Iringe tẹsiwaju pe iwadii fi han pe, nigba tawọn obinrin to lugbadi awọn eeyan yii ba ti bimọ inu wọn tan, olori awọn ikọ yii yoo fun wọn ni ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta Naira(500,000), wọn yoo si ta ọmọ tuntun ti wọn bi yii fawọn kan. Gbogbo awọn ọmọ ti wọn ti bi sẹyin tẹlẹtẹlẹ ninu ile ti wọn ti n ṣiṣẹ ibi yii ni wọn ti ta. O ni, ” Ni nnkan bii aago marun-un irọlẹ ku iṣẹju marundinlogun lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ keje, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii, lawọn kan ta ikọ ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ipinlẹ Rivers, C41 Intelligence, lolobo nipa iṣẹ buruku ti wọn n ṣe yii, ni awọn agbofinro ba ya lọ si awọn ile meji kan laduugbo Igwuruta ati Omagwa, nijọba ibilẹ Obio/Akpor ati Ikwerre, nibi ti wọn sọ pe wọn ko awọn ti wọn n lo lati fi ṣiṣẹ owo ọmọ tuntun pamọ si, lati lọ gbọn ọn yẹbẹyẹbẹ. Ṣaaṣa ni ẹni ti ko loyun sinu ninu awọn eeyan mẹwaa tawọn ọlọpaa ribi doola lasiko ti wọn lọọ ka wọn mọbẹ”. Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Rivers sọ pe lasiko tawọn ọlọpaa lọọ ka wọn mọ ileeṣẹ ti wọn da silẹ yii, ni wọn doola awọn aboyun mẹwaa ti wọn ba lakata wọn, ti wọn si tun fofin gbe afurasi meji ti wọn jẹ olori ati oludasilẹ ileeṣẹ ọhun. O tẹsiwaju pe, “Gbogbo awọn obinrin tawọn agbofinro ribi ko jade kuro nibẹ ni wọn jẹwọ pe niṣe ni wọn tan awọn wọnu iṣẹ buruku ti wọn ti n ta ọmọ yii, nitori bawọn ṣe nilo owo lati fi yanju awọn adojukọ ati bukaata kan to yọju. Bakan naa ni awọn agbofinro tun gba ọkọ ayọkẹlẹ Honda Pilot SUV funfun kan lọwọ olori awọn oniṣẹ ibi naa”.


Ọwọ ọlọpaa tẹ ọmọ ọdun mẹtadinlogun to fun obinrin mẹwaa loyun

Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Rivers sọ pe lasiko tawọn ọlọpaa lọọ ka wọn mọ ileeṣẹ ti wọn da silẹ yii, ni wọn doola awọn aboyun mẹwaa ti wọn ba lakata wọn, ti wọn si tun fofin gbe afurasi meji ti wọn jẹ olori ati oludasilẹ ileeṣẹ ọhun. O tẹsiwaju pe, “Gbogbo awọn obinrin tawọn agbofinro ribi ko jade kuro nibẹ ni wọn jẹwọ pe niṣe ni wọn tan awọn wọnu iṣẹ buruku ti wọn ti n ta ọmọ yii, nitori bawọn ṣe nilo owo lati fi yanju awọn adojukọ ati bukaata kan to yọju. Bakan naa ni awọn agbofinro tun gba ọkọ ayọkẹlẹ Honda Pilot SUV funfun kan lọwọ olori awọn oniṣẹ ibi naa”. Iringe fi kun un pe, Arabinrin Favour ati Peace ti wọn jẹ olori ileeṣẹ yii gan-an ni wọn haaya Uzuchi ati Ogbonna, lati maa ko ibasun gidigidi fawọn obinrin naa ki wọn baa le tete loyun. O ni wọn ti taari ọrọ naa lọ si ẹka ileeṣẹ ọlọpaa ti wọn ti n ṣewadii iwa ọdaran SCID, ẹka ti ipinlẹ Rivers. O fi kun un pe iwadii ṣi n lọ lọwọ, gbogbo ipa lawọn yoo si sa lati tọpinpin, kawọn si ri awọn ti wọn n ra awọn ọmọ tuntun ti wọn ti ta sẹyin tẹlẹ mu.


Iringe fi kun un pe, Arabinrin Favour ati Peace ti wọn jẹ olori ileeṣẹ yii gan-an ni wọn haaya Uzuchi ati Ogbonna, lati maa ko ibasun gidigidi fawọn obinrin naa ki wọn baa le tete loyun. O ni wọn ti taari ọrọ naa lọ si ẹka ileeṣẹ ọlọpaa ti wọn ti n ṣewadii iwa ọdaran SCID, ẹka ti ipinlẹ Rivers. O fi kun un pe iwadii ṣi n lọ lọwọ, gbogbo ipa lawọn yoo si sa lati tọpinpin, kawọn si ri awọn ti wọn n ra awọn ọmọ tuntun ti wọn ti ta sẹyin tẹlẹ mu.


Arẹmọ Kabiyesi ku sorileede Italy

Fẹmi Iyanda, London Iku ti mu Ọmọọba Anthony Adegoke Aladesanmi, ti i ṣe akọbi kabiyesi Ewi tiluu Ado-Ekiti ana, lọ. Arẹmọ ọba naa ti faye silẹ, o ti gbọrun lọ. Ilu Florence, lorileede Italy, ni ọkunrin yii ti jade laye. Gege bi atẹjade ti Ẹgbẹ Ọmọ Yoruba lorilẹ-ede Italy, YNCI, labẹ akoso Aarẹ wọn, Ọmọọba Kọlawọle Ọladele, fi sita fawọn oniroyin, o ni ẹni ọdun mọkandinlaaadọrin (69) ni oloogbe yii lasiko to faye silẹ. Ọdun 1976, l’Ọmọọba Aladesanmi rin irinajo lọ sorileede Italy, nibi to ti kawe yege gẹgẹ bii onimọ nipa eto ọgbin nilẹ olooru (Doctorate in Tropical Agriculture), latigba naa lo si ti n gbe lorileede Italy. Ọmọọba Aladesanmi jẹ ọkan pataki lara awọn aṣaaju ti wọn da ẹgbẹ ọmọ Yoruba orilẹ-ede Italy silẹ ni ẹkun Florence.


Arẹmọ Kabiyesi ku sorileede Italy

Gege bi atẹjade ti Ẹgbẹ Ọmọ Yoruba lorilẹ-ede Italy, YNCI, labẹ akoso Aarẹ wọn, Ọmọọba Kọlawọle Ọladele, fi sita fawọn oniroyin, o ni ẹni ọdun mọkandinlaaadọrin (69) ni oloogbe yii lasiko to faye silẹ. Ọdun 1976, l’Ọmọọba Aladesanmi rin irinajo lọ sorileede Italy, nibi to ti kawe yege gẹgẹ bii onimọ nipa eto ọgbin nilẹ olooru (Doctorate in Tropical Agriculture), latigba naa lo si ti n gbe lorileede Italy. Ọmọọba Aladesanmi jẹ ọkan pataki lara awọn aṣaaju ti wọn da ẹgbẹ ọmọ Yoruba orilẹ-ede Italy silẹ ni ẹkun Florence. Bakan naa lo ṣiṣẹ takun-takun ninu idagbasoke ẹgbẹ naa gẹgẹ bii ẹri ti Aarẹ ẹgbẹ yii ni ẹkun Toscana, Iyaafin Oliseh, fidi rẹ mulẹ. Lọjọ Ẹti, Furaidee, Ogunjọ, oṣu yii, ni wọn yoo sinku Ọmọọba to doloogbe yii niluu Prato, lorileede Italy. Iyawo, ọmọ, ọmọọmọ ati ẹbi ni arẹmọ ọba yii fi saye lọ.


Arẹmọ Kabiyesi ku sorileede Italy

Bakan naa lo ṣiṣẹ takun-takun ninu idagbasoke ẹgbẹ naa gẹgẹ bii ẹri ti Aarẹ ẹgbẹ yii ni ẹkun Toscana, Iyaafin Oliseh, fidi rẹ mulẹ. Lọjọ Ẹti, Furaidee, Ogunjọ, oṣu yii, ni wọn yoo sinku Ọmọọba to doloogbe yii niluu Prato, lorileede Italy. Iyawo, ọmọ, ọmọọmọ ati ẹbi ni arẹmọ ọba yii fi saye lọ. Bakan naa ni apapọ ẹgbẹ ọmọ Yoruba lorileede Italy n ṣeleede lẹyin ọkan ninu awọn aṣaaju wọn.


Arẹmọ Kabiyesi ku sorileede Italy

Bakan naa ni apapọ ẹgbẹ ọmọ Yoruba lorileede Italy n ṣeleede lẹyin ọkan ninu awọn aṣaaju wọn.


Ibo Ọṣun:Igbẹjọ pari, Adeleke ati Oyetọla n duro de idajọ kootu

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Lẹyin ti agbejọro olupẹjọ ati tawọn olujẹjọ ti gbe akọsilẹ ẹjọ wọn siwaju ile-ẹjọ to n gbọ ẹsun to ṣu yọ ninu idibo gomina ipinlẹ Ọṣun loṣu Keje, ọdun 2022, ile-ẹjọ ti sọ pe gbogbo wọn yoo gbọ ọjọ idajọ laipẹ. Ninu ariyanjiyan awọn abala mejeeji nile-ẹjọ, agbẹjọro fun olujẹjọ akọkọ, Ọjọgbọn Paul Ananaba, SAN, sọ pe loootọ ni awọn kudiẹ-kudiẹ wa ninu akọsilẹ ile idibo ẹgbẹsan o din diẹ (1750), ṣugbọn bi wọn ba yọ ọ kuro ninu esi idibo to wa nilẹ, sibẹ, onibaara oun yoo jawe olubori. O ni, “Ṣe ni olupẹjọ kan yọ ile idibo ọtalelẹẹẹdẹgbẹrin o din mọkanla lati le ri nnkan ti wọn fẹ. Ti a ba duro lori ẹṣibiiti BVR, ti a ba yọ ile idibo ẹgbẹsan o din diẹ kuro ninu ile idibo ẹgbẹrun mẹrin o din diẹ (3763) to ni i ṣe pẹlu ẹgbẹ oṣelu mejeeji, olujẹjọ keji yoo jawe olubori pẹlu ibo ẹgbẹrun lọna ogun” Agbẹjọro olupẹjọ, Lateef Fagbemi SAN, sọ pe aṣiṣe nla gbaa ni ajọ eleto idibo (INEC) ṣe lati gbe ẹda meji akọsilẹ (Certified True Copy) jade, ki wọn tun too waa maa sọ nigbẹyin pe abọ akọsilẹ ni ọkan. Fagbemi ṣalaye pe ofin idibo tuntun ko mọ nnkan to n jẹ aabọ akọsilẹ (Synchronized report), o ni ti ajọ INEC ba jẹ lọ lori eleyii, o tumọ si pe wọn kan le deede kede esi idibo lọjọ kan, ti wọn yoo si tun sọ lọjọ keji pe ki i ṣe akọsilẹ to peye lawọn gbe jade. “Ọrọ esi idibo yatọ si iforukọsilẹ.


Ti a ba duro lori ẹṣibiiti BVR, ti a ba yọ ile idibo ẹgbẹsan o din diẹ kuro ninu ile idibo ẹgbẹrun mẹrin o din diẹ (3763) to ni i ṣe pẹlu ẹgbẹ oṣelu mejeeji, olujẹjọ keji yoo jawe olubori pẹlu ibo ẹgbẹrun lọna ogun” Agbẹjọro olupẹjọ, Lateef Fagbemi SAN, sọ pe aṣiṣe nla gbaa ni ajọ eleto idibo (INEC) ṣe lati gbe ẹda meji akọsilẹ (Certified True Copy) jade, ki wọn tun too waa maa sọ nigbẹyin pe abọ akọsilẹ ni ọkan. Fagbemi ṣalaye pe ofin idibo tuntun ko mọ nnkan to n jẹ aabọ akọsilẹ (Synchronized report), o ni ti ajọ INEC ba jẹ lọ lori eleyii, o tumọ si pe wọn kan le deede kede esi idibo lọjọ kan, ti wọn yoo si tun sọ lọjọ keji pe ki i ṣe akọsilẹ to peye lawọn gbe jade. “Ọrọ esi idibo yatọ si iforukọsilẹ. Ohun to tọ ni sisọ bi esi idibo ba ṣe n wọle, ki i ṣe ṣiṣe afikun iye awọn ti wọn forukọsilẹ.” O fi kun ọrọ rẹ pe oluwọle ni iwe-ẹri ti olujẹjọ keji, iyẹn Gomina Ademọla Adeleke, fi kalẹ ni kootu, nitori ọdun 1988 lo wa nibẹ pe o gba tẹstimonia rẹ, ko too di pe wọn ṣe idasilẹ Ọṣun lọdun 1991, o si ke si kootu lati fagi le igbesẹ ti wọn fi kede rẹ gẹgẹ bii ẹni to jawe olubori ninu idibo naa. Ni tiẹ, agbẹjọro fun olujẹjọ keji, Onyechi Ikpeazu (SAN), ni ọna ti wọn le gba lati sọ pe adiju ibo wa ni nipasẹ akọsilẹ awọn oludibo, akọsilẹ BVR ati akọsilẹ Form EC8A, ko si si eyikeyii ninu mẹtẹẹta to fidi eyi mulẹ. O ni olupẹjọ ko pe ẹlẹrii kankan lati fidi rẹ mulẹ pe ayederu ni iwe-ẹri ti olujẹjọ fi silẹ fun ajọ INEC, bẹẹ ni ko pe ẹlẹrii kankan lati ileewe naa.


Ohun to tọ ni sisọ bi esi idibo ba ṣe n wọle, ki i ṣe ṣiṣe afikun iye awọn ti wọn forukọsilẹ.” O fi kun ọrọ rẹ pe oluwọle ni iwe-ẹri ti olujẹjọ keji, iyẹn Gomina Ademọla Adeleke, fi kalẹ ni kootu, nitori ọdun 1988 lo wa nibẹ pe o gba tẹstimonia rẹ, ko too di pe wọn ṣe idasilẹ Ọṣun lọdun 1991, o si ke si kootu lati fagi le igbesẹ ti wọn fi kede rẹ gẹgẹ bii ẹni to jawe olubori ninu idibo naa. Ni tiẹ, agbẹjọro fun olujẹjọ keji, Onyechi Ikpeazu (SAN), ni ọna ti wọn le gba lati sọ pe adiju ibo wa ni nipasẹ akọsilẹ awọn oludibo, akọsilẹ BVR ati akọsilẹ Form EC8A, ko si si eyikeyii ninu mẹtẹẹta to fidi eyi mulẹ. O ni olupẹjọ ko pe ẹlẹrii kankan lati fidi rẹ mulẹ pe ayederu ni iwe-ẹri ti olujẹjọ fi silẹ fun ajọ INEC, bẹẹ ni ko pe ẹlẹrii kankan lati ileewe naa. Ikpeazu sọ siwaju pe awọn ti ṣe aropọ adiju ibo to wa ni ile idibo mẹfa pere, ẹgbẹ PDP ni ẹgbẹfa ibo, nigba ti ẹgbẹ APC ni ibo ẹẹdẹgbẹrin. Agbẹjọro fun olujẹjọ kẹta (PDP), Alex Izinyon (SAN) sọ pe ọrọ Ẹdẹ Muslim High School, ati Grammar School, ti yanju, nitori ọga agba ileewe naa ti sọ pe orukọ ileewe kan naa ni mejeeji. Lẹyin atotonu abala mejeeji ni alaga igbimọ olugbẹjọ naa, Onidaajọ Tertsea Kume, sọ pe gbogbo wọn yoo gbọ ọjọ idajọ laipẹ.


Ikpeazu sọ siwaju pe awọn ti ṣe aropọ adiju ibo to wa ni ile idibo mẹfa pere, ẹgbẹ PDP ni ẹgbẹfa ibo, nigba ti ẹgbẹ APC ni ibo ẹẹdẹgbẹrin. Agbẹjọro fun olujẹjọ kẹta (PDP), Alex Izinyon (SAN) sọ pe ọrọ Ẹdẹ Muslim High School, ati Grammar School, ti yanju, nitori ọga agba ileewe naa ti sọ pe orukọ ileewe kan naa ni mejeeji. Lẹyin atotonu abala mejeeji ni alaga igbimọ olugbẹjọ naa, Onidaajọ Tertsea Kume, sọ pe gbogbo wọn yoo gbọ ọjọ idajọ laipẹ.


Ọmọ yahoo tan ọmọbinrin Amẹrika kan wa si Naijiria, lo ba gba gbogbo owo ọwọ rẹ n’Ilọrin

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ileesẹ ọlọpaa, ẹka tipinlẹ Kwara, ti doola ọmọ ilẹ Amẹrika kan, Vonapolouis Moss, kuro lakata ọmọ Yahoo-Yahoo, Awolẹyẹ Joshua Oluwatofunmi, ẹni ọdun mẹtalelogun, to jẹ akẹkọọ ileewe gbogbonise tipinlẹ Kwara. Niṣe lo tan ọmọbinrin naa wa si Naijiria, o si n gbowo lọwọ rẹ. Kọmiṣanna ọlọpaa ni Kwara sọ pe afurasi ọmọ Yahoo kan, Joshua, lo pade ọmọbinrin ilẹ Amẹrika yii lori ayelujara Tiktok, to si n parọ fun un pe Howard Adams, ni orukọ oun, ati pe ọmọ ilẹ Amẹrika loun naa, to si n gba owo lọwọ ọmọbinrin naa. Lẹyin eyi lo tan an wa si ilu Ilọrin, lati Merrillville, Indiana, Amẹrika to n gbe. Ọga ọlọpaa ni ọjọ kẹsan-an, oṣu Kin-ni-in, ọdun 2023, ni ọmọbinrin yii gunlẹ si papakọ ofurufu Muritala Mohammed, niluu Eko, ko too tun wọ baaluu miiran lọ si Ilọrin, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ti i ṣe ọjọ kẹwaa, oṣu Kin-ni-in, ọdun yii, o si de si otẹẹli kan niluu Ilọrin. Latigba to ti de la gbọ pe o ti n gba owo lọwọ ọmọbinrin naa ki ọwọ too tẹ ẹ. Iwadii fihan pe ọmọ bibi ilu Ọffa, nipinlẹ Kwara, ni Awolẹyẹ, ṣugbọn ilu Ilọrin lo n gbe.


Lẹyin eyi lo tan an wa si ilu Ilọrin, lati Merrillville, Indiana, Amẹrika to n gbe. Ọga ọlọpaa ni ọjọ kẹsan-an, oṣu Kin-ni-in, ọdun 2023, ni ọmọbinrin yii gunlẹ si papakọ ofurufu Muritala Mohammed, niluu Eko, ko too tun wọ baaluu miiran lọ si Ilọrin, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ti i ṣe ọjọ kẹwaa, oṣu Kin-ni-in, ọdun yii, o si de si otẹẹli kan niluu Ilọrin. Latigba to ti de la gbọ pe o ti n gba owo lọwọ ọmọbinrin naa ki ọwọ too tẹ ẹ. Iwadii fihan pe ọmọ bibi ilu Ọffa, nipinlẹ Kwara, ni Awolẹyẹ, ṣugbọn ilu Ilọrin lo n gbe. Ọmọbinrin ilẹ Amẹrika naa, Vonapolouis sọ pe ṣe ni ọmọ Yahoo yii sọ oun di ATM kaadi to n pọwo, to si ti gba gbogbo owo ọwọ oun tan. O ni ohun to ṣe pataki si oun bayii ni bi oun yoo ṣe pada si Amẹrika. O ṣalaye pe ọmọ ilẹ Afrika ni oun, ṣugbọn ilẹ Amẹrika ni wọn bi oun si.


Ọmọbinrin ilẹ Amẹrika naa, Vonapolouis sọ pe ṣe ni ọmọ Yahoo yii sọ oun di ATM kaadi to n pọwo, to si ti gba gbogbo owo ọwọ oun tan. O ni ohun to ṣe pataki si oun bayii ni bi oun yoo ṣe pada si Amẹrika. O ṣalaye pe ọmọ ilẹ Afrika ni oun, ṣugbọn ilẹ Amẹrika ni wọn bi oun si. Ọmọbinrin yii ni o wu oun lati pada si Afirika. Ninu alaye tiẹ, afurasi ọmọ Yahoo yii ni awọn jọ n fẹra ni, ati pe loootọ loun gbowo lọwọ rẹ, ṣugbọn lati inu ọmọbinrin yii lo ti wa lati maa fun oun lowo, ki i ṣe pe oun fipa mu un. Ileeṣẹ ọlọpaa lawọn ti kan si awọn alaṣẹ tọrọ kan, ki wọn le da ọmọbinrin yii pada si orileede Amẹrika to ti wa.


Ọmọbinrin yii ni o wu oun lati pada si Afirika. Ninu alaye tiẹ, afurasi ọmọ Yahoo yii ni awọn jọ n fẹra ni, ati pe loootọ loun gbowo lọwọ rẹ, ṣugbọn lati inu ọmọbinrin yii lo ti wa lati maa fun oun lowo, ki i ṣe pe oun fipa mu un. Ileeṣẹ ọlọpaa lawọn ti kan si awọn alaṣẹ tọrọ kan, ki wọn le da ọmọbinrin yii pada si orileede Amẹrika to ti wa.


O ma ṣe, awọn agbanipa da obinrin oniṣowo yii lọna, wọn si ṣa a pa l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Obinrin oniṣowo kan ti wọn porukọ rẹ ni Patience, ni wọn pa nipakupa lasiko to n pada sile rẹ lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ ta a wa yii. Obinrin ọmọ bibi ipinlẹ Delta ọhun ni wọn lawọn amookunsika kan da lọna lagbegbe Kajọla, loju ọna Ọda, ni nnkan bii aago mẹjọ aabọ alẹ ọjọ naa. ALAROYE gbọ pe ọmọ mẹrin ni Patience ti bi, bẹẹ lo tun n ṣe iṣẹ aṣerunlọsọọ ninu Ọja Ọba to wa l’Akurẹ. Awọn apaayan ọhun ni wọn tọ ipasẹ obinrin naa titi debi ti wọn pa a si lasiko to n lọ sibi ọrọ okoowo kan ti wọn pe e si ni Iyana Kajọla. Ọkan ninu awọn eeyan oloogbe ọhun to ni ka forukọ bo oun laṣiiri ni awọn ọmọ bibi ipinlẹ Delta ti wọn filu Akurẹ ṣe ibugbe ti pade lati jiroro lori iṣẹlẹ naa, o ni oun to da awọn loju saka ni pe ọrọ okoowo ti wọn pe e si ni wọn tori ẹ pa obinrin naa. Ọkunrin naa ni awọn to ṣiṣẹ ibi ọhun ko laaanu rara, nitori ipa ika ati ọdaju ni wọn pa a, o ni ṣe ni wọn gun un lọbẹ laya titi ti wọn fi ge ori ọmu kan ja.


Awọn apaayan ọhun ni wọn tọ ipasẹ obinrin naa titi debi ti wọn pa a si lasiko to n lọ sibi ọrọ okoowo kan ti wọn pe e si ni Iyana Kajọla. Ọkan ninu awọn eeyan oloogbe ọhun to ni ka forukọ bo oun laṣiiri ni awọn ọmọ bibi ipinlẹ Delta ti wọn filu Akurẹ ṣe ibugbe ti pade lati jiroro lori iṣẹlẹ naa, o ni oun to da awọn loju saka ni pe ọrọ okoowo ti wọn pe e si ni wọn tori ẹ pa obinrin naa. Ọkunrin naa ni awọn to ṣiṣẹ ibi ọhun ko laaanu rara, nitori ipa ika ati ọdaju ni wọn pa a, o ni ṣe ni wọn gun un lọbẹ laya titi ti wọn fi ge ori ọmu kan ja. Iya ọlọmọ mẹrin ọhun lo ni awọn ti lọọ tọju rẹ si mọṣuari kan l’Akurẹ titi ti awọn yoo fi mọ igbesẹ to kan lati gbe. Nigba to n fi idi iṣẹlẹ yii mulẹ, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Abilekọ Funmilayọ Ọdunlami ni loootọ loun gbọ nipa iku obinrin naa, bo tilẹ jẹ pe ko sibi ti wọn ti fi to awọn agbofinro leti kawọn ẹṣọ Amọtẹkun too da si i.


Iya ọlọmọ mẹrin ọhun lo ni awọn ti lọọ tọju rẹ si mọṣuari kan l’Akurẹ titi ti awọn yoo fi mọ igbesẹ to kan lati gbe. Nigba to n fi idi iṣẹlẹ yii mulẹ, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Abilekọ Funmilayọ Ọdunlami ni loootọ loun gbọ nipa iku obinrin naa, bo tilẹ jẹ pe ko sibi ti wọn ti fi to awọn agbofinro leti kawọn ẹṣọ Amọtẹkun too da si i.


Ile-ẹjọ to ga ju lọ da ẹjọ ti ẹgbẹ PDP ta ko gomina Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Gbogbo akitiyan ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party (PDP), ẹka tipinlẹ Kwara, pe ki ile-ẹjọ paṣẹ fun ajọ eleto idibo ko yọ orukọ Gomina Abdulrahman Abdulrazaq kuro lara awọn oludije dupo gomina nipinlẹ naa nibi eto idibo apapọ ọdun 2023, fun ẹsun pe ayederu iwe-ẹri lo gbe kalẹ fun ajọ naa lo ja si pabo pẹlu bi ile-ẹjọ ṣe da ẹjọ naa nu. Ilu Abuja ni wọn ti gbe idajọ naa kalẹ l’Ọjọbọ, Tọsidee, adajọ Inyang Ekwo lo jokoo lori aga idajọ to da ẹjọ naa nu, o si kede pe ẹsun ti ko lẹsẹ nilẹ ni ẹjọ ti ẹgbẹ oṣelu PDP pe ta ko gomina naa pẹlu bi wọn ṣe sọ pe iwe-ẹri ti Abdurazaq n ko kiri ko mọyan lori. Ile-ẹjọ ni awọn olupẹjọ ko fi ẹri kankan gbe ẹsun wọn lẹsẹ, awawi ati agbọsọ ni ohun ti wọn ro lẹjọ tori pe Abdurazaq ko kopa nibi eto idibo abẹle ẹgbẹ wọn, ati pe ọrọ ti ko kan ẹgbẹ oṣelu PDP ni wọn n da si, tori pe ki i ṣe inu ẹgbẹ oṣelu kan naa ni wọn jọ wa. Adajọ tẹsiwaju pe irufẹ ẹjọ bayii, ẹni ti wọn jọ dije nibi idibo abẹle ẹgbẹ kan naa lo le pe e pe bọya o lo ayederu iwe-ẹri tabi pe o parọ fun ẹgbẹ. Fun idi eyi, ẹjọ ti PDP pe ko lẹsẹ nilẹ.


Ojo lawọn eeyan n foun ṣe yẹyẹ, lo ba binu dana sun ara ẹ mọle

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Kayeefi patapata lọrọ baba ẹni aadọta ọdun kan ti wọn porukọ rẹ ni Ojo Ogundeji si n jẹ fawọn eeyan latari bi ọkunrin naa ṣe wo sunsun, to si dana sun ara rẹ mọ’nu ile wọn to wa laduugbo Ọlọruntẹdo, Odòjọmu, niluu Ondo. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, Ojo ni wọn lo ti ara rẹ mọ inu yara kan ninu ile ọhun ko too sana si i lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, igbe oro to n jade lati ẹnu rẹ tawọn araale yooku n gbọ ni wọn fi sare mori le ọna yara rẹ, ṣùgbọ́n ti wọn ba ilẹkun ibẹ ni titi pa lati inu lọhun-un. Kiakia lawọn eeyan naa ti ja ilẹkun wọle, ti wọn si sare gbe e digba digba lọ sile-iwosan ijọba to wa niluu Ondo, nijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Ondo, nibi ti wọn ti fidi rẹ mulẹ pe o ti ku fawọn to gbe e lọ. Lanledi ile ọhun, Abilekọ Sabainah Ogundeji, ṣalaye fawọn oniroyin, o ni ilu Eko ni Ojo n gbe, nnkan bii ọsẹ meji sẹyin lo wa siluu Ondo fun ayẹyẹ Kérésìmesì ati ọdun tuntun. O ni aarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ni kinni naa kọkọ ti bẹrẹ si i pẹlu bo ṣe dana si abẹ àtẹ̀gùn ti awọn fi n gun oke ile alaja kan ọhun, to si duro gbagbaagba ti i pe ẹnikẹni ko gbọdọ pa ina naa. Sabainah ni gbogbo awọn eeyan adugbo ti awọn n gbe ni wọn rọ jade lati waa ran awọn araale yooku lọwọ ki awọn too ri ina ọhun pa. O ni Ojo ko ti i ku nigba tawọn araadugbo si ja ilẹkun wọle lati doola ẹ̀mí rẹ, alaye to ni o n ṣe fawọn eeyan ni pe oun pinnu ati pa ara oun latari yẹyẹ tawọn kan maa n fi oun ṣe lori isoro toun ni.


Lanledi ile ọhun, Abilekọ Sabainah Ogundeji, ṣalaye fawọn oniroyin, o ni ilu Eko ni Ojo n gbe, nnkan bii ọsẹ meji sẹyin lo wa siluu Ondo fun ayẹyẹ Kérésìmesì ati ọdun tuntun. O ni aarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ni kinni naa kọkọ ti bẹrẹ si i pẹlu bo ṣe dana si abẹ àtẹ̀gùn ti awọn fi n gun oke ile alaja kan ọhun, to si duro gbagbaagba ti i pe ẹnikẹni ko gbọdọ pa ina naa. Sabainah ni gbogbo awọn eeyan adugbo ti awọn n gbe ni wọn rọ jade lati waa ran awọn araale yooku lọwọ ki awọn too ri ina ọhun pa. O ni Ojo ko ti i ku nigba tawọn araadugbo si ja ilẹkun wọle lati doola ẹ̀mí rẹ, alaye to ni o n ṣe fawọn eeyan ni pe oun pinnu ati pa ara oun latari yẹyẹ tawọn kan maa n fi oun ṣe lori isoro toun ni. Wọn ti fi iṣẹlẹ ọhun to awọn ọlọpaa Ẹnu-Ọwá leti, ti wọn si ti gbe oku ọkunrin naa pamọ si mọsuari ọsibitu ijọba ni asiko ta a fi n kọ iroyin yii lọwọ.


Wọn ti fi iṣẹlẹ ọhun to awọn ọlọpaa Ẹnu-Ọwá leti, ti wọn si ti gbe oku ọkunrin naa pamọ si mọsuari ọsibitu ijọba ni asiko ta a fi n kọ iroyin yii lọwọ.


Ti ẹgbẹ APC ba tun fi wọle sipo aarẹ, iya o ti i su ọmọ Naijiria niyẹn – Ṣoworẹ

Faith Adebọla Oludije funpo aarẹ lẹgbẹ oṣelu African Action Congress, Ọgbẹni Ọmọyẹle Ṣoworẹ, ti ni ayẹwo gbọdọ waye nipa idi tawọn ọmọ Naijiria fi fẹran iya, ti ilaalaṣi si fi tẹ wọn lọrun, to ba fi jẹ pe ẹgbẹ oṣelu All Progressive Congress (APC), ni wọn tun dibo fun ninu eto idibo gbogbogboo ọdun yii. Ṣoworẹ sọrọ yii ninu ijiroro ajokoo-yi-tabili-po kan ti iweeroyin Punch ṣe l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kejila, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii. Ọkunrin ti ko fikan pe meji ọhun fesi nigba ti wọn bi i leere boya o maa ya a lẹnu ti wọn ba kede APC gẹgẹ bii ẹgbẹ to yege ibo 2023, o ni: “O maa ya mi lẹnu o, aa jọ mi loju pẹlu. To ba si ṣẹlẹ bẹẹ, a gbọdọ ṣatupalẹ nnkan meji. Akọkọ ni boya eto idibo naa peregede, ti ko ni ojooro ati ayederu esi idibo ninu, tori to ba dọrọ ka fi esi idibo agbelerọ jawe olubori, APC mọ nipa ẹ daadaa, bii ikun loko ẹpa niyẹn jẹ fun wọn, ẹgbẹ oṣelu tara ẹ o mọ ni wọn. Bi Peoples Democratic Party, PDP si ṣe ri naa niyẹn nigba tawọn naa wa lori aleefa, wọn o yatọ.


To ba si ṣẹlẹ bẹẹ, a gbọdọ ṣatupalẹ nnkan meji. Akọkọ ni boya eto idibo naa peregede, ti ko ni ojooro ati ayederu esi idibo ninu, tori to ba dọrọ ka fi esi idibo agbelerọ jawe olubori, APC mọ nipa ẹ daadaa, bii ikun loko ẹpa niyẹn jẹ fun wọn, ẹgbẹ oṣelu tara ẹ o mọ ni wọn. Bi Peoples Democratic Party, PDP si ṣe ri naa niyẹn nigba tawọn naa wa lori aleefa, wọn o yatọ. Nnkan keji ta a gbọdọ yẹwo ti APC ba tun fi wọle ni pe a ni lati ṣayẹwo awọn ọmọ Naijiria daadaa, ka wo nnkan to mu ko ṣoro fun wọn lati kọya, ati ti iya fi ba wa lara mu to bẹẹ, ti ipọnju ati oṣi ki i fi i su wa. Tori o da mi loju pe ti APC ba tun fi gori aleefa, kekere ni eyi ta a la kọja maa jẹ lẹgbẹẹ ohun to maa ṣẹlẹ. Bo ba waa jẹ pe iya o ti i su wa lo ku o.” Ni ti ọrọ ti alaga eto idibo sọ laipẹ yii pe o ṣee ṣe ki wọn wọgi le eto idibo tabi ki wọn sun un siwaju latari eto aabo ti ko peye niluu, Ṣoworẹ ni INEC o ṣẹṣẹ maa ṣeru ẹ, idi niyẹn tẹnikan o si fi gbọdọ gbọkan le wọn pe wọn aa ṣeto idibo gidi, tori iriri toun ti ni latẹyinwa ninu awọn eto idibo tọdun 2015, to jẹ idibọ ku ọla ni wọn sun un siwaju, ati tọdun 2019 ti wọn sun siwaju, to si jẹ eto aabo to mẹhẹ yii naa ni wọn n pariwo ẹ, o ti jẹ koun mọ ni toun pe ka-fi-i-sẹnu ka-dakẹ lọrọ INEC, wọn o ṣee fọwọ ẹ sọya rara.


Nnkan keji ta a gbọdọ yẹwo ti APC ba tun fi wọle ni pe a ni lati ṣayẹwo awọn ọmọ Naijiria daadaa, ka wo nnkan to mu ko ṣoro fun wọn lati kọya, ati ti iya fi ba wa lara mu to bẹẹ, ti ipọnju ati oṣi ki i fi i su wa. Tori o da mi loju pe ti APC ba tun fi gori aleefa, kekere ni eyi ta a la kọja maa jẹ lẹgbẹẹ ohun to maa ṣẹlẹ. Bo ba waa jẹ pe iya o ti i su wa lo ku o.” Ni ti ọrọ ti alaga eto idibo sọ laipẹ yii pe o ṣee ṣe ki wọn wọgi le eto idibo tabi ki wọn sun un siwaju latari eto aabo ti ko peye niluu, Ṣoworẹ ni INEC o ṣẹṣẹ maa ṣeru ẹ, idi niyẹn tẹnikan o si fi gbọdọ gbọkan le wọn pe wọn aa ṣeto idibo gidi, tori iriri toun ti ni latẹyinwa ninu awọn eto idibo tọdun 2015, to jẹ idibọ ku ọla ni wọn sun un siwaju, ati tọdun 2019 ti wọn sun siwaju, to si jẹ eto aabo to mẹhẹ yii naa ni wọn n pariwo ẹ, o ti jẹ koun mọ ni toun pe ka-fi-i-sẹnu ka-dakẹ lọrọ INEC, wọn o ṣee fọwọ ẹ sọya rara. “Ṣe bẹyin naa ri ohun to ṣẹlẹ l’Ọṣun, nibi ti INEC ti n gboṣuba fun ara wọn pe a-jẹ-bii-idan ni ẹrọ BVAS tawọn ṣẹṣẹ gbe de yii, pe ko ni i si mago-mago ninu eto idibo mọ, BVAS lo ṣe tibi, BVAS lo ṣe tọhun, pẹlu ẹ naa, ẹ wo aṣiri to tu pe adiju ibo waye lawọn ibi kan, ti INEC naa si gba pe loootọ ni, ti wọn ni apọju iforukọsilẹ ṣẹlẹ lawọn ibomi-in.” Gẹgẹ bo ṣe wi. Ṣoworẹ ni ni ti boya ẹgbẹ oṣelu AAC oun maa ba ṣe pọ lati ṣatilẹyin fẹlomi-in, tabi kawọn gba awọn mi-in laaye lati dara pọ m’awọn, o lawọn ti wọn n para pọ yii, ajegbodo ni wọn, wọn n wẹni kunra ni, iru iro si niborun wọn, iwa wọn jọra ni ajọṣe wọn ṣe wọ, amọ ni ti AAC toun yii, to ba yẹ lẹyin Peoples Redemption Party, toun ri i pe awọn naa jẹ ẹgbẹ oṣelu olootọ, o lawọn o le ba ẹgbẹkẹgbẹ kan ṣe aṣepọ ati ajọsọ rara, ki ọlọmu da ọmọ iya ẹ gbe ni o.


“Ṣe bẹyin naa ri ohun to ṣẹlẹ l’Ọṣun, nibi ti INEC ti n gboṣuba fun ara wọn pe a-jẹ-bii-idan ni ẹrọ BVAS tawọn ṣẹṣẹ gbe de yii, pe ko ni i si mago-mago ninu eto idibo mọ, BVAS lo ṣe tibi, BVAS lo ṣe tọhun, pẹlu ẹ naa, ẹ wo aṣiri to tu pe adiju ibo waye lawọn ibi kan, ti INEC naa si gba pe loootọ ni, ti wọn ni apọju iforukọsilẹ ṣẹlẹ lawọn ibomi-in.” Gẹgẹ bo ṣe wi. Ṣoworẹ ni ni ti boya ẹgbẹ oṣelu AAC oun maa ba ṣe pọ lati ṣatilẹyin fẹlomi-in, tabi kawọn gba awọn mi-in laaye lati dara pọ m’awọn, o lawọn ti wọn n para pọ yii, ajegbodo ni wọn, wọn n wẹni kunra ni, iru iro si niborun wọn, iwa wọn jọra ni ajọṣe wọn ṣe wọ, amọ ni ti AAC toun yii, to ba yẹ lẹyin Peoples Redemption Party, toun ri i pe awọn naa jẹ ẹgbẹ oṣelu olootọ, o lawọn o le ba ẹgbẹkẹgbẹ kan ṣe aṣepọ ati ajọsọ rara, ki ọlọmu da ọmọ iya ẹ gbe ni o.


Awọn oṣiṣẹ banki to gbowo nla jade lakaunti onibaara ti rẹwọn he

Monisọla Saka Awọn oṣiṣẹ banki meji kan, Agbo John Agama ati Edoh Steve, ni wọn ti dero ẹwọn bayii latari awọn ẹsun jibiti, ilẹdi apo pọ lori owo to to bii miliọnu mẹsan-an Naira ati aabọ (9.4 million). Onidaajọ Mojisọla Ọlajuwọn ti ile-ẹjọ giga ilẹ wa to wa niluu Abuja, lo dajọ awọn ọdaran naa ‘l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kọkanla, oṣu Kin-in-ni, ọdun 2023. Ẹsun oniga kan ti ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ nilẹ wa, EFCC, ẹkun Makurdi, nipinlẹ Benue, fi kan wọn ni wọn fi ṣedajọ awọn ọdaran mejeeji ọhun. Gẹgẹ bi ẹsun ti wọn fi kan wọn, awọn ọdaran mejeeji yii pẹlu awọn agbodegba wọn ti wọn ti fẹsẹ fẹ ẹ, ni wọn sọ pe lasiko ti wọn ṣi jẹ oṣiṣẹ nile ifowopamọ Access Bank, ẹka ti Makurdi, ti i ṣe olu ilu ipinlẹ Benue, ni wọn lo irinṣẹ imọ ẹrọ kan ti wọn ko lẹtọọ si lati gba obitibiti owo ninu apo banki ọkunrin kan to n jẹ Mejuru Chibueze Gospel ni ọjọ kẹjọ, oṣu Kin-in-ni, ọdun 2021. Ẹsun ti wọn fi kan wọn yii ni wọn lo ta ko abala ikẹtalelọgbọn iwe ofin to sọrọ lori iwa jibiti ori ẹrọ ayelujara ti ọdun 2015, ti ijiya si wa fun un labẹ abala ofin ọhun bakan naa. Ṣugbọn awọn mejeeji ni awọn ko jẹbi.


Gẹgẹ bi ẹsun ti wọn fi kan wọn, awọn ọdaran mejeeji yii pẹlu awọn agbodegba wọn ti wọn ti fẹsẹ fẹ ẹ, ni wọn sọ pe lasiko ti wọn ṣi jẹ oṣiṣẹ nile ifowopamọ Access Bank, ẹka ti Makurdi, ti i ṣe olu ilu ipinlẹ Benue, ni wọn lo irinṣẹ imọ ẹrọ kan ti wọn ko lẹtọọ si lati gba obitibiti owo ninu apo banki ọkunrin kan to n jẹ Mejuru Chibueze Gospel ni ọjọ kẹjọ, oṣu Kin-in-ni, ọdun 2021. Ẹsun ti wọn fi kan wọn yii ni wọn lo ta ko abala ikẹtalelọgbọn iwe ofin to sọrọ lori iwa jibiti ori ẹrọ ayelujara ti ọdun 2015, ti ijiya si wa fun un labẹ abala ofin ọhun bakan naa. Ṣugbọn awọn mejeeji ni awọn ko jẹbi. Onidaajọ Ọlajuwọn waa paṣẹ pe ki ẹni kọọkan wọn lọọ faṣọ penpe roko ọba fun ọdun mẹta mẹta. Bẹẹ naa ni wọn tun pa ẹni kọọkan wọn laṣẹ lati san ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un Naira (100, 000) owo itanran fun ijọba apapọ, ki kaluku wọn si da miliọnu meji Naira o le ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un (2.1 million), pada fun ọkunrin ti wọn lu ni jibiti owo.


Onidaajọ Ọlajuwọn waa paṣẹ pe ki ẹni kọọkan wọn lọọ faṣọ penpe roko ọba fun ọdun mẹta mẹta. Bẹẹ naa ni wọn tun pa ẹni kọọkan wọn laṣẹ lati san ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un Naira (100, 000) owo itanran fun ijọba apapọ, ki kaluku wọn si da miliọnu meji Naira o le ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un (2.1 million), pada fun ọkunrin ti wọn lu ni jibiti owo.


O ma ṣe o! Abilekọ kan ja bọ lẹyin ọkada, lo ba gbabẹ ku

Gbenga Amos, Abẹokuta Iṣẹlẹ a-gbọ-bomi-loju lo ṣẹlẹ lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kẹjọ, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii, nibi ti abilekọ kan ti dagbere faye. Ọkọ rẹ lo fi ọkada Bajaj, ti nọmba rẹ jẹ TTN 08 VG, gbe e, to si jokoo sẹyin ọkunrin naa pẹlu ọmọ wọn, lasiko ti wọn n lọ si ṣọọṣi laduugbo Fajol, agbegbe Ọbantoko, niluu Abẹokuta. Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa, NAN, ṣalaye pe iṣẹlẹ buburu yii waye lasiko ti ọkọ oloogbe fẹẹ sare pẹwọ fun ọkada to fẹẹ kọ lu wọn lati iwaju. Ọkada to n bọ niwaju, to si jọ pe o fẹẹ rọ lu wọn lọkunrin naa fi sare pẹwọ, ti iyawo ẹ to jokoo sẹyin si ja bọ latari ẹru biba ati bi ko ṣe jokoo daadaa tẹlẹtẹlẹ, oju-ẹsẹ to ṣubu naa lo dagbere faye. Ṣugbọn ohun to ba ni lọkan jẹ ni pe ọkada keji to fẹẹ rọ lu tọkọ-taya naa ko duro ṣugbaa wọn, niṣe lo sa lọ”. Agbẹnusọ ajọ to n ri si igboke-gbodo ọkọ nipinlẹ Ogun, Ogun Traffic Compliance and Enforcement Corps (TRACE), Ọgbẹni Babatunde Akinbiyi, to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ ṣalaye pe iwakuwa ẹni to wa ọkada lo jẹ ki ọwọ ẹ tase, to fi tibẹ sọ ijanu rẹ nu, eyi to pada ṣokunfa bi obinrin naa ṣe ṣubu, to tun fori gbalẹ nibi to ja bọ si, to si gbabẹ ku lojiji.


Ọkada to n bọ niwaju, to si jọ pe o fẹẹ rọ lu wọn lọkunrin naa fi sare pẹwọ, ti iyawo ẹ to jokoo sẹyin si ja bọ latari ẹru biba ati bi ko ṣe jokoo daadaa tẹlẹtẹlẹ, oju-ẹsẹ to ṣubu naa lo dagbere faye. Ṣugbọn ohun to ba ni lọkan jẹ ni pe ọkada keji to fẹẹ rọ lu tọkọ-taya naa ko duro ṣugbaa wọn, niṣe lo sa lọ”. Agbẹnusọ ajọ to n ri si igboke-gbodo ọkọ nipinlẹ Ogun, Ogun Traffic Compliance and Enforcement Corps (TRACE), Ọgbẹni Babatunde Akinbiyi, to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ ṣalaye pe iwakuwa ẹni to wa ọkada lo jẹ ki ọwọ ẹ tase, to fi tibẹ sọ ijanu rẹ nu, eyi to pada ṣokunfa bi obinrin naa ṣe ṣubu, to tun fori gbalẹ nibi to ja bọ si, to si gbabẹ ku lojiji. O tẹsiwaju pe awọn ọlọpaa ti wọ ọkada naa kuro loju titi fun iwadii to peye, awọn mọlẹbi oloogbe si ti gbe oku ẹ kuro nibẹ. Nigba to n ranṣẹ ibanikẹdun sawọn mọlẹbi oloogbe, Akinbiyi gba awọn ọlọkada nimọran lati maa ṣe suuru, ki wọn si maa ṣọrapẹlu ere asapajude lati dena iru iṣẹlẹ bẹẹ lọjọ iwaju.


O tẹsiwaju pe awọn ọlọpaa ti wọ ọkada naa kuro loju titi fun iwadii to peye, awọn mọlẹbi oloogbe si ti gbe oku ẹ kuro nibẹ. Nigba to n ranṣẹ ibanikẹdun sawọn mọlẹbi oloogbe, Akinbiyi gba awọn ọlọkada nimọran lati maa ṣe suuru, ki wọn si maa ṣọrapẹlu ere asapajude lati dena iru iṣẹlẹ bẹẹ lọjọ iwaju.


Nitori rogbodiyan to n waye n’Ikarẹ Akoko, ijọba fẹẹ rọ ọba ilu mejeeji loye

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ṣe ni idunnu ṣubu layọ fawọn eeyan ilu Ikarẹ-Akoko, nijọba ibilẹ Ariwa Ila-Oorun, pẹlu bi ijọba ipinlẹ Ondo ṣe kede mimu adinku ba ofin konile-gbele to ti wa niluu ọhun lati bii ọsẹ kan sẹyin. Ikede tuntun naa waye l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kọkanla, oṣu yii. Ni ibamu pẹlu atẹjade ti Kọmiṣanna feto iroyin, Abilekọ Bamidele Ademọla-Ọlatẹju, fi ṣọwọ sawọn oniroyin. Ọlatẹju ni ijọba ipinlẹ Ondo, labẹ iṣakoso Arakunrin Rotimi Akeredolu, ti gba ẹbẹ awọn eeyan ilu Ikarẹ yẹwo nipa yiyi ofin konile-gbele oni wakati mẹrinlelogun to ti wa nilẹ lati bii ọsẹ kan sẹyin pada si wakati mejila pere, iyẹn aago mẹfa alẹ si mẹfa aarọ. Ọlatẹju ni inu gomina ko dun rara si rogbodiyan to n fi gbogbo igba waye niluu Ikarẹ, ati pe ijọba ti ṣetan lati fofin de Olukarẹ tilu Ikarẹ-Akoko, Ọba Akadiri Momoh, ati ojugba rẹ to jẹ Ọwa-Ale Iyọmẹta, Ọba Adeleke Adegbitẹ, ki wọn si le awọn mejeeji kuro lori itẹ ti wahala mi-in ba ṣeesi tun sọ niluu naa nitori ohunkohun. O ni ijọba ti ṣe agbekalẹ igbimọ ẹlẹni marun-un kan, ninu eyi ta a ti ri, Baṣọrun Sẹhinde Arogbọfa (akọwe ẹgbẹ Afẹnifẹre tẹlẹ ri) gẹgẹ bii alaga, Ọgbẹni Joseph Dele Adesanmi ni Akọwe igbimọ naa, nigba ti Oloye Jimoh Afọlabi Ẹkungba, Dokita Tunji Abayọmi ati Abilekọ Ọrẹoluwa Agbayẹwa jẹ ọmọ ẹgbẹ.


Ọlatẹju ni ijọba ipinlẹ Ondo, labẹ iṣakoso Arakunrin Rotimi Akeredolu, ti gba ẹbẹ awọn eeyan ilu Ikarẹ yẹwo nipa yiyi ofin konile-gbele oni wakati mẹrinlelogun to ti wa nilẹ lati bii ọsẹ kan sẹyin pada si wakati mejila pere, iyẹn aago mẹfa alẹ si mẹfa aarọ. Ọlatẹju ni inu gomina ko dun rara si rogbodiyan to n fi gbogbo igba waye niluu Ikarẹ, ati pe ijọba ti ṣetan lati fofin de Olukarẹ tilu Ikarẹ-Akoko, Ọba Akadiri Momoh, ati ojugba rẹ to jẹ Ọwa-Ale Iyọmẹta, Ọba Adeleke Adegbitẹ, ki wọn si le awọn mejeeji kuro lori itẹ ti wahala mi-in ba ṣeesi tun sọ niluu naa nitori ohunkohun. O ni ijọba ti ṣe agbekalẹ igbimọ ẹlẹni marun-un kan, ninu eyi ta a ti ri, Baṣọrun Sẹhinde Arogbọfa (akọwe ẹgbẹ Afẹnifẹre tẹlẹ ri) gẹgẹ bii alaga, Ọgbẹni Joseph Dele Adesanmi ni Akọwe igbimọ naa, nigba ti Oloye Jimoh Afọlabi Ẹkungba, Dokita Tunji Abayọmi ati Abilekọ Ọrẹoluwa Agbayẹwa jẹ ọmọ ẹgbẹ. Igbimọ ọhun lo ni wọn gbe kalẹ lati wa ọna abayọ si ohun to saaba maa n ṣokunfa rogbodiyan lagbagbe Ọkọja ati Ọlọkọ. Bakan naa lo ni ijọba ti n gbe igbesẹ lati ṣawari itan Ọkọja, eyi to n fa wahala laarin awọn ọba alade mejeeji, ki wọn le mọ ọna ati ba wọn pari aawọ naa nitubi inubi. Abilekọ Ọlatẹju ni ijọba ti gbẹsẹ le ọrọ oye Ọlọkọja ti Ọkọja lati asiko yii lọ, bẹẹ ni ko si ẹnikẹni to gbọdọ maa pe ara rẹ ni Oloye agbegbe ọhun mọ, yala lati ọdọ Olukarẹ tabi Ọwa-Ale.


Igbimọ ọhun lo ni wọn gbe kalẹ lati wa ọna abayọ si ohun to saaba maa n ṣokunfa rogbodiyan lagbagbe Ọkọja ati Ọlọkọ. Bakan naa lo ni ijọba ti n gbe igbesẹ lati ṣawari itan Ọkọja, eyi to n fa wahala laarin awọn ọba alade mejeeji, ki wọn le mọ ọna ati ba wọn pari aawọ naa nitubi inubi. Abilekọ Ọlatẹju ni ijọba ti gbẹsẹ le ọrọ oye Ọlọkọja ti Ọkọja lati asiko yii lọ, bẹẹ ni ko si ẹnikẹni to gbọdọ maa pe ara rẹ ni Oloye agbegbe ọhun mọ, yala lati ọdọ Olukarẹ tabi Ọwa-Ale. Gbogbo awọn oloye keekeekee to wa ni Ọkọta lo ni ijọba tun ti gbẹsẹ le, o ni ẹnikẹni to ba jade lati pe ara rẹ ni oloye kan lagbegbe naa yoo ri pípọ́n oju ijọba. Lati bii ọsẹ kan sẹyin tijọba ti kede ofin konile gbele oni wakati mẹrinlelogun gbako latari rogbodiyan nla to bẹ silẹ lasiko ti wọn n ṣe ayẹyẹ orikadun kanifa lagbegbe Ọkọja, ninu eyi tawọn eeyan kan ti ku, ti wọn si tun ba ọpọlọpọ dukia jẹ ni nnkan ko ti fara rọ mọ niluu Ikarẹ Akoko. Gbogbo ọja, awọn ṣọọbu, banki atawọn ileesẹ to wa nigboro ilu naa ni wọn ti pa patapata, ti ko si sẹni to lori laya lati jade lọ sibikibi latari aṣẹ tijọba fun awọn ẹsọ alaabo lati fi pampẹ ofin gbe ẹnikẹni to ba tẹ ofin naa loju.


Gbogbo awọn oloye keekeekee to wa ni Ọkọta lo ni ijọba tun ti gbẹsẹ le, o ni ẹnikẹni to ba jade lati pe ara rẹ ni oloye kan lagbegbe naa yoo ri pípọ́n oju ijọba. Lati bii ọsẹ kan sẹyin tijọba ti kede ofin konile gbele oni wakati mẹrinlelogun gbako latari rogbodiyan nla to bẹ silẹ lasiko ti wọn n ṣe ayẹyẹ orikadun kanifa lagbegbe Ọkọja, ninu eyi tawọn eeyan kan ti ku, ti wọn si tun ba ọpọlọpọ dukia jẹ ni nnkan ko ti fara rọ mọ niluu Ikarẹ Akoko. Gbogbo ọja, awọn ṣọọbu, banki atawọn ileesẹ to wa nigboro ilu naa ni wọn ti pa patapata, ti ko si sẹni to lori laya lati jade lọ sibikibi latari aṣẹ tijọba fun awọn ẹsọ alaabo lati fi pampẹ ofin gbe ẹnikẹni to ba tẹ ofin naa loju. Ko si ọkọ tabi ọlọkada to gbọdọ ṣiṣẹ laarin ilu, gbogbo awọn awakọ ati arinrin-ajo to yẹ ki wọn gba Ikarẹ kọja ko ṣe bẹẹ mọ, ọna Akungba si Ọka Akoko, lo ku ti wọn n rin. Ere lawọn eeyan ilu Ikarẹ kọkọ pe ọrọ ọhun, gbogbo ero wọn si ni pe dandan ni ki ìjọba Akeredolu yi ofin naa pada nigba tawọn akẹkọọ ba wọle fun saa eto ẹkọ́ keji lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, nitori inu gomina ko ni i dun ki awọn ileewe yooku wọle ki wọn si tilẹkun pa mọ awọn akẹkọọ ti Ikarẹ sinu ile. Lẹyin ti ilẹ ọjọ Aje, Mọnde, mọ, ṣugbọn ti gomina ko yi ipinnu rẹ pada, ti gbogbo ile-iwe, ọja atawọn ṣọọbu ṣi wa ni titi pa lawọn araalu too mọ kinni ọhun lọran nla.


Ko si ọkọ tabi ọlọkada to gbọdọ ṣiṣẹ laarin ilu, gbogbo awọn awakọ ati arinrin-ajo to yẹ ki wọn gba Ikarẹ kọja ko ṣe bẹẹ mọ, ọna Akungba si Ọka Akoko, lo ku ti wọn n rin. Ere lawọn eeyan ilu Ikarẹ kọkọ pe ọrọ ọhun, gbogbo ero wọn si ni pe dandan ni ki ìjọba Akeredolu yi ofin naa pada nigba tawọn akẹkọọ ba wọle fun saa eto ẹkọ́ keji lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, nitori inu gomina ko ni i dun ki awọn ileewe yooku wọle ki wọn si tilẹkun pa mọ awọn akẹkọọ ti Ikarẹ sinu ile. Lẹyin ti ilẹ ọjọ Aje, Mọnde, mọ, ṣugbọn ti gomina ko yi ipinnu rẹ pada, ti gbogbo ile-iwe, ọja atawọn ṣọọbu ṣi wa ni titi pa lawọn araalu too mọ kinni ọhun lọran nla. Lati igba naa si lawọn eeyan ti n bẹbẹ, ti wọn si n parọwa si Aketi ko fọwọ wọnu, bi ko tilẹ fẹẹ ro ohunkohun, wọn ni o yẹ ko ro ti awọn ọmọ ile-iwe ti wọn ko ni i le ba awọn ẹgbẹ wọn pe nipinlẹ Ondo, ati tawọn eeyan mi-in ti ebi ti fẹẹ pa ku sile latari airi iṣe ṣe, eyi ti yoo fun wọn lanfaani ati rowo jẹun. Lara awọn to rawọ ẹbẹ si gomina ni Olubaka ti Ọka Akoko, Ọba Yusuf Adebori Adelẹyẹ, atawọn mi-in.


Lati igba naa si lawọn eeyan ti n bẹbẹ, ti wọn si n parọwa si Aketi ko fọwọ wọnu, bi ko tilẹ fẹẹ ro ohunkohun, wọn ni o yẹ ko ro ti awọn ọmọ ile-iwe ti wọn ko ni i le ba awọn ẹgbẹ wọn pe nipinlẹ Ondo, ati tawọn eeyan mi-in ti ebi ti fẹẹ pa ku sile latari airi iṣe ṣe, eyi ti yoo fun wọn lanfaani ati rowo jẹun. Lara awọn to rawọ ẹbẹ si gomina ni Olubaka ti Ọka Akoko, Ọba Yusuf Adebori Adelẹyẹ, atawọn mi-in.


Ile-ẹjọ yọ igbakeji olori aṣofin Ondo nipo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ile-ẹjọ giga kan to filu Akurẹ ṣe ibujokoo, ti yọ Ọnarebu Samuel Aderọboye nipo gẹgẹ bii olori ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Ondo. Adajọ kootu ọhun, Onidaajọ Adetan Osadebey, ninu idajọ to gbe kalẹ l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, paṣẹ yiyọ Ọnarebu to n ṣoju ẹkun idibo keji Odigbo ọhun bii ẹni yọ jiga, ki wọn si da Ọnarebu Irọju Ogundeji pada saaye rẹ lẹyẹ-o-sọka. Ọdun 2020 lawọn aṣofin ile-igbimọ ọhun kan ko ara wọn jọ, ti wọn si lawọn ti dibo lati yẹ aga mọ Ọnarebu Irọju to n ṣoju awọn eeyan Odigbo ẹkun kin-in-ni nidii gẹgẹ bii igbakeji olori awọn aṣofin latari ede aiyede nla kan to waye laarin oun ati olori ile, Ọnarebu Bamidele Ọlẹyẹlogun lori ọrọ yiyọ igbakeji gomina igba naa, Agboọla Ajayi nipo. Bo tilẹ jẹ pe wọn ko ri ẹsun kan to ṣe koko fi kan Irọju nigba naa, ohun ti wọn n pariwo pe awọn awọn tori rẹ yọ ọ nipo ni titapa si ofin ati ilana ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Ondo. Loju-ẹsẹ ni wọn si ti dibo yan Ọnarebu Aderọboye ti wọn jọ wa lati ijọba ibilẹ kan naa, ṣugbọn ti wọn n ṣoju ẹkun ọtọọtọ lati fi rọpo rẹ. Eyi lo bi ọkunrin naa ninu to fi gba ile-ẹjọ lọ nipasẹ agbẹjọro rẹ, Amofin agba Wale Ọmọtọṣọ, o ni ọna ti wọn fi yọ oun nipo ko ba ofin orilẹ-ede yii mu, nitori wọn kuna lati tẹle abala ofin kẹsan-an, ila kin-in-ni, de eẹkẹwaa, eyi to fi dandan le e pe awọn ti yoo yọ ẹyikeyii ninu awọn oloye ile-aṣofin nipo gbọdọ ko ida meji ninu mẹta awọn ọmọ-ile.


Bo tilẹ jẹ pe wọn ko ri ẹsun kan to ṣe koko fi kan Irọju nigba naa, ohun ti wọn n pariwo pe awọn awọn tori rẹ yọ ọ nipo ni titapa si ofin ati ilana ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Ondo. Loju-ẹsẹ ni wọn si ti dibo yan Ọnarebu Aderọboye ti wọn jọ wa lati ijọba ibilẹ kan naa, ṣugbọn ti wọn n ṣoju ẹkun ọtọọtọ lati fi rọpo rẹ. Eyi lo bi ọkunrin naa ninu to fi gba ile-ẹjọ lọ nipasẹ agbẹjọro rẹ, Amofin agba Wale Ọmọtọṣọ, o ni ọna ti wọn fi yọ oun nipo ko ba ofin orilẹ-ede yii mu, nitori wọn kuna lati tẹle abala ofin kẹsan-an, ila kin-in-ni, de eẹkẹwaa, eyi to fi dandan le e pe awọn ti yoo yọ ẹyikeyii ninu awọn oloye ile-aṣofin nipo gbọdọ ko ida meji ninu mẹta awọn ọmọ-ile. Kọmiṣanna feto idajọ nipinlẹ Ondo, Ọgbẹni Charles Titiloye lo waa gbẹnusọ fun ile-igbimọ aṣofin naa, ohun ti oun si duro le lori ni pe, awọn to yọ Ọnarebu Irọju nipo ko ṣe ohun to ta ko ofin rara. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Onidaajọ Osadebey ni iwadii ile-ẹjọ naa fidi rẹ mulẹ pe loootọ l’awọn aṣofin ọhun kọ lati tẹle ilana ofin ninu igbesẹ wọn lati yẹ aga mọ igbakeji abẹnugan naa nidii nitori ko sibi ti wọn ti fun niwee waa wi tẹnu rẹ ki wọn too yọ ọ. Adajọ ni ko si ṣiṣe tabi aiṣe, afi ki wọn da Irọju pada sipo rẹ kiakia ki Aderọboye si yee pe ara rẹ ni igbakeji abẹnugan ile lati akoko naa lọ. Ile-ẹjọ tun ni ile-aṣofin ọhun tun gbọdọ san gbogbo owo-oṣu ati awọn ajẹmọnu rẹ lati ọjọ ti wọn ti yọ ọ nipo fun un patapata, yatọ si mliọnu mẹwaa Niara to ni ki wọn san fun un gẹgẹ bíi owo gba, ma binu, fun iya ti wọn fi jẹ ẹ lọna aitọ.


Kọmiṣanna feto idajọ nipinlẹ Ondo, Ọgbẹni Charles Titiloye lo waa gbẹnusọ fun ile-igbimọ aṣofin naa, ohun ti oun si duro le lori ni pe, awọn to yọ Ọnarebu Irọju nipo ko ṣe ohun to ta ko ofin rara. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Onidaajọ Osadebey ni iwadii ile-ẹjọ naa fidi rẹ mulẹ pe loootọ l’awọn aṣofin ọhun kọ lati tẹle ilana ofin ninu igbesẹ wọn lati yẹ aga mọ igbakeji abẹnugan naa nidii nitori ko sibi ti wọn ti fun niwee waa wi tẹnu rẹ ki wọn too yọ ọ. Adajọ ni ko si ṣiṣe tabi aiṣe, afi ki wọn da Irọju pada sipo rẹ kiakia ki Aderọboye si yee pe ara rẹ ni igbakeji abẹnugan ile lati akoko naa lọ. Ile-ẹjọ tun ni ile-aṣofin ọhun tun gbọdọ san gbogbo owo-oṣu ati awọn ajẹmọnu rẹ lati ọjọ ti wọn ti yọ ọ nipo fun un patapata, yatọ si mliọnu mẹwaa Niara to ni ki wọn san fun un gẹgẹ bíi owo gba, ma binu, fun iya ti wọn fi jẹ ẹ lọna aitọ.


Eyi ni bi ori ṣe ko ọga agba ile-ẹkọ imọ-ẹrọ Ẹsa-Oke yọ lọwọ awọn agbanipa

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ori lo ko Dokita Samson Adegoke to jẹ ọga agba ile-ẹkọ imọ-ẹrọ to wa niluu Ẹsa-Oke, nipinlẹ Ọṣun, yọ nirọlẹ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lọwọ awọn agbanipa ti wọn fẹẹ gbẹmi ẹ. ALAROYE gbọ pe aago mẹrin irọlẹ ku diẹ ni ọga agba yii kuro ninu ọgba ile-ẹkọ ọhun, ko si ti i rin pupọ ti mọto Toyota Camry kan fi bẹrẹ si i le e, ti awọn to wa ninu rẹ si ṣina ibọn fun mọto Adegoke. Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, Dokita Adegoke ni Orita Eti-Ọọni to wa laarin Ẹsa-Oke ati Ijẹbu-Jẹsa ti mọto awọn agbanipa naa fi sare kọja siwaju, ti wọn si fẹẹ dabuu mọto oun. O ni ohun ti Ọlọrun fi yọ oun ni pe tirela kan n bọ lọọọkan, ko si faaye gba awọn ẹniibi naa lati kọja siwaju oun, o ni ibinu yẹn ni wọn fi ṣina ibọn bo mọto oun lati ẹgbẹ, ṣugbọn dẹrẹba oun ko duro rara. Adegoke fi kun ọrọ rẹ pe dẹrẹba oun n sare lọ titi ti mọto naa ko fi le rin mọ, ṣugbọn ko si ẹni to fara pa laarin oun ati dẹrẹba oun. O loun ti fi iṣẹlẹ naa to awọn ọlọpaa ilu Ijẹbu-Jẹsa leti, wọn si ti ṣeleri lati gbe igbesẹ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe awọn ti gbọ nịpa iṣẹlẹ naa, iwadii si ti bẹrẹ lori rẹ.


Eto idibo to n bọ lọna yii le ma waye ti… –INEC

Faith Adebọla Aayan fẹẹ jo, amọ o n bẹru adiẹ to ṣi wa lode. Ọrọ yii lo ṣe wẹku pẹlu ikilọ ti Alaga ajọ eleto idibo apapọ ilẹ wa, Independent National Electoral Commission, INEC, Ọjọgbọn Mahmood Yakubu, ṣe lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹsan-an, oṣu Kin-in-ni yii, pe o wu ajọ naa lati ṣeto idibo to mọyan lori, to si ṣetẹwọgba lọdun yii, amọ ti idunkooko mọ ni, idaluru, biba dukia jẹ, ifẹmiṣofo ati eto aabo to mẹhẹ yii o ba rọlẹ daadaa tabi ko dopin, afaimọ lawọn o ni i sun eto idibo gbogbogboo ti gbogbo eeyan n foju sọna fun naa siwaju, tabi kawọn tiẹ wọgi le e patapata, tori ewu ṣi n bẹ loko Longẹ bayii. Nibi apero ati idalẹkọọ kan to da lori ipese eto aabo lasiko idibo, eyi ti wọn ṣe niluu Abuja, olu-ilu ilẹ wa, ni Yakubu ti sọrọ ọhun. Ọgbẹni Abdullahi Zuru, Alaga igbimọ to n ri si eto idanilẹkọọ lori ọrọ idibo, to ṣoju fun Mahmood Yakubu, nipade ọhun, sọ pe “ti eto aabo to polukurumuṣu lorileede yii ko ba sunwọn si i, ti wọn o ba dẹrọ ẹ tabi ki wọn tiẹ kasẹ ẹ nilẹ patapata, o le mu ka wọgi le esi idibo kan tabi ka sun eto idibo siwaju lawọn ẹkun idibo kan, eyi si le mu ko ṣoro lati kede esi idibo, bi iru ẹ ba si ṣẹlẹ, ipenija nla le de ba ofin ilẹ wa.” Amọ, Yakubu ni ni ti ajọ INEC tipatipa ni ṣokoto fi i wọdi oku lọrọ ipese aabo jẹ, o ni gbogbo ohun to ba gba lawọn maa fun un lati pese aabo to peye fawọn oṣiṣẹ, awọn dukia, ẹrọ, ati lilọ-bibọ eto idibo naa, bo tilẹ jẹ pe ibi tagbara awọn ba gbe e de lawọn maa duro si, tori ibi tọwọ ba gun de lapa maa gun mọ. O ni: “A o koyan eto aabo to muna doko lasiko idibo kere rara, a mọ pe o ṣe pataki ki ayika to tura, to fọkan balẹ, to si rọju wa lati ṣeto idibo ti ko ni kọnu-n-kọhọ ninu, to wa deede, to ṣee gbiyele, to si pari sibi to daa, iru eto idibo bẹẹ maa ṣaleekun agbara ijọba awa-ara-wa ni. “Tori bẹẹ, ba a ṣe n gbaradi fun eto idibo gbogbogboo lọdun 2023, ajọ INEC ko ni i kẹrẹ lati ri i daju pe eto aabo to lọọrin, to duro digbi, wa fun awọn oṣiṣẹ rẹ, ati gbogbo nnkan eelo idibo naa.


Ọgbẹni Abdullahi Zuru, Alaga igbimọ to n ri si eto idanilẹkọọ lori ọrọ idibo, to ṣoju fun Mahmood Yakubu, nipade ọhun, sọ pe “ti eto aabo to polukurumuṣu lorileede yii ko ba sunwọn si i, ti wọn o ba dẹrọ ẹ tabi ki wọn tiẹ kasẹ ẹ nilẹ patapata, o le mu ka wọgi le esi idibo kan tabi ka sun eto idibo siwaju lawọn ẹkun idibo kan, eyi si le mu ko ṣoro lati kede esi idibo, bi iru ẹ ba si ṣẹlẹ, ipenija nla le de ba ofin ilẹ wa.” Amọ, Yakubu ni ni ti ajọ INEC tipatipa ni ṣokoto fi i wọdi oku lọrọ ipese aabo jẹ, o ni gbogbo ohun to ba gba lawọn maa fun un lati pese aabo to peye fawọn oṣiṣẹ, awọn dukia, ẹrọ, ati lilọ-bibọ eto idibo naa, bo tilẹ jẹ pe ibi tagbara awọn ba gbe e de lawọn maa duro si, tori ibi tọwọ ba gun de lapa maa gun mọ. O ni: “A o koyan eto aabo to muna doko lasiko idibo kere rara, a mọ pe o ṣe pataki ki ayika to tura, to fọkan balẹ, to si rọju wa lati ṣeto idibo ti ko ni kọnu-n-kọhọ ninu, to wa deede, to ṣee gbiyele, to si pari sibi to daa, iru eto idibo bẹẹ maa ṣaleekun agbara ijọba awa-ara-wa ni. “Tori bẹẹ, ba a ṣe n gbaradi fun eto idibo gbogbogboo lọdun 2023, ajọ INEC ko ni i kẹrẹ lati ri i daju pe eto aabo to lọọrin, to duro digbi, wa fun awọn oṣiṣẹ rẹ, ati gbogbo nnkan eelo idibo naa. “Nnkan to tubọ mu ki eyi ṣe koko ni pe ọrọ to hande ni ipenija eto aabo lorileede yii, ati pe ọpọ awọn oṣiṣẹ wa lasiko idibo naa maa jẹ awọn agunbanirọ, awọn ọdọ ti wọn maa wa lawọn ibudo eto idibo kaakiri, ọpọ wọn si ni wọn ti koju wahala titi doju iku latẹyinwa. “A o fẹ kiru ẹ ṣẹlẹ mọ, ko si gbọdọ ṣẹlẹ. “Nitori naa, awọn ẹṣọ alaabo ni pataki, atawọn oṣiṣẹ eleto idibo, gbọdọ wa lojufo daadaa, ki wọn si maa ṣọ gbogbo nnkan to n lọ layiika wọn, tori toju tiyẹ laparo fi n riran, a si ni lati pese irinṣẹ ti wọn maa lo tọrọ pajawiri ba ṣẹlẹ fun wọn,” gẹgẹ bo ṣe wi.


“Nnkan to tubọ mu ki eyi ṣe koko ni pe ọrọ to hande ni ipenija eto aabo lorileede yii, ati pe ọpọ awọn oṣiṣẹ wa lasiko idibo naa maa jẹ awọn agunbanirọ, awọn ọdọ ti wọn maa wa lawọn ibudo eto idibo kaakiri, ọpọ wọn si ni wọn ti koju wahala titi doju iku latẹyinwa. “A o fẹ kiru ẹ ṣẹlẹ mọ, ko si gbọdọ ṣẹlẹ. “Nitori naa, awọn ẹṣọ alaabo ni pataki, atawọn oṣiṣẹ eleto idibo, gbọdọ wa lojufo daadaa, ki wọn si maa ṣọ gbogbo nnkan to n lọ layiika wọn, tori toju tiyẹ laparo fi n riran, a si ni lati pese irinṣẹ ti wọn maa lo tọrọ pajawiri ba ṣẹlẹ fun wọn,” gẹgẹ bo ṣe wi. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Keji, ọdun yii, ni INEC kede pe eto idibo sipo aarẹ, tawọn aṣọfin agba, iyẹn awọn sẹnetọ, ati tawọn aṣoju-ṣofin apapọ yoo waye kaakiri origun mẹrẹẹrin orileede yii. Ọsẹ meji lẹyin naa ni idibo tawọn gomina atawọn aṣofin ipinlẹ yoo tẹ le e.


Tẹ o ba gbagbe, ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Keji, ọdun yii, ni INEC kede pe eto idibo sipo aarẹ, tawọn aṣọfin agba, iyẹn awọn sẹnetọ, ati tawọn aṣoju-ṣofin apapọ yoo waye kaakiri origun mẹrẹẹrin orileede yii. Ọsẹ meji lẹyin naa ni idibo tawọn gomina atawọn aṣofin ipinlẹ yoo tẹ le e.


Owo to le ni ẹgbẹta miliọnu lawọn ajinigbe to ji ero reluwee ko fẹẹ gba

Faith Adebọla Bijọba ni yoo wa a o, bawọn mọlẹbi wọn si ni, bo si jẹ wọn maa wa ọgbọn mi-in da ni, iyowu ko jẹ, miliọnu lọna ọgọrun-un mẹfa Naira ati ogun, (N620m) lawọn ajinigbe ti wọn ji awọn ero to fẹẹ wọkọ reluwee ni Igueben, ipinlẹ Edo, lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ keje, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii, ni o gbọdọ tẹ awọn lọwọ, kawọn ka a ko pe perepere, kawọn too tu eeyan mọkanlelọgbọn to wa lahaamọ awọn silẹ. Alakooso ẹgbẹ awọn ọdọ ẹya Esan to n pe fun iṣejọba rere ati idajọ ododo, nipinlẹ Edo, iyẹn Esan Youth for Good Governance and Social Justice, Ọgbẹni Benson Odia, lo kẹ ọrọ yii sawọn oniroyin leti lalẹ ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹsan-an, oṣu yii. O ni gẹgẹ bii iṣe wọn, awọn ajinigbe naa ti n pe lara awọn mọlẹbi awọn ti wọn ji gbe, wọn si ti n ba wọn sọrọ lori bi wọn ṣe maa tu awọn ti wọn mu londe lakata wọn silẹ. O lawọn ajinigbe naa ni ori-o-jori ni owo itusilẹ tawọn maa gba, miliọnu lọna ogun, tuẹnti miliọnu Naira lawọn maa gba fun ọkọọkan awọn ti wọn ko wọgbo ọhun. O lawọn ajinigbe naa sọ pe kẹnikẹni ma fakoko awọn ṣofo lori idunaa-dura owo itusilẹ ọhun o, tori awọn o ni i din-in, miliọnu ogun Naira fẹni kọọkan naa ko gbọdọ ja leti rara. Odia ni ohun tawọn afurasi ọdaran yii n beere yii yaa-yan lẹnu, ko si dun-un-gbọ seti, o waa rọ ijọba atawọn oṣiṣẹ eleto aabo, paapaa awọn ṣọja, atawọn ọlọpaa, lati tẹpẹlẹ mọ bi wọn ṣe maa ri awọn ti wọn ji gbe naa gba pada lai sewu.


O lawọn ajinigbe naa ni ori-o-jori ni owo itusilẹ tawọn maa gba, miliọnu lọna ogun, tuẹnti miliọnu Naira lawọn maa gba fun ọkọọkan awọn ti wọn ko wọgbo ọhun. O lawọn ajinigbe naa sọ pe kẹnikẹni ma fakoko awọn ṣofo lori idunaa-dura owo itusilẹ ọhun o, tori awọn o ni i din-in, miliọnu ogun Naira fẹni kọọkan naa ko gbọdọ ja leti rara. Odia ni ohun tawọn afurasi ọdaran yii n beere yii yaa-yan lẹnu, ko si dun-un-gbọ seti, o waa rọ ijọba atawọn oṣiṣẹ eleto aabo, paapaa awọn ṣọja, atawọn ọlọpaa, lati tẹpẹlẹ mọ bi wọn ṣe maa ri awọn ti wọn ji gbe naa gba pada lai sewu. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Edo, Ọgbẹni Chidi Nwabuzor, loun o ti i le fidi ọrọ yii mulẹ, amọ oun naa ti gbọ pe awọn ajinigbe naa n beere owo gọbọi gẹgẹ bii owo itusilẹ. Amọ ṣa o, Kọmiṣanna feto iroyin ati ilanilọyẹ nipinlẹ Edo, Chris Nehikhare, sọ laṣalẹ ọjọ Aje pe eeyan mejilelọgbọn lawọn ajinigbe naa ji gbe nibudokọ reluwee ọhun. O lawọn ti ri mẹfa lara wọn gba pada, akitiyan si n tẹsiwaju lati doola ẹmi awọn yooku.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Edo, Ọgbẹni Chidi Nwabuzor, loun o ti i le fidi ọrọ yii mulẹ, amọ oun naa ti gbọ pe awọn ajinigbe naa n beere owo gọbọi gẹgẹ bii owo itusilẹ. Amọ ṣa o, Kọmiṣanna feto iroyin ati ilanilọyẹ nipinlẹ Edo, Chris Nehikhare, sọ laṣalẹ ọjọ Aje pe eeyan mejilelọgbọn lawọn ajinigbe naa ji gbe nibudokọ reluwee ọhun. O lawọn ti ri mẹfa lara wọn gba pada, akitiyan si n tẹsiwaju lati doola ẹmi awọn yooku. Tẹ o ba gbagbe, ko ti i ju oṣu mẹrin sẹyin ti awọn to ṣẹku sakata awọn ajinigbe ti wọn kọ lu reluwee lọna Abuja si Kaduna, ninu oṣu Kẹta, ọdun to kọja, gba itusilẹ lẹyin tawọn mọlẹbi wọn ti sanwo gọbọi fun wọn, lawọn agbebọn tun rẹbuu ọkọ reluwee ilẹ wa mi-in lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ keje, oṣu Ki-in-ni, ta a wa yii, wọn ṣe ọpọ eeyan leṣe, wọn si ji ọpọ ero gbe lọ. Irọlẹ ọjọ Satide niṣẹlẹ yii waye ni ibudokọ reluwee Tom Ikimi to wa ni Igueben, nijọba ibilẹ Igueben, nipinlẹ Edo. Ọpọ ero to duro lati wọ reluwee to n lọ lati Igueben si ilu Warri ni wọn fara kaaṣa akọlu ọhun.


Tẹ o ba gbagbe, ko ti i ju oṣu mẹrin sẹyin ti awọn to ṣẹku sakata awọn ajinigbe ti wọn kọ lu reluwee lọna Abuja si Kaduna, ninu oṣu Kẹta, ọdun to kọja, gba itusilẹ lẹyin tawọn mọlẹbi wọn ti sanwo gọbọi fun wọn, lawọn agbebọn tun rẹbuu ọkọ reluwee ilẹ wa mi-in lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ keje, oṣu Ki-in-ni, ta a wa yii, wọn ṣe ọpọ eeyan leṣe, wọn si ji ọpọ ero gbe lọ. Irọlẹ ọjọ Satide niṣẹlẹ yii waye ni ibudokọ reluwee Tom Ikimi to wa ni Igueben, nijọba ibilẹ Igueben, nipinlẹ Edo. Ọpọ ero to duro lati wọ reluwee to n lọ lati Igueben si ilu Warri ni wọn fara kaaṣa akọlu ọhun. Alaroye gbọ pe maneja teṣan naa, Ọgbẹni Godwin Okpe, ati olori ẹṣọ alaabo teṣan ọhun wa lara awọn ti wọn ji gbe naa.


Alaroye gbọ pe maneja teṣan naa, Ọgbẹni Godwin Okpe, ati olori ẹṣọ alaabo teṣan ọhun wa lara awọn ti wọn ji gbe naa.


Eto idibo le ma waye ti… –INEC


Iyawo pasitọ ti babalawo ku sori rẹ lotẹẹli ti sọrọ o!

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Kayeefi patapata ni iṣẹlẹ iku gbajugbaja babalawo kan to filu Ikẹrẹ-Ekiti tii ṣe ibujokoo ijọba ibilẹ Ikẹrẹ nipinlẹ Ekiti ṣebugbe, Alagba Fadayọmi Kẹhinde, ẹni tọpọ awọn eeyan ilu ọhun mọ si Ejiogbe, ṣi n jẹ loju awọn to gbọ iroyin naa titi di ba a ṣe n sọrọ yii. Kii kuku ṣe oni lawọn eeyan ti n ku, nitori ko si ojulowo ọmọ Yoruba ti ko nigbagbọ ninu owe awọn agba kan to ni ‘ko sẹni ti ko ni i ku, bẹẹ ni ko sẹni ti oko baba rẹ ko ni i d’igbòrò, dandan niku, gbogbo wa la jẹ gbese rẹ, ṣugbọn ọna ti babalawo ti wọn lo jẹ ọmọ bibi ilu Ondo ọhun gba jẹ ipe Olodumare, to si ṣe bẹẹ pada sajule ọrun lo n ya ọpọ awọn eeyan lẹnu. Ariyanjiyan pupọ awọn to n ka nipa iṣẹlẹ kayeefi ọhun ni pe to ba jẹ loootọ ni Ejiogbe jẹ ojulowo babalawo to mọ Ifa rẹ dajudaju, ko yẹ ko lu magun lara obinrin, to ba si ṣeesi lu u paapaa, ko yẹ ko jẹ ohun ni yoo ran an sọrun ọsan gangan. Idi ree ti akọroyin ALAROYE ṣe ṣabẹwo si ilu Ikẹrẹ-Ekiti, nibi ti iṣẹlẹ yii ti ṣẹlẹ lati mọ bi ọrọ naa ṣe jẹ gan-an. ALAROYE gbiyanju lati ṣawari Ẹfanjẹliisi Rita Ajagun Igbala, iyẹn iyawo pasitọ ati oludasilẹ ijọ ti wọn ni Ejiogbe ku sori rẹ ninu ileetura kan ta a forukọ bo laṣiiri, eyi to wa loju ọna marosẹ Ikẹrẹ si Akurẹ. Bakan naa la tun gbiyanju lati wa ọmọ ati ẹnikan to jẹ ọrẹ timọtimọ oloogbe ọhun ni awari lati le fidi ohun to ṣẹlẹ gan-an mulẹ.


Idi ree ti akọroyin ALAROYE ṣe ṣabẹwo si ilu Ikẹrẹ-Ekiti, nibi ti iṣẹlẹ yii ti ṣẹlẹ lati mọ bi ọrọ naa ṣe jẹ gan-an. ALAROYE gbiyanju lati ṣawari Ẹfanjẹliisi Rita Ajagun Igbala, iyẹn iyawo pasitọ ati oludasilẹ ijọ ti wọn ni Ejiogbe ku sori rẹ ninu ileetura kan ta a forukọ bo laṣiiri, eyi to wa loju ọna marosẹ Ikẹrẹ si Akurẹ. Bakan naa la tun gbiyanju lati wa ọmọ ati ẹnikan to jẹ ọrẹ timọtimọ oloogbe ọhun ni awari lati le fidi ohun to ṣẹlẹ gan-an mulẹ. Ninu alaye soki ti obinrin naa ṣe lasiko ti wọn n fi ọrọ wa a lẹnu wo ni tesan ti wọn mu un lọ lo ti sọ pe loootọ loun ati Ejiogbe n yan ara awọn lale, ati pe ki i ṣe igba akọkọ niyẹn tawọn n ṣe ‘kinni’ fun ara awọn. Rita ni, ‘‘Awọn ni wọn pe mi lanaa pe ki n waa ba awọn ni (otẹẹli ta a forukọ bo laṣiiri). Mo si lọọ ba wọn nibẹ.


Ninu alaye soki ti obinrin naa ṣe lasiko ti wọn n fi ọrọ wa a lẹnu wo ni tesan ti wọn mu un lọ lo ti sọ pe loootọ loun ati Ejiogbe n yan ara awọn lale, ati pe ki i ṣe igba akọkọ niyẹn tawọn n ṣe ‘kinni’ fun ara awọn. Rita ni, ‘‘Awọn ni wọn pe mi lanaa pe ki n waa ba awọn ni (otẹẹli ta a forukọ bo laṣiiri). Mo si lọọ ba wọn nibẹ. Mo sọ fun wọn gan-an pe mo bisi, pe a n ṣe nnkan, wọn ṣaa ni ki n wa, atẹranṣe ti wọn fi ṣọwọ si mi paapaa wa lori foonu mi. Emi ati Ejiogbe atawọn ọrẹ rẹ meji mi-in la jọ kọwọọrin lọ si otẹẹli ti iṣẹlẹ ọhun ti waye lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ keji oṣu Kin-in-ni, ọdun ta a wa yii. Lẹyin ta a ṣe faaji tan ni a jọ wọ yara lati gbadun ara wa.


Mo sọ fun wọn gan-an pe mo bisi, pe a n ṣe nnkan, wọn ṣaa ni ki n wa, atẹranṣe ti wọn fi ṣọwọ si mi paapaa wa lori foonu mi. Emi ati Ejiogbe atawọn ọrẹ rẹ meji mi-in la jọ kọwọọrin lọ si otẹẹli ti iṣẹlẹ ọhun ti waye lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ keji oṣu Kin-in-ni, ọdun ta a wa yii. Lẹyin ta a ṣe faaji tan ni a jọ wọ yara lati gbadun ara wa. ‘‘Ki i ṣe loju-ẹsẹ ta a wọnu yara otẹẹli yẹn la bẹrẹ si i ba ara wa sun. Ejiogbe kan sun le mi lori lasan ni, a si n ba ara wa ṣere ko too di pe a maa ba ara wa lo pọ ni wahala ti bẹrẹ. Bi wọn ṣe gun ori mi ni wọn ṣubu si ori bẹẹdi, wọn bẹrẹ si i gbọn pipi, wọn n gbọn gidigidi, bẹẹ ni wọn n ta wọn-in wọn-in.


‘‘Ki i ṣe loju-ẹsẹ ta a wọnu yara otẹẹli yẹn la bẹrẹ si i ba ara wa sun. Ejiogbe kan sun le mi lori lasan ni, a si n ba ara wa ṣere ko too di pe a maa ba ara wa lo pọ ni wahala ti bẹrẹ. Bi wọn ṣe gun ori mi ni wọn ṣubu si ori bẹẹdi, wọn bẹrẹ si i gbọn pipi, wọn n gbọn gidigidi, bẹẹ ni wọn n ta wọn-in wọn-in. mo waa n pe wọn pe daadi, ki lo ṣe yin, mo waa lọọ pe Ọga Bayọ to gbe wọn wa, mo lọọ pe e nita. Eyi ti Ọga Bayọ naa iba fi wọle ko wo nnkan to ṣe wọn, ko wọle, o waa lọọ pe awọn Abbey atawọn yooku wa, la waa sare gbe wọn lọ si ọsibitu, nibẹ ni wọn ti sọ pe wọn ti ku. Ki i ṣe pe ori mi ni wọn ku si tabi pe lasiko ti a n ba ara wa lo pọ lo ku bi awọn kan ṣe n sọ’’.


mo waa n pe wọn pe daadi, ki lo ṣe yin, mo waa lọọ pe Ọga Bayọ to gbe wọn wa, mo lọọ pe e nita. Eyi ti Ọga Bayọ naa iba fi wọle ko wo nnkan to ṣe wọn, ko wọle, o waa lọọ pe awọn Abbey atawọn yooku wa, la waa sare gbe wọn lọ si ọsibitu, nibẹ ni wọn ti sọ pe wọn ti ku. Ki i ṣe pe ori mi ni wọn ku si tabi pe lasiko ti a n ba ara wa lo pọ lo ku bi awọn kan ṣe n sọ’’. Babalawo mi-in to jẹ ọrẹ timọtimọ fun Oloogbe Fadayọmi, Alagba Ifadamitan Oni, naa b’ALAROYE sọrọ lori ohun to mọ nipa ọrẹ rẹ, eyi lohun to sọ fun akọroyin wa nipa Ejiogbe. ‘‘Mo mọ Oloogbe Fadayọmi daadaa, eeyan rere ni, ogbontarigi ni ninu iṣẹ awo, ẹni ti mo le fọwọ rẹ sọya pe o mọ Ifa ati ọpẹlẹ ni amọdaju ni. Ọpọlọpọ ọdun lemi pẹlu rẹ fi jọ gbe, ta a si jọ n ṣiṣẹ awo ni Ikẹrẹ-Ekiti, ko too di pe mo pada si ipinlẹ Ọṣun, nibi ti mo ti n ba yin-in sọrọ lọwọlọwọ.


Babalawo mi-in to jẹ ọrẹ timọtimọ fun Oloogbe Fadayọmi, Alagba Ifadamitan Oni, naa b’ALAROYE sọrọ lori ohun to mọ nipa ọrẹ rẹ, eyi lohun to sọ fun akọroyin wa nipa Ejiogbe. ‘‘Mo mọ Oloogbe Fadayọmi daadaa, eeyan rere ni, ogbontarigi ni ninu iṣẹ awo, ẹni ti mo le fọwọ rẹ sọya pe o mọ Ifa ati ọpẹlẹ ni amọdaju ni. Ọpọlọpọ ọdun lemi pẹlu rẹ fi jọ gbe, ta a si jọ n ṣiṣẹ awo ni Ikẹrẹ-Ekiti, ko too di pe mo pada si ipinlẹ Ọṣun, nibi ti mo ti n ba yin-in sọrọ lọwọlọwọ. Nibi ti ọrẹ wa mulẹ de, ọwọ mi bayii lo bi gbogbo awọn ọmọ rẹ si. ‘‘Ṣẹ ẹ ri i, ti inu eeyan ba ti mọ ni amọju nigba miiran, wahala nla lo maa n da si ni lọrun. Gbara ti iṣẹlẹ ọhun sẹlẹ ni wọn pe mi, mo si pe ọmọ rẹ pe bawo lo ṣe jẹ?


Nibi ti ọrẹ wa mulẹ de, ọwọ mi bayii lo bi gbogbo awọn ọmọ rẹ si. ‘‘Ṣẹ ẹ ri i, ti inu eeyan ba ti mọ ni amọju nigba miiran, wahala nla lo maa n da si ni lọrun. Gbara ti iṣẹlẹ ọhun sẹlẹ ni wọn pe mi, mo si pe ọmọ rẹ pe bawo lo ṣe jẹ? Alaye ti wọn ṣe fun mi ko yatọ rara si ohun ti ọrẹbinrin rẹ ti wọn jọ wa ninu yara otẹẹli ṣe. ‘‘Wọn ni wọn o ti i maa ba ara wọn sun, ere lasan ni awọn ṣi n ṣe lọwọ to fi bẹrẹ si i pọkaka iku, ki i ṣe pe o takiti gẹgẹ bii ahesọ ti wọn n sọ kiri. Nigba ti mo beere ohun to le ṣẹlẹ lọwọ awọn babalawo miiran to jẹ ẹgbẹ wa, awọn naa jẹ ko ye mi pe magun ni loootọ.


Alaye ti wọn ṣe fun mi ko yatọ rara si ohun ti ọrẹbinrin rẹ ti wọn jọ wa ninu yara otẹẹli ṣe. ‘‘Wọn ni wọn o ti i maa ba ara wọn sun, ere lasan ni awọn ṣi n ṣe lọwọ to fi bẹrẹ si i pọkaka iku, ki i ṣe pe o takiti gẹgẹ bii ahesọ ti wọn n sọ kiri. Nigba ti mo beere ohun to le ṣẹlẹ lọwọ awọn babalawo miiran to jẹ ẹgbẹ wa, awọn naa jẹ ko ye mi pe magun ni loootọ. ‘‘Ninu ero temi, mi o nigbagbọ rara ninu ọrọ tawọn awo ẹgbẹ wa n sọ pe magun lo pa Ejiogbe, awọn babalawo to n sọ bẹẹ gan-an le jẹ ọta rẹ loju aye, ṣẹ ẹ mọ pe inu ọpọlọpọ ni ki i dun nigba ti wọn ba ri babalawo to n ṣe daadaa, to n kọle mọle, to si n ralẹ mọ ilẹ ninu iṣẹ awo ṣiṣe. ‘‘Wọn le ni ṣe lo dọgbọn sọrọ ara rẹ tabi pe o tẹ ọrọ rẹ nidii, gbogbo ọgbọn ati ọna ti wọn yoo fi maa ṣaata tabi ki wọn fa a lulẹ ni wọn aa maa wa kiri. ‘‘Ọkan ninu awọn ọmọ rẹ to ba mi sọrọ ni, nigba to ku tan ti awọn yẹ ẹnu rẹ wo, o ni ṣe lọna ọfun rẹ bo tooroto lọ sisalẹ inu rẹ lọhun-un, ẹ sọ fun mi, ṣe eniyan le ku iku magun ki ọna ọfun rẹ waa bo?


‘‘Ninu ero temi, mi o nigbagbọ rara ninu ọrọ tawọn awo ẹgbẹ wa n sọ pe magun lo pa Ejiogbe, awọn babalawo to n sọ bẹẹ gan-an le jẹ ọta rẹ loju aye, ṣẹ ẹ mọ pe inu ọpọlọpọ ni ki i dun nigba ti wọn ba ri babalawo to n ṣe daadaa, to n kọle mọle, to si n ralẹ mọ ilẹ ninu iṣẹ awo ṣiṣe. ‘‘Wọn le ni ṣe lo dọgbọn sọrọ ara rẹ tabi pe o tẹ ọrọ rẹ nidii, gbogbo ọgbọn ati ọna ti wọn yoo fi maa ṣaata tabi ki wọn fa a lulẹ ni wọn aa maa wa kiri. ‘‘Ọkan ninu awọn ọmọ rẹ to ba mi sọrọ ni, nigba to ku tan ti awọn yẹ ẹnu rẹ wo, o ni ṣe lọna ọfun rẹ bo tooroto lọ sisalẹ inu rẹ lọhun-un, ẹ sọ fun mi, ṣe eniyan le ku iku magun ki ọna ọfun rẹ waa bo? ‘‘Alaye ti ọmọ yẹn ṣe fun mi siwaju ni pe, wọn gba awọn nimọran lati gbe baba awọn lọ sibi ti wọn ti n ṣe ayẹwo lati mọ iku to pa a, ṣugbọn aisi owo lọwọ awọn ni ko jẹ kawọn le ṣe bẹẹ, ti awọn si gba kamu lori ọrọ naa. Ọmọ yii fi da mi loju pe majele ni wọn fun baba oun jẹ, magun kankan ko pa a. ‘‘Ẹyin naa le ṣe akawe ọrọ ọmọ oloogbe pẹlu ọrọ ti obinrin ti wọn jọ gbe ara wọn lọ si otẹẹli sọ, ẹ maa ri i pe oju kan naa lo bọ si, awọn agba bọ, wọn ni o jọ gàté kò jò gate, o fẹsẹ mejeeji tiro gátegàte.


‘‘Alaye ti ọmọ yẹn ṣe fun mi siwaju ni pe, wọn gba awọn nimọran lati gbe baba awọn lọ sibi ti wọn ti n ṣe ayẹwo lati mọ iku to pa a, ṣugbọn aisi owo lọwọ awọn ni ko jẹ kawọn le ṣe bẹẹ, ti awọn si gba kamu lori ọrọ naa. Ọmọ yii fi da mi loju pe majele ni wọn fun baba oun jẹ, magun kankan ko pa a. ‘‘Ẹyin naa le ṣe akawe ọrọ ọmọ oloogbe pẹlu ọrọ ti obinrin ti wọn jọ gbe ara wọn lọ si otẹẹli sọ, ẹ maa ri i pe oju kan naa lo bọ si, awọn agba bọ, wọn ni o jọ gàté kò jò gate, o fẹsẹ mejeeji tiro gátegàte. ‘‘Ẹdẹ ni wọn fi iṣẹlẹ yii ṣe fun Ejiogbe, emi o gbagbọ pe magun lo pa a o’’ . Ọmọ-awo mi-in to tun ba wa sọrọ lori iṣẹlẹ ọhun, Alagba Ọjẹlabi Ọlatubọsun, ni ọrọ magun lilu ki i ṣe nnkan babara nilẹ Yoruba, o ni ẹnikẹni lo le lu u, yala o jẹ babalawo, afaa tabi pasitọ. O ni ṣebi awọn iroyin kan fidi rẹ mulẹ pe pasitọ to jẹ ọkọ obinrin ọhun funra rẹ ti fi igba kan lu magun lori rẹ ri.


‘‘Ẹdẹ ni wọn fi iṣẹlẹ yii ṣe fun Ejiogbe, emi o gbagbọ pe magun lo pa a o’’ . Ọmọ-awo mi-in to tun ba wa sọrọ lori iṣẹlẹ ọhun, Alagba Ọjẹlabi Ọlatubọsun, ni ọrọ magun lilu ki i ṣe nnkan babara nilẹ Yoruba, o ni ẹnikẹni lo le lu u, yala o jẹ babalawo, afaa tabi pasitọ. O ni ṣebi awọn iroyin kan fidi rẹ mulẹ pe pasitọ to jẹ ọkọ obinrin ọhun funra rẹ ti fi igba kan lu magun lori rẹ ri. Alagba Ọjẹlabi ni ṣe ọkunrin to pe ara rẹ ni ojuṣẹ Ọlọrun naa le bura pe omi adura lo ko oun yọ tabi awọn nnkan ibilẹ tabi ajẹsara to ni ti kinni ọhun ko fi ṣeku pa a. O ni awọn ẹgbẹ awo lorilẹ-ede Naijiria ti pade lati jiroro lori iṣẹlẹ ọhun, ati pe ere lo ba ẹdun Ejiogbe nilẹ to di ọlẹ, ibi ti iṣẹlẹ naa si ka ogboju babalawo naa mọ, ko sohun ti eeyan le ṣe si i, nitori ko sẹni ti ko le ṣẹlẹ si. Awọn ọmọ oloogbe yii sọ fun akọroyin wa pe ẹnikan to wa nitosi lasiko ti iṣẹlẹ ọhun waye sọ foun pe baba oun n pọ nnkan dudu lẹnu nigba to ku tan. Ọmọbinrin to kọ lati darukọ ara rẹ naa sọ fun wa pe, gbogbo eeyan lo mọ pe ẹni ti wọn ba fun ni majele jẹ nikan lo le maa pọ nnkan jade lẹnu lẹyin to ba ku.


Alagba Ọjẹlabi ni ṣe ọkunrin to pe ara rẹ ni ojuṣẹ Ọlọrun naa le bura pe omi adura lo ko oun yọ tabi awọn nnkan ibilẹ tabi ajẹsara to ni ti kinni ọhun ko fi ṣeku pa a. O ni awọn ẹgbẹ awo lorilẹ-ede Naijiria ti pade lati jiroro lori iṣẹlẹ ọhun, ati pe ere lo ba ẹdun Ejiogbe nilẹ to di ọlẹ, ibi ti iṣẹlẹ naa si ka ogboju babalawo naa mọ, ko sohun ti eeyan le ṣe si i, nitori ko sẹni ti ko le ṣẹlẹ si. Awọn ọmọ oloogbe yii sọ fun akọroyin wa pe ẹnikan to wa nitosi lasiko ti iṣẹlẹ ọhun waye sọ foun pe baba oun n pọ nnkan dudu lẹnu nigba to ku tan. Ọmọbinrin to kọ lati darukọ ara rẹ naa sọ fun wa pe, gbogbo eeyan lo mọ pe ẹni ti wọn ba fun ni majele jẹ nikan lo le maa pọ nnkan jade lẹnu lẹyin to ba ku. ALAROYE de ibi ti ṣọọṣi ọhun wa nibi kan ti wọn n pe ni Ilẹ Mimọ, eyi to wa lẹyin ileepo kan ti wọn n pe ni Sadesh, lagbegbe Oke-Ọṣun, lẹbaa oju ọna marosẹ Ikẹrẹ si Akurẹ. Ori apata kekere kan ni wọn kọ sọọsi ọhun si pẹlu pako, ti ile pasitọ ati iyawo rẹ naa si wa ni ifẹgbẹkẹgbẹ pẹlu ijọ wọn. Bo tilẹ jẹ pe aarọ ọjọ Aiku, Sannde, ti gbogbo awọn Onigbagbọ maa n ṣe isin ọjọ isinmi lakọroyin wa ṣe abẹwo sibẹ, a ko ba ẹnikẹni ninu sọọsi ọhun tabi ninu ile, paroparo ni gbogbo ibẹ da, ti wọn si tilẹkun ile-ijọsin ati ile naa pa. Araadugbo kan ta a fọrọ wa lẹnu wo lo jẹ ko ye wa pe ko daju pe wọn ṣe isin kankan nile ijọsin ọhun lọjọ naa.


ALAROYE de ibi ti ṣọọṣi ọhun wa nibi kan ti wọn n pe ni Ilẹ Mimọ, eyi to wa lẹyin ileepo kan ti wọn n pe ni Sadesh, lagbegbe Oke-Ọṣun, lẹbaa oju ọna marosẹ Ikẹrẹ si Akurẹ. Ori apata kekere kan ni wọn kọ sọọsi ọhun si pẹlu pako, ti ile pasitọ ati iyawo rẹ naa si wa ni ifẹgbẹkẹgbẹ pẹlu ijọ wọn. Bo tilẹ jẹ pe aarọ ọjọ Aiku, Sannde, ti gbogbo awọn Onigbagbọ maa n ṣe isin ọjọ isinmi lakọroyin wa ṣe abẹwo sibẹ, a ko ba ẹnikẹni ninu sọọsi ọhun tabi ninu ile, paroparo ni gbogbo ibẹ da, ti wọn si tilẹkun ile-ijọsin ati ile naa pa. Araadugbo kan ta a fọrọ wa lẹnu wo lo jẹ ko ye wa pe ko daju pe wọn ṣe isin kankan nile ijọsin ọhun lọjọ naa. O ni oun mọ pasitọ to jẹ oludasilẹ ṣọọṣi naa ati iyawo rẹ daadaa. O ni ọkọ obinrin ti wọn n pe ni Ledi Ẹfangẹliisi ọhun ni awọn ijọ mi-in kaakiri niluu Ikẹrẹ-Ekiti, yatọ si ibi ta a ṣe abẹwo si. O ni iyawo rẹ, Rita, ti Ejiogbe ku mọ lori lo fi si ṣọọṣi ta a ṣe abẹwo si lati maa mojuto o. Obinrin to ba ale lọ sotẹẹli naa ni Ledi Ẹfangẹliisi ori ijọ naa latigba ti wọn ti da a silẹ, ati pe o ṣee ko jẹ ohun lo ṣokunfa bi wọn ṣe waa ba awọn nnkan jẹ nibẹ.


O ni oun mọ pasitọ to jẹ oludasilẹ ṣọọṣi naa ati iyawo rẹ daadaa. O ni ọkọ obinrin ti wọn n pe ni Ledi Ẹfangẹliisi ọhun ni awọn ijọ mi-in kaakiri niluu Ikẹrẹ-Ekiti, yatọ si ibi ta a ṣe abẹwo si. O ni iyawo rẹ, Rita, ti Ejiogbe ku mọ lori lo fi si ṣọọṣi ta a ṣe abẹwo si lati maa mojuto o. Obinrin to ba ale lọ sotẹẹli naa ni Ledi Ẹfangẹliisi ori ijọ naa latigba ti wọn ti da a silẹ, ati pe o ṣee ko jẹ ohun lo ṣokunfa bi wọn ṣe waa ba awọn nnkan jẹ nibẹ. O ni itiju ni ko jẹ ki obinrin ọhun le wa sile tabi inu ijọ wọn mọ nitori oun gbọ pe ko si ni teṣan mọ, awọn ọlọpaa ti da a silẹ. Abilekọ ọhun ni ohun ti oun ṣakiyesi ni pe awọn eeyan naa n yọ wa lalaalẹ lati ko ẹru wọn kuro ninu ile wọn ti awọn ọmọlẹyin Ejiogbe ṣe akọlu si nigba ti wọn gbọ iroyin iku rẹ. Ẹlomin-in to tun ba kọroyin wa sọrọ, ṣugbọn to kọ lati darukọ ara rẹ ṣalaye pe ija ti wa laarin pasitọ yii ati ọkunrin babalawo naa lori bo ṣe n yan iyawo rẹ lale.


O ni itiju ni ko jẹ ki obinrin ọhun le wa sile tabi inu ijọ wọn mọ nitori oun gbọ pe ko si ni teṣan mọ, awọn ọlọpaa ti da a silẹ. Abilekọ ọhun ni ohun ti oun ṣakiyesi ni pe awọn eeyan naa n yọ wa lalaalẹ lati ko ẹru wọn kuro ninu ile wọn ti awọn ọmọlẹyin Ejiogbe ṣe akọlu si nigba ti wọn gbọ iroyin iku rẹ. Ẹlomin-in to tun ba kọroyin wa sọrọ, ṣugbọn to kọ lati darukọ ara rẹ ṣalaye pe ija ti wa laarin pasitọ yii ati ọkunrin babalawo naa lori bo ṣe n yan iyawo rẹ lale. Wọn ni pasitọ yii ti lu magun lara iyawo rẹ yii ri, ti ọrọ naa si di wahala nla, to jẹ pe awọn mọlẹbi pasitọ yii lo ba wọn da sọrọ naa. ALAROYE gbọ pe ọkan ninu awọn babalawo to gbajumọ daadaa niluu Ikẹrẹ-Ekiti, to si ri jajẹ nidii iṣẹ to yan laayo yii ni ọkunrin naa. O jọ pe owo to wa lọwọ rẹ yii lo fi n fa oju obinrin naa mọra ti wọn fi n yan ara wọn lale.


Wọn ni pasitọ yii ti lu magun lara iyawo rẹ yii ri, ti ọrọ naa si di wahala nla, to jẹ pe awọn mọlẹbi pasitọ yii lo ba wọn da sọrọ naa. ALAROYE gbọ pe ọkan ninu awọn babalawo to gbajumọ daadaa niluu Ikẹrẹ-Ekiti, to si ri jajẹ nidii iṣẹ to yan laayo yii ni ọkunrin naa. O jọ pe owo to wa lọwọ rẹ yii lo fi n fa oju obinrin naa mọra ti wọn fi n yan ara wọn lale. Ki i ṣe pe ile Ejiogbe ati ti ọkọ ale rẹ wa ni ifẹgbẹkẹgbẹ gẹgẹ bii iroyin ti wọn n gbe kiri, loootọ ni ile awọn mejeeji ko jinna sira, adugbo kan pere lo wa laarin ile Ejiogbe Fadayọmi pẹlu ibi ti ile ati ṣọọṣi wọn wa. Bi ẹni kan ba wa ni ile tirẹ, ketekete ni yoo maa wo ile ẹni keji lọọọkan. Loootọ ni wọn ba sọọsi ati ile obinrin naa jẹ, wọn ja pako ti wọn kan mọ ara ṣọọṣi yii yipo, wọn ya aṣọ oju fereṣe, bẹẹ ni wọn ko awọn aga ati ẹrọ amohun-bu-gbamu (speaker) kan jade ti wọn si ba wọn jẹ.


Ki i ṣe pe ile Ejiogbe ati ti ọkọ ale rẹ wa ni ifẹgbẹkẹgbẹ gẹgẹ bii iroyin ti wọn n gbe kiri, loootọ ni ile awọn mejeeji ko jinna sira, adugbo kan pere lo wa laarin ile Ejiogbe Fadayọmi pẹlu ibi ti ile ati ṣọọṣi wọn wa. Bi ẹni kan ba wa ni ile tirẹ, ketekete ni yoo maa wo ile ẹni keji lọọọkan. Loootọ ni wọn ba sọọsi ati ile obinrin naa jẹ, wọn ja pako ti wọn kan mọ ara ṣọọṣi yii yipo, wọn ya aṣọ oju fereṣe, bẹẹ ni wọn ko awọn aga ati ẹrọ amohun-bu-gbamu (speaker) kan jade ti wọn si ba wọn jẹ. Lẹyin eyi ni wọn waa fabọ si ori ile wọn ti wọn n kọ lọwọ, eyi ti wọn ko ti i pari tan, niṣe ni wọn fi ibinu ja igi ati tapoli ti wọn kan mọ oju fereṣe wọn. Gbogbo akitiyan wa lati ri manija ileetura ti Ejiogbe ku si ba sọrọ lo ja si pabo pẹlu bi wọn ṣe ni ọkunrin naa ko si nitosi lasiko ta a ṣabẹwo si otẹẹli naa. Nigba ti akọroyin wa de ile Oloogbe Fadayọmi, eyi to wa laduugbo Folufash, a ri i pe wọn ti sin oku ọkunrin babalawo naa siwaju ita ile rẹ, bẹẹ ni a ko ri ẹnikẹni ta a le fọrọ wa lẹnu wo lasiko ta a de bẹ.


Lẹyin eyi ni wọn waa fabọ si ori ile wọn ti wọn n kọ lọwọ, eyi ti wọn ko ti i pari tan, niṣe ni wọn fi ibinu ja igi ati tapoli ti wọn kan mọ oju fereṣe wọn. Gbogbo akitiyan wa lati ri manija ileetura ti Ejiogbe ku si ba sọrọ lo ja si pabo pẹlu bi wọn ṣe ni ọkunrin naa ko si nitosi lasiko ta a ṣabẹwo si otẹẹli naa. Nigba ti akọroyin wa de ile Oloogbe Fadayọmi, eyi to wa laduugbo Folufash, a ri i pe wọn ti sin oku ọkunrin babalawo naa siwaju ita ile rẹ, bẹẹ ni a ko ri ẹnikẹni ta a le fọrọ wa lẹnu wo lasiko ta a de bẹ. Tẹ o ba gbagbe, ọsẹ to mkọja ni ariwo deede gba ilu kan pe babalawo u sori iyawo pasitọ to jẹ ale rẹ.


Tẹ o ba gbagbe, ọsẹ to mkọja ni ariwo deede gba ilu kan pe babalawo u sori iyawo pasitọ to jẹ ale rẹ.


Nitori burẹdi, ọkunrin kan luyawo ẹ pa l’Ekoo

Monisọla Saka Ọkunrin ọmọ bibi ipinlẹ Enugu kan, Ndubisi Nwadiegwu, ti lu iyawo ẹ, Ogochukwu Enene, pa nitori burẹdi. Oloogbe ni wọn lo wa lati abule Umuokpu, Awka, nipinlẹ Anambra, ṣugbọn to lọọ lọkọ nipinlẹ Enugu. ALAROYE gbọ pe akọbi oloogbe lọkunrin, ọmọ ọdun mẹrinla, ni wọn lo ṣalaye bọrọ naa ṣe ṣelẹ pe, gilaasi ti wọn fi n woju ni baba awọn fi luya awọn pa, nitori pe iya awọn sọ pe ko ra burẹdi fawọn ọmọ, ti baba si loun ko lowo lọwọ. O ni lẹyin ti baba awọn ko ṣeto bawọn ṣe maa jẹun lọjọ naa ni mama awọn lọọ fowo ọwọ ara ẹ ra burẹdi fawọn. Ṣugbọn baba awọn ko ṣe meni ṣe meji, o gba inu kinṣinni lọ nibi ti iya awọn gbe burẹdi si ko too wọle lọ, to si pari gbogbo burẹdi naa pata. O ni nigba ti mama awọn beere idi ti baba awọn fi jẹ burẹdi toun ra fawọn ọmọ, ni ọkunrin naa fa ibinu yọ, to bẹrẹ si i lu iya awọn titi to fi jẹ Ọlọrun nipe.


O ni lẹyin ti baba awọn ko ṣeto bawọn ṣe maa jẹun lọjọ naa ni mama awọn lọọ fowo ọwọ ara ẹ ra burẹdi fawọn. Ṣugbọn baba awọn ko ṣe meni ṣe meji, o gba inu kinṣinni lọ nibi ti iya awọn gbe burẹdi si ko too wọle lọ, to si pari gbogbo burẹdi naa pata. O ni nigba ti mama awọn beere idi ti baba awọn fi jẹ burẹdi toun ra fawọn ọmọ, ni ọkunrin naa fa ibinu yọ, to bẹrẹ si i lu iya awọn titi to fi jẹ Ọlọrun nipe. Bo tilẹ jẹ pe awọn mọlẹbi oloogbe ko ti i sọ nnkan kan lori iṣẹlẹ naa, ẹnikan to sun mọ ẹbi naa sọ fun iwe iroyin Punch pe ipinlẹ Eko niṣẹlẹ naa ti waye. O ni,”Ọmọ marun-un ni Ọlọrun jogun fun obinrin yii, ọmọkunrin mẹrin ati obinrin kan. Akọbi ẹ lọkunrin to jẹ ọmọ ọdun mẹrinla sọ pe lẹyin ti mama awọn fowo ara ẹ ra burẹdi tan ni baba awọn wọnu kinṣinni lọ, to si pari gbogbo burẹdi to yẹ kawọn ọmọ jẹ. Nigba toloogbe waa beere pe ki lo de to jẹ burẹdi lai ṣẹ nnkan kan ku fawọn ọmọ, lo bẹrẹ si i lu u titi to fi lu u pa”.


Bo tilẹ jẹ pe awọn mọlẹbi oloogbe ko ti i sọ nnkan kan lori iṣẹlẹ naa, ẹnikan to sun mọ ẹbi naa sọ fun iwe iroyin Punch pe ipinlẹ Eko niṣẹlẹ naa ti waye. O ni,”Ọmọ marun-un ni Ọlọrun jogun fun obinrin yii, ọmọkunrin mẹrin ati obinrin kan. Akọbi ẹ lọkunrin to jẹ ọmọ ọdun mẹrinla sọ pe lẹyin ti mama awọn fowo ara ẹ ra burẹdi tan ni baba awọn wọnu kinṣinni lọ, to si pari gbogbo burẹdi to yẹ kawọn ọmọ jẹ. Nigba toloogbe waa beere pe ki lo de to jẹ burẹdi lai ṣẹ nnkan kan ku fawọn ọmọ, lo bẹrẹ si i lu u titi to fi lu u pa”.


O ma ṣe o ! Aṣofin Kwara ku lojiji

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹsan-an, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii, ni wọn kede iku adari ileegbimọ aṣofin, to tun jẹ oludije dupo lẹẹkeji funpo yii kan naa lẹgbẹ oṣelu All Progressive Congress (APC), Họnarebu Abubakar Ọlawọyin Magaji, pe o jade laye lẹni ọdun mẹtadinlọgọta loke eepẹ. ALAROYE gbọ pe Mọgaji yii lo n ṣoju ẹkun Aarin Gbungbun Ilọrin, nileegbimọ aṣofin Kwara, to si ti n mura, bẹẹ lo n polongo ibo fun eto idibo ti yoo waye ninu oṣu Keji, ọdun yii, nitori o fẹẹ pada sile naa lẹyin to ba lo saa akọkọ tan. Ṣugbọn lojiji ni wọn kede iku rẹ lẹyin aisan ranpẹ. Ẹmaya ilu Ilọrin, to tun jẹ Alaga awọn lọba-lọba nipinlẹ Kwara, Alaaji Dokita Ibrahim Sulu-Gambari CFR, ti kẹdun pẹlu Gomina Abdurazaq, iyawo oloogbe, awọn ọmọ, gbogbo ẹbi Magajin Geri ati gbogbo Ilọrin lapapọ. Ẹmia gbadura pe ki Ọlọrun tẹ oloogbe naa si afẹfẹ rere, ko si rọ gbogbo mọlẹbi loju.


Obi nikan lo pegede ju lọ lati di aarẹ Naijiria – Afẹ Babalọla

Monisọla Saka Oludasilẹ ileewe giga Fasiti aladaani to wa l’Ado Ekiti, Oloye Afẹ Babalọla, to tun jẹ agba lọọya, ti sọ pe oludije dupo aarẹ lẹgbẹ oṣelu Labour Party, Peter Obi, lo duro ire ju lọ, oun lo si yẹ ko bẹrẹ si i maa tukọ orilẹ-ede yii, lẹyin ti aarẹ Buhari ba pari saa eto iṣejọba rẹ. O ṣalaye siwaju pe awọn ti wọn n ta ko Obi naa lawọn ti wọn lọwọ ninu bi wọn ṣe sun ilẹ Naijiria de ipo to da bii omi adagun to wa lọwọlọwọ bayii. Ninu ọrọ ẹ lo ti ni, “Afi to ba jẹ pe iwọ naa wa lara awọn ti wọn sin Naijiria debi to de yii ni, ko si bo o ṣe maa ta ko ọdọmọkunrin bii Peter Obi, to ṣi lagbara lati ṣiṣẹ, ti ko si lakọsilẹ iwa ibajẹ kan to le ko abawọn ba orukọ ẹ latẹyinwa, eeyan to kawe, to si loye lori, lati di aarẹ ilẹ Naijiria ni”. Baba agbalagba ẹni ọdun mẹtalelaaadọrun-un, ti yoo ṣami ayẹyẹ ọgọta ọdun to ti n ba iṣẹ agbẹjọro bọ ọhun sọ pe iwa kan wa to pa oun ati Obi pọ, eyi naa si ni ifẹ fun ẹkọ to ye kooro. O ni, “Nnkan kan wa to jẹ awa mejeeji la jọ ni in, nnkan to jẹ pe bemi ṣe nifẹẹ si i loun naa ni in ni pe yoo faaye gba eto ẹkọ to daa ninu iṣejọba ẹ. Gẹgẹ bi gbogbo yin ṣe lanfaani ẹ, emi o riwee igbalode ka, mi o kawe mẹwaa ti girama, ṣugbọn nitori ti mo ni ipinnu ati iwa akinkanju lọkan, mo fara da a. Labẹlẹ ni mo kawe alatọwọdọwọ ti mo fi gbawe ẹri A-Level, irufẹ ọna ikawe yii naa ni mo fi ṣedanwo aṣewọle si ileewe giga fasiti. “Ti ki i ba a ṣe ti ẹkọ iwe, mi o ba ma debi ti mo wa lonii yii, nitori idi eyi lo ṣe jẹ pe pẹlu ogo Ọlọrun, lẹyin ti mo ti ṣiṣẹ agbẹjọrọ laṣeyege fun ọpọlọpọ ọdun, ni mo fi jẹ nnkan ti mo jẹ lonii yii”.


Baba agbalagba ẹni ọdun mẹtalelaaadọrun-un, ti yoo ṣami ayẹyẹ ọgọta ọdun to ti n ba iṣẹ agbẹjọro bọ ọhun sọ pe iwa kan wa to pa oun ati Obi pọ, eyi naa si ni ifẹ fun ẹkọ to ye kooro. O ni, “Nnkan kan wa to jẹ awa mejeeji la jọ ni in, nnkan to jẹ pe bemi ṣe nifẹẹ si i loun naa ni in ni pe yoo faaye gba eto ẹkọ to daa ninu iṣejọba ẹ. Gẹgẹ bi gbogbo yin ṣe lanfaani ẹ, emi o riwee igbalode ka, mi o kawe mẹwaa ti girama, ṣugbọn nitori ti mo ni ipinnu ati iwa akinkanju lọkan, mo fara da a. Labẹlẹ ni mo kawe alatọwọdọwọ ti mo fi gbawe ẹri A-Level, irufẹ ọna ikawe yii naa ni mo fi ṣedanwo aṣewọle si ileewe giga fasiti. “Ti ki i ba a ṣe ti ẹkọ iwe, mi o ba ma debi ti mo wa lonii yii, nitori idi eyi lo ṣe jẹ pe pẹlu ogo Ọlọrun, lẹyin ti mo ti ṣiṣẹ agbẹjọrọ laṣeyege fun ọpọlọpọ ọdun, ni mo fi jẹ nnkan ti mo jẹ lonii yii”. Baba yii waa sọ pe oun yoo ṣayẹyẹ alarinrin fun iṣami ọgọta ọdun toun ti n ba iṣẹ lọọya bọ lọdun yii, ati pe pẹlu ogo Ọlọrun, Peter Obi yoo wa nibẹ, nitori oun lo pegede ju lọ lati bọ sipo aarẹ ilẹ Naijiria.


Baba yii waa sọ pe oun yoo ṣayẹyẹ alarinrin fun iṣami ọgọta ọdun toun ti n ba iṣẹ lọọya bọ lọdun yii, ati pe pẹlu ogo Ọlọrun, Peter Obi yoo wa nibẹ, nitori oun lo pegede ju lọ lati bọ sipo aarẹ ilẹ Naijiria.


Eyi ni bi eeyan kan ṣe ku lasiko iwọde Yoruba Nation l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Oju ọga agba awọn ọlọpaa ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Abiọdun Alabi, ko mu ẹrin lọwọ lasiko yii, bẹẹ lọkunrin naa ko ṣawada, niṣe lo n naka ikilọ sawọn ti wọn fẹẹ da omi alaafia ilu Eko ru, pe ki kaluku tete lọọ so ewe agbejẹ mọwọ, kọlọmọ si kilọ fọmọ rẹ, tori ẹni tawọn ba gba mu nidii iwa idaluru, tabi janduku ṣiṣẹ, tọhun yoo kan idin ninu iyọ ni. Ọsan ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹsan-an, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii, ni Alabi laago ikilọ ọhun ninu atẹjade kan to fi lede nipasẹ Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Eko, Benjamin Hundeyin, lori lọgbọ-lọgbọ kan to waye lagbegbe Ọjọta si Ketu, nipilẹ ọhun lọjọ naa. Alabi ni o jẹ ohun to ya oun lẹnu bawọn afurasi ọdaran kan, atawọn janduku, ṣe ko ara wọn jọ, ti wọn lawọn n ṣe iwọde, lai fi to ọlọpaa leti, ti wọn si bẹrẹ si i ṣediwọ fun lilọ bibọ ọkọ, ati kara-kata awọn ẹni to n lọ sẹnu iṣẹ ounjẹ oojọ wọn laaarọ ọjọ Mọnde naa. O leyi to jọ oun loju ju ni bawọn eeyan naa ṣe bẹrẹ si i ṣe akọlu sawọn ọlọpaa ti wọn ko ṣẹ wọn, ti wọn ko ba wọn ja, ti wọn si n fija pẹẹta pẹlu wọn. Kọmiṣanna ọlọpaa yii ni: “Loootọ la bọwọ fun ẹtọ araalu labẹ ofin lati ṣewọde wọọrọwọ, a si mọ pe wọn lẹtọọ lati kora jọ tabi ki wọn ṣe ẹgbẹ to ba wu wọn, bakan naa ni wọn lominira lati sọrọ, ṣugbọn a o ni i laju silẹ ki ẹnikan tabi ẹgbẹ kan ṣi iru ẹtọ bẹẹ lo, debi ti ọrọ, iwa tabi iṣe wọn yoo maa tẹ ẹtọ ẹlomi-in mọlẹ, tori aparo kan o ga ju ọkan lọ, ẹfọ o si gbọdọ le ẹfọ lawo. “Latari eyi, mo parọwa sawọn obi, alagbatọ, awọn alẹnulọrọ, ẹyin olori ẹsin, adari adugbo, ẹyin ladelade ati ọtọkulu, pe kẹ ẹ ba awọn ọmọ yin niwọọ, kẹ ẹ so ewe agbejẹ mọwọ, ki wọn ma lero pe a maa fọwọ yọbọkẹ mu ẹni to ba tapa sofin, tori yiyọ ẹkun wa, tojo kọ rara.


O leyi to jọ oun loju ju ni bawọn eeyan naa ṣe bẹrẹ si i ṣe akọlu sawọn ọlọpaa ti wọn ko ṣẹ wọn, ti wọn ko ba wọn ja, ti wọn si n fija pẹẹta pẹlu wọn. Kọmiṣanna ọlọpaa yii ni: “Loootọ la bọwọ fun ẹtọ araalu labẹ ofin lati ṣewọde wọọrọwọ, a si mọ pe wọn lẹtọọ lati kora jọ tabi ki wọn ṣe ẹgbẹ to ba wu wọn, bakan naa ni wọn lominira lati sọrọ, ṣugbọn a o ni i laju silẹ ki ẹnikan tabi ẹgbẹ kan ṣi iru ẹtọ bẹẹ lo, debi ti ọrọ, iwa tabi iṣe wọn yoo maa tẹ ẹtọ ẹlomi-in mọlẹ, tori aparo kan o ga ju ọkan lọ, ẹfọ o si gbọdọ le ẹfọ lawo. “Latari eyi, mo parọwa sawọn obi, alagbatọ, awọn alẹnulọrọ, ẹyin olori ẹsin, adari adugbo, ẹyin ladelade ati ọtọkulu, pe kẹ ẹ ba awọn ọmọ yin niwọọ, kẹ ẹ so ewe agbejẹ mọwọ, ki wọn ma lero pe a maa fọwọ yọbọkẹ mu ẹni to ba tapa sofin, tori yiyọ ẹkun wa, tojo kọ rara. “Bakan naa ni ki eku ile gbọ ko sọ fun toko, ki adan gbọ ko lọọ ro foobẹ, ẹnikẹni to ba ṣakọlu si ọlọpaa, to fija pẹẹta pẹlu agbofinro eyikeyii, tọhun yoo kan dudu inu ẹkọ ni,” gẹgẹ bo ṣe wi. Ọrọ ikilọ yii ko ṣẹyin rogbodiyan to ṣẹlẹ lagbegbe Ọjọta, nibi ti Alaroye ti gbọ pe awọn kan ti wọn n ṣewọde lori idasilẹ orileede Yoruba, ti wọn n ja fun ki Yoruba ya kuro lara Naijiria, ko asia ati akọle dani, ti wọn si n yan lọ si ọgba Gani Fawehinmi Park to wa l’Ọjọta. Wọn ni bi wọn ṣe n yan lọ ọhun ni wọn n kọrin lati fi imọ riri wọn han si ajijangbara ilẹ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ, tawọn eeyan mọ si Sunday Igboho, ti wọn si n beere fun itusilẹ rẹ kuro ni orileede Bẹnẹ ti wọn fofin de e mọ, wọn ni kijọba da a silẹ ko pada wale, ati pe boya Sunday Igboho wale o, abi ko wale o, ko sohun meji tawọn n fẹ ju ki Yoruba kuro lara Naijiria lọ.


“Bakan naa ni ki eku ile gbọ ko sọ fun toko, ki adan gbọ ko lọọ ro foobẹ, ẹnikẹni to ba ṣakọlu si ọlọpaa, to fija pẹẹta pẹlu agbofinro eyikeyii, tọhun yoo kan dudu inu ẹkọ ni,” gẹgẹ bo ṣe wi. Ọrọ ikilọ yii ko ṣẹyin rogbodiyan to ṣẹlẹ lagbegbe Ọjọta, nibi ti Alaroye ti gbọ pe awọn kan ti wọn n ṣewọde lori idasilẹ orileede Yoruba, ti wọn n ja fun ki Yoruba ya kuro lara Naijiria, ko asia ati akọle dani, ti wọn si n yan lọ si ọgba Gani Fawehinmi Park to wa l’Ọjọta. Wọn ni bi wọn ṣe n yan lọ ọhun ni wọn n kọrin lati fi imọ riri wọn han si ajijangbara ilẹ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ, tawọn eeyan mọ si Sunday Igboho, ti wọn si n beere fun itusilẹ rẹ kuro ni orileede Bẹnẹ ti wọn fofin de e mọ, wọn ni kijọba da a silẹ ko pada wale, ati pe boya Sunday Igboho wale o, abi ko wale o, ko sohun meji tawọn n fẹ ju ki Yoruba kuro lara Naijiria lọ. Alaroye gbọ pe ki wọn too de Ọjọta ọhun lawọn ọlọpaa ti lọọ tẹlẹ de wọn, wọn tun lawọn ọmọọta kan atawọn janduku ti dara pọ mọ ero naa. Ko sẹni to le sọ pato ohun to fa ija ojiji to waye lọjọ naa. Awọn kan lawọn ọlọpaa lo kọkọ ṣakọlu sawọn ajijangbara yii, lọrọ ba dija, awọn kan si ni awọn janduku lo fa a. Asẹyinwa-asẹyinbọ, eeyan meji lo ku, ọpọ si fara pa yannayanna lasiko ti eruku ija naa n goke lala.


Alaroye gbọ pe ki wọn too de Ọjọta ọhun lawọn ọlọpaa ti lọọ tẹlẹ de wọn, wọn tun lawọn ọmọọta kan atawọn janduku ti dara pọ mọ ero naa. Ko sẹni to le sọ pato ohun to fa ija ojiji to waye lọjọ naa. Awọn kan lawọn ọlọpaa lo kọkọ ṣakọlu sawọn ajijangbara yii, lọrọ ba dija, awọn kan si ni awọn janduku lo fa a. Asẹyinwa-asẹyinbọ, eeyan meji lo ku, ọpọ si fara pa yannayanna lasiko ti eruku ija naa n goke lala. Ni bayii, awọn agbofinro ti dẹrọ rogbodiyan ọhun.


Ni bayii, awọn agbofinro ti dẹrọ rogbodiyan ọhun.


Ọjọ keji lẹyin to ṣọjọọbi, Ṣọla Kosọkọ bimọ ọkunrin lantilanti

Jọkẹ Amọri Inu idunnu nla ni ọkan ninu awọn oṣere ilẹ wa to rẹwa daadaa nni, Oluṣọla Kosọkọ-Abina, to tun jẹ ọmọ gbajumọ oṣere nni, Jide Kosọkọ, wa bayii. Eyi ko ṣeyin bi Ọlọrun ṣe ṣẹṣẹ fi ọmọkunrin kan ta idile naa lọrẹ lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kẹjọ, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii, iyẹn ọjọ keji lẹyin ti oṣere naa ṣe ọjọọbi ọdun kẹtalelogoji to dele aye. Ṣe ko kuku sẹni to mọ pe o diwọ-disẹ sinu, ayẹyẹ ọjọọbi rẹ lawọn ololufẹ rẹ n ki i fun titi di asiko yii, pẹlu bo ṣe gbe e sori ikanni Instagraamu rẹ lọjọ Abamẹta, Satide, pe oun le ọdun kan si i loke eepẹ, ti awọn oṣere ẹgbẹ rẹ, to fi mọ awọn ololufẹ rẹ atawọn mọlẹbi rẹ si n ki i ku oriire ti ọjọọbi naa, ko sẹni to rokan pe ọmọ tuntun ti detosi, ayọ si ti fẹẹ di meji lọọdẹ Ṣọla laarin ọjọ kan sira wọn. Afi bo ṣe di ọjọ Aiku, Sannde, ti oṣere yii gbe aworan rẹ ati ti ọmọkunrin jojolo ti Ọlọrun ṣẹṣẹ fi ta idile rẹ lọrẹ sori Instagraamu rẹ, to si kọ ọ sibẹ bayii pe, ‘‘Ajọyọ nla leyi o, ọmọọba mi to rẹwa ti de. Ẹ ba mi yayọ ọmọ tuntun pẹlu bi mo ṣe ṣẹṣẹ bi ọmọkunrin lantilanti. ‘‘Ọlọrun ti jẹ olotitọ si mi, mi o si fọwọ yẹpẹre tabi oju kekere wo ijolotitọ rẹ si mi.


Afi bo ṣe di ọjọ Aiku, Sannde, ti oṣere yii gbe aworan rẹ ati ti ọmọkunrin jojolo ti Ọlọrun ṣẹṣẹ fi ta idile rẹ lọrẹ sori Instagraamu rẹ, to si kọ ọ sibẹ bayii pe, ‘‘Ajọyọ nla leyi o, ọmọọba mi to rẹwa ti de. Ẹ ba mi yayọ ọmọ tuntun pẹlu bi mo ṣe ṣẹṣẹ bi ọmọkunrin lantilanti. ‘‘Ọlọrun ti jẹ olotitọ si mi, mi o si fọwọ yẹpẹre tabi oju kekere wo ijolotitọ rẹ si mi. Ogo ni fun Ọlọrun Alagbara’’. Ohun to jẹ ki ayọ ọmọ yii tun jẹ ara ọtọ fun oṣere yii ati ọkọ rẹ ni pe obinrin ni awọn ọmọ meji to ti bi ṣaaju. Eyi to si ṣẹṣẹ bi to jẹ ọkunrin yii naa ni akọbi rẹ lọkunrin.


Ogo ni fun Ọlọrun Alagbara’’. Ohun to jẹ ki ayọ ọmọ yii tun jẹ ara ọtọ fun oṣere yii ati ọkọ rẹ ni pe obinrin ni awọn ọmọ meji to ti bi ṣaaju. Eyi to si ṣẹṣẹ bi to jẹ ọkunrin yii naa ni akọbi rẹ lọkunrin. Gbogbo awọn oṣere ẹgbẹ ẹ ni wọn ti n ba a yọ, ti wọn si n ki i ku ọwọ lomi. Lara awọn to ti ki Ṣọla Kosọkọ ni Adedimeji Lateef, Dayọ Amusa, Dele ọmọ wolii, Biọla Adebayọ, ti gbogbo eeyan mọ si Eyinọka. Oṣere naa kọ ọ sabẹ fọto Ṣọla pe ‘ku oriire o, Arakunrin Waheed, iyẹn ọkọ Ṣọla Kosọkọ, jagun eleyii, o si bori pẹlu bo ṣe jẹ pe oṣere naa bi ọmọkunrin.


Gbogbo awọn oṣere ẹgbẹ ẹ ni wọn ti n ba a yọ, ti wọn si n ki i ku ọwọ lomi. Lara awọn to ti ki Ṣọla Kosọkọ ni Adedimeji Lateef, Dayọ Amusa, Dele ọmọ wolii, Biọla Adebayọ, ti gbogbo eeyan mọ si Eyinọka. Oṣere naa kọ ọ sabẹ fọto Ṣọla pe ‘ku oriire o, Arakunrin Waheed, iyẹn ọkọ Ṣọla Kosọkọ, jagun eleyii, o si bori pẹlu bo ṣe jẹ pe oṣere naa bi ọmọkunrin. ALAROYE gbọ pe ayọ ati alaafia ni iya atọmọ wa.


ALAROYE gbọ pe ayọ ati alaafia ni iya atọmọ wa.


Eefi ina eedu ti tọkọ-taya da sinu ile nitori otutu ṣeku pa wọn

Monisọla Saka Adura nla to yẹ ki eeyan maa ṣe amin si ti wọn ba ti n gba a ni pe ki Ọlọrun ma jẹ ka toju oorun de oju iku. Ọkọ atiyawo kan, Sulaiman ati Maimuna, ti ku lasiko ti wọn n sun lọwọ nitori eefin ina ti wọn da sinu yara wọn to wọ wọn nimu. Gogoogo ni abule Kwa, to wa nijọba ibilẹ Dawakin Tofa, nipinlẹ Kano, nibi ti tọkọ-tiyawo naa, Sulaiman Idris, ẹni ọdun mejidinlọgbọn (28), atiyawo ẹ, Maimuna Halliru, ẹni ogun ọdun (20) n gbe kan. Eyi ko sẹyin bi awọn mejeeji ṣe dero ọrun kilẹ too mọ latari ina eedu ti wọn sọ pe wọn da sinu yara wọn. ALAROYE gbọ pe nitori apọju otutu to n mu lẹnu ọjọ mẹta yii lo mu ki tọkọ-taya naa da ina eedu, ti wọn si gbe e sinu yara ti wọn n sun ki ooru le baa mu wọn. Ṣugbọn o jọ pe wọn sun gbagbe titi ti eefin ina ti wọn da naa fi gba gbogbo inu yara ti wọn wa, ti ko si ribi kankan gba jade sita. Eefin yii la gbọ pe o ko si wọn lọkan, to si ṣeku pa wọn lasiko ti wọn n sun lọwọ lọjọ kẹta, oṣu Kin-in-ni, ọdun 2023 yii, ni nnkan bi aago mẹsan-an alẹ.


ALAROYE gbọ pe nitori apọju otutu to n mu lẹnu ọjọ mẹta yii lo mu ki tọkọ-taya naa da ina eedu, ti wọn si gbe e sinu yara ti wọn n sun ki ooru le baa mu wọn. Ṣugbọn o jọ pe wọn sun gbagbe titi ti eefin ina ti wọn da naa fi gba gbogbo inu yara ti wọn wa, ti ko si ribi kankan gba jade sita. Eefin yii la gbọ pe o ko si wọn lọkan, to si ṣeku pa wọn lasiko ti wọn n sun lọwọ lọjọ kẹta, oṣu Kin-in-ni, ọdun 2023 yii, ni nnkan bi aago mẹsan-an alẹ. N lawọn tọkọ-tiyawo naa ba toju oorun de oju iku. Nigba tawọn alajọgbele wọn yoo si fi ṣakiyesi wọn, oku awọn mejeeji ni wọn ba lori ibusun wọn. Oṣu mẹwaa sẹyin ni wọn ni Sulaiman, gbe ololufẹ ẹ niyawo.


N lawọn tọkọ-tiyawo naa ba toju oorun de oju iku. Nigba tawọn alajọgbele wọn yoo si fi ṣakiyesi wọn, oku awọn mejeeji ni wọn ba lori ibusun wọn. Oṣu mẹwaa sẹyin ni wọn ni Sulaiman, gbe ololufẹ ẹ niyawo. Iya Sule, Mallama Binta Muhammad, ṣalaye pẹlu ibanujẹ ati omije loju pe, ohun ibẹru niroyin iku ọmọ oun atiyawo ẹ jẹ foun nigba toun gba ipe pe wọn ti jade laye. O ni, “N o tiẹ le sọ bọrọ naa ṣe ri lara mi nigba ti wọn tufọ fun mi, majele ni mo tiẹ kọkọ ro pe wọn fun awọn ọmọ naa jẹ ko too di pe wọn pada ṣalaye fun mi pe ina eedu ti wọn da sinu ile lati din otutu ku lo ko si wọn lọkan, to pa wọn mọjumọ. ‘’Emi atawọn tọkọ–taya naa ko gbe pọ ninu ilu kan naa, ṣugbọn a ṣi sọrọ ni bii ọjọ mẹta sẹyin.


Iya Sule, Mallama Binta Muhammad, ṣalaye pẹlu ibanujẹ ati omije loju pe, ohun ibẹru niroyin iku ọmọ oun atiyawo ẹ jẹ foun nigba toun gba ipe pe wọn ti jade laye. O ni, “N o tiẹ le sọ bọrọ naa ṣe ri lara mi nigba ti wọn tufọ fun mi, majele ni mo tiẹ kọkọ ro pe wọn fun awọn ọmọ naa jẹ ko too di pe wọn pada ṣalaye fun mi pe ina eedu ti wọn da sinu ile lati din otutu ku lo ko si wọn lọkan, to pa wọn mọjumọ. ‘’Emi atawọn tọkọ–taya naa ko gbe pọ ninu ilu kan naa, ṣugbọn a ṣi sọrọ ni bii ọjọ mẹta sẹyin. Afi bii ẹni pe wọn ti mọ nnkan to fẹẹ ṣẹlẹ ni, nigba ta a sọrọ gbẹyin ni wọn ṣaa n tẹnu mọ ọn fun mi pe ki n bawọn ki awọn aburo awọn. Aṣe ọrọ asọgbẹyin emi pẹlu wọn niyẹn. Sule to doloogbe yii ni akọbi mi, aburo mẹsan-an lo si ni lẹyin”.


Afi bii ẹni pe wọn ti mọ nnkan to fẹẹ ṣẹlẹ ni, nigba ta a sọrọ gbẹyin ni wọn ṣaa n tẹnu mọ ọn fun mi pe ki n bawọn ki awọn aburo awọn. Aṣe ọrọ asọgbẹyin emi pẹlu wọn niyẹn. Sule to doloogbe yii ni akọbi mi, aburo mẹsan-an lo si ni lẹyin”. Pẹlu omije loju ati ẹdun ọkan ni Abilekọ Maryam Muhammed, iya iyawo fi sọrọ. O loun o ti i gbagbọ pe iru iṣẹlẹ bayii waye, pe bawo leeyan ṣe n ṣadeede ku bẹẹ. Ninu ọrọ tiẹ, ọrẹ Sule to tun jẹ alabaagbe ẹ, Hussaini Zakiru, juwe oloogbe bii ẹni to lọyaya, to lẹran ifẹ lara, to si kooyan mọran.


Pẹlu omije loju ati ẹdun ọkan ni Abilekọ Maryam Muhammed, iya iyawo fi sọrọ. O loun o ti i gbagbọ pe iru iṣẹlẹ bayii waye, pe bawo leeyan ṣe n ṣadeede ku bẹẹ. Ninu ọrọ tiẹ, ọrẹ Sule to tun jẹ alabaagbe ẹ, Hussaini Zakiru, juwe oloogbe bii ẹni to lọyaya, to lẹran ifẹ lara, to si kooyan mọran. O loun ṣi ri oloogbe lọjọ tiṣẹlẹ naa maa waye ki kaluku too wọle sun. Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Kano, SP Abdullahi Haruna, sọ pe, iya to bi iya Sulaiman lo ṣakiyesi pe oun ko ri iwọle ati ijade tọkọ–tiyawo naa ninu ile wọn, nitori bẹẹ ni wọn ṣe fipa jalẹkun lẹyin ti wọn kanlẹkun titi tẹnikẹni ko da wọn lohun lati inu ile. Ibanujẹ lo jẹ fun wọn nigba ti wọn ri awọn mejeeji ti wọn ko le mira mọ lori ibusun ti wọn wa.


O loun ṣi ri oloogbe lọjọ tiṣẹlẹ naa maa waye ki kaluku too wọle sun. Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Kano, SP Abdullahi Haruna, sọ pe, iya to bi iya Sulaiman lo ṣakiyesi pe oun ko ri iwọle ati ijade tọkọ–tiyawo naa ninu ile wọn, nitori bẹẹ ni wọn ṣe fipa jalẹkun lẹyin ti wọn kanlẹkun titi tẹnikẹni ko da wọn lohun lati inu ile. Ibanujẹ lo jẹ fun wọn nigba ti wọn ri awọn mejeeji ti wọn ko le mira mọ lori ibusun ti wọn wa. Haruna ni loju–ẹsẹ ni wọn sare gbe tọkọ–taya naa lọ sileewosan Murtala Muhammed Specialist Hospital, ni Kano, ibẹ lawọn dokita si ti fidi rẹ mulẹ pe awọn mejeeji ti ku. Gẹgẹ bo ṣe sọ, kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Kano ti waa rọ awọn eeyan ipinlẹ naa lati ṣọra fiun lilo ina igi ati ti ẹlẹntiriiki, ki wọn si ṣe pẹlẹpẹlẹ, paapaa ju lọ lasiko ọgbẹlẹ ati ọyẹ ta a wa yii, to jẹ pe iṣẹlẹ ijamba ina maa n wọpọ gidi gan-an.


Haruna ni loju–ẹsẹ ni wọn sare gbe tọkọ–taya naa lọ sileewosan Murtala Muhammed Specialist Hospital, ni Kano, ibẹ lawọn dokita si ti fidi rẹ mulẹ pe awọn mejeeji ti ku. Gẹgẹ bo ṣe sọ, kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Kano ti waa rọ awọn eeyan ipinlẹ naa lati ṣọra fiun lilo ina igi ati ti ẹlẹntiriiki, ki wọn si ṣe pẹlẹpẹlẹ, paapaa ju lọ lasiko ọgbẹlẹ ati ọyẹ ta a wa yii, to jẹ pe iṣẹlẹ ijamba ina maa n wọpọ gidi gan-an.


Ẹlerii ti wọn mu lori iku tọkọ-taya tawọn agbanipa sun mọle l’Abokuta ti sa lọ

Gbenga Amos, Abẹokuta Niṣe ni awọn eeyan to gbọ pe Lekan Adekanbi, afurasi kan ṣoṣo ti wọn mu lori iku awọn tọkọ-taya nni, Kẹhinde Fatinoye ati Bukọla Fatinoye, ti awọn agbanipa lọọ ka mọ ile wọn laaarọ ọjọ ọdun tuntun, ti wọn si pa wọn, ti wọn tun dana sun oku wọn ti sa lọ mọ awọn ọlọpaa lọwọ n sọ pe njẹ ẹjọ ko ti ku s’Ake bayii, nigba ti ẹlẹrii ti fẹsẹ fẹ ẹ. ALAROYE gbọ pe ọmokunrin naa ti sa mọ awọn ọlọpaa lọwọ, wọn ko si ti i ri i di ba a ṣe n sọ yii. A gbọ pe Lekan yii ni dẹrẹba awọn tọkọ-tiyawo ọhun, ohun si ni awọn ọlọpaa teṣan Ibara mu bii ojulowo ẹlẹrii lati le ran wọn lọwọ lori iwadii wọn gẹgẹ bi iweeroyin Daily Post ṣe ṣalaye. Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹta, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii, ni wọn ni ọmọkunrin naa ni iba n ṣe oun, n ni wọn ba yan awọn ọlọpaa meji pe ki wọn gbe e lọ si ileewosan fun itọju. Ọsibitu ọhun lo wa to fi dọgbọn bii ẹni ti itọ n gbọn, ti wọn ni o bọ si ẹyinkule lati tọ. Ṣugbọn nitori pe wọn ko fi ṣẹkẹsẹkẹ de ọmọkunrin naa lọwọ latigba ti wọn ti mu un ati nigba ti wọn gbe e lọ sile iwosan gẹgẹ ba a ṣe gbọ, kawọn agbofinro to mu un wa si ọsibitu too mọ ohun to n ṣẹlẹ, Lekan ti poora mọ wọn loju bii iso, o ti sa lọ tefetefe. N lo ba ko idaamu ba awọn ọlọpaa to gbe e wa si ọsibitu ati DPO teṣan naa, CSP Bernard Ediagbonya.


Ọsibitu ọhun lo wa to fi dọgbọn bii ẹni ti itọ n gbọn, ti wọn ni o bọ si ẹyinkule lati tọ. Ṣugbọn nitori pe wọn ko fi ṣẹkẹsẹkẹ de ọmọkunrin naa lọwọ latigba ti wọn ti mu un ati nigba ti wọn gbe e lọ sile iwosan gẹgẹ ba a ṣe gbọ, kawọn agbofinro to mu un wa si ọsibitu too mọ ohun to n ṣẹlẹ, Lekan ti poora mọ wọn loju bii iso, o ti sa lọ tefetefe. N lo ba ko idaamu ba awọn ọlọpaa to gbe e wa si ọsibitu ati DPO teṣan naa, CSP Bernard Ediagbonya. ALAROYE gbọ pe oju-ẹsẹ ni wọn ti yọ DPO yii nipo fun iwa aika-nnkan-si, bẹẹ ni wọn ni ko ko gbogbo iwe ati aṣẹ ipo rẹ fun ẹni to jẹ ọga to tẹle e, oju-ẹsẹ naa ni wọn si ti ni ko fara han ni olu ileeṣẹ ọlọpaa to wa ni Eleweeran, niluu Abẹokuta. Bakan naa la gbọ pe ijiya nla ti wa fun awọn agbofinro to gbe ọmọkunrin yii lọ sọsibitu to fi sa lọ mọ wọn lọwọ. ALAROYE gbọ pe ara Lekan to jẹ dẹrẹba awọn oloogbe yii ko balẹ nigba to ti gbọ pe ọmọọdọ awọn mọlẹbi naa tawọn to pa wọn ju sodo pẹlu ọmọ wọn ko ku ni tiẹ.


ALAROYE gbọ pe oju-ẹsẹ ni wọn ti yọ DPO yii nipo fun iwa aika-nnkan-si, bẹẹ ni wọn ni ko ko gbogbo iwe ati aṣẹ ipo rẹ fun ẹni to jẹ ọga to tẹle e, oju-ẹsẹ naa ni wọn si ti ni ko fara han ni olu ileeṣẹ ọlọpaa to wa ni Eleweeran, niluu Abẹokuta. Bakan naa la gbọ pe ijiya nla ti wa fun awọn agbofinro to gbe ọmọkunrin yii lọ sọsibitu to fi sa lọ mọ wọn lọwọ. ALAROYE gbọ pe ara Lekan to jẹ dẹrẹba awọn oloogbe yii ko balẹ nigba to ti gbọ pe ọmọọdọ awọn mọlẹbi naa tawọn to pa wọn ju sodo pẹlu ọmọ wọn ko ku ni tiẹ. Tẹ o ba gbagbe, ọmọọdọ yii ati ọmọ awọn tọkọ-taya naa, Ọrẹoluwa ni wọn de lọwọ ati ẹsẹ, ti wọn si ju wọn sinu odo Ogun. Ṣugbọn ọmọọdọ yii jajabọ ni tiẹ, o ṣalaye fawọn agbofinro pe ninu ọkọ ayọkẹlẹ tawọn agbanipa naa gbe wa ni wọn ti de awọn lọwọ, ki wọn too ju awọn mejeeji sodo Ogun. O loun ja pitipiti titi, Ọlọrun si ba oun ṣe e ti ọwọ oun kan yọ jade ninu okun ọhun, loun ba luwẹẹ jade.


Tẹ o ba gbagbe, ọmọọdọ yii ati ọmọ awọn tọkọ-taya naa, Ọrẹoluwa ni wọn de lọwọ ati ẹsẹ, ti wọn si ju wọn sinu odo Ogun. Ṣugbọn ọmọọdọ yii jajabọ ni tiẹ, o ṣalaye fawọn agbofinro pe ninu ọkọ ayọkẹlẹ tawọn agbanipa naa gbe wa ni wọn ti de awọn lọwọ, ki wọn too ju awọn mejeeji sodo Ogun. O loun ja pitipiti titi, Ọlọrun si ba oun ṣe e ti ọwọ oun kan yọ jade ninu okun ọhun, loun ba luwẹẹ jade. Ọjọ kẹta iṣẹlẹ yii ni wọn ri oku ọmọ kan ṣoṣo to ku fun awọn tọkọ-tiyawo yii to lefoo sori odo Ogun. O loun loun ta awọn apẹja lolobo pe wọn ti ju eeyan kan sodo. Latigba naa lo ti wa lọdọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ, nibi to ti n ran wọn lọwọ lori iwadii wọn nipa iṣẹlẹ aburu yii.


Ọjọ kẹta iṣẹlẹ yii ni wọn ri oku ọmọ kan ṣoṣo to ku fun awọn tọkọ-tiyawo yii to lefoo sori odo Ogun. O loun loun ta awọn apẹja lolobo pe wọn ti ju eeyan kan sodo. Latigba naa lo ti wa lọdọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ, nibi to ti n ran wọn lọwọ lori iwadii wọn nipa iṣẹlẹ aburu yii. Ibi ijọsin adura alaja ọdun, eyi tọpọ awọn ẹlẹsin Kirisitẹni maa n lọọ gba lalẹ ọjọ to kẹyin ninu ọdun si idaji ọjọ ki-in-ni, ọdun tuntun, ni tọkọ-taya Kẹhinde Fatinoye ati Bukọla Fatinoye ti n dari bọ lafẹmọju ọjọ Aiku, Sannde, ọjọ ki-in-ni, oṣu Ki-in-ni, ọdun 2023 yii. Ko pẹ ti wọn wọle to wa laduugbo GRA Ibara, niluu Abẹokuta, nipinlẹ Ogun, tan lawọn afurasi agbanipa naa wọle tọ wọn, wọn pa wọn nipa ika, lẹyin naa ni wọn si dana sun oku wọn. Banki apapọ ilẹ wa, Central Bank of Nigeria, ẹka ti Abẹokuta, ni baale ile yii ti n ṣiṣẹ, akọwe agba si ni iyawo rẹ ni fasiti ẹkọ nipa iṣẹ agbẹ, iyẹn Federal University of Agriculture, FUNAAB, l’Abẹokuta.


Ibi ijọsin adura alaja ọdun, eyi tọpọ awọn ẹlẹsin Kirisitẹni maa n lọọ gba lalẹ ọjọ to kẹyin ninu ọdun si idaji ọjọ ki-in-ni, ọdun tuntun, ni tọkọ-taya Kẹhinde Fatinoye ati Bukọla Fatinoye ti n dari bọ lafẹmọju ọjọ Aiku, Sannde, ọjọ ki-in-ni, oṣu Ki-in-ni, ọdun 2023 yii. Ko pẹ ti wọn wọle to wa laduugbo GRA Ibara, niluu Abẹokuta, nipinlẹ Ogun, tan lawọn afurasi agbanipa naa wọle tọ wọn, wọn pa wọn nipa ika, lẹyin naa ni wọn si dana sun oku wọn. Banki apapọ ilẹ wa, Central Bank of Nigeria, ẹka ti Abẹokuta, ni baale ile yii ti n ṣiṣẹ, akọwe agba si ni iyawo rẹ ni fasiti ẹkọ nipa iṣẹ agbẹ, iyẹn Federal University of Agriculture, FUNAAB, l’Abẹokuta.


Eto idibo ku si dẹdẹ, oludije sipo aṣoju-ṣofin ku lojiji

Monisọla Saka Riro ni teniya, ṣiṣe ni ti Ọlọrun Ọba ni ọrọ oludije funpo ileegbimọ aṣoju-ṣofin, to n ṣoju ẹkun Birnin Kebbi, Bunza, ati Kalgo lẹgbẹ PDP, Abba Bello Muhammad, to ti n mura, to si n polongo ibo ni imurasilẹ fun eto idibo ti yoo waye ninu oṣu Keji, ọdun yii, ṣugbọn to pada ku lojiji lẹyin aisan ranpẹ. Oloogbe Abba ni akọbi lọkunrin fun alaga ẹgbẹ oṣelu PDP nigba kan ri, Dokita Bello Haliru. Oun lo gbegba oroke ninu ibo abẹle ẹgbẹ wọn lọdun to kọja, lẹyin to fẹyin ẹni to wa nibẹ tẹlẹ, Bello Relisco janlẹ. Ninu atẹjade kan ti igbimọ olupolongo ibo ẹgbẹ naa, ti Abubakar Usman ṣoju fun, ni wọn ti ṣedaro ọkan pataki ninu ọmọ ẹgbẹ wọn ti wọn lo ku lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹfa, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii, lẹyin aarẹ diẹ. Awọn igbimọ yii ni, iroyin iku oloogbe ba awọn lojiji, bẹẹ ni ọkan awọn si gbọgbẹ, pẹlu bi iku ṣe mu un lọ ni o ku oṣu kan ati ọjọ diẹ ki eto idibo waye, gẹgẹ bi wọn ṣe ti gbe e jade pe ọjọ karundinlọgbọn, oṣu Keji, ọdun yii, ni wọn yoo dibo aarẹ, igbakeji aarẹ, ati ti ile igbimọ aṣofin mejeeji. Nitori idi eyi ni wọn ṣe paṣẹ pe ki wọn da gbogbo eto ipolongo ibo atawọn nnkan mi-in lẹgbẹ wọn duro titi digba ti wọn ba tun maa sọrọ lori ẹ. Ilu Abuja la gbọ pe wọn sin oku rẹ si lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ keje, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii.


Ọlọrun ko ti i ba mi sọrọ lori ẹni ti yoo jẹ aarẹ Naijiria -Pasitọ Adeboye

Monisọla Saka Pasitọ agba ijọ Ridiimu, The Redeemed Christian Church of God (RCCG), Pasitọ Enoch Adeboye, ti sọ pe Ọlọrun o ti i sọ nnkan kan foun nipa ẹni to maa jawe olubori, ti yoo si depo aarẹ ninu ibo ọdun 2023 to ti sun mọle tan yii. Laaarọ kutukutu ọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ keje, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii, lojiṣẹ Ọlọrun yii sọrọ naa nibi ipade adura oloṣooṣu ti wọn n pe ni ‘Holy Ghost Service’, eyi ti wọn pe akori ti ọtẹ yii ni ‘Iyanu’ (Wonderful), to waye ni olu ijọ wọn to wa loju ọna marosẹ Eko si Ibadan, nipinlẹ Ogun. Baba yii ni kawọn ọmọ ijọ Ridiimu atawọn ati gbogbo ọmọ Naijiria ri i daju pe wọn gba kaadi idibo alalopẹ wọn, ki wọn si ṣetan lati lo o lati ṣe ojuṣe wọn gẹgẹ bii ọmọ Naijiria lọjọ ibo aarẹ ti yoo waye lọjọ karundinlọgbọn, oṣu Keji, ọdun 2023, ta a wa yii, yala Ọlọrun ti sọ ẹni ti yoo wọle ko too di igba naa fun oun tabi Ko ti i sọ ọ. O ni, “Ẹ le maa sọ pe oṣu to n bọ yii la oo dibo, Ọlọrun o si ti i sọrọ lori ẹ titi di isinsinyii. Emi kan maa gba yin nimọran pe kẹ ẹ jẹ ki kaadi idibo alalopẹ yin wa larọọwọto yin ni. Ti Ọlọrun o ba sọrọ ki ọjọ idibo too pe, a jẹ pe ẹ ni lati gbara di, kẹ ẹ si dibo gẹgẹ bi ẹmi ba ṣe dari yin fun ẹni to ba wu yin ni. To ba pada waa ba mi sọrọ, mo le sọ ọ fun yin, mo si le ma sọ ọ”.


Emi kan maa gba yin nimọran pe kẹ ẹ jẹ ki kaadi idibo alalopẹ yin wa larọọwọto yin ni. Ti Ọlọrun o ba sọrọ ki ọjọ idibo too pe, a jẹ pe ẹ ni lati gbara di, kẹ ẹ si dibo gẹgẹ bi ẹmi ba ṣe dari yin fun ẹni to ba wu yin ni. To ba pada waa ba mi sọrọ, mo le sọ ọ fun yin, mo si le ma sọ ọ”. Lasiko to n sọrọ lori ọgbọn tawọn oloṣelu n da lati ko ero jọ nibi ipolongo ibo wọn, ati iwa ailafojusun tawọn ọdọ kan n hu, Adeboye ni, “O da mi loju pe ẹ ti n wo ipolongo eto idibo, emi naa maa n wo o lọdọ awọn oniroyin. Mi o mọ boya ẹ ti ṣakiyesi pe eeyan meji ọtọọtọ maa n ṣe ipolongo ibo wọn pọ lasiko kan naa ninu ilu kan. Njẹ ẹ mọdi to fi ri bẹẹ? Nitori pe owo ni wọn fi n gba pupọ awọn ero ti wọn pọ biba nibẹ ni.


Lasiko to n sọrọ lori ọgbọn tawọn oloṣelu n da lati ko ero jọ nibi ipolongo ibo wọn, ati iwa ailafojusun tawọn ọdọ kan n hu, Adeboye ni, “O da mi loju pe ẹ ti n wo ipolongo eto idibo, emi naa maa n wo o lọdọ awọn oniroyin. Mi o mọ boya ẹ ti ṣakiyesi pe eeyan meji ọtọọtọ maa n ṣe ipolongo ibo wọn pọ lasiko kan naa ninu ilu kan. Njẹ ẹ mọdi to fi ri bẹẹ? Nitori pe owo ni wọn fi n gba pupọ awọn ero ti wọn pọ biba nibẹ ni. Nigba ti n ba wa, ti mo sanwo, ti wọn ba mi ko ero jọ, tẹlomi-in naa ba si wa, to kowo silẹ, wọn aa ba oun naa ko awọn ero jọ. ‘‘Awọn kan n sọ pe, ‘Dadi, niṣẹ lẹ n sọ pe ẹ o ma ti i gbọ nnkan kan latọdọ Ọlọrun nipa ẹni to maa wọle atẹni ti ko ni i wọle’, mo ni boya nnkan mi-in ti gba ọkan mi ni. Ọkan ninu ẹ ni nigba ti mo ba ri ero pitimu ti wọn kora jọ ti wọn ba pe jọ pitimu, nigba ti ẹ ba si wo awọn ero naa, ọpọlọpọ wọn lo jẹ ọdọ.


Nigba ti n ba wa, ti mo sanwo, ti wọn ba mi ko ero jọ, tẹlomi-in naa ba si wa, to kowo silẹ, wọn aa ba oun naa ko awọn ero jọ. ‘‘Awọn kan n sọ pe, ‘Dadi, niṣẹ lẹ n sọ pe ẹ o ma ti i gbọ nnkan kan latọdọ Ọlọrun nipa ẹni to maa wọle atẹni ti ko ni i wọle’, mo ni boya nnkan mi-in ti gba ọkan mi ni. Ọkan ninu ẹ ni nigba ti mo ba ri ero pitimu ti wọn kora jọ ti wọn ba pe jọ pitimu, nigba ti ẹ ba si wo awọn ero naa, ọpọlọpọ wọn lo jẹ ọdọ. Nigba ti mo ba ri ẹgbẹẹgbẹrun lọna ẹgbẹrun awọn ọdọ nibi iwọde ipolongo ibo, mo maa n wo o pe, fun yin lati le maa lọ si awọn ipolongo yii nigba gbogbo, a jẹ pe ẹ ko niṣẹ lapa, ki lohun ti yoo waa ṣẹlẹ nigba tipolongo ibo ba kasẹ nilẹ, ti ko sẹni to fẹẹ haaya eeyan mọ?’’ Pasitọ Adeboye fawọn ọmọ ijọ ẹ lọkan balẹ pe loootọ ni wọn le maa sọ pe oṣu to n bọ yii la o dibo, Ọlọrun o si ti i sọrọ lori ẹ titi di isinsinyii naa. O ni imọran toun kan maa gba wọn ni pe ki wọn jẹ kaadi idibo alalopẹ wọn wa larọọwọto wọn. Ti Ọlọrun o ba sọrọ ki ọjọ idibo too pe, o ni a jẹ wọn yoo gbara di, lati dibo gẹgẹ bi ẹmi ba ṣe dari wọn fẹni to ba wu wọn ni.


Nigba ti mo ba ri ẹgbẹẹgbẹrun lọna ẹgbẹrun awọn ọdọ nibi iwọde ipolongo ibo, mo maa n wo o pe, fun yin lati le maa lọ si awọn ipolongo yii nigba gbogbo, a jẹ pe ẹ ko niṣẹ lapa, ki lohun ti yoo waa ṣẹlẹ nigba tipolongo ibo ba kasẹ nilẹ, ti ko sẹni to fẹẹ haaya eeyan mọ?’’ Pasitọ Adeboye fawọn ọmọ ijọ ẹ lọkan balẹ pe loootọ ni wọn le maa sọ pe oṣu to n bọ yii la o dibo, Ọlọrun o si ti i sọrọ lori ẹ titi di isinsinyii naa. O ni imọran toun kan maa gba wọn ni pe ki wọn jẹ kaadi idibo alalopẹ wọn wa larọọwọto wọn. Ti Ọlọrun o ba sọrọ ki ọjọ idibo too pe, o ni a jẹ wọn yoo gbara di, lati dibo gẹgẹ bi ẹmi ba ṣe dari wọn fẹni to ba wu wọn ni. Ojiṣẹ Ọlọrun yii wa sọ fun wọn pe ti Ọlọrun ba pada waa ba oun sọrọ, oun le sọ ohun to wi fun wọn tabi koun ma sọ ọ. Nigba to n ba awọn ọmọ ijọ sọrọ lori iṣipaya yoowu ti wọn ti le gbọ nibikibi nipa ẹni to maa wọle, Adeboye ni, o ṣe pataki ki wọn gbọ ọrọ Ọlọrun nikan, ki wọn si ko awọn ayederu iṣipaya danu. O waa sọ ke si awọn ọmọ ijọ ẹ lati gbe igbe aye iwa mimọ, ki wọn le maa gbọ ohun Oluwa nigba To ba n sọrọ, ki wọn si le lanfaani lati tẹle aṣẹ rẹ, kawọn Ojiṣẹ ti ki i ṣe ti Ọlọrun ma ba a fi ayederu iṣipaya ṣi wọn lọna.


Ojiṣẹ Ọlọrun yii wa sọ fun wọn pe ti Ọlọrun ba pada waa ba oun sọrọ, oun le sọ ohun to wi fun wọn tabi koun ma sọ ọ. Nigba to n ba awọn ọmọ ijọ sọrọ lori iṣipaya yoowu ti wọn ti le gbọ nibikibi nipa ẹni to maa wọle, Adeboye ni, o ṣe pataki ki wọn gbọ ọrọ Ọlọrun nikan, ki wọn si ko awọn ayederu iṣipaya danu. O waa sọ ke si awọn ọmọ ijọ ẹ lati gbe igbe aye iwa mimọ, ki wọn le maa gbọ ohun Oluwa nigba To ba n sọrọ, ki wọn si le lanfaani lati tẹle aṣẹ rẹ, kawọn Ojiṣẹ ti ki i ṣe ti Ọlọrun ma ba a fi ayederu iṣipaya ṣi wọn lọna.


Ẹ dibo fun mi, emi ni mo kunju oṣuwọn ju lati mu Naijiria de ilẹ ileri-Tinubu

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Oludije funpo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APC ninu eto idibo gbogbogboo ti yoo waye lọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Keji, ọdun ta a wa yii, Aṣiwaju Bọla Tinubu ti juwe ara rẹ gẹgẹ bii ẹni to si kun oju oṣunwọn ju lọ lati tukọ Naijiria wọ ilẹ ileri lẹyin saa Aarẹ Muhammadu Buhari. Tinubu lo sọrọ yii lasiko to gbe eto ipolongo ibo rẹ wa siluu Akurẹ, ti i ṣe olu ilu ipinlẹ Ondo, eyi to waye ni ibudo Ominira MKO Abiọla, lagbegbe Ọja Ọba, lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ keje, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii. Jagaban ni tawọn ọmọ orílẹ-ede yii ba n fẹ ayipada si rere, ogun-ibi ati ọjọ ọla to dara fun awọn ọmọ wọn, o ni ko tun sọna abayọ mi-in to ju pe kawọn eeyan fi ibo wọn gbe oun wọle sipo aarẹ lọ. O ni ta a ba n sọrọ nipa Atiku Abubakar to jẹ oludije sipo aarẹ fun ẹgbẹ oṣelu PDP, Tinubu juwe gbogbo igbakeji aarẹ nigba kan ri ọhun bii ẹtan lasan nitori pe ko ni amuyẹ kankan to fi le tun Naijiria ṣe tabi ko mu un bọ sipo. O ni ti awọn eeyan ba lọọ ṣe aṣiṣe lati fi ibo wọn gbe ọkunrin ọmọ bibi ipinlẹ Adamawa naa wọle sipo aarẹ, gbogbo ogun ibi wọn ni yoo lu ta ni gbanjo lai ni i ri nnkan gidi kan pato ti yoo fowo ọhun ṣe. Ni ti Peter Obi to n dije labẹ ẹgbẹ oṣelu Labour, o ni ko sohun gidi kan to ṣee tọka si, eyi to ṣe laarin ọdun mẹjọ gbako to fi tukọ ipinlẹ Anambra.