Aarẹ Pakistan: Idájọ ikú ni wọ́n fun Musharraf nitorí ẹ̀sùn Iditẹ̀ gbà ìjọba

Ilé ẹjọ́ kan lorilẹ̀-èdè Pakistan ti dájọ ikú fún adari ológun tẹ́lẹ̀ri Pervez Musharaff nitori ẹ̀sùn idìtẹ̀ gbà ijọba to ṣe lọ́dun 2017 bo tilẹ jẹ́ pé kò si nibẹ̀. Èyí ni ìgbà àkọkọ ti irú idájọ yìí yóò wáyi láti igba ti ijọba ọlógun ti wà lórilẹ̀-èdè náà. Ibínú ni àwọn ọmọogun fi gba ìdájọ náà "o dàbi ẹni pé àwọn pé àwọn o kọbiara si ètò ìdájọ." Ọgágun náà ditẹ̀ gbàjọba lọ́dun 1999 ti o si di ààrẹ láti ọdun 2001 sí 2008 Bó tilẹ̀ jẹ́ pé kò dáju boya irú idájọ bẹ́ẹ̀ yóò fẹ́sẹ̀ múlọ. Wọn gba ọgágun Musharraf láàye lati kuro ni Pakistan ní ọdun 2016, o si wà ni Dubai. Idajọ yìí ti wà niwáju ilé ejọ lati ọdun 2013, eyi ni i ṣe pẹ̀lú bi ọgágun Musharaff ṣe fagile lílo iwé ofin nígba to kéde pé oun yóò sàfikun ijọba rẹ̀.


Ọgágun náà ditẹ̀ gbàjọba lọ́dun 1999 ti o si di ààrẹ láti ọdun 2001 sí 2008 Bó tilẹ̀ jẹ́ pé kò dáju boya irú idájọ bẹ́ẹ̀ yóò fẹ́sẹ̀ múlọ. Wọn gba ọgágun Musharraf láàye lati kuro ni Pakistan ní ọdun 2016, o si wà ni Dubai. Idajọ yìí ti wà niwáju ilé ejọ lati ọdun 2013, eyi ni i ṣe pẹ̀lú bi ọgágun Musharaff ṣe fagile lílo iwé ofin nígba to kéde pé oun yóò sàfikun ijọba rẹ̀. Ẹni ọdún mẹ́rindinlọ́gọ́rin ọhún ni òun ń gba ìtọjú ni Dubai ni ti o si fi fọ́nran ilé iwosan náà sinú àtẹjáde tó fi síta sáàju nínú oṣù yìí, o sàpèjúwé ẹjọ ti wọn pé si gẹ́gẹ bi èyi ti kò fidi múlẹ̀.


Ẹni ọdún mẹ́rindinlọ́gọ́rin ọhún ni òun ń gba ìtọjú ni Dubai ni ti o si fi fọ́nran ilé iwosan náà sinú àtẹjáde tó fi síta sáàju nínú oṣù yìí, o sàpèjúwé ẹjọ ti wọn pé si gẹ́gẹ bi èyi ti kò fidi múlẹ̀.


EFCC: Ẹ̀wọ̀n ọdún méjìlá ní iléẹjọ́ fún tìyá-tọmọ tó lu òyìnbó ní jìbìtì

Yoruba ni owu ti iya ba gbọn, ni ọmọ yoo ran, bẹẹ si ni ọmọ kii ba ipele iya rẹ, ko si asọ da. Iya kan ree, Alaba Kareem Adeyeri, ti adajọ da ẹjọ ẹwọn ọdun mejila fun oun ati ọmọ rẹ, Damilola Ahmed Adeyeri lori ẹsun pe awọn mejeeji dijọ lẹdi apo pọ lu oyinbo ara Amẹrika kan ni jibiti owo to to ẹgbẹrun lọna mejilelọgọrin ati aabọ naira. Ẹsun mẹrin ọtọọtọ to nii se pẹlu iwa jibiti lori ayelujara ni ajọ EFCC fi kan tiya-tọmọ, tawọn mejeeji si ni ki adajọ se awọn jẹjẹ, tori pe awọn jẹbi. Ọlọpa ọtẹlẹmuyẹ fun EFCC, Idi Musa lo salaye pe ajọ ọtẹlẹmuyẹ ilẹ Amẹrika, FBI, lo fi to awọn leti pe awọn onijibiti kan lo tọwọbọ oju opo Email ifiweransẹ ileesẹ Amẹrika naa, ti wọn si ji owo gọbọi naa. Musa ni ni kete ti Damilola ri pe awọn ọtẹlẹmuyẹ ti n dọdẹ oun, lo ba fi ara soko, to si ni kii iya oun lọ ba oun gba owo tuulu yii, to si ba fi ra ọpọ ile ati dukia lorisilorisi. Ibi ti iya naa ti lọ gba owo nile ifowopamọ lọjọ kan ni ọwọ ti baa, to si mu awọn ọtẹlẹmuyẹ lọ si ibi ti ọmọ rẹ wa, bẹẹ ni wọn ba ọpọ owo ni inu apo asunwọn wọn.


Ọlọpa ọtẹlẹmuyẹ fun EFCC, Idi Musa lo salaye pe ajọ ọtẹlẹmuyẹ ilẹ Amẹrika, FBI, lo fi to awọn leti pe awọn onijibiti kan lo tọwọbọ oju opo Email ifiweransẹ ileesẹ Amẹrika naa, ti wọn si ji owo gọbọi naa. Musa ni ni kete ti Damilola ri pe awọn ọtẹlẹmuyẹ ti n dọdẹ oun, lo ba fi ara soko, to si ni kii iya oun lọ ba oun gba owo tuulu yii, to si ba fi ra ọpọ ile ati dukia lorisilorisi. Ibi ti iya naa ti lọ gba owo nile ifowopamọ lọjọ kan ni ọwọ ti baa, to si mu awọn ọtẹlẹmuyẹ lọ si ibi ti ọmọ rẹ wa, bẹẹ ni wọn ba ọpọ owo ni inu apo asunwọn wọn. Agbẹjọro fun ajọ EFCC, Bilikisu Buhari sọ fun ileẹjọ pe Alaba ati ọmọ rẹ yii ati ẹnikan ti wọn pe ni Kareem Russel, to ti na papa bora, ni wọn dijọ lu adari ileesẹ kan nilẹ Amẹrika ni jibiti lọdun 2017 amọ ti ọwọ tẹ wọn lọdun 2019. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Adajọ Aneke salaye pe afihan fidio ti ajọ EFCC se nile ẹjọ fidi rẹ mulẹ pe awọn mejeeji lo jẹbi ẹsun lilu jibiti ti wọn fi kan wọn, to si ni ki wọn lọ fun ẹwọn ọdun mẹta mẹta lori ikọọkan ẹsun mẹrẹẹrin ti wọn fi kan wọn. Bakan naa lo pasẹ pe gbogbo owo ti wọn ba ninu apo asunwọn owo wọn nile ifowopamọ, ko di ti ijọba


Agbẹjọro fun ajọ EFCC, Bilikisu Buhari sọ fun ileẹjọ pe Alaba ati ọmọ rẹ yii ati ẹnikan ti wọn pe ni Kareem Russel, to ti na papa bora, ni wọn dijọ lu adari ileesẹ kan nilẹ Amẹrika ni jibiti lọdun 2017 amọ ti ọwọ tẹ wọn lọdun 2019. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Adajọ Aneke salaye pe afihan fidio ti ajọ EFCC se nile ẹjọ fidi rẹ mulẹ pe awọn mejeeji lo jẹbi ẹsun lilu jibiti ti wọn fi kan wọn, to si ni ki wọn lọ fun ẹwọn ọdun mẹta mẹta lori ikọọkan ẹsun mẹrẹẹrin ti wọn fi kan wọn. Bakan naa lo pasẹ pe gbogbo owo ti wọn ba ninu apo asunwọn owo wọn nile ifowopamọ, ko di ti ijọba


Naira Marley: Adájọ́ ṣún ìgbẹ́jọ́ síwájú di oṣù kejì ọdún 2020

Gbajugbaja olorin takasufe, Azeez Fasola, ti gbogbo eeyan mọ si Naira Marley tun yọju sile ẹjọ giga to wa ladugbo Ikoyi nilu Eko lọjọbọ, nitẹsiwaju ẹjọlilu jibiti ti wọn fi kan-an. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, agbẹjọro Naira Marley, Olalekan Ojo salaye pe ọlọpa agbefọba ninu ẹri to sọ nile ẹjọ salaye pe oun ko lee sọ boya Marley lu jibiti pẹlu kaadi ti wọn fi n ra ọja. Ojo ni Adajọ ti sun ẹjọ naa siwaju di ọjọ Kẹtadinlọgbọn ati Ikejidinlọgbọn osu Keji ọdun 2020, to si tun kede pe isunsiwaju ẹjọ naa ko da irẹwẹsi si awọn lọkan laya.


Sowore: Àjọ DSS tọrọ àforíjìn lórí ìwà ti wọ́n hù nílé ẹjọ- Femi Falana

Agbẹ́jọrò ajàfẹ́tọ ọmọniyan Femi Falana (SAN) ní irọ́ pọ́nbélé ni ọ̀rọ̀ ti àwọn àjọ DSS sọ pé àwọn kò da èto ilé ẹjọ giga jùlọ rú lọ́jọ́ Jimọ to kojá lásìkò ti wọ́n ń gbìyànjù láti mú Omoyele Sowore. Falana nínú àtẹjáde kan to fi síta lati lòdì sí ìrọ́ ti ajọ DSS fi síta ninú atẹjáde tiwọ́n pe àwọn kò da ìjókó ilé ẹjọ́ rú lọ́jọ́ Sátide, O fí kun un pé ọlọri ajọ DSS tilẹ̀ wá tọrọ àforijín fún ìhùwàsí wọ́n níwáju adájọ Ojukwu Ijeoma. Falana ní àjọ DSS o lé fọ́wọ́ ìwà ìbàjẹ́ wọ́n gbári, nítori náà kilóde ti wọ́n bẹ adájọ ti wọ́n mú ni pápá mọ́ra láti mu opin wa si ètò ilé ẹjọ nígbà ti wọ́n ya wọ ilé ẹjọ. O sàpàjúwé àtẹjáde àgbẹnusọ DSS to fi síta lọjọ Sátije gẹ́gẹ́ bi ẹni pé ènìyàn ń tako ara rẹ àti ọ̀gbọ́n láti bo àṣiri pé àwọn ò huwà aitọ, Bi wọ́n ṣe ya wọ ilé ẹjọ àti bi wọ́n ṣe tẹ òfin lójú mọlẹ̀ pàápàá jùlọ adájọ Ojukwu àti ọ̀nà àitọ ti wọ́n gbà mú Omoyele Sowore ko dara rara. "Àjọ DSS ko lé yọ ara rẹ kúro nínú ìwà ìtinilóju yìí ní ọjọ kẹfa, oṣu Kejila, ọdun 2019." Falana ní ìwà àìtọ tí ajọ náà hù, gbàngba ojú ayé ló ṣe yala si àwọn ènìyàn Naijiria ni tàbi àwọn ara ilẹ̀ okere pàápàá jùlọ awọn oníròyìn O pè fún ìtúsílẹ̀ Sowore ni kíakía àti awọn míràn ti wọ́n tì mọ́lé àti awọn ti wọ́n ti gba oníduro fún ti wọ́n si tún fi si àhámọ.


EFCC: EFCC mú Ọmọ ọdún 17, afurasí mẹ́jọ tó ń ṣe yahoo-yahoo ní Íbàdàn

Ọwọ ajọ to n gbogun ti iwa ijẹkujẹ lorilẹ-ede Naijiria, EFCC ti tẹ ọmọ ọdun mẹtadinlogun kan ti wọn ni wọn gbamu fun ẹsun lilu jibiti lori ayelujara, iyẹn yahoo-yahoo. Opin ọsẹ to kọja ni ẹka ajọ naa to wa ni ilu Ibadan mu ọdọmọkunrin naa ti wọn pe orukọ rẹ ni Abdulrahaman Qozeem atawọn mẹjọ miran kaakiri ilu Ibadan. Gẹgẹ bi ajọ EFCC ṣe ṣalaye, ọwọ tẹ awọn eeyan naa lẹyin ọpọ iwadii lori iwa ọdaran yahoo-yahoo ti wọn yan laayo. Gẹgẹ bi wọn tun ṣe fi kun un, awọn ohun ini olowo iyebiye bii ọkọ ayọkẹlẹ mẹfa pẹlu oniruuru ẹrọ ibanisọrọ, kọmputa alagbeka, iwe irinna silẹ okeere atawọn iwe miran to jẹ ayederu iroyin ni wọn ba lọwọ awọn afurasi naa nigba ti ilẹ mọ ba oloro wọn nita gbangba.


Corruption: Ìwádìí àjọ aṣèṣirò òde, NBS gbé e jáde pé àwọn ọlọ́pàá, adájọ́ àtàwọn aṣọ́bodè ló gba rìbá jùlọ ní Nàìjíríà

Njẹ o mọ pe ileeṣẹ ọlọpaa, awọn oṣiṣẹ ẹka ipẹjọ fun ijọba, awọn adajọ atawọn oṣiṣẹ aṣọbode lo gba riba julọ lorilẹ-ede Naijiria? Ma ṣe haa o, ohun ti iwadii ajọ aṣesiro ode lorilẹ-ede Naijiria, Nigeria Bureau of Statisics, NBS lo fi idi rẹ mulẹ ninu iwadii to ṣe to si gbe abajade rẹ sita fun aye ri lọjọ Ẹti. Iwadii naa ni o ṣeni laanu pe awọn oṣiṣẹ agbefọba ti pataki iṣẹ ilu nbẹ ni ikawọ wọn atawọn to wa ni iṣkoso ofin gan ni a n ba nidi iwa ibajẹ naa. Bakan naa ni iwad\ii ọhun tun fidi rẹ mulẹ pe, ninu gbogbo awọn owo riba ti awọn ọlọpaa, olupẹjọ ijọba, adajọ atawọn ileeṣẹ ologun gba, ida mẹta ninu rẹ lo jẹ wi pe awọn gan an funrawọn lo beere fun un. O fi kun un pe, ida mọkanlelogun awọn obinrin to n gbe ni igberiko lo san owo ẹyin fun oṣiṣẹ ijọba kan ninu gbogbo awọn obinrin igberiko to ni ohun kan tabi omiran lati ṣe pẹlu awọn oṣiṣẹ ijọba laarin oṣu mejila to ṣaaju iwadii ọdun 2019 yii. Ẹwẹ iwadii naa tun fi kun un pe riba gbigba ti sọ eto igbanisiṣẹ lorilẹ-ede Naijiria di toni owo ree, iṣẹ ree.


Bakan naa ni iwad\ii ọhun tun fidi rẹ mulẹ pe, ninu gbogbo awọn owo riba ti awọn ọlọpaa, olupẹjọ ijọba, adajọ atawọn ileeṣẹ ologun gba, ida mẹta ninu rẹ lo jẹ wi pe awọn gan an funrawọn lo beere fun un. O fi kun un pe, ida mọkanlelogun awọn obinrin to n gbe ni igberiko lo san owo ẹyin fun oṣiṣẹ ijọba kan ninu gbogbo awọn obinrin igberiko to ni ohun kan tabi omiran lati ṣe pẹlu awọn oṣiṣẹ ijọba laarin oṣu mejila to ṣaaju iwadii ọdun 2019 yii. Ẹwẹ iwadii naa tun fi kun un pe riba gbigba ti sọ eto igbanisiṣẹ lorilẹ-ede Naijiria di toni owo ree, iṣẹ ree. Abajade iwadii ajọ aṣeṣiro ode naa jẹ ko di mimọ pe omilẹgbẹ awọn to riṣẹ lo ni awọn san owo ki awọn to ri iṣẹ. Ida mejilelọgbọn awọn to ri iṣẹ ijọba laarin ọdun mẹta sẹyin ni wọn sanwo riba ki wọn to ri iṣẹ ijọba gba eleyii to pọ ju irufẹ ayẹwo bẹẹ ni ọdun 2016 ni ilọpo meji. Ni ti ẹlẹkunjẹkun, ẹkun aaringbungbun guusu Naijiria (South-south 35.4%) ni iwa riba gbigba ti gogo julọ.


Abajade iwadii ajọ aṣeṣiro ode naa jẹ ko di mimọ pe omilẹgbẹ awọn to riṣẹ lo ni awọn san owo ki awọn to ri iṣẹ. Ida mejilelọgbọn awọn to ri iṣẹ ijọba laarin ọdun mẹta sẹyin ni wọn sanwo riba ki wọn to ri iṣẹ ijọba gba eleyii to pọ ju irufẹ ayẹwo bẹẹ ni ọdun 2016 ni ilọpo meji. Ni ti ẹlẹkunjẹkun, ẹkun aaringbungbun guusu Naijiria (South-south 35.4%) ni iwa riba gbigba ti gogo julọ. Lẹyin naa ni ẹkun aaringbungbun ariwa orilẹ-ede Naijiria, (North central 32.6%) Amọṣa ni ti ipinlẹ si ipinlẹ, ipinlẹ Kogi ni iwa riba gbigba ti pọju lọ lorilẹ-ede Naijiria, lẹyin naa ni ipinlẹ Gombe tẹlee.


Lẹyin naa ni ẹkun aaringbungbun ariwa orilẹ-ede Naijiria, (North central 32.6%) Amọṣa ni ti ipinlẹ si ipinlẹ, ipinlẹ Kogi ni iwa riba gbigba ti pọju lọ lorilẹ-ede Naijiria, lẹyin naa ni ipinlẹ Gombe tẹlee.


Ẹni mẹ́ta wọ gbaga ọlọpàá nítori ajílẹ̀ tí wọ́n kó tà ní ọja Daleko ní Mushin

Ọlọpàá ìpínlẹ̀ Eko ti mú àwọn ọkùnrin mẹta kan Banjo Adeleke, James Dalex, àti Haladu Junaid ti wọ́n fẹ̀sun kan pé wọ́n ji ajílẹ̀ ọ̀ọ́dunrun àpò nígba ti wọ́n ja ilé ikẹru si ilé iṣẹ́ Iganmu Flour Mill. Agbẹnuso ọlọpàá ìpínlẹ̀ Eko, Bala Elkana sọ èyí di mímọ nínú àtẹjáde kan to fọ́wọ́ si. O ni pé ọga àgba patapata lori ètò ààbo ni ilé iṣẹ́ náà lo kan sí àwọn ọlọpàá pé àwọn ajílẹ̀ kan din ní ibi ti wọ́n ń ko ẹ̀ru si ti wọ́n si mú aṣọna tó wà lẹ́nu iṣẹ́ lọjọ ti ìṣẹ̀lẹ̀ náà ṣẹ̀ láti wa wi tẹnu rẹ̀. Elkana ni nígbà ti ìwádìí bẹ̀rẹ̀ ni àwọn tọpasẹ àwọn ajílẹ̀ náà de ọja Dalekọ ni àgbègbè Mushin, eyi ti ko ṣẹyin awọn afurasi ibẹ. Nibẹ ni wọn ti rii pe wọ́n ti tàá fún àwọn kan to wa láti ìpinlẹ̀ Kano ní ẹgbẹ̀run mẹ́rin Naira tí wọ́n si mú ènìyàn mẹ́ta to ní i ṣe pẹ̀lú rẹ̀ ati pe o lọwọ kan awọn oṣiṣẹ ibẹ ninu. Bakan náà ni moto ti wọ́n fi ṣe àṣemaṣe naa ti wa ni àhámọ ọlọpàá, Elkana fi kun un pé àwọn yóò gbé àwọn ọdaran náà lọ si ilé ẹjọ laipẹ.


Elkana ni nígbà ti ìwádìí bẹ̀rẹ̀ ni àwọn tọpasẹ àwọn ajílẹ̀ náà de ọja Dalekọ ni àgbègbè Mushin, eyi ti ko ṣẹyin awọn afurasi ibẹ. Nibẹ ni wọn ti rii pe wọ́n ti tàá fún àwọn kan to wa láti ìpinlẹ̀ Kano ní ẹgbẹ̀run mẹ́rin Naira tí wọ́n si mú ènìyàn mẹ́ta to ní i ṣe pẹ̀lú rẹ̀ ati pe o lọwọ kan awọn oṣiṣẹ ibẹ ninu. Bakan náà ni moto ti wọ́n fi ṣe àṣemaṣe naa ti wa ni àhámọ ọlọpàá, Elkana fi kun un pé àwọn yóò gbé àwọn ọdaran náà lọ si ilé ẹjọ laipẹ. O sálàyé pé: Ní ọjọ kẹ́rinlelogun, oṣù kejila, ọdun 2019, ni déedé àago mẹrin àbọ̀ ní agọ ọlọpàá àgbègbè Bode Thomas gba ipe lati ọdọ oga agba to n ri si ààbò Iganmu Flour Mill pé wọ́n ja ilé ikẹ́ru si ilé iṣẹ́ náà ti wọ́n si jí ajilẹ̀ ọọdunrun apo lọ." Kọmisọnna ọlọpàá ìpínlẹ̀ Eko, Hakeem Odunmosu ti dari ẹka to n ri si ìwádii (CIID) ti Yaba láti gba iṣẹ́ náà ki wọ́n si gbe wọ́n lọ ilé ẹjọ bi o ti yẹ.


O sálàyé pé: Ní ọjọ kẹ́rinlelogun, oṣù kejila, ọdun 2019, ni déedé àago mẹrin àbọ̀ ní agọ ọlọpàá àgbègbè Bode Thomas gba ipe lati ọdọ oga agba to n ri si ààbò Iganmu Flour Mill pé wọ́n ja ilé ikẹ́ru si ilé iṣẹ́ náà ti wọ́n si jí ajilẹ̀ ọọdunrun apo lọ." Kọmisọnna ọlọpàá ìpínlẹ̀ Eko, Hakeem Odunmosu ti dari ẹka to n ri si ìwádii (CIID) ti Yaba láti gba iṣẹ́ náà ki wọ́n si gbe wọ́n lọ ilé ẹjọ bi o ti yẹ.


Transparency International: Ipò 144 ní Nàíjíríà wà nínú orílẹ̀èdè 180 tí wọ́n ṣe ìwádìí rẹ̀

Ijọba apapọ ti bu ẹnu atẹ lu abọ iwadi ajọ to n tanna wadi bi iwa ajẹbanu se rẹsẹ walẹ si lagbaye, ti wọn n pe ni Transparency International (TI), to si ni ofo, ọjọ keji ọja ni esi to gbe sita nipà orilẹede Naijiria. Ni aarọ ọjọbọ ni ajọ TI abọ iwadi rẹ sita nilu Abuja, to si kede pe orilẹede Naijiria tun ti ja walẹ pẹlu ipele meji, ninu iwadi to se lori bi Naijiria se n gbogun tiwa ibajẹ si lọdun to kọja. Naijiria lo gbe ipo kẹrinlelogoje laarin awọn ọgọsan orilẹede ti wọn se iwadi le lori. Ajọ TI ni bi ilana ofin Naijiria se n se ojusaaju nidi awọn eeyan to n lo ida ofin le lori nipa iwa ijẹkujẹ, lo mu ko ja walẹ lori akaba iwa ijẹkujẹ, to si jẹ pe awọn mẹkunnu lo n jiya iwa ajẹbanu, tawọn olowo si n rọna yọ. Nigba to n fesi lori ọrọ naa, agbẹjọro agba ati Minisita feto idajọ, Abubakar Malami ni ko si ẹri to daju ti ajọ TI fi gbe ara rẹ lẹsẹ lori esi to gbe jade naa. "Ta ba ni ka sọrọ nipa gbigbogun ti iwa ibajẹ, a ti n se ju ti atẹyinwa lọ, ta si tun setan lati se ju bẹẹ lọ yatọ si ohun ti ajọ TI gbe jade.


Ajọ TI ni bi ilana ofin Naijiria se n se ojusaaju nidi awọn eeyan to n lo ida ofin le lori nipa iwa ijẹkujẹ, lo mu ko ja walẹ lori akaba iwa ijẹkujẹ, to si jẹ pe awọn mẹkunnu lo n jiya iwa ajẹbanu, tawọn olowo si n rọna yọ. Nigba to n fesi lori ọrọ naa, agbẹjọro agba ati Minisita feto idajọ, Abubakar Malami ni ko si ẹri to daju ti ajọ TI fi gbe ara rẹ lẹsẹ lori esi to gbe jade naa. "Ta ba ni ka sọrọ nipa gbigbogun ti iwa ibajẹ, a ti n se ju ti atẹyinwa lọ, ta si tun setan lati se ju bẹẹ lọ yatọ si ohun ti ajọ TI gbe jade. Bẹẹ si ni ko si ohun ti orilẹede yii ko tii se lati sẹ eegun ẹyin iwa ajẹbanu lorilẹede yii"


Bẹẹ si ni ko si ohun ti orilẹede yii ko tii se lati sẹ eegun ẹyin iwa ajẹbanu lorilẹede yii"


Corruption: Eni, eji, ẹta gómìnà tẹ̀lẹ̀rí tó ti ṣẹ̀wọ̀n nítorí ẹ̀sùn ìkówó jẹ

Lánà òde yìí ní ilé ẹjọ́ tún fún gómìnà tẹ́lẹ̀ rí míràn ní ìdájo ẹwọ̀n ọdún mẹ́jila lóri ẹ̀sun oní kókó mọkandínlógójì fun ìkówójẹ lásìkò tó jẹ gómìnà ìpínlẹ̀ Abia. Ọ̀pọ̀ ọmọ Naijiria ló wá ń sọ pé ọ̀rọ̀ náà jọ bi ẹni pe ìpinnu ààrẹ Muhammadu  Buhari láti fi ẹ̀yin gbogbo àwọn to n lu owó ìlú ni pónpo jalẹ kọja pé ọmọ ẹgbẹ́ ni ẹnikan tàbi alátako ni ẹnikeji. Ní inú oṣù kọkanlá ọdun 2018 ní ilé ẹjọ to ga julọ wọ́n ẹ̀wọn ọdun mejila lẹ́yin to jẹ̀bi ẹ̀sun oníkókó mẹtadinlọ́gbọ̀n ti wọ́n si ni ko lọ ẹwọn ọdun mẹ́rìnla. Joshua jẹ gomina ìpínlẹ̀ Plateau  láti ọdun 1999 si ọdun 2007 to si tun di sẹnatọ tó ń sojú ẹkun gbùngbùn Plateau kí ilé ẹjoọ to dájọ pe ó jẹ̀bi ẹsùn ti àjọ EFCC fi kan. Ẹsùn àkọkọ ní pé ó dá ìgbékẹ̀lé ti ará ìlú ni síi ti o si yẹ ko lkọ si ẹwọn ọdun mẹwàá nígba ti ẹsún keji niṣe pẹ̀lú owó kọngila fún atunse ayika mílíọnu kan lé ọwọ mẹfa (1.162bilion), eyi ni ẹwọn ọdun meji, sùgbọ́n mejeeji le lọ pọ̀ lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo. Ẹ̀wẹ̀, ilé ẹjọ́ kòtẹmilọrun ni Ẹwọn ọdun mẹwàá ni o tọ si fún ẹsun Ní ti Jolly Iyame ni tirẹ, ajọ EFCC gbe lọ si ilé ẹjọ ninu oṣù karunn ọdun 2018 lori ẹsun oni koko mọkanlélógójì fun dídari owo ilú to to bílíọnù kan ati ọwọ́ mẹ́fa (1.64bilion Naira) si akoto míràn láàrin ọdun mẹ́rin to fi jẹ gómínà. Wọ́n ran lọ si ẹwọn ọdun mẹrinla lẹ̀yìn ti àwọn adájọ ẹlẹni mẹta èyi ti adajọ Abdul Aboki, pàdà wá dín ìdájọ rẹ̀ kù sí ọdun mejila.


Joshua jẹ gomina ìpínlẹ̀ Plateau  láti ọdun 1999 si ọdun 2007 to si tun di sẹnatọ tó ń sojú ẹkun gbùngbùn Plateau kí ilé ẹjoọ to dájọ pe ó jẹ̀bi ẹsùn ti àjọ EFCC fi kan. Ẹsùn àkọkọ ní pé ó dá ìgbékẹ̀lé ti ará ìlú ni síi ti o si yẹ ko lkọ si ẹwọn ọdun mẹwàá nígba ti ẹsún keji niṣe pẹ̀lú owó kọngila fún atunse ayika mílíọnu kan lé ọwọ mẹfa (1.162bilion), eyi ni ẹwọn ọdun meji, sùgbọ́n mejeeji le lọ pọ̀ lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo. Ẹ̀wẹ̀, ilé ẹjọ́ kòtẹmilọrun ni Ẹwọn ọdun mẹwàá ni o tọ si fún ẹsun Ní ti Jolly Iyame ni tirẹ, ajọ EFCC gbe lọ si ilé ẹjọ ninu oṣù karunn ọdun 2018 lori ẹsun oni koko mọkanlélógójì fun dídari owo ilú to to bílíọnù kan ati ọwọ́ mẹ́fa (1.64bilion Naira) si akoto míràn láàrin ọdun mẹ́rin to fi jẹ gómínà. Wọ́n ran lọ si ẹwọn ọdun mẹrinla lẹ̀yìn ti àwọn adájọ ẹlẹni mẹta èyi ti adajọ Abdul Aboki, pàdà wá dín ìdájọ rẹ̀ kù sí ọdun mejila. Lẹ̀yìn èyí ni wọ́n ni ki Iyame san ẹẹdẹ́gbẹ̀ta din diẹ̀ mílíọnu naira gẹ́gẹ́ bi owó ìtanran botilẹ jẹ́ pé ẹ̀wọ́n ọdun mẹrinla ni wọ́n kọ́kọ́ ni ki ó lọ. Jolly Iyame jẹ gomina ìpínlẹ̀ taraba láti ọdun 1999 si ọdun 2007 Ní àná òde yìí ni ilé ẹjọ pàda ṣedájọ Orji Kalu lori ẹsun ìkowó jẹ ti wọ́n ti EFCC fi kan-an. Gomina ìpínlẹ̀ Abia tẹlẹ̀ ri ni ilé ẹjọ ni ko lọ fi ẹ̀wọ́n ọdun mẹjila jura nibi  ìdájọ ti Justice Mohmmmed Idris dari.


Lẹ̀yìn èyí ni wọ́n ni ki Iyame san ẹẹdẹ́gbẹ̀ta din diẹ̀ mílíọnu naira gẹ́gẹ́ bi owó ìtanran botilẹ jẹ́ pé ẹ̀wọ́n ọdun mẹrinla ni wọ́n kọ́kọ́ ni ki ó lọ. Jolly Iyame jẹ gomina ìpínlẹ̀ taraba láti ọdun 1999 si ọdun 2007 Ní àná òde yìí ni ilé ẹjọ pàda ṣedájọ Orji Kalu lori ẹsun ìkowó jẹ ti wọ́n ti EFCC fi kan-an. Gomina ìpínlẹ̀ Abia tẹlẹ̀ ri ni ilé ẹjọ ni ko lọ fi ẹ̀wọ́n ọdun mẹjila jura nibi  ìdájọ ti Justice Mohmmmed Idris dari. Ilé Iṣẹ Slok ni wọ́n fẹ̀sun kan pe òun lò láti ko òwó àwọn ènìyàn ìpínlẹ̀ Abia ni wọ́n ti gba fun ìjọba apapọ Bakan náà ni wọ́n ko olùrànlọ́wọ́ rẹ̀ Jones Ude  ti wọ́n jo ń lu owó ìlú ní pònpò to si duro bi alaboju to owó lati lọ sẹ́wọ̀n ọdun marun. Kalu lú o'wo ilú to lé ni bílíọnu maje naira (7.2bilion) ni ponpo.


Ilé Iṣẹ Slok ni wọ́n fẹ̀sun kan pe òun lò láti ko òwó àwọn ènìyàn ìpínlẹ̀ Abia ni wọ́n ti gba fun ìjọba apapọ Bakan náà ni wọ́n ko olùrànlọ́wọ́ rẹ̀ Jones Ude  ti wọ́n jo ń lu owó ìlú ní pònpò to si duro bi alaboju to owó lati lọ sẹ́wọ̀n ọdun marun. Kalu lú o'wo ilú to lé ni bílíọnu maje naira (7.2bilion) ni ponpo.


Sambo Dasuki: Ìdí tí ìjọba fi tú Dasuki àti Sowore sílẹ̀ rèé - Malami

Agbẹjọrò Sambo Dasuki, Ahmed Raji si ti fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé, wọ́n ti tú onibara oun silẹ̀ èyí ti ó jẹ́ Dasuki. Adajọ agba lorilẹ-ede Naijira, Abubakar Malami ti sọ pe aanu ọmọniyan ati ibọwọ fun ofin lo mu ijọba tu Sambo Dasuki ati Omoyele Sowore silẹ. Abubakar Malami sọ fun BBC pe, ijọba Naijiria rii pe o to akoko lati tẹlẹ aṣẹ ile ẹjọ lori ọrọ itusilẹ Dasuki ati Sowore ni. Adajọ agba naa ni kii ṣe nitori akitiyan ilẹ Amẹrika ni wọn ṣe tu wọn silẹ, ati pe kii ṣe nitori pe Sowore jẹ ọmọ orilẹ-ede ọhun. Ṣaaju lọjọ Iṣẹgun ni ijọba apapọ tu Dasuki silẹ, lẹyin to ti lo ọdun mẹrin o le diẹ ninu ẹwọn latari pe o jẹbi ẹsun kikowo ohun ija ogun sapo. O ni "Ko si idi miran ti a fi tu wọn silẹ bi koṣe lati tẹlẹ ti aṣẹ ile ẹjọ ti kọkọ pa." Malami tẹsiwaju pe wọn tu wọn silẹ nitori aanu ọmọniyan, bo tilẹ jẹ pe ijọba si le pẹ igbẹjọ tako idajọ to ni ki wọn tu wọn silẹ.


Adajọ agba naa ni kii ṣe nitori akitiyan ilẹ Amẹrika ni wọn ṣe tu wọn silẹ, ati pe kii ṣe nitori pe Sowore jẹ ọmọ orilẹ-ede ọhun. Ṣaaju lọjọ Iṣẹgun ni ijọba apapọ tu Dasuki silẹ, lẹyin to ti lo ọdun mẹrin o le diẹ ninu ẹwọn latari pe o jẹbi ẹsun kikowo ohun ija ogun sapo. O ni "Ko si idi miran ti a fi tu wọn silẹ bi koṣe lati tẹlẹ ti aṣẹ ile ẹjọ ti kọkọ pa." Malami tẹsiwaju pe wọn tu wọn silẹ nitori aanu ọmọniyan, bo tilẹ jẹ pe ijọba si le pẹ igbẹjọ tako idajọ to ni ki wọn tu wọn silẹ. O ni ijọba ko tii gba lẹta lati ilẹ Amẹrika lori ọrọ naa, nitori naa, ahesọ lasan ni pe ifunlọrun ilẹ Amẹrika lo fa ṣababi itusilẹ wọn. Sambo Dasuki: Fún ìgbà àkọ́kọ́ ní ọdún mẹ́rin, adarí ètò aàbò Nàìjíríà tẹ́lẹ̀, Dasuki, yóò sun yàrá rẹ̀ Minisita feto aṣa nigba kan ri ni Naijiria, Femi Fani Kayode sọ pe oun mọ eeyan mẹrin to ja fitafita ki ijọba fi tu Sambo Dasuki ati Omoyele Sowore silẹ. O fi ọrọ yi sita loju opo Twitter rẹ lẹyin ti Sambo Dasuki, Olubadamọran pàtàkì lóri ààbo (NSA) tẹ́lẹ̀rí ati Omoyele Sowore to jẹ oludije ninu idibo aarẹ to kọja gba itusilẹ.


O ni ijọba ko tii gba lẹta lati ilẹ Amẹrika lori ọrọ naa, nitori naa, ahesọ lasan ni pe ifunlọrun ilẹ Amẹrika lo fa ṣababi itusilẹ wọn. Sambo Dasuki: Fún ìgbà àkọ́kọ́ ní ọdún mẹ́rin, adarí ètò aàbò Nàìjíríà tẹ́lẹ̀, Dasuki, yóò sun yàrá rẹ̀ Minisita feto aṣa nigba kan ri ni Naijiria, Femi Fani Kayode sọ pe oun mọ eeyan mẹrin to ja fitafita ki ijọba fi tu Sambo Dasuki ati Omoyele Sowore silẹ. O fi ọrọ yi sita loju opo Twitter rẹ lẹyin ti Sambo Dasuki, Olubadamọran pàtàkì lóri ààbo (NSA) tẹ́lẹ̀rí ati Omoyele Sowore to jẹ oludije ninu idibo aarẹ to kọja gba itusilẹ. Fani Kayode darukọ Abba Kyari, olori oṣiṣẹ nileeṣẹ aarẹ, Abubakar Malami, Minisita feto idajọ, Hadi Sirika to jẹ Minisita feto irinajo ọkọ ofurufu ati Kayode Fayemi, Gomina Ekiti. O ni awọn wọn yi jẹ ogun agbongbo awọn to fẹ itẹsiwaju ninu ijọba Buhari. Bakan naa ni o sọ pe ọjọ manigbagbe ni aisun ọjọ Keresi yi jẹ nitori ''ọjọ kan yi ni awọn kan gbiyanju lati gbẹmi aarẹ ana, Goodluck Jonathan ti wọn si tun tu ọrẹ mi Sambo Dasuki silẹ lẹyin atimọle ọdun mẹrin'' Ẹwẹ, aworan bi Sambo Dasuki ti ṣe darapọ mọ awọn mọlẹbi rẹ nile rẹ to wa ni ilu Abuja ti n gba ori ayelujara.


Fani Kayode darukọ Abba Kyari, olori oṣiṣẹ nileeṣẹ aarẹ, Abubakar Malami, Minisita feto idajọ, Hadi Sirika to jẹ Minisita feto irinajo ọkọ ofurufu ati Kayode Fayemi, Gomina Ekiti. O ni awọn wọn yi jẹ ogun agbongbo awọn to fẹ itẹsiwaju ninu ijọba Buhari. Bakan naa ni o sọ pe ọjọ manigbagbe ni aisun ọjọ Keresi yi jẹ nitori ''ọjọ kan yi ni awọn kan gbiyanju lati gbẹmi aarẹ ana, Goodluck Jonathan ti wọn si tun tu ọrẹ mi Sambo Dasuki silẹ lẹyin atimọle ọdun mẹrin'' Ẹwẹ, aworan bi Sambo Dasuki ti ṣe darapọ mọ awọn mọlẹbi rẹ nile rẹ to wa ni ilu Abuja ti n gba ori ayelujara. Ni nnkan bi aago mẹsan an alẹ ọjọ Iṣẹgun lo gunlẹ si ile rẹ tawọn ẹbi ati ọrẹ si fi tijo tayo pade rẹ. Ariwisi ọtọọtọ ni itusilẹ awọn mejeeji yi mu wa lori opo ayelujara ṣugbọn eyi to fẹ pọju lọ ni ti ayọ ati idunnu pe wọn gba ominira. Nínú àtẹjade to fọ́wọ́ sí fun ara rẹ̀, Malami ni ìgbésẹ̀ náà kò ṣẹ̀yìn ìgbẹ́jọ ilé ẹjọ to ni ki o gba òmìnìra Lọjọ Iṣẹgun ni olubadamọran pàtàkì lóri ààbo (NSA) tẹ́lẹ̀rí Col. Sambo Dasuki ti tun pada gba òmìnira lẹ́yin to lo ọdun mẹ́rin ati ìgbà díẹ̀ n àhámọ àwọn àjọ ọtẹlẹ̀múyẹ Naijiria.


Ni nnkan bi aago mẹsan an alẹ ọjọ Iṣẹgun lo gunlẹ si ile rẹ tawọn ẹbi ati ọrẹ si fi tijo tayo pade rẹ. Ariwisi ọtọọtọ ni itusilẹ awọn mejeeji yi mu wa lori opo ayelujara ṣugbọn eyi to fẹ pọju lọ ni ti ayọ ati idunnu pe wọn gba ominira. Nínú àtẹjade to fọ́wọ́ sí fun ara rẹ̀, Malami ni ìgbésẹ̀ náà kò ṣẹ̀yìn ìgbẹ́jọ ilé ẹjọ to ni ki o gba òmìnìra Lọjọ Iṣẹgun ni olubadamọran pàtàkì lóri ààbo (NSA) tẹ́lẹ̀rí Col. Sambo Dasuki ti tun pada gba òmìnira lẹ́yin to lo ọdun mẹ́rin ati ìgbà díẹ̀ n àhámọ àwọn àjọ ọtẹlẹ̀múyẹ Naijiria. Wọ́n tú Dasuki sílẹ̀ lọ́gbà àwọn àjọ DSS l'Abuja lẹ́yìn ti àdájọ àgbà Naijiria Abubakar Malami pàṣẹ pé ki àjọ náà tẹ̀lẹ àṣẹ ilé ẹjọ to ni ki wan gba ìtúsílẹ̀. Agbẹjọrò Sambo Dasuki Ahmed Raji si ti fio ìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé, wọ́n ti tú onibara oun silẹ̀ èyí ti ó jẹ́ Dasuki. O dúpẹ lọ́wọ́ adajọ àgbà fun àṣẹ láti tú oníbara òun sílẹ̀ ni ìbámu pẹ̀lu gbogbo ìdájọ àwọn ilé ẹjọ ti ọ̀rọ̀ náà ti dé.


Wọ́n tú Dasuki sílẹ̀ lọ́gbà àwọn àjọ DSS l'Abuja lẹ́yìn ti àdájọ àgbà Naijiria Abubakar Malami pàṣẹ pé ki àjọ náà tẹ̀lẹ àṣẹ ilé ẹjọ to ni ki wan gba ìtúsílẹ̀. Agbẹjọrò Sambo Dasuki Ahmed Raji si ti fio ìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé, wọ́n ti tú onibara oun silẹ̀ èyí ti ó jẹ́ Dasuki. O dúpẹ lọ́wọ́ adajọ àgbà fun àṣẹ láti tú oníbara òun sílẹ̀ ni ìbámu pẹ̀lu gbogbo ìdájọ àwọn ilé ẹjọ ti ọ̀rọ̀ náà ti dé.


Sowore ni àwọn ọmọ Nàìjíríà ló gba òun lọ́wọ́ àhámọ́ DSS

Ajafẹtọ ọmọniyan ni, Ọmọyẹle Ṣoworẹ to gba itusilẹ rẹ ninu ahamọ ajọ DSS ni ọjọ iṣẹgun ti ṣalaye wi pe awọn ọmọ Naijiria lo mu ki itusilẹ oun kuro ninu ahamọ wa si imuṣẹ. Sowore sọ ọrọ yii nigba to n ba awọn akọroyin atawọn ololufẹ rẹ to duro dee nigba ti o n kuro ni ileeṣẹ ajọ DSS nilu Abuja. Soworẹ to wa ninu ọkọ ayọkẹlẹ pupa kan ni ọpọ awọn ololufẹ rẹ di mọ pẹlu idunnu pẹlu ariwo 'Revolution now" bi wọn ṣe n di mọ ọ. Mo dupẹ lọwọ awọn ọmọ Naijiria. Awọn ọmọ Naijiria lo mu ki o ṣeeṣe. Ko si ẹnikẹni to lee mu awọn eniyan to ba ti ṣetan ni agọ. Mo ki Ọmọ orilẹede Naijiria ku ọdun keresi.


Awọn ọmọ Naijiria lo mu ki o ṣeeṣe. Ko si ẹnikẹni to lee mu awọn eniyan to ba ti ṣetan ni agọ. Mo ki Ọmọ orilẹede Naijiria ku ọdun keresi. Ajọ DSS tu Soworẹ silẹ ni ibamu pẹlu aṣẹ agbẹjọro agba fun orilẹede Naijiria to tun jẹ Minisita feto idajọ, Abubakar Malami. Ni ọsẹ meji sẹyin ni awọn agbofinro DSS fi tipatikuuku mu Soworẹ ni ile ẹjọ lẹyin ti adajọ ile ẹjọ giga kan ni ilu Abuja ti ni ki wọn tu u silẹ. Ìjọba àpapọ̀ ti paṣẹ pé kí wọ́n tú olubadamọraǹ lóri ètò ààbò  Sambo Dasuki ati agbẹtẹru RevolutionNow Omoyele Sowore silẹ̀ nínú àhámọ.


Ajọ DSS tu Soworẹ silẹ ni ibamu pẹlu aṣẹ agbẹjọro agba fun orilẹede Naijiria to tun jẹ Minisita feto idajọ, Abubakar Malami. Ni ọsẹ meji sẹyin ni awọn agbofinro DSS fi tipatikuuku mu Soworẹ ni ile ẹjọ lẹyin ti adajọ ile ẹjọ giga kan ni ilu Abuja ti ni ki wọn tu u silẹ. Ìjọba àpapọ̀ ti paṣẹ pé kí wọ́n tú olubadamọraǹ lóri ètò ààbò  Sambo Dasuki ati agbẹtẹru RevolutionNow Omoyele Sowore silẹ̀ nínú àhámọ. Minisit fuún ìdájọ àti agbẹjọro ijọba apapọ Abubakar Malami  ló kéde ọ̀rọ̀ náà nínú àtẹjáde kan lọ́sàn ònà (ọjọ iṣẹ́gun). Malami ní ijọba gbé ìgbésẹ̀ náà nítori ìdájọ tí ilé ẹjọ dá àwọn mejeji. Malami rọ àwọn mejeeji lati dúro ti àwọn ǹkan ti o rọ mọ gbigba oniduro wọ́n, ki wọ́n sì dẹ́kun láti hu ìwà yóò da omi alafia ilú rú àti ètò àbo ilú, tabi lati lodi si ìgbẹ́jọ wọ́n nile ejọ.


Minisit fuún ìdájọ àti agbẹjọro ijọba apapọ Abubakar Malami  ló kéde ọ̀rọ̀ náà nínú àtẹjáde kan lọ́sàn ònà (ọjọ iṣẹ́gun). Malami ní ijọba gbé ìgbésẹ̀ náà nítori ìdájọ tí ilé ẹjọ dá àwọn mejeji. Malami rọ àwọn mejeeji lati dúro ti àwọn ǹkan ti o rọ mọ gbigba oniduro wọ́n, ki wọ́n sì dẹ́kun láti hu ìwà yóò da omi alafia ilú rú àti ètò àbo ilú, tabi lati lodi si ìgbẹ́jọ wọ́n nile ejọ. Malami ni ìgbẹ́sẹ̀ náà kò sèyin ẹka ofin ọdun 1999 nipé àwọn nilati fun Sambo Dasuki ni ominira gẹ́gẹ́ bi idájọ ilé ẹjọ kotẹmilọrun ati oniduro Sowore ti ile ẹjọ gba. O ni: "mo ti pasẹ fun àwọn àjo ọtẹlẹmuyẹ ki wọ́n tèlé àṣẹ ilé ẹjọ to tu Sowore silẹ.


Malami ni ìgbẹ́sẹ̀ náà kò sèyin ẹka ofin ọdun 1999 nipé àwọn nilati fun Sambo Dasuki ni ominira gẹ́gẹ́ bi idájọ ilé ẹjọ kotẹmilọrun ati oniduro Sowore ti ile ẹjọ gba. O ni: "mo ti pasẹ fun àwọn àjo ọtẹlẹmuyẹ ki wọ́n tèlé àṣẹ ilé ẹjọ to tu Sowore silẹ.


Int'l Anti-Corruption Day: Àwọn kan ní ìwà àjẹbánu ń peléke síi n'íjọba Buhari, àwọn míì ní Buhari ń gbìyànjú

Oni ni ọjọ Aje, ọjọ kẹsan an, oṣu kejila, ọdun 2019 to jẹ ayajọ igbogun ti iwa ibajẹ ati iwa ajẹbanu kaakiri agbaye. Ọkan gboogi lara ileri ti Aarẹ Muhammadu Buhari ṣe nigba to wọle ipo aarẹ fun saa akọkọ lọdun 2015 ni pe oun yoo gbogun tiwa ajẹbanu ati iwa ibajẹ lorilẹ-ede Naijiria. Koda, Aarẹ Buhari ṣeleri lati fi ile ẹjọ ti yoo maa ri si ẹjọ iwa ibajẹ ati ajẹbanu nikan silẹ. Eyi ni agbeyẹwo bi ijọba Aarẹ Buhari ṣe sọ pe wọn ti gbogunti iwa ibajẹ lati ọdun 2015 to ti dori aleefa gẹgẹ bi aarẹ orilẹ-ede Naijiria. Gomina mẹta ọtọọtọ lo ti dero ẹwọn lori ẹsun ṣiṣe owo ilu kumọkumọ lawọn ipinlẹ ti wọn ti ṣejọba. Ní inú oṣù kọkanlá, ọdun 2018 ní ilé ẹjọ to ga julọ wọ́n ẹ̀wọn ọdun mejila lẹ́yin to jẹ̀bi ẹ̀sun oníkókó mẹtadinlọ́gbọ̀n ti wọ́n si ni ko lọ ẹwọn ọdun mẹ́rìnla.


Eyi ni agbeyẹwo bi ijọba Aarẹ Buhari ṣe sọ pe wọn ti gbogunti iwa ibajẹ lati ọdun 2015 to ti dori aleefa gẹgẹ bi aarẹ orilẹ-ede Naijiria. Gomina mẹta ọtọọtọ lo ti dero ẹwọn lori ẹsun ṣiṣe owo ilu kumọkumọ lawọn ipinlẹ ti wọn ti ṣejọba. Ní inú oṣù kọkanlá, ọdun 2018 ní ilé ẹjọ to ga julọ wọ́n ẹ̀wọn ọdun mejila lẹ́yin to jẹ̀bi ẹ̀sun oníkókó mẹtadinlọ́gbọ̀n ti wọ́n si ni ko lọ ẹwọn ọdun mẹ́rìnla. Joshua jẹ gomina ìpínlẹ̀ Plateau láti ọdun 1999 si ọdun 2007 to si tun di sẹnatọ tó ń sojú ẹkun aarin gbùngbùn Plateau kí ilé ẹjoọ to dájọ pe ó jẹ̀bi ẹsùn ti àjọ EFCC fi kan an. Ẹsùn àkọkọ ní pé ó dá ìgbékẹ̀lé ti ará ìlú ni síi ti o si yẹ ko lọ si ẹwọn ọdun mẹwàá nígba ti ẹsún keji ni i ṣe pẹ̀lú owó kọngila fún atunse ayika to jẹ mílíọnu kan lé ọwọ mẹfa (1.162bilion), eyi ni ẹwọn ọdun meji, sùgbọ́n mejeeji le lọ pọ̀ lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo. Ẹ̀wẹ̀, ilé ẹjọ́ kòtẹmilọrun ni Ẹwọn ọdun mẹwàá ni o tọ si i fún ẹsun Ní ti Jolly Iyame ni tirẹ, ajọ EFCC gbe e lọ si ilé ẹjọ ninu oṣù karun un, ọdun 2018 lori ẹsun oni koko mọkanlélógójì fun dídari owo ilú to to bílíọnù kan ati ọwọ́ mẹ́fa (1.64bilion Naira) si akoto míràn láàrin ọdun mẹ́rin to fi jẹ gómínà.


Joshua jẹ gomina ìpínlẹ̀ Plateau láti ọdun 1999 si ọdun 2007 to si tun di sẹnatọ tó ń sojú ẹkun aarin gbùngbùn Plateau kí ilé ẹjoọ to dájọ pe ó jẹ̀bi ẹsùn ti àjọ EFCC fi kan an. Ẹsùn àkọkọ ní pé ó dá ìgbékẹ̀lé ti ará ìlú ni síi ti o si yẹ ko lọ si ẹwọn ọdun mẹwàá nígba ti ẹsún keji ni i ṣe pẹ̀lú owó kọngila fún atunse ayika to jẹ mílíọnu kan lé ọwọ mẹfa (1.162bilion), eyi ni ẹwọn ọdun meji, sùgbọ́n mejeeji le lọ pọ̀ lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo. Ẹ̀wẹ̀, ilé ẹjọ́ kòtẹmilọrun ni Ẹwọn ọdun mẹwàá ni o tọ si i fún ẹsun Ní ti Jolly Iyame ni tirẹ, ajọ EFCC gbe e lọ si ilé ẹjọ ninu oṣù karun un, ọdun 2018 lori ẹsun oni koko mọkanlélógójì fun dídari owo ilú to to bílíọnù kan ati ọwọ́ mẹ́fa (1.64bilion Naira) si akoto míràn láàrin ọdun mẹ́rin to fi jẹ gómínà. Wọ́n ran an lọ si ẹwọn ọdun mẹrinla lẹ̀yìn ti àwọn adájọ ẹlẹni mẹta èyi ti adajọ Abdul Aboki, pàdà wá dín ìdájọ rẹ̀ kù sí ọdun mejila. Lẹ̀yìn èyí ni wọ́n ni ki Iyame san ẹẹdẹ́gbẹ̀ta din diẹ̀ mílíọnu naira gẹ́gẹ́ bi owó ìtanran bo tilẹ jẹ́ pé ẹ̀wọ́n ọdun mẹrinla ni wọ́n kọ́kọ́ ni ki ó lọ. Jolly Iyame jẹ gomina ìpínlẹ̀ Taraba láti ọdun 1999 si ọdun 2007.


Wọ́n ran an lọ si ẹwọn ọdun mẹrinla lẹ̀yìn ti àwọn adájọ ẹlẹni mẹta èyi ti adajọ Abdul Aboki, pàdà wá dín ìdájọ rẹ̀ kù sí ọdun mejila. Lẹ̀yìn èyí ni wọ́n ni ki Iyame san ẹẹdẹ́gbẹ̀ta din diẹ̀ mílíọnu naira gẹ́gẹ́ bi owó ìtanran bo tilẹ jẹ́ pé ẹ̀wọ́n ọdun mẹrinla ni wọ́n kọ́kọ́ ni ki ó lọ. Jolly Iyame jẹ gomina ìpínlẹ̀ Taraba láti ọdun 1999 si ọdun 2007. Ní ọsẹ to kọja yìí ni ilé ẹjọ pàda ṣedájọ Orji Kalu lori ẹsun ìkowó jẹ ti wọ́n ti EFCC fi kan-an. Gomina ìpínlẹ̀ Abia tẹlẹ̀ ri ni ilé ẹjọ ni ko lọ fi ẹ̀wọ́n ọdun mẹjila jura nibi ìdájọ ti Justice Mohmmmed Idris dari. Ilé Iṣẹ Slok ni wọ́n fẹ̀sun kan pe ò n lò lati ko òwó àwọn ènìyàn ìpínlẹ̀ Abia ti wọ́n ti gba lọwọ ìjọba apapọ Bakan náà ni wọ́n ko olùrànlọ́wọ́ rẹ̀, Jones Ude ti wọ́n jo ń lu owó ìlú ní pònpò to si duro bi alabojuto owó lati lọ sẹ́wọ̀n ọdun marun un.


Ní ọsẹ to kọja yìí ni ilé ẹjọ pàda ṣedájọ Orji Kalu lori ẹsun ìkowó jẹ ti wọ́n ti EFCC fi kan-an. Gomina ìpínlẹ̀ Abia tẹlẹ̀ ri ni ilé ẹjọ ni ko lọ fi ẹ̀wọ́n ọdun mẹjila jura nibi ìdájọ ti Justice Mohmmmed Idris dari. Ilé Iṣẹ Slok ni wọ́n fẹ̀sun kan pe ò n lò lati ko òwó àwọn ènìyàn ìpínlẹ̀ Abia ti wọ́n ti gba lọwọ ìjọba apapọ Bakan náà ni wọ́n ko olùrànlọ́wọ́ rẹ̀, Jones Ude ti wọ́n jo ń lu owó ìlú ní pònpò to si duro bi alabojuto owó lati lọ sẹ́wọ̀n ọdun marun un. Kalu lú owo ilú to lé ni bílíọnu meje naira (7.2bilion) ni ponpo. Gomina ipinlẹ Kano, Abdullahi Ganduje Ọpọ fẹsun kan ijọba Buhari pe ko gbe igbesẹ akin lori ọrọ Gomina ipinlẹ Kano, Abdullahi Ganduje lẹyin ti oriṣiiriṣii fidio ṣafihan bi o ṣe n gba riba lọwọ kọngila lu sita layelujara. Gomina Ganduje loun ko jẹbi ẹsun iwa ajẹbanu, o ni awọn alatako oun fẹ fi fidio naa ba oun lorukọ jẹ ni.


Kalu lú owo ilú to lé ni bílíọnu meje naira (7.2bilion) ni ponpo. Gomina ipinlẹ Kano, Abdullahi Ganduje Ọpọ fẹsun kan ijọba Buhari pe ko gbe igbesẹ akin lori ọrọ Gomina ipinlẹ Kano, Abdullahi Ganduje lẹyin ti oriṣiiriṣii fidio ṣafihan bi o ṣe n gba riba lọwọ kọngila lu sita layelujara. Gomina Ganduje loun ko jẹbi ẹsun iwa ajẹbanu, o ni awọn alatako oun fẹ fi fidio naa ba oun lorukọ jẹ ni. Aarẹ Buhari sọrọ lori ẹsun ti wọn fi kan Ganduje pe, ko mọwọ, ko mẹsẹ ayafi ti ẹri to daju ba wa loku. Godswill Akpabio Ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ati iwa ajẹbanu, EFCC n ṣawidii lori Gomina ipinlẹ Akwa Ibom tẹlẹ ri, Godswill Akpabio lori ẹṣun pe o dari ọgọrun un biliọnu naira to jẹ owo ipinlẹ naa sapo ara rẹ. Ṣugbọn Aarẹ Buhari kan lo kii kaabọ sinu ẹgbẹ oṣelu APC funra rẹ, koda, Akpabio wa lara awọn minisita ti Buhari yan sipo nigba to wọle saa keji.


Aarẹ Buhari sọrọ lori ẹsun ti wọn fi kan Ganduje pe, ko mọwọ, ko mẹsẹ ayafi ti ẹri to daju ba wa loku. Godswill Akpabio Ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ati iwa ajẹbanu, EFCC n ṣawidii lori Gomina ipinlẹ Akwa Ibom tẹlẹ ri, Godswill Akpabio lori ẹṣun pe o dari ọgọrun un biliọnu naira to jẹ owo ipinlẹ naa sapo ara rẹ. Ṣugbọn Aarẹ Buhari kan lo kii kaabọ sinu ẹgbẹ oṣelu APC funra rẹ, koda, Akpabio wa lara awọn minisita ti Buhari yan sipo nigba to wọle saa keji. Rotimi Amaechi Mnisita igbokegbodo ọkọ ni Naijiria bayii, Rotimi Amaechi to jẹ Gomina ipinlẹ Rivers tẹlẹ ri ni oludari ipolongo ibo fun Aarẹ Buhari nigba to dije fun ipo aarẹ fun saa keji. Ẹka idajọ ti gbe igbimọ kan dide ti Adajọ George Omeregi jẹ olori wọn lati ṣewadi Amaechi lori ẹsun pe o ṣe owo ipinlẹ naa to to naira mẹtadinlọgọrun un biliọnu kumọkumọ. Amọ, ẹsun naa ko di Buhari lọwọ lati jẹ ki Amaechi tẹsiwaju gẹgẹ bi minisita.


Rotimi Amaechi Mnisita igbokegbodo ọkọ ni Naijiria bayii, Rotimi Amaechi to jẹ Gomina ipinlẹ Rivers tẹlẹ ri ni oludari ipolongo ibo fun Aarẹ Buhari nigba to dije fun ipo aarẹ fun saa keji. Ẹka idajọ ti gbe igbimọ kan dide ti Adajọ George Omeregi jẹ olori wọn lati ṣewadi Amaechi lori ẹsun pe o ṣe owo ipinlẹ naa to to naira mẹtadinlọgọrun un biliọnu kumọkumọ. Amọ, ẹsun naa ko di Buhari lọwọ lati jẹ ki Amaechi tẹsiwaju gẹgẹ bi minisita. Ero awọn eeyan ṣọọtọọ loju opo Facebook BBC News Yoruba lori agbeyẹwo igbogun ti iwa ajẹbanu ti ijọba Buhari gunle. Ọpọ lo ni Aarẹ Buhari n gbiyanju lati gbogun ti iwa ibajẹ ni Naijiria ṣugbọn omi lo pọ ju ọka lọ. Ṣugbọn awọn eeyan bi Oludare Paul, Saruni Sola gbagbọ pe Buhari n ṣegbe lẹyin awọn eeyan kan ninu eto igbogun ti iwa ajẹbanu to n ṣe.


Ero awọn eeyan ṣọọtọọ loju opo Facebook BBC News Yoruba lori agbeyẹwo igbogun ti iwa ajẹbanu ti ijọba Buhari gunle. Ọpọ lo ni Aarẹ Buhari n gbiyanju lati gbogun ti iwa ibajẹ ni Naijiria ṣugbọn omi lo pọ ju ọka lọ. Ṣugbọn awọn eeyan bi Oludare Paul, Saruni Sola gbagbọ pe Buhari n ṣegbe lẹyin awọn eeyan kan ninu eto igbogun ti iwa ajẹbanu to n ṣe. Awọn kan tiẹ ni o yẹ ki Buhari ti ṣewadi asiwaju Bola Tinubu, Adams Oshiomole atawọn eekan ninu ẹgbẹ oṣelu APC ti wọn ti ṣe ijọba sẹyin. Bakan naa lawọn eeyan kan gbagbọ pe igba ajẹbanu n buru si ni lati igba ti Buhari ti gori aleefa gẹgẹ bi aarẹ orilẹede Naijiria lọdun 2015. Wọn ni ko si ayipada rere kankan to ṣee tọka si ninu eto igbogun ti iwa ibajẹ ti ijọba Aarẹ Buhari ti gun le lati ọdun mẹrin sẹyin.


Awọn kan tiẹ ni o yẹ ki Buhari ti ṣewadi asiwaju Bola Tinubu, Adams Oshiomole atawọn eekan ninu ẹgbẹ oṣelu APC ti wọn ti ṣe ijọba sẹyin. Bakan naa lawọn eeyan kan gbagbọ pe igba ajẹbanu n buru si ni lati igba ti Buhari ti gori aleefa gẹgẹ bi aarẹ orilẹede Naijiria lọdun 2015. Wọn ni ko si ayipada rere kankan to ṣee tọka si ninu eto igbogun ti iwa ibajẹ ti ijọba Aarẹ Buhari ti gun le lati ọdun mẹrin sẹyin.


Buhari: Baba 'Go slo' ní ìṣèjọba alágbádá ti ń falẹ̀ jù fún ipinnu òun gbogbo

Aarẹ Muhammadu Buhari ti ṣalaye pe sunkẹrẹ-fakẹrẹ eto iṣejọba tiwantiwa ti pọ ju fun oun. Lasiko ti awọn eeyan kan fi wa ba a ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi rẹ to ti pe ẹni ọdun mẹtadinlọgọrin ni ile aarẹ l'Abuja lo sọ bẹẹ. Aarẹ Buhari ṣakawe eto igbogun ti iwa ijẹkujẹ to gbe dide lasiko iṣejọba rẹ gẹgẹ bii olori ologun lọdun 1983 si 1985 pẹlu ti asiko to wa yii gẹgẹ bii aarẹ alagbada, lẹyi to ni oun ti kẹkọọ pe iyatọ nla gbaa lo wa nibẹ. Ọpọ awọn oloṣelu ni Ọgagun agba Buhari sọ sinu ẹwọn lẹyin oṣu diẹ to ditẹ gbajọba gẹgẹ bi ologun lọwọ ijọba alagbada nigba naa labẹ aarẹ Shehu Shagari. Aarẹ Buhari ni oun ranti pe ni waranṣeṣa ni oun ko awọn oloṣelu ti oun funrasi pe igbe aye wọn pọ ju iṣẹ ọwọ wọn nigba naa sẹwọn nipasẹ awọn igbimọ gbogbo ti oun gbe kalẹ. Amọṣa, o ni oun naa gba ẹsan eyi nigba ti wọn yẹ aga mọ oun naa nidi nitori wọn fi panpẹ ofin mu oun naa wọn si sọ oun sinu ẹwọn.


Ọpọ awọn oloṣelu ni Ọgagun agba Buhari sọ sinu ẹwọn lẹyin oṣu diẹ to ditẹ gbajọba gẹgẹ bi ologun lọwọ ijọba alagbada nigba naa labẹ aarẹ Shehu Shagari. Aarẹ Buhari ni oun ranti pe ni waranṣeṣa ni oun ko awọn oloṣelu ti oun funrasi pe igbe aye wọn pọ ju iṣẹ ọwọ wọn nigba naa sẹwọn nipasẹ awọn igbimọ gbogbo ti oun gbe kalẹ. Amọṣa, o ni oun naa gba ẹsan eyi nigba ti wọn yẹ aga mọ oun naa nidi nitori wọn fi panpẹ ofin mu oun naa wọn si sọ oun sinu ẹwọn. Buhari ni ireti oun ni pe iṣejọba tiwantiwa yẹ ko tubọ jafafa ju ti ologun lọ amọṣa oun gan an lo wa falẹ ju.


Buhari ni ireti oun ni pe iṣejọba tiwantiwa yẹ ko tubọ jafafa ju ti ologun lọ amọṣa oun gan an lo wa falẹ ju.


Sex for Grade: Òkété bórù mọ àwọn ọjọgbọ́n méji lọ́wọ́, UNIABUJA jù wọ́n síta

Fásíti Abuja ní àwọ́n ti fọ́wọ́ osì júwe ilé fún àwọn ọjọgbọ́n méji kan ni ní ọgbà ilé iwé wọ́n fún ìwà fẹ̀yìn lélẹ̀ tàbi sànwo kí o gba máàkì Fasiti náà nínú àtẹjáde rẹ̀ fidi rẹ̀ múlẹ̀  pé Ọ̀jọ̀gbọ́n Adeniji Adedayo tó jẹ́ olórí ẹ̀ka ẹkọ́ ètò ọ̀gbìn àti Chibuzo Orji ní ìgbá ọ̀rọ̀ náà ṣímọ lóri. Wọ́n ní Adedayo ń hu ìwà àìtọ́ pẹ̀lú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ obinrin ni fásìtì náà nígbà ti Orji to jẹ́ olùkọ́ ẹka sáyẹnsi àti ètò àyíká ń yí ìwé ìdánwò àti lílọ́wọ́ nínú màgàmágó nínú ìdánwò. Atẹjáde náà ti olori ẹka ọ̀rọ̀ to n lọ fun Fasiti Abuja, Onimọ Habibi Yakoob fọ́wọ́ si ni Fasiti náà ti kọ̀wé lọ́ rọ́ọkún nilé fún wọ́n gẹ́gẹ́ bi ibi ti ìgbìmọ̀ aláṣẹ fásiti náà fẹnuko si lẹ́yin ìpàdé wọ́n lọ́sẹ̀ tókojá. Atẹjáde náà ní "Awọn ọjọgbọ́n méji, Chibuzo Orji ati Adedayo ti ẹka ẹkọ sayẹnsi àti ètò àyíka ni ọrọ kan. Fasiti Abuja paṣẹ yii fun lilọwọ si yiyi iwe ìdánwò àti ríràn àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti jiwe wò eyi ti ko si ba ofin ilé ẹkọ náà mu" Igbìmọ̀ náà tún buwọlu jíjá iràwọ ọmọwé Robert Dajal wálẹ̀ ní ẹka ẹkọ sayẹnsi àti ètò àyika láti ipo to sún mọ olùbákẹ́gbẹ́pọ̀ àwọn ọjọgbọ́n si olùkọ àgbà. Bakan na ni iwadii tun kan ọgbẹni Gana Defian ti ẹka ẹkọ imọ ogbin àti ẹranko láti ipo olùkọ kinni sí olùrànlọ́wọ́ olùkọ fún àwọn ìwà ibàjẹ́ to ta àbuku ba fasiti Abuja" Agbẹnusọ ilé ẹkọ náà, Hajiya Maryam Mohammed sàlàyé pé olori ẹka ẹkọ tẹ́lẹ̀, ọjọgbọ́n Adeniji ni wọn ti ni ko lọ rọọkún nile tẹ́lẹ̀ nítori ẹsun pé o n fi ìbálópọ̀ dúnkooko mọ akẹ́kọ́ọ̀. Ile ẹkọ́ gbe igbimọ iwádìí díde wọ́n si ti ni ko lọ rọọkún nilé.


Atẹjáde náà ní "Awọn ọjọgbọ́n méji, Chibuzo Orji ati Adedayo ti ẹka ẹkọ sayẹnsi àti ètò àyíka ni ọrọ kan. Fasiti Abuja paṣẹ yii fun lilọwọ si yiyi iwe ìdánwò àti ríràn àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti jiwe wò eyi ti ko si ba ofin ilé ẹkọ náà mu" Igbìmọ̀ náà tún buwọlu jíjá iràwọ ọmọwé Robert Dajal wálẹ̀ ní ẹka ẹkọ sayẹnsi àti ètò àyika láti ipo to sún mọ olùbákẹ́gbẹ́pọ̀ àwọn ọjọgbọ́n si olùkọ àgbà. Bakan na ni iwadii tun kan ọgbẹni Gana Defian ti ẹka ẹkọ imọ ogbin àti ẹranko láti ipo olùkọ kinni sí olùrànlọ́wọ́ olùkọ fún àwọn ìwà ibàjẹ́ to ta àbuku ba fasiti Abuja" Agbẹnusọ ilé ẹkọ náà, Hajiya Maryam Mohammed sàlàyé pé olori ẹka ẹkọ tẹ́lẹ̀, ọjọgbọ́n Adeniji ni wọn ti ni ko lọ rọọkún nile tẹ́lẹ̀ nítori ẹsun pé o n fi ìbálópọ̀ dúnkooko mọ akẹ́kọ́ọ̀. Ile ẹkọ́ gbe igbimọ iwádìí díde wọ́n si ti ni ko lọ rọọkún nilé. Iroyin ni wọ́n fa ọjọgbọ́n náà le ọlọpàá lọ́wọ́ ninú oṣù kẹrin, lẹ́yin ti àwọn akẹ́kọ́ọ̀ tan  an lati ṣe ipade ni ilé itura kan ni Gwarimpa ni Abuja. Lọtẹ yii, ọ̀rọ̀ náà sẹlẹ̀ lásìkò ti àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ń se idaanwo sáà kini 2018/2019. Àwọn akẹ́kọ́ọ̀ náà lọ fẹ́jọ sun àwọn ẹ̀ṣọ́ ilé iwé náà ti wọ́n sì sọ fún wọ́n pé ki wọ́n tẹ̀si ibi ti olukọ náà tẹsi sùgbọ́n ki wọ́n fi to ọlọpàá léti, bẹ́ẹ̀ ni àṣírí ọ̀rọ̀ ṣe tú"


Iroyin ni wọ́n fa ọjọgbọ́n náà le ọlọpàá lọ́wọ́ ninú oṣù kẹrin, lẹ́yin ti àwọn akẹ́kọ́ọ̀ tan  an lati ṣe ipade ni ilé itura kan ni Gwarimpa ni Abuja. Lọtẹ yii, ọ̀rọ̀ náà sẹlẹ̀ lásìkò ti àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ń se idaanwo sáà kini 2018/2019. Àwọn akẹ́kọ́ọ̀ náà lọ fẹ́jọ sun àwọn ẹ̀ṣọ́ ilé iwé náà ti wọ́n sì sọ fún wọ́n pé ki wọ́n tẹ̀si ibi ti olukọ náà tẹsi sùgbọ́n ki wọ́n fi to ọlọpàá léti, bẹ́ẹ̀ ni àṣírí ọ̀rọ̀ ṣe tú"


EFCC 2019 in Retrospect: Gomina mẹ́ta wà láàrín ènìyàn 1,245 tó kó sí panpẹ wa ni 2019

Ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ lorilẹ-ede Naijiria, EFCC ti sọ wi pe ẹniyan ẹgbẹ̀fà ati marundinladọta (1,245) ni awọn ti fi jofin iwa ibajẹ ni ọdun 2019. Ọga Agba Ajọ EFCC, Ibrahim Magu sọ wi pe igba akọkọ ni yii ti awọn yoo fi awọn asebajẹ jofin, eleyii ti gomina mẹta si wa ninu wọn. Magu fikun un wi pe ajọ EFCC ti setan lati ri i wi pe iwa ibajẹ ati aṣemaṣe dopin ni orilẹ-ede Niajiria, paapaa lọdun 2020 ti a wa yii. Magu ṣalaye pe awọn ṣi rọ awọn eniyan ti wọn ba ri awọn aṣebajẹ ni awujọ, ki wọn fi oju wọn han pẹlu ipese to wa fun awọn ti wọn ba ṣe ofofo awọn aṣebajẹ, iyẹn whistleblower policy. Bakan naa ni Ọga Agba Ajọ EFCC, Ibrahim Magu mẹnuba ipenija ti awọn n koju lọdọ ile ẹjọ. Magu sọrọ lori bi awọn ile ẹjọ to n gbọ ẹsun iwa ibajẹ ṣe n fa bi igbin ki wọn to ṣe igbẹjọ lọpọ igba, eleyii ti Magu sọ wi pe ohun fa ifasẹyin fun iṣẹ awọn ni awujọ.


Magu ṣalaye pe awọn ṣi rọ awọn eniyan ti wọn ba ri awọn aṣebajẹ ni awujọ, ki wọn fi oju wọn han pẹlu ipese to wa fun awọn ti wọn ba ṣe ofofo awọn aṣebajẹ, iyẹn whistleblower policy. Bakan naa ni Ọga Agba Ajọ EFCC, Ibrahim Magu mẹnuba ipenija ti awọn n koju lọdọ ile ẹjọ. Magu sọrọ lori bi awọn ile ẹjọ to n gbọ ẹsun iwa ibajẹ ṣe n fa bi igbin ki wọn to ṣe igbẹjọ lọpọ igba, eleyii ti Magu sọ wi pe ohun fa ifasẹyin fun iṣẹ awọn ni awujọ. Magu tun fi da awọn ọmọ Naijiria loju pe laipẹ laijina ni wọn maa tun ri iṣẹ ajọ EFCC sii lori awọn igbẹjọ to ti bẹrẹ tẹlẹ


Magu tun fi da awọn ọmọ Naijiria loju pe laipẹ laijina ni wọn maa tun ri iṣẹ ajọ EFCC sii lori awọn igbẹjọ to ti bẹrẹ tẹlẹ


Sheu Sani kò lu jibiti, irọ́ ńlá ní wọ́n ń pa mọ́ọ- Agbẹnusọ Shehu Sani

Àjọ tó n gbógun ti lílu owó ìlú ni pònpó (EFCC) ti fi ọwọ́ òfin mu sẹnatọ to n soju ẹkun aarin gbùngbùn Kaduna tẹ́lẹ̀ri Sehu Sani. Wọn ni ẹsun fún ilọnilọ́wọ́ gbà àti lílo orukọ èèkan ilú lu jìbìtì ni àwọn muu fun. Ìròyìn sọ pé àjọ náà mú Sani ni ọjọ iṣẹ́gun nílùú Abuja pé ò n lò orúkọ adelé ajọ EFCC ọgbẹ́ni Ibrahim Magu láti gba owó tabua lọ́wa àwọn aará ìlú. Lára rẹ̀ ni bi Sani ṣe gba ẹgbẹ̀run lọ́nà ogún dọla lọ́wọ́ oníṣòwò ọkọ kan, Alhaji Sani Dauda to jẹ oludári ASD Motors to si ti fun ni ẹgbẹ̀run mẹ́wàá dọ́la ko to lọ fi ẹjọ sun àjọ EFCC. Ẹnikan fidi rẹ̀ múlẹ pẹ: "ASD motors, iyẹn Alhaji Sani Dauda, fẹ́jọ sùn pé Sani gba ẹgbẹ̀run mẹ́wàá dọla lọ́wọ oun nítori pé ó sọ pé òun jẹ ọ̀rẹ́ tímọtímọ pẹ̀lú adele alaga àjọ EFCC." Wọ́n mú u sùgbọ́n wọ́n gba oniduro rẹ̀ lẹ́yìn ti wọ́n ri ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá dọla gbà pada, wọ́n ni ko maa yọju si akata wọn loorekoore sùgbọ́n kaka bẹẹ ko jẹ́ ki ẹnikẹni ri òun."


Lára rẹ̀ ni bi Sani ṣe gba ẹgbẹ̀run lọ́nà ogún dọla lọ́wọ́ oníṣòwò ọkọ kan, Alhaji Sani Dauda to jẹ oludári ASD Motors to si ti fun ni ẹgbẹ̀run mẹ́wàá dọ́la ko to lọ fi ẹjọ sun àjọ EFCC. Ẹnikan fidi rẹ̀ múlẹ pẹ: "ASD motors, iyẹn Alhaji Sani Dauda, fẹ́jọ sùn pé Sani gba ẹgbẹ̀run mẹ́wàá dọla lọ́wọ oun nítori pé ó sọ pé òun jẹ ọ̀rẹ́ tímọtímọ pẹ̀lú adele alaga àjọ EFCC." Wọ́n mú u sùgbọ́n wọ́n gba oniduro rẹ̀ lẹ́yìn ti wọ́n ri ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá dọla gbà pada, wọ́n ni ko maa yọju si akata wọn loorekoore sùgbọ́n kaka bẹẹ ko jẹ́ ki ẹnikẹni ri òun." Ati pe wọn ni Sani n fọ́wọ́ sọyà pe ọ̀rẹ tímọtímọ ni òun pẹ̀lú Ibrahim Magu, òun si le ràn wọ́n lọ́wọ́ láti bọ lọ́wọ́ gbogbo ìwádìí àti ijiya ti wọ́n le sálabapade lọ́dọ̀ àjọ EFCC". Iroyin ni Dauda fi ọ̀rọ̀ naa to EFCC leti pé ẹgbẹ̀run lọ́na ogun dọla ni Sani bèèrè fún láti fi sọwọ si Magu ki ọ̀rọ̀ náà ba le di igbàgbé Sùgbọ́n oluranlọ́wọ́ pàtàkì si Sani, Ahmed Suleiman bu ẹnu àtẹ lu mimu ti wọ́n mu ọmọ ilé ìgbìmọ aṣofin tẹ́lẹ́ rí naa pe wọn ko tii wadii ootọ bi o ti yẹ. Suleiman ni sẹnatọ náà kan lọ lati lọ ba ASD kẹdun lori wàhálà ti o ni pẹ̀lú àjọ EFCC, lẹ́yìn náà ni ASD ri ọkọ píjo rẹ̀ to sì gbàá nimọràn pé ko paarọ rẹ̀ si èyi to tún gbayi jù bẹ́ẹ lọ.


Ati pe wọn ni Sani n fọ́wọ́ sọyà pe ọ̀rẹ tímọtímọ ni òun pẹ̀lú Ibrahim Magu, òun si le ràn wọ́n lọ́wọ́ láti bọ lọ́wọ́ gbogbo ìwádìí àti ijiya ti wọ́n le sálabapade lọ́dọ̀ àjọ EFCC". Iroyin ni Dauda fi ọ̀rọ̀ naa to EFCC leti pé ẹgbẹ̀run lọ́na ogun dọla ni Sani bèèrè fún láti fi sọwọ si Magu ki ọ̀rọ̀ náà ba le di igbàgbé Sùgbọ́n oluranlọ́wọ́ pàtàkì si Sani, Ahmed Suleiman bu ẹnu àtẹ lu mimu ti wọ́n mu ọmọ ilé ìgbìmọ aṣofin tẹ́lẹ́ rí naa pe wọn ko tii wadii ootọ bi o ti yẹ. Suleiman ni sẹnatọ náà kan lọ lati lọ ba ASD kẹdun lori wàhálà ti o ni pẹ̀lú àjọ EFCC, lẹ́yìn náà ni ASD ri ọkọ píjo rẹ̀ to sì gbàá nimọràn pé ko paarọ rẹ̀ si èyi to tún gbayi jù bẹ́ẹ lọ. O ni eyi ni Sani fesi si pe oun ko ni owo  fun eyi lọ́wọ. ASD lo mú àbá wá wi pé Sẹnatọ le maa san owo náà díẹ̀diẹ̀ ti sẹnatọ naa si gba bẹ́ẹ̀, nígbà ti o délé o lọ fun ASD ni ẹgbẹ̀run méjìlá dọla ti ASD si fun un ni edà iwe fun owo to san. Agbẹnusọ sẹnatọ náà ni alágàbangebe ni ASD àti pé o ti gba ki wọ́n lo òun fún oṣèlú, sùgbọ́n ni bayii tọ́rọ̀ ti di ti ọlọpàá ilé ẹjọ ni yóò yanju gbogbo rẹ̀


O ni eyi ni Sani fesi si pe oun ko ni owo  fun eyi lọ́wọ. ASD lo mú àbá wá wi pé Sẹnatọ le maa san owo náà díẹ̀diẹ̀ ti sẹnatọ naa si gba bẹ́ẹ̀, nígbà ti o délé o lọ fun ASD ni ẹgbẹ̀run méjìlá dọla ti ASD si fun un ni edà iwe fun owo to san. Agbẹnusọ sẹnatọ náà ni alágàbangebe ni ASD àti pé o ti gba ki wọ́n lo òun fún oṣèlú, sùgbọ́n ni bayii tọ́rọ̀ ti di ti ọlọpàá ilé ẹjọ ni yóò yanju gbogbo rẹ̀


Isabel dos Santos: Obìnrin tó lówó jùlọ ní Africa 'ja orílẹ̀-èdè rẹ̀, Angola lólè' fi kó ọ̀rọ̀ jọ

Awọn iwe akọsilẹ kan ti aṣiri rẹ tu sita ti ṣafihan bi obinrin to l'owo julọ nilẹ Africa ṣe ko ọ̀rọ̀ rẹ jọ nipa lilo orilẹ-ede rẹ fun anfaani ara tiẹ, ati nipa iwa ibajẹ. Isabel dos Santos anfaani si awọn idokowo to jọ oju nigbese bi i ilẹ, eporbi, okuta iyebiye(diamond) ati eto ibaraẹni sọrọ, lasiko ti baba rẹ fi jẹ aarẹ Angola. Orilẹ-ede Angola wa ni Gusu ilẹ Africa, o si kun fun awọn nkan alumọọni. Awọn iwe akọsilẹ naa fi bi wọn ṣe fi aaye gba oun ati ọkọ rẹ lati ra awọn dukia ijọba to jẹ olowo iyebiye l'ọnna to mu ifurasi dani. Arabinrin Dos Santos sọ pe irọ patapata ni awọn ẹsun ti wọn fi kan oun, ati wi pe ọtẹ oṣelu ti ijọba orilẹ-ede Angola n ṣe ni. Orilẹ-ede UK ni ọmọ aarẹ nigba kan ri ọhun n gbe, to si ni ọpọlọpọ dukia olowo iyebiye ni aarin gbungun ilu London.


Awọn iwe akọsilẹ naa fi bi wọn ṣe fi aaye gba oun ati ọkọ rẹ lati ra awọn dukia ijọba to jẹ olowo iyebiye l'ọnna to mu ifurasi dani. Arabinrin Dos Santos sọ pe irọ patapata ni awọn ẹsun ti wọn fi kan oun, ati wi pe ọtẹ oṣelu ti ijọba orilẹ-ede Angola n ṣe ni. Orilẹ-ede UK ni ọmọ aarẹ nigba kan ri ọhun n gbe, to si ni ọpọlọpọ dukia olowo iyebiye ni aarin gbungun ilu London. Lọwọlọwọ, awọn alaṣẹ orilẹ-ede Angola ti n wadii rẹ fun iwa ibajẹ, wọn si ti gbẹsẹ le awọn dukia rẹ to wa ni orilẹ-ede naa. Ọpọ awọn iwe naa ni ajọ to n daabo bo awọn to n tani lolobo ni Africa; Platform to Protect Whistle-blowers in Africa. Wọn si ṣe ajọpin awọn iwe naa pẹlu ẹgbẹ awọn akọroyin to n ṣewadi abẹnu l'agbaye.


Lọwọlọwọ, awọn alaṣẹ orilẹ-ede Angola ti n wadii rẹ fun iwa ibajẹ, wọn si ti gbẹsẹ le awọn dukia rẹ to wa ni orilẹ-ede naa. Ọpọ awọn iwe naa ni ajọ to n daabo bo awọn to n tani lolobo ni Africa; Platform to Protect Whistle-blowers in Africa. Wọn si ṣe ajọpin awọn iwe naa pẹlu ẹgbẹ awọn akọroyin to n ṣewadi abẹnu l'agbaye. Ọkan lara awọn okoowo to ṣe to mu ifurasi dani ni ti epo to ṣe nipasẹ ẹka ileeṣẹ eporọbi orilẹ-ede Angola, Sonangol. Arabinrin Dos Santos ni wọn fi jẹ alamojuto ileeṣẹ Sonangol l'ọdun 2016, ni aṣẹ baba rẹ, Jose Eduardo dos Santos, to lo ọdun mejidinlogoji nipo aarẹ. Ṣugbọn ẹni to gba ipo aarẹ lẹyin ti baba rẹ fẹhinti lọdun 2017 yọ Arabinrin Dos Santos kuro ni ipo naa.


Ọkan lara awọn okoowo to ṣe to mu ifurasi dani ni ti epo to ṣe nipasẹ ẹka ileeṣẹ eporọbi orilẹ-ede Angola, Sonangol. Arabinrin Dos Santos ni wọn fi jẹ alamojuto ileeṣẹ Sonangol l'ọdun 2016, ni aṣẹ baba rẹ, Jose Eduardo dos Santos, to lo ọdun mejidinlogoji nipo aarẹ. Ṣugbọn ẹni to gba ipo aarẹ lẹyin ti baba rẹ fẹhinti lọdun 2017 yọ Arabinrin Dos Santos kuro ni ipo naa. Awọn iwe akọsilẹ aṣiri wọn tu sita fihan pe bi Santos ṣe n fi ipo naa silẹ, lo buwọlu sisan miliọnu mejidinlọgọta Dọla ($58m) fun ileeṣẹ ọrọ rẹ kan nilu Dubai, Matter Business Solutions. Bo tilẹ jẹ pe ileeṣẹ Matter ṣe awọn akanṣe iṣẹ kan fun Sonangol, ko fi bẹ si akọsilẹ pe o yẹ ki o gba to owo ti wọn buwọlu fun un. Awọn agbẹjọro Dos Santos sọ pe gbogbo owo ti wọn san fun ileeṣẹ Matter lo ba ofin mu, ati pe kii ṣe igba ti wọn le e kuro nipo lo buwọlu u. Ọkọ Arabinrin Dos Santos, Sindika Dokolo, fi ọwọ si iwe adehun ẹlẹnikan ni ọdun 2012 pẹlu ileeṣẹ orilẹ-ede Angola, Sodiam, to n pese 'diamond'.


Awọn iwe akọsilẹ aṣiri wọn tu sita fihan pe bi Santos ṣe n fi ipo naa silẹ, lo buwọlu sisan miliọnu mejidinlọgọta Dọla ($58m) fun ileeṣẹ ọrọ rẹ kan nilu Dubai, Matter Business Solutions. Bo tilẹ jẹ pe ileeṣẹ Matter ṣe awọn akanṣe iṣẹ kan fun Sonangol, ko fi bẹ si akọsilẹ pe o yẹ ki o gba to owo ti wọn buwọlu fun un. Awọn agbẹjọro Dos Santos sọ pe gbogbo owo ti wọn san fun ileeṣẹ Matter lo ba ofin mu, ati pe kii ṣe igba ti wọn le e kuro nipo lo buwọlu u. Ọkọ Arabinrin Dos Santos, Sindika Dokolo, fi ọwọ si iwe adehun ẹlẹnikan ni ọdun 2012 pẹlu ileeṣẹ orilẹ-ede Angola, Sodiam, to n pese 'diamond'. O yẹ ki ọkọ rẹ ati ileeṣẹ naa o pin owo idokoowo ti wọn ṣe ni ileeṣẹ to n ṣe ẹṣọ ara ni Switzerland, De Grisogono dọgba-dọgba ni, ṣugbọn, ileeṣẹ ijọba lo ko owo to pọju silẹ. Iwe akọsilẹ naa si fihan pe niṣe ni Sodiam ya gbogbo owo to lo ni banki aladani kan, ti Arabinrin Dos Santos ti jẹ oludokowo to tobi julọ. Bravo da Rosa, to jẹ ọga agba tuntun fun Sodiam sọ fun Panorama pe awọn eniyan Angola ko ri owo kankan botiwu ko kere mọ lara okoowo naa.


O yẹ ki ọkọ rẹ ati ileeṣẹ naa o pin owo idokoowo ti wọn ṣe ni ileeṣẹ to n ṣe ẹṣọ ara ni Switzerland, De Grisogono dọgba-dọgba ni, ṣugbọn, ileeṣẹ ijọba lo ko owo to pọju silẹ. Iwe akọsilẹ naa si fihan pe niṣe ni Sodiam ya gbogbo owo to lo ni banki aladani kan, ti Arabinrin Dos Santos ti jẹ oludokowo to tobi julọ. Bravo da Rosa, to jẹ ọga agba tuntun fun Sodiam sọ fun Panorama pe awọn eniyan Angola ko ri owo kankan botiwu ko kere mọ lara okoowo naa. "Nigba ti ao ba fi san gbese naa tan, Sodiam yoo padanu owo to le ni igba miliọnu Dọla ($200m). Aṣiri tun tu pe Arabinrin Dos Santos ra ilẹ kan to wa ni eti okun Luanda l'oṣu Kẹsan, ọdun 2017, o si san asansilẹ owo kekere. Ọpọlọpọ awọn eniyan lo si di alainilelori nigba ti wọn le wọn kuro lori ilẹ naa ti wsn fẹ ẹ fi kọ ilu tuntun Futungo.


"Nigba ti ao ba fi san gbese naa tan, Sodiam yoo padanu owo to le ni igba miliọnu Dọla ($200m). Aṣiri tun tu pe Arabinrin Dos Santos ra ilẹ kan to wa ni eti okun Luanda l'oṣu Kẹsan, ọdun 2017, o si san asansilẹ owo kekere. Ọpọlọpọ awọn eniyan lo si di alainilelori nigba ti wọn le wọn kuro lori ilẹ naa ti wsn fẹ ẹ fi kọ ilu tuntun Futungo. Yatọ si eyi, mọlẹbi bi ẹẹdẹgbẹta ni wọn tun le kuro nibi ti ilẹ naa ṣan de lẹyin ti Dos Santos tun bẹrẹ iṣẹ miran. Ni bayii, 'tosi ibi ti wọn n da igbẹ si ni awọn mọlẹbi naa n gbe, ti igbẹ si maa n ṣan wọ ile wọn ti riru okun ba pọ. Obinrin olowo tabua yii tun jẹ eere pupọ ni ẹka ibaraẹnisọrọ ni Angola.


Yatọ si eyi, mọlẹbi bi ẹẹdẹgbẹta ni wọn tun le kuro nibi ti ilẹ naa ṣan de lẹyin ti Dos Santos tun bẹrẹ iṣẹ miran. Ni bayii, 'tosi ibi ti wọn n da igbẹ si ni awọn mọlẹbi naa n gbe, ti igbẹ si maa n ṣan wọ ile wọn ti riru okun ba pọ. Obinrin olowo tabua yii tun jẹ eere pupọ ni ẹka ibaraẹnisọrọ ni Angola. Ìdá mẹẹdọgbọn ni ìpín rẹ ni ileeṣẹ ibaraẹnisọrọ alagbeka to tobi ju ni Angola, Unitel. O tilẹ lo anfaani naa lati mu ki Unitel o ya ileeṣẹ tuntun kan to da silẹ ni ọtalelọọdunrun miliọnu Pọhun, yatọ si biliọnu kan Dọla ti ileeṣẹ naa ti san fun un. Orukọ ileeṣẹ naa, Unitel International Holdings, mu ifurasi dani, nitori pe ko ni ibaṣepọ kankan pẹlu Unitel, Arabinrin Dos Santos lo si ni i. Awọn iwe akọsilẹ naa fihan bi Ms Dos Santos ṣe buwọlu iwe owo yiya gẹgẹ bi ẹni to yawo, ati ẹni to ya wọn ni owo, ti ko si yẹ ko ri bẹ ẹ. Arabinrin Dos Santos ati awọn agbẹjọro rẹ sọ pe gbogbo awọn to yẹ ko fi ọwọ si owo yiya naa lo mọ si i. Ati pe awọn ya owo naa lati fi daabo bo Unitel lọwọ bi owo ṣe n ṣe ṣege-ṣege.


Ìdá mẹẹdọgbọn ni ìpín rẹ ni ileeṣẹ ibaraẹnisọrọ alagbeka to tobi ju ni Angola, Unitel. O tilẹ lo anfaani naa lati mu ki Unitel o ya ileeṣẹ tuntun kan to da silẹ ni ọtalelọọdunrun miliọnu Pọhun, yatọ si biliọnu kan Dọla ti ileeṣẹ naa ti san fun un. Orukọ ileeṣẹ naa, Unitel International Holdings, mu ifurasi dani, nitori pe ko ni ibaṣepọ kankan pẹlu Unitel, Arabinrin Dos Santos lo si ni i. Awọn iwe akọsilẹ naa fihan bi Ms Dos Santos ṣe buwọlu iwe owo yiya gẹgẹ bi ẹni to yawo, ati ẹni to ya wọn ni owo, ti ko si yẹ ko ri bẹ ẹ. Arabinrin Dos Santos ati awọn agbẹjọro rẹ sọ pe gbogbo awọn to yẹ ko fi ọwọ si owo yiya naa lo mọ si i. Ati pe awọn ya owo naa lati fi daabo bo Unitel lọwọ bi owo ṣe n ṣe ṣege-ṣege. Orisun: Forbes magazine ati awọn miran


Saraki: Ilé ẹjọ́ ní yóò yanjú ọ̀rọ̀ lórí ilé mí tí Ìjọba gbẹ̀sẹ̀ lé

Aarẹ ana ni ile aṣofin agba orile-ede Naijiria Sẹnẹtọ Bukola Saraki ti fesi pe ile ẹjọ ni yoo yanju ọrọ laarin oun ati ijọba Naijiria to gbẹsẹ le ile rẹ kan to wa nilu Ilorin. Lọjọ Aje tii ṣe ọjọ keji, oṣu Kejila ni ẹka ajọ EFCC to wa nilu Ilorin gba idajọ lọdọ adajọ Ridwan Aikawa pe ki Saraki jọwọ ile naa fun ijọba tori pe ọna aitọ lo gba kọ ọ. Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ Saraki fi sita fawọn oniroyin, o ni igbesẹ EFCC tapa si ofin nitori ile ẹjọ giga lAbuja to ti paṣẹ pe ki wọn ma ṣe gbe igbesẹ lori gbigba ogun Saraki kankan. Yusuf Olaniyọnu to jẹ agbẹnusọ fun Saraki ṣalaye ninu rẹ pe: ''Irọ pọnbele ni ọrọ ti EFCC sọ pe ọna aitọ ni Saraki fi kọ ile naa.'' ''Ohun to ṣẹlẹ ni pe ijọba Kwara da ninu owo ti wọn fi kọ ile naa ni ibamu pẹlu ofin to de sisan owo ifẹyinti fawọn Gomina ati igbakeji wọn ti Saraki si fi owo ara rẹ pari eleyi to ku'' Olaniyonu sọ pe iṣẹ ko bẹrẹ lori ile yi titi di asiko ti Saraki fẹ pari saa rẹ gẹgẹ bi Gomina ti o si fi iwe sọwedowo san owo kikọ ile naa O wa tẹnumọ pe Saraki yoo tako igbesẹ yi ni ile ẹjọ lati le fi igbagbọ rẹ ninu titẹle ofin ilẹ yi rinlẹ . Yatọ si ile Ilorin, ajọ EFCC ti n tọ pinpin awọn dukia Saraki ti Iroyin si kan nigba kan pe wọn gbẹsẹ le ile rẹ kan ni adugbo Ikoyi nilu Eko. Faakinfa laarin Saraki ati Ijọba Naijiria ko ṣẹṣẹ bẹrẹ.


''Ohun to ṣẹlẹ ni pe ijọba Kwara da ninu owo ti wọn fi kọ ile naa ni ibamu pẹlu ofin to de sisan owo ifẹyinti fawọn Gomina ati igbakeji wọn ti Saraki si fi owo ara rẹ pari eleyi to ku'' Olaniyonu sọ pe iṣẹ ko bẹrẹ lori ile yi titi di asiko ti Saraki fẹ pari saa rẹ gẹgẹ bi Gomina ti o si fi iwe sọwedowo san owo kikọ ile naa O wa tẹnumọ pe Saraki yoo tako igbesẹ yi ni ile ẹjọ lati le fi igbagbọ rẹ ninu titẹle ofin ilẹ yi rinlẹ . Yatọ si ile Ilorin, ajọ EFCC ti n tọ pinpin awọn dukia Saraki ti Iroyin si kan nigba kan pe wọn gbẹsẹ le ile rẹ kan ni adugbo Ikoyi nilu Eko. Faakinfa laarin Saraki ati Ijọba Naijiria ko ṣẹṣẹ bẹrẹ. Nigba to wa lori oye gẹgẹ bi Aarẹ ile aṣofin Naijiria,ajọ to n risi igbogun ti awọn to n lu owo ilu ni ponpo ati gbigbogun ti iwa ibajẹ ICPC naa pe lẹjọ.


Nigba to wa lori oye gẹgẹ bi Aarẹ ile aṣofin Naijiria,ajọ to n risi igbogun ti awọn to n lu owo ilu ni ponpo ati gbigbogun ti iwa ibajẹ ICPC naa pe lẹjọ.


Exam Malpractices: Fọ́tò inú káàdì ìdánimọ̀ ló mú kí àkàrà tú sépo

Aye n bajẹ ọmọ ole n kajọ. Ki ni ka ti ṣe iru eyi si, nigba tawọn akẹkọọ ile iwe alakọbẹrẹ ba n gba eeyan kọ idanwo wọn? Bẹẹ lawọn eeyan n ṣemọ bi iroyin ti ṣe kan pe, ọwọ ọlọpaa tẹ awọn akẹkọ ile iwe alakọbẹrẹ mejila, ti wọn gba eeyan lati ba wọn joko ṣe idanwo aṣekagba wọn. Iroyin ta gbọ ni pe, awọn akẹkọ lati ile ẹkọ alakọbẹrẹ Sese Bugolo gba awọn akẹkọ naa lati ile ẹkọ girama to wa ni agbegbe Buike ati Mukono ni orilẹede Uganda, lati ba wọn kọ idanwo. Ọga agba feto ẹkọ lagbegbe naa, Hassan Nkutu ṣalaye lọjọ Iṣẹgun pe, n ṣe laṣiri awọn akẹkọọ naa tu nigba tawọn ri pe aworan ori iwe idanimọ wọn ko papọ mọ ti awọn to n kọ idanwo. Hassan sọ pe ''ọkan lara awọn ọtẹlẹmuyẹ ta ni ko mojuto idanwo naa lo ri awọn afunrasi ohun.


Iroyin ta gbọ ni pe, awọn akẹkọ lati ile ẹkọ alakọbẹrẹ Sese Bugolo gba awọn akẹkọ naa lati ile ẹkọ girama to wa ni agbegbe Buike ati Mukono ni orilẹede Uganda, lati ba wọn kọ idanwo. Ọga agba feto ẹkọ lagbegbe naa, Hassan Nkutu ṣalaye lọjọ Iṣẹgun pe, n ṣe laṣiri awọn akẹkọọ naa tu nigba tawọn ri pe aworan ori iwe idanimọ wọn ko papọ mọ ti awọn to n kọ idanwo. Hassan sọ pe ''ọkan lara awọn ọtẹlẹmuyẹ ta ni ko mojuto idanwo naa lo ri awọn afunrasi ohun. N ṣe la ri pe aworan to wa lori kaadi idanimọ wọn ko papọ mọ eleyi ti ile iṣẹ eto ẹkọ Uganda pese'' Agbẹnusọ ọlọpaa lagbegbe naa, Hellen Butoto sọ pe awọn yoo kesi awọn adari ile iwe naa lati wa ṣalaye ohun to ṣẹlẹ.


N ṣe la ri pe aworan to wa lori kaadi idanimọ wọn ko papọ mọ eleyi ti ile iṣẹ eto ẹkọ Uganda pese'' Agbẹnusọ ọlọpaa lagbegbe naa, Hellen Butoto sọ pe awọn yoo kesi awọn adari ile iwe naa lati wa ṣalaye ohun to ṣẹlẹ.


Border closure: Wo àwọn ọ̀nà àràméèrírí táwọn èèyàn fi ń kó ìrẹsì wọ Nàìjíríà

Ni oṣu kẹjọ ọdun 2019 ni ij.sba apapọ kede titi awọn ẹnu ibode orilẹede Naijiria gbogbo pa ti ko si ni si iwọle-wọde ẹru kankan nibẹ. Aarẹ Buhari, Ọga agba ileeṣẹ aṣọbode lorilẹede Naijiria pẹlu minisita fun iṣuna ati gomina banki apapọ orilẹede Naijiria, gbogbo wọn ni wọn jade sita lati sọ idi ti wọn fi gbe igbesẹ yii eleyi ti wọn ni o wa lati ori ọrọ abo, ṣiṣe koriya fun awọn agbẹ titi to fi kan idagbasoke awọn ileeṣẹ abẹẹle. Amọṣa o, lara awọn ohun to mu inira ba araalu nipasẹ igbesẹ yii ni aisi anfani fun awọn eeyan lati jẹ irẹsi eyi to ti di ounjẹ tẹrutọmọ lorilẹede Naijiria n jẹ. Pataki ounjẹ irẹsi yii lo mu ki inira o de ba araalu nigba ti ko si aaye lati gbe ounjẹ yii wọle. Eyii lo mu ki owo ori irẹsi o gbowo lori. Apo irẹsi kan ti wọn n ta tẹlẹ ni ẹgbẹrun marundinlogun si mejidinlogun naira lo ti di ẹgbẹrun marundinlọgbọn si ẹgbẹrun lọna ọgbọn naira.


Pataki ounjẹ irẹsi yii lo mu ki inira o de ba araalu nigba ti ko si aaye lati gbe ounjẹ yii wọle. Eyii lo mu ki owo ori irẹsi o gbowo lori. Apo irẹsi kan ti wọn n ta tẹlẹ ni ẹgbẹrun marundinlogun si mejidinlogun naira lo ti di ẹgbẹrun marundinlọgbọn si ẹgbẹrun lọna ọgbọn naira. Lara awọn ọna ti awọn oniṣowo fayawọ n lo bayii lati fi ko iresi wọle ko yee pa ni lẹrin. Ni ọjọ kẹrinla oṣu kọkanla ọdun 2019 ni awọn aṣọbode ni ipinlẹ Niger ati Kogi dena de ọkọ akẹru kan to kun fun apo irẹsi  to din mẹjọ ni ọọdunrun eyi ti wọn ko si abẹ spọlọpọ igi ereke. Alukoro ajs aṣọbode nibẹ ni owo iresi naa to miliọnu marun naira.


Lara awọn ọna ti awọn oniṣowo fayawọ n lo bayii lati fi ko iresi wọle ko yee pa ni lẹrin. Ni ọjọ kẹrinla oṣu kọkanla ọdun 2019 ni awọn aṣọbode ni ipinlẹ Niger ati Kogi dena de ọkọ akẹru kan to kun fun apo irẹsi  to din mẹjọ ni ọọdunrun eyi ti wọn ko si abẹ spọlọpọ igi ereke. Alukoro ajs aṣọbode nibẹ ni owo iresi naa to miliọnu marun naira. Bakan naa lo ni awọn onifayawọ miran kan naa ko si gbaga awọn aṣọbode nigba ti wọn ko irẹsi ti owo ori rẹ le ni miliọnu marundinlọgbọn nairasi inu aṣọ tokunbọ ki awọn aṣọbode ma baa mu wọn. Ko tan sibẹ, ni aipẹ yii naa ni awọn aṣọbode kan mu arabinrin kan ti o ko irẹsi si inu awọn awọtẹlẹ rẹ bii pata, kọmu ati abẹ aṣọ. Fidio obinrin ọhun tan kari ayelujara ki a to tun ri awọn kan ti wọn ko irẹsi sinu jala epo ti wọn gbe sinu posi.


Bakan naa lo ni awọn onifayawọ miran kan naa ko si gbaga awọn aṣọbode nigba ti wọn ko irẹsi ti owo ori rẹ le ni miliọnu marundinlọgbọn nairasi inu aṣọ tokunbọ ki awọn aṣọbode ma baa mu wọn. Ko tan sibẹ, ni aipẹ yii naa ni awọn aṣọbode kan mu arabinrin kan ti o ko irẹsi si inu awọn awọtẹlẹ rẹ bii pata, kọmu ati abẹ aṣọ. Fidio obinrin ọhun tan kari ayelujara ki a to tun ri awọn kan ti wọn ko irẹsi sinu jala epo ti wọn gbe sinu posi. Iye igba ti irufẹ awọn iwa yii yoo fi tẹ siwaju ko tii ye ẹnikẹni ṣugbọn ohun kan to daju naa ni pe bi ijsba ko ba ṣi ẹnu ibode, ko lee dẹkun. Bi iroyin to si n ti ọdọ ijsba wa ba ṣe e tẹle, ṣiṣi ẹnu ibode yii ko sun mọ rara. Ẹ̀ka to ń mójú to jíjí epo rọ̀ọ̀bì láàrin àjọ àṣọ́bode Nàìjíríà ti gba jẹrikà ẹpo bẹtiróò mẹ́tàlelógun ti wọ́n ri ninú pósí ní ẹnu ibodè Naijiria ti idiroko ní ìpínlẹ̀ Ogun.


Iye igba ti irufẹ awọn iwa yii yoo fi tẹ siwaju ko tii ye ẹnikẹni ṣugbọn ohun kan to daju naa ni pe bi ijsba ko ba ṣi ẹnu ibode, ko lee dẹkun. Bi iroyin to si n ti ọdọ ijsba wa ba ṣe e tẹle, ṣiṣi ẹnu ibode yii ko sun mọ rara. Ẹ̀ka to ń mójú to jíjí epo rọ̀ọ̀bì láàrin àjọ àṣọ́bode Nàìjíríà ti gba jẹrikà ẹpo bẹtiróò mẹ́tàlelógun ti wọ́n ri ninú pósí ní ẹnu ibodè Naijiria ti idiroko ní ìpínlẹ̀ Ogun. Agbẹnusọ ajọ asọbode, Abdullahi Maiwada sàlàyé pé àwọn rí pósi ti wọ́n ko epo bẹtiro si ti wọ́n si fi kalẹ̀ sínu ọkọ ayọkẹ́lẹ́ Mazda 626 kan pẹ̀lú nọmba LSD 617 CW. Ẹnu ibode ìdiroko jẹ́ ọkan lára èyí ti ijọba àpapọ̀ tì pa láti mú ẹ̀dínkù ba bi àwọn ènìyàn ṣe ń ko ẹrù aitọ wọlú. Láìpẹ́ yìí ni ajọ asọbode ni ki wọ́n ma gbé epo bẹntiro wọ ìwọ̀n kìlómita ogun si ẹnu ibode Naijiria kankan mọ.


Agbẹnusọ ajọ asọbode, Abdullahi Maiwada sàlàyé pé àwọn rí pósi ti wọ́n ko epo bẹtiro si ti wọ́n si fi kalẹ̀ sínu ọkọ ayọkẹ́lẹ́ Mazda 626 kan pẹ̀lú nọmba LSD 617 CW. Ẹnu ibode ìdiroko jẹ́ ọkan lára èyí ti ijọba àpapọ̀ tì pa láti mú ẹ̀dínkù ba bi àwọn ènìyàn ṣe ń ko ẹrù aitọ wọlú. Láìpẹ́ yìí ni ajọ asọbode ni ki wọ́n ma gbé epo bẹntiro wọ ìwọ̀n kìlómita ogun si ẹnu ibode Naijiria kankan mọ. Lásìkò tí ààrẹ Buhari ń sọ̀rọ̀ lóri iṣẹ̀lẹ̀ náà,  O sàlàyé pé, epo ti Naijiria n lò lábẹ̀le ti din ni ìdá ọgbọ̀n láti ìgbà ti ìjọba òun ti pinu láti ti ẹnu ibode Naijiria gbogbo.


Lásìkò tí ààrẹ Buhari ń sọ̀rọ̀ lóri iṣẹ̀lẹ̀ náà,  O sàlàyé pé, epo ti Naijiria n lò lábẹ̀le ti din ni ìdá ọgbọ̀n láti ìgbà ti ìjọba òun ti pinu láti ti ẹnu ibode Naijiria gbogbo.


Fake Pastors: Bunmi àti Rukayat ni agbódegbà àwọn afurasi pasitọ náà

Awọn òṣìṣẹ́ ọ̀tẹlẹ́múyẹ́ to n rí si ìwádìí ọ̀dáran nípinlẹ̀ Eko ti mú àwọn mẹ́rin kan tọ fi mọ olùsọ́aguntan méji. Wọn fẹ̀sun kan pé wọ́n ń ṣe iṣẹ́ amí ati iṣẹ ìyanu èké ti wọ́n si n purọ gbówó lọ́wọ́ àwọn olùgbé Lekki àti Epe nípínlẹ̀ Eko. Àwọn pásìtọ tí wọ́n fẹ́sùn kan ní Favour David ati Favour Chimobi pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Rukayat Folawewo àti Bunmi Joshua, láti maa ṣe ìṣẹ́ jìbìtì wọ́n. Agbẹ́nusọ ọlọpàá ní ìpínlẹ̀ Eko Bala Elikana, sọ nínú àtẹjáde kan pe àwọn afurasí náà maa n wá ọmọ ìjọ fún ìjọ Wonders Assembly Ministry to waà ni àdojúkọ Lagos Business School ní márosẹ̀ Lekki/Epe  ni Ajah. Elkana ni "a mú afurasí mẹ́rin ti wọ́n maa n fi iṣẹ́ ìyanu òfége lo gbájuẹ̀ fún àwọn ara ilú ti ko fúra, wọ́n ṣe asọtẹlẹ, awọ́n miran a jẹri èké, èyi ni wọn n lò láti gbowó lọ́wọ wọ́n ti wọ́n a sì tún maa lo àwọn ọna miran láti kó ọrọ̀ jo." Elkana ni lẹ́yin ti ará ìlú tàwọn lolobó ni àwọn gbé ìgbésẹ̀ ti àwọn si mú àwọn obinrin méji, Rukayat Folawewo àti Bunmi Joshua ti wọ́n n ṣe bi ọmọ ìjọ naa ti wọ́n sì ri iṣẹ́ ìyànú ìwòsàn gbà láti ọwọ pásìtọ lẹ́yìn ìjàmba ọkọ̀.


Agbẹ́nusọ ọlọpàá ní ìpínlẹ̀ Eko Bala Elikana, sọ nínú àtẹjáde kan pe àwọn afurasí náà maa n wá ọmọ ìjọ fún ìjọ Wonders Assembly Ministry to waà ni àdojúkọ Lagos Business School ní márosẹ̀ Lekki/Epe  ni Ajah. Elkana ni "a mú afurasí mẹ́rin ti wọ́n maa n fi iṣẹ́ ìyanu òfége lo gbájuẹ̀ fún àwọn ara ilú ti ko fúra, wọ́n ṣe asọtẹlẹ, awọ́n miran a jẹri èké, èyi ni wọn n lò láti gbowó lọ́wọ wọ́n ti wọ́n a sì tún maa lo àwọn ọna miran láti kó ọrọ̀ jo." Elkana ni lẹ́yin ti ará ìlú tàwọn lolobó ni àwọn gbé ìgbésẹ̀ ti àwọn si mú àwọn obinrin méji, Rukayat Folawewo àti Bunmi Joshua ti wọ́n n ṣe bi ọmọ ìjọ naa ti wọ́n sì ri iṣẹ́ ìyànú ìwòsàn gbà láti ọwọ pásìtọ lẹ́yìn ìjàmba ọkọ̀. "Ní ti Bunmi Joshua nítirẹ, oun jẹ́ri èké fún àwọn ọmọ ìjọ naa pé ọmọ oun to ti kò gbọ́ran ti ko si lè sọrọ ri ìwòsàn gbà. O tun ni o sì ti n gbọ́ran àti sọ̀rọ̀ báyìí lábẹ́ iṣẹ́ ìránṣẹ́ pásìtọ Favour Chimobi ti ìjọ Elijah Ministry ní Port Harcourt ti oun ati pasitọ David Favour jọ ń ṣiṣẹ́ pọ̀. Elkana sàlàyé pé ìwádìí fihan pé ìrọ panbele ni gbogbo ẹ̀rí náà, ti wọ́n si mu àwọn afurasi náà lásìkò ìṣọ́ oru.


"Ní ti Bunmi Joshua nítirẹ, oun jẹ́ri èké fún àwọn ọmọ ìjọ naa pé ọmọ oun to ti kò gbọ́ran ti ko si lè sọrọ ri ìwòsàn gbà. O tun ni o sì ti n gbọ́ran àti sọ̀rọ̀ báyìí lábẹ́ iṣẹ́ ìránṣẹ́ pásìtọ Favour Chimobi ti ìjọ Elijah Ministry ní Port Harcourt ti oun ati pasitọ David Favour jọ ń ṣiṣẹ́ pọ̀. Elkana sàlàyé pé ìwádìí fihan pé ìrọ panbele ni gbogbo ẹ̀rí náà, ti wọ́n si mu àwọn afurasi náà lásìkò ìṣọ́ oru.


ICPC rọ ààrẹ Buharí láti dá àwọn ọ̀gá àgbá ilé iṣẹ́ tọ́rọ́ ṣí mọ́ lórí dúró

Alága àjọ tó n ri sí ọrọ awọn tó n lu owó ìlú ni pònpó àti àwọn ẹsẹ̀ míràn ICPC, ọjọ̀gbọ́n Bolaji Owasanoye tí naka ìdọ̀tí sí àwọn fásìtì, ilé iwòsàn ijọba apapọ, àwọn ilé iṣẹ́ ijọba tí wọ́n ń tẹ abá ìsúnà. Owó tí wọ́n ti fi kún àbá ìsúná wọ́n ti tó bílíọnù méjìdínlógún o lé ọwọ́ mẹ́sàn naira èyí sì wáyé láàrin Fasiti olùkọni àgbà fún iṣegun ti Benin gẹgẹ bi wọn ṣe fí bílíọnù kan ó lé ọwọ kan lé (1.1Bílíọnù), Federal Medical Centre Bayelsa bílíọnu kan o dín díẹ (915 miliọnu) Fasiti Nnamdi Azikwe, bílíọnu kan o dín díẹ̀ (907 miliọnu). Àwọn fasiti to ku ni Fasiti Jos ọgọrin mẹrin mílíọnu lé mẹrindinlọgọrun (896) miliọnu), ilé ìwòsàn University College Ibadan (701 mílíọnu) Fasiti Usnman Dan Fodiyo (636 mílíọnù) àti Fasiti Ibadan (558 mílíọnù). Owasanoye ṣàlàyé pé ICPC ti gba bílíọnu meji Naira nípa bi wọn ṣe f'imú fin'lẹ láti rí àwọn iṣẹ́ akanṣe awọn ọmọ ilé ìgbìmọ asòfin (Constituency projects). Ọgá àgbà náà sí ní láti bi osù mẹ́wàá ṣẹ́yìn ni ajọ náà ti gba àwọn ǹkan iní ti à fojuri ti owo rẹ̀ to Bílíọnù mejilélọgbọ̀n, yála ki ijọba gbẹsẹ le e pátápáta tàbi ki wọn gba fun igba diẹ̀ ki igbẹjọ to pari. Bakan náà ni o fi kún un pé ni ti owó, àwọn ti gba ní dọla àti naira owó to lé ni bilọnù mẹta báyìí.


Owasanoye ṣàlàyé pé ICPC ti gba bílíọnu meji Naira nípa bi wọn ṣe f'imú fin'lẹ láti rí àwọn iṣẹ́ akanṣe awọn ọmọ ilé ìgbìmọ asòfin (Constituency projects). Ọgá àgbà náà sí ní láti bi osù mẹ́wàá ṣẹ́yìn ni ajọ náà ti gba àwọn ǹkan iní ti à fojuri ti owo rẹ̀ to Bílíọnù mejilélọgbọ̀n, yála ki ijọba gbẹsẹ le e pátápáta tàbi ki wọn gba fun igba diẹ̀ ki igbẹjọ to pari. Bakan náà ni o fi kún un pé ni ti owó, àwọn ti gba ní dọla àti naira owó to lé ni bilọnù mẹta báyìí. Ọ̀gá ICPC wa rọ ààrẹ Buhari láti dá àwọn ọga ajọ ati ilé iṣẹ́ ti igbá ọ̀rọ̀ náà ṣí mọ lórí dúró titi ti ìwádìí yóò fi parí.


Ọ̀gá ICPC wa rọ ààrẹ Buhari láti dá àwọn ọga ajọ ati ilé iṣẹ́ ti igbá ọ̀rọ̀ náà ṣí mọ lórí dúró titi ti ìwádìí yóò fi parí.


Allen Onyema: Iro ni ile Amerika pa mo mi lori esun jibiti

Alaga ilẹ isẹ ọkọ ofurufu Air Peace, Allen Onyema ti ni iro lasan ni ilẹ Amerika pa mọ oun lori ẹsun iwa jibiti ti wọn fi kan oun. Onyema sọ eyi ninu atẹjade ti wọn fi lede si oju opo ikansiraẹni Twitter wọn. O ni ọmọ Naijiria rere ni oun, ti kii se magomago ninu gbogbo ohun ti oun ba n se. Owurọ ọjọ Abamẹta ni iroyin gbe e pe orilẹede Amẹrika ti fi ẹsun jibiti ogun miliọnu dọla ati kikowo pamọ silẹ okeere lọna aitọ kan oludasilẹ ile iṣẹ ọkọ ofurufu Air Peace. Amẹrika fẹ̀sùn jìbìtì $20m kan olùdàsílẹ̀ Air Peace, Allen Onyema Iroyin to n tẹ wa lọwọ sọ pe ilẹ Amẹrika ti fi ẹsun jibiti ogun miliọnu dọla ati kikowo pamọ silẹ okeere lọna aitọ kan oludasilẹ ile iṣẹ ọkọ ofurufu, Air Peace, Allen Onyema. Ẹka idajọ orilẹ-ede Amẹrika lo kede ọrọ naa loju opo itakun agbaye wọn.


Owurọ ọjọ Abamẹta ni iroyin gbe e pe orilẹede Amẹrika ti fi ẹsun jibiti ogun miliọnu dọla ati kikowo pamọ silẹ okeere lọna aitọ kan oludasilẹ ile iṣẹ ọkọ ofurufu Air Peace. Amẹrika fẹ̀sùn jìbìtì $20m kan olùdàsílẹ̀ Air Peace, Allen Onyema Iroyin to n tẹ wa lọwọ sọ pe ilẹ Amẹrika ti fi ẹsun jibiti ogun miliọnu dọla ati kikowo pamọ silẹ okeere lọna aitọ kan oludasilẹ ile iṣẹ ọkọ ofurufu, Air Peace, Allen Onyema. Ẹka idajọ orilẹ-ede Amẹrika lo kede ọrọ naa loju opo itakun agbaye wọn. Ẹka naa fẹsun kan Ọgbẹni Onyema loju opo agbọrọkaye wọn pe gbe ogun miliọnu dọla lati orilẹ-ede Naijiria sawọn apo ikowosi kan l'Amẹrika. Bakan naa ni wọn ni o lo ayederu iwe pe oun fẹ fi owo naa ra ọkọ ofurufu lorilẹ-ede Amẹrika ni. Onyema ati Ejiroghene Eghagha to jẹ alakoso eto inawo ile iṣẹ ọkọ ofurufu Air Peace ni wọn jọ fẹsun kan papọ.


Ẹka naa fẹsun kan Ọgbẹni Onyema loju opo agbọrọkaye wọn pe gbe ogun miliọnu dọla lati orilẹ-ede Naijiria sawọn apo ikowosi kan l'Amẹrika. Bakan naa ni wọn ni o lo ayederu iwe pe oun fẹ fi owo naa ra ọkọ ofurufu lorilẹ-ede Amẹrika ni. Onyema ati Ejiroghene Eghagha to jẹ alakoso eto inawo ile iṣẹ ọkọ ofurufu Air Peace ni wọn jọ fẹsun kan papọ. Atẹjade ti ẹka eto idajọ ilẹ Amẹrika fi sita ṣalaye pe lati ọjọ kọkandinlogun, oṣu kọkanla ni ẹka naa ti fẹsun kan wọn pe wọn jọ gbimọ pọ lati lu jibiti pẹlu ile ifowopamọ l'Amẹrika. Byung J. to jẹ olori ẹka idajọ lapa ariwa ẹkun Georgia sọ ninu atẹjade naa pe Onyema lo ipo rẹ gẹgẹ bi gbajugbaja oniṣowo ati oludasilẹ ile iṣẹ Air Peace lati lu jibiti pẹlu ayederu iwe. O ni ijọba Amẹrika ṣetan lati daabo bo ẹka ile iṣẹ ifowopamọ lọwọ awọn onijibiti ti wọn n fi ọrọ owo ṣiṣe boju wa si Amẹrika.


Atẹjade ti ẹka eto idajọ ilẹ Amẹrika fi sita ṣalaye pe lati ọjọ kọkandinlogun, oṣu kọkanla ni ẹka naa ti fẹsun kan wọn pe wọn jọ gbimọ pọ lati lu jibiti pẹlu ile ifowopamọ l'Amẹrika. Byung J. to jẹ olori ẹka idajọ lapa ariwa ẹkun Georgia sọ ninu atẹjade naa pe Onyema lo ipo rẹ gẹgẹ bi gbajugbaja oniṣowo ati oludasilẹ ile iṣẹ Air Peace lati lu jibiti pẹlu ayederu iwe. O ni ijọba Amẹrika ṣetan lati daabo bo ẹka ile iṣẹ ifowopamọ lọwọ awọn onijibiti ti wọn n fi ọrọ owo ṣiṣe boju wa si Amẹrika. Aṣoju ẹka idajọ Amẹrika mii, Robert Hammer sọ ninu atẹjade naa pe Onyema ṣe ọpọlọpọ eto lati ra oniruuru nnkan lorilẹ-ede Amẹrika, amọ o ni jibiti naa ni gbogbo rẹ ba de. Ni ipari atẹjade naa, ẹka idajọ ilẹ Amẹrika sọ pe alaiṣẹ si ni Onyema ati Eghagha afi ti ijọba Amẹrika ba fidi rẹ mulẹ pe lootọ ni wọn jẹbi ẹsun ti wọn kan wọn. Nigba ti ile iṣẹ BBC kan si alakoso ile iṣẹ Air Peace, o ni oun ko tii le sọ nkankan lori ọrọ naa, amọ ile iṣẹ iroyin Punch sọ pe Onyema ni irọ ni wọn n pa mọ oun.


Aṣoju ẹka idajọ Amẹrika mii, Robert Hammer sọ ninu atẹjade naa pe Onyema ṣe ọpọlọpọ eto lati ra oniruuru nnkan lorilẹ-ede Amẹrika, amọ o ni jibiti naa ni gbogbo rẹ ba de. Ni ipari atẹjade naa, ẹka idajọ ilẹ Amẹrika sọ pe alaiṣẹ si ni Onyema ati Eghagha afi ti ijọba Amẹrika ba fidi rẹ mulẹ pe lootọ ni wọn jẹbi ẹsun ti wọn kan wọn. Nigba ti ile iṣẹ BBC kan si alakoso ile iṣẹ Air Peace, o ni oun ko tii le sọ nkankan lori ọrọ naa, amọ ile iṣẹ iroyin Punch sọ pe Onyema ni irọ ni wọn n pa mọ oun. Ileeṣẹ iroyin naa ni pe Onyema ni ẹsun ti wọn fi kan oun tako iru eeyan t'oun jẹ ati pe oniṣowo to wa ilọsiwaju orilẹ-ede Naijiria ni oun. Onyema loun ko jẹbi gbogbo ẹsun ti ẹka idajọ ilẹ Amẹrika fi kan oun, o ni oun ko tii ṣe jibiti ri pẹlu owo ti oun n ṣe. Onyema ṣalaye siwaju si pe awọn agbẹjọro oun ti wa lori ọrọ naa bayii ati pe oun o kowo lati Naijiria lọ si ilẹ okere lọna aitọ ri.


Ileeṣẹ iroyin naa ni pe Onyema ni ẹsun ti wọn fi kan oun tako iru eeyan t'oun jẹ ati pe oniṣowo to wa ilọsiwaju orilẹ-ede Naijiria ni oun. Onyema loun ko jẹbi gbogbo ẹsun ti ẹka idajọ ilẹ Amẹrika fi kan oun, o ni oun ko tii ṣe jibiti ri pẹlu owo ti oun n ṣe. Onyema ṣalaye siwaju si pe awọn agbẹjọro oun ti wa lori ọrọ naa bayii ati pe oun o kowo lati Naijiria lọ si ilẹ okere lọna aitọ ri. Ẹwẹ, ọpọ lo gboṣuba fun Onyema ninu oṣu kẹsan an lẹyin to lo baalu ile iṣẹ rẹ lati gbe awọn ọmọ Naijiria ti wọn ha si orilẹede South Africa lasiko ikọlu awọn ọmọ ilẹ naa sawọn ọmọ Naijiria lọfẹẹ. Koda ile aṣoju-sofin daba pe ki ijọba fi oye da Onyema lọla fun oju aanu rẹ. Gbogbo igbiyanju  BBC lati ba Onyema funra rẹ sọrọ ko tii so eso kankan di asiko yii.


Ẹwẹ, ọpọ lo gboṣuba fun Onyema ninu oṣu kẹsan an lẹyin to lo baalu ile iṣẹ rẹ lati gbe awọn ọmọ Naijiria ti wọn ha si orilẹede South Africa lasiko ikọlu awọn ọmọ ilẹ naa sawọn ọmọ Naijiria lọfẹẹ. Koda ile aṣoju-sofin daba pe ki ijọba fi oye da Onyema lọla fun oju aanu rẹ. Gbogbo igbiyanju  BBC lati ba Onyema funra rẹ sọrọ ko tii so eso kankan di asiko yii.


Ambode: Ilé aṣòfin Eko ní kí gómìnà àná wá wí tẹnu rẹ̀ lórí owó ọkọ̀ BRT

Ile igbimọ aṣofin ipinlẹ Eko ti kọwe pe gomina ana ni ipinlẹ naa, Akinwunmi Ambọde pe ko yọju niwaju igbimọ ile naa, to n ṣewadi awọn ohun kan to ṣokunkun lasiko iṣejọba rẹ. Ile igbimọ aṣofin ipinlẹ Eko ni Ọjọru ni wọn fun Ambọde lati farahan, ki o lee wa ṣe afọmọ ọrọ nipa awọn inawo kan to waye ni saa iṣejọba rẹ. Bi o tilẹ jẹ wi pe o ti ṣe diẹ ti iroyin lori pipe Ambọde ti n waye nile asofin ipinlẹ Eko, ṣugbọn ọrọ naa ṣẹṣẹ ja gbangba ni pẹlu bi ile ṣe fi iwe ipe rẹ soju ewe iwe iroyin lọjọ abamẹta. Olori ile aṣofin ipinlẹ Eko, Mudaṣiru Ọbada gbe igbimọ ẹlẹni mẹrindinlogun kan kalẹ, lati tan ina wo eto inawo ra ọkọ akero nlanla BRT atawọn akanṣe iṣẹ miran. Awọn akanse isẹ naa lo da lori ileeṣẹ to n fọ irẹsi ni Imọta, Imota Rice mill, ọna olobiripo to wa l'Oṣodi ati ina oju popo LED-UK streetlight project ti wọn ni gomina Ambọde ṣe nigba to wa lori aleefa. Bakan naa ni olori ile aṣofin ni Ambọde ko gba ifọwọsi ile aṣofin ọhun ki o to rawọ le rira awọn ọkọ nla akero BRT okoolelẹgbẹrin to ra.


Efe DELSU: Ọlọpàá gba owó ilé ìwé lọ́wọ́ akẹ́kọọ DELSU

Lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ ọsẹ̀ ni àwọn obí Efe Ifie fi ń sá hílahilo láti fún ọmọ wọn ni owó ilé iwé rẹ̀ ki gbèndeke oṣù kejila ti wọ́n dá to pé, aṣẹyìn wá àṣẹ̀yin bọ, wọ́n fi owo náà ránṣẹ́ si ilọ́jọ Ajé. Efe Ifie to wá ni ipele kẹta ẹkọ imọ̀-ẹ̀rọ ni Fasiti ipinlẹ Delta gbẹ́ra lati lọ gba owó náà to si morile ilé iwé rẹ̀ lọ́sàn ọjọ náà. Efe ni, ni kété ti àwọn rin kìlómita díẹ̀ kúrò ni òpópónà Sapele si Warri ni àwọn ri ibudo ayẹwo àwọn ọlọpàá ti awákọ àwọn si dúro, ní àwọn ọlọpàá to ni gbogbo ìhàmọra ba gbà ẹgbẹ̀run lọ́nà ààdọjọ Naira to yẹ ki oun fi san owó ilé ìwé òun. O ní wàhàlà náà bẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn ti wọ́n dá ọkọ àwọn dúró tan ti wọ́n ni ki gbogbo àwọn sọ̀kalẹ̀, ni wọn ba bẹ̀rẹ̀ si ni tú báàgì wọn, sùgbọ́n wọ́n kò rí ǹkankan to le dàbi àkobá, ọ̀kan nínú wọ́n si gba fóònù oun. "Nígbà to bẹ̀rẹ̀ sí ni wòó, o rí àpò iwé ayelujara (Gmail) méji "o ní òun sọ fun wọ́n pé ọkàn wà fún òun èyí ti o jẹ́ orúkọ ti ẹ̀ nígbà ti ìkeji jẹ ti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ijó òun. Ẹni ọdún méjìlélógun òhun ni, ǹkan to ya oun lẹ́nu jùlọ ni pe, ọlọpàá náà ni gbájúẹ̀ orí ayelujara ni òun nítori pé òun ní àpò iwé ayelujara meji lórí fóònù, wọ́n si fi paǹpẹ si oun lọ́wọ, wọ́n si sọfun awakọ èrò náà pe kí o máà lọ.


O ní wàhàlà náà bẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn ti wọ́n dá ọkọ àwọn dúró tan ti wọ́n ni ki gbogbo àwọn sọ̀kalẹ̀, ni wọn ba bẹ̀rẹ̀ si ni tú báàgì wọn, sùgbọ́n wọ́n kò rí ǹkankan to le dàbi àkobá, ọ̀kan nínú wọ́n si gba fóònù oun. "Nígbà to bẹ̀rẹ̀ sí ni wòó, o rí àpò iwé ayelujara (Gmail) méji "o ní òun sọ fun wọ́n pé ọkàn wà fún òun èyí ti o jẹ́ orúkọ ti ẹ̀ nígbà ti ìkeji jẹ ti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ijó òun. Ẹni ọdún méjìlélógun òhun ni, ǹkan to ya oun lẹ́nu jùlọ ni pe, ọlọpàá náà ni gbájúẹ̀ orí ayelujara ni òun nítori pé òun ní àpò iwé ayelujara meji lórí fóònù, wọ́n si fi paǹpẹ si oun lọ́wọ, wọ́n si sọfun awakọ èrò náà pe kí o máà lọ. Akẹkọọ yii ni: wọ́n mú mi lọ si ọgba ọlọpàá ni ǹkan bii ààgo méji ọsàn, mo bẹ̀ wọ́n ki wọn jẹ ki n pe àwọn obí mi nítori pé àkẹkọọ ni mi àti pé mọ ń lọ sí ilé ìwé ni. Sugbọn wọ́n ni alátiṣe mi ni yóò mọ atiṣe ara rẹ, mo bèèrè ìtùmọ ǹkan ti wọ́n sọ, wọ́n bèèrè bóya mo ni owó lọ́wọ́, mo ni rára, wọ́n bẹ̀rẹ̀ si ni tú fóònu mi, wọn ri ẹgbẹ̀run lọ́nà ìgbà náira níbẹ̀. Efe ni wọ́n bèèrè ìlú ti òun ti wa ti oun si sọ fun wọ́n pe Urobo, wọ́n ni olé ni àwọn Urobo nitori náà ẹgbẹ̀run lọ́nà ààdọjọ naira ni owó ìtànran mi tí ǹ ko bá si sàn an àwọn yóò ju mi si ẹyin kanta bi àwọn ẹgbẹ́ mi to ti wà níbẹ̀ láti ọsẹ̀ méji sẹ́yìn.


Akẹkọọ yii ni: wọ́n mú mi lọ si ọgba ọlọpàá ni ǹkan bii ààgo méji ọsàn, mo bẹ̀ wọ́n ki wọn jẹ ki n pe àwọn obí mi nítori pé àkẹkọọ ni mi àti pé mọ ń lọ sí ilé ìwé ni. Sugbọn wọ́n ni alátiṣe mi ni yóò mọ atiṣe ara rẹ, mo bèèrè ìtùmọ ǹkan ti wọ́n sọ, wọ́n bèèrè bóya mo ni owó lọ́wọ́, mo ni rára, wọ́n bẹ̀rẹ̀ si ni tú fóònu mi, wọn ri ẹgbẹ̀run lọ́nà ìgbà náira níbẹ̀. Efe ni wọ́n bèèrè ìlú ti òun ti wa ti oun si sọ fun wọ́n pe Urobo, wọ́n ni olé ni àwọn Urobo nitori náà ẹgbẹ̀run lọ́nà ààdọjọ naira ni owó ìtànran mi tí ǹ ko bá si sàn an àwọn yóò ju mi si ẹyin kanta bi àwọn ẹgbẹ́ mi to ti wà níbẹ̀ láti ọsẹ̀ méji sẹ́yìn. O sàlá[yé pé òun rọ wọ́n láti jẹ́ ki òun pe òbí òun sùgbọ́n wọ́n kọ, àṣẹyinwá àṣẹ̀yìnbọ, wọn mu oun lọ si idi ẹrọ to n pọ owo sùgbọ́n ko siṣẹ́ ni wọn wá wá lọ POS kan ni àyíka agọ ọlọpàá náà. Odọmọkunrin yii ni: "Wọn gbe àpò mi àti fóònù pe kí n maa lọ, ọlọpàá míràn tun ri mi pé ki oun má gba ọna ibi ti òun fẹ́ gbà nítori ti àwọn míràn ba tun ri òun, wọ́n a mú oun pada wá ti yóò si san owo míràn. Awọn obi rẹ ti n gbe igbese lori ọrọ naa ti wọn si n pariwo sita pe eyi ku diẹ kaa to lawujọ wa.


O sàlá[yé pé òun rọ wọ́n láti jẹ́ ki òun pe òbí òun sùgbọ́n wọ́n kọ, àṣẹyinwá àṣẹ̀yìnbọ, wọn mu oun lọ si idi ẹrọ to n pọ owo sùgbọ́n ko siṣẹ́ ni wọn wá wá lọ POS kan ni àyíka agọ ọlọpàá náà. Odọmọkunrin yii ni: "Wọn gbe àpò mi àti fóònù pe kí n maa lọ, ọlọpàá míràn tun ri mi pé ki oun má gba ọna ibi ti òun fẹ́ gbà nítori ti àwọn míràn ba tun ri òun, wọ́n a mú oun pada wá ti yóò si san owo míràn. Awọn obi rẹ ti n gbe igbese lori ọrọ naa ti wọn si n pariwo sita pe eyi ku diẹ kaa to lawujọ wa.


Ebi ló ń pami ti mo fi já sọọbu láti jí bisikitì- Afurasi Asuquo

Ẹni ọdun mẹẹdọgbọn kan, Destiny Asuquo ni ọwọ́ sìnkún ọlọpàá tí tẹ ni ìlú Port Harcourt lágbègbè Rumuodara ni ìpínlẹ̀ Rivers. Awọn agbofinro mu u pe o jale ni ṣọọbu kan ni agbegbe naa. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀ Asuquo to n síṣẹ́ àtunṣe ọpa ẹ̀rọ omi (plumber) sọ lẹ́yìn ti ọ̀wọ́ tẹ̀ẹ́ lo ti sàlàye pé ọwọ́ ebi lo bá oun ti oun fi lo já sọ́ọ̀bù láti ji ẹlẹ́rìndodò àti bísikítí. Asuquo ọmọ bibi ìpínlẹ̀ Akwa Ibom bẹ ẹni to ni sọ̀ọ́bù ti o já pé ki wọ́n fi orí jin òun ni èyi to sàlàyé pé ó mu ẹbi to n pa oun dinku. Ní ààjìn ni ọwọ àwọn ọlọdẹ orú tẹ Asuquo ní àgbègbè Rumuodara lẹ́yìn to já sọọbu naa láti jẹ Gala, ẹlẹrindodo àti bisikiti. Nígbà ti wọ́n bẹ̀rẹ̀ si ni fi ọ̀rọ̀ wáa lẹ́nu wò, ọmọkunrin náà ni òun ko tii fi òunjẹ kan ẹnu fún ọjọ meji pẹ̀lú ìreti pé o yẹ ki oun rí iṣẹ́ gbà sùgbọ̀n ti kò yori.


Asuquo ọmọ bibi ìpínlẹ̀ Akwa Ibom bẹ ẹni to ni sọ̀ọ́bù ti o já pé ki wọ́n fi orí jin òun ni èyi to sàlàyé pé ó mu ẹbi to n pa oun dinku. Ní ààjìn ni ọwọ àwọn ọlọdẹ orú tẹ Asuquo ní àgbègbè Rumuodara lẹ́yìn to já sọọbu naa láti jẹ Gala, ẹlẹrindodo àti bisikiti. Nígbà ti wọ́n bẹ̀rẹ̀ si ni fi ọ̀rọ̀ wáa lẹ́nu wò, ọmọkunrin náà ni òun ko tii fi òunjẹ kan ẹnu fún ọjọ meji pẹ̀lú ìreti pé o yẹ ki oun rí iṣẹ́ gbà sùgbọ̀n ti kò yori. Asuquo ní èyí lo tí oun láti já sọọbu náà láti rí ǹkan jẹ láti dóòlà ẹ̀mí oun nítori oun ní ọgbẹ́ inú tí o si ti n dàá láàmu fú odindi ọjọ́ meji. Wọn ti fá afura si náà le ọlọpàá Okporo ni àgbegbe Rumuodara lọ́wọ́ fún ìwádìí. Ẹ̀wẹ́, àwọn ẹgbẹ́ ajafẹ́tọ̀ọ́ ní ìpínlẹ̀ Rivers ti ro àwọn ọlọdẹ ni àdúgbò Rumuodara láti rii dáju pé wọ́n o tẹ ofin ati ẹtọ àwọn ti wọn ba mú lóju mọ́lẹ̀.


Asuquo ní èyí lo tí oun láti já sọọbu náà láti rí ǹkan jẹ láti dóòlà ẹ̀mí oun nítori oun ní ọgbẹ́ inú tí o si ti n dàá láàmu fú odindi ọjọ́ meji. Wọn ti fá afura si náà le ọlọpàá Okporo ni àgbegbe Rumuodara lọ́wọ́ fún ìwádìí. Ẹ̀wẹ́, àwọn ẹgbẹ́ ajafẹ́tọ̀ọ́ ní ìpínlẹ̀ Rivers ti ro àwọn ọlọdẹ ni àdúgbò Rumuodara láti rii dáju pé wọ́n o tẹ ofin ati ẹtọ àwọn ti wọn ba mú lóju mọ́lẹ̀. Ogbẹni Prince Wiro to jẹ alaga ajọ awọn ajijangbara nipinlẹ Rivers ni wọn ko gbọdọ fiya aitọ jẹ afurasi naa rara.


Ogbẹni Prince Wiro to jẹ alaga ajọ awọn ajijangbara nipinlẹ Rivers ni wọn ko gbọdọ fiya aitọ jẹ afurasi naa rara.


Plea Bargain: Agbẹjọ́rò ní apanìyàn nìkan ní kò le è bẹ̀bẹ̀ láti dá ẹ̀mí tó pa padà

Laipẹ yii, ọpọlọpọ iwa jibiti, jẹgudujẹra, lilu owo ilu ni ponpon tabi ṣiṣe e baṣubaṣu wọ pọ lorilẹede Naijiria, ti ijọba si n fi awọn eeyan kanjofin. Ẹwẹ, bi a ba gbe e yẹwo laarin gbogbo awọn ti igba iwa yii n ṣi mọ lori pẹlu iṣọri wọn lawujọ, yala agbalagba oloṣelu tabi ọdọ,awọn ti ko ṣe oṣelu lo wọpọ. Asa "Ẹ dákun mo jẹbi ẹsún ẹ jẹ́ki a jọ ṣe adéhùn" jẹ ǹkan to máa n wáye lásìkò ìgbéjọ ti olùjẹ́jọ ba gbà pe òun jẹ̀bi ẹsùn ti wọ́n fi kan òun. Eyí jẹ ǹkan to wáye lásìkò ti wọ́n ṣe ìdájọ Abdullahi Dikko, to jẹ ọga aṣọ́bode tẹ́lẹ̀rí ti ilé ẹjọ́ to ga jùlọ l'Abuja si paa lásẹ pe, ajọ tó n gbógùn ti ìwà jẹgudújẹra ní Nàìjíríà kò lẹ́tọ̀ọ́ láti gbe lọ si ilé ẹjọ́ mọ. Gẹ́gẹ́ bi adájọ àgbà Nnamdi Dimgba ṣe sọ, níwọ̀n ìgbà ti olùjẹjọ náà ti pa iléri rẹ̀ mọ láti dá Bílíọnù kan àbọ̀ naira pada, nítori naa ko si ẹni to le gbe lọ si ilé ẹjọ́ mọ́. Èyí ló mú kí àwọn ọmọ Naijiria máa kọ ha pe, kí lo fi sorí tí ẹlòmiran o ṣe, kí ní ìdí ti Dikko kò fi ní ṣẹ̀wọ̀n.


Eyí jẹ ǹkan to wáye lásìkò ti wọ́n ṣe ìdájọ Abdullahi Dikko, to jẹ ọga aṣọ́bode tẹ́lẹ̀rí ti ilé ẹjọ́ to ga jùlọ l'Abuja si paa lásẹ pe, ajọ tó n gbógùn ti ìwà jẹgudújẹra ní Nàìjíríà kò lẹ́tọ̀ọ́ láti gbe lọ si ilé ẹjọ́ mọ. Gẹ́gẹ́ bi adájọ àgbà Nnamdi Dimgba ṣe sọ, níwọ̀n ìgbà ti olùjẹjọ náà ti pa iléri rẹ̀ mọ láti dá Bílíọnù kan àbọ̀ naira pada, nítori naa ko si ẹni to le gbe lọ si ilé ẹjọ́ mọ́. Èyí ló mú kí àwọn ọmọ Naijiria máa kọ ha pe, kí lo fi sorí tí ẹlòmiran o ṣe, kí ní ìdí ti Dikko kò fi ní ṣẹ̀wọ̀n. Ilé iṣẹ́ BBC bá agbẹjọ́rò Tayo Fatogun sọ̀rọ̀ láti mọ ẹni to le ṣe àdéhùn idunadura lasiko ẹsẹ ikowojẹ. Tani ó ni oré-ọ̀fẹ́ Mo jẹbi ẹ̀sùn ẹ jẹ́ kí a ṣe adéhùn: Pẹ̀lú gbogbo àlà silẹ̀ yìí, Agbẹ́jọrò Tayo Fatogun ni pe, o túmọ si pé kò sí ẹniti kò le bèèrè fún mo jẹbi ẹsùn , sùgbọ́n ẹ jẹ ki a ṣe adéhun àti pe mo ṣetan láti dá ǹkan to mo jí pàda. Amọ o ni eyí le maa le ṣeṣe fún ẹní to pa ènìyàn nitori ko le ni ore-ọ̀fẹ́ láti dá ẹmi ènìyàn pada.


Ilé iṣẹ́ BBC bá agbẹjọ́rò Tayo Fatogun sọ̀rọ̀ láti mọ ẹni to le ṣe àdéhùn idunadura lasiko ẹsẹ ikowojẹ. Tani ó ni oré-ọ̀fẹ́ Mo jẹbi ẹ̀sùn ẹ jẹ́ kí a ṣe adéhùn: Pẹ̀lú gbogbo àlà silẹ̀ yìí, Agbẹ́jọrò Tayo Fatogun ni pe, o túmọ si pé kò sí ẹniti kò le bèèrè fún mo jẹbi ẹsùn , sùgbọ́n ẹ jẹ ki a ṣe adéhun àti pe mo ṣetan láti dá ǹkan to mo jí pàda. Amọ o ni eyí le maa le ṣeṣe fún ẹní to pa ènìyàn nitori ko le ni ore-ọ̀fẹ́ láti dá ẹmi ènìyàn pada.


Prepaid Meter: Ọmọ Nàíjíríà figbe ta pé owó iná táwọn ń san ju iná táwọn ń lò lọ

Ọrọ ina ọba to n se segesege lorilẹede Naijiria ati bi ileesẹ amunawa se n beere owo ina ti wọn ko pese ti n ru awọn ọmọ Naijiria laya soke bayii. Se ni oju opo Twitter n gbona lala, tawọn ọmọ Naijiria si ti n fohun sọkan pe ti ileesẹ to n pese ina ọba lorilẹede yii ko ba pese ẹrọ igbalode to n ka iye ina taa ba lo, taa mọ si Prepaid Meter, awọn ko ni san owo ina mọ. Awọn ọmọ Naijiria, ti wọn se ipinnu bẹẹ loju opo Twitter wọn, labẹ akori #NoMeterNoPayment, wa salaye lẹkunrẹrẹ nipa ọpọ ohun ti oju wọn n ri lọwọ ajọ to n pese ina ọba, pẹlu bi wọn se n beere owo gege lai pese ina ọba to duro re. Olaniyi Alesinloye, @alesolas lasiko to n da si ọrọ naa ni ojuse awọn ọmọ Naijiria ni lati sanwo ina ọba ti wọn ba lo, ojuse awọn ileesẹ amunawa naa si ni lati si iye owo ina ti araalu kọọkan ba lo, sugbọn ọna to dara julọ lati se eleyi ni ki wọn fun araalu ni ẹrọ igbalode Prepaid meter. June16 @jcallisto n tiẹ ni inu ile oni yara meji ni oun n gbe. Oun ni giloobu mẹjọ, ẹrọ amomitutu kan, faanu meji laisi tẹlifisan abi awọn ohun eelo amadẹrun miran, sibẹ, ileesẹ amunawa n beere ẹgbẹrun mẹrin si meje lọwọ oun losoosu.


Olaniyi Alesinloye, @alesolas lasiko to n da si ọrọ naa ni ojuse awọn ọmọ Naijiria ni lati sanwo ina ọba ti wọn ba lo, ojuse awọn ileesẹ amunawa naa si ni lati si iye owo ina ti araalu kọọkan ba lo, sugbọn ọna to dara julọ lati se eleyi ni ki wọn fun araalu ni ẹrọ igbalode Prepaid meter. June16 @jcallisto n tiẹ ni inu ile oni yara meji ni oun n gbe. Oun ni giloobu mẹjọ, ẹrọ amomitutu kan, faanu meji laisi tẹlifisan abi awọn ohun eelo amadẹrun miran, sibẹ, ileesẹ amunawa n beere ẹgbẹrun mẹrin si meje lọwọ oun losoosu. Amọ alabagbele oun to ni awọn ohun eelo igbalode ninu ile, to fi ms ẹrọ ifọsọ n san ẹgbẹrun meji lori ẹrọ igbalode prepaid meter rẹ, nitori naa, laisi Prepaid meter, oun ko ni sanwo ina. Sultan n tiẹ, @the Gr8t  ni awọn osisẹ amunawa yii n gbe iwe owo ina gọbọi wa fun araalu, ki awọn baa lee fun wọn ni owo abẹtẹlẹ ẹgbẹrun kan si meji naira, ti wọn yoo si tun pada wa lẹyin ọsẹ meji lati wa gba owo ibi naa. Idi si ree ti oun se n faramọ pe laisi Prepaid meter, owo ina ko ni jẹ sisan.


Amọ alabagbele oun to ni awọn ohun eelo igbalode ninu ile, to fi ms ẹrọ ifọsọ n san ẹgbẹrun meji lori ẹrọ igbalode prepaid meter rẹ, nitori naa, laisi Prepaid meter, oun ko ni sanwo ina. Sultan n tiẹ, @the Gr8t  ni awọn osisẹ amunawa yii n gbe iwe owo ina gọbọi wa fun araalu, ki awọn baa lee fun wọn ni owo abẹtẹlẹ ẹgbẹrun kan si meji naira, ti wọn yoo si tun pada wa lẹyin ọsẹ meji lati wa gba owo ibi naa. Idi si ree ti oun se n faramọ pe laisi Prepaid meter, owo ina ko ni jẹ sisan. Collins O @OkoroCollins lero tiẹ ni iwa jibiti to tii ga julọ lorilẹede Naijiria ni owo ina sisan, o ni wọn maa n mu awsn ni tipa lati san owo ina ti wọn ko lo, lẹyin eyi ni eeyan kan yoo wa ni oun n gbogun tiwa ajẹbanu. Ẹ jọwọ, iru iwa ajẹbanu wo lo tun ju eyi lọ? Ojnimi @Ojnimi sọ loju opo rẹ pe iwa ijanilole to buru jai ni eyi.


Collins O @OkoroCollins lero tiẹ ni iwa jibiti to tii ga julọ lorilẹede Naijiria ni owo ina sisan, o ni wọn maa n mu awsn ni tipa lati san owo ina ti wọn ko lo, lẹyin eyi ni eeyan kan yoo wa ni oun n gbogun tiwa ajẹbanu. Ẹ jọwọ, iru iwa ajẹbanu wo lo tun ju eyi lọ? Ojnimi @Ojnimi sọ loju opo rẹ pe iwa ijanilole to buru jai ni eyi. Ẹ wo ileesẹ amunawa to wa ni Ikeja to ni ki n san owo ina ẹgbẹrun mẹtadinlogun losu to kọja, amọ losu yii, ẹgbẹrun lọna mejidinlogun lo tun ni ki n san. Ki lo de na, se a pa baba yin ni? Buhari ati Osinbajo, ẹ wa nkan se lori owo ina gọbọi ko to di pe a bẹrẹ si ni fi ẹhonu han.


Ẹ wo ileesẹ amunawa to wa ni Ikeja to ni ki n san owo ina ẹgbẹrun mẹtadinlogun losu to kọja, amọ losu yii, ẹgbẹrun lọna mejidinlogun lo tun ni ki n san. Ki lo de na, se a pa baba yin ni? Buhari ati Osinbajo, ẹ wa nkan se lori owo ina gọbọi ko to di pe a bẹrẹ si ni fi ẹhonu han. Bakan si ni ọpọ ọmọ Naijiria koro oju si iwe owo ina gege ti ileesẹ amunawa ni Naijiria fisita, eyi ti wọn n pariwo pe ko ba awọn lara mu.


Bakan si ni ọpọ ọmọ Naijiria koro oju si iwe owo ina gege ti ileesẹ amunawa ni Naijiria fisita, eyi ti wọn n pariwo pe ko ba awọn lara mu.


EFCC: Ọ̀gá ẹlẹ́wọ̀n àti dókítà gba ẹlẹ́wọ̀n láàyè láti kúrò láhàmọ́ọ́ fún ìtọ́jú

Ajọ to n gbogun ti iwa jẹgudujẹra ni Naijiria EFCC ti kede pe oun ti mu ọga awọn oṣiṣẹ ẹlẹwọn Kirikiri nilu Eko nitori pe o ṣe iranwọ iwe aṣẹ ayederu fun ẹlẹwọn kan lati gba itọju nile iwosan. Emmanuel Oluwaniyi to jẹ ọga agba awọn ẹlẹwọn ati Hemeson Edson Edwin to jẹ dokita to n mojuto ilera awọn ẹlẹwọn ni EFCC sọ pe, aje iwa ibajẹ ṣi mọ lori. Lọjọ Aje tii ṣe ọjọ kẹẹdọgbọn oṣu Kọkanla ni ajọ naa ni awọn oṣiṣẹ awọn mu awọn mejeeji. Wilson Uwujaren to jẹ agbẹnusọ Ajọ EFCC sọ pe, awọn mejeeji buwọlu iwe aṣẹ to fun ọgbẹni Hope Aroke lanfaani lati lọ gba itọju nile iwosan nita ọgba ẹwọn. Igbesẹ wọn yi ni EFFC sọ pe o ṣi ọna fun Aroke lati hu orisirisi iwa gbajuẹ lasiko to yẹ ko wa lọgba ẹwọn pẹlu iranwọ awọn ọdaran mii. O ni awọn mejeeji ti n ṣwi tẹnu wọn fajọ EFCC.


Wilson Uwujaren to jẹ agbẹnusọ Ajọ EFCC sọ pe, awọn mejeeji buwọlu iwe aṣẹ to fun ọgbẹni Hope Aroke lanfaani lati lọ gba itọju nile iwosan nita ọgba ẹwọn. Igbesẹ wọn yi ni EFFC sọ pe o ṣi ọna fun Aroke lati hu orisirisi iwa gbajuẹ lasiko to yẹ ko wa lọgba ẹwọn pẹlu iranwọ awọn ọdaran mii. O ni awọn mejeeji ti n ṣwi tẹnu wọn fajọ EFCC. Bi a ko ba gbagbe, laipẹ yi ni iroyin kan pe ọgbẹni Hope Aroke ti wọn tun un pe ni H Money n wọke lati inu ọgba ẹwọn ti wọn fi si. Koda iye owo gbajuẹ to n ṣe lati inu ẹwọn la gbọ pe o to miliọnu dọla kan. Aroke ti ile ẹjọ ti dajọ ẹwọn ọdun mejila fun ni ajọ EFCC sọ pe o tun n da ọran mọ ọran ninu ọgba ẹwọn ti wọn fi si.


Bi a ko ba gbagbe, laipẹ yi ni iroyin kan pe ọgbẹni Hope Aroke ti wọn tun un pe ni H Money n wọke lati inu ọgba ẹwọn ti wọn fi si. Koda iye owo gbajuẹ to n ṣe lati inu ẹwọn la gbọ pe o to miliọnu dọla kan. Aroke ti ile ẹjọ ti dajọ ẹwọn ọdun mejila fun ni ajọ EFCC sọ pe o tun n da ọran mọ ọran ninu ọgba ẹwọn ti wọn fi si.


Maina Court Case - A sún ìgbéjọ síwájú láti mọ ipò tí ìlera rẹ̀ wà

Adajọ Okon Abang ile ejọ giga tijọba apapọ ti sun igbẹjọ Abdulraheed Maina si ọjọ kọkanlelogun ati ikejilelogun oṣu Kọkanla ọdun 2019 lati mọ ipo ti ilera ara olujẹjọ naa wa. Adajọ Abang wa pasẹ fun ileesẹ to n samojuto ọgba ẹwọn lati lọ ṣe iwadii ipo ti ilera Maina wa ni tootọ nitori bo ṣe wọ ile ẹjọ pẹlu kẹkẹ ni ọjọbọ. Abang ti sọ saaju pe iwe idajọ oun lori ibeere Maina lati  gba oniduro rẹ ni ko ti si nilẹ. Adajọ ileejọ giga naa ni ọpọlọpọ iṣẹ to wa ni iwaju ile ẹjọ naa ni ko jẹ ki iwe naa wa nilẹ, ti oun yoo fi gbe asẹ kalẹ lori gbigba oniduro Maina. O fikun pe oun yoo fi ọjọ miran ti oun yoo gbe asẹ naa kalẹ ransẹ si igun tọrọ kan ko to di opin akoko isẹ lọjọ Iṣẹgun. Lẹyin eyi ni adajọ wa tẹti gbọ awijare lati ọdọ awọn agbẹjọro olupẹjọ ati olujẹjọ lori boya ki igbẹjọ naa tẹsiwaju abi bẹẹ kọ nitori ipo ailera ti olujẹjọ naa wa.


Adajọ ileejọ giga naa ni ọpọlọpọ iṣẹ to wa ni iwaju ile ẹjọ naa ni ko jẹ ki iwe naa wa nilẹ, ti oun yoo fi gbe asẹ kalẹ lori gbigba oniduro Maina. O fikun pe oun yoo fi ọjọ miran ti oun yoo gbe asẹ naa kalẹ ransẹ si igun tọrọ kan ko to di opin akoko isẹ lọjọ Iṣẹgun. Lẹyin eyi ni adajọ wa tẹti gbọ awijare lati ọdọ awọn agbẹjọro olupẹjọ ati olujẹjọ lori boya ki igbẹjọ naa tẹsiwaju abi bẹẹ kọ nitori ipo ailera ti olujẹjọ naa wa. Olupẹjọ sọ fun ileejọ lati sun igbẹjọ siwaju si ọjọ kọkanlelogun ati ikejilelogun oṣu Kọkanla lati fun ileesẹ to n se akoso ọgba ẹwọn ni aaye fun iwadi ipo ti ilera Maina wa gangan, igbesẹ naa si waye nitori iwe abọ ayẹwo ilera to mu wa sileẹjọ. Amọ igun olupẹjọ salaye pe ti ile ẹjọ ko ba ṣetan lati gba ẹbẹ pe ki wọn sun igbẹjọ naa siwaju, oun ṣetan lati tẹsiwaju pẹlu ẹjọ naa, niwọn igba ti ẹlẹri rẹ akọkọ si wa ni ile ẹjọ. Adajọ Abang ba sun igbẹjọ naa siwaju si ọjọ kọkanlelogun ati ikejilelogun oṣu Kọkanla ọdun 2019.


Olupẹjọ sọ fun ileejọ lati sun igbẹjọ siwaju si ọjọ kọkanlelogun ati ikejilelogun oṣu Kọkanla lati fun ileesẹ to n se akoso ọgba ẹwọn ni aaye fun iwadi ipo ti ilera Maina wa gangan, igbesẹ naa si waye nitori iwe abọ ayẹwo ilera to mu wa sileẹjọ. Amọ igun olupẹjọ salaye pe ti ile ẹjọ ko ba ṣetan lati gba ẹbẹ pe ki wọn sun igbẹjọ naa siwaju, oun ṣetan lati tẹsiwaju pẹlu ẹjọ naa, niwọn igba ti ẹlẹri rẹ akọkọ si wa ni ile ẹjọ. Adajọ Abang ba sun igbẹjọ naa siwaju si ọjọ kọkanlelogun ati ikejilelogun oṣu Kọkanla ọdun 2019. Saaju la ti mu iroyin wa pe ile ẹjọ giga ni olu ilu Naijiria, Abuja n gbọ ẹjọ Abdulrasheed Maina to jẹ alaga ajọ to n risi ọrọ owo ifẹyinti awọn eniyan. Awọn oṣiṣẹ ọgba ẹwọn meji lo ti Maina wọle sinu ile ẹjọ ni aarọ yii. Igbagbọ awọn eniyan ni pe ileẹjọ a da ẹjọ lori gbigba oniduro rẹ loni ọjọbọ.


Saaju la ti mu iroyin wa pe ile ẹjọ giga ni olu ilu Naijiria, Abuja n gbọ ẹjọ Abdulrasheed Maina to jẹ alaga ajọ to n risi ọrọ owo ifẹyinti awọn eniyan. Awọn oṣiṣẹ ọgba ẹwọn meji lo ti Maina wọle sinu ile ẹjọ ni aarọ yii. Igbagbọ awọn eniyan ni pe ileẹjọ a da ẹjọ lori gbigba oniduro rẹ loni ọjọbọ. Adajo Okon Abang lo mu oni lati fi ṣeto idajọ gbigba oni iduro Maina bi o ṣe pe ẹjọ naa. Ẹsun mejila lori ṣiṣe owo ilu ni mọkumọku ni ajọ EFCC to n gbogun tiwa ibajẹ ni Naijiria fi kan Maina. Bakan naa ni Maina n jẹjọ lori ileeṣẹ Common Input Properties and Investment Limited ti wọn fẹsun kan pe o niiṣe pẹlu iwa jibiti.


Adajo Okon Abang lo mu oni lati fi ṣeto idajọ gbigba oni iduro Maina bi o ṣe pe ẹjọ naa. Ẹsun mejila lori ṣiṣe owo ilu ni mọkumọku ni ajọ EFCC to n gbogun tiwa ibajẹ ni Naijiria fi kan Maina. Bakan naa ni Maina n jẹjọ lori ileeṣẹ Common Input Properties and Investment Limited ti wọn fẹsun kan pe o niiṣe pẹlu iwa jibiti. Awọn oṣiṣẹ ọgba ẹwọn ni Kuje ni ilu Abuja ni wọn ti Maina wọle lori kẹkẹ fawọn ti ko le rin ni nkan bii agogo mẹsan an abọ aarọ yii. BBC Yoruba yoo maa gbe gbogbo bo ba ṣe n lọ fun un yin!


Awọn oṣiṣẹ ọgba ẹwọn ni Kuje ni ilu Abuja ni wọn ti Maina wọle lori kẹkẹ fawọn ti ko le rin ni nkan bii agogo mẹsan an abọ aarọ yii. BBC Yoruba yoo maa gbe gbogbo bo ba ṣe n lọ fun un yin!


Ajọ EFCC yóò bẹrẹ ìwádìí lórí ìwà màgòmágó láàárín elétò àbò

Ajo to n ri si Iṣowo ilu baṣubaṣu, EFCC, ti ni awọn yoo yi oju ina pada bayii si gbogbo ẹka eto abo ilẹ yii. Ibrahim Magu to jẹ olori ajọ naa, lo fi ọrọ yii lede ni ilu Abuja nigba ti o n ba awọn akọroyin sọrọ Magu wi pe, asiko ti to wayii lati  tanna wadii gbogbo magomago to ti waye lawọn ẹka eto abo nilẹ yii bẹrẹ lati ọdọ awọn ọlopaa, ọmọ ogun,ati ti awọn ọtẹlẹmuyẹ. O ni ajọ naa ni wọn ri bi eyi ti o saba maa n gbogun ti iwa ibajẹ laarin awọn oṣiṣẹ ṣugbọn bayii wọn yoo yẹ gbogbo inawo awọn ẹka naa wo finifini. Alaga naa wi pe ajọ yii ni wọn yan pelu ojugba rẹ ti ICPC lati gbogun ti iwa ibajẹ lawujọ to fi mọ awọn eka toku fun ti o boju to iwa ibajẹ lawujọ. Ko i ṣai mẹnu baa wi pe ṣaju asiko Aarẹ Buhari ni ajọ naa jẹ eyi ti o n tanna wa iwa ibajẹ awọn oṣiṣẹ, oloṣelu  ati ti ile ifowopamọ nikan. O ṣalaye pe ajọ naa kọju si bi wọn ṣe ṣe owo ti wọn fi ra awọn nkan ija ogun ni ọdun 2015, ti ọpọ awọn ọga agba ologun si jẹbi ẹsun naa ti wọn si foju ba ile ẹjọ.


Alaga naa wi pe ajọ yii ni wọn yan pelu ojugba rẹ ti ICPC lati gbogun ti iwa ibajẹ lawujọ to fi mọ awọn eka toku fun ti o boju to iwa ibajẹ lawujọ. Ko i ṣai mẹnu baa wi pe ṣaju asiko Aarẹ Buhari ni ajọ naa jẹ eyi ti o n tanna wa iwa ibajẹ awọn oṣiṣẹ, oloṣelu  ati ti ile ifowopamọ nikan. O ṣalaye pe ajọ naa kọju si bi wọn ṣe ṣe owo ti wọn fi ra awọn nkan ija ogun ni ọdun 2015, ti ọpọ awọn ọga agba ologun si jẹbi ẹsun naa ti wọn si foju ba ile ẹjọ. Ni bayii , o ni ajọ naa tun kọju ija si awọn aluni ni jibiti ori afẹfẹ ti a mọ si yahoo- yahoo,pẹlu ajọsepọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ile okeere [FB]. Bakan naa ni ajọ naa ti ni awọn yoo lu gbogbo eru ati ẹṣọ olowo iyebiye ti wọn ri gba pada lọwọ Diezani Madueke ni gbanjo si ilẹ okeere. Ṣugbọn awọn agbarijọpọ awọn ọmọ ẹgbẹ ti o n ri si bi ati n lu eru ni gbanjo lorilẹ ede yii ti bẹnu atẹ lu alaga ajọ EFCC lori ọrọ naa wi pe ko tọna lati taa si oke okun.


Ni bayii , o ni ajọ naa tun kọju ija si awọn aluni ni jibiti ori afẹfẹ ti a mọ si yahoo- yahoo,pẹlu ajọsepọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ile okeere [FB]. Bakan naa ni ajọ naa ti ni awọn yoo lu gbogbo eru ati ẹṣọ olowo iyebiye ti wọn ri gba pada lọwọ Diezani Madueke ni gbanjo si ilẹ okeere. Ṣugbọn awọn agbarijọpọ awọn ọmọ ẹgbẹ ti o n ri si bi ati n lu eru ni gbanjo lorilẹ ede yii ti bẹnu atẹ lu alaga ajọ EFCC lori ọrọ naa wi pe ko tọna lati taa si oke okun. Wọn ni niwọn igba to jẹ wi pe owo ilẹ yii ni arabinrin naa ji lati ko ọrọ jọ, ilẹ yii naa lo yẹ ki wọn ta si ati pe, ẹgbẹ wọn lo yẹ ki Ijọba lo lati ṣe iru eto bẹẹ. Ẹni ti o jẹ akọwe ẹgbẹ naa, Isibor Benjamin Abhulimen ni o fesi si ọrọ ti Magu sọ lorukọ gbogbo ẹgbẹ pe ko boju mu rara lati gbe tita awọn eru naa fun ara ilẹ okeere. Ṣe ṣaaju ni ile ẹjọ kan ni ilu Eko nibi ti adajọ Nicholas Oweibo ti ni ki Ijọba Apapọ gba gbogbo goolu olowo iyebiye ati ile nla ti arabinrin naa fi ọna eburu kojọ.


Wọn ni niwọn igba to jẹ wi pe owo ilẹ yii ni arabinrin naa ji lati ko ọrọ jọ, ilẹ yii naa lo yẹ ki wọn ta si ati pe, ẹgbẹ wọn lo yẹ ki Ijọba lo lati ṣe iru eto bẹẹ. Ẹni ti o jẹ akọwe ẹgbẹ naa, Isibor Benjamin Abhulimen ni o fesi si ọrọ ti Magu sọ lorukọ gbogbo ẹgbẹ pe ko boju mu rara lati gbe tita awọn eru naa fun ara ilẹ okeere. Ṣe ṣaaju ni ile ẹjọ kan ni ilu Eko nibi ti adajọ Nicholas Oweibo ti ni ki Ijọba Apapọ gba gbogbo goolu olowo iyebiye ati ile nla ti arabinrin naa fi ọna eburu kojọ.


Kwara Local Government: EFCC jú alága ìjọba ibílẹ̀ 16 si àhámọ́

Àjó to n gbógun ti ìwà jẹ́gúdújẹra lórílẹ̀-èdè Naijiria, ẹ̀ká ti ìpínlẹ̀ Kwara ti fi panpẹ́ ọba mú àwọn alága ìjọba ìbilẹ̀ mẹ́rìndinlógun ní ìpínlẹ̀ Kwara tí gónmìna AbdulRahman AbdulRazaq dá dúró. Ẹ̀sùn síṣé owó bílíọ̀nù mẹ́rin àti dída ìdámẹ́wàá owo ti wọ́n ń pa wọle ni abẹ́lé sáwọn apo ara wọ́n ní wọn fi kan wọ́n. Àwọ́n alága tí EFCC jù si gbaga ni Risikat Opakunle, Saidu Yaru Musa, Umar Belle, Ayeni Dallas, Fatai Adeniyi Garba, Lah Abdulmumeen, Raliat Funmi Salau, Aminat Omodara, Muyiwa Oladipo. Àwọn to kù ní, Oladipo Omole, Abdullahi Abubakar Bata, Saka Eleyele, Lateef Gbadamosi, Oni Adebayo Joseph, Omokanye Joshua Olatunji àti Jibril Salihu. Nínú àtẹjáde EFCC ti agbẹnuso r, Wilson Uwujaren fi sita sàlàyé pé lẹ́yìn ti awọn àlága náà ya owó, wọ́n ṣe ìpàdé wọ́n sì pinnu láti pín ọgọ́run un mílíọnù láàrin ara wọ́n. Bí ọ̀gá EFCC  ṣe sọ àwọn alága náà kọ lẹta sí oga agba ẹka ilé ifowopamọ Sterling ninu osu keji, ọdún 2108 lati yá mílíọnu mẹ́rin naira fun owo oṣù àwọn òsìsẹ́ SUBEB àti osisé ijọba ìbílẹ̀, sùgbọ́n ko si ibi kankan ti wọ́n ti sọ nipa ọgọrun un mílíọnu Naira ti wọ́n pín.


Àwọn to kù ní, Oladipo Omole, Abdullahi Abubakar Bata, Saka Eleyele, Lateef Gbadamosi, Oni Adebayo Joseph, Omokanye Joshua Olatunji àti Jibril Salihu. Nínú àtẹjáde EFCC ti agbẹnuso r, Wilson Uwujaren fi sita sàlàyé pé lẹ́yìn ti awọn àlága náà ya owó, wọ́n ṣe ìpàdé wọ́n sì pinnu láti pín ọgọ́run un mílíọnù láàrin ara wọ́n. Bí ọ̀gá EFCC  ṣe sọ àwọn alága náà kọ lẹta sí oga agba ẹka ilé ifowopamọ Sterling ninu osu keji, ọdún 2108 lati yá mílíọnu mẹ́rin naira fun owo oṣù àwọn òsìsẹ́ SUBEB àti osisé ijọba ìbílẹ̀, sùgbọ́n ko si ibi kankan ti wọ́n ti sọ nipa ọgọrun un mílíọnu Naira ti wọ́n pín. Bá kan náà ni wọn fẹ̀sun kan pé awọn alága ọhun n da ìdá mẹ́wàá owó ti wọ́n n pa lábẹle si àpò ara wọ́n. Gẹ́gẹ́ bi atẹjade náà se sọ: "àwọn alága náà wá n be àjọ EFCC pé ki wọn fún àwọn ni àsìkò díẹ̀ láti san owó náà pada" EFCC ni wọ́n o ni pẹ́ gbé wọ́n lọ si ilé ẹjọ sùgbọ́n wọ́n o lo òpín ọsẹ wọ́n ni àtimọlé.


Bá kan náà ni wọn fẹ̀sun kan pé awọn alága ọhun n da ìdá mẹ́wàá owó ti wọ́n n pa lábẹle si àpò ara wọ́n. Gẹ́gẹ́ bi atẹjade náà se sọ: "àwọn alága náà wá n be àjọ EFCC pé ki wọn fún àwọn ni àsìkò díẹ̀ láti san owó náà pada" EFCC ni wọ́n o ni pẹ́ gbé wọ́n lọ si ilé ẹjọ sùgbọ́n wọ́n o lo òpín ọsẹ wọ́n ni àtimọlé.


ASUU: Adari ilé aṣòfin àgbà l'Abuja ṣèpàdé pẹ̀lú wọn lórí ááwọ̀ nípa IPPIS

Ẹgbẹ awọn olukọ fasiti ni Naijiria, ASUU yoo ṣepade pẹlu awọn adari ile aṣofin agba mejeeji l'Abuja lọjọ Aje, ọjọ kejidinlọgbọn oṣu kẹwaa lori ilana igbalode ti ijọba fi n san owo oṣu, IPPIS. Ẹ o ranti pe Aarẹ Muhammadu Buhari paṣẹ ninu aba eto iṣuna ọdun 2020 pe, gbogbo oṣiṣẹ ijọba gbọdọ forukọ silẹ fun ilana IPPIS lati le gbogun ti iwa ibajẹ ati lati jẹki ijọba apapọ lanfaani lati fowo pamọ. Amọ, ajọ ASUU tako igbesẹ Aarẹ yii, wọn ni igbesẹ naa lodi sofin to fun ajọ ASUU lagbara lati maa ṣakoso ara rẹ. Ajọ ASUU tiẹ tun sọ pe, lai sanwo fawọn olukọ fasiti, awọn ko ni ṣiṣẹ, lẹyin ti ijọba ni awọn oṣiṣẹ ti ko ba forukọ silẹ fun ilana IPPIS ko ni gbowo oṣu. Ẹwẹ, oluṣiro owo apapọ ni Naijiria, Alhaji Ahmed Idris ni bi ajọ ASUU ṣe tako ilana IPPIS fihan pe ajọ naa fọwọ si iwa ajẹbanu. Bakan naa, minisita eto inawo, Zainab Ahmed sọ pe gbogbo ẹka ijọba lo yẹ ko faramọ ilana IPPIS.


Ajọ ASUU tiẹ tun sọ pe, lai sanwo fawọn olukọ fasiti, awọn ko ni ṣiṣẹ, lẹyin ti ijọba ni awọn oṣiṣẹ ti ko ba forukọ silẹ fun ilana IPPIS ko ni gbowo oṣu. Ẹwẹ, oluṣiro owo apapọ ni Naijiria, Alhaji Ahmed Idris ni bi ajọ ASUU ṣe tako ilana IPPIS fihan pe ajọ naa fọwọ si iwa ajẹbanu. Bakan naa, minisita eto inawo, Zainab Ahmed sọ pe gbogbo ẹka ijọba lo yẹ ko faramọ ilana IPPIS. Amọ, aarẹ ajọ ASUU, Ọjọgbọn Biodun Ogunyemi ṣalaye pe ASUU ṣetan lati jiroro pẹlu ile aṣofin agba l'Abuja lori ọrọ IPPIS, atawọn ọrọ miiran to ni ṣe pẹlu ọrọ eto ẹkọ lapapọ lorilẹede Naijiria. Sugbọn ibeere ti ọpọ eeyan wa n beere ni pe se ipade ti ẹgbẹ ASUU n lọ se labuja naa, yoo fi eegun otolo to aawọ yii, ti wn yoo si so ẹwu iyansẹlodi kọ abi wọn yoo papa yansẹlodi? Awọn eeyan ti bẹrẹ si ni sọrọ lori awuyewuye IPPIS to ti di faakaja laarin ASUU ati ijọba apapọ bayii.


Amọ, aarẹ ajọ ASUU, Ọjọgbọn Biodun Ogunyemi ṣalaye pe ASUU ṣetan lati jiroro pẹlu ile aṣofin agba l'Abuja lori ọrọ IPPIS, atawọn ọrọ miiran to ni ṣe pẹlu ọrọ eto ẹkọ lapapọ lorilẹede Naijiria. Sugbọn ibeere ti ọpọ eeyan wa n beere ni pe se ipade ti ẹgbẹ ASUU n lọ se labuja naa, yoo fi eegun otolo to aawọ yii, ti wn yoo si so ẹwu iyansẹlodi kọ abi wọn yoo papa yansẹlodi? Awọn eeyan ti bẹrẹ si ni sọrọ lori awuyewuye IPPIS to ti di faakaja laarin ASUU ati ijọba apapọ bayii. Ọpọ eeyan loju opo Twitter lo dẹbi ru ajọ ASUU, wọn sọ pe dundu ASUU naa ti n lata ju. Bello El-Rufai ni tiẹ sọ pe, onijẹgudujẹra ni ajọ ASUU, ko da o ni ajọ naa nilo itusilẹ. EL-Rufai ni pẹlu ilana IPPIS, o ṣeeṣe ki ijọba apapọ ri owo to to biliọnu mẹẹdọgbọn naira fi pamọ lori awọn oṣiṣẹ ofege lawọn fasiti ni Naijiria.