóò yàn àwọn ènìyàn tuntun láti rọ́pò àwọn ayé tó ṣì sílẹ̀ ni ìlànà tí òfin fi lélẹ̀


Insecurity in Nigeria: Sheikh Nuru Khalid ní kí Buhari wá nǹkan ṣe sí ìkọlù agbébọn bíbẹ́ẹ̀kọ́...

Onimọ ẹsin Islam kan, Sheikh Nuru Khalid ti bu ẹnu atẹ lu iṣejọba Aarẹ Muhammadu Buhari lori akitiyan awọn janduku. Khalid, to jẹ Imaamu agba sọ pe Ọlọrun yoo fiya jẹ Buhari to ba kọ lati da Naijiria pada si bo ṣe wa tẹlẹ. Imamu naa sọ pe ko si ohun to n jẹ pe awọn janduku n daluru ni Naijiria tẹlẹ, ayafi igba ti Buhari gori alefa. Lasiko to n ba awọn ọmọ ijọ rẹ sọrọ nibi iwaasu kan, Imaamu naa ni Ọlọrun yoo fiya jẹ Buhari to ba kọ lati pana wahala ti awọn janduku naa n da silẹ. Ninu fidio iwaasu rẹ kan to n milẹ titi lori ayelujara, o ni "Ẹ lọ sọ fun Buhari pe labẹ iṣejọba rẹ, awọn kan n dunkoko mọ awọn to n gbe ni igberiko, wọn si n fi ipa gba owo lọwọ wọn tabi ki wọn ṣakọlu si wọn." "Lẹyin naa ni ijọba maa ko owo naa jọ, ti wọn a si kede ni gbangba pe awọn yoo san owo ọhun fun awọn jandukun naa."


Lasiko to n ba awọn ọmọ ijọ rẹ sọrọ nibi iwaasu kan, Imaamu naa ni Ọlọrun yoo fiya jẹ Buhari to ba kọ lati pana wahala ti awọn janduku naa n da silẹ. Ninu fidio iwaasu rẹ kan to n milẹ titi lori ayelujara, o ni "Ẹ lọ sọ fun Buhari pe labẹ iṣejọba rẹ, awọn kan n dunkoko mọ awọn to n gbe ni igberiko, wọn si n fi ipa gba owo lọwọ wọn tabi ki wọn ṣakọlu si wọn." "Lẹyin naa ni ijọba maa ko owo naa jọ, ti wọn a si kede ni gbangba pe awọn yoo san owo ọhun fun awọn jandukun naa." O tẹsiwaju pe, "Ẹ sọ fun Aarẹ pe apakan orilẹ-ede yii ni tiwa, apakan to ku , awọn janduku lo n ṣakoso rẹ." "A fẹ ki Aarẹ da orilẹ-ede yii si bo ṣe ba a ki awọn janduku to maa paayan bi ẹni pa ẹran, bi bẹẹ kọ, Ọlọrun yoo fiya jẹ." Ẹnu oṣu melo kan yii ni awọn janduku bẹrẹ si n ṣọṣẹ ni Naijiria, ti ijọba apapọ ko si ri nnkan ṣe si.


O tẹsiwaju pe, "Ẹ sọ fun Aarẹ pe apakan orilẹ-ede yii ni tiwa, apakan to ku , awọn janduku lo n ṣakoso rẹ." "A fẹ ki Aarẹ da orilẹ-ede yii si bo ṣe ba a ki awọn janduku to maa paayan bi ẹni pa ẹran, bi bẹẹ kọ, Ọlọrun yoo fiya jẹ." Ẹnu oṣu melo kan yii ni awọn janduku bẹrẹ si n ṣọṣẹ ni Naijiria, ti ijọba apapọ ko si ri nnkan ṣe si. Lara awọn ibi ti awọn janduku naa n kọlu ni, ile ẹkọ atawọn ile ijọsin. Ọpọ awọn akẹkọọ atawọn olori ẹlẹsin lawọn janduku naa ti ji gbe ti wọn si ti pa lẹyin ti wọn ti kọkọ gba owo itusilẹ wọn tan.


Lara awọn ibi ti awọn janduku naa n kọlu ni, ile ẹkọ atawọn ile ijọsin. Ọpọ awọn akẹkọọ atawọn olori ẹlẹsin lawọn janduku naa ti ji gbe ti wọn si ti pa lẹyin ti wọn ti kọkọ gba owo itusilẹ wọn tan.


Boko Haram: Wo àwọn ọmọ Nàìjíríà mẹ́fà tí UAE ń wá lórí ẹ̀sùn ṣíṣe àtìlẹ́yìn owó fún Boko Haram

Ijọba orilẹede UAE ti kede pe oun n wa ọmọ Naijiria mẹfa to n ṣatilẹyin fun ẹgbẹ agbesunmọmi Boko Haram. Awọn mẹfa yii lo wa lara eeyan mejinlogoji ti UAE kede pe awọn n wa lori ẹsun pe wọn n ṣagbatẹru fun igbesunmọmi. Abdurrahaman Ado Musa, Salihu Yusuf Adamu, Bashir Ali Yusuf, Muhammed Ibrahim Isa, Ibrahim Ali Alhassan ati Surajo Abubakar Muhammad ni awọn ọmọ Naijiria mẹfa ọhun. Iroyin sọ pe ni nkan bi ọdun kan sẹyin ni orilẹede UAE kede pe awọn ọmọ Naijiria naa n ṣe atilẹyin fun Boko Haram. Awọn ọmọ orilẹede mii ti ilẹ UAE n wa ni Ahmed Mohammed Abdulla Mohammed Alshaiba Alnuaimi (UAE), Mohamed Saqer Yousif Saqer Al Zaabi (UAE), Hamad Mohammed Rahmah Humaid Alshamsi (UAE), Saeed Naser Saeed Naser Alteneiji (UAE) pẹlu Hassan Hussain Tabaja (Lebanon). Awọn miran tun ni Adham Hussain Tabaja (Lebanon), Mohammed Ahmed Musaed Saeed (Yemen), Hayder Habeeb Ali (Iraq), Basim Yousuf Hussein Alshaghanbi (Iraq) ati Sharif Ahmed Sharif Ba Alawi (Yemen).


Iroyin sọ pe ni nkan bi ọdun kan sẹyin ni orilẹede UAE kede pe awọn ọmọ Naijiria naa n ṣe atilẹyin fun Boko Haram. Awọn ọmọ orilẹede mii ti ilẹ UAE n wa ni Ahmed Mohammed Abdulla Mohammed Alshaiba Alnuaimi (UAE), Mohamed Saqer Yousif Saqer Al Zaabi (UAE), Hamad Mohammed Rahmah Humaid Alshamsi (UAE), Saeed Naser Saeed Naser Alteneiji (UAE) pẹlu Hassan Hussain Tabaja (Lebanon). Awọn miran tun ni Adham Hussain Tabaja (Lebanon), Mohammed Ahmed Musaed Saeed (Yemen), Hayder Habeeb Ali (Iraq), Basim Yousuf Hussein Alshaghanbi (Iraq) ati Sharif Ahmed Sharif Ba Alawi (Yemen). Ileeṣẹ iroyin kan lati UAE ṣalaye pe ijọba gbe orukọ awọn eeyan yii jade gẹgẹ bi ọkan lara ọna lati bi dẹkun awọn eeyan to n ṣagbatẹru igbesunmọmi. Ẹwẹ, ile ẹjọ giga Abu Dhabi dajọ ẹwọn gbere fun ọmọ Naijiria meji, Surajo Abubakar Muhammad ati Saliuh Yusuf Adamu. Bakan naa tun ni ile ẹjọ ni ki wọn fi orilẹede naa silẹ.


Ileeṣẹ iroyin kan lati UAE ṣalaye pe ijọba gbe orukọ awọn eeyan yii jade gẹgẹ bi ọkan lara ọna lati bi dẹkun awọn eeyan to n ṣagbatẹru igbesunmọmi. Ẹwẹ, ile ẹjọ giga Abu Dhabi dajọ ẹwọn gbere fun ọmọ Naijiria meji, Surajo Abubakar Muhammad ati Saliuh Yusuf Adamu. Bakan naa tun ni ile ẹjọ ni ki wọn fi orilẹede naa silẹ. Ile ẹjọ dajọ ẹwọn ọdun mẹwaa fun Ibrahim Ali Alhassan, AbdurRahman Ado Musa, Bashir Ali Yusuf ati Muhammad Ibrahim Isa, to si tun sọ pe ki wọn fi orilẹede UAE silẹ. Ile ẹjọ tun ni wọn jẹbi ẹsun dida ọgba ẹwọn Boko Haram silẹ. Awọn eeyan yii ni wọn ni wọn fi owo to to $800,000 ṣe atilẹyin fun Boko Haram laarin ọdun 2015 si 2016.


Ile ẹjọ dajọ ẹwọn ọdun mẹwaa fun Ibrahim Ali Alhassan, AbdurRahman Ado Musa, Bashir Ali Yusuf ati Muhammad Ibrahim Isa, to si tun sọ pe ki wọn fi orilẹede UAE silẹ. Ile ẹjọ tun ni wọn jẹbi ẹsun dida ọgba ẹwọn Boko Haram silẹ. Awọn eeyan yii ni wọn ni wọn fi owo to to $800,000 ṣe atilẹyin fun Boko Haram laarin ọdun 2015 si 2016.


NDA Kaduna attack: Ìkọlù NDA sàfihàn pé ààrẹ Buhari ń gbìyànjú láti sọ Nàìjíríà di Afganistan ni- SOKAPU

Agbarijọpọ awọn ọmọ bibi apa guusu ipinlẹ Kaduna,SOKAPU ti bẹnu atẹ lu iṣẹlẹ ikọlu awọn agbebọn si ibudọ ikọnilẹkọ awọn ọmọ ogun Naijria NDA. Ninu atẹjade ti wọn fi sita, ẹgbẹ naa ni ikọlu yi fi han pe aarẹ n gbiyanju lati sọ orileede Naijiria di bi Afghanistan ti se ri ni. Agbẹnusọ ẹgbẹ naa  Luka Binniyat sọ fun ileesẹ iwe iroyin Naijiria The  Punch pe ọna aibikita tawọn ọdaran yi fi doju ija kọ ibudo awọn ọmọ ogun ti eeyan kankan ko si farapa ninu wọn n tọka si eewu nla gidi  to n koju oselu awarawa ni Naijiria. Ẹgbẹ naa sọ pe ti wọn koba ṣe nkankan si ikọlu yi, o ṣeeṣe ki ''ijọba Buhari maa palẹmọ ohun ti yoo ṣẹlẹ mi to n bọ ni'' O ni ''Ipaniyan awọn ọmọ ogun meji yi ati ijinigbe ọgagun kan ko ya awa ọmọ ẹgbẹ SOKAPU lẹnu rara.Idi ni pe iru ikọlu bẹ ti waye lẹẹmeelo kan  ni bareke awọn ọmọogun to wa ni ile ẹkọ Command and Staff College, Jaji to wa laarin Zaria ati Kaduna.Ninu ikọlu yi wọn ji maalu ati nkan ini miran lọ'' Binniyat  wa kilọ pe ti wọn ko ba gbe igbesẹ ni kiakia ki wọn si mu awọn ọdaran yi,o ṣeeṣe ki iru nkan to waye ni Afghanistan ṣẹlẹ ni Naijiria. "Ọrọ ẹnu aarẹ latẹyinwa ati iṣeṣi rẹ fi han pe ko bikita lati gbe agbara fawọn alakatakiti'' ''Boya iṣẹlẹ aburu yi yoo ta gbogbo eeyan ji yatọ si aarẹ Buhari ati awọn agbodegba rẹ nitori ero wọn si ọmọ Naijiria ko sunwọn rara'' O wa kesi gbogbo ọmọ Naijiria alti bẹnu atẹ lu iṣẹlẹ yi ki wọn si pe Gomina Kaduna Nasir El Rufai ati aarẹ Buhari si akiyesi lati gbaju mọ ojuṣe wọn ki Naijiria to tẹri sinu ọọfin ti awọn ko lero rara. Bi a ko ba gbagbe lowurọ kutu ọjọ Iṣẹgun lawọn agbebọn yawọ NDA ti wọn si pa ọmọ ogun meji ki wọn to ji ọgagun kan gbe salọ.


Ẹgbẹ naa sọ pe ti wọn koba ṣe nkankan si ikọlu yi, o ṣeeṣe ki ''ijọba Buhari maa palẹmọ ohun ti yoo ṣẹlẹ mi to n bọ ni'' O ni ''Ipaniyan awọn ọmọ ogun meji yi ati ijinigbe ọgagun kan ko ya awa ọmọ ẹgbẹ SOKAPU lẹnu rara.Idi ni pe iru ikọlu bẹ ti waye lẹẹmeelo kan  ni bareke awọn ọmọogun to wa ni ile ẹkọ Command and Staff College, Jaji to wa laarin Zaria ati Kaduna.Ninu ikọlu yi wọn ji maalu ati nkan ini miran lọ'' Binniyat  wa kilọ pe ti wọn ko ba gbe igbesẹ ni kiakia ki wọn si mu awọn ọdaran yi,o ṣeeṣe ki iru nkan to waye ni Afghanistan ṣẹlẹ ni Naijiria. "Ọrọ ẹnu aarẹ latẹyinwa ati iṣeṣi rẹ fi han pe ko bikita lati gbe agbara fawọn alakatakiti'' ''Boya iṣẹlẹ aburu yi yoo ta gbogbo eeyan ji yatọ si aarẹ Buhari ati awọn agbodegba rẹ nitori ero wọn si ọmọ Naijiria ko sunwọn rara'' O wa kesi gbogbo ọmọ Naijiria alti bẹnu atẹ lu iṣẹlẹ yi ki wọn si pe Gomina Kaduna Nasir El Rufai ati aarẹ Buhari si akiyesi lati gbaju mọ ojuṣe wọn ki Naijiria to tẹri sinu ọọfin ti awọn ko lero rara. Bi a ko ba gbagbe lowurọ kutu ọjọ Iṣẹgun lawọn agbebọn yawọ NDA ti wọn si pa ọmọ ogun meji ki wọn to ji ọgagun kan gbe salọ. Titi di ba ṣe n ṣakojọ iroyin yi, a ko ti mọ pato ibi ti wọn gbe lọ ṣungbọn ijọba gba ẹnu ileeṣẹ ologun sọrọ pe awọn yoo sawari awọn ọdaran yi. Lowurọ ọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹrinlelogun lawọn janduku ajinigbe afẹmi ṣofo kọlu ọkan lara ile ẹkọ ologun NDA to wa niluu nipinlẹ Kaduna. Ọmogun meji ni yinbọn pa nibẹ, koda wọn tun ji ọmogun to ti gboye Major lọ.


Titi di ba ṣe n ṣakojọ iroyin yi, a ko ti mọ pato ibi ti wọn gbe lọ ṣungbọn ijọba gba ẹnu ileeṣẹ ologun sọrọ pe awọn yoo sawari awọn ọdaran yi. Lowurọ ọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹrinlelogun lawọn janduku ajinigbe afẹmi ṣofo kọlu ọkan lara ile ẹkọ ologun NDA to wa niluu nipinlẹ Kaduna. Ọmogun meji ni yinbọn pa nibẹ, koda wọn tun ji ọmogun to ti gboye Major lọ. Lẹyin iṣẹlẹ naa ni iroyin kan sọ pe awọn ijinigbe ọhun n beere igba miliọnu naira owo itusilẹ fun ọmogun ti wọn jigbe lọ. Iroyin mii to lu ori ayelujara pa bayii tiẹ tun sọ pe awọn janduku yii ti ṣekupa ọmogun ti wọn jigbe lọ. Ohun koko marun un to yẹ ki o mọ nipa ile ẹkọ ologun NDA tawọn ajinigbe ṣe ikọlu si ni Kaduna ree.


Lẹyin iṣẹlẹ naa ni iroyin kan sọ pe awọn ijinigbe ọhun n beere igba miliọnu naira owo itusilẹ fun ọmogun ti wọn jigbe lọ. Iroyin mii to lu ori ayelujara pa bayii tiẹ tun sọ pe awọn janduku yii ti ṣekupa ọmogun ti wọn jigbe lọ. Ohun koko marun un to yẹ ki o mọ nipa ile ẹkọ ologun NDA tawọn ajinigbe ṣe ikọlu si ni Kaduna ree. koda Royal Military Forces Training College (RMFTC) ni wọn n pe orukọ ile ẹkọ naa nigba naa. Lẹyin ominira Naijiria ni wọn yi orukọ rẹ pada si Nigerian Military Training College ki o to di Nigeria Defence Academy, NDA ti wọn n pe lonii. 2.


koda Royal Military Forces Training College (RMFTC) ni wọn n pe orukọ ile ẹkọ naa nigba naa. Lẹyin ominira Naijiria ni wọn yi orukọ rẹ pada si Nigerian Military Training College ki o to di Nigeria Defence Academy, NDA ti wọn n pe lonii. 2. Ile ẹkọ ologun NDA yii lo dara julọ lapa iwọ oorun Afirika Ile ẹkọ ologun NDA yii fasiti ologun akọkọ iruẹ lapa iwo oorun Afirika. Awọn orilẹede to wa lapa iwọ oorun Afirika ko ko iyan ilẹ ẹkọ NDA yii kere. 3.


Ile ẹkọ ologun NDA yii lo dara julọ lapa iwọ oorun Afirika Ile ẹkọ ologun NDA yii fasiti ologun akọkọ iruẹ lapa iwo oorun Afirika. Awọn orilẹede to wa lapa iwọ oorun Afirika ko ko iyan ilẹ ẹkọ NDA yii kere. 3. Awọn akẹkọọ maa n gboye akọkọ ni fasiti jade nibẹ Ile ẹkọ ologun nikan lawọn akẹkọọ ti maa n gboye akọkọ fasiti jade ti wọn ba ṣetan ẹkọ wọn. Ọdun marun lawọn akẹkọọ maa n lo ni ile ẹkọ yii, mẹrin fun igbẹkọ, nigba ti ọkan yoku wa fun ẹkọṣẹ ologun. Orí ayélujára ni mo ti gbọ́ pé ìgbéyàwó mi àkọ́kọ́ ti foríṣọ́npọ́n - Funke Akindele Bello Ọlọ́run nìkan ló lè ní kí Tinubu má jẹ ààrẹ lọdún 2023, ìmọ̀ràn lọ̀rọ̀ Yahaya Bello- Joe Igbokwe Wo ìgbà mẹ́ta tí Olusegun Obasanjo ti fi ìdọ̀bálẹ̀ nàá fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ níwájú àwọn oríadé Secondus, alága PDP ní òun kò bẹ̀rù àṣẹ ilé ẹjọ́, kí ẹgbẹ́  má bàjẹ́ ni tòun Akọ̀wé APC, èèyàn mẹ́fà míràn fojú ba ilé ẹjọ́ fún fífọ́ òkúta mọ́ ọmọ ẹgbẹ́ lórí l' Ọ̀ṣun 4.


Awọn akẹkọọ maa n gboye akọkọ ni fasiti jade nibẹ Ile ẹkọ ologun nikan lawọn akẹkọọ ti maa n gboye akọkọ fasiti jade ti wọn ba ṣetan ẹkọ wọn. Ọdun marun lawọn akẹkọọ maa n lo ni ile ẹkọ yii, mẹrin fun igbẹkọ, nigba ti ọkan yoku wa fun ẹkọṣẹ ologun. Orí ayélujára ni mo ti gbọ́ pé ìgbéyàwó mi àkọ́kọ́ ti foríṣọ́npọ́n - Funke Akindele Bello Ọlọ́run nìkan ló lè ní kí Tinubu má jẹ ààrẹ lọdún 2023, ìmọ̀ràn lọ̀rọ̀ Yahaya Bello- Joe Igbokwe Wo ìgbà mẹ́ta tí Olusegun Obasanjo ti fi ìdọ̀bálẹ̀ nàá fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ níwájú àwọn oríadé Secondus, alága PDP ní òun kò bẹ̀rù àṣẹ ilé ẹjọ́, kí ẹgbẹ́  má bàjẹ́ ni tòun Akọ̀wé APC, èèyàn mẹ́fà míràn fojú ba ilé ẹjọ́ fún fífọ́ òkúta mọ́ ọmọ ẹgbẹ́ lórí l' Ọ̀ṣun 4. Awọn ọbinrin ọmogun naa kẹkọọ gboye ni fasiti NDA yii Ṣaaju ọdun 2011, awọn ọkunrin nikan lo maa kẹkọọ jade nile ẹkọ NDA yii ni Kaduna. Lọdun 2011 ni lawọn ọmogun obinrin bẹrẹ si ni kẹkọọ jade ni ile ẹkọ ologun naa. 5.


Awọn ọbinrin ọmogun naa kẹkọọ gboye ni fasiti NDA yii Ṣaaju ọdun 2011, awọn ọkunrin nikan lo maa kẹkọọ jade nile ẹkọ NDA yii ni Kaduna. Lọdun 2011 ni lawọn ọmogun obinrin bẹrẹ si ni kẹkọọ jade ni ile ẹkọ ologun naa. 5. Awọn akẹkọọ n gboye keji ati ẹkẹta fasiti ni NDA yii Ọpọ eeyan ni ko mọ pe awọn ọmogun n gboye keji ati ẹkẹta fasiti ni fasiti ologun to wa ni Kaduna yii. Koda awọn akẹkọọ ti wọn kii ṣe ologun naa lanfaani lati kẹkọọ gboye ni ile ẹkọ NDA yii to fi de ipele Ọmọwe lẹnu ẹkọ. Wo ọ̀nà márùn ún tí o lè gbà dáàbò bò ara rẹ lọ́wọ́ ìjàmbá láì gbé ìbọn!


Awọn akẹkọọ n gboye keji ati ẹkẹta fasiti ni NDA yii Ọpọ eeyan ni ko mọ pe awọn ọmogun n gboye keji ati ẹkẹta fasiti ni fasiti ologun to wa ni Kaduna yii. Koda awọn akẹkọọ ti wọn kii ṣe ologun naa lanfaani lati kẹkọọ gboye ni ile ẹkọ NDA yii to fi de ipele Ọmọwe lẹnu ẹkọ. Wo ọ̀nà márùn ún tí o lè gbà dáàbò bò ara rẹ lọ́wọ́ ìjàmbá láì gbé ìbọn! Ìdí rèé ti mo fi ní kí aráàlú máa di ìhámọ́ra ogun nítorí àwọn janduku- Gómìnà Katsina Obìnrin di gómìnà ìpínlẹ̀ New York fún ìgba àkọ́kọ́ l'Amẹrika Ìjà ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ni o, àwọn dókítà NARD tó ń yanṣẹ́lódì fárígá pẹ̀lú ìjọba Wọ́n búra fún Aarẹ tuntun ní Zambia, inú ará ìlú dùn fún ìlérí tó ṣe fún wọn Èèyàn márùn ún kú, ọ̀pọ̀ míì farapa lásìkò rògbòdìyàn àwọn ọmọ onílẹ̀ l'EKo


Ìdí rèé ti mo fi ní kí aráàlú máa di ìhámọ́ra ogun nítorí àwọn janduku- Gómìnà Katsina Obìnrin di gómìnà ìpínlẹ̀ New York fún ìgba àkọ́kọ́ l'Amẹrika Ìjà ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ni o, àwọn dókítà NARD tó ń yanṣẹ́lódì fárígá pẹ̀lú ìjọba Wọ́n búra fún Aarẹ tuntun ní Zambia, inú ará ìlú dùn fún ìlérí tó ṣe fún wọn Èèyàn márùn ún kú, ọ̀pọ̀ míì farapa lásìkò rògbòdìyàn àwọn ọmọ onílẹ̀ l'EKo


Abuja kidnap: ''N15m làwọn Fulani ajínigbé kọ́kọ́ bèèrè kí wọ́n tó gba N2.5m ọ́wọ́ wa l'Abuja''

Inu igbo kiji kiji ni a ti gbe miliọnu meji ati abọ naira lọ fawọn Fulani ajinigbe to gbe ọkọ ati ọmọ anti gbe lọ ni ijọba ibilẹ Bwari niluu Abuja. Kehinde Ibiteye lo fidi ọrọ yii mulẹ fun BBC Yoruba nigba to n sọ ohun ti oju rẹ ri ki wọn to tu awọn ẹbi rẹ silẹ. Ibiteye ṣalaye pe ọganjo oru ni lawọn ajinigbe pawo ọhun de ti wọn si gbe ọkọ ati ọmọ ẹgbẹ rẹ lọ. O ni anfaani ti oun ni ni pe oun le sọ ede Hausa tawọn janduku ajinigbe ọhun n sọ. ''Miliọnu mẹẹdọgun ni wọn kọkọ sọ pe awọn maa gba, ṣugbọn mo bẹ wọn lorukọ Ọlọrun ti wọn n sin ti wọn fi gba miliọnu meji ati abọ naira. Ṣugbọn ibi ẹru ni inu igbo lọdọ awọn ajinigbe naa, ko si ọkunrin to maa de ibẹ ti ẹru ko ni ba a. Awọn ọlọpaa mọ nipa iṣẹlẹ yii, ṣugbọn wọn ko kọbi ara si ọrọ naa,'' Ibiteye ṣalaye.


Muhammadu Buhari: Ààrẹ Buhari ní ọ̀pọ̀ iṣẹ́ àkànṣe tí òun ṣe yóò lérè lọ́jọ́ iwájú

Aarẹ Muhammadu Buhari ti sọ pe o di igba ti oun ba ti lọ tan ki awọn ọmọ Naijiria to lee mọ iyi oun. Nigba to n sọrọ nilu Abuja lọjọru nigba to n ṣe ifilọlẹ igbimọ adari tuntun fun ajọ idokoowo owoolu, NSIA, aarẹ Buhari ni awọn iṣẹ akanṣe ti iṣejọba oun rawọle jẹ awọn ti yoo mu anfani ọlọjọ gbọọrọ wa fun orilẹede Naijiria. Aarẹ wa rọ awọn ọmọ igbimọ ajọ naa lati wa ọna ti orilẹede Naijiria le fi ri anfani ipawo wọle lati ẹka miran yatọ si ẹka epo rọbi nitori afojusun awọn onims nipa epo rọbi ni pe owo epo rọbi lọja agbaye yoo ja walẹ si ogoji dọla lori agba epo rọbi kan nigba ti a o ba fi wọ ọdun 2030. Nigba to n sọrọ ni tirẹ, minisita feto iṣuna Zainab Ahmed ni owo ti wọn fi bẹrẹ iṣẹ okoowo ni ajọ naa nigba ti aarẹ wọle ni ọdun 2015 jẹ biliọnu kan dọla. O ni owo naa ti mu ere biliọnu mẹta abọ dọla wọle fun un bayii.


Niger kidnap: Mẹ́fà nínú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ilé ẹ̀kọ́ Islamiyya Tegina ti kú sí àkàtà àwọn ajínigbé

Mẹfa ninu mẹrindinlogoje akẹkọọ ile ẹkọ Salihu Tanko Islamiyya tawọn janduku ajinigbe pawo jigbe niluu Tegina nipinlẹ Niger ti ku si akata awọn ajinigbe. Ọga ile ẹkọ naa, Abubakar Alhassan, ṣalaye pe lana ọjọ Iṣẹgun lawọn janduku ọhun sọrọ iku awọn akẹkọọ naa foun lori foonu. Awọn ajinigbe ni aisan ajeji kan lo ṣekupa awọn ọmọ naa ninu igbo ti wọn wa. Awọn janduku ajinigbe yii si duro lori ẹsẹ wọn pe igba miliọnu naira lowo itusilẹ tawọn n beere fun lawọn si maa gba, bo tilẹ jẹ pe mẹfa ti ku ninu awọn akẹkọọ naa bayii. Abubakar Adam, ọkan lara awọn obi to ni ọmọ mẹfa lakata awọn ajinigbe naa fidi ọrọ ọhun mulẹ. Iroyin kan tiẹ sọ pe awọn obi pakiti mọri wa aadọta miliọnu san fawọn janduku ọhun, ṣugbọn wọn ni igba miliọnu gbọdọ pe.


Awọn janduku ajinigbe yii si duro lori ẹsẹ wọn pe igba miliọnu naira lowo itusilẹ tawọn n beere fun lawọn si maa gba, bo tilẹ jẹ pe mẹfa ti ku ninu awọn akẹkọọ naa bayii. Abubakar Adam, ọkan lara awọn obi to ni ọmọ mẹfa lakata awọn ajinigbe naa fidi ọrọ ọhun mulẹ. Iroyin kan tiẹ sọ pe awọn obi pakiti mọri wa aadọta miliọnu san fawọn janduku ọhun, ṣugbọn wọn ni igba miliọnu gbọdọ pe. Awọn eeyan awujọ Alawa ni ijọba ibilẹ Shiroro nipinlẹ Niger State ti sọ tẹlẹ pe awọn ri awọn akẹkọọ ọhun nibi ti wọn ti n gbe wọn lọ lori ọkada. Amọ, ko si ẹni to tii gburo wọn di akoko yii. Ẹwẹ, kọmiṣọnaa ọlọpaa tuntun nipinlẹ Niger, Bala Kuryas ti sọ pe ile iṣẹ ọlọpaa yoo wa awọn ọmọ ri laipẹ.


Awọn eeyan awujọ Alawa ni ijọba ibilẹ Shiroro nipinlẹ Niger State ti sọ tẹlẹ pe awọn ri awọn akẹkọọ ọhun nibi ti wọn ti n gbe wọn lọ lori ọkada. Amọ, ko si ẹni to tii gburo wọn di akoko yii. Ẹwẹ, kọmiṣọnaa ọlọpaa tuntun nipinlẹ Niger, Bala Kuryas ti sọ pe ile iṣẹ ọlọpaa yoo wa awọn ọmọ ri laipẹ. Iṣẹlẹ ijinigbe ti ṣẹlẹ lera lera ni ipinlẹ Niger, awọn akẹkọọ lo si pọju ninu awọn ti wọn jigbe.


Iṣẹlẹ ijinigbe ti ṣẹlẹ lera lera ni ipinlẹ Niger, awọn akẹkọọ lo si pọju ninu awọn ti wọn jigbe.


School Kidnap in Nigeria: Wo iye ìgbà tí wọ́n ti jí akẹ́kọ̀ọ́ gbé ní Nàìjíiríà

Opọ̀ igba ni wọ́n ti ji akekọ́ọ́ gbe ni orilé-ede Naijiria. Wo ìgbésẹ̀ tí ìjọba ìpínlẹ̀ Plateau gbé lẹ́yìn ìkọlù tó wáyé lọjọ Isegun Ìjọba ìpínlẹ̀ Plateau ti tún ṣe òfin kóníléógbélé oní láyípo ni ìjọba ìbílẹ̀ Àríwá Jos, ìpínlẹ̀ Plateau. Adari ìbánisọ̀rọ̀ àti ọ̀rọ̀ tó n lọ fún gómìnà ipínlẹ̀ Plateau, Simon Lalong, Makut Macham lo kéde nínú àtẹ̀jáde kan tó fi síta l'Ọjọ́rú. Òfin kóníléógbélé náà wáyé nítórí ìkólu tó ṣẹlẹ̀ ní Yelwa Zangam, abúlé kan ni ẹkùn Zangam ni ìpínlẹ̀ Plateau. Gẹ́gẹ́ bí Gómínà ṣe sọ òfin kóníléógbélé náà yóò bẹ̀rẹ̀ láti aago mẹ́rin ìrọ̀lẹ́ òni ọjọ́ karùndinlọ́gbọ̀n, oṣù kẹjọ, ọdún yìí títí di ìgbà tí ẹnikẹ́ni ko tíì mọ̀. "Igbésẹ̀ oníwàrànṣesà yìí pọndandan nítorí wàhálà tó n dúkoko mọ ìwàláàyè àwọn ara ìlú ni ìjọba ìbílẹ̀, ó sì pọndandan kí a mójútó kí nǹkan to bàjẹ́ jìnà."


Òfin kóníléógbélé náà wáyé nítórí ìkólu tó ṣẹlẹ̀ ní Yelwa Zangam, abúlé kan ni ẹkùn Zangam ni ìpínlẹ̀ Plateau. Gẹ́gẹ́ bí Gómínà ṣe sọ òfin kóníléógbélé náà yóò bẹ̀rẹ̀ láti aago mẹ́rin ìrọ̀lẹ́ òni ọjọ́ karùndinlọ́gbọ̀n, oṣù kẹjọ, ọdún yìí títí di ìgbà tí ẹnikẹ́ni ko tíì mọ̀. "Igbésẹ̀ oníwàrànṣesà yìí pọndandan nítorí wàhálà tó n dúkoko mọ ìwàláàyè àwọn ara ìlú ni ìjọba ìbílẹ̀, ó sì pọndandan kí a mójútó kí nǹkan to bàjẹ́ jìnà." " Èyí yóò ràn àwọn agbófinro lọ́wọ́ pẹ̀lú láti ṣe iṣẹ́ wọn bi ó ti tọ́ àti bi ó ti yẹ, àti láti ṣe àwárí àwọn tó ṣe iṣẹ́ aburú náà." "Gómínà tí wá rọ àwọn  ará ìlú pàápàá jùlọ àwọn ará àríwà ni Jos láti fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú ìjọba nípa tílèlé òfin kóníléógbélé náà ti yóò bẹ̀rl ni aago mẹ́rin ìrọ̀lé òní." Ìjọba ti pọn ni dandan fun awọn agbófinro pe kí wọ́n fi ọwọ́ òfin mú ẹnikẹni tí ó ba ki etí ọ̀gbọ̀in si àṣẹ náà."


" Èyí yóò ràn àwọn agbófinro lọ́wọ́ pẹ̀lú láti ṣe iṣẹ́ wọn bi ó ti tọ́ àti bi ó ti yẹ, àti láti ṣe àwárí àwọn tó ṣe iṣẹ́ aburú náà." "Gómínà tí wá rọ àwọn  ará ìlú pàápàá jùlọ àwọn ará àríwà ni Jos láti fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú ìjọba nípa tílèlé òfin kóníléógbélé náà ti yóò bẹ̀rl ni aago mẹ́rin ìrọ̀lé òní." Ìjọba ti pọn ni dandan fun awọn agbófinro pe kí wọ́n fi ọwọ́ òfin mú ẹnikẹni tí ó ba ki etí ọ̀gbọ̀in si àṣẹ náà." Gómìnà Lalong tun fi kun pé, òfin kónílé o gbélé alaago mẹ́fà alẹ́ sí ti ìdájí náà wà ni ìhà Gúúsù Jos náà títí di àsìkò ti wan kò mtí mọ̀. Ẹ̀wẹ̀, àwọn tó n ṣe iṣẹ́ bi nọ́ọ̀sì, dókítà, oníròyìn, àwọn panápaná àti awọn eletò ààbò nikan ni ofin fi aaye gbà láti jáde. Sùgbọ́n kí àwọn ènìyàn wọ̀nyí rii dájú pé, wọ́n mú ìwé ìdánimọ̀ wọn dání. "


Gómìnà Lalong tun fi kun pé, òfin kónílé o gbélé alaago mẹ́fà alẹ́ sí ti ìdájí náà wà ni ìhà Gúúsù Jos náà títí di àsìkò ti wan kò mtí mọ̀. Ẹ̀wẹ̀, àwọn tó n ṣe iṣẹ́ bi nọ́ọ̀sì, dókítà, oníròyìn, àwọn panápaná àti awọn eletò ààbò nikan ni ofin fi aaye gbà láti jáde. Sùgbọ́n kí àwọn ènìyàn wọ̀nyí rii dájú pé, wọ́n mú ìwé ìdánimọ̀ wọn dání. " Lẹ́ẹ̀kan si gómìnà bá àwọn to pàdánù ẹbi wọn láti fi ọ̀kan bálaẹ̀ kí wọ́n sì gba ìjọba láàyè láti  mójú tó ọ̀rọ̀ náà kí àwọn oníṣẹ́ ibi náà má baa fi ìyà jẹwọ́n gbé." Iroyin yajoyayo to n tẹ wa lọwọ lati ipinlẹ Plateau sọ pe awọn janduku agbebọn tun ti fi ẹmi eeyanto le lọgbọn ṣofo lagbegbe Yelwan Zangam ni ijọba ibilẹ ariwa ilu Jos. Ti ẹ ko ba gbagbe, bi ọsẹ meji sẹyin lawọn agbebọn ṣekupa arinrinajo mẹẹdọgbọn to n lọ si Ondo niluu Jos.


Lẹ́ẹ̀kan si gómìnà bá àwọn to pàdánù ẹbi wọn láti fi ọ̀kan bálaẹ̀ kí wọ́n sì gba ìjọba láàyè láti  mójú tó ọ̀rọ̀ náà kí àwọn oníṣẹ́ ibi náà má baa fi ìyà jẹwọ́n gbé." Iroyin yajoyayo to n tẹ wa lọwọ lati ipinlẹ Plateau sọ pe awọn janduku agbebọn tun ti fi ẹmi eeyanto le lọgbọn ṣofo lagbegbe Yelwan Zangam ni ijọba ibilẹ ariwa ilu Jos. Ti ẹ ko ba gbagbe, bi ọsẹ meji sẹyin lawọn agbebọn ṣekupa arinrinajo mẹẹdọgbọn to n lọ si Ondo niluu Jos. Amọ iroyin sọ pe bi ago mẹsan an ku iṣẹju mẹẹdogun ni alẹ ọjọ Iṣẹgun lawọn janduku yii yabo awujọ Yelwa Zangam nibi ti wọn ṣọṣẹ di oru mọju Ọjọru. Ọba awọn ẹya Anaguta to wa lagbegbe tawọn agbebọn kọlu yii, Ujah Johnson Jauro fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ fawọn akọroyin. Kọunsilọ wọọdu Ahwol lawujọ naa, Yusuf Ali ṣalaye pe awọn janduku naa dana sun awọn kan laaye.


Amọ iroyin sọ pe bi ago mẹsan an ku iṣẹju mẹẹdogun ni alẹ ọjọ Iṣẹgun lawọn janduku yii yabo awujọ Yelwa Zangam nibi ti wọn ṣọṣẹ di oru mọju Ọjọru. Ọba awọn ẹya Anaguta to wa lagbegbe tawọn agbebọn kọlu yii, Ujah Johnson Jauro fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ fawọn akọroyin. Kọunsilọ wọọdu Ahwol lawujọ naa, Yusuf Ali ṣalaye pe awọn janduku naa dana sun awọn kan laaye. Aṣofin ni afara to so awujọ naa pọ mọ awọn agbegbe mii lawọn janduku ọhun kọkọ bajẹ ko le nira fawọn ẹṣọ eleto abo lati wa doola awọn eeyan. Kọunsilọ naa ni bawọn janduku yii ti de awujọ naa ni wọn dabọn bolẹ, bakan naa lo sọ pe wọn tun dana sun ọpọ ile. O ni ọpọ oku awọn eeyan ni wọn ti ko lọ si ile igboku si nigba ti ọpọ eeyan si fara pa yanayana.


Aṣofin ni afara to so awujọ naa pọ mọ awọn agbegbe mii lawọn janduku ọhun kọkọ bajẹ ko le nira fawọn ẹṣọ eleto abo lati wa doola awọn eeyan. Kọunsilọ naa ni bawọn janduku yii ti de awujọ naa ni wọn dabọn bolẹ, bakan naa lo sọ pe wọn tun dana sun ọpọ ile. O ni ọpọ oku awọn eeyan ni wọn ti ko lọ si ile igboku si nigba ti ọpọ eeyan si fara pa yanayana. Ile iṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Plateau ko tii sọrọ lori iṣẹlẹ ọhun.


Ile iṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Plateau ko tii sọrọ lori iṣẹlẹ ọhun.


Fani Kayode defects to APC: Sheikh Gumi ní Judasi ìran Yorùbá ni Fani-Kayode

Ọpọ eeyan papaa julọ lagbo oṣelu lo n ti  n bẹnu ẹtẹ lu eekan oṣelu, Oloye Femi Fani-Kayode lori bi o ti fi ẹgbẹ oṣelu PDP lọ darapọ mọ APC ni Ọjọbọ. Koda awọn onimọ nipa ẹsin gan an ko gbẹyin ninu awọn to koro oju si igbesẹ Fani-Kayode. Ọkan lara awọn eeyan bẹẹ ni onimọ nipa ẹsin musulumi, Sheikh Ahmad Abubakar Gumi. Gumi ni Judasi iran Oduduwa ni Fani-Kayode pẹlu igbesẹ rẹ to mu fi ẹgbẹ oṣelu PDP silẹ lọ APC. Aarẹ Muhammadu Buhari fun ra rẹ lo tẹwọ gba Fani-kayode nile iṣẹ ijọba niluu Abuja ni Ọjọbọ. Sheikh Gumi ṣalaye pe Fani-Kayode ko ọrọ to sọ lọdun 2018 jẹ lẹyin to sọ nigba naa pe o san ki oun ku ju ki oun darapọ mọ ẹgbẹ APC tabi tẹ fun Buhari lọ.


Gumi ni Judasi iran Oduduwa ni Fani-Kayode pẹlu igbesẹ rẹ to mu fi ẹgbẹ oṣelu PDP silẹ lọ APC. Aarẹ Muhammadu Buhari fun ra rẹ lo tẹwọ gba Fani-kayode nile iṣẹ ijọba niluu Abuja ni Ọjọbọ. Sheikh Gumi ṣalaye pe Fani-Kayode ko ọrọ to sọ lọdun 2018 jẹ lẹyin to sọ nigba naa pe o san ki oun ku ju ki oun darapọ mọ ẹgbẹ APC tabi tẹ fun Buhari lọ. Gumi ni oun ko ka ọrọ Fani-Kayode kun mọ tipẹ tori oun mọ pe ọdalẹ eeyan ni. Gumi fọrọ yii lede loju opo Facebook rẹ lẹyin ti Fani-Kayode darapọ mọ APC tan l'Abuja. Ẹ̀mí Ọlọ́run ló darí mi láti darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú APC - Femi Fani-Kayode Minisita eto irina ofurufu tẹlẹ lorilẹede Naijiria, Femi Fani-Kayode ti pada darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu to n jọba lọwọlọwọ, All Progressives Congress.


Gumi ni oun ko ka ọrọ Fani-Kayode kun mọ tipẹ tori oun mọ pe ọdalẹ eeyan ni. Gumi fọrọ yii lede loju opo Facebook rẹ lẹyin ti Fani-Kayode darapọ mọ APC tan l'Abuja. Ẹ̀mí Ọlọ́run ló darí mi láti darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú APC - Femi Fani-Kayode Minisita eto irina ofurufu tẹlẹ lorilẹede Naijiria, Femi Fani-Kayode ti pada darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu to n jọba lọwọlọwọ, All Progressives Congress. Alaga igbimọ majẹobajẹ ẹgbẹ APC ati gomina ipinlẹ Yobe, Mail Mala Buni lo faa le aarẹ Buhari lọwọ l'Ọjọ Isegun, ọjọ kẹrindinlogun oṣu kẹsa nile aarẹ l'Abuja. Ikede naa n jade lẹyin oṣu bii melo kan to sabẹwo ati ipade pẹlu awọn gomina ẹgbẹ oṣelu APC kan. "Lonii nile ijọba ni Avuja, eeyan kan wa darapọ mọ ẹgb oṣelu APC. Aarẹ to jẹ ololufẹ gbogbogbo si ti tẹwọ gbaa tọwọ-tẹsẹ.


Alaga igbimọ majẹobajẹ ẹgbẹ APC ati gomina ipinlẹ Yobe, Mail Mala Buni lo faa le aarẹ Buhari lọwọ l'Ọjọ Isegun, ọjọ kẹrindinlogun oṣu kẹsa nile aarẹ l'Abuja. Ikede naa n jade lẹyin oṣu bii melo kan to sabẹwo ati ipade pẹlu awọn gomina ẹgbẹ oṣelu APC kan. "Lonii nile ijọba ni Avuja, eeyan kan wa darapọ mọ ẹgb oṣelu APC. Aarẹ to jẹ ololufẹ gbogbogbo si ti tẹwọ gbaa tọwọ-tẹsẹ. Nitoripe, bi Buhari ṣe ri lẹ ri yẹn". Eyi ni oluranlọwọ aarẹ, Tolu Ogunlesi fi sita. Ẹwẹ, oloye ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party tẹlẹ yii sọ pe "ẹmi Ọlọrun" lo dari oun lati ṣepinnu lilọ darapọ mọ ẹgbẹ to wa lori alefa.


Nitoripe, bi Buhari ṣe ri lẹ ri yẹn". Eyi ni oluranlọwọ aarẹ, Tolu Ogunlesi fi sita. Ẹwẹ, oloye ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party tẹlẹ yii sọ pe "ẹmi Ọlọrun" lo dari oun lati ṣepinnu lilọ darapọ mọ ẹgbẹ to wa lori alefa. Minisita tẹlẹ yii ni oun yoo ṣeranwọ lati kọ orilẹede Naijiria. Ṣaalu nigba kan sẹyin ni FFK gẹgẹ bi inagijẹ́ rẹ bu ẹnu atẹ lu iroyin to fo kiri pe o ti darapọ mọ APC lẹyin ti aworan to ya pẹlu awọn gomina APC bọ sori ayelujara. Ki Ọgbẹni Fani-Kayode to lọ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC, o jẹ gbajumọ alatako si ijọba ati ẹgbẹ oṣelu APC.


Minisita tẹlẹ yii ni oun yoo ṣeranwọ lati kọ orilẹede Naijiria. Ṣaalu nigba kan sẹyin ni FFK gẹgẹ bi inagijẹ́ rẹ bu ẹnu atẹ lu iroyin to fo kiri pe o ti darapọ mọ APC lẹyin ti aworan to ya pẹlu awọn gomina APC bọ sori ayelujara. Ki Ọgbẹni Fani-Kayode to lọ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC, o jẹ gbajumọ alatako si ijọba ati ẹgbẹ oṣelu APC. Ẹ wo lara awọn oko ọrọ to ti sọ nipa ẹgbẹ oṣelu naa tẹ́lẹ́: Lakọkọ o ni irọ nla gbaa ni pe wọn ni oun darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC to si ni o san ki oun ku ju ki oun darapọ mọ awọn oloorun lọ. Femi Fani Kayode tun pe APC ni mujẹ-mujẹ, ẹni ègún, olubaṣe Boko Haram, Fulani Daradaran, apaayan lọwọọwọ, a pa iran rẹ, onija ẹsin, ololufẹ maalu, ole, atu ilu ka ati bẹẹ bẹẹ lọ ninu aduru ọrọ to sọ. Ọpọlọpọ ọmọ Naijiria lo n fi ero ọkan wọn han lori ayelujara nipa bi FFK ṣe darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC.


Ẹ wo lara awọn oko ọrọ to ti sọ nipa ẹgbẹ oṣelu naa tẹ́lẹ́: Lakọkọ o ni irọ nla gbaa ni pe wọn ni oun darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC to si ni o san ki oun ku ju ki oun darapọ mọ awọn oloorun lọ. Femi Fani Kayode tun pe APC ni mujẹ-mujẹ, ẹni ègún, olubaṣe Boko Haram, Fulani Daradaran, apaayan lọwọọwọ, a pa iran rẹ, onija ẹsin, ololufẹ maalu, ole, atu ilu ka ati bẹẹ bẹẹ lọ ninu aduru ọrọ to sọ. Ọpọlọpọ ọmọ Naijiria lo n fi ero ọkan wọn han lori ayelujara nipa bi FFK ṣe darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC. Bi o ṣe n ya awọn kan lẹnu pe ki lo sun un de 'bẹ gan lati darapọ mọ ẹgbẹ ti ẹkẹ eebu rẹ kii ṣi lara wọn, lawọn mii n beere pe talo kan ti yoo tun kuro ni ẹgbẹ alatako, PDP. Ọkùnrin tó lẹ ''Super Glue'' mọ́ ǹkan ọkùnrin rẹ̀ láti rọ́pò ''condom'' ti dèrò ọ̀run Wo iye ìgbà tí bàálù ìjagun ti já tó sì ṣekú pa àwọn ènìyàn ní Nàìjíríà ''APC yóò fún Goodluck Jonathan ní ànfàní láti dupò ààrẹ lọ́dún 2023 tó bá darapọ̀ mọ́ wa'' ''Ìjọba, ẹ má da àwa tó ń ṣagbátẹrù Yorùbá Nation pọ̀ mọ́ IPOB'' Mi ò sọ pé àwọn tó ń pè fún Yorùbá Nation kò yàtọ̀ sí Boko Haram o- Gbajabiamila ṣàlàyé


Bi o ṣe n ya awọn kan lẹnu pe ki lo sun un de 'bẹ gan lati darapọ mọ ẹgbẹ ti ẹkẹ eebu rẹ kii ṣi lara wọn, lawọn mii n beere pe talo kan ti yoo tun kuro ni ẹgbẹ alatako, PDP. Ọkùnrin tó lẹ ''Super Glue'' mọ́ ǹkan ọkùnrin rẹ̀ láti rọ́pò ''condom'' ti dèrò ọ̀run Wo iye ìgbà tí bàálù ìjagun ti já tó sì ṣekú pa àwọn ènìyàn ní Nàìjíríà ''APC yóò fún Goodluck Jonathan ní ànfàní láti dupò ààrẹ lọ́dún 2023 tó bá darapọ̀ mọ́ wa'' ''Ìjọba, ẹ má da àwa tó ń ṣagbátẹrù Yorùbá Nation pọ̀ mọ́ IPOB'' Mi ò sọ pé àwọn tó ń pè fún Yorùbá Nation kò yàtọ̀ sí Boko Haram o- Gbajabiamila ṣàlàyé


Bandits killings: Àwọn jàndùkú agbébọn gbẹ̀mí èèyàn 24 ní Kaduna àti Katsina lópin ọ̀sẹ̀

Awọn janduku agbebọn afẹmi-ṣofo tun ṣọṣẹ lọjọ Aiku, ọjọ kejilelogun oṣu kẹjọ nipinlẹ Kaduna ati Katsina. Lọjọ Abamẹta lawọn kọlọnbiti ẹda ọhun kọkọ yabo awujọ Duba ni ijọba ibilẹ Batsari nipinlẹ Katsina nibi ti wọn ti ṣekupa eeyan mejila. Eeyan mejila mii tun dero ọrun labule Mado, ni ijọba ibilẹ Zangon Kataf nipinlẹ Kaduna lẹyin ti ija bẹ silẹ laarin awọn darandaran atawọn eeyan abule naa to fẹ gbẹsan. Batsari nibi ti wọn ti pa eeyan mejila ni ipinlẹ Katsina jẹ ibode awọn janduku afẹmi-ṣofo ti n ṣọṣẹ lẹkun iwọ oorun ariwa Naijiria. Awujọ Batsari tun pa aala pẹlu igbo Rugu to wa lara ijọba ibilẹ mẹwaa tawọn janduku yii maa n ṣe ikọlu si. Alukoro ile iṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Kaduna, Isa Gambo fidi rẹ mulẹ pe awọn janduku agbebọn to le lọdunrun yabo ijọba ibilẹ Zangon Kataf pẹlu oriṣiiriṣii ibọn ati ohun ija oloro ni bii ago mẹsan ku iṣẹju mẹẹdogun lalẹ ọjọ Abamẹta.


Batsari nibi ti wọn ti pa eeyan mejila ni ipinlẹ Katsina jẹ ibode awọn janduku afẹmi-ṣofo ti n ṣọṣẹ lẹkun iwọ oorun ariwa Naijiria. Awujọ Batsari tun pa aala pẹlu igbo Rugu to wa lara ijọba ibilẹ mẹwaa tawọn janduku yii maa n ṣe ikọlu si. Alukoro ile iṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Kaduna, Isa Gambo fidi rẹ mulẹ pe awọn janduku agbebọn to le lọdunrun yabo ijọba ibilẹ Zangon Kataf pẹlu oriṣiiriṣii ibọn ati ohun ija oloro ni bii ago mẹsan ku iṣẹju mẹẹdogun lalẹ ọjọ Abamẹta. Gambo ṣalaye pe awọn janduku ọhun da ibọn dolẹ kete ti wọn de abule Duba, lẹyin naa ni wọn bẹrẹ si ni jale ninu awọn ṣọọbu, ti wọn si tun ji awọn ẹran ọsin eeyan ilu naa. Alukoro ile iṣẹ ọlọpaa ni eeyan mẹfa lo farapa yatọ si eeyan mejila to gbẹmi mi nibi iṣẹlẹ ọhun. O fidi rẹ mulẹ pe awọn ọmogun atawọn ọlọpaa ṣi n tẹsiwaju lori ati le awọn janduku ọhun kuro ni Kaduna.


Gambo ṣalaye pe awọn janduku ọhun da ibọn dolẹ kete ti wọn de abule Duba, lẹyin naa ni wọn bẹrẹ si ni jale ninu awọn ṣọọbu, ti wọn si tun ji awọn ẹran ọsin eeyan ilu naa. Alukoro ile iṣẹ ọlọpaa ni eeyan mẹfa lo farapa yatọ si eeyan mejila to gbẹmi mi nibi iṣẹlẹ ọhun. O fidi rẹ mulẹ pe awọn ọmogun atawọn ọlọpaa ṣi n tẹsiwaju lori ati le awọn janduku ọhun kuro ni Kaduna. Gambo ni awọn eeyan mẹfa to ṣeeṣe nibi iṣẹlẹ ọhun ti n gba itọju nile iwosan.


Gambo ni awọn eeyan mẹfa to ṣeeṣe nibi iṣẹlẹ ọhun ti n gba itọju nile iwosan.


Buhari: Adesina ní táwọn ọmọ Naijiria bá mọ oore, ó yẹ kí wọn yin Ọlọ́run pé nǹkan ń dára si lórí ètò ààbò

Oludamọran fun Aarẹ Buhari lori ọrọ iroyin, Femi Adesina ti sọ idi ti awọn ọmọ Naijiria fi gbọdọ dupẹ lọwọ Ọlọrun fun ijọba aarẹ Buhari lori ọrọ aabo. Adesina to sọrọ yii lori eto Channels TV ni igbagbọ oun ni pe ọpọlọpọ nnkan lo dara si, labẹ iṣejọba aarẹ Buhari. O ni bio tilẹ jepe ọrọ aabo to mẹhẹ peleke si ni awọn ibi kan, amọ a ko si ni ibi ti a wa nigba kan ri. ''Ti a ba mọ oore ni, ti a si jẹ olootọ eniyan,  o yẹ ki a wo awọn agbegbe kan lori ọrọ aabo, ki a si dupẹ lọwọ Ọlọrun pe nkan dara si ni awọn agbegbe yii.'' ''O ni awọn agbegbe kan ti nkan ti dara ju bi wọn ṣe wa tẹlẹ, bi o tilẹ jẹ pe awọn iṣoro ati idojukọ wa loriṣiriṣi'' Oludamọran fun Aarẹ Buhari lori ọrọ iroyin, Femi Adesina ni o da oun loju pe laipẹ laijina, ki ijọba aarẹ Buhari to pari, ni gbogbo idojukọ ni ẹka eto aabo yoo dopin. Eleyii ko ṣẹyin bi awọn agbebọn ṣe ṣekọlu si ileewe awọn ọmọde ni ipinlẹ Zamfara, ti wọn si ji ọmọ to le ni aadọta gbe lọ.


''Ti a ba mọ oore ni, ti a si jẹ olootọ eniyan,  o yẹ ki a wo awọn agbegbe kan lori ọrọ aabo, ki a si dupẹ lọwọ Ọlọrun pe nkan dara si ni awọn agbegbe yii.'' ''O ni awọn agbegbe kan ti nkan ti dara ju bi wọn ṣe wa tẹlẹ, bi o tilẹ jẹ pe awọn iṣoro ati idojukọ wa loriṣiriṣi'' Oludamọran fun Aarẹ Buhari lori ọrọ iroyin, Femi Adesina ni o da oun loju pe laipẹ laijina, ki ijọba aarẹ Buhari to pari, ni gbogbo idojukọ ni ẹka eto aabo yoo dopin. Eleyii ko ṣẹyin bi awọn agbebọn ṣe ṣekọlu si ileewe awọn ọmọde ni ipinlẹ Zamfara, ti wọn si ji ọmọ to le ni aadọta gbe lọ. Bakan naa ni ọpọlọpọ ijinigbe, ipaniyan ni awọn agbebọn ti ṣe si awọn ipinlẹ bii Katsina, Kebbi, Niger, Kaduna ati Zamfara, eleyii to mu ki wọn ti lara awọn ileewe ni agbegbe wọnyii. Ni iha Guusu Naijiria bakan naa ni ijinigbe n waye, ti awọn afurasi Fulani darandaran ṣi n da wahala silẹ, to fi mọ ijinigbe ati ija pẹlu awọn agbẹ ni awọn agbegbe wọnyii. Amọ aarẹ Buhari ninu ọrọ rẹ lasiko to n ṣe ifilọlẹ igbimọ adari tuntun fun ajọ idokoowo owoolu, NSIA, ni o di igba ti oun ba ti lọ tan ki awọn ọmọ Naijiria to lee mọ iyi oun.


Bakan naa ni ọpọlọpọ ijinigbe, ipaniyan ni awọn agbebọn ti ṣe si awọn ipinlẹ bii Katsina, Kebbi, Niger, Kaduna ati Zamfara, eleyii to mu ki wọn ti lara awọn ileewe ni agbegbe wọnyii. Ni iha Guusu Naijiria bakan naa ni ijinigbe n waye, ti awọn afurasi Fulani darandaran ṣi n da wahala silẹ, to fi mọ ijinigbe ati ija pẹlu awọn agbẹ ni awọn agbegbe wọnyii. Amọ aarẹ Buhari ninu ọrọ rẹ lasiko to n ṣe ifilọlẹ igbimọ adari tuntun fun ajọ idokoowo owoolu, NSIA, ni o di igba ti oun ba ti lọ tan ki awọn ọmọ Naijiria to lee mọ iyi oun.


Nigeria's debt: Ìjọba Buhari fi N2.02tn san èlé orí gbèsè láàrin oṣù mẹ́fà

Pekele pekele, arugbo jẹ gbese ta ni o san an. Ọrọ gbese ti Naijiria jẹ to doju rẹ bayii o. Oludamọran ọga agba ọfiisi eto iṣuna, Alfred Okon lo ja gudugbẹ ọrọ lulẹ nigba to sọ pe owo to le ni tiriliọnu meji naira ni Naijiria fi san ele ori gbese to jẹ Okon ṣalaye pe ijọba Naijiria san obiti biti owo yii lati oṣu kinni si ikẹfa ọdun 2021. Ohun to n wa kọ ọpọ onimọ iṣiro owo ninu ni pe owo ohun le ni ida aadọrun ninu ọgọrun owo to wọle fun si apo jọba laarin oṣu mẹfa yii. O ṣalaye pe N2.23tn ni gbogbo owo to wọlẹ si apo ijọba laarin oṣu kinni ọdun 2021 si oṣu kẹfa eleyii ti ijọba lo 2.02 ninu rẹ lati san ele gbese. Ọgbẹni Okon ṣalaye siwaju sii pe N1.3tn ni ijọba gbe jade fun akanṣe iṣẹ lati ibẹrẹ ọdun to fi di oṣu kẹjọ yii. Ninu ọrọ tiẹ, ọga agba lọfiisi eto iṣuna, Ben Akabueze sọ pe ijọba yoo tete ṣiṣẹ lori eto iṣuna ọdun 2022.


O ṣalaye pe N2.23tn ni gbogbo owo to wọlẹ si apo ijọba laarin oṣu kinni ọdun 2021 si oṣu kẹfa eleyii ti ijọba lo 2.02 ninu rẹ lati san ele gbese. Ọgbẹni Okon ṣalaye siwaju sii pe N1.3tn ni ijọba gbe jade fun akanṣe iṣẹ lati ibẹrẹ ọdun to fi di oṣu kẹjọ yii. Ninu ọrọ tiẹ, ọga agba lọfiisi eto iṣuna, Ben Akabueze sọ pe ijọba yoo tete ṣiṣẹ lori eto iṣuna ọdun 2022. Ọgbẹni Akabueze ṣalaye pe gbogbo awọn ẹka ijọba ti ọrọ eto iṣuna kan ti bẹrẹ iṣẹ lori rẹ. O ni ko ni pẹ rara ti ijọba apapọ yoo fi gbe aba iṣuna lọ siwaju ile aṣofin niluu lati buwọlu u. Akabueze ni eto iṣuna 2022 wa ni ibamu pẹlu eto ti ijọba apapọ n ṣe kaakiri orilẹede Naijiria.


Ọgbẹni Akabueze ṣalaye pe gbogbo awọn ẹka ijọba ti ọrọ eto iṣuna kan ti bẹrẹ iṣẹ lori rẹ. O ni ko ni pẹ rara ti ijọba apapọ yoo fi gbe aba iṣuna lọ siwaju ile aṣofin niluu lati buwọlu u. Akabueze ni eto iṣuna 2022 wa ni ibamu pẹlu eto ti ijọba apapọ n ṣe kaakiri orilẹede Naijiria.


Nigeria Insecurity: Àwọn ọdọ́ Arewa ké sáwọn aṣáájú láti pe ìpàdé àjọ tó ńi ìrònú lórí Nàíjíríà

Ipe kan ti lọ sọdọ awọn adari orilẹede Naijiria pe ki wọn dide giri lati daabo bo orilẹede Naijiria, ki o ma baa dawo. Ẹgbẹ awọn ọdọ kan lapa oke ọya NYLF ṣalaye pe ki awọn aṣiwaju wọnyii wa ọna lati pe ipade ironu laarin ara wọn, ki wọn lee wa ojutu si isoro to nkoju orilẹede Naijiria. Bakan naa lẹgbẹ NYLF ke si Aarẹ tẹlẹ, Oluṣẹgun Ọbasanjọ, olori ijọba ologun tẹlẹ, Ibrahim Babangida ni wọn ni ko ṣaaju ijiroro naa. Ẹgbẹ awọn ọdọ apa oke ọya naa tun rọ awọn eekan bii Theophilous Danjuma, Abdulsalami Abubakar, Oloye Earnest Sonẹkan atawọn miran, lati ko ipa to jọju ninu irufẹ apero bẹẹ. lọna ati koju ipenija to n koju orilẹede Naijiria. Alaga apapọ ẹgbẹ naa, Elliot Afiyo ṣalaye nilu Abẹokuta, lẹyin ifikuluku pẹlu oloye Ọbasanjọ pe kii ṣe iroyin tuntun mọ pe ijinigbe ati ọrọ aje to dagun, n da Naijiria laamu.


Ẹgbẹ awọn ọdọ apa oke ọya naa tun rọ awọn eekan bii Theophilous Danjuma, Abdulsalami Abubakar, Oloye Earnest Sonẹkan atawọn miran, lati ko ipa to jọju ninu irufẹ apero bẹẹ. lọna ati koju ipenija to n koju orilẹede Naijiria. Alaga apapọ ẹgbẹ naa, Elliot Afiyo ṣalaye nilu Abẹokuta, lẹyin ifikuluku pẹlu oloye Ọbasanjọ pe kii ṣe iroyin tuntun mọ pe ijinigbe ati ọrọ aje to dagun, n da Naijiria laamu. Bakan naa lo ni ijẹkujẹ, ipe fun ipinya wa lara awọn ipenija to n koju Naijiria lọwọ, eyi lo si mu ko di ọranyan fawọn olori wọnyii lati dide wa ọna abayọ si awọn ipenija naa. Ẹgbẹ naa ni ododo ọrọ to koro ni pe, ẹgbẹ oṣelu APC to n ṣe ijọba ko ni ipinnu ati eroja oṣelu to yẹ lati koju ọpọ ipenija to n ba Naijiria finra, bakan naa lo fi kun un pe ẹgbẹ oṣelu PDP pẹlu ni iṣoro dukuu laarin ara wọn, leyi to fẹ ki oloye Ọbasanjọ ba wọn da si. Ẹgbẹ naa ni awọn wa lara awọn ẹgbẹ to fọnrere ibo fun aarẹ Muhammadu Buhari ki o to ja jo awọn loju pe, aṣiyan patapata ni awọn yan, ti awọn si gbọdọ gbe igbesẹ atunṣe gbogbo to ba yẹ.


Bakan naa lo ni ijẹkujẹ, ipe fun ipinya wa lara awọn ipenija to n koju Naijiria lọwọ, eyi lo si mu ko di ọranyan fawọn olori wọnyii lati dide wa ọna abayọ si awọn ipenija naa. Ẹgbẹ naa ni ododo ọrọ to koro ni pe, ẹgbẹ oṣelu APC to n ṣe ijọba ko ni ipinnu ati eroja oṣelu to yẹ lati koju ọpọ ipenija to n ba Naijiria finra, bakan naa lo fi kun un pe ẹgbẹ oṣelu PDP pẹlu ni iṣoro dukuu laarin ara wọn, leyi to fẹ ki oloye Ọbasanjọ ba wọn da si. Ẹgbẹ naa ni awọn wa lara awọn ẹgbẹ to fọnrere ibo fun aarẹ Muhammadu Buhari ki o to ja jo awọn loju pe, aṣiyan patapata ni awọn yan, ti awọn si gbọdọ gbe igbesẹ atunṣe gbogbo to ba yẹ.


Nigeria Insecurity: Rashidi Ladoja àtàwọn àgbà Yorùbá míì sọ òkò ọ̀rọ̀ sáwọn gómìnà Òkè Ọya tó wá bẹ̀bẹ̀

Agba kii wa lọja, ki ori ọmọ tuntun wọ, bẹẹ si ni agba ti ko ba kẹhun sọrọ, o di dandan ko kẹ itan sare. Eyi lo mu ki awọn agbaagba lẹkun ariwa Naijiria to n kọminu lori ikunsinu iran Yoruba si ijọba aarẹ Buhari se bẹrẹ idirẹbẹ. Igbesẹ naa, ni wọn lo wa lati tu ẹya Yoruba ninu, ti wọn si n tọ awọn agbaagba ilẹ Yoruba lọ lati rọ wọn pe ki wọn gba alaafia laaye. Awọn eeyan naa, ni iwadii kan sọ pe wọn jẹ gbajumọ ninu ijọba Buhari, ti wọn si ti n lọ labẹlẹ lati wa ẹyọnu ẹya Yoruba. Gẹgẹ bi iwe iroyin Tribune se sọ, lara awọn eekan lẹkun ariwa to n lọ kaakiri naa ni Gomina ipinlẹ Yobe, Mai Bala Buni, Abubakar Badaru ti Jigawa ati Atiku Bagudu tipinlẹ Kebbi. Iroyin naa ni laarin ọsẹ mẹta, awọn eekan ariwa naa ti lọ sile awọn agbaagba ilẹ Yoruba kan bii alagba Reuben Fasoranti ati Oloye Olu Falae.


Awọn eeyan naa, ni iwadii kan sọ pe wọn jẹ gbajumọ ninu ijọba Buhari, ti wọn si ti n lọ labẹlẹ lati wa ẹyọnu ẹya Yoruba. Gẹgẹ bi iwe iroyin Tribune se sọ, lara awọn eekan lẹkun ariwa to n lọ kaakiri naa ni Gomina ipinlẹ Yobe, Mai Bala Buni, Abubakar Badaru ti Jigawa ati Atiku Bagudu tipinlẹ Kebbi. Iroyin naa ni laarin ọsẹ mẹta, awọn eekan ariwa naa ti lọ sile awọn agbaagba ilẹ Yoruba kan bii alagba Reuben Fasoranti ati Oloye Olu Falae. Awọn yoku ni Oloye Rashidi Ladoja, Ayo Opadokun, Dokita Kunle Olajide ati Aarẹ Musulumi ilẹ Yoruba, Edo ati Delta, Alhaji Daud Akinola. Lẹyin  ọpọ ipade ti wọn se nilu Ibadan Akure ati Abeokuta, awọn alejo lati ẹkun ariwa naa pẹlu awọn to gba wsn lalejo ni ko sọ ohunkohun fawọn akọroyin lori igbesẹ wọn ọhun. Iroyin naa ni kii se pe awọn eeyan naa wa lati fa oju awọn agbaagba Yoruba mọra nitori ibo 2023, gẹgẹ bii iroyin to n lọ nigboro.


Awọn yoku ni Oloye Rashidi Ladoja, Ayo Opadokun, Dokita Kunle Olajide ati Aarẹ Musulumi ilẹ Yoruba, Edo ati Delta, Alhaji Daud Akinola. Lẹyin  ọpọ ipade ti wọn se nilu Ibadan Akure ati Abeokuta, awọn alejo lati ẹkun ariwa naa pẹlu awọn to gba wsn lalejo ni ko sọ ohunkohun fawọn akọroyin lori igbesẹ wọn ọhun. Iroyin naa ni kii se pe awọn eeyan naa wa lati fa oju awọn agbaagba Yoruba mọra nitori ibo 2023, gẹgẹ bii iroyin to n lọ nigboro. Gẹgẹ bi iwe iroyin naa se sọ, Ladoja lasiko ipade naa bu ẹnu atẹ lu ipo ti orilẹede yii wa labẹ isejọba Buhari ati iyansipo awọn eeyan ti ko tọ. Bakan naa ni wọn ni Ladoja tun sọ fun awọn alejo naa pe se ni Buhari ati isejọba rẹ n se ẹya Yoruba bii eru ti wọn ko loju ogun. Fun apẹrẹ, Ladoja ni ijọba apapọ si awọn ẹnu bode to wa ni ẹkun ariwa Naijiria, to si ti ẹnu bode to wa ni guusu, eyi to wa lati sẹ eegun ẹyin ọrọ aje wọn.


Gẹgẹ bi iwe iroyin naa se sọ, Ladoja lasiko ipade naa bu ẹnu atẹ lu ipo ti orilẹede yii wa labẹ isejọba Buhari ati iyansipo awọn eeyan ti ko tọ. Bakan naa ni wọn ni Ladoja tun sọ fun awọn alejo naa pe se ni Buhari ati isejọba rẹ n se ẹya Yoruba bii eru ti wọn ko loju ogun. Fun apẹrẹ, Ladoja ni ijọba apapọ si awọn ẹnu bode to wa ni ẹkun ariwa Naijiria, to si ti ẹnu bode to wa ni guusu, eyi to wa lati sẹ eegun ẹyin ọrọ aje wọn. O fikun pe awọn asọbode n kọlu awọn ọja nlanla gbogbo nilẹ Yoruba lati beere ibi ti wọn ti ri ọja ko wọle amọ ti awọn olokoowo lati ariwa, bii Dangote ati Bua n gba ẹnu bode naa kọja. Ko tan sibẹ, Ladoja tun sọ pe o ti han gbangba pe ẹkun ariwa ti setan lati pin kuro lara Naijiria pẹlu bi ijọba Buhari se n ya owo to fi n pese ohun eelo amayedẹrun si ẹkun ariwa nikan ati ilẹ Niger pẹlu. Bakan naa lo ni se bi ohun ti Sunday Igboho sọ naa ni Emir ilu Mubi sọ, ẹni to fun awọn Fulani darandaran ni gbdeke ọjọ lati fi ilu rẹ silẹ amọ to jẹ pe Igboho nikan ni wọn n fi iya jẹ.


O fikun pe awọn asọbode n kọlu awọn ọja nlanla gbogbo nilẹ Yoruba lati beere ibi ti wọn ti ri ọja ko wọle amọ ti awọn olokoowo lati ariwa, bii Dangote ati Bua n gba ẹnu bode naa kọja. Ko tan sibẹ, Ladoja tun sọ pe o ti han gbangba pe ẹkun ariwa ti setan lati pin kuro lara Naijiria pẹlu bi ijọba Buhari se n ya owo to fi n pese ohun eelo amayedẹrun si ẹkun ariwa nikan ati ilẹ Niger pẹlu. Bakan naa lo ni se bi ohun ti Sunday Igboho sọ naa ni Emir ilu Mubi sọ, ẹni to fun awọn Fulani darandaran ni gbdeke ọjọ lati fi ilu rẹ silẹ amọ to jẹ pe Igboho nikan ni wọn n fi iya jẹ. Ohun ti Ladoja sọ naa ni awọn agbaagba Yoruba yoku naa sọ fawsn alejo lati Oke Ọya naa, ti wọn si panupọ sọ pe ọrọ ibo 2023 kọ lo kan bayii.


Ohun ti Ladoja sọ naa ni awọn agbaagba Yoruba yoku naa sọ fawsn alejo lati Oke Ọya naa, ti wọn si panupọ sọ pe ọrọ ibo 2023 kọ lo kan bayii.


Yahaya Bello vs Tinubu: Joe Igbokwe ní ọmọdé kò lè ṣèjọba Nàìjíríà, Tinubu ló ní ìrírí jùlọ

Alukoro ẹgbẹ osẹlu APC nipinlẹ Eko tẹlẹ, Joe Igbokwe naa ti fesi si ọrọ ti gomina ipinlẹ Kogi, Yahaya Bello to sọ pe ki Bola Tinubu fawọn ọmọde ninu ẹgbẹ laaye lati dupo aarẹ lọdun 2023. Igbokwe sọ fun BBC Yoruba pe Ọlọrun nikan lo le ni ki Tinubu maa jẹ aarẹ Naijiria lọdun 2023. Igbokwe to jẹ ọkan lara awọn oludamọran si Gomina Babajide Sanwo-Olu ṣalaye pe ayafi ti Tinubu fun ra rẹ ba yi ọkan rẹ pada wi pe oun ko dije mọ nikan loku. ''Iriri ṣagba ọgbọn, ati pe ẹru ajanaku lọrọ orilẹede Naijiria, kii ṣe ẹru ọmọde. Joe Igbokwe ni: Orilẹede Naijiria tobi ju ohun ti ọmọde le ṣe adari rẹ lọ nitori ita to ba tọ si imu ni a maa fi n re imu. Ko si ẹni tun ti ni iriri ti Tinubu ni lagbo oṣelu ni Naijiria.


''Iriri ṣagba ọgbọn, ati pe ẹru ajanaku lọrọ orilẹede Naijiria, kii ṣe ẹru ọmọde. Joe Igbokwe ni: Orilẹede Naijiria tobi ju ohun ti ọmọde le ṣe adari rẹ lọ nitori ita to ba tọ si imu ni a maa fi n re imu. Ko si ẹni tun ti ni iriri ti Tinubu ni lagbo oṣelu ni Naijiria. Bello kan n sọ ọrọ tiẹ ni nitori ara rẹ, ṣugbọn Aṣiwaju ti rin jina lori irinajo rẹ lati jẹ aarẹ Naijiria. O yẹ ki Naijiria tilẹ sanwo fun Tinubu ni lati wa jẹ aarẹ orilẹede yii. Nitori ohun ti Tinubu yoo ṣe to ba di aarẹ Naijiria pọju.