Wọn kede pe Saere Mekonnen atawọn olori ikọ ogun mẹrin ti wọn kọkọ faragbọgbẹ ninu iṣẹlẹ naa ti doloogbe. Bakan naa ni wọn tun kede iku Ambachew Meckonnen to jẹ gomina ẹkun Amhara ati olubadamọran rẹ ti wọn ba iṣẹlẹ iditẹ-gbajọba naa rin. Ki lo ṣẹlẹ sẹyin: Olootu ijọba Ethiopia, Abiy ahmed sọ pe lootọ ni olori ogun orilẹ-ede naa fi ara gba ibọn. Eyi waye lẹyin ija ajakuakata to waye ni ẹkùn Amhara, to wa ni apa Ariwa orilẹ-ede ọhun. Abiy tun sọ pe ọpọlọpọ awọn ọmọ ogun ni wọn ti ṣekupa ninu ikọlu kan to waye ni olu ilu agbegbe Amhara, Bahir Dar. Ọgbẹni Abiy sọ pe lasiko ti awọn ọmọ ogun naa n ṣepade lọwọ ni 'awọn akẹgbẹ wọn kan'' kọlu wọn, ti wọn si yinbọn pa wọn.


Olorí ogun Ethiopia f'arapa nínú rògbòdìyàn tó wáyé ni Addis Ababa

Eyi waye lẹyin ija ajakuakata to waye ni ẹkùn Amhara, to wa ni apa Ariwa orilẹ-ede ọhun. Abiy tun sọ pe ọpọlọpọ awọn ọmọ ogun ni wọn ti ṣekupa ninu ikọlu kan to waye ni olu ilu agbegbe Amhara, Bahir Dar. Ọgbẹni Abiy sọ pe lasiko ti awọn ọmọ ogun naa n ṣepade lọwọ ni 'awọn akẹgbẹ wọn kan'' kọlu wọn, ti wọn si yinbọn pa wọn. Iroyin tilẹ sọ pe oju opo ayelujara ti dẹnu kọlẹ ni Ethiopia, ti awọn araalu ni Bahir Dar si n gbọ iro ibọn ni kikan-kikan. Bakan naa ni ileeṣẹ Amẹrika sọ pe iroyin sọ pe iro ibọn n dun ni olu ilu Ethiopia, Addis Ababa. Ọdun to kọja ni wọn dibo yan Ọgbẹni AhmedAbiy Ahmed di olóòtú ìjọba Ethiopia, to si ti gbe igbesẹ lati fi opin si ija oṣelu.


Iroyin tilẹ sọ pe oju opo ayelujara ti dẹnu kọlẹ ni Ethiopia, ti awọn araalu ni Bahir Dar si n gbọ iro ibọn ni kikan-kikan. Bakan naa ni ileeṣẹ Amẹrika sọ pe iroyin sọ pe iro ibọn n dun ni olu ilu Ethiopia, Addis Ababa. Ọdun to kọja ni wọn dibo yan Ọgbẹni AhmedAbiy Ahmed di olóòtú ìjọba Ethiopia, to si ti gbe igbesẹ lati fi opin si ija oṣelu. O ṣe eyi nipa titu awọn ẹlẹwọn oṣelu silẹ, o si tun pa ofin ti ko faaye gba ṣiṣe ẹgbẹ oṣelu rẹ. Bakan naa ni Ahmed fi oju awọn alaṣẹ ijọba ti wọn fi ẹsun titẹ ẹtọ ọmọniyan mọlẹ wina ofin. Ṣugbọn, lati igba ti Ahmed ti de ipo ni ija ẹlẹyamẹya ti pada si Ethiopia, O to eniyan bi miliọnu meji aabọ ti wọn ti di alainilelori gẹgẹ bi akọsilẹ ajọ Iṣọkan Agbaye, UN, ṣe sọ.


O ṣe eyi nipa titu awọn ẹlẹwọn oṣelu silẹ, o si tun pa ofin ti ko faaye gba ṣiṣe ẹgbẹ oṣelu rẹ. Bakan naa ni Ahmed fi oju awọn alaṣẹ ijọba ti wọn fi ẹsun titẹ ẹtọ ọmọniyan mọlẹ wina ofin. Ṣugbọn, lati igba ti Ahmed ti de ipo ni ija ẹlẹyamẹya ti pada si Ethiopia, O to eniyan bi miliọnu meji aabọ ti wọn ti di alainilelori gẹgẹ bi akọsilẹ ajọ Iṣọkan Agbaye, UN, ṣe sọ.


Wo ohun tí Mbeuno, atamátàsé Cameroun sọ nípa àǹfàní tó ní láti kópa ní ìdíje 'World cup'

Atamatase ẹgbẹ agbabọọlu Brentford, Bryan Mbeuno ti sọ pe idunu nlanla ni yoo jẹ fun oun bi oun ba lee bẹrẹ ifẹsẹwọnsẹ kankan fun orilẹede Cameroun ni idije ife ẹyẹ agbaye. Agbabọọlu ẹni ọdun mẹtalelogun naa wa lara awọn agbabọọlu ti wọn pe lati ṣoju Cameroun ni Qatar nibi ti wọn yoo ti maa koju Brazil, Serbia ati Switzerland. Mbeunmo sọ fun BBC Sport Africa pe, “O ti n wu mi lati igba ewe mi lati kopa ni idije agbaye. “Ki n kan maa rin kiri papa iṣire pẹlu ọpọ ero to n woran yoo fẹrẹ mu mi ya were.” Papa iṣire Al Janoub to gba ẹgbẹrun lọna ogoji ero iworan ati papa iṣire Lusai iconic stadium to gba ẹgbẹrun lọna ọgọrin ni Cameroun yoo ti gba ifẹsẹwọnsẹ wọn. Laipẹ yii ni Mbeuna yi oju pada lati bẹrẹ si ni ṣoju orilẹede Cameroun lẹyin to ti gba bọọlu fun ikọ agbabọọlu ọjẹ wẹwẹ orilẹede France ṣaaju. Ọmọ ilu Douala ni baba rẹ, nibẹ si tun ni ilu gbajumọ agbabọọlu ni Samuel Eto’o.


“Ki n kan maa rin kiri papa iṣire pẹlu ọpọ ero to n woran yoo fẹrẹ mu mi ya were.” Papa iṣire Al Janoub to gba ẹgbẹrun lọna ogoji ero iworan ati papa iṣire Lusai iconic stadium to gba ẹgbẹrun lọna ọgọrin ni Cameroun yoo ti gba ifẹsẹwọnsẹ wọn. Laipẹ yii ni Mbeuna yi oju pada lati bẹrẹ si ni ṣoju orilẹede Cameroun lẹyin to ti gba bọọlu fun ikọ agbabọọlu ọjẹ wẹwẹ orilẹede France ṣaaju. Ọmọ ilu Douala ni baba rẹ, nibẹ si tun ni ilu gbajumọ agbabọọlu ni Samuel Eto’o. Eto’o di alaga ajọ ere bọọlu Cameroun lọdun 2021. Kii ṣe ipa kekere ni Eto’o kan lati rii pe Mbeuno di agbabọọlu fun Cameroun. Mbeuno ni ipinnu to nira diẹ lo jẹ fun oun lati fi ta ilu iya oun nu lati wa gba bọọlu fun Cameroun.


Eto’o di alaga ajọ ere bọọlu Cameroun lọdun 2021. Kii ṣe ipa kekere ni Eto’o kan lati rii pe Mbeuno di agbabọọlu fun Cameroun. Mbeuno ni ipinnu to nira diẹ lo jẹ fun oun lati fi ta ilu iya oun nu lati wa gba bọọlu fun Cameroun. O ni oun mọ ikọ agbabọọlu Cameroun daadaa nitori pe nigba ewe loun ti maa n wo idije ife ẹyẹ ilẹ Afrika, AFCON. “Nitori pe mio ti gba bọọlu fun ikọ ọjẹ wẹwẹ orilẹede France ri, ti mo si gbe ni France, O ṣoro pupọ ṣugbn mo ti wa si Cameroun lọpọ igba.” “Inu baba mi dun gidigidi. Inu mi dun lati kopa ninu eyi nitori baba mi, ati ẹbi mi.


O ni oun mọ ikọ agbabọọlu Cameroun daadaa nitori pe nigba ewe loun ti maa n wo idije ife ẹyẹ ilẹ Afrika, AFCON. “Nitori pe mio ti gba bọọlu fun ikọ ọjẹ wẹwẹ orilẹede France ri, ti mo si gbe ni France, O ṣoro pupọ ṣugbn mo ti wa si Cameroun lọpọ igba.” “Inu baba mi dun gidigidi. Inu mi dun lati kopa ninu eyi nitori baba mi, ati ẹbi mi. Inu baba mi si dun gidigidi.” Ninu ifẹsẹwọnsẹ pẹlu Uzbekistan ni Mbeuno ti kọkọ gba bọọlu fun Cameroun. Goolu meji sodo ni wọn si fi fidirẹmi ki South Korea to gbo ewuro si oju wọn pẹlu goolu kan si odo. “Awọn ifẹsẹwọnsẹ akọkọ ti mo kọkọ gba niyi, ẹkọ pupọ ni mo si kọ.” Bi o tilẹ jẹ wi pe orilẹede Cameroun ja fafa ninu awọn ifẹsẹwọnsẹ to kọkọ gba ni idje ife ẹyẹ agbaye.


Inu baba mi si dun gidigidi.” Ninu ifẹsẹwọnsẹ pẹlu Uzbekistan ni Mbeuno ti kọkọ gba bọọlu fun Cameroun. Goolu meji sodo ni wọn si fi fidirẹmi ki South Korea to gbo ewuro si oju wọn pẹlu goolu kan si odo. “Awọn ifẹsẹwọnsẹ akọkọ ti mo kọkọ gba niyi, ẹkọ pupọ ni mo si kọ.” Bi o tilẹ jẹ wi pe orilẹede Cameroun ja fafa ninu awọn ifẹsẹwọnsẹ to kọkọ gba ni idje ife ẹyẹ agbaye. Lọdun 1990 lo pegede gẹgẹ bi orilẹede akọkọ ni Afrika ti yoo wọ ipele quarter finals ni idije ife ẹyẹ agbaye. Amọṣa, lẹnu lọwọlọwọ yii, Cameroun ko ja fafa to bayi ni idije ife ẹyẹ agbaye. Lati ọdun 1994, ifẹsẹwọnsẹ marundinlogun ni Cameroun ti gba ni idije ife ẹyẹ agbaye, ẹyọ kan ṣoṣo pere ni wọn tii bori.


Lọdun 1990 lo pegede gẹgẹ bi orilẹede akọkọ ni Afrika ti yoo wọ ipele quarter finals ni idije ife ẹyẹ agbaye. Amọṣa, lẹnu lọwọlọwọ yii, Cameroun ko ja fafa to bayi ni idije ife ẹyẹ agbaye. Lati ọdun 1994, ifẹsẹwọnsẹ marundinlogun ni Cameroun ti gba ni idije ife ẹyẹ agbaye, ẹyọ kan ṣoṣo pere ni wọn tii bori. Goolu kan ṣoṣo ni wọn fi bori Saudi Arabia, Samuel Eto’o lo gba goolu naa sinu awọn lọdun naa ni 2002. Ifẹsẹwọnsẹ mẹwaa ni wọn ti fidirẹmi ti wọn si gba ọgbọn goolu sinu awọn wọn. Cameroun yoo ṣi gba ifẹsẹwọnsẹ lọrẹsọrẹ kan pẹlu Panama lọjọ kejidinlogun oṣu kọkanla ọdun 2022 lati gbaradi fun idije ife ẹyẹ agbaye.


Goolu kan ṣoṣo ni wọn fi bori Saudi Arabia, Samuel Eto’o lo gba goolu naa sinu awọn lọdun naa ni 2002. Ifẹsẹwọnsẹ mẹwaa ni wọn ti fidirẹmi ti wọn si gba ọgbọn goolu sinu awọn wọn. Cameroun yoo ṣi gba ifẹsẹwọnsẹ lọrẹsọrẹ kan pẹlu Panama lọjọ kejidinlogun oṣu kọkanla ọdun 2022 lati gbaradi fun idije ife ẹyẹ agbaye. Ipin G ni Cameroun wa, orilẹede Switzerland ni yoo koju lọjọ kẹrinlelogun oṣu kọkanla, ki wọn to koju Serbia ni ọjọ kejidinlọgbn oṣu kejila. Btazil ni wọn yoo koju gbẹyin ni ipin naa ni ọjọ keji oṣu kejila ọdun 2022.


Ipin G ni Cameroun wa, orilẹede Switzerland ni yoo koju lọjọ kẹrinlelogun oṣu kọkanla, ki wọn to koju Serbia ni ọjọ kejidinlọgbn oṣu kejila. Btazil ni wọn yoo koju gbẹyin ni ipin naa ni ọjọ keji oṣu kejila ọdun 2022.


Wo ìgbésí ayé Pele láti ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ pẹ̀lú àwòrán

Edson Arantes do Nascimento tí ọ̀pọ̀ mọ̀ sí Pele, akọni agbabọ́ọ̀lù ti jáde láyé lẹ́ni ọdún méjìlélọ́gọ́rin àmọ́ ipa rẹ̀ nínú eré bọ́ọ̀lù ń tẹ̀síwájú. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Pele ti fi eré bọ́ọ̀lù gbígbá sílẹ̀ láti ọdún 1977, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ló gbà pé ọba àwọn agbabọ́ọ̀lù ni Pele tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ sì fẹ́ràn rẹ̀ gidigidi káàkiri àgbáyé. Àwọn àwòrán yìí ṣàfihàn ìgbé ayé Pele Ní ọjọ́ Kẹtàlélógún. oṣù Kẹwàá. ọdún 1940 ni wọ́n bí Edson Arantes do Nascimento ní ìlú Tres Coracoes ní ẹkùn ìlà oòrùn Brazil. Kò là kò ṣagbe ni àwọn òbí rẹ̀ tó sì ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ láti fi rán àwọn ẹbí rẹ̀ lọ́wọ́.


oṣù Kẹwàá. ọdún 1940 ni wọ́n bí Edson Arantes do Nascimento ní ìlú Tres Coracoes ní ẹkùn ìlà oòrùn Brazil. Kò là kò ṣagbe ni àwọn òbí rẹ̀ tó sì ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ láti fi rán àwọn ẹbí rẹ̀ lọ́wọ́. Pele kò ní owó láti fi ra bọ́ọ̀lù, ìwé ìròyìn ló máa ń fi sínú ìbọ̀sẹ̀ láti fi ṣe bọ́ọ̀lù. Ọ̀kan lára àwọn ìtàn mánigbàgbé rẹ̀ ni ìgbà tó rí tí bàbá rẹ̀ ń sunkún nígbà tí orílẹ̀ èdè Brazil pàdánù ìdíje ife ẹ̀yẹ àgbáyé ọdún 1950 sọ́wọ́ Uruguay. Edson ṣèlérí fún bàbá rẹ̀ nígbà náà pé òun máa gba ife ẹ̀yẹ náà kí inú bàbá òun le dùn.


Pele kò ní owó láti fi ra bọ́ọ̀lù, ìwé ìròyìn ló máa ń fi sínú ìbọ̀sẹ̀ láti fi ṣe bọ́ọ̀lù. Ọ̀kan lára àwọn ìtàn mánigbàgbé rẹ̀ ni ìgbà tó rí tí bàbá rẹ̀ ń sunkún nígbà tí orílẹ̀ èdè Brazil pàdánù ìdíje ife ẹ̀yẹ àgbáyé ọdún 1950 sọ́wọ́ Uruguay. Edson ṣèlérí fún bàbá rẹ̀ nígbà náà pé òun máa gba ife ẹ̀yẹ náà kí inú bàbá òun le dùn. Pele kọ́kọ́ gbá ẹgbẹ́ agbabọ́ọ̀lù Santos lọ́dún 1956 ní ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀dógún. Lẹ́yìn ọdún méjì ló gbá fún orílẹ̀ èdè Brazil níbi ìdíje ife ẹ̀yẹ àgbáyé ọdún 1958. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò kópa nínú ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ méjì nínú ìdíje náà, góòlù mẹ́fà ló jẹ fún Brazil láti gba ife ẹ̀yẹ ọdún náà.


Pele kọ́kọ́ gbá ẹgbẹ́ agbabọ́ọ̀lù Santos lọ́dún 1956 ní ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀dógún. Lẹ́yìn ọdún méjì ló gbá fún orílẹ̀ èdè Brazil níbi ìdíje ife ẹ̀yẹ àgbáyé ọdún 1958. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò kópa nínú ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ méjì nínú ìdíje náà, góòlù mẹ́fà ló jẹ fún Brazil láti gba ife ẹ̀yẹ ọdún náà. Òun ṣì ni ẹni tí ọjọ́ orí rẹ̀ kéré jùlọ tó gba ife ẹ̀yẹ àgbáyé. Àwòrán yìí ń ṣàfihàn bí Pele ṣe ń dìmọ́ àwọn akẹgbẹ́ rẹ̀, Zito lẹ́yìn tí wọ́n tún gba ife ẹ̀yẹ náà lọ́dún 1962 ní orílẹ̀ èdè Chile. Pele kò báwọn parí ìdíje náà nítorí pé ó ti fi ẹsẹ̀ ṣèṣe ní ìbẹ̀rẹ̀ ìdíje náà.


Òun ṣì ni ẹni tí ọjọ́ orí rẹ̀ kéré jùlọ tó gba ife ẹ̀yẹ àgbáyé. Àwòrán yìí ń ṣàfihàn bí Pele ṣe ń dìmọ́ àwọn akẹgbẹ́ rẹ̀, Zito lẹ́yìn tí wọ́n tún gba ife ẹ̀yẹ náà lọ́dún 1962 ní orílẹ̀ èdè Chile. Pele kò báwọn parí ìdíje náà nítorí pé ó ti fi ẹsẹ̀ ṣèṣe ní ìbẹ̀rẹ̀ ìdíje náà. Pele jẹ góòlù 1,283 láàárín ọdún mẹ́wàá tó bẹ̀rẹ̀ sí ní gbá bọ́ọ̀lù gẹ́gẹ́ bí akọ́ṣẹ́mọṣẹ́. Níbi ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ kan tó gbá fún ẹgbẹ́ agbabọ́ọ̀lù rẹ̀ lọ́jọ́ kọkàndínlógún oṣù Kẹsàn-án ọdún 1969 ló ti jẹ góòlù 1,000. Àwọn èrò tó fi mọ́ àwọn akọ̀ròyìn yawọ orí pápá ìṣeré láti gbé Pele kọ́rùn.


Pele jẹ góòlù 1,283 láàárín ọdún mẹ́wàá tó bẹ̀rẹ̀ sí ní gbá bọ́ọ̀lù gẹ́gẹ́ bí akọ́ṣẹ́mọṣẹ́. Níbi ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ kan tó gbá fún ẹgbẹ́ agbabọ́ọ̀lù rẹ̀ lọ́jọ́ kọkàndínlógún oṣù Kẹsàn-án ọdún 1969 ló ti jẹ góòlù 1,000. Àwọn èrò tó fi mọ́ àwọn akọ̀ròyìn yawọ orí pápá ìṣeré láti gbé Pele kọ́rùn. Ọdún 1970 ni Pele dé òtéńté nígbà tí Brazil tún gba ìdíje ife ẹ̀yẹ àgbáyé fún ìgbà kẹta. Ìgbà náà ni àkọ́kọ́ tí wọ́n máa ṣàfihàn ìdíje ife ẹ̀yẹ àgbáyé lórí ẹ̀rọ amóhùnmáwòrán oní kọ́lọ̀. Títí di àsìkò yìí, Pele nìkan ni agbabọ́ọ̀lù tó gba ife àgbáyé ní ẹ̀ẹ̀mẹ̀ta.


Ọdún 1970 ni Pele dé òtéńté nígbà tí Brazil tún gba ìdíje ife ẹ̀yẹ àgbáyé fún ìgbà kẹta. Ìgbà náà ni àkọ́kọ́ tí wọ́n máa ṣàfihàn ìdíje ife ẹ̀yẹ àgbáyé lórí ẹ̀rọ amóhùnmáwòrán oní kọ́lọ̀. Títí di àsìkò yìí, Pele nìkan ni agbabọ́ọ̀lù tó gba ife àgbáyé ní ẹ̀ẹ̀mẹ̀ta. Ní ọdún 1971 ni Pele kò gbá bọ́ọ̀lù fún orílẹ̀ èdè Brazil mọ́ tó sì fi gbígbá bọ́ọ̀lù fún àwọn ẹgbẹ́ agbabọ́ọ̀lù náà kalẹ̀ lọ́dún 1977 lẹ́ni ọdún mẹ́tàdínlógójì. Ìjọba Brazil kò fi àyè gba Pele láti gbá fún àwọn ẹgbẹ́ agbabọ́ọ̀lù ilẹ̀ Yúróòpù láwọn àsìkò tó fi ń gbá bọ́ọ̀lù ní ojú méjèèjì tí èyí sì ṣe okùnfà ìdí tí kò fi kúrò ní Santos. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Pele ti fi eré bọ́ọ̀lù gbígbá sílẹ̀, ó máa ń kópa nínú àwọn ìdíje kọ̀ọ̀kan tó bá jẹ́ àkànṣe.


Ní ọdún 1971 ni Pele kò gbá bọ́ọ̀lù fún orílẹ̀ èdè Brazil mọ́ tó sì fi gbígbá bọ́ọ̀lù fún àwọn ẹgbẹ́ agbabọ́ọ̀lù náà kalẹ̀ lọ́dún 1977 lẹ́ni ọdún mẹ́tàdínlógójì. Ìjọba Brazil kò fi àyè gba Pele láti gbá fún àwọn ẹgbẹ́ agbabọ́ọ̀lù ilẹ̀ Yúróòpù láwọn àsìkò tó fi ń gbá bọ́ọ̀lù ní ojú méjèèjì tí èyí sì ṣe okùnfà ìdí tí kò fi kúrò ní Santos. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Pele ti fi eré bọ́ọ̀lù gbígbá sílẹ̀, ó máa ń kópa nínú àwọn ìdíje kọ̀ọ̀kan tó bá jẹ́ àkànṣe. Ní ọdún 1990 ló gbá bọ́ọ̀lù fún Brazil fún ìṣẹ́jú márùndínláàdọ́ta níbi ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ ọ̀rẹ́sọ́rẹ̀ẹ́ tí wọ́n gbá ní London. Lẹ́yìn tí Pele fẹ̀yìntì lórí gbígbá bọ́ọ̀lù, òkìkí àti àwọn ipa rẹ̀ kò parẹ́ lórí àṣà. Ọmọ orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà kan tó jẹ́ oníṣẹ́ ọnà, Andy Warhol ní Pele wà lára àwọn tó yí ìgbàgbọ́ òun padà dípò níní òkìkí ìṣẹ́jú mẹ́ẹ̀dógún, ìṣẹ́jú sẹ́ńtúrì mẹ́ẹ̀dógún ló ní.


Ní ọdún 1990 ló gbá bọ́ọ̀lù fún Brazil fún ìṣẹ́jú márùndínláàdọ́ta níbi ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ ọ̀rẹ́sọ́rẹ̀ẹ́ tí wọ́n gbá ní London. Lẹ́yìn tí Pele fẹ̀yìntì lórí gbígbá bọ́ọ̀lù, òkìkí àti àwọn ipa rẹ̀ kò parẹ́ lórí àṣà. Ọmọ orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà kan tó jẹ́ oníṣẹ́ ọnà, Andy Warhol ní Pele wà lára àwọn tó yí ìgbàgbọ́ òun padà dípò níní òkìkí ìṣẹ́jú mẹ́ẹ̀dógún, ìṣẹ́jú sẹ́ńtúrì mẹ́ẹ̀dógún ló ní. Pele kò gbìyànjú láti ṣiṣẹ́ gbígba àkóso eré bọ́ọ̀lù àti pé láwọn àsìkò tó ń gbá bọ́ọ̀lù ní ojú méjèèjì, ó ṣe káàkiri àgbáyé. Bákan náà ló tún kópa nínú eré sinimá àti fíìmù àgbéléwò tó fi mọ́ fíìmù Escape to Victory tí wọ́n ṣe lọ́dún 1981 níbi tí òun àti Sylvester Stallone kékeré ti kópa. Bẹ́ẹ̀ náà ló bá àwọn èèkàn káàkiri àgbáyé ṣe.


Pele kò gbìyànjú láti ṣiṣẹ́ gbígba àkóso eré bọ́ọ̀lù àti pé láwọn àsìkò tó ń gbá bọ́ọ̀lù ní ojú méjèèjì, ó ṣe káàkiri àgbáyé. Bákan náà ló tún kópa nínú eré sinimá àti fíìmù àgbéléwò tó fi mọ́ fíìmù Escape to Victory tí wọ́n ṣe lọ́dún 1981 níbi tí òun àti Sylvester Stallone kékeré ti kópa. Bẹ́ẹ̀ náà ló bá àwọn èèkàn káàkiri àgbáyé ṣe. Níbi yìí, ó wà pẹ̀lú olórí orílẹ̀ èdè South Africa tẹ́lẹ̀ rí, Nelson Mandela lọ́dún 2007. Nígbà tí Mandela ń sọ̀rọ̀ nípa Pele, Mandela ní ó máa ń dàbí kí ènìyàn máa wo ògo Ọlọ́run lára ọmọdé ni nígbà tí ènìyàn bá n wo Pele nígbà tó bá ń gbá bọ́ọ̀lù. Lílo orúkọ Pele lásán wúlò fún orílẹ̀ èdè náà láti gba àlejò àgbáyé fún ìdíje Olympics lọ́dún 2016.


Níbi yìí, ó wà pẹ̀lú olórí orílẹ̀ èdè South Africa tẹ́lẹ̀ rí, Nelson Mandela lọ́dún 2007. Nígbà tí Mandela ń sọ̀rọ̀ nípa Pele, Mandela ní ó máa ń dàbí kí ènìyàn máa wo ògo Ọlọ́run lára ọmọdé ni nígbà tí ènìyàn bá n wo Pele nígbà tó bá ń gbá bọ́ọ̀lù. Lílo orúkọ Pele lásán wúlò fún orílẹ̀ èdè náà láti gba àlejò àgbáyé fún ìdíje Olympics lọ́dún 2016. Nínú àwòrán yìí ni omi ti ń jábọ́ lójú Pele lẹ́yìn ìgbìmọ̀ tó ń rí sí Olympics gbà kí Brazil ṣe agbátẹrù ìdíje náà lọ́dún 2009. Ìgbésí ayé Pele ní àwọn kùdìẹ̀kudiẹ kan tó fi mọ́ ṣíṣe ìgbéyàwó ní ẹ̀ẹ̀mẹ̀ta àti ọmọ márùn-ún. Ó tilẹ̀ gbà pé òun kò mọ iye ọmọ tí ó ṣeéṣe kí òun ní síta nítorí àwọn ìbáṣepọ̀ tó ní nígbà èwe.


Nínú àwòrán yìí ni omi ti ń jábọ́ lójú Pele lẹ́yìn ìgbìmọ̀ tó ń rí sí Olympics gbà kí Brazil ṣe agbátẹrù ìdíje náà lọ́dún 2009. Ìgbésí ayé Pele ní àwọn kùdìẹ̀kudiẹ kan tó fi mọ́ ṣíṣe ìgbéyàwó ní ẹ̀ẹ̀mẹ̀ta àti ọmọ márùn-ún. Ó tilẹ̀ gbà pé òun kò mọ iye ọmọ tí ó ṣeéṣe kí òun ní síta nítorí àwọn ìbáṣepọ̀ tó ní nígbà èwe. Ọ̀kan nínú àwọn ọmọ rẹ̀, Edinho ló jẹ́ agbabọ́ọ̀lù. Àmọ́ Edinho lọ sí ọgbà ẹ̀wọ̀n láàárín ọdún 2005 sí ọdún 2019 fẹ́sùn gbígbé egbògi olóró àti ṣíṣe owó kúmọkùmọ. Ọdún 2012 ni ìlera Pele ti ń mẹ́hẹ lẹ́yìn tó ṣe iṣẹ́ abẹ méjì tí àìsàn kíndìnrín náà sì ń ba fínra.


Ọ̀kan nínú àwọn ọmọ rẹ̀, Edinho ló jẹ́ agbabọ́ọ̀lù. Àmọ́ Edinho lọ sí ọgbà ẹ̀wọ̀n láàárín ọdún 2005 sí ọdún 2019 fẹ́sùn gbígbé egbògi olóró àti ṣíṣe owó kúmọkùmọ. Ọdún 2012 ni ìlera Pele ti ń mẹ́hẹ lẹ́yìn tó ṣe iṣẹ́ abẹ méjì tí àìsàn kíndìnrín náà sì ń ba fínra. Ní ọdún 2021 ni àwọn dókítà tún ṣe àwárí àìsàn jẹjẹrẹ ní ara rẹ̀. Nítorí ìlera rẹ̀, Pele kò le lọ sí orílẹ̀ èdè Qatar fún ìdíje ife ẹ̀yẹ àgbáyé ọdún 2022. Orí ẹ̀rọ amóhùnmáwòrán ló ti wò ó ní orí ibùsùn ní ilé ìwòsàn.


Ní ọdún 2021 ni àwọn dókítà tún ṣe àwárí àìsàn jẹjẹrẹ ní ara rẹ̀. Nítorí ìlera rẹ̀, Pele kò le lọ sí orílẹ̀ èdè Qatar fún ìdíje ife ẹ̀yẹ àgbáyé ọdún 2022. Orí ẹ̀rọ amóhùnmáwòrán ló ti wò ó ní orí ibùsùn ní ilé ìwòsàn. Àwọn agbabọ́ọ̀lù Brazil gbé àsíá tí wọ́n kọ orúkọ Pele sí dání lẹ́yìn tí wọ́n lu South Korea.


Àwọn agbabọ́ọ̀lù Brazil gbé àsíá tí wọ́n kọ orúkọ Pele sí dání lẹ́yìn tí wọ́n lu South Korea.


FIFA ní kí àjọ bọ́ọ̀lù ní Nàìjíríà, NFF ó san N156m owó gbà máà bínú fún Gernot Rohr akọ́nimọ̀ọ́gbá rẹ̀ tẹ́lẹ̀

Gbese ẹgbẹrun lọna ọrinlelọọdunrun o din meji dọla ilẹ Amẹrika, ($378,000) ni ajọ bọọlu ni Naijiria, NFF jẹ akọnimọọgba ikọ agbabọọlu Super Eagles tẹlẹ, Gernot Rohr fun lile akọnimọọgba naa kuro lẹnu iṣẹ ṣaaju ọjọ to wa lori iwe adehun igbanisiṣẹ rẹ. Ni oṣu kejila ọdun 2022 ni ajọ NFF yọ Rohr lẹnu iṣẹ nigba to ku ọsẹ mẹrin ki wọn bẹrẹ idije ife ẹyẹ bọọlu forilẹede Afirika lorilẹede Cameroun. Wọn yan Austin Eguavoen rọpo rẹ. Lootọ ni pe NFF  ti gba tẹlẹ lati san owo oṣu fun akọnimọọgba naa titi di igba ti adehun iṣẹ rẹ yoo fi pari. Rohr gbe ajọ NFF lọ siwaju ajọ bọọlu lagbaye, FIFA lati beere fun ẹkunwo si owo naa fun gbigba iṣẹ lọwọ oun lati ọjọ. Miliọnu kan pọun owo ilẹ Gẹẹsi ni Rohr beere fun niwaju igbimọ olugbẹjọ FIFA, ṣugbọn ọrinlelọọdunrun o din mẹtalelogun ati diẹ dọla ($377,879.46) ni wọn fọwọ si fun un.


Lootọ ni pe NFF  ti gba tẹlẹ lati san owo oṣu fun akọnimọọgba naa titi di igba ti adehun iṣẹ rẹ yoo fi pari. Rohr gbe ajọ NFF lọ siwaju ajọ bọọlu lagbaye, FIFA lati beere fun ẹkunwo si owo naa fun gbigba iṣẹ lọwọ oun lati ọjọ. Miliọnu kan pọun owo ilẹ Gẹẹsi ni Rohr beere fun niwaju igbimọ olugbẹjọ FIFA, ṣugbọn ọrinlelọọdunrun o din mẹtalelogun ati diẹ dọla ($377,879.46) ni wọn fọwọ si fun un. Ọjọ marundinlaadọta si ni FIFA fun ajọ NFF lati fi san owo gba maa binu naa fun Gernot Rohr, bibẹẹkọ, wọn yoo tun fi alekun owo itanran gbara. "Bi owo gba maa binu yii ko ba di sisan laarin ọjọ marundinlaadọta lẹyin idajọ yii, olujẹjọ (Ajọ NFF) yoo fi awọn itanran miran jora bii gbigbẹsẹle awọn ida kan ninu owo iṣuna idagbasoke ti wọn maa n gba, titi di igba ti wọn ba san owo naa pari."


Ọjọ marundinlaadọta si ni FIFA fun ajọ NFF lati fi san owo gba maa binu naa fun Gernot Rohr, bibẹẹkọ, wọn yoo tun fi alekun owo itanran gbara. "Bi owo gba maa binu yii ko ba di sisan laarin ọjọ marundinlaadọta lẹyin idajọ yii, olujẹjọ (Ajọ NFF) yoo fi awọn itanran miran jora bii gbigbẹsẹle awọn ida kan ninu owo iṣuna idagbasoke ti wọn maa n gba, titi di igba ti wọn ba san owo naa pari."


Lionel Messi: Thiago Silva ìwà agọ̀ ló mú Messi sọ fun akọ́nimọ̀ọ́gbá Brazil pé kó gbẹ́nu dákẹ́

Bo tilẹ jẹ pe Messi naa lo gba goolu kan ti ẹgbẹ agbabọọlu Argentina fi bori sawọn. Ki lo le mu ki agbabọọlu sọ fun akọnimọọgba pe ẹnu rẹ n run? Gbajugbaja agbabọọlu Barcelona to jẹ ọmọ Argentina lo sọ fun akọnimọọgba Brazil, Tite pe ko yee sọrọ mọ ninu ifẹsẹwọnsẹ ọlọrẹẹsọrẹẹ to waye laarin orilẹ-ede mejeeji lorilẹ-ede Saudi Arabia lọjọ Ẹti. Messi ati Tite tahun si ara wọn nigba ti ere bọọlu naa si n gbona girigiri, bo tilẹ jẹ pe Messi naa lo gba goolu kan ti ẹgbẹ agbabọọlu Argentina fi bori sawọn. Messi kan ṣadeede lọ sẹgbẹ kan lori papa nibi ti Tite wa, nibẹ lo ti fi ika sẹnu to si ni ''fẹẹmu'' fun akọnimọọgba ẹgbẹ agbabọọlu Brazil. Tite fun ra rẹ ṣalaye pe lootọọ loun ti n ṣaroye fun rẹfiiri pe nipa bi ifẹsẹwọnsẹ ṣe n lọ, ati pe oun ati Messi jọ ni gbolohun asọ nigba ti ipele akọkọ ere bọọlu pari.


Messi ati Tite tahun si ara wọn nigba ti ere bọọlu naa si n gbona girigiri, bo tilẹ jẹ pe Messi naa lo gba goolu kan ti ẹgbẹ agbabọọlu Argentina fi bori sawọn. Messi kan ṣadeede lọ sẹgbẹ kan lori papa nibi ti Tite wa, nibẹ lo ti fi ika sẹnu to si ni ''fẹẹmu'' fun akọnimọọgba ẹgbẹ agbabọọlu Brazil. Tite fun ra rẹ ṣalaye pe lootọọ loun ti n ṣaroye fun rẹfiiri pe nipa bi ifẹsẹwọnsẹ ṣe n lọ, ati pe oun ati Messi jọ ni gbolohun asọ nigba ti ipele akọkọ ere bọọlu pari. Akọnimọọgba Brazil ni o yẹ ki Messi gba kaadi ikilọ yẹlo, lẹyin naa lọ sọ pe ki oun gbẹnu dakẹ, bayii loun sọ fun un pe ko dakẹ ẹnu rẹ. Ninu ọrọ tiẹ, balogun ẹgbẹ agbabọọlu Brazil, Thiago Silva bu ẹnu ẹtẹ lu ihuwasi Messi si Tite. O ni iwa ti ko boju mu ni lati sọ pe ki agbalagba gbẹnu dakẹ.


Akọnimọọgba Brazil ni o yẹ ki Messi gba kaadi ikilọ yẹlo, lẹyin naa lọ sọ pe ki oun gbẹnu dakẹ, bayii loun sọ fun un pe ko dakẹ ẹnu rẹ. Ninu ọrọ tiẹ, balogun ẹgbẹ agbabọọlu Brazil, Thiago Silva bu ẹnu ẹtẹ lu ihuwasi Messi si Tite. O ni iwa ti ko boju mu ni lati sọ pe ki agbalagba gbẹnu dakẹ. Silva fikun ọrọ rẹ pe alaṣeju ni Messi, oun nikan lo fẹ fọn feere, o fẹ dari ere bọọlu naa, bakan naa lo n ṣe ariyanjiyan pẹlu rẹfiri.


Silva fikun ọrọ rẹ pe alaṣeju ni Messi, oun nikan lo fẹ fọn feere, o fẹ dari ere bọọlu naa, bakan naa lo n ṣe ariyanjiyan pẹlu rẹfiri.


Super Flamingoes Nàìjíríà yóò kojú Amẹ́ríkà ní ìpele ‘Quarter finals’ ìdíje ‘FIFA U-17 World Cup’

Lẹyin to bori ikọ Chile ni ifẹsẹwọnsẹ to kẹyin ni ipin B nibi idije ife ẹyẹ agbaye fawọn ọjẹ wẹwẹ tọjọ ori wọn ko ju mẹtadinlogun lọ lorilẹede India, ikọ agbabọlu Flamingoes ti Naijiria yoo koju orilẹede Amẹrika ni ipele Quarter fina lọjọ Ẹti. Ifẹsẹwọnsẹ naa yoo waye ni papa iṣire ilu Mumbai lorilẹede India, agogo mejila Naiijiria si ni yoo waye. Fun orilẹede Amẹrika ni tirẹ, igba akọkọ niyi lati ọdun 2008 ti awọn ikọ agbabọọlu obinrin wọn ti ọjọ ori wọn ko ju mẹtadinlogun lọ yoo maa kọja ipele akọkọ ni idije ife ẹyẹ agbaye. Ikọ agbabọọlu Obinrin Amẹrika na Morocco ni goolu mẹrin si odo lọjọ Aje. Amẹrika lo wa loke tente ipin wọn pẹlu ami meje pẹlu goolu mẹtala. Igba mẹrin ọtọọtọ ni Naijiria ti kogoja fun ipele Quarter finals lati igba ti idije yii ti bẹrẹ.


Ukraine crisis: FIFA pàṣẹ pé Russia kò gbọdọ̀ díje pẹ̀lú àṣíá orílẹ̀èdè rẹ̀

FIFA pàṣẹ pé Russia kò gbọdọ̀ díje pẹ̀lú àṣíá orílẹ̀èdè rẹ̀ Ajọ ere bọọlu lagbaye, FIFA ti paṣẹ fun Russia pe orilẹede miran ni yoo ti maa gba awọn ifẹsewọnsẹ rẹ yoku. Koda, wọ́n ni ko si gbọdọ lo orukọ Russia gẹgẹ bi orilẹede bikoṣe orukọ ajọ agbabọlu orilẹede naa, Football Union of Russia. Igbesẹ ti FIFA gbe yi n waye pẹlu bi Russia ṣe ṣigun wọ Ukraine lọjọ diẹ sẹyin. Bakan naa lajọ FIFA tun paṣẹ oe wọn ko gbọdọ kọ orin orilẹde Russia nibi ifẹsẹwọnsẹ rẹ kankan; bẹẹ ni asia rẹ ko gbọdọ si nibẹ. Kini awọn orile-ede mii ti se? Ọpọ awọn orilẹede bii England, Wales, Poland, Czeck Republic ati Sweden lo ti sọ pe awọn ko ni kopa ninu ifẹsẹwọnsẹ kankan to ba nii ṣe pẹlu Russia.


Bakan naa lajọ FIFA tun paṣẹ oe wọn ko gbọdọ kọ orin orilẹde Russia nibi ifẹsẹwọnsẹ rẹ kankan; bẹẹ ni asia rẹ ko gbọdọ si nibẹ. Kini awọn orile-ede mii ti se? Ọpọ awọn orilẹede bii England, Wales, Poland, Czeck Republic ati Sweden lo ti sọ pe awọn ko ni kopa ninu ifẹsẹwọnsẹ kankan to ba nii ṣe pẹlu Russia. Russia yoo kopa ni ifẹsewọnsẹ tani yoo lọ idije agbaye pẹlu awọn orilẹede bii Poland ki o to koju eyikeyi ninu Sweden tabi Czech Republic loṣu kẹta ọdun yii. Ajọ FIFA ni ijiroro yoo ṣi waye pẹlu awọn ajọ ere idaraya miran lori boya ki wọn le Russia kuro lawọn idije wọn gbogbo. FIFA ni ajọ naa ko fara mọ iwa ipa, bi o ti wulẹ ko mọ , bẹẹ lo ba awon eeyan Ukraine kẹdun lori ikọlu naa.


Russia yoo kopa ni ifẹsewọnsẹ tani yoo lọ idije agbaye pẹlu awọn orilẹede bii Poland ki o to koju eyikeyi ninu Sweden tabi Czech Republic loṣu kẹta ọdun yii. Ajọ FIFA ni ijiroro yoo ṣi waye pẹlu awọn ajọ ere idaraya miran lori boya ki wọn le Russia kuro lawọn idije wọn gbogbo. FIFA ni ajọ naa ko fara mọ iwa ipa, bi o ti wulẹ ko mọ , bẹẹ lo ba awon eeyan Ukraine kẹdun lori ikọlu naa. Ipe fun fifofin de Russia lajọ ere idaraya Olympics ati Paralympics. Lọjọ Aiku, ẹgbẹ kan to jẹ tawọn elere idaraya lorilẹde Ukraine pe fun fifofin de awọn elere idaraya Russia ati Belarus lati maṣe kopa lawọn idije ere idaraya gbogbo. Ẹgbẹ naa kọwe si ajọ ere idaraya Olympics, IOC ati ajọ ere idaraya Paralympics IPC lati fofin de Russia ati Belarus lesekese.


Ipe fun fifofin de Russia lajọ ere idaraya Olympics ati Paralympics. Lọjọ Aiku, ẹgbẹ kan to jẹ tawọn elere idaraya lorilẹde Ukraine pe fun fifofin de awọn elere idaraya Russia ati Belarus lati maṣe kopa lawọn idije ere idaraya gbogbo. Ẹgbẹ naa kọwe si ajọ ere idaraya Olympics, IOC ati ajọ ere idaraya Paralympics IPC lati fofin de Russia ati Belarus lesekese. Wọn ni igbesẹ naa ṣe pataki pẹlu bi Russia ṣe ṣigun wọ Ukraine. Awọn eeyan lagbo ere idaraya ṣi n fẹhonu han Ajọ ere idaraya Judo ti yọ Aarẹ Vladimir Putin kuro gẹgẹ bi baba isalẹ ajọ naa. Awọn ajọ ẹṣẹ kikan bii IBF, WBC, WBA ati WBO ni wọn ti sọ oe awọn ko ni fọwọ si idije ẹṣẹ Nkan ti yoo ba waye ni Russia.


Wọn ni igbesẹ naa ṣe pataki pẹlu bi Russia ṣe ṣigun wọ Ukraine. Awọn eeyan lagbo ere idaraya ṣi n fẹhonu han Ajọ ere idaraya Judo ti yọ Aarẹ Vladimir Putin kuro gẹgẹ bi baba isalẹ ajọ naa. Awọn ajọ ẹṣẹ kikan bii IBF, WBC, WBA ati WBO ni wọn ti sọ oe awọn ko ni fọwọ si idije ẹṣẹ Nkan ti yoo ba waye ni Russia. Lagbo ere idaraya to ku n ko? Bakan naa ni gbajumọ elere Tennis ọmọ Ukraine kan, Elina Svitolina ti kede pe oun yoo ko owo ere idaraya ti oun ba pa ranṣẹ sawọn ologun ilẹ naa atawọn to n moju to ipenija ilu lasiko ogun naa. Bẹẹ ni idije ife ẹyẹ agbaye ere idaraya Fencing to n lọ lọwọ ni Cairo, awọn oludije kati Ukraine kọ lati koju awọn ti Russia ni ifẹsẹwọnsẹ ti yẹ ko waye laarin awọn mejeeji.


Lagbo ere idaraya to ku n ko? Bakan naa ni gbajumọ elere Tennis ọmọ Ukraine kan, Elina Svitolina ti kede pe oun yoo ko owo ere idaraya ti oun ba pa ranṣẹ sawọn ologun ilẹ naa atawọn to n moju to ipenija ilu lasiko ogun naa. Bẹẹ ni idije ife ẹyẹ agbaye ere idaraya Fencing to n lọ lọwọ ni Cairo, awọn oludije kati Ukraine kọ lati koju awọn ti Russia ni ifẹsẹwọnsẹ ti yẹ ko waye laarin awọn mejeeji. Kini o n sele ninu idije to ku? Bakan naa ni Baba olowo to ni ẹgbẹ agbabọlu Chelsea, Roman Abramovich ti ọpọ woye pe o sunmọ Aarẹ Putin pẹkipẹki pẹlu ti fa akoso Chelsea le awọn ewyan miran lowo ninu igbesẹ tawọn eeyan kan woye oe ko ṣai nii ṣe pẹlu ohun to n waye laarin Russia ati Ukraine. Ẹwẹ, Ajọ ere idaraya iwẹ wiwẹ lagbaye, FINA pẹlu ni awọn ti wọgile idije iwẹ wiwẹ awọn ojẹ wẹwẹ to yẹ ko waye nilu Kazan loṣu kẹjọ ọdun yii.


Kini o n sele ninu idije to ku? Bakan naa ni Baba olowo to ni ẹgbẹ agbabọlu Chelsea, Roman Abramovich ti ọpọ woye pe o sunmọ Aarẹ Putin pẹkipẹki pẹlu ti fa akoso Chelsea le awọn ewyan miran lowo ninu igbesẹ tawọn eeyan kan woye oe ko ṣai nii ṣe pẹlu ohun to n waye laarin Russia ati Ukraine. Ẹwẹ, Ajọ ere idaraya iwẹ wiwẹ lagbaye, FINA pẹlu ni awọn ti wọgile idije iwẹ wiwẹ awọn ojẹ wẹwẹ to yẹ ko waye nilu Kazan loṣu kẹjọ ọdun yii.


FIFAWWC: Ifẹsẹ̀wọnsẹ̀ Germany ati Naijiria ti parí pẹ̀lú àmi ayò ìbànújẹ́ mẹ́ta

Ikọ Germany ati Super Falcons Naijiria wako ni France ninu idije ife ẹyẹ agbaye ti awọn obinrin to n lọ lọwọ ni ọjọ Abamẹta, ṣugbọn lẹyin ò rẹyin, Germany fi agba han Naijiria pẹlu ami ayo mẹta si odo. Lẹyin ogun iṣeju, ikọ Germany fun Naijiria ni ami ayo kan. Ṣugbọn iṣeju marun lẹyin rẹ, wọn tun fun wọn ni wo-mi-n-gba-si-ọ, to sọ ami ayo naa di meji. Pẹlú iṣẹju mẹjọ si ipari ifẹsẹwọnsẹ naa, wọn tun ti fi ikẹta lee. Bayii ipele ko mẹsẹ o yọ ni idije ife ẹyẹ agbaye awọn obinrin FIFA de duro. Orilẹ-ede Germany lo ṣaaju ninu ẹgbẹ B nitori wọn bori ninu idije mẹta wọn nigba ti Naijiria bori ninu idije kan to sọ wọn di alaṣeyọri kẹta ni ẹgbẹ A. Igba akọkọ laarin ogun ọdun ni yii, ti Naijiria a de ipele ikẹrindinlogun ninu idije ife ẹyẹ agbayeSuper Falcons gòkè odò bọ́ sípele ìkẹrìndínlógún ní France. Agbabọọlu Naijiria ni ikejidinlogoji to dara julọ ni agbaye.


Bayii ipele ko mẹsẹ o yọ ni idije ife ẹyẹ agbaye awọn obinrin FIFA de duro. Orilẹ-ede Germany lo ṣaaju ninu ẹgbẹ B nitori wọn bori ninu idije mẹta wọn nigba ti Naijiria bori ninu idije kan to sọ wọn di alaṣeyọri kẹta ni ẹgbẹ A. Igba akọkọ laarin ogun ọdun ni yii, ti Naijiria a de ipele ikẹrindinlogun ninu idije ife ẹyẹ agbayeSuper Falcons gòkè odò bọ́ sípele ìkẹrìndínlógún ní France. Agbabọọlu Naijiria ni ikejidinlogoji to dara julọ ni agbaye. Lara awọn to maa gba bọọlu fun Naijiria ni Osinachi Ohale, Onome Obi, Rita Chikwelu, Francisca, Desire Oparanozie atawọn mii. Asisat Oshoala ni yoo ṣaaju awọn ẹlẹsẹ ayo ninu idije naa. Ta ni Germany ti Naijiria n koju?


Lara awọn to maa gba bọọlu fun Naijiria ni Osinachi Ohale, Onome Obi, Rita Chikwelu, Francisca, Desire Oparanozie atawọn mii. Asisat Oshoala ni yoo ṣaaju awọn ẹlẹsẹ ayo ninu idije naa. Ta ni Germany ti Naijiria n koju? Awọn agbabọọlu orilẹ-ede Germany ni ikeji to dara julọ ni gbogbo agbaye. Germany lo gbalejo idije ife ẹyẹ agbaye lọdun 2011. Awọn ni wọn bori ninu idije wọn pẹlu orilẹ-ede USA to dara julọ ni agbaye lọdun 2011.


Awọn agbabọọlu orilẹ-ede Germany ni ikeji to dara julọ ni gbogbo agbaye. Germany lo gbalejo idije ife ẹyẹ agbaye lọdun 2011. Awọn ni wọn bori ninu idije wọn pẹlu orilẹ-ede USA to dara julọ ni agbaye lọdun 2011. Awọn agbabọọlu mẹfa lo ku ninu awọn mejidinlọgbọn ti wọn ṣoju orilẹ-ede wọn nigba naa. Alexandra Popp lo ku ninu awọn agbabọọlu naa to maa koju Naijiria. Alexandra yoo gba bọọlu fun igba ọgọrun un ti Germany ba koju Naijiria loni.


Awọn agbabọọlu mẹfa lo ku ninu awọn mejidinlọgbọn ti wọn ṣoju orilẹ-ede wọn nigba naa. Alexandra Popp lo ku ninu awọn agbabọọlu naa to maa koju Naijiria. Alexandra yoo gba bọọlu fun igba ọgọrun un ti Germany ba koju Naijiria loni. Orilẹ-ede Germany ti gba ife ẹyẹ agbaye tawọn obinrin lọdun 2003 ati 2007. Nigba ti wọn gbe ipo keji ni ọdun 1995. Ipo kẹrin ni Germany gbe lọdun 1991 ati 2015.


Orilẹ-ede Germany ti gba ife ẹyẹ agbaye tawọn obinrin lọdun 2003 ati 2007. Nigba ti wọn gbe ipo keji ni ọdun 1995. Ipo kẹrin ni Germany gbe lọdun 1991 ati 2015. Ileri Super Falcons fun awọn ọmọ Naijiria: Nitootọ ni ọpọ gba pe Germany kii ṣe ẹran rirọ fun Naijiria ṣugbọn awọn agbabọọlu Naijiria ni awọn a gbiyanju lati bori. Onome Ebi, ọkan lara awọn agbabọọlu ti oju wa lara rẹ ni awọn sa ipa awọn ninu idije pẹlu France ko to di pe wọn gba ami ayo kan sile Naijiria ninu kọju si mi koo gbaa sile. O ni Naijiria ko wa ta guguru ni France, a maa bọ si ipele to kan lagbara Olorun ni.


Ileri Super Falcons fun awọn ọmọ Naijiria: Nitootọ ni ọpọ gba pe Germany kii ṣe ẹran rirọ fun Naijiria ṣugbọn awọn agbabọọlu Naijiria ni awọn a gbiyanju lati bori. Onome Ebi, ọkan lara awọn agbabọọlu ti oju wa lara rẹ ni awọn sa ipa awọn ninu idije pẹlu France ko to di pe wọn gba ami ayo kan sile Naijiria ninu kọju si mi koo gbaa sile. O ni Naijiria ko wa ta guguru ni France, a maa bọ si ipele to kan lagbara Olorun ni.


#FIFAWWC : Chile fi àmì àyo méjì gbógo fún Naijiria

Cameroun ati Naijiria ti yege fun ipele to kan ni FIFAWWC. Ami ayo meji ni ẹgbẹ agbabọọlu orilẹ-ede Chile fi na Thailand ninu idije ifẹ ẹyẹ agbaye tawọn obinrin to n lọ lọwọ ni France. Ifagagbaga to waye laarin Thailand ati Chile lo sọ boya Naijiria ṣi maa tẹsiwaju ninu idije tabi bẹẹkọ nitoripe France ti na Naijiria ninu ikọ naa pẹlu ami ayo kan tẹlẹ. Bayii Naijiria ti pegede lati kopa ninu idije oni ikẹrindinlogun ko mẹsẹ o yọ. Inú fu, àyà fu ni Naijiria wà tẹ́lẹ̀ Ikọ super Falcons, tii se agbabọọlu obinrin fun orilẹ-ede Naijiria atawọn ọmọ Naijiria, yoo kun fun adura lati gba idajọ rere nipa ati tẹ siwaju ninu idije ife ẹyẹ agbaye to n lọ lọwọ lorilẹ-ede France. Ọjọ iṣẹgun ni orilẹ-ede Naijiria gba ifẹsẹwọnsẹ to gbẹyin ninu ipin wọn fun ipele akọkọ idije ife ẹyẹ agbaye FIFA naa, ṣugbọn ipo kẹta ni Falcons ṣe lẹyin France ati Norway.


Bayii Naijiria ti pegede lati kopa ninu idije oni ikẹrindinlogun ko mẹsẹ o yọ. Inú fu, àyà fu ni Naijiria wà tẹ́lẹ̀ Ikọ super Falcons, tii se agbabọọlu obinrin fun orilẹ-ede Naijiria atawọn ọmọ Naijiria, yoo kun fun adura lati gba idajọ rere nipa ati tẹ siwaju ninu idije ife ẹyẹ agbaye to n lọ lọwọ lorilẹ-ede France. Ọjọ iṣẹgun ni orilẹ-ede Naijiria gba ifẹsẹwọnsẹ to gbẹyin ninu ipin wọn fun ipele akọkọ idije ife ẹyẹ agbaye FIFA naa, ṣugbọn ipo kẹta ni Falcons ṣe lẹyin France ati Norway. Ami ayo meji si odo ni wọn fi na South Korea, eyi to fun wọn lanfani ati duro mọ boya wọn yoo wa lara awọn ti ori yoo ko yọ lati kopa ni ipele to kan. Ṣiugbọn lẹyin ti orilẹ-ede Cameroun ti gbẹyẹ mọ New Zealand lọwọ pẹlu ami ayo meji si ẹyọ kan, ọwọ orilẹ-ede Thailand, tii yoo maa waako pẹlu Chile bayii ni idajọ ku si, lati mọ boya Falcons yoo tẹsiwaju tabi tẹ ọkọ leti pada sorilẹede Naijiria. Bi orilẹ-ede Thailand ba gba ki Chile gba ayo to ju meji si awọn rẹ, a jẹ wi pe orilẹ-ede Naijiria yoo ja kuro ni ipele to kan. Sugbọn ṣa, bi Thailand ba lee ṣe bi ọkunrin ti wọn ko gba ki Chile gba ayo ju ẹyọ kan tabi meji si awọn wọn, gba ọmi tabi na Chile, taara ta ni Falcons yoo lọ si ipele to kan.


Ami ayo meji si odo ni wọn fi na South Korea, eyi to fun wọn lanfani ati duro mọ boya wọn yoo wa lara awọn ti ori yoo ko yọ lati kopa ni ipele to kan. Ṣiugbọn lẹyin ti orilẹ-ede Cameroun ti gbẹyẹ mọ New Zealand lọwọ pẹlu ami ayo meji si ẹyọ kan, ọwọ orilẹ-ede Thailand, tii yoo maa waako pẹlu Chile bayii ni idajọ ku si, lati mọ boya Falcons yoo tẹsiwaju tabi tẹ ọkọ leti pada sorilẹede Naijiria. Bi orilẹ-ede Thailand ba gba ki Chile gba ayo to ju meji si awọn rẹ, a jẹ wi pe orilẹ-ede Naijiria yoo ja kuro ni ipele to kan. Sugbọn ṣa, bi Thailand ba lee ṣe bi ọkunrin ti wọn ko gba ki Chile gba ayo ju ẹyọ kan tabi meji si awọn wọn, gba ọmi tabi na Chile, taara ta ni Falcons yoo lọ si ipele to kan.


African World Cup qualifiers: Pẹnáritì gbé Super Eagles borí Liberia pẹ̀lú góòlù méjì sí òdo

Ikọ agbabọọlu Naijiria, Super Eagles tun ṣe kẹrẹkẹrẹ sun mọ ipele to kan ninu ifẹsẹwọnsẹ lati mọ awọn orilẹede wo ni yoo kopa ni idije ife ẹyẹ bọọlu agbaye lọdun to n bọ. Nibi ifẹsẹwọnsẹ wọn pẹlu awọn ikọ Lone Stars ti Liberia ni ilu Tangers lorilẹede Morocco, ikọ Super Eagles bori pẹlu goolu meji. Victor Osimhen lo gba goolu akọkọ wọlu pẹlu pẹnariti nigba ti ifẹsẹwọnsẹ naa wọ iṣẹju karundinlogun ki Ahmed Musa to fọba lee pẹlu pẹnariti miran nigba ti ifẹsẹwọnsẹ naa wọ iṣẹju kẹrinlelaadọrun. Pẹlu esi ifẹsẹwọnsẹ yii orilẹede Naijiria lo n leke ipin 'C' bayii pẹlu ami mejila ti Cape Verde, Central African Republic ati Liberia si n tẹle pẹlu ami mẹwaa, mẹrin ati mẹta ni ṣisẹ n tẹle. Ilu Tangers lapa ariwa orilẹede Morroco ni ifẹsẹwọnsẹ naa ti waye lẹyin ti ajọ ere bọọlu afẹsẹgba lagbaye sọ pe papa iṣire to wa ni ilu Monrovia lorilẹede Liberia ko ku oju iwọn rẹ.


FIFA Football Awards: Messi la Ronaldo, Van Dijk láti gba àmì ẹ̀yẹ agbábọ́ọ̀lù tó pegedé jùlọ lágbayé

Ìròyìn tó ń tẹ̀ wa lọ́wọ́lọ́wọ́ ní wí pé wọn ti kede Lionel Messi gẹgẹ bii agbabọọlu FIFA to pegede julọ lagbaye. Messi to jẹ balogun ikọ orilẹede Argentina ati Barcelona n gba ami ẹyẹ naa fun igba kẹfa. Messi, Ronaldo ati Van Dijk ni awọn agbabọọẹu mẹta ti wọn yan fun ami ẹyẹ yii. Saaju ikede agbabọọlu to ku oju iwọn julọ lagbaye ni wọn ti kede olukọni ẹgbẹ agbabọọlu Liverpool, Jurgen Klopp ni wọn yan gẹgẹ bii olukọni to pegede julọ. Awọn ami ẹyẹ miran ti wọn kede ni iwọnyii: 1.Allison Becker 1.Matthijs de Ligt 2.Sergio Ramos 3.Van Dijk 4.Marcelo 1.Luca Modric 2.Frenkie de Jong 3.Eden hazard 1.Kylian Mbappé 2.Lionel Messi


FIFA fòfinde akoọ́nimọ̀ọ́gbá Super Eagles nigbakan ri Samson Siasia

Gbájúgbàjà kàn nínú èrè  ìdárayá Collin Udoh tí fi léde lóju òpó Twitter pé òun ti bá Samson Siasia sọ̀rọ̀ àtí wi pé Siasia ní " mí o mọ ǹkan kan nípa ọ̀rọ̀ tó wà nílẹ̀ yìí.'' Mí ò ṣe ǹkankana láì da bákan náà ní mí ò ti gbà lẹ́tà kankan láti ọ̀dọ̀ FIFA lóri ọ̀rọ̀ yìí" Collin Udoh fi kún pé ó fi dá òun lójú pé oun yóò jà fiktafita lati wẹ orúkọ oun mọ. O ní Siasia tún fi kún fún oun pé kò tilẹ̀ sí ẹni tó pé òun láti fi ọ̀rọ̀ wá oun lẹ́nu wò lóri ǹkan to ṣẹlẹ̀ yálà láti sọ tẹ́nu oun tàbí láti ja fún ẹtọ oun, ati pé ìgbà àkọ́kọ́ rèé tí òun náà ń gbọ́ ǹkan tó ṣẹlẹ̀ Kíní àwọn olúlúfẹ́ bọ́ọ̀lù àti àwọn Nàìjírí[[a ń sọ lóri ìgbésẹ̀ FIFA si Samson Siasia Àjọ FIFA fòfinde Samson Siasia titi lailai Ajo to n se amojuto ilana ere bọọlu afẹsẹgba lagbaye  ti fi ọrọ lede wipe Samson Siasia to jẹ́ akoọ́nimọ̀ọ́gbá Super Eagles tẹ́lẹ̀rí, ti jẹbi ẹsun wipe oun lee gba riba bí ààye rẹ̀ bá yọ, pàápàá  jùlọ láti yí èsì ìfẹsẹwọnsẹ bọọlu pàda. Ajo to ń se amojuto iwa ibajẹ naa ti bẹẹrẹ iwadi lori ọro ọgbeni Siasia láti ọjọ kankanla osu keji ọdun yi. Eyi to waye leyin iwadi ti ajọ naa se lori bii Ọgbeni Wilson Raj se gbiyanju lati yi esi idije kan pada lati fi ta tẹtẹ. Iwadi naa ni ajọ FIFA se pelu ifọwọsọwọpọ awọn ẹka miran ninu ajọ bọọlu alafẹsẹgba.


Ajo to ń se amojuto iwa ibajẹ naa ti bẹẹrẹ iwadi lori ọro ọgbeni Siasia láti ọjọ kankanla osu keji ọdun yi. Eyi to waye leyin iwadi ti ajọ naa se lori bii Ọgbeni Wilson Raj se gbiyanju lati yi esi idije kan pada lati fi ta tẹtẹ. Iwadi naa ni ajọ FIFA se pelu ifọwọsọwọpọ awọn ẹka miran ninu ajọ bọọlu alafẹsẹgba. Ninu ipinu wọn, ajọ ti ń se amojuto ilana isẹ ere bọọlu afẹsẹgba naa wipe ọgbeni Siasia jẹbi lodi si ilana ti FIFA gbekale. Wọn si pasẹ fun lati san owo itanran eyi ti iye  rẹ lé diẹ̀ ni miliọnu mejidinlogun naira.


Ninu ipinu wọn, ajọ ti ń se amojuto ilana isẹ ere bọọlu afẹsẹgba naa wipe ọgbeni Siasia jẹbi lodi si ilana ti FIFA gbekale. Wọn si pasẹ fun lati san owo itanran eyi ti iye  rẹ lé diẹ̀ ni miliọnu mejidinlogun naira.


Samson Siasia: Ẹ rànmí ìrànwọ́ pẹ̀lú N100m láti ṣejọ́ jìbìtì tí FIFA fi kàn mi

Akọnimọọgba ẹgbẹ agbabọọlu Naijiria, Super Eagles, Samson Siasia ti bẹ bẹ iranwo to to ọgọrun un miliọnu naira lati fi ṣe ẹjọ lori ẹsun riba ti ajọ FIFA fi kan an. Loṣu kẹwaa, ọdun 2019 ni ajọ FIFA fẹsun kan Siasia pe o gba lati tẹwọ gba riba lati ṣe eeru ninu awọn ifẹsẹwọnsẹ kan to ti waye sẹyin. Siasia ni oun ti gbiyanju agbara oun lati wa owo ti yoo fi ṣe ẹjọ naa nile ẹjọ to n ri si awuyewuye to ba jẹyọ nibi ere bọọlu afẹsẹgba lagbaaye. Ṣugbọn awọ ko tii ka oju ilu nitori ọgọrun un miliọnu kii ṣe owo ọmọde owo. Siasia tun ti wa kepe ijọba apapọ atawọn ẹlẹyinju aanu ọmọ Naijiria pe ki wọn ran oun lọwọ pẹlu owo ki oun le yọ orukọ oun ninu ẹsun jibiti ti wọn fi kan oun. Ajọ FIFA fofin de Siasia pe ko gbọdọ ni ohun kankan ṣe mọ pẹlu ere bọọlu, amọ o ni oun ko mọwọ, bẹẹ ni oun ko mẹsẹ lori ọrọ naa.


Ṣugbọn awọ ko tii ka oju ilu nitori ọgọrun un miliọnu kii ṣe owo ọmọde owo. Siasia tun ti wa kepe ijọba apapọ atawọn ẹlẹyinju aanu ọmọ Naijiria pe ki wọn ran oun lọwọ pẹlu owo ki oun le yọ orukọ oun ninu ẹsun jibiti ti wọn fi kan oun. Ajọ FIFA fofin de Siasia pe ko gbọdọ ni ohun kankan ṣe mọ pẹlu ere bọọlu, amọ o ni oun ko mọwọ, bẹẹ ni oun ko mẹsẹ lori ọrọ naa. Siasia to wa lara awọn agbabọọlu Naijiria to gba ife ẹyẹ ilẹ Afirika lọdun 1994 lorilẹ-ede Tunisia, sọ pe lori ayelujara loun naa ti gbọ ẹsun ti ajọ FIFA fi kan oun gẹgẹ bi ọpọ ọmọ Naijiria naa ṣe rii. Siasia ni: Mo kan ṣadeedee gba ipe lati ọdọ ọwọ aarẹ ajọ NFF to n dari ere bọọlu ni Naijiria ninu eyi to ti bi mi leere boya mo ti ri lẹta lati ọdọ FIFA, O ni lẹyin naa loun ri lẹta ọhun ninu ẹrọ agbọrọkaye oun ṣugbọn Siasia sọ pe oun ko mọ nnkankan lori ẹsun ti wọn fi kan oun. Yatọ si pe ajọ FIFA fofin de Siasia, ajọ naa tun ni ko san owo itanran bi miliọnu mejidinlogun naira.


Siasia to wa lara awọn agbabọọlu Naijiria to gba ife ẹyẹ ilẹ Afirika lọdun 1994 lorilẹ-ede Tunisia, sọ pe lori ayelujara loun naa ti gbọ ẹsun ti ajọ FIFA fi kan oun gẹgẹ bi ọpọ ọmọ Naijiria naa ṣe rii. Siasia ni: Mo kan ṣadeedee gba ipe lati ọdọ ọwọ aarẹ ajọ NFF to n dari ere bọọlu ni Naijiria ninu eyi to ti bi mi leere boya mo ti ri lẹta lati ọdọ FIFA, O ni lẹyin naa loun ri lẹta ọhun ninu ẹrọ agbọrọkaye oun ṣugbọn Siasia sọ pe oun ko mọ nnkankan lori ẹsun ti wọn fi kan oun. Yatọ si pe ajọ FIFA fofin de Siasia, ajọ naa tun ni ko san owo itanran bi miliọnu mejidinlogun naira. Igbẹjọ naa yoo waye lọjọ kọkandinlogun oṣu kẹta ọdun yii niluu Lausanne, lorilẹede Switzerland.


Igbẹjọ naa yoo waye lọjọ kọkandinlogun oṣu kẹta ọdun yii niluu Lausanne, lorilẹede Switzerland.


Diẹ lára àwọn jẹsí tó mi ìgboro tìtì ní agbo bọ́ọ́lù

Asiko yii lọ́dọọdún ni awọn ẹgbẹ́ agbabọọlu maa n mura lati safihan àwọn aṣọ agbabọọlu wọn fun saa to n bọ.O si seese ki o pẹ lasiko yii nitori coronavirus. Nitori naa, ẹ jẹ ka ṣe agbeyẹwo diẹ lara awọn aṣọ to ti logba ri. Nigeria (2018)Iyalẹnu lo jẹ fun ọpọ eniyan nigba ti ẹgbẹ́ agbabọọlu orilẹ-ede Naijiria kede jẹsi tuntun fun idije ife agbaye lọdun 2018. Ọpọlọpọ wakati ni awọn ololufẹ Super Eagles fi to ni ile itaja Nike nilu London lati ra jẹsi naa. Miliọnu mẹta eniyan si lo ti sanwo silẹ ki aṣọ naa to jade fun tita. Cameroon (2002) Ko ṣẹlẹ ri ni Cameroon fi ọrọ jẹsi rẹ to gbe sita lọdun 2002.Aṣọ naa jẹ eyi ti ko ni apá.


Ọpọlọpọ wakati ni awọn ololufẹ Super Eagles fi to ni ile itaja Nike nilu London lati ra jẹsi naa. Miliọnu mẹta eniyan si lo ti sanwo silẹ ki aṣọ naa to jade fun tita. Cameroon (2002) Ko ṣẹlẹ ri ni Cameroon fi ọrọ jẹsi rẹ to gbe sita lọdun 2002.Aṣọ naa jẹ eyi ti ko ni apá. Gbogbo eniyan ni ko si f'oju ire wo o. Koda ajọ FIFA fi ofin de wiwọ rẹ ni idije ife agbaye ọdun 2002 to waye ni Japan, nitori pe "ki i ṣe ṣaati, bikose awọtẹlẹ". Celtic (1967) Ẹgbẹ́ agbabọọlu Celtic 'Lisbon Lions' lọ wọ gbajugbaja jẹsi naa, lasiko ti wọn fi kọ orúkọ wọn sinu iwe ìtàn nipa lilu ẹgbẹ́ agbabọọlu Inter Milan pẹlu ami ayo meji sẹyọkan Eyi to si sọ wọn di ẹgbẹ́ agbabọọlu Britain akọkọ to gba ife European Cup. Brazil (1970) Lootọ lo jọ ọpọ jẹsi ti Brazil ti maa n lo, sugbọn eyi tun peleke.


Gbogbo eniyan ni ko si f'oju ire wo o. Koda ajọ FIFA fi ofin de wiwọ rẹ ni idije ife agbaye ọdun 2002 to waye ni Japan, nitori pe "ki i ṣe ṣaati, bikose awọtẹlẹ". Celtic (1967) Ẹgbẹ́ agbabọọlu Celtic 'Lisbon Lions' lọ wọ gbajugbaja jẹsi naa, lasiko ti wọn fi kọ orúkọ wọn sinu iwe ìtàn nipa lilu ẹgbẹ́ agbabọọlu Inter Milan pẹlu ami ayo meji sẹyọkan Eyi to si sọ wọn di ẹgbẹ́ agbabọọlu Britain akọkọ to gba ife European Cup. Brazil (1970) Lootọ lo jọ ọpọ jẹsi ti Brazil ti maa n lo, sugbọn eyi tun peleke. Ohun ni ẹgbẹ́ agbabọọlu naa wọ lọdun 1970 ti wọn gba ife idije agbaye. Bakan naa lo jẹ pe ohun ni ogbontagi agbabọọlu, Pele, wọ gbẹyin ko to o fẹyinti lẹ́nu bọọlu gbigba. Chelsea (1970)Ki aṣọ o ma ba a tako ara wọn, ni ẹgbẹ́ agbabọọlu Chelsea ṣe pa ààwọ̀ ibọsẹ ati awọn nkan miran to jẹ aawọ funfun, si ààwọ̀ ofeefe (yellow),ni asiko ifẹsẹwọnsẹ asekagba pẹlu Leeds.Ọdun naa gan-an si ni igba akọkọ ti wọn gba ife ẹyẹ FA Cup.Lati saami aadọta ọdun àṣeyọrí náà, Chelsea wọ jẹsi to jọ ọ idije kan pẹlu Nottingham Forest lọdun 2020.


Ohun ni ẹgbẹ́ agbabọọlu naa wọ lọdun 1970 ti wọn gba ife idije agbaye. Bakan naa lo jẹ pe ohun ni ogbontagi agbabọọlu, Pele, wọ gbẹyin ko to o fẹyinti lẹ́nu bọọlu gbigba. Chelsea (1970)Ki aṣọ o ma ba a tako ara wọn, ni ẹgbẹ́ agbabọọlu Chelsea ṣe pa ààwọ̀ ibọsẹ ati awọn nkan miran to jẹ aawọ funfun, si ààwọ̀ ofeefe (yellow),ni asiko ifẹsẹwọnsẹ asekagba pẹlu Leeds.Ọdun naa gan-an si ni igba akọkọ ti wọn gba ife ẹyẹ FA Cup.Lati saami aadọta ọdun àṣeyọrí náà, Chelsea wọ jẹsi to jọ ọ idije kan pẹlu Nottingham Forest lọdun 2020. Ajax (1971) Isẹ ara rẹ ko pọ rara, sugbọn o rẹwa pupọ. Inu aṣọ yii ni Ajax wa to fi na Panathinaikos ni Wembley pẹlu ami meji soodo. To si tun jẹ igba akọkọ ti wọn bori ninu idije European Cup final.


Ajax (1971) Isẹ ara rẹ ko pọ rara, sugbọn o rẹwa pupọ. Inu aṣọ yii ni Ajax wa to fi na Panathinaikos ni Wembley pẹlu ami meji soodo. To si tun jẹ igba akọkọ ti wọn bori ninu idije European Cup final. Denmark (1986)Ara ni ẹgbẹ́ agbabọọlu orilẹ-ede Denmark fi aṣọ wọn da ni igba akọkọ ti wọn kopa ninu idije ife agbaye. Bo tilej jẹ pe 'jẹsi' naa fa àríyànjiyàn nigba naa, Southampton ati Coventry wa lara awọn ẹgbẹ́ agbabọọlu to pada wọ nkan to jọ aṣọ naa. Netherlands (1988) Aṣọ naa jẹ ọkan lara eyi ti awọn eniyan n wárí fún ni gbogbo igba.


Denmark (1986)Ara ni ẹgbẹ́ agbabọọlu orilẹ-ede Denmark fi aṣọ wọn da ni igba akọkọ ti wọn kopa ninu idije ife agbaye. Bo tilej jẹ pe 'jẹsi' naa fa àríyànjiyàn nigba naa, Southampton ati Coventry wa lara awọn ẹgbẹ́ agbabọọlu to pada wọ nkan to jọ aṣọ naa. Netherlands (1988) Aṣọ naa jẹ ọkan lara eyi ti awọn eniyan n wárí fún ni gbogbo igba. Aṣọ naa dùn ún wo lọrun wọn pẹlu bi wọn ṣe bori ninu idije European Championship fun igba akọkọ. Manchester United (1990) Lootọ ni ẹgbẹ́ agbabọọlu Man U ti maa n wọ aṣọ ti ko ṣe fọwọ́rọsẹyin, sugbọn eyi tun peleke. Isẹ̀ ọnà 'Aztec-style' ti wọn se si ara aṣọ naa mu ko rẹwa pupọ.


Aṣọ naa dùn ún wo lọrun wọn pẹlu bi wọn ṣe bori ninu idije European Championship fun igba akọkọ. Manchester United (1990) Lootọ ni ẹgbẹ́ agbabọọlu Man U ti maa n wọ aṣọ ti ko ṣe fọwọ́rọsẹyin, sugbọn eyi tun peleke. Isẹ̀ ọnà 'Aztec-style' ti wọn se si ara aṣọ naa mu ko rẹwa pupọ. Àwọn ololufẹ wọn si gba ti ẹ titi di òní. Arsenal (1991) Aṣọ aláwọ̀ ofeefe yii jẹ ọkan lara awọn aṣọ manigbagbe ni nkan bi ọdun 1990. Ó si gbajumọ lasiko náà.


Àwọn ololufẹ wọn si gba ti ẹ titi di òní. Arsenal (1991) Aṣọ aláwọ̀ ofeefe yii jẹ ọkan lara awọn aṣọ manigbagbe ni nkan bi ọdun 1990. Ó si gbajumọ lasiko náà.


FIFA 2022 World cup qualifiers: Japan wọ́ Mongolia nílẹ̀ gẹrẹrẹrẹ pẹ̀lú góòlù mẹ́rìnlá sí òdo

Aṣe airijinna lairi abuke ọkẹrẹ, bẹẹsi ni  aileja nii jẹ ojude baba mi o de ihin. Owe mejeeji yii lo wa si ise nibi ifẹsẹwọnsẹ tani yoo kopa ni idije ife ẹyẹ agbaye World cup tọdun 2022. Boya ka kọkọ beere lọwọ yin pe ki lẹ o ṣe bi ẹ ba gbọ pe ninu ifẹsẹwọnsẹ bọọlu kan, orilẹede kan ni Afrika na iks Super Eagles pẹlu goolu mẹrinla si odo? Hmmm...bi ọrọ ṣe ri niyi nigba ti orilẹede Mongolia gba Japan lalejo. Nṣe ni Japan sọ ara wọn di alejo ọran mọ Mongolia lọwọ ti wọn si na wọn pẹlu goolu mẹrinla si odo. Takumi Minamino,  Agbabọọlu Liverpool ti wọn ya Southampton fun saa liigi Premiership to n lọ lọwọ nilẹ Gẹẹsi  wa lara awọn to gba goolu si awọn ninu ifẹsẹwọnsẹ naa.


Hmmm...bi ọrọ ṣe ri niyi nigba ti orilẹede Mongolia gba Japan lalejo. Nṣe ni Japan sọ ara wọn di alejo ọran mọ Mongolia lọwọ ti wọn si na wọn pẹlu goolu mẹrinla si odo. Takumi Minamino,  Agbabọọlu Liverpool ti wọn ya Southampton fun saa liigi Premiership to n lọ lọwọ nilẹ Gẹẹsi  wa lara awọn to gba goolu si awọn ninu ifẹsẹwọnsẹ naa. Goolu mẹta ni Yuya Osako to n gba bọọlu jẹun ni Werder Bremen gba wọle ni tirẹ. Awọn agbabọọlu Japan to tun gba bọọlu sinu awọn ni Sho Inagaki (meji), Junya Ito (meji), Kyogo Furuhashi (meji), Daichi Kamada, Hidemasa Morita Takuma Asano ti  Khash Erdene Tuyaa, agbabọọlu Mongolia naa gba ọkan si ile ara rẹ. Pẹlu esi ifẹsẹwọnsẹ yii, orilẹede Japan yoo kogoja lati kopa nibi idije ife ẹyẹ agbaye tọdun 2022 bi wọn ba lee fagba han orilẹede Myanmar.


Goolu mẹta ni Yuya Osako to n gba bọọlu jẹun ni Werder Bremen gba wọle ni tirẹ. Awọn agbabọọlu Japan to tun gba bọọlu sinu awọn ni Sho Inagaki (meji), Junya Ito (meji), Kyogo Furuhashi (meji), Daichi Kamada, Hidemasa Morita Takuma Asano ti  Khash Erdene Tuyaa, agbabọọlu Mongolia naa gba ọkan si ile ara rẹ. Pẹlu esi ifẹsẹwọnsẹ yii, orilẹede Japan yoo kogoja lati kopa nibi idije ife ẹyẹ agbaye tọdun 2022 bi wọn ba lee fagba han orilẹede Myanmar. Ilu Chiba, lorilẹede Japan ni ifẹsẹwọnsẹ naa ti waye lẹyin ti ofin isede to wa nilẹ lorilẹede Mongolia mu ki ifẹsẹwọnsẹ naa o ma lee waye ni orilẹede naa. Ni ọjọ Aje ni  orilẹede Canada ti kọkọ naa orilẹede Caynan Islands pẹlu ami ayo mọkanla si odo. Orilẹede Mongolia wa ni ipo aadọwa (190) ninu atẹ igbelewọn awọn orilẹede to n gba bọọlu lagbaye labẹ ajọ FIFA.


Ilu Chiba, lorilẹede Japan ni ifẹsẹwọnsẹ naa ti waye lẹyin ti ofin isede to wa nilẹ lorilẹede Mongolia mu ki ifẹsẹwọnsẹ naa o ma lee waye ni orilẹede naa. Ni ọjọ Aje ni  orilẹede Canada ti kọkọ naa orilẹede Caynan Islands pẹlu ami ayo mọkanla si odo. Orilẹede Mongolia wa ni ipo aadọwa (190) ninu atẹ igbelewọn awọn orilẹede to n gba bọọlu lagbaye labẹ ajọ FIFA.


Balógun ikọ̀ Tunisia, Khazri gbàgbọ́ pé ìdíje World Cup yóò ṣẹnure

Balogun ikọ agbabọọlu orilẹede Tunisia, Wahbi Khazri gbagbọ pe Tunisia ni  awọn amuyẹ gbogbo to yẹ lati ta biọbiọ ni Qatar 2022. Eyi ni igba kẹfa ti wọn yoo maa kopa ni idije ife ẹyẹ agbaye, eleyi ti yoo maa waye lorilẹede Qatar lọtẹ yii. Ni igba marun un iṣaaju ti orilẹede naa to wa ni iha ariwa Afirika kopa ni idije naa, ipele akọkọ ni wọn ti jabọ. Eyi to si jẹ wi pe ninu ifẹsẹwọnsẹ marundinlogun ti wọn ti gba ni ife ẹyẹ agbaye lapapọ, meji pere ni wọn tii bori. –Alakọkọ wọn ni ifẹsẹwọnsẹ wọn pẹlu Mexico lọdun 1978 ati eyi ti wọn gba pẹlu Panama lọdun 2018. Lọtẹ yii, Tunisia yoo tun gbiyanju lati lepa wiwọ ipele komẹsẹ o yọ fun igba akọkọ.


Eyi to si jẹ wi pe ninu ifẹsẹwọnsẹ marundinlogun ti wọn ti gba ni ife ẹyẹ agbaye lapapọ, meji pere ni wọn tii bori. –Alakọkọ wọn ni ifẹsẹwọnsẹ wọn pẹlu Mexico lọdun 1978 ati eyi ti wọn gba pẹlu Panama lọdun 2018. Lọtẹ yii, Tunisia yoo tun gbiyanju lati lepa wiwọ ipele komẹsẹ o yọ fun igba akọkọ. O n wu Khazri pe ki ikọ Tunisia o bẹrẹ daadaa pẹlu ifẹsẹwọnsẹ wọn meji akọkọ pẹlu Denmark ati Australia nitori ikọ France ni wọn yoo koju ni ifẹsẹwọnsẹ wọn to gbẹyin ni ipin D ti wọn wa ni ipele akọkọ idije ife ẹyẹ agbaye tọdun yii. “Mo gbagbọ pe a lee kogoja ninu ipin yii. Muṣemuṣe ikọ wa gba muṣe, nitori ikọ to ti wa papọ fun igba pipẹ ni.” Khazri sọ fun BBC Sport Africa pe, “Ikọ France le juwa lọ, o si daju pe ife ẹyẹ naa ni wọn n le ni tiwọn, Denmark ati Australia pẹlu ta lẹnu daadaa.


O n wu Khazri pe ki ikọ Tunisia o bẹrẹ daadaa pẹlu ifẹsẹwọnsẹ wọn meji akọkọ pẹlu Denmark ati Australia nitori ikọ France ni wọn yoo koju ni ifẹsẹwọnsẹ wọn to gbẹyin ni ipin D ti wọn wa ni ipele akọkọ idije ife ẹyẹ agbaye tọdun yii. “Mo gbagbọ pe a lee kogoja ninu ipin yii. Muṣemuṣe ikọ wa gba muṣe, nitori ikọ to ti wa papọ fun igba pipẹ ni.” Khazri sọ fun BBC Sport Africa pe, “Ikọ France le juwa lọ, o si daju pe ife ẹyẹ naa ni wọn n le ni tiwọn, Denmark ati Australia pẹlu ta lẹnu daadaa. o ṣi ni igbagbọ pe a lee kogoja lọ sinu ipele keji bi a ba lee gbiyanju ṣe daradara ni ifẹsẹwọnsẹ meji akọkọ ti a ba gba. “Ṣaaju idije ife ẹyẹ agbaye to waye kẹyin lorilẹede Russia, a gba bọọlu daadaa ni ifẹsẹwọnsẹ wa pẹlu Spain ati Portugal, A si tun na Croatia lọdun naa to jẹ ọdun kan lẹyin ti wọn ṣe ipo keji ni idije naa. Orilẹede Tunisia ya ọpọlọpọ lẹnu nigba ti wọn gba idije olorilẹede mẹrin ife ẹyẹ Kirin cup loṣu kẹfa.


o ṣi ni igbagbọ pe a lee kogoja lọ sinu ipele keji bi a ba lee gbiyanju ṣe daradara ni ifẹsẹwọnsẹ meji akọkọ ti a ba gba. “Ṣaaju idije ife ẹyẹ agbaye to waye kẹyin lorilẹede Russia, a gba bọọlu daadaa ni ifẹsẹwọnsẹ wa pẹlu Spain ati Portugal, A si tun na Croatia lọdun naa to jẹ ọdun kan lẹyin ti wọn ṣe ipo keji ni idije naa. Orilẹede Tunisia ya ọpọlọpọ lẹnu nigba ti wọn gba idije olorilẹede mẹrin ife ẹyẹ Kirin cup loṣu kẹfa. Nibi ti wọn ti na Chile ati Japan to gbalejo idije naa ki wọn to po ẹkọ iya fun Comoros pẹlu goolu kan si odo ki Brazil to wa ja ewe iya fun wọn pẹlu goolu marun un si ẹyọ kan ni awọn ifẹsẹwọnsẹ ti wọn gba loṣu kẹsan an lati gbaradi fun ife ẹyẹ agbaye. Khazri sọ pe anfani nlanla ni ifẹsẹwọnsẹ pẹlu Brazil, to ti gba ife ẹyẹ naa ni igba marun un, jẹ fun awọn bi o tilẹ jẹ wi pe alubami ni wọn lu awọn. “O fun wa lanfani lati mọ awọn ibi ti a ku si, ati lati mu awọn ẹkọ pataki lori awọn ibi ti a ti nilo lati ṣe atunṣe fun itẹsiwaju.” Tunisia ko koju eyikeyi awọn ogunagbongbo orilẹede agbabọọlu kankan l’Afirika lasiko ifẹsẹwọnsẹ ati kopa fun idije ife ẹyẹ agbaye naa loṣu kẹta.


Nibi ti wọn ti na Chile ati Japan to gbalejo idije naa ki wọn to po ẹkọ iya fun Comoros pẹlu goolu kan si odo ki Brazil to wa ja ewe iya fun wọn pẹlu goolu marun un si ẹyọ kan ni awọn ifẹsẹwọnsẹ ti wọn gba loṣu kẹsan an lati gbaradi fun ife ẹyẹ agbaye. Khazri sọ pe anfani nlanla ni ifẹsẹwọnsẹ pẹlu Brazil, to ti gba ife ẹyẹ naa ni igba marun un, jẹ fun awọn bi o tilẹ jẹ wi pe alubami ni wọn lu awọn. “O fun wa lanfani lati mọ awọn ibi ti a ku si, ati lati mu awọn ẹkọ pataki lori awọn ibi ti a ti nilo lati ṣe atunṣe fun itẹsiwaju.” Tunisia ko koju eyikeyi awọn ogunagbongbo orilẹede agbabọọlu kankan l’Afirika lasiko ifẹsẹwọnsẹ ati kopa fun idije ife ẹyẹ agbaye naa loṣu kẹta. Orilẹede Mali ni wọn pade lati wọ idije naa Ikọ Tunisia labẹ akọnimọọgba Jalel Kadri fi goolu kan si odo gbẹyẹ mọ Mali lọwọ. Bo tilẹ jẹ pe ọmọ ile Mali, Moussa Sissako lo gba goolu naa si awọn ile ara rẹ ki alamojuto ifẹsẹwọnsẹ naa to tun fun un ni kaadi pupa lẹyin iṣẹju diẹ si eyi. Pẹlu bi ipin ti wọn wa ṣe le si ni iwoye awọn onworan bọọlu, Tunisia yoo ni lati ṣiṣẹ gidigidi.


Orilẹede Mali ni wọn pade lati wọ idije naa Ikọ Tunisia labẹ akọnimọọgba Jalel Kadri fi goolu kan si odo gbẹyẹ mọ Mali lọwọ. Bo tilẹ jẹ pe ọmọ ile Mali, Moussa Sissako lo gba goolu naa si awọn ile ara rẹ ki alamojuto ifẹsẹwọnsẹ naa to tun fun un ni kaadi pupa lẹyin iṣẹju diẹ si eyi. Pẹlu bi ipin ti wọn wa ṣe le si ni iwoye awọn onworan bọọlu, Tunisia yoo ni lati ṣiṣẹ gidigidi. Awọn atamatase orilẹede France bii Kylian Mbappe, tabi Karim Banzema to ṣẹṣẹ gba ami ẹyẹ Ballon d’Or ko mọ ila ti goolu kọ. Denmark pẹlu  na an tan bi owo pẹlu England ni ipele to kangun si aṣekagba ni idije ife ẹyẹ ilẹ Yuroopu to waye lọdun to kọja. Lori beba, orilẹede Australia nikan lo daju pe Tunisia lee fi ẹyin rẹ balẹ.


Awọn atamatase orilẹede France bii Kylian Mbappe, tabi Karim Banzema to ṣẹṣẹ gba ami ẹyẹ Ballon d’Or ko mọ ila ti goolu kọ. Denmark pẹlu  na an tan bi owo pẹlu England ni ipele to kangun si aṣekagba ni idije ife ẹyẹ ilẹ Yuroopu to waye lọdun to kọja. Lori beba, orilẹede Australia nikan lo daju pe Tunisia lee fi ẹyin rẹ balẹ. Nitori lori atẹ agbelewọn FIFA fun awọn orilẹede to n gba bọọlu lagbaye, ipo kejidinlogoji ni Australia wa  eyi si jẹ ipo mẹjọ lẹyin ipo ti Tunisia wa. Tunisia ati Khazri n pada lati kopa ni idije ife ẹyẹ agbaye lẹyin ti wọn kopa leyi to waye kọja lorilẹede Russia. Nibẹ orilẹede England na wọn pẹlu goolu meji si ẹyọkan, belgium gbo ewuro si oju wọn pẹlu marun un si meji, ki wọn to wa na Panama ni meji si ẹyọ kan. “Awọn ikọ to ga ju wa lọ la koju; Bi o tilẹ jẹ pe a ni awọn abamọ kan lori ti ifẹsẹwọnsẹ wa pẹlu England nigba ti Harry Kane gba gbọọlu sinu awọn wa nigba ti ifẹ̀sẹwọnsẹ naa n lọ si opin, nitori iṣubu ni ere aṣiṣe diẹ niwaju awọn ikọ nlanla bẹẹ.” Ifẹsẹwọnsẹ mọkanlelaadọrin ni Khazri ti gba fun Tunisia, idije ife ẹyẹ adulawọ marun un lo si ti gba pẹlu goolu mẹrinlelogun.


Nitori lori atẹ agbelewọn FIFA fun awọn orilẹede to n gba bọọlu lagbaye, ipo kejidinlogoji ni Australia wa  eyi si jẹ ipo mẹjọ lẹyin ipo ti Tunisia wa. Tunisia ati Khazri n pada lati kopa ni idije ife ẹyẹ agbaye lẹyin ti wọn kopa leyi to waye kọja lorilẹede Russia. Nibẹ orilẹede England na wọn pẹlu goolu meji si ẹyọkan, belgium gbo ewuro si oju wọn pẹlu marun un si meji, ki wọn to wa na Panama ni meji si ẹyọ kan. “Awọn ikọ to ga ju wa lọ la koju; Bi o tilẹ jẹ pe a ni awọn abamọ kan lori ti ifẹsẹwọnsẹ wa pẹlu England nigba ti Harry Kane gba gbọọlu sinu awọn wa nigba ti ifẹ̀sẹwọnsẹ naa n lọ si opin, nitori iṣubu ni ere aṣiṣe diẹ niwaju awọn ikọ nlanla bẹẹ.” Ifẹsẹwọnsẹ mọkanlelaadọrin ni Khazri ti gba fun Tunisia, idije ife ẹyẹ adulawọ marun un lo si ti gba pẹlu goolu mẹrinlelogun. Lẹyin to gba goolu wọle Belgium ati Panama ni idije ife ẹyẹ tọdun 2018, Khazri ni agbabọọlu Tunisia to ni goolu to pọ julọ ni idije ife ẹyẹ agbaye. O si ni oun n ni ero ati lo gbogbo anfani to ba fi ara han fun oun ni idije naa lorilẹede Qatar. “O ko lee sọ boya eyi gan ni idije ife ẹyẹ agbaye ti o lanfani ati gba kẹyin.


Lẹyin to gba goolu wọle Belgium ati Panama ni idije ife ẹyẹ tọdun 2018, Khazri ni agbabọọlu Tunisia to ni goolu to pọ julọ ni idije ife ẹyẹ agbaye. O si ni oun n ni ero ati lo gbogbo anfani to ba fi ara han fun oun ni idije naa lorilẹede Qatar. “O ko lee sọ boya eyi gan ni idije ife ẹyẹ agbaye ti o lanfani ati gba kẹyin. Mo lero pe ikọ mi yoo duro daadaa nitori pe mo mọ pe a lee ṣe nnkan to ga gidigidi bi gbogbo wa ba duro deede.”


Mo lero pe ikọ mi yoo duro daadaa nitori pe mo mọ pe a lee ṣe nnkan to ga gidigidi bi gbogbo wa ba duro deede.”


AFCON 2019: Òde kò dùn fún super Eagles, Madagascar nà wọ́n pẹ̀lú 2-0

Nkan ko ṣẹnu're fun ẹgbẹ agbabọọlu Super Eagles ti Naijiria ni abala akọkọ ati ikeji idije wọn pẹlu akẹẹgbẹ wọn lati orilẹede Madagascar. Ami ayo meji soodo ni Madagascar fi fi ẹyin Super Eagles janlẹ. Igba akọkọ niyi ti ẹgbẹ agbabọọlu Madagascar n kopa ninu idije Afcon. Lori atẹ igbelewọn ajọ to n mojuto bọọlu l'agbaye, ipo kejidinlaadọfa ni Madagascar wa ti Naijiria si wa ni ipo kejilelogoji. Ẹgbẹ agbabọọlu kankan ko ti i bori Madagascar lati igba ti Afcon 2019 ti bẹrẹ. Wọn ti dije lẹẹmẹta.


Lori atẹ igbelewọn ajọ to n mojuto bọọlu l'agbaye, ipo kejidinlaadọfa ni Madagascar wa ti Naijiria si wa ni ipo kejilelogoji. Ẹgbẹ agbabọọlu kankan ko ti i bori Madagascar lati igba ti Afcon 2019 ti bẹrẹ. Wọn ti dije lẹẹmẹta. Lọwọlọwọ, ẹgbẹ agbabọọlu Madagascar lo wa ni oke tente atẹ igbelewọn ninu idije Afcon 2019. Idije AFCON to n lọ lọwọ ni orilẹ-ede Egypt ni Naijiria ti koju Madagascar ninu ipele ẹgbẹ ti wọn yoo fi bọ si ti ẹni mẹrindinlogun. Akọnimọọgba Naijiria ni eyi tumọ si pe Ola Aina àti Chidozie Awaziem lo máa di ẹ̀yìn ilé mú nínú ìdíje òní.


Lọwọlọwọ, ẹgbẹ agbabọọlu Madagascar lo wa ni oke tente atẹ igbelewọn ninu idije Afcon 2019. Idije AFCON to n lọ lọwọ ni orilẹ-ede Egypt ni Naijiria ti koju Madagascar ninu ipele ẹgbẹ ti wọn yoo fi bọ si ti ẹni mẹrindinlogun. Akọnimọọgba Naijiria ni eyi tumọ si pe Ola Aina àti Chidozie Awaziem lo máa di ẹ̀yìn ilé mú nínú ìdíje òní. Rohr ni oun ni idaniloju pe awọn adiẹyin mu mejeeji yii yoo wulo ninu idije ipele ẹlẹni merindinlogun ti o m bọ lọna. O ni oun yọ awọn mejeeji nitori pe wọn fi ara pa ṣaaju idije to kọja. Rohr ṣalaye fawọn oniroyin pe Collins ati Shehu ti n gba itoju to yẹ.


Rohr ni oun ni idaniloju pe awọn adiẹyin mu mejeeji yii yoo wulo ninu idije ipele ẹlẹni merindinlogun ti o m bọ lọna. O ni oun yọ awọn mejeeji nitori pe wọn fi ara pa ṣaaju idije to kọja. Rohr ṣalaye fawọn oniroyin pe Collins ati Shehu ti n gba itoju to yẹ. Gernot Rohr, akọ́nimọ̀ọ̀gbá Super Eagles ti ni Ola Aina àti Chidozie Awaziem lo máa di ẹ̀yìn ilé mú nínú ìdíje òní. O ni oun mọọmọ yọ wọn ninu idije toni ni ki wọn le sinmi ati pe Naijiria ni awọn agbabọọlu to pé to lati koju Madagascar. Ta ni Madagascar n Naijiria ti gbena woju nirọlẹ yii?


Gernot Rohr, akọ́nimọ̀ọ̀gbá Super Eagles ti ni Ola Aina àti Chidozie Awaziem lo máa di ẹ̀yìn ilé mú nínú ìdíje òní. O ni oun mọọmọ yọ wọn ninu idije toni ni ki wọn le sinmi ati pe Naijiria ni awọn agbabọọlu to pé to lati koju Madagascar. Ta ni Madagascar n Naijiria ti gbena woju nirọlẹ yii? Barea to ṣafihan agbara Madagascar ni orukọ inagijẹ ẹgbẹ agbabọọlu Madagascar ti Naijiria n koju loni. Ikọ Agbabọọlu yii ko kopa ri ninu idije ifẹ ẹyẹ agbaye. Igba akọkọ ti wọn n kopa ninu idije AFCON tilẹ Adulawọ ni ti 2019 to n lọ lọwọ ni Egypt.


Barea to ṣafihan agbara Madagascar ni orukọ inagijẹ ẹgbẹ agbabọọlu Madagascar ti Naijiria n koju loni. Ikọ Agbabọọlu yii ko kopa ri ninu idije ifẹ ẹyẹ agbaye. Igba akọkọ ti wọn n kopa ninu idije AFCON tilẹ Adulawọ ni ti 2019 to n lọ lọwọ ni Egypt. Orilẹ-ede Madagascar ko kopa ninu idije FIFA lati ọdun 1950 si 1970. Lodun 1974 ti wọn fẹ kopa ni wọn tun yọwọ ninu idije. Wọn gbiyanju lọdun 1982, 1994, 1998, 2002, 2006, 2010, 2014, ati 2018 ṣugbọn wọn ko jawe olubori lati le kopa ninu ife ẹyẹ agbaye.


Orilẹ-ede Madagascar ko kopa ninu idije FIFA lati ọdun 1950 si 1970. Lodun 1974 ti wọn fẹ kopa ni wọn tun yọwọ ninu idije. Wọn gbiyanju lọdun 1982, 1994, 1998, 2002, 2006, 2010, 2014, ati 2018 ṣugbọn wọn ko jawe olubori lati le kopa ninu ife ẹyẹ agbaye. Orilẹ-ede Madagascar ko jawe olubori lati kopa ninu idije AFCON ri. Lọdun 2000, 2002, 2004, 2006, 2008, 2010, 2012, 2013, 2015, 2017 ti wọn gbiyanju ẹ ni wọn ko ti bori lati dije rara. Madagascar ninu idije AFCON 2019: Omi ayo meji si meji ni Madagascar ati orilẹ-ede Guinea gbá ni papa iṣere Alexandra ni Egypt to n gbalejo AFCON.


Orilẹ-ede Madagascar ko jawe olubori lati kopa ninu idije AFCON ri. Lọdun 2000, 2002, 2004, 2006, 2008, 2010, 2012, 2013, 2015, 2017 ti wọn gbiyanju ẹ ni wọn ko ti bori lati dije rara. Madagascar ninu idije AFCON 2019: Omi ayo meji si meji ni Madagascar ati orilẹ-ede Guinea gbá ni papa iṣere Alexandra ni Egypt to n gbalejo AFCON. Ojo kejilelogun, oṣu kẹfa ni idije naa waye. Bakan naa ni Madagascar ti gbena woju orilẹ-ede Burundi ninu idije to n lọ lọwọ yii. Ni eyi ti wọn ti fun Burundi ni ami ayo ookan si odo lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kẹfa.


Ojo kejilelogun, oṣu kẹfa ni idije naa waye. Bakan naa ni Madagascar ti gbena woju orilẹ-ede Burundi ninu idije to n lọ lọwọ yii. Ni eyi ti wọn ti fun Burundi ni ami ayo ookan si odo lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kẹfa. Loni ni wọn yoo koju Super Eagles Naijiria lati mọ ẹni ti agbara wa lọwọ rẹ. Awọn agbabọọlu Madagascar ti ni ki Naijiria ma foju rena awọn nitori pe awọn ko wa ta guguru ninu idije AFCON to n lọ lọwọ ni Egypt.


Loni ni wọn yoo koju Super Eagles Naijiria lati mọ ẹni ti agbara wa lọwọ rẹ. Awọn agbabọọlu Madagascar ti ni ki Naijiria ma foju rena awọn nitori pe awọn ko wa ta guguru ninu idije AFCON to n lọ lọwọ ni Egypt.


Olu Falae, akọ̀wé ìjọba tẹ́lẹ̀ àti èèkàn ẹgbẹ́ Afenifere di ọba alayé

Akọwe ijba apapọ tẹlẹ lorilẹede yii, to tun ti figba kan ri jẹ Minisita feto isuna, Olu Falae ti di ọba alaye nipinlẹ Ondo. Ọjọbọ ni Falae tẹwọ gba ọpa asẹ gẹgẹ bii olori Ilu-Abo akọkọ ti yoo tẹri gba ade. Ijọba ibilẹ Ariwa Akure nipinlẹ Ondo si ni ilu naa wa. Nigba to n gbe ọpa asẹ fun Olu Falaye gẹgẹ bii Oluabo ti Ilu-Abo, gomina Rotimi Akeredolu salaye bi igbesẹ naa se waye. O  ni awọn ọmọ igbimọ to wa fun agbeyẹwo oye jijẹ ti Adajọ Ajama ko sodi, eyi ti ijọba to kogba wọle nipinlẹ naa gbe kalẹ, lo gbe awọn aba kan kalẹ. Gomina ipinlẹ Ondo ni lara aba igbimọ naa ni pe ki agbega ba ipo olori Ilu-Abo si ti ọba lalaye ti yoo maa de ade.


Nigba to n gbe ọpa asẹ fun Olu Falaye gẹgẹ bii Oluabo ti Ilu-Abo, gomina Rotimi Akeredolu salaye bi igbesẹ naa se waye. O  ni awọn ọmọ igbimọ to wa fun agbeyẹwo oye jijẹ ti Adajọ Ajama ko sodi, eyi ti ijọba to kogba wọle nipinlẹ naa gbe kalẹ, lo gbe awọn aba kan kalẹ. Gomina ipinlẹ Ondo ni lara aba igbimọ naa ni pe ki agbega ba ipo olori Ilu-Abo si ti ọba lalaye ti yoo maa de ade. Gomina Akeredolu, ẹni ti Olori osisẹ ni ọọfisi gomina, Gbenga Ale soju fun, wa rọ awọn ọba alaye jakejado ipinlẹ naa lati mase gba ki ilana atunto lọbalọba naa da ija silẹ laarin awọn ilu ati agbegbe to wa nipinlẹ Ondo. Nigba to n sọrọ nibi ayẹyẹ igbọpa asẹ naa, gomina Akeredolu se apejuwe ori ade tuntun naa gẹgẹ bii agba awujọ to maa n sisẹ kara. Bakan naa lo ni idagbasoke agbegbe rẹ jẹ ọba alaye tuntun naa logun , to si tun jẹ kan lara awọn ẹni ọwọ julọ nipinlẹ Ondo ati ni Naijiria lapapọ.


Gomina Akeredolu, ẹni ti Olori osisẹ ni ọọfisi gomina, Gbenga Ale soju fun, wa rọ awọn ọba alaye jakejado ipinlẹ naa lati mase gba ki ilana atunto lọbalọba naa da ija silẹ laarin awọn ilu ati agbegbe to wa nipinlẹ Ondo. Nigba to n sọrọ nibi ayẹyẹ igbọpa asẹ naa, gomina Akeredolu se apejuwe ori ade tuntun naa gẹgẹ bii agba awujọ to maa n sisẹ kara. Bakan naa lo ni idagbasoke agbegbe rẹ jẹ ọba alaye tuntun naa logun , to si tun jẹ kan lara awọn ẹni ọwọ julọ nipinlẹ Ondo ati ni Naijiria lapapọ. Akeredolu ni ayẹyẹ gbigba ọpa asẹ oriade naa jẹ isgun to ti n duro lati fara han fun ọjọ pipẹ ati aseyọri nla fun gbogbo awọn eeyan Ilu-Abo ati ipinlẹ Ondo lapapọ. Nigba to n sọrọ nibi ayẹyẹ igbọpa asẹ naa, gomina Akeredolu se apejuwe ori ade tuntun naa gẹgẹ bii agba awujọ to maa n sisẹ kara. Bakan naa lo ni idagbasoke agbegbe rẹ jẹ ọba alaye tuntun naa logun , to si tun jẹ kan lara awọn ẹni ọwọ julọ nipinlẹ Ondo ati ni Naijiria lapapọ.


Akeredolu ni ayẹyẹ gbigba ọpa asẹ oriade naa jẹ isgun to ti n duro lati fara han fun ọjọ pipẹ ati aseyọri nla fun gbogbo awọn eeyan Ilu-Abo ati ipinlẹ Ondo lapapọ. Nigba to n sọrọ nibi ayẹyẹ igbọpa asẹ naa, gomina Akeredolu se apejuwe ori ade tuntun naa gẹgẹ bii agba awujọ to maa n sisẹ kara. Bakan naa lo ni idagbasoke agbegbe rẹ jẹ ọba alaye tuntun naa logun , to si tun jẹ kan lara awọn ẹni ọwọ julọ nipinlẹ Ondo ati ni Naijiria lapapọ. Akeredolu ni ayẹyẹ gbigba ọpa asẹ oriade naa jẹ isgun to ti n duro lati fara han fun ọjọ pipẹ ati aseyọri nla fun gbogbo awọn eeyan Ilu-Abo ati ipinlẹ Ondo lapapọ. Nigba to n sọrọ nibi ayẹyẹ igbọpa asẹ tuntun naa, oriade tuntun ọhun, Oluabo ti Ilu-Abo, Ọba Olu Falae ni oun setan lati sa ipa oun fun agbega ilu naa. Bakan naa lo ni oun yoo fi ọwọsowọpọ pẹlu awọn eeyan naa lati ri daju pe ilu naa ko mẹẹri laarin awọn ilu yoku nipinlẹ Ondo.


Akeredolu ni ayẹyẹ gbigba ọpa asẹ oriade naa jẹ isgun to ti n duro lati fara han fun ọjọ pipẹ ati aseyọri nla fun gbogbo awọn eeyan Ilu-Abo ati ipinlẹ Ondo lapapọ. Nigba to n sọrọ nibi ayẹyẹ igbọpa asẹ tuntun naa, oriade tuntun ọhun, Oluabo ti Ilu-Abo, Ọba Olu Falae ni oun setan lati sa ipa oun fun agbega ilu naa. Bakan naa lo ni oun yoo fi ọwọsowọpọ pẹlu awọn eeyan naa lati ri daju pe ilu naa ko mẹẹri laarin awọn ilu yoku nipinlẹ Ondo. Ọjọ Kọkanlelogun osu Kẹsan ọdun 1938, eyiun ọdun marundinlaadọrun sẹyin ni wọn bi Ọba Olu Falae nilu Abo nipinlẹ Ondo. Orukọ awọn obi rẹ ni Oloye Joshua Alekete ati Abigael Aina Falae. Onisowo koko ni awọn obi rẹ amọ ọmọ ọdun mẹjọ pere ni Olu wa nigba ti iya rẹ ku lasiko to n rọbi ọmọ kan. Iya iya rẹ lo tọ dagba, to si lọ sile ẹkọ girama Igbobi nilu Eko lẹyin to pari iwe alaksọbẹrẹ r tan.


Ọjọ Kọkanlelogun osu Kẹsan ọdun 1938, eyiun ọdun marundinlaadọrun sẹyin ni wọn bi Ọba Olu Falae nilu Abo nipinlẹ Ondo. Orukọ awọn obi rẹ ni Oloye Joshua Alekete ati Abigael Aina Falae. Onisowo koko ni awọn obi rẹ amọ ọmọ ọdun mẹjọ pere ni Olu wa nigba ti iya rẹ ku lasiko to n rọbi ọmọ kan. Iya iya rẹ lo tọ dagba, to si lọ sile ẹkọ girama Igbobi nilu Eko lẹyin to pari iwe alaksọbẹrẹ r tan. Bakan naa lo kawe fasiti rẹ ni ẹka imọ nipa ọrọ aje nile ẹkọ fasiti Ibadan, to si bẹrẹ isẹ ọba. O ni igbega diẹ diẹ titi to fi di Akọwe agba fun ijọba Naijiria lọdun 1986, to si tun di Minisita feto isuna lọdun 1990 laye ijọba ologun Ibrahim Badamosi Babangiga. Nigba to fẹyin ti lẹnu isẹ ọba lọdun 1990 naa, o dara pọ mọ eto iselu.


Bakan naa lo kawe fasiti rẹ ni ẹka imọ nipa ọrọ aje nile ẹkọ fasiti Ibadan, to si bẹrẹ isẹ ọba. O ni igbega diẹ diẹ titi to fi di Akọwe agba fun ijọba Naijiria lọdun 1986, to si tun di Minisita feto isuna lọdun 1990 laye ijọba ologun Ibrahim Badamosi Babangiga. Nigba to fẹyin ti lẹnu isẹ ọba lọdun 1990 naa, o dara pọ mọ eto iselu. Nigba tijọba Sani Abacha da idibo ọdun 1993 ti Oloye MKO Abiola ti jawe olubori nu, o ju Falae sẹwọn amọ to gba ominira lọdun 1998 lẹyin ti Abacha ku tan. Falae dije labẹ asia ẹgbẹ oselu Alliance for Democracy, AD lọdun 1999 gẹgẹ bii oludije sipo aarẹ pẹlu OloyeOlusegun Obasanjo, tẹgbẹ oselu PDP. Lati igba naa si ni Olu Falae ti pada lọ joko si ilu abinibi rẹ, Ilu-Abo, o yẹ oye nibẹ, ko to wa di oriade nibẹ bayii.


Nigba tijọba Sani Abacha da idibo ọdun 1993 ti Oloye MKO Abiola ti jawe olubori nu, o ju Falae sẹwọn amọ to gba ominira lọdun 1998 lẹyin ti Abacha ku tan. Falae dije labẹ asia ẹgbẹ oselu Alliance for Democracy, AD lọdun 1999 gẹgẹ bii oludije sipo aarẹ pẹlu OloyeOlusegun Obasanjo, tẹgbẹ oselu PDP. Lati igba naa si ni Olu Falae ti pada lọ joko si ilu abinibi rẹ, Ilu-Abo, o yẹ oye nibẹ, ko to wa di oriade nibẹ bayii.


Ìdí rèé tí n kò fi fẹ́ ọ̀pọ̀ ìyàwo bíi Aláàfin - Ààrẹ Ọba Oyo

Ọkan lara ọrẹ timọtimọ Alaafin tilu Oyo to waja, Aarẹ Ayandotun Ayanlakin ẹni to jẹ Aarẹ Ọba tilu Oyo ti salaye nipa igbe aye rẹ ati ajọsepọ rẹ pẹlu Alaafin ana. Ayandotun, ninu ifọrọwerọ rẹ pẹlu iwe iroyin Punch ṣalaye pe fun ọpọlọpọ ọdun ni oun fi ba Alaafin sisẹ, ko to di pe o waja. O ni ile ẹkọ girama Oranyan Grammar School nilu Oyo ni oun wa nigba to Ọba Lamidi Olayiwola Adeyemi gori itẹ awọn baba nla rẹ. Koda, o fikun pe oun wa lara awọn onilu to kọkọ fi ilu ki kaabọ sori itẹ ọba naa, ti oun ko si ju ọmọ ogun ọdun lọ. Nigba to n sọrọ lori ajọsepọ rẹ pẹlu Ọba Adeyemi, Ayandotun ni ọba ti gbogbo aye fẹran ni Alaafin ana naa, ti ko si nifẹ si irọ pipa rara. '"Bi Alaafin ba ri pe irọ wa ninu ọrọ eeyan kan, ko ni ba onitọhun se mọ laelae."


Koda, o fikun pe oun wa lara awọn onilu to kọkọ fi ilu ki kaabọ sori itẹ ọba naa, ti oun ko si ju ọmọ ogun ọdun lọ. Nigba to n sọrọ lori ajọsepọ rẹ pẹlu Ọba Adeyemi, Ayandotun ni ọba ti gbogbo aye fẹran ni Alaafin ana naa, ti ko si nifẹ si irọ pipa rara. '"Bi Alaafin ba ri pe irọ wa ninu ọrọ eeyan kan, ko ni ba onitọhun se mọ laelae." O fikun pe baba oun ni aarẹ Ayan fun ọba Adeyemi, ti oriade naa si tun fi oun joye Aarẹ Ọba lọna ati maa fọwọkọwọ pẹlu rẹ lori agbelarugẹ asa. Nigbati to n sọrọ nipa iru ẹniti Alaafin Iku Baba Yeye jẹ, Ayandotun ni Ọba Lamidi Olayiwola Adeyemi Kẹta jẹ Olori laarin awọn Ọba miran nilẹ Yoruba. O fikun pe awọn gomina lawọn ipinlẹ to wa nilẹ Yoruba ni wọn maa n tọ lọ fun imọran, ti wọn si mu gẹgẹ Baba.


O fikun pe baba oun ni aarẹ Ayan fun ọba Adeyemi, ti oriade naa si tun fi oun joye Aarẹ Ọba lọna ati maa fọwọkọwọ pẹlu rẹ lori agbelarugẹ asa. Nigbati to n sọrọ nipa iru ẹniti Alaafin Iku Baba Yeye jẹ, Ayandotun ni Ọba Lamidi Olayiwola Adeyemi Kẹta jẹ Olori laarin awọn Ọba miran nilẹ Yoruba. O fikun pe awọn gomina lawọn ipinlẹ to wa nilẹ Yoruba ni wọn maa n tọ lọ fun imọran, ti wọn si mu gẹgẹ Baba. O ni oye aarẹ Ọba ti Kabiyesi  Iku Baba yeye fi oun jẹ ko ṣẹyin awọn igbiyanju oun ninu awọn ẹgbẹ ti oun wa, ti Kabiyesi si jẹ ọkan ninu awọn ọmọ ẹgbẹ naa. O fikun pe oye naa ko le bọ lọwọ oun ti Ọba miran bá jẹ tori wi pe ajẹku ni oye naa. Nigba to n sọrọ lori yiyan Alaafin titun, aarẹ Ayandotun ni awọn igbimọ Oyomesi ni yoo sọ igba ti Kabiyesi tuntun ma gun ori itẹ.


O ni oye aarẹ Ọba ti Kabiyesi  Iku Baba yeye fi oun jẹ ko ṣẹyin awọn igbiyanju oun ninu awọn ẹgbẹ ti oun wa, ti Kabiyesi si jẹ ọkan ninu awọn ọmọ ẹgbẹ naa. O fikun pe oye naa ko le bọ lọwọ oun ti Ọba miran bá jẹ tori wi pe ajẹku ni oye naa. Nigba to n sọrọ lori yiyan Alaafin titun, aarẹ Ayandotun ni awọn igbimọ Oyomesi ni yoo sọ igba ti Kabiyesi tuntun ma gun ori itẹ. Ayandotun Ayalakin, nigba to n sọrọ lori ibeywo rẹ mẹnuba ọpọ ifarada ati ipenija to ni ninu igbeyawo naa, paapaa igbiyanju oun ati aya rẹ lati ni ọmọ laye. Ayandotun ni o gba oun ati iyawo oun ni ọdun mẹẹdọgbọn lẹyin igbeyawo, ki  awọn to rí ọmọ bii.\n\nAare Ayandotun tun ṣalaye bi oun ati iyawo rẹ ṣe pade ni ilu Eko ni agbegbe Bariga. O ni lẹba ile iya oun ni awọn ti pade nigbati oun fẹ ya aworan.


Ayandotun Ayalakin, nigba to n sọrọ lori ibeywo rẹ mẹnuba ọpọ ifarada ati ipenija to ni ninu igbeyawo naa, paapaa igbiyanju oun ati aya rẹ lati ni ọmọ laye. Ayandotun ni o gba oun ati iyawo oun ni ọdun mẹẹdọgbọn lẹyin igbeyawo, ki  awọn to rí ọmọ bii.\n\nAare Ayandotun tun ṣalaye bi oun ati iyawo rẹ ṣe pade ni ilu Eko ni agbegbe Bariga. O ni lẹba ile iya oun ni awọn ti pade nigbati oun fẹ ya aworan. O ni ninu ifọrọwerọ awọn ni oun ti mo pe ọmọ fiditi ni ilu Oyo ni arabinrin naa ti wa lẹyin naa ni awọn di ọrẹ, ti oun si fi to iya oun leti. "Ọdun 1972 ni a ṣe igbeyawo, ta si ni idaduro fun bii Ọdun mẹẹdọgbọn, ka to bi ibeji ni ilu Amẹrika. Ilana ibimọ ti igbalode (IVF) ni a lo lati bi ibeji, ti mo si na to ẹgbẹrun lọna ọtalerugba o din mẹwa dọla ($250,000) nigba naa.


O ni ninu ifọrọwerọ awọn ni oun ti mo pe ọmọ fiditi ni ilu Oyo ni arabinrin naa ti wa lẹyin naa ni awọn di ọrẹ, ti oun si fi to iya oun leti. "Ọdun 1972 ni a ṣe igbeyawo, ta si ni idaduro fun bii Ọdun mẹẹdọgbọn, ka to bi ibeji ni ilu Amẹrika. Ilana ibimọ ti igbalode (IVF) ni a lo lati bi ibeji, ti mo si na to ẹgbẹrun lọna ọtalerugba o din mẹwa dọla ($250,000) nigba naa. Ọlọrun dahun adura wa, ti iyawo mi si bi ibeji eyi to mu ayọ ati idunnu ba wa. "\n\nAyandotun fikun pe bo tilẹ jẹ wi pe Ọba Adeyemi ni iyawo pupọ, bẹẹ gẹgẹ ni Baba oun naa ni iyawo meji. Amọ o ni ko wu oun lati gbe iru igbesẹ naa, lo jẹ ki oun ati iyawo oun fi ara da akoko ipenija naa, ki Ọlọrun to gbọ adura awọn.


Ọlọrun dahun adura wa, ti iyawo mi si bi ibeji eyi to mu ayọ ati idunnu ba wa. "\n\nAyandotun fikun pe bo tilẹ jẹ wi pe Ọba Adeyemi ni iyawo pupọ, bẹẹ gẹgẹ ni Baba oun naa ni iyawo meji. Amọ o ni ko wu oun lati gbe iru igbesẹ naa, lo jẹ ki oun ati iyawo oun fi ara da akoko ipenija naa, ki Ọlọrun to gbọ adura awọn.


Bàbá mi Alafin Oyo fẹ́ràn ipa tí mo kó nínú Sinimá Anikulapo, wọ́n sì fẹ́ wò ó àmọ́... - Adedoja Alaafin

Ọkan lara awọn ọmọbinrin Alaafin Oyo, Ọba Lamidi Adeyemi Kẹta, Adedoja Adeyemi gbalejo BBC Yoruba to si sọ bi ibaṣepọ laarin oun ati baba rẹ ṣe dan to. Adedoja ṣipaya eyi lasiko ifọrọwanilẹnuwo pẹlu BBC Yoruba to ti n ṣalaye iru baba ti Alaafin jẹ si gbogbo ọmọ rẹ. Adedoja sọrọ nipa awọn nnkan to maa n wu u lati gbe ṣe ati bo ṣe ri anfani lati ṣe aṣeyọri ninu wọn. Adedoja ni ko si ohunkohun ti ọmọ Alaafin kankan fẹ ṣe, baba yoo gba awọn nimọran lati kawe na tori Alaafin fẹran iwe gan. Bo ṣe n kawe ti  ipele ikẹkọgboye akọkọ ati ikeji naa lo n ṣe awọn nnkan mii pọ bii yiyan bii ologun ati pe o ti nifẹ si ere sinima gan. Bi Adedoja ṣe rin pade gbajugbaja oṣere ati oludari ere, Kunle Anikulapo to si kopa ninu fiimu naa jẹ pataki sii.


Adedoja ni ko si ohunkohun ti ọmọ Alaafin kankan fẹ ṣe, baba yoo gba awọn nimọran lati kawe na tori Alaafin fẹran iwe gan. Bo ṣe n kawe ti  ipele ikẹkọgboye akọkọ ati ikeji naa lo n ṣe awọn nnkan mii pọ bii yiyan bii ologun ati pe o ti nifẹ si ere sinima gan. Bi Adedoja ṣe rin pade gbajugbaja oṣere ati oludari ere, Kunle Anikulapo to si kopa ninu fiimu naa jẹ pataki sii. "Igba ti mo sọ fun iya mi ati baba mi nipa ere Anikulapo, inu wọn dun sii gan pe ere nipa aṣa ni. Koda, baba ti ni awọn maa wa wo bi a ṣe n ṣe ere naa lọ tabi ti a ba ti gbe e jade, amọ bo ṣe wu Ọlọrun lo n ṣe ọla rẹ." Adedoja n sọ eyi nipa bi baba rẹ, Alaafin ṣe jẹ ipe Ọlọrun ti ko si lanfani lati wo ipele igbesẹ mii ti oun gbe laye.


"Igba ti mo sọ fun iya mi ati baba mi nipa ere Anikulapo, inu wọn dun sii gan pe ere nipa aṣa ni. Koda, baba ti ni awọn maa wa wo bi a ṣe n ṣe ere naa lọ tabi ti a ba ti gbe e jade, amọ bo ṣe wu Ọlọrun lo n ṣe ọla rẹ." Adedoja n sọ eyi nipa bi baba rẹ, Alaafin ṣe jẹ ipe Ọlọrun ti ko si lanfani lati wo ipele igbesẹ mii ti oun gbe laye.


Alága ìdúró mú ohùn mi lọ lójú agbo tí mo tí ṣe alága ìjókòó l‘Amẹ́ríkà - Bukola Alphonso-Olanrewaju

Ko si isẹ kankan ti ko ni ipenija nitori ẹni ti yoo ga, ẹsẹ rẹ yoo tiirin. Bẹẹ ni ọrọ ri fun obinrin kan to n fi isẹ alaga iduro ati ijokoo sisẹ se ni Amẹrika, Bukola Alphonso-Olanrewaju, ti oju rẹ ti ri ọpọ ipenija nidi isẹ naa loke okun. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ Bukola Olanrewaju lori ohun to mu ko yan isẹ naa laayo, o ni ọwọ iya oun ni oun ti jogun isẹ naa, ti oun si nifẹ si pupọ. O fikun pe gbajumọ agbohunsafẹfẹ ni oun lorilẹede Naijiria, ki oun to yan isẹ alaga iduro laayo ni Amẹrika, ti oun si n se bẹbẹ nidi isẹ naa. Bakan naa lo n dupẹ lọwọ Ọlọrun pe o n fi isẹ naa rọ oun lrun bi o tilẹ jẹ pe oun n ri awọn ipenija nla lẹnu isẹ naa bi oun se wa loke okun. Nigba to n mẹnugba ipenija kan gbogi to ba finra nidi isẹ alaga iduro, Arabinrin Bukola Alphonso-Olanrewaju ni wọn ti mu ohun oun l ri loju agbo.


O fikun pe gbajumọ agbohunsafẹfẹ ni oun lorilẹede Naijiria, ki oun to yan isẹ alaga iduro laayo ni Amẹrika, ti oun si n se bẹbẹ nidi isẹ naa. Bakan naa lo n dupẹ lọwọ Ọlọrun pe o n fi isẹ naa rọ oun lrun bi o tilẹ jẹ pe oun n ri awọn ipenija nla lẹnu isẹ naa bi oun se wa loke okun. Nigba to n mẹnugba ipenija kan gbogi to ba finra nidi isẹ alaga iduro, Arabinrin Bukola Alphonso-Olanrewaju ni wọn ti mu ohun oun l ri loju agbo. "Mo lọ sibi idana kan bii alaga ijoko ni Amẹrika, mo si pade obinrin kan to jẹ alaga iduro pade nibẹ. O bi mi pe se mo wa ninu ẹgbẹ, mo si ni rara, n ko nilo lati se ẹgbẹ kankan ki n to siẹ mi bii alaga ijokoo, lo ba dakẹ. Amọ nigba ti ayẹyẹ idana naa bẹrẹ, se ni ohun mi lọ fee, ti n ko si ri ohun naa lo, titi ti ayẹyẹ naa fi pari."


"Mo lọ sibi idana kan bii alaga ijoko ni Amẹrika, mo si pade obinrin kan to jẹ alaga iduro pade nibẹ. O bi mi pe se mo wa ninu ẹgbẹ, mo si ni rara, n ko nilo lati se ẹgbẹ kankan ki n to siẹ mi bii alaga ijokoo, lo ba dakẹ. Amọ nigba ti ayẹyẹ idana naa bẹrẹ, se ni ohun mi lọ fee, ti n ko si ri ohun naa lo, titi ti ayẹyẹ naa fi pari." Bukola ni lẹyin ayẹyẹ ọhun ni alaga iduro naa wa ba ohun pe se oun ti ri bayii, oun sa ni oun ko ni se ẹgbẹ? O ni oun ko tilẹ fun ni esi kankan ju pe ohun fa le Ọlọrun lọwọ lọ, ti oun si kuro loju agbo naa. Bakan naa ni Bukola Alphonso-Olanrewaju sọ nipa ọna kayeefi tawọn alaga iduro, alaga ijokoo atawọn onilu wọn maa n gba pa owo loju agbo.


Bukola ni lẹyin ayẹyẹ ọhun ni alaga iduro naa wa ba ohun pe se oun ti ri bayii, oun sa ni oun ko ni se ẹgbẹ? O ni oun ko tilẹ fun ni esi kankan ju pe ohun fa le Ọlọrun lọwọ lọ, ti oun si kuro loju agbo naa. Bakan naa ni Bukola Alphonso-Olanrewaju sọ nipa ọna kayeefi tawọn alaga iduro, alaga ijokoo atawọn onilu wọn maa n gba pa owo loju agbo. O ni ni Amẹrika ni ohun ti gbọ pe kii se oju lasan ni awọn alaga ati onilu kan n lo lati pa owo wọle nitori pe wọn maa n lo oogun abẹnu gọngọ lati pawo lode inawo. "Nibi ayẹyẹ kan, mo lo onilu kan lọjọ naa ta si se daadaa amọ ẹyin idana naa lo wa ba mi pe isẹ mi dara amọ mo nilo lati tẹ ẹ nidi. O ni ti mo ba tẹ isẹ mi nidii, awọn alejo to wa sibi inawo naa yoo maa nawo fun mi titi ti wọn yoo fi ya owo ọkọ lọ sile.


O ni ni Amẹrika ni ohun ti gbọ pe kii se oju lasan ni awọn alaga ati onilu kan n lo lati pa owo wọle nitori pe wọn maa n lo oogun abẹnu gọngọ lati pawo lode inawo. "Nibi ayẹyẹ kan, mo lo onilu kan lọjọ naa ta si se daadaa amọ ẹyin idana naa lo wa ba mi pe isẹ mi dara amọ mo nilo lati tẹ ẹ nidi. O ni ti mo ba tẹ isẹ mi nidii, awọn alejo to wa sibi inawo naa yoo maa nawo fun mi titi ti wọn yoo fi ya owo ọkọ lọ sile. Bakan naa lo tun sọ fun mi pe ọpọ onilu atawọn alaga iduro lo maa n le tiroo, ẹni to ba si le tiroo nikan ni yoo maa ri owo pa loju agbo." Bukola ni lati ọjọ naa ni onilu ọhun ti ba oun sisẹ kẹyin nitori ohun ti Ọlọrun ba pe ni ọna eeyan, yoo fi rọ eeyan lọrun ni. Bukola Alphonso-Olanrewaju fikun pe Ọba Oke fi isẹ alaga iduro naa rọ oun lọrun nitori oju agbo ni imisi orin ti oun yoo kọ, ti maa n wa.


Bakan naa lo tun sọ fun mi pe ọpọ onilu atawọn alaga iduro lo maa n le tiroo, ẹni to ba si le tiroo nikan ni yoo maa ri owo pa loju agbo." Bukola ni lati ọjọ naa ni onilu ọhun ti ba oun sisẹ kẹyin nitori ohun ti Ọlọrun ba pe ni ọna eeyan, yoo fi rọ eeyan lọrun ni. Bukola Alphonso-Olanrewaju fikun pe Ọba Oke fi isẹ alaga iduro naa rọ oun lọrun nitori oju agbo ni imisi orin ti oun yoo kọ, ti maa n wa. O ni o rọrun fun oun lati kọ orin tabi sọ ede oyinbo, ti oun yoo si tun tumọ rẹ ni ede Yoruba ati nida keji bakan naa. O ni irọrun ti de ba isẹ alaga iduro lasiko yii nitori ọpọ awo orin ifẹ lo ti wa nita, ti awọn si maa n ha sori lati fi dara loju agbo pẹlu awọn ajasa to lagbara. Bukola salaye pe oun kii gba akoko awọn alejo rara nitori pe owo to ba tẹ oun lọrun ni oun maa n gba gẹgẹ bii owo isẹ lọwọ awọn oninawo.


O ni o rọrun fun oun lati kọ orin tabi sọ ede oyinbo, ti oun yoo si tun tumọ rẹ ni ede Yoruba ati nida keji bakan naa. O ni irọrun ti de ba isẹ alaga iduro lasiko yii nitori ọpọ awo orin ifẹ lo ti wa nita, ti awọn si maa n ha sori lati fi dara loju agbo pẹlu awọn ajasa to lagbara. Bukola salaye pe oun kii gba akoko awọn alejo rara nitori pe owo to ba tẹ oun lọrun ni oun maa n gba gẹgẹ bii owo isẹ lọwọ awọn oninawo. "Emi kii lo ju wakati kan lọ fun idana, mo si maa n sọ fun awọn alejo pe mo ti gba owo isẹ mi pe lọwọ oninawo, to ba wu awọn alejo ni ki wọn nawo fun mi." Nigba to n sọrọ lori bawọn ọkunrin naa se n sisẹ alaga iduro, Bukola ni ko si ohun to buru ninu rẹ nitori tawọn ọkunrin yii gan ga pupọ.


"Emi kii lo ju wakati kan lọ fun idana, mo si maa n sọ fun awọn alejo pe mo ti gba owo isẹ mi pe lọwọ oninawo, to ba wu awọn alejo ni ki wọn nawo fun mi." Nigba to n sọrọ lori bawọn ọkunrin naa se n sisẹ alaga iduro, Bukola ni ko si ohun to buru ninu rẹ nitori tawọn ọkunrin yii gan ga pupọ.


Ohun táa mọ̀ lórí rògbòdìyàn tó wáyé ní ààfin Ikirun rèé

Kọmíṣọ́nà fọ́rọ̀ oyè ní ìpínlẹ̀ Osun, Ọmọọba Adebayo Adeleke ti ṣàlàyé pé rògbòdìyàn tó wáyé ní ìlú Ikirun, ìpínlẹ̀ Osun ní ọjọ́rú, ọjọ́ Kẹtàlélógún oṣù Kọkànlá, ọdún 2022 kò lọ́wọ́ ìjọba nínú rárá. Ọmọọba Adeleke ní àwọn jàǹdùkú ló mọ̀-ọ́n-mọ̀ lọ kojú àwọn àwọn agbófinró lásìkò tí wọ́n ń gbìyànjú láti ṣe iṣẹ́ wọn láti dá ààbò bo àwọn tí wọ́n fẹ́ tún ààfin Akìrun ṣe ni. Kọmíṣọ́nà náà ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn jàǹdùkú tó lọ dáná sun ààfin náà ń fẹ̀hónú hàn ni lórí pé wọn kò fara mọ́ ẹni tí oyè Ọba ìlú náà já mọ́ lọ́wọ́, wọn kò gba ìlànà tó tọ́ láti fi ẹ̀hónú wọn hàn. Ó ní tó bá jẹ́ wí pé ẹni tí ìjọba fọwọ́ sí láti di Ọba ìlú náà kò bá tẹ́ wọn lọ́rùn, ó ní àwọn ìlànà tí òfin ti là kalẹ̀ láti lè pe ònítọ̀hún tàbí ìjọba lẹ́jọ́. Ó fi kún un pé òfin fi àyè sílẹ̀ fún ẹnikẹ́ni tó bá ní ìfẹ̀hónúhàn láti gba ilé ẹjọ́ lọ. Nígbà tó ń ṣàlàyé àwọn ìlànà tí wọ́n tẹ̀lé láti yan ọba Ikirun, ó ní àwọn afọbajẹ ló fi orúkọ àwọn ọmọ oyè tó ra fọ́ọ̀mù láti dupò oyè Akirun ṣọwọ́ sí ilé iṣẹ́ àwọn lẹ́yìn tí wọ́n ti ṣe gbogbo ohun tó yẹ.


Ó ní tó bá jẹ́ wí pé ẹni tí ìjọba fọwọ́ sí láti di Ọba ìlú náà kò bá tẹ́ wọn lọ́rùn, ó ní àwọn ìlànà tí òfin ti là kalẹ̀ láti lè pe ònítọ̀hún tàbí ìjọba lẹ́jọ́. Ó fi kún un pé òfin fi àyè sílẹ̀ fún ẹnikẹ́ni tó bá ní ìfẹ̀hónúhàn láti gba ilé ẹjọ́ lọ. Nígbà tó ń ṣàlàyé àwọn ìlànà tí wọ́n tẹ̀lé láti yan ọba Ikirun, ó ní àwọn afọbajẹ ló fi orúkọ àwọn ọmọ oyè tó ra fọ́ọ̀mù láti dupò oyè Akirun ṣọwọ́ sí ilé iṣẹ́ àwọn lẹ́yìn tí wọ́n ti ṣe gbogbo ohun tó yẹ. Adeleke ní lẹ́yìn tí wọ́n ṣe àyẹ̀wò gbogbo àwọn tó forúkọ sílẹ̀ láti jẹ Ọba náàni àwọn ri wí pé ẹni tí yan yàn sípò ló pegede ní nú àwọn àyẹ̀wò tí wọ́n ṣe fún wọn. “Tí ènìyàn méjì tàbí ènìyàn mẹ́ta bá ń du oyè kan, ẹnìkan náà ló máa padà já sí lọ́wọ́, irú nǹkan bẹ́ẹ̀ náà ló sì ṣẹlẹ̀ ní Ikirun” Bákan náà ló pàrọwà sí àwọn tí wọ́n du oyè ṣùgbọ́n tó jẹ́ wí pé àwọn kọ́ ni oyè náà jámọ́ lọ́wọ́ láti ṣe sùúrù kí wọ́n fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú ẹni tó wà níbẹ̀ kí ìlú lè tẹ̀síwájú. Ó fi kun pé kò yẹ kí àwọn kan kó ara wọn jọ láti máa da ìlú rú nígbà tí kì í ṣe ẹni tí wọ́n fẹ́ ni ipò náà padà jọ́ mọ́ lọ́wọ́.


Adeleke ní lẹ́yìn tí wọ́n ṣe àyẹ̀wò gbogbo àwọn tó forúkọ sílẹ̀ láti jẹ Ọba náàni àwọn ri wí pé ẹni tí yan yàn sípò ló pegede ní nú àwọn àyẹ̀wò tí wọ́n ṣe fún wọn. “Tí ènìyàn méjì tàbí ènìyàn mẹ́ta bá ń du oyè kan, ẹnìkan náà ló máa padà já sí lọ́wọ́, irú nǹkan bẹ́ẹ̀ náà ló sì ṣẹlẹ̀ ní Ikirun” Bákan náà ló pàrọwà sí àwọn tí wọ́n du oyè ṣùgbọ́n tó jẹ́ wí pé àwọn kọ́ ni oyè náà jámọ́ lọ́wọ́ láti ṣe sùúrù kí wọ́n fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú ẹni tó wà níbẹ̀ kí ìlú lè tẹ̀síwájú. Ó fi kun pé kò yẹ kí àwọn kan kó ara wọn jọ láti máa da ìlú rú nígbà tí kì í ṣe ẹni tí wọ́n fẹ́ ni ipò náà padà jọ́ mọ́ lọ́wọ́. Nígbà tó ń sọ̀rọ̀, Elemo ìlú Ikirun, Olóyè Bamidele Onifade ní ìṣẹ̀lẹ̀ láabi tó ṣẹlẹ̀ ní ọjọ́rú nígbà tí àwọn jàǹdùkú wá kojú àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba àti àwọn ọlọ́pàá lásìkò tí wọ́n fẹ́ ṣiṣẹ́ ní ààfin. Olóyè Onifade ṣàlàyé pé àwọn jàǹdùkú náà ló kó ìbọn àti àwọn nǹkan ìjà olóró láti wá kojú àwọn ọlọ́pàá náà. Ó ní ó ṣeni láàánú wí pé ọmọ oyè kan, Lukman Olatunji pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ lásìkò tí rògbòdìyàn náà wáyé àti pé àwọn agbófinró àti àwọn jàǹdùkú ni ìkojúìjà síra ẹni ti wáyé.


Nígbà tó ń sọ̀rọ̀, Elemo ìlú Ikirun, Olóyè Bamidele Onifade ní ìṣẹ̀lẹ̀ láabi tó ṣẹlẹ̀ ní ọjọ́rú nígbà tí àwọn jàǹdùkú wá kojú àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba àti àwọn ọlọ́pàá lásìkò tí wọ́n fẹ́ ṣiṣẹ́ ní ààfin. Olóyè Onifade ṣàlàyé pé àwọn jàǹdùkú náà ló kó ìbọn àti àwọn nǹkan ìjà olóró láti wá kojú àwọn ọlọ́pàá náà. Ó ní ó ṣeni láàánú wí pé ọmọ oyè kan, Lukman Olatunji pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ lásìkò tí rògbòdìyàn náà wáyé àti pé àwọn agbófinró àti àwọn jàǹdùkú ni ìkojúìjà síra ẹni ti wáyé. Bákan náà ló ní ó jẹ́ ohun ìyàlẹ́nu wí pé àwọn ọmọ ọba àti ìdílé oyè ló ṣaájú ìwà jàǹdùkú láti da ìlú rú. Ó ní ó dun òun wí pé àwọn kan le ṣi ọmọ náà lọ́kàn láti lọ gbé ìbọn láti kojú ìjà sí àwọn ọlọ́pàá tó sì ṣe àwọn ọlọ́pàá bí i mẹ́ta léṣe kí ìbọn tó ba òun náà. Olóyè Onifade rọ gbogbo àwọn ará ìlú láti gba àláfíà ní ààyè kí ìdàgbàsókè àti ìlósíwájú tó lóòrìn le dé bá ìlú Ikirun.


Bákan náà ló ní ó jẹ́ ohun ìyàlẹ́nu wí pé àwọn ọmọ ọba àti ìdílé oyè ló ṣaájú ìwà jàǹdùkú láti da ìlú rú. Ó ní ó dun òun wí pé àwọn kan le ṣi ọmọ náà lọ́kàn láti lọ gbé ìbọn láti kojú ìjà sí àwọn ọlọ́pàá tó sì ṣe àwọn ọlọ́pàá bí i mẹ́ta léṣe kí ìbọn tó ba òun náà. Olóyè Onifade rọ gbogbo àwọn ará ìlú láti gba àláfíà ní ààyè kí ìdàgbàsókè àti ìlósíwájú tó lóòrìn le dé bá ìlú Ikirun. Niluu ikirun, nipinlẹ Osun lana, wahala Ọlọbade gba ọna miran yọ lẹyin ti awọn janduku kan ṣe ikọlu si aafin Akinrun ti ilu Ikirun, ti wọn si dana sun un. Ọpọlọpọ awuyeawuye lo ti tẹyin ikọlu naa jade, ti awọn eeyan si fẹsun kan ileeṣẹ ọlọpaa pe wọn ṣekupa ọmọba kan, ti orukọ rẹ n jẹ Lukman Olatunji. Iroyin to tẹ wa lọwọ ni pe bii osẹ diẹ sẹyin ti awọn eeyan ilu ọhun ṣe ifẹhonuhan lori bi wọn ṣe yan ọba tuntun, wọn gbe adagagodo si ẹnu ọna aafin, eyi ti ko fun Ọba tuntun ni anfani lati wọle si aafin.


Niluu ikirun, nipinlẹ Osun lana, wahala Ọlọbade gba ọna miran yọ lẹyin ti awọn janduku kan ṣe ikọlu si aafin Akinrun ti ilu Ikirun, ti wọn si dana sun un. Ọpọlọpọ awuyeawuye lo ti tẹyin ikọlu naa jade, ti awọn eeyan si fẹsun kan ileeṣẹ ọlọpaa pe wọn ṣekupa ọmọba kan, ti orukọ rẹ n jẹ Lukman Olatunji. Iroyin to tẹ wa lọwọ ni pe bii osẹ diẹ sẹyin ti awọn eeyan ilu ọhun ṣe ifẹhonuhan lori bi wọn ṣe yan ọba tuntun, wọn gbe adagagodo si ẹnu ọna aafin, eyi ti ko fun Ọba tuntun ni anfani lati wọle si aafin. Bakan naa ni iroyin ọhun ni awuyewuye miiran bẹ silẹ lana lẹyin ti Ọba ati awọn ọlọpaa fẹ wọle si aafin, ti wọn si ṣina bolẹ lati ṣeruba awọn olufẹhonuhan ṣugbọn ti ibọn ba Olatunji, to si jade laye. O to eeyan mẹrin miiran to farapa yanayana nigba ti awọn ọlọpaa fẹ gba akoso Aafin naa. Igbesẹ awọn ọlọpaa yii ni o bi awọn ọdọ ilu ninu, ti wọn si dana sun Aafin Ọba lana, eyi to tun da kun rogbodiyan naa.


Bakan naa ni iroyin ọhun ni awuyewuye miiran bẹ silẹ lana lẹyin ti Ọba ati awọn ọlọpaa fẹ wọle si aafin, ti wọn si ṣina bolẹ lati ṣeruba awọn olufẹhonuhan ṣugbọn ti ibọn ba Olatunji, to si jade laye. O to eeyan mẹrin miiran to farapa yanayana nigba ti awọn ọlọpaa fẹ gba akoso Aafin naa. Igbesẹ awọn ọlọpaa yii ni o bi awọn ọdọ ilu ninu, ti wọn si dana sun Aafin Ọba lana, eyi to tun da kun rogbodiyan naa. Oṣojumikoro, Gboyega Adebayo, nigba to ba ikọ oniroyin Punch sọrọ salaye pe oun fẹ lọ ran nnkan ni oun ṣalabapade awọn ọlọpaa ti wọn lọ si aafin, ti ọkan lara wọn yin si lọ ṣekupa ọmọba Olatunji. “Ọta ibọn awọn ọlọpaa lo ṣekupa Olatunji, to si gbẹmi mi lẹsẹkẹsẹ. “Awọn ọlọpaa lọ pe jorinjorin pe ko wa si ilẹkun aafin ọhun.


Oṣojumikoro, Gboyega Adebayo, nigba to ba ikọ oniroyin Punch sọrọ salaye pe oun fẹ lọ ran nnkan ni oun ṣalabapade awọn ọlọpaa ti wọn lọ si aafin, ti ọkan lara wọn yin si lọ ṣekupa ọmọba Olatunji. “Ọta ibọn awọn ọlọpaa lo ṣekupa Olatunji, to si gbẹmi mi lẹsẹkẹsẹ. “Awọn ọlọpaa lọ pe jorinjorin pe ko wa si ilẹkun aafin ọhun. Wọn bẹrẹ si maa yinbọn bolẹ lati sẹruba awọn eeyan, eyi ti ibọn ọhun ti wọn yin ṣe eeyan mẹrin miiran leṣe. Ẹgbọn Olatunji, Tajudeen Gboleru ba ikọ oniroyin Punch sọrọ lori ẹrọ ibanisọrọ, o ni nigba ti awọn ọlọpaa gbinyanju lati wọ aafin ni wọn yin ibọn fun aburo. “Eeyan kan lo wa si aafin pẹlu awọn ọlọpaa ati awọn ọmọ ologun, ibọn lara ọkan lara si lọ ba aburo mi”.


Wọn bẹrẹ si maa yinbọn bolẹ lati sẹruba awọn eeyan, eyi ti ibọn ọhun ti wọn yin ṣe eeyan mẹrin miiran leṣe. Ẹgbọn Olatunji, Tajudeen Gboleru ba ikọ oniroyin Punch sọrọ lori ẹrọ ibanisọrọ, o ni nigba ti awọn ọlọpaa gbinyanju lati wọ aafin ni wọn yin ibọn fun aburo. “Eeyan kan lo wa si aafin pẹlu awọn ọlọpaa ati awọn ọmọ ologun, ibọn lara ọkan lara si lọ ba aburo mi”. Ẹwẹ, nigba ti akọroyin BBC Yoruba, Olasunkanmi Ogunmoko yoo fi de ibẹ, awọn ọlọpaa tun ti gbakoso gbogbo agbegbe naa ti wọn ko si jẹ ki awọn oniroyin sunmọ ibẹ. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa, Yemisi Opalola ninu atẹjade to fi ransẹ si awọn akọroyin ni ileeṣẹ ọlọpaa ko le ṣekupa ẹnikẹni ati pe awọn lọ sibẹ lati lọ daabo bo awọn to ṣe atunṣe si aafin naa ni. “Kọmiṣana ileeṣẹ ọlọpaa fẹ pe akiyesi awọn si iroyin ofege kan pe awọn ọlọpaa ṣina bolẹ fun eeyan niluu ikirun.


Ẹwẹ, nigba ti akọroyin BBC Yoruba, Olasunkanmi Ogunmoko yoo fi de ibẹ, awọn ọlọpaa tun ti gbakoso gbogbo agbegbe naa ti wọn ko si jẹ ki awọn oniroyin sunmọ ibẹ. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa, Yemisi Opalola ninu atẹjade to fi ransẹ si awọn akọroyin ni ileeṣẹ ọlọpaa ko le ṣekupa ẹnikẹni ati pe awọn lọ sibẹ lati lọ daabo bo awọn to ṣe atunṣe si aafin naa ni. “Kọmiṣana ileeṣẹ ọlọpaa fẹ pe akiyesi awọn si iroyin ofege kan pe awọn ọlọpaa ṣina bolẹ fun eeyan niluu ikirun. “Otitọ ibẹ ni pe nigba ti awọn ọlọpaa kan lọ daabo bo awọn to n ṣe atunṣe si aafin Akinrun, awọn afurasi agbebọn janduku ṣina bolẹ fun awọn ọlọpaa, ti ibọn si ba meji laarin wọn, Obajobi ati Raji Abiodun. “Ti wọn si gbe wọn digbadigba lọ si ile iwosan fun itọju. Awọn janduku yii wa gbera lati lọ dana sun aafin, ti wọn si tun kọlu awọn osisẹ panapana meji, Orunwumi Roseline ati Abel Olayinka .


“Otitọ ibẹ ni pe nigba ti awọn ọlọpaa kan lọ daabo bo awọn to n ṣe atunṣe si aafin Akinrun, awọn afurasi agbebọn janduku ṣina bolẹ fun awọn ọlọpaa, ti ibọn si ba meji laarin wọn, Obajobi ati Raji Abiodun. “Ti wọn si gbe wọn digbadigba lọ si ile iwosan fun itọju. Awọn janduku yii wa gbera lati lọ dana sun aafin, ti wọn si tun kọlu awọn osisẹ panapana meji, Orunwumi Roseline ati Abel Olayinka . Opalola ni Kọmiṣana ti wa rọ awọn obi ati alagbatọ lati kilọ fun awọn ọmọ wọn ki wọn dẹkun iwa ibajẹ ati jadijagan. O ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Osun ko ni muu ni kekere fun ẹnikẹni ti iwadii ba fihan pe o lọwọ ninu ikọlu naa.


Opalola ni Kọmiṣana ti wa rọ awọn obi ati alagbatọ lati kilọ fun awọn ọmọ wọn ki wọn dẹkun iwa ibajẹ ati jadijagan. O ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Osun ko ni muu ni kekere fun ẹnikẹni ti iwadii ba fihan pe o lọwọ ninu ikọlu naa.


Ooni Ile Ife, Adeyeye Ogunwusi sọ ìdí tó fi fẹ́ ìyàwó púpọ̀

Ọọni ilu Ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi, Ọjaja keji sọ pe oun ko ṣa dede fẹ iyawo pupọ lati ko obinrin jọ laafin bi awọn ẹni iṣaaju gẹgẹ bi awọn kan ṣe le maa ro. Ninu ọrọ to sọ nibi eto kan to waye lati fi dupẹ fun awọn oṣiṣẹ afin rẹ, iyẹn ile Oodua, gẹgẹ bi ara ayẹyẹ fun sisami ọdun rẹ lori itẹ ni Ọọni Ogunwusi ti ṣalaye ọrọ yii. Ọọni ile ifẹ ni kii ṣe lati figagbaga loun tori fẹ awọn iyawo pupọ bi ko ṣe lati tubọ mu ki ogo ilẹ adulawọ goke si. “Ọlọrun fi awọn iyawo rereti wọn jẹ ọrẹ tootọ ati alabarin rere ta mi lọrẹ. Erdi fifẹ ọpọlọpọ Olori kii ṣe nitori orogun tabi figagbaga bikoṣe lati fi aye silẹ fun igbeleke ogo adulawọ lọna ati lee ṣiṣẹ pupọ sii lọna ati maa ṣe iranwọ to yẹ fun ọmọniyan nipasẹ awọn olori mi ti awọn pẹlu ko ṣe fi ọwọ rọ sẹyin. Akẹkọjade awọn ile ẹkọ giga fasiti ni Naijiria ati loke okun ni wọn.


“Ọlọrun fi awọn iyawo rereti wọn jẹ ọrẹ tootọ ati alabarin rere ta mi lọrẹ. Erdi fifẹ ọpọlọpọ Olori kii ṣe nitori orogun tabi figagbaga bikoṣe lati fi aye silẹ fun igbeleke ogo adulawọ lọna ati lee ṣiṣẹ pupọ sii lọna ati maa ṣe iranwọ to yẹ fun ọmọniyan nipasẹ awọn olori mi ti awọn pẹlu ko ṣe fi ọwọ rọ sẹyin. Akẹkọjade awọn ile ẹkọ giga fasiti ni Naijiria ati loke okun ni wọn. "Mo ni dokita niyawo, mo ni agbẹjọro niyawo, mo ni onimọ ẹrọ nipa alumọni inu omi ati aṣaṣọ lẹṣọ niyawo, mo ni akẹkọọjade fasiti Cambridge ati Harvard niyawo, mo ni oluṣiro owo to gba iwe aṣẹ nilẹ Gẹẹsi niyawo ati bẹẹbẹ lọ. "Yatọ si pe awọn Olori mi rẹwa pupọpupọ, ọpọlọ wọn gan ji pepe, wọn kawe doju ami, wọn ri ita, wọn si kọ wọn wọn si tun gbẹkọ. Ki wa lo de ti emi ko ni dupẹ lọwọEledumare?"


"Mo ni dokita niyawo, mo ni agbẹjọro niyawo, mo ni onimọ ẹrọ nipa alumọni inu omi ati aṣaṣọ lẹṣọ niyawo, mo ni akẹkọọjade fasiti Cambridge ati Harvard niyawo, mo ni oluṣiro owo to gba iwe aṣẹ nilẹ Gẹẹsi niyawo ati bẹẹbẹ lọ. "Yatọ si pe awọn Olori mi rẹwa pupọpupọ, ọpọlọ wọn gan ji pepe, wọn kawe doju ami, wọn ri ita, wọn si kọ wọn wọn si tun gbẹkọ. Ki wa lo de ti emi ko ni dupẹ lọwọEledumare?" Ni oṣu kẹsan an ni Ọọni fẹ akọkọ ninu ohun ti yoo di eto igbeyawo ni ṣisẹ-n-tẹle eyi to ṣi duro lori mẹfa bayii. Ọpọ lo n woye igbesẹ ti Arole Oodua yoo gbe lẹyin ti Naomi Silẹkunọla kede lori ayelujara loṣu kejila ọdun 2021 pe oun ti fi Ọbalaye naa silẹ. Amọṣa lọjọ kẹfa oṣu kẹsan an ọdun 2022 ni ọọni gbe Olori Mariam Ogunwusi niyawo gẹgẹ bii yeyelua tuntun.


Ni oṣu kẹsan an ni Ọọni fẹ akọkọ ninu ohun ti yoo di eto igbeyawo ni ṣisẹ-n-tẹle eyi to ṣi duro lori mẹfa bayii. Ọpọ lo n woye igbesẹ ti Arole Oodua yoo gbe lẹyin ti Naomi Silẹkunọla kede lori ayelujara loṣu kejila ọdun 2021 pe oun ti fi Ọbalaye naa silẹ. Amọṣa lọjọ kẹfa oṣu kẹsan an ọdun 2022 ni ọọni gbe Olori Mariam Ogunwusi niyawo gẹgẹ bii yeyelua tuntun. Lẹyin eyi ni Olori Elizabeth Ọpẹoluwa, olori Tobi, Olori Ashley, Olori Ronkẹ ati Temitọpẹ wọle si aafin Oodua ni ṣisẹ-n-tẹle. Ọọni Ogunwusi ni gbogbo ohun ti o ku fun oun lati maa ṣe bayii ni lati maa ṣeto iranwọ fun awọn to ku diẹ kaato fun lawujọ. “Gbogbo ohun ti mo fẹ da nile aye ni mo ti da bayii.


Lẹyin eyi ni Olori Elizabeth Ọpẹoluwa, olori Tobi, Olori Ashley, Olori Ronkẹ ati Temitọpẹ wọle si aafin Oodua ni ṣisẹ-n-tẹle. Ọọni Ogunwusi ni gbogbo ohun ti o ku fun oun lati maa ṣe bayii ni lati maa ṣeto iranwọ fun awọn to ku diẹ kaato fun lawujọ. “Gbogbo ohun ti mo fẹ da nile aye ni mo ti da bayii. Ohun to ku fun mi ko ju lati maa gbe awọn eeyan ga, ki n si maa ṣe iranwọ to yẹ fun awọn to ku diẹ kaato fun lawujọ wa ati ṣiṣe iranwọ fun awọn ọdọ ilẹ afirika lati maa dagba sii ni koriya. Eduwa si ti fi awọn obinrin to n gbaruku ti iran mi ti mi. Ki lo de ti n o ni dupẹ lọwọ Ọlọrun Ọba?”


Ohun to ku fun mi ko ju lati maa gbe awọn eeyan ga, ki n si maa ṣe iranwọ to yẹ fun awọn to ku diẹ kaato fun lawujọ wa ati ṣiṣe iranwọ fun awọn ọdọ ilẹ afirika lati maa dagba sii ni koriya. Eduwa si ti fi awọn obinrin to n gbaruku ti iran mi ti mi. Ki lo de ti n o ni dupẹ lọwọ Ọlọrun Ọba?”


Olaiya Igwe yóò yọjú síwájú ìgbìmọ̀ TAMPAN nítorí fídíò ìhòhò tó ṣe fún Tinubu

Ẹgbẹ awọn oṣere tiata Yoruba, TAMPAN, ti sọ pe awọn yoo bẹrẹ iwadii lori ẹsun aṣemaṣe ti wọn fi kan ọkan lara awọn agba ẹgbẹ ọhun, Olaiya Igwe ti  yoo si jẹ iya to tọ labẹ ofin ẹgbẹ to ba jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an. Aarẹ TAMPAN, Otunba Bolaji Amusan, ti ọpọ eeyan mọ si Mr Latin lo sọ bẹẹ nibi ipade ẹgbẹ naa to waye lẹnu lọọlọ yii lẹyin ti wọn yan awọn adari ẹgbẹ tuntun. Ipade naa lo n waye lẹyin ti wọn yan Mr Latin gẹgẹ bii Aarẹ ẹgbẹ naa fun saa ọdun mẹrin mii. Lara awọn ọrọ to jẹyọ nibi ipade naa ni fidio kan ti ọkan lara awọn agba ẹgbẹ naa, Ebun Oloyede ti ọpọ mọ si Olaiya Igwe gbe jade, nibi to ti bọ ara rẹ si ihoho ọmọuabi leti okun lati ṣadura fun Bola Tinubu ko le wọle gẹgẹ bii  Aarẹ Naijiria ninu eto idibo ọdun 2023. Ẹgbẹ naa fẹsun kan Olaiya pe o hu iwa to lodi si ohun ti ẹgbẹ naa duro fun ati eyii to le doju ti ẹgbẹ pẹlu bo ṣe bọ ara rẹ si ihoho ọmọluabi. Nigba to n sọrọ, Aarẹ ẹgbẹ ọhun, Mr Latin sọ pe TAMPAN gẹgẹ bii ẹgbẹ ko le maa fi ara rẹ yi ẹrẹ nitori oloṣelu kankan tabi ọrọ oṣelu.


Lara awọn ọrọ to jẹyọ nibi ipade naa ni fidio kan ti ọkan lara awọn agba ẹgbẹ naa, Ebun Oloyede ti ọpọ mọ si Olaiya Igwe gbe jade, nibi to ti bọ ara rẹ si ihoho ọmọuabi leti okun lati ṣadura fun Bola Tinubu ko le wọle gẹgẹ bii  Aarẹ Naijiria ninu eto idibo ọdun 2023. Ẹgbẹ naa fẹsun kan Olaiya pe o hu iwa to lodi si ohun ti ẹgbẹ naa duro fun ati eyii to le doju ti ẹgbẹ pẹlu bo ṣe bọ ara rẹ si ihoho ọmọluabi. Nigba to n sọrọ, Aarẹ ẹgbẹ ọhun, Mr Latin sọ pe TAMPAN gẹgẹ bii ẹgbẹ ko le maa fi ara rẹ yi ẹrẹ nitori oloṣelu kankan tabi ọrọ oṣelu. Mr Latin ni ti TAMPAN ba kọ lati gbe igbesẹ lori ohun ti Olaiya Igwe ṣe, awọn ọmọ ẹgbẹ  mii le maa da irufẹ iwa bẹẹ laṣa lọjọ iwaju. O ni bo tilẹ jẹ pe gbogbo ọmọ ẹgbẹ lo lẹtọ labẹ ofin lati darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu to ba wu wọn, wọn ko gbọdọ maa ṣe ohun ti yoo tabuku orukọ ẹgbẹ ọhun. O fi kun un pe awọn oṣere tiata gbọdọ nii lọkan pe gbogbo oju lo n wo awọn, wọn ko si gbọdọ maa ṣe ohun ti ko tọna.


Mr Latin ni ti TAMPAN ba kọ lati gbe igbesẹ lori ohun ti Olaiya Igwe ṣe, awọn ọmọ ẹgbẹ  mii le maa da irufẹ iwa bẹẹ laṣa lọjọ iwaju. O ni bo tilẹ jẹ pe gbogbo ọmọ ẹgbẹ lo lẹtọ labẹ ofin lati darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu to ba wu wọn, wọn ko gbọdọ maa ṣe ohun ti yoo tabuku orukọ ẹgbẹ ọhun. O fi kun un pe awọn oṣere tiata gbọdọ nii lọkan pe gbogbo oju lo n wo awọn, wọn ko si gbọdọ maa ṣe ohun ti ko tọna. Lẹyin naa lo ni awọn gbọdọ fọ ẹgbẹ ọhun mọ, awọn ọmọ ẹgbẹ ko si gbọdọ tọwọ bọ ohun to lodi si ofin ẹgbẹ. Mr Latin pari ọrọ rẹ pe Olaiya Igwe yoo yọju siwaju igbimọ oluwadii TAMPAN lori ohun to ṣe, yoo si foju wina ofin ẹgbẹ naa to ba jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an. O ni eyii yoo jẹ ẹkọ fun awọn ọmọ ẹgbẹ mii to ba fẹ ṣe irufẹ nkan ti Olaiya ṣe.


Lẹyin naa lo ni awọn gbọdọ fọ ẹgbẹ ọhun mọ, awọn ọmọ ẹgbẹ ko si gbọdọ tọwọ bọ ohun to lodi si ofin ẹgbẹ. Mr Latin pari ọrọ rẹ pe Olaiya Igwe yoo yọju siwaju igbimọ oluwadii TAMPAN lori ohun to ṣe, yoo si foju wina ofin ẹgbẹ naa to ba jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an. O ni eyii yoo jẹ ẹkọ fun awọn ọmọ ẹgbẹ mii to ba fẹ ṣe irufẹ nkan ti Olaiya ṣe.


A fẹ́ kí Gómìnà wa tuntun mú ìgbà ọ̀tun wọ ìpínlẹ̀ Osun – Oluwo ti Iwo, aráàlù

BBC Yoruba bọ sigboro awọn ilu Osogbo lati ba awọn araalu sọrọ lori ohun ti wọn n reti lọdọ Gomina wọn tuntun. Ọpọlọpọ lo n dunu si ijọba tuntun ti wọn si sọ iriri wọn nipa ijọba to kọja ati tuntun. Bakan naa, BBC ba Oluwo ti ilu Iwo ti ọpọ gba pe ti APC lo n ṣe sọrọ nibi iburawọle naa. Bí gómìnà Ademola Adeleke ṣe gba ọ̀pá àṣẹ ní ìpínlẹ̀ Osun láti darí ìpínlẹ̀ náà fún ọdún mẹ́rin ní àwọn ènìyàn ti ń ké sí ìjọba tuntun náà láti mú gbogbo ìlérí tí wọ́n ṣe lásìkò ìpolongo ìbò ṣẹ. Àwọn ènìyàn ń rán ìjọba létí pé ìdí tí àwọn ènìyàn fi dìbò fun ìjọba tuntun náà kò gbọdọ̀ lọ lásán nítorí ìgbẹkẹ̀lé tí wọ́n ní nínú ìjọba ga púpọ̀. Báwọn ènìyàn ṣe ń gba ìjọba lámọ̀ràn yìí náà ni wọ́n ń gbàdúrà fún wọn wí pé àṣeyè tí alákàn ń ṣepo ni ìjọba yóò ṣe.


Bí gómìnà Ademola Adeleke ṣe gba ọ̀pá àṣẹ ní ìpínlẹ̀ Osun láti darí ìpínlẹ̀ náà fún ọdún mẹ́rin ní àwọn ènìyàn ti ń ké sí ìjọba tuntun náà láti mú gbogbo ìlérí tí wọ́n ṣe lásìkò ìpolongo ìbò ṣẹ. Àwọn ènìyàn ń rán ìjọba létí pé ìdí tí àwọn ènìyàn fi dìbò fun ìjọba tuntun náà kò gbọdọ̀ lọ lásán nítorí ìgbẹkẹ̀lé tí wọ́n ní nínú ìjọba ga púpọ̀. Báwọn ènìyàn ṣe ń gba ìjọba lámọ̀ràn yìí náà ni wọ́n ń gbàdúrà fún wọn wí pé àṣeyè tí alákàn ń ṣepo ni ìjọba yóò ṣe. Àwọn orí adé ọrùn ìlẹ̀kẹ̀ tó báwọn péjú pésè níbi ètò ayẹyẹ ìbúrawọlé fún gómìnà Ademola Adeleke náà fi ìrètí wọn nínú ìjọba tuntun náà hàn. Lára àwọn orí adé tó bá BBC Yorùbá sọ̀rọ̀ ni Oluwo ti ìlú Iwo, Ọba Abdulrasheed Akanbi Adewale, tó sì sọ wí pé òun gbàgbọ́ wí pé ìpínlẹ̀ Osun yóò tún rí ìdàgbàsókè tí gómìnà tuntun bá mú àwọn ìlérí tó ṣe fún ará ìlú ṣẹ. Ọba Akanbi ní “Tí gómìnà bá ṣe gbogbo àwọn nǹkan tí ó kà nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, ìdẹ̀kùn yóò bá àwọn ará ìpínlẹ̀ Osun nílé lóko.” Bákan náà ló tún gbàdúrà fún gómìnà tuntun tó ṣẹ̀ṣẹ̀ dórí ipò náà wí pé Ọlọ́run yóò fun ní ọgbọ́n, ìmọ̀ àti òye tí yóò ṣe ìjọba ìpínlẹ̀ Osun.


Àwọn orí adé ọrùn ìlẹ̀kẹ̀ tó báwọn péjú pésè níbi ètò ayẹyẹ ìbúrawọlé fún gómìnà Ademola Adeleke náà fi ìrètí wọn nínú ìjọba tuntun náà hàn. Lára àwọn orí adé tó bá BBC Yorùbá sọ̀rọ̀ ni Oluwo ti ìlú Iwo, Ọba Abdulrasheed Akanbi Adewale, tó sì sọ wí pé òun gbàgbọ́ wí pé ìpínlẹ̀ Osun yóò tún rí ìdàgbàsókè tí gómìnà tuntun bá mú àwọn ìlérí tó ṣe fún ará ìlú ṣẹ. Ọba Akanbi ní “Tí gómìnà bá ṣe gbogbo àwọn nǹkan tí ó kà nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, ìdẹ̀kùn yóò bá àwọn ará ìpínlẹ̀ Osun nílé lóko.” Bákan náà ló tún gbàdúrà fún gómìnà tuntun tó ṣẹ̀ṣẹ̀ dórí ipò náà wí pé Ọlọ́run yóò fun ní ọgbọ́n, ìmọ̀ àti òye tí yóò ṣe ìjọba ìpínlẹ̀ Osun. “Kí ìgbà Ademola Adeleke gẹ́gẹ́ bí gómìnà mú ìtura bá ará ìlú nítorí òun tí òun máa ń wá gẹ́gẹ́ bí gómìnà ni bí ara yóò ṣe tu ará ìlú.” Ó rọ́ gómìnà láti mú ìlérí rẹ̀ ṣe nítorí àwọn ará ìlú ǹí ìrètí tó ga nínú rẹ̀ ni wọ́n ṣe dìbò yàn-án. Oluwo ní lára àwọn nǹkan tí gómìnà tuintun ṣèlérí ni fífún àwọn ìjọba ìbílẹ̀ láàyè láti ṣiṣẹ́ láyè ara wọn, Oluwo ní irúfẹ́ ìgbésẹ̀ báyìí yóò kí èrèjẹ ìjọba dé ẹsẹ̀ kùkú, tí tọmọdé tàgbà yóò sì rí àǹfàní ìjọba jẹ. Timi ìlú Ede, Ọba Munirudeen Adesola Lawal gba Gómìnà Ademola Adeleke níyànjú láti mú ri pé àwọn ọ̀dọ́ tí wọ́n jáde dìbò fún-un rí èrè ìjọba tuntun jẹ àti pé wí pé kó ṣe àrídájú rẹ̀ pé ìjọba rẹ̀ ní ipa rere nínú ìgbésí ayé wọn.