Ẹgbọn mọmọ ọmọdebinrin naa ṣalaye fawọn ọlọpaa pe baba ọmọbinrin ọhun fi ipa mu un wọle nibi to ti fi pilo di i lẹnu ki o to fi ipa ba a lopọ. Lẹyin naa ni a gbọ pe DPO, CSP Kehinde Kuranga ran awọn ọlọpaa lọ sibẹ nibi ti wọn ti fi ọwọ ofin mu ọkunrin naa. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ṣalaye siwaju si Ọgbẹni Adeniyi jẹwọ pe lootọọ loun fi ipa ba ọmọ naa lopọ. O ni ọkunrin naa jẹwọ ọbẹ loun fi ṣẹru ba ọmọdebinrin ọhun latii rii pe oun ba ni sun ni tipa. Ọgbẹni Oyeyemi sọ pe iwadii fihan pe ọkunrin naa ti maa n fipa bawọn ọmọbinrin mẹta lopọ ki ọwọ palaba rẹ to segi bayii. Ẹwẹ, kọmiṣọnna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Edward Ajogun ti paṣẹ pe ki ajọ to n ri si ọrọ ẹbi tẹwọgba ẹjọ naa.


Ogun rape: Bàbá ọdún 52 fi ipá bá ọmọ rẹ̀ ọdún mẹ́wàá lòpọ̀

O ni ọkunrin naa jẹwọ ọbẹ loun fi ṣẹru ba ọmọdebinrin ọhun latii rii pe oun ba ni sun ni tipa. Ọgbẹni Oyeyemi sọ pe iwadii fihan pe ọkunrin naa ti maa n fipa bawọn ọmọbinrin mẹta lopọ ki ọwọ palaba rẹ to segi bayii. Ẹwẹ, kọmiṣọnna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Edward Ajogun ti paṣẹ pe ki ajọ to n ri si ọrọ ẹbi tẹwọgba ẹjọ naa.


Fídíò Tiktok kò èèyàn méjì sí gbaga Ọlọ́pàá torí wọ́n tàbùkù gómìnà Ganduje

Eeyan meji ti orúkọ wọn n jẹ Mubarak Muhammad ati Nazifi Bala ti fori ko ẹjọ́ niwaju ile ẹjọ́ Majisireeti Kano fun ẹsun pe wọn sọ ọrọ ibanilorukọjẹ nipa gomina Ìpínlẹ̀ Kano, Ọmọwe Abdullahi Ganduje. Gẹgẹ bi ọrọ ti a kọ́kọ́ gbọ, nínú fidio kan to wa loju opo Facebook ni awọn mejeji ti sọ pe kii rì ilẹ̀ sójú afi ko taa wọn si tun ni o maa n sun gan. Awọn mejeji yii lo maa n ṣe ẹfẹ ranpẹ ti oloyinbo n pe ni "comedy skit" ninu eyi ti wọn ti maa n sin ohun awọn eeyan pataki jẹ. Àjọ to n ṣàyẹ̀wò fiimu ni Ìpínlẹ̀ Kano ti yẹ fidio naa wo ti wọn si pe awọn ọdọ mejeji ọhun lẹjọ́ nile ẹjọ́. Agbẹjọ́ro to gbe ẹjọ́ ọhun lọ sile ẹjọ́, Wada Ahmed Wada sọ fun BBC pe tori ẹsun biba gomina Ìpínlẹ̀ Kano lórúkọ ni wọn ṣe wọ wọn wa sile ẹjọ́. O ṣàlàyé pe awọn ọdọ mejeji naa ṣe bii olùkọ́ni ati sọ̀rọ̀ sọ̀rọ̀ ti wọn si ṣe bii pe wọn ń ka ìwé, wọn bẹ̀rẹ̀ si ni sọ̀rọ̀ ibanilorukọ si gomina Ganduje ti wọn si ṣàpèjúwe rẹ bíi obayejẹ olóṣèlú ti ko lè rí ilẹ̀ soju ko ma taa.


Àjọ to n ṣàyẹ̀wò fiimu ni Ìpínlẹ̀ Kano ti yẹ fidio naa wo ti wọn si pe awọn ọdọ mejeji ọhun lẹjọ́ nile ẹjọ́. Agbẹjọ́ro to gbe ẹjọ́ ọhun lọ sile ẹjọ́, Wada Ahmed Wada sọ fun BBC pe tori ẹsun biba gomina Ìpínlẹ̀ Kano lórúkọ ni wọn ṣe wọ wọn wa sile ẹjọ́. O ṣàlàyé pe awọn ọdọ mejeji naa ṣe bii olùkọ́ni ati sọ̀rọ̀ sọ̀rọ̀ ti wọn si ṣe bii pe wọn ń ka ìwé, wọn bẹ̀rẹ̀ si ni sọ̀rọ̀ ibanilorukọ si gomina Ganduje ti wọn si ṣàpèjúwe rẹ bíi obayejẹ olóṣèlú ti ko lè rí ilẹ̀ soju ko ma taa. Ẹwẹ, Agbẹjọ́ro fun awọn afurasi, Anas Idris Baba sọ fun BBC lẹyin ti wọn tẹle gbogbo ilana ile ẹjọ́ tan pe awọn mejeji ọhun gbà pé àwọn jẹbi ẹsun náà, wọ́n sì jẹwọ ẹṣẹ wọn.\n\nEyi kii ṣe igba àkọ́kọ́ ti wọn yoo fi èèyàn jofin nílé ẹjọ́ lori ẹ̀sùn pe wọn ba orúkọ gomina Ìpínlẹ̀ Kano, Abdullah Ganduje lórúkọ jẹ.\n\n\nIle ẹjọ́ ti wa paa láṣẹ pe ki ki awọn mejeji wa ni àtìmọ́lé titi di ọjọ Aje ọjọ Keje Oṣù Kọkànlá ọdun 2022 lati da ẹjọ́ wọn.


Ẹwẹ, Agbẹjọ́ro fun awọn afurasi, Anas Idris Baba sọ fun BBC lẹyin ti wọn tẹle gbogbo ilana ile ẹjọ́ tan pe awọn mejeji ọhun gbà pé àwọn jẹbi ẹsun náà, wọ́n sì jẹwọ ẹṣẹ wọn.\n\nEyi kii ṣe igba àkọ́kọ́ ti wọn yoo fi èèyàn jofin nílé ẹjọ́ lori ẹ̀sùn pe wọn ba orúkọ gomina Ìpínlẹ̀ Kano, Abdullah Ganduje lórúkọ jẹ.\n\n\nIle ẹjọ́ ti wa paa láṣẹ pe ki ki awọn mejeji wa ni àtìmọ́lé titi di ọjọ Aje ọjọ Keje Oṣù Kọkànlá ọdun 2022 lati da ẹjọ́ wọn.


Ọmọ ọdún mẹ́rìndínlógún dèrò àtìmọ́lé lẹ́yìn tó bú gómìnà ìpínlẹ̀ Yobe lórí ayélujára

Wọn ti fi ṣikun ofin mu ọmọ ọdun mẹrindinlogun kan nipinlẹ Yobe lori ẹsun pe o sọrọ kobakungbe nipa gomina Mai Mala Buni lori ayelujara. Bo tilẹ jẹ pe ọjọ kọkanla, oṣun Kejila, ọdun 2022 yii ni wọn fi ọmọde naa si atimọle, ọrọ naa ko han sita titi di igba ti baba rẹ, Garba Isa ke si awọn ọlọpaa pe ki wọn fi ọmọ oun silẹ. Ileeṣẹ iroyin abẹle Channels jabọ pe ilu Nguru ni wọn ti mu ọmọde naa, ki wọn to tare rẹ si olu ileeṣẹ ọlọpaa to wa niluu Damaturu. Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ, baba ọmọ naa bu ẹnu atẹ lu ohun ti ọmọ rẹ ṣe. Ọkunrin naa ti wa rawọ ẹbẹ si gomina ipinlẹ naa ati kọmiṣọna ọlọpaa, Garba Haruna, pe ki wọn bo oju aanu wo ọmọ oun nitori ọmọde lo n ṣe. Isa sọ pe “Mo kabamọ ohun ti ọmọ mi ṣe.” “Mi o leeyan kankan, iṣe agbafọ lasan-lasan ni mo n ṣe, ohun ti ọmọ mi si ṣe ko bojumu to.” “Mo wa fi akoko yii rawọ ẹbẹ si gomina Mai Mala Buni ati awọn ọlọpaa ki wọn ṣaanu ọmọ mi, ki wọn si jọwọ rẹ ni atimọle to wa.” Ẹwẹ, kọmiṣọna ọlọpaa ipinlẹ naa sọ pe lootọ ni ọmọ naa wa ni ahamọ awọn, yoo si foju bale ẹjọ ti wọn ba ti pari iwadii lori ẹsun ti wọn fi kan an.


Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ, baba ọmọ naa bu ẹnu atẹ lu ohun ti ọmọ rẹ ṣe. Ọkunrin naa ti wa rawọ ẹbẹ si gomina ipinlẹ naa ati kọmiṣọna ọlọpaa, Garba Haruna, pe ki wọn bo oju aanu wo ọmọ oun nitori ọmọde lo n ṣe. Isa sọ pe “Mo kabamọ ohun ti ọmọ mi ṣe.” “Mi o leeyan kankan, iṣe agbafọ lasan-lasan ni mo n ṣe, ohun ti ọmọ mi si ṣe ko bojumu to.” “Mo wa fi akoko yii rawọ ẹbẹ si gomina Mai Mala Buni ati awọn ọlọpaa ki wọn ṣaanu ọmọ mi, ki wọn si jọwọ rẹ ni atimọle to wa.” Ẹwẹ, kọmiṣọna ọlọpaa ipinlẹ naa sọ pe lootọ ni ọmọ naa wa ni ahamọ awọn, yoo si foju bale ẹjọ ti wọn ba ti pari iwadii lori ẹsun ti wọn fi kan an. O ni “Ti a ba ti pari iwadii wa tan, ọmọ naa yoo foju bale ẹjọ.” “Kii ṣe igba akọkọ ree ti awọn eeyan yoo maa lo ikanni ayelujara lati maa ba orukọ awọn ẹlomiran jẹ, a si gbọdọ fọ ilu mọ.” “Eeyan kan ko le maa lo ikanni ori ayelujara lati maa sọ oriṣiriṣi ọrọ ti ko tọ, ofin wa ni Naijiria, ẹnikẹni to ba si tapa si ofin yoo jẹ iye to tọ labẹ ofin ọhun.”


O ni “Ti a ba ti pari iwadii wa tan, ọmọ naa yoo foju bale ẹjọ.” “Kii ṣe igba akọkọ ree ti awọn eeyan yoo maa lo ikanni ayelujara lati maa ba orukọ awọn ẹlomiran jẹ, a si gbọdọ fọ ilu mọ.” “Eeyan kan ko le maa lo ikanni ori ayelujara lati maa sọ oriṣiriṣi ọrọ ti ko tọ, ofin wa ni Naijiria, ẹnikẹni to ba si tapa si ofin yoo jẹ iye to tọ labẹ ofin ọhun.”


Nkechi Blessing: Gbajúmọ̀ òṣèré, Nkechi Blessing ṣàlàyé pé òun ti kán lu agbami ìfẹ́ míràn lẹ́yín ìjákulẹ̀ àjọṣepọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú Opeyemi Falegan

"Mi o ki n ṣe ọlẹ o. Mi o dẹ ki n ṣe ara awọn  obinrin to n sun pẹlu awọn ọkunrin lati lowo tabi di ọlọrọ." Gbajumọ oṣere tiata Yoruba, Nkechi Blessing ti ṣalaye pe ori oju opo ayelujara Instagram loun ti n ri pupọ owo ti oun pa. Ninu ifọrọwerọ kan to ṣe pẹlu gbajumọ sọrọsọrọ ori afẹfẹ, Daddy Freeze, Nkechi Blessing ṣalaye pe owo ti oun n ri lori awọn iṣẹ ti oun n ri lori ayelujara. "Mi o le gba kere ju ẹgbẹrun lọna ọdunrun naira, N300,000 lori awọn ipolowo ti mo ba gbe si oju opo Instagram." Bi ẹ ko ba gbagbe, laipẹ yii ni iroyin jade pe ajọṣepọ laarin gbajumọ oṣere naa ati ọrẹkurin ololufẹ rẹ  ti fori ṣanpọn. Ninu ifọrọwerọ rẹ naa, Nkechi Blessing ni lati ipilẹ pẹpẹ ni ọrẹkunrin rẹ naa ti sọ pe ki oun maṣe reti ohunkohun to pọ pupọ ninu ajọṣepọ wọn naa. Blessing ni irọ lo pọ ju ninu ohun gbogbo ti awọn eeyan kan n sọ kiri nipa oun pe oun tilẹ tun gba ọkọ ọlọkọ nigba kan. O ni ọrẹkunrin oun naa fi ara rẹ han oun gẹgẹ bi ẹni to fẹ lo oun lati di ilumọọka.


Bi ẹ ko ba gbagbe, laipẹ yii ni iroyin jade pe ajọṣepọ laarin gbajumọ oṣere naa ati ọrẹkurin ololufẹ rẹ  ti fori ṣanpọn. Ninu ifọrọwerọ rẹ naa, Nkechi Blessing ni lati ipilẹ pẹpẹ ni ọrẹkunrin rẹ naa ti sọ pe ki oun maṣe reti ohunkohun to pọ pupọ ninu ajọṣepọ wọn naa. Blessing ni irọ lo pọ ju ninu ohun gbogbo ti awọn eeyan kan n sọ kiri nipa oun pe oun tilẹ tun gba ọkọ ọlọkọ nigba kan. O ni ọrẹkunrin oun naa fi ara rẹ han oun gẹgẹ bi ẹni to fẹ lo oun lati di ilumọọka. O fi kun un pe gbogbo igbesẹ ti oun gbe lati mu ki ọrẹkunrin oun tẹlẹ naa ri ajọṣepọ wọn kuro lori ayelujara ki wọn lee ṣeto ayelujara. Gbajumọ oṣere naa ni pupọ awọn eeyan ti wọn n pariwo pe ki oun ati ọrẹkunrin oun o gbe ọrọ gbogbo nipa ajṣepọ wọn kuro lori ayelujara naa ni wọn o tun maa pariwo pe boya wọn ti pin garri ni ni kete ti wọn ko ba ri wọn lori ayelujara mọ. Nkechi Blessing pẹlu Ọpẹyẹmi Falẹgan O wa ṣalaye pe akoba ti ọrọ ayelujara ṣe fun ajọṣepọ ifẹ oun ko kere rara.


O fi kun un pe gbogbo igbesẹ ti oun gbe lati mu ki ọrẹkunrin oun tẹlẹ naa ri ajọṣepọ wọn kuro lori ayelujara ki wọn lee ṣeto ayelujara. Gbajumọ oṣere naa ni pupọ awọn eeyan ti wọn n pariwo pe ki oun ati ọrẹkunrin oun o gbe ọrọ gbogbo nipa ajṣepọ wọn kuro lori ayelujara naa ni wọn o tun maa pariwo pe boya wọn ti pin garri ni ni kete ti wọn ko ba ri wọn lori ayelujara mọ. Nkechi Blessing pẹlu Ọpẹyẹmi Falẹgan O wa ṣalaye pe akoba ti ọrọ ayelujara ṣe fun ajọṣepọ ifẹ oun ko kere rara. Nkechi Blessing wa tun yọju rẹ sita pe lẹyin ti ajọṣepọ oun pẹlu Ọpẹyẹmi David Falẹgan foriṣanpọn ni oun ti bẹrẹ ajọṣepọ pẹlu ẹlomiran loṣu kini ọdun 2022. "Daddy Freeze, mo ti sọ ọ tẹlẹ o. Emi ti ni ọrẹkunrin ololufẹ miran o. Aye wa da? Mo ti ni ọrẹkunrin miran lati oṣu kini ọdun 2022."


Nkechi Blessing wa tun yọju rẹ sita pe lẹyin ti ajọṣepọ oun pẹlu Ọpẹyẹmi David Falẹgan foriṣanpọn ni oun ti bẹrẹ ajọṣepọ pẹlu ẹlomiran loṣu kini ọdun 2022. "Daddy Freeze, mo ti sọ ọ tẹlẹ o. Emi ti ni ọrẹkunrin ololufẹ miran o. Aye wa da? Mo ti ni ọrẹkunrin miran lati oṣu kini ọdun 2022." O ni oun ko raye ọrọ ifẹ mọ bayii o. Oun ti gbe ọrọ ifẹ ti si ẹgbẹ kan. O fi kun un pe lati oṣu kini loun ti sọ fun Ọpẹyẹmi pe oun ti kuro ni ajọṣepọ wọn ati pe ọpẹyẹmi nikan lo n tan ara rẹ pẹlu ajọṣepọ naa. Ọpẹyẹmi Falẹgan, Ọrẹkunrin Nkechi Blessing Sunday tẹlẹ lo wa sori ayelujara lati fọ aṣọ idọti nipa ajọṣepọ wọn ni gbangba pẹlu ẹsun pe awọn mejeeji ko ni ajọṣepọ kankan mọ. Ninu oniruuru fidio to fi soju opo rẹ lọjọ Ẹti ni Falẹgan ti sọ yanya pe idi ti gbajumọ̀ oṣere tiata naa ṣe gba lati fẹ oun ni "owo ati ibalopọ."


O ni oun ko raye ọrọ ifẹ mọ bayii o. Oun ti gbe ọrọ ifẹ ti si ẹgbẹ kan. O fi kun un pe lati oṣu kini loun ti sọ fun Ọpẹyẹmi pe oun ti kuro ni ajọṣepọ wọn ati pe ọpẹyẹmi nikan lo n tan ara rẹ pẹlu ajọṣepọ naa. Ọpẹyẹmi Falẹgan, Ọrẹkunrin Nkechi Blessing Sunday tẹlẹ lo wa sori ayelujara lati fọ aṣọ idọti nipa ajọṣepọ wọn ni gbangba pẹlu ẹsun pe awọn mejeeji ko ni ajọṣepọ kankan mọ. Ninu oniruuru fidio to fi soju opo rẹ lọjọ Ẹti ni Falẹgan ti sọ yanya pe idi ti gbajumọ̀ oṣere tiata naa ṣe gba lati fẹ oun ni "owo ati ibalopọ." ṣugbọn Nkechi funrarẹ ti jade lati sọrọ pe ọrọ to jina sootọ leyi ati pe ọlẹ ti ko fẹ ṣiṣẹ ni Ọpẹyẹmi ọrẹkunrin oun tẹlẹ naa, bẹẹ ni ọrọ ti ko ṣe maa sọ ni aijafafa rẹ tọrọ ba di ọrọ ere ori ẹni.


ṣugbọn Nkechi funrarẹ ti jade lati sọrọ pe ọrọ to jina sootọ leyi ati pe ọlẹ ti ko fẹ ṣiṣẹ ni Ọpẹyẹmi ọrẹkunrin oun tẹlẹ naa, bẹẹ ni ọrọ ti ko ṣe maa sọ ni aijafafa rẹ tọrọ ba di ọrọ ere ori ẹni.


Ohun tí ó yé kóò kọ́ nípa ìròyìn òfégè ṣáájú ìdìbò 2023

Ọ̀pọ̀lọ́pọ̀  ènìyàn ni kìí ronú jinlẹ̀ kí wọ́n tó máà pín ìròyìn lórí ayélujára. Èyí ni ohun ti ìwádìí ìjìnlẹ̀ BBC kan tí wọ́n pè ní 'Beyond Fake News' fìdí rẹ̀ múlẹ̀. Títàn káàkiri ìròyìn òfégè máá ń t'àbùkù bá ojúlówó ìròyìn. Ìwádìí BBC náà ṣe agbéyẹ̀wò àwọn àtẹ̀ránṣẹ́ orí WhatsApp àti Facebook láàrin àwọn ọmọ orílẹ̀è-dè Naijiria, Kenya àti India Iwadii yiíni  àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ sì fìdí tí àwọn ènìyan fi máa ń pín ìròyìn òfégè káàkiri múlẹ̀. Ìwádìí náà ran ni lọ́wọ́ lati mọ̀ àṣepọ̀ tó wà láàrin ìròyìn òfégè àti òṣèlu lórí ayélujára. Kíni ìròyìn òfégè ṣe ṣe pàtàkì?


Ìwádìí BBC náà ṣe agbéyẹ̀wò àwọn àtẹ̀ránṣẹ́ orí WhatsApp àti Facebook láàrin àwọn ọmọ orílẹ̀è-dè Naijiria, Kenya àti India Iwadii yiíni  àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ sì fìdí tí àwọn ènìyan fi máa ń pín ìròyìn òfégè káàkiri múlẹ̀. Ìwádìí náà ran ni lọ́wọ́ lati mọ̀ àṣepọ̀ tó wà láàrin ìròyìn òfégè àti òṣèlu lórí ayélujára. Kíni ìròyìn òfégè ṣe ṣe pàtàkì? BBC ṣe akíyèsí nínú ọ̀rọ̀ àwọn tí ó ń lo ojú òpó ìkànsíraẹni ní Naijiria àti Keyan pé ọ̀pọ̀lọ́pọ̀ ni kò mọ̀ bí wọ́n ṣe máa ń dá ìròyìn òfégè mọ̀. Bó tilẹ̀ jẹ́ pe wọ́n mọ̀ ewu tó wà níní pínpín ìròyìn òfégè, kò yé wọ́n tó pe ìròyìn òfégè lè dojú ìjọba tiwantiwa bolẹ̀ tó sì lè ran àwọn olóṣèlú lọ́wọ́ láti yí ìbò. Tí ètò ìdìbò bá ti n bọ̀ lọ́nà, ayédèrú ìròyìn ṣábà máà n wọ́pọ̀.


BBC ṣe akíyèsí nínú ọ̀rọ̀ àwọn tí ó ń lo ojú òpó ìkànsíraẹni ní Naijiria àti Keyan pé ọ̀pọ̀lọ́pọ̀ ni kò mọ̀ bí wọ́n ṣe máa ń dá ìròyìn òfégè mọ̀. Bó tilẹ̀ jẹ́ pe wọ́n mọ̀ ewu tó wà níní pínpín ìròyìn òfégè, kò yé wọ́n tó pe ìròyìn òfégè lè dojú ìjọba tiwantiwa bolẹ̀ tó sì lè ran àwọn olóṣèlú lọ́wọ́ láti yí ìbò. Tí ètò ìdìbò bá ti n bọ̀ lọ́nà, ayédèrú ìròyìn ṣábà máà n wọ́pọ̀. Tí igun òṣèlú kọ̀ọ́kan sì máà n gbìyànjú láti ta ara wọn yọ. Ṣùgbọ́n pé o mọ̀ pé ayédèrú ìròyìn wà, kò túmọ̀ sí pé o le daa mọ̀ tí o bá ri i. Kini Onimo naa tun so? Onímọ̀ kan ní fásitì Open University l'órílẹ̀-èdè Amẹrika, Ọ̀mọ̀wé Philip Seargeant, sọ pé ''ohun gbogbo ni àdínkù maa n dé bá pàtàkì rẹ̀ lórí ẹ̀rọ ayélujára.''


Tí igun òṣèlú kọ̀ọ́kan sì máà n gbìyànjú láti ta ara wọn yọ. Ṣùgbọ́n pé o mọ̀ pé ayédèrú ìròyìn wà, kò túmọ̀ sí pé o le daa mọ̀ tí o bá ri i. Kini Onimo naa tun so? Onímọ̀ kan ní fásitì Open University l'órílẹ̀-èdè Amẹrika, Ọ̀mọ̀wé Philip Seargeant, sọ pé ''ohun gbogbo ni àdínkù maa n dé bá pàtàkì rẹ̀ lórí ẹ̀rọ ayélujára.'' "Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà ni ọ̀rọ̀ tó l'ágbára maa n di yẹ̀yẹ́ lórí ayélujára." "Ó sì ṣáábà máà n ní ọwọ́ òṣèlú nínú. Pẹ̀lú bí ètò ìdìbò ọdún 2019 ṣe n kanlẹ̀kùn l'órílẹ̀-èdè Nàìjíríà, àwọn ìròyìn kan ti jáde tó jẹ́ ayédèrú.


"Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà ni ọ̀rọ̀ tó l'ágbára maa n di yẹ̀yẹ́ lórí ayélujára." "Ó sì ṣáábà máà n ní ọwọ́ òṣèlú nínú. Pẹ̀lú bí ètò ìdìbò ọdún 2019 ṣe n kanlẹ̀kùn l'órílẹ̀-èdè Nàìjíríà, àwọn ìròyìn kan ti jáde tó jẹ́ ayédèrú. Lára wọn ni ìròyìn kan tó sọ pé Àlámòjútó ìjọ Ìràpadà Krístì (RCCG), Enoch Adeboye, bẹ adarí ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress, APC, Bọla Tinubu, láti fàáyè gba gómínà ìpínlẹ̀ Eko, Akinwumi Ambọde láti dupò gómìnà lẹ́ẹ̀kan si i. Ṣùgbọ́n, ìjọ RCCG ní irọ́ pátápáta ni ìròyìn nàá tí ìwé ìròyìn New Telegraph gbé síta. Òmíràn tún ni ìròyìn kan tí gbajúgbajà akọ̀ròyìn, Dele Mọmọdu gbé jáde pé àjọ EFCC gbẹ́sẹ̀ lé àsùnwọ̀n gbajúgbajà olórin, David Adeleke (Davido) àti gbogbo ẹbí Adeleke nítórí pé ọ̀kan lára wọn, Ademọla Adeleke n dupò gómìnà l'Ọṣun. Lẹ́yìn ọjọ́ díẹ̀ ni Mọmọdu padà tọrọ àforíjì pé irọ́ ni ìròyìn tí òun gbé jáde.


Lára wọn ni ìròyìn kan tó sọ pé Àlámòjútó ìjọ Ìràpadà Krístì (RCCG), Enoch Adeboye, bẹ adarí ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress, APC, Bọla Tinubu, láti fàáyè gba gómínà ìpínlẹ̀ Eko, Akinwumi Ambọde láti dupò gómìnà lẹ́ẹ̀kan si i. Ṣùgbọ́n, ìjọ RCCG ní irọ́ pátápáta ni ìròyìn nàá tí ìwé ìròyìn New Telegraph gbé síta. Òmíràn tún ni ìròyìn kan tí gbajúgbajà akọ̀ròyìn, Dele Mọmọdu gbé jáde pé àjọ EFCC gbẹ́sẹ̀ lé àsùnwọ̀n gbajúgbajà olórin, David Adeleke (Davido) àti gbogbo ẹbí Adeleke nítórí pé ọ̀kan lára wọn, Ademọla Adeleke n dupò gómìnà l'Ọṣun. Lẹ́yìn ọjọ́ díẹ̀ ni Mọmọdu padà tọrọ àforíjì pé irọ́ ni ìròyìn tí òun gbé jáde. Ṣùgbọ́n, báwo ni o ṣe le dá ayédèrù ìròyìn mọ̀? Ọ̀mọ̀wé Philip Seargeant ti fásitì Open University l'órílẹ̀-èdè Amẹrika pèsè àwọn ọ̀nà àbáyọ kan. 1 -  Ṣe àyẹ̀wò orísun ìròyìn nàá Nkan àkọ́kọ́ tó sẹ pàtàkì ni láti yẹ orísun tí ìròyìn nàá ti wá wò, láti mọ̀ bóyá èyí tó ṣe é f'ọkàn tán ni. Èyí le túmọ̀ sí pé o mọ ìtàkùn àgbáyé(website) tí o fẹ́ yẹ̀ wò.


Ṣùgbọ́n, báwo ni o ṣe le dá ayédèrù ìròyìn mọ̀? Ọ̀mọ̀wé Philip Seargeant ti fásitì Open University l'órílẹ̀-èdè Amẹrika pèsè àwọn ọ̀nà àbáyọ kan. 1 -  Ṣe àyẹ̀wò orísun ìròyìn nàá Nkan àkọ́kọ́ tó sẹ pàtàkì ni láti yẹ orísun tí ìròyìn nàá ti wá wò, láti mọ̀ bóyá èyí tó ṣe é f'ọkàn tán ni. Èyí le túmọ̀ sí pé o mọ ìtàkùn àgbáyé(website) tí o fẹ́ yẹ̀ wò. Nítorí ìdí èyí, yẹ àdírẹ́sì (URL) nàá wò. Kò burú tí o bá ṣiyèméjì bóyá ìléèṣẹ́ ìròyìn tí o kò gbọ́ nípa rẹ̀ rí lógbé ìròyìn nàá jáde. 2 - Ṣé ìtàkùn àgbáyé kan ṣoṣo ló gbé ìròyìn nàá jáde?


Nítorí ìdí èyí, yẹ àdírẹ́sì (URL) nàá wò. Kò burú tí o bá ṣiyèméjì bóyá ìléèṣẹ́ ìròyìn tí o kò gbọ́ nípa rẹ̀ rí lógbé ìròyìn nàá jáde. 2 - Ṣé ìtàkùn àgbáyé kan ṣoṣo ló gbé ìròyìn nàá jáde? Ohun tó kàn ni láti mọ̀ bóyá iléèṣẹ́ ìròyìn míràn gbé e síta lórí ìtàkùn àgbáyé wọn. O le ṣe àmúlò Google láti fi wò ó bóyá ìṣẹ̀lẹ̀ nàá kò tilẹ̀ wáyé. Àwọn ìtàkùn àgbáyé bi i Snopes tàbí factcheck.org le ràn án ọ́ lọ́wọ́, bákan nàá ni ti BBC  Reality Check .


Ohun tó kàn ni láti mọ̀ bóyá iléèṣẹ́ ìròyìn míràn gbé e síta lórí ìtàkùn àgbáyé wọn. O le ṣe àmúlò Google láti fi wò ó bóyá ìṣẹ̀lẹ̀ nàá kò tilẹ̀ wáyé. Àwọn ìtàkùn àgbáyé bi i Snopes tàbí factcheck.org le ràn án ọ́ lọ́wọ́, bákan nàá ni ti BBC  Reality Check . Tó bá jẹ́ pé orísun kan nàá ni gbogbo ìwádìí rẹ̀ n tọ́ka sí, a jẹ́ wí pé ó ṣeéṣe kó ní bayo-báyó nínú. ''Ṣùgbọ́n tí o bá ri i pé iléèṣẹ́ ìròyìn bi i méjì sí mẹ́ta ló gbé ìròyìn nàá, ó le finilọ́kàn balẹ̀ díẹ̀. 3 - Kíni àfojúsùn iléèṣẹ́ ìròyìn nàá?


Tó bá jẹ́ pé orísun kan nàá ni gbogbo ìwádìí rẹ̀ n tọ́ka sí, a jẹ́ wí pé ó ṣeéṣe kó ní bayo-báyó nínú. ''Ṣùgbọ́n tí o bá ri i pé iléèṣẹ́ ìròyìn bi i méjì sí mẹ́ta ló gbé ìròyìn nàá, ó le finilọ́kàn balẹ̀ díẹ̀. 3 - Kíni àfojúsùn iléèṣẹ́ ìròyìn nàá? ''Gbogbo iléèṣẹ́ ìròyìn ló ní àfojúsùn. Àwọn àfojúsùn bẹ̀ ẹ́ sì maa n mú ègbè dání nígbà míràn, pàápàá àwọn ayédèrú ìtàkùn àgbáyé maa n ní àfojúsùn tí wọ́n n lépa. Mí mọ èròngbà tàbí ohun tó n ṣe ìwúrí fún ẹni tó gbé ìròyìn nàá jáde le ràn ọ́ lọ́wọ́ láti pinnu bóyá ayédèrú tàbí òtítọ́ ni ìròyìn nàá.


''Gbogbo iléèṣẹ́ ìròyìn ló ní àfojúsùn. Àwọn àfojúsùn bẹ̀ ẹ́ sì maa n mú ègbè dání nígbà míràn, pàápàá àwọn ayédèrú ìtàkùn àgbáyé maa n ní àfojúsùn tí wọ́n n lépa. Mí mọ èròngbà tàbí ohun tó n ṣe ìwúrí fún ẹni tó gbé ìròyìn nàá jáde le ràn ọ́ lọ́wọ́ láti pinnu bóyá ayédèrú tàbí òtítọ́ ni ìròyìn nàá. 4 - Má à dúró lórí àkọlé ìròyìn nìkan Wọ́n maa n gbé àwọn ayédèrú ìròyìn kan jáde láti fi pa àwọn ènìyàn lẹ́ẹ̀rín. Nítorí nàá, kà á dáàda láti mọ̀ bóyá wọ́n kàn fẹ́ ẹ́ fi gbọ́ tẹnu rẹ ni. 5 - 'Àwọn iléèṣẹ́ ìròyìn nlá kò ní ì gbé irú ìròyìn bẹ̀ ẹ́ Àwọn ènìyàn kan an gbàgbọ́ pé àwọn iléèṣẹ́ ìròyìn nlá maá n ṣègbè.


4 - Má à dúró lórí àkọlé ìròyìn nìkan Wọ́n maa n gbé àwọn ayédèrú ìròyìn kan jáde láti fi pa àwọn ènìyàn lẹ́ẹ̀rín. Nítorí nàá, kà á dáàda láti mọ̀ bóyá wọ́n kàn fẹ́ ẹ́ fi gbọ́ tẹnu rẹ ni. 5 - 'Àwọn iléèṣẹ́ ìròyìn nlá kò ní ì gbé irú ìròyìn bẹ̀ ẹ́ Àwọn ènìyàn kan an gbàgbọ́ pé àwọn iléèṣẹ́ ìròyìn nlá maá n ṣègbè. Èyí sì maa n mú kí wọ́n fi ara mọ́ àwọn kan tí wọ́n gbàgbọ́ pé 'kìí ṣègbè.' Àti pé tí àwọn iléèṣẹ́ ìròyìn nla kò bá jábọ̀ ìrìyìn nàá, ó gbọdọ̀ wà ní ojú òpó mì í. 6 - Orísun àkọsílẹ̀ Ri i dájú pé o mọ ibi tí wọ́n ti rí àwọn ònkà tí wọ́n fi sínú ìròyìn nàá.


Èyí sì maa n mú kí wọ́n fi ara mọ́ àwọn kan tí wọ́n gbàgbọ́ pé 'kìí ṣègbè.' Àti pé tí àwọn iléèṣẹ́ ìròyìn nla kò bá jábọ̀ ìrìyìn nàá, ó gbọdọ̀ wà ní ojú òpó mì í. 6 - Orísun àkọsílẹ̀ Ri i dájú pé o mọ ibi tí wọ́n ti rí àwọn ònkà tí wọ́n fi sínú ìròyìn nàá. O le fi ọkàn tan an tó bá jẹ́ àábọ̀ ìwádìí àjọ nla kan ni wan múlò. " O gbọdọ̀ siyè méjì tí o kò bá tí ì gbọ́ nípa orísun nàá rí tàbí bóyá ó ní ìlépa kan. #beyond fake news


O le fi ọkàn tan an tó bá jẹ́ àábọ̀ ìwádìí àjọ nla kan ni wan múlò. " O gbọdọ̀ siyè méjì tí o kò bá tí ì gbọ́ nípa orísun nàá rí tàbí bóyá ó ní ìlépa kan. #beyond fake news


Wo ọ̀pọ̀ ọ̀rọ̀ tó wà nídìí fídíò ọ̀mùtí ọlọ́pàá tó gbòde

Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria ti fesi lori ọlọpaa ọmuti kan ti fidio rẹ gbori ayelujara, to ti muti yo lai le da rin mọ. Muyiwa Adejobi, to jẹ alukoro agba nileeṣẹ ọlọpaa sọ pe awọn ti gbe igbesẹ ti o yẹ, tawọn si ti ba ọlọpaa to ṣe aṣemaṣe yii wi ni ibamu pẹlu ofin ileeṣẹ  ọlọpaa. Adejobi sọ pe lọdun 2020 ni ọlọpaa yii mu ọti yo ninu fidio tawọn eeyan ṣẹṣẹ wa n pin kaakiri bayii. O ni nigba naa lọhun ti fidio yii jade, awọn gbe igbesẹ to yẹ lati ri pe Insipẹkọtọ naa koju ibawi ni ilana to yẹ. Gẹgẹ bi Adejobi ṣe wi, iyọniniṣẹ ati igbesẹ ibawi to yẹ fun ọlọpaa yii ni wọn ti ṣe lati igba ti fidio yi kọkọ waye. Muyiwa sọ pe o jẹ iyalẹnu bi awọn eeyan ṣe wa n gbe fidio yii sita lai ṣe alaye ẹkunrẹrẹ nipa ohun to ṣẹlẹ gan.


O ni nigba naa lọhun ti fidio yii jade, awọn gbe igbesẹ to yẹ lati ri pe Insipẹkọtọ naa koju ibawi ni ilana to yẹ. Gẹgẹ bi Adejobi ṣe wi, iyọniniṣẹ ati igbesẹ ibawi to yẹ fun ọlọpaa yii ni wọn ti ṣe lati igba ti fidio yi kọkọ waye. Muyiwa sọ pe o jẹ iyalẹnu bi awọn eeyan ṣe wa n gbe fidio yii sita lai ṣe alaye ẹkunrẹrẹ nipa ohun to ṣẹlẹ gan. O ni ileeṣẹ ọlọpaa ko ni ye ṣe iṣẹ wọn bo ṣe yẹ ni gbogbo igba ti wọn ba wa lẹnu iṣẹ ati igba ti wọn ko ba ṣi lẹnu iṣẹ naa.


O ni ileeṣẹ ọlọpaa ko ni ye ṣe iṣẹ wọn bo ṣe yẹ ni gbogbo igba ti wọn ba wa lẹnu iṣẹ ati igba ti wọn ko ba ṣi lẹnu iṣẹ naa.


Elon Musk jábọ́ kúrò nípò ẹni tó lówó jù lágbáàyé; Wo olówó tuntun tí Forbes kéde

Forbes ati Boomberg ti kede pe Elon Musk to jẹ oludari ileeṣẹ Twitter ko ki n ṣe ẹni to lo lowo julọ  mọ ni agbaye lẹyin ipin idokoowo lori ọkọ ayọkẹlẹ, Tesla wa silẹ lọdun yii. Gẹgẹ bii Forbes ati Bloomberg ṣe sọ, Bernard Arnault, to jẹ oludasilẹ ileeṣẹ LVMH ti bọ sori tabili gẹgẹ bii ẹni to lo lowo julọ lagbaye. Musk ni ọga agba ati ẹni to ni ipin idokowo ju ni ileeṣẹ Tesla. Forbes ni Musk bayii ni owo to to $178bn( £152bn), ti Bernard Arnault si ni$188bn. Dan Ives lati ileeṣẹ Wedbush Securities ni bi Musk ṣe gba iṣakoso Twitter lo ṣe akoba fun un ninu ipin idokowo rẹ pẹlu Tesla.  O ni “Musk, oju ti wọn fi n wo o lori nigboro ni pe olowo ti ko lowo mọ, ohun to ṣelẹ si ni pe gbigba Twitter jẹ ohun to dun Musk, to si tun ṣe akoba fun ipin idokowo rẹ ni Tesla.


Wo ọ̀pọ̀ ohun mère-mère tí wọn fi ṣìkẹ́ Ifeanyi, Ọmọ Davido kó tó kú àti bó ṣe dé lórí ayélujára

Ọpọ ọmọ Naijiria lo bara jẹ lẹyin ti iroyin iku Ifeanyi Adeleke, to jẹ ọmọ gbajugbaja olorin takasufe, David Adeleke tí ọpọ mọ si Davido ati Chioma Roland jade laye. Ọmọ ọdun mẹta ọhun lo ko sinu omi adagun to wa nile Davido to wa ni Banana Island ni Ipinlẹ Eko. Yatọ si awọn ololufẹ Davido, awọn akẹgbẹ rẹ ati awọn oloselu lo ti ransẹ ibanikẹkun si idile naa, eyi to ṣafihan pe ọpọ nifẹ ọmọdekunrin ọhun. Ifeanyi ṣe ayẹyẹ ọjọbi ọdun mẹta rẹ ni ogunjọ oṣu kẹwaa, ti ọpọ latara ifẹ ti wọn ni si baba rẹ si tu sita kaakiri orí ayelujara lati kí ku orire naa. Baba Ifeanyi, Davido lo jẹ enikan to ti ṣe iranwọ fun ọpọ awọn eeyan ti wọn lilo rẹ, koda ọpọ awọn olorin kekeke ati awọn akẹgbẹ lo kan sara si. Nítorí iranlọwọ to n ṣe fun awọn araalu lo difa ede kan tí wọn pe ni " We rise by lifting others".


Ifeanyi ṣe ayẹyẹ ọjọbi ọdun mẹta rẹ ni ogunjọ oṣu kẹwaa, ti ọpọ latara ifẹ ti wọn ni si baba rẹ si tu sita kaakiri orí ayelujara lati kí ku orire naa. Baba Ifeanyi, Davido lo jẹ enikan to ti ṣe iranwọ fun ọpọ awọn eeyan ti wọn lilo rẹ, koda ọpọ awọn olorin kekeke ati awọn akẹgbẹ lo kan sara si. Nítorí iranlọwọ to n ṣe fun awọn araalu lo difa ede kan tí wọn pe ni " We rise by lifting others". Ninu rere Davido ati ipa rere ninu awujọ olorin, ọpọ eeyan lo nifẹ Ifeanyi gẹgẹ bii wọn ṣe nifẹ Baba rẹ, ọmọ to jọ iya rẹ, Chioma. Yatọ si pe Davido n ṣe anu fun awọn eeyan, Davido ma da si ọrọ to ba jẹ mọ ilu, ti ko dẹ ki n fi ẹdun pamọ lori awọn ọrọ to jẹ mọ tí araalu. Tí a ba n sọrọ olorin to lamilaka, ọkan ni Davido jẹ lorilẹede Naijiria, ti okiki rẹ sí tan kaakiri agbaye, eyi to fa kì ọpọ awọn eeyan jankanjakan lati orilẹede miiran ma ba kẹdun lori iku ọmọ rẹ.


Ninu rere Davido ati ipa rere ninu awujọ olorin, ọpọ eeyan lo nifẹ Ifeanyi gẹgẹ bii wọn ṣe nifẹ Baba rẹ, ọmọ to jọ iya rẹ, Chioma. Yatọ si pe Davido n ṣe anu fun awọn eeyan, Davido ma da si ọrọ to ba jẹ mọ ilu, ti ko dẹ ki n fi ẹdun pamọ lori awọn ọrọ to jẹ mọ tí araalu. Tí a ba n sọrọ olorin to lamilaka, ọkan ni Davido jẹ lorilẹede Naijiria, ti okiki rẹ sí tan kaakiri agbaye, eyi to fa kì ọpọ awọn eeyan jankanjakan lati orilẹede miiran ma ba kẹdun lori iku ọmọ rẹ. Lara awọn oloṣelu to ti ba Davido kẹdun ni Gomina Ifeanyi Okowa ti ipinlẹ Delta, oludije sipo aarẹ Labour Party, Peter Obi, oludije sipo aarẹ APC, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu ati oludije sipo aarẹ PDP, Atiku Abubakar. Iku Ifeanyi Adeleke dun ọpọlọpọ awọn eeyan to ti n tẹle ere ifẹ Davido ati Chioma lati ibeerẹ, di igba ti wọn bí saye ati igba to bẹrẹ si ni ma dagba. Ifeanyi Adeleke to jẹ ọmọ ọkùnrin akọkọ Davido lo jẹ ọlọyaya ọmọ to n da ọpọ lọrun lori ayelujara pẹlu awọn aworan ati fidio ni igba ti Baba rẹ ba gbe síta lori ayelujara.


Lara awọn oloṣelu to ti ba Davido kẹdun ni Gomina Ifeanyi Okowa ti ipinlẹ Delta, oludije sipo aarẹ Labour Party, Peter Obi, oludije sipo aarẹ APC, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu ati oludije sipo aarẹ PDP, Atiku Abubakar. Iku Ifeanyi Adeleke dun ọpọlọpọ awọn eeyan to ti n tẹle ere ifẹ Davido ati Chioma lati ibeerẹ, di igba ti wọn bí saye ati igba to bẹrẹ si ni ma dagba. Ifeanyi Adeleke to jẹ ọmọ ọkùnrin akọkọ Davido lo jẹ ọlọyaya ọmọ to n da ọpọ lọrun lori ayelujara pẹlu awọn aworan ati fidio ni igba ti Baba rẹ ba gbe síta lori ayelujara. Omodekunrin naa ni ọpọ Instagram títẹ ti ìya ati baba rẹ ma ba ṣe agbatẹru rẹ sugbọn ọpọ awọn asiko yii lo wa lori ọpọ ayelujara Davido ati Chioma. Davido gbe akọle orin Better Time jade lọdun 2020, ti o si lo Ifeanyi Adeleke gẹgẹ bii aworan orin naa \nLara Pali naa ni a ti ri Ifeanyi to n rakoro nilẹlẹ pẹlu napi. Davido gbe orin ‘A Better Time’  jade ni ọjọ kẹtala oṣu kọkanla ọdun 2020.


Omodekunrin naa ni ọpọ Instagram títẹ ti ìya ati baba rẹ ma ba ṣe agbatẹru rẹ sugbọn ọpọ awọn asiko yii lo wa lori ọpọ ayelujara Davido ati Chioma. Davido gbe akọle orin Better Time jade lọdun 2020, ti o si lo Ifeanyi Adeleke gẹgẹ bii aworan orin naa \nLara Pali naa ni a ti ri Ifeanyi to n rakoro nilẹlẹ pẹlu napi. Davido gbe orin ‘A Better Time’  jade ni ọjọ kẹtala oṣu kọkanla ọdun 2020. Chioma gbe ibi to tí ń fun Ifeanyi Adeleke lounjẹ síta lori ayelujara Instagram, ti awọn mejeeji sí n jọ sí ọkan awọn orin Davido. Ọmọdékùnrin naa n fi ẹsẹ jọ bi ìya rẹ ṣe ń fun ni oúnjẹ. Chioma, ninu akọle rẹ ni Ifeanyi Adeleke fẹran orin.


Chioma gbe ibi to tí ń fun Ifeanyi Adeleke lounjẹ síta lori ayelujara Instagram, ti awọn mejeeji sí n jọ sí ọkan awọn orin Davido. Ọmọdékùnrin naa n fi ẹsẹ jọ bi ìya rẹ ṣe ń fun ni oúnjẹ. Chioma, ninu akọle rẹ ni Ifeanyi Adeleke fẹran orin. Ifeanyi ati iya rẹ Chioma ni wọn gbe ere ifẹ wọn de ori opo Instagram ni bi Chioma ti ṣafihan aworan meji to sì ni ti oun ba ti yanu, Ifeanyi ma gbinyanju lati mọ ohun tí ohun jẹ lẹnu. Aworan Ifeanyi Adeleke to fi ṣe ayẹyẹ ojọbi ọdun kẹta gba orí ayelujara logunjọ oṣu kẹwaa ọdun 2022. Ati Davido ati Chioma lo bọ sì orí ayelujara lati kan sara ọmọ wọn to n ṣe ọjọbi naa pẹlu adura lorisirisi.


Ifeanyi ati iya rẹ Chioma ni wọn gbe ere ifẹ wọn de ori opo Instagram ni bi Chioma ti ṣafihan aworan meji to sì ni ti oun ba ti yanu, Ifeanyi ma gbinyanju lati mọ ohun tí ohun jẹ lẹnu. Aworan Ifeanyi Adeleke to fi ṣe ayẹyẹ ojọbi ọdun kẹta gba orí ayelujara logunjọ oṣu kẹwaa ọdun 2022. Ati Davido ati Chioma lo bọ sì orí ayelujara lati kan sara ọmọ wọn to n ṣe ọjọbi naa pẹlu adura lorisirisi.


Tontoh Dike, Kpokpogri bẹ̀rẹ̀ sí ní dọ̀tí ara wọn, ẹ wo pabanbarì tó tún rú èyí jáde

Gbajugbaja oṣerebirin Tonto Dike ati ololufẹ rẹ tẹlẹ tun ti n kona ija laarin ara wọn. Igba akọkọ kọ niyi ti iru gbas gbos yii yoo waye laarin Tonto ati ọmọba Kpokpogri. Tuntun to ṣẹ tun bẹrẹ yii n waye lẹyin ọsẹ meji ti wọn kede lori ayelujara pe tirela ti gba aarin awọn. Lati igba naa, ko sẹni to gbọ tabi ri nkankan latọdọ awọn mejeji ayafi to tun di ọjọ Aiku to kọja yii. Ọrọ wọn pari si agọ ọlọpaa nigba ti oṣerebinrin naa lọ fi ẹjọ sun nipa Kpokpogri. "Mo sá fún oògùn owó, igbó mímu, mo tún ní sùúrù fún ọdún 15 kí n tó di olókìkí" A máa ń lọ yọjú wo Yinka Quadri tó bá ń ṣe fíìmù ládùúgbò wa - Ẹ wo bí Dejo Tunfulu ṣe bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ Tíátà Hafsat Abiola-Costello, o tàbùku àwa táa dìbò fún bàbá rẹ̀ pẹ̀lú bóo ṣé ṣàfiwé Yahaya Bello àti MKO Ija to ṣẹṣẹ tun bẹ silẹ laarin awọn ololufẹ mejeji yii bẹrẹ lẹyin ti Tontoh Dike fi fidio kan sita loju opo Instagram rẹ ninu eyi ti Kpokpogri tin n jo.


Lati igba naa, ko sẹni to gbọ tabi ri nkankan latọdọ awọn mejeji ayafi to tun di ọjọ Aiku to kọja yii. Ọrọ wọn pari si agọ ọlọpaa nigba ti oṣerebinrin naa lọ fi ẹjọ sun nipa Kpokpogri. "Mo sá fún oògùn owó, igbó mímu, mo tún ní sùúrù fún ọdún 15 kí n tó di olókìkí" A máa ń lọ yọjú wo Yinka Quadri tó bá ń ṣe fíìmù ládùúgbò wa - Ẹ wo bí Dejo Tunfulu ṣe bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ Tíátà Hafsat Abiola-Costello, o tàbùku àwa táa dìbò fún bàbá rẹ̀ pẹ̀lú bóo ṣé ṣàfiwé Yahaya Bello àti MKO Ija to ṣẹṣẹ tun bẹ silẹ laarin awọn ololufẹ mejeji yii bẹrẹ lẹyin ti Tontoh Dike fi fidio kan sita loju opo Instagram rẹ ninu eyi ti Kpokpogri tin n jo. Ko tun pẹ si eyi ni oṣerebinrin yii ṣe apejuwe ololufẹ rẹ tẹlẹ yii gẹgẹ bi "ẹni ti nkan ọmọkunrin rẹ jẹ anfani adugbo". Bakan naa lo tun fi ẹsun kan pe Kpokpogri n ba aburo oun lajọṣepọ. Amọ ninu esi ti Kpokpogri fi sita, oun funra rẹ gba pe "anfani adugbo ni nkan ọmkunrin rẹ" ṣugbọn o sọ fun Tonto pe ko lọ "wa alafia pẹlu Ọlọrun lori gbogbo igbe aye idọti to ti gbe".


Ko tun pẹ si eyi ni oṣerebinrin yii ṣe apejuwe ololufẹ rẹ tẹlẹ yii gẹgẹ bi "ẹni ti nkan ọmọkunrin rẹ jẹ anfani adugbo". Bakan naa lo tun fi ẹsun kan pe Kpokpogri n ba aburo oun lajọṣepọ. Amọ ninu esi ti Kpokpogri fi sita, oun funra rẹ gba pe "anfani adugbo ni nkan ọmkunrin rẹ" ṣugbọn o sọ fun Tonto pe ko lọ "wa alafia pẹlu Ọlọrun lori gbogbo igbe aye idọti to ti gbe". Ọrọ yii ti di ranto bayii ti awọn gbajugbaja mejeji si ti bẹrẹ si ni sọrọ si ara wọn lori ayelujara bakan naa lawọn ọmọ Naijiria ti sọ ọrọ wọn di eyi ti wọn n gba bi ẹni n gba igba ọti. Prince Kpokpogri jẹ oloṣelu ọmọ Naijiria lati ẹya Isoko, ipinlẹ Delta. Wọn bi i ni ọjọ Kẹtadinlọgbọn oṣu Kẹfa ọdun 1978.


Ọrọ yii ti di ranto bayii ti awọn gbajugbaja mejeji si ti bẹrẹ si ni sọrọ si ara wọn lori ayelujara bakan naa lawọn ọmọ Naijiria ti sọ ọrọ wọn di eyi ti wọn n gba bi ẹni n gba igba ọti. Prince Kpokpogri jẹ oloṣelu ọmọ Naijiria lati ẹya Isoko, ipinlẹ Delta. Wọn bi i ni ọjọ Kẹtadinlọgbọn oṣu Kẹfa ọdun 1978. Yatọ fun pe o jẹ oloṣelu, o tun jẹ ajafẹtọ lodi si iwa jẹgudujẹra. Asiko ti orukọ rẹ gbode kan ni igba to ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi rẹ lọdun 2021 lẹyin ti iroyin gbee pe oun ni ọkunrin tuntun to wa ninu aye Tonto Dike. Lara ohun taa ko jọ loju opo Instagram rẹ, Kpokpogri jẹ ẹlẹyinju aanu pẹlu bo ṣe fi aworan awọn ọmọ ile ẹkọ to fi ẹkọ ọfẹ ṣaanu fun.


Yatọ fun pe o jẹ oloṣelu, o tun jẹ ajafẹtọ lodi si iwa jẹgudujẹra. Asiko ti orukọ rẹ gbode kan ni igba to ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi rẹ lọdun 2021 lẹyin ti iroyin gbee pe oun ni ọkunrin tuntun to wa ninu aye Tonto Dike. Lara ohun taa ko jọ loju opo Instagram rẹ, Kpokpogri jẹ ẹlẹyinju aanu pẹlu bo ṣe fi aworan awọn ọmọ ile ẹkọ to fi ẹkọ ọfẹ ṣaanu fun. Bakan naa, o ti gba ọpọlọpọ ami ẹyẹ ni Naijiria. Ọ̀nà kan dí, ọ̀nà míì ṣí lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀! Imáàmù táwọ́n aláṣẹ́ dá dúró ti ríṣẹ́ míì tó ta lẹ́nu Ènìyàn tí a ṣì ń wá nínú ìkọlù Rélùwè Abuja si Kaduna lé ní 168 - NRC Gbajugbaja oṣere ni Tonto Dike amọ ti ẹnu kii ṣi lori rẹ lọ pọ igba.


Bakan naa, o ti gba ọpọlọpọ ami ẹyẹ ni Naijiria. Ọ̀nà kan dí, ọ̀nà míì ṣí lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀! Imáàmù táwọ́n aláṣẹ́ dá dúró ti ríṣẹ́ míì tó ta lẹ́nu Ènìyàn tí a ṣì ń wá nínú ìkọlù Rélùwè Abuja si Kaduna lé ní 168 - NRC Gbajugbaja oṣere ni Tonto Dike amọ ti ẹnu kii ṣi lori rẹ lọ pọ igba. Bakan naa, olorin ni, onkọwe ati ajafẹtọ si ni pẹlu. Oun ni ọmọ ikẹta Ọgbẹni Sunday ati Iyaafin Veronica Dike am iya rẹ ku nigba to wa lọmọ dun mẹta. Ilu Port Hacourt lo ti dagba to si kawe gboye ni fasiti ipinlẹ Rivers.


Bakan naa, olorin ni, onkọwe ati ajafẹtọ si ni pẹlu. Oun ni ọmọ ikẹta Ọgbẹni Sunday ati Iyaafin Veronica Dike am iya rẹ ku nigba to wa lọmọ dun mẹta. Ilu Port Hacourt lo ti dagba to si kawe gboye ni fasiti ipinlẹ Rivers. Tonto bẹr ere itage ldun 2006 lẹyin to kopa ninu eto agbelewo kan "Next Movie Star lọdun 2005.


Tonto bẹr ere itage ldun 2006 lẹyin to kopa ninu eto agbelewo kan "Next Movie Star lọdun 2005.


Pay to use Twitter: Elon Musk kéde pé àwọn ìjọba yóò má a san owó láti lo Twitter

Àwọn oniṣowo ati ileesẹ ijọba yoo maa san owo bayii, ki wọn to le lo ori ayelujara Twitter. Elon Musk, ọga ileesẹ Tesla, lo sọ bẹ. Ikede naa waye lẹyin ti igbimọ Olusakoso Twitter, gbà lati ta a fun Musk, ni biliọnu mẹrinlelogoji Dọla.Sugbọn Musk sọ pe ọ̀fẹ́ ni awọn eeyan yooku yoo ma lo Twitter. Lati asiko to ti gbà lati ra Twitter ni Ọgbẹni Musk ti sọ pe oun yoo ṣe awọn atunse ti yoo mu ki oju opo naa bojumu si i. Lara awọn ayipada to kede ni pe eeyan le pa nkan to kọ rẹ, fi ọ̀rọ̀ (tweet) pamọ, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Bákan naa lo sọ pe oun yoo yọ awọn ayederu eeyan kuro. Ọgbẹni Musk ti kede pe o seese ki oun da ileeṣẹ Twitter pada si ọjà ipin idokowo, lẹyin ọdun diẹ.


Lati asiko to ti gbà lati ra Twitter ni Ọgbẹni Musk ti sọ pe oun yoo ṣe awọn atunse ti yoo mu ki oju opo naa bojumu si i. Lara awọn ayipada to kede ni pe eeyan le pa nkan to kọ rẹ, fi ọ̀rọ̀ (tweet) pamọ, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Bákan naa lo sọ pe oun yoo yọ awọn ayederu eeyan kuro. Ọgbẹni Musk ti kede pe o seese ki oun da ileeṣẹ Twitter pada si ọjà ipin idokowo, lẹyin ọdun diẹ. Iroyin iwe iroyin Wall Street Journal sọ pe Musk pinnu lati pada ta ipin idokowo Twitter lẹyin bi ọdún mẹta lẹyin to ra a. Labẹ ilana to fi ra ileeṣẹ naa, oun nikan ni yoo ni gbogbo ipin idokowo bayii. Ọgbẹni Musk lo ni owo julọ lagbaye, pẹlu owo to to ọtalerugba din mẹ́wàá Biliọnu Dọla. Lara ileeṣẹ rẹ  to n ṣe ọkọ ayọkẹlẹ to n lo ina lo ti ri pupọ ninu owo naa.


Iroyin iwe iroyin Wall Street Journal sọ pe Musk pinnu lati pada ta ipin idokowo Twitter lẹyin bi ọdún mẹta lẹyin to ra a. Labẹ ilana to fi ra ileeṣẹ naa, oun nikan ni yoo ni gbogbo ipin idokowo bayii. Ọgbẹni Musk lo ni owo julọ lagbaye, pẹlu owo to to ọtalerugba din mẹ́wàá Biliọnu Dọla. Lara ileeṣẹ rẹ  to n ṣe ọkọ ayọkẹlẹ to n lo ina lo ti ri pupọ ninu owo naa. Bákan naa lo tun ni ìpín to pọ ni ileeṣẹ to n to baalu (rocket) to n wọ inu ofurufu, SpaceX. Odinwọn ileeṣẹ naa to ọgọrun biliọnu Dọla.


Bákan naa lo tun ni ìpín to pọ ni ileeṣẹ to n to baalu (rocket) to n wọ inu ofurufu, SpaceX. Odinwọn ileeṣẹ naa to ọgọrun biliọnu Dọla.


Rotimi Akeredolu bu ẹnu àtẹ́ lu àwọn tó sọ pé ó ti kú , ó ní ṣáká lara òun dá

Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ti sọ pe oun ko tii ku, tako iroyin ka to n lọ laarin ilu pe o ti jade laye. Akeredolu lo fi ọrọ naa lede lati ọwọ agbẹnusọ rẹ, Richard Olabode. Ninu atẹjade kan ti Olabode fi lede loju opo Facebook rẹ lo tabuku iroyin iku gomina naa, to si tun bu ẹnu atẹ lu awọn to gbe iroyin naa jade. O ni "Awọn eeyan ko jẹ ki ẹrọ ibaraẹnisọrọ mi sinmi lati nnkan bii wakati kan sẹyin." "O si jẹ ohun iyalẹnu fun mi pe eeyan kan le wa nibikan ko si maa ro iku ro ẹnikeji rẹ." "Gẹgẹ bii ohun ti mo sọ fun gbogbo awọn to ti pe mi ṣeyin, gomina Akeredolu ko tii ku, aaye lo wa, ko si ṣaisan kankan."


O ni "Awọn eeyan ko jẹ ki ẹrọ ibaraẹnisọrọ mi sinmi lati nnkan bii wakati kan sẹyin." "O si jẹ ohun iyalẹnu fun mi pe eeyan kan le wa nibikan ko si maa ro iku ro ẹnikeji rẹ." "Gẹgẹ bii ohun ti mo sọ fun gbogbo awọn to ti pe mi ṣeyin, gomina Akeredolu ko tii ku, aaye lo wa, ko si ṣaisan kankan." Lẹyin naa lo rọ awọn araalu lati ṣora fun awọn gbọyi-sọyi, ki wọn si sọra nipa bi wọn ṣe n lo oju opo ikansiraẹni lori ayelujara. Ṣaaju ni gbajumọ 'blogger' ti ọpọ mọ si Gistlover ti kọkọ jabọ pe gomina ọhun ti dagbere faye. Ninu atẹjade ti Gistlover fi lede loju opo Instagram rẹ, o ni aisan jẹjẹrẹ 'postrate cancer'lo n ba Akeredolu finra, wọn si ti gbe lọ soke okun fun itọju.


Lẹyin naa lo rọ awọn araalu lati ṣora fun awọn gbọyi-sọyi, ki wọn si sọra nipa bi wọn ṣe n lo oju opo ikansiraẹni lori ayelujara. Ṣaaju ni gbajumọ 'blogger' ti ọpọ mọ si Gistlover ti kọkọ jabọ pe gomina ọhun ti dagbere faye. Ninu atẹjade ti Gistlover fi lede loju opo Instagram rẹ, o ni aisan jẹjẹrẹ 'postrate cancer'lo n ba Akeredolu finra, wọn si ti gbe lọ soke okun fun itọju. Gistlover sọ pe ẹsẹ kan aye, ẹsẹ kan ọrun ni gomina naa wa. O fi kun pe iroyin to tẹ oun lọwọ fi han pe gomina naa kọkọ daku amọ o tun ji pada. Lẹyin iroyin Gislover yii ni ọpọ awọn ololufẹ Akeredolu n woye ohun to ṣẹlẹ si gomina naa ti wọ si bẹrẹ iwadii ti wọn, amọ iroyin naa ko dun mọ awọn amugbalẹgbẹ gomina ọhun ninu.


Gistlover sọ pe ẹsẹ kan aye, ẹsẹ kan ọrun ni gomina naa wa. O fi kun pe iroyin to tẹ oun lọwọ fi han pe gomina naa kọkọ daku amọ o tun ji pada. Lẹyin iroyin Gislover yii ni ọpọ awọn ololufẹ Akeredolu n woye ohun to ṣẹlẹ si gomina naa ti wọ si bẹrẹ iwadii ti wọn, amọ iroyin naa ko dun mọ awọn amugbalẹgbẹ gomina ọhun ninu.


Russia and Ukraine Update: Iléeṣẹ́ Meta ní òun ti fààyè gba ìpè fún ìwà ipá sí ààrẹ àti ọmọ ogun Russia, orílẹ̀èdè náà yarí

Ileesẹ to n se ọfintoto awọn oju opo ayelujara lorilẹede Russia, Roskomnadzor, ti kede pe oun yoo gbe idi da oju opo Instagram nitori ipe fun iwa ipa sawọn ọmọ ologun orilẹede naa. Ẹni to ni oju opo Instagram naa lo kede pe oun yoo gba awọn onibara oun laaye lawọn orilẹede kan lati pe fun iwa ipa si aarẹ ilẹ Russia, Vladimir Putin atawọn ọmọ ogun rẹ. Bakan naa lo salaye pe oun yoo faaye gba awọn iroyin to nii se pẹlu ipe fun iku awọn ologun Russia, eyi to tako ilana amulo oju opo ayelujara ọhun. Amọ o yan pe oun ko ni fi aaye gba ipe fun iwa ipa sawọn araalu lorilẹede Russia. Amọ nigba to n fesi si ikede ẹni to ni oju opo Meta, ti Instagram wa lara rẹ, ijọba Russia ke silẹ Amẹrika lati da awọn akọni to ni awọn oju opo ayelujara lẹkun irekọja wọn. Lọjọ Ẹti si ni ileesẹ agbefọba ni Russia kede pe ki wọn bẹrẹ iwadi lori ileesẹ Meta, to si n tọka si iwa ti Instagram hu naa.


Amọ o yan pe oun ko ni fi aaye gba ipe fun iwa ipa sawọn araalu lorilẹede Russia. Amọ nigba to n fesi si ikede ẹni to ni oju opo Meta, ti Instagram wa lara rẹ, ijọba Russia ke silẹ Amẹrika lati da awọn akọni to ni awọn oju opo ayelujara lẹkun irekọja wọn. Lọjọ Ẹti si ni ileesẹ agbefọba ni Russia kede pe ki wọn bẹrẹ iwadi lori ileesẹ Meta, to si n tọka si iwa ti Instagram hu naa. Lọjọ Kẹrin osu Kẹta si ni Roskomnadzor ti kede pe oun ti gbegi dina oju opo Facebook lorilẹede Russia nitori iwa idẹyẹsi to n hu sawọn ileesẹ iroyin ni Russia. Ileesẹ Meta yii naa lo si ni Facebook, Instagram ati WhatsApp. Amọ orilẹede Russia ko ti fofin de lilo oju opo WhatsApp nitori wọn si n fi ọrioyin ransẹ dipo isẹ ipese idẹrun.


Lọjọ Kẹrin osu Kẹta si ni Roskomnadzor ti kede pe oun ti gbegi dina oju opo Facebook lorilẹede Russia nitori iwa idẹyẹsi to n hu sawọn ileesẹ iroyin ni Russia. Ileesẹ Meta yii naa lo si ni Facebook, Instagram ati WhatsApp. Amọ orilẹede Russia ko ti fofin de lilo oju opo WhatsApp nitori wọn si n fi ọrioyin ransẹ dipo isẹ ipese idẹrun. Orileede Russia  ti bẹrẹ si ni gbẹsan pada lori awọn ijiya ọrọ aje tawọn orileede ilẹ Yuroopu n gbe le. Ijiya ti wọn la kalẹ yi ko si sẹyin bi Russia ti se gbogun ti orileede Ukraine. Nitori naa Russia ti gbẹsẹ le tita awọn nkan eelo kan fawọn to ni awọn naa ko ni ra nkan lati ọdọ rẹ tabi ti wọn gbe ijiya ọrọ aje miran le ilẹ naa.


Orileede Russia  ti bẹrẹ si ni gbẹsan pada lori awọn ijiya ọrọ aje tawọn orileede ilẹ Yuroopu n gbe le. Ijiya ti wọn la kalẹ yi ko si sẹyin bi Russia ti se gbogun ti orileede Ukraine. Nitori naa Russia ti gbẹsẹ le tita awọn nkan eelo kan fawọn to ni awọn naa ko ni ra nkan lati ọdọ rẹ tabi ti wọn gbe ijiya ọrọ aje miran le ilẹ naa. Igbese wo ni Russia n gbe bayii? Ninu nkan ti Russia fẹ se bayi ni pe wọn ko ni ta nkankan to ba ni se pẹlu eto ibaraẹnisọrọ(Telecoms) eto ilera, ọkọ tita,eto ọrọ aje, tita awọn irinsẹ amunawa ati nkan mii bi igi gẹdu. Ileesẹ eto ọrọ aje Russia tẹsiwaju pe awọn yoo tun gbẹsẹ le awọn ọkọ oju omi orileede mi lati wọ ilẹ wọn.


Igbese wo ni Russia n gbe bayii? Ninu nkan ti Russia fẹ se bayi ni pe wọn ko ni ta nkankan to ba ni se pẹlu eto ibaraẹnisọrọ(Telecoms) eto ilera, ọkọ tita,eto ọrọ aje, tita awọn irinsẹ amunawa ati nkan mii bi igi gẹdu. Ileesẹ eto ọrọ aje Russia tẹsiwaju pe awọn yoo tun gbẹsẹ le awọn ọkọ oju omi orileede mi lati wọ ilẹ wọn. Russia sọ pe ''esi to yẹ si awọn ijiya ti wọn gbe le wa lawọn igbesẹ yi'' Bakan naa ni ileesẹ yi sọ pe ijiya tawọn naa gbe kalẹ lori awọn orileede to foju oro han Russia wa ni ''ibamu lati ri pe gbogbo ẹka ọrọ aje ilẹ wa ni ko si idiwọ kankan nibẹ'' Awọn ijọba lawọn orileede Yuroopu ti gbe awọn ijiy orisirisi le Russia paapa nipa rira epo rọbi,ati lori awọn baba olowo ti wọn ba ri pe wọn ni ajọsepọ pẹlu aarẹ Russia, Vladimir Putin. O kere tan orileede mejidinlaadọta ni ijiya ti Russia gbe kalẹ yi yoo kan ninu wọn si lawọn orileede ajọ Yuroopu to fi mọ ilẹ Amẹrika. Olootu ijọba Russia Mikhail Mishustin sọ pe awọn yoo gbẹsẹ le tita awọn ọja ti o n jade lati ileesẹ tawọn orileede mii ni to wa ni Russia .


Russia sọ pe ''esi to yẹ si awọn ijiya ti wọn gbe le wa lawọn igbesẹ yi'' Bakan naa ni ileesẹ yi sọ pe ijiya tawọn naa gbe kalẹ lori awọn orileede to foju oro han Russia wa ni ''ibamu lati ri pe gbogbo ẹka ọrọ aje ilẹ wa ni ko si idiwọ kankan nibẹ'' Awọn ijọba lawọn orileede Yuroopu ti gbe awọn ijiy orisirisi le Russia paapa nipa rira epo rọbi,ati lori awọn baba olowo ti wọn ba ri pe wọn ni ajọsepọ pẹlu aarẹ Russia, Vladimir Putin. O kere tan orileede mejidinlaadọta ni ijiya ti Russia gbe kalẹ yi yoo kan ninu wọn si lawọn orileede ajọ Yuroopu to fi mọ ilẹ Amẹrika. Olootu ijọba Russia Mikhail Mishustin sọ pe awọn yoo gbẹsẹ le tita awọn ọja ti o n jade lati ileesẹ tawọn orileede mii ni to wa ni Russia . Awọn nkan tawọn ileesẹ wọn yi n gbe jade ninu rẹ la ti ri ọkọ,reluwe ati kọntena ti wọn fi n ko ẹru. Igbesẹ yi n waye lẹyin ti aarẹ tẹlẹ Dmitry Medvedev  kilọ pe awọn nkan ini ileesẹ orileede mii to wa ni Russia ti wọn sa kuro seese ko di nkan ti  Russia le gbẹsẹ le. Lara awọn ileesẹ to n sa witiwiti kuro ni Russia tabi ti wọn ko doko owo nibẹ mọ ni awọn to n wa kusa bi Caterpillar and Rio Tinto, Starbucks, Sony, Unilever ati Goldman Sachs.


Awọn nkan tawọn ileesẹ wọn yi n gbe jade ninu rẹ la ti ri ọkọ,reluwe ati kọntena ti wọn fi n ko ẹru. Igbesẹ yi n waye lẹyin ti aarẹ tẹlẹ Dmitry Medvedev  kilọ pe awọn nkan ini ileesẹ orileede mii to wa ni Russia ti wọn sa kuro seese ko di nkan ti  Russia le gbẹsẹ le. Lara awọn ileesẹ to n sa witiwiti kuro ni Russia tabi ti wọn ko doko owo nibẹ mọ ni awọn to n wa kusa bi Caterpillar and Rio Tinto, Starbucks, Sony, Unilever ati Goldman Sachs. Lọjọru Moscow buwọlu ofin eyi ti wọn fi bẹrẹ igbesẹ bi wọn yoo se gba awọn dukia eyikeyi ileesẹ to ba kogba kuro ni Russia. Kini o wa ninu atejade Medvedev? Ninu atẹjade kan lỌjọbọ, arakunrin Medvedev sọ pe ''ijọba Russia n sisẹ lori awọn igbesẹ kan to fi mọ gbigba dukia awọn ileesẹ orileede mii to wa ni Russia fun ijọba ilẹ naa'' ''Awọn ileesẹ orileede mii ni lati mọ pe pipada si ọja wa lati wa sowo yoo nira.''


Lọjọru Moscow buwọlu ofin eyi ti wọn fi bẹrẹ igbesẹ bi wọn yoo se gba awọn dukia eyikeyi ileesẹ to ba kogba kuro ni Russia. Kini o wa ninu atejade Medvedev? Ninu atẹjade kan lỌjọbọ, arakunrin Medvedev sọ pe ''ijọba Russia n sisẹ lori awọn igbesẹ kan to fi mọ gbigba dukia awọn ileesẹ orileede mii to wa ni Russia fun ijọba ilẹ naa'' ''Awọn ileesẹ orileede mii ni lati mọ pe pipada si ọja wa lati wa sowo yoo nira.'' O naka aleebu si awọn ileesẹ ilẹ okeere fun bi wọn ti se n da iporuru ọkan silẹ fawọn araalu ilẹ naa to seeese ki wọn padanu ọna ijẹ ati mu wọn. Gẹgẹ bi  akọsilẹ taa ri laipẹ yi, Russia ni orileede ikọkandilogun lori agbelewọn awọn   to n ba ilẹ Gẹẹsi sowo pọ. Iye owo ọrọ aje laarin awọn mejeeji lapapọ to £15.9bn.


O naka aleebu si awọn ileesẹ ilẹ okeere fun bi wọn ti se n da iporuru ọkan silẹ fawọn araalu ilẹ naa to seeese ki wọn padanu ọna ijẹ ati mu wọn. Gẹgẹ bi  akọsilẹ taa ri laipẹ yi, Russia ni orileede ikọkandilogun lori agbelewọn awọn   to n ba ilẹ Gẹẹsi sowo pọ. Iye owo ọrọ aje laarin awọn mejeeji lapapọ to £15.9bn.


Èrò ọmọ Nàìjíríà ṣọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ lórí àforíjìn Adamu, akẹ́kọ̀ọ́ fásiti tó sọ̀kò ọ̀rọ̀ sí Aisha Buhari

Aminu Adamu, akẹkọọ fasiti to sọrọ alufansa si Aisha aya aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari ti tuuba lori ohun to kọ lori ayelujara. Akẹkọọ fasiti apapọ Federal university, Dutse, nipinlẹ Jigawa naa tuba lọwọ Aisha Buhari lori ọrọ kobakungbe to kọ nipa rẹ lori ayelujara, bakan naa lo si tun seleri láti lọ gbegi le oju opo ayelujara rẹ ọhun ti pa. Adamu to jẹ akẹkọọ ipele asekagba lẹka ìmọ nipa akoso ọrọ ayika ni idanwo oun to bẹrẹ lọjọ Aje loun fẹ gbajumọ bayii Ninu fidio kan to fi soju opo Twitter re, @aminillahie, lọjọ Aiku, O beere fun adura gnogbo ọmọ Naijiria lati lee kogoja ninu idanwo rẹ. “Mo fẹ fi anfani yii dupẹ lọwọ gbogbo eniyan, ẹgbẹ akẹkọọ ni Naijiria (NANS) ati awọn alaṣẹ fasiti apapọ nilu Dutse fun iranwọ, atilẹyin ati adura wọn. Mo tun fẹ dupẹ lọwọ iyawo aarẹ  orilẹed3 Naijiria, Aisha Buhari fun didariji mi lori awọn iwa mi ẹnu lọwọlọwọ yii ati fun amoran to fun mi lati yi iwa pada si daradara. N o tẹlẹle awọn ọrọ naa  Amoṣa n o gbegile oju opo gbogbo ti mo n lo lori ayelujara nitori idanwo mi n bẹrẹ lọla nitori oun. I yoo jẹ idanwo aṣkagba fun mi.


Mo tun fẹ dupẹ lọwọ iyawo aarẹ  orilẹed3 Naijiria, Aisha Buhari fun didariji mi lori awọn iwa mi ẹnu lọwọlọwọ yii ati fun amoran to fun mi lati yi iwa pada si daradara. N o tẹlẹle awọn ọrọ naa  Amoṣa n o gbegile oju opo gbogbo ti mo n lo lori ayelujara nitori idanwo mi n bẹrẹ lọla nitori oun. I yoo jẹ idanwo aṣkagba fun mi. Ijọba Naijiria ti wọgile ẹsun ti wọn fi kan akẹkọọ fasiti kan lẹyin ti wọn fi ṣikun ofin mu lori atẹjade to fi soju opo Twitter rẹ, nibi ti sọ pe owo ilu ni iyawo Aarẹ Aisha Buhari fi n sanra. Ṣaaju ni wọn ti kọkọ fẹsun ibanilorukọjẹ ati pinpin iroyin ẹlẹjẹ lori ayelujara kan ọdọkunrin naa, eyii to sọ pe oun ko jẹbi rẹ. Agbẹjọro rẹ, Chijioke Kingsley Agu sọ fun BBC pe ikọ olupẹjọ nile ẹjọ giga kan niluu Abuja ti sọ pe awọn ko ṣe ẹjọ naa mọ.


Ijọba Naijiria ti wọgile ẹsun ti wọn fi kan akẹkọọ fasiti kan lẹyin ti wọn fi ṣikun ofin mu lori atẹjade to fi soju opo Twitter rẹ, nibi ti sọ pe owo ilu ni iyawo Aarẹ Aisha Buhari fi n sanra. Ṣaaju ni wọn ti kọkọ fẹsun ibanilorukọjẹ ati pinpin iroyin ẹlẹjẹ lori ayelujara kan ọdọkunrin naa, eyii to sọ pe oun ko jẹbi rẹ. Agbẹjọro rẹ, Chijioke Kingsley Agu sọ fun BBC pe ikọ olupẹjọ nile ẹjọ giga kan niluu Abuja ti sọ pe awọn ko ṣe ẹjọ naa mọ. Agu ni wọn tu onibara oun silẹ nitori wọn ṣaanu rẹ ati pe yoo pada sile rẹ laipẹ. Ọpọ awọn ọmọ Naijiria lo koro oju si bi ijọba ṣe fi ṣinkun ofin mu akẹkọọ naa, ti ọpọ awọn gbajumọ lori ayelujara si funrere pe ki wọn jọwọ rẹ ni kiakia. Lọjọbọ, ajọ ajafẹtọ ọmọniyan lagbaye, Amnesty International sọ pe wọn fi iya jẹ akẹkọọ naa ninu ahamọ to wa lọna aitọ, eyii to sọ pe o tẹ ẹtọ rẹ loju mọlẹ.


Agu ni wọn tu onibara oun silẹ nitori wọn ṣaanu rẹ ati pe yoo pada sile rẹ laipẹ. Ọpọ awọn ọmọ Naijiria lo koro oju si bi ijọba ṣe fi ṣinkun ofin mu akẹkọọ naa, ti ọpọ awọn gbajumọ lori ayelujara si funrere pe ki wọn jọwọ rẹ ni kiakia. Lọjọbọ, ajọ ajafẹtọ ọmọniyan lagbaye, Amnesty International sọ pe wọn fi iya jẹ akẹkọọ naa ninu ahamọ to wa lọna aitọ, eyii to sọ pe o tẹ ẹtọ rẹ loju mọlẹ. Bo tilẹ jẹ ọpọ araalu lo n naka abuku si iyawo Aarẹ lori iya ti wọn fi jẹ akẹkọọ naa, ijọba apapọ ko sọ ọrọ kankan lori iṣẹlẹ ọhun. Ẹkọ nipa ọrọ ayika ni Aminu n kọ ni fasiti ijọba apapọ to wa nilu Dutse, nipinlẹ Jigawa, ọjọ Aje si ni yoo bẹrẹ aṣekagba idanwo rẹ. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin?


Bo tilẹ jẹ ọpọ araalu lo n naka abuku si iyawo Aarẹ lori iya ti wọn fi jẹ akẹkọọ naa, ijọba apapọ ko sọ ọrọ kankan lori iṣẹlẹ ọhun. Ẹkọ nipa ọrọ ayika ni Aminu n kọ ni fasiti ijọba apapọ to wa nilu Dutse, nipinlẹ Jigawa, ọjọ Aje si ni yoo bẹrẹ aṣekagba idanwo rẹ. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ọpọlọpọ awuyewuye lo ti jẹyọ lẹyin ti awọn agbofinro mu akẹkọọ fasiti kan to tabuku sì aya aarẹ Orilẹede Naijiria, Aisha Buhari lori opo Twitter. Aminu Adamu Mohammed ti wa ni ọgba ẹwọn bayii, ti Agbẹjọro rẹ Chijioke Kingsley Agu sọ fun Ileeṣẹ BBC pe akẹkọọ naa ni wọn ti gbe lọ ileẹjọ giga Maitama niluu Abuja lọjọ isẹgun Akẹkọọ ọhun ni wọn fi ẹsun ọdaran tí Agbẹjọro rẹ si ti bere fun beeli rẹ, eyi ti ireti wa pe ileẹjọ yoo buwọlu laarin ọjọ meji. Ọkùnrin naa ẹni mejilelogun ni ọwọ awọn ileeṣẹ ọlọpaa tẹ lẹyin to gbe aworan iyawo aarẹ si ori opo ayelujara Twitter, ti o si kọ si pe ninu ede Hausa pe o n sara sì pẹlu owo awọn araalu.


Ọpọlọpọ awuyewuye lo ti jẹyọ lẹyin ti awọn agbofinro mu akẹkọọ fasiti kan to tabuku sì aya aarẹ Orilẹede Naijiria, Aisha Buhari lori opo Twitter. Aminu Adamu Mohammed ti wa ni ọgba ẹwọn bayii, ti Agbẹjọro rẹ Chijioke Kingsley Agu sọ fun Ileeṣẹ BBC pe akẹkọọ naa ni wọn ti gbe lọ ileẹjọ giga Maitama niluu Abuja lọjọ isẹgun Akẹkọọ ọhun ni wọn fi ẹsun ọdaran tí Agbẹjọro rẹ si ti bere fun beeli rẹ, eyi ti ireti wa pe ileẹjọ yoo buwọlu laarin ọjọ meji. Ọkùnrin naa ẹni mejilelogun ni ọwọ awọn ileeṣẹ ọlọpaa tẹ lẹyin to gbe aworan iyawo aarẹ si ori opo ayelujara Twitter, ti o si kọ si pe ninu ede Hausa pe o n sara sì pẹlu owo awọn araalu. Akẹkọọ ọhun ni o yẹ ko kopa ninu idanwo pẹlu awọn akẹgbẹ rẹ ni ọsẹ to n bọ sugbọn ko si ireti pe yoo ni anfani lati kopa ninu idanwo naa.\n\nỌpọlọpọ awọn eeyan lori ayelujara lo ti bu ẹnu atẹlu igbesẹ ìjọba apapọ tí wọn si n bere fun itusile akẹkọọ naa.\n\nNibi oṣu diẹ sẹyìn ni awọn ofin mu awọn meji, tí wọn si bo ẹgba sì idì nitori wọn wu iwa ibanilorukọ jẹ fun Gomina ipinlẹ Kano lori opo ayelujara Tiktok. Awọn obi ọmọ Fasiti kan ni ipinlẹ Jigawa, Aminu Adamu Mohammed ti wọn fi ẹsun kan pe o bu iyawo aarẹ Niajiria, Aisha Buhari ti sọrọ soke Awọn obi naa ninu ọrọ wọn ti tọrọ aforiji lọwọ iyawo aarẹ, Aisha Buhari lati dariji ọmọ naa. Iroyin ni awọn ẹṣọ alaabo gbe akẹkọọ ileẹkọ Fasiti Dutse ni ipinlẹ Jigawa.


Akẹkọọ ọhun ni o yẹ ko kopa ninu idanwo pẹlu awọn akẹgbẹ rẹ ni ọsẹ to n bọ sugbọn ko si ireti pe yoo ni anfani lati kopa ninu idanwo naa.\n\nỌpọlọpọ awọn eeyan lori ayelujara lo ti bu ẹnu atẹlu igbesẹ ìjọba apapọ tí wọn si n bere fun itusile akẹkọọ naa.\n\nNibi oṣu diẹ sẹyìn ni awọn ofin mu awọn meji, tí wọn si bo ẹgba sì idì nitori wọn wu iwa ibanilorukọ jẹ fun Gomina ipinlẹ Kano lori opo ayelujara Tiktok. Awọn obi ọmọ Fasiti kan ni ipinlẹ Jigawa, Aminu Adamu Mohammed ti wọn fi ẹsun kan pe o bu iyawo aarẹ Niajiria, Aisha Buhari ti sọrọ soke Awọn obi naa ninu ọrọ wọn ti tọrọ aforiji lọwọ iyawo aarẹ, Aisha Buhari lati dariji ọmọ naa. Iroyin ni awọn ẹṣọ alaabo gbe akẹkọọ ileẹkọ Fasiti Dutse ni ipinlẹ Jigawa. Ninu ọrọ ti ọmọ naa fi si oju opo Twitter rẹ lo ti fi fọtọ Aisha si bẹ, to si kọ ọrọ ni ede Hausa pe, Aisha Buhari ti sanra si nitori o ti ko owo araalu jẹ. Wọn ni ọjọ Kẹjọ, Osu Kẹfa, ọdun 2022 lo fi tweet ọhun si oju opo Twitter rẹ, to si fi ẹdẹ abinibi rẹ kọ Amọ ileeṣẹ iroyin BBC ko lee fi idi ọrọ naa mulẹ lori Twitter. Awọn obi Aminu Adamu Mohammed ni ipe ni an gba lati ọwọ ẹnikan pe ọmọ rẹ wa ni Abuja lẹyin ti ẹṣọ alaabo gbe lori nkan to kọ si oju opo ikansiraẹni Twitter.


Ninu ọrọ ti ọmọ naa fi si oju opo Twitter rẹ lo ti fi fọtọ Aisha si bẹ, to si kọ ọrọ ni ede Hausa pe, Aisha Buhari ti sanra si nitori o ti ko owo araalu jẹ. Wọn ni ọjọ Kẹjọ, Osu Kẹfa, ọdun 2022 lo fi tweet ọhun si oju opo Twitter rẹ, to si fi ẹdẹ abinibi rẹ kọ Amọ ileeṣẹ iroyin BBC ko lee fi idi ọrọ naa mulẹ lori Twitter. Awọn obi Aminu Adamu Mohammed ni ipe ni an gba lati ọwọ ẹnikan pe ọmọ rẹ wa ni Abuja lẹyin ti ẹṣọ alaabo gbe lori nkan to kọ si oju opo ikansiraẹni Twitter. Mọlẹbi rẹ to sọrọ ni orukọ ebi, Shehu Baba Azare ni awọn ti bẹbẹ ki iyawo aarẹ dariji awọn, ki wọn si dariji. ‘’Ohun ti a mọ nipe iya wa ni iyawo aarẹ jẹ nitori naa ni a ṣe n ra wọ ẹbẹ si lati dariji wa , ki wọn fi Aminu silẹ’’ Bakan naa ni ọkan lara awọn akẹkọọ to ba BBC Pidgin sọrọ ni idanwo ileẹkọ n bẹrẹ ni ọṣẹ to n bọ, nitori naa ki wọn jọwọ fi silẹ ni kiakia, ki o ma ba daamu rẹ ati esi idanwo rẹ. Ọpọlọpọ eniyan ati ẹlẹgbẹjẹgbẹ lo ti fi ero wọn han lori iṣẹlẹ naa, to si ti gba ori ẹrọ ayelujara kan. Loju ọpọ Twitter ati oju opo ikansiraẹni miran ni #FreeAminuAdamuMohammed ti n trend.


Mọlẹbi rẹ to sọrọ ni orukọ ebi, Shehu Baba Azare ni awọn ti bẹbẹ ki iyawo aarẹ dariji awọn, ki wọn si dariji. ‘’Ohun ti a mọ nipe iya wa ni iyawo aarẹ jẹ nitori naa ni a ṣe n ra wọ ẹbẹ si lati dariji wa , ki wọn fi Aminu silẹ’’ Bakan naa ni ọkan lara awọn akẹkọọ to ba BBC Pidgin sọrọ ni idanwo ileẹkọ n bẹrẹ ni ọṣẹ to n bọ, nitori naa ki wọn jọwọ fi silẹ ni kiakia, ki o ma ba daamu rẹ ati esi idanwo rẹ. Ọpọlọpọ eniyan ati ẹlẹgbẹjẹgbẹ lo ti fi ero wọn han lori iṣẹlẹ naa, to si ti gba ori ẹrọ ayelujara kan. Loju ọpọ Twitter ati oju opo ikansiraẹni miran ni #FreeAminuAdamuMohammed ti n trend. Awọn eniyan n pe fun ki wọn fi akẹkọọ ọhun silẹ. Bakan naa ni Ajọ Ajafẹtọ ọmọniyan, Amnesty International naa ti pe fun itusilẹ rẹ ni kiakia. Wọn ni o lodi si ofin ki wọn tii mọle lai ni ẹtọ si agbẹgbọro ati awọn eniyan rẹ.


Awọn eniyan n pe fun ki wọn fi akẹkọọ ọhun silẹ. Bakan naa ni Ajọ Ajafẹtọ ọmọniyan, Amnesty International naa ti pe fun itusilẹ rẹ ni kiakia. Wọn ni o lodi si ofin ki wọn tii mọle lai ni ẹtọ si agbẹgbọro ati awọn eniyan rẹ.


Kwam 1: BBC Yoruba tan ìmọ́lẹ̀ sí ọ̀rọ̀ tó ń jà nílẹ̀ pé ààrin Wasiu Ayinde àti aya rẹ̀ tuntun, Ropo ti dàrú

Lẹnu bii ọjọ melo kan ni iroyin gba ori ayelujara pe gọngọ ti sọ laarin Mayegun ilẹ Yoruba, Oloye Wasiu Ayinde Anifowose Marshal, ti ọpọ eeyan mọ si Kwam 1 ati aya rẹ tuntun, Ropo Emmanuella, ti ọpọ eeyan n pe ni Ọkin. Oniruuru awọn iroyin lo ti gbe isẹlẹ naa lori ayelujara, ti awọn eeyan si n gba isẹlẹ naa wo, bii ẹni gba igba ọti. Amọ ọna lati tan imọlẹ si iroyin yii, ka lee wadi ohun gbogbo daju nipa isẹlẹ naa lo mu ki BBC Yoruba se iwadii kinni kinni nipa awọn ọrọ to n jade naa. Yoruba sa ni ọrọ okeere, bi ko ba le ọkan, yoo din ọkan, yọyọ si ni ẹnu ọmọ araye. Iwadii BBC Yoruba tanna wadi hulẹhulẹ ọrọ naa bi o tilẹ pe awọn tọkọtaya ti isẹlẹ naa kan ko ti sọrọ sita nipa ohun tawọn eeyan n sọ pe o waye laarin wọn. Amọ gẹgẹ bi awọn iwe iroyin ori ayelujara ti wi pẹlu gbajumọ sọrọsọrọ lori itakun agbaye, ESABOD, asemase lo fa sabai isẹlẹ naa.


Yoruba sa ni ọrọ okeere, bi ko ba le ọkan, yoo din ọkan, yọyọ si ni ẹnu ọmọ araye. Iwadii BBC Yoruba tanna wadi hulẹhulẹ ọrọ naa bi o tilẹ pe awọn tọkọtaya ti isẹlẹ naa kan ko ti sọrọ sita nipa ohun tawọn eeyan n sọ pe o waye laarin wọn. Amọ gẹgẹ bi awọn iwe iroyin ori ayelujara ti wi pẹlu gbajumọ sọrọsọrọ lori itakun agbaye, ESABOD, asemase lo fa sabai isẹlẹ naa. Gẹgẹ bi ESABOD ti salaye, o ni iroyin ti jade pe Wasiu Ayinde n ni ifẹ ikọkọ pẹlu amugbalẹgbẹ rẹ kan to jẹ obinrin. O ni akoko ti ọba akọrin Fuji naa n ba obinrin amugbalẹgbẹ rẹ naa lopọ ni iyawo rẹ tuntun, Ropo, ka awọn mejeeji mọ ori ara wọn. Esabod ni idi ree ti Ropo se gba Wasiu Ayinde leti lati fi han pe ohun to se, ko dara.


Gẹgẹ bi ESABOD ti salaye, o ni iroyin ti jade pe Wasiu Ayinde n ni ifẹ ikọkọ pẹlu amugbalẹgbẹ rẹ kan to jẹ obinrin. O ni akoko ti ọba akọrin Fuji naa n ba obinrin amugbalẹgbẹ rẹ naa lopọ ni iyawo rẹ tuntun, Ropo, ka awọn mejeeji mọ ori ara wọn. Esabod ni idi ree ti Ropo se gba Wasiu Ayinde leti lati fi han pe ohun to se, ko dara. Gbajumọ sọrọsọrọ naa ni oun gbọ pe Kwam 1 ti ko kuro nitori isẹlẹ naa, to si dabi ẹnipe aarin awọn tọkọtaya naa ti daru. Bakan naa lo gba Mayegun ilẹ Yoruba naa nimọran lati sọrase nipa ọrọ olobinrinde nitori ewu wa nibẹ. Bakan naa ni iroyin miran sọ pe Ropo lọ soju agbo kan ti Wasiu Ayinde ti n sere lode ariya lati da wahala silẹ nibẹ.


Gbajumọ sọrọsọrọ naa ni oun gbọ pe Kwam 1 ti ko kuro nitori isẹlẹ naa, to si dabi ẹnipe aarin awọn tọkọtaya naa ti daru. Bakan naa lo gba Mayegun ilẹ Yoruba naa nimọran lati sọrase nipa ọrọ olobinrinde nitori ewu wa nibẹ. Bakan naa ni iroyin miran sọ pe Ropo lọ soju agbo kan ti Wasiu Ayinde ti n sere lode ariya lati da wahala silẹ nibẹ. Amọ niwọn igba to jẹ pe isọrọ ni igbesi, mayegun ilẹ Yoruba naa ti wa fesi si oniruuru ahesọ ọrọ to n jade nipa rẹ naa. Agbẹnusọ fun Wasiu Ayinde, Kunle Rasheed, to n gba ẹnu ọga rẹ sọrọ, ti fi ikede kan sita loju opo Instagram rẹ lọjọbọ lori ọrọ to n tan kaakiri naa. Ikede ọhun ni lootọ ni ọpọ ahesọ iroyin nipa aawọ ti wọn lo n waye laarin Kwam 1 ati aya rẹ ti de si etigbọ awọn, amọ o ni ọrọ naa ko ri bẹẹ.


Amọ niwọn igba to jẹ pe isọrọ ni igbesi, mayegun ilẹ Yoruba naa ti wa fesi si oniruuru ahesọ ọrọ to n jade nipa rẹ naa. Agbẹnusọ fun Wasiu Ayinde, Kunle Rasheed, to n gba ẹnu ọga rẹ sọrọ, ti fi ikede kan sita loju opo Instagram rẹ lọjọbọ lori ọrọ to n tan kaakiri naa. Ikede ọhun ni lootọ ni ọpọ ahesọ iroyin nipa aawọ ti wọn lo n waye laarin Kwam 1 ati aya rẹ ti de si etigbọ awọn, amọ o ni ọrọ naa ko ri bẹẹ. Atẹjade naa ni "ko si igba kankan ti Mayegun ati aya rẹ, Ropo ja debi pe Ropo n gba ọkọ rẹ naa leti." Atẹjade naa wa salaye pe ioyin naa ba wa lojiji, to si ya wa lẹnu, a ko si lee fi ọwọ yẹpẹrẹ mu iroyin naa rara. "Emmanuella Ropo aya Wasiu Ayinde n se ojuse rẹ bo se tọ, ati bo se yẹ gẹgẹ bi iyawo ile, ti ko si raye pe ko maa tẹle ọkọ rẹ kiri agbo ariya kiri."


Atẹjade naa ni "ko si igba kankan ti Mayegun ati aya rẹ, Ropo ja debi pe Ropo n gba ọkọ rẹ naa leti." Atẹjade naa wa salaye pe ioyin naa ba wa lojiji, to si ya wa lẹnu, a ko si lee fi ọwọ yẹpẹrẹ mu iroyin naa rara. "Emmanuella Ropo aya Wasiu Ayinde n se ojuse rẹ bo se tọ, ati bo se yẹ gẹgẹ bi iyawo ile, ti ko si raye pe ko maa tẹle ọkọ rẹ kiri agbo ariya kiri." Bakan naa ni atẹjade ọhun yan pe ariya kan soso ti tọkọtaya naa dijọ lọ papọ laipẹ yii ni ayẹyẹ ọjọ ibi ọgọta ọdun eekanlu kan to waye ni agbegbe Ikeja. Atẹjade naa wa n fi ọwọ gbaya pe ahesọ ọrọ pọnbele ni iroyin pe aarin Kwam 1 ati Ropo ti daru, ko si si ootọ ọrọ kankan ninu rẹ. Bakan naa ni igun Mayegun wa n kọminu pe o se ni laanu pe akoko ti aawẹ Ramadan n lọ lọwọ ni wọn n gbe irufẹ iroyin ẹlẹjẹ bayii kiri.


Bakan naa ni atẹjade ọhun yan pe ariya kan soso ti tọkọtaya naa dijọ lọ papọ laipẹ yii ni ayẹyẹ ọjọ ibi ọgọta ọdun eekanlu kan to waye ni agbegbe Ikeja. Atẹjade naa wa n fi ọwọ gbaya pe ahesọ ọrọ pọnbele ni iroyin pe aarin Kwam 1 ati Ropo ti daru, ko si si ootọ ọrọ kankan ninu rẹ. Bakan naa ni igun Mayegun wa n kọminu pe o se ni laanu pe akoko ti aawẹ Ramadan n lọ lọwọ ni wọn n gbe irufẹ iroyin ẹlẹjẹ bayii kiri. O wa rọ awọn eeyan to n sisẹ gbọyi sọyi naa lati ronupiwada, ki wọn si wa oju rere lọrun.


O wa rọ awọn eeyan to n sisẹ gbọyi sọyi naa lati ronupiwada, ki wọn si wa oju rere lọrun.


Truth Social: Donald Trump dá ojú òpó tirẹ̀ sílẹ̀ lẹ́yìn tí Twitter àti Facebook fòfin dèé

Aarẹ ilẹ Amẹrika ana, Donald Trump, ti ṣe ifilọlẹ oju opo ikansiraẹni kan to pe orukẹ rẹ ni "Truth Social." Awọn onimọ to sọrọ nipa aapu ọhun sọ pe o farajọ oju opo ikanni Twitter. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọdun to kọja ni wọn yọ Trump kuro lori ikanni Twitter, Facebook ati YouTube. Ẹni to n lewaju ifilọlẹ aapu naa, Devin Nunse sọ pe aapu naa yo bẹrẹ iṣẹ ni pẹrẹwu titi ipari oṣu Kẹta ọdun 2022 yii. Amọ awọn eeyan kan ti wọn fẹ kọkọ darapọ mọ oju opo naa ni o ṣoro lati ṣe bẹẹ. Lọsẹ to kọja ni ọmọ Aarẹ Trump, Donald Trump Jr kede nipa ikanni naa loju opo Twitter rẹ.


Ẹni to n lewaju ifilọlẹ aapu naa, Devin Nunse sọ pe aapu naa yo bẹrẹ iṣẹ ni pẹrẹwu titi ipari oṣu Kẹta ọdun 2022 yii. Amọ awọn eeyan kan ti wọn fẹ kọkọ darapọ mọ oju opo naa ni o ṣoro lati ṣe bẹẹ. Lọsẹ to kọja ni ọmọ Aarẹ Trump, Donald Trump Jr kede nipa ikanni naa loju opo Twitter rẹ. Twitter fofin de Trump loju opo rẹ lọdun to kọja lẹyin ọrọ to sọ lori ifẹhonuhan to waye lọjọ kẹfa, oṣu Kinni, ọdun 2021 ni gbagede Capitol. Awọn kan ti sọ pe oju opo naa farajọ oju opo Twitter. Ọgbẹni Nunes sọ pe oju opo Truth Social ko ni ṣe idẹyẹ si ẹnikẹni, bẹẹ si ni ko ni fofin de ẹnikẹnni.


Twitter fofin de Trump loju opo rẹ lọdun to kọja lẹyin ọrọ to sọ lori ifẹhonuhan to waye lọjọ kẹfa, oṣu Kinni, ọdun 2021 ni gbagede Capitol. Awọn kan ti sọ pe oju opo naa farajọ oju opo Twitter. Ọgbẹni Nunes sọ pe oju opo Truth Social ko ni ṣe idẹyẹ si ẹnikẹni, bẹẹ si ni ko ni fofin de ẹnikẹnni. Bo tilẹ jẹ pe App Store ati Google Play ko faye gba ki aapu kankan ṣe ohun ti yoo lodi si ofin.


Bo tilẹ jẹ pe App Store ati Google Play ko faye gba ki aapu kankan ṣe ohun ti yoo lodi si ofin.


Ọmọ Naijria mẹ́wàá tó wà lókè téńté ‘Social Media Influencers’ rèé…

Lilo oju opo ibaraẹni dọrẹ, Social Media lo gbode kan kaakiri agbaye bayii, ti ko si si agbegbe kan tabi omiran ti ẹrọ ayelujara ko si. Amọ ninu awọn to wa lori ẹrọ ayelujara naa, awọn kan wa to jẹ pe ẹgbẹgbẹrun awọn eniyan lo n tẹle wọn ‘followers’. Ohun ti wọn ba sọ lori ẹrọ ayelujara ni abẹ ge to fi mọ ihuwasi wọn ni awọn eniyan n tẹle. Lorilẹede Naijiria awọn mẹwaa to wa loke tente to jẹ bi awokọṣe lori ẹrọ ibaraẹnidọrẹ paapaa ni Twitter ni ọdun 2022 yii ni; David Adedeji Adeleke ti ọpọ eniyan mọ si Davido jẹ gbajugbaja olorin ti awọn ọdọ ni ilẹ Afirika fẹran. Pẹlu iye awọn eniyan to n tẹle lori Twitter, eleyii ṣafihan bi awọn eniyan ṣe gba tirẹ paapaa orin rẹ fun awọn to gbadun orin taka sufe. Ilumọọka ni orukọ Wizkid laarin awọn olorin ni Naijiria ati awọn ololufẹ orin.


Lorilẹede Naijiria awọn mẹwaa to wa loke tente to jẹ bi awokọṣe lori ẹrọ ibaraẹnidọrẹ paapaa ni Twitter ni ọdun 2022 yii ni; David Adedeji Adeleke ti ọpọ eniyan mọ si Davido jẹ gbajugbaja olorin ti awọn ọdọ ni ilẹ Afirika fẹran. Pẹlu iye awọn eniyan to n tẹle lori Twitter, eleyii ṣafihan bi awọn eniyan ṣe gba tirẹ paapaa orin rẹ fun awọn to gbadun orin taka sufe. Ilumọọka ni orukọ Wizkid laarin awọn olorin ni Naijiria ati awọn ololufẹ orin. Orukọ abisọ rẹ ni Ayodeji Ibrahim Balogun, ti eniyan to le ni miliọnu mẹwaa n tẹle lẹyin Davido to fi miliọnu marun un ṣagba fun un. Damini Ebunoluwa Ogulu, ti inagije rẹ n jẹ Burna Boy, lo jẹ olorin, to ma n kọrin lori itage, Burna Boy ti gba Ami Ẹyẹ Grammy, eleyii to tun mu ki ọpọ eniyan tẹle ju titẹlẹ lọ lori ẹrọ ayelujara paapaa Twitter. Michael Collins Ajereh, ti ọpọ eniyan mọ si  Don Jazzy , ti ṣe gudugudu ni ẹka ere idaraya, amoju ẹrọ ati adẹrinpoṣonu.


Orukọ abisọ rẹ ni Ayodeji Ibrahim Balogun, ti eniyan to le ni miliọnu mẹwaa n tẹle lẹyin Davido to fi miliọnu marun un ṣagba fun un. Damini Ebunoluwa Ogulu, ti inagije rẹ n jẹ Burna Boy, lo jẹ olorin, to ma n kọrin lori itage, Burna Boy ti gba Ami Ẹyẹ Grammy, eleyii to tun mu ki ọpọ eniyan tẹle ju titẹlẹ lọ lori ẹrọ ayelujara paapaa Twitter. Michael Collins Ajereh, ti ọpọ eniyan mọ si  Don Jazzy , ti ṣe gudugudu ni ẹka ere idaraya, amoju ẹrọ ati adẹrinpoṣonu. Don Jazzy jẹ ọkan lara awọn to ni ileeṣẹ Mo’ Hits Records tẹlẹ pẹlu Dbanj. Bakan naa ni ọpọ  eniyan naa tun n tẹle lori Instagram. Ọkan lara ọmọ Femi Otedola to jẹ baba olowo lorilẹede Naijiria, Florence Otedola ti wọn tun n pe ni DJ Cuppy, naa ni eniyan to le ni miliọnu mẹrin to n tẹle loju opo Twitter.


Don Jazzy jẹ ọkan lara awọn to ni ileeṣẹ Mo’ Hits Records tẹlẹ pẹlu Dbanj. Bakan naa ni ọpọ  eniyan naa tun n tẹle lori Instagram. Ọkan lara ọmọ Femi Otedola to jẹ baba olowo lorilẹede Naijiria, Florence Otedola ti wọn tun n pe ni DJ Cuppy, naa ni eniyan to le ni miliọnu mẹrin to n tẹle loju opo Twitter. Iṣẹ  DJ ti awọn oloyinbo n pe ni disc jockey lo yan laayo, to si ti da ilumọọka ni idi rẹ. Akọrin ati olorin to n gbe awo orin jade ni Bankole Wellington, ti ọpọ eniyan mọ si Banky W. Ọpọ eniyan fẹran rẹ, to si tun ti ya si oṣelu bayii pẹlu bi o ṣe bori ninu eto idibo abẹle PDP lati dije du ipo aṣojuṣofin agbegbe Eti-Osa. Folarin Falana,ti orukọ ori itage rẹ n jẹ Falz,jẹ olorin takasufẹ ti ọpọ eniyan fẹran.


Iṣẹ  DJ ti awọn oloyinbo n pe ni disc jockey lo yan laayo, to si ti da ilumọọka ni idi rẹ. Akọrin ati olorin to n gbe awo orin jade ni Bankole Wellington, ti ọpọ eniyan mọ si Banky W. Ọpọ eniyan fẹran rẹ, to si tun ti ya si oṣelu bayii pẹlu bi o ṣe bori ninu eto idibo abẹle PDP lati dije du ipo aṣojuṣofin agbegbe Eti-Osa. Folarin Falana,ti orukọ ori itage rẹ n jẹ Falz,jẹ olorin takasufẹ ti ọpọ eniyan fẹran. Bkan naa lo jẹ ajafẹtọ ọmọ eniyan paapaa ni Naijiria. Bio tilẹ jẹpe iṣẹ agbẹjọro lo lọ kọ ni ileẹkọ, amọ iṣẹ orin lo yan laayo. Sọrọsọrọ agbohunsafẹfẹ ni Ebuka Obi-Uchendu, ni ọpọ mọ si Ebuka lori ẹrọ ayelujara.


Bkan naa lo jẹ ajafẹtọ ọmọ eniyan paapaa ni Naijiria. Bio tilẹ jẹpe iṣẹ agbẹjọro lo lọ kọ ni ileẹkọ, amọ iṣẹ orin lo yan laayo. Sọrọsọrọ agbohunsafẹfẹ ni Ebuka Obi-Uchendu, ni ọpọ mọ si Ebuka lori ẹrọ ayelujara. Ebuka lo ma n ṣe atọkun eto ero tẹlifisọn ni ọdọọdun,BBNaija. Debo Adedayo, ni ọpọ mọ si Mr Macaroni, jẹ adẹrinposonu ati ajafẹtọ ọmọniyan ni Naijiria. Adẹrinpoṣonu bii baba agbaya ti kii jẹ ki awọn obinrin sinmi lo ma n ṣe ninu ere rẹ, ti wọn n pe ni “sugar daddy”.


Ebuka lo ma n ṣe atọkun eto ero tẹlifisọn ni ọdọọdun,BBNaija. Debo Adedayo, ni ọpọ mọ si Mr Macaroni, jẹ adẹrinposonu ati ajafẹtọ ọmọniyan ni Naijiria. Adẹrinpoṣonu bii baba agbaya ti kii jẹ ki awọn obinrin sinmi lo ma n ṣe ninu ere rẹ, ti wọn n pe ni “sugar daddy”. Ayodeji Richard Makun, ni ọpọ mọ si A.Y, adẹrinposonu, oṣere, sọrọsọrọ, onkọwe ati bẹẹ bẹẹ lọ. Olufunke Akindele-Bello ni ọpọ mọ si Funke Akindele or Jenifa jẹ gbajugbaja oṣere ni Naijiria. O kopa ninu fiimu agbelewo ‘I Need to Know’ lati ọdun1998 si 2002, to si ti gbe ọpọlọpọ fiimu jade lati igba naa to fi mọ Jenifa ati Jenifa’s Diary.


Ayodeji Richard Makun, ni ọpọ mọ si A.Y, adẹrinposonu, oṣere, sọrọsọrọ, onkọwe ati bẹẹ bẹẹ lọ. Olufunke Akindele-Bello ni ọpọ mọ si Funke Akindele or Jenifa jẹ gbajugbaja oṣere ni Naijiria. O kopa ninu fiimu agbelewo ‘I Need to Know’ lati ọdun1998 si 2002, to si ti gbe ọpọlọpọ fiimu jade lati igba naa to fi mọ Jenifa ati Jenifa’s Diary. Ọdun 2009 lo gba Ami Ẹyẹ oṣerebinrin to lamilaaka julọ ninu ere.


Ọdun 2009 lo gba Ami Ẹyẹ oṣerebinrin to lamilaaka julọ ninu ere.


Facebook: A óò gbégilé ojú òpó ẹnikẹ́ni tó bá dẹ́yẹ sí ẹlòmíràn nítorí ẹ̀yà ara ìbálòpọ̀ lójú òpó wa

Oju opo ikansiraẹni Facebook ti ni awọn yoo bẹrẹ si ni gbegile oju opo  to ba dẹyẹ si awọn eniyan nipa ẹya ara ibalopọ ti wọn ni, paapaa awọn gbajumọ lawujọ. Olori ẹka to n risi ọrọ aabo lori ikansiraẹni Facebook, Antigone Davis lo fi lede bẹẹ ni oju opo naa. Davis ni igbesẹ yii jẹ ọna tuntun lati koju oniruuru ipenija idẹyẹsini to n waye ni oju opo ikansiraẹni Facebook. O ni igbesẹ tuntun naa yoo koju ipenija idẹyẹsi si ni ati sisọ ọrọ kubakugbe lori ẹrọ ayelujara. '' Igbesẹ tuntun naa yoo yọ ẹnikẹni ati oju opo awọn awujọ ati ẹgbẹ to ba tapa si ofin nipa didẹyẹ si ni nitori ibalọpọ lọna ati tabuku  awọn eekan lawujọ, oloṣelu, gbajumọ ati bẹẹ bẹẹ lọ.'' ''Ofin tuntun naa fofin de yiya aworan ibalopọ ati ati ṣise apejuwe lọna ati dẹyẹsi  ẹya ara ibalopọ.''


O ni igbesẹ tuntun naa yoo koju ipenija idẹyẹsi si ni ati sisọ ọrọ kubakugbe lori ẹrọ ayelujara. '' Igbesẹ tuntun naa yoo yọ ẹnikẹni ati oju opo awọn awujọ ati ẹgbẹ to ba tapa si ofin nipa didẹyẹ si ni nitori ibalọpọ lọna ati tabuku  awọn eekan lawujọ, oloṣelu, gbajumọ ati bẹẹ bẹẹ lọ.'' ''Ofin tuntun naa fofin de yiya aworan ibalopọ ati ati ṣise apejuwe lọna ati dẹyẹsi  ẹya ara ibalopọ.'' ''Bakan naa ni oju opo Facebook yoo yọ ẹnikẹni to ba sọrọ kugbakugbe nipa ibalopọ ẹnikẹni, ti o si n dunkoko mọ ẹni naa nitori ẹya ara ibalopọ rẹ.'' ''A mọ wi pe ọpọlọpọ eniyan lo n lo oju opo ikansiraẹni yii to fi mọ awọn oloṣelu, akọroyin, gbajumọ, ilumọọka ati awọn to n ṣiṣẹ lori ẹrọ ayelujara ni wọn n lo lati fi ba awọn eniyan wọn ati alatilẹyin wọn sọrọ.'' Facebook fikun pe nitori naa ni awọn ṣe gbe igbesẹ yii nitori awọn eniyan n lo idẹyẹsini nipa ẹya ara ibalopọ  lati fi ba orukọ ẹlomiran jẹ.


''Bakan naa ni oju opo Facebook yoo yọ ẹnikẹni to ba sọrọ kugbakugbe nipa ibalopọ ẹnikẹni, ti o si n dunkoko mọ ẹni naa nitori ẹya ara ibalopọ rẹ.'' ''A mọ wi pe ọpọlọpọ eniyan lo n lo oju opo ikansiraẹni yii to fi mọ awọn oloṣelu, akọroyin, gbajumọ, ilumọọka ati awọn to n ṣiṣẹ lori ẹrọ ayelujara ni wọn n lo lati fi ba awọn eniyan wọn ati alatilẹyin wọn sọrọ.'' Facebook fikun pe nitori naa ni awọn ṣe gbe igbesẹ yii nitori awọn eniyan n lo idẹyẹsini nipa ẹya ara ibalopọ  lati fi ba orukọ ẹlomiran jẹ. Ileeṣẹ Facebook ni lọpọ igba ni awọn to n dẹyẹsi ẹnikeji wọn kuna lati fi oju ara wọn lede, ti wọn si n ba iṣẹ ẹlomiran jẹ.


Ileeṣẹ Facebook ni lọpọ igba ni awọn to n dẹyẹsi ẹnikeji wọn kuna lati fi oju ara wọn lede, ti wọn si n ba iṣẹ ẹlomiran jẹ.


Twitter ban: Èrò ọmọ Naijiria ṣọ̀tọ̀tọ̀ lórí ìgbésẹ̀ ìjọba àpapọ̀ láti gbẹ́sẹ̀ kúrò lórí Twitter

Lẹyin ti ijọba apapọ kede pe awọn ti gbẹsẹ kuro lori ikanni Twitter ni Naijiria, oriṣiriṣi ọrọ ni awọn eeyan ti n sọ lori igbesẹ ọhun. Bi awọn ọmọ Naijiria kan ṣe ri igbesẹ naa gẹgẹ bii eyii to tọ, lawọn mii ri bi igba ti eeyan ba n fi akoko ṣofo nitori awọn ko fi igba kankan fi oju opo Twitter silẹ. Awọn mii ẹwẹ n sọ pe gbesẹ ijọba apapọ lati tun faye gba Twitter ko ṣẹyin eto idibo gbogbo ti yoo waye lọdun 2023. Ni ti gbajugbaja adẹrinpoṣonu nni Debo Macaroni, o kọ ọ sita bi ọrọ si ijọba pe "Ẹnh ẹẹh, ṣe o ti suu yin abi? Ẹ kaab pada o. Ẹyin funra yin l gbẹs le ara yin kii ṣe Twitter. Ẹyin lẹ lọ!


Ni ti gbajugbaja adẹrinpoṣonu nni Debo Macaroni, o kọ ọ sita bi ọrọ si ijọba pe "Ẹnh ẹẹh, ṣe o ti suu yin abi? Ẹ kaab pada o. Ẹyin funra yin l gbẹs le ara yin kii ṣe Twitter. Ẹyin lẹ lọ! Awa o figba kankan lọ ibi kankan o." Lara awọn to ni irufẹ erongba pe tori idibo ọdun 2023 ni ijọba ṣe ṣe bẹẹ ni Jide Ogunsaya to ni o ṣeeṣe ko jẹ pe ijọba gbẹsẹ kuro lori Twitter nitori anfani ati ṣe ipoolongo eto idibo lori ikanni naa ni. Marline Oluchi naa gbagbọ pe tori eto idibo ọdun 2023 ni ijọba ṣe gbẹsẹ kuro lori Twitter.


Awa o figba kankan lọ ibi kankan o." Lara awọn to ni irufẹ erongba pe tori idibo ọdun 2023 ni ijọba ṣe ṣe bẹẹ ni Jide Ogunsaya to ni o ṣeeṣe ko jẹ pe ijọba gbẹsẹ kuro lori Twitter nitori anfani ati ṣe ipoolongo eto idibo lori ikanni naa ni. Marline Oluchi naa gbagbọ pe tori eto idibo ọdun 2023 ni ijọba ṣe gbẹsẹ kuro lori Twitter. Lori twitter, awọn kan dupẹ lọwọ awọn ileeṣẹ VPN ti wọn fi n gba ọna ẹyin wọ oju opo naa, bẹẹ naa ni wọn si n ki awọn ọmọ naijiria ti ko lo VPN lati wọ oju opo naa pada kaabọ soju opo ọhun. Inu awọn mii n dun pe wọn ti ni anfaani lati lo Twitter lai lo VPN. Awọn ohun mii ti awọn ọmọ Naijiria n sọ lori Twitter ree.


Lori twitter, awọn kan dupẹ lọwọ awọn ileeṣẹ VPN ti wọn fi n gba ọna ẹyin wọ oju opo naa, bẹẹ naa ni wọn si n ki awọn ọmọ naijiria ti ko lo VPN lati wọ oju opo naa pada kaabọ soju opo ọhun. Inu awọn mii n dun pe wọn ti ni anfaani lati lo Twitter lai lo VPN. Awọn ohun mii ti awọn ọmọ Naijiria n sọ lori Twitter ree. Ijọba apapọ ti gbẹsẹ kuro lori ẹrọ Twitter ni Naijiria lẹyin oṣu Meje to fofin de oju opo naa. Ikede yii lo waye ninu atẹjade kan ti alaga igbimọ to n ri si ọrọ naa, Kashifu Inuwa Abdullahi fi lede niluu Abuja. Atẹjade naa ni "Ijọba apapọ ti ran mi lati kede fun awọn araalu pe Aarẹ Muhammadu Buhari ti paṣẹ ki wọn ka ofin ti won fi de Twitter nilẹ, lati aago mejila oru, ọjọ kẹtala, oṣu Kinni, ọdun 2022 yii."


Ijọba apapọ ti gbẹsẹ kuro lori ẹrọ Twitter ni Naijiria lẹyin oṣu Meje to fofin de oju opo naa. Ikede yii lo waye ninu atẹjade kan ti alaga igbimọ to n ri si ọrọ naa, Kashifu Inuwa Abdullahi fi lede niluu Abuja. Atẹjade naa ni "Ijọba apapọ ti ran mi lati kede fun awọn araalu pe Aarẹ Muhammadu Buhari ti paṣẹ ki wọn ka ofin ti won fi de Twitter nilẹ, lati aago mejila oru, ọjọ kẹtala, oṣu Kinni, ọdun 2022 yii." "Aṣẹ yii waye lẹyin lẹta kan ti minisita to n ri si eto ibaraẹnisọrọ ati eto ọrọ aje ori ayelujara, Ọjọgbọn Isa Ali Ibrahim, kọ si Aarẹ". "Ninu lẹta naa ni minisita ọhun ti jabọ fun Aarẹ ibi ti igbimọ ti wọn gbe kalẹ ba isẹ de, to si tun bere fun aṣẹ lọwọ Aarẹ pe ki wọn wọgile ofin ti wọn fi de Twitter". Ṣaaju akoko yii ni ijọba aapọ ati Twitter ti kọkọ n fọrọjomitooro ọrọ lori bi wọn yo gbẹsẹ kuro lori ikanni naa, lori awọn idi kan. Gẹgẹ bii ohun ti Ali Ibrahim sọ, ileeṣẹ Twitter ti gba lati ṣe ohun ti ijọba Naijiria n fẹ.


"Aṣẹ yii waye lẹyin lẹta kan ti minisita to n ri si eto ibaraẹnisọrọ ati eto ọrọ aje ori ayelujara, Ọjọgbọn Isa Ali Ibrahim, kọ si Aarẹ". "Ninu lẹta naa ni minisita ọhun ti jabọ fun Aarẹ ibi ti igbimọ ti wọn gbe kalẹ ba isẹ de, to si tun bere fun aṣẹ lọwọ Aarẹ pe ki wọn wọgile ofin ti wọn fi de Twitter". Ṣaaju akoko yii ni ijọba aapọ ati Twitter ti kọkọ n fọrọjomitooro ọrọ lori bi wọn yo gbẹsẹ kuro lori ikanni naa, lori awọn idi kan. Gẹgẹ bii ohun ti Ali Ibrahim sọ, ileeṣẹ Twitter ti gba lati ṣe ohun ti ijọba Naijiria n fẹ. O ni "Adehun wa pẹlu Twitter yoo ran Twitter lọwọ lati le gbooro si ni Naijiria, ati pe ijọba apapọ yoo pese anfani to yanranti fun Twitter lati tunbọ ṣe aṣeyọri ni Naijiria". Inu oṣu Kẹfa, ọdun 2021 ni Aarẹ Muhammadu Buhari gbẹsẹle Twitter ni Naijiria lẹyin ti ileeṣẹ naa yọ ọrọ to kọ lori ikanni ọhun bi ẹni yọ jiga. Twiiter sọ lasiko naa pe ọrọ kobakungbe ni Aarẹ Buhari kọ loju opo naa, ati pe irufẹ ọrọ naa ko ba ofin ileeṣẹ awọn mu.


O ni "Adehun wa pẹlu Twitter yoo ran Twitter lọwọ lati le gbooro si ni Naijiria, ati pe ijọba apapọ yoo pese anfani to yanranti fun Twitter lati tunbọ ṣe aṣeyọri ni Naijiria". Inu oṣu Kẹfa, ọdun 2021 ni Aarẹ Muhammadu Buhari gbẹsẹle Twitter ni Naijiria lẹyin ti ileeṣẹ naa yọ ọrọ to kọ lori ikanni ọhun bi ẹni yọ jiga. Twiiter sọ lasiko naa pe ọrọ kobakungbe ni Aarẹ Buhari kọ loju opo naa, ati pe irufẹ ọrọ naa ko ba ofin ileeṣẹ awọn mu. Amọ ijọba apapọ fesi pe igbesẹ awọn lati fofin de Twitter ni Naijiria ko ni nnkan lati ṣe pẹlu bi Twitter ṣe fa ọrọ Aarẹ yọ lori ikanni naa. Lẹyinorẹyin, ọpọ awọn ọmọ Najjiria lo n gba ọna ẹyin wọle sori ikanni Twitter pẹlu iranlọwọ "VPN." Nigba ti awọn kan ninu ijọba Buhari n lo Twitter lasiko ti wọn ba tẹkọ leti lọ si orilẹ-ede mii.


Amọ ijọba apapọ fesi pe igbesẹ awọn lati fofin de Twitter ni Naijiria ko ni nnkan lati ṣe pẹlu bi Twitter ṣe fa ọrọ Aarẹ yọ lori ikanni naa. Lẹyinorẹyin, ọpọ awọn ọmọ Najjiria lo n gba ọna ẹyin wọle sori ikanni Twitter pẹlu iranlọwọ "VPN." Nigba ti awọn kan ninu ijọba Buhari n lo Twitter lasiko ti wọn ba tẹkọ leti lọ si orilẹ-ede mii.


Crowwe: Ìdí tí mo fi ní kí Google yọ Crowwe Aapù mí kúro - Adamu Garba

Alákoso àti olùdásilẹ̀ ẹgbẹ́ IPI Adamu Garba sọ pé ki Google yọ áàpù òun Crowwe kúrò lórí ayélujára nítóri àwọn àtunṣe kan wa ti ọ nílò àtunṣe ni àwọn ṣe pè fún yíyọ rẹ̀. Garba tó jẹ́ ọ̀kan lára àwọnolóyè ẹgbẹ́ òṣèlú All Progress Congress sọ èyí nínú ìtakùrọsọ pẹ̀lú ìwé iròyìn Punch. O ni ó pẹ́ jù áápù náà yóò pada sójú òpó goggle lónìí ọjọ́ Iṣẹgun. Olóyè ẹgbẹ́ òṣèlú APC òun ló gbé ilé iṣẹ́ twitter lọ sí ilé ẹjk ni ọdún tó kọjá lórí ipa tí wọ́n kó lásìkò ìwọ́de #ENDSARS. Ó sọ pé láti ọjọ́ mẹ́wàá sẹ́yìn tí ìjọba ti fòfin de se iṣẹ́ Twitter ni Nàìjíríà ẹgbẹ̀lẹ́gbẹ̀ àwọn ènìyàn ló ti wá sí ojú òpó Crowwe. Garba ni èyí ló fàá tí àwọn ṣe nílò láti ṣe àwọn àtúnṣe kan láti fi ààyè gba àwọn tó ń darapọ̀, èyí ní òun ṣe ni ki Google yọ ná.


Olóyè ẹgbẹ́ òṣèlú APC òun ló gbé ilé iṣẹ́ twitter lọ sí ilé ẹjk ni ọdún tó kọjá lórí ipa tí wọ́n kó lásìkò ìwọ́de #ENDSARS. Ó sọ pé láti ọjọ́ mẹ́wàá sẹ́yìn tí ìjọba ti fòfin de se iṣẹ́ Twitter ni Nàìjíríà ẹgbẹ̀lẹ́gbẹ̀ àwọn ènìyàn ló ti wá sí ojú òpó Crowwe. Garba ni èyí ló fàá tí àwọn ṣe nílò láti ṣe àwọn àtúnṣe kan láti fi ààyè gba àwọn tó ń darapọ̀, èyí ní òun ṣe ni ki Google yọ ná. Lórí ìbéèrè pé bóyá wọ́n yọ áàpù náànítolripé àwọn ọmọ Nàìjíríà kọ nǹkan ti kò dára nípa rẹ̀ ni wọ́n se yọ. Garba ni irọ́ ni èyí àti pẹ google kii yọ áàpù nítorí pé àwọn ènìyàn sọ nǹklan tí kò dára nípa rẹ̀. Garba ni pé "awa ni a yọ kúrò nítorí à nilò láti ṣe àtúnṣe kan lórí rẹ̀, kí a sì dá pada.


Lórí ìbéèrè pé bóyá wọ́n yọ áàpù náànítolripé àwọn ọmọ Nàìjíríà kọ nǹkan ti kò dára nípa rẹ̀ ni wọ́n se yọ. Garba ni irọ́ ni èyí àti pẹ google kii yọ áàpù nítorí pé àwọn ènìyàn sọ nǹklan tí kò dára nípa rẹ̀. Garba ni pé "awa ni a yọ kúrò nítorí à nilò láti ṣe àtúnṣe kan lórí rẹ̀, kí a sì dá pada. A rí àwọn nǹkan ti ko ni jk kí ó ṣiṣẹ́ dáradara lọ́jọ́ ìwájú nítori rl ni a ṣe ni kí a tètè mójútó ki a yọ kúrò kí a sì fi síbẹ̀ padà. Ẹ̀wẹ́, títí di àsìkò yìí google ko tí fi ọ̀rọ̀ léde ìdí tí wọ́n fi yọ crowwe, sùgbọ́n àwọn òfin to dí ibi ti àwọn ápù sí (Play store) fi han pé àwọn máá n yọ áàpù tó bá tẹ́ òfin wọn lójú mọ́lẹ̀ ni. " Tí wọ́n bá ti yọ áàpù, èyí tó wà lárí Play Store ko ni ṣiṣẹ́ mọ́ titi tí àtúnṣe yóò fi wa lórí rẹ̀.


A rí àwọn nǹkan ti ko ni jk kí ó ṣiṣẹ́ dáradara lọ́jọ́ ìwájú nítori rl ni a ṣe ni kí a tètè mójútó ki a yọ kúrò kí a sì fi síbẹ̀ padà. Ẹ̀wẹ́, títí di àsìkò yìí google ko tí fi ọ̀rọ̀ léde ìdí tí wọ́n fi yọ crowwe, sùgbọ́n àwọn òfin to dí ibi ti àwọn ápù sí (Play store) fi han pé àwọn máá n yọ áàpù tó bá tẹ́ òfin wọn lójú mọ́lẹ̀ ni. " Tí wọ́n bá ti yọ áàpù, èyí tó wà lárí Play Store ko ni ṣiṣẹ́ mọ́ titi tí àtúnṣe yóò fi wa lórí rẹ̀.


Olusegun Obasanjo: Kò ṣeéṣe kí Buhari kú, kí wọ́n má bùn mí gbọ́

Aarẹ Naijiria tẹlẹ, Olusegun Obasanjo ti sọ pe ohun apanilẹrin ni ọrọ ti awọn eeyan n gbe kiri pe ayederu Aarẹ Buhari lo n tukọ Naijiria lẹyin ti ojulowo Muhammadu Buhari ti dagbere faye. Obasanjo ni ọrọ naa gbilẹ si nitori aṣilo oju opo ikansirraẹni lori ayelujara, eyii to mu ki ọpọ eeyan gba irọ nla naa gbọ. Aarẹ ana ọhun lo sọ ọrọ naa nibi ipade apero kan, nibi to ti ṣalaye pe eekan ilu kan lo de ba oun lalejo, to si ni ki oun sọ ootọ to wa nidi ahesọ iku Aarẹ Buhari. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni eekan ilu naa ni ọrọ ọhun fa ori ayelujara ya. Baba Iyabo ni ọrọ yẹyẹ ni pe Buhari yoo dagbere faye, awọn kan yoo si fi ẹlomiran lati ilẹ Sudan rọpo rẹ ti oun ko si ni mọ si. O ni "Alẹnulọrọ laarin ilu kan lo tọ mi wa, to si n sọ nipa bi Buhari to wa lori oye kii ti ṣe ojulowo Aarẹ Buhari.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni eekan ilu naa ni ọrọ ọhun fa ori ayelujara ya. Baba Iyabo ni ọrọ yẹyẹ ni pe Buhari yoo dagbere faye, awọn kan yoo si fi ẹlomiran lati ilẹ Sudan rọpo rẹ ti oun ko si ni mọ si. O ni "Alẹnulọrọ laarin ilu kan lo tọ mi wa, to si n sọ nipa bi Buhari to wa lori oye kii ti ṣe ojulowo Aarẹ Buhari. Mo wa beere lọwọ ẹni naa boya o gba iroyin ọhun gbọ, oun naa si fesi pe ṣe bi o ti wa lori gbogbo oju opo ikansirasẹni lori ayelujara. Bawo ni Buhari ṣe maa ku ti a ko ni mọ, ti awọn kan yoo si lọ gbe ẹlomiran wa lati Sudan lati rọpo Buhari? Balogun Owu tẹsiwaju pe "O jẹ ohun to panilẹrin pe awọn eeyan gba ahesọ ọrọ naa gbọ nitori pe o wa lori ayelujara."


Mo wa beere lọwọ ẹni naa boya o gba iroyin ọhun gbọ, oun naa si fesi pe ṣe bi o ti wa lori gbogbo oju opo ikansirasẹni lori ayelujara. Bawo ni Buhari ṣe maa ku ti a ko ni mọ, ti awọn kan yoo si lọ gbe ẹlomiran wa lati Sudan lati rọpo Buhari? Balogun Owu tẹsiwaju pe "O jẹ ohun to panilẹrin pe awọn eeyan gba ahesọ ọrọ naa gbọ nitori pe o wa lori ayelujara." Bo tilẹ jẹ Aarẹ ana ọhun sọ pe anfani nla lo wa ninu lilo awọn oju opo ikansiraẹni lori ayelujara, o ni ohun ibanujẹ ni pe ọpọ eeyan lo n ṣi oju opo naa lo. Obasanjọ pari ọrọ rẹ pe lilo ẹrọ ayelujara dara pupọ, ṣugbọn awọn ọdọ nilo idanilẹkọ lori awọn ọna ti wọn le gba lo oju opo ọhun, lọna ti yoo ṣe gbogbo mutumuwa lanfaani to jọju.


Bo tilẹ jẹ Aarẹ ana ọhun sọ pe anfani nla lo wa ninu lilo awọn oju opo ikansiraẹni lori ayelujara, o ni ohun ibanujẹ ni pe ọpọ eeyan lo n ṣi oju opo naa lo. Obasanjọ pari ọrọ rẹ pe lilo ẹrọ ayelujara dara pupọ, ṣugbọn awọn ọdọ nilo idanilẹkọ lori awọn ọna ti wọn le gba lo oju opo ọhun, lọna ti yoo ṣe gbogbo mutumuwa lanfaani to jọju.


Nigeria Twitter Ban: Mínísítà Lai Mohammed fí ìkìlọ tuntun síta lórí àwọn ọmọ Nàìjíríà tó n ló VPN

Minisita feto iroyin lorileede Naijiria Lai Mohammed tun ti da si ọrọ to gbode nipa iwọgile Twitter ni Naijiria. Eyi to sọ laipẹ yi nii ṣe pẹlu ọrọ lilo VPN to jẹ ọna ẹburu tawọn ọmọ Naijiria fi n lo Twitter lati igba ti ijọba ti fofin de lilo rẹ. Minisita Lai ṣe ọrọ naa bi ikilọ pe kawọn ọmọ Naijiria jawọ nibi lilo VPN. O fi ọrọ yii lede lasiko to n dahun ibeere niwaju igbimọ ile aṣojuṣofin orileede Naijiria eyi to n gbẹjọ lori aṣẹ "ma lo Twitter" ti ijọba gbe kalẹ. Lai Mohammed sọ pe''amọran mi si ẹnikẹni to baa n lo VPN  ni pe ko jawọ nibẹ. Idi ni pe bi o ba lo VPN yoo tu gbogbo aṣiri data yin to fi mọ akoto akanti ifowopamọ yin''.


O fi ọrọ yii lede lasiko to n dahun ibeere niwaju igbimọ ile aṣojuṣofin orileede Naijiria eyi to n gbẹjọ lori aṣẹ "ma lo Twitter" ti ijọba gbe kalẹ. Lai Mohammed sọ pe''amọran mi si ẹnikẹni to baa n lo VPN  ni pe ko jawọ nibẹ. Idi ni pe bi o ba lo VPN yoo tu gbogbo aṣiri data yin to fi mọ akoto akanti ifowopamọ yin''. O ṣalaye pe ''awọn to ba ro wi pe awọn n ṣe Lai Mohammed nipa lilo VPN, ara wọn ni wọn n ṣe''. Ajọ Ecowas ti ka ijọba Naijiria lọwọ ko pe ko gbọdọ fi ofin gbe ẹnikẹni tabi fi iya jẹ wọn nitori pe wọn lo ayeljuara Twitter ni Naijiria. Ileeṣẹ ẹjọ Ecowas to wa ni Abuja lo pa aṣẹ na lasiko igbẹjọ akọkọ to waye lori ofin to de ayelujara naa lati ọjọ kẹrin, oṣu Kẹfa.


O ṣalaye pe ''awọn to ba ro wi pe awọn n ṣe Lai Mohammed nipa lilo VPN, ara wọn ni wọn n ṣe''. Ajọ Ecowas ti ka ijọba Naijiria lọwọ ko pe ko gbọdọ fi ofin gbe ẹnikẹni tabi fi iya jẹ wọn nitori pe wọn lo ayeljuara Twitter ni Naijiria. Ileeṣẹ ẹjọ Ecowas to wa ni Abuja lo pa aṣẹ na lasiko igbẹjọ akọkọ to waye lori ofin to de ayelujara naa lati ọjọ kẹrin, oṣu Kẹfa. Aṣẹ yii waye lẹyin ti awọn ẹlẹgbẹjkgbẹ kan pe ẹjọ pe ọna lati fi ofin de ominira ọrọ sisọ ni igbesẹ ijọba bo sẹ fi ofin de lilo Twiter. Ile ẹjọ na sọ pe anfaani  araalu ni si Twitter mu ki o rọrun fun wọn lati le ma sọ ọrọ pẹlu ominira  - ti igbesẹ to ba tako eyi si tumọ si titẹ ẹtọ ọmọniyan loju. Ẹgbẹ to n ja fun akoyawọ nidi ọrọ aje, Socio-Economic Rights and Accountability Project, SERAP, ati awọn ọmọ Naijiria bi 170 lo pawọpọ , to si lọ si ile ẹjọ naa pe ko paṣẹ pe titẹ ẹtọ ọmọniyan loju ni igbesẹ ijọba Naijiria lori ọrọ Twitter, tumọ si labẹ ofin agbaye.


Aṣẹ yii waye lẹyin ti awọn ẹlẹgbẹjkgbẹ kan pe ẹjọ pe ọna lati fi ofin de ominira ọrọ sisọ ni igbesẹ ijọba bo sẹ fi ofin de lilo Twiter. Ile ẹjọ na sọ pe anfaani  araalu ni si Twitter mu ki o rọrun fun wọn lati le ma sọ ọrọ pẹlu ominira  - ti igbesẹ to ba tako eyi si tumọ si titẹ ẹtọ ọmọniyan loju. Ẹgbẹ to n ja fun akoyawọ nidi ọrọ aje, Socio-Economic Rights and Accountability Project, SERAP, ati awọn ọmọ Naijiria bi 170 lo pawọpọ , to si lọ si ile ẹjọ naa pe ko paṣẹ pe titẹ ẹtọ ọmọniyan loju ni igbesẹ ijọba Naijiria lori ọrọ Twitter, tumọ si labẹ ofin agbaye. Ijọba fi ofin de lilo oju opo ayelujara Twitter lẹyin ti oju opo naa pa ọrọ kan ti Aarẹ Muhammadu Buhari kọ sibẹ, nitori pe o tako ilana lilo oju opo naa. Nibi igbẹjọ naa to waye lori ayelujara ni ọjọ Iṣẹgun, agbẹjọro agba to tun jẹ ajafẹtọ ọmọniyan, Femi Falana, to ṣoju awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ naa bẹ ile ẹjọ naa lati fi ofin de ijọba Naijiria pe ko ma mu ẹnikẹni tabi fi iya jẹ wọn labẹ ofin nitoir pe wọn lo Twitter. Aawọ laarin orileede Naijiria ati ileeṣẹ ibaraẹnisọrọ oju opo ayelujara Twitter ṣeeṣe ko ni iyanju lai pẹ yi.


Ijọba fi ofin de lilo oju opo ayelujara Twitter lẹyin ti oju opo naa pa ọrọ kan ti Aarẹ Muhammadu Buhari kọ sibẹ, nitori pe o tako ilana lilo oju opo naa. Nibi igbẹjọ naa to waye lori ayelujara ni ọjọ Iṣẹgun, agbẹjọro agba to tun jẹ ajafẹtọ ọmọniyan, Femi Falana, to ṣoju awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ naa bẹ ile ẹjọ naa lati fi ofin de ijọba Naijiria pe ko ma mu ẹnikẹni tabi fi iya jẹ wọn labẹ ofin nitoir pe wọn lo Twitter. Aawọ laarin orileede Naijiria ati ileeṣẹ ibaraẹnisọrọ oju opo ayelujara Twitter ṣeeṣe ko ni iyanju lai pẹ yi. Idi ni pe aarẹ Muhammadu  Buhari ti buwọlu ki ijọba Naijiria jiroro pẹlu ileeṣẹ naa. Ọrọ yi jẹyọ ninu atẹjade kan ti Minisita eto ibaraẹnisọrọ Lai Mohammed fi sita lọjọ Iṣẹgun. Gẹgẹ bi Segun Adeyemi to n gbẹnusọ fun Minisita Lai ti ṣe sọ, Lai Mohammed ni yoo dari ikọ Naijiria ti yoo jiroro pẹlu Twitter.


Idi ni pe aarẹ Muhammadu  Buhari ti buwọlu ki ijọba Naijiria jiroro pẹlu ileeṣẹ naa. Ọrọ yi jẹyọ ninu atẹjade kan ti Minisita eto ibaraẹnisọrọ Lai Mohammed fi sita lọjọ Iṣẹgun. Gẹgẹ bi Segun Adeyemi to n gbẹnusọ fun Minisita Lai ti ṣe sọ, Lai Mohammed ni yoo dari ikọ Naijiria ti yoo jiroro pẹlu Twitter. Awọn eeyan miran ti yoo kọwọrin pẹlu Minisita lati jiroro ni agbẹjọro agba Naijiria Abubakar Malami, Minista feto ẹrọ ibaraẹnisọrọ ati eto ọrọ ajẹ ayelujara,Issa Ali Pantami. Bẹẹ naa ni Minisita fọr ilẹ okere ati Minisita fọrọ iṣẹ ile ati oju ọna Babatunde Fashola yoo pẹlu igbimọ yi. Segun Adeyemi fi kun ọrọ rẹ ninu atẹjade naa pe Twitter lo bveere fun ijiroro pẹlu ijọba Naijiria.


Awọn eeyan miran ti yoo kọwọrin pẹlu Minisita lati jiroro ni agbẹjọro agba Naijiria Abubakar Malami, Minista feto ẹrọ ibaraẹnisọrọ ati eto ọrọ ajẹ ayelujara,Issa Ali Pantami. Bẹẹ naa ni Minisita fọr ilẹ okere ati Minisita fọrọ iṣẹ ile ati oju ọna Babatunde Fashola yoo pẹlu igbimọ yi. Segun Adeyemi fi kun ọrọ rẹ ninu atẹjade naa pe Twitter lo bveere fun ijiroro pẹlu ijọba Naijiria. Bi a ko ba gbagbe, ijọba Naijiria ti ṣaaju fofin de lilo Twitter nilẹ naa lẹyin ti oju opo naa yọ ọrọ ti aarẹ Buhari kọ. Alaye ti ijọba ṣe lori igbesẹ yi ni pe iṣẹ Twitter le ṣe akoba fun igbe aaye alaafia ni Naijiria.


Bi a ko ba gbagbe, ijọba Naijiria ti ṣaaju fofin de lilo Twitter nilẹ naa lẹyin ti oju opo naa yọ ọrọ ti aarẹ Buhari kọ. Alaye ti ijọba ṣe lori igbesẹ yi ni pe iṣẹ Twitter le ṣe akoba fun igbe aaye alaafia ni Naijiria.


Rohingya sue Facebook: Àwọn ẹ̀yà kan rèé tó pe iléeṣẹ́ Facebook lẹ́jọ́, wọ́n ń bèrè $150b owó gbà mábìnú

Awọn aṣatipo Rohingya kan nilẹ Gẹẹsi ati Amẹrika ti pe ileeṣẹ Facebook lẹjọ. Wọn fẹsun kan Facebook pe oju opo rẹ lawọn eeyan kan ti n sọrọ ikorira nipa awọn ti ileeṣẹ naa ko si ri nnkankan ṣe nipa rẹ. Ẹya ọhun ti wa bere owo gba mabinu ti iye rẹ tọ ogoje biliọnu dọla lọwọ ileeṣẹ naa bayii fun bo ṣe dakẹ gbera lori ọrọ ti awọn to n lo oju opo naa kọ nipa awọn. Nnkan bii ẹgbẹrun mẹwaa awọn ẹya Rohingya to jẹ Musulumi ni wọn padanu ẹmi wọn lasiko ti awọn ọmọ ogun ya bo awọn eeyan naa lorilẹ-ede Myanmar lọdun 2017. Wọn ni Facebok faye gba awọn eeyan lati maa sọrọ kobakungbe nipa ẹya naa fun ọpọ ọdun. Nilẹ gẹẹsi, ileeṣẹ agbẹjoro to n ṣoju awọn ẹya naa ti kọ lẹta si Facebook, ninu eyii ti wọn fẹsun kan facebook pe o gba ọrọ odi nipa awọn eeyan naa laye loju opo rẹ.


Nnkan bii ẹgbẹrun mẹwaa awọn ẹya Rohingya to jẹ Musulumi ni wọn padanu ẹmi wọn lasiko ti awọn ọmọ ogun ya bo awọn eeyan naa lorilẹ-ede Myanmar lọdun 2017. Wọn ni Facebok faye gba awọn eeyan lati maa sọrọ kobakungbe nipa ẹya naa fun ọpọ ọdun. Nilẹ gẹẹsi, ileeṣẹ agbẹjoro to n ṣoju awọn ẹya naa ti kọ lẹta si Facebook, ninu eyii ti wọn fẹsun kan facebook pe o gba ọrọ odi nipa awọn eeyan naa laye loju opo rẹ. Wọn tun ni o kọ lati yan awọn eeyan ti yoo maa bojuto ohun ti awọn eeyan n kọ nipa bi eto oṣelu ṣe n lọ lorilẹ-ede Myanmar. Wọn tun sọ siwaju si pe ileeṣẹ Facebook kọ lati yọ awọn ọrọ odi nipa awọn eeyan naa kuro loju opo rẹ, bo tilẹ jẹ pe awọn ileeṣẹ iroyin kan ti kilọ fun Facebok lati ṣe bẹẹ ṣaaju. Nilẹ Amẹrika ẹwẹ, awọn agbẹjọro kan ti pe Facebook lẹjọ niluu San Fransisco lori ọrọ yii kan naa.


Wọn tun ni o kọ lati yan awọn eeyan ti yoo maa bojuto ohun ti awọn eeyan n kọ nipa bi eto oṣelu ṣe n lọ lorilẹ-ede Myanmar. Wọn tun sọ siwaju si pe ileeṣẹ Facebook kọ lati yọ awọn ọrọ odi nipa awọn eeyan naa kuro loju opo rẹ, bo tilẹ jẹ pe awọn ileeṣẹ iroyin kan ti kilọ fun Facebok lati ṣe bẹẹ ṣaaju. Nilẹ Amẹrika ẹwẹ, awọn agbẹjọro kan ti pe Facebook lẹjọ niluu San Fransisco lori ọrọ yii kan naa. Wọn ni Facebook n fi ẹmi awọn eeyan naa ta tẹtẹ lọna ati ri ero pupo loju opo rẹ. Bo tilẹ jẹ pe Facebook sọ lọdun 2018 pe lootọ ni ohun ko ṣe daadaa to lori ọrọ awọn eeyan naa, ṣugbọn ko tii fesi si ẹjọ yii. Ileeṣẹ iroyin BBC ti kan si Facebook lori ẹsun naa, ṣugbọn a ko tii gbọ esi kankan lati ọdọ wọn.


Wọn ni Facebook n fi ẹmi awọn eeyan naa ta tẹtẹ lọna ati ri ero pupo loju opo rẹ. Bo tilẹ jẹ pe Facebook sọ lọdun 2018 pe lootọ ni ohun ko ṣe daadaa to lori ọrọ awọn eeyan naa, ṣugbọn ko tii fesi si ẹjọ yii. Ileeṣẹ iroyin BBC ti kan si Facebook lori ẹsun naa, ṣugbọn a ko tii gbọ esi kankan lati ọdọ wọn.


Twitter ban in nigeria: Kò bá òfin mu bí ìjọba Naijiria ṣe gbẹ́sẹ̀lé Twitter - Ẹgbẹ́ ajàfẹ́tọ́

Awọn ẹgbẹ ajafẹtọ bii aadọrin ti ke si ijọba apapọ lati yi igbesẹ rẹ pada lori bo ṣe fofin de lilo ẹrọ Twitter ni Naijiria. Wọn tun ke si ijọba apapọ lati ma ṣe gbe ẹnikẹni ninu awọn to tapa si ofin naa lọ sile ẹjọ. Ninu atẹjade kan ti awọn eeyan naa buwọlu, ti wọn si fi ṣọwọ si awọn akọroyin, wọn ni igbesẹ ti ijọba apapọ gbe ko ba ofin mu. Gẹgẹ bii ohun ti wọn sọ "Inu wa bajẹ gidigidi bi ijọba Naijiria ṣe n tẹ ẹtọ awọn araalu loju mọlẹ, paapaa ominira lati ṣorọ bo ṣe wu wọn." "A fẹ sọ ni gbangba pe a ko fọwọ si bi ijọba apapọ ṣe fofin de oju opo Twiter ni Naijria, eyii ti ko gba awọn eeyan laaye lati sọ erongba wọn lori ayelujara." Ẹgbẹ naa tun bu ẹnu ẹtẹ lu aṣẹ ajọ to n ri si ọrọ igbohunsafẹfẹ ni Naijiria, NBC, to sọ pe ki gbogbo awọn ileeṣe iroyin yọ ara wọn kuro loju opo Twitter.


Gẹgẹ bii ohun ti wọn sọ "Inu wa bajẹ gidigidi bi ijọba Naijiria ṣe n tẹ ẹtọ awọn araalu loju mọlẹ, paapaa ominira lati ṣorọ bo ṣe wu wọn." "A fẹ sọ ni gbangba pe a ko fọwọ si bi ijọba apapọ ṣe fofin de oju opo Twiter ni Naijria, eyii ti ko gba awọn eeyan laaye lati sọ erongba wọn lori ayelujara." Ẹgbẹ naa tun bu ẹnu ẹtẹ lu aṣẹ ajọ to n ri si ọrọ igbohunsafẹfẹ ni Naijiria, NBC, to sọ pe ki gbogbo awọn ileeṣe iroyin yọ ara wọn kuro loju opo Twitter. Wọn ni "A rọ ijọba Naijiria lati yi aṣẹ rẹ pada lori ofin to fi de Twitter nitori aṣẹ naa ko ba ofin mu, to fi mọ igbeṣẹ lati fi panpẹ ofin mu gbogbo awọn to n tapa si aṣẹ ọhun." Ẹgbẹ naa tun ni ki ijọba yi aṣẹ rẹ pada lori bo ṣe ni ki awọn ileeṣẹ iroyin yọ ara wọn kuro loju opo Twitter. Lẹyin naa ni wọn rọ ijọba Naijiria lati ronupiwada lori iwa familete ki n tutọ to n wu, paapaa bo ṣe kan awọn araalu ati ẹtọ wọn labẹ ofin.


Wọn ni "A rọ ijọba Naijiria lati yi aṣẹ rẹ pada lori ofin to fi de Twitter nitori aṣẹ naa ko ba ofin mu, to fi mọ igbeṣẹ lati fi panpẹ ofin mu gbogbo awọn to n tapa si aṣẹ ọhun." Ẹgbẹ naa tun ni ki ijọba yi aṣẹ rẹ pada lori bo ṣe ni ki awọn ileeṣẹ iroyin yọ ara wọn kuro loju opo Twitter. Lẹyin naa ni wọn rọ ijọba Naijiria lati ronupiwada lori iwa familete ki n tutọ to n wu, paapaa bo ṣe kan awọn araalu ati ẹtọ wọn labẹ ofin. Wọn tun ke si ajọ iṣọkan agbaye, UN, ati ajọ iṣọkan ilẹ Afrika, AU, lati bu ẹnu ẹtẹ lu aṣẹ ijọba Naijiria lori Twitter. Gẹgẹ bii ohun ti wọn sọ, oju opo ikansiraẹni lori ayelujara ti ran ọpọlọpọ ọmọ Naijiria lọwọ lati mọ ohun to n lọ kaakiri agbaye, eyii to tun gba wọn laaye lati jẹ ki ijọba mọ ibi to ku si ninu ojuṣe rẹ. Lara awọn ẹgbẹ ajafẹtọ to buwọlu atẹjade naa ni ẹka Amnesty International ni Naijiria, Global Rights, Nigeria Mourns, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Wọn tun ke si ajọ iṣọkan agbaye, UN, ati ajọ iṣọkan ilẹ Afrika, AU, lati bu ẹnu ẹtẹ lu aṣẹ ijọba Naijiria lori Twitter. Gẹgẹ bii ohun ti wọn sọ, oju opo ikansiraẹni lori ayelujara ti ran ọpọlọpọ ọmọ Naijiria lọwọ lati mọ ohun to n lọ kaakiri agbaye, eyii to tun gba wọn laaye lati jẹ ki ijọba mọ ibi to ku si ninu ojuṣe rẹ. Lara awọn ẹgbẹ ajafẹtọ to buwọlu atẹjade naa ni ẹka Amnesty International ni Naijiria, Global Rights, Nigeria Mourns, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Twitter ban: Ó ti pé ọgọ́rùn ún ọjọ́ tí ìjọba ti f'òfin de Twitter

O ti pe ọgọrun ọjọ bayii ti ijọba orilẹede Naijiria to fi ofin de oju opo ikansira ẹni Twitter. Amọ awọn ọmọ Naijiria si ti n sọ aidunnu wọn lori bi igbesẹ ijọba orilẹede yii. Ọjọ kẹrin oṣu kẹfa ọdun 2021 yii ni ijọba Aarẹ Muhammadu Buhari kede ifofinde lilo Twitter ni Naijiria. Lati igba naa ni ijọ ti n gbero lati ri pe awọn ileeṣẹ oju opo ayelujara fi orukọ silẹ lorilẹede Naijiria ki wọn to lanfaani lati maa ṣiṣẹ. Koda, ọpọ awọn ileeṣẹ iroyin ni lati yọ oju opo Twitter wọn kuro ki wọn maa ba ri ibinu ijọba. Wọnyii ni nkan mẹfa tawọn eeyan ti padanu lẹyin ti ijọba f'ofin de Twitter 1.


Lati igba naa ni ijọ ti n gbero lati ri pe awọn ileeṣẹ oju opo ayelujara fi orukọ silẹ lorilẹede Naijiria ki wọn to lanfaani lati maa ṣiṣẹ. Koda, ọpọ awọn ileeṣẹ iroyin ni lati yọ oju opo Twitter wọn kuro ki wọn maa ba ri ibinu ijọba. Wọnyii ni nkan mẹfa tawọn eeyan ti padanu lẹyin ti ijọba f'ofin de Twitter 1. Ifọrọjomintoro ọrọ Lara nkan tawọn eeyan padanu nipa Twitter ni ifọrọjomitoro ọrọ ayelujara. Nigba kugba ti iṣẹlẹ kan ba ti ṣẹlẹ lawọn maa n bẹrẹ si fọrọ jomitoro ọrọ lori rẹ. Awọn kan le gba ọrọ kan bi ẹni n gba igba ọti fun ọpọlọpọ wakati titi ti yoo fi rẹ wọn.


Ifọrọjomintoro ọrọ Lara nkan tawọn eeyan padanu nipa Twitter ni ifọrọjomitoro ọrọ ayelujara. Nigba kugba ti iṣẹlẹ kan ba ti ṣẹlẹ lawọn maa n bẹrẹ si fọrọ jomitoro ọrọ lori rẹ. Awọn kan le gba ọrọ kan bi ẹni n gba igba ọti fun ọpọlọpọ wakati titi ti yoo fi rẹ wọn. 2. Ipolowo ọja ara ẹni Ọpọ ọmọ Naijiria lo maa n ṣe ipolowo ọja tabi iṣẹ ti wọn n ṣe loju opo Twitter. Ọpọ eeyan lo n ṣe kata kara loju opo Twitter lai tiẹ ri ẹni ti wọn n ba duna dura.


2. Ipolowo ọja ara ẹni Ọpọ ọmọ Naijiria lo maa n ṣe ipolowo ọja tabi iṣẹ ti wọn n ṣe loju opo Twitter. Ọpọ eeyan lo n ṣe kata kara loju opo Twitter lai tiẹ ri ẹni ti wọn n ba duna dura. Iru awọn eeyan bayii ti padanu iru anfaani yii ti wọn n ri jẹ lori opo Twitter. 3. Mimọ nipa ọrọ to n lọ kaakiri agbaye Ọkan lara nkan tawọn eeyan tun padanu nipa aini anfani lati lo Twitter fun bi ọgọrun ọjọ bayii ni mimọ ohun to n lọ lọwọ lagbaaye.


Iru awọn eeyan bayii ti padanu iru anfaani yii ti wọn n ri jẹ lori opo Twitter. 3. Mimọ nipa ọrọ to n lọ kaakiri agbaye Ọkan lara nkan tawọn eeyan tun padanu nipa aini anfani lati lo Twitter fun bi ọgọrun ọjọ bayii ni mimọ ohun to n lọ lọwọ lagbaaye. Nibi kibi ni iṣẹlẹ kan tabi omiran ti le maa ṣẹlẹ lagbaaye, lori Twitter lawọn eeyan ti maa n kọkọ gbọ nipa rẹ. Ileeṣẹ aladani atawọn ileeṣẹ ijọba gan an maa n lo Twitter lati kede igbesẹ wọn fun araye. 4.


Nibi kibi ni iṣẹlẹ kan tabi omiran ti le maa ṣẹlẹ lagbaaye, lori Twitter lawọn eeyan ti maa n kọkọ gbọ nipa rẹ. Ileeṣẹ aladani atawọn ileeṣẹ ijọba gan an maa n lo Twitter lati kede igbesẹ wọn fun araye. 4. Fifi ara ẹni ṣe yẹyẹ Ohun miran tawọn eeyan tun padanu lati igba ti wọn ko ti ri Twitter lo mọ ni fifi awọn eeyan ṣe yẹyẹ. Ka ni pe ijọba ko tii fofin de oju opo Twitter ni Naijiria lasiko ti Tega ati Boma fi kuro nile Ẹlẹgbọn Agba, BBNaija ni, yẹyẹ ko pọju lori Twitter. Wọn a maa fi ẹlọmiran ṣe yẹyẹ debi pe o maa ni lati sa kuro lori ẹrọ Twitter.


Fifi ara ẹni ṣe yẹyẹ Ohun miran tawọn eeyan tun padanu lati igba ti wọn ko ti ri Twitter lo mọ ni fifi awọn eeyan ṣe yẹyẹ. Ka ni pe ijọba ko tii fofin de oju opo Twitter ni Naijiria lasiko ti Tega ati Boma fi kuro nile Ẹlẹgbọn Agba, BBNaija ni, yẹyẹ ko pọju lori Twitter. Wọn a maa fi ẹlọmiran ṣe yẹyẹ debi pe o maa ni lati sa kuro lori ẹrọ Twitter. 5. Ofofo Nkan mii tawọn eeyan tun padanu nipa airi Twitter lo ni ofofo ṣiṣe. Gbogbo awọn iṣẹlẹ to n ṣẹlẹ bi ọrọ gbajugbaja oṣere Odunlade Adekola to binu sọrọ pe oun kii beere fun ibalopọ ki oun to lo obin ninu ere.


5. Ofofo Nkan mii tawọn eeyan tun padanu nipa airi Twitter lo ni ofofo ṣiṣe. Gbogbo awọn iṣẹlẹ to n ṣẹlẹ bi ọrọ gbajugbaja oṣere Odunlade Adekola to binu sọrọ pe oun kii beere fun ibalopọ ki oun to lo obin ninu ere. Ori Twitter ni ọrọ naa ko ba lagbara julọ ka ni pe ijọba ko ti fofin de Twitter ni. 6. Ibadọrẹ pọ Ohun miran tawọn eeyan ti padanu nipa airi Twitter lo ni ibadọrẹ pọ awọn eeyan.


Ori Twitter ni ọrọ naa ko ba lagbara julọ ka ni pe ijọba ko ti fofin de Twitter ni. 6. Ibadọrẹ pọ Ohun miran tawọn eeyan ti padanu nipa airi Twitter lo ni ibadọrẹ pọ awọn eeyan. Ọpọ eeyan lo ni oriṣiiriṣii ọrẹ loju opo Twitter. Koda, pupọ ninu awọn ọrẹ yii lawọn eeyan kii lanfaani lati ri soju bayii. Idi niyii ti ọpọ fi n ke si ijọba lati gbẹsẹ kuro lori Twitter kawọn eeyan le ni anfani lati maa lo Twitter bi ti tatẹyin wa.


Ọpọ eeyan lo ni oriṣiiriṣii ọrẹ loju opo Twitter. Koda, pupọ ninu awọn ọrẹ yii lawọn eeyan kii lanfaani lati ri soju bayii. Idi niyii ti ọpọ fi n ke si ijọba lati gbẹsẹ kuro lori Twitter kawọn eeyan le ni anfani lati maa lo Twitter bi ti tatẹyin wa.


Mummy GO: Mummy GO ní ẹ̀ṣọ́ ara òun le ra ilé bàbá ẹlòmíì, òun fi gbogbo rẹ̀ sílẹ̀ ni

Gbajúgbajà Ajíyìnrere Funmilayo Adebayo, tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ mọ̀ sí Mummy G.O. tún ti gbé tuntun yọ lórí àwọn ọ̀rọ̀ tó máa ń sọ nígbà tó bá ń wàásù. Fọ́nrán tuntun mìíràn tó tún gbòde kan báyìí nípa Mummy GO, ní èyí tó tí ń fesi fun àwọn ènìyàn tó ń sọ̀rọ̀ si lórí pé kìí lo ẹ̀ṣọ́ ara. Nínú fọ́nrán fídíò náà, Mummy GO ní, ní ayé tí òun kọ́kọ́ wá, òun fẹ́ràn láti máa lo ẹ̀ṣọ́ ara púpọ̀ tí òun sì máa ń rà wọ́n lọ́pọ̀lọpọ̀. Mummy GO fesi pada fun awọn to ni kii lo ẹṣọ ara: "Ta ló sọ pé mi ò fẹ́ràn lílo ẹ̀ṣọ́ ara, nígbà tí mò ń ṣiṣẹ́ gbígbé egbògi olóró cocaine, àwọn ohun ẹ̀ṣọ́ ara tí mo kó jọ, le ra ilé bàbá ẹlòmíràn." "Mo fẹ́ràn kí n máa rà wọ́n lọ́pọ̀lọpọ̀, àwọn ẹ̀ṣọ́ ara tí mo ní nígbà náà, tí a bá gbe lé òdiwọ̀n nísìnyí, yóò tó ọ̀dúnrún mílíọnù náírà."


Nínú fọ́nrán fídíò náà, Mummy GO ní, ní ayé tí òun kọ́kọ́ wá, òun fẹ́ràn láti máa lo ẹ̀ṣọ́ ara púpọ̀ tí òun sì máa ń rà wọ́n lọ́pọ̀lọpọ̀. Mummy GO fesi pada fun awọn to ni kii lo ẹṣọ ara: "Ta ló sọ pé mi ò fẹ́ràn lílo ẹ̀ṣọ́ ara, nígbà tí mò ń ṣiṣẹ́ gbígbé egbògi olóró cocaine, àwọn ohun ẹ̀ṣọ́ ara tí mo kó jọ, le ra ilé bàbá ẹlòmíràn." "Mo fẹ́ràn kí n máa rà wọ́n lọ́pọ̀lọpọ̀, àwọn ẹ̀ṣọ́ ara tí mo ní nígbà náà, tí a bá gbe lé òdiwọ̀n nísìnyí, yóò tó ọ̀dúnrún mílíọnù náírà." "Amọ mo jọ̀wọ́ rẹ̀ kalẹ̀ nítorí ìjọba ọ̀run tí gbogbo wa ń wá" Ajihinrere naa tẹ siwaju pe awọn ọmọ ijọ oun ko padanu ohunkohun gẹgẹ bi oun ti se sẹyin, ni aye ti oun kọkọ wa. O ni "Ki lẹ ti i padanu, ẹ ko ti i padanu ohunkohun rara, tori naa lẹ se n mu omulomu, mo ti padanu ohun to pọ ju sẹyin. Ki eeyan ji laarọ bayii, ko maa gbọ gbọngaun gbọngaun, alaati owo wo lo n de, miliọnu lo n wọle sinu apo asuwọn owo mi nile ifowopamọ si ori foonu mi.


"Amọ mo jọ̀wọ́ rẹ̀ kalẹ̀ nítorí ìjọba ọ̀run tí gbogbo wa ń wá" Ajihinrere naa tẹ siwaju pe awọn ọmọ ijọ oun ko padanu ohunkohun gẹgẹ bi oun ti se sẹyin, ni aye ti oun kọkọ wa. O ni "Ki lẹ ti i padanu, ẹ ko ti i padanu ohunkohun rara, tori naa lẹ se n mu omulomu, mo ti padanu ohun to pọ ju sẹyin. Ki eeyan ji laarọ bayii, ko maa gbọ gbọngaun gbọngaun, alaati owo wo lo n de, miliọnu lo n wọle sinu apo asuwọn owo mi nile ifowopamọ si ori foonu mi. Owo cocaine niyẹn. Mo n lọ si ile igbafẹ lorisirisi, awọn ọmọ to n se oloso yoo jade lọ ni alẹ, o pẹ ti mo ti n gba idamẹwa. Awọn ọmọ alaristo, awọn ọmọ alasẹwo, wọn maa san idamẹwa fun iya wọn.


Owo cocaine niyẹn. Mo n lọ si ile igbafẹ lorisirisi, awọn ọmọ to n se oloso yoo jade lọ ni alẹ, o pẹ ti mo ti n gba idamẹwa. Awọn ọmọ alaristo, awọn ọmọ alasẹwo, wọn maa san idamẹwa fun iya wọn. Mo maa n gba owo lọwọ wọn. Owo ko tan lọwọ mi ri, ti owo mi nile ifowopamọ ba ku ọgbọn miliọnu naira, maa ma gbọn kiri ni pe ko si owo. Maa tun ran awọn ọmọ jade pe fun isẹ adigunjale, mo wa ni mo di atunbi, mo fi gboogbo rẹ silẹ, mo wa gba kamu, mo n se bii ọnọ ti iya rẹ n saisan.


Mo maa n gba owo lọwọ wọn. Owo ko tan lọwọ mi ri, ti owo mi nile ifowopamọ ba ku ọgbọn miliọnu naira, maa ma gbọn kiri ni pe ko si owo. Maa tun ran awọn ọmọ jade pe fun isẹ adigunjale, mo wa ni mo di atunbi, mo fi gboogbo rẹ silẹ, mo wa gba kamu, mo n se bii ọnọ ti iya rẹ n saisan. Ẹyin tun wa n sọ pe fake, ayederu ni mi, nnkan n se ẹ ni? Ori rẹ yọ ẹ ti n ko se ogidi, boya n ba ti wa ja ile rẹ ni ole, ki n fi ibọn tu gbogbo ori rẹ danu." Mummy GO ni kii lo yẹri eti, ẹgba ọrun tabi ti ọwọ, ti awọn eeyan si maa n lero pe ko nifẹ lati maa lo awọn ẹsọ ara yii ni.


Ẹyin tun wa n sọ pe fake, ayederu ni mi, nnkan n se ẹ ni? Ori rẹ yọ ẹ ti n ko se ogidi, boya n ba ti wa ja ile rẹ ni ole, ki n fi ibọn tu gbogbo ori rẹ danu." Mummy GO ni kii lo yẹri eti, ẹgba ọrun tabi ti ọwọ, ti awọn eeyan si maa n lero pe ko nifẹ lati maa lo awọn ẹsọ ara yii ni. Amọ nigba to wa kede pe oun ti ni awọn esọ ara yii si, ti oun si maa n lo wọn pupọ nigba kan ti oun n gbe oogun oloro, ero awọn eeyan lori ayelujara se ọtọọtọ lori ọrọ naa. Bakan naa ni wọn tun n fesi lori ohun to sọ pe oun maa n gba idamẹwa lọwọ awọn asẹwo ati adigunjale. Awọn eeyan kan ni se lo yẹ ki ileesẹ Ọlọpaa gbe Mummy GO nitori funra ara rẹ lo n jẹwọ ẹsẹ to ti da sẹyin.


Amọ nigba to wa kede pe oun ti ni awọn esọ ara yii si, ti oun si maa n lo wọn pupọ nigba kan ti oun n gbe oogun oloro, ero awọn eeyan lori ayelujara se ọtọọtọ lori ọrọ naa. Bakan naa ni wọn tun n fesi lori ohun to sọ pe oun maa n gba idamẹwa lọwọ awọn asẹwo ati adigunjale. Awọn eeyan kan ni se lo yẹ ki ileesẹ Ọlọpaa gbe Mummy GO nitori funra ara rẹ lo n jẹwọ ẹsẹ to ti da sẹyin. Awọn eeyan miran ni nigba wo ati ni ọdun wo ni mama oniwaasu yii gbe egboogi oloro Cocaine? Wọn ni se nigba aye to wa yii ni abi ni aye atijọ to ti wa tẹlẹ, gẹgẹ bo se maa n sọ tẹlẹ? Awọn miran tilẹ n beere pe gbogbo awọn eeyan ti mama oniwaasu yii ti kọ nisẹ tẹlẹ, ki lo de ti wọn ko fi bọ sita wa kin ọrọ rẹ lẹyin?