Koda, awọn iroyin, aworan ati fidio to jinna sootọ nipa isẹlẹ Lekki lo lu ori ayelujara kan, eyi to mu ko fẹ lọwọ iwa ẹlẹyamẹya ninu bayii. Awọn iroyin, aworan ati fidio eke ti wọn pin kiri lori isẹlẹ Lekki: Ni kete ti isẹlẹ ikọlu Lekki waye ni ọjọ Isẹgun, ogunjọ kẹwaa, ni iroyin kan ti gba ori ayelujara pe awọn ologun ti yinbọn pa awọn ọdọ to le ni aadọrin. Awọn miran tilẹ se onkaa tiwọn lati ogun si mẹẹdọgbọn, eyi to mu ki ori ọpọ ọmọ Naijiria gbona. Sugbọn lẹyin igba ti gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu se abẹwo yika awọn ile iwosan ilu Eko loru mọju ọjọ ti isẹlẹ naa waye, o fidi rẹ mulẹ pe ẹmi kan soso lo ku nile iwosan ti wọn gbe awọn oluwọde to fara gbọgbẹ lọ. Bakan naa ni wọn ri oku ẹlomiran nile igbokusi to wa ni Yaba, ti ọgbẹ ọta ibọn si wa lara rẹ, amọ ko sẹni to le sọ boya asiko iwọde EndSARS ni oloogbe naa ti jade laye. Aworan miran to tun n fọ ni lori ni ti oku agunbanirọ kan ti wọn n pin kiri pe wọn yinbọn pa nilu Eko.


Àjọ NBC fi ẹgba ìbáwí rẹ̀ na AIT, Arise TV àti Channels nítorí ìwọ́de ENDSARS

Sugbọn lẹyin igba ti gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu se abẹwo yika awọn ile iwosan ilu Eko loru mọju ọjọ ti isẹlẹ naa waye, o fidi rẹ mulẹ pe ẹmi kan soso lo ku nile iwosan ti wọn gbe awọn oluwọde to fara gbọgbẹ lọ. Bakan naa ni wọn ri oku ẹlomiran nile igbokusi to wa ni Yaba, ti ọgbẹ ọta ibọn si wa lara rẹ, amọ ko sẹni to le sọ boya asiko iwọde EndSARS ni oloogbe naa ti jade laye. Aworan miran to tun n fọ ni lori ni ti oku agunbanirọ kan ti wọn n pin kiri pe wọn yinbọn pa nilu Eko. Sugbọn nibẹ naa ni wọn ti n tako ẹni to pin aworan naa lori ayelujara pe irọ ni. Wọn ni wọn ya aworan naa ninu ere sinima kan, kii si se otitọ ni ọrọ naa. Bakan naa ni ẹnikan gbe soju opo Twitter rẹ pe gbajumọ osere tiata kan, Eniola Badmus ti fara gba ọta ibọn latọwọ awọn ologun ni Lekki.


Sugbọn nibẹ naa ni wọn ti n tako ẹni to pin aworan naa lori ayelujara pe irọ ni. Wọn ni wọn ya aworan naa ninu ere sinima kan, kii si se otitọ ni ọrọ naa. Bakan naa ni ẹnikan gbe soju opo Twitter rẹ pe gbajumọ osere tiata kan, Eniola Badmus ti fara gba ọta ibọn latọwọ awọn ologun ni Lekki. Iroyin naa ni ẹsẹ kan aye, ẹsẹ kan ọrun ni Eniola wa, ti wọn si  du ẹmi rẹ lọwọ nile iwosan. Amọ alẹ ọjọ naa ni Eniola kede loju opo Twitter ati Instagram rẹ pe ko si ohun to se ohun, saka ni ara oun da. Ori ayelujara gbona pẹlu iroyin tawọn eeyan kan n pin kiri pe ijsba Eko lo pasẹ pe ki ileesẹ amunawa mase fun adugbo Lekki ni ina ọba.


Iroyin naa ni ẹsẹ kan aye, ẹsẹ kan ọrun ni Eniola wa, ti wọn si  du ẹmi rẹ lọwọ nile iwosan. Amọ alẹ ọjọ naa ni Eniola kede loju opo Twitter ati Instagram rẹ pe ko si ohun to se ohun, saka ni ara oun da. Ori ayelujara gbona pẹlu iroyin tawọn eeyan kan n pin kiri pe ijsba Eko lo pasẹ pe ki ileesẹ amunawa mase fun adugbo Lekki ni ina ọba. Wọn ni eyi lo fun awọn ologun ni anfaani lati fi okunkun boju, sisẹ ibi lọjọ Isẹgun naa. Amọ iwadi fihan pe eyi ko ri bẹẹ nitori ina tawọn ara adugbo Lekki nlo ni wọn n pese funra wọn. Bakan naa si ni ajọ EKEDC ti fi iroyin sita pe ebu lasan ni iroyin naa.


Wọn ni eyi lo fun awọn ologun ni anfaani lati fi okunkun boju, sisẹ ibi lọjọ Isẹgun naa. Amọ iwadi fihan pe eyi ko ri bẹẹ nitori ina tawọn ara adugbo Lekki nlo ni wọn n pese funra wọn. Bakan naa si ni ajọ EKEDC ti fi iroyin sita pe ebu lasan ni iroyin naa. Iroyin miran lo ni asita ibọn tawọn ọlọpaa yin lo ba ọkunrin kan lọjọru, lasiko taọn janduku fẹ jo agọ ọlọpaa Makinde to wa ni Mafoluku. Sugbọn ẹnikan to pe ara rẹ ni aburo oloogbe, Daniel, jade sita pe awọn janduku lo wọle gun ẹgbọn ohun lọrun pa, kii si se asita ibọn ọlọpaa lo baa. Lara ẹbu iroyin to gba ori ayelujara nipa isẹlẹ Lekki ni pe obinrin kan Ugwu Blessing Ugochukwu padanu ẹmi rẹ lasiko to jo, to si mu asia Naijiria lọwọ.


Iroyin miran lo ni asita ibọn tawọn ọlọpaa yin lo ba ọkunrin kan lọjọru, lasiko taọn janduku fẹ jo agọ ọlọpaa Makinde to wa ni Mafoluku. Sugbọn ẹnikan to pe ara rẹ ni aburo oloogbe, Daniel, jade sita pe awọn janduku lo wọle gun ẹgbọn ohun lọrun pa, kii si se asita ibọn ọlọpaa lo baa. Lara ẹbu iroyin to gba ori ayelujara nipa isẹlẹ Lekki ni pe obinrin kan Ugwu Blessing Ugochukwu padanu ẹmi rẹ lasiko to jo, to si mu asia Naijiria lọwọ. Amọ iwadii wa fihan pe irọ gbaa ni , ti agbẹnusọ obinrin naa si ni lootọ ni SARS gbe Ugochukwu lọdun 2018 amọ ko si ohun to se. Iroyin yii gba ori ayelujara kan pe tawọn oluwọde ba ti mu asia orilẹede Naijiria lọwọ, awọn ologun ko ni kọju ibọn si wọn. Sugbọn ninu ifọrọwerọ BBC pẹlu agbẹjọro kan, Onyekachi Umah, o ni lootọ ni ọwọ nla wa fun asia ilẹ wa amọ eyi ko tumọ si pe ologun ko lee gbe igbesẹ lori rẹ.


Amọ iwadii wa fihan pe irọ gbaa ni , ti agbẹnusọ obinrin naa si ni lootọ ni SARS gbe Ugochukwu lọdun 2018 amọ ko si ohun to se. Iroyin yii gba ori ayelujara kan pe tawọn oluwọde ba ti mu asia orilẹede Naijiria lọwọ, awọn ologun ko ni kọju ibọn si wọn. Sugbọn ninu ifọrọwerọ BBC pẹlu agbẹjọro kan, Onyekachi Umah, o ni lootọ ni ọwọ nla wa fun asia ilẹ wa amọ eyi ko tumọ si pe ologun ko lee gbe igbesẹ lori rẹ. Ẹbu iroyin miran to tun gba ori ayelujara ni aworan ati iroyin kan  to safihan awọn alufa ijọ aguda, ti wọn n rin lọwọ. Akọle to wa labẹ aworan naa lo ni wọn n se iwọde lati se atilẹyin fun iwọde EndSARS ni. Sugbọn kia ni ijọ Katoliki kede loju opo Twitter rẹ pe iroyin naa ki se otitọ nitori ọjọ pẹ ti awsn ti ya aworan naa.


Ẹbu iroyin miran to tun gba ori ayelujara ni aworan ati iroyin kan  to safihan awọn alufa ijọ aguda, ti wọn n rin lọwọ. Akọle to wa labẹ aworan naa lo ni wọn n se iwọde lati se atilẹyin fun iwọde EndSARS ni. Sugbọn kia ni ijọ Katoliki kede loju opo Twitter rẹ pe iroyin naa ki se otitọ nitori ọjọ pẹ ti awsn ti ya aworan naa.


Lekki Tollgate shooting: Fídíò táa ní lọ́wọ́ kò ṣàfihàn gbogbo ohun tó ṣẹlẹ̀ nírọ̀lẹ́ ọjọ́ náà - LCC

Oludari ileeṣẹ to n ṣakoso Lekki Tollgate, Lekki Concession Company ni fọnran ti awọn ni lọwọ nipa ohun gbogbo to ṣẹlẹ nigba ti wọn fẹsun kan pe awọn sọja yinbọn lu awọn afẹhonuhan to n ṣewọde EndSARS ni ogunjọ oṣu kẹwa ọdun 2020 ko ka gbogbo nkan to ṣẹlẹ nirọlẹ ọjọ naa silẹ. Oludari ileeṣẹ naa, Abayomi Omomuwasan toun naa farahan niwaju igbimọ aṣedajọ ipinlẹ Eko lori awọn iṣẹlẹ pataki to waye lọjọ Aje fi apoti kan han igbimọ naa eyi to ni ẹrọ ayaworan CCTV wa ninu rẹ to ya fidio gbogbo nkan to ṣẹlẹ ni Lekki Tollgate lọjọ ti wọn yinbọn. Ṣugbọn o ṣalaye pe fidio naa to n wo gbogbo ohun to nṣẹlẹ dede duro ni dede ago mẹjọ alẹ eyi si ni dedee akoko ti iroyin sọ pe ibọn yinyin bẹrẹ. O ni idi ti kamẹra naa fi dakẹ iṣẹ ni pe tori irinṣẹ ti wọn so o mọ ti ni iṣoro nibikan. Wọn ko tilẹ fi fọnran naa han igbimọ tabi araalu loni ti wọn mu u lọ siwaju igbimọ lẹyin ọrọ ti wọn sọ. Bakan naa, Abayomi ni fidio naa ko ni ọrọ labẹ tori awọn kan fi n wo igbokegbodo ọkọ ni... Ọrọ ti pọ bayii lori fidio to wa lori ọrọ ẹrọ ayaworan CCTV gẹgẹ bi iroyin ṣe n fo kiri pe wọn mọọmọ yọ ẹrọ ayaworan ọhun kuro ni Tollgate ṣaaju akoko ti wọn bẹrẹ si ni yinbọn ni.


O ni idi ti kamẹra naa fi dakẹ iṣẹ ni pe tori irinṣẹ ti wọn so o mọ ti ni iṣoro nibikan. Wọn ko tilẹ fi fọnran naa han igbimọ tabi araalu loni ti wọn mu u lọ siwaju igbimọ lẹyin ọrọ ti wọn sọ. Bakan naa, Abayomi ni fidio naa ko ni ọrọ labẹ tori awọn kan fi n wo igbokegbodo ọkọ ni... Ọrọ ti pọ bayii lori fidio to wa lori ọrọ ẹrọ ayaworan CCTV gẹgẹ bi iroyin ṣe n fo kiri pe wọn mọọmọ yọ ẹrọ ayaworan ọhun kuro ni Tollgate ṣaaju akoko ti wọn bẹrẹ si ni yinbọn ni. Nigba to n fesi si ibeere, oludari ileeṣẹ naa gba pe wọn yọ ẹrọ ayaworan kuro eyi ti wọn n lo lati fi mọ awọn ọkọ to kọja laarọ ọjọ iṣẹlẹ ibọn yinyin naa. Ọgbẹni Omomuwasan ba sọ fun awọn araa igbimọ ọhun pe ki ẹrọ ayaworan naa ṣi wa lọwọ ile ẹjọ. Ẹwẹ, nipa ti ina ti wọn ni o dede ku ni Lekki Tollgate, o ni ko sẹni to pa ina.


Nigba to n fesi si ibeere, oludari ileeṣẹ naa gba pe wọn yọ ẹrọ ayaworan kuro eyi ti wọn n lo lati fi mọ awọn ọkọ to kọja laarọ ọjọ iṣẹlẹ ibọn yinyin naa. Ọgbẹni Omomuwasan ba sọ fun awọn araa igbimọ ọhun pe ki ẹrọ ayaworan naa ṣi wa lọwọ ile ẹjọ. Ẹwẹ, nipa ti ina ti wọn ni o dede ku ni Lekki Tollgate, o ni ko sẹni to pa ina. O ni ohun to ṣẹlẹ ni pe awọn oṣiṣẹ awọn ni ko tan ina naa silẹ ki wọn to lọ sile nitori konileogbele to wa lode nipinlẹ Eko eyi ti ijọba Eko kede lọjọ iṣẹlẹ yii gangan. Lẹyin ifikunluku ati idibo lori ayelujara, agbarijọpọ ẹgbẹ ajafẹtọ ti forukọ ọdọ meji ranṣẹ ni Eko lati jẹ ọmọ igbimọ iwadii to n tọ pipin iṣẹlẹ ikọlu to waye ni Lekki. Lara iṣẹ igbimọ yi ni ki wọn ṣe akojọ ẹsun, fi ọrọ wa awọn eeyan lẹnu wo ki wọn si tun fi idi ododo mulẹ lori ifiyajẹni tabi ipaniyan.


O ni ohun to ṣẹlẹ ni pe awọn oṣiṣẹ awọn ni ko tan ina naa silẹ ki wọn to lọ sile nitori konileogbele to wa lode nipinlẹ Eko eyi ti ijọba Eko kede lọjọ iṣẹlẹ yii gangan. Lẹyin ifikunluku ati idibo lori ayelujara, agbarijọpọ ẹgbẹ ajafẹtọ ti forukọ ọdọ meji ranṣẹ ni Eko lati jẹ ọmọ igbimọ iwadii to n tọ pipin iṣẹlẹ ikọlu to waye ni Lekki. Lara iṣẹ igbimọ yi ni ki wọn ṣe akojọ ẹsun, fi ọrọ wa awọn eeyan lẹnu wo ki wọn si tun fi idi ododo mulẹ lori ifiyajẹni tabi ipaniyan. Orukọ awọn meji ti wọn yan yi ni Rinu Oduala ati Majekodunmi Oluwaseun. Ṣaaju ki a to bẹrẹ si ni gbe iroyin igbẹjọ igbimọ yii, a ni ki a se atupalẹ iroyin nipa awọn ti wọn yan lati ṣoju ọdọ ati iru akitiyan wọn to mu ki ipo yi tọ si wọn. Bi ẹ ba ti n fọkan ba iwọde ENDSARS bọ, yoo ṣoro ki ẹ to ma da arabinrin yi mọ ninu awọn oluwọde ni ipinlẹ Eko.


Orukọ awọn meji ti wọn yan yi ni Rinu Oduala ati Majekodunmi Oluwaseun. Ṣaaju ki a to bẹrẹ si ni gbe iroyin igbẹjọ igbimọ yii, a ni ki a se atupalẹ iroyin nipa awọn ti wọn yan lati ṣoju ọdọ ati iru akitiyan wọn to mu ki ipo yi tọ si wọn. Bi ẹ ba ti n fọkan ba iwọde ENDSARS bọ, yoo ṣoro ki ẹ to ma da arabinrin yi mọ ninu awọn oluwọde ni ipinlẹ Eko. Oduala Olorunrinu kii ṣe ẹni to ga pupọ ṣugbọn bi eeyan ba foju di i, yoo kan idin ninu iyọ. Ajafẹtọmọniyan yi to lewaju paapa ni ile ijọba ni Eko wa lara awọn to kọkọ gbe igba iwọde ki awọn gbajumọ mii to wa darapọ mọ wọn. Rinu jẹ akikanju ti ko fi igba kankan tura silẹ lori ṣiṣe deede laarin ijọba ati ara ilu.


Oduala Olorunrinu kii ṣe ẹni to ga pupọ ṣugbọn bi eeyan ba foju di i, yoo kan idin ninu iyọ. Ajafẹtọmọniyan yi to lewaju paapa ni ile ijọba ni Eko wa lara awọn to kọkọ gbe igba iwọde ki awọn gbajumọ mii to wa darapọ mọ wọn. Rinu jẹ akikanju ti ko fi igba kankan tura silẹ lori ṣiṣe deede laarin ijọba ati ara ilu. Akọṣẹmọṣẹ ni o jẹ nipa biba eeyan polowo ọja loju ayelujara ti a si tun maa da si ọrọ to ni ṣe pẹlu mimu irọrun ba ara ilu. Loju opo rẹ ni Twitter ati Instagram, orisirisi aworan lo wa nibẹ lawọn ibi to ti n kopa ninu iwọde. Lasiko ti wọn bẹrẹ si ni ro wipe o yẹ ki awọn oluwọde ni aṣoju, o wa lara awọn ti wọn dibo yan lori ayelujara ki o to wa pada laanfaani ati jẹ ọmọ igbimọ iwadii.


Akọṣẹmọṣẹ ni o jẹ nipa biba eeyan polowo ọja loju ayelujara ti a si tun maa da si ọrọ to ni ṣe pẹlu mimu irọrun ba ara ilu. Loju opo rẹ ni Twitter ati Instagram, orisirisi aworan lo wa nibẹ lawọn ibi to ti n kopa ninu iwọde. Lasiko ti wọn bẹrẹ si ni ro wipe o yẹ ki awọn oluwọde ni aṣoju, o wa lara awọn ti wọn dibo yan lori ayelujara ki o to wa pada laanfaani ati jẹ ọmọ igbimọ iwadii. Arakunrin yi ni ẹnikeji ti wọn yan lati ṣoju awọn ọdọ ninu igbimọ iwadii nipinlẹ Eko. Bii ti Rinuola, Temitope naa jẹ ọdọ ti o mu jijafẹtọmọniyan ni ọkunkundun. Loju opo rẹ ni Twitter, o fi ọrọ idupẹ imoore awọn to yan sipo gẹgẹ bi aṣoju ọdọ.


Arakunrin yi ni ẹnikeji ti wọn yan lati ṣoju awọn ọdọ ninu igbimọ iwadii nipinlẹ Eko. Bii ti Rinuola, Temitope naa jẹ ọdọ ti o mu jijafẹtọmọniyan ni ọkunkundun. Loju opo rẹ ni Twitter, o fi ọrọ idupẹ imoore awọn to yan sipo gẹgẹ bi aṣoju ọdọ. O gba ladura pe ki awọn maa ṣe ja ireti awọn to yan wọn sipo kulẹ. Loju opo Twitter niṣe lawọn ọdọ n fi ọrọ iwuri ranṣẹ si awọn aṣoju wọnyi. Ninu awọn to fi ọrọ adura ati iwuri ranṣẹ ni ilumọọka gbajumọ nii Falz ati awọn mii wa to ni ki awọn aṣoju yi ma gbabọde.


O gba ladura pe ki awọn maa ṣe ja ireti awọn to yan wọn sipo kulẹ. Loju opo Twitter niṣe lawọn ọdọ n fi ọrọ iwuri ranṣẹ si awọn aṣoju wọnyi. Ninu awọn to fi ọrọ adura ati iwuri ranṣẹ ni ilumọọka gbajumọ nii Falz ati awọn mii wa to ni ki awọn aṣoju yi ma gbabọde. Ijoko igbimọ yi yoo maa waye ni gbogbo ọjọ Iṣẹgun,ọjọ Ẹti ati ọjọ Abamẹta ni ile ẹjọ apẹtusaawọ ipinlẹ Eko to wa ni 1A, Remi Olowude Street, Maruwa Roundabout, Lekki. Aarẹ Muhammadu Buhari ti sọrọ nipa igbimọ yi to si ni ''oun wa lẹyin igbimọ naa bi ike'' Aarẹ sọ pe oun ni gbagbọ pe igbimọ yi yoo jẹ ki awọn oluwọde ati ọlọpaa to padanu ẹmi wọn ri idajọ ododo gba.


Ijoko igbimọ yi yoo maa waye ni gbogbo ọjọ Iṣẹgun,ọjọ Ẹti ati ọjọ Abamẹta ni ile ẹjọ apẹtusaawọ ipinlẹ Eko to wa ni 1A, Remi Olowude Street, Maruwa Roundabout, Lekki. Aarẹ Muhammadu Buhari ti sọrọ nipa igbimọ yi to si ni ''oun wa lẹyin igbimọ naa bi ike'' Aarẹ sọ pe oun ni gbagbọ pe igbimọ yi yoo jẹ ki awọn oluwọde ati ọlọpaa to padanu ẹmi wọn ri idajọ ododo gba.


Kíni Gómìnà Sanwo-Olu sọ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ ìpànìyàn Lekki tó ń mú awuyewuye wà lórí ayélujára?

Gomina Babajide Sanwo-Olu  ti ni ijọba apapọ ati ti  ipinlẹ Eko yoo ṣapa lati ri pe ẹnikẹni to lọwọ si ipaniyan Lekki yoo foju wina ofin. Sanwo-Olu fidi ọrọ yi mulẹ ninu ifọrọwerọ pẹlu ileeṣẹ iroyin CNN lọjọ Aje. O ṣalaye fun atọkun eto ''Connect the World'' iyẹn Becky Anderson pe awọn yoo fi fọnran fidio CCTV to ya iṣẹlẹ naa ṣọwọ si igbimọ iwadii. Igba akọkọ ree ti Gomina Sanwo-Olu sọ ni pato pe lootọ lawọn ọmọ ogun yinbọn lu awọn oluwọde. '' A o ri pe iwadii ẹkunrẹrẹ waye ta o si pe awọn to ba mọ nipa rẹ lẹjọ. Dajudaju, wọn yoo kawọ pọnyin rojọ.


Igba akọkọ ree ti Gomina Sanwo-Olu sọ ni pato pe lootọ lawọn ọmọ ogun yinbọn lu awọn oluwọde. '' A o ri pe iwadii ẹkunrẹrẹ waye ta o si pe awọn to ba mọ nipa rẹ lẹjọ. Dajudaju, wọn yoo kawọ pọnyin rojọ. Gbogbo ipa la o ṣa lati rii pe wọn wa wi tẹnu wọn'' ''Awọn eeyan sọ pe wọn pa ẹbi ati ọrẹ wọn. Nitori naa igbimọ iwadii yi yoo ko gbogbo ọrọ jọ ki a ba le ṣe atunṣe ati itanran to yẹ'' Bẹẹ naa lo ni oun ni igbagbọ pe iyipada rere ni yoo tẹle ohun to ṣẹlẹ lẹnu ọjọ mẹta yi. ''Mo nigbagbọ pe iyipada yoo waye fun idi meji.Akọkọ ni pe ohun to ṣẹlẹ paapa ni Eko kọja afẹnusọ.Ikeji ni pe o jẹ ipe fawa ijọba lati mọ ohun tawọn ọdọ fẹ kaṣe'' Loni ọjọ Kẹtadinlọgbọn oṣu Kẹwa ni igbimọ to n gbẹjọ ifiyajẹni lati ọdọ ikọ SARS yoo bẹrẹ ijoko wọn.


Gbogbo ipa la o ṣa lati rii pe wọn wa wi tẹnu wọn'' ''Awọn eeyan sọ pe wọn pa ẹbi ati ọrẹ wọn. Nitori naa igbimọ iwadii yi yoo ko gbogbo ọrọ jọ ki a ba le ṣe atunṣe ati itanran to yẹ'' Bẹẹ naa lo ni oun ni igbagbọ pe iyipada rere ni yoo tẹle ohun to ṣẹlẹ lẹnu ọjọ mẹta yi. ''Mo nigbagbọ pe iyipada yoo waye fun idi meji.Akọkọ ni pe ohun to ṣẹlẹ paapa ni Eko kọja afẹnusọ.Ikeji ni pe o jẹ ipe fawa ijọba lati mọ ohun tawọn ọdọ fẹ kaṣe'' Loni ọjọ Kẹtadinlọgbọn oṣu Kẹwa ni igbimọ to n gbẹjọ ifiyajẹni lati ọdọ ikọ SARS yoo bẹrẹ ijoko wọn. Yatọ si iwadii lori ọrọ SARS igbimọ naa yoo tọ pinipin iṣẹlẹ to waye ni Lekki ni ilu Eko nibi tawọn eeyan ti padanu ẹmi wọn.


Yatọ si iwadii lori ọrọ SARS igbimọ naa yoo tọ pinipin iṣẹlẹ to waye ni Lekki ni ilu Eko nibi tawọn eeyan ti padanu ẹmi wọn.


EndSARS Protest Update: Ìjọba ìpínlẹ̀ Eko ní àwọn ń wádìí èèyàn 229 lọ́wọ́ lórí làásìgbò tó wáyé l'Eko

Ijọba ipinlẹ Eko ni eeyan igba o le mọkandinlọgbọn lọwọ tẹ fun lilo anfani iwọde #EndSARS lati fi jale ni ipinlẹ Eko Ileeṣẹ eto idajọ ni ipinlẹ Eko ni ijọba ti n yẹ iwe ẹsun ọkọọkan wọn wo bayii. O ni ọwọ ọlọpaa tẹ awọn afunrasi naa fun oniruuru ẹsun iwa ọdaran bii ile jijo, ipaniyan, ole jija biba dukia onidukia jẹ ati ikọlu ṣaaju ati lẹyin ofin konile o gbele ti gomina Babajide Sanwo-Olu kede lati mu alaafia bọ sipo. O ni lẹyin ti wọn ba gbe faili ẹsun ọkọọkan wọn yẹ wo tan, awọn to ba lẹjọ lati jẹ ninu wọn yoo kọri si ile ẹjọ lọjọ Aje. Gomina Babajide Sanwo-Olu ti dẹ okun konile o gbele ọlọjọyipo to fi sita silẹ bayii. Nibi ikede to ba awọn oniroyin sọ nileejọba ipinlẹ Eko, gomina Sanwo-Olu ni bẹrẹ lati ọjọ Satide, agogo mẹjọ owurọ si mẹfa irọlẹ ni konile o gbele naa yoo maa wa bayii. Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti sọ pe ibanujẹ lo jẹ fun oun, bí àwọn janduku ṣe ja iwọde ipolongo #ENDSARS gba.


Gomina Babajide Sanwo-Olu ti dẹ okun konile o gbele ọlọjọyipo to fi sita silẹ bayii. Nibi ikede to ba awọn oniroyin sọ nileejọba ipinlẹ Eko, gomina Sanwo-Olu ni bẹrẹ lati ọjọ Satide, agogo mẹjọ owurọ si mẹfa irọlẹ ni konile o gbele naa yoo maa wa bayii. Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti sọ pe ibanujẹ lo jẹ fun oun, bí àwọn janduku ṣe ja iwọde ipolongo #ENDSARS gba. O ni lati ibẹrẹ pẹpẹ iwọde naa ni oun ti fi ara mọ, sugbọn o ni o kọni lomiinu bi awọn janduku ti ko nifẹ ijọba ati araalu, ṣe bẹrẹ si ni ba dukia ijọba jẹ. O ni bakan naa ni wọn n jo ile, fọ sọọbu, ti wọn si tun pa ọlọpaa eyi to mu ki awọn ọlọpaa naa bẹrẹ si ni gbe ìbọn kaakiri ilu. "Iṣẹlẹ to waye ni Lekki lọjọ Iṣẹgun ba ni lọkan jẹ, gbogbo wa si ti fẹnu kò pe iru iṣẹlẹ naa ko tun ni waye mọ."


O ni lati ibẹrẹ pẹpẹ iwọde naa ni oun ti fi ara mọ, sugbọn o ni o kọni lomiinu bi awọn janduku ti ko nifẹ ijọba ati araalu, ṣe bẹrẹ si ni ba dukia ijọba jẹ. O ni bakan naa ni wọn n jo ile, fọ sọọbu, ti wọn si tun pa ọlọpaa eyi to mu ki awọn ọlọpaa naa bẹrẹ si ni gbe ìbọn kaakiri ilu. "Iṣẹlẹ to waye ni Lekki lọjọ Iṣẹgun ba ni lọkan jẹ, gbogbo wa si ti fẹnu kò pe iru iṣẹlẹ naa ko tun ni waye mọ." Gomina Sanwo-Olu sọ pe ko si ẹni to fun awọn sọja to yinbọn mọ awọn oluwọde ni Lekki nipinlẹ Eko ni àṣẹ lati ṣe bẹ ẹ. "Gbogbo nnkan to ṣẹlẹ yii la fi ọwọ wa tun ṣe, mo ṣe tan lati sisẹ, sugbọn mo nilo iranlọwọ yin. " O fi kun ọrọ rẹ pe, ijọba yoo gbe igbimọ kalẹ lati ṣe iwadii àwọn nkan to fa awọn wahala to waye ọhun.


Gomina Sanwo-Olu sọ pe ko si ẹni to fun awọn sọja to yinbọn mọ awọn oluwọde ni Lekki nipinlẹ Eko ni àṣẹ lati ṣe bẹ ẹ. "Gbogbo nnkan to ṣẹlẹ yii la fi ọwọ wa tun ṣe, mo ṣe tan lati sisẹ, sugbọn mo nilo iranlọwọ yin. " O fi kun ọrọ rẹ pe, ijọba yoo gbe igbimọ kalẹ lati ṣe iwadii àwọn nkan to fa awọn wahala to waye ọhun. Gomina ipinlẹ Eko wa rawọ ẹbẹ si awọn obi lati ba awọn ọmọ wọn sọrọ pe, ki wọn ma ṣe darapọ mọ awọn janduku to n ba dukia ijọba jẹ. "Ẹ kilọ fawọn ọmọ yin lati gba alaafia laaye, ẹ pariwo o to gẹẹ lori laasigbo to n lọ lọwọ yika ipinlẹ Eko lati ipasẹ iwọde EndSARS." Bakan lo kesi awọn ọba, baalẹ ati awọn olori ẹṣin musulumi, Kristẹni ati ẹṣin ibilẹ lati fi ọwọ sowọpọ pẹlu ijọba, ki opin le ba rogbodiyan to n waye nipinlẹ Eko.


Gomina ipinlẹ Eko wa rawọ ẹbẹ si awọn obi lati ba awọn ọmọ wọn sọrọ pe, ki wọn ma ṣe darapọ mọ awọn janduku to n ba dukia ijọba jẹ. "Ẹ kilọ fawọn ọmọ yin lati gba alaafia laaye, ẹ pariwo o to gẹẹ lori laasigbo to n lọ lọwọ yika ipinlẹ Eko lati ipasẹ iwọde EndSARS." Bakan lo kesi awọn ọba, baalẹ ati awọn olori ẹṣin musulumi, Kristẹni ati ẹṣin ibilẹ lati fi ọwọ sowọpọ pẹlu ijọba, ki opin le ba rogbodiyan to n waye nipinlẹ Eko. Ileeṣẹ ọlọpaa ti fi ikilọ sita pe ko saye iwọde mọ ni ipinlẹ Eko bẹrẹ lati agogo mẹrin ọjọ Iṣẹgun Ogunjọ oṣu kẹwaa ọdun 2020. Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko lo kede bẹẹ ninu Atẹjade kan ti alukoro ileeṣẹ ọlọpaa naa, Muyiwa Adejobi fi sita lọjọ Iṣẹgun. O ṣalaye pe lẹyin agbeyẹwo awọn ikọlu to waye lasiko iwọde naa lawọn ibikan nipinlẹ Eko ni wn se ipinnu ọhun.


Ileeṣẹ ọlọpaa ti fi ikilọ sita pe ko saye iwọde mọ ni ipinlẹ Eko bẹrẹ lati agogo mẹrin ọjọ Iṣẹgun Ogunjọ oṣu kẹwaa ọdun 2020. Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko lo kede bẹẹ ninu Atẹjade kan ti alukoro ileeṣẹ ọlọpaa naa, Muyiwa Adejobi fi sita lọjọ Iṣẹgun. O ṣalaye pe lẹyin agbeyẹwo awọn ikọlu to waye lasiko iwọde naa lawọn ibikan nipinlẹ Eko ni wn se ipinnu ọhun. Adejobi ni awọn ikọlu yii lo nii se pẹlu kikọlu awọn ọlọpaa ati ileeṣẹ ọlọpaa pẹlu awọn araalu. O ni eyi fihan pe awọn janduku ti sa asawọ wọnu iwọde naa, wọn si ti n lo anfani iwọde ọhun lati fi dana iwa laabi kaakiri ipinẹ Eko. O ni pẹlu bi gomina Babajide Sanwo-Olu si ti kede ofin konile o gbele bayii, ileeṣẹ ọlọpaa ti ko awọn ọlọpaa kogberegbe da sigboro lati lati rii daju pe aṣẹ koni o gbele ọlọjọyipo naa fidi mulẹ daadaa.


Adejobi ni awọn ikọlu yii lo nii se pẹlu kikọlu awọn ọlọpaa ati ileeṣẹ ọlọpaa pẹlu awọn araalu. O ni eyi fihan pe awọn janduku ti sa asawọ wọnu iwọde naa, wọn si ti n lo anfani iwọde ọhun lati fi dana iwa laabi kaakiri ipinẹ Eko. O ni pẹlu bi gomina Babajide Sanwo-Olu si ti kede ofin konile o gbele bayii, ileeṣẹ ọlọpaa ti ko awọn ọlọpaa kogberegbe da sigboro lati lati rii daju pe aṣẹ koni o gbele ọlọjọyipo naa fidi mulẹ daadaa. Ni owurọ ọjọ Iṣẹgun lawọn janduku kan nibi iwọde ENDSARS l'Eko kọlu agọ ọlọpaa kan lagbegbe Orile ti wọn si dana sun un. Lẹyin ti ọga ọlọpaa patapata lorilẹede Naijiria wọgile ikọ SARS gẹgẹ bi ara ipe awọn ọdọ to n wọde fun fifi opin si iwa aṣemaṣe ikọ naa ati ileeṣẹ ọlọpaa lapapọ, ikọ tuntun ti wọn fẹ da silẹ yoo bẹrẹ igbaradi ni ọjọ Aje. Eyi ni awọn amuyẹ ti ileeṣẹ ọlọpaa ni yoo wa fun awọn ọlọpaa ti yoo darapọ mọ ikọ naa.


Ni owurọ ọjọ Iṣẹgun lawọn janduku kan nibi iwọde ENDSARS l'Eko kọlu agọ ọlọpaa kan lagbegbe Orile ti wọn si dana sun un. Lẹyin ti ọga ọlọpaa patapata lorilẹede Naijiria wọgile ikọ SARS gẹgẹ bi ara ipe awọn ọdọ to n wọde fun fifi opin si iwa aṣemaṣe ikọ naa ati ileeṣẹ ọlọpaa lapapọ, ikọ tuntun ti wọn fẹ da silẹ yoo bẹrẹ igbaradi ni ọjọ Aje. Eyi ni awọn amuyẹ ti ileeṣẹ ọlọpaa ni yoo wa fun awọn ọlọpaa ti yoo darapọ mọ ikọ naa. Ọga agba patapata nileeṣẹ ọlọpaa Naijiria, Muhammed Adamu ṣalaye ni ọjọ Aiku pe awọn ọlọpaa ti yoo darapọ mọ ikọ kogberegbe ti wọn fẹ fi rọpo SARS naa gbọdọ ni awọn amuyẹ wọnyii. Ọga ọlọpaa Adamu ṣalaye pe awọn ọlọpaa ti oun yan si ikọ naa 1.Wọn jẹ ọdọ ẹlẹjẹtutu 2.Wọn ni okun ati agbara. 3.Wọn ti lo ọdun meje tabi jubẹẹ lọ lẹnu iṣẹ ọlọpaa 4.Wọn ko ni abawọn lẹnu iṣẹ wọn 5.Wọn ko ni ẹsun iwa ibajẹ kankan lẹnu i'sẹ 6.Wọn ko ni ẹsun titẹ ẹtọ araalu mọlẹ tabi ṣi ibọn lo.


Ọga agba patapata nileeṣẹ ọlọpaa Naijiria, Muhammed Adamu ṣalaye ni ọjọ Aiku pe awọn ọlọpaa ti yoo darapọ mọ ikọ kogberegbe ti wọn fẹ fi rọpo SARS naa gbọdọ ni awọn amuyẹ wọnyii. Ọga ọlọpaa Adamu ṣalaye pe awọn ọlọpaa ti oun yan si ikọ naa 1.Wọn jẹ ọdọ ẹlẹjẹtutu 2.Wọn ni okun ati agbara. 3.Wọn ti lo ọdun meje tabi jubẹẹ lọ lẹnu iṣẹ ọlọpaa 4.Wọn ko ni abawọn lẹnu iṣẹ wọn 5.Wọn ko ni ẹsun iwa ibajẹ kankan lẹnu i'sẹ 6.Wọn ko ni ẹsun titẹ ẹtọ araalu mọlẹ tabi ṣi ibọn lo. 7.Wọn sangun lati farada eto idanilẹkọ ati igbaradi ikọ SWAT Ọga ọlọpaa Adamu ṣeleri pe awọn ọlọpaa iks naa yoo ṣe iṣẹ wọn bi iṣẹ bi o ti tọ ati bi o ti tọna.


7.Wọn sangun lati farada eto idanilẹkọ ati igbaradi ikọ SWAT Ọga ọlọpaa Adamu ṣeleri pe awọn ọlọpaa iks naa yoo ṣe iṣẹ wọn bi iṣẹ bi o ti tọ ati bi o ti tọna.


EndSars Protest: TB Joshua, Indaboski àtàwọn Wòlíì méjì míràn ti kéde wàhálà ìwọ́de sáájú

Ni asiko ti ọdun tuntun ba n kan ilẹkun gbọn-gbọn, tabi to ba wọle de, kii se ajeji mọ lati ri awọn ojisẹ Ọlọrun kan, ti wọn yoo sọ asọtẹlẹ nipa awọn nnkan ti yoo sẹlẹ ninu ọdun naa. Bi o tilẹ jẹ pe arun Coronavirus bẹ jiga saarin agbaye ninu ọdun 2020, amọ ko daju pe ojisẹ Ọlọrun kankan sọ asọtẹlẹ nipa rẹ, lati mu kawọn eeyan gbaradi fun. Ninu osu kẹwaa ọdun 2020 yii naa ni iwọde EndSARS waye, ninu eyi ti ọpọ ẹmi ati dukia ti baa rin, ti laasigbo si gbode pẹlu. Amọ nibayii, awọn ojisẹ Ọlọrun kan to gbajumọ bii isana ẹlẹẹta lorilẹede Naijiria, ti fọwọ gbaya pe awọn ti sọ asọtẹlẹ nipa rogbodiyan naa saaju. Diẹ lara awọn ojisẹ Ọlọrun ti wọn si ti kede pe awọn ti sọ asọtẹlẹ nipa iwọde EndSARS ati ipaniyan to tẹle ree: Ọkan lara awọn wolii lorilẹede Naijiria to maa n sọ asọtẹlẹ loore-koore ni oludasilẹ ijọ Synagogue lagbaye, TB Joshua. Wolii ijọ Sinagọgu naa si ti sọ asọtẹlẹ to fara pẹ laasigbo to tidi iwọde EndSARS yọ, amọ o kan jẹ pe ọjọ ti pẹ, to ti sọ asọtẹlẹ naa.


Amọ nibayii, awọn ojisẹ Ọlọrun kan to gbajumọ bii isana ẹlẹẹta lorilẹede Naijiria, ti fọwọ gbaya pe awọn ti sọ asọtẹlẹ nipa rogbodiyan naa saaju. Diẹ lara awọn ojisẹ Ọlọrun ti wọn si ti kede pe awọn ti sọ asọtẹlẹ nipa iwọde EndSARS ati ipaniyan to tẹle ree: Ọkan lara awọn wolii lorilẹede Naijiria to maa n sọ asọtẹlẹ loore-koore ni oludasilẹ ijọ Synagogue lagbaye, TB Joshua. Wolii ijọ Sinagọgu naa si ti sọ asọtẹlẹ to fara pẹ laasigbo to tidi iwọde EndSARS yọ, amọ o kan jẹ pe ọjọ ti pẹ, to ti sọ asọtẹlẹ naa. Asọtẹlẹ naa si lo sẹ lẹyin ọdun meje to ti kede nipa rẹ. Ninu iwaasu rẹ to se ninu ijọ rẹ to wa nilu Eko, lọjọ Kẹrinla, osu Keje, ọdun 2013, ti wọn si gbe sori ayelujara,  ni TB Joshua ti n ke tantan nipa ajalu to n bọ. Ninu fidio naa, ti ileesẹ kan gbe sita lo ti n pariwo pe "Iran ti mo ri niyi, ẹ fa awọn ọdọ yin mọra, mo ri ijijagbara awọn araalu tii se Revolution.


Asọtẹlẹ naa si lo sẹ lẹyin ọdun meje to ti kede nipa rẹ. Ninu iwaasu rẹ to se ninu ijọ rẹ to wa nilu Eko, lọjọ Kẹrinla, osu Keje, ọdun 2013, ti wọn si gbe sori ayelujara,  ni TB Joshua ti n ke tantan nipa ajalu to n bọ. Ninu fidio naa, ti ileesẹ kan gbe sita lo ti n pariwo pe "Iran ti mo ri niyi, ẹ fa awọn ọdọ yin mọra, mo ri ijijagbara awọn araalu tii se Revolution. Mo ri ti ọpọ eeyan ya bo oju popo, o seese kẹ le da iwọde duro, amọ ẹ ko le da ijijagbara duro. O seese kẹ le dawọ ijijagbara naa duro ni ibẹrẹ pẹpẹ amọ nigba to ba ya, wahala naa yoo fẹju sii, ti ko si ni dawọ duro mọ. Awọn nnkan ti mo ri pe yoo waye ree, orilẹede Naijiria, ẹ gbadura.


Mo ri ti ọpọ eeyan ya bo oju popo, o seese kẹ le da iwọde duro, amọ ẹ ko le da ijijagbara duro. O seese kẹ le dawọ ijijagbara naa duro ni ibẹrẹ pẹpẹ amọ nigba to ba ya, wahala naa yoo fẹju sii, ti ko si ni dawọ duro mọ. Awọn nnkan ti mo ri pe yoo waye ree, orilẹede Naijiria, ẹ gbadura. Wolii Chukwuemeka Odumeje, ti ọpọ eeyan mọ si Indaboski naa jẹ wolii keji to kede pe Ọlọrun ti fi isẹlẹ EndSARS han oun saaju. Loju opo Instagram rẹ si lo ti kọkọ se alabapin iroyin naa, to si tun tun sọ lẹyin ti rogbodiyan suyọ lẹyin iwọde EndSARS. Indaboski ni nibẹrẹ ọdun 2020 ni oun ti sọ asọtẹlẹ pe ki olori di ori rẹ mu ni nitori ọdun yii kii se ọdun awada tabi ẹfẹ rara, ọdun ija ati wahala gbaa ni.


Wolii Chukwuemeka Odumeje, ti ọpọ eeyan mọ si Indaboski naa jẹ wolii keji to kede pe Ọlọrun ti fi isẹlẹ EndSARS han oun saaju. Loju opo Instagram rẹ si lo ti kọkọ se alabapin iroyin naa, to si tun tun sọ lẹyin ti rogbodiyan suyọ lẹyin iwọde EndSARS. Indaboski ni nibẹrẹ ọdun 2020 ni oun ti sọ asọtẹlẹ pe ki olori di ori rẹ mu ni nitori ọdun yii kii se ọdun awada tabi ẹfẹ rara, ọdun ija ati wahala gbaa ni. "Ẹ gbọ mi, ẹ gbadura fun orilẹede Naijiria nitori idaru-dapọ, rogbodiyan nibi gbogbo. Mo ri awọn agbegbe kan ti wọn kede isede konile o gbele. Amọ awọn eeyan tako ikede naa, ti wọn si bọ sita lati fi ẹhonu han lai bikita fun aabo ẹmi wsn rara."


"Ẹ gbọ mi, ẹ gbadura fun orilẹede Naijiria nitori idaru-dapọ, rogbodiyan nibi gbogbo. Mo ri awọn agbegbe kan ti wọn kede isede konile o gbele. Amọ awọn eeyan tako ikede naa, ti wọn si bọ sita lati fi ẹhonu han lai bikita fun aabo ẹmi wsn rara." Bakan naa ni Wolii Samuel ninu iran rẹ fun ọdun tuntun, ti sọ asọtẹlẹ lori rogbodiyan EndSARS. Ninu asọtẹlẹ naa lo ti kede pe oun ri awọn eeyan to mura bii ologun, ti wọn n se iwa ika sawọn araalu ati ọpọ ọmọ orilẹede Naijiria. "Bakan naa ni mo tun ri awọn ọdọ, ti wọn n sare sọtun-sosi lasiko iwọde, ti ọpọ ẹmi si bọ sinu rẹ, bakan naa ni awọn dukia sofo pẹlu."


Bakan naa ni Wolii Samuel ninu iran rẹ fun ọdun tuntun, ti sọ asọtẹlẹ lori rogbodiyan EndSARS. Ninu asọtẹlẹ naa lo ti kede pe oun ri awọn eeyan to mura bii ologun, ti wọn n se iwa ika sawọn araalu ati ọpọ ọmọ orilẹede Naijiria. "Bakan naa ni mo tun ri awọn ọdọ, ti wọn n sare sọtun-sosi lasiko iwọde, ti ọpọ ẹmi si bọ sinu rẹ, bakan naa ni awọn dukia sofo pẹlu." Wolii kẹrin to kede nipa asọtẹlẹ rẹ saaju lori rogbodiyan ati iwọde EndSARS ni Wolii Jeremiah Omoto Fufeyin. Lọjọ Kejilelogun osu Kefa ọdun 2020 si lo ti sọ saaju pe orilẹede Naijiria, lati ipasẹ awọn ipinlẹ kan yoo mi titi, ti gbogbo agbaye yoo si gburo rẹ. "Iku yoo pọ lati ipasẹ rogbodiyan nla kan to n bọ, mo si n rọ awọn ọdọ lati gbadura gidi lori isẹlẹ naa.


Wolii kẹrin to kede nipa asọtẹlẹ rẹ saaju lori rogbodiyan ati iwọde EndSARS ni Wolii Jeremiah Omoto Fufeyin. Lọjọ Kejilelogun osu Kefa ọdun 2020 si lo ti sọ saaju pe orilẹede Naijiria, lati ipasẹ awọn ipinlẹ kan yoo mi titi, ti gbogbo agbaye yoo si gburo rẹ. "Iku yoo pọ lati ipasẹ rogbodiyan nla kan to n bọ, mo si n rọ awọn ọdọ lati gbadura gidi lori isẹlẹ naa. Ọkan gboogi lara awọn ajafẹtọ ọdọ lorilẹede, Oloye Sunday Adeniyi Adeyemo ti ọpọ eniyan mọ si Sunday Igboho, ti pe fun alaafia laarin awọn ọdọ kaakiri orilẹede Naijiria. O fi ikilọ yii lede nigba to n sọrọ lori ifẹhọnuhan EndSars ti awọn janduku n lo lati fa rogbodiyan kaakiri orilẹede Naijiria. O rọ awọn ọdọ lati ri ifẹhọnuhan EndSars gẹgẹ bi ọna ati beere fun ọjọ ọla to dara lọwọ ijọba, eleyii ti wọn wa n lo lati ba ohun ini ijọba jẹ.


Ọkan gboogi lara awọn ajafẹtọ ọdọ lorilẹede, Oloye Sunday Adeniyi Adeyemo ti ọpọ eniyan mọ si Sunday Igboho, ti pe fun alaafia laarin awọn ọdọ kaakiri orilẹede Naijiria. O fi ikilọ yii lede nigba to n sọrọ lori ifẹhọnuhan EndSars ti awọn janduku n lo lati fa rogbodiyan kaakiri orilẹede Naijiria. O rọ awọn ọdọ lati ri ifẹhọnuhan EndSars gẹgẹ bi ọna ati beere fun ọjọ ọla to dara lọwọ ijọba, eleyii ti wọn wa n lo lati ba ohun ini ijọba jẹ. ''Nitori naa, mo bẹ awọn ọdọ lati jọwọ fi gbogbo iwa ipa silẹ, ki wọn si gba alaafia laaye.'' O ni:  ''Lilo iwa ipa, ija ati jijo ohun ini ijọba ati ti awọn eniyan ko ni wa ọna abayọ si iṣoro to doju kọ orilẹede Naijiria.'' ''Nitori naa, mo fẹ kẹ gba alaafia laaye, ki a si duro de ijọba lati sọrọ lori ibeere ti awọn ọdọ bere lọwọ wọn.''


''Nitori naa, mo bẹ awọn ọdọ lati jọwọ fi gbogbo iwa ipa silẹ, ki wọn si gba alaafia laaye.'' O ni:  ''Lilo iwa ipa, ija ati jijo ohun ini ijọba ati ti awọn eniyan ko ni wa ọna abayọ si iṣoro to doju kọ orilẹede Naijiria.'' ''Nitori naa, mo fẹ kẹ gba alaafia laaye, ki a si duro de ijọba lati sọrọ lori ibeere ti awọn ọdọ bere lọwọ wọn.'' Amọ, Sunday Igboho bu ẹnu atẹ lu bi ikọ ọmọogun Naijiria ṣe yinbọn lu awọn afẹhọnuhan ni Lekki Toll-Gate nipinlẹ Eko. Bẹẹ si lo tako gbogbo iṣekupani to waye kaakiri orilẹede Naijiria gba ọwọ awọn janduku ati awọn ọlọpaa lorilẹede Naijiria. Bakan naa lo ni iwa buruku ni awọn ikọ ọmọogun to yinbọn naa hu, nitori owo ori awọn ọmọ Naijiria ni wọn fi n sanwo oṣu wọn, ti wọn si fi ra ibọn naa fun wọn.


Amọ, Sunday Igboho bu ẹnu atẹ lu bi ikọ ọmọogun Naijiria ṣe yinbọn lu awọn afẹhọnuhan ni Lekki Toll-Gate nipinlẹ Eko. Bẹẹ si lo tako gbogbo iṣekupani to waye kaakiri orilẹede Naijiria gba ọwọ awọn janduku ati awọn ọlọpaa lorilẹede Naijiria. Bakan naa lo ni iwa buruku ni awọn ikọ ọmọogun to yinbọn naa hu, nitori owo ori awọn ọmọ Naijiria ni wọn fi n sanwo oṣu wọn, ti wọn si fi ra ibọn naa fun wọn. Sunday Igboho wa kesi ijọba apapọ lati ri wi pe wọn ṣewadii finifini lati mọ awọn to ṣiṣẹ ibi yii, ki wọn si fi wọn jofin. Ìwọ́de EndSARS ló ń sọ pé inú ń bí àwọn ọ̀dọ́, ìjọba, ẹ náání wọn - Obasanjo Ọ́ba Enitan Ogunwusi ni awọn ọdọ ti gba akoso orilẹede yii, lati ọjọ akọkọ iwọde, si ni wọn ti se afihan pe awọn ni abuda asaaju rere. Agba kii wa lọja, ki ori ọmọ tuntun wọ, idi ree ti awọn agba meji nilẹ Yoruba fi fori kori lori iwọde EndSARS to n lọ lọwọ yika Naijiria.


Sunday Igboho wa kesi ijọba apapọ lati ri wi pe wọn ṣewadii finifini lati mọ awọn to ṣiṣẹ ibi yii, ki wọn si fi wọn jofin. Ìwọ́de EndSARS ló ń sọ pé inú ń bí àwọn ọ̀dọ́, ìjọba, ẹ náání wọn - Obasanjo Ọ́ba Enitan Ogunwusi ni awọn ọdọ ti gba akoso orilẹede yii, lati ọjọ akọkọ iwọde, si ni wọn ti se afihan pe awọn ni abuda asaaju rere. Agba kii wa lọja, ki ori ọmọ tuntun wọ, idi ree ti awọn agba meji nilẹ Yoruba fi fori kori lori iwọde EndSARS to n lọ lọwọ yika Naijiria. Awọn agbaagba mejeeji naa ni Oloye Olusegun Obasanjo ati Ọọni tilu Ile Ife, Ọba Adeyeye Enitan Ogunwusi, ti wọn sọrọ lori iwọde naa. Oloye Obasanjo, lasiko to lọ se kara o le si ọọni salaye pe iwọde to n lọ yika Naijiria yii ti fun ijọba lanfaani lati sọ fun araalu pe oun naani wọn. Obasanjọ ni iwọde yii lo n safihan inu to n bi awọn ọdọ Naijiria, eyi to yẹ ki ijọba tete kọbi ara si.


Awọn agbaagba mejeeji naa ni Oloye Olusegun Obasanjo ati Ọọni tilu Ile Ife, Ọba Adeyeye Enitan Ogunwusi, ti wọn sọrọ lori iwọde naa. Oloye Obasanjo, lasiko to lọ se kara o le si ọọni salaye pe iwọde to n lọ yika Naijiria yii ti fun ijọba lanfaani lati sọ fun araalu pe oun naani wọn. Obasanjọ ni iwọde yii lo n safihan inu to n bi awọn ọdọ Naijiria, eyi to yẹ ki ijọba tete kọbi ara si. Aarẹ ana ni Naijiria naa ni o le ni ida ọgọta ninu ọgọrun awọn eeyan Naijiria ti ọjọ ori wọn ko to ọdun marundinlogoji, ti wọn si n fi oju sọna fun igbe aye to dara amọ ti wọn n jijagudu pẹlu eto ẹkọ lọwọ. "Ọpọ wọn gan ni ko ni anfaani si ẹkọ iwe, to si jẹ pe aisi anfaani lati se rere ti da irẹwẹsi si awọn ọdọ to kawe lọkan, o si yẹ ko ye wa pe o di dandan ki wọn si ideri lori omi to n ho naa." "Amọ mo mọ pe ọpọ anfaani lo wa fun ijọba lati samulo rẹ lori ipese idẹrun fun awọn ọdọ, aarẹ, gẹgẹ bii baba orilẹede ati awọn ọdọ, to si ni ọmọ tirẹ, o yẹ ko mọ bi awọn ọdọ ti le huwa."


Aarẹ ana ni Naijiria naa ni o le ni ida ọgọta ninu ọgọrun awọn eeyan Naijiria ti ọjọ ori wọn ko to ọdun marundinlogoji, ti wọn si n fi oju sọna fun igbe aye to dara amọ ti wọn n jijagudu pẹlu eto ẹkọ lọwọ. "Ọpọ wọn gan ni ko ni anfaani si ẹkọ iwe, to si jẹ pe aisi anfaani lati se rere ti da irẹwẹsi si awọn ọdọ to kawe lọkan, o si yẹ ko ye wa pe o di dandan ki wọn si ideri lori omi to n ho naa." "Amọ mo mọ pe ọpọ anfaani lo wa fun ijọba lati samulo rẹ lori ipese idẹrun fun awọn ọdọ, aarẹ, gẹgẹ bii baba orilẹede ati awọn ọdọ, to si ni ọmọ tirẹ, o yẹ ko mọ bi awọn ọdọ ti le huwa." Nigba to wa n fesi, Ọba Ogunwusi ni iwọde yii jẹ ọna lati fi isẹ ransẹ sijọba pe awọn ọdọ naa lee se nnkan lọna to dara. "Ta ba wo iwọde naa, a ri pe awọn ọdọ ti gba akoso orilẹede yii, lati ọjọ akọkọ iwọde, si ni wọn ti se afihan pe awọn ni abuda asaaju rere. Bakan naa ni wọn n jiyin isẹ iriju wọn laarin ara wọn, ti wsn si n se ojuse to yẹ, eyi to n paroko fun ijọba nipa bawọn ọdọ ilẹ yii ti dangajia to."


Nigba to wa n fesi, Ọba Ogunwusi ni iwọde yii jẹ ọna lati fi isẹ ransẹ sijọba pe awọn ọdọ naa lee se nnkan lọna to dara. "Ta ba wo iwọde naa, a ri pe awọn ọdọ ti gba akoso orilẹede yii, lati ọjọ akọkọ iwọde, si ni wọn ti se afihan pe awọn ni abuda asaaju rere. Bakan naa ni wọn n jiyin isẹ iriju wọn laarin ara wọn, ti wsn si n se ojuse to yẹ, eyi to n paroko fun ijọba nipa bawọn ọdọ ilẹ yii ti dangajia to." Ọba Ogunwusi wa rawọ ẹbẹ sawọn ọdọ naa lati jeburẹ, ki wọn si duro de ohun ti ijọba fẹ se lori ibeere wọn.


Ọba Ogunwusi wa rawọ ẹbẹ sawọn ọdọ naa lati jeburẹ, ki wọn si duro de ohun ti ijọba fẹ se lori ibeere wọn.


EndSARS, EndSWAT Protests: Òbí agbábọ́ọ̀lù Kazim Tiamiyu Kaka àtàwọn míì tí ọlọ́pàá pa sọ̀rọ̀, omijé bọ́ lójú

Kàyééfì tuntun rèé lórí #EndSARS, ọ̀rọ̀ pọ̀ nínú ìwádìí BBC Mi ò gbọdọ̀ fojú rí ẹni tó wọ aṣọ SARS; òkú méjì a bá Olorun nílé ni- Iya Kaka Tiamiyu Aseyori ikọ SARS akọkọ ni Eko ni wọn fi tan wọn kalẹ Naijiria Iwa ibajẹ, idunkooko mọ ni ati bẹẹ bẹẹ lọ lo sọ awọn oṣiṣẹ SARS di ari ma dun nu si fun ọpọ ọmọ orilẹ-ede Naijiria. Mi o gbọdọ fi oju ri ẹni to wọ aṣọ SARS; Oku meji a ba Olorun nile ni- Iya Agbabọọlu tiamiyu Kazzim Kaka Inu mi maa n bajẹ ni ti mo ba ti ri SARS- Baba Kaka Tiamiyu  Kazim Fasasi Tiamiyu to jẹ baba rẹ naa sọrọ ilẹ kun pe o wu oun lati foju kan Niyi Ogunsoro ti ọpọ n pe ni O yatọ to jẹ ọlọpaa SARS ti awọn alafojuri ni o pa ọmọ wọn. Toluwani Awakan ati awọn ẹbi awọn mii bii Kolade Johnson atawọn ti iroyin tun ni awọn ọlọpaa SARS pa naa sọrọ to pọ. wo awọn ohun ti SARS fi n ṣe ami idanimọ ọdọ ti wọn ba ni o n ṣe yahho yahoo.


End SARS Protest: Babangida ní ejò lọ́wọ́ nínú lórí ìsẹ̀lẹ̀ rògbòdìyàn tó ń wáyé káàkiri Nàìjíríà

Adari orilẹede Naijiria labẹ ijọba ologun nigba kan ri, Ọgagun Ibrahim Babangida  ti ni ko si rogbodiyan kankan to le bẹ silẹ ju wakati mẹrinlelogun lo ti ko si ọwọ ijọba nibẹ. Ọgagun Ibrahim  Babangida lo fi lede bẹẹ loju opo Twitter rẹ, lẹyin ti awọn ipinlẹ kaakiri orilẹede Naijiria n koju rogbodiyan lasiko ifẹhọnuhan tako ifiyajẹni awọn ọlọpaa lorilẹede Naijiria. Babangida ni oun sọ ọrọ ti Ọgagun Sani Abacha sọ nigba aye rẹ pe '' ti rogbodiyan ba ti ju wakati mẹrinlelogun lọ, oṣiṣẹ ijọba kan wa ni idi iṣẹlẹ naa niyẹn.'' O fikun un wi pe adari rere lo le e tukọ orilẹede Naijiria lasiko ti a wayii, nitori iru iṣẹlẹ bayii ni o ma n fihan boya eniyan jẹ adari rere abi bẹẹ kọ. Bakan naa ni Babangida bu ẹnu atẹ lu  iṣekupani awọn afẹhọnuhan lorilẹ-ede Naijiria nigba ti awọn ikọ Ologun Naijiria da ibọn bo wọn ni agbegbe Lekki Tollgate ni ilu Eko ati kaakiri Naijiria pẹlu. Babangida ni kosi ọmọ Naijiria kankan to yẹ ko sọ ẹmi rẹ nu lori pe oun bere fun ẹtọ rẹ lọwọ ijọba tiwantiwa.


O fikun un wi pe adari rere lo le e tukọ orilẹede Naijiria lasiko ti a wayii, nitori iru iṣẹlẹ bayii ni o ma n fihan boya eniyan jẹ adari rere abi bẹẹ kọ. Bakan naa ni Babangida bu ẹnu atẹ lu  iṣekupani awọn afẹhọnuhan lorilẹ-ede Naijiria nigba ti awọn ikọ Ologun Naijiria da ibọn bo wọn ni agbegbe Lekki Tollgate ni ilu Eko ati kaakiri Naijiria pẹlu. Babangida ni kosi ọmọ Naijiria kankan to yẹ ko sọ ẹmi rẹ nu lori pe oun bere fun ẹtọ rẹ lọwọ ijọba tiwantiwa. 2015 ni mo ti ń kígbe pé gudugbẹ̀ máa já ní Nàíjíríà - Oyedepo Oyedepo ní àwọn ọ̀dọ́ lẹ́tọ̀ọ́ láti tako bí ọlọ́pàá ṣe ń pa wọ́n ní ìpakúpa Biṣọọbu Oyedepo jẹ ọkan pataki lara awọn ojiṣẹ Ọlọrun ni Naijiria ti kii fi ọrọ sabẹ ahan sọ lori ojuṣe tabi aṣiṣe ijọba Pasitọ agba ninu ijọ Living Faith lagbaye, David Oyedepo ti da si ọrọ iwọde End SARS to n lọ kaakiri awọn ilu nla nla ni Naijiria. Oyedepo sọ pe digbi ni oun wa lẹyin awọn oluwọde naa nitori gbogbo eeyan lo ni aṣẹ labẹ ofin lati fi erongba wọn sita nipa ifẹhonuhan. David Oyedepo kede bẹẹ ninu iwaasu rẹ to se laarọ ọjọ isinmi oni ni olu ijọ rẹ to wa nilu Ota.


2015 ni mo ti ń kígbe pé gudugbẹ̀ máa já ní Nàíjíríà - Oyedepo Oyedepo ní àwọn ọ̀dọ́ lẹ́tọ̀ọ́ láti tako bí ọlọ́pàá ṣe ń pa wọ́n ní ìpakúpa Biṣọọbu Oyedepo jẹ ọkan pataki lara awọn ojiṣẹ Ọlọrun ni Naijiria ti kii fi ọrọ sabẹ ahan sọ lori ojuṣe tabi aṣiṣe ijọba Pasitọ agba ninu ijọ Living Faith lagbaye, David Oyedepo ti da si ọrọ iwọde End SARS to n lọ kaakiri awọn ilu nla nla ni Naijiria. Oyedepo sọ pe digbi ni oun wa lẹyin awọn oluwọde naa nitori gbogbo eeyan lo ni aṣẹ labẹ ofin lati fi erongba wọn sita nipa ifẹhonuhan. David Oyedepo kede bẹẹ ninu iwaasu rẹ to se laarọ ọjọ isinmi oni ni olu ijọ rẹ to wa nilu Ota. Biṣọọbu naa ni, bo tilẹ jẹ pe oun ti fi igba kan dakẹ lori ọrọ Naijiria, ṣugbọn oun ti kilọ ṣaaju ninu ọdun 2015 pe, ewu n bẹ loko longẹ ni Naijiria, ati pe gudugbẹ kan yoo ja laipẹ. Oyedepo ni "Akoko to buru ju ninu itan orilẹ-ede yii ni ọdun marun un ṣẹyin, ti wọn n pa eeyan ni ipakupa." O ni bayii ti wọn ti bẹrẹ si n pa awọn ọdọ ni ipakupa, wọn lẹtọọ lati sọ pe o to gẹ.


Biṣọọbu naa ni, bo tilẹ jẹ pe oun ti fi igba kan dakẹ lori ọrọ Naijiria, ṣugbọn oun ti kilọ ṣaaju ninu ọdun 2015 pe, ewu n bẹ loko longẹ ni Naijiria, ati pe gudugbẹ kan yoo ja laipẹ. Oyedepo ni "Akoko to buru ju ninu itan orilẹ-ede yii ni ọdun marun un ṣẹyin, ti wọn n pa eeyan ni ipakupa." O ni bayii ti wọn ti bẹrẹ si n pa awọn ọdọ ni ipakupa, wọn lẹtọọ lati sọ pe o to gẹ. Bi ẹ ko ba gbagbe, o ti le ni ọsẹ kan ti awọn ọdọ kaakiri Naijiria ti gunle ifẹhonuhan, lori bi awọn oṣiṣẹ ẹka to n gbogun ti iwa idigunjale ni ileeṣẹ ọlọpa, SARS, ṣe pa awọn eeyan lọna aitọ. Oriṣiriṣi awọn gbajumọ ni Naijiria ati lawọn orilẹ-ede miran lagbaye lo ti n ṣegbe lẹyin iwọde ọhun. Biṣọọbu Oyedepo jẹ ọkan pataki lara awọn ojiṣẹ Ọlọrun ni Naijiria ti kii fi ọrọ sabẹ ahan sọ lori ojuṣe tabi aṣiṣe ijọba.


Bi ẹ ko ba gbagbe, o ti le ni ọsẹ kan ti awọn ọdọ kaakiri Naijiria ti gunle ifẹhonuhan, lori bi awọn oṣiṣẹ ẹka to n gbogun ti iwa idigunjale ni ileeṣẹ ọlọpa, SARS, ṣe pa awọn eeyan lọna aitọ. Oriṣiriṣi awọn gbajumọ ni Naijiria ati lawọn orilẹ-ede miran lagbaye lo ti n ṣegbe lẹyin iwọde ọhun. Biṣọọbu Oyedepo jẹ ọkan pataki lara awọn ojiṣẹ Ọlọrun ni Naijiria ti kii fi ọrọ sabẹ ahan sọ lori ojuṣe tabi aṣiṣe ijọba. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ọrọ ifẹhonuhan awọn ọdọ lori ati fi opin si ọlọpaa SARS ati SWAT ti ijọba ṣẹṣẹ yi orukọ wọn pada si ko yọ ẹnikankan silẹ mọ o. Ọpọ olorin takasufe bi Davido, Falz, Wizkid atawọn adẹrinpoṣonu bii Mr Macaroni, Woli Agba lo ti darapọ mọ iwọde #EndSARS. Amọ, awọn oṣere ori tiata Yoruba naa ko gbẹyin nibi iwọde ọhun.


Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ọrọ ifẹhonuhan awọn ọdọ lori ati fi opin si ọlọpaa SARS ati SWAT ti ijọba ṣẹṣẹ yi orukọ wọn pada si ko yọ ẹnikankan silẹ mọ o. Ọpọ olorin takasufe bi Davido, Falz, Wizkid atawọn adẹrinpoṣonu bii Mr Macaroni, Woli Agba lo ti darapọ mọ iwọde #EndSARS. Amọ, awọn oṣere ori tiata Yoruba naa ko gbẹyin nibi iwọde ọhun. Wọnyii lawọn oṣere ori itage Yoruba tawọn naa n kopa ninu ifẹhonuhan #EndSARS to n lọ lọwọ: Odunlade Adekola Gbajugbaja oṣere tiata Yoruba, Odunlade Adekola palẹ awọn akẹgbẹ rẹ naa bọ soju popo lati ṣe iwọde #EndSARS ati SWAT. Niṣe ni Odunlade gbe gbohungbohun dani to fi n sọrọ nibi iwọde naa. Bakan naa ni Odunlade tun gbe beba ninu eyi ti wọn kọ oriṣiiriṣii nkan si bii ''ọlọpaa, ẹ dẹkun ifiyajẹni, ipaniyan, ẹ ṣe atunṣe ileeṣẹ ọlọpaa,'' ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Wọnyii lawọn oṣere ori itage Yoruba tawọn naa n kopa ninu ifẹhonuhan #EndSARS to n lọ lọwọ: Odunlade Adekola Gbajugbaja oṣere tiata Yoruba, Odunlade Adekola palẹ awọn akẹgbẹ rẹ naa bọ soju popo lati ṣe iwọde #EndSARS ati SWAT. Niṣe ni Odunlade gbe gbohungbohun dani to fi n sọrọ nibi iwọde naa. Bakan naa ni Odunlade tun gbe beba ninu eyi ti wọn kọ oriṣiiriṣii nkan si bii ''ọlọpaa, ẹ dẹkun ifiyajẹni, ipaniyan, ẹ ṣe atunṣe ileeṣẹ ọlọpaa,'' ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ijebu Gbajugbaja oṣere meji Ijebu ati Afeez Owo lo jọ di beba kan ti wọn kọ ''END SARS NOW'' si dani ninu iwọde #EndSARS naa ni. Bakan naa ni wọn daṣa ''sọrọ soke'' to lu oju ayelujara pa bayii. Awọn naa n sọ pe opin gbọdọ de ba ijọba buruku lorilẹede Naijiria gẹgẹ bi awọn oluwọde mii ṣe n sọ.


Ijebu Gbajugbaja oṣere meji Ijebu ati Afeez Owo lo jọ di beba kan ti wọn kọ ''END SARS NOW'' si dani ninu iwọde #EndSARS naa ni. Bakan naa ni wọn daṣa ''sọrọ soke'' to lu oju ayelujara pa bayii. Awọn naa n sọ pe opin gbọdọ de ba ijọba buruku lorilẹede Naijiria gẹgẹ bi awọn oluwọde mii ṣe n sọ. Toyin Abraham Ilumọọka oṣere, Toyin naa ko gbẹyin nibi ifẹhonuhan #EndSARS. Toyin sọ ninu iwọde naa pe ijọba gbọdọ tẹti si ohun tawọn oluwọde n beere fun. O ni SARS ati SWAT gbọdọ wa si opin lorilẹede Naijiria lai beṣu bẹgba.


Toyin Abraham Ilumọọka oṣere, Toyin naa ko gbẹyin nibi ifẹhonuhan #EndSARS. Toyin sọ ninu iwọde naa pe ijọba gbọdọ tẹti si ohun tawọn oluwọde n beere fun. O ni SARS ati SWAT gbọdọ wa si opin lorilẹede Naijiria lai beṣu bẹgba. Mercy Aigbe Aworan ibi to ti gbe ibọn dani to si duro niwaju ọkọ awọn ọlọpaa ni gbajugbaja oṣere Mercy Aigbe fi si oju opo Instagram tiẹ. Mercy sọ pe oun n duro de asiko ti wiwọ aṣọ ọlọpaa ninu ere tiata yoo jẹ nkan iwuri fun oun. Oun naa kepe ijọba lati fopin si iwa ifiyajẹni awọn ọlọpaa SARS.


Mercy Aigbe Aworan ibi to ti gbe ibọn dani to si duro niwaju ọkọ awọn ọlọpaa ni gbajugbaja oṣere Mercy Aigbe fi si oju opo Instagram tiẹ. Mercy sọ pe oun n duro de asiko ti wiwọ aṣọ ọlọpaa ninu ere tiata yoo jẹ nkan iwuri fun oun. Oun naa kepe ijọba lati fopin si iwa ifiyajẹni awọn ọlọpaa SARS. O ni opin gbọdọ de ba ọlọpaa SARS ati SWAT ti ijọba ṣẹṣẹ yi orukọ wọn pada si.


O ni opin gbọdọ de ba ọlọpaa SARS ati SWAT ti ijọba ṣẹṣẹ yi orukọ wọn pada si.


Lagos, Delta Curfew: Sanwo Olu ní kí àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba padà sẹ́nu iṣẹ́ ní Eko, Delta sọ tirẹ̀ dí aago mẹ́jọ alẹ́ sí mẹ́fà ìdájí

Gomina Bababjide Sanwo Olu to n tukọ ipinlẹ Eko ti kede pe ki awọn oṣiṣẹ ijọba ipinlẹ Eko pada sẹnu iṣẹ lọjọ keji, oṣu kọkanla. Eyi tumọ si pe awọn oṣiṣẹ ipele kini si ikejila to ti wa nile tẹlẹ latari ọna lati dẹkun itankalẹ ajakalẹ arun coronavirus ni iṣẹ ti bẹrẹ pada fun bayii. Lati oṣu kẹta ni awọn oṣiṣẹ yii ti n ṣiṣẹ lati ile nitori Covid 19. Iwe aṣẹ ipadabọ sẹnu iṣẹ naa to ni nọmba Ref. No: CIR/HOS/'20/Vol.1/115, ni adari awọn osise nipinlẹ Eko, Muri Okunọla fi ọwọ si. Kini Gomina Okowa kede ni ipinlẹ Delta lori konileogbele?


Iwe aṣẹ ipadabọ sẹnu iṣẹ naa to ni nọmba Ref. No: CIR/HOS/'20/Vol.1/115, ni adari awọn osise nipinlẹ Eko, Muri Okunọla fi ọwọ si. Kini Gomina Okowa kede ni ipinlẹ Delta lori konileogbele? Ijọba ipinlẹ Delta naa ti dẹwọ okun isede ti wọn naa. Lọjọ kejilelogun, oṣu kẹwaa, ọdun yii ni Gomina Okow kede isede latari biba nkan ilu jẹ nipinlẹ naa. Saaju ni isede naa wa l;ati aago mẹfa irọle si aago mẹjọ aarọ ṣugbọn ijọba ti dẹwọ rẹ bayii si aago mẹjọ alẹ si aago mẹfa idaji.


Ijọba ipinlẹ Delta naa ti dẹwọ okun isede ti wọn naa. Lọjọ kejilelogun, oṣu kẹwaa, ọdun yii ni Gomina Okow kede isede latari biba nkan ilu jẹ nipinlẹ naa. Saaju ni isede naa wa l;ati aago mẹfa irọle si aago mẹjọ aarọ ṣugbọn ijọba ti dẹwọ rẹ bayii si aago mẹjọ alẹ si aago mẹfa idaji. Kọmiṣọnna fun ifitonileti ni ipinlẹ Delta, Charles Aniagwu lo kede asiko tuntun naa lẹyin to dupẹ lọwọ awọn olugbe ibẹ si bi wọn ṣe tẹle ofin isede fun aabo ẹmi ati dukia. Kini o ti kọkọ ṣẹlẹ sẹyin: Gómìnà Sanwo-Olu dẹ okùn ìséde l'Eko, ó gbé ìlànà tuntun jáde: Aago mẹ́wàá alẹ́ sì mẹ́fà àárọ̀ ni ìséde yóò ma wáyé Ijọba ipinlẹ Eko tun ti dẹ ọwọ okun ofin konile o gbele to n waye nipinlẹ Eko. Atẹjade kan ti ijọba ipinlẹ Eko fisita lọjọ Etí kede pe ofin konile o gbele naa yoo maa mulẹ bayii lati aago mẹwa alẹ si mẹfa owurọ.


Kọmiṣọnna fun ifitonileti ni ipinlẹ Delta, Charles Aniagwu lo kede asiko tuntun naa lẹyin to dupẹ lọwọ awọn olugbe ibẹ si bi wọn ṣe tẹle ofin isede fun aabo ẹmi ati dukia. Kini o ti kọkọ ṣẹlẹ sẹyin: Gómìnà Sanwo-Olu dẹ okùn ìséde l'Eko, ó gbé ìlànà tuntun jáde: Aago mẹ́wàá alẹ́ sì mẹ́fà àárọ̀ ni ìséde yóò ma wáyé Ijọba ipinlẹ Eko tun ti dẹ ọwọ okun ofin konile o gbele to n waye nipinlẹ Eko. Atẹjade kan ti ijọba ipinlẹ Eko fisita lọjọ Etí kede pe ofin konile o gbele naa yoo maa mulẹ bayii lati aago mẹwa alẹ si mẹfa owurọ. Atẹjade naa, ti Kọmisana feto iroyin nipinlẹ Eko, Gbenga Omotoso fọwọsi, wa rọ awọn ara Eko lati maa ba ọrọ aje wọn lọ ni alaafia lai fa ijangbọn rara. Bakan naa lo ni Gomina Babajide Sanwo-Olu gboriyin fáwọn olugbe Eko fun bi wọn ṣe tẹle asẹ konile o gbele naa, eyi to mu ki alaafia pada sipinlẹ naa lẹyin rogbodiyan iwọde EndSARS. Gomina Sanwo-Olu tun rọ araalu ta kete sáwọn iroyin eke to le da omi alaafia ipinlẹ naa ru.


Atẹjade naa, ti Kọmisana feto iroyin nipinlẹ Eko, Gbenga Omotoso fọwọsi, wa rọ awọn ara Eko lati maa ba ọrọ aje wọn lọ ni alaafia lai fa ijangbọn rara. Bakan naa lo ni Gomina Babajide Sanwo-Olu gboriyin fáwọn olugbe Eko fun bi wọn ṣe tẹle asẹ konile o gbele naa, eyi to mu ki alaafia pada sipinlẹ naa lẹyin rogbodiyan iwọde EndSARS. Gomina Sanwo-Olu tun rọ araalu ta kete sáwọn iroyin eke to le da omi alaafia ipinlẹ naa ru. Ọjọ Aiku to kọja ni ijọba ti kọkọ dẹ okun aṣẹ konile-o-gbele to n ṣiṣẹ lọwọ ni ipinlẹ naa. Ninu ikede to fi sita lori ayelujara Twitter, Akọwe ikede fun Gomina Babajide Sanwo-Olu, Gboyega Akosile, sọ pe aago mẹjọ alẹ si mẹfa idaji ni isede yoo ma a wa bayii. Ọjọ Iṣẹgun to kọja ni ijọba kede isede ataarọ di alẹ, nitori rogbodiyan iwọde #ENDSARS.


Ọjọ Aiku to kọja ni ijọba ti kọkọ dẹ okun aṣẹ konile-o-gbele to n ṣiṣẹ lọwọ ni ipinlẹ naa. Ninu ikede to fi sita lori ayelujara Twitter, Akọwe ikede fun Gomina Babajide Sanwo-Olu, Gboyega Akosile, sọ pe aago mẹjọ alẹ si mẹfa idaji ni isede yoo ma a wa bayii. Ọjọ Iṣẹgun to kọja ni ijọba kede isede ataarọ di alẹ, nitori rogbodiyan iwọde #ENDSARS. Lẹyin naa lo kede ni ọjọ Ẹti pe isede naa ti yi pada si aago mẹfa irọle si mẹjọ owurọ. Ṣugbọn ṣa, Akosile kede pe awọn ileewe ijọba yoo ṣi wa ni titi pa. Awọn ipinlẹ meji ni o ti paṣẹ ki ofin konile o- gbele rọlẹ lagbegbe wọn lẹyin ti wọn paṣẹ ofin naa lasiko ti rogbodiyan gbode kan nitori ifẹhọnuhan EndSars to gbode kan ni awon ipinle Naijiria. Ìpínlẹ̀ Ogun náà ti ilé ìwé títí dí ọjọ́ Ajé tó m bọ̀, kò ní sí lílọ bíbọ̀ ọ̀kádà fún wákàtí 24 Laipẹ yii ni ipinle bii Eko, Ondo, Ekiti, Edo, Delta ati Plateau paṣẹ ki ofin konile o-gbele gberasọ nibẹ nitori jagidijangan to bẹẹsilẹ kaakiri, ti wọn si bẹrẹ si ni pa awọn eniyan pẹlu awọn dukia ti wọn bajẹ kaakiri ipinlẹ naa.Àwọn Jàǹdùkú yabo ilé ìkó-ǹkan-pamọ́ sí, wọ́n kò 'Covid 19 Palliative" lọ ní Eko Nibayii, ipinlẹ Edo ati Plateau ti jẹ ki ofin konile o-gbele rọlẹ si ni awọn ipinlẹ naa.


Lẹyin naa lo kede ni ọjọ Ẹti pe isede naa ti yi pada si aago mẹfa irọle si mẹjọ owurọ. Ṣugbọn ṣa, Akosile kede pe awọn ileewe ijọba yoo ṣi wa ni titi pa. Awọn ipinlẹ meji ni o ti paṣẹ ki ofin konile o- gbele rọlẹ lagbegbe wọn lẹyin ti wọn paṣẹ ofin naa lasiko ti rogbodiyan gbode kan nitori ifẹhọnuhan EndSars to gbode kan ni awon ipinle Naijiria. Ìpínlẹ̀ Ogun náà ti ilé ìwé títí dí ọjọ́ Ajé tó m bọ̀, kò ní sí lílọ bíbọ̀ ọ̀kádà fún wákàtí 24 Laipẹ yii ni ipinle bii Eko, Ondo, Ekiti, Edo, Delta ati Plateau paṣẹ ki ofin konile o-gbele gberasọ nibẹ nitori jagidijangan to bẹẹsilẹ kaakiri, ti wọn si bẹrẹ si ni pa awọn eniyan pẹlu awọn dukia ti wọn bajẹ kaakiri ipinlẹ naa.Àwọn Jàǹdùkú yabo ilé ìkó-ǹkan-pamọ́ sí, wọ́n kò 'Covid 19 Palliative" lọ ní Eko Nibayii, ipinlẹ Edo ati Plateau ti jẹ ki ofin konile o-gbele rọlẹ si ni awọn ipinlẹ naa. Wo awọn ipinlẹ̀ naa: Ipinlẹ Plateau: Ni ipinlẹ Plateau, ijọba ipinlẹ naa ti ni ki ofin konile o-gbele o rọlẹ si nipinlẹ naa, paapaa ni agbegbe ijọba ibilẹ Ariwa ati Guusu Jos nipinlẹ naa. Gomina Simon Lalong ti wa paṣẹ pe ofin konile o-gbele naa yoo wa lati aago mẹjọ alẹ, ki awọn eniyan ba le raye lọ si ibi iṣẹ wọn lai si idaduro lori rẹ. Gomina Lalong wa rọ awọn ọmọ ipinlẹ naa lati gba alaafia laye, ki eto ijọba tiwantiwa le gbooro si lagbegbe naa.


Wo awọn ipinlẹ̀ naa: Ipinlẹ Plateau: Ni ipinlẹ Plateau, ijọba ipinlẹ naa ti ni ki ofin konile o-gbele o rọlẹ si nipinlẹ naa, paapaa ni agbegbe ijọba ibilẹ Ariwa ati Guusu Jos nipinlẹ naa. Gomina Simon Lalong ti wa paṣẹ pe ofin konile o-gbele naa yoo wa lati aago mẹjọ alẹ, ki awọn eniyan ba le raye lọ si ibi iṣẹ wọn lai si idaduro lori rẹ. Gomina Lalong wa rọ awọn ọmọ ipinlẹ naa lati gba alaafia laye, ki eto ijọba tiwantiwa le gbooro si lagbegbe naa. Ipinlẹ Edo: Gomina ipinlẹ Edo, Godwin Obaseki ti paṣẹ ki ofin konile o-gbele ọlọjọyipo o rọlẹ si ni ipinlẹ naa lẹyin ti rogbodiyan bẹ silẹ. Nibayii, aago mẹrin irọlẹ si aago mẹfa aarọ ni ofin konile-o gbele naa yoo ma waye lati Ọjọ Kẹtadinlogun, Oṣu Kẹwaa fun ọjọ mẹta gbako. Ijọba ipinlẹ Edo wa rọ awọn ara ipinlẹ Edo lati gba alaafia laaye , ẹmi ati dukia awọn eniyan le wa lalaafia kaakiri ipinlẹ naa.


Ipinlẹ Edo: Gomina ipinlẹ Edo, Godwin Obaseki ti paṣẹ ki ofin konile o-gbele ọlọjọyipo o rọlẹ si ni ipinlẹ naa lẹyin ti rogbodiyan bẹ silẹ. Nibayii, aago mẹrin irọlẹ si aago mẹfa aarọ ni ofin konile-o gbele naa yoo ma waye lati Ọjọ Kẹtadinlogun, Oṣu Kẹwaa fun ọjọ mẹta gbako. Ijọba ipinlẹ Edo wa rọ awọn ara ipinlẹ Edo lati gba alaafia laaye , ẹmi ati dukia awọn eniyan le wa lalaafia kaakiri ipinlẹ naa. Mo fura pé ẹ fẹ́ da Nàíjíríà rú, ń kò ṣe ìwọ́de mọ́ - Segalink, agbátẹrù ìwọ́de yọwọ́ End SARS Protest: Segalink yọ ara rẹ̀ kúrò nínú ìfẹ̀họ́núhàn EndSARS Ajafẹtọ ọmọniyan, Segun 'Segalink' Awosanya ti yọ ara rẹ kuro ninu ifẹhọnuhan EndSars to n lọ lọwọ. Ọpọlọpọ awọn eniyan lo ti bẹrẹ si ni fesi si igbeṣẹ Segun Awosanya to bu ẹnu atẹ lu ifẹhọnuhan EndSARS to n lọ lọwọ. Segalink ni ọpọ eeyan gba pe o jẹ ọkan lara awọn ọdọ to n se agbatẹru iwọde EndSARs, to si tun jẹ adari fun awọn afẹhọ̀nuhan to tako ifiyajẹni awọn ọlọpaa ni ọdun 2017, Segalink loju opo Twitter rẹ ni aarọ ọjọ Aje, lo kede pe oun ko lọwọ ninu iwọde naa mọ nitori oun n fura pe awọn eeyan kan ti n gbe igbesẹ lati da orilẹede Naijiria ru.


Mo fura pé ẹ fẹ́ da Nàíjíríà rú, ń kò ṣe ìwọ́de mọ́ - Segalink, agbátẹrù ìwọ́de yọwọ́ End SARS Protest: Segalink yọ ara rẹ̀ kúrò nínú ìfẹ̀họ́núhàn EndSARS Ajafẹtọ ọmọniyan, Segun 'Segalink' Awosanya ti yọ ara rẹ kuro ninu ifẹhọnuhan EndSars to n lọ lọwọ. Ọpọlọpọ awọn eniyan lo ti bẹrẹ si ni fesi si igbeṣẹ Segun Awosanya to bu ẹnu atẹ lu ifẹhọnuhan EndSARS to n lọ lọwọ. Segalink ni ọpọ eeyan gba pe o jẹ ọkan lara awọn ọdọ to n se agbatẹru iwọde EndSARs, to si tun jẹ adari fun awọn afẹhọ̀nuhan to tako ifiyajẹni awọn ọlọpaa ni ọdun 2017, Segalink loju opo Twitter rẹ ni aarọ ọjọ Aje, lo kede pe oun ko lọwọ ninu iwọde naa mọ nitori oun n fura pe awọn eeyan kan ti n gbe igbesẹ lati da orilẹede Naijiria ru. Segalink ni awọn to n sagbẹtẹru fun Endsars naa, paapaa awọn to wa ni oke okun, kọ lati gbọ ọrọ lẹnu ijọba, eleyii ti oun ri gẹgẹ bi iditẹ mọ ijọba. O fikun wi pe ki awọn afẹhọnuhan murasilẹ lati koju ijọba lori igbesẹ ti wọn gunle. Amọ, igbesẹ rẹ yii ko dun mọ awọn afẹhọnuhan ninu nitori wọn ri gẹgẹ bi ọkan gboogi ninu awọn ti wọn n wo bi awokọṣe ni awujọ.


Segalink ni awọn to n sagbẹtẹru fun Endsars naa, paapaa awọn to wa ni oke okun, kọ lati gbọ ọrọ lẹnu ijọba, eleyii ti oun ri gẹgẹ bi iditẹ mọ ijọba. O fikun wi pe ki awọn afẹhọnuhan murasilẹ lati koju ijọba lori igbesẹ ti wọn gunle. Amọ, igbesẹ rẹ yii ko dun mọ awọn afẹhọnuhan ninu nitori wọn ri gẹgẹ bi ọkan gboogi ninu awọn ti wọn n wo bi awokọṣe ni awujọ. Lara awọn to fun lesi ni oju opo Twitter naa ni, Segun fẹran lati jẹ gaba lori awọn eniyan, nitori naa ni wọn ko ṣe gbọran si i lẹnu. Bẹẹ ni awọn kan rọ Segun Awosanya lati tun ero rẹ pa nitori awọn ni igbagbọ ninu rẹ, ti awọn ko si fẹ ki o yipada kuro lẹyin awọn. Amọ, awọn miran kesi awọnn afẹhọnuhan naa lati gbọ ọrọ si Sega lẹnu, nitori pe adari wọn ni.


Lara awọn to fun lesi ni oju opo Twitter naa ni, Segun fẹran lati jẹ gaba lori awọn eniyan, nitori naa ni wọn ko ṣe gbọran si i lẹnu. Bẹẹ ni awọn kan rọ Segun Awosanya lati tun ero rẹ pa nitori awọn ni igbagbọ ninu rẹ, ti awọn ko si fẹ ki o yipada kuro lẹyin awọn. Amọ, awọn miran kesi awọnn afẹhọnuhan naa lati gbọ ọrọ si Sega lẹnu, nitori pe adari wọn ni. Bakan naa ni awọn kan rọ awọn eniyan lati maṣe kẹgan ohun ti Sẹgun sọ, nitori o ṣeeṣe ki ijọba ti dunkoko mọ nitori pe o ṣe agbatẹru fun EndSars. Awọn afẹhọnuhan naa ri iwọde ti wọn n ṣe gẹgẹ bi ọna lati fi opin si ifiyajẹni ati iṣekupani awọn ọlọpaa lorilẹede Naijiria. Bi o tilẹjẹpe ijọba ni awọn ti gbọ ọrọ si awọn ọdọ lẹnu, amọ awọn oluwode naa ni kii ṣe igba akọkọ niyii ti ijọba yoo gbesẹle ikọ ọlọpaa, amọ ti wọn yoo ṣi mọ ọ ṣọṣẹ.


Bakan naa ni awọn kan rọ awọn eniyan lati maṣe kẹgan ohun ti Sẹgun sọ, nitori o ṣeeṣe ki ijọba ti dunkoko mọ nitori pe o ṣe agbatẹru fun EndSars. Awọn afẹhọnuhan naa ri iwọde ti wọn n ṣe gẹgẹ bi ọna lati fi opin si ifiyajẹni ati iṣekupani awọn ọlọpaa lorilẹede Naijiria. Bi o tilẹjẹpe ijọba ni awọn ti gbọ ọrọ si awọn ọdọ lẹnu, amọ awọn oluwode naa ni kii ṣe igba akọkọ niyii ti ijọba yoo gbesẹle ikọ ọlọpaa, amọ ti wọn yoo ṣi mọ ọ ṣọṣẹ. Gomina ipinlẹ Osun, Gboyega Oyetola ti sọ pe, awọn janduku kan lo gbiyanju lati gba ẹmi oun, nibi rogbodiyan iwọde End SARS to waye ni ilu Osogbo lọjọ Satide. Oyetola lo fi ọrọ naa lede ninu igbohunsafẹfẹ to ṣe laarọ ọjọ Isinmi to tẹlẹ iwọde ọhun. Gomina ọhun sọ pe, bi ikọlu naa ṣe waye fihan pe awọn janduku naa mọọmọ kọlu oun ni.


Gomina ipinlẹ Osun, Gboyega Oyetola ti sọ pe, awọn janduku kan lo gbiyanju lati gba ẹmi oun, nibi rogbodiyan iwọde End SARS to waye ni ilu Osogbo lọjọ Satide. Oyetola lo fi ọrọ naa lede ninu igbohunsafẹfẹ to ṣe laarọ ọjọ Isinmi to tẹlẹ iwọde ọhun. Gomina ọhun sọ pe, bi ikọlu naa ṣe waye fihan pe awọn janduku naa mọọmọ kọlu oun ni. Bakan naa lo ni iwadii ti ijọba ṣe ti fihan pe, ibọn tabi gaasi tajutaju ko ba ikankan lara awọn janduku naa. O ni "Wọn ko yin ibọn tabi tajutaju si awọn janduku ọhun, nitori naa, ẹmi ẹnikẹni ko sọnu nibi ti iwọde ọhun ti waye." Bo tilẹ jẹ pe Oyetola ni ootọ ni pe ẹmi eeyan meji bọ lọjọ naa, ṣugbọn o fi kun pe, ko si otitọ ninu iroyin to sọ pe eeyan meji ku nibi iwọde ti wọn ti kọlu oun.


Bakan naa lo ni iwadii ti ijọba ṣe ti fihan pe, ibọn tabi gaasi tajutaju ko ba ikankan lara awọn janduku naa. O ni "Wọn ko yin ibọn tabi tajutaju si awọn janduku ọhun, nitori naa, ẹmi ẹnikẹni ko sọnu nibi ti iwọde ọhun ti waye." Bo tilẹ jẹ pe Oyetola ni ootọ ni pe ẹmi eeyan meji bọ lọjọ naa, ṣugbọn o fi kun pe, ko si otitọ ninu iroyin to sọ pe eeyan meji ku nibi iwọde ti wọn ti kọlu oun. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni "Ẹni akọkọ gbẹmi mi ninu ijamba alupupu ni nnkan bi aago mejila ọsan, ki n to de ibi ti iwọde naa ti waye." "Nigba ti iku ẹni keji waye ni nnkan bii kilomita marun un si agbegbe iwọde ọhun." Oyetola ni oun gbagbe pe kii ṣe awọn ọdọ to dibo yan oun sipo gomina, ni yoo tun gbiyanju lati gba ẹmi oun, nitori kii ṣe igba akọkọ ti wọn yoo ṣe iwọde ree.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni "Ẹni akọkọ gbẹmi mi ninu ijamba alupupu ni nnkan bi aago mejila ọsan, ki n to de ibi ti iwọde naa ti waye." "Nigba ti iku ẹni keji waye ni nnkan bii kilomita marun un si agbegbe iwọde ọhun." Oyetola ni oun gbagbe pe kii ṣe awọn ọdọ to dibo yan oun sipo gomina, ni yoo tun gbiyanju lati gba ẹmi oun, nitori kii ṣe igba akọkọ ti wọn yoo ṣe iwọde ree. Gomina naa ni iwadii ti bẹrẹ ni pẹrẹwu lati mọ bi awọn janduku ṣe ri aye wọ aarin awọn to n ṣe iwọde alaafia wọn. Oyetola pari ọrọ rẹ pe ijọba oun wa lẹyin awọn oluwọde naa digbi lati  igba ti wọn ti bẹrẹ fehonu han wọn. Lẹyin naa lo wa rọ awọn ọmọ ipinlẹ ọmọluabi lati maa ṣe ohun gbogbo ni ẹsọ pẹlẹ, ati pe ijọba yoo mu eto abo awọn eeyan naa ni ọkunkundun.


Gomina naa ni iwadii ti bẹrẹ ni pẹrẹwu lati mọ bi awọn janduku ṣe ri aye wọ aarin awọn to n ṣe iwọde alaafia wọn. Oyetola pari ọrọ rẹ pe ijọba oun wa lẹyin awọn oluwọde naa digbi lati  igba ti wọn ti bẹrẹ fehonu han wọn. Lẹyin naa lo wa rọ awọn ọmọ ipinlẹ ọmọluabi lati maa ṣe ohun gbogbo ni ẹsọ pẹlẹ, ati pe ijọba yoo mu eto abo awọn eeyan naa ni ọkunkundun. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Olorin takasufe, David Adeleke ti ọpọ awọn ololufẹ rẹ mọ si Davido ti sọ oko ọrọ si gomina ipinlẹ Osun, Gboyega Oyetola lẹyin ti eeyan meji padanu ẹmi wọn nibi iwọde End SARS to waye ni ilu Osogbo. Ṣaaju ni Oyetola ti kọkọ darapọ mọ awọn oluwọde naa lagbegbe Alekuwodo to si n ba awọn eeyan naa kọrin, pẹlu ileri pe gbogbo ẹdun wọn ni oun yoo gbe yẹwo ki awọn janduku to da iwọde ọhun ru.


Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Olorin takasufe, David Adeleke ti ọpọ awọn ololufẹ rẹ mọ si Davido ti sọ oko ọrọ si gomina ipinlẹ Osun, Gboyega Oyetola lẹyin ti eeyan meji padanu ẹmi wọn nibi iwọde End SARS to waye ni ilu Osogbo. Ṣaaju ni Oyetola ti kọkọ darapọ mọ awọn oluwọde naa lagbegbe Alekuwodo to si n ba awọn eeyan naa kọrin, pẹlu ileri pe gbogbo ẹdun wọn ni oun yoo gbe yẹwo ki awọn janduku to da iwọde ọhun ru. Rogbodiyan to bẹ silẹ lojuko iwọde naa mu ẹmi eeyan meji lọ, koda ori lo ko gomina Oyetola ati awọn ẹmẹwa rẹ yọ nibi iwọde lọwọ oko ti awọnj eeyan ọhun n sọ si wọn. Ko pẹ ti ti fọran rogbodiyan naa jade lori ayelujara ti Davido fi ọrọ ranṣẹ si Oyetola. O ni "Oyetola, o ti ja awọn eeyan ipinlẹ Osun ti o n ṣejọba le lori kulẹ lẹyin ti awọn janduku kọlu awọn to n ṣe iwọde."


Rogbodiyan to bẹ silẹ lojuko iwọde naa mu ẹmi eeyan meji lọ, koda ori lo ko gomina Oyetola ati awọn ẹmẹwa rẹ yọ nibi iwọde lọwọ oko ti awọnj eeyan ọhun n sọ si wọn. Ko pẹ ti ti fọran rogbodiyan naa jade lori ayelujara ti Davido fi ọrọ ranṣẹ si Oyetola. O ni "Oyetola, o ti ja awọn eeyan ipinlẹ Osun ti o n ṣejọba le lori kulẹ lẹyin ti awọn janduku kọlu awọn to n ṣe iwọde." Lẹyin naa lo sọ pe ko si idukoko kankan to le e da omi tuntun to n ru bo duro. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ori lo ko gomina ipinlẹ Ọṣun,  Gboyega Oyetọla yọ lasiko to fi lọ darapọ mọ awọn oluwọde ENDSARS nilu Osogbo.


Lẹyin naa lo sọ pe ko si idukoko kankan to le e da omi tuntun to n ru bo duro. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ori lo ko gomina ipinlẹ Ọṣun,  Gboyega Oyetọla yọ lasiko to fi lọ darapọ mọ awọn oluwọde ENDSARS nilu Osogbo. Ọpọlọpọ awọn ọkọ to baa kọwọrin ni wọn kọlu ti wọn si bajẹ kọja ala. Gomina Oyetọla darapọ mọ awọn oluwọde naa lẹnu irin ti wọn n rin lati agbegbe Alekuwọdo si Ọlaiya to si n ba wọn kọrin pẹlu ileri pe gbogbo ẹdun wọn ni oun yoo gbe yẹwo. O fi kun un pe ifẹhonu han alaafia ni oun fẹ eleyi to ni ko ṣajeji si ilana ijọba awarawa. Amọṣa ọrọ ni gomina ṣi n ba awọn oluwọde naa sọ to fi di pe awọn janduku kan bẹrẹ si ni kọlu ti wọn si n yinbọn pẹlu okuta si ọkọ gomina naa.


Ọpọlọpọ awọn ọkọ to baa kọwọrin ni wọn kọlu ti wọn si bajẹ kọja ala. Gomina Oyetọla darapọ mọ awọn oluwọde naa lẹnu irin ti wọn n rin lati agbegbe Alekuwọdo si Ọlaiya to si n ba wọn kọrin pẹlu ileri pe gbogbo ẹdun wọn ni oun yoo gbe yẹwo. O fi kun un pe ifẹhonu han alaafia ni oun fẹ eleyi to ni ko ṣajeji si ilana ijọba awarawa. Amọṣa ọrọ ni gomina ṣi n ba awọn oluwọde naa sọ to fi di pe awọn janduku kan bẹrẹ si ni kọlu ti wọn si n yinbọn pẹlu okuta si ọkọ gomina naa. Awọnamugbalẹgbẹ gomina ṣalaye fun BBC News pe gomina Oyetọla ati igbakeji rẹ ye iṣẹlẹ naa laifarapa ṣugbọn akọroyin kan atawọn amugbalẹgbẹ gomina naa kan fara ṣeṣe. Bakan naa ni o fidi rẹ mulẹ pe awọn oluwọde naa kọ lo kọlu gomina Oyetọla ati iks rẹ bi ko ṣe awọn janduku. Awọn ileeṣẹ iroyin abẹle kan n gbe iroyin pe eeyan meji lo ku sinu ikọlu naa, ṣugbọn awọn agbẹnusọ fun ijsba ṣalaye pe, ijamba ọkada lo mu ẹmi wọn lọ ṣaaju ikslu naa.


Awọnamugbalẹgbẹ gomina ṣalaye fun BBC News pe gomina Oyetọla ati igbakeji rẹ ye iṣẹlẹ naa laifarapa ṣugbọn akọroyin kan atawọn amugbalẹgbẹ gomina naa kan fara ṣeṣe. Bakan naa ni o fidi rẹ mulẹ pe awọn oluwọde naa kọ lo kọlu gomina Oyetọla ati iks rẹ bi ko ṣe awọn janduku. Awọn ileeṣẹ iroyin abẹle kan n gbe iroyin pe eeyan meji lo ku sinu ikọlu naa, ṣugbọn awọn agbẹnusọ fun ijsba ṣalaye pe, ijamba ọkada lo mu ẹmi wọn lọ ṣaaju ikslu naa. Ṣaaju ikọlu naa lo ti jẹ ko di mimọ fun awọn ọdọ to n wọde naa pe gbogbo awọn to ba fara ṣeṣe lasiko ikọlu awọn janduku sawọn to ba n ṣewọde ENDSARS ni ipinlẹ naa ni ijọba yoo gbọ bukata owo itọju wọn. Op si jẹ ko di mimọ pe aarẹ ti paṣẹ fun gbogbo awọn gomina lati da igbimọ oluwadi silẹ lati boju wo awọn ẹsun aṣemaṣe gbogbo ti wọn ba fi kan iks SARS ni ipinlẹ koowa wọn. titi di bi a ṣe n sọrọ yii ileeṣẹ ọlọpaa ati ijọba ipinlẹ Ọṣun ko tii ṣọ̀ ohunkohun lori iṣẹlẹ naa.


Ṣaaju ikọlu naa lo ti jẹ ko di mimọ fun awọn ọdọ to n wọde naa pe gbogbo awọn to ba fara ṣeṣe lasiko ikọlu awọn janduku sawọn to ba n ṣewọde ENDSARS ni ipinlẹ naa ni ijọba yoo gbọ bukata owo itọju wọn. Op si jẹ ko di mimọ pe aarẹ ti paṣẹ fun gbogbo awọn gomina lati da igbimọ oluwadi silẹ lati boju wo awọn ẹsun aṣemaṣe gbogbo ti wọn ba fi kan iks SARS ni ipinlẹ koowa wọn. titi di bi a ṣe n sọrọ yii ileeṣẹ ọlọpaa ati ijọba ipinlẹ Ọṣun ko tii ṣọ̀ ohunkohun lori iṣẹlẹ naa.


EndSARS Protest Update: DJ Switch ṣàlàyé ohun tójú rẹ̀ rí níbi ìfẹ̀míṣòfò àwọn olùwọde EndSARS ní Lekki

Gbajugbaja aseto orin to wa nibi iṣẹlẹ iṣekupani tawọn oluwọde to waye ni Lekki Toll Gate ni ilu Eko, DJ Switch, ti ṣalaye ohun toju rẹ ri lọjọ naa. DJ Switch ni awọn ọmọ ogun to dihamọra atawọn ọlọpaa, lo ṣina ibọn bolẹ fun awọn oluwọde EndSARS lalẹ ọjọ Iṣẹgun. DJ Switch lo sọ ọrọ naa ninu fidio to fi lede loju opo Instagram rẹ. O ni ko din ni eeyan marundinlogun to di oloogbe nibi iṣẹlẹ naa, ti oun atawọn olufẹhonuhan miran si gbe awọn to ṣeṣe lọ ba awọn ọmọ ogun, ti awọn ọmọ ogun naa si gbe oku wọn lọ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni ohun kan ti oun kabamọ ni bi wọn ṣe gbe oku awọn eeyan lọ ba awọn sọja ọhun. DJ Switch ni "Mo kabamọ pe a ṣe bẹẹ nitori ṣe ni awọn ọmọ ogun naa ko oku awọn eeyan naa sinu ọkọ, ti wọn gbe wa."


O ni ko din ni eeyan marundinlogun to di oloogbe nibi iṣẹlẹ naa, ti oun atawọn olufẹhonuhan miran si gbe awọn to ṣeṣe lọ ba awọn ọmọ ogun, ti awọn ọmọ ogun naa si gbe oku wọn lọ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni ohun kan ti oun kabamọ ni bi wọn ṣe gbe oku awọn eeyan lọ ba awọn sọja ọhun. DJ Switch ni "Mo kabamọ pe a ṣe bẹẹ nitori ṣe ni awọn ọmọ ogun naa ko oku awọn eeyan naa sinu ọkọ, ti wọn gbe wa." Bakan naa lo tun ṣafihan awọn ọta ibọn to ri ṣa lagbegbe ti iṣẹlẹ naa ti waye. O sọ pe awọn ọlọpaa wa si ibi ti iṣẹlẹ naa to waye lẹyin ti awọn ọmọ ogun kọlu wọn tan, ti wọn si fi gaasi tajutaju tu wọn ka. Dj Switch tun tan imọlẹ si awọn ọrọ kan to ti n tan ka lori ayelujara nipa awọn ohun to ti sọ ṣaaju.


Bakan naa lo tun ṣafihan awọn ọta ibọn to ri ṣa lagbegbe ti iṣẹlẹ naa ti waye. O sọ pe awọn ọlọpaa wa si ibi ti iṣẹlẹ naa to waye lẹyin ti awọn ọmọ ogun kọlu wọn tan, ti wọn si fi gaasi tajutaju tu wọn ka. Dj Switch tun tan imọlẹ si awọn ọrọ kan to ti n tan ka lori ayelujara nipa awọn ohun to ti sọ ṣaaju. O ni "ẹ jọwọ mi o ṣọ pe eeyan 78 lo ku o, nigba ti mo n ṣe fidio lọwọ, awọn meje ti ku silẹ, ṣugbọn lẹyin ti ẹrọ ibanisọrọ mi ku, awọn 15 miran tun dagbere faye." Bo tilẹ jẹ pe o sọ pe oun ko le fidi rẹ mulẹ boya wọn ju bẹẹ lọ, ṣugbọn o fi kun pe ọpọ eeyan lo fara gbọta ibọn. Akinkanju obinrin naa pari ọrọ rẹ pe, oun ko faramọ bi awọn eeyan ṣe n jo awọn ọkọ akero, ṣugbọn oun yoo ṣi tun kopa ninu iwọde kannaa lọjọ iwaju.


O ni "ẹ jọwọ mi o ṣọ pe eeyan 78 lo ku o, nigba ti mo n ṣe fidio lọwọ, awọn meje ti ku silẹ, ṣugbọn lẹyin ti ẹrọ ibanisọrọ mi ku, awọn 15 miran tun dagbere faye." Bo tilẹ jẹ pe o sọ pe oun ko le fidi rẹ mulẹ boya wọn ju bẹẹ lọ, ṣugbọn o fi kun pe ọpọ eeyan lo fara gbọta ibọn. Akinkanju obinrin naa pari ọrọ rẹ pe, oun ko faramọ bi awọn eeyan ṣe n jo awọn ọkọ akero, ṣugbọn oun yoo ṣi tun kopa ninu iwọde kannaa lọjọ iwaju. Orukọ abisọ DJ Switch ni Obianuju Catherine Udeh, o jẹ olorin to gbegba oroke ninu idije X Factor akọkọ iru rẹ, ti ileeṣẹ ibaraẹnisọrọ Glo ṣagbatẹru rẹ lọdun 2013. Ni kete ti iroyin gbode pe awọn ọmọ ileeṣẹ ologun ti kalẹ si Lekki Toll Gate ni ilu Eko, ti iro ibọn si n dun lọtun losi ni DJ Switch bẹrẹ si n ṣe fidio lati lati agbegbe naa loju opo Instagram rẹ lori bo ṣe n lọ. Fidio ọhun ṣafihan bi awọn eeyan ṣe fara gba ọta ibọn, ti awọn oluwọde to wa nibẹ si n gbiyanju lati yọ ọta ibọn naa, ati lati doola ẹmi awọn eeyan miran to farapa.


Orukọ abisọ DJ Switch ni Obianuju Catherine Udeh, o jẹ olorin to gbegba oroke ninu idije X Factor akọkọ iru rẹ, ti ileeṣẹ ibaraẹnisọrọ Glo ṣagbatẹru rẹ lọdun 2013. Ni kete ti iroyin gbode pe awọn ọmọ ileeṣẹ ologun ti kalẹ si Lekki Toll Gate ni ilu Eko, ti iro ibọn si n dun lọtun losi ni DJ Switch bẹrẹ si n ṣe fidio lati lati agbegbe naa loju opo Instagram rẹ lori bo ṣe n lọ. Fidio ọhun ṣafihan bi awọn eeyan ṣe fara gba ọta ibọn, ti awọn oluwọde to wa nibẹ si n gbiyanju lati yọ ọta ibọn naa, ati lati doola ẹmi awọn eeyan miran to farapa. Bo tilẹ jẹ pe ileeṣẹ ologun ti sẹ pe oun ko mọ ohunkohun nipa iṣẹlẹ naa, ṣugbọn ibeere ti awọn eeyan n bere bayii ni pe, ta ni akinkanju obinrin DJ Switch yii gan? Ta ni DJ Switch? Orukọ abisọ DJ Switch ni Obianuju Catherine Udeh, o jẹ olorin to gbegba oroke ninu idije X Factor akọkọ iru rẹ, ti ileeṣẹ ibaraẹnisọrọ Glo ṣagbatẹru rẹ lọdun 2013.


Bo tilẹ jẹ pe ileeṣẹ ologun ti sẹ pe oun ko mọ ohunkohun nipa iṣẹlẹ naa, ṣugbọn ibeere ti awọn eeyan n bere bayii ni pe, ta ni akinkanju obinrin DJ Switch yii gan? Ta ni DJ Switch? Orukọ abisọ DJ Switch ni Obianuju Catherine Udeh, o jẹ olorin to gbegba oroke ninu idije X Factor akọkọ iru rẹ, ti ileeṣẹ ibaraẹnisọrọ Glo ṣagbatẹru rẹ lọdun 2013. O jẹ ọmọ ilu Udi, ni ipinlẹ Enugu, oun si ni abikẹyin iya rẹ. O kẹkọọ jade ninu imọ Geology ni Fasiti ijọba apapọ to wa ni ilu Port Harcourt, ni ipinlẹ Rivers. Okiki rẹ bẹrẹ si n kan lẹyin ti oun ati ẹgbẹ rẹ Da Pulse jawe olubori ninu idije orin Star Quest lọdun 2009.


O jẹ ọmọ ilu Udi, ni ipinlẹ Enugu, oun si ni abikẹyin iya rẹ. O kẹkọọ jade ninu imọ Geology ni Fasiti ijọba apapọ to wa ni ilu Port Harcourt, ni ipinlẹ Rivers. Okiki rẹ bẹrẹ si n kan lẹyin ti oun ati ẹgbẹ rẹ Da Pulse jawe olubori ninu idije orin Star Quest lọdun 2009. Lẹyin naa lo gbe awo orin kan jade eyii to pe akori rẹ ni "So tey," ti olorin takasufẹ ilẹ Amẹrika, Busta Rhynes kopa ninu rẹ. Ko pẹ si asiko naa to darapọ ileeṣẹ to n gbe orin jade, Sony Music. DJ Switch jẹ ọkan gboogi lara awọn to n lọgun iwọde End SARS lori ayelujara.


Lẹyin naa lo gbe awo orin kan jade eyii to pe akori rẹ ni "So tey," ti olorin takasufẹ ilẹ Amẹrika, Busta Rhynes kopa ninu rẹ. Ko pẹ si asiko naa to darapọ ileeṣẹ to n gbe orin jade, Sony Music. DJ Switch jẹ ọkan gboogi lara awọn to n lọgun iwọde End SARS lori ayelujara.


#ENDSARS: Àṣìta ìbọn ọlọ́pàá ló sọ mọ̀lẹ́bí mi, Adenike di báyìí, wọn ò bí i bẹ́ẹ̀, EndSARS ni dandan o- Toyin Abraham

Ọpọ eeyan lo ti n sọ ọpọ iriri wọn pẹlu awọn agbofinro SARS atawọn ọlọpaa Naijiria. Ọkan to ba ni lọkan jẹ gidi gan an ni iriri ti gbajugbaja oṣere, Toyin Abraham fi sita nipa ọrẹ bii mọlẹbi rẹ kan, Adenike Adekanle ti aṣita ọta ibọn ọlọpaa sọ ọ di alaabọ ara lọdun 1996. O ni: "Bayii kọ ni wọn ṣe bi i, ọta ibọn awọn ọlọpaa lo sọ ọ di bayii latọdun 1996 ni Ibadan". Gẹlẹ bi Toyin ṣe kọ ọrọ tan si abẹ fọto Adenike to fi soju opo instagram rẹ pe ki oun to le sọ ọrọ yii sita, oun ni lati gba aṣẹ lọwọ ọlọrọ ni Adenikẹ to jẹ ọlọrọ gan an ni. Royin ni:  "mi o fi bo mọ. Lootọ sisọ ọrọ yii sita maa n mu iranti aburu wa fun mi ṣugbọn bi yoo ba ti ṣeranwọ fun igbesẹ fifopin si iwa awọn agbofiro SARS yii, ẹ jẹ ka tẹsiwaju".


Gẹlẹ bi Toyin ṣe kọ ọrọ tan si abẹ fọto Adenike to fi soju opo instagram rẹ pe ki oun to le sọ ọrọ yii sita, oun ni lati gba aṣẹ lọwọ ọlọrọ ni Adenikẹ to jẹ ọlọrọ gan an ni. Royin ni:  "mi o fi bo mọ. Lootọ sisọ ọrọ yii sita maa n mu iranti aburu wa fun mi ṣugbọn bi yoo ba ti ṣeranwọ fun igbesẹ fifopin si iwa awọn agbofiro SARS yii, ẹ jẹ ka tẹsiwaju". Toyin Abraham ni ọjọ kẹtalelogun, oṣu keje ti aṣita ọta ibọn ọlọpaa ti wọn n pe ni "Stray bullet" ba Adenike ni agbegbe Apata niluu Ibadan, wọn gbe lọ ileewosan. Toyin ni awọn o tilẹ ko firi awọn ọlọpaa pe ki wọn wa bẹ ẹ  wo de bi ti wọn yoo san owo itọju rẹ, ọdun kan gbako si lo fi wa nileewosan. Gẹgẹ bi o ṣe kọ ọ, nkan bii ago mẹta ọsan ni Adenikẹ kagbako ọta ibọn ọlọpaa lọjọ naa lọdun 1996.


Toyin Abraham ni ọjọ kẹtalelogun, oṣu keje ti aṣita ọta ibọn ọlọpaa ti wọn n pe ni "Stray bullet" ba Adenike ni agbegbe Apata niluu Ibadan, wọn gbe lọ ileewosan. Toyin ni awọn o tilẹ ko firi awọn ọlọpaa pe ki wọn wa bẹ ẹ  wo de bi ti wọn yoo san owo itọju rẹ, ọdun kan gbako si lo fi wa nileewosan. Gẹgẹ bi o ṣe kọ ọ, nkan bii ago mẹta ọsan ni Adenikẹ kagbako ọta ibọn ọlọpaa lọjọ naa lọdun 1996. Tori eyi, o gbagbọ pe afi dandan ki wọn fopin si ohun gbogbo to jọ mọ iwa aidaa awọn ọlọpaa ni Naijiria. Lati bi ọjọ mẹjọ ti iwọde ati ipolongo ti n lọ ni Naijiria, ọgọọrọ awọn ilumọọka ati gbajumọ kaakiri agbaye lo ti n fi ọrọ kan tabi ikeji ṣe atilẹyin fun ipolongo #ENDSARS. Lara wọn lati ri awọn olorin, agbabọọlu, oṣere ati awọn mii.


Tori eyi, o gbagbọ pe afi dandan ki wọn fopin si ohun gbogbo to jọ mọ iwa aidaa awọn ọlọpaa ni Naijiria. Lati bi ọjọ mẹjọ ti iwọde ati ipolongo ti n lọ ni Naijiria, ọgọọrọ awọn ilumọọka ati gbajumọ kaakiri agbaye lo ti n fi ọrọ kan tabi ikeji ṣe atilẹyin fun ipolongo #ENDSARS. Lara wọn lati ri awọn olorin, agbabọọlu, oṣere ati awọn mii. O sẹ pataki lati mọ pe ipolongo #ENDSARS ni akori ọrọ to leke kaakiri agbaye lori aye;ujara Twitter ni ọjọ akọkọ to bẹrẹ, to si jẹ ọkan lara akori mẹwa to leke julọ ni Twitter lati igba na. Lara awọn gbajumọ to ti sọrọ lori iwọde naa ni: Onkọrin ọmọ ilẹ America, to tun n dije fun ipo aarẹ ilẹ America, Kanye West. Ninu ọrọ to kọ si oju opo Twitter rẹ, o ni oun wa pẹlu awọn arakunrin ati arabinrin oun ni Naijiria, lati fi opin si ifiyajẹni lati ọwọ ọlọpaa, ati pe "ijọba gbọdọ dahun ibeere awọn eniyan".


O sẹ pataki lati mọ pe ipolongo #ENDSARS ni akori ọrọ to leke kaakiri agbaye lori aye;ujara Twitter ni ọjọ akọkọ to bẹrẹ, to si jẹ ọkan lara akori mẹwa to leke julọ ni Twitter lati igba na. Lara awọn gbajumọ to ti sọrọ lori iwọde naa ni: Onkọrin ọmọ ilẹ America, to tun n dije fun ipo aarẹ ilẹ America, Kanye West. Ninu ọrọ to kọ si oju opo Twitter rẹ, o ni oun wa pẹlu awọn arakunrin ati arabinrin oun ni Naijiria, lati fi opin si ifiyajẹni lati ọwọ ọlọpaa, ati pe "ijọba gbọdọ dahun ibeere awọn eniyan". Ninu ọrọ tiẹ, Big Sean, to n na a jẹ afi orin sọrọ 'Rapper', nilẹ America, o ni oun fi ifẹ oun ranṣẹ si Naijiria, to jẹ orisun oun. Ogbontagi akọrin takasufe nilẹ Amẹrica,  sọ pe lẹyin ọpọlọpọ iwadii ti oun ṣe, o ye oun daju pe oun to tọ ni igbe awọn eeyan Naijiria lasiko yii. O ni "Mo nifẹ awọn ololufẹ mi ni Naijiria pupọ, o si jẹ ibanujẹ lati gbọ nipa nkan to n ṣẹlẹ".


Ninu ọrọ tiẹ, Big Sean, to n na a jẹ afi orin sọrọ 'Rapper', nilẹ America, o ni oun fi ifẹ oun ranṣẹ si Naijiria, to jẹ orisun oun. Ogbontagi akọrin takasufe nilẹ Amẹrica,  sọ pe lẹyin ọpọlọpọ iwadii ti oun ṣe, o ye oun daju pe oun to tọ ni igbe awọn eeyan Naijiria lasiko yii. O ni "Mo nifẹ awọn ololufẹ mi ni Naijiria pupọ, o si jẹ ibanujẹ lati gbọ nipa nkan to n ṣẹlẹ". Koda, aimọye igba lati asiko ti iwọde yii ti bẹrẹ lo ti kọ ọrọ sori Twitter rẹ lati ṣe atilẹyin, ati lati bu ẹnu atẹ lu ipaniyan to n waye lasiko iwọde to n lọ. Akọrin obinrin, Rhapsody naa fi ọrọ ṣe aisi nibẹ, lai ba wọn dasi. O ṣapejuwe iwọde naa gẹgẹ bi "ija a gbogbo agbaye.


Koda, aimọye igba lati asiko ti iwọde yii ti bẹrẹ lo ti kọ ọrọ sori Twitter rẹ lati ṣe atilẹyin, ati lati bu ẹnu atẹ lu ipaniyan to n waye lasiko iwọde to n lọ. Akọrin obinrin, Rhapsody naa fi ọrọ ṣe aisi nibẹ, lai ba wọn dasi. O ṣapejuwe iwọde naa gẹgẹ bi "ija a gbogbo agbaye. John Boyega, osẹre to jẹ ọmọ Naijiria ati Britain sọ pe "awọn ọdọ ni Naijiria lẹtọ si iṣakoso rere, ati itọni. Ohun to n ṣẹlẹ yii niiṣe pẹlu awọn iṣẹlẹ mii. Mo bẹ yin, ẹ da si ọrọ to wa nilẹ yii."


John Boyega, osẹre to jẹ ọmọ Naijiria ati Britain sọ pe "awọn ọdọ ni Naijiria lẹtọ si iṣakoso rere, ati itọni. Ohun to n ṣẹlẹ yii niiṣe pẹlu awọn iṣẹlẹ mii. Mo bẹ yin, ẹ da si ọrọ to wa nilẹ yii." Ọmọ Naijiria ati ilẹ America ni Jidenna Theodore Mobisson, to tun jẹ akọrin takasufe naa dasi ọrọ ipolongo ENDSARS. O sọ pe igbesẹ akọkọ ni titu ileeṣẹ ọlọpaa SARS ka. Àṣé àṣírí wà nínú Hijabu tí Aisha Yesufu ń wọ̀ lọ ìwọ́de Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ mánigbàgbé tó wáyé nibi ìwọ́de ENDSARS Nàìjíríà Mo ṣèlérí láti ṣe ju ohun tí mo ti ṣe lọ fún ẹbí àwọn tó kú torí EndSARS - Seyi Makinde O ni iru ẹ ti waye ri.


Ọmọ Naijiria ati ilẹ America ni Jidenna Theodore Mobisson, to tun jẹ akọrin takasufe naa dasi ọrọ ipolongo ENDSARS. O sọ pe igbesẹ akọkọ ni titu ileeṣẹ ọlọpaa SARS ka. Àṣé àṣírí wà nínú Hijabu tí Aisha Yesufu ń wọ̀ lọ ìwọ́de Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ mánigbàgbé tó wáyé nibi ìwọ́de ENDSARS Nàìjíríà Mo ṣèlérí láti ṣe ju ohun tí mo ti ṣe lọ fún ẹbí àwọn tó kú torí EndSARS - Seyi Makinde O ni iru ẹ ti waye ri. "A ni lati kọ awujọ ti yoo mu ki awọn ọmọ Naijiria ni ifọkanbalẹ pe ko si ewu fun wọn. Ẹ jẹ ki eyi jẹ ara ijijagbara tako iwa ibajẹ, ati ipe si ijọba lati sin wa lotitọ. Agba  ọjẹ olorin, ati oludasilẹ ileeṣẹ kan to n gbe orin jade nilẹ America, Sean John Combs, ti ọpọ mọ si Diddy, naa da si ọrọ ipolongo #ENDSARS.


"A ni lati kọ awujọ ti yoo mu ki awọn ọmọ Naijiria ni ifọkanbalẹ pe ko si ewu fun wọn. Ẹ jẹ ki eyi jẹ ara ijijagbara tako iwa ibajẹ, ati ipe si ijọba lati sin wa lotitọ. Agba  ọjẹ olorin, ati oludasilẹ ileeṣẹ kan to n gbe orin jade nilẹ America, Sean John Combs, ti ọpọ mọ si Diddy, naa da si ọrọ ipolongo #ENDSARS. Ninu ọrọ to kọ soju opo Instagram rẹ, o ni ọmọ Naijiria to jẹ akọrin, Burna Boy, lo pe oun lati fi nkan to n ṣẹlẹ ni Naijiria to o l'eti. "Nkan ti mo gbọ ba mi lọkan jẹ, ma a ṣe iranlọwọ ni ọna ti mo ba l'agbara. O fi kun pe e ija gbogbo agbaye ni ohun to n lọjẹ.


Ninu ọrọ to kọ soju opo Instagram rẹ, o ni ọmọ Naijiria to jẹ akọrin, Burna Boy, lo pe oun lati fi nkan to n ṣẹlẹ ni Naijiria to o l'eti. "Nkan ti mo gbọ ba mi lọkan jẹ, ma a ṣe iranlọwọ ni ọna ti mo ba l'agbara. O fi kun pe e ija gbogbo agbaye ni ohun to n lọjẹ. Ọrọ iwọde ENDSARS ko yọ awọn agbabọọlu paapa silẹ. Lara awọn to ti fi ohun wọn si iwọde naa ni ogbontagi agbabọọlu fun Arsenal, Mesut Ozil ati Marcus Rashford. Ozil ṣapejuwe ohun to n waye ni Naijiria gẹgẹ bi eyi to buru jai, to si yẹ ki o jẹ koko ọrọ nibi gbogbo.


Ọrọ iwọde ENDSARS ko yọ awọn agbabọọlu paapa silẹ. Lara awọn to ti fi ohun wọn si iwọde naa ni ogbontagi agbabọọlu fun Arsenal, Mesut Ozil ati Marcus Rashford. Ozil ṣapejuwe ohun to n waye ni Naijiria gẹgẹ bi eyi to buru jai, to si yẹ ki o jẹ koko ọrọ nibi gbogbo. Bakan naa lo fi ọrọ ikini ranṣẹ si gbogbo ẹni to ti kagbako ifiyajẹni ọlọpaa ni Naijiria. Ni tiẹ, Rashford sọ pe oun n fi adura ati ero ọkan oun ṣe atilẹyin fun awọn ti iṣẹlẹ iwakiwa ọlọpaa kan ni Naijiria. Yatọ si awọn wọnyi, oludasilẹ oju opo ayelujara Twitter, Jack Dorsey paapa ti fi atilẹyin rẹ fun ipolongo #ENDSARS, han.


Bakan naa lo fi ọrọ ikini ranṣẹ si gbogbo ẹni to ti kagbako ifiyajẹni ọlọpaa ni Naijiria. Ni tiẹ, Rashford sọ pe oun n fi adura ati ero ọkan oun ṣe atilẹyin fun awọn ti iṣẹlẹ iwakiwa ọlọpaa kan ni Naijiria. Yatọ si awọn wọnyi, oludasilẹ oju opo ayelujara Twitter, Jack Dorsey paapa ti fi atilẹyin rẹ fun ipolongo #ENDSARS, han. O ṣe eyi nipa awọn ọrọ kan to kọ soju opo twitter rẹ pẹlu #ENDSARS. Bakan naa lo tun ke si awọn eeyan lati fi owo ran ipolongo naa lọwọ.


O ṣe eyi nipa awọn ọrọ kan to kọ soju opo twitter rẹ pẹlu #ENDSARS. Bakan naa lo tun ke si awọn eeyan lati fi owo ran ipolongo naa lọwọ.


Lekki Shooting: Ohun tó ṣẹlẹ̀ kò sí nínú ìlànà ológun, Buhari gbọ́dọ̀ ṣèwádìí

Oloye Ọlabọde Ibiyinka George to jẹ ajagunfẹyinti, oloṣelu ati alakoso to lorukọ nilẹ yii, ti ke si aarẹ Buhari lati gbe iwadii kalẹ lori iṣẹlẹ ipaniyan Lekki. Bode George ni iwa ti ko tọ fun ologun ni lati kọju ibọn si awọn eeyan ti ko di ihamọra ogun, paapaa julọ nigba tawọn ti wọn n dojukọ jẹ ọdọ orilẹẹde ti wọn jẹjẹ lati maa daabobo. Bode George woye ọrọ yii nigba to n fesi si isẹlẹ isekupani to waye ni Lekki lọ̀jọ Isẹgun. Bakan naa, ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijiria ati orilẹede agbaye lo n kerora lori wahala to ṣẹlẹ ni agbegbe Lekki Tollgates. Eyi ko si sẹyin iroyin ibọn yinyin awọn ṣọja si awọn oluwọde nibẹ, ti ọpọlọpọ si n fi ero wọn han lori iṣẹlẹ naa atawọn ohun gbogbo to tẹle. Ninu ifọrọwerọ rẹ pẹlu BBC Yoruba lori isẹlẹ yii, Bode George ṣalaye pe wọn ko gbọdọ gba ọrọ naa sori akitan lai jẹ pe wọn wadii gbogbo bi iṣẹlẹ naa ṣe jẹ, ki wọn si fi awọn to ba ṣẹ jofin.


Bakan naa, ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijiria ati orilẹede agbaye lo n kerora lori wahala to ṣẹlẹ ni agbegbe Lekki Tollgates. Eyi ko si sẹyin iroyin ibọn yinyin awọn ṣọja si awọn oluwọde nibẹ, ti ọpọlọpọ si n fi ero wọn han lori iṣẹlẹ naa atawọn ohun gbogbo to tẹle. Ninu ifọrọwerọ rẹ pẹlu BBC Yoruba lori isẹlẹ yii, Bode George ṣalaye pe wọn ko gbọdọ gba ọrọ naa sori akitan lai jẹ pe wọn wadii gbogbo bi iṣẹlẹ naa ṣe jẹ, ki wọn si fi awọn to ba ṣẹ jofin. 'Bawo la ṣe maa kọju ibọn sirawa? To ba wa lati ita ni ọta ti wa wa nkọ, ki la maa kọ si wọn? Alagba George ni ara ere ijọba awarawa naa ni ilana ipẹtu-saawọ dipo lilo ibọn.


'Bawo la ṣe maa kọju ibọn sirawa? To ba wa lati ita ni ọta ti wa wa nkọ, ki la maa kọ si wọn? Alagba George ni ara ere ijọba awarawa naa ni ilana ipẹtu-saawọ dipo lilo ibọn. O fi kun un pe, ara ohun to yẹ ki ijọba ṣe bayii ni ifikuluku, ipẹtu-saawọ ati ifidaniloju pe nnkan yoo di ṣiṣe lori ẹhonu wọn. Yika orilẹede Naijiria ni awọn araalu ti n se ọfọ awọn eeyan wọn to dagbere faye lojiji lati ipasẹ iwọde EndSARS to di rogbodiyan. Bi o tilẹ jẹ pe awọn alasẹ ko ti se akojọpọ iye eeyan to faye silẹ, sibẹ awọn akojọps awọn isẹlẹ to waye lawọn ipinlẹ kọọkan fihan pe, nnkan ko fara rọ.


O fi kun un pe, ara ohun to yẹ ki ijọba ṣe bayii ni ifikuluku, ipẹtu-saawọ ati ifidaniloju pe nnkan yoo di ṣiṣe lori ẹhonu wọn. Yika orilẹede Naijiria ni awọn araalu ti n se ọfọ awọn eeyan wọn to dagbere faye lojiji lati ipasẹ iwọde EndSARS to di rogbodiyan. Bi o tilẹ jẹ pe awọn alasẹ ko ti se akojọpọ iye eeyan to faye silẹ, sibẹ awọn akojọps awọn isẹlẹ to waye lawọn ipinlẹ kọọkan fihan pe, nnkan ko fara rọ. Lati aarọ ọjọ Isẹgun ni rogbodiyan ti gbode kan lawọn ipinlẹ kan bii Eko, Oyo, Osun, Ekiti, Ondo, Plateau ati Kano. Nilu Eko, Ibadan ati Plateau, awọn janduku to ja iwọde gba mọ awọn oluwọde EndSARS lọwọ dana sun awọn agọ ọlọpaa kan. Agọ ọlọpaa Iganmu nilu Eko, Ọọjọ nilu Ibadan ati ti Plateau ni wọn jo kanlẹ, ti ẹmi awọn ọlọpaa kan si bọ lasiko isẹlẹ naa. Ko tan sibẹ, awọn araalu naa fara gba ninu isẹlẹ yii, ti awọn eeyan si ku nilu Eko, Ibadan ati Plateau.


Lati aarọ ọjọ Isẹgun ni rogbodiyan ti gbode kan lawọn ipinlẹ kan bii Eko, Oyo, Osun, Ekiti, Ondo, Plateau ati Kano. Nilu Eko, Ibadan ati Plateau, awọn janduku to ja iwọde gba mọ awọn oluwọde EndSARS lọwọ dana sun awọn agọ ọlọpaa kan. Agọ ọlọpaa Iganmu nilu Eko, Ọọjọ nilu Ibadan ati ti Plateau ni wọn jo kanlẹ, ti ẹmi awọn ọlọpaa kan si bọ lasiko isẹlẹ naa. Ko tan sibẹ, awọn araalu naa fara gba ninu isẹlẹ yii, ti awọn eeyan si ku nilu Eko, Ibadan ati Plateau. Koda, ilu Akure, Osogbo ati Ado Ekiti ni rogbodiyan ti fọnna soju, tawọn gomina lawọn ipinlẹ yii si kede pe kawọn ile ẹkọ wa ni titipa. Bakan naa ni ipinlẹ Edo, Eko, Plateau , Ondo ati Ekiti. Sugbọn eyi to pabambari ninu awọn isẹlẹ naa, to fi mu ki ọjọ Isẹgun ana jẹ ọjọ buruku, esu gbomi mu ni bi awọn sọja ati ọlọpaa se da si iwọde to n waye ni Lekki, nipinlẹ Eko.


Koda, ilu Akure, Osogbo ati Ado Ekiti ni rogbodiyan ti fọnna soju, tawọn gomina lawọn ipinlẹ yii si kede pe kawọn ile ẹkọ wa ni titipa. Bakan naa ni ipinlẹ Edo, Eko, Plateau , Ondo ati Ekiti. Sugbọn eyi to pabambari ninu awọn isẹlẹ naa, to fi mu ki ọjọ Isẹgun ana jẹ ọjọ buruku, esu gbomi mu ni bi awọn sọja ati ọlọpaa se da si iwọde to n waye ni Lekki, nipinlẹ Eko. Iroyin ni ọpọ ọdọ to n se iwọde lo jade laye, ti akọsilẹ ko si tii salaye iye wọn ni pato, nigba ti ọpọ eeyan wa nile iwosan, ti wọn n gba itọju lati ipasẹ ọgbẹ ti wọn ni. Bakan naa, ni awọn ọdọ bii ọgbọn ti n gba itọju lọwọ nile iwosan nitori ọgbẹ ọta ibọn. Sugbọn ileesẹ ologun ilẹ wa ti fesi lori ẹsun naa, to si ni oun ko mọ ohunkohun nipa rẹ.


Iroyin ni ọpọ ọdọ to n se iwọde lo jade laye, ti akọsilẹ ko si tii salaye iye wọn ni pato, nigba ti ọpọ eeyan wa nile iwosan, ti wọn n gba itọju lati ipasẹ ọgbẹ ti wọn ni. Bakan naa, ni awọn ọdọ bii ọgbọn ti n gba itọju lọwọ nile iwosan nitori ọgbẹ ọta ibọn. Sugbọn ileesẹ ologun ilẹ wa ti fesi lori ẹsun naa, to si ni oun ko mọ ohunkohun nipa rẹ. Nigba to n sẹ lori awọn ikede kan tawọn araalu fi soju opo Twitter ni alẹ ana, ileesẹ ologun Naijiria ni iroyin ede gbaa ni iroyin naa. O fikun pe ko si ọmọ ologun kankan to wa nibi isẹlẹ naa. Ina ibọn n sọ lala ni agbegbe Lekki Tollgate ni ipinlẹ Eko lalẹ ọjọ Iṣẹgun nibi ti awọn ologun ti yin ibọn ati eroja iṣere fireworks lati tu awọn oluwọde ka.


Nigba to n sẹ lori awọn ikede kan tawọn araalu fi soju opo Twitter ni alẹ ana, ileesẹ ologun Naijiria ni iroyin ede gbaa ni iroyin naa. O fikun pe ko si ọmọ ologun kankan to wa nibi isẹlẹ naa. Ina ibọn n sọ lala ni agbegbe Lekki Tollgate ni ipinlẹ Eko lalẹ ọjọ Iṣẹgun nibi ti awọn ologun ti yin ibọn ati eroja iṣere fireworks lati tu awọn oluwọde ka. Iroyin fidi rẹ mulẹ pe awọn oluwọde naa ṣi  peju babi sibi iwọde ni iloro Lekki Tollgate naa lai naani aṣẹ konile o gbele ti ijọba pa bẹrẹ lati agogo mẹrin irọlẹ ọjọ Iṣẹgun kan naa. Wahala bẹ silẹ nigba tawọn oluwọde naa bẹrẹ si ni gbọ iro ibọn ni kikankikan ti ọrọ naa si di boo lọ o yago. Ko si ẹni lee sọ iye awọn eeyan to fara kaasa ninu idarudapọ naa.


Iroyin fidi rẹ mulẹ pe awọn oluwọde naa ṣi  peju babi sibi iwọde ni iloro Lekki Tollgate naa lai naani aṣẹ konile o gbele ti ijọba pa bẹrẹ lati agogo mẹrin irọlẹ ọjọ Iṣẹgun kan naa. Wahala bẹ silẹ nigba tawọn oluwọde naa bẹrẹ si ni gbọ iro ibọn ni kikankikan ti ọrọ naa si di boo lọ o yago. Ko si ẹni lee sọ iye awọn eeyan to fara kaasa ninu idarudapọ naa. Akọroyin BBC to wa nibẹ ṣalaye pe ohun ti iro rẹ jọ iro ibọn ni awọn ṣọja naa kọkọ fi bẹrẹ ki wọn to bẹrẹ si ni yin iṣere ọdun Banga lati tu wọn ka.


Akọroyin BBC to wa nibẹ ṣalaye pe ohun ti iro rẹ jọ iro ibọn ni awọn ṣọja naa kọkọ fi bẹrẹ ki wọn to bẹrẹ si ni yin iṣere ọdun Banga lati tu wọn ka.


End SARS, End SWAT: MC Oluomo ní òun kọ́ ló rán àwọn jàǹdùkú sáwọn olùwọ́de l'Eko

Alaga ẹgbẹ awakọ ero NURTW ni ipinlẹ Eko, Alaaji Musiliu Akinsanya ti ọpọ mọ si MC Oluọmọ ti ṣapejuwe ẹsun ti awọn kan n fi kan an pe oun lo ran awọn janduku lati ls da iwọde #ENDSARS ru l'Eko gẹgẹ bi irọ lasan. O ṣalaye ninu fọnran kan to fi si oju opo Twitter rẹ pe gbogbo ara ni oun ti fi ti iwọde naa lẹyin lati ibẹrẹ pẹpẹ nitori naa oun ko lee si nidi idaru rẹ. O wa fi egun le pe ki iṣẹ oun daru bi oun ba mọ si awọn jaduku to lọ kọlu awọn eeyan naa. Àwọn ikọ̀ mẹ́fà tí kò lè jẹ́ kí ìwọ́de #End SARS, #End SWAT wa sópin lásìkò yìí Wo ìsọ̀rí àwọn tó jẹ́ kí ìwọ́de End SARS lárinrin àti ìtumọ̀Iwọde End SARS to n lọ lọwọ kaakiri awọn ilu nla ni Naijiria ni ọpọ awọn onwoye ohun to n lọ ti sọ pe o jẹ ọkan Pataki lara awọn iwọde to ni eto julọ ni Naijiria.Iwọde naa to ti n gbẹnule ọjọ kẹjọ bayii ni awọn ọdọ Naijiria fi n bere fun fifopin si iwa Baṣọrun Gaa ti awọn oṣiṣẹ ẹka ileeṣẹ ọlọpaa, SARS, n wu si awọn ọdọ ti wọn n fẹsun iwa jibiti kan lọna aitọ.Bi ọpọ ero ṣe n darapọ mọ iwọde naa lojojumọ lawọn miran n gbe igbesẹ ki ifẹhonuhan ọhun dun, ko si larinrin. Wo diẹ lara awọn to fi adun ati aṣeyọri si iwọde End SARS naa to n lọ lọwọ: 1.Awọn elere idaraya: Ọkan lara awọn oluwọde naa gbe alupupu Power bike rẹ wa sojuko ọhun lati da awọn eeyan laraya. Ni agbegbe Alausa, ẹnikan tilẹ gbe kẹkẹ ati aja rẹ wa, ti oun ati aja rẹ si n fi kẹkẹ ọhun dárà.


Àwọn ikọ̀ mẹ́fà tí kò lè jẹ́ kí ìwọ́de #End SARS, #End SWAT wa sópin lásìkò yìí Wo ìsọ̀rí àwọn tó jẹ́ kí ìwọ́de End SARS lárinrin àti ìtumọ̀Iwọde End SARS to n lọ lọwọ kaakiri awọn ilu nla ni Naijiria ni ọpọ awọn onwoye ohun to n lọ ti sọ pe o jẹ ọkan Pataki lara awọn iwọde to ni eto julọ ni Naijiria.Iwọde naa to ti n gbẹnule ọjọ kẹjọ bayii ni awọn ọdọ Naijiria fi n bere fun fifopin si iwa Baṣọrun Gaa ti awọn oṣiṣẹ ẹka ileeṣẹ ọlọpaa, SARS, n wu si awọn ọdọ ti wọn n fẹsun iwa jibiti kan lọna aitọ.Bi ọpọ ero ṣe n darapọ mọ iwọde naa lojojumọ lawọn miran n gbe igbesẹ ki ifẹhonuhan ọhun dun, ko si larinrin. Wo diẹ lara awọn to fi adun ati aṣeyọri si iwọde End SARS naa to n lọ lọwọ: 1.Awọn elere idaraya: Ọkan lara awọn oluwọde naa gbe alupupu Power bike rẹ wa sojuko ọhun lati da awọn eeyan laraya. Ni agbegbe Alausa, ẹnikan tilẹ gbe kẹkẹ ati aja rẹ wa, ti oun ati aja rẹ si n fi kẹkẹ ọhun dárà. Yatọ si eyi, ọpọ igba ni wọn maa n fi awọn orin da awọn eeyan laraya, bii orin Fela Anikulapo, Naira Marley, Eedris Abdulkareem, ati bẹẹ bẹẹ lọ. 2.Awọn to n kọ orin: Ohun kan Pataki to mu iwọde End SARS ladun to si jẹ ki ijọba mọ ohun ti wọn n bere fun ni orin End SARS ti awọn oluwọde n kọ leralera. Bi awọn to ṣaaju ṣe n kọ orin naa ni awọn elegbe n kọ tẹle wọn pe "End SARS!"


Yatọ si eyi, ọpọ igba ni wọn maa n fi awọn orin da awọn eeyan laraya, bii orin Fela Anikulapo, Naira Marley, Eedris Abdulkareem, ati bẹẹ bẹẹ lọ. 2.Awọn to n kọ orin: Ohun kan Pataki to mu iwọde End SARS ladun to si jẹ ki ijọba mọ ohun ti wọn n bere fun ni orin End SARS ti awọn oluwọde n kọ leralera. Bi awọn to ṣaaju ṣe n kọ orin naa ni awọn elegbe n kọ tẹle wọn pe "End SARS!" 3.Awọn alasia: Isọri awọn miran to jẹ ki iwọde End SARS ni itumọ ni bi awọn eeyan kan ṣe n gbe asia orile¬̣-ede Naijiria lojuko iwọde naa. Ọkunrin lara awọn eeyan naa tilẹ ti di gbajumọ nitori bo ṣe maa n gbe asia naa to si ma n ju sọtun ati si osi. Ni Enugu, ọdọbinrin kan  tilẹ so asia naa mọ ori, o joko sori ere kan to ga to si n wa ẹkun mu nitori ohun ti awọn oṣiṣẹ SARS ti fi oju mọlẹbi rẹ ri.


3.Awọn alasia: Isọri awọn miran to jẹ ki iwọde End SARS ni itumọ ni bi awọn eeyan kan ṣe n gbe asia orile¬̣-ede Naijiria lojuko iwọde naa. Ọkunrin lara awọn eeyan naa tilẹ ti di gbajumọ nitori bo ṣe maa n gbe asia naa to si ma n ju sọtun ati si osi. Ni Enugu, ọdọbinrin kan  tilẹ so asia naa mọ ori, o joko sori ere kan to ga to si n wa ẹkun mu nitori ohun ti awọn oṣiṣẹ SARS ti fi oju mọlẹbi rẹ ri. 4.Awọn onimọtoto: Iyatọ kan gboogi to wa laarin iwọde End SARS yii ati awọn to ti kọja lọ ni bi awọn eeyan kan ṣe palẹmọ ojuko iwọde lẹyin ti awọn eeyan ba pada sile wọn tan. Awọn eeyan naa n ṣe iṣẹ takuntakun lati ri pe ko si idọti Kankan lojuko ti iwọde ti n waye. 5.Awọn olupese: Isọri awọn eeyan yii ni awon to n fun awọn olufẹhonuhan ni ounjẹ ki wọn baa le ni okun lati tẹsiwaju ninun iwọde ọhun.


4.Awọn onimọtoto: Iyatọ kan gboogi to wa laarin iwọde End SARS yii ati awọn to ti kọja lọ ni bi awọn eeyan kan ṣe palẹmọ ojuko iwọde lẹyin ti awọn eeyan ba pada sile wọn tan. Awọn eeyan naa n ṣe iṣẹ takuntakun lati ri pe ko si idọti Kankan lojuko ti iwọde ti n waye. 5.Awọn olupese: Isọri awọn eeyan yii ni awon to n fun awọn olufẹhonuhan ni ounjẹ ki wọn baa le ni okun lati tẹsiwaju ninun iwọde ọhun. Awọn ni olupese ounjẹ, omi ati ohun irinsẹ fun awọn oluwọde, bi awọn kan ṣe parapọ da owo burẹdi ni awọn miran parapọ da owo DJ ti yoo da wọn laraya. 6.Awọn oluṣeto: Lara awọn oluṣeto ni awọn gbajumọ lawujọ to fi ẹnu si ọrọ naa, to si n ṣatilẹyin fun awọn olufẹhunuhan. Diẹ lara awọn oluṣeto ni a ti ri olorin takasufe, oṣere tiata ati awọn gbajumọ kaakiri agbaye.


Awọn ni olupese ounjẹ, omi ati ohun irinsẹ fun awọn oluwọde, bi awọn kan ṣe parapọ da owo burẹdi ni awọn miran parapọ da owo DJ ti yoo da wọn laraya. 6.Awọn oluṣeto: Lara awọn oluṣeto ni awọn gbajumọ lawujọ to fi ẹnu si ọrọ naa, to si n ṣatilẹyin fun awọn olufẹhunuhan. Diẹ lara awọn oluṣeto ni a ti ri olorin takasufe, oṣere tiata ati awọn gbajumọ kaakiri agbaye. Awọn miran lara wọn gbe owo kalẹ fun iwọde naa, bẹẹ ni awọn mii ẹwẹ n ru wọn soke lati tẹsiwaju ninu iwọde ọhun. Lara awọn eeyan ọhun ni Falz, Toyin Abraham, Kanyew West, ati bẹẹ bẹẹ lọ. O ṣeeṣe ki ajakalẹ aarun coronavirus bẹ silẹ lorilẹede Naijiria fun igba keji- Ọjọgbọn Faduyile Ìwọ́de 'End SARS' lè tan àjàkálẹ̀ arùn coronavirus lẹ́ẹ̀kejì ní Nàìjíríà- Ọjọ̀gbọ́n Faduyile Alaga ajọ ẹgbẹ awọn dokita oniṣegun oyinbo tẹlẹ, Ọjọgbọn Francis Faduyile lo fidi ọrọ yii mulẹ fun BBC Yoruba.


Awọn miran lara wọn gbe owo kalẹ fun iwọde naa, bẹẹ ni awọn mii ẹwẹ n ru wọn soke lati tẹsiwaju ninu iwọde ọhun. Lara awọn eeyan ọhun ni Falz, Toyin Abraham, Kanyew West, ati bẹẹ bẹẹ lọ. O ṣeeṣe ki ajakalẹ aarun coronavirus bẹ silẹ lorilẹede Naijiria fun igba keji- Ọjọgbọn Faduyile Ìwọ́de 'End SARS' lè tan àjàkálẹ̀ arùn coronavirus lẹ́ẹ̀kejì ní Nàìjíríà- Ọjọ̀gbọ́n Faduyile Alaga ajọ ẹgbẹ awọn dokita oniṣegun oyinbo tẹlẹ, Ọjọgbọn Francis Faduyile lo fidi ọrọ yii mulẹ fun BBC Yoruba. Ọjọgbọn Faduyile ṣalaye pe lootọ ni akọsilẹ fihan pe awọn to n lugbadi aarun covid-19 lojoojumọ ko pọ mọ. Aàrẹ àná NMA, Francis Faduyile ní ìwọ́de 'End SARS' lè ṣe okùnfà àjàkálẹ̀ arùn covid 19 lẹ́ẹ̀kejì ní Nàìjíríà Ọjọgbọn Faduyile ṣalaye pe ti ajakalẹ arun ba bẹ silẹ lẹẹkeji, ọwọja rẹ maa n ṣaa ba le ju ti igba akọkọ lọ. Amọ, o sọ pe ewu nla lo wa ninu akọsilẹ to n fihan pe eeyan perete lo n ko aarun covid-19 lojoojumọ nitori ọpọ lo ti n sinmi bayii pe corovavirus ti lọ.


Ọjọgbọn Faduyile ṣalaye pe lootọ ni akọsilẹ fihan pe awọn to n lugbadi aarun covid-19 lojoojumọ ko pọ mọ. Aàrẹ àná NMA, Francis Faduyile ní ìwọ́de 'End SARS' lè ṣe okùnfà àjàkálẹ̀ arùn covid 19 lẹ́ẹ̀kejì ní Nàìjíríà Ọjọgbọn Faduyile ṣalaye pe ti ajakalẹ arun ba bẹ silẹ lẹẹkeji, ọwọja rẹ maa n ṣaa ba le ju ti igba akọkọ lọ. Amọ, o sọ pe ewu nla lo wa ninu akọsilẹ to n fihan pe eeyan perete lo n ko aarun covid-19 lojoojumọ nitori ọpọ lo ti n sinmi bayii pe corovavirus ti lọ. Dokita Faduyile sọ pe eyi gan an le mu ki coronavirus tun bẹ silẹ fun igba keji. Ọjọgbọn iṣegun naa ṣalaye pe ti ajakalẹ aarun ba bẹ silẹ lẹẹkeji, ọwọja rẹ maa n ṣaa ba le ju ti igba akọkọ lọ. Aarẹ ẹgbẹ awọn dokita ni Naijira, NMA tẹlẹ tun sọ pe afaimọ ki aarun covid-19 maa tun bẹ silẹ lẹẹkeji pẹlu bi ọpọ eeyan ti n ṣe iwọde #EndSARS lai bikita nipa coronavirus.


Dokita Faduyile sọ pe eyi gan an le mu ki coronavirus tun bẹ silẹ fun igba keji. Ọjọgbọn iṣegun naa ṣalaye pe ti ajakalẹ aarun ba bẹ silẹ lẹẹkeji, ọwọja rẹ maa n ṣaa ba le ju ti igba akọkọ lọ. Aarẹ ẹgbẹ awọn dokita ni Naijira, NMA tẹlẹ tun sọ pe afaimọ ki aarun covid-19 maa tun bẹ silẹ lẹẹkeji pẹlu bi ọpọ eeyan ti n ṣe iwọde #EndSARS lai bikita nipa coronavirus. O ni ko si ẹni to n tele awọn ilana lati dena aarun coronavirus bi wọn ti n ṣe ifẹhonuhan #EndSARS. Ọna lati dena itankalẹ coronavirus lasiko iwọde #EndSARS Ọjọgbọn Faduyile ṣalaye pe ko ṣi ṣiṣe ko si ai ṣe lori ọrọ ate dena coronavirus ju pe ki awọn eeyan maa tẹle ilana itakete si ara ẹni lọ bi wọn ti n ṣe iwọde. Dokita Faduyile tun sọ pe ọna miran lati daabo ara ẹni lasiko iwọde yii ni lilo ibomu.


O ni ko si ẹni to n tele awọn ilana lati dena aarun coronavirus bi wọn ti n ṣe ifẹhonuhan #EndSARS. Ọna lati dena itankalẹ coronavirus lasiko iwọde #EndSARS Ọjọgbọn Faduyile ṣalaye pe ko ṣi ṣiṣe ko si ai ṣe lori ọrọ ate dena coronavirus ju pe ki awọn eeyan maa tẹle ilana itakete si ara ẹni lọ bi wọn ti n ṣe iwọde. Dokita Faduyile tun sọ pe ọna miran lati daabo ara ẹni lasiko iwọde yii ni lilo ibomu. O ni nipa lilo ibomu ni eeyan ko le ko aarun coronavirus lara awọn oluwọde miiran. Dokita Faduyile sọ pe awọn oluwọde yii wa lati oriṣiiriṣii ile to yatọ eleyi to le mu ki aarun covid-19 tete tan kalẹ laarin wọn. O tun fikun ọrọ rẹ kẹmika apakokoro naa yoo ṣe iranwọ nipa dibaabo bo ara ẹni lọwọ covid-19 lasiko yii.


O ni nipa lilo ibomu ni eeyan ko le ko aarun coronavirus lara awọn oluwọde miiran. Dokita Faduyile sọ pe awọn oluwọde yii wa lati oriṣiiriṣii ile to yatọ eleyi to le mu ki aarun covid-19 tete tan kalẹ laarin wọn. O tun fikun ọrọ rẹ kẹmika apakokoro naa yoo ṣe iranwọ nipa dibaabo bo ara ẹni lọwọ covid-19 lasiko yii. Bakan naa lo sọ pe awọn eeyan ko gbọdọ lati maa fọ ọwọ wọn loorekoore lasiko yii. Ìfẹ́hònúhàn 'End SARS' ń tẹ́síwájú láì jẹ́ pé Buhari ṣe... Àwọn olùwọ́de kọ̀ láti dáwọ́ dúró lẹ́yìn tí IGP tú SARS ká Ọjọ Aiku, ọjọ kọkanla, oṣu Kẹwaa ni Ọga Agba ileesẹ ọlọpaa, Mohammed Adamu kede pe oun ti tu ẹka ileesẹ ọlọpaa SARS ká. Eyi waye lẹyin ọjọ mẹrin ti awọn ọdọ ti n fi ẹhonu han, ti wọn si n ṣe iwọde kaakiri Naijiria.


Bakan naa lo sọ pe awọn eeyan ko gbọdọ lati maa fọ ọwọ wọn loorekoore lasiko yii. Ìfẹ́hònúhàn 'End SARS' ń tẹ́síwájú láì jẹ́ pé Buhari ṣe... Àwọn olùwọ́de kọ̀ láti dáwọ́ dúró lẹ́yìn tí IGP tú SARS ká Ọjọ Aiku, ọjọ kọkanla, oṣu Kẹwaa ni Ọga Agba ileesẹ ọlọpaa, Mohammed Adamu kede pe oun ti tu ẹka ileesẹ ọlọpaa SARS ká. Eyi waye lẹyin ọjọ mẹrin ti awọn ọdọ ti n fi ẹhonu han, ti wọn si n ṣe iwọde kaakiri Naijiria. Sugbọn ṣa, iwọde ipolongo #ENDSARS ko ti i dawọ duro. Bi iwọde ṣe n waye ni awọn agbegbe bii Lekki nilu Eko, lo n waye ni ilu Abuja ni Onitsha. Wo diẹ lara bi iwọde naa ṣe n lọ: Kinni awọn ibeere wọn lẹyin ti wọn tu SARS ka?


Sugbọn ṣa, iwọde ipolongo #ENDSARS ko ti i dawọ duro. Bi iwọde ṣe n waye ni awọn agbegbe bii Lekki nilu Eko, lo n waye ni ilu Abuja ni Onitsha. Wo diẹ lara bi iwọde naa ṣe n lọ: Kinni awọn ibeere wọn lẹyin ti wọn tu SARS ka? Awọn ọdọ naa n sọ pe o di igba ti Aarẹ Muhammadu Buhari fun'ra rẹ ba kede pẹlu aṣẹ, to si fi ontẹ lu u ju ikede ori ahọn lasan lọ. Wọn ni nitori pe eyi jẹ igba kjarun un ti ijọba maa kede lori ọrọ SARS ṣugbọn to jẹ irọ. Wo ìgbà mẹ́rin tí ìjọba ti tú ikọ̀ ọlọ́pàá SARS ká sẹ̀yín ṣùgbọ́n.... Lara ohun ti wọn n pariwo ni pe ki ileesẹ ọlọpaa tu awọn oluwọde #ENDSARS to wa ni ahamọ rẹ silẹ.


Awọn ọdọ naa n sọ pe o di igba ti Aarẹ Muhammadu Buhari fun'ra rẹ ba kede pẹlu aṣẹ, to si fi ontẹ lu u ju ikede ori ahọn lasan lọ. Wọn ni nitori pe eyi jẹ igba kjarun un ti ijọba maa kede lori ọrọ SARS ṣugbọn to jẹ irọ. Wo ìgbà mẹ́rin tí ìjọba ti tú ikọ̀ ọlọ́pàá SARS ká sẹ̀yín ṣùgbọ́n.... Lara ohun ti wọn n pariwo ni pe ki ileesẹ ọlọpaa tu awọn oluwọde #ENDSARS to wa ni ahamọ rẹ silẹ. Iroyin sọ pe awọn ọlọpaa mu awọn oluwọde kan. Wọn tun n fẹ ki ileesẹ fiyajẹ awọn ọlọpaa to ti sẹku pa eeyan ni Naijiria lai ṣe egbe. Koda, wọn n fẹ ki ileesẹ ọlọpaa gbe igbimọ kan, ti kii ṣe ti ọlọpaa kalẹ, ti yoo mojuto iwadii ati igbẹjọ gbogbo àwọn ọlọpaa ti wọn ba fi ẹsun kan pe o fiya jẹ tabi pa ẹnikẹni, laarin ọjọ mẹwaa. Ko tan sibẹ o, wọn ni awọn fẹ àtúnṣe ati afikun si owo oṣu awọn ọlọpaa Naijiria, boya ti wọnba n gba owo oṣu to dara bii ti agbofinro ilẹ okeere, ori wọn yoo pe sii ni bi wọn a ṣe maa ba ara ilu to pọ fun aabo to peye Ati pe ki wọn ṣe ayẹwo ilera ọpọlọ fun awọn ọlọpaa SARS tẹlẹ, ki wọn o si tun ṣe idanilẹkọ fun wọn, ki wọn o to darapọ mọ ẹka ileeṣẹ ọlọpaa miran.


Iroyin sọ pe awọn ọlọpaa mu awọn oluwọde kan. Wọn tun n fẹ ki ileesẹ fiyajẹ awọn ọlọpaa to ti sẹku pa eeyan ni Naijiria lai ṣe egbe. Koda, wọn n fẹ ki ileesẹ ọlọpaa gbe igbimọ kan, ti kii ṣe ti ọlọpaa kalẹ, ti yoo mojuto iwadii ati igbẹjọ gbogbo àwọn ọlọpaa ti wọn ba fi ẹsun kan pe o fiya jẹ tabi pa ẹnikẹni, laarin ọjọ mẹwaa. Ko tan sibẹ o, wọn ni awọn fẹ àtúnṣe ati afikun si owo oṣu awọn ọlọpaa Naijiria, boya ti wọnba n gba owo oṣu to dara bii ti agbofinro ilẹ okeere, ori wọn yoo pe sii ni bi wọn a ṣe maa ba ara ilu to pọ fun aabo to peye Ati pe ki wọn ṣe ayẹwo ilera ọpọlọ fun awọn ọlọpaa SARS tẹlẹ, ki wọn o si tun ṣe idanilẹkọ fun wọn, ki wọn o to darapọ mọ ẹka ileeṣẹ ọlọpaa miran. Iwọde #ENDSARS ni Lekki Ni ṣe ni àwọn oluwọde naa di oju ọna marosẹ Lekki si Epe, pẹlu oriṣiriṣi akọle ti wọn gbe dani. Ọjọ Ẹti ni Aarẹ Muhammadu Buhari sọ pe oun ti paṣẹ fun Ọga Agba ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria ni aṣẹ lori igbesẹ ti yoo gbe lori iwọde #ENDSARS to n lọ kaakiri orilẹ-ede Naijiria, lẹyin ti awsn mejeeji ṣe ipade lọjọ Ẹti. Aarẹ Buhari ninu ikede to fi sita loju opo Twitter lori ọrọ na sọ pe ki awọn ọmọ Naijiria o ma ṣe ṣiyemeji lori igbesẹ atunto ti awọn n ṣe nileeṣẹ ọlọpaa.


Iwọde #ENDSARS ni Lekki Ni ṣe ni àwọn oluwọde naa di oju ọna marosẹ Lekki si Epe, pẹlu oriṣiriṣi akọle ti wọn gbe dani. Ọjọ Ẹti ni Aarẹ Muhammadu Buhari sọ pe oun ti paṣẹ fun Ọga Agba ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria ni aṣẹ lori igbesẹ ti yoo gbe lori iwọde #ENDSARS to n lọ kaakiri orilẹ-ede Naijiria, lẹyin ti awsn mejeeji ṣe ipade lọjọ Ẹti. Aarẹ Buhari ninu ikede to fi sita loju opo Twitter lori ọrọ na sọ pe ki awọn ọmọ Naijiria o ma ṣe ṣiyemeji lori igbesẹ atunto ti awọn n ṣe nileeṣẹ ọlọpaa. O ni "gbogbo igba ni wọn n fi to mi leti lori igbesẹ atunsẹ to n lọ lati fi opin si bi awọn ọlọpaa ṣe ma n fi iya jẹ ni, ati awọn iwa ti ko tọ miran. Ati lati ri i daju pe awọn ọlọpaa n jiyin iṣẹ fun araalu." Ipade ti aarẹ ṣe pẹlu Ọga Agba ọlọpaa waye lẹyin ọjọ meji ti awọn ọdọ bẹrẹ iwọde ojoojumọ lati ọjọru nipinlẹ Eko, ati awọn ipinlẹ miran ni Naijiria.


O ni "gbogbo igba ni wọn n fi to mi leti lori igbesẹ atunsẹ to n lọ lati fi opin si bi awọn ọlọpaa ṣe ma n fi iya jẹ ni, ati awọn iwa ti ko tọ miran. Ati lati ri i daju pe awọn ọlọpaa n jiyin iṣẹ fun araalu." Ipade ti aarẹ ṣe pẹlu Ọga Agba ọlọpaa waye lẹyin ọjọ meji ti awọn ọdọ bẹrẹ iwọde ojoojumọ lati ọjọru nipinlẹ Eko, ati awọn ipinlẹ miran ni Naijiria. Buhari sọ pe ọga ọlọpaa ti gba aṣẹ lọwọ oun lati gbe igbesẹ lori awuyewuye to n waye lati ọdọ araalu lori iwakiwa to wa lọwọ awọn ọlọpaa SARS, ati lati ri i daju pe awọn ọlọpaa to hu iwa ti ko tọ foju wina ofin. Ninu ọrọ to kọ si ori ayelujara Twitter, Buhari bẹ awọn ọmọ Naijiria lati mu suuru, bo tilẹ jẹ pe wọn ni ẹtọ lati ṣe iwọde lori ohun ti ko ba dun mọ wọn ninu. "Olufọkansin ni ọpọ lara awọn ọlọpaa Naijiria, to si n fi ara ṣiṣẹ lati pese aabo fun ẹmi ati dukia ni Naijiria, ao si ni dawọ atilẹyin wa duro ki wọn o le ṣe iṣẹ wọn."


Buhari sọ pe ọga ọlọpaa ti gba aṣẹ lọwọ oun lati gbe igbesẹ lori awuyewuye to n waye lati ọdọ araalu lori iwakiwa to wa lọwọ awọn ọlọpaa SARS, ati lati ri i daju pe awọn ọlọpaa to hu iwa ti ko tọ foju wina ofin. Ninu ọrọ to kọ si ori ayelujara Twitter, Buhari bẹ awọn ọmọ Naijiria lati mu suuru, bo tilẹ jẹ pe wọn ni ẹtọ lati ṣe iwọde lori ohun ti ko ba dun mọ wọn ninu. "Olufọkansin ni ọpọ lara awọn ọlọpaa Naijiria, to si n fi ara ṣiṣẹ lati pese aabo fun ẹmi ati dukia ni Naijiria, ao si ni dawọ atilẹyin wa duro ki wọn o le ṣe iṣẹ wọn." Ọga Agba fun ileeṣẹ ọlọpaa orilẹ-ede Naijiria, Mohammed Adamu ti bu ẹnu atẹ lu bi awọn oluwọde EndSars nipinlẹ Delta ṣe pa ọlọpaa kan. Ọjọbọ ni iṣẹlẹ naa waye nilu Ughelli, lasiko ti awọn ọdọ ṣe iwọde lati polongo fun pipa ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n risi iwa idigunjale, SARS, rẹ. Ileeṣẹ ọlọpaa sọ pe awọn oluwọde naa mu iwa janduku mọ, ti wọn si ti ipa bẹ ẹ pa Kọburu ọlọpaa kan, Etaga Stanley, ni ipa ika. Yatọ si Kọburu ti wọn pa, Sajẹnti kan naa, Patrick Okuone, naa tun fi ara pa yanna-yanna nibi iṣẹlẹ ọhun, nitori ibọn ti awọn oluwọde yin.