O Ṣoju Mi Koro

Ko si pẹ loootọ ti ariwo fi gbode pe Magu ti jẹwọ lọdọ awọn ti wọn n wadii ẹ, o ti sọ niwaju igbimọ pe oun fun Ọsinbajo ni biliọnu mẹrin Naira pe ko fi ṣararindin. Ariwo ọrọ naa di ohun to mu wahala dani, nitori gbogbo ilu lo ti fẹrẹ gba ọrọ naa gbọ tan, ko too di pe Igbakeji-Aarẹ naa gba lọọya, to ni ki wọn ba oun kọwe si ọga ọlọpaa pata, ko mu ẹni to n kọ ikọkukọ kiri nipa oun. Igba naa ni Magu paapaa ṣẹṣẹ kọwe jade pe ko sẹni to darukọ Ọṣinbajo niwaju igbimọ ti oun wa, nitori ko si ohun to pa oun ati ẹ pọ, bẹẹ ni awọn ti wọn n wadii ọrọ lọwọ oun ko darukọ Ọṣinbajo. Bi wọn ti n sọ iyẹn naa ni awọn mi-in tun gbe e jade, pe ọmo rẹ kan, …., ra ile olowo nla kan si Abuja, pe nigba to ra a, ẹgbẹrin miliọnu (800m) lo ra ile ọhun, wọn ni owo ijọba ni. Ko sẹni ti yoo gbọ pe iru ọmọbinrin yii ra ile olowo nla bẹẹ ti ko ni i beere iṣẹ to ṣe ati ibi to ti rowo to to bẹẹ, nigba ti ọmọ naa ko ti i ju ọmọ ọgbọn ọdun lọ. Bi araalu ba ri iru ile bẹẹ pe ọmọ Ọṣinbajo yii lo ra a loootọ, ko si ki wọn ma ni owo ijọba ni, pe ipo ti baba rẹ wa ni wọn lo to fi le ri iru owo bẹẹ.


O Ṣoju Mi Koro

Bi wọn ti n sọ iyẹn naa ni awọn mi-in tun gbe e jade, pe ọmo rẹ kan, …., ra ile olowo nla kan si Abuja, pe nigba to ra a, ẹgbẹrin miliọnu (800m) lo ra ile ọhun, wọn ni owo ijọba ni. Ko sẹni ti yoo gbọ pe iru ọmọbinrin yii ra ile olowo nla bẹẹ ti ko ni i beere iṣẹ to ṣe ati ibi to ti rowo to to bẹẹ, nigba ti ọmọ naa ko ti i ju ọmọ ọgbọn ọdun lọ. Bi araalu ba ri iru ile bẹẹ pe ọmọ Ọṣinbajo yii lo ra a loootọ, ko si ki wọn ma ni owo ijọba ni, pe ipo ti baba rẹ wa ni wọn lo to fi le ri iru owo bẹẹ. Ṣugbọn ọmọ yii naa ti jade, o ni oun kọ loun nile, oun rẹnti ẹ ni, bẹẹ naa si ni lanlọọdu ẹ ti jade, to ni oun loun fi ile ọhun rẹnti fun un. Ẹkọ leleyii fun awọn ti wọn n ṣejọba, pe iba ni ki awọn ọmọ wọn jaye alabata mọ, nitori ọtọ ni ohun ti wọn yoo ṣe, ọtọ ni oju ti araalu ti iya n jẹ yoo fi wo o. Ni ti Ọṣinbajo funra rẹ, oun naa yoo ti ri i pe iṣẹ pasitọ yatọ si ti oloṣelu, ati pe bi eeyan ba ba ara rẹ niru aaye bayii, yoo ṣọra pupọ lati jẹ awọn iṣẹ kan, ati lati ma ṣe sọ awọn ohun ti ko ba mọdi, ti ko si ri okodoro rẹ. Ọpọlọpọ awọn iṣẹ buruku ni wọn ti ran Ọṣinbajo ti oun naa ti lari mọ, ọpọ awọn ọrọ lo ti sọ ti ko yẹ ko tẹnu ẹ jade, nitori ko ri idi okodoro wọn.


O Ṣoju Mi Koro

Ṣugbọn ọmọ yii naa ti jade, o ni oun kọ loun nile, oun rẹnti ẹ ni, bẹẹ naa si ni lanlọọdu ẹ ti jade, to ni oun loun fi ile ọhun rẹnti fun un. Ẹkọ leleyii fun awọn ti wọn n ṣejọba, pe iba ni ki awọn ọmọ wọn jaye alabata mọ, nitori ọtọ ni ohun ti wọn yoo ṣe, ọtọ ni oju ti araalu ti iya n jẹ yoo fi wo o. Ni ti Ọṣinbajo funra rẹ, oun naa yoo ti ri i pe iṣẹ pasitọ yatọ si ti oloṣelu, ati pe bi eeyan ba ba ara rẹ niru aaye bayii, yoo ṣọra pupọ lati jẹ awọn iṣẹ kan, ati lati ma ṣe sọ awọn ohun ti ko ba mọdi, ti ko si ri okodoro rẹ. Ọpọlọpọ awọn iṣẹ buruku ni wọn ti ran Ọṣinbajo ti oun naa ti lari mọ, ọpọ awọn ọrọ lo ti sọ ti ko yẹ ko tẹnu ẹ jade, nitori ko ri idi okodoro wọn. Ni bayii, wọn ti gbe e le aye lọwọ, wọn lo o, wọn si pa a ti, o wa nibẹ bii ẹni ti ko si nibẹ, wọn n ti oju ara rẹ yan an mẹbọ. Afi bii ẹni pe ọkunrin pasitọ naa ti ṣe nnkan kan fawọn alatako ẹ yii tẹlẹ, tabi o ra nnkan lọwọ wọn ti ko sanwo. Bi ọwọ ko ba ṣee ṣan, eeyan n ka a ru ni o, ki oun naa jade sita ko sọ ootọ ọrọ, ko sọ ohun to n lọ nile ijọba.


O Ṣoju Mi Koro

Ni bayii, wọn ti gbe e le aye lọwọ, wọn lo o, wọn si pa a ti, o wa nibẹ bii ẹni ti ko si nibẹ, wọn n ti oju ara rẹ yan an mẹbọ. Afi bii ẹni pe ọkunrin pasitọ naa ti ṣe nnkan kan fawọn alatako ẹ yii tẹlẹ, tabi o ra nnkan lọwọ wọn ti ko sanwo. Bi ọwọ ko ba ṣee ṣan, eeyan n ka a ru ni o, ki oun naa jade sita ko sọ ootọ ọrọ, ko sọ ohun to n lọ nile ijọba. Bo ba sọ ootọ, ara rẹ yoo mọ, awọn araalu si le dari ohun to ti ṣe sẹyin ji i. Ṣugbọn to ba jokoo sibẹ ti wọn jọ n ṣu irọ ta bii akara, ti wọn ro pe awọn ọmọ Naijiria ko mọ, tabi pe wọn ko gbọn, oun ni yoo fori fa eyi to ju nibẹ, nigba ti awọn Mọla ba le e jade nigbẹyin. Ẹ yẹra fawọn sẹnetọ yii, Korona wa lara wọn Agbọ-sọgba-nu ni iku ọkunrin aṣofin Eko ti wọn n pe ni Tunde Burahimọ jẹ fun gbogbo ẹni to mọ ọn pata, bẹẹ ọpọlọpọ eeyan lo mọ ọkunrin oloṣelu naa. Ọjọ rẹ ti pẹ, eeyan kan to si lawọ, to ko awọn eeyan mọra ni, gbajumọ gbaa ni.


O Ṣoju Mi Koro

Bo ba sọ ootọ, ara rẹ yoo mọ, awọn araalu si le dari ohun to ti ṣe sẹyin ji i. Ṣugbọn to ba jokoo sibẹ ti wọn jọ n ṣu irọ ta bii akara, ti wọn ro pe awọn ọmọ Naijiria ko mọ, tabi pe wọn ko gbọn, oun ni yoo fori fa eyi to ju nibẹ, nigba ti awọn Mọla ba le e jade nigbẹyin. Ẹ yẹra fawọn sẹnetọ yii, Korona wa lara wọn Agbọ-sọgba-nu ni iku ọkunrin aṣofin Eko ti wọn n pe ni Tunde Burahimọ jẹ fun gbogbo ẹni to mọ ọn pata, bẹẹ ọpọlọpọ eeyan lo mọ ọkunrin oloṣelu naa. Ọjọ rẹ ti pẹ, eeyan kan to si lawọ, to ko awọn eeyan mọra ni, gbajumọ gbaa ni. Ṣugbọn lojiji lo ku, ko si si ohun to pa a ju Korona yii lọ. Ohun ti ọpọ eeyan ko mọ ni pe ọrẹ timọ ni oun ati aṣofin ile-igbimọ aṣofin apapọ to ku nijọsi, iyẹn Adebayọ Ọṣinọwọ, ọrẹ ti wọn ti n ṣe lati bii ọgbọn ọdun sẹyin ni. Ni gbara ti Ọṣinọwọ ku ni ọṣibitu, Tunde Burahimọ wa ninu awọn ti wọn kọkọ mọ, nitori o ti mọ lati igba ti ara rẹ ko ti ya, o si wa lara awọn ti wọn ṣe kokaari ẹ lori bi wọn ti gbe e, ati bi wọn ti sinku ẹ. Igbẹyin ni pe Korona mu Tunde Burahimọ, oun naa si ba kinni naa lọ.


O Ṣoju Mi Koro

Ṣugbọn lojiji lo ku, ko si si ohun to pa a ju Korona yii lọ. Ohun ti ọpọ eeyan ko mọ ni pe ọrẹ timọ ni oun ati aṣofin ile-igbimọ aṣofin apapọ to ku nijọsi, iyẹn Adebayọ Ọṣinọwọ, ọrẹ ti wọn ti n ṣe lati bii ọgbọn ọdun sẹyin ni. Ni gbara ti Ọṣinọwọ ku ni ọṣibitu, Tunde Burahimọ wa ninu awọn ti wọn kọkọ mọ, nitori o ti mọ lati igba ti ara rẹ ko ti ya, o si wa lara awọn ti wọn ṣe kokaari ẹ lori bi wọn ti gbe e, ati bi wọn ti sinku ẹ. Igbẹyin ni pe Korona mu Tunde Burahimọ, oun naa si ba kinni naa lọ. Nidii eyi, ko yaayan lẹnu nigba ti iroyin gbe e jade pe o le ni aadọta awọn aṣofin ti wọn ti ni arun Korona yii lara, wọn ko kan ni i jẹwọ ni. Arun naa wa lara wọn, ṣugbọn wọn o ni i jẹ sọ fẹnikan, wọn yoo maa yọ lọ si ọsibitu, tabi ki wọn ni ki wọn waa tọju awọn nile, nigbẹyin, wọn yoo ko kinni naa ran gbogbo ẹni to ba yi wọn ka. Pataki ọrọ to wa nibẹ ni pe bi eeyan ba ri sẹnetọ kan bayii, bo si jẹ ọmọ ile-igbimọ aṣofin ni, keeyan yẹra fun wọn o, ko si yee ṣe yọnda yọnda kiri lẹgbẹẹ wọn.


O Ṣoju Mi Koro

Nidii eyi, ko yaayan lẹnu nigba ti iroyin gbe e jade pe o le ni aadọta awọn aṣofin ti wọn ti ni arun Korona yii lara, wọn ko kan ni i jẹwọ ni. Arun naa wa lara wọn, ṣugbọn wọn o ni i jẹ sọ fẹnikan, wọn yoo maa yọ lọ si ọsibitu, tabi ki wọn ni ki wọn waa tọju awọn nile, nigbẹyin, wọn yoo ko kinni naa ran gbogbo ẹni to ba yi wọn ka. Pataki ọrọ to wa nibẹ ni pe bi eeyan ba ri sẹnetọ kan bayii, bo si jẹ ọmọ ile-igbimọ aṣofin ni, keeyan yẹra fun wọn o, ko si yee ṣe yọnda yọnda kiri lẹgbẹẹ wọn. Bi bẹẹ kọ, tọhun yoo ko arun yii, oun ko si ni i mọ ibi ti oun ti ko o. Ọpọ eeyan larun Korona wa lara wọn, nitori lojoojumọ ni iroyin n sọ pe kinni naa n ran kiri ni Naijiria, bi a si ti n sọrọ yii, o ti le ni ẹgbẹrun mọkanlelọgbọn ti kinni naa ti mu ni Naijiria tiwa. Bẹẹ ni Korona naa ko ba ẹnikan ṣọrẹ, ki ọlọmọ kilọ fọmọ rẹ ni. Ẹ yẹra fun sẹnetọ, ẹ tiẹ yẹra fawọn oloṣelu yii, ohun to wa lara wọn o daa!


O Ṣoju Mi Koro

Bi bẹẹ kọ, tọhun yoo ko arun yii, oun ko si ni i mọ ibi ti oun ti ko o. Ọpọ eeyan larun Korona wa lara wọn, nitori lojoojumọ ni iroyin n sọ pe kinni naa n ran kiri ni Naijiria, bi a si ti n sọrọ yii, o ti le ni ẹgbẹrun mọkanlelọgbọn ti kinni naa ti mu ni Naijiria tiwa. Bẹẹ ni Korona naa ko ba ẹnikan ṣọrẹ, ki ọlọmọ kilọ fọmọ rẹ ni. Ẹ yẹra fun sẹnetọ, ẹ tiẹ yẹra fawọn oloṣelu yii, ohun to wa lara wọn o daa! Ṣe ijọba yii mọ ohun ti wọn n ṣe bayii ṣa? Eto tijọba Buhari yii maa n ṣe, eto naa ki i ba ara wọn mu, ọpọ igba lo si maa n da bii pe ijọba naa ko mọ ohun ti wọn n ṣe. Minisita fun eto ẹkọ, ati awọn ti wọn n ṣeto ki Korona ma muuyan kiri ni wọn jọ kede, ti wọn ni awọn ọmọleewe kan yoo wọle lati lọọ ṣedanwo aṣekagba wọn.


O Ṣoju Mi Koro

Ṣe ijọba yii mọ ohun ti wọn n ṣe bayii ṣa? Eto tijọba Buhari yii maa n ṣe, eto naa ki i ba ara wọn mu, ọpọ igba lo si maa n da bii pe ijọba naa ko mọ ohun ti wọn n ṣe. Minisita fun eto ẹkọ, ati awọn ti wọn n ṣeto ki Korona ma muuyan kiri ni wọn jọ kede, ti wọn ni awọn ọmọleewe kan yoo wọle lati lọọ ṣedanwo aṣekagba wọn. Iyẹn ni pe awọn ti wọn fẹẹ jade iwe mẹwaa yoo lọọ ṣedanwo wọn pari, wọn yoo ṣe Wayẹẹki (WAEC), ti wọn yoo fi wọ ileewe giga, bẹẹ ni awọn ti wọn fẹẹ jade iwe mẹfa naa yoo ṣedanwo ipari, ati awọn ti wọn fẹẹ bọ sileewe girama kekere lọ sileewe girama agba. Eeyan yoo ro pe ijọba to kede iru eto bayii ti ṣe ohun gbogbo ni ṣẹpẹ ni, pe wọn ti mọ ọna ti wọn yoo gba ti ko fi ni i si ewu fun awọn ọmọ ti wọn fẹẹ ṣedanwo yii. Ṣugbọn lojiji ni ijọba yii kan naa tun pada wa pe awọn ko ṣi ileewe mọ, ki gbogbo ọmọọleewe jokoo sile wọn, bẹẹ ni ko ni i si idanwo oniwee mẹwaa lọdun yii rara.


O Ṣoju Mi Koro

Iyẹn ni pe awọn ti wọn fẹẹ jade iwe mẹwaa yoo lọọ ṣedanwo wọn pari, wọn yoo ṣe Wayẹẹki (WAEC), ti wọn yoo fi wọ ileewe giga, bẹẹ ni awọn ti wọn fẹẹ jade iwe mẹfa naa yoo ṣedanwo ipari, ati awọn ti wọn fẹẹ bọ sileewe girama kekere lọ sileewe girama agba. Eeyan yoo ro pe ijọba to kede iru eto bayii ti ṣe ohun gbogbo ni ṣẹpẹ ni, pe wọn ti mọ ọna ti wọn yoo gba ti ko fi ni i si ewu fun awọn ọmọ ti wọn fẹẹ ṣedanwo yii. Ṣugbọn lojiji ni ijọba yii kan naa tun pada wa pe awọn ko ṣi ileewe mọ, ki gbogbo ọmọọleewe jokoo sile wọn, bẹẹ ni ko ni i si idanwo oniwee mẹwaa lọdun yii rara. Ko si Wayẹẹki, kawọn ọmọ maa ṣere nile wọn. Ọrọ naa ka awọn aṣofin Naijiria lara, wọn ni bawo ni ijọba yii ṣe n ṣe ṣegeṣege bayii. O dun Atiku Abubakar paapaa, o loun ko mọ ohun to rọ lu ijọba yii rara.


O Ṣoju Mi Koro

Ko si Wayẹẹki, kawọn ọmọ maa ṣere nile wọn. Ọrọ naa ka awọn aṣofin Naijiria lara, wọn ni bawo ni ijọba yii ṣe n ṣe ṣegeṣege bayii. O dun Atiku Abubakar paapaa, o loun ko mọ ohun to rọ lu ijọba yii rara. Bẹẹ lawọn Ẹgbẹ Afẹnifẹre sọrọ, ati awọn eeyan gidi mi-in lawujọ. Ohun ti gbogbo wọn n sọ naa ni pe ijọba yii ko leto rara, wọn ko mọ ohun ti wọn n ṣe ati ohun to n ṣe wọn. Ki wọn too jade bayii waa kede pe awọn fẹẹ ṣi ileewe, ṣebi o yẹ ki wọn ti ṣe awọn ayẹwo gidi, ki wọn si ti gbe eto kan kalẹ laaye ara wọn.


O Ṣoju Mi Koro

Bẹẹ lawọn Ẹgbẹ Afẹnifẹre sọrọ, ati awọn eeyan gidi mi-in lawujọ. Ohun ti gbogbo wọn n sọ naa ni pe ijọba yii ko leto rara, wọn ko mọ ohun ti wọn n ṣe ati ohun to n ṣe wọn. Ki wọn too jade bayii waa kede pe awọn fẹẹ ṣi ileewe, ṣebi o yẹ ki wọn ti ṣe awọn ayẹwo gidi, ki wọn si ti gbe eto kan kalẹ laaye ara wọn. Ikede ti wọn ṣe gbẹyin yii fi han pe wọn ko leto, wọn kan n figba kan bọkan ninu ni. Ki i ṣe Naijiria nikan ni iṣoro kofiidi yii wa, ṣugbọn kaluku aṣaaju ni wọn n wa ọna abayọ fawọn eeyan tiwọn. Awọn ọmọ Amẹrika n kawe nile, idanwo wọn ko yingin, bẹẹ ni awọn ọmọ ọpọ orilẹ-ede, lori ẹrọ ayelujara ni wọn ti n ṣe e. Awọn ti ko ni ẹrọ ayelujara ti ṣeto lati ri i pe awọn ọmọleewe ko sun mọ ara wọn.


O Ṣoju Mi Koro

Ikede ti wọn ṣe gbẹyin yii fi han pe wọn ko leto, wọn kan n figba kan bọkan ninu ni. Ki i ṣe Naijiria nikan ni iṣoro kofiidi yii wa, ṣugbọn kaluku aṣaaju ni wọn n wa ọna abayọ fawọn eeyan tiwọn. Awọn ọmọ Amẹrika n kawe nile, idanwo wọn ko yingin, bẹẹ ni awọn ọmọ ọpọ orilẹ-ede, lori ẹrọ ayelujara ni wọn ti n ṣe e. Awọn ti ko ni ẹrọ ayelujara ti ṣeto lati ri i pe awọn ọmọleewe ko sun mọ ara wọn. Awọn ọmọ ti wọn fẹẹ ṣedanwo ko to ida mẹwaa awọn ti wọn wa nileewe, ki lo waa de ti apa ijọba wa ko ka a. Nnkan ti n daru mọ ijọba yii lọwọ pupọ ju, afi bii pe awọn ti wọn wa nibẹ ko mọ nnkan kan loootọ ni. Eleyii ga o jare.


O Ṣoju Mi Koro

Awọn ọmọ ti wọn fẹẹ ṣedanwo ko to ida mẹwaa awọn ti wọn wa nileewe, ki lo waa de ti apa ijọba wa ko ka a. Nnkan ti n daru mọ ijọba yii lọwọ pupọ ju, afi bii pe awọn ti wọn wa nibẹ ko mọ nnkan kan loootọ ni. Eleyii ga o jare.


Ohun to fa wahala lasiko ibo ti wọn di ni 1964 niyi o (2)

“Nibo la oo gbeyii gba! Ki la oo ti ṣeyi si! Ta ni yoo ba wa yanju ẹ!” Ohun to n ti ẹnu ọpọlọpọ eeyan jade lọjọ naa ree, ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kejila, ọdun 1964. Ohun ti wọn gbọ jọ wọn loju ni. Awọn oniroyin ni wọn gbe e jade lọjọ naa pe ija buruku ti bẹ silẹ laarin ẹni to jẹ olori Naijiria, ati olori ijọba Naijiria. Ẹni ti i ṣe olori Naijiria, ti wọn n pe ni Governor General, ni Ọmọwe Nnamdi Azikiwe.


Ohun ti wọn gbọ jọ wọn loju ni. Awọn oniroyin ni wọn gbe e jade lọjọ naa pe ija buruku ti bẹ silẹ laarin ẹni to jẹ olori Naijiria, ati olori ijọba Naijiria. Ẹni ti i ṣe olori Naijiria, ti wọn n pe ni Governor General, ni Ọmọwe Nnamdi Azikiwe. Labẹ ofin, oun lo ni Naijiria, orilẹ-ede rẹ ni, ara to ba si wu u lo le da nibẹ. Oun ni yoo fọwọ si ẹni ti yoo ṣejọba, bi ko ba fọwọ si orukọ ẹnikẹni, tọhun ko le ṣejọba Naijiria. Oun naa ni yoo fi ọwọ si orukọ awọn minisita, nigba ti ẹni to yan gegẹ bii olori ijọba ba ti kọ orukọ awọn minisita to fẹẹ lo ranṣẹ si i. Oun yii kan naa lo si lagbara lati yọ ẹni yoowu ti wọn ba fi ṣe olori Naijiria nipo rẹ, bi iwa onitọhun ko ba tẹ ẹ lọrun mọ.


Labẹ ofin, oun lo ni Naijiria, orilẹ-ede rẹ ni, ara to ba si wu u lo le da nibẹ. Oun ni yoo fọwọ si ẹni ti yoo ṣejọba, bi ko ba fọwọ si orukọ ẹnikẹni, tọhun ko le ṣejọba Naijiria. Oun naa ni yoo fi ọwọ si orukọ awọn minisita, nigba ti ẹni to yan gegẹ bii olori ijọba ba ti kọ orukọ awọn minisita to fẹẹ lo ranṣẹ si i. Oun yii kan naa lo si lagbara lati yọ ẹni yoowu ti wọn ba fi ṣe olori Naijiria nipo rẹ, bi iwa onitọhun ko ba tẹ ẹ lọrun mọ. Ni ti Balewa, oun ni olori Naijiria. Labẹ ofin, gbogbo agbara ijọba pata, abẹ rẹ lo wa, oun naa si ni olori gbogbo awọn ọmọ ogun pata. Oun ni yoo yan ẹni to ba fẹ ko ba oun ṣe minisita, oun naa ni yoo si yan olori awọn ologun gbogbo.


Ni ti Balewa, oun ni olori Naijiria. Labẹ ofin, gbogbo agbara ijọba pata, abẹ rẹ lo wa, oun naa si ni olori gbogbo awọn ọmọ ogun pata. Oun ni yoo yan ẹni to ba fẹ ko ba oun ṣe minisita, oun naa ni yoo si yan olori awọn ologun gbogbo. Ko si ẹlomiiran to le yan wọn fun un, oun yii nikan naa si ni awọn ologun ati minisita yii gbọdọ maa bẹru, oun naa ni wọn yoo maa gbọ aṣẹ lẹnu rẹ, gbogbo aṣẹ ati agbara olori Naijiria ko ju ko yan ẹni ti yoo ṣe olori ijọba sipo, ko si fọwọ si awọn minisita to ba yan. Ibi kan ti agbara Aarẹ yii le si ni pe o le yọ olori ijọba (Prime Minister) kuro nipo rẹ nigba ti ọrọ ba le patapata tan. Ṣugbọn ki iru eleyii too ṣẹlẹ, ọrọ naa yoo ti le gan-an ni o. Eyi ni pe bii oludamọran agba ni purẹsidenti yii jẹ fun olori ijọba, ko kan gba a nimọran, ko si maa woye ohun ti wọn ba n ṣe ni.


Ko si ẹlomiiran to le yan wọn fun un, oun yii nikan naa si ni awọn ologun ati minisita yii gbọdọ maa bẹru, oun naa ni wọn yoo maa gbọ aṣẹ lẹnu rẹ, gbogbo aṣẹ ati agbara olori Naijiria ko ju ko yan ẹni ti yoo ṣe olori ijọba sipo, ko si fọwọ si awọn minisita to ba yan. Ibi kan ti agbara Aarẹ yii le si ni pe o le yọ olori ijọba (Prime Minister) kuro nipo rẹ nigba ti ọrọ ba le patapata tan. Ṣugbọn ki iru eleyii too ṣẹlẹ, ọrọ naa yoo ti le gan-an ni o. Eyi ni pe bii oludamọran agba ni purẹsidenti yii jẹ fun olori ijọba, ko kan gba a nimọran, ko si maa woye ohun ti wọn ba n ṣe ni. Ṣugbọn purẹsidenti yii ni ijọba orilẹ-ede agbaye maa n saaba ba ṣe, nitori wọn nigbagbọ pe oun lo ni orilẹ-ede rẹ, o si le fi ẹni yoowu to ba wu u ṣe olori ijọba. Ohun to ti dara ṣaa fun iru orilẹ-ede ti wọn ba ti n lo ofin oni-beji bayii ni pe ki awọn mejeeji ti wọn jẹ olori yii, iyẹn olori Naijiria ati olori ijọba jọ wa ni irẹpọ, ki iṣẹ ilu le maa lọ deede bo ti yẹ. Bi ija ba de laarin awọn mejeeji, ọrọ naa le di ogun, o si le tu orilẹ-ede wọn ka.


Ṣugbọn purẹsidenti yii ni ijọba orilẹ-ede agbaye maa n saaba ba ṣe, nitori wọn nigbagbọ pe oun lo ni orilẹ-ede rẹ, o si le fi ẹni yoowu to ba wu u ṣe olori ijọba. Ohun to ti dara ṣaa fun iru orilẹ-ede ti wọn ba ti n lo ofin oni-beji bayii ni pe ki awọn mejeeji ti wọn jẹ olori yii, iyẹn olori Naijiria ati olori ijọba jọ wa ni irẹpọ, ki iṣẹ ilu le maa lọ deede bo ti yẹ. Bi ija ba de laarin awọn mejeeji, ọrọ naa le di ogun, o si le tu orilẹ-ede wọn ka. Ohun ti ọkan gbogbo eeyan ṣe ko soke nigba ti wọn gbọ iroyin aramanda naa, pe ija wa laarin Azikiwe, olori Naijiria, ati Balewa, olori ijọba, niyẹn.Ohun to fa ọrọ naa ko ju ọrọ ibo ti wọn fẹẹ di lọjọ keji lọ. Wọn fẹẹ dibo lati yan awọn aṣofn apapọ sile-igbimọ aṣofin Naijiria, awọn yii ni yoo si fa ẹni ti yoo maa ṣe olori Naijiria kalẹ, ko too di pe aarẹ fọwọ si i. Ọrọ ibo naa lo dija laarin Azikiwe ati Balewa. Awọn ẹgbẹ UPGA ni wọn kọwe si **Esua, olori ajọ to n ṣeto idibo naa pe awọn ko ni i kopa ninu ibo yii, afi ti wọn ba sun ọjọ idibo naa siwaju.


Ohun ti ọkan gbogbo eeyan ṣe ko soke nigba ti wọn gbọ iroyin aramanda naa, pe ija wa laarin Azikiwe, olori Naijiria, ati Balewa, olori ijọba, niyẹn.Ohun to fa ọrọ naa ko ju ọrọ ibo ti wọn fẹẹ di lọjọ keji lọ. Wọn fẹẹ dibo lati yan awọn aṣofn apapọ sile-igbimọ aṣofin Naijiria, awọn yii ni yoo si fa ẹni ti yoo maa ṣe olori Naijiria kalẹ, ko too di pe aarẹ fọwọ si i. Ọrọ ibo naa lo dija laarin Azikiwe ati Balewa. Awọn ẹgbẹ UPGA ni wọn kọwe si **Esua, olori ajọ to n ṣeto idibo naa pe awọn ko ni i kopa ninu ibo yii, afi ti wọn ba sun ọjọ idibo naa siwaju. Wọn kọwe, ilẹ kun, wọn ni awọn ko mọ idi ti awọn yoo fi kopa ninu idibo naa bi ajọ eleto-idibo naa ko ba ṣe awọn ohun to yẹ ki wọn ṣe. Wọn ni ẹgbẹ NNA ti fi ojooro ba ibo jẹ nigba ti awọn ko tilẹ ti i dibo rara. Wọn ni awọn ẹgbẹ mejeeji to wa ninu NNA yii, ẹgbẹ Dẹmọ ti awọn Akintọla ati NPC ti awọn Sardauna ko gboju le ohun meji ju ojooro ati eru lọ, ki wọn si lo ọlọpaa ati tọọgi lati le awọn ọmọ ẹgbẹ awọn, ati gbogbo awọn ti wọn n fẹ tiwọn lọ.


Wọn kọwe, ilẹ kun, wọn ni awọn ko mọ idi ti awọn yoo fi kopa ninu idibo naa bi ajọ eleto-idibo naa ko ba ṣe awọn ohun to yẹ ki wọn ṣe. Wọn ni ẹgbẹ NNA ti fi ojooro ba ibo jẹ nigba ti awọn ko tilẹ ti i dibo rara. Wọn ni awọn ẹgbẹ mejeeji to wa ninu NNA yii, ẹgbẹ Dẹmọ ti awọn Akintọla ati NPC ti awọn Sardauna ko gboju le ohun meji ju ojooro ati eru lọ, ki wọn si lo ọlọpaa ati tọọgi lati le awọn ọmọ ẹgbẹ awọn, ati gbogbo awọn ti wọn n fẹ tiwọn lọ. Wọn ni awọn ko ti i dibo, ẹgbẹ awọn Sardauna ti n pariwo pe awọn ti ko gbogbo ọmọ ile-igbimọ aṣofin lati ilẹ Hausa tan pata, bẹẹ ọna kan naa ti wọn fi ṣe eyi ni pe wọn ko jẹ ki fọọmu iforukọsilẹ de ọwọ awọn oludije ti wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ tawọn. Wọn ni wọn ko gbogbo fọọmu pamọ ni, bi awọn si ti ṣe naa ni Akintọla ati ẹgbẹ Dẹmọ ẹ n ṣe ni West. Lẹyin ti Azikiwe ti yẹ gbogbo ohun to n lọ yii wo, ti ẹri si wa pe loootọ ni awọn ohun ti awọn UPGA n sọ, pe awọn NNA ko fẹẹ dibo bi wọn ti n dibo, wọn mura lati fi ojooro ati agidi gbe ara wọn wọle ni, paapaa nigba ti awọn UPGA atawọn mi-in ti wa n pe fun isunsiwaju ibo naa, Olori Naijiria naa ro o pe ohun to yẹ ni ṣiṣe ni lati sun ibo naa siwaju loootọ, ki ajọ eleto idibo yii le tun nnkan ṣe, ki wọn si fagi le awọn ohun ti wọn ba ti ṣe ti ko ba ofin mu.


Wọn ni awọn ko ti i dibo, ẹgbẹ awọn Sardauna ti n pariwo pe awọn ti ko gbogbo ọmọ ile-igbimọ aṣofin lati ilẹ Hausa tan pata, bẹẹ ọna kan naa ti wọn fi ṣe eyi ni pe wọn ko jẹ ki fọọmu iforukọsilẹ de ọwọ awọn oludije ti wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ tawọn. Wọn ni wọn ko gbogbo fọọmu pamọ ni, bi awọn si ti ṣe naa ni Akintọla ati ẹgbẹ Dẹmọ ẹ n ṣe ni West. Lẹyin ti Azikiwe ti yẹ gbogbo ohun to n lọ yii wo, ti ẹri si wa pe loootọ ni awọn ohun ti awọn UPGA n sọ, pe awọn NNA ko fẹẹ dibo bi wọn ti n dibo, wọn mura lati fi ojooro ati agidi gbe ara wọn wọle ni, paapaa nigba ti awọn UPGA atawọn mi-in ti wa n pe fun isunsiwaju ibo naa, Olori Naijiria naa ro o pe ohun to yẹ ni ṣiṣe ni lati sun ibo naa siwaju loootọ, ki ajọ eleto idibo yii le tun nnkan ṣe, ki wọn si fagi le awọn ohun ti wọn ba ti ṣe ti ko ba ofin mu. Nidii eyi ni Azikiwe ṣe ranṣẹ pe olori ijọba, iyẹn Balewa, pe ki awọn le jọ sọrọ naa kunna. Ṣugbọn ki Balewa too lọ sipade pẹlu Azikiwe, oun ti ba olori ẹgbẹ oṣelu tirẹ, Sardauna, sọrọ ni Kaduna ti iyẹn wa nile ijọba, iyẹn si ti pa a laṣẹ fun un pe ko gbọdọ gba ohun yoowu ti aarẹ ba sọ, to ba yatọ si pe ki wọn dibo naa lọjọ ti wọn fẹẹ di i. Bẹẹ lọjọ ti wọn n pade yii, ibo ku ọtunla ni. Ṣugbọn nigba ti wọn pade, gbogbo ohun ti Azikiwe n sọ ni Balewa n yi danu, wọn si fa ọrọ naa titi ti wọn ko fi ribi fi ori rẹ sọ.


Nidii eyi ni Azikiwe ṣe ranṣẹ pe olori ijọba, iyẹn Balewa, pe ki awọn le jọ sọrọ naa kunna. Ṣugbọn ki Balewa too lọ sipade pẹlu Azikiwe, oun ti ba olori ẹgbẹ oṣelu tirẹ, Sardauna, sọrọ ni Kaduna ti iyẹn wa nile ijọba, iyẹn si ti pa a laṣẹ fun un pe ko gbọdọ gba ohun yoowu ti aarẹ ba sọ, to ba yatọ si pe ki wọn dibo naa lọjọ ti wọn fẹẹ di i. Bẹẹ lọjọ ti wọn n pade yii, ibo ku ọtunla ni. Ṣugbọn nigba ti wọn pade, gbogbo ohun ti Azikiwe n sọ ni Balewa n yi danu, wọn si fa ọrọ naa titi ti wọn ko fi ribi fi ori rẹ sọ. Nigba naa ni Azikiwe gbe iwe jade lẹyin ipade naa pe ede-aiyede waye laarin oun ati olori ijọba Naijiria loni-in yii o, nitori gbogbo bi oun ti mu amọran wa pe ki awọn sun ọjọ idibo to n bọ siwaju, Balewa ko gba foun, ko gba si oun lẹnu, ko si fi ibẹru oun gegẹ bii olori Naijiria han rara. Fun Aarẹ Nnamdi Azikiwe lati kọ iru ọrọ bayii jade fihan pe wahala gidi wa loootọ niyi, nitori ọrọ ti dija laarin oun ati Olori ijọba niyẹn. Ohun to si jẹ ki gbogbo eeyan kawọ mọri nigba ti wọn gbọ ọrọ yii lọjọ keji niyi, ti ọpọlọpọ eeyan si n sọ pe ṣe ki i ṣe asiko naa ni Naijiria yoo daru kọja atunṣe.


Nigba naa ni Azikiwe gbe iwe jade lẹyin ipade naa pe ede-aiyede waye laarin oun ati olori ijọba Naijiria loni-in yii o, nitori gbogbo bi oun ti mu amọran wa pe ki awọn sun ọjọ idibo to n bọ siwaju, Balewa ko gba foun, ko gba si oun lẹnu, ko si fi ibẹru oun gegẹ bii olori Naijiria han rara. Fun Aarẹ Nnamdi Azikiwe lati kọ iru ọrọ bayii jade fihan pe wahala gidi wa loootọ niyi, nitori ọrọ ti dija laarin oun ati Olori ijọba niyẹn. Ohun to si jẹ ki gbogbo eeyan kawọ mọri nigba ti wọn gbọ ọrọ yii lọjọ keji niyi, ti ọpọlọpọ eeyan si n sọ pe ṣe ki i ṣe asiko naa ni Naijiria yoo daru kọja atunṣe. Ariwo ti iwe iroyin Daily Times ọjọ keji tọrọ yii ṣẹlẹ, ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kejila, 1964, naa tilẹ pa le gan-an ni. Niṣe ni wọn lọgun too bayii pe: CRISIS (Rogbodiyan)! Ni wọn ba bẹrẹ si i royin iṣẹlẹ ọhun bayii pe: “Gbogbo aye lo pariwo lala lanaa si atẹjade ti Aarẹ Nnamdi Azikiwe gbe jade, to fi sọ pe ede-aiyede to lagbara wa laarin oun ati Olori ijọba, Alaaji Tafawa Balewa, lori ọrọ ibo si ile-igbimọ aṣofin apapọ ilẹ wa to yẹ ka di lọla.


Ariwo ti iwe iroyin Daily Times ọjọ keji tọrọ yii ṣẹlẹ, ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kejila, 1964, naa tilẹ pa le gan-an ni. Niṣe ni wọn lọgun too bayii pe: CRISIS (Rogbodiyan)! Ni wọn ba bẹrẹ si i royin iṣẹlẹ ọhun bayii pe: “Gbogbo aye lo pariwo lala lanaa si atẹjade ti Aarẹ Nnamdi Azikiwe gbe jade, to fi sọ pe ede-aiyede to lagbara wa laarin oun ati Olori ijọba, Alaaji Tafawa Balewa, lori ọrọ ibo si ile-igbimọ aṣofin apapọ ilẹ wa to yẹ ka di lọla. “Ni Kaduna, lalẹ ana yii, awọn aṣaaju agba fun ẹgbẹ Northern Peoples’ Cogrerss (NPC) bẹrẹ ipade aṣedoru pẹlu olori ẹgbẹ wọn, Alaaji Ahmadu Bello, ninu ile rẹ ni agbegbe Nassarawa. Ọrọ ede-aiyede yii naa lawọn naa fẹẹ tori ẹ ṣepade o. Awọn agbaagba ẹgbẹ ti wọn wa nibi ipade naa ni Alaaji Hamann Pategi ti ṣe akọwe ẹgbẹ wọn. Alaaji Muhammad Nasir ti i ṣe minisita fun eto idajọ ni Northern Region, ati Alaaji Aliyu Makama Bida ti i ṣe minisita fun eto inawo wọn.


“Ni Kaduna, lalẹ ana yii, awọn aṣaaju agba fun ẹgbẹ Northern Peoples’ Cogrerss (NPC) bẹrẹ ipade aṣedoru pẹlu olori ẹgbẹ wọn, Alaaji Ahmadu Bello, ninu ile rẹ ni agbegbe Nassarawa. Ọrọ ede-aiyede yii naa lawọn naa fẹẹ tori ẹ ṣepade o. Awọn agbaagba ẹgbẹ ti wọn wa nibi ipade naa ni Alaaji Hamann Pategi ti ṣe akọwe ẹgbẹ wọn. Alaaji Muhammad Nasir ti i ṣe minisita fun eto idajọ ni Northern Region, ati Alaaji Aliyu Makama Bida ti i ṣe minisita fun eto inawo wọn. “Ede aiyede ti lẹta ti aarẹ kọ sita naa le da silẹ ni wọn tori ẹ n ṣepade yii, ṣugbọn titi ti ilẹ fi ṣu pata, wọn ko ti i ri ọrọ naa fi ori rẹ ti sibi kan, bẹẹ ni wọn ko si jẹ ki ẹnikẹni mọ ohun to n lọ nibi ipade naa ti wọn n ṣe. Ki wọn too bẹrẹ ipade yii ni wọn ti kọkọ fagi le ipolongo nla kan ti ẹgbẹ naa fẹẹ ṣe ni Kaduna yii, nibi ti Sardauna ti n mura lati ba awọn ololufẹ rẹ sọrọ gẹgẹ bii aṣekagba ipolongo ibo wọn. Ko sẹni to ti i mọ ohun ti yoo jade lẹnu awọn NPC yii, nitori titi alẹ ni wọn ṣi n ṣepade wọn lọ.


“Ede aiyede ti lẹta ti aarẹ kọ sita naa le da silẹ ni wọn tori ẹ n ṣepade yii, ṣugbọn titi ti ilẹ fi ṣu pata, wọn ko ti i ri ọrọ naa fi ori rẹ ti sibi kan, bẹẹ ni wọn ko si jẹ ki ẹnikẹni mọ ohun to n lọ nibi ipade naa ti wọn n ṣe. Ki wọn too bẹrẹ ipade yii ni wọn ti kọkọ fagi le ipolongo nla kan ti ẹgbẹ naa fẹẹ ṣe ni Kaduna yii, nibi ti Sardauna ti n mura lati ba awọn ololufẹ rẹ sọrọ gẹgẹ bii aṣekagba ipolongo ibo wọn. Ko sẹni to ti i mọ ohun ti yoo jade lẹnu awọn NPC yii, nitori titi alẹ ni wọn ṣi n ṣepade wọn lọ. “Ni Ẹnugu, ogunlọgọ awọn eeyan ni wọn rọ jade ni tiwọn, Awọn oloṣelu, awọn iyalọja, awọn oṣiṣẹ ọba ati ero pupọ, ariwo ti wọn n pa yi ilu naa ka ni pe ko ni i si ibo kankan lọla ode yii. Ohun ti wọn kọ si ara awọn iwe ti wọn gbe dani ni “No Election! No election!


“Ni Ẹnugu, ogunlọgọ awọn eeyan ni wọn rọ jade ni tiwọn, Awọn oloṣelu, awọn iyalọja, awọn oṣiṣẹ ọba ati ero pupọ, ariwo ti wọn n pa yi ilu naa ka ni pe ko ni i si ibo kankan lọla ode yii. Ohun ti wọn kọ si ara awọn iwe ti wọn gbe dani ni “No Election! No election! !” Wọn ni awọn ko ni i gba ki ẹnikẹni dibo lọdọ awọn, afi ti ajọ to n ṣeto idibo naa ba ṣe ohun to yẹ ki wọn ṣe. Nigba ti wọn yi ilu po titi, ile ijọba ni wọn fabọ si pẹlu lẹta lọwọ wọn, wọn ni awọn fẹ ki olori ijọba Eastern Region gbe iwe awọn lọ si Eko, nile ijọba apapọ, ki wọn si sọ fawọn ti wọn wa nibẹ pe ko ni i si idibo lọdọ tawọn nilẹ Ibo, nitori awọn ko le lọ sibi idibo to kun fun eru ati ojooro lati ilẹ. “Ni Eko, awọn aṣaaju ẹgbẹ UPGA naa ṣe iwọde, wọn si ko ero rẹpẹtẹ lẹyin wọn.


!” Wọn ni awọn ko ni i gba ki ẹnikẹni dibo lọdọ awọn, afi ti ajọ to n ṣeto idibo naa ba ṣe ohun to yẹ ki wọn ṣe. Nigba ti wọn yi ilu po titi, ile ijọba ni wọn fabọ si pẹlu lẹta lọwọ wọn, wọn ni awọn fẹ ki olori ijọba Eastern Region gbe iwe awọn lọ si Eko, nile ijọba apapọ, ki wọn si sọ fawọn ti wọn wa nibẹ pe ko ni i si idibo lọdọ tawọn nilẹ Ibo, nitori awọn ko le lọ sibi idibo to kun fun eru ati ojooro lati ilẹ. “Ni Eko, awọn aṣaaju ẹgbẹ UPGA naa ṣe iwọde, wọn si ko ero rẹpẹtẹ lẹyin wọn. Ni **Rowe Park ni wọn ti bẹrẹ, awọn to si ṣaaju wọn ni Ọgbẹni **Mcewen ti i ṣe akọwe ẹgbẹ NCNC, Tunji Ọtẹgbẹyẹ ati Abiọla Oṣodi. Ero to wa lẹyin wọn pọ debii pe awọn mọto ya kuro lọna fun wọn ni, bẹẹ ni wọn si ṣe ba Bamgboṣe kọja, ati awọn adugbo mi-in, titi ti wọn fi de Race Course, ti wọn si n pariwo pe ọdọ Azikiwe lawọn n lọ lati lọọ fẹjọ sun un …!” Bi iroyin naa ti lọ ree ninu Daily Times. Ibo ku ọla, ko si sẹni to mọ ohun ti yoo ṣẹlẹ mọ rara.


Ni **Rowe Park ni wọn ti bẹrẹ, awọn to si ṣaaju wọn ni Ọgbẹni **Mcewen ti i ṣe akọwe ẹgbẹ NCNC, Tunji Ọtẹgbẹyẹ ati Abiọla Oṣodi. Ero to wa lẹyin wọn pọ debii pe awọn mọto ya kuro lọna fun wọn ni, bẹẹ ni wọn si ṣe ba Bamgboṣe kọja, ati awọn adugbo mi-in, titi ti wọn fi de Race Course, ti wọn si n pariwo pe ọdọ Azikiwe lawọn n lọ lati lọọ fẹjọ sun un …!” Bi iroyin naa ti lọ ree ninu Daily Times. Ibo ku ọla, ko si sẹni to mọ ohun ti yoo ṣẹlẹ mọ rara. Ṣugbọn lẹẹkan naa, lalẹ ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kejila, 1964 yii, lawọn UPGA tun sare gbe iwe mi-in jade, ninu ẹ ni wọn si ti pe gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ wọn pe ẹnikẹni ko gbọdọ jade lọọ dibo ninu wọn, bẹẹ ni awọn ti wọn fẹẹ dije du ipo lọ sile igbimọ aṣofin lorukọ UPGA ko gbọdọ kopa ninu idibo naa mọ o, ki wọn fi ẹgbẹ Dẹmọ ti Akintọla ati NPC ti Sardauna silẹ, ki wọn maa da ṣeto idibo wọn. Bẹẹ alẹ ibo ku ọla leleyii ṣẹlẹ, bawo ni wọn yoo waa ti ṣe e. Rogbodiyan nla gan-an si leleyii o! Ẹ maa ka a lọ lọsẹ to n bọ.


Ṣugbọn lẹẹkan naa, lalẹ ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kejila, 1964 yii, lawọn UPGA tun sare gbe iwe mi-in jade, ninu ẹ ni wọn si ti pe gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ wọn pe ẹnikẹni ko gbọdọ jade lọọ dibo ninu wọn, bẹẹ ni awọn ti wọn fẹẹ dije du ipo lọ sile igbimọ aṣofin lorukọ UPGA ko gbọdọ kopa ninu idibo naa mọ o, ki wọn fi ẹgbẹ Dẹmọ ti Akintọla ati NPC ti Sardauna silẹ, ki wọn maa da ṣeto idibo wọn. Bẹẹ alẹ ibo ku ọla leleyii ṣẹlẹ, bawo ni wọn yoo waa ti ṣe e. Rogbodiyan nla gan-an si leleyii o! Ẹ maa ka a lọ lọsẹ to n bọ.


Ẹgbẹ APC kede orukọ awọn oludije to kunju oṣuwọn lati kopa ninu ibo abẹle l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ẹgbẹ oṣelu APC yii ti kede orukọ awọn to kunju oṣuwọn ati kopa ninu eto idibo abẹle ẹgbẹ naa to n bọ nipinlẹ Ondo logunjọ, osu keje, ọdun ta a wa yii. Igbakeji akọwe ipolongo ẹgbẹ naa lorilẹ-ede yii, Ọgbẹni Yẹkini Nabẹna, lo fidi ọrọ naa mulẹ ninu atẹjade to fi sita lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ọṣẹ yii. O ni gbogbo awọn oludije mejila to gba fọomu ati dije lasiko eto ibo abẹle naa ni wọn yege ninu ayẹwo ati ifọrọwerọ ti wọn ṣe fun wọn l’Abuja lọsẹ to kọja. Eyi lawọn oludije ọhun gẹgẹ bo ṣe to wọn lẹsẹẹsẹ, Amofin agba Oluwarotimi Ọdunayọ Akeredolu, Joseph Oluṣọla Iji, Odimayọ Okunjẹmi John, Ọlayide Owolabi Adelami ati Kekemeke Duerimini Isaac. Awọn mi-in to tun darukọ ni, Amofin agba Oluṣọla Oke Alex, Ifẹoluwa Oluṣọla Oyedele, Ọlajumọkẹ Olubusọla Anifowoṣe, Awodeyi Akinsẹhinwa Akinọla, Adetula Olubukọla Ọlarọgba, Dokita Abraham Olusẹgun ati Dokita Nathaniel O.Adejutelẹgan. Nabẹna sọ ninu ọrọ rẹ pe awọn oluṣayẹwo ọhun ti fi abajade wọn sọwọ si alaga afunsọ ẹgbẹ APC, Alaaji Mai Mala Buni, ti i ṣe gomina ipinlẹ Yobe.


Eyi lawọn oludije ọhun gẹgẹ bo ṣe to wọn lẹsẹẹsẹ, Amofin agba Oluwarotimi Ọdunayọ Akeredolu, Joseph Oluṣọla Iji, Odimayọ Okunjẹmi John, Ọlayide Owolabi Adelami ati Kekemeke Duerimini Isaac. Awọn mi-in to tun darukọ ni, Amofin agba Oluṣọla Oke Alex, Ifẹoluwa Oluṣọla Oyedele, Ọlajumọkẹ Olubusọla Anifowoṣe, Awodeyi Akinsẹhinwa Akinọla, Adetula Olubukọla Ọlarọgba, Dokita Abraham Olusẹgun ati Dokita Nathaniel O.Adejutelẹgan. Nabẹna sọ ninu ọrọ rẹ pe awọn oluṣayẹwo ọhun ti fi abajade wọn sọwọ si alaga afunsọ ẹgbẹ APC, Alaaji Mai Mala Buni, ti i ṣe gomina ipinlẹ Yobe. Ohun kan soso to ku tawon eeyan n reti bayii lati ọdọ awọn asaaju ẹgbẹ APC ni ki wọn kede ọna ti wọn fẹẹ fi ṣeto ibo abẹle to n bọ lọna ọhun.


Ohun kan soso to ku tawon eeyan n reti bayii lati ọdọ awọn asaaju ẹgbẹ APC ni ki wọn kede ọna ti wọn fẹẹ fi ṣeto ibo abẹle to n bọ lọna ọhun.


Awọn ileewe ilẹ Yoruba yoo ṣi loṣu to n bọ

Oluyinka Soyemi Awọn ileewe to wa lawọn ipinlẹ mẹfẹẹfa nilẹ Yoruba yoo ṣi lọjọ kẹta, oṣu to n bọ. Iwọle naa ni wọn fọwọ si lati jẹ kawọn ọmọ ileewe girama ṣe idanwo aṣekagba WAEC. Eyi waye lẹyin ipade ẹgbẹ itẹsiwaju ilẹ Yoruba ti wọn n pe ni DAWN waye. Wọn pinnu lati ba ajọ to n ṣegbatẹru idanwo naa sọrọ ki wọn le sun ọjọ idanwo siwaju diẹ sipari oṣu to n bọ, bẹẹ ni apero yoo waye pẹlu ijọba apapọ. Bakan naa ni DAWN ṣetan lati ri i daju pe gbogbo eto imọtoto lawọn ipinlẹ tẹle lasiko idanwo naa.


Magu kuro lahaamọ lẹyin ọjọ kẹwaa

Alaga ajọ to n gbogun ti ṣiṣe owo ilu basubaṣu tẹlẹ, Ibrahim Magu, ti kuro ninu ahamọ lẹyin ọjọ mẹwaa to ti wa nibẹ. Magu lawọn ọtẹlẹmuyẹ mu lọjọ Aje, Mọnde, to kọja, lori ẹsun ikowojẹ ti Minisita feti idajọ, Abubakar Malami, fi kan an. Lati igba naa lo ti wa lahaamọ, bẹẹ lo n jẹjọ niwaju igbimọ iwadii kan ti ileeṣẹ Aarẹ ilẹ yii gbe kalẹ.


Awọn alaga kansu ipinlẹ Ọyọ to pe Makinde lẹjọ fidi-rẹmi ni kootu

Ọlawale Ajao, Ibadan Lẹyin ti Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, ti fi aṣẹ ijọba le awọn alaga kansu ipinlẹ Ọyọ kuro nipo bii ẹni le ewurẹ, igbiyanju awọn eeyan naa lati pada sipo wọn ti fori ṣapọn. Eyi ko ṣẹyin bi wọn ṣe fidi-rẹmi ni kootu lonii ninu ẹjọ ti wọn pe ta ko igbesẹ gomina yii. Awọn eeyan wọnyii lawọn araalu dibo yan sipo alaga kansu kaakiri awọn ijọba ibilẹ mẹtẹẹtalelọgbọn (33) atawọn ijọba ibilẹ onidagbasoke maraadundinlogoji (35) to wa ni ipinlẹ Ọyọ lasiko iṣejọba gomina ipinlẹ naa tẹlẹ, Oloogbe Abiọla Ajimọbi. Ọmọ ẹgbẹ oṣelu All Progressives Party (APC), ni gbogbo wọn. Lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu karun-un, ọdun 2019, ti wọn bura fun Makinde gẹgẹ bii gomina ipinlẹ Ọyọ lọkunrin naa yẹ aga mọ wọn nidii, to si fi alaga afún-n-ṣọ́ ta a mọ si kíátekà rọpo wọn lẹyin oṣu bii meji sigba naa. Awọn ti gomina yọ nipo yii, ti wọn tun jẹ ọmọ ẹgbẹ awọn alaga kansu nilẹ yii, iyẹn Association of Local Governments of Nigeria (ALGON), eyi ti Ọmọọba Abass Alẹsinlọyẹ jẹ alaga wọn, ti kọ faake kọri, wọn ni ko si baba nla ẹni to le le awọn kuro nipo ti awọn araalu dibo yan awọn si.


Ọmọ ẹgbẹ oṣelu All Progressives Party (APC), ni gbogbo wọn. Lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu karun-un, ọdun 2019, ti wọn bura fun Makinde gẹgẹ bii gomina ipinlẹ Ọyọ lọkunrin naa yẹ aga mọ wọn nidii, to si fi alaga afún-n-ṣọ́ ta a mọ si kíátekà rọpo wọn lẹyin oṣu bii meji sigba naa. Awọn ti gomina yọ nipo yii, ti wọn tun jẹ ọmọ ẹgbẹ awọn alaga kansu nilẹ yii, iyẹn Association of Local Governments of Nigeria (ALGON), eyi ti Ọmọọba Abass Alẹsinlọyẹ jẹ alaga wọn, ti kọ faake kọri, wọn ni ko si baba nla ẹni to le le awọn kuro nipo ti awọn araalu dibo yan awọn si. Ẹni to n ba wọn fa a paapaa ko ba wọn mu un ni kekere. Ọrọ ọhun si dija rẹpẹtẹ laarin awọn alaga afún-n-ṣọ́ ti Gomina Makinde fi rọpo wọn pẹlu awọn alaga ti wọn yẹ aga iṣakoso mọ nidii yii to bẹẹ to jẹ pe bi wọn ṣe n tori ẹ paayan ni wọn n ṣe ara wọn leṣe. Lẹyin naa lawọn ọmọ ẹgbẹ ALGON yii, labẹ idari Ọmọọba Abass Alẹṣinlọyẹ ti i ṣe alaga wọn, gba kootu lọ, wọn ni kile-ẹjọ fagi le igbesẹ gomina naa patapata, ki wọn si da onikaluku awọn pada sipo alaga ijọba ibilẹ awọn.


Ẹni to n ba wọn fa a paapaa ko ba wọn mu un ni kekere. Ọrọ ọhun si dija rẹpẹtẹ laarin awọn alaga afún-n-ṣọ́ ti Gomina Makinde fi rọpo wọn pẹlu awọn alaga ti wọn yẹ aga iṣakoso mọ nidii yii to bẹẹ to jẹ pe bi wọn ṣe n tori ẹ paayan ni wọn n ṣe ara wọn leṣe. Lẹyin naa lawọn ọmọ ẹgbẹ ALGON yii, labẹ idari Ọmọọba Abass Alẹṣinlọyẹ ti i ṣe alaga wọn, gba kootu lọ, wọn ni kile-ẹjọ fagi le igbesẹ gomina naa patapata, ki wọn si da onikaluku awọn pada sipo alaga ijọba ibilẹ awọn. Awijare wọn ni pe ofin ko fun gomina lagbara lati yọ awọn nipo nigba ti ki i ṣe oun lo fi wọn sipo naa, to jẹ pe awọn araalu lo dibo yan awọn gẹgẹ bii alaga kansu.Wọn ni ọpọlọpọ gomina lo ti gbe iru igbesẹ bẹẹ sẹyin ṣugbọn ti ile-ẹjọ fagi le e, ti wọn si paṣẹ pe ki awọn da awọn alaga kansu naa pada sipo wọn. Ṣugbọn laaarọ yii (Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu keje, ọdun 2020), nile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun ijọba apapọ to wa laduugbo Ring Road, n’Ibadan, dajọ pe ki awọn alaga kansu ti wọn rọ loye yii jokoo wọn jẹẹ sile koowa wọn Adajọ kootu naa, Onidaajọ Justice Haruna Tsammani, sọ pe awọn olupẹjọ wọnyi ko ni ẹri to munadoko to lati fi han pe ko tọna fun Gomina Makinde lati le awọn kuro nipo gẹgẹ bii alaga kansu.


Awijare wọn ni pe ofin ko fun gomina lagbara lati yọ awọn nipo nigba ti ki i ṣe oun lo fi wọn sipo naa, to jẹ pe awọn araalu lo dibo yan awọn gẹgẹ bii alaga kansu.Wọn ni ọpọlọpọ gomina lo ti gbe iru igbesẹ bẹẹ sẹyin ṣugbọn ti ile-ẹjọ fagi le e, ti wọn si paṣẹ pe ki awọn da awọn alaga kansu naa pada sipo wọn. Ṣugbọn laaarọ yii (Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu keje, ọdun 2020), nile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun ijọba apapọ to wa laduugbo Ring Road, n’Ibadan, dajọ pe ki awọn alaga kansu ti wọn rọ loye yii jokoo wọn jẹẹ sile koowa wọn Adajọ kootu naa, Onidaajọ Justice Haruna Tsammani, sọ pe awọn olupẹjọ wọnyi ko ni ẹri to munadoko to lati fi han pe ko tọna fun Gomina Makinde lati le awọn kuro nipo gẹgẹ bii alaga kansu.


Awọn eeyan ṣedaro Arotile, obinrin akọkọ to jagun pẹlu baaluu agberapa

Oluyinka Soyemi Lati ana, ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ti iroyin iku Tolulọpẹ Arotile ti gba igboro kan lawọn eeyan ti n daro ọmọbinrin to dagbere faye lẹni ọdun mẹrinlelogun pere ọhun. Arotile ni obinrin akọkọ to fi baaluu agberapa jagun lati ofurufu ninu itan awọn ọmọ-ogun ofurufu, ko si ti i pe ọdun kan to bẹrẹ iṣẹ naa ti iku pa oju rẹ de. Lanaa lo nijamba ọkọ ni ibudo awọn ọmọ-ogun ofurufu to wa ni Kaduna, ori lo si ti fara pa, eyi to fa iku ojiji fun un. Latigba ti iroyin iku ẹ ti jade lawọn ọmọ ilẹ yii ti n ṣedaro rẹ nitori aṣeyọri to ṣe, eyi to wu ọpọ eeyan lori, ati nitori pe ọjọ ori ẹ kere jọjọ. Ninu atẹjade kan to fi sita, Ọgagun Sadique Abubakar to jẹ olori ọmọ-ogun ofurufu nilẹ yii sọ pe ilẹ Naijiria ti padanu ọkan ninu awọn olokiki rẹ. Abubakar, ẹni to fun Arotile laṣẹ lati di jagunjagun pẹlu baaluu sọ ọ di mimọ pe oloogbe ọhun jẹ olufọkansin, o si ṣe bẹbẹ lati da alaafia pada si agbegbe Niger, nibi tawọn afẹmiṣofo ti n ṣọṣẹ.


Aunti Sikira o le jawọ ninu arekereke, o ti di baraku

Awọn nnkan kan wa ti mo ti kọja, n ko si ni i gba ẹnikẹni laaye lati fa mi pada sẹyin. Mo mọ pe Anti Sikira ki i ṣe eeyan daadaa, alaboosi kan bayii ni. Emi mọ ọn daadaa. Nitori ẹ ni ko ṣe le ri mi mu, afopina to loun fẹẹ pa fitila lọrọ ẹ, ara ẹ ni yoo pa ni. Mo sa sọ fun yin nijọ ti obinrin yii waa ka mi mọle, to bẹre si i bẹ mi o; to n sunkun si mi lọrun pe ki n dariji oun. Ọlọrun lo yọ mi ti n ko wi kinni kan fun un, ẹjọ oluwa–ẹ ni yoo maa gbe kiri bayii.


Nitori ẹ ni ko ṣe le ri mi mu, afopina to loun fẹẹ pa fitila lọrọ ẹ, ara ẹ ni yoo pa ni. Mo sa sọ fun yin nijọ ti obinrin yii waa ka mi mọle, to bẹre si i bẹ mi o; to n sunkun si mi lọrun pe ki n dariji oun. Ọlọrun lo yọ mi ti n ko wi kinni kan fun un, ẹjọ oluwa–ẹ ni yoo maa gbe kiri bayii. Ṣugbọn mo ti mọ ọn daadaa. Mo mọ pe alareekereke eeyan kan ni, ko si le ri mi mu, eewọ ni. Niṣe lo ma gbeja ko mi o, to ni alaidaa lemi, pe ara Iya Tọmiwa ọrẹ oun o ya, emi o si le sọ foun, emi wa n lọọ ki i lẹyin oun.


Ṣugbọn mo ti mọ ọn daadaa. Mo mọ pe alareekereke eeyan kan ni, ko si le ri mi mu, eewọ ni. Niṣe lo ma gbeja ko mi o, to ni alaidaa lemi, pe ara Iya Tọmiwa ọrẹ oun o ya, emi o si le sọ foun, emi wa n lọọ ki i lẹyin oun. Mo kan n fọwọ luwọ ni. Abi kin ni ki n ṣe! Ẹni to ba ẹfọn labata to yọ ọbẹ ti i, o ro pe omi lo mu ku ni.


Mo kan n fọwọ luwọ ni. Abi kin ni ki n ṣe! Ẹni to ba ẹfọn labata to yọ ọbẹ ti i, o ro pe omi lo mu ku ni. Ṣe bi oun ba ri Iya Tọmiwa nigba ti ko le rin, ti ko le da ṣu, ti ko le da tọ, ṣe oun le mu un lọrẹẹ. Ṣebi nigba to de to ri Iya Tọmiwa ti ara ẹ da pe, to n redi loju agbo ijo, iyẹn lo ṣe ro pe oun ti ri ọrẹ pataki. Ka tiẹ waa pa iyẹn ti.


Ṣe bi oun ba ri Iya Tọmiwa nigba ti ko le rin, ti ko le da ṣu, ti ko le da tọ, ṣe oun le mu un lọrẹẹ. Ṣebi nigba to de to ri Iya Tọmiwa ti ara ẹ da pe, to n redi loju agbo ijo, iyẹn lo ṣe ro pe oun ti ri ọrẹ pataki. Ka tiẹ waa pa iyẹn ti. Bi o ba je ọrẹ eeyan, ti ara tọhun o ya, to ba fẹ ko o roun tabi ko o waa wo oun, ṣe ko ni i pe ẹ tabi ko ranṣẹ si ẹ! Ẹni to o pe ni ọrẹ ẹ ko ranṣẹ si ẹ, emi lo wa n tori iyẹn ba ja. Ṣugbọn ọtọ lohun to n ṣe e. Ọrọ Safu lo fẹẹ maa tori ẹ daamu ara ẹ, lai ṣe emi.


Bi o ba je ọrẹ eeyan, ti ara tọhun o ya, to ba fẹ ko o roun tabi ko o waa wo oun, ṣe ko ni i pe ẹ tabi ko ranṣẹ si ẹ! Ẹni to o pe ni ọrẹ ẹ ko ranṣẹ si ẹ, emi lo wa n tori iyẹn ba ja. Ṣugbọn ọtọ lohun to n ṣe e. Ọrọ Safu lo fẹẹ maa tori ẹ daamu ara ẹ, lai ṣe emi. Safu o si raaye tiẹ, o ti ni bo ba ṣe gbe e wa loun yoo gbe e fun un. Ọmo to jẹ iṣẹ okoowo ẹ lo gbaju mọ, nigba to si ge awọn aṣọ tuntun kan sara laipẹ yii ninu owo to gba, ko si ara Agege ti wọn jọ wa tẹlẹ ti yoo fẹẹ da a mọ mọ. Awọn aṣọ gidi lo n ra sara.


Safu o si raaye tiẹ, o ti ni bo ba ṣe gbe e wa loun yoo gbe e fun un. Ọmo to jẹ iṣẹ okoowo ẹ lo gbaju mọ, nigba to si ge awọn aṣọ tuntun kan sara laipẹ yii ninu owo to gba, ko si ara Agege ti wọn jọ wa tẹlẹ ti yoo fẹẹ da a mọ mọ. Awọn aṣọ gidi lo n ra sara. Ki i ṣe faari aṣeju o, ṣugbọn ko sẹni to maa ri awọn aṣọ ẹ ti ko ni i mọ pe wọn ki i ṣe bọsikọna, aṣọ gidi ni wọn. Iyẹn n mu inu emi dun lọtọ, nitori o gbọ faari ju gbogbo wa lọ. Bẹẹ ni ki i ṣe pe mo n fun un lowo kan to ju iṣẹ to n ṣe lọ, koda n ko fun un lowo to yẹ ki n maa fun un, nitori emi naa tun n jere lara ẹ ni.


Ki i ṣe faari aṣeju o, ṣugbọn ko sẹni to maa ri awọn aṣọ ẹ ti ko ni i mọ pe wọn ki i ṣe bọsikọna, aṣọ gidi ni wọn. Iyẹn n mu inu emi dun lọtọ, nitori o gbọ faari ju gbogbo wa lọ. Bẹẹ ni ki i ṣe pe mo n fun un lowo kan to ju iṣẹ to n ṣe lọ, koda n ko fun un lowo to yẹ ki n maa fun un, nitori emi naa tun n jere lara ẹ ni. Ko si ọjọ kan to de ṣọọbu ti ko ni i ri ọja ta. Yoo pa owo ṣaa ni, owo gidi ni yoo si pa. Emi o si ni i jegun mọyan ni temi, owo to ba tọ si i, n oo fun un ba a ba ti n dele ni. Kia lo ti gbajọba mọ awọn ọmọ ṣọọbu lọwọ.


Ko si ọjọ kan to de ṣọọbu ti ko ni i ri ọja ta. Yoo pa owo ṣaa ni, owo gidi ni yoo si pa. Emi o si ni i jegun mọyan ni temi, owo to ba tọ si i, n oo fun un ba a ba ti n dele ni. Kia lo ti gbajọba mọ awọn ọmọ ṣọọbu lọwọ. Ati Abbey ni o, ati Raṣida ni o, ko sẹni to le woju ẹ ninu gbogbo wọn. Oun naa kuku tiẹ maa n fun wọn ni nnkan: o le ra miniraasi fun wọn, tabi lọjo mi-in ko ni ki wọn lọọ ra iyan wa ki gbogbo wọn jẹ. Awọn yẹn naa fẹran ẹ, wọn ti ri i bi ọga ati aunti wọn.


Ati Abbey ni o, ati Raṣida ni o, ko sẹni to le woju ẹ ninu gbogbo wọn. Oun naa kuku tiẹ maa n fun wọn ni nnkan: o le ra miniraasi fun wọn, tabi lọjo mi-in ko ni ki wọn lọọ ra iyan wa ki gbogbo wọn jẹ. Awọn yẹn naa fẹran ẹ, wọn ti ri i bi ọga ati aunti wọn. Ile nikan ni wahala wa, nitori Sẹki gan-an ti waa woran ẹ, o si ti mu un lọrẹẹ debii pe wọn ti jọ n raṣọ kan naa. Sẹki gan-an maa n fẹ ko tẹle oun lọ sibi ti oun ba ti fẹẹ raja, tabi lọjọ ti awọn kan ba fẹẹ gbe iṣẹ kan fun un. Ṣugbọn awọn araale ko fi oju daadaa wo o. Iya Dele n binu, ṣugbọn ko fi tiẹ han.


Ile nikan ni wahala wa, nitori Sẹki gan-an ti waa woran ẹ, o si ti mu un lọrẹẹ debii pe wọn ti jọ n raṣọ kan naa. Sẹki gan-an maa n fẹ ko tẹle oun lọ sibi ti oun ba ti fẹẹ raja, tabi lọjọ ti awọn kan ba fẹẹ gbe iṣẹ kan fun un. Ṣugbọn awọn araale ko fi oju daadaa wo o. Iya Dele n binu, ṣugbọn ko fi tiẹ han. Aunti Sikira lo ni wahala ibẹ ju. Nitori pe ọmọ yẹn n wọṣọ daadaa, o si n rowo tunra ṣe: nigba to n ṣiṣẹ. Alaaji ko le fi i silẹ, niṣe lo n gbọn le e lẹyin, gbogbo ohun to n ṣe fun Aunti yẹn tẹlẹ, Safu lo ku to n ṣe e fun.


Aunti Sikira lo ni wahala ibẹ ju. Nitori pe ọmọ yẹn n wọṣọ daadaa, o si n rowo tunra ṣe: nigba to n ṣiṣẹ. Alaaji ko le fi i silẹ, niṣe lo n gbọn le e lẹyin, gbogbo ohun to n ṣe fun Aunti yẹn tẹlẹ, Safu lo ku to n ṣe e fun. Ohun to faja gan-an niyẹn. Aunti Sikira kọkọ sọ fun ọmọ yẹn pe gbogbo nnkan to ba fẹẹ ṣe ninu ile yẹn, o gbọdo maa gbaṣẹ lọwọ oun, nitori oun ni iyaale ẹ. Ọmọ si ni oun ti gbọ. Ko kuku si ohun to pa wọn pọ, o ni awọn ko le gbun ara awọn nitori oun ko ni ohun ti oun fẹẹ lọọ gba lọwọ ẹ. Aunti yẹn gan-an mọ pe ihalẹ irọ loun n ṣe, abi ki lo fẹẹ ni ko too ṣe ko waa sọ foun.


Ohun to faja gan-an niyẹn. Aunti Sikira kọkọ sọ fun ọmọ yẹn pe gbogbo nnkan to ba fẹẹ ṣe ninu ile yẹn, o gbọdo maa gbaṣẹ lọwọ oun, nitori oun ni iyaale ẹ. Ọmọ si ni oun ti gbọ. Ko kuku si ohun to pa wọn pọ, o ni awọn ko le gbun ara awọn nitori oun ko ni ohun ti oun fẹẹ lọọ gba lọwọ ẹ. Aunti yẹn gan-an mọ pe ihalẹ irọ loun n ṣe, abi ki lo fẹẹ ni ko too ṣe ko waa sọ foun. Iṣaasun ko pa wọn pọ, iṣẹ ko so wọn pọ, owo ko da wọn lu, ki lo waa fẹẹ maa ni ko waa sọ foun. Afi lọjọ to bẹrẹ si i ba mi ja nitori ọrọ Iya Tọmiwa yẹn, ọjọ yẹn ni Safu jẹwọ ọmọ Agege fun un. Emi o kuku tiẹ wobẹ, gbogbo ohun to n sọ, mo kan mọ ọn loju, mo yipada, mo n gun oke lọ ni, nitori ọdọ iya mi ni mo ti n bọ ni yara wọn to fi ri mi to bẹrẹ si i ja bọ bẹẹ.


Iṣaasun ko pa wọn pọ, iṣẹ ko so wọn pọ, owo ko da wọn lu, ki lo waa fẹẹ maa ni ko waa sọ foun. Afi lọjọ to bẹrẹ si i ba mi ja nitori ọrọ Iya Tọmiwa yẹn, ọjọ yẹn ni Safu jẹwọ ọmọ Agege fun un. Emi o kuku tiẹ wobẹ, gbogbo ohun to n sọ, mo kan mọ ọn loju, mo yipada, mo n gun oke lọ ni, nitori ọdọ iya mi ni mo ti n bọ ni yara wọn to fi ri mi to bẹrẹ si i ja bọ bẹẹ. Aṣe bi emi ṣe gun oke ni Safu jade, o ba a nibi to ṣi n rojọ, bo si ti ri i lo ni ko lọọ ṣọra ẹ gidi, iya ẹ tuntun to n tẹle yẹn lo maa ko ba a ninu ile Alaaji, nitori oun jọ maa fi wa wọlẹ papọ ni. Nibẹ ni Safu ti da a lohun. Iyẹn sọ fun un pe bi oun ṣe wa yii, o le bu oun daadaa, koda o le fọ oun leti ti oun ko ni i gbin, ṣugbọn to ba kọ lu iya oun loju oun, oun maa ba a fa a o. Niṣe l’Aunti Sikira pariwo, ariwo yẹn lemi gbọ ti mo fi tun n pada sọkalẹ.


Aṣe bi emi ṣe gun oke ni Safu jade, o ba a nibi to ṣi n rojọ, bo si ti ri i lo ni ko lọọ ṣọra ẹ gidi, iya ẹ tuntun to n tẹle yẹn lo maa ko ba a ninu ile Alaaji, nitori oun jọ maa fi wa wọlẹ papọ ni. Nibẹ ni Safu ti da a lohun. Iyẹn sọ fun un pe bi oun ṣe wa yii, o le bu oun daadaa, koda o le fọ oun leti ti oun ko ni i gbin, ṣugbọn to ba kọ lu iya oun loju oun, oun maa ba a fa a o. Niṣe l’Aunti Sikira pariwo, ariwo yẹn lemi gbọ ti mo fi tun n pada sọkalẹ. O ni ti Safu ba tun sọ bẹẹ, oun maa fọ o leti gidi. Ni Safu ba ni ko ma dan an wo: to ba dan an wo, o maa dan an tan ni o. Anti Sikira ko jẹ kọmọ yẹn sọ bẹẹ tan to fi fọ ọ leti, lau! Emi o ti i desalẹ, mo ṣi n bọ ni, ṣe ka ni mo ti debẹ, n ba le dabọ biliisi to fẹẹ ṣẹlẹ.


O ni ti Safu ba tun sọ bẹẹ, oun maa fọ o leti gidi. Ni Safu ba ni ko ma dan an wo: to ba dan an wo, o maa dan an tan ni o. Anti Sikira ko jẹ kọmọ yẹn sọ bẹẹ tan to fi fọ ọ leti, lau! Emi o ti i desalẹ, mo ṣi n bọ ni, ṣe ka ni mo ti debẹ, n ba le dabọ biliisi to fẹẹ ṣẹlẹ. Safu ko jẹ ki eti ti Anti Sikira fọ oun tutu, kia lo fi ọwọ mejeeji da a pada fun un, o fi ọwọ ọtun gba eti ọtun, o fi osi gba eti osi, l’Anti Siikra ba lọgun too, mo gbọ, ‘O pa mi ooo!’ Ọlọrun, mo ṣẹṣẹ gba pe Aunti yii o lojuti ni. Abi keeyan maa lọgun bẹẹ yẹn fun ọmọde abẹ ẹ, ki Aunti Sikira maa lọgun pe Safu pa oun. Ariwo to ṣaa pa lo gbe Alaaji sare jade, atemi naa.


Safu ko jẹ ki eti ti Anti Sikira fọ oun tutu, kia lo fi ọwọ mejeeji da a pada fun un, o fi ọwọ ọtun gba eti ọtun, o fi osi gba eti osi, l’Anti Siikra ba lọgun too, mo gbọ, ‘O pa mi ooo!’ Ọlọrun, mo ṣẹṣẹ gba pe Aunti yii o lojuti ni. Abi keeyan maa lọgun bẹẹ yẹn fun ọmọde abẹ ẹ, ki Aunti Sikira maa lọgun pe Safu pa oun. Ariwo to ṣaa pa lo gbe Alaaji sare jade, atemi naa. Nigba ta a fi maa de ṣa, Safu ti palẹ Aunti Sikira mọ, afi gbimu lo sọdi ẹ mọlẹ, niyẹn ro bii apo elubọ! Gbogbo bi Aunti Sikira ṣe n ja watiwati to, ọmọ yẹn n ko ifọti fun un lọ ni. Koda, ọkọ wọn mu un ti, Alaaji to jẹ o n maa n sa funja ni, nigba to ti ri i pe kinni naa ti le to bẹẹ, ariwo ‘Sikira!


Nigba ta a fi maa de ṣa, Safu ti palẹ Aunti Sikira mọ, afi gbimu lo sọdi ẹ mọlẹ, niyẹn ro bii apo elubọ! Gbogbo bi Aunti Sikira ṣe n ja watiwati to, ọmọ yẹn n ko ifọti fun un lọ ni. Koda, ọkọ wọn mu un ti, Alaaji to jẹ o n maa n sa funja ni, nigba to ti ri i pe kinni naa ti le to bẹẹ, ariwo ‘Sikira! Sikira!’ lo n pa. Emi ni mo ṣẹṣẹ jagbe mọ ọn, ti mo ni, ‘Safuuu!’ Lo ba fi Aunti Sikira silẹ, lo sa wọle lọ. Bo ṣe n sare wọle lọ ni Anti Sikria tun ta ragbaragba dide, o fẹẹ maa le e lọ, afi wọọ lo ba tun digbo lulẹ. Ọkọ ẹ lo n fa a dide, ṣugbọn ija lo n ba a ja.


Sikira!’ lo n pa. Emi ni mo ṣẹṣẹ jagbe mọ ọn, ti mo ni, ‘Safuuu!’ Lo ba fi Aunti Sikira silẹ, lo sa wọle lọ. Bo ṣe n sare wọle lọ ni Anti Sikria tun ta ragbaragba dide, o fẹẹ maa le e lọ, afi wọọ lo ba tun digbo lulẹ. Ọkọ ẹ lo n fa a dide, ṣugbọn ija lo n ba a ja. ‘Ṣo o ri nnkan tiyawo ẹ ṣe fun mi! Ṣe o ri nnkan ti ọmọ-oṣi to o gbe wale ṣe fun mi!’ Nigba yẹn lemi ti yaa pada soke, kẹnikan ma fọrọ ti ki i ṣe temi ra mi lara. Bi ki i baa ṣe pe agbalagba kọja aye ẹ, ṣe obinrin to n tile ọkọ kan bọ, to ti bimọ rẹpẹtẹ sọhun-un, to jẹ aya lo fi n gbe apo irẹsi loun nikan ni ṣọọbu, ṣe iru obinrin bẹẹ leeyan n kọkọ yara fọ leti.


‘Ṣo o ri nnkan tiyawo ẹ ṣe fun mi! Ṣe o ri nnkan ti ọmọ-oṣi to o gbe wale ṣe fun mi!’ Nigba yẹn lemi ti yaa pada soke, kẹnikan ma fọrọ ti ki i ṣe temi ra mi lara. Bi ki i baa ṣe pe agbalagba kọja aye ẹ, ṣe obinrin to n tile ọkọ kan bọ, to ti bimọ rẹpẹtẹ sọhun-un, to jẹ aya lo fi n gbe apo irẹsi loun nikan ni ṣọọbu, ṣe iru obinrin bẹẹ leeyan n kọkọ yara fọ leti. Ọrọ naa dun mi, ṣugbon alaṣeju l’Aunti Sikira naa; ki i gbọran, o kan ko ara ẹ siya jẹ ni!


Ọrọ naa dun mi, ṣugbon alaṣeju l’Aunti Sikira naa; ki i gbọran, o kan ko ara ẹ siya jẹ ni!


Kọ́kọ́rọ́ ni pasitọ ni ki ọmọ ọdun mẹwaa kan lọọ mu wa ninu ile, lo ba fipa ba a lo pọ l’Ọdẹda

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ọsẹ to kọja ni aṣiri Pasitọ Oyebọla to ba ọmọ bibi inu ẹ sun fọdun marun-un tu saye nipinlẹ Ogun, pasitọ mi-in torukọ tiẹ n jẹ Oketokun Abiọdun lọwọ awọn ọlọpaa tun tẹ bayii l’Ọdẹda, ipinlẹ Ogun kan naa. Ọmọ ọdun mẹwaa pere loun ki mọlẹ lọjọ kẹwaa, oṣu yii, o si fipa ba a lo pọ̣ titi to fi fa a labẹ ya. ‘Light Christian Church’ ni orukọ ṣọọṣi ti Oketokun ti jẹ pasitọ, l’Ọdẹda, ẹni ọdun mọkandinlọgọta(59) ni baba naa. Alaye ti Alukoro ọlọpaa nipinlẹ yii, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ṣe ninu atẹjade to fi ṣọwọ si ALAROYE ni pe baba to bi ọmọ ọdun mẹwaa naa lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Owode pe Pasitọ Oketokun ri ọmọ oun to n ṣere pẹlu awọn ọmọde ẹgbẹ ẹ lọjọ naa, o si pe e laarin wọn pe ko lọọ ba oun mu kọkọrọ yara oun wa ninu ile. Kọkọrọ yara Oketokun lọmọ naa fẹẹ lọọ ba a mu ti pasitọ fi tẹle e lẹyin, bi ọmọdebinrin naa ṣe wọle ni Oketokun paapaa wọle tọ ọ, o ti ọmọ ọdun mẹwaa naa lu bẹẹdi, o fọwọ bo o lẹnu, o si ba a laṣepọ tipatipa lọsan-an gangan. O ti ṣere buruku naa tan kawọn eeyan too mọ pe nnkan ti ṣe, igba ti baba ọmọ si ri ohun ti pasitọ ṣe fọmọ rẹ lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan, to fi di pe awọn ọlọpaa waa gbe Oketokun.


Alaye ti Alukoro ọlọpaa nipinlẹ yii, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ṣe ninu atẹjade to fi ṣọwọ si ALAROYE ni pe baba to bi ọmọ ọdun mẹwaa naa lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Owode pe Pasitọ Oketokun ri ọmọ oun to n ṣere pẹlu awọn ọmọde ẹgbẹ ẹ lọjọ naa, o si pe e laarin wọn pe ko lọọ ba oun mu kọkọrọ yara oun wa ninu ile. Kọkọrọ yara Oketokun lọmọ naa fẹẹ lọọ ba a mu ti pasitọ fi tẹle e lẹyin, bi ọmọdebinrin naa ṣe wọle ni Oketokun paapaa wọle tọ ọ, o ti ọmọ ọdun mẹwaa naa lu bẹẹdi, o fọwọ bo o lẹnu, o si ba a laṣepọ tipatipa lọsan-an gangan. O ti ṣere buruku naa tan kawọn eeyan too mọ pe nnkan ti ṣe, igba ti baba ọmọ si ri ohun ti pasitọ ṣe fọmọ rẹ lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan, to fi di pe awọn ọlọpaa waa gbe Oketokun. Nigba ti wọn n fọrọ wa a lẹnu wo, baba to fipa ba ọmọde naa sun yii jẹwọ pe loootọ loun ba ọmọ ọdun mẹwaa yii lo pọ, ẹnikẹni ko purọ mọ oun. Lasiko ti a kọ iroyin yii lọwọ, teṣan Ọdẹda naa ni wọn ṣi fi baba agbalagba yii pamọ si, ṣugbọn pẹlu aṣẹ CP Kenneth Ebrimson ti i ṣe kọmiṣanna ọlọpaa Ogun, wọn ko ni i pẹẹ gbe e lọ sẹka to n ri si lilo ọmọde nilokulo.


Nigba ti wọn n fọrọ wa a lẹnu wo, baba to fipa ba ọmọde naa sun yii jẹwọ pe loootọ loun ba ọmọ ọdun mẹwaa yii lo pọ, ẹnikẹni ko purọ mọ oun. Lasiko ti a kọ iroyin yii lọwọ, teṣan Ọdẹda naa ni wọn ṣi fi baba agbalagba yii pamọ si, ṣugbọn pẹlu aṣẹ CP Kenneth Ebrimson ti i ṣe kọmiṣanna ọlọpaa Ogun, wọn ko ni i pẹẹ gbe e lọ sẹka to n ri si lilo ọmọde nilokulo.


Ẹsun ikowojẹ pẹlu ole jija: Olori awọn EFCC wọ gau!

*Bẹẹ ki i ṣe pe Magu n lọ sewọn ree *Wọn fẹẹ fọrọ ẹ koba Tinubu pẹlu Ọṣinbajo o Ademọla Adejare Ọjọ Ẹti lọjọ naa bọ si, ọjo Jimọ, ọjọ kọkandinlogun, oṣu kẹfa, to kọja yii naa ni. Lọjọ yii lawọn amoye ti mọ pe omi ti gbẹ lẹyin ẹja fun olori ileeṣẹ amunimadaa ti wọn n pe ni EFCC, Ọgbẹni Ibrahim Magu. Ọjọ yii ni Minisita fun eto idajọ, Abubakar Malami, kọwe si Aarẹ Muhammadu Buhari, ọkunrin naa ko si fi ọrọ si abẹ ahọn sọ, o ni ki Buhari yọ Magu danu nipo olori EFCC, ko si fi ẹlomi-in si i. E e wa ti jẹ, e e ti ṣe? Malami ni Magu ko yẹ ni ipo naa nitori oun paapaa n ṣe owo ilu baṣubaṣu, awọn owo n sọnu mọ ọn lọwọ, gbogbo owo to si sọ pe oun n gba lọwọ awọn ti EFCC ba mu, ki i ṣe gbogbo ẹ lo n ko jiṣẹ, awọn dukia to si ni oun n ta lorukọ ijọba paapaa, oun nikan lo mọ awọn to n ta a fun, ko sẹlomi-in to tun mọ ohun ti Magu n ṣe. Malami ni ki ọrọ ma waa di pe ijọba Buhari fi ẹru ti wọn gba lọwọ ole kan ṣọ ole mi-in, ki wọn tete le Magu jinna, ko too ba wọn lorukọ jẹ, ko si too sọ ijọba yi lẹnu. Awo lo ye, ko le ye awọn ọgbẹri, bi ọro naa ti ri niyẹn.


Malami ni Magu ko yẹ ni ipo naa nitori oun paapaa n ṣe owo ilu baṣubaṣu, awọn owo n sọnu mọ ọn lọwọ, gbogbo owo to si sọ pe oun n gba lọwọ awọn ti EFCC ba mu, ki i ṣe gbogbo ẹ lo n ko jiṣẹ, awọn dukia to si ni oun n ta lorukọ ijọba paapaa, oun nikan lo mọ awọn to n ta a fun, ko sẹlomi-in to tun mọ ohun ti Magu n ṣe. Malami ni ki ọrọ ma waa di pe ijọba Buhari fi ẹru ti wọn gba lọwọ ole kan ṣọ ole mi-in, ki wọn tete le Magu jinna, ko too ba wọn lorukọ jẹ, ko si too sọ ijọba yi lẹnu. Awo lo ye, ko le ye awọn ọgbẹri, bi ọro naa ti ri niyẹn. Awọn awo mọ pe nnkan ti ṣe, nitori wọn mọ pe Magu ki i ṣe ẹni ti minisita kan n deede sọrọ si bẹẹ, oku ajanaku leeyan n yọ gbongbo si ni, ko si ẹnikan to jẹ yọ agada niwaju erin. Magu ti gbogbo minisita n bẹru, ti gbogbo awọn aṣofin n bẹru, ti gbogbo awọn ọga rẹ nileeṣẹ ọlọpaa bẹru de gongo, ti awọn olori ologun ko si jẹ pe tirẹ bawo, ṣe oun ni minisita kan yoo waa dide laaarọ ọjọ kan, ti yoo ni ki Buhari le Magu lọ! Awọn ọlọgbọn yii mọ pe nnkan ti bajẹ nile ijọba Aso Rock ni.


Awọn awo mọ pe nnkan ti ṣe, nitori wọn mọ pe Magu ki i ṣe ẹni ti minisita kan n deede sọrọ si bẹẹ, oku ajanaku leeyan n yọ gbongbo si ni, ko si ẹnikan to jẹ yọ agada niwaju erin. Magu ti gbogbo minisita n bẹru, ti gbogbo awọn aṣofin n bẹru, ti gbogbo awọn ọga rẹ nileeṣẹ ọlọpaa bẹru de gongo, ti awọn olori ologun ko si jẹ pe tirẹ bawo, ṣe oun ni minisita kan yoo waa dide laaarọ ọjọ kan, ti yoo ni ki Buhari le Magu lọ! Awọn ọlọgbọn yii mọ pe nnkan ti bajẹ nile ijọba Aso Rock ni. Ko si sohun to fa eyi ju iku Abba Kyari to ku ni … lọ. Bi Kyari ba wa laye ni, iru ẹgbin ati iwọsi yii ko ni i ta le Magu. Loootọ Malami yii ni ọga Magu, nitori abẹ ileeṣẹ rẹ ni awọn EFCC wa, ṣugbọn Magu ko gba pe oun ni ọga miiran to ju Kyari lọ, nigba to si jẹ Kyari ni olori afọbajẹ Aso Rock, ẹni yoowu to ba duro ti lẹyin, bii pe Oluwa lo duro sẹyin onitọhun ni.


Ko si sohun to fa eyi ju iku Abba Kyari to ku ni … lọ. Bi Kyari ba wa laye ni, iru ẹgbin ati iwọsi yii ko ni i ta le Magu. Loootọ Malami yii ni ọga Magu, nitori abẹ ileeṣẹ rẹ ni awọn EFCC wa, ṣugbọn Magu ko gba pe oun ni ọga miiran to ju Kyari lọ, nigba to si jẹ Kyari ni olori afọbajẹ Aso Rock, ẹni yoowu to ba duro ti lẹyin, bii pe Oluwa lo duro sẹyin onitọhun ni. Agbara Kyari yii ni Magu fi n ṣe ohun gbogbo. Nitori bo tilẹ jẹ pe lẹẹmejeeji ti Aarẹ Buhari fi orukọ rẹ ranṣẹ si ile igbimọ aṣofin pe ki wọn ba oun fọwọ si i gẹgẹ bii alaga EFCC, ti awọn yẹn kọ orukọ rẹ pe awọn o le fọwọ si i nitori ileeṣẹ DSS ti kọwe sawọn pe ọwọ Magu funra rẹ ko mọ, sibẹ, ọdun karun-un ree ti ọkunrin naa ti n ṣe adele alaga EFCC, ti ko si ṣenikan to to lati le e. Ohun to tilẹ foju awọn aṣofin ti ko gba orukọ rẹ wọle ri ko kere, nitori nigba ti EFCC ki Bukọla Saraki ti i ṣe olori wọn mọlẹ, igbẹ gbuuru ti idi ọkunrin naa jade. Bẹẹ naa ni wọn ṣe fun igbakeji rẹ, Ike Ekeremadu, ti wọn le e karakara nitori owo ti wọn lo ko jẹ.


Agbara Kyari yii ni Magu fi n ṣe ohun gbogbo. Nitori bo tilẹ jẹ pe lẹẹmejeeji ti Aarẹ Buhari fi orukọ rẹ ranṣẹ si ile igbimọ aṣofin pe ki wọn ba oun fọwọ si i gẹgẹ bii alaga EFCC, ti awọn yẹn kọ orukọ rẹ pe awọn o le fọwọ si i nitori ileeṣẹ DSS ti kọwe sawọn pe ọwọ Magu funra rẹ ko mọ, sibẹ, ọdun karun-un ree ti ọkunrin naa ti n ṣe adele alaga EFCC, ti ko si ṣenikan to to lati le e. Ohun to tilẹ foju awọn aṣofin ti ko gba orukọ rẹ wọle ri ko kere, nitori nigba ti EFCC ki Bukọla Saraki ti i ṣe olori wọn mọlẹ, igbẹ gbuuru ti idi ọkunrin naa jade. Bẹẹ naa ni wọn ṣe fun igbakeji rẹ, Ike Ekeremadu, ti wọn le e karakara nitori owo ti wọn lo ko jẹ. Ọrọ naa lo fa a to jẹ laarin ọdun mẹrin ti Saraki fi ṣe olori ile-igbimọ aṣofin agba, ọta gidi ni ile-igbimọ aṣofin naa ati awọn ọmọọṣẹ Buhari gbogbo. Ohun to foju awọn olori awọn aṣofin yii ri mu ki gbogbo eeyan tubọ bẹru rẹ, ibẹru naa si tubọ pọ nigba ti wọn mu Olori awọn ologun ọtẹlẹmuyẹ NIA, Ayọdele Ọkẹ, ti wọn ni wọn ka owo nla mọ ọn lọwọ, ti wọn si tori rẹ yọ tọhun niṣẹ lẹsẹkẹsẹ. Nitori eyi, ati olori ṣọja ati olori ọlọpaa, ko sẹni ti ko bẹru Magu, wọn ṣaa ti mọ pe ọmọ Kyari ni.


Ọrọ naa lo fa a to jẹ laarin ọdun mẹrin ti Saraki fi ṣe olori ile-igbimọ aṣofin agba, ọta gidi ni ile-igbimọ aṣofin naa ati awọn ọmọọṣẹ Buhari gbogbo. Ohun to foju awọn olori awọn aṣofin yii ri mu ki gbogbo eeyan tubọ bẹru rẹ, ibẹru naa si tubọ pọ nigba ti wọn mu Olori awọn ologun ọtẹlẹmuyẹ NIA, Ayọdele Ọkẹ, ti wọn ni wọn ka owo nla mọ ọn lọwọ, ti wọn si tori rẹ yọ tọhun niṣẹ lẹsẹkẹsẹ. Nitori eyi, ati olori ṣọja ati olori ọlọpaa, ko sẹni ti ko bẹru Magu, wọn ṣaa ti mọ pe ọmọ Kyari ni. Ko si ẹnikan to lagbara ti ọkunrin naa ko le fi wọlẹ, yoo dẹ awọn ọmọ ogun rẹ si i ni. Awọn ọlọpaa onibọn ti oun naa si n lo ni EFCC, ko sẹni ti wọn ko le doju ibọn wọn kọ. Agbara Magu pọ debii pe igba kan wa ti awọn ọta Aishat Buhari ninu ijọba yii fẹẹ doju rẹ kọ obinrin naa, ki wọn too kilọ fun un ko ma jẹ ki wọn fi ori oun fọ agbọn.


Ko si ẹnikan to lagbara ti ọkunrin naa ko le fi wọlẹ, yoo dẹ awọn ọmọ ogun rẹ si i ni. Awọn ọlọpaa onibọn ti oun naa si n lo ni EFCC, ko sẹni ti wọn ko le doju ibọn wọn kọ. Agbara Magu pọ debii pe igba kan wa ti awọn ọta Aishat Buhari ninu ijọba yii fẹẹ doju rẹ kọ obinrin naa, ki wọn too kilọ fun un ko ma jẹ ki wọn fi ori oun fọ agbọn. Pẹlu atilẹyin Kyari yii, Magu mọ pe ko sẹni ti yoo yọ oun niṣẹ yii titi ti Buhari yoo fi lọ, agaga nigba ti ọkunrin Wolii kan, Emmanuel Omale, tun waa riran si i pe bi araye fẹ, bi araye kọ, Buhari yoo tun oun Magu yan bii olori EFCC. Ṣugbọn lojiji ni Kyari ku lai dagbere fẹnikan, nibi ti nnkan si ti bẹrẹ si i daru fun Magu niyẹn. Bo ti ku tan ni awọn eeyan bẹrẹ si i beere pe ki lọkunrin naa n ṣe nipo olori EFCC nigba tawọn aṣofin ko fọwọ si i, latigba naa ni awọn ọta rẹ si ti bẹrẹ si i gbara jọ.


Pẹlu atilẹyin Kyari yii, Magu mọ pe ko sẹni ti yoo yọ oun niṣẹ yii titi ti Buhari yoo fi lọ, agaga nigba ti ọkunrin Wolii kan, Emmanuel Omale, tun waa riran si i pe bi araye fẹ, bi araye kọ, Buhari yoo tun oun Magu yan bii olori EFCC. Ṣugbọn lojiji ni Kyari ku lai dagbere fẹnikan, nibi ti nnkan si ti bẹrẹ si i daru fun Magu niyẹn. Bo ti ku tan ni awọn eeyan bẹrẹ si i beere pe ki lọkunrin naa n ṣe nipo olori EFCC nigba tawọn aṣofin ko fọwọ si i, latigba naa ni awọn ọta rẹ si ti bẹrẹ si i gbara jọ. Malami to jẹ ọga rẹ ti ko sọrọ tẹlẹ bẹrẹ si i tu faili Magu wo, ko si pẹ rara ti wọn fi kan awọn aṣemaṣe gbogbo to ṣe. Lẹyin ti Malami kọ lẹta si Buhari ni wọn ti gbe igbimọ kan dide lati wadii Magu, Ayọ Salami, adajọ agba ile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun to ti fẹyinti ni wọn si fi ṣe alaga. ALAROYE gbọ pe gbogbo bi wọn ti n ranṣẹ si Magu pe ko wa ni ko da wọn lohun, to fi wọn gun lagidi pe ko si ohun ti wọn yoo ṣe, bii aye Kyari lo pe e, to jẹ ohun to ba ṣe, aṣegbe ni.


Malami to jẹ ọga rẹ ti ko sọrọ tẹlẹ bẹrẹ si i tu faili Magu wo, ko si pẹ rara ti wọn fi kan awọn aṣemaṣe gbogbo to ṣe. Lẹyin ti Malami kọ lẹta si Buhari ni wọn ti gbe igbimọ kan dide lati wadii Magu, Ayọ Salami, adajọ agba ile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun to ti fẹyinti ni wọn si fi ṣe alaga. ALAROYE gbọ pe gbogbo bi wọn ti n ranṣẹ si Magu pe ko wa ni ko da wọn lohun, to fi wọn gun lagidi pe ko si ohun ti wọn yoo ṣe, bii aye Kyari lo pe e, to jẹ ohun to ba ṣe, aṣegbe ni. Nigba ti ko wa yii ni Malami ri wọn funra ẹ nileeṣẹ Aarẹ, ni wọn ba ni ki awọn ọlọpaa amunifunwaabajẹ lọọ gbe e wa. Bo ti fẹẹ kuro ni ọọfiisi EFCC atijọ ni Wuse, ilu Abuja, nibẹ, ni wọn dabuu ẹ, ni wọn ba ni yoo ba awọn de Aso Rock gangan. N lo ba bẹrẹ si i sọ pe ki wọn maa lọ, oun yoo ba wọn, ṣugbọn awọn yẹn ta ku pe afi ko niṣo, nigba ti ọrọ si fẹẹ di a-n-yọbọn-sira-ẹni pẹlu awọn ọlọpaa moba to wa lẹyin Magu, n lọkunrin olori EFCC naa ba tẹle wọn.


Nigba ti ko wa yii ni Malami ri wọn funra ẹ nileeṣẹ Aarẹ, ni wọn ba ni ki awọn ọlọpaa amunifunwaabajẹ lọọ gbe e wa. Bo ti fẹẹ kuro ni ọọfiisi EFCC atijọ ni Wuse, ilu Abuja, nibẹ, ni wọn dabuu ẹ, ni wọn ba ni yoo ba awọn de Aso Rock gangan. N lo ba bẹrẹ si i sọ pe ki wọn maa lọ, oun yoo ba wọn, ṣugbọn awọn yẹn ta ku pe afi ko niṣo, nigba ti ọrọ si fẹẹ di a-n-yọbọn-sira-ẹni pẹlu awọn ọlọpaa moba to wa lẹyin Magu, n lọkunrin olori EFCC naa ba tẹle wọn. Bo ti de Aso Rock ni wọn tilẹkun mọ ọn, lati ọjọ naa, ko si ti i jade, nitori ibẹ lo ba lọ sitimọle ọlọpaa, to si tun pada waa kawọ sẹyin rojọ niwaju awọn igbimọ yii. Lati ọjọ to ti waa wa nibẹ ni aṣiri oriṣiiriṣii ti wa n tu sita. Ojoojumọ ni wọn n ka oriṣiiriṣii ile mọ ọn lọrun, awọn ile ti wọn lo wa ni Dubai ti Pasitọ Omale to rina si i lọjọsi ba a ra sibẹ pẹlu idaji biliọnu owo Naira, ati owo rẹpẹtẹ to ko fun lọọya Eko kan, miliọnu mejidinlọgbọn lẹẹkan naa.


Bo ti de Aso Rock ni wọn tilẹkun mọ ọn, lati ọjọ naa, ko si ti i jade, nitori ibẹ lo ba lọ sitimọle ọlọpaa, to si tun pada waa kawọ sẹyin rojọ niwaju awọn igbimọ yii. Lati ọjọ to ti waa wa nibẹ ni aṣiri oriṣiiriṣii ti wa n tu sita. Ojoojumọ ni wọn n ka oriṣiiriṣii ile mọ ọn lọrun, awọn ile ti wọn lo wa ni Dubai ti Pasitọ Omale to rina si i lọjọsi ba a ra sibẹ pẹlu idaji biliọnu owo Naira, ati owo rẹpẹtẹ to ko fun lọọya Eko kan, miliọnu mejidinlọgbọn lẹẹkan naa. Ọkunrin kan wa to ni Biroo-de-senji (Burreau de change), nibi ti wọn ti n ṣẹ owo dọla fun wọn, orukọ ọkunrin yii ni Ahmed Shanono, akaunti toun nikan si ni ni oriṣiiriṣii banki jẹ mejidinlọgọjọ (158), ajọṣe ti wọn lo wa laarin oun ati Magu bi ọrọ ba di ti owo dọla ko kere rara. Diẹ lo ku ki awọn ti wọn ko ridii okodoro ọrọ fi ọrọ naa ko ba Aṣiwaju Bola Ahmed Tinubu, nigba ti wọn n sọ kiri pe owo kan ti wọn fi mọto agboworin gbe wa sile rẹ lọjọ ti ibo ku ọla, Magu lo fowo naa ranṣẹ si i. Eyi da wahala silẹ, ti awọn kan si ṣe iwọde nitori ẹ, pe afi ki awọn ọlọpaa mu Tinubu naa. Bẹẹ ni wọn tun ni Magu sọ niwaju igbimọ pe oun ko biliọnu mẹrin Naira fun Igbakeji Aarẹ Yẹmi Ọsinbajo.


Ọkunrin kan wa to ni Biroo-de-senji (Burreau de change), nibi ti wọn ti n ṣẹ owo dọla fun wọn, orukọ ọkunrin yii ni Ahmed Shanono, akaunti toun nikan si ni ni oriṣiiriṣii banki jẹ mejidinlọgọjọ (158), ajọṣe ti wọn lo wa laarin oun ati Magu bi ọrọ ba di ti owo dọla ko kere rara. Diẹ lo ku ki awọn ti wọn ko ridii okodoro ọrọ fi ọrọ naa ko ba Aṣiwaju Bola Ahmed Tinubu, nigba ti wọn n sọ kiri pe owo kan ti wọn fi mọto agboworin gbe wa sile rẹ lọjọ ti ibo ku ọla, Magu lo fowo naa ranṣẹ si i. Eyi da wahala silẹ, ti awọn kan si ṣe iwọde nitori ẹ, pe afi ki awọn ọlọpaa mu Tinubu naa. Bẹẹ ni wọn tun ni Magu sọ niwaju igbimọ pe oun ko biliọnu mẹrin Naira fun Igbakeji Aarẹ Yẹmi Ọsinbajo. Ṣugbọn Magu funra rẹ ti sọ pe oun ko fun Tinubu lowo, bẹẹ ni oun ko si kowo kankan fun Ọṣinbajo, pe wọn kan fẹẹ fi ọrọ naa ko ba awọn mejeeji yii ni, oun kọ loun darukọ wọn. Ṣugbọn ti awọn ẹsun to ku, ko si ọṣẹ kan ti Magu ri fi wẹ mọ, wọn ti pa korobojo okun si i lọrun, yoo ṣoro gan-an ko too ribi yọ. Ohun to jẹ ki Aarẹ Buhari fọwọ si i ki wọn ṣi da a duro lẹnu iṣẹ naa ree, ki wọn ma jẹ ko pada si ileeṣẹ EFCC yii mọ, ti wọn si fi ọkan ninu awọn ọga nibẹ, Mohammed Umar, sibẹ pe ko maa ṣe adele alaga.


Ṣugbọn Magu funra rẹ ti sọ pe oun ko fun Tinubu lowo, bẹẹ ni oun ko si kowo kankan fun Ọṣinbajo, pe wọn kan fẹẹ fi ọrọ naa ko ba awọn mejeeji yii ni, oun kọ loun darukọ wọn. Ṣugbọn ti awọn ẹsun to ku, ko si ọṣẹ kan ti Magu ri fi wẹ mọ, wọn ti pa korobojo okun si i lọrun, yoo ṣoro gan-an ko too ribi yọ. Ohun to jẹ ki Aarẹ Buhari fọwọ si i ki wọn ṣi da a duro lẹnu iṣẹ naa ree, ki wọn ma jẹ ko pada si ileeṣẹ EFCC yii mọ, ti wọn si fi ọkan ninu awọn ọga nibẹ, Mohammed Umar, sibẹ pe ko maa ṣe adele alaga. Awọn ẹsun ti wọn fi kan Magu ko ti i tan rara, nitori lojoojumọ lẹrii ṣi n jade si i, eyi naa ni wọn ko si ṣe fi i silẹ nitimọle, bo tilẹ jẹ pe o ti kọwe si ọga agba awọn ọlọpaa pe ko jẹ ki wọn gba beeli oun. Awọn ti wọn n ṣewadii ni kinni naa ko le ṣee ṣe bẹẹ, afi ti awọn ba pari iwadii naa tan, ki ọrọ ma si di pe awọn ọlọpaa EFCC ti wọn n pe ni ‘Awọn ọmọ Magu’ nibẹ da oju ọrọ ru, ileeṣẹ ọlọpaa ti fọn gbogbo wọn ka lẹsẹkẹsẹ, wọn gbe wọn kuro ni EFCC, wọn si fọn wọn si ileeṣẹ ọlọpaa kaakiri. Eyi ni pe Magu ati eti rẹ nikan lo ku bayii, bi wọn ba si fi ẹsẹ awọn ọrọ naa mulẹ tan, afaimọ ki ọkunrin munimuni naa ma dero ẹwọn, nitori ohun ti tonile-talejo Abuja n sọ bayii ni pe Magu ti wọ gau, ko sọna ti yoo gba yọ.


Awọn ẹsun ti wọn fi kan Magu ko ti i tan rara, nitori lojoojumọ lẹrii ṣi n jade si i, eyi naa ni wọn ko si ṣe fi i silẹ nitimọle, bo tilẹ jẹ pe o ti kọwe si ọga agba awọn ọlọpaa pe ko jẹ ki wọn gba beeli oun. Awọn ti wọn n ṣewadii ni kinni naa ko le ṣee ṣe bẹẹ, afi ti awọn ba pari iwadii naa tan, ki ọrọ ma si di pe awọn ọlọpaa EFCC ti wọn n pe ni ‘Awọn ọmọ Magu’ nibẹ da oju ọrọ ru, ileeṣẹ ọlọpaa ti fọn gbogbo wọn ka lẹsẹkẹsẹ, wọn gbe wọn kuro ni EFCC, wọn si fọn wọn si ileeṣẹ ọlọpaa kaakiri. Eyi ni pe Magu ati eti rẹ nikan lo ku bayii, bi wọn ba si fi ẹsẹ awọn ọrọ naa mulẹ tan, afaimọ ki ọkunrin munimuni naa ma dero ẹwọn, nitori ohun ti tonile-talejo Abuja n sọ bayii ni pe Magu ti wọ gau, ko sọna ti yoo gba yọ.


Ko pẹ ti Tunde ati Tokunbọ tẹwọn de ni wọn tun lọọ jale l’Oshodi-Oke

Faith Adebọla, Eko Bi ọdọmọkunrin kan, Tunde Ọlaiya, ṣe maa n jade laaarọ, ti yoo wọle loru lojoojumọ naa lo ṣe mura laaarọ ọjọ Aje, Mọnde, to kọja yii, ṣugbọn ko ṣee ṣe fun un lati pada waa sun sile ẹ, tori ọjọ naa lo ba awọn ikọ ọlọpaa ayara-bii-aṣa, RRS, lalejo lọfiisi wọn, latari ẹsun ole jija ti wọn fi kan an. ALAROYE gbọ pe iṣẹ jija awọn ọlọkọ lole dukia wọn bii owo, foonu, aago atawọn nnkan ẹṣọ mi-in to lowo lori ni ọdọmọkunrin ẹni ọdun mẹrinlelogun naa yan laayo, o si ti gbowọ lẹnu iwa gbewiri ọhun. Ki i ṣe Tunde nikan o, ọwọ tun ba ẹni keji rẹ ti wọn jọ n jale, Tokunbọ Ọmọtọla, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn. Ọkan lara awọn ọlọpaa RRS to n fi ọkada ṣe patiroolu lo kiyesi irin kọsẹ kọsẹ ti Tunde atọrẹ n rin lagbegbe Oṣhodi-Oke ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ, niyẹn ba pe wọn lati beere ohun ti wọn n wa kiri. Nibi tọlọpaa ọhun ti n yẹ ara wọn wo ni wọn ni Tokunbọ ti sa lọ ni tiẹ, ni wọn ba fi pampẹ ofin gbe Tunde, wọn si ba awọn foonu oriṣiiriṣii lapo ṣokoto ẹ ti ko le ṣalaye ẹni to ni in. Aṣe ibi ti wọn ti n lọọ ta awọn foonu ti wọn ba ja gba lọwọ ero to n rin tabi ji gbe lọwọ awọn onimọto ni wọn n lọ, kọwọ palaba wọn too segi.


Ọkan lara awọn ọlọpaa RRS to n fi ọkada ṣe patiroolu lo kiyesi irin kọsẹ kọsẹ ti Tunde atọrẹ n rin lagbegbe Oṣhodi-Oke ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ, niyẹn ba pe wọn lati beere ohun ti wọn n wa kiri. Nibi tọlọpaa ọhun ti n yẹ ara wọn wo ni wọn ni Tokunbọ ti sa lọ ni tiẹ, ni wọn ba fi pampẹ ofin gbe Tunde, wọn si ba awọn foonu oriṣiiriṣii lapo ṣokoto ẹ ti ko le ṣalaye ẹni to ni in. Aṣe ibi ti wọn ti n lọọ ta awọn foonu ti wọn ba ja gba lọwọ ero to n rin tabi ji gbe lọwọ awọn onimọto ni wọn n lọ, kọwọ palaba wọn too segi. Nigba ti Tunde de ọfiisi RRS, kia lo jẹwọ iru iṣẹ buruku to n ṣe ati bo ṣe n ṣe e, oun lo si ṣamọna bi wọn ṣe ri Tokunbọ to sa lọ mu lọjọ keji, toun naa fi balẹ sọfiisi awọn ọlọpaa RRS naa. Ninu alaye ti Tokunbọ ṣe fawọn ọlọpaa, o ni latọdun 2017 loun ti n jale, ati pe ọwọ onimọto kan loun ati ọrẹ oun, Bọlaji Nigga, ti gba foonu olowo nla iPhone X ti wọn ka mọ ọn lọwọ. O ni niṣe lawọn yin onimọto naa lọrun tawọn fi ri foonu naa gba.


Nigba ti Tunde de ọfiisi RRS, kia lo jẹwọ iru iṣẹ buruku to n ṣe ati bo ṣe n ṣe e, oun lo si ṣamọna bi wọn ṣe ri Tokunbọ to sa lọ mu lọjọ keji, toun naa fi balẹ sọfiisi awọn ọlọpaa RRS naa. Ninu alaye ti Tokunbọ ṣe fawọn ọlọpaa, o ni latọdun 2017 loun ti n jale, ati pe ọwọ onimọto kan loun ati ọrẹ oun, Bọlaji Nigga, ti gba foonu olowo nla iPhone X ti wọn ka mọ ọn lọwọ. O ni niṣe lawọn yin onimọto naa lọrun tawọn fi ri foonu naa gba. Awọn mejeeji ṣalaye pe ẹgbẹrun meji pere lawọn maa n ta foonu tawọn ba ji bẹẹ fun awọn to maa tun un ta l’Oshodi, tabi n’Ikẹja. Wọn tun sọ pe awọn maa n jale lagbegbe 7-Up, Ojodu Berger; biriiji Kara, Oṣodi, titi de Mile-12, ati biriiji Ọjọta. Yatọ si foonu, awọn nnkan mi-in ti wọn ba lapo wọn ni atike funfun kan to da bii elubọ, wọn ni nnkan oloro tajutaju tawọn maa n fẹ sawọn tawọn ba fẹẹ ja lole loju ni, ṣugbọn awọn tun maa n lo o lati fi fọ gilaasi mọto ti wọn ti ti pa. Iwadii ti fihan pe awọn mejeeji ni wọn ti ṣẹwọn ri, bo tilẹ jẹ pe igba otọọtọ ni wọn lọ sẹwọn, afaimọ ki eyi ti wọn mu wọn fun yii ma tun da wọn pada sẹwọn ọhun.


Awọn mejeeji ṣalaye pe ẹgbẹrun meji pere lawọn maa n ta foonu tawọn ba ji bẹẹ fun awọn to maa tun un ta l’Oshodi, tabi n’Ikẹja. Wọn tun sọ pe awọn maa n jale lagbegbe 7-Up, Ojodu Berger; biriiji Kara, Oṣodi, titi de Mile-12, ati biriiji Ọjọta. Yatọ si foonu, awọn nnkan mi-in ti wọn ba lapo wọn ni atike funfun kan to da bii elubọ, wọn ni nnkan oloro tajutaju tawọn maa n fẹ sawọn tawọn ba fẹẹ ja lole loju ni, ṣugbọn awọn tun maa n lo o lati fi fọ gilaasi mọto ti wọn ti ti pa. Iwadii ti fihan pe awọn mejeeji ni wọn ti ṣẹwọn ri, bo tilẹ jẹ pe igba otọọtọ ni wọn lọ sẹwọn, afaimọ ki eyi ti wọn mu wọn fun yii ma tun da wọn pada sẹwọn ọhun. Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Eko fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o sọ pe iṣẹ n lọ lati mu awọn yooku ti wọn jọ n ṣiṣẹ gbewiri. Bẹẹ lo ni awọn meji tọwọ ṣi ba yii yoo fimu kata ofin nile-ẹjọ laipẹ.


Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Eko fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o sọ pe iṣẹ n lọ lati mu awọn yooku ti wọn jọ n ṣiṣẹ gbewiri. Bẹẹ lo ni awọn meji tọwọ ṣi ba yii yoo fimu kata ofin nile-ẹjọ laipẹ.


Awọn ọrẹ mẹta gbẹbọ n’Ikorodu, lawọn ọdọ adugbo ba ni ki wọn ko o jẹ

Faith Adebọla, Eko Adugbo kan ti wọn n pe ni Orita, ni Igbo Agbọwa, lagbegbe Ikorodu, lawọn ọkunrin mẹta kan, gbe ẹbọ lọ, afi bawọn araalu ṣe ka wọn mọbẹ, ni wọn ba fagidi mu wọn pe dandan ni ki wọn ko ẹbọ ati etutu ti wọn fẹẹ gbe kalẹ jẹ funra wọn lọjọ Aiku, Sannde, to kọja yii. Boya ka ni alẹ tawọn babalawo saaba maa n gbe ẹbọ ni wọn dan kinni ọhun wo ni, ọrọ ko ni i ri bo ṣe ri yii, ṣugbọn ọsan gangan lawọn ọkunrin mẹta naa gbe ẹbọ ọhun, ti ẹnikan n lọ niwaju, tawọn meji si n tẹle e. A gbọ pe bo ṣe ku diẹ ki wọn gbe ẹbọ naa kalẹ lorita yii lawọn ọdọ adugbo atawọn agbaagba ti wọn ti n ṣọ wọn ba pariwo ‘agbedọ! Bayii lo ṣe di pe awọn ọdọ ilu yi wọn po, ti wọn si ni ki awọn funra wọn bẹrẹ si i ko ẹbọ ti wọn fẹẹ gbe kalẹ naa jẹ kiakia. Wọn lawọn to gb’ẹbọ ọhun tiẹ kọkọ fẹẹ ṣagidi, eyi lo si mu kawọn ọdọ naa fi apola igi, okuta ati paṣan din dundu iya fun wọn. Ẹyin ti wọn da sẹria fun wọn tan ni wọn tun fipa mu wọn lati ko ẹbọ ti wọn gbe wa jẹ, ajẹ-pọn-ọwọ-la ni wọn jẹ’bọ ọhun, tori oju ina kọ ni ewura n hu irun. Wọn ni arọwa ati ẹbẹ awọn ọkunrin naa to pọ lẹyin ti wọn ti k’ẹbọ wọn jẹ tan ni ko jẹ ki wọn wọ wọn lọ si teṣan ọlọpaa, ti wọn fi ni ki wọn fọwọ fa eti wọn.


Wọn lawọn to gb’ẹbọ ọhun tiẹ kọkọ fẹẹ ṣagidi, eyi lo si mu kawọn ọdọ naa fi apola igi, okuta ati paṣan din dundu iya fun wọn. Ẹyin ti wọn da sẹria fun wọn tan ni wọn tun fipa mu wọn lati ko ẹbọ ti wọn gbe wa jẹ, ajẹ-pọn-ọwọ-la ni wọn jẹ’bọ ọhun, tori oju ina kọ ni ewura n hu irun. Wọn ni arọwa ati ẹbẹ awọn ọkunrin naa to pọ lẹyin ti wọn ti k’ẹbọ wọn jẹ tan ni ko jẹ ki wọn wọ wọn lọ si teṣan ọlọpaa, ti wọn fi ni ki wọn fọwọ fa eti wọn. Boya ẹbọ waa fin tabi ko fin o, awọn ẹlẹbọ naa lo le sọ, iyẹn ti wọn ba pada lọọ sọ ohun toju wọn ri fun babalawo wọn.


Boya ẹbọ waa fin tabi ko fin o, awọn ẹlẹbọ naa lo le sọ, iyẹn ti wọn ba pada lọọ sọ ohun toju wọn ri fun babalawo wọn.


Wọn mu Moses pe o n ṣe ayederu oogun oyinbo l’Ọta

*Lo ba loun ko ti i jere kankan nibẹ Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ko jọ pe mimu ti awọn ọlọpaa mu ọkunrin kan, Moses Nwachukwu, dun un rara. Ohun to han pe o dun un ju ni ti ai ti i ri ere kankan jẹ ninu iṣẹ ayederu oogun pipo to yan laayo, oun naa si fẹnu ara ẹ sọ bẹẹ l’Eleweeran nigba tawọn akọroyin n fọrọ wa a lẹnu wo l’Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja. Awọn oogun oyinbo bii ‘Vitamin C, Dizpam ati oogun oniyẹfun lawọn ọlọpaa ba nile Moses to wa l’Ojule kẹẹẹdogun, Opopona Akinbiyi Ojo, l’Ado-Odo, Ọta. Bakan naa ni wọn tun ba ẹrọ kan ti wọn fi maa n lẹ oogun to ba wa ninu saṣẹẹti pọ, wọn si ba ẹrọ alaagbeletan kan naa nibẹ pẹlu. Awọn irinṣẹ yii ni wọn ni Nwachukwu fi n po oogun pọ ninu yara rẹ, to si n ta a faye. Ṣugbọn ninu awijare ẹ, ọkunrin Ibo naa sọ pe oun ko tilẹ ti i bẹrẹ si i po oogun pọ, oun ṣẹṣẹ fẹẹ bẹrẹ ni wọn mu oun yii.


Bakan naa ni wọn tun ba ẹrọ kan ti wọn fi maa n lẹ oogun to ba wa ninu saṣẹẹti pọ, wọn si ba ẹrọ alaagbeletan kan naa nibẹ pẹlu. Awọn irinṣẹ yii ni wọn ni Nwachukwu fi n po oogun pọ ninu yara rẹ, to si n ta a faye. Ṣugbọn ninu awijare ẹ, ọkunrin Ibo naa sọ pe oun ko tilẹ ti i bẹrẹ si i po oogun pọ, oun ṣẹṣẹ fẹẹ bẹrẹ ni wọn mu oun yii. Nwachukwu sọ pe nipari oṣu kọkanla, ọdun 2019, loun bẹrẹ si i ba ileeṣẹ apoogun kan ti a ko le fi idi otitọ rẹ mulẹ (Anac Organic lo pe orukọ ileeṣẹ naa), ṣe. O ni awọn ni wọn n ko oogun wọnyi foun toun si fẹẹ bẹrẹ si i ba wọn ta a. O fi kun un pe boun yoo ṣe maa ba ileeṣẹ naa dowo-pọ daadaa loun n ṣe lọwọ ti Korona fi de, to ba gbogbo nnkan jẹ mọ oun lọwọ, loun ba ko gbogbo irinṣẹ ipoogun naa jọ sibi kan, oun ko mọ bawọn ọlọpaa ṣe gbọ pe oun ni awọn nnkan bẹẹ lọwọ, to fi di pe wọn waa gbe oun nile lori ẹṣun pipo ayederu oogun. Moses tun sọ pe maṣinni ti wọn fi n lẹ nnkan ti wọn ba nile oun yẹn, ipekere loun fẹẹ maa fi i lẹ papọ ninu lailọọnu rẹ, nitori òwò toun n ronu ẹ lọwọ niyẹn ti wọn fi waa mu oun.


Nwachukwu sọ pe nipari oṣu kọkanla, ọdun 2019, loun bẹrẹ si i ba ileeṣẹ apoogun kan ti a ko le fi idi otitọ rẹ mulẹ (Anac Organic lo pe orukọ ileeṣẹ naa), ṣe. O ni awọn ni wọn n ko oogun wọnyi foun toun si fẹẹ bẹrẹ si i ba wọn ta a. O fi kun un pe boun yoo ṣe maa ba ileeṣẹ naa dowo-pọ daadaa loun n ṣe lọwọ ti Korona fi de, to ba gbogbo nnkan jẹ mọ oun lọwọ, loun ba ko gbogbo irinṣẹ ipoogun naa jọ sibi kan, oun ko mọ bawọn ọlọpaa ṣe gbọ pe oun ni awọn nnkan bẹẹ lọwọ, to fi di pe wọn waa gbe oun nile lori ẹṣun pipo ayederu oogun. Moses tun sọ pe maṣinni ti wọn fi n lẹ nnkan ti wọn ba nile oun yẹn, ipekere loun fẹẹ maa fi i lẹ papọ ninu lailọọnu rẹ, nitori òwò toun n ronu ẹ lọwọ niyẹn ti wọn fi waa mu oun. O ni inu oun ko ba dun to ba jẹ oun ti jere nidii oogun pipo naa, ṣugbọn oun ko ti i ri ere kankan jẹ ti wọn fi waa mu oun. Ọkunrin yii ko ni iwe ẹri apoogun, bẹẹ ni ko kọ iṣẹ naa nibi kankan gẹgẹ bo ṣe wi. O ni iwe mẹwaa loun ka, oun ko lọ si poli tabi fasiti kankan.


O ni inu oun ko ba dun to ba jẹ oun ti jere nidii oogun pipo naa, ṣugbọn oun ko ti i ri ere kankan jẹ ti wọn fi waa mu oun. Ọkunrin yii ko ni iwe ẹri apoogun, bẹẹ ni ko kọ iṣẹ naa nibi kankan gẹgẹ bo ṣe wi. O ni iwe mẹwaa loun ka, oun ko lọ si poli tabi fasiti kankan.


Ibanikẹdun n rọ bii ojo nipinlẹ Ogun, ọba mẹta lo waja laarin ọsẹ kan

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Bo tilẹ jẹ pe agbalagba ni wọn, ti ko si eyi to ṣanku ninu wọn, sibẹ, ki i wuuyan ki arugbo ẹni lọ bẹẹ, ka ma ti i sọ ọba to n dari ilu. Eyi lo fa ojo ibanikẹdun to n rọ nipinlẹ Ogun lasiko yii, ti kaluku n ba awọn ọmọ ipinlẹ naa daro awọn ọba nla mẹta to waja nibẹ laarin ọsẹ kan ṣoṣo. Alakija Ikija, Ọba Shamsideen Ayọrinde lo kọkọ ju awa silẹ lọjọ Satide, ọjọ kẹrin, oṣu keje yii, ẹni ọdun mejidinlaaadọrun(88) ni kabiyesi naa lasiko tiku de. Ẹgba Oke-Ọna ni Ikija, Ọba to doloogbe yii si ni ọba akọkọ to jẹ Alakija. Alafẹ ọba to mọ nipa okoowo ni. Ọjọ keji ti i ṣe Sannde ni wọn sinku Alakija nilana ẹsin Musulumi.


Ẹgba Oke-Ọna ni Ikija, Ọba to doloogbe yii si ni ọba akọkọ to jẹ Alakija. Alafẹ ọba to mọ nipa okoowo ni. Ọjọ keji ti i ṣe Sannde ni wọn sinku Alakija nilana ẹsin Musulumi. Afi bo ṣe tun jẹ ọjọ keji ti wọn sinku Alakija ni Ọba Mufutau Akindele, Olu Oke-Odo Ilupeju naa tun waja. Ọrẹ timọtimọ ni Alakija ati Olu Oke-Odo Ilupeju, iku awọn mejeeji to jẹ tẹle-n-tẹle yii si mu ijọloju dani gidi. Ẹni aadọrun-un ọdun (90), ni Ọba Akindele.


Afi bo ṣe tun jẹ ọjọ keji ti wọn sinku Alakija ni Ọba Mufutau Akindele, Olu Oke-Odo Ilupeju naa tun waja. Ọrẹ timọtimọ ni Alakija ati Olu Oke-Odo Ilupeju, iku awọn mejeeji to jẹ tẹle-n-tẹle yii si mu ijọloju dani gidi. Ẹni aadọrun-un ọdun (90), ni Ọba Akindele. Iku ọba keji yii lawọn eeyan n ba awọn ara ipinlẹ Ogun daro lọwọ ti iroyin iku Olu Imaṣayi, Ọba Gbadebọ Oluṣọla Oni, naa fi bẹrẹ si i ru jade bii eefin l’Ọjọbọ, ọjọ kẹsan-an, oṣu keje. Wọn ko tete kede ipapoda Olu Imaṣayi laafin, ẹrọ Fesibuuku lo ṣofofo, nitori awọn to mọ bo ṣe n lọ laafin ọba naa ti n dọgbọn gbe e sibẹ. Nigba to di ọjọ Ẹti ni ijọba ipinlẹ Ogun kede ipapoda Olu Imaṣayi, Akọwe iroyin gomina, Ọgbẹni Kunle Ṣomọrin, lo kede ipapoda ọba naa ninu atẹjade to fi sita lọjọ Ẹti yii.


Iku ọba keji yii lawọn eeyan n ba awọn ara ipinlẹ Ogun daro lọwọ ti iroyin iku Olu Imaṣayi, Ọba Gbadebọ Oluṣọla Oni, naa fi bẹrẹ si i ru jade bii eefin l’Ọjọbọ, ọjọ kẹsan-an, oṣu keje. Wọn ko tete kede ipapoda Olu Imaṣayi laafin, ẹrọ Fesibuuku lo ṣofofo, nitori awọn to mọ bo ṣe n lọ laafin ọba naa ti n dọgbọn gbe e sibẹ. Nigba to di ọjọ Ẹti ni ijọba ipinlẹ Ogun kede ipapoda Olu Imaṣayi, Akọwe iroyin gomina, Ọgbẹni Kunle Ṣomọrin, lo kede ipapoda ọba naa ninu atẹjade to fi sita lọjọ Ẹti yii. Ẹni ọdun mẹtadinlọgọrin (77)ni Olu Imaṣayi, ọgbọn ọdun to ti wa nipo ọba niku de yii, nitori ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹwaa ọdun 1990 lo ti gori aleefa naa. Ọdun 2005 ni ijọba sọ ọ di ọba onipo kin-in-ni, kabiyesi yii si fi asiko kan jẹ olori awọn ọba Yewa gbogbo, ko too di pe Olu Ilaro, Ọba Kẹhinde Olugbenla gori aleefa, to si di olori ọba Yewa. Ijọba ipinlẹ Ogun, awọn eekan kaakiri awọn ipinlẹ atawọn araalu ni wọn ti n ranṣẹ ibanikẹdun saafin awọn ọba yii, awọn to si le ṣabẹwo sibẹ naa ṣi n lọ sibẹ lati ki awọn eeyan wọn ku aṣẹyinde.


Ẹni ọdun mẹtadinlọgọrin (77)ni Olu Imaṣayi, ọgbọn ọdun to ti wa nipo ọba niku de yii, nitori ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹwaa ọdun 1990 lo ti gori aleefa naa. Ọdun 2005 ni ijọba sọ ọ di ọba onipo kin-in-ni, kabiyesi yii si fi asiko kan jẹ olori awọn ọba Yewa gbogbo, ko too di pe Olu Ilaro, Ọba Kẹhinde Olugbenla gori aleefa, to si di olori ọba Yewa. Ijọba ipinlẹ Ogun, awọn eekan kaakiri awọn ipinlẹ atawọn araalu ni wọn ti n ranṣẹ ibanikẹdun saafin awọn ọba yii, awọn to si le ṣabẹwo sibẹ naa ṣi n lọ sibẹ lati ki awọn eeyan wọn ku aṣẹyinde.


Agbanah dẹ agbaana sawọn oyinbo Amẹrika, nile-ẹjọ ba sọ ọ sẹwọn oṣu mẹfa

Ọlawale Ajao, Ibadan Ọpọ oyinbo ara Amẹrika lo ti n ṣiṣẹ erin, ṣugbọn ti wọn n jẹ̀jẹ ẹ̀líírí. Ki i ṣe páyé lo n ṣe wọn, ọmọ Naijiria wa nihin-in, Tọba Agbanah, lo dẹ agbaana sinu owo wọn pẹlu bo ṣe maa n fọgbọn alumọkọroyi gba pupọ ninu owo iṣẹ ti wọn n ṣe. Lẹyin ọdun bii meloo kan to ti n huwa àwòdì-jẹun-èpè sanra rẹ ọhun, ibẹrẹ odun to kọja laṣiiri ẹ too tu sawọn oyinbo lọwọ, ti wọn si fẹjọ ẹ sun EFCC, iyẹn ajọ to n gbogun ti jibiti owo ati iwa magomago nilẹ yii, ọdun 2019 ọhun si ti n pari lọ ki ọwọ awọn agbofinro too tẹ ẹ. EFCC ko si ṣe meni ṣe meji, ile-ẹjọ ni wọn gbe e lọ taara. Yatọ si awọn nnkan ribiribi to ti fowo dá lárà, owo ti wọn ba ninu aṣunwọn ifowopamọ ọkunrin yii jẹ miliọnu mejila ati ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un Naira (N12.1). Lẹyin atotonu agbẹjọro jaguda yii pẹlu awọn amofin ajọ EFCC, Onidaajọ Patricia Ajoku ti ile-ẹjọ giga ijọba apapọ to wa laduugbo Ring Road, n’Ibadan, dajọ lọjọ Ẹti to kọja, o ni ki ọmọkunrin naa lọọ fẹwọn oṣu mẹfa jura.


EFCC ko si ṣe meni ṣe meji, ile-ẹjọ ni wọn gbe e lọ taara. Yatọ si awọn nnkan ribiribi to ti fowo dá lárà, owo ti wọn ba ninu aṣunwọn ifowopamọ ọkunrin yii jẹ miliọnu mejila ati ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un Naira (N12.1). Lẹyin atotonu agbẹjọro jaguda yii pẹlu awọn amofin ajọ EFCC, Onidaajọ Patricia Ajoku ti ile-ẹjọ giga ijọba apapọ to wa laduugbo Ring Road, n’Ibadan, dajọ lọjọ Ẹti to kọja, o ni ki ọmọkunrin naa lọọ fẹwọn oṣu mẹfa jura. Ṣaaju l’Amofin Benedict Ubi ti i ṣe agbẹjọro ajọ EFCC ti ṣalaye fun ile-ẹjọ pe o pẹ ti Tọba ti maa n fara pamọ lu awọn oyinbo ara Amẹrika ni jibiti lori ẹrọ ayelujara, ọpọ ẹsun ni wọn si ti fi kan an lọdọ EFCC ko too di pe ọwọ tẹ ẹ lọjọ kẹta, oṣu kẹwaa, ọdun 2019. Agbẹjọro to ti gboye ọmọwe ninu imọ ofin yii ṣalaye fun ile-ẹjọ pe owo nla nla lawọn oyinbo Amẹrika fi maa n ranṣẹ sinu aṣunwọn GTB ati Eco Bank ọdaran yii lẹyin to ba ti fi atẹranṣẹ to kun fun irọ ati eitanjẹ ṣọwọ si wọn nipasẹ adirẹsi imeeli rẹ, ko si tori ohun meji ṣagbekalẹ imeeli yii ju jibiti lilu naa lọ. “Diẹ ninu awọn dukia to ti fi owo gbaju-ẹ to n ṣe yii kojọ ni ọkọ olowo nla kan ti wọn n pe ni Venza, ọkọ ayọkẹlẹ Toyota, awọn laptọọpu, ọpọlọpọ foonu olowo nla ati tẹlifiṣan.” Amofin naa sọ pe ọran ti ọdaran yii da la ijiya lọ labẹ ori kejilelogun (22), ipin B ninu ofin orileede yii ọdun 2015, eyi to to ṣe jibiti lilu leewọ.


Ṣaaju l’Amofin Benedict Ubi ti i ṣe agbẹjọro ajọ EFCC ti ṣalaye fun ile-ẹjọ pe o pẹ ti Tọba ti maa n fara pamọ lu awọn oyinbo ara Amẹrika ni jibiti lori ẹrọ ayelujara, ọpọ ẹsun ni wọn si ti fi kan an lọdọ EFCC ko too di pe ọwọ tẹ ẹ lọjọ kẹta, oṣu kẹwaa, ọdun 2019. Agbẹjọro to ti gboye ọmọwe ninu imọ ofin yii ṣalaye fun ile-ẹjọ pe owo nla nla lawọn oyinbo Amẹrika fi maa n ranṣẹ sinu aṣunwọn GTB ati Eco Bank ọdaran yii lẹyin to ba ti fi atẹranṣẹ to kun fun irọ ati eitanjẹ ṣọwọ si wọn nipasẹ adirẹsi imeeli rẹ, ko si tori ohun meji ṣagbekalẹ imeeli yii ju jibiti lilu naa lọ. “Diẹ ninu awọn dukia to ti fi owo gbaju-ẹ to n ṣe yii kojọ ni ọkọ olowo nla kan ti wọn n pe ni Venza, ọkọ ayọkẹlẹ Toyota, awọn laptọọpu, ọpọlọpọ foonu olowo nla ati tẹlifiṣan.” Amofin naa sọ pe ọran ti ọdaran yii da la ijiya lọ labẹ ori kejilelogun (22), ipin B ninu ofin orileede yii ọdun 2015, eyi to to ṣe jibiti lilu leewọ. Ninu igbẹjọ to ti waye ṣaaju lolujẹjọ ti jẹwọ pe oun jẹbi, to si ti gba lati da diẹ ninu owo to fi ọna alumọkọrọyi gba lọwọ awọn eeyan pada. Eyi lo mu ki ajọ EFCC din ẹsun ti wọn fi kan an ni kootu ku si ọkan ṣoṣo, dipo oriṣii ọgbọn (30) ẹsun ti wọn fi kan an nibẹrẹ ẹjọ naa. Toun ti bẹẹ naa, Onidaajọ Ajoku tun fi ẹwọn oṣu mẹfa da sẹria fun ọkunrin onijibiti naa.


Ninu igbẹjọ to ti waye ṣaaju lolujẹjọ ti jẹwọ pe oun jẹbi, to si ti gba lati da diẹ ninu owo to fi ọna alumọkọrọyi gba lọwọ awọn eeyan pada. Eyi lo mu ki ajọ EFCC din ẹsun ti wọn fi kan an ni kootu ku si ọkan ṣoṣo, dipo oriṣii ọgbọn (30) ẹsun ti wọn fi kan an nibẹrẹ ẹjọ naa. Toun ti bẹẹ naa, Onidaajọ Ajoku tun fi ẹwọn oṣu mẹfa da sẹria fun ọkunrin onijibiti naa.


Lori owo awọn oṣiṣẹ-fẹyinti, PDP fẹsun jibiti kan Fayẹmi

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ẹgbẹ oṣelu People’s Democratic Party nipinlẹ Ekiti ti fẹsun kan Gomina Kayọde Fayẹmi pe o fẹẹ lu awọn oṣiṣẹ-fẹyinti ni jibiti ida mẹẹẹdogun owo ajẹmọnu wọn. PDP ni ijọba fẹẹ gbe igbesẹ naa pẹlu ifọwọsowọpọ ileeṣẹ kan to wa niluu Eko, iyẹn United Capital PLC, biliọnu mẹfa naira ni wọn yoo si jọ pin lẹyin eto irẹnijẹ ọhun. Akọwe igbimọ to n dari ẹgbẹ naa, Diran Ọdẹyẹmi, lo sọko ọrọ ọhun lopin ọsẹ to kọja pẹlu bo ṣe ni laipẹ nijọba yoo pin fọọmu fawọn oṣiṣẹ-fẹyinti, tipatipa ni wọn yoo si fi fọwọ si owo yiyọ naa. Ọdẹyẹmi ṣalaye pe ni saa akọkọ Fayẹmi, biliọnu meje lo n gba loṣooṣu lọwọ ijọba apapọ, bẹẹ lo tun gba owo to le ni biliọnu mẹrindinlaaadọta naira (N46b) ninu ajẹṣẹku owo epo rọbi, ṣugbọn ko sanwo fawọn oṣiṣẹ-fẹyinti. O ni Fayẹmi ti waa ṣetan lati ya owo, ko le sanwo fun wọn bayii, bẹẹ ni yoo yọ ida mẹẹẹdogun, eyi to tumọ si pe bo ṣe n gbowo lọwọ awọn kọngila to n yawo sanwo fun niyi. Ọdẹyẹmi fi kun un pe lọdun 2018 ti Fayẹmi bẹrẹ saa keji, awọn adari ileeṣẹ ijọba to fẹyinti nikan lo fun ni miliọnu mejila si mẹẹẹdogun Naira ẹnikọọkan, bẹẹ ni wọn n gba ẹgbẹrin lọna irinwo naira (N400,000) loṣu, ṣugbọn ko sanwo fawọn ti ko gba to ẹgbẹrun lọna ọgbọn naira.


Ọdẹyẹmi ṣalaye pe ni saa akọkọ Fayẹmi, biliọnu meje lo n gba loṣooṣu lọwọ ijọba apapọ, bẹẹ lo tun gba owo to le ni biliọnu mẹrindinlaaadọta naira (N46b) ninu ajẹṣẹku owo epo rọbi, ṣugbọn ko sanwo fawọn oṣiṣẹ-fẹyinti. O ni Fayẹmi ti waa ṣetan lati ya owo, ko le sanwo fun wọn bayii, bẹẹ ni yoo yọ ida mẹẹẹdogun, eyi to tumọ si pe bo ṣe n gbowo lọwọ awọn kọngila to n yawo sanwo fun niyi. Ọdẹyẹmi fi kun un pe lọdun 2018 ti Fayẹmi bẹrẹ saa keji, awọn adari ileeṣẹ ijọba to fẹyinti nikan lo fun ni miliọnu mejila si mẹẹẹdogun Naira ẹnikọọkan, bẹẹ ni wọn n gba ẹgbẹrin lọna irinwo naira (N400,000) loṣu, ṣugbọn ko sanwo fawọn ti ko gba to ẹgbẹrun lọna ọgbọn naira. O waa ni biliọnu mẹrin ni yoo bọ sapo Fayẹmi ninu biliọnu mẹfa to fẹẹ yọ bayii, akaunti oke okun kan ni yoo si ko o pamọ si. Nigba to n fesi si awọn ẹsun wọnyi, Ọgbẹni Akin Oyebọde to jẹ ọkan lara awọn oludamọran pataki fun gomina ni gbese ti Fayẹmi jẹ silẹ pọ lori ọrọ awọn oṣiṣẹ-fẹyinti, o si ti san owo to le ni biliọnu kan ninu biliọnu mẹrinla. O ni gomina n san miliọnu lọna ọgọrun-un loṣooṣu fun wọn, yatọ si miliọnu mẹwaa ti Fayoṣe n san, ṣugbọn ọrọ arun Koronafairọọsi ti mu nnkan nira, eyi lo jẹ kijọba lọọ ba ileeṣẹ kan fun iranlọwọ.


O waa ni biliọnu mẹrin ni yoo bọ sapo Fayẹmi ninu biliọnu mẹfa to fẹẹ yọ bayii, akaunti oke okun kan ni yoo si ko o pamọ si. Nigba to n fesi si awọn ẹsun wọnyi, Ọgbẹni Akin Oyebọde to jẹ ọkan lara awọn oludamọran pataki fun gomina ni gbese ti Fayẹmi jẹ silẹ pọ lori ọrọ awọn oṣiṣẹ-fẹyinti, o si ti san owo to le ni biliọnu kan ninu biliọnu mẹrinla. O ni gomina n san miliọnu lọna ọgọrun-un loṣooṣu fun wọn, yatọ si miliọnu mẹwaa ti Fayoṣe n san, ṣugbọn ọrọ arun Koronafairọọsi ti mu nnkan nira, eyi lo jẹ kijọba lọọ ba ileeṣẹ kan fun iranlọwọ. Oyebọde ni ileeṣẹ yii ni yoo ran ijọba lọwọ lati sanwo fawọn oṣiṣẹ-fẹyinti ti wọn ba fẹẹ gbowo wọn lẹẹkan, eyi ti yoo mu wọn san ida mẹẹẹdọgun, ṣugbọn awọn to ba fẹẹ maa gba owo wọn diẹdiẹ lọwọ ijọba yoo gba gbogbo ẹ. O waa ni eyikeyii eto tawọn oṣiṣẹ-fẹyinti naa ba mu ni yoo ṣe wọn lanfaani, gbogbo wọn patapata ni yoo si kan.


Oyebọde ni ileeṣẹ yii ni yoo ran ijọba lọwọ lati sanwo fawọn oṣiṣẹ-fẹyinti ti wọn ba fẹẹ gbowo wọn lẹẹkan, eyi ti yoo mu wọn san ida mẹẹẹdọgun, ṣugbọn awọn to ba fẹẹ maa gba owo wọn diẹdiẹ lọwọ ijọba yoo gba gbogbo ẹ. O waa ni eyikeyii eto tawọn oṣiṣẹ-fẹyinti naa ba mu ni yoo ṣe wọn lanfaani, gbogbo wọn patapata ni yoo si kan.


Eyi ni bi awọn agbebọn ṣe ji awọn eeyan gbe n’Isinbọde-Ekiti

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii yoo jẹ manigbagbe fawọn eeyan ilu Isinbọde-Ekiti ati Ode-Ekiti, nijọba ibilẹ Ila-Oorun Ekiti, pẹlu bi awọn agbebọn kan ṣe da ibẹrubojo silẹ lagbegbe naa. Awọn ẹruuku ọhun ti wọn jẹ mẹwaa niye la gbọ pe wọn deede kọ lu ibudo kan ti wọn ti n ta pako, eyi to wa loju ọna to so ilu mejeeji pọ, iṣẹ adigunjale ni wọn si kọkọ ṣe nigba ti wọn ko awọn oṣiṣẹ ibẹ ni papamọra. Wọn gba owo atawọn nnkan ini mi-in ti wọn ba lọwọ awọn to ko sọwọ wọn ọhun, lẹyin eyi ni wọn ji ọkunrin kan ati obinrin kan gbe. Bi wọn ṣe ko awọn eeyan naa ni wọn bọ si titi, ibẹ si ni ọkọ kan to gbe adari ileeṣẹ ijọba Ekiti kan ti ko si wọn lọwọ. Nigba ti wọn woye pe dẹrẹba ọkọ ọhun le fẹẹ sa lọ ni wọn da ibọn bo o, nigba to si fara pa lo duro. Kia ni wọn gbe ẹni to wa ninu ọkọ atawọn meji to ku, wọn si wọ inu igbo lọ.


Bi wọn ṣe ko awọn eeyan naa ni wọn bọ si titi, ibẹ si ni ọkọ kan to gbe adari ileeṣẹ ijọba Ekiti kan ti ko si wọn lọwọ. Nigba ti wọn woye pe dẹrẹba ọkọ ọhun le fẹẹ sa lọ ni wọn da ibọn bo o, nigba to si fara pa lo duro. Kia ni wọn gbe ẹni to wa ninu ọkọ atawọn meji to ku, wọn si wọ inu igbo lọ. Ṣugbọn ọkan ninu awọn meji ti wọn mu tẹlẹ sa mọ wọn lọwọ nigba to ya, eyi to fi ku awọn meji sọdọ wọn di asiko ta a pari akojọpọ iroyin yii. Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fun wa, ASP Sunday Abutu to jẹ alukoro ileeṣẹ ọlọpaa sọ pe loootọ ni ẹni kan sa mọ wọn lọwọ, to si ku awọn meji. O sọ ọ di mimọ pe ileewosan ni dẹrẹba ti wọn yinbọn lu wa to ti n gba itọju, ati pe awọn ọlọpaa ti n tọpasẹ awọn ajinigbe naa lati gba awọn to wa lọwọ wọn pada lai fara pa. Titi di oni, ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, awọn eeyan naa ko ti i bọ kuro ninu igbekun.


Ṣugbọn ọkan ninu awọn meji ti wọn mu tẹlẹ sa mọ wọn lọwọ nigba to ya, eyi to fi ku awọn meji sọdọ wọn di asiko ta a pari akojọpọ iroyin yii. Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fun wa, ASP Sunday Abutu to jẹ alukoro ileeṣẹ ọlọpaa sọ pe loootọ ni ẹni kan sa mọ wọn lọwọ, to si ku awọn meji. O sọ ọ di mimọ pe ileewosan ni dẹrẹba ti wọn yinbọn lu wa to ti n gba itọju, ati pe awọn ọlọpaa ti n tọpasẹ awọn ajinigbe naa lati gba awọn to wa lọwọ wọn pada lai fara pa. Titi di oni, ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, awọn eeyan naa ko ti i bọ kuro ninu igbekun.


Wahala ẹgbẹ APC n le si i l’Ondo

*’Akeredolu ati alaga APC lo ni ka yọ Agboọla’ *Adajọ agba ni ko sohun to jọ ọ *N ni alaga APC ba tun kọwe fipo silẹ Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Lati nnkan bii ọsẹ diẹ sẹyin ni nnkan ko ti fara rọ rara nile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Ondo pẹlu bawọn aṣofin ọhun ṣe pin si meji latari wahala to n waye laarin Gomina Rotimi Akeredolu ati Igbakeji rẹ, Ọnarebu Ajayi Agboọla. Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ to kọja yii, ni gbogbo nnkan dojuru mọ awọn aṣofin mẹrindinlọgbọn naa lọwọ, ti wọn ko si ti i ri kinni ọhun yanju titi di ba a ṣe n sọ yii. Mẹrinla ninu wọn lo fọwọ siwee, ti wọn fẹẹ yọ Igbakeji gomina, Agboọla Ajayi, nipo, tawọn mẹsan-an, ninu eyi ti Igbakeji abẹnugan, olori awọn ọmọ ile to pọ ju lọ, ati olori awọn ọmọ ile to kere ju lọ kọ lati buwọ lu iwe iyọninipo ọhun. Ko jọ ija, ko jọ ariwo, ni wọn fi pari ijokoo wọn lọjọ naa, bi wọn si ṣe n pari ipade lawọn aṣofin to n ṣatilẹyin fun igbakeji gomina ti sare kọwe si adajọ agba ipinlẹ Ondo, Abilekọ Oluwatoyin Ọlanrewaju Akeredolu, pe awọn ko lọwọ ninu igbesẹ ti awọn ẹlẹgbẹ awọn fẹẹ gbe lati yọ Ajayi nipo. Wọn fi kun un pe awọn ti hu u gbọ pe awọn ẹgbẹ awọn kan n gbero lati jawee gbele ẹ fun awọn mẹsẹẹsan-an, ki wọn le lanfaani lati mu erongba wọn sẹ. Afi bii ẹni pe awọn aṣofin naa ti mọ ohun to fẹẹ ṣẹlẹ nitori pe asiko ti wọn tun pada jokoo lọjọ keji ti i ṣe Ọjọruu, Wẹsidee, ni wọn kede jija iwe gbele-ẹ fun mẹta ninu awọn aṣofin to ta ko iyọnipo Igbakeji gomina.


Wahala ẹgbẹ APC n le si i l’Ondo

Ko jọ ija, ko jọ ariwo, ni wọn fi pari ijokoo wọn lọjọ naa, bi wọn si ṣe n pari ipade lawọn aṣofin to n ṣatilẹyin fun igbakeji gomina ti sare kọwe si adajọ agba ipinlẹ Ondo, Abilekọ Oluwatoyin Ọlanrewaju Akeredolu, pe awọn ko lọwọ ninu igbesẹ ti awọn ẹlẹgbẹ awọn fẹẹ gbe lati yọ Ajayi nipo. Wọn fi kun un pe awọn ti hu u gbọ pe awọn ẹgbẹ awọn kan n gbero lati jawee gbele ẹ fun awọn mẹsẹẹsan-an, ki wọn le lanfaani lati mu erongba wọn sẹ. Afi bii ẹni pe awọn aṣofin naa ti mọ ohun to fẹẹ ṣẹlẹ nitori pe asiko ti wọn tun pada jokoo lọjọ keji ti i ṣe Ọjọruu, Wẹsidee, ni wọn kede jija iwe gbele-ẹ fun mẹta ninu awọn aṣofin to ta ko iyọnipo Igbakeji gomina. Awọn mẹtẹẹta tọrọ kan ni: Ọnarebu Irọju Ogundeji to jẹ Igbakeji abẹnugan, ẹni to n ṣoju awọn eeyan ijọba ibilẹ Odigbo kin-in-ni, Adewale Williams Adewinlẹ, to n ṣoju awọn eeyan ijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Ondo keji, ati Abilekọ Favour Ṣemilore Tomomẹwọ, lati ijọba ibilẹ Ilajẹ keji. Lati igba naa si lawuyewuye yii ti n tẹsiwaju, ti ko si ti i dawọ duro titi di asiko ta a fi n ko iroyin yii jọ lọwọ. Wahala eyi ni wọn n wa bi wọn yoo ṣe yanju rẹ ti Alaga ẹgbẹ oṣelu APC nijọba ibilẹ Ẹsẹ Odo, Ọgbẹni Samuel Ọlọrunwa fi kọwe fipo silẹ, to si lọọ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu PDP pẹlu awọn alatilẹyin rẹ.


Wahala ẹgbẹ APC n le si i l’Ondo

Awọn mẹtẹẹta tọrọ kan ni: Ọnarebu Irọju Ogundeji to jẹ Igbakeji abẹnugan, ẹni to n ṣoju awọn eeyan ijọba ibilẹ Odigbo kin-in-ni, Adewale Williams Adewinlẹ, to n ṣoju awọn eeyan ijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Ondo keji, ati Abilekọ Favour Ṣemilore Tomomẹwọ, lati ijọba ibilẹ Ilajẹ keji. Lati igba naa si lawuyewuye yii ti n tẹsiwaju, ti ko si ti i dawọ duro titi di asiko ta a fi n ko iroyin yii jọ lọwọ. Wahala eyi ni wọn n wa bi wọn yoo ṣe yanju rẹ ti Alaga ẹgbẹ oṣelu APC nijọba ibilẹ Ẹsẹ Odo, Ọgbẹni Samuel Ọlọrunwa fi kọwe fipo silẹ, to si lọọ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu PDP pẹlu awọn alatilẹyin rẹ. ALAROYE gbiyanju lati ba awọn aṣofin tọrọ kan sọrọ. Igbakeji abẹnugan ile, Ọnarebu Irọju Ogundeji, toun naa jẹ ọkan lara awọn ti wọn jawee gbele-ẹ fun ṣalaye pe “Ohun tawọn ẹlẹgbẹ mi ṣe lodi patapata si ohun ti ofin sọ nitori pe iwe ofin orilẹ-ede yii, tọdun 1999 ti ṣe alakalẹ igbesẹ ti wọn fi n yọ gomina tabi igbakeji rẹ nipo. “Ko si ninu pe ka fi agbara mu eyikeyii ninu awọn aṣofin lati lọwọ ninu igbesẹ iyọninipo, o wa lori bi ọkan ẹni ọhun ba ṣe fẹ ni.


Wahala ẹgbẹ APC n le si i l’Ondo

ALAROYE gbiyanju lati ba awọn aṣofin tọrọ kan sọrọ. Igbakeji abẹnugan ile, Ọnarebu Irọju Ogundeji, toun naa jẹ ọkan lara awọn ti wọn jawee gbele-ẹ fun ṣalaye pe “Ohun tawọn ẹlẹgbẹ mi ṣe lodi patapata si ohun ti ofin sọ nitori pe iwe ofin orilẹ-ede yii, tọdun 1999 ti ṣe alakalẹ igbesẹ ti wọn fi n yọ gomina tabi igbakeji rẹ nipo. “Ko si ninu pe ka fi agbara mu eyikeyii ninu awọn aṣofin lati lọwọ ninu igbesẹ iyọninipo, o wa lori bi ọkan ẹni ọhun ba ṣe fẹ ni. “Mi o ri idi kankan to fi yẹ ki wọn yẹ aga mọ Ọnọrebu Ajayi nidii, ohun to si ṣokunfa idi ti mi o fi ba wọn kọwọ bọwe iyọnipo rẹ niyẹn. “Mo kilọ fun Abẹnugan ile, Ọnarebu Bamidele Ọlẹyẹlogun, pe ko ma darapọ mọ awọn eeyan lati huwa aitọ, ṣugbọn o ṣe ni laaanu pe ko gba si mi lẹnu. “Loootọ lo pe mi laaarọ kutukutu ọjọ ta a kọkọ fẹẹ bẹrẹ ijokoo, to si sọ fun mi pe gomina ati alaga ẹgbẹ APC nipinlẹ Ondo ti pasẹ foun lati bẹrẹ igbesẹ yiyọ Ọnarebu Ajayi kuro nipo igbakeji gomina.


Wahala ẹgbẹ APC n le si i l’Ondo

“Mi o ri idi kankan to fi yẹ ki wọn yẹ aga mọ Ọnọrebu Ajayi nidii, ohun to si ṣokunfa idi ti mi o fi ba wọn kọwọ bọwe iyọnipo rẹ niyẹn. “Mo kilọ fun Abẹnugan ile, Ọnarebu Bamidele Ọlẹyẹlogun, pe ko ma darapọ mọ awọn eeyan lati huwa aitọ, ṣugbọn o ṣe ni laaanu pe ko gba si mi lẹnu. “Loootọ lo pe mi laaarọ kutukutu ọjọ ta a kọkọ fẹẹ bẹrẹ ijokoo, to si sọ fun mi pe gomina ati alaga ẹgbẹ APC nipinlẹ Ondo ti pasẹ foun lati bẹrẹ igbesẹ yiyọ Ọnarebu Ajayi kuro nipo igbakeji gomina. “Ọnarebu Ọlẹyẹlogun gba mi nimọran lati ma ṣe yọju sile-igbmọ lọjọ naa, o ni wọn ti paṣẹ fawọn ẹṣọ alaabo pe wọn ko gbọdọ jẹ ki n wọle. “Bo ṣe to akoko ti ipade fẹẹ bẹrẹ ni mo mori le ọna ile aṣofin, mo n reti ọlọpaa ti yoo da mi duro lati lọọ ṣe ojuṣe tawọn eeyan mi tori rẹ dibo fun mi. “O ba mi ninu jẹ pe Abẹnugan ile pada jiṣẹ ti wọn ran an lai ri ẹsun kan gboogi ka si wa lẹsẹ, bẹẹ ni wọn ko fun wa lanfaani lati sọ tẹnu wa ki wọn too jawe gbele-ẹ fun wa.


Wahala ẹgbẹ APC n le si i l’Ondo

“Ọnarebu Ọlẹyẹlogun gba mi nimọran lati ma ṣe yọju sile-igbmọ lọjọ naa, o ni wọn ti paṣẹ fawọn ẹṣọ alaabo pe wọn ko gbọdọ jẹ ki n wọle. “Bo ṣe to akoko ti ipade fẹẹ bẹrẹ ni mo mori le ọna ile aṣofin, mo n reti ọlọpaa ti yoo da mi duro lati lọọ ṣe ojuṣe tawọn eeyan mi tori rẹ dibo fun mi. “O ba mi ninu jẹ pe Abẹnugan ile pada jiṣẹ ti wọn ran an lai ri ẹsun kan gboogi ka si wa lẹsẹ, bẹẹ ni wọn ko fun wa lanfaani lati sọ tẹnu wa ki wọn too jawe gbele-ẹ fun wa. “Ẹbẹ mi si ijọba apapọ ni pe ki wọn tete gbe igbesẹ ati gbe eto inawo gbogbo ile-igbimọ aṣofin to wa lorilẹ-ede yii kuro labẹ ijọba ipinlẹ, ki wọn si gbiyanju ati fun wọn lominira ti wọn n beere fun. “Igbesẹ yii nikan lo le gba awọn aṣofin kuro labẹ ajaga buruku tawọn gomina n fi wọn si. Ọrọ iyọninipo yii tun gbọna mi-in yọ lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ to kọja pẹlu bi Abilekọ Akeredolu to jẹ adajọ agba ipinlẹ Ondo ṣe kọ lati gba iwe iyọninipo tawọn aṣofin fi ṣọwọ si i wọle.


Wahala ẹgbẹ APC n le si i l’Ondo

“Ẹbẹ mi si ijọba apapọ ni pe ki wọn tete gbe igbesẹ ati gbe eto inawo gbogbo ile-igbimọ aṣofin to wa lorilẹ-ede yii kuro labẹ ijọba ipinlẹ, ki wọn si gbiyanju ati fun wọn lominira ti wọn n beere fun. “Igbesẹ yii nikan lo le gba awọn aṣofin kuro labẹ ajaga buruku tawọn gomina n fi wọn si. Ọrọ iyọninipo yii tun gbọna mi-in yọ lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ to kọja pẹlu bi Abilekọ Akeredolu to jẹ adajọ agba ipinlẹ Ondo ṣe kọ lati gba iwe iyọninipo tawọn aṣofin fi ṣọwọ si i wọle. Ọga awọn adajọ ọhun ni awọn aṣofin naa gbọdọ tẹle ohun ti ofin sọ ko too di pe oun bẹrẹ igbesẹ lori ṣiṣagbekalẹ igbimọ ẹlẹni meje ti yoo ṣewadii ẹsun ti wọn fi kan igbakeji gomina ti wọn fẹẹ yọ nipo. Iroyin ta a gbọ lati ijọba ibilẹ Ariwa/Iwọ-Oorun Akoko ni pe awọn agbaagba ẹgbẹ kan ti ko ara wọn jọ lati ta ko bi Ọnarebu Suleiman Jamiu Maito to jẹ olori awọn ọmọ ile to pọ ju lọ tẹlẹ ṣe kọ lati ṣatilẹyin fun Gomina Akeredolu lori igbesẹ yiyọ igbakeji rẹ nipo. Awọn agba ẹgbẹ ọhun sọ ninu iwe kan ti wọn fọwọ si pe ki i ṣe iṣẹ ti wọn ran ọkunrin naa lo lọọ jẹ nile-igbimọ aṣofin, wọn ni iṣẹ ara rẹ lo n jẹ pẹlu bo ṣe n ṣegbe lẹyin Ajayi lasiko ti wọn fẹẹ yọ ọ nipo.


Wahala ẹgbẹ APC n le si i l’Ondo

Ọga awọn adajọ ọhun ni awọn aṣofin naa gbọdọ tẹle ohun ti ofin sọ ko too di pe oun bẹrẹ igbesẹ lori ṣiṣagbekalẹ igbimọ ẹlẹni meje ti yoo ṣewadii ẹsun ti wọn fi kan igbakeji gomina ti wọn fẹẹ yọ nipo. Iroyin ta a gbọ lati ijọba ibilẹ Ariwa/Iwọ-Oorun Akoko ni pe awọn agbaagba ẹgbẹ kan ti ko ara wọn jọ lati ta ko bi Ọnarebu Suleiman Jamiu Maito to jẹ olori awọn ọmọ ile to pọ ju lọ tẹlẹ ṣe kọ lati ṣatilẹyin fun Gomina Akeredolu lori igbesẹ yiyọ igbakeji rẹ nipo. Awọn agba ẹgbẹ ọhun sọ ninu iwe kan ti wọn fọwọ si pe ki i ṣe iṣẹ ti wọn ran ọkunrin naa lo lọọ jẹ nile-igbimọ aṣofin, wọn ni iṣẹ ara rẹ lo n jẹ pẹlu bo ṣe n ṣegbe lẹyin Ajayi lasiko ti wọn fẹẹ yọ ọ nipo. Bakan naa si lọrọ ri nijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Ondo pẹlu bawọn asaaju ẹgbẹ APC kan ṣe kọwọ bọwe pe awọn fẹẹ pe Ọnarebu Adewale Williams Adewinlẹ pada fun bo ṣe fi gomina silẹ, to n ṣatilẹyin fun igbakeji rẹ. Ko ti i sẹni to mọ ibi ti wahala to n lọ ninu ẹgbẹ APC ipinlẹ Ondo yii yoo ja si nitori bi wọn ṣe n bọ ninu wahala kan ni wọn n ko sinu omi-in.


Wahala ẹgbẹ APC n le si i l’Ondo

Bakan naa si lọrọ ri nijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Ondo pẹlu bawọn asaaju ẹgbẹ APC kan ṣe kọwọ bọwe pe awọn fẹẹ pe Ọnarebu Adewale Williams Adewinlẹ pada fun bo ṣe fi gomina silẹ, to n ṣatilẹyin fun igbakeji rẹ. Ko ti i sẹni to mọ ibi ti wahala to n lọ ninu ẹgbẹ APC ipinlẹ Ondo yii yoo ja si nitori bi wọn ṣe n bọ ninu wahala kan ni wọn n ko sinu omi-in.


Pasitọ fẹẹ kọ iyawo rẹ silẹ ni Ṣaki, lobinrin naa ba ni o ti fẹ ẹlomi-in ni

Olu-Theo Omolohun, Oke-Ogun Ibi tọrọ tọkọ-taya kan ti wọn jẹ ojiṣẹ Ọlọrun ti wọn fẹẹ pin gaari laarin ara wọn maa ja si lẹnikan o ti i le sọ latari oriṣiiriṣii ẹsun ti Pasitọ Enoch Olubukọla Olukunle fi n kan iyawo rẹ, Pasitọ (Mrs) Christianah Oluwadamilare Olukunle, to si n bẹbẹ pe kile-ẹjọ tu awọn ka. Olupẹjọ naa ni ọjọ karundinlọgbọn, oṣu kẹrin, ọdun 2009, iyẹn ọdun mọkanla sẹyin lawọn ti ṣegbeyawo nilana Kristẹni nile ijọsin wọn pe ni New Life Gospel Church, to wa laduugbo Isia, niluu Ṣaki, nipinlẹ Ọyọ, tawọn si ti bi ọmọ mẹta, Isreal, Janet ati Deborah. Gẹgẹ bo ṣe ro o lẹjọ ni kootu, Enoch ni latigba tawọn ti fẹra ni ko ti si isinmi ati igbe aye alaafia laarin awọn, o ni oun kan n pa iwa iyawo oun mọra ni gẹgẹ bii ọkunrin nitori obinrin naa ki i gbọ ibawi, ko si ba oun fọwọsowọpọ lori bi ijọ Ọlọrun yoo ṣe gberu si i. Kaka bẹẹ, awọn nnkan ija bii ọbẹ tabi orogun ọka lo fi maa n dunkooko mọ oun ti ede-aiyede ba ṣẹlẹ laarin awọn, tabi ko maa leri pe oun yoo ba oun lorukọ jẹ laarin ilu, oun yoo si tu ijọ mọ oun lori. Nigba ti ile-ẹjọ beere nipa awọn igbesẹ to to gbe lati wa ojutuu si aawọ to n bẹ silẹ laarin wọn, baale ile naa ṣalaye pe ọpọ igba loun ti mu ẹjọ rẹ lọ sọdọ awọn obi rẹ atawọn alagba ijọ toun n ṣe oluṣọ-aguntan rẹ, ṣugbọn to jẹ kaka kewe agbọn ọrọ naa dẹ, niṣe lo n le si i. Pasitọ Enoch ni pabambari toun ri lẹnu ọjọ mẹta yii to waa mu koun pinnu lati kuku fopin si igbeyawo naa ko ṣẹyin bawọn awọn mọlẹbi iyawo oun ṣe bẹrẹ si i fẹsun kan oun kaakiri pe niṣe loun fẹẹ fi iyawo naa atawọn ọmọ mẹtẹẹta to bi foun ṣoogun owo, eyi loun si ṣe fẹẹ kọ ọ, tori ẹsun naa ti n ran kiri ilu. O waa rọ ile-ẹjọ lati tu ajọṣepọ naa ka, ki wọn si ba oun gba awọn ọmọ oun. Ṣugbọn nigba ti wọn ni ki iyawo rẹ fesi sawọn ẹsun tọkọ rẹ fi kan an, niṣe lobinrin naa poṣe, to ni awijare lasan ni ọkunrin naa n wi, irọ nla lo si n pa mọ oun.