Imura yin lori itage tabi fiimu agbelewo, ṣe iṣẹ ọwọ awọn aṣaraloge ni?Funra mi ni mo n ṣe ara mi loge, nitori pe agbekalẹ mi ni, emi ni mọ nnkan ti mo fẹẹ ṣe. Bi mo ṣe n ṣe ara mi lẹṣọ yatọ si tawọn mi in, ṣugbọn awọn to n ṣe bẹẹ ti pọ bayii. Iṣoro ti wọn ni ni pe wọn ko ri ori mi gbe kuro lọrun mi lo n ṣe wọn, isọro kan ṣoṣo ti wọn si ni niyẹn. Mo maa n na owo gidi sori awọn aṣọ ti mo maa n lo ni. Mo ṣẹṣẹ ṣe aṣọ kan fun fiimu ‘Ọkunrin Ajẹ’ ti mo fẹẹ ya ni, bo tilẹ jẹ pe mi o ti i ri owo ti mo fẹẹ fi ya bayii, ṣugbọn mo n wo o pe nigba ti asiko ba maa to, aaye naa le ma yọ fun mi lati ṣe aṣọ naa. Mi o si ti i lo aṣọ naa ninu ere ri.


Nítorí fíìmù Ògbórí Ẹlẹ́mọ̀ṣọ́ tí mo kópa nínú ẹ̀, ó kù díẹ̀ kí wọ́n pa mí danù - Lálùdé sọ̀rọ̀

Mo maa n na owo gidi sori awọn aṣọ ti mo maa n lo ni. Mo ṣẹṣẹ ṣe aṣọ kan fun fiimu ‘Ọkunrin Ajẹ’ ti mo fẹẹ ya ni, bo tilẹ jẹ pe mi o ti i ri owo ti mo fẹẹ fi ya bayii, ṣugbọn mo n wo o pe nigba ti asiko ba maa to, aaye naa le ma yọ fun mi lati ṣe aṣọ naa. Mi o si ti i lo aṣọ naa ninu ere ri. Bawo lawọn aṣọ oloogun yin naa ṣe maa n gbe owo lori to?Lasiko yii to jẹ pe owo ẹyọ ti wa a gbowo lori ju ti tẹlẹ lọ. Aṣọ mi in maa n to ẹgbẹrun lọna aadọtatabi ju bẹẹ lọ. Ẹgbẹrun mẹẹdogun ni wọn n ta igo omi owo ẹyọ kan, bi eeyan ba si ṣe fẹ ki iṣẹ oun to, lo ṣe maa pọn ọn le to.


Bawo lawọn aṣọ oloogun yin naa ṣe maa n gbe owo lori to?Lasiko yii to jẹ pe owo ẹyọ ti wa a gbowo lori ju ti tẹlẹ lọ. Aṣọ mi in maa n to ẹgbẹrun lọna aadọtatabi ju bẹẹ lọ. Ẹgbẹrun mẹẹdogun ni wọn n ta igo omi owo ẹyọ kan, bi eeyan ba si ṣe fẹ ki iṣẹ oun to, lo ṣe maa pọn ọn le to. Mo ṣi maa n gba aṣọ wọ, ṣugbọn mi o ki i ko aṣọ mi silẹ fun lilo, nitori pe aṣọ ti mo ba lo lẹẹkan, mi o ki i lo lẹẹkeji. Mo tun wa le pada dọgbọn si i tawọn eeyan ko fi ni mọ pe aṣọ kan naa ni. Eelo lẹ kọkọ gba nigba ti wọn maa bẹrẹ si i fun un yin lowo ninu fiimu?Ogbori Ẹlẹmọṣọ gan an ti mo ṣe nigba yẹn, ẹgbẹrun kan din lọgọrun-un (900) naira ni mo gba, iyẹn lọdun 1991.


Mo ṣi maa n gba aṣọ wọ, ṣugbọn mi o ki i ko aṣọ mi silẹ fun lilo, nitori pe aṣọ ti mo ba lo lẹẹkan, mi o ki i lo lẹẹkeji. Mo tun wa le pada dọgbọn si i tawọn eeyan ko fi ni mọ pe aṣọ kan naa ni. Eelo lẹ kọkọ gba nigba ti wọn maa bẹrẹ si i fun un yin lowo ninu fiimu?Ogbori Ẹlẹmọṣọ gan an ti mo ṣe nigba yẹn, ẹgbẹrun kan din lọgọrun-un (900) naira ni mo gba, iyẹn lọdun 1991. Ko pe ẹgbẹrun kan naira. Owo nla si ni nigba naa. Bawo lẹ ṣe n ṣee pẹlu awọn ololufẹ yin obinrin?Ibi to ba wu onikaluku ni ko ti ori ara rẹ bọ.


Ko pe ẹgbẹrun kan naira. Owo nla si ni nigba naa. Bawo lẹ ṣe n ṣee pẹlu awọn ololufẹ yin obinrin?Ibi to ba wu onikaluku ni ko ti ori ara rẹ bọ. Obinrin meloo ni mo fẹẹ ka. Awọn obinrin ta a jọ ja nigba Ogbori Ẹlẹmọṣọ pọ gidi gan an, akọ ni wọn ro pe mo n ṣe nigba naa, wọn ko mọ pe mo n ko ara mi nijanu ni. Oru ni wọn maa wọle tọ mi, ṣugbọn mi o ki i jẹ ki eyikeyi ninu wọn sun ti mi.


Obinrin meloo ni mo fẹẹ ka. Awọn obinrin ta a jọ ja nigba Ogbori Ẹlẹmọṣọ pọ gidi gan an, akọ ni wọn ro pe mo n ṣe nigba naa, wọn ko mọ pe mo n ko ara mi nijanu ni. Oru ni wọn maa wọle tọ mi, ṣugbọn mi o ki i jẹ ki eyikeyi ninu wọn sun ti mi. A ṣe wọn n ba mi ja, mi o mọ. Lẹyin bi ogun ọdun la ṣẹṣẹ pari ija. Iṣẹ loogun iṣẹ lọrọ ẹni to ni ọjọ iwaju rere.


A ṣe wọn n ba mi ja, mi o mọ. Lẹyin bi ogun ọdun la ṣẹṣẹ pari ija. Iṣẹ loogun iṣẹ lọrọ ẹni to ni ọjọ iwaju rere. Ọjọ wo ni inu yin dun ju?Igba ti mo n ṣe ere ori-itage ni inu mi dun ju. Nigba tawọn eeyan ṣi maa n wa wo wa nigba naa ni. Ti n ba wa lori itage, ti mo n kopa lọwọ, ko si ẹyẹ to maa dun, nitori pe gbogbo rẹ maa pa lọlọ ni.


Ọjọ wo ni inu yin dun ju?Igba ti mo n ṣe ere ori-itage ni inu mi dun ju. Nigba tawọn eeyan ṣi maa n wa wo wa nigba naa ni. Ti n ba wa lori itage, ti mo n kopa lọwọ, ko si ẹyẹ to maa dun, nitori pe gbogbo rẹ maa pa lọlọ ni. To ba wa digba ti awọn ero iworan maa pariwo bayii, kekere kọ ni ariwo naa maa n jẹ. Idi ree ti mo fi fẹran ere ori itage ju fiimu agbelewo lọ. Ere ori itage ti wa gbowo lori ju fiimu agbelewo bayii.


To ba wa digba ti awọn ero iworan maa pariwo bayii, kekere kọ ni ariwo naa maa n jẹ. Idi ree ti mo fi fẹran ere ori itage ju fiimu agbelewo lọ. Ere ori itage ti wa gbowo lori ju fiimu agbelewo bayii. Eyi ti mo gba kọja yii, owo nla ni mo gba. Ọjọ wo ni inu yin bajẹ ju?Ere ori itage la lọ ṣe lọdun naa lọhun, bawọn tọọgi ṣe wa ka wa mọ niyẹn, ti wọn gun ori ẹni (mat) ta a tẹ silẹ lati fi ṣere. Awọn naa ko mọ pe a ko tọọgi ti wa dani.


Eyi ti mo gba kọja yii, owo nla ni mo gba. Ọjọ wo ni inu yin bajẹ ju?Ere ori itage la lọ ṣe lọdun naa lọhun, bawọn tọọgi ṣe wa ka wa mọ niyẹn, ti wọn gun ori ẹni (mat) ta a tẹ silẹ lati fi ṣere. Awọn naa ko mọ pe a ko tọọgi ti wa dani. Ogbologbo tọọgi lo wa mọto to gbe wa lọ lọjọ yẹn, iyẹn lo ba wọn fa wahala lọjọ naa. Ori lo ko wa yọ lọjọ naa ti a fi sa lọ. To ba jẹ wọn ri wa mu ni, o ṣe e ṣe ki wọn pa wa, tabi ki wọn ṣe wa leṣe.


Ogbologbo tọọgi lo wa mọto to gbe wa lọ lọjọ yẹn, iyẹn lo ba wọn fa wahala lọjọ naa. Ori lo ko wa yọ lọjọ naa ti a fi sa lọ. To ba jẹ wọn ri wa mu ni, o ṣe e ṣe ki wọn pa wa, tabi ki wọn ṣe wa leṣe. Amọran wo lẹ fẹẹ gba awọn to n ronu lati ko iru ipa yin nidii iṣẹ yii lọjọ iwaju?Igba yii, igba nni, igba naa. Igba yii la n lo, igba nni lo kọja, igba naa la ko mọ. Gbogbo ẹni to ba tori bọ ere ori itage tabi fiimu agbelewo, ti wọn si wa ninu ẹ lọwọlọwọ, ti ko ba ranti pe o yẹ koun ṣootọ ko to le ri ere gidi jẹ, inu irọ lo maa ku si.


Amọran wo lẹ fẹẹ gba awọn to n ronu lati ko iru ipa yin nidii iṣẹ yii lọjọ iwaju?Igba yii, igba nni, igba naa. Igba yii la n lo, igba nni lo kọja, igba naa la ko mọ. Gbogbo ẹni to ba tori bọ ere ori itage tabi fiimu agbelewo, ti wọn si wa ninu ẹ lọwọlọwọ, ti ko ba ranti pe o yẹ koun ṣootọ ko to le ri ere gidi jẹ, inu irọ lo maa ku si. Bi oṣere kan ba si ku sinu irọ, ko le rọrun wọ. Pẹlu awọn ẹbun ti Ọlọrun fun oṣere tiata, bi a ba ronu pe ẹbun nla ni, a ko ni i huwa buruku, ṣugbọn sibẹ awọn alainitẹlọrun ninu wa ṣi n huwa buruku, oju wa si la maa fi ri iṣe wọn. Nitori naa, wọn ni lati ṣọra wọn, ki wọn rọra sare lati ma ba a pade iku ojiji; ki wọn si ṣọ irin wọn lati ma ba a di ẹni ẹyin; ki wọn ṣọra lawọn ibi kan lati ma ba a ṣiwa hu.


Bi oṣere kan ba si ku sinu irọ, ko le rọrun wọ. Pẹlu awọn ẹbun ti Ọlọrun fun oṣere tiata, bi a ba ronu pe ẹbun nla ni, a ko ni i huwa buruku, ṣugbọn sibẹ awọn alainitẹlọrun ninu wa ṣi n huwa buruku, oju wa si la maa fi ri iṣe wọn. Nitori naa, wọn ni lati ṣọra wọn, ki wọn rọra sare lati ma ba a pade iku ojiji; ki wọn si ṣọ irin wọn lati ma ba a di ẹni ẹyin; ki wọn ṣọra lawọn ibi kan lati ma ba a ṣiwa hu. Ẹni to ṣi aye jẹ lo ṣiwa hu, Oodua ko fẹ bẹẹ.


Ẹni to ṣi aye jẹ lo ṣiwa hu, Oodua ko fẹ bẹẹ.


Lẹ́yìn tí Baálẹ̀ Onidundun dèrò ẹ̀wọ̀n, ọwọ́ tẹ àwọn méjì tó pa olórí ọ̀dọ̀ danù n'Íbàdàn

Ko din ni meji tọwọ awọn ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ti tẹ lori iku olori ọdọ abule Onidundun to wa nijọba ibilẹ Akiyẹle niluu Ibadan, ipinlẹ naa, iyẹn Usman Mohammed. Ileeṣẹ ọlọpaa lo foju awọn afurasi ọdaran naa han fawọn akọroyin laipẹ yii, bẹẹ ni wọn tun foju awọn mọkanlelọgbọn mi in han lori iwa ọdaran loriṣiriṣi bi i ijinigbe, paniyan, jibiti ati bẹẹbẹẹlọ. Ọga ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, Ngozi Ọnadẹkọ ninu ọrọ rẹ sọ pe ọjọ kẹsan an, oṣu to kọja yii ni ẹnikan to n jẹ Umaru Mohammed pe Taofeek Ọlaide lori foonu wi pe oun ni maalu kan toun fẹẹ ta. Wọn ni Umaru sọ fun Taofeek pe baba oun to n ta ẹran ni lọja Kara to wa lagbegbe Akinyẹle lo sọ pe koun lọ maluu naa. Loju ẹsẹ ni wọn sọ pe Ọlaide ti pe ọrẹ rẹ kan, Yusuf Taiwo lati jọ lọ wo maluu naa, ti wọn si gbe ọkada lọ sibẹ. Oju ọna la gbọ pe wọn ti pada gbe Umaru, ko le mu wọn debi ti maalu ọhun wa, ki wọn le duna dura lai mọ pe Umaru ti dẹ awọn ọrẹ rẹ ti wọn jọ n ṣiṣẹ ajinigbe sibẹ.


Wọn ni Umaru sọ fun Taofeek pe baba oun to n ta ẹran ni lọja Kara to wa lagbegbe Akinyẹle lo sọ pe koun lọ maluu naa. Loju ẹsẹ ni wọn sọ pe Ọlaide ti pe ọrẹ rẹ kan, Yusuf Taiwo lati jọ lọ wo maluu naa, ti wọn si gbe ọkada lọ sibẹ. Oju ọna la gbọ pe wọn ti pada gbe Umaru, ko le mu wọn debi ti maalu ọhun wa, ki wọn le duna dura lai mọ pe Umaru ti dẹ awọn ọrẹ rẹ ti wọn jọ n ṣiṣẹ ajinigbe sibẹ. Bi wọn ṣe n debẹ la gbọ pe awọn ajinigbe to n duro de wọn ti dabọn bolẹ fun wọn, ti wọn si ni Taofeek raaye salọ, ṣugbọn ti ọwọ wọn pada tẹ Yusuf. Taofeek lo lọ ṣalaye ohun to ṣẹlẹ naa fawọn ọlọpaa, to fi di pe wọn sare lọ sibẹ. Awọn ọlọpaa ẹkun Mọniya atawọn ọlọpaa to n gbogun ti ijinigbe la gbọ pe wọn jọ lọ, pẹlu awọn fijilante.


Bi wọn ṣe n debẹ la gbọ pe awọn ajinigbe to n duro de wọn ti dabọn bolẹ fun wọn, ti wọn si ni Taofeek raaye salọ, ṣugbọn ti ọwọ wọn pada tẹ Yusuf. Taofeek lo lọ ṣalaye ohun to ṣẹlẹ naa fawọn ọlọpaa, to fi di pe wọn sare lọ sibẹ. Awọn ọlọpaa ẹkun Mọniya atawọn ọlọpaa to n gbogun ti ijinigbe la gbọ pe wọn jọ lọ, pẹlu awọn fijilante. Nibẹ ni wọn ti ri Yusuf gba silẹ lẹyin ọpọlọpọ ifarapa. A gbọ pe nibi ti wọn ti n salọ, ki ọwọ ọlọpaa ma ba a tẹ wọn ni wọn ti ja si abule Onidundun, ti wọn si yinbọn saarin awọn ọdọ to duro n sọrọ lọwọ. Ninu ọta ibọn ti wọn yin la gbọ pe o ti ba olori ọdọ abule naa, to si ku loju ẹsẹ.


Nibẹ ni wọn ti ri Yusuf gba silẹ lẹyin ọpọlọpọ ifarapa. A gbọ pe nibi ti wọn ti n salọ, ki ọwọ ọlọpaa ma ba a tẹ wọn ni wọn ti ja si abule Onidundun, ti wọn si yinbọn saarin awọn ọdọ to duro n sọrọ lọwọ. Ninu ọta ibọn ti wọn yin la gbọ pe o ti ba olori ọdọ abule naa, to si ku loju ẹsẹ. Gbogbo igbiyanju lati doola ẹmi, paapaa nigba ti wọn tun gbe e lọ si ọsibitu lo ja si pabo. Ọnadẹkọ wa a fidi rẹ mulẹ pe awọn eeyan naa yoo foju ba ile-ẹjọ lati gba idajọ to ba tọ si wọn, iyẹn lẹyin iwadii wọn.


Gbogbo igbiyanju lati doola ẹmi, paapaa nigba ti wọn tun gbe e lọ si ọsibitu lo ja si pabo. Ọnadẹkọ wa a fidi rẹ mulẹ pe awọn eeyan naa yoo foju ba ile-ẹjọ lati gba idajọ to ba tọ si wọn, iyẹn lẹyin iwadii wọn.


Bàbá arúgbó tó fipá bá ọmọ ọdún mẹ́rìnlá lòpọ̀ l'Ọ̀yọ́ dèrò ẹ̀wọ̀n

Ile ẹjọ Majisireeti to wa niluu Ibadan ti sọ pe ki baba agbalagba ẹni ọgọta ọdun kan, Baṣiru Ajadi ṣi maa gbatẹgun lọgba ẹwọn Abolongo to wa niluu Ọyọ titi digba ti igbẹjọ ẹsun ifipabanilopọ ti wọn kan an yoo fi waye. Ọmọdebinrin, ọmọ ọdun mẹrinla kan ta a forukọ bo laṣiri la gbọ pe baṣiru fipa ba lopọ lagbegbe Aba Alade, Ọlọrunṣogo, niluu Ọyọ.   Agbẹjọro ọlọpaa, Gbemisọla Adedeji to fẹsun kan Baṣiru niwaju ile-ẹjọo sọ pe nnkan bi aago meje alẹ, ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu to ṣẹṣẹ kọja yii tan ọmọdebinrin naa wọnu yara rẹ, nibi to ti fipa ba a laṣepọ. Onidajọ S. H. Adebisi nigba to n sọrọ sọ pe ọgbọn ọjọ, oṣu kẹjọ ti a wa yii ni igbẹjọ yoo waye.


Sunday Igboho lẹtọọ lati jaye ori ẹ labẹ ofin - Ile-ẹjọ yẹyẹ Malami ati ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ

Il-ẹjọ giga tipinlẹ Ọyọ, eyi to wa niluu Ibadan lonii ti sọ pe adajọ agba lorilẹ-ede Naijiria, Abubakar Malami ati ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ orilẹ-ede yii ko lẹtọọ lati mu Oloye Sunday Adeniyi Adeyẹmọ ti ọpọ awọn eeyan tun mọ si Sunday Igboho.Onidajọ Ladiean Akintọla lo sọ eyi di mimọ loni, Ọjọru, Wẹsidee, bẹẹ lo tun sọ pe Malami ati ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ ko lẹtọọ kankan labẹ ofin lati maa wa Sunday Igboho kaakiri, bi ko ṣe pe ki wọn fi silẹ lati jaye ori ẹ labẹ ofin. Nibẹ lo tun ti sọ pe wọn ko lẹtọọ kankan lati gbẹsẹ le owo Sunday Igboho to wa nile ifowopamọ, bẹẹ ni wọn ko gbọdọ maa fi ẹtọ rẹ dun un labẹ ofin orilẹ-ede yii.Idajọ yii waye pẹlu ẹjọ ti agbẹjọro rẹ, Yọmi Aliu pe lori ọrọ naa. Lẹyin igbẹjọ yii ni Onidaajọ Akinọla sọ pe wọn o gbọdọ dẹruba a, wọn o gbọdọ halẹ mọ ọn, wọn o gbọdọ ti i mọle, bẹẹ ni wọn ko gbọdọ pa a, bẹẹ ni wọn ko gbọdọ gbẹsẹ le oṣunwọn owo rẹ ni banki.Wọn ni o lẹtọọ ati aṣẹ lati rin, ko si yan fanda gẹgẹ bii ọmọ orileede yii, wọn ko si gbọdọ ṣakọlu kankan si ile rẹ.Gbogbo aọn ti won gbọ idajọ yii ni wọn fo fayọ, ti wọn si n kan saara si ileeṣẹ eto idajọ fun idajọ aiṣegbe lẹyin ẹnikan yii.Idajọ yii waye pẹlu bi agbẹjọro rẹ, Alli ṣe gba ile-ẹjọ lọ lẹyin ti wọn ṣakọlu si ile rẹ niluu Ibadan lọjọ ki-in-ni, oṣu keje ọdun yii, ti wọn si ba ọpọlọpọ nnkan jẹ.  Biliọnu marun-un naira lo beere fun lori iwa ti ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ hu yii.Onidajọ naa wa a sun igbẹjọ mi in siwaju di ọjọ kejidinlogun, oṣu kẹjọ ti a wa yiiu


Lẹyin ọjọ mejilelọgbọn, awọn ọmọ ẹyin Sunday Igboho gbominira lọwọ DSS

Ile-ẹjọ giga tiluu Abuja lonii ti paṣẹ pe anfaani wa fun gbogbo awọn mejila ti wọn ko nile Oloye Sunday Adeyẹmọ, iyẹn Sunday Igboho lọjọ kinni, oṣu keje lati gba beeli ara wọn.Onidajọ Obiora Egwuatu lo gbe idajọ naa kalẹ lonii, Ọjọru, Wẹside.Agbẹjọro Igboho, Pẹlumi Ọlajẹngbesi lo pe ẹjọ naa, nibi to ti n bẹ ile-ẹjọ wi pe ko fun awọn mejila tawọn oṣiṣẹ ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ ko nile Sunday Igboho lanfaani beeli.Ọjọ kinni, oṣu keje ni awọn oṣiṣẹ ọtẹlẹmuyẹ lati ilu Abuja yawo ile Sunday Igboho to wa ni Ṣoka niluu Ibadan, nibi ti wọn ti pa eeyan meji ọtọọtọ.Bo tilẹ jẹ pe ṣaaju asiko yii ni ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ ti sọ pe bi ile-ẹjọ ba fun awọn eeyan naa lanfaani beeli, o daju wi pe wọn yoo salọ, ṣugbọn ti ile-ẹjọ sọ pe awawi lasan ni. Onidajọ Egwuatu sọ pe gbogbo awọn mejila naa ni wọn lẹtọọ si afaani beeli labẹ ofin orilẹ-ede yii, nitori pe wọn ti pẹ ju bo ṣe yẹ lọ lahamọ. Ahamọ awọn DSS yii la gbọ pe awọn eeyan naa yoo ṣi wa titi digba ti wọn yoo fi mu awọn amuyẹ to rọ mọ beeli wọn naa ṣẹ.


Yoruba ki i ṣe ẹya kan naa, a kan n pe ara wa ni Ọmọ Oduduwa ni - Ọmọwe Fajẹnyọ

Aarẹ gbẹ awọn olukọ ede Yoruba kaakiri ile ẹkọ tawọn olukọni lorilẹede Naijiria ni Ọmọwe Sọji Aderẹmi Fajẹnyọ. Ẹka ikẹkọọ ede Yoruba ni wọn wa ni ile ẹkọ awọn olukọni, iyẹn Federal College of Education to wa nilu Abẹokuta, ipinlẹ Ogun. Ọmọwe Fajẹnyọ tun jẹ Olu Ọmọ ilu Agbọṣaga nilu Ila Ọrangun, ipinlẹ Ọṣun. Bakan naa ni wọn tun jẹ onkọtan ati onkọwe to ti kọ iwe loriṣiriṣi. Laipẹ yii ni wọn gba ikọ AWIKONKO lalejo, nibi ti wọn ti sọrọ nipa idaduro ilẹ Yoruba. Ẹ ka ohun ti Ọmọwe Fajẹnyọ ba Yetunde Ṣoyọye ati Bọsun Ọlaniyi sọ.


Bakan naa ni wọn tun jẹ onkọtan ati onkọwe to ti kọ iwe loriṣiriṣi. Laipẹ yii ni wọn gba ikọ AWIKONKO lalejo, nibi ti wọn ti sọrọ nipa idaduro ilẹ Yoruba. Ẹ ka ohun ti Ọmọwe Fajẹnyọ ba Yetunde Ṣoyọye ati Bọsun Ọlaniyi sọ. Ki ni ojuwoye yin nipa idaduro ọmọ Yoruba?Yoruba bọ, wọn ni ‘bi ọmọ ko ba ba itan, yoo ba arọba’, arọba si ni wọn n pe ni baba itan. Mo ti de ile aye naa, ilẹ ta si, o ti ṣe diẹ. Yatọ si eyi, mo jẹ akẹkọọ imọ itan ati akẹkọọ ede Yoruba, ko to di pe mo wa a di olukọ itan ati ede Yoruba.


Ki ni ojuwoye yin nipa idaduro ọmọ Yoruba?Yoruba bọ, wọn ni ‘bi ọmọ ko ba ba itan, yoo ba arọba’, arọba si ni wọn n pe ni baba itan. Mo ti de ile aye naa, ilẹ ta si, o ti ṣe diẹ. Yatọ si eyi, mo jẹ akẹkọọ imọ itan ati akẹkọọ ede Yoruba, ko to di pe mo wa a di olukọ itan ati ede Yoruba. Bi a ba ni ka wo o, orilẹede Naijiria ki i ṣe orilẹede kan ṣoṣo lati ibẹrẹpẹpẹ, ọtọọtọ ni onikaluku ti wa. Lọdun 1914 ni wọn so wa papọ, eyi ti wọn pe ni 1914 Almagamation. Lord Lugard to jẹ gomina ariwa nigba naa lo so wa papọ, ti Flora Shaw to jẹ iyawo si sọ wa lorukọ Naijiria.


Bi a ba ni ka wo o, orilẹede Naijiria ki i ṣe orilẹede kan ṣoṣo lati ibẹrẹpẹpẹ, ọtọọtọ ni onikaluku ti wa. Lọdun 1914 ni wọn so wa papọ, eyi ti wọn pe ni 1914 Almagamation. Lord Lugard to jẹ gomina ariwa nigba naa lo so wa papọ, ti Flora Shaw to jẹ iyawo si sọ wa lorukọ Naijiria. Siwaju si i, Yoruba ti a n pe ara wa yii gan an, a ki i ṣe ẹya kan naa rara, a kan n pe ara wa ni ọmọ Oduduwa ni, tori pe ọdun 1917 ni Lord Lugard pe ipade awọn lọbalọba nilu Ibadan, to si ni ki gbogbo ọmọ Oduduwa bẹrẹ si i pe ara wọn ni Yoruba. Awọn kan n pe ara wọn ni ‘Lukumi’ ti wọn yọ lati ara ‘Oluku mi’; awọn kan n pe ara wọn ni ‘Anago’; awọn kan n pe ara wọn ni ‘Ọmọ Kaarọ-o-jiire’; awọn kan n pe ara wọn ni ‘Ọmọ Oduduwa’; awọn kan tiẹ wa to jẹ pe wọn ko ka ara wọn kun Ọmọ Oduduwa. Olu tilu Igbo, ‘Ọmọ Ọbatala’ lo n pe ara rẹ.


Siwaju si i, Yoruba ti a n pe ara wa yii gan an, a ki i ṣe ẹya kan naa rara, a kan n pe ara wa ni ọmọ Oduduwa ni, tori pe ọdun 1917 ni Lord Lugard pe ipade awọn lọbalọba nilu Ibadan, to si ni ki gbogbo ọmọ Oduduwa bẹrẹ si i pe ara wọn ni Yoruba. Awọn kan n pe ara wọn ni ‘Lukumi’ ti wọn yọ lati ara ‘Oluku mi’; awọn kan n pe ara wọn ni ‘Anago’; awọn kan n pe ara wọn ni ‘Ọmọ Kaarọ-o-jiire’; awọn kan n pe ara wọn ni ‘Ọmọ Oduduwa’; awọn kan tiẹ wa to jẹ pe wọn ko ka ara wọn kun Ọmọ Oduduwa. Olu tilu Igbo, ‘Ọmọ Ọbatala’ lo n pe ara rẹ. Bi a ba si wo o l’aye atijọ, ẹya kọọkan lo n pe ara rẹ ni ẹya tiẹ. Ẹgba wa, Igbomina wa, Ijẹbu wa, Ọyọ wa. Awọn Ọyọ gan an ni wọn n pe ni Yoruba l’aye atijọ, awọn Hausa lo si n pe wọn ni Yoruba.


Bi a ba si wo o l’aye atijọ, ẹya kọọkan lo n pe ara rẹ ni ẹya tiẹ. Ẹgba wa, Igbomina wa, Ijẹbu wa, Ọyọ wa. Awọn Ọyọ gan an ni wọn n pe ni Yoruba l’aye atijọ, awọn Hausa lo si n pe wọn ni Yoruba. Ọdun 1917 ni a ṣẹṣẹ bẹrẹ si i pe ara wa ni Yoruba. Ẹya to wa ni orilẹede yii le ni irinwo (400), bo tilẹ jẹ pe ẹya mẹrin pere lo gbooro ti a mọ, awọn naa ni Yoruba, Igbo, Hausa ati Fulani. A ni awọn mi in bi Ẹdo, Itshekiri, Tifi ati bẹẹbẹẹlọ.


Ọdun 1917 ni a ṣẹṣẹ bẹrẹ si i pe ara wa ni Yoruba. Ẹya to wa ni orilẹede yii le ni irinwo (400), bo tilẹ jẹ pe ẹya mẹrin pere lo gbooro ti a mọ, awọn naa ni Yoruba, Igbo, Hausa ati Fulani. A ni awọn mi in bi Ẹdo, Itshekiri, Tifi ati bẹẹbẹẹlọ. Ẹlẹyamẹya ni wa lorilẹede yii, ṣugbọn nigba ti wọn ti so wa papọ yẹn, awọn olori wa jokoo papọ, wọn si panupọ pe ka gba ominira, bo tilẹ jẹ pe awa Guusu la mura si i gidi, awọn Ariwa ko tete mura si i, tori pe awọn ni wọn jẹ igi wọrọkọ to n da ina ru, eyi to fa afasẹyin, to jẹ pe ọdun 1960 la to o ṣẹṣẹ gba ominira naa. Ọdun 1958 si 1959 ni awọn bi i Oloogbe Ọbafẹmi Awolọwọ ti n gbiyanju pe ka gba ominira naa. Ohun to wa n fa bawọn eeyan ṣe n pariwo pe awọn fẹẹ da duro ni pe ofin orilẹede yii to sọ pe ohun gbogbo gbọdọ lọ lai fi ti ẹlẹyamẹya ṣe, iyẹn ti wọn sọ pe ko gbọdọ si ojuṣaaju lawọn to jẹ alaṣẹ wa ko tẹle.


Ẹlẹyamẹya ni wa lorilẹede yii, ṣugbọn nigba ti wọn ti so wa papọ yẹn, awọn olori wa jokoo papọ, wọn si panupọ pe ka gba ominira, bo tilẹ jẹ pe awa Guusu la mura si i gidi, awọn Ariwa ko tete mura si i, tori pe awọn ni wọn jẹ igi wọrọkọ to n da ina ru, eyi to fa afasẹyin, to jẹ pe ọdun 1960 la to o ṣẹṣẹ gba ominira naa. Ọdun 1958 si 1959 ni awọn bi i Oloogbe Ọbafẹmi Awolọwọ ti n gbiyanju pe ka gba ominira naa. Ohun to wa n fa bawọn eeyan ṣe n pariwo pe awọn fẹẹ da duro ni pe ofin orilẹede yii to sọ pe ohun gbogbo gbọdọ lọ lai fi ti ẹlẹyamẹya ṣe, iyẹn ti wọn sọ pe ko gbọdọ si ojuṣaaju lawọn to jẹ alaṣẹ wa ko tẹle. Ti ẹ ba wo ọga agba awọn agbofinro lorilẹede yii, awọn ọgalọga ninu iṣẹ ologun, gbogbo awọn ọga ologun maraarun-un lo jẹ pe ọmọ Yoruba kan ṣoṣo, iyẹn Amọo ati Irabor toun wa lati Guusu-Guusu (South-South) nikan ni wọn wa laaarin wọn, awọn mẹta yooku ninu awọn ọga ologun yii lo jẹ pe apa Ariwa ni wọn ti wa, bo tilẹ jẹ pe ọkan lara wọn ṣẹṣẹ ku ni. Bi ẹ ba si wo awọn bi i ọga aṣọbode, ti Kọsitọọmu ati Imigireṣan; awọn ẹṣọ oju popona, apa Ariwa ni wọn ti wa. Bawo ni ọbọ ṣe ṣe ori ti inaki naa ko ṣe?


Ti ẹ ba wo ọga agba awọn agbofinro lorilẹede yii, awọn ọgalọga ninu iṣẹ ologun, gbogbo awọn ọga ologun maraarun-un lo jẹ pe ọmọ Yoruba kan ṣoṣo, iyẹn Amọo ati Irabor toun wa lati Guusu-Guusu (South-South) nikan ni wọn wa laaarin wọn, awọn mẹta yooku ninu awọn ọga ologun yii lo jẹ pe apa Ariwa ni wọn ti wa, bo tilẹ jẹ pe ọkan lara wọn ṣẹṣẹ ku ni. Bi ẹ ba si wo awọn bi i ọga aṣọbode, ti Kọsitọọmu ati Imigireṣan; awọn ẹṣọ oju popona, apa Ariwa ni wọn ti wa. Bawo ni ọbọ ṣe ṣe ori ti inaki naa ko ṣe? Eleyi lo n bi awọn eeyan ninu pe bi ẹ ba sọ pe ọmọ Naijiria kan ṣoṣo ni wa, ṣe ko wa a si awọn to jẹ akọṣẹmọṣẹ ti wọn to o fiṣẹ oogun ran l’aaarin awọn ẹya yooku ni? Ẹ maa ri i pe ki i ṣe Yoruba nikan ni wọn n fẹ ja ijagbara yii, bo tilẹ jẹ pe tawọn ẹya Igbo ti pẹ. Wọn ti kọkọ ja ogun Biafra laaarin ọdun 1967 si ọdun 1970 ri, ti Ojukwu dari rẹ nigba yẹn.


Eleyi lo n bi awọn eeyan ninu pe bi ẹ ba sọ pe ọmọ Naijiria kan ṣoṣo ni wa, ṣe ko wa a si awọn to jẹ akọṣẹmọṣẹ ti wọn to o fiṣẹ oogun ran l’aaarin awọn ẹya yooku ni? Ẹ maa ri i pe ki i ṣe Yoruba nikan ni wọn n fẹ ja ijagbara yii, bo tilẹ jẹ pe tawọn ẹya Igbo ti pẹ. Wọn ti kọkọ ja ogun Biafra laaarin ọdun 1967 si ọdun 1970 ri, ti Ojukwu dari rẹ nigba yẹn. Igba ti ogun yẹn pari ni Ọgagun Gowon ṣẹṣẹ rẹ wọn lẹkun, ṣugbọn bayii naa ni wọn tun ri i pe wọn ṣi n yan awọn jẹ, eyi lo jẹ ki oogun ti wọn le ju ti Yoruba lọ. Nitori naa, ẹkọ gbibona ọrọ yii n fẹ suuru, pẹlẹ lo si gba ka fi ṣe e. A ko le fi ogun ja ominira yii. Bi Yoruba gan an ba da duro, wahala ṣi ma maa ṣẹlẹ, bi apẹẹrẹ, ni ipinlẹ Ogun, awọn ẹya Yewa ṣi n fi ẹhonu han wi pe awọn ko ti i jẹ gomina latigba ti wọn ti da ipinlẹ naa silẹ, ati pe wọn n yan awọn jẹ.


Igba ti ogun yẹn pari ni Ọgagun Gowon ṣẹṣẹ rẹ wọn lẹkun, ṣugbọn bayii naa ni wọn tun ri i pe wọn ṣi n yan awọn jẹ, eyi lo jẹ ki oogun ti wọn le ju ti Yoruba lọ. Nitori naa, ẹkọ gbibona ọrọ yii n fẹ suuru, pẹlẹ lo si gba ka fi ṣe e. A ko le fi ogun ja ominira yii. Bi Yoruba gan an ba da duro, wahala ṣi ma maa ṣẹlẹ, bi apẹẹrẹ, ni ipinlẹ Ogun, awọn ẹya Yewa ṣi n fi ẹhonu han wi pe awọn ko ti i jẹ gomina latigba ti wọn ti da ipinlẹ naa silẹ, ati pe wọn n yan awọn jẹ. Nitori naa, ko gbọdọ si ojuṣaaju. Nnkan akọkọ ti a gbọdọ kọkọ mu kuro ninu ọrọ wa ni ojuṣaaju, ki a si tẹle ofin ‘pin-in-re, la-a-re’, eyi t’awọn oloyinbo n pe ni Federal Character, eyi to ti wa ninu ofin orilẹede yii tipẹ. Bi a ba tiẹ maa da duro, nnkan akọkọ to yẹ ko kọkọ waye ni pe a gbọdọ ṣe atunto orilẹede yii, gẹgẹ bi Ọmọwe Ṣọla Adeọṣun ṣe maa n sọ wi pe ki i ṣe atunto nikan ni ka ṣe, a ni lati di ‘atunbi’ pẹlu.


Nitori naa, ko gbọdọ si ojuṣaaju. Nnkan akọkọ ti a gbọdọ kọkọ mu kuro ninu ọrọ wa ni ojuṣaaju, ki a si tẹle ofin ‘pin-in-re, la-a-re’, eyi t’awọn oloyinbo n pe ni Federal Character, eyi to ti wa ninu ofin orilẹede yii tipẹ. Bi a ba tiẹ maa da duro, nnkan akọkọ to yẹ ko kọkọ waye ni pe a gbọdọ ṣe atunto orilẹede yii, gẹgẹ bi Ọmọwe Ṣọla Adeọṣun ṣe maa n sọ wi pe ki i ṣe atunto nikan ni ka ṣe, a ni lati di ‘atunbi’ pẹlu. Awa funra wa gbọdọ di atunbi, ka ma si ṣe ojuṣaaju ara wa yatọ si atunto ti a n pariwo, iyẹn ni pe ka gbe iwa ọmọluabi wọ bi ẹwu, ka jẹ olotitọ, ka ma si ṣe ojuṣaaju, ki iwa jẹgudujẹra kuro lọkan wa, gbogbo awọn nnkan wọnyii ṣe pataki pupọ. Ki i ṣe orilẹede Naijiria ni idaduro bayii yoo ti kọkọ waye, awọn orilẹede bi i South Korea, North Korea jọ wa papọ tẹlẹ ni, ko to di pe onikaluku wọn da duro lọtọọtọ, ṣugbọn o ni awọn igbesẹ ti wọn tẹle. Ọjọgbọn Banji Akintoye ti n sọ awọn igbesẹ naa fun wa, lara awọn igbesẹ yii ni wọn ti sọ pe wọn yoo kọkọ kọ lẹta ẹhonu lọ sọdọ ajọ agbaye, lẹyin eyi ni ajọsọ ati ajọro yoo waye, eyi tawọn oloyinbo n pe ni Referendom.


Awa funra wa gbọdọ di atunbi, ka ma si ṣe ojuṣaaju ara wa yatọ si atunto ti a n pariwo, iyẹn ni pe ka gbe iwa ọmọluabi wọ bi ẹwu, ka jẹ olotitọ, ka ma si ṣe ojuṣaaju, ki iwa jẹgudujẹra kuro lọkan wa, gbogbo awọn nnkan wọnyii ṣe pataki pupọ. Ki i ṣe orilẹede Naijiria ni idaduro bayii yoo ti kọkọ waye, awọn orilẹede bi i South Korea, North Korea jọ wa papọ tẹlẹ ni, ko to di pe onikaluku wọn da duro lọtọọtọ, ṣugbọn o ni awọn igbesẹ ti wọn tẹle. Ọjọgbọn Banji Akintoye ti n sọ awọn igbesẹ naa fun wa, lara awọn igbesẹ yii ni wọn ti sọ pe wọn yoo kọkọ kọ lẹta ẹhonu lọ sọdọ ajọ agbaye, lẹyin eyi ni ajọsọ ati ajọro yoo waye, eyi tawọn oloyinbo n pe ni Referendom. Tori bi a ba sọ pe a fẹẹ gba orilẹede Yoruba pẹlu wahala, ko ni i rọrun, tori wọn sọ pe ibẹrẹ ogun la maa n ri, a ki i mọ opin rẹ. Yoo ba oju, yoo si tun ba imu nigba ti ọrọ naa ba ṣẹlẹ. Ọpọ eeyan ni yoo ku si i, eto ọrọ aje yoo dẹnukọlẹ.


Tori bi a ba sọ pe a fẹẹ gba orilẹede Yoruba pẹlu wahala, ko ni i rọrun, tori wọn sọ pe ibẹrẹ ogun la maa n ri, a ki i mọ opin rẹ. Yoo ba oju, yoo si tun ba imu nigba ti ọrọ naa ba ṣẹlẹ. Ọpọ eeyan ni yoo ku si i, eto ọrọ aje yoo dẹnukọlẹ. Ẹ wo nnkan to ṣẹlẹ lẹyin ogun Biafra, laaarin ọdun 1971 si ọdun 1973 ni iwa ole jija di tọrọfọnkale, paapaa lawọn to wa lati Guusu-Guusu ati Guusu-Ila-Oorun. Eto ọrọ aje to dẹnukọlẹ lo jẹ ki wọn bọ sita lati maa digunjale. Ogun maa n koba eto ọrọ aje, eto oṣelu, eto amuludun ati oniruuru eto yooku ni.


Ẹ wo nnkan to ṣẹlẹ lẹyin ogun Biafra, laaarin ọdun 1971 si ọdun 1973 ni iwa ole jija di tọrọfọnkale, paapaa lawọn to wa lati Guusu-Guusu ati Guusu-Ila-Oorun. Eto ọrọ aje to dẹnukọlẹ lo jẹ ki wọn bọ sita lati maa digunjale. Ogun maa n koba eto ọrọ aje, eto oṣelu, eto amuludun ati oniruuru eto yooku ni. Njẹ eto ọrọ aje ilẹ Yoruba lagbara lati da duro pẹlu awọn ipinlẹ marun-un ti a ni, bi a ko ba ka Kwara ati Kogi, ati pe njẹ a ni awọn amuyẹ lati da duro?Yoruba bọ, wọn ni ‘wọnti-wọnti kọ leyin, to ba ti le ge mọsa, o ti tan.’ Awọn ipinlẹ ti a ni ko ni nnkan ṣe pẹlu idaduro Yoruba. Ti ẹ ba wo o nigba aye Baba wa Ọbafẹmi Awolọwọ, a maa ri i pe Iwọ-Oorun Naijiria lo ni idagbasoke julọ ni Naijiria. Ọdun 1955 ni ẹkọ ọfẹ bẹrẹ, agbara ṣi wa daadaa to jẹ pe wọn ko woju ijọba apapọ, wọn ṣi n fun wọn ni agbara lati da duro, ijọba apapọ ko tiẹ fi bẹẹ lagbara to ẹkun nigba yẹn, ti idagbasoke nla-nla si n waye.


Njẹ eto ọrọ aje ilẹ Yoruba lagbara lati da duro pẹlu awọn ipinlẹ marun-un ti a ni, bi a ko ba ka Kwara ati Kogi, ati pe njẹ a ni awọn amuyẹ lati da duro?Yoruba bọ, wọn ni ‘wọnti-wọnti kọ leyin, to ba ti le ge mọsa, o ti tan.’ Awọn ipinlẹ ti a ni ko ni nnkan ṣe pẹlu idaduro Yoruba. Ti ẹ ba wo o nigba aye Baba wa Ọbafẹmi Awolọwọ, a maa ri i pe Iwọ-Oorun Naijiria lo ni idagbasoke julọ ni Naijiria. Ọdun 1955 ni ẹkọ ọfẹ bẹrẹ, agbara ṣi wa daadaa to jẹ pe wọn ko woju ijọba apapọ, wọn ṣi n fun wọn ni agbara lati da duro, ijọba apapọ ko tiẹ fi bẹẹ lagbara to ẹkun nigba yẹn, ti idagbasoke nla-nla si n waye. Koko (Cocoa) nikan la fi n ṣeto ọrọ aje nigba naa. Owo Koko ni won fi kọ ile gogoro s’Ibadan, wọn tun kọ papa iṣere Liberty, tẹlifiṣan akọkọ nilẹ Afrika, WNTV, owo Koko ni wọn fi ṣe e. Fun idi eyi, a lawọn nnkan alumọọni ti a le fi da duro ju awọn ẹya yooku lọ. Yatọ si ẹpa, ki ni awọn Ariwa tun ni, eyi si ni wọn fi n bẹru pe bawo lawọn ṣe fẹẹ ṣe e bi iyapa ba de.


Koko (Cocoa) nikan la fi n ṣeto ọrọ aje nigba naa. Owo Koko ni won fi kọ ile gogoro s’Ibadan, wọn tun kọ papa iṣere Liberty, tẹlifiṣan akọkọ nilẹ Afrika, WNTV, owo Koko ni wọn fi ṣe e. Fun idi eyi, a lawọn nnkan alumọọni ti a le fi da duro ju awọn ẹya yooku lọ. Yatọ si ẹpa, ki ni awọn Ariwa tun ni, eyi si ni wọn fi n bẹru pe bawo lawọn ṣe fẹẹ ṣe e bi iyapa ba de. A ni awọn ti wọn to o fiṣẹ ogun ran nilẹ Yoruba, nipa ẹkọ iwe ni, imọ ẹrọ, ti a ba sọ ti oṣelu, aabo, iwosan, eto ọrọ aje, Yoruba mọ nipa ẹ gidi. To ba jẹ pe ijọba n ṣe daadaa ni, ẹ maa ri i pe Yoruba lo n mu oke julọ ni gbogbo ọna. Ẹyin patapata lawọn ti wọn wa loke ọya wa nipa imọ ẹkọ.


A ni awọn ti wọn to o fiṣẹ ogun ran nilẹ Yoruba, nipa ẹkọ iwe ni, imọ ẹrọ, ti a ba sọ ti oṣelu, aabo, iwosan, eto ọrọ aje, Yoruba mọ nipa ẹ gidi. To ba jẹ pe ijọba n ṣe daadaa ni, ẹ maa ri i pe Yoruba lo n mu oke julọ ni gbogbo ọna. Ẹyin patapata lawọn ti wọn wa loke ọya wa nipa imọ ẹkọ. Aipọ wa ko ni ka ma le da duro, koda, ilọsiwaju gan yoo ba wa ju bi a ṣe wa yii lọ. Yoruba ni awọn amuyẹ nipa alumọọni ilẹ, yatọ si Koko ti a gbojule laye atijọ. Ipinlẹ Ogun naa ni alumọọni ilẹ ti wọn fi n ṣe simẹnti, a ni awọn ibi ti wọn ti le wa goolu ati irin ni Ileṣa.


Aipọ wa ko ni ka ma le da duro, koda, ilọsiwaju gan yoo ba wa ju bi a ṣe wa yii lọ. Yoruba ni awọn amuyẹ nipa alumọọni ilẹ, yatọ si Koko ti a gbojule laye atijọ. Ipinlẹ Ogun naa ni alumọọni ilẹ ti wọn fi n ṣe simẹnti, a ni awọn ibi ti wọn ti le wa goolu ati irin ni Ileṣa. Oloogbe Ọjọgbọn T.M Ilesanmi kọ iwe kan nipa Iṣẹ Iṣẹmbaye nilẹ Yoruba. Iwe yẹn kun debi pe gbogbo ibi ti alumọọni ilẹ wa nilẹ Yoruba lo wa nibẹ. Yoruba lawọn nnkan alumọọni daadaa, to jẹ pe a maa ṣiju si wọn nigba ti a ba da duro.


Oloogbe Ọjọgbọn T.M Ilesanmi kọ iwe kan nipa Iṣẹ Iṣẹmbaye nilẹ Yoruba. Iwe yẹn kun debi pe gbogbo ibi ti alumọọni ilẹ wa nilẹ Yoruba lo wa nibẹ. Yoruba lawọn nnkan alumọọni daadaa, to jẹ pe a maa ṣiju si wọn nigba ti a ba da duro. Epo Rọbii tun wa nipinlẹ Ondo ati Ogun. Ọkẹ aimọye lawọn to le ṣe akoso eto ọrọ aje wa. Yoruba kawe gidi, ṣugbọn iṣoro wa ni iwa jẹgudujẹra ati ojuṣaaju ti a ni.


Epo Rọbii tun wa nipinlẹ Ondo ati Ogun. Ọkẹ aimọye lawọn to le ṣe akoso eto ọrọ aje wa. Yoruba kawe gidi, ṣugbọn iṣoro wa ni iwa jẹgudujẹra ati ojuṣaaju ti a ni. Bi a ba fi otitọ ṣe ijọba wa, ti a si ri awọn to ni ifẹ ilu lọkan bi Oloogbe Ọbafẹmi Awolọwọ. Awọn ti a ni lasiko yii kan n fi orukọ Awolọwọ gba irawọ ni. Bi a ba ri awọn eeyan bi Awolọwọ ni, iwaju ni Yoruba ki ba wa.


Bi a ba fi otitọ ṣe ijọba wa, ti a si ri awọn to ni ifẹ ilu lọkan bi Oloogbe Ọbafẹmi Awolọwọ. Awọn ti a ni lasiko yii kan n fi orukọ Awolọwọ gba irawọ ni. Bi a ba ri awọn eeyan bi Awolọwọ ni, iwaju ni Yoruba ki ba wa. Njẹ ẹ ro pe ọrọ idaduro ti wọn n pariwo yii ko ni pada di ogun nla pẹlu bi nnkan ṣe n lọ wẹrẹwẹrẹ yii?Bi a ba le ewurẹ titi, to ba yiju pada, wahala ni. Akọkọ ni pe a gbọdọ tọ ọna to tọ lati le ja ija ominira. Nigba ti a maa gba ominira Naijiria nigba naa, pẹlẹkutu la fi gba a, tori pe wọn tẹle ilana ofin.


Njẹ ẹ ro pe ọrọ idaduro ti wọn n pariwo yii ko ni pada di ogun nla pẹlu bi nnkan ṣe n lọ wẹrẹwẹrẹ yii?Bi a ba le ewurẹ titi, to ba yiju pada, wahala ni. Akọkọ ni pe a gbọdọ tọ ọna to tọ lati le ja ija ominira. Nigba ti a maa gba ominira Naijiria nigba naa, pẹlẹkutu la fi gba a, tori pe wọn tẹle ilana ofin. A si ri awọn orilẹede mi in to jẹ pe pẹlu ogun lawọn fi gba a, ṣugbọn ogun ki i bimọ rere. A gbọdọ tẹle ọna to tọ ka to o sọ pe a fẹẹ da duro fun ominira. A gbọdọ fi ẹhonu wa han si ajọ agbaye pẹlu awọn ẹri to daju, lati jẹ ki wọn mọ pe iya n jẹ wa, ki wọn si sọ awọn igbesẹ ti a maa gbe.


A si ri awọn orilẹede mi in to jẹ pe pẹlu ogun lawọn fi gba a, ṣugbọn ogun ki i bimọ rere. A gbọdọ tẹle ọna to tọ ka to o sọ pe a fẹẹ da duro fun ominira. A gbọdọ fi ẹhonu wa han si ajọ agbaye pẹlu awọn ẹri to daju, lati jẹ ki wọn mọ pe iya n jẹ wa, ki wọn si sọ awọn igbesẹ ti a maa gbe. Wọn gbọdọ fi to awọn lọbalọba leti lati jiroro. A ko gbọdọ gba adura ogun lati fi gba ominira lọwọ awọn amunisin, tori pe imunisin ẹlẹẹkeji la wa yii, ti awọn oloyinbo si n pe ni neocolonialism. Bawo lo ṣe fẹẹ rọrun lati tẹle ilana ofin idaduro nigba tawọn bi i gomina, awọn ọba alaye atawọn agbaagba Yoruba kọọkan ko ṣetan lati pin?Ọna ti Oloye Sunday Adeyẹmọ Igboho n gba lati fẹ ki Yoruba da duro lawọn agbaagba ko faramọ.


Wọn gbọdọ fi to awọn lọbalọba leti lati jiroro. A ko gbọdọ gba adura ogun lati fi gba ominira lọwọ awọn amunisin, tori pe imunisin ẹlẹẹkeji la wa yii, ti awọn oloyinbo si n pe ni neocolonialism. Bawo lo ṣe fẹẹ rọrun lati tẹle ilana ofin idaduro nigba tawọn bi i gomina, awọn ọba alaye atawọn agbaagba Yoruba kọọkan ko ṣetan lati pin?Ọna ti Oloye Sunday Adeyẹmọ Igboho n gba lati fẹ ki Yoruba da duro lawọn agbaagba ko faramọ. Ko sẹni to n fẹ ki ogun ṣẹlẹ, tori pe oju ti la kọja tatijọ. A ko gbọdọ lo ilana ogun lati ja ominira. Bi ọmọde ba ṣubu, yoo wo iwaju, bi agba ba ṣubu, ẹyin lo maa wo.


Ko sẹni to n fẹ ki ogun ṣẹlẹ, tori pe oju ti la kọja tatijọ. A ko gbọdọ lo ilana ogun lati ja ominira. Bi ọmọde ba ṣubu, yoo wo iwaju, bi agba ba ṣubu, ẹyin lo maa wo. Bakan naa bi ọmọde ba n ge igi nigbo, agba lo mọ ibi to maa wo si. Idi ree ti a fi gbọdọ tẹle ohun tawọn agba ba sọ. Ko si agba Yoruba to faramọ bi wọn ṣe n yan wa jẹ, ṣugbọn Yoruba naa lo sọ pe ọbẹ n mi nikun agba.


Bakan naa bi ọmọde ba n ge igi nigbo, agba lo mọ ibi to maa wo si. Idi ree ti a fi gbọdọ tẹle ohun tawọn agba ba sọ. Ko si agba Yoruba to faramọ bi wọn ṣe n yan wa jẹ, ṣugbọn Yoruba naa lo sọ pe ọbẹ n mi nikun agba. Bi agba ba n sọ ọ labẹlẹ pe ka pin, wọn ko ni le jade sọ ọ sita wi pe ka pin, tori pe wọn ti mọ atubọtan ogun. Bi a ba pin naa, ṣe ko ni i si iyanjẹ ni? Bi a ba n sọ nipa awọn ọmọ Yoruba to ti di ipo mu ju lorilẹede yii, ẹ maa ṣakiyesi wi pe ipinlẹ Ogun ni wọn ti wa, iyẹn bi a ba n sọ nipa ipo Aarẹ, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ ni; lẹka eto idajọ, ọmọ ipinlẹ Ogun ni; Gomina ile ifowopamọ nigba kan ri, Ọlatunde Vincent, ọmọ ipinlẹ Ogun ni, atawọn mi in bẹẹ, koda, igbakeji Aarẹ wa lọwọlọwọ, Yẹmi Ọṣinbajo, ọmọ ipinlẹ Ogun ni.


Bi agba ba n sọ ọ labẹlẹ pe ka pin, wọn ko ni le jade sọ ọ sita wi pe ka pin, tori pe wọn ti mọ atubọtan ogun. Bi a ba pin naa, ṣe ko ni i si iyanjẹ ni? Bi a ba n sọ nipa awọn ọmọ Yoruba to ti di ipo mu ju lorilẹede yii, ẹ maa ṣakiyesi wi pe ipinlẹ Ogun ni wọn ti wa, iyẹn bi a ba n sọ nipa ipo Aarẹ, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ ni; lẹka eto idajọ, ọmọ ipinlẹ Ogun ni; Gomina ile ifowopamọ nigba kan ri, Ọlatunde Vincent, ọmọ ipinlẹ Ogun ni, atawọn mi in bẹẹ, koda, igbakeji Aarẹ wa lọwọlọwọ, Yẹmi Ọṣinbajo, ọmọ ipinlẹ Ogun ni. Ẹlẹyamẹya yoo ṣi waye bi a ba pin, ayafi bi a ba ni iwa ọmọluabi, ka si ni ifẹ ara wa ati ọtitọ inu. Ki ni amọran yin, paapaa fawọn ọmọ Yoruba nipa rogbodiyan to n lọ lọwọ yii?Mo ti sọ ṣaaju, a ni lati gbe iwa ọmọluabi wọ bi ẹwu. Ninu idanilẹkọọ ti igbimọ awọn agba Yoruba ṣe laipẹ yii ni wọn ti jẹ ka mọ pe Yoruba ti a n pe ara wa ko nitumọ kankan, wi pe bi ẹni tabuku wa lawọn Ariwa ti wọn pe wa ni Yoruba, ati pe ki lo de ti a ko pe ara wa ni orilẹede Ọmọluabi dipo Yoruba.


Ẹlẹyamẹya yoo ṣi waye bi a ba pin, ayafi bi a ba ni iwa ọmọluabi, ka si ni ifẹ ara wa ati ọtitọ inu. Ki ni amọran yin, paapaa fawọn ọmọ Yoruba nipa rogbodiyan to n lọ lọwọ yii?Mo ti sọ ṣaaju, a ni lati gbe iwa ọmọluabi wọ bi ẹwu. Ninu idanilẹkọọ ti igbimọ awọn agba Yoruba ṣe laipẹ yii ni wọn ti jẹ ka mọ pe Yoruba ti a n pe ara wa ko nitumọ kankan, wi pe bi ẹni tabuku wa lawọn Ariwa ti wọn pe wa ni Yoruba, ati pe ki lo de ti a ko pe ara wa ni orilẹede Ọmọluabi dipo Yoruba. A ni lati tẹpa mọṣẹ, ka jẹ olotitọ, ka yago fun ojuṣaaju, ka nifẹẹ ati aanu ara wa, bi a ba le gbe awọn abuda yii wọ bi ẹwu, a ko ni le kabamọ lọjọ iwaju wi pe a gba orilẹede gẹgẹ bi ọmọ Yoruba. Ki Ijẹbu ri ara rẹ gẹgẹ bi ọmọ Yoruba, ki Ifẹ ri ara rẹ gẹgẹ bi ọmọ Yoruba, ki Igbomina ri ara rẹ gẹgẹ bi ọmọ Yoruba, ki Ẹgba ri ara rẹ gẹgẹ bi ọmọ Yoruba, ki Ekiti ri ara rẹ gẹgẹ bi ọmọ Yoruba, ka si ri ara wa gẹgẹ bi ọkan ṣoṣo. Lafikun, orukọ wo lẹ wo o pe a ko ba maa jẹ yatọ si Yoruba?Mo ti sọ ṣaaju wi pe Yoruba ki i ṣe ẹya kan naa.


A ni lati tẹpa mọṣẹ, ka jẹ olotitọ, ka yago fun ojuṣaaju, ka nifẹẹ ati aanu ara wa, bi a ba le gbe awọn abuda yii wọ bi ẹwu, a ko ni le kabamọ lọjọ iwaju wi pe a gba orilẹede gẹgẹ bi ọmọ Yoruba. Ki Ijẹbu ri ara rẹ gẹgẹ bi ọmọ Yoruba, ki Ifẹ ri ara rẹ gẹgẹ bi ọmọ Yoruba, ki Igbomina ri ara rẹ gẹgẹ bi ọmọ Yoruba, ki Ẹgba ri ara rẹ gẹgẹ bi ọmọ Yoruba, ki Ekiti ri ara rẹ gẹgẹ bi ọmọ Yoruba, ka si ri ara wa gẹgẹ bi ọkan ṣoṣo. Lafikun, orukọ wo lẹ wo o pe a ko ba maa jẹ yatọ si Yoruba?Mo ti sọ ṣaaju wi pe Yoruba ki i ṣe ẹya kan naa. Oriṣiriṣi ọrọ atẹnudẹnu lo si waye nipa orukọ Yoruba. Awọn kan sọ pe o wa ninu iwe Ezra wi pe ẹya Heberu ni wa, wi pe Yoarib ni wọn sọ di Yoruba; awọn kan sọ pe awọn Ariwa lo pe wa bẹẹ lati fi ṣapejuwe agabagebe inu wa. Ọmọwe Alaran Lọdun 2007 sọ pe ‘Yoo rubọ’ ni wọn sọ di Yoruba.


Oriṣiriṣi ọrọ atẹnudẹnu lo si waye nipa orukọ Yoruba. Awọn kan sọ pe o wa ninu iwe Ezra wi pe ẹya Heberu ni wa, wi pe Yoarib ni wọn sọ di Yoruba; awọn kan sọ pe awọn Ariwa lo pe wa bẹẹ lati fi ṣapejuwe agabagebe inu wa. Ọmọwe Alaran Lọdun 2007 sọ pe ‘Yoo rubọ’ ni wọn sọ di Yoruba. Fun idi eyi, ẹnu gan an ko ti i ko lori itumọ Yoruba. Mo si sọ ṣaaju pe awọn Ọyọ ni wọn n pe ni Yoruba tẹlẹ. Ijẹbu gan an ko gba pe Yoruba lawọn.


Fun idi eyi, ẹnu gan an ko ti i ko lori itumọ Yoruba. Mo si sọ ṣaaju pe awọn Ọyọ ni wọn n pe ni Yoruba tẹlẹ. Ijẹbu gan an ko gba pe Yoruba lawọn. Awọn apa kan nilu Akurẹ; Olu Igbo nipinlẹ Ondo sọ pe ọmọ Ọbatala lawọn. Awọn kan ni Akurẹ ko gbagbọ pe Ifẹ ni orirun agbaye tabi Yoruba. Ariyanjiyan ṣi maa waye lori orukọ Yoruba Nation, boya bi a ba kuku pe ara wa ni ọmọ Oduduwa, ṣugbọn nigba ti igbọnsẹ ba de oju ṣuṣu, wọn ni furọ maa la.


Awọn apa kan nilu Akurẹ; Olu Igbo nipinlẹ Ondo sọ pe ọmọ Ọbatala lawọn. Awọn kan ni Akurẹ ko gbagbọ pe Ifẹ ni orirun agbaye tabi Yoruba. Ariyanjiyan ṣi maa waye lori orukọ Yoruba Nation, boya bi a ba kuku pe ara wa ni ọmọ Oduduwa, ṣugbọn nigba ti igbọnsẹ ba de oju ṣuṣu, wọn ni furọ maa la. Awọn agba si sọ pe ka de eti odo ka to o fona. Nigba ti a ba de oju agbami, awọn agba yoo fun wa lorukọ ti a ma maa jẹ.


Awọn agba si sọ pe ka de eti odo ka to o fona. Nigba ti a ba de oju agbami, awọn agba yoo fun wa lorukọ ti a ma maa jẹ.


Gbajumọ Sẹnetọ Aliyu ti ku o

Ọkan lara awọn gtbajugba sẹnetọ lorilẹ-ede yii, Sẹnetọ Nuhu Aliyu ti jade laye lonii.Sẹnetọ Aliyu ti figba kan ri ṣoju ẹkun Ariwa ipinlẹ Niger. Ilu Kaduna la gbọ pe o ku si lonii, Ọjọru, Wẹsidee, lẹyin aisan rampẹ ti wọn lo kọluu.Nigba to n fidi iroyin naa mulẹ, ijọba ipinlẹ Niger sọ pe ọkunrin to lakikanju, ẹni to ja fitafita fun ipinlẹ Kaduna ni nigba aye ẹ. Ninu atẹjade ti Alaaji Ahmed Ibrahim Matane, ẹni to jẹ akọwe ijọba ipinlẹ naa fi sita lo ti sọ pe adanu nla niku Sẹnetọ Aliyu jẹ fawọn.


Ẹ wo ọgba ẹwọn ọlọpaa Orile-Iganmu l'Ekoo, nibi tawọn ẹlẹwọn ti n yagbẹ, wẹ loju kan ṣoṣo

Beeyan ba de ọgba ẹwọn awọn ọlọpaa ti agbegbe Orile-Iganmu nipinlẹ Eko, to ri i bi ibẹ ṣe ri, bi iya ṣe n jẹ awọn ẹlẹwọn, ko ni gbadura lati ri ogun ẹjọ tabi ogun adunrunmọ laye. Ohun to daju ni pe bawọn kan ṣe n jiya ẹṣẹ wọn, bẹẹ lawọn mi in jiya ẹṣẹ aimọdi lori ẹsun ti wọn fi kan wọn, bẹẹ lo jẹ pe ija lo gbe ẹlomi in dọgba ẹwọn.Ibi ti ẹ n wo yii ni ọgba ẹwọn tawọn ọlọpaa maa n fi awọn to ba ko sakolo wọn pamọ si, digba ti wọn yoo fi ko wọn lọ sile-ẹjọ. Oju kan ṣoṣo lawọn to ba wa nibẹ ti maa n wẹ, ti wọn yoo yagbẹ, bẹẹ ni wọn yoo tun jẹun, yatọ si eyi, ibẹ naa ni wọn n sun si, ti oorun buruku to wa nibẹ si le tete ge ẹmi wọn kuru.Inu ọgba ẹwọn yii kan naa ni wọn ti n jẹ ounjẹ ti wọn ba gbe fun wọn.Ẹni to ba sọ pe toun ko to laye, tabi iṣoro toun ni ga ju tẹnikan lọ, to ba de ibi ti a n sọ yii, yoo tun dupẹ lọwọ Ọlọrun ti ko jẹ ko ri ogun ẹjọ.Bẹẹ, ijọba orilẹ-ede yii nilo lati tun awọn ọgba ẹwọn to wa kaakiri orilẹ-ede yii ṣe.Diẹ ree lara awọn fọto naa:


Ayédèrú ọ̀gá ọlọ́pàá meji wọ gàù ní Delta

Ọwọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Delta ti tẹ awọn meji kan, ti wọn ko niṣẹ meji ju ki wọn maa fi orukọ ọga ọlọpaa lu awọn eeyan ni jibiti kaakiri igboro lọ. Bankọle Ọdunsi ati Samuel Idowu la gbọ pe yatọ si pe wọn n fi orukọ ọga ọlọpaa lu jibiti yii, wọn tun n ṣowo ibọn fawọnn ọdaran kaakiri ilu. Ana ti i ṣe Ọjọru, Wẹsidee ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Delta foju awọn mejeeji pẹlu awọn mẹtadinlogun mi-in han fawọn akọroyin niluu Asaba. Wọn ni ṣe ni wọn n sọ fawọn eeyan kaakiri wi pe ipo ọga lawọn wa nidi iṣẹ ọlọpaa, iyẹn ipo igbakeji, Assistant Inspectors of Police. Ọga ọlọpaa ipinlẹ naa, Mohammed Ali nigba to n sọrọ sọ pe awọn ọlọpaa RRS lo rọwọ to awọn mejeeji lakooko ti wọn n yẹ awọn mọto wo kaakiri. O ni inu mọto ayọkẹlẹ Ford kan ni wọn ti da wọn duro, ti awọn mejeeji si wọ aṣọ ọlọpaa sọrun lori afara tiluu Asaba.


Wọn ni ṣe ni wọn n sọ fawọn eeyan kaakiri wi pe ipo ọga lawọn wa nidi iṣẹ ọlọpaa, iyẹn ipo igbakeji, Assistant Inspectors of Police. Ọga ọlọpaa ipinlẹ naa, Mohammed Ali nigba to n sọrọ sọ pe awọn ọlọpaa RRS lo rọwọ to awọn mejeeji lakooko ti wọn n yẹ awọn mọto wo kaakiri. O ni inu mọto ayọkẹlẹ Ford kan ni wọn ti da wọn duro, ti awọn mejeeji si wọ aṣọ ọlọpaa sọrun lori afara tiluu Asaba. Nibẹ ni wọn tun ti gba ayederu ibọn lọwọ wọn.Lakooko ti wọn n kọkọ fọrọ wa wọn lẹnu wo, wọn ni ọlọpaa lawọn, ṣugbọn nigba ti ibeere naa pọ ju, lo mu ki wọn jẹwọ pe awọn kan n fi aṣọ naa boju lasan ni. Nigba tawọn mejeeji n jẹwọ ẹṣẹ wọn, wọn ni loootọ awọn ki i ṣe ọlọpaa, ṣugbọn tawọn n ṣiṣẹ fawọn ọlọpaa gẹgẹ bi i olofintoto. Wọn ni banki kan to wa ni Lagos Island lawọn ti n ṣiṣẹ.


Nibẹ ni wọn tun ti gba ayederu ibọn lọwọ wọn.Lakooko ti wọn n kọkọ fọrọ wa wọn lẹnu wo, wọn ni ọlọpaa lawọn, ṣugbọn nigba ti ibeere naa pọ ju, lo mu ki wọn jẹwọ pe awọn kan n fi aṣọ naa boju lasan ni. Nigba tawọn mejeeji n jẹwọ ẹṣẹ wọn, wọn ni loootọ awọn ki i ṣe ọlọpaa, ṣugbọn tawọn n ṣiṣẹ fawọn ọlọpaa gẹgẹ bi i olofintoto. Wọn ni banki kan to wa ni Lagos Island lawọn ti n ṣiṣẹ. Wọn tun sọ pe ọga awọn lo ran wọn niṣẹ lati gbe mọto naa lọ fun ẹnikan nipinlẹ Imo, ko to di pe ọwọ tẹ awọn. Bẹẹ ni wọn sọ pe aṣiṣe kan ṣoṣo tawọn ṣe ni pe awọn wọ aṣọ ọlọpaa sọrun. Bakan naa nigba ti wọn jẹwọ ibi ti wọn ti ri awọn aṣọ naa ji ko, wọn ni ibi ti wọn maa n ko awọn aṣọ naa si lawọn ti lọ ji wọn ko, lai mọ pe aṣiri maa pada tu.


Wọn tun sọ pe ọga awọn lo ran wọn niṣẹ lati gbe mọto naa lọ fun ẹnikan nipinlẹ Imo, ko to di pe ọwọ tẹ awọn. Bẹẹ ni wọn sọ pe aṣiṣe kan ṣoṣo tawọn ṣe ni pe awọn wọ aṣọ ọlọpaa sọrun. Bakan naa nigba ti wọn jẹwọ ibi ti wọn ti ri awọn aṣọ naa ji ko, wọn ni ibi ti wọn maa n ko awọn aṣọ naa si lawọn ti lọ ji wọn ko, lai mọ pe aṣiri maa pada tu.


Iṣẹ ṣi pọ fun wa lati ṣe o, ẹni lati fara ṣiṣẹ - AbdulRazaq gbawọn kọmiṣanna tuntun lamọran

Gomina AbdulRahman AbdulRazaq tipinlẹ Kwara lanaa, Ọjọru, Wẹsidee ti gba awọn kọmiṣanaa tuntun mẹta to ṣẹṣẹ bura fun lamọran lati san bantẹ wọn daadaa, ki wọn si ri i daju pe awọn fi ara ṣiṣẹ fun ilu. O ni ki wọn ma ṣe ri ipo naa gẹgẹ bi ipo faaji, bi ko ṣe anfaani lati sin ipinlẹ wọn, paapaa awọn ọmọ ilu wọn tọkantọkan. Hajia Saadatu Modibbo Kawu, kọmiṣanna fọrọ eto ẹkọ ati idagbasoke ọmọniyan; Arabinrin Bọsẹde Ọlaitan, kọmiṣanna fọrọ eto ikansira-ẹni ati Sabbah Yisa
Gideon, kọmiṣanna fọrọ eto agbẹ ati idagbasoke agbegbe lawọn mẹtẹẹta ti Gomina AbudulRazaq bura fun. AbdulRazaq sọ pe ọpọ nnkan nijọba ti ṣe lawọn agbegbe wọnyi, ṣugbọn ti wọn ṣi tubọ nilo alabojuto, ki iṣẹ naa le rọrun fun ijọba lati ṣe, nitori pe iṣẹ ṣi pọ nilẹ lati ṣe. Nigba toun naa n sọrọ, akọwe ijọba ipinlẹ naa, Ọjọgbọn Mamman Saba Jubril, sọ pe kawọn eeyan naa lo iwa ọmọluabi ti ijọba ri lara wọn, ko to di pe wọn yan wọn, lati fi ṣiṣẹ sin ilu. Modibbo Kawu, to gba ẹnu awọn kọmiṣanaa meji yoku sọrọ dupẹ lọwọ ijọba fun anfaani ti wọn fun wọn, paapaa igbagbọ ti wọn ni ninu lati yan wọn.


AbdulRazaq sọ pe ọpọ nnkan nijọba ti ṣe lawọn agbegbe wọnyi, ṣugbọn ti wọn ṣi tubọ nilo alabojuto, ki iṣẹ naa le rọrun fun ijọba lati ṣe, nitori pe iṣẹ ṣi pọ nilẹ lati ṣe. Nigba toun naa n sọrọ, akọwe ijọba ipinlẹ naa, Ọjọgbọn Mamman Saba Jubril, sọ pe kawọn eeyan naa lo iwa ọmọluabi ti ijọba ri lara wọn, ko to di pe wọn yan wọn, lati fi ṣiṣẹ sin ilu. Modibbo Kawu, to gba ẹnu awọn kọmiṣanaa meji yoku sọrọ dupẹ lọwọ ijọba fun anfaani ti wọn fun wọn, paapaa igbagbọ ti wọn ni ninu lati yan wọn. Lara awọn to wa nibẹ ni: Abẹnugọn ile igbimọ aṣofin ipinlẹ naa, Ọnọrebu Salihu Yakubu-Danladi; Adajọ agba, Suleiman Kawu; Grand Kadi Ola AbdulKadir; Olori awọn oṣiṣẹ, Arabinrin Modupe Oluwọle Susan; Kọmiṣanna fọrọ eto idajọ, Salman Jawondo; awọn oludamọran pataki fun gomina bi i Sa’adu Salau, ati Bashiru Adigun.


Lara awọn to wa nibẹ ni: Abẹnugọn ile igbimọ aṣofin ipinlẹ naa, Ọnọrebu Salihu Yakubu-Danladi; Adajọ agba, Suleiman Kawu; Grand Kadi Ola AbdulKadir; Olori awọn oṣiṣẹ, Arabinrin Modupe Oluwọle Susan; Kọmiṣanna fọrọ eto idajọ, Salman Jawondo; awọn oludamọran pataki fun gomina bi i Sa’adu Salau, ati Bashiru Adigun.


Awọn meje padanu ẹmi wọn nibi ija Hausa ati Yoruba to waye l'Ogun

Awọn ti ko din ni meje la gbọ pe wọn ti sọda sọrun alakeji nibi ija ẹlẹyamẹya to waye laaarin ẹya Hausa ati Fulani, eyi to ṣẹlẹ lagbegbe Ibeṣe, ijọba ibilẹ Yewa, ipinlẹ Ogun. Bo tilẹ jẹ pe awọn meji nileeṣẹ ọlọpaa sọ pe awọn le ṣakọsilẹ rẹ lanaa, Ọjọru, Wẹsidee, ṣugbọn ti iroyin to tẹ wa lọwọ sọ pe meje lawọn to dagbere faye, iyẹn lọjọ Iṣẹgun, Tusidee. Ohun ta a gbọ ni pe awọn ọlọkada atawọn oniwe tikẹẹti ni wọn n ba ara wọn fa wahala, ko to di pe ọrọ naa pada yiwọ mọ wọn lọwọ, to fi di pe ija naa di ẹlẹyamẹya. AWIKONKO gbọ pe ṣe lawọn to n ja tikẹẹti sọ owo tikẹẹti di ẹgbẹrin naira, eyi to le ni igba naira si owo ti wọn n san tẹlẹ. Ẹgbẹta naira ni wọn san tẹlẹ. Bi wọn ṣe fi owo kun wo tikẹẹti yii lo bi awọn ọlọkada naa ninu, ti wọn fi sọ pe awọn ko le san owo naa, nitori pe o ti pọ ju agbara wọn lọ.


AWIKONKO gbọ pe ṣe lawọn to n ja tikẹẹti sọ owo tikẹẹti di ẹgbẹrin naira, eyi to le ni igba naira si owo ti wọn n san tẹlẹ. Ẹgbẹta naira ni wọn san tẹlẹ. Bi wọn ṣe fi owo kun wo tikẹẹti yii lo bi awọn ọlọkada naa ninu, ti wọn fi sọ pe awọn ko le san owo naa, nitori pe o ti pọ ju agbara wọn lọ. Ibi ti wọn ti n sọ ọrọ yii, lẹyin tawọn ọlọkada ṣe ipade, ni wọn sọ pe awọn ọlọkada kan tawọn jẹ Hausa ti sọ pe iye ti wọn gbe owo naa si lawọn yoo san, ti wọn si ni ninu wọn ti ja tikẹẹti yii ni ẹgbẹrin naira. Eyi ni wọn lo bi awọn ọlọkada ti wọn jẹ Yoruba ninu, to fi di pe wọn lọ koju awọn ọlọkada Hausa naa, ti ọrọ si di iṣu ata yannyann. AWIKONKO gbọ pe ọpọ dukia lo ṣofo danu nibi ikọlu naa lọjọ Tusidee ati Wẹsidee ana, koda, ti wọn sọ pe wọn tun dana sun awọn tirela Dangote meloo kan.  Bi wahala naa ṣe n lọ lọwọ la gbọ pe ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Edward Ajogun ti ko awọn ọlọpaa rẹ lẹyin lati lọ sibẹ, ko le pana wahala ọhun.


Ibi ti wọn ti n sọ ọrọ yii, lẹyin tawọn ọlọkada ṣe ipade, ni wọn sọ pe awọn ọlọkada kan tawọn jẹ Hausa ti sọ pe iye ti wọn gbe owo naa si lawọn yoo san, ti wọn si ni ninu wọn ti ja tikẹẹti yii ni ẹgbẹrin naira. Eyi ni wọn lo bi awọn ọlọkada ti wọn jẹ Yoruba ninu, to fi di pe wọn lọ koju awọn ọlọkada Hausa naa, ti ọrọ si di iṣu ata yannyann. AWIKONKO gbọ pe ọpọ dukia lo ṣofo danu nibi ikọlu naa lọjọ Tusidee ati Wẹsidee ana, koda, ti wọn sọ pe wọn tun dana sun awọn tirela Dangote meloo kan.  Bi wahala naa ṣe n lọ lọwọ la gbọ pe ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Edward Ajogun ti ko awọn ọlọpaa rẹ lẹyin lati lọ sibẹ, ko le pana wahala ọhun. Titi dasiko ta a pari iroyin yii nijọba ipinlẹ Ogun ko ti i sọ ohunkohun lee lori.


Titi dasiko ta a pari iroyin yii nijọba ipinlẹ Ogun ko ti i sọ ohunkohun lee lori.


Agbako nla! Haruna lu iyawo ẹgbọn rẹ pa nitori ọrọ ti ko to nnkan

Kani ki i ṣe pe awọn eeyan wa nibẹ ni, boya gendekunrin, ọmọ ọdun marundinlọgbọn kan, Danjuma Haruna ti wọn loo lu iyawo ẹgbọn rẹ pa ko ba ti na papa bora. Haruna la gbọ pe o fun iyawo ẹgbọn, Zuwaira Bala ni ẹṣẹ nikun, tiyẹn si gbabẹ sọda sọrun alakeji lai duro dagbere fun ọkọ rẹ. AWIKONKO gbọ pe ọrọ ti ko to nnkan lo ṣẹlẹ laaarin Haruna ati obinrin naa, to fi di pe awọn mejeeji bẹrẹ si i lu ara wọn. Alubami la gbọ pe Haruna fi iyawo ẹgbọn naa ṣe, ko to di pe o luu pa. Abule kan ti wọn pe ni Gamatan to wa nijọba ibilẹ Miga, ipinlẹ Jigawa niṣẹlẹ ọhun ti waye lọjọ Iṣẹgun. Tusidee, ijẹta. Ọmọ ọdun marundinlọgbọn ni wọn pe Zuwaira Bala to lu pa Ibi ti wọn ni Haruna ti fẹẹ na papa bora, lẹyin to lu obinrin naa pa la gbọ pe awọn eeyan ti sare mu silẹ, ti wọn si lọ fa a lẹ awọn ọlọpaa lọwọ.


Alubami la gbọ pe Haruna fi iyawo ẹgbọn naa ṣe, ko to di pe o luu pa. Abule kan ti wọn pe ni Gamatan to wa nijọba ibilẹ Miga, ipinlẹ Jigawa niṣẹlẹ ọhun ti waye lọjọ Iṣẹgun. Tusidee, ijẹta. Ọmọ ọdun marundinlọgbọn ni wọn pe Zuwaira Bala to lu pa Ibi ti wọn ni Haruna ti fẹẹ na papa bora, lẹyin to lu obinrin naa pa la gbọ pe awọn eeyan ti sare mu silẹ, ti wọn si lọ fa a lẹ awọn ọlọpaa lọwọ. ASP Lawan Shiisu Adam to jẹ alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o si ni Haruna ti wa lahamọ awọn. He said the incident happened on Tuesday evening after a misunderstanding between the suspect and his brother’s wife one Zuwaira Bala, 25-year-old at their compound in Gamatan village, Miga local Government. Adam explained that the misunderstanding led to physical combat where the suspect allegedly used his leg and hit his brother’s wife at her stomach and as a result she fell down.He said the victim was rushed to Jahun General Hospital for treatment and later confirmed dead by a medical doctor.08103786922The Police spokesman, however, said the suspect was arrested at Hadejia while trying to escape.He said the Jigawa State Police Commissioner has directed that the case be transferred to the State SCID for discrete investigation.


ASP Lawan Shiisu Adam to jẹ alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o si ni Haruna ti wa lahamọ awọn. He said the incident happened on Tuesday evening after a misunderstanding between the suspect and his brother’s wife one Zuwaira Bala, 25-year-old at their compound in Gamatan village, Miga local Government. Adam explained that the misunderstanding led to physical combat where the suspect allegedly used his leg and hit his brother’s wife at her stomach and as a result she fell down.He said the victim was rushed to Jahun General Hospital for treatment and later confirmed dead by a medical doctor.08103786922The Police spokesman, however, said the suspect was arrested at Hadejia while trying to escape.He said the Jigawa State Police Commissioner has directed that the case be transferred to the State SCID for discrete investigation.


Lẹyin ibalopọ gbigbona! Lauretta pa 'Suga Dadi' rẹ danu, o ji miliọnu meje naira ati mọto Benz rẹ gbe salọ

Ko si iroyin kayeefi meji to n tan kaakiri ori ikanni ayelujara lakooko yii, to yatọ si ti ọdọmọbinrin ti ẹ n wo yii, Lauretta, ẹni ti wọn loo pa ọkan lara awọn baba alaye rẹ, iyẹn Suga Dadi (Sugar Daddy) rẹ danu. Yatọ si pe Lauretta pa ọkunrin naa ti wọn pe ni Chukwumeka danu, o tun ji miliọnu meje naria ati mọto bọginni, Mercedes Benz 4matic rẹ gbe salọ. Ipinlẹ Akwa Ibom lọhun la gbọ pe iṣẹlẹ yii ti waye lọsẹ to kọja yii. Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, wọn lo ti ṣe diẹ ti Lauretta ati ọkunrin naa, Chukwuemeka ti n fẹ ara wọn, koda, ti wọn ni ọkunrin naa ti sọ pe oun yoo fẹ ọlọmọge yii niṣu-lọka gẹgẹ bi iyawo. AWIKONKO gbọ pe lọjọ ti Lauretta maa pa ọkunrin naa danu, ko pẹ ti wọn ni ibalopọ gbogbona tan, ti Ckukwuemeka gbagbe sun lọ, ni wọn sọ pe Lauretta yọ ọbẹ, to si gun un pa. Bo ṣe gun un pa tan, lo ko owo rẹ to jẹ miliọnu meje naira, bẹẹ lo tun gbe mọto Benz 4matic naa, koda, gbogbo iwe mọto yii lo palẹ rẹ mọ, ko to na papa bora. Awọn ọrẹ Chukwuemeka la gbọ pe wọn kofiri rẹ ninu agbara ẹjẹ, ti wọn si lọ fiṣẹlẹ ọhun to awọn ọlọpaa leti.


Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, wọn lo ti ṣe diẹ ti Lauretta ati ọkunrin naa, Chukwuemeka ti n fẹ ara wọn, koda, ti wọn ni ọkunrin naa ti sọ pe oun yoo fẹ ọlọmọge yii niṣu-lọka gẹgẹ bi iyawo. AWIKONKO gbọ pe lọjọ ti Lauretta maa pa ọkunrin naa danu, ko pẹ ti wọn ni ibalopọ gbogbona tan, ti Ckukwuemeka gbagbe sun lọ, ni wọn sọ pe Lauretta yọ ọbẹ, to si gun un pa. Bo ṣe gun un pa tan, lo ko owo rẹ to jẹ miliọnu meje naira, bẹẹ lo tun gbe mọto Benz 4matic naa, koda, gbogbo iwe mọto yii lo palẹ rẹ mọ, ko to na papa bora. Awọn ọrẹ Chukwuemeka la gbọ pe wọn kofiri rẹ ninu agbara ẹjẹ, ti wọn si lọ fiṣẹlẹ ọhun to awọn ọlọpaa leti. Latigba naa la gbọ pe wọn ti bẹrẹ si i wa Lauretta kaakiri. Nigba ti wọn sọ pe aṣiri maa pada tu, ibi ti wọn ni Luaretta ti n ṣe faaji ara rẹ nile igbafẹ kan, la gbọ pe awọn ọlọpaa ti pada ri i, pẹlu mọto to ji gbe salọ. AWIKONKO gbọ pe mọto naa ni wọn fi tọpinpin Lauretta de ibi ti aṣiri rẹ ti tu.


Latigba naa la gbọ pe wọn ti bẹrẹ si i wa Lauretta kaakiri. Nigba ti wọn sọ pe aṣiri maa pada tu, ibi ti wọn ni Luaretta ti n ṣe faaji ara rẹ nile igbafẹ kan, la gbọ pe awọn ọlọpaa ti pada ri i, pẹlu mọto to ji gbe salọ. AWIKONKO gbọ pe mọto naa ni wọn fi tọpinpin Lauretta de ibi ti aṣiri rẹ ti tu. Wọn ni Lauretta ti yi orukọ iwe mọto naa pada si ti ara rẹ, bẹẹ lo tun ti gba awọn iwe to yẹ, eyi to le fidi rẹ mulẹ wi pe oun gan-an lẹni to ni i, lai mọ pe ọkunrin naa ti ṣe awọn nnkan to le tu aṣiri ibi ti mọto naa ba wa. Ẹni to gbe iroyin naa sita, Ọgbẹni Vincent Aluu, sọ pe ọmọ ọlọpaa ni Lauretta, ati pe Ogoja, nipinlẹ Cross River ni baba rẹ ti n ṣiṣẹ ọlọpaa. Teṣan ọlọpaa Ewet to wa ni Akwa Ibom la gbọ pe ọmọbinrin naa wa, nibi ti wọn ti n fọrọ wa a lẹnu wo.


Wọn ni Lauretta ti yi orukọ iwe mọto naa pada si ti ara rẹ, bẹẹ lo tun ti gba awọn iwe to yẹ, eyi to le fidi rẹ mulẹ wi pe oun gan-an lẹni to ni i, lai mọ pe ọkunrin naa ti ṣe awọn nnkan to le tu aṣiri ibi ti mọto naa ba wa. Ẹni to gbe iroyin naa sita, Ọgbẹni Vincent Aluu, sọ pe ọmọ ọlọpaa ni Lauretta, ati pe Ogoja, nipinlẹ Cross River ni baba rẹ ti n ṣiṣẹ ọlọpaa. Teṣan ọlọpaa Ewet to wa ni Akwa Ibom la gbọ pe ọmọbinrin naa wa, nibi ti wọn ti n fọrọ wa a lẹnu wo.


Delta ni Onọmẹ ti wa n jale n'Ibadan kọwọ to tẹ ẹ

Lọjọ Eti, Furaidee ana, nileeẹ alaabo Sifu Difẹnsi kede wi pe ọwọ awọn ti tẹ afurasi ọdaran kan, Onọmẹ Samuel, ọmọ ọdun mọkanlelogun nigboro ilu Ibadan. Omọ bibi ipinlẹ Delta ni wọn pe Onọmẹ tọwọ tẹ yii, ta a si gbọ pe wọn gba ibọn ilewọ kan lọwọ ẹ, lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu to kọja.Agbegbe Olomi Academy to wa niluu Ibadan, ipinlẹ Oyọ lọwọ ti tẹ ẹ. Nigba to n sọrọ, ọa Sifu Difẹnsi nipinlẹ Oyọ, Michael Adaralewa sọ pe Onọmẹ pẹlu awọn ọrẹ rẹ mẹta ni wọn jọ n jale kaakiri Ibadan, ṣugbọn to lawọn yooku rẹ ti salọ. Owo ati dukia la gbọ pe wọn n fi ibọn naa gba lọwọ awọn eeyan. Awọn to salọ naa ni Sọdiq ati Tọheeb, ilu Ikorodu, nipinlẹ Eko la gbọ pe awọn ti wa n jale. Onọmẹ sọ pe ẹgbẹrun lọna aadọta naira loun ra ibọn naa, pẹlu erongba lati maa fi jale Adaralẹwa ti wa a sọ pe igbesẹ ti n lọ lat foju ẹ ba ile ẹjọ.


Lẹyin tọwọ tẹ ẹ, Kọla to n fipa bawọn ọmọ kekeeke laṣepọ n'Ilọrin bu sẹkun

Ọrọ buruku toun tẹrin lọjọ Ẹti, Furaidee ana, nigba ti awọn oṣiṣẹ eleto aabo Sifu Difẹnsi nipinlẹ Kwara foju baale ile ẹni ọdun marundinlogoji kan, Kọla Mọgaji han fawọn akọroyin niluu Ilọrin, to si jẹ pe ṣe lo bu sẹkun.AWIKONKO gbọ pe Kọla to fẹran lati maa bawọn ọmọ kekeeke tọjọ ori won ko ti i to nnkan laṣepọ kaakiri igboro ilu Ilọrin lọwọ palaba re segi lẹyin to fipa ba ọmọdebinrin, ọmọ ọdun mẹrinla kan lopọ. Agbegbe Ọja Ago, to wa niluu Ilọrin ni Kọla sọ pe oun n gbe, to si ni iṣẹ awọn to n ran aṣọ loun yan laayo. Siwaju si i la gbọ pe Kọla ṣi n jẹjọ lọwọ lori ẹsun ifipabanilopọ ti wọn fi kan an nile-ẹjọ, ti ẹjọ naa ko si ti i pari, ko to tun ṣe mi in. Babawale Zaid Afọlabi, alukoro ileeṣẹ Sifu Difẹnsi nigba to n sọrọ sọ pe ọmọ ọdun mẹta lo ti kọkọ ba laṣepọ, eyi ti wọn fi gbe e lọ sile-ẹjọ loṣu meloo kan sẹyin. O niwadii naa lawọn ṣi n ṣe lọwọ, ti ko si ti i pari, ki iroyin to tun tẹ awọn lọwọ wi pe ọkunrin naa tun ti lọ fipa ba ọmọdebinrin miran laṣepọ. Bẹẹ lo sọ pe afi kawọn tun pada foju ẹ ba ile-ẹjọ.


Ori ko Tọheeb yọ lọwọ iku ojiji nibi to ti fẹẹ lọ jale n'Ilọrin

Kani ki i ṣe ọpẹlọpẹ awọn ẹlẹyinju aanu ti wọn tete gba gendekunrin ti ẹ n wo yii silẹ ni, boya ki ba ti gbagbe wi pe oun wa sile aye ri. AWIKONKO gbọ pe gendekunrin naa, Aina Tọheeb ko niṣẹ meji ju ko maa jale lawọn ile onile lọ, koda ti wọn sọ pe ṣe ni yoo fo fẹnsi wọnu ọgba ile to ba ti fẹẹ jale, ti yoo si ja ilẹkun wọle.Nigba ti aṣiri rẹ maa tu, ana, ọjọ Ẹti, Furaidee la gbọ pe Tọheeb lọ si ile kan to wa lagbegbe Danialu Upper Gaa-Akanbi area in Ilorin, Kwara state. Bo ṣe fo fẹnsi wọnu ọgba ile yii ni wọn lawọn araale ti kofiri rẹ, ti won si pariwo sita.Ko to di pe Tọheeb loun maa fo fẹnsi naa pada sita lati salọ, awọn ti bo o, ti wọn si dana iya fun un.Awọn ti wọn kaanu ẹ ni wọn gba a silẹ, ti wọn si lọ fa a le awọn ọlọpaa lọwọ.


Ẹgbẹ DACA lọ bawọn kẹdun iku Baba Gomina Abiọdun

Ẹgbẹ kan to n fẹ ki Dapọ Abiọdun tẹsiwaju ninu erongba ẹ iyẹn Dapọ Abiọdun Continuity Agenda (DACA) ti lọ bawọn kẹdun iku Baba Gomina ipinlẹ Ogun, Alagba Emmanuel Abiọdun.Lọjọ Furaidee, to kọja yii lawọn eeyan ọhun lọ s Ipẹru, nibi ti wọn ti darapọ mọ awọn eeyan to wa nibẹ, ti wọn fọwọ si iwe fun ti ibanikẹdun ọhun, awọn aṣoju wọn to wa nibẹ ni Ọnarebu Adedayọ Ọkanlawọn Akintoye, Ọnarebu Muiz Ọladehinde Omitogun, Ọnarebu Olujimi Adekunle Desmond ati Ọnarebu Saheed Balogun.Ninu iwe ọhun ni wọn ti ṣapejuwe Oloogbe naa gẹgẹ bi Baba daadaa to ti kopa to jọju paapaa nidii iṣẹ  tiṣa, to si tipa iṣẹ ọhun tun igbe aye ọpọ awọn eeyan ṣe.Wọn ni gbogbo awọn lawọn yoo ṣe afẹẹri ẹ, bakan naa ni wọn tun sọ pe Baba yii jẹ olufọkasin nigba aye to si tun tọpọsẹ awọn ọmọ ẹ naa sinu igbagbọ, wọn wa gbadura pe ki Ọlọrun fọrunkẹ, ki o si tu awọn mọlẹbi ẹ, paapaa Gomina Dapọ Abiọdun ninu.


Awọn agbebọn pa baale ile, wọn tun ji iyawo atọmọ rẹ gbe salọ l'Ekiti

Awọn agbebọn kan niroyin ti fi to wa leti bayii wi pe wọn ti ji iya atọmọ rẹ gbe salọ, lẹyin ti wọn pa ọkọ rẹ, to tun jẹ baba ọmọ ti wọn ji gbe. Oju ọna Ewu-Ayetoro Ekiti, nipinlẹ Ekiti la gbọ pe awọn agbebọn naa ti ṣọṣẹ buruku yii lọjọ Abamẹta, Satide, osẹ to ṣẹṣẹ kọja yii, gẹgẹ ba a ṣe gbọ. Alukoro awọn ọlọpaa ipinlẹ Ekiti, Sunday Abutu fidi iṣẹlẹ yii mulẹ lonii, ọjọ Aje, Mọnde, to si lawọn ti bẹrẹ iwadii lati ri awọn eeyan naa gba silẹ kuro lọwọ awọn to ji wọn gbe. Siwaju si i la gbọ pe aadọta miliọnu naira lawọn ajinigbe naa n beere bayii, ki wọn to le fi iya atọmọ rẹ silẹ lahamọ wọn.  Abutu sọ pe iwadii awọn ti tu aṣiri ẹnikan to jẹ agbodegba fawọn ajinigbe ọhun, ẹni to pe orukọ rẹ ni Akinọla Fẹmi. O lawọn ṣi n fọrọ wa a lẹnu wo lọwọ lati mọ ibi ti wọn ji awọn eeyan naa gbe salọ, ki wọn le ri wọn gba jade lai farapa.


O ṣẹlẹ! Omọ ọdun marundinlọgbọn dana sun ara rẹ, nitori ọkọ rẹ fẹẹ fẹyawo keji lee

Iyalẹnu nla gbaa lọrọ iyale ile ẹni ọdun marundinlọgbọn kan, Maimuna Wadaji ti wọn loo dana sun ara rẹ nitori ọkọ rẹ pinnu lati fẹ iyawo keji le. Abule kan ti wọn pe ni Rungumau, to wa nijọba ibilẹ Dutse, ipinlẹ Jigawa niṣẹlẹ ọhun ti waye lọjọ Aiku, Sannde ana. Gẹgẹ bi wọn ṣe fi iṣẹlẹ ọhun to AWIKONKO lọwọ,wọn loo ti pẹ ti ọkọ Maimuna ti n sọ fun un pe oun ko ni pẹ ẹ fẹ obinrin mi in le, ti wọn yoo si di meji.A gbọ pe Maimuna ti gbe oriṣiriṣi igbesẹ lati ma jẹ ki ọkọ rẹ fẹ obinrin mi in, gẹgẹ bi ipinnu rẹ, ṣugbọn ti wọn sọ pe ko si nnkan to le ma jẹ koun fẹ iyawo keji. Wọn ni ṣe ni ọkunrin naa duro lori ipinnu rẹ wi pe oun yoo fẹ iyawo keji, ati pe gbogbo eto lo ti fẹẹ pari. Nigba ti wọn sọ pe Maumuna ri i pe ọkọ rẹ ko fẹẹ yi ipinnu naa pada, loun naa ba gba ile-epo lọ, lati lọp ra bẹntiroolu. Bo ṣe gbe bẹntiroolu naa dele, lo da a si ara rẹ lori, to si ṣa iṣana si i.


Eemọ! Odaju abiyamọ ju ọmọ oojọ sori akitan ni Kwara

Bo tilẹ jẹ pe titi dakooko ti a kọ iroyin yii tan, ni ko ti i sẹni to le sọ obinrin to ju ọmọ rẹ, ọmọ oojọ sori akitan niluu Patigi, ipinlẹ Kwara, sibẹ, epe rabandẹ-rabandẹ lawọn to ri ọmọ ikoko naa n gbe iya rẹ ṣẹ. Ojọ Eti, Furaidee to kọja yii la gbọ pe awọn ara Patigi, nijọba ibilẹ Patigi ri ọmó oojọ naa lori akitan, to n sunkun kikan-kikan lai mọ ẹni to gbe e ju sibẹ. Bi wọn ṣe ri ọmọ naa lo mu ki wọn sare ranṣẹ awọn oṣiṣẹ eleto aabo Sifu Difẹnsi lati wa a wo iṣẹlẹ kayeefi to gbẹnu tan. Obinrin ni wọn pe ọmọ tuntun naa, ti ko ti i mu ọmu ri, gẹgẹ bi iroyin to tẹ wa lọwọ ṣe sọ. A gbọ pe agboole kan ti wọn pe ni Dokoyorigi niluu Patigi ni wọn ju ọmọ naa danu si i. Babawale Zaid Afọlabi, to jẹ alukoro ileeṣẹ Sifu Difẹnsi sọ pe aarọ kutu ni wọn ri ọmọ yii, ati pe diẹ lo ku ki ẹmi bọ lara rẹ, ko to di pe wọn sare gbe e lọ si ọsibitu fun itọju. Afọlabi sọ pe ọkan lara awọn oṣiṣẹ ọsibitu ti wọn gbe ọmọ ọhun lọ, iyẹn Tsado Racheal ti ṣeleri wi pe oun yoo gba ọmọ naa tọ, titi yoo fi dagba labẹ ofin.


Obinrin ni wọn pe ọmọ tuntun naa, ti ko ti i mu ọmu ri, gẹgẹ bi iroyin to tẹ wa lọwọ ṣe sọ. A gbọ pe agboole kan ti wọn pe ni Dokoyorigi niluu Patigi ni wọn ju ọmọ naa danu si i. Babawale Zaid Afọlabi, to jẹ alukoro ileeṣẹ Sifu Difẹnsi sọ pe aarọ kutu ni wọn ri ọmọ yii, ati pe diẹ lo ku ki ẹmi bọ lara rẹ, ko to di pe wọn sare gbe e lọ si ọsibitu fun itọju. Afọlabi sọ pe ọkan lara awọn oṣiṣẹ ọsibitu ti wọn gbe ọmọ ọhun lọ, iyẹn Tsado Racheal ti ṣeleri wi pe oun yoo gba ọmọ naa tọ, titi yoo fi dagba labẹ ofin. Bẹẹ lo lawọn ti n gbe igbesẹ lati ri obinrin to ju ọmọ naa si akitan.


Bẹẹ lo lawọn ti n gbe igbesẹ lati ri obinrin to ju ọmọ naa si akitan.


Sunday Igboho! Idi pataki ti Obasanjọ fi lọ si Benin gan-an ree

Ki i ṣe iroyin tuntun mọ pe Aarẹ tẹlẹri lorileede yii, Oloye Oluṣẹgun Obasanjọ lọ silẹ Olominira Benin, ta a si gbọ pe nitori olori ajijangbara ilẹ Yoruba, Oloye Sunday Adeyẹmọ to wa lahamọ wọn lo ṣe lọ. Fun bi ọpọlọpọ wakati la gbọ pe Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ ati Aarẹ orileede Benin, Patrice Talon fi tilẹkun mọri lati ṣepade idakọnkọ lori ọrọ Adeyẹmọ, ti awọn eeyan tun mọ si Sunday Igboho. Laarin ọsẹ akọkọ ninu oṣu kẹjọ yii l’Ọbasanjọ gbera irinajọ lọọ siluu Zanzibar, lorileede Tanzania, fun apero pataki kan, wọn ni bo ṣe n dari bọ, ilu Port-Novo, ti i ṣe olu-ilu ati ibujokoo ijọba orileede Olominira Benin lo balẹ si, taara lo si lọọ ṣabẹwo si Aarẹ wọn lọhun-un. Ba a ṣe gbọ, wọn l’Ọbasanjọ kọkọ lo anfaani naa lati ba Aarẹ ilẹ Bẹnẹ tẹlẹ ri, Ọgbẹni Nicephore Soglo, kẹdun ti iyawo rẹ, Roseline Soglo, to doloogbe lọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu keje, to kọja yii. Bo tilẹ jẹ pe ko sẹni to mọ hulẹhulẹ ọrọ tawọn agbaagba meji naa ba ara wọn sọ labẹ aṣọ, Amugbalẹgbẹẹ fun Ọbasanjọ lori eto iroyin, Ọgbẹni Kẹhinde Akinyẹmi, ti fidi ẹ mulẹ pe loootọ lọga oun tilẹkun mọri ṣepade pẹlu Aarẹ ilẹ Bẹnẹ, ṣugbọn oun o le sọ ju bẹẹ lọ lasiko yii na. Amọ ṣa, Akọwe ẹgbẹ Afẹnifẹre, Ọgbẹni Kọla Ọmọlolu, ti sọ pe ẹgbẹ naa n ṣiṣẹ ni ifọwọsowọpọ pẹlu Baba Ọbasanjọ, lori ọrọ Sunday Igboho, ati pe didun lọsan yoo so laipẹ.


Ba a ṣe gbọ, wọn l’Ọbasanjọ kọkọ lo anfaani naa lati ba Aarẹ ilẹ Bẹnẹ tẹlẹ ri, Ọgbẹni Nicephore Soglo, kẹdun ti iyawo rẹ, Roseline Soglo, to doloogbe lọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu keje, to kọja yii. Bo tilẹ jẹ pe ko sẹni to mọ hulẹhulẹ ọrọ tawọn agbaagba meji naa ba ara wọn sọ labẹ aṣọ, Amugbalẹgbẹẹ fun Ọbasanjọ lori eto iroyin, Ọgbẹni Kẹhinde Akinyẹmi, ti fidi ẹ mulẹ pe loootọ lọga oun tilẹkun mọri ṣepade pẹlu Aarẹ ilẹ Bẹnẹ, ṣugbọn oun o le sọ ju bẹẹ lọ lasiko yii na. Amọ ṣa, Akọwe ẹgbẹ Afẹnifẹre, Ọgbẹni Kọla Ọmọlolu, ti sọ pe ẹgbẹ naa n ṣiṣẹ ni ifọwọsowọpọ pẹlu Baba Ọbasanjọ, lori ọrọ Sunday Igboho, ati pe didun lọsan yoo so laipẹ. “Ẹ jẹ ki n sọ fun yin ni taarata pe ẹgbẹ Afẹnifẹre ati aarẹ ana, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ jọ n ṣiṣẹ papọ lati da ireti awọn ọmọ Naijiria pada, paapaa awọn ọmọ Oduduwa, o si daju pe aṣeye lalakan yoo ṣ’epo lori ọrọ yii.”


“Ẹ jẹ ki n sọ fun yin ni taarata pe ẹgbẹ Afẹnifẹre ati aarẹ ana, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ jọ n ṣiṣẹ papọ lati da ireti awọn ọmọ Naijiria pada, paapaa awọn ọmọ Oduduwa, o si daju pe aṣeye lalakan yoo ṣ’epo lori ọrọ yii.”


Ọwọ te Sunday to n ko ibasun fawọn ọmọ rẹ obinrin mẹrin lati kekere l'Ekoo, lo ba fika abamọ sẹnu

Afaimọ ni ko ma jẹ pe ọgba ẹwọn ni baale ile ọlọmọ mẹfa kan, Sunday Julius yoo ti lo eyi to ku nigbesi aye rẹ, lori bo ṣe n ko ibasun fawọn ọmọ rẹ obinrin mẹrin. Awọn ọmọ naa la gbọ pe ọjọ ori wọn ko ti i ju ọdun mẹwaa si mẹẹdogun lọ la gbọ pe Sunday n ko ibasun fun karakara lagbegbe Mọṣalaṣi, nipinlẹ Eko. Wọn ni Sunday lo ja ibale awọn ọmọ naa funra rẹ, lasiko ti iyawo rẹ, to jẹ iya awọn ọmọ naa ko ba si nile. AWIKONKO gbọ pe aṣiri Sunday ti tu ni nnkan bi ọdun meje sẹyin, ti iyawo rẹ, Sẹmiat si lọ fi ọlọpaa gbe e, ṣugbọn ti wọn lawọn ara adugbo ni wọn ba a bẹbẹ, ko to di pe awọn ọlọpaa fi silẹ, to si ṣeleri wi pe oun ko tun ni ṣe bẹẹ mọ. Sugbọn laipẹ yii ti ọwọ tun pada tẹ Sunday, ṣe lo fi ika abamọ sẹnu, to si n sunkun bi ọmọ ikooko ti wọn ṣẹṣẹ dako fun. Odun 2007 la gbọ pe Sunday fẹ Sẹmiat gẹgẹ bi iyawo, ti wọn si bimọ mẹfa funra wọn, eyi ti mẹrin ninu awọn ọmọ naa jẹ obinrin.


AWIKONKO gbọ pe aṣiri Sunday ti tu ni nnkan bi ọdun meje sẹyin, ti iyawo rẹ, Sẹmiat si lọ fi ọlọpaa gbe e, ṣugbọn ti wọn lawọn ara adugbo ni wọn ba a bẹbẹ, ko to di pe awọn ọlọpaa fi silẹ, to si ṣeleri wi pe oun ko tun ni ṣe bẹẹ mọ. Sugbọn laipẹ yii ti ọwọ tun pada tẹ Sunday, ṣe lo fi ika abamọ sẹnu, to si n sunkun bi ọmọ ikooko ti wọn ṣẹṣẹ dako fun. Odun 2007 la gbọ pe Sunday fẹ Sẹmiat gẹgẹ bi iyawo, ti wọn si bimọ mẹfa funra wọn, eyi ti mẹrin ninu awọn ọmọ naa jẹ obinrin. Akọbi rẹ to jẹ obinrin, ọmọ ọdun mẹẹdogun la gbọ pe Sunday kọkọ n ko ibasun fun, ti aṣiri si tu. Wọn ni gbogbo asiko ti Sẹmiat ko ba si nile, to ba ti lọ sibi iṣẹ oojọ to yan laayo ni Sunday maa n lo anfaani ẹ lati ko ibasun fawọn ọmọ rẹ yii, koda, ti wọn sọ pe yoo tun dide laaarn oru lati ba awọn ọmọ naa laṣepọ, ti iyawo rẹ ko si ni i taji. Yara kan ṣoṣo la gbọ pe Sunday n gbe pẹlu iyawo ẹ ati awọn ọmọ mẹfẹẹfa.


Akọbi rẹ to jẹ obinrin, ọmọ ọdun mẹẹdogun la gbọ pe Sunday kọkọ n ko ibasun fun, ti aṣiri si tu. Wọn ni gbogbo asiko ti Sẹmiat ko ba si nile, to ba ti lọ sibi iṣẹ oojọ to yan laayo ni Sunday maa n lo anfaani ẹ lati ko ibasun fawọn ọmọ rẹ yii, koda, ti wọn sọ pe yoo tun dide laaarn oru lati ba awọn ọmọ naa laṣepọ, ti iyawo rẹ ko si ni i taji. Yara kan ṣoṣo la gbọ pe Sunday n gbe pẹlu iyawo ẹ ati awọn ọmọ mẹfẹẹfa. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Muyiwa Adejọbi fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ, to ni Sunday ti wa lahamọ wọn, nibi ti wọn ti n fọrọ wa a lẹnu wo lọwọ. Adejọbi sọ pe ile-ẹjọ nikan lo le sọ iye ọdun ti Sunday yoo lo lẹwọn, nitori to sọ pe ọga awọn Hakeem Odumosu ti paṣẹ pe ki iwadii tubọ lọ ni kikun.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Muyiwa Adejọbi fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ, to ni Sunday ti wa lahamọ wọn, nibi ti wọn ti n fọrọ wa a lẹnu wo lọwọ. Adejọbi sọ pe ile-ẹjọ nikan lo le sọ iye ọdun ti Sunday yoo lo lẹwọn, nitori to sọ pe ọga awọn Hakeem Odumosu ti paṣẹ pe ki iwadii tubọ lọ ni kikun.


Orọ bẹyin yọ! Ile-ẹjọ paṣẹ fun Mukaila Akinwande lati yee pe ara rẹ ni Oluwo Ijẹja l'Abẹokuta mọ

Lonii, ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ni ile-ẹjọ giga tipinlẹ Ogun to wa ladugbo Iṣabọ niluu Abẹokuta paṣẹ fun ọkunrin kan to pe ara rẹ ni Mukaila Akinwande lati yee pe ara rẹ ni Oluwo ilu Ijẹja mọ, bi bẹẹ kọ, o ṣee ṣe ko fi ẹwọn jura. Onidajọ Ogunfowora lo gbe idajọ naa kalẹ lonii wi pe titi digba ti igbẹjọ mi in yoo fi waye laaarin ọsẹ meji si akooko yii, ọkunrin naa ko gbọdọ jade sita lati fi ara rẹ han wi pe oun ni Oluwo ilu Ijẹja. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, Oloye Arẹmu Bamgboye ti ọpọ awọn eeyan mọ si Ajiki-Olu lo gbe ẹjọ lọ si kọọtu loṣu keji, ọdun yii, wi pe awọn kan fẹẹ gba ipo ti Alake ilẹ Egba, Oba Adedọtun Arẹmu Gbadebọ foun jẹ lọwọ oun, ti wọn si fẹẹ gbe fun ẹlomi in, iyẹn Mukaila Akinwande. Nigba to n gbe idajọ naa kalẹ lonii, Onidajọ Ogunfowora sọ pe bo tilẹ jẹ pe oun ko ni i da ojulowo ẹjọ lonii, bi ko ṣe pe koun ṣi sọ fun Mukaila Akinwande lati dẹkun nipa pipe ara rẹ ni Oluwo ilu Ijẹja mọ. Saaju akooko yii, gẹgẹ ba a ṣe gbọ, agbẹjọro Ogbẹni Akinwande, Ogbẹni Apaniṣile sọ pe oun nilo aaye diẹ lati gbe ẹjọ naa yẹwo daadaa, koun si le mọ boun yoo ṣe gbeja onibara oun. Onidajọ Ogunfowora ran agbẹjọro Apaniṣile leti wi pe ko ma ṣe gbagbe pe ẹẹmeji ọtọọtọ lo ti tọrọ iru aaye yii, ati pe oun ko ni i fun ni anfaani naa mọ, ko si gba pe eyi toun yoo gba gbẹyin ni tonii.


Nigba to n gbe idajọ naa kalẹ lonii, Onidajọ Ogunfowora sọ pe bo tilẹ jẹ pe oun ko ni i da ojulowo ẹjọ lonii, bi ko ṣe pe koun ṣi sọ fun Mukaila Akinwande lati dẹkun nipa pipe ara rẹ ni Oluwo ilu Ijẹja mọ. Saaju akooko yii, gẹgẹ ba a ṣe gbọ, agbẹjọro Ogbẹni Akinwande, Ogbẹni Apaniṣile sọ pe oun nilo aaye diẹ lati gbe ẹjọ naa yẹwo daadaa, koun si le mọ boun yoo ṣe gbeja onibara oun. Onidajọ Ogunfowora ran agbẹjọro Apaniṣile leti wi pe ko ma ṣe gbagbe pe ẹẹmeji ọtọọtọ lo ti tọrọ iru aaye yii, ati pe oun ko ni i fun ni anfaani naa mọ, ko si gba pe eyi toun yoo gba gbẹyin ni tonii. Bakan naa, nigba to n gba ẹnu onibara rẹ sọrọ, agbẹjọro Oloye Bamgboye, agbẹjọro Bayọ Ogungbemi ko awọn fọto ibi ti wọn ti bura, ati fọnran ibi ti wọn ti fi Oloye Bamgboye jẹ Oluwo silẹ fun ile-ẹjọ, to si ni awọn ẹlẹri wa nile ẹjọ lati sọrọ. Idi oataki ree, ti Onidajọ Ogunfowora fi sọ pe ki Akinwande lọ tọwọ rẹ bọ aṣọ, ko si yee pe ara rẹ ni Oluwo ilu Ijẹja mọ. Nigba toun funra rẹ n sọrọ lori idajọ naa, Oloye Arẹmu bamgboye sọ pe idunnu nla lo jẹ foun wi pe otitọ ti n farahan lakọtun, ati pe ile-ẹjọ ko raaye lati maa fi igba kan bo ọkan ninu, ti wón yoo si sọ otitọ bi ọrọ ba ṣe ri.


Bakan naa, nigba to n gba ẹnu onibara rẹ sọrọ, agbẹjọro Oloye Bamgboye, agbẹjọro Bayọ Ogungbemi ko awọn fọto ibi ti wọn ti bura, ati fọnran ibi ti wọn ti fi Oloye Bamgboye jẹ Oluwo silẹ fun ile-ẹjọ, to si ni awọn ẹlẹri wa nile ẹjọ lati sọrọ. Idi oataki ree, ti Onidajọ Ogunfowora fi sọ pe ki Akinwande lọ tọwọ rẹ bọ aṣọ, ko si yee pe ara rẹ ni Oluwo ilu Ijẹja mọ. Nigba toun funra rẹ n sọrọ lori idajọ naa, Oloye Arẹmu bamgboye sọ pe idunnu nla lo jẹ foun wi pe otitọ ti n farahan lakọtun, ati pe ile-ẹjọ ko raaye lati maa fi igba kan bo ọkan ninu, ti wón yoo si sọ otitọ bi ọrọ ba ṣe ri. Bẹẹ lo sọ pe pẹlu nnkan to ṣẹlẹ lonii, o ti fi n han wi pe ibi rere ni idajọ naa yoo pada ja si, ti oun yoo si gbegba ọpẹ laipẹ.


Bẹẹ lo sọ pe pẹlu nnkan to ṣẹlẹ lonii, o ti fi n han wi pe ibi rere ni idajọ naa yoo pada ja si, ti oun yoo si gbegba ọpẹ laipẹ.


Alakoso banki dero ẹwọn ọdun marun-un lori ẹsun jibiti

Oniadajọ M. M. Abubakar tile ẹjọ giga ipinlẹ Bauchi ti ju obinrin kan Sarita Aliyu Bello, to jẹ alakoso banki ẹyawo nni, iyẹn Workman Microfinance Bank, to wa nipinlẹ ọhun sẹwọn ọdun marun-un gbako pẹlu iṣẹ aṣekara lori ẹsun jibiti ti wọn fi kan an. Ileeṣẹ to n gun ti ṣiṣẹ owo ilu kumọkumọ ati iwa jibiti lorilẹ-ede Naijiria, Econimic and Financial Crimes Commission {EFCC} ni wọ fẹsun meji ọtọọtọ kan Bello wi pe o kowo banki ẹyawo naa jẹ.Esun ti wọn fi kan an naa lo nii ṣe pẹlu yiyi iwe ati ṣiṣẹ owo kumọkumọ, eyi ti wọn lo tako iwe ofin ti iwa jibiti labala ọọdunrun le ni mẹjọ {308} ati mẹtalelọgọta le ni ọọdunrun {363}, eyi to ni ijiya ninu. Odun 2020 to kọja la gbọ pe owo to din diẹ ni miliọnu marun-un naira {N4,786,700} lo poora labẹ iṣakoso Bello, ti wọn ko si ri akọsilẹ rẹ ṣe lẹkunrẹrẹ.Wọn ni ṣe lo lo ọgbọn alumọkọyi lati gbe ẹyawo jade lorukọ alakoso ileeṣẹ naa to n gbe owo jade {Head of Credit Unit} pẹlu ayederu orukọ, to si jẹ pe apo ara rẹ ni owo ọhun lọ. Bi wọn ṣe ṣakiyesi eyi la gbọ pe wọn ti ranṣẹ sawọn EFCC lati ran wọn lọwọ nipa iwadii, ti wọn si gbe Bello. Ile-ẹjọ ni Bello ti sọ pe loootọ loun jẹbi ẹsun ti wọn fi kan oun, ṣugbọn iṣẹ eṣu ni, ati pe oun ko tun ni ṣe iru ẹ mọ, bi wọn ba le foun lanfaani lati maa lọ layọ ati alaafia.Onidajọ Abubakar wa a sọ pe ki Bello lọ fi ẹwọn ọdun marun-un gbara, bẹẹ si ni ko da gbogbo owo to ji ko pada fun banki ẹyawo to ti n ṣiṣẹ nipasẹ EFCC.


Awọn obinrin ipinlẹ Kwara dide atilẹyin nla fun Gomina AbdulRazaq

Gbogbo awọn obinrin ipinlẹ Kwara jakejado ni wọn ti sọ pe awọn ti ṣetan bayii lati ṣatilẹyin to ba yẹ fun Gomina AbdulRahman AbdulRazaq pẹlu bo ṣe ka wọn kun ninu ijọba rẹ, ati awọn idagbasoke ọlọka-o-jọkan to n ṣe lọwọlọwọ.Ojọ Iṣẹgun, Tusidee to kọja yii lawọn obinrin ọhun sọ pe inu awọn dun, ọkan awọn si balẹ lori iṣakoso Gomina AbdulRazaq, nitori pe awọn ohun to n ṣe ko ti i ṣẹlẹ ri nin u itan ijọba ipinlẹ Kwara. Wọn ni akọkọ ree ti ijọba yoo maa ka awọn obinrin kun ninu iṣakoso wọn, ati pe wọn ko jẹ ki ọkunrin pọ ju obinrin lọ ninu iṣakoso ọhun, bẹẹ ni wọn sọ pe eyi ti gbe pupọ awọn obinrin dide kurọ ninu iṣẹ ati oṣi bọ sinu igbadun. Gbagede papa iṣere ipinlẹ Kwara, iyẹn Kwara State Stadium Complex, ni agbarijọ awọn obinrin ninu oṣelu, okoowo, amuludun ati ere idaraya ti peju-pesẹ lati sọ pe "AbdulRaza, maa ba iṣẹ rẹ lọ..Iṣẹ rẹ maa n tẹ wa lọrun..."Oludamọran pataki fun gomina lori ọrọ irolagbara awọn obinrin, Hajia Bolanle Ismail, lo ṣagbatẹru eto naa, ti ogunlọgọ awọn obinrin ni ẹka o jẹka ti pesẹ sibẹ, nibi ti wọn tun ti lo anfaani yii lati dupẹ lọwọ ijọba mẹkunnu wọn.


Aye le! Iya atọmọ to n ṣe 'Yahoo-Yahoo' ha o

Ojọ kẹwaa, oṣu ti a wa yii, iyẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ijẹta lọwọ ileeṣẹ to n gbogun ti iwa jibiti ati ṣiṣẹ owo kumọkumọ lorilẹ-ede yii, Economic and Financial Crimes Commission (EFCC) tẹ awọn afurasi oni jibiti ori ayelujara ti wọn tun n pe ni Yahoo-Yahoo, eyi ti iya atọmọ rẹ naa wa lara wọn. Margaret Sylvester, Lucky Ebhogie, Richman Kas Godwin, Israel Justin ati Precious Iwuji lorukọ awọn mẹrin tọwọ tẹ naa, ti wọn si ni ko si eyi to niṣẹ meji ninu wọn, to kọja jibiti ori ayelujara. Agbegbe Sabo to wa nilu Kaduna, ipinlẹ Kadun lọwọ palaba wọn ti segi, lẹyin ofin toto ti wọn lawọn oṣiṣẹ EFCC ṣe. Wilson Uwujaren nigba to n sọrọ sọ pe orukọ olorukọ lawọn eeyan naa fi n lu jibiti, ti wọn si ti gba obitibiti owo lọwọ awọn onibara wọn pẹlu ọgbọn ayederu ifẹ ori ayelujara.  A gbọ pe orukọ awọn ẹṣọ ologun ilẹ Amẹrika ni wọn fi n lu awón eeyan wọn ni jibiti ko to di pe aṣiri wọn tu sita. Wọn ni apo ile ifowopamọ mama rẹ ni Ebhogie lo lati fi gba owo naa wọle, to si lọ ra mọto bọginni Mercedes Benz GLZ ti owo rẹ ko din ni miliọnu meje naira pẹlu apo owo mama rẹ lọgbọn ọjọ, oṣu keje to kọja.Ni ti Iwuji, tọwọ tẹ, a gbọ pe ṣe lo ta ikanni fesibuuku rẹ fun ọmọ Yahoo, pẹlu erongba lati maa jẹ ki wọn fi wa awọn ti wọn yoo lu ni jibiti, ṣugbọn ti aṣiri pada tu sita.Uwujaren sọ pe laipẹ lawọn eeyan naa yoo foju ba ile-ẹjọ.


Idaamu de bawọn to n gbe mọto sibi ti ko yẹ ni Kwara, nitori ofin tuntun

Ijọba ipinlẹ Kwara ti sọ pe awọn to n gbe mọto sibi ti ko yẹ nipinlẹ naa yoo bẹrẹ si i foju winna ofin, bẹẹ lawọn to n da ilẹ ilẹ ati idọti sibi ti ko yẹ naa yoo tun gba idajọ to ba tọ si wọn. Wọn lawọn ti ṣetan lati mu ọrọ eto imọtoto to bori arun mọlẹ lokunkundun. Ana ni ileeṣẹ to n ri sọrọ akanṣẹ iṣẹ ati ọkọ; pẹlu ajọṣepọ ileeṣẹ to n ri sọrọ ayika ati agbegbe, to fi mọ ileeṣẹ to n ri sọrọ okoowo, Enterprise tọwọ bọ iwe adehun lati ṣiṣẹ papọ fun alaafia lati jọba. Kọmiṣanna mẹjẹẹta, Onimọ-ẹrọ Rotimi Ilyas; Arabinrin Oluwatobi Rẹmilẹkun Banigbe ati Hajia Arinmọla Lawal ṣe ipolongo lati kilọ fawọn araalu wi pe ki wọn dide eto imọtoto ayika ati agbegbe wọn. Lara awọn to tun wa nibẹ ni alaṣẹ ati oludasilẹ KWARTMA, Alaaji Yeekeen Babatunde Bello; alaga KWARMA, Onọrebu ọlakalẹ Olọjẹ; ọga agba KWARMA, Onimọ-ẹrọ Jibrin ati Onórebu Razaq Jiddah. Nibẹ ni wọn ti gbawọn eeyan lamọran wi pe ki wọn tete tun ayika ati agbegbe wọn, ki wọn si gbe gbogbo awọn ohun ti wọn gbe sibi ti ko yẹ,bii ṣọọbu alagbeka, mọto atawọn mi in kuro nibi ti ko ba oju mu to, ko to di pe igbesẹ ofin bẹrẹ lẹkunrẹrẹ.


Ikunlẹ abiyamọ o! Banki FCMB gbina lojiji, ori lo ko awọn eeyan yọ lọwọ iku ojiji

Bi ki ba a ṣe ori to ko awọn eeyan yọ lọwọ iku ojiji ni, boya ohun ti a n kọ yii kọ lao ba maa kọ, pẹlu bi gbajugbaja banki FCMB, ẹka tiluu Ilọrin, nipinlẹ Kwara ṣe gbina lojiji, to si jo dukia olowo iyebiye kọja sisọ. Agbegbe kan ti wọn n pe ni Murtala Mohammed Road to wa nilu Ilọrin ni banki, First City Monument Bank naa wa. Nnkan bi aago mẹta kọja ogun iṣẹju, ana, Ojọru, Wẹsidee la gbọ pe ina naa deede ṣẹyọ lojiji, to si mu kawọn to wa nitosi sa asala fun ẹmi ara wọn.Gbogbo awọn oṣiṣẹ banki naa, to fi mọ awọn onibara wọn la gbọ pe wọn ko duro de ki ina ọhun ka wọn mọbẹ, ko to di pe wọn ranṣẹ pe awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ panapana lati pana yii.  Loju ẹsẹ la gbọ pe awọn oṣiṣẹ panapana ti sare debẹ, iyẹn lẹyin iṣẹju mẹjọ ti ina naa bẹrẹ, ti wọn si dawọ rẹ duro.Apa kan to sunmọ ile igbọnsẹ banki yii la gbọ pe ina naa ti bẹrẹ, to si mu kawọn alakoso banki kede wi pe awọn ti tilẹkun wọn titi di oni, Ojọbọ, Tọside ti wọn yoo bẹrẹ iṣẹ pada lakọtun.


APC tun gbe igbimọ ti yoo pari aawọ ipade gbogboogbo wọọdu dide

Ẹgbẹ oṣẹlu All Progressives Congress, APC lorilẹ-ede yii ti gbe igbimọ ti yoo ri sọrọ aawọ to dide lẹyin ipade gbogboogbo wọọdu ẹgbẹ naa to waye laipẹ yii dide. Alaga fidihẹ to n ri sọrọ ipade gbogboogbo ẹgbẹ ọhun, iyẹn Caretaker/Extraordinary Convention Planning Committee (CECPC), Gomina Mai Mala Buni l'Ojọru, Wẹsidee ana lo gbe igbimọ naa dide lati tete bẹ gbogbo awọn tọrọ kan lati wa ni iṣọkan.Nigba to n bura fawọn igbimọ naa kaakiri Naijiria nilu Abuja, akọwe CECPC, Sẹnetọ John James Akpanudoedehe gbawọn lamọran lati ma ṣe ṣe ojusaaju ẹnikẹni ninu yiyanju aawọ ọhun, bi ko ṣe pe ki wọn ṣe ohun to tọ, ki alaafia le tubọ jọba.


Gbajumọ akọroyin, Laide Gold fẹẹ gbe magasiini Aṣa ati Iṣe jade l'Ekoo

Bi ẹ ba pe e ni akọroyin, ẹ ko purọ, bi ẹ si pe e ni sọrọsọrọ, bẹẹ naa lo ri. Laide Gold lẹni ti a n sọ yii. Odu ni Laide Gold lagboole akọroyin ati sọrọsọrọ nipinlẹ Eko, paapaa lorilẹde Naijiria, ẹni to tun fẹran igbelarugẹ awọn aṣa ati iṣẹṣe ilẹ Yoruba kaakiri agbaye.Laide Gold, ẹni to n ṣe eto nileeṣẹ redio Bond FM nipinlẹ Eko ti tukọ oriṣiriṣi awọn iwe iroyin oloyinbo ati Yoruba kaakiri Naijiria ati apakan lagbaye. Bẹẹ lo tun jẹ oludasilẹ magasiini to pe ni ODUDUWA QUEST, eyi to fi n gbe aṣa ati iṣẹṣe larugẹ. Awọn kan a tiẹ maa pe e ni Yeye Aṣa. Gbogbo eto lo ti fẹẹ pari bayii fun Laide Gold lati ṣe ikojade magasiini rẹ tuntun to pe ni GLOBAL QUEST MAGAZINE.


Bẹẹ lo tun jẹ oludasilẹ magasiini to pe ni ODUDUWA QUEST, eyi to fi n gbe aṣa ati iṣẹṣe larugẹ. Awọn kan a tiẹ maa pe e ni Yeye Aṣa. Gbogbo eto lo ti fẹẹ pari bayii fun Laide Gold lati ṣe ikojade magasiini rẹ tuntun to pe ni GLOBAL QUEST MAGAZINE. Magasinni naa to n fi n ṣe agbelarugẹ aṣa, iṣe ati irin ajo afẹ kaakiri agbaye ni wọn fẹẹ ko jadelọjọ kejilelogun, oṣu kẹjọ ti a wa yii niluu Eko.A gbọ pe awọn eekan-eekan, awọn eeyan jankan-jankan ati ọtọluku lawujọ wa, paapaa awọn agba gbajumọ oṣere tiata ati amuludun loriṣiriṣi ni wọn yoo wa nibẹ lọjọ naa. Saaju akooko yii ni Laide Gold ti da ẹgbẹ tiata kan to pe ni Oduduwa Quest Troupe silẹ lọdun 2005, pẹlu erongba lati lọ kaakiri ilẹ Oduduwa nipa ṣiṣe awari awọn itan to rọ mọ idasilẹ ati awọn iṣẹṣe wọn.Alaga ati oludasilẹ ileeṣẹ Finecoats Paints, Omọwe Aderẹmi Awode, ati alaga agbegbe ijọba ibilẹ idagbasoke Ojuwoye-Odi-Olowo, Ọnọrebu Oluṣọla Ajala Rasak ni wọn yoo tukọ eto ọjọ naa. Ninu atẹjade ti akọwe ipolongo ẹgbẹ awọn olootu iwe iroyin Yoruba, iyẹnGuild of Yoruba Editors, Ogbẹni Taofeek Afọlabi gbe jade, lo ti sọ pe pupọ alẹnulọrọ lawujọ ni wọn ti gbaradi lati wa nibi ayẹyẹ lọjọ naa.


Magasinni naa to n fi n ṣe agbelarugẹ aṣa, iṣe ati irin ajo afẹ kaakiri agbaye ni wọn fẹẹ ko jadelọjọ kejilelogun, oṣu kẹjọ ti a wa yii niluu Eko.A gbọ pe awọn eekan-eekan, awọn eeyan jankan-jankan ati ọtọluku lawujọ wa, paapaa awọn agba gbajumọ oṣere tiata ati amuludun loriṣiriṣi ni wọn yoo wa nibẹ lọjọ naa. Saaju akooko yii ni Laide Gold ti da ẹgbẹ tiata kan to pe ni Oduduwa Quest Troupe silẹ lọdun 2005, pẹlu erongba lati lọ kaakiri ilẹ Oduduwa nipa ṣiṣe awari awọn itan to rọ mọ idasilẹ ati awọn iṣẹṣe wọn.Alaga ati oludasilẹ ileeṣẹ Finecoats Paints, Omọwe Aderẹmi Awode, ati alaga agbegbe ijọba ibilẹ idagbasoke Ojuwoye-Odi-Olowo, Ọnọrebu Oluṣọla Ajala Rasak ni wọn yoo tukọ eto ọjọ naa. Ninu atẹjade ti akọwe ipolongo ẹgbẹ awọn olootu iwe iroyin Yoruba, iyẹnGuild of Yoruba Editors, Ogbẹni Taofeek Afọlabi gbe jade, lo ti sọ pe pupọ alẹnulọrọ lawujọ ni wọn ti gbaradi lati wa nibi ayẹyẹ lọjọ naa. Ọgbẹni Afọlabi lo jẹ ka mọ pe gbagede kan to wa ni ijọba ibilẹ idagbasoke Ojuwoye-Odi-Olowo to wa lagbegbe Ilupeju, Eko ni ayẹyẹ naa yoo ti waye pẹlu awọn eto ọlọkan-o-jọkan ti wọn ti la kalẹ.Lara awọn ti yoo tun wa nibẹ ni Oloye Fakunle Oyesanya, to jẹ Aarẹ ileeṣẹ Adaci Nigeria; Dare Adeṣọpẹ, Aarẹ ẹgbẹ OPC Reformed. Bẹẹ lawọn ọba alaye bi i Ọba Samuel Awoyẹmi Oroja, Onimẹran tilu Mẹiran; Ọba Rilwan Oluwalambẹ, Olojokoro tilu Ojokoro, atawọn mi in.


Ọgbẹni Afọlabi lo jẹ ka mọ pe gbagede kan to wa ni ijọba ibilẹ idagbasoke Ojuwoye-Odi-Olowo to wa lagbegbe Ilupeju, Eko ni ayẹyẹ naa yoo ti waye pẹlu awọn eto ọlọkan-o-jọkan ti wọn ti la kalẹ.Lara awọn ti yoo tun wa nibẹ ni Oloye Fakunle Oyesanya, to jẹ Aarẹ ileeṣẹ Adaci Nigeria; Dare Adeṣọpẹ, Aarẹ ẹgbẹ OPC Reformed. Bẹẹ lawọn ọba alaye bi i Ọba Samuel Awoyẹmi Oroja, Onimẹran tilu Mẹiran; Ọba Rilwan Oluwalambẹ, Olojokoro tilu Ojokoro, atawọn mi in.


Ile Keu ni ọmọ ọdun meje kan n lọ, ki baba agbalagba to fipa tan an wọle lati ba a laṣepọ tipatipa, ṣugbọn o ti dero atimọle

Baba agbalagba, ẹni ọdun mẹrinlelogoji kan, Ibrahim Bello, ti wọn fẹsun kan wi pe o fipa ba ọmọdebinrin, ọmọ ọdun meje kan laṣepọ ti dero atimọle bayii. Se la gbọ pe asiko ti ọmọ naa kuro nile, to si n lọ si ile keu ni Ibrahim pe e wi pe oun fẹẹ ran an niṣẹ, to si ṣe bẹẹ tan an wọnu ile, nibi to ti fipa ko ibasun fun karakara. Agbegbe kan ti wọn pe ni Saminaka, nijọba ibilẹ Yola South, ipinlẹ Adamawa niṣẹlẹ ọhun ti waye lopin ọsẹ to kọja yii, iyẹn ọjọ Satide, Abamẹta. Wọn ni ṣe ni ọmọ naa ati aburo rẹ n lọ si ile keu, ti wọn ti maa n kọ ẹkọ nipa kuraani, ko to di pe Ibrahim pe e pe ko wa, to si ni ki aburo rẹ maa lọ, yoo wa ba a.Igba ti wọn ni aburo ọmọ ọdun meje naa ṣetan ni ile keu, to pada sile, ni mama wọn beere pe ẹgbọn rẹ n kọ, to si ni ko tẹle oun lọ, ati pe ẹnikan to n jẹ Ibrahim lo pe e nigba tawọn n lọ.Eyi lo jẹ ki obinrin naa pariwo sita wi pe kawọn ara adugbo gba oun. Nibi ti ariwo naa ti n lọ lọwọ, lo ti ta si Ibrahim leti, to si sare ti ọmọ ọhun jade lati maa lọ sile.Eyinkule ile naa la gbọ pe Ibrahim gba salọ lai jẹ kẹnikẹni mọ ibi to wa. Idi ree ti wọn fi lọ fọrọ naa to awọn ọlọpaa leti, ti wọn gbe igbesẹ lati wa a.Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa, Suleiman Nguroje to firoyin naa to wa leti sọ pe alẹ ọjọ Mọnde to kọja yii lọwọ awọn tẹ Ibrahim nigba to yọ wa sile lati ko ẹru rẹ, ko si na papa bora patapata.


Wọn ni ṣe ni ọmọ naa ati aburo rẹ n lọ si ile keu, ti wọn ti maa n kọ ẹkọ nipa kuraani, ko to di pe Ibrahim pe e pe ko wa, to si ni ki aburo rẹ maa lọ, yoo wa ba a.Igba ti wọn ni aburo ọmọ ọdun meje naa ṣetan ni ile keu, to pada sile, ni mama wọn beere pe ẹgbọn rẹ n kọ, to si ni ko tẹle oun lọ, ati pe ẹnikan to n jẹ Ibrahim lo pe e nigba tawọn n lọ.Eyi lo jẹ ki obinrin naa pariwo sita wi pe kawọn ara adugbo gba oun. Nibi ti ariwo naa ti n lọ lọwọ, lo ti ta si Ibrahim leti, to si sare ti ọmọ ọhun jade lati maa lọ sile.Eyinkule ile naa la gbọ pe Ibrahim gba salọ lai jẹ kẹnikẹni mọ ibi to wa. Idi ree ti wọn fi lọ fọrọ naa to awọn ọlọpaa leti, ti wọn gbe igbesẹ lati wa a.Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa, Suleiman Nguroje to firoyin naa to wa leti sọ pe alẹ ọjọ Mọnde to kọja yii lọwọ awọn tẹ Ibrahim nigba to yọ wa sile lati ko ẹru rẹ, ko si na papa bora patapata. AWIKONKO gbọ pe Ibrahim ti sọ pe oun ko mọ nnkankan nipa ẹsun ti wọn fi kan oun, ati pe iya ọmọ naa kan fẹẹ fi irọ nla yii ba oun lorukọ jẹ lasan ni. Wọn ni Ibrahim ti fẹ iyawo kan tẹlẹ, to bimọ mẹrin fun un, ṣugbọn ti obinrin naa sa fun un nigba to gbọ pe Ibrahim fun aburo rẹ loyun.


AWIKONKO gbọ pe Ibrahim ti sọ pe oun ko mọ nnkankan nipa ẹsun ti wọn fi kan oun, ati pe iya ọmọ naa kan fẹẹ fi irọ nla yii ba oun lorukọ jẹ lasan ni. Wọn ni Ibrahim ti fẹ iyawo kan tẹlẹ, to bimọ mẹrin fun un, ṣugbọn ti obinrin naa sa fun un nigba to gbọ pe Ibrahim fun aburo rẹ loyun.


Eemọ! Ounjẹ majele pa eeyan mẹrinlelogun ninu mọlẹbi kan ṣoṣo

Kayeefi nla gba a lọrọ awọn mọlẹbi kan ti wọn ko din ni mẹrinlọgbọn ti wọn jẹ ounjẹ majele, to si ran awọn mẹrinlelogun ninu wọn lọ sọrun aremabọ, ṣugbọn ti meji yooku wa lẹsẹ kan aye, ẹsẹ kan ọrun. Kọmiṣanna fọrọ eto ilera nipinlẹ Sokoto, Ali Inname lo sọ eyi di mimọ laipẹ yii wi pe awọn mẹrinlelogun naa ti ku lai ni anfaani lati doola ẹmi wọn. Inname sọ pe ọjọ Aje, Mọnde to kọja yii niṣẹlẹ ọhun waye labule kan ti wọn n pe ni Danzanke, ni Bargaja, ijọba ibilẹ Isa. AWIKONKO gbọ pe ounjẹ ti wọn fi ajilẹ kan ti wọn n pe ni “Gishirin Lalle” lede Hausa gbin lo ṣeku pa gbogbo wọn.Wọn ni awọn meji pere ti wọn tọ ounjẹ naa wo, ti ki i ṣe pe wọn jẹ ẹ ni wọn wa nibi ti wọn ti n gba itọju lọwọ, ti igbagbọ si wa pe wọn ko ni i ku.Loju ẹsẹ ni wọn ti ko oku awọn eeyan naa wọ mọṣuari. Inname wa a gba awọn eeyan lamọran lati lo ohun to ṣẹlẹ naa gẹgẹ bi arikọgbọn, ki wọn si yago fun oniruuru ounjẹ to le ṣee ṣe ko ṣeku pa eeyan, ko to di pe wọn jẹ ẹ.


Ẹ dákẹ́ rúmọ́ọ̀sì, mo ti ṣàbẹ̀wò si Tinubu ní Londonu - Buhari pariwo síta

Aarẹ Muhammadu Buhari ti orilẹ ede Naijiria ti sọ pe digbi lara aṣiwaju ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, Bọla Ahmed Tinubu wa, ko si ṣaisan kankan, gẹgẹ bi awọn kan ṣe gbe iroyin naa jade.Irọlẹ ana, Ọjọbọ, Tọsidee ni Aarẹ Buhari kede ọrọ naa sita wi pe oun ti lọ ṣe abẹwo si Tinubu lati mọ eyi to jẹ otitọ ninu iroyin to n lọ kaakiri.O ni boun ṣe ri Tinunu, ṣaka ni ara rẹ da, oun ko si ri aisan kankan loju rẹ, ṣugbọn to sọ pe baba naa lọ fun ara rẹ ni isinmi nilu Oyinbo lasan ni.Nibẹ lo ti wa gba awọn eeyan, paapaa awọn ọmọ Naijiria lamọran wi pe ki wọn ma ṣe gba awọn iroyin ẹlẹjẹ to n jade lori ikanni ayelujara gbọ, bi ko ṣe eyi to ba wa lawọn ibi to ṣee fẹsẹ mulẹ daadaa


Gbajumọ oniṣowo dero Kirikiri l'Ekoo, awọn ọmọ rẹ kekeeke mẹta lo n ko ibasun fun karakara

Ile-ẹjọ majisireeti to wa ni Ikẹja, ipinlẹ Eko ti ju gbajugba oniṣowo kan, Emeka Orisakwe si atimọle lori ẹsun wi pe o n fipa ba awọn ọmọ rẹ kekeeke laṣepọ karakara lojoojumọ. Ọmọ ọdun mẹtalelogoji ni wọn pe Emeka. Agbegbe Maza Maza, ni Amuwo Ọdọfin, Eko lo n gbe pẹlu awọn ọmọ rẹ ọhun. Bo tilẹ jẹ pe Emeka bẹbẹ fun oju aanu, ṣugbọn ti Onidajọ Ejiro Kubeinje, sọ pe ko i alaye kankan lẹnu, ati pe ko ṣi lọ maa gbadun ara rẹ ni ọgba ẹwọn Kirikiri titi digba ti igbẹjọ yoo waye. Agbẹjọro ọlọpaa, ASP Bisi Ogunlẹyẹ, to fẹsun kan Emeka sọ pe osu karun si oṣu keje, ọdun lo uwa naa ninu ile ẹ. O ni ọmọ ọdun meje, ọmọ ọdun mẹfa ati ọmọ ọdun mẹrin lawọn ọmọ bibi inu rẹ mẹta to n ko ibasun fun karakara lojoojumọ bo ṣe wu. Onidajọ Kubeinje wa a paṣẹ pe ko ṣi lọ farapamọ si ọgba ẹwọn kirikiri titi di ọjọ keji, oṣu kọkanla, ọdun yii ti igbẹjọ yoo tun pada waye.


Gbigba owo ori fẹẹ gbọna miran yọ ni Kwara lakọtun

Lọsẹ to ṣẹṣẹ pari yii nijọba ipinlẹ Kwara labẹ gomina wọn, AbdulRahman AbdulRazaq bura fun igbimọ ẹlẹni meje kan ti yoo ṣabojuto pipa owo sapo ijọba dide. Awọn naa ni Ọgbẹni
Banigbe Rotimi Williams, alaga; Pasitọ Ọlagunju Felix, akọwe; Ọgbẹni Ibrahim Musa, Malamu
Ibrahim Ahmed, Ọgbẹni Sulyman Shehu Adejumọ, Ọgbẹni Salahudeen Isiaaq, ati Ọgbẹni Mọshood Tijani ti wọn jẹ ọmọ igbimọ. Ohun ti a gbọ ni pe awọn igbimọ yii ni yoo ṣiṣẹ lori awọn ibi idanilẹkọọ ara ọtọ fun awọn ile ẹkọ giga, iyẹn Advanced Coaching Centres and Private Tertiary Institutions kaakiri ipinlẹ ọhun. Nigba to n bura fawọn igbimọ yii ninu ọfiisi rẹ, Kọmiṣanna fọrọ ile ẹkọ giga, Senior Ibrahim Sulyman Esq, ẹni ti akọwe agba, Hajia Hafsat AbdulRahman, ṣoju fun gba awọn eeyan naa lamọran lati ṣiṣẹ wọn gẹgẹ bi iṣẹ lai ṣoju saaju ẹnikẹni. Lara awọn ohun ti igbimọ naa yoo bojuto ni lati mọ awọn ti wọn n ṣe idanilẹkọọ lọna ti ko ba ofin mu ninu awọn ile ẹkọ giga aladani; lati mọ awọn to n san owo ori wọn deede lai jẹ gbẹse, ati bẹẹbẹẹlọ.


Ko sẹni to wọgile ipade gbogboogbo abẹle ijọba ibilẹ to waye o - APC

Ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC, ti sọ pe ko sẹni to wọgile ipade gbogboogbo abẹle to waye ninu ẹgbẹ naa kaakiri orilẹ-ede yii, nitori naa, wọn ni kẹnikẹni ma ṣe gba iroyin naa gbọ rara, nitori pe ko si otitọ kankan nibẹ. Ninu atẹjade ti akọwe igbimọ ẹgbẹ naa to n ri si bi ipade gbogboogbo ọhun yoo ṣe waye lapapọ, iyẹn Caretaker/Extraordinary Convention Planning Committee (CECPC),  Sẹnetọ John James Akpanudoedehe gbe jade laipẹ yii lo ti sọ pe eto naa lọ bo ti tọ, ati bo ti yẹ. O ni awọn ko wọgile eto naa, bẹẹ naa lawọn ko gbe e ti sẹgbẹ kan, nipa wi pe wọn yoo tun un ṣe.


Nkan de! Asọtẹlẹ Wolii Ayodele lori ọrọ Ẹbola ti wa si imuṣẹ o

Lakooko ta a pari akojọpọ iroyin yii, inu ibẹrubojo lawọn eeyan ilẹ adulawọ, iyẹn Afrika wa lori bi asọtẹlẹ gbajugbaja Wolii Elijah Ayọdele, alaṣẹ ati oludari ṣọọṣi, INRI Evangelical Spiritual Church lori ọrọ ajakalẹ arun Ẹbola.Ninu oṣu kẹfa, ọdun yii ni Wolii Ayọdele gbe iwe asọtẹlẹ ọlọdọọdun rẹ, to pe ni Warnings to the Nation jade, nibi to ti mẹnuba oriṣiriṣi awọn ohun ti yoo ṣẹlẹ lagbaye.Lara rẹ lo ti sọ pe ajakalẹ arun Ẹbola yoo tun bu yọ lawọn agbegbe kan nilẹ Afrika, eyi ti yoo mu ibẹrunbojo bawọn eeyan, paapaa awọn ti wọn ba kofiri rẹ lọdọ.Wolii Ayọdele sọ pe o yẹ kawọn eeyan tete bẹrẹ si i gbadura lodi si arun yii, ko ma ba a ṣeku pa awọn eeyan lai lero.Abala ọọdunrun-le-ni-mẹtadinlọgbọn (327) ni Wolii Ayọdele ti mẹnuba asọtẹlẹ naa, to si sọ pe yoo waye lọdun yii. Ni nnkan bi ọjọ meji si mẹta sẹyin ni iroyin jade nilẹ Ivory Coast sọ pe awọn ti ni akọsilẹ arun Ẹbola fun igba akọkọ lẹyin ọdun marundinlọgbọn ti arun naa ti wa nita.Ẹri maa jẹ mi niṣo, asọtẹlẹ naa ree:


Pasitọ to yi orukọ ṣọọṣi MFM pada lọna eru lati lu jibiti padanu nile-ẹjọ kotẹmilọrun l'Amẹrika

Ile-ẹjọ ilẹ Amẹrika kan ti paṣẹ wi pe ki wọn da ṣọọṣi Ori Oke Ina ati Iṣẹ Iyanu, Mountain of Fire and Miracles Ministries, ẹka ti BOWIE, nilu Maryland pada fun awọn to ni i lai fi akooko ṣofo. AWIKONKO gbọ pe Pasitọ Lawrence Adetunji ti wọn fi ṣe alakoso ṣọọṣi MFM ni ẹka ti BOWIE yii lo gbimọ papọ pẹlu awọn mókanla miran lati yi orukọ ṣọọṣi naa pada, ti wọn si sọ ọ di ti wọn. Orukọ ta a gbọ pe wọn yi MFM pada si ni Christ The Truth Ministries, eyi ti wọn ni ko tẹ awọn adari ṣọọṣi yii lapapọ lọrun, ti wọn fi gba ile-ẹjọ lọ, ti ile-ẹjọ si da wọn lare. Inu oṣu kẹsan-an, ọdun 2017 la gbọ pe ṣọọṣi MFM lapapọ, eyi to wa l'Ekoo ati Nevada gba ile-ẹjọ Circuit Court for Prince George’s County to wa nilu Maryland, USA lọ, pẹlu ipẹjọ ti nọmba rẹ jẹ CAL616-26532. Nibẹ ni wọn ti n bẹbẹ pe ki ile-ẹjọ da Pastọ Adetunji, iyawo ẹ, ati awọn mọkanla miran lọwọ kọ lati yi orukọ ṣọọṣi naa kruo lorukọ wọn, ti ile-ẹjọ si gba bẹẹ fun wọn.


Adanu nla niku Ọmọwe Ayọtunde jẹ ni fasiti Kwara - Gomina

Gomina ipinlẹ Kwara, AbdulRahman AbdulRazaq ti sọ pe adanu nla niku gbajugbaja ọmọwe nni, Ọmọwe Ayótunde Alao ti fasiti ipinlẹ naa jẹ fun gbogbo awọn eeyan. AbdulRazaq sọ pe asiko tawọn eeyan nilo rẹ julọ, paapaa julọ lori ọrọ eto ẹkọ fasiti naa lo jade laye lai ro tẹlẹ. Ninu atẹjade ibanikẹdun ti Gomina AbdulRazaq gbe jade lati ọwọ akọwe iroyin rẹ, Ọgbẹni Rafiu Ajakaye lo ti sọ pe awọn ko le gbagbe ipa to ko nigba aye rẹ, lori idagbasoke fasiti naa.O ni olukọ to yọranti, to si jẹ ọmọ ipinlẹ naa to ṣee mu yangan. O bawọn alakoso fasiti, awọn akẹkọọ, paapaa idile oloogbe naa kẹdun, to si gbadura pe ki Ọlọrun tẹ ẹ si afẹfẹ rere.


Ijọba Kwara kọminu lori iku Alaaji Jooda

Ijọba ipinlẹ Kwara ti kọminu lori iku agba alẹnulọrọ nni, Oloogbe Alaaji Ahmẹd Jooda ti jade laye lọsẹ to kọja yii.Gomina AbdulRahman AbdulRazaq sọ pe ojiji ni iroyin iku naa ba oun, eyi to lo ba oun lọkan jẹ gidi ni kete toun gbọ.O ni akikanju to ja fitafita fun orilẹ-ede Naijiria ni Alaaji Jooda nigba aye ẹ, to si ba awọn mọlẹbi rẹ kẹdun.


APC: Igbimọ kotẹmilọrun yoo jokoo ipade lonii

Igbimọ kotẹmilọrun ti ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC gbe kalẹ lati yanju awọn aawọ to waye nibi eto ipade gbogboogbo abẹle ẹgbẹ naa ti ṣetan lati jokoo lonii, ọjọ Aje, Mọnde.Alaga igbimọ iṣakoso eto ipade gbogboogbo, Caretaker/Extraordinary Convention Planning Committee (CECPC), ẹgbẹ naa, Gomina Mai Mala Bunni tipinlẹ Yobe lo gbe igbimọ yii dide lati ri si awọn kudiẹkudiẹ to waye nibi ipade gbogboogbo abẹle kaakiri Naijiria. Ilu Ilọrin nipinlẹ Kwara la gbọ pe awọn igbimọ yii yoo ti jokoo iapde naa, lati mọ ibi ti eto naa ku si, ki wọn si bawọn to n binu sọrọ asọyepọ.Ninu atẹjade ti aalaga fidihẹ ẹgbẹ ọhun nipinlẹ Kwara, Alaaji Abdullahi Samari Abubakar fi sita lo ti sọ pe awọn ọmọ igbimọ naa ti de siluu Ilọrin, ti wọn yoo si jokoo ipade ni gbọngan Banquet, bẹrẹ lati aago mẹwaa aarọ oni. Bẹẹ lo sọ pe kaakiri gbogbo ijọba ibilẹ mẹrindinlogun to wa nipinlẹ Kwara ni wọn ti n reti awọn akopa.


Ọbasanjọ lo ku fun mi ni baba bayii - Gomina Abiọdun pariwo sita

Gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọọba Dapọ Abiọdun ti sọ pe Aarẹ tẹlẹri lorilẹ-ede yii, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ lo ku fun oun ni baba bayii, latigba ti baba oun ti jade laye. Ana, ọjọ Aiku, Sannde ni Gomina Abiọdun sọrọ yii jade, nigba i Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ ṣabẹwo si i, lati ba a kẹdun iku baba rẹ, Pa Emmanuel Abiọdun to doloogbe laipẹ yii. Ile Gomina to wa niluu Ipẹru-Rẹmọ, ipinlẹ Ogun ni Ẹbọra Owu ti lọ ba Gomina Abiọdun kẹdun, nibẹ lo si ti sọ pe ẹnikan ṣoṣo toun tun n wo loju gẹgẹ bi baba bayii ni Ọbasanjọ. Nigba to n sọrọ, Ọbasanjọ sọ pe lara awọn ẹkọ toun ri kọ ninu iku Alagba Emmanuel Abiọdun ni pe gbogbo eeyan lo maa fi aye silẹ lọjọ kan, ati pe bi asiko onikaluku ba ṣe n to, ni wọn yoo ṣe maa dagbere faye. O ni ohun tawọn eeyan ba n sọ lẹyin teeyan ba ku tan ni yoo ṣe pataki, to si ni baba naa fi apẹẹrẹ rere lelẹ ko to jade laye, paapaa nigba to wa lẹnu iṣẹ gẹgẹ bi agba olukọni.


Ẹ woju iya arugbo to n ta oogun oloro jẹun

Ileeṣẹ to n gbogun ti asilo oogun ati gbigbe egbogi oloro lorilẹ-ede yii, National Drug Law Enforcement Agency (NDLEA), ti sọ pe ọwọ awọn ti tẹ iya agbalagba, ẹni ọdun mẹtalelaadọta kan, Nnadi Chinyere pẹlu egbogi oloro olowo iyebiye.Papakọ ofurufu ti Muritala Mohammed to wa lagbegbe Ikẹja nipinlẹ Eko ni wọn sọ pe ọwọ awọn ti tẹ Chinyere lọjọ kẹa, oṣu yii, iyẹn lakooko to fẹ maa lọ si orilẹ-ede Italy. Wọn ni ọgọrun egbogi oloro ti wọn n pe ni Heroin lawọn ka mọ ọn lọwọ lakooko ti aṣiri rẹ tu si wọn lọwọ. Inu awọn ike ipara la gbọ pe Chinyere ko awọn egbogi oloro naa si, ki aṣiri ma ba a tu sita, lai mọ pe omi yoo pada tẹyin wọgbin lẹnu.  Agbẹnu ajọ NDLEA, Ọgbẹni Fẹmi Babafẹmi lo sọrọ yii sita lọjọ Aiku, Sannde ana niluu Abuja sọ pe ọkọ ofurufu ti Qatar Airways ni Chinyere fẹẹ wọ lọ si Florentine, lorilẹ-ede Italy ki ọwọ tọ tẹ ẹ. O lawọn ti n fọrọ wa lẹnu wo lati mọ awọn igbesẹ ti wọn yoo tun gbe ko to di pe foju rẹ ba ile-ẹjọ.


O ma ṣe o! 'Expensive', gbajumọ Ọnọrebu l'Ondo ku lojiji

Iroyin to tẹ AWIKONKO lọwọ laipẹ yii ti fi ye wa pe gbajugbaja Ọnọrebu kan nipinlẹ Ondo, Ọnọrebu Adedayọ Ọmọlafẹ, ẹni tọpọ awọn eeyan mọ si 'Expensive' ti jade laye. Agbegbe Akurẹ South/North ni Ọnọrebu Expensive n ṣoju fun nile igbimọ aṣoju-ṣofin niluu Abuja, labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party, PDP. Ohun ta a gbọ ni pe nnkan bi aago meji oru oni, ọjọ Aje, Mọnde ni Ọnọrebu Expensive jade laye nile ẹ to n gbe niluu Abuja. Nigba to n fidi iroyin ọhun mulẹ, akọwe ipolongo ẹgbẹ oṣelu PDP, Ọgbẹni Kennedy Peretei, sọ pe adanu nla niku naa jẹ fawọn ninu ẹgbẹ. Odun 2019 ni wọn dibo yan Onọrebu Expensive lati lọ ṣoju agbegbe Akurẹ South/North. O si ti figba kan ri jẹ alaga ijọba ibilẹ labẹ iṣakoso Gomina Oluṣẹgun Agagu.


Nigba to n fidi iroyin ọhun mulẹ, akọwe ipolongo ẹgbẹ oṣelu PDP, Ọgbẹni Kennedy Peretei, sọ pe adanu nla niku naa jẹ fawọn ninu ẹgbẹ. Odun 2019 ni wọn dibo yan Onọrebu Expensive lati lọ ṣoju agbegbe Akurẹ South/North. O si ti figba kan ri jẹ alaga ijọba ibilẹ labẹ iṣakoso Gomina Oluṣẹgun Agagu. Egbẹ oṣelu PDP nipinlẹ Ondo, nigba tawọn naa n sọrọ sọ pe ẹdun ọkan nla niku Onọrebu Expensive jẹ fawọn, ati pe adanu nla gidi ni pẹlu, nitori pe awọn ko figba kankan ro o ri pe yoo ku. Bẹẹ ni wọn ba awọn mọlẹbi rẹ kẹdun, ti wọn si gbadura pe ki Olọrun tẹ ẹ si afẹfẹ rere.


Egbẹ oṣelu PDP nipinlẹ Ondo, nigba tawọn naa n sọrọ sọ pe ẹdun ọkan nla niku Onọrebu Expensive jẹ fawọn, ati pe adanu nla gidi ni pẹlu, nitori pe awọn ko figba kankan ro o ri pe yoo ku. Bẹẹ ni wọn ba awọn mọlẹbi rẹ kẹdun, ti wọn si gbadura pe ki Olọrun tẹ ẹ si afẹfẹ rere.


Amosun ba Gomina Abiọdun kẹdun iku baba rẹ, ẹ gbọ ohun to tun ṣẹlẹ lẹyin rẹ

Ile Gomina Abiọdun to wa niluu Ipẹru-Rẹmọ ni Sẹnetọ Amosun to n ṣoju ẹkun aarin gbungbun ipinlẹ Ogun, Ogun Central nile igbimọ aṣofin agba lorilẹ-ede yii ti lọ ba a kẹdun, to si tọwọ bọwe ibanikẹdun. AWIKONKO gbọ pe Gomina Abiọdun ko si nile lakooko ti Sẹnetọ Ibikunle Amosun lọ ki i, eyi ti ko jẹ ko duro. Lara awọn to fiṣẹlẹ naa to wa leti sọ pe Sẹnetọ Amosun n lọ si ibi ipade kan to ṣe pataki ni, eyi ti ko jẹ ko duro titi digba ti Gomina Abiọdun yoo fi pada de, lati le jọ ki ara wọn. Wọn ni ko ma dabi ẹni pe oun ko yọju lati ba a kẹdun lo jẹ ko fi oko kan pa ẹyẹ meji.


Aye le! Wọn pa ọmọ oojọ danu nipakupa, wọn tun ju oku ẹ sori fẹnsi ile akọku

Afaimọ ni ko ma jẹ pe idajọ iku ni wọnn yoo pada da fun ẹnikan ti wọn lo pa ọmọ oojọ nipakupa, to si tun ju oku ọmọ naa sori fẹnsi ile akọku kan nipinlẹ Niger. Bo tilẹ jẹ pe titi dasiko ta a pari akojọpọ iroyin yii ni ko ti i sẹni to le sọ pato nipa ẹni to ṣiṣẹ buruku naa, ṣugbọn ti a gbọ pe iwadii ti n lọ lọwọ lori iṣẹlẹ ọhun. AWIKONKO gbọ pe ori fẹnsi ile akọku kan to wa lagbegbe Dutses Kura, iyẹn agbegbe kan tawọn Hausa tẹdo si nipinlẹ naa ni wọn ti ri oku ọmọ yii, lori irin ti wọn fi n daabo bo ile, iyẹn Barbed Wire. Ẹjẹ oku ọmọ naa ti wọn wọn lo kan silẹ lo jẹ kawọn to n kọja lọ tete mọ, ti wọn si ranṣẹ pe olori agbegbe yii, Ahmad Tukura. Tukura nigba to n sọrọ sọ pe ẹdun ọkan nla lo jẹ foun atawọn eeyan, nitori to sọ pe ṣe lo yẹ ki ẹni to bi ọmọ naa gbe e sẹgbẹ titi fawọn eeyan lati gbe e, ki wọn si tọju ẹ, tabi pe ki wọn gbe e lọ sile awọn ọmọ alailobi.


Nitori isinku baba Gomina Abiọdun, ipinlẹ Ogun fẹẹ gbawọn alejo nla-nla fọjọ mẹrin gbako

Mọlẹbi Abiọdun ti kede sita wi pe ọjọ mẹrin gbako lawọn yoo ṣeto isinku baba wọn, Ọmọwe Emmanuel Adesanya Abiọdun to doloogbe laipẹ yii. Gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọọba Dapọ Abiọdun lo sọrọ yii jade loni, ọjọ Aje, Mọnde wi pe awọn ti mu awọn ọjọ tawọn yoo sinku naa, ati pe ọjọ kẹfa si ọjọ kẹsan-an, oṣu kẹsan-an ni yoo waye. Ọjọ Aje, Mọnde, ọjkọ kẹfa si Ọjọbọ, Tọsidee, oṣu kẹsan to n bọ ni eto isinku ọhun yoo waye niluu Ipẹru-Rẹmọ, ipinlẹ Ogun. Nigba to n gba ẹnu akọwe rẹ, Ọgbẹni Kunle Ṣomọrin sọrọ, Gomina Abiọdun to jẹ akọbi ninu awọn ọmọ oloogbe naa dupẹ gidigidi lọwọ gbogbo awọn abanikẹdun, to si loun ko le gbagbe wọn titi lai. Bẹẹ lo fi kun ọrọ rẹ wi pe Gomina Abiọdun yoo maa wa nile lati gbalejo awọn to ba fẹ wa ba a kẹdun iku baba rẹ ni gbogbo opin ọsẹ.


Awọn oniṣẹ ọwọ gbe oṣuba kare fun Gomina AbdulRazaq

Ẹgbẹ awọn oniṣẹ ọwọ kaakiri ipinlẹ Kwara, Kwara State Artisan Congress ti gbe oṣuba kare fun Gomina AbdulRahman AbdulRazaq lori awọn akanṣẹ iṣẹ idagbasoke manigbagbe to n ṣe latigba to ti de ori ipo.Wọn tun lu gomina naa lọgọ ẹnu pẹlu bo ṣe yi oju iṣakoso pada si ti araalu, t wọn si lawọn ṣetan lati gbaruku ti i lati tẹsiwaju lọdun 2023. Aarẹ ẹgbẹ naa, Alaaji Jimọh Adeṣina nigba to n sọrọ sọ pe awọn ko le ṣai panumọ lati sọ ododo wi pe gomina n ṣe kọja ohun tawọn eeyan lero wi pe o le ṣe, ṣugbọn to ya awọn eeyan lẹnu, pẹlu bo ṣe sọ ijọba rẹ di ijọba mẹkunnu.Lakooko ti wọn n ba oludamọran pataki fun Gomina AbdulRazaq lori ọrọ eto oṣelu, AbdulLateef Alakawa sọrọ ni wọn ti sọrọ yoo, ti wọn si lawọn ti n gbaradi fun idibo ọdun 2023 lati le gbaruku ti i.


Mi o ni kuna lori ọrọ eto aabo ki n to fijọba silẹ - Buhari

Aarẹ Muhammadu Buhari ti fi da gbogbo awọn ọmọ orilẹ-ede Naijriia loju wi pe oun ko ni gbe ijọba silẹ lai ri i wi pe ọrọ eto aabo apapọ kẹsẹjari. Buhari sọ pe ko too to ọdun 2023, iyẹn asiko toun yoo ba fi gbe ijọba silẹ, oun yoo ti gbogun ti gbogbo awọn iṣoro ati ipenija to n dojukọ eto aabo orilẹ-ede yii. Ọjọbọ, Tọside ana ni Aarẹ Buhari sọrọ yii nibi ipade ti wọn ṣe lori ọrọ eto aabo nile agbara ilu Abuja.


Oṣelu ki i ṣe boo ba o pa, boo ba o bu lẹsẹ - APC ṣalaye f'Oyedepo

Ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress nipinlẹ Kwara ti sọ fun Akọgun Oyedepo lati tẹri igberaga rẹ ba, ati pe ko dẹkun oṣelu ẹtanu, nitori pe ọrọ oṣelu ki i ṣe ki wọn maa leri iku si ara wọn. Wọn ni oṣelu ti awọn eeyan n ṣe lorilẹ-ede yii, bi ẹni to n gba ere idije ati ifigagbaga lasan ni, ki i ṣe nipa rironu iku sira wọn. Alaaji Tajudeen Aro Fọlaranmi, ẹni to jẹ alaga ẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ naa lo sọrọ yii jade wi pe ki Oyedepo tun ero rẹ pa lori ọna to n gbe ọrọ oṣelu rẹ gba lakooko yii. O ni ọrẹ lo yẹ ki wọn maa ba ara wọn ṣe, ki i ṣe nipa ija, ati pe bi o ba ri oun ti ko tẹ ẹ lọrun, dibo ko maa leri, awọn atunṣe to ba yẹ lo yẹ ko maa wa. Siwaju si i ni ẹgbẹ oṣelu APC tun sọ pe ko si awọn nnkan ti wọn le fi ka Oyedepo si alẹnulọrọ tabi aṣiwaju ọrọ oṣelu nipinlẹ Kwara, ti wọn le fi pe e sibi ipade alaafia pẹlu Gomina Abdulrahman Abdulrazaq. Ọrọ yii ko dee de jade, bi ko ṣe ti awọn ọrọ ti wọn ni ọkunrin naa bawọn akọroyin sọ laipẹ yii, nibi to ti n yẹyẹ ijọba ipinlẹ naa, to si tun n sọrọ buruku sawọn alẹnulọrọ.


Saraki gbe ijọba Kwara lọ sile-ẹjọ nitori owo ti wọn fẹẹ ya

Arẹ ile igbimọ aṣofin agba orilẹ-ede yii tẹlẹri, Sẹnetọ Bukọla Saraki ti gbe ijọba ipinlẹ Kwara labẹ iṣakoso Gomina AbdulRahman AbdulRazaq lọ sile-ẹjọ lori owo ti wọn fẹẹ ya. Saraki gbe Gomina AbdulRazaq lọ siwaju ile-ẹjọ giga  apapọ lati da a lọwọ kọ nipa yiya owo to to biliọnu marundinlogoji naira. Ninu iwe ipẹjọ ti Saraki pe, eyi ti nọmba rẹ jẹ FHC/ABJ/CS/848/2021 lo ti n bẹbẹ pe ki wọn ma ṣe gba Gomina AbdulRazaq laaye lati ya owo naa. Lara awọn ti Saraki tun pe lẹjọ ni ile igbimọ aṣofin ipinlẹ Kwara, Onidajọ agba ipinlẹ naa, Ileeṣẹ eto iṣuna orilẹ-ede yii, Securities and Exchange Commission, Greenland & Growth SPV Limited, GTL Trustees Limited ati EAC Trustees. Bẹ o ba gbagbe, Saraki lakooko to wa nipo gomina ipinlẹ naa lọdun 2009 ti gba biliọnu mẹtadinlogun naira lati fi ṣe awọn akanṣe iṣẹ. Bakan naa ni gomina ana, Abdulfatah Ahmed lọdun 2014 gba owo yii,, biliọnu lọna ogun naira loun gba nigba lati fi tun opopona Michael Imoudu si Gamo ṣe, to si lo iyoku fun atunṣẹ awọn bi i opopona Kishi/Kaiama; papa iṣere Ilọrin atawọn mi in.