Dejo Tunfulu: Ẹ wo bí Dejo Tunfulu tó dágbéré fún ayé ṣe bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ òṣèré...

Ibanujẹ ọkan lo jẹ fun awọn ololufẹ gbajugbaja oṣere ti gbogbo eniyan mọ gẹgẹ bi adẹrinpoṣonu, Dejo Tunfulu lẹyin ti iroyin iku rẹ bọ si ori ẹrọ ayelujara. Dejo Tunfulu naa lo dagbere fun aye naa ni ọpọlọpọ ko mọ bi o ṣe bẹrẹ irinajo rẹ gẹgẹ bi oṣere. Nigba taa bere ohun ti ọpọ eeyan fẹ mọ boya o ṣi n ri owo ninu iṣẹ rẹ, ṣe lo n yi ibeere wa ti ko fẹ sọrọ nipa awọn akẹgbẹ rẹ rara. Nígbà tí a fọ̀rọ̀ wá olóògbé Dejo Tunfulu lẹ́nu wo lórí Facebook wa, ṣe ni kò fẹ́ mẹ́nu ba ọ̀rọ̀ bóyá àwọn akẹ́gbẹ́ wọ́n máà ń pa ẹni tí kò bá ri ṣe mọ́ tì. "Ninu iṣẹ Tiata wa yii, ṣe ẹ mọ pe eeyan ti pọ nibẹ, iru awa bayii a kan ti wa bakan ni lasiko yii amọ emi naa gbe fiimu kan jade bayii". O ni ṣe toripe oun jẹ Dejo, oun a ni ki awọn mii ma ṣe ipa ẹfẹ ninu ere ni.


Nígbà tí a fọ̀rọ̀ wá olóògbé Dejo Tunfulu lẹ́nu wo lórí Facebook wa, ṣe ni kò fẹ́ mẹ́nu ba ọ̀rọ̀ bóyá àwọn akẹ́gbẹ́ wọ́n máà ń pa ẹni tí kò bá ri ṣe mọ́ tì. "Ninu iṣẹ Tiata wa yii, ṣe ẹ mọ pe eeyan ti pọ nibẹ, iru awa bayii a kan ti wa bakan ni lasiko yii amọ emi naa gbe fiimu kan jade bayii". O ni ṣe toripe oun jẹ Dejo, oun a ni ki awọn mii ma ṣe ipa ẹfẹ ninu ere ni. Mi o lè sọkún torí ǹkan ọkùnrin tí kò lè gbò mí jìgì-jìgì ju ìṣẹ́jú àáyá méjì lọ - Nkechi Blessing Wo ǹkan tí o kò mọ̀ nípa ESABOD tí òun àti Lizzy Anjorin jọ ń fi omi èpè wẹ ara wọn Òjò èpè! Tá ló dáa lẹ̀ láàrin Lizzy Anjorin àti Granma Florida, ESABOD tí àṣírí títú yìí ṣe ń gún wọn lára? Láyé!


Mi o lè sọkún torí ǹkan ọkùnrin tí kò lè gbò mí jìgì-jìgì ju ìṣẹ́jú àáyá méjì lọ - Nkechi Blessing Wo ǹkan tí o kò mọ̀ nípa ESABOD tí òun àti Lizzy Anjorin jọ ń fi omi èpè wẹ ara wọn Òjò èpè! Tá ló dáa lẹ̀ láàrin Lizzy Anjorin àti Granma Florida, ESABOD tí àṣírí títú yìí ṣe ń gún wọn lára? Láyé! Ẹ ò lè rí mi mọ́ nínú fíìmù Yorùbá bí ìgbà ayé Saworoide - Araparegangan Dejo ṣalaye pe ti wọn ba kọkọ da nkan silẹ, awọn kan lo maa n kọkọ duro ti nkan yẹn amọ to ba ya ero maa pọ awọn kan a si maa sun sẹyin. O ṣalaye pe o da bii ọti ẹlẹrindodo ti ko ju bii meji lọ nigba ti wọn ṣẹṣẹ ṣe e jade amọ o ti pọ bayii eyi to ba si wu eeyan lo maa ra. "Ẹnikan kii jẹ ki ilẹ fẹ.


Ẹ ò lè rí mi mọ́ nínú fíìmù Yorùbá bí ìgbà ayé Saworoide - Araparegangan Dejo ṣalaye pe ti wọn ba kọkọ da nkan silẹ, awọn kan lo maa n kọkọ duro ti nkan yẹn amọ to ba ya ero maa pọ awọn kan a si maa sun sẹyin. O ṣalaye pe o da bii ọti ẹlẹrindodo ti ko ju bii meji lọ nigba ti wọn ṣẹṣẹ ṣe e jade amọ o ti pọ bayii eyi to ba si wu eeyan lo maa ra. "Ẹnikan kii jẹ ki ilẹ fẹ. Mo fun awọn to jade lẹyin mi laaye ni ki awọn naa ko ipa ninu ere pẹlu ẹbun ti Eleduwa fun wọn". Ninu ifọrọwerọ pẹlu BBC News Yoruba ni Tunfulu ti salaye bi o ti ṣe bẹrẹ si ni ṣe sinima lati ọmọ kekere. O ni ileewe girama ni oun wa ti oun fi bẹrẹ iṣẹ oṣere.


Mo fun awọn to jade lẹyin mi laaye ni ki awọn naa ko ipa ninu ere pẹlu ẹbun ti Eleduwa fun wọn". Ninu ifọrọwerọ pẹlu BBC News Yoruba ni Tunfulu ti salaye bi o ti ṣe bẹrẹ si ni ṣe sinima lati ọmọ kekere. O ni ileewe girama ni oun wa ti oun fi bẹrẹ iṣẹ oṣere. ti oun si ti fẹran iṣẹ osere nitori Yinka Quadri n gbe ni adugbo wọn ti awọn si ma lọ n yọju wo wọn lasiko ti wọn ba n ṣe sinima lọwọ. ''Ati kekere ni mo ti n se fiimu nitori mo fẹran bi mo ṣe ma n ri awọn eekan ninu iṣẹ oṣere ati ipa ti wọn kọ ni iṣẹ oṣere'' '' Idumota ni wọn bi mi si amọ Ilu Abeokuta ni mo ti ṣẹ wa, nkan bi ọgbọn ọdun ṣẹyin ni mo bẹrẹ iṣẹ oṣere'' ''Awọn ti mo wo gẹgẹ bi akọṣe nigba naa ni Yinka Quadri nitori wọn n ta ọja ni agbegbe Dosunmu nipinlẹ Eko nibi ti a n gbe.'' ''Ninu fiimu ti mo kọkọ kopa pato ni wọn ti safihan emi ati aburo mi to jẹ akanda ẹda ti wọn bi ni ọjọ kan, to rin ni ọjọ kan , to si sọrọ ni ọjọ kan naa.''


ti oun si ti fẹran iṣẹ osere nitori Yinka Quadri n gbe ni adugbo wọn ti awọn si ma lọ n yọju wo wọn lasiko ti wọn ba n ṣe sinima lọwọ. ''Ati kekere ni mo ti n se fiimu nitori mo fẹran bi mo ṣe ma n ri awọn eekan ninu iṣẹ oṣere ati ipa ti wọn kọ ni iṣẹ oṣere'' '' Idumota ni wọn bi mi si amọ Ilu Abeokuta ni mo ti ṣẹ wa, nkan bi ọgbọn ọdun ṣẹyin ni mo bẹrẹ iṣẹ oṣere'' ''Awọn ti mo wo gẹgẹ bi akọṣe nigba naa ni Yinka Quadri nitori wọn n ta ọja ni agbegbe Dosunmu nipinlẹ Eko nibi ti a n gbe.'' ''Ninu fiimu ti mo kọkọ kopa pato ni wọn ti safihan emi ati aburo mi to jẹ akanda ẹda ti wọn bi ni ọjọ kan, to rin ni ọjọ kan , to si sọrọ ni ọjọ kan naa.'' ''Amọ nitori kii ṣe ọjọ ti wn ba bi ọmọ ni wọn ma n sọ lorukọ ni mọ ṣe ma n pe aburo mi naa ni Tunfulu,ti awọn ololufẹ wa ko ba si ri wa ninu fiimu ni wọn ma n bere pe Dejo Tunfulu.'' Bakan naa lo fikun un pe idi ti oun ko fi kọpa ninu sinima bii ti tẹlẹ ni pe awọn eniyan ko ra fiimu mọ bii ti tẹle niṣe ni wọn ma n lọ si ori ayelujara lati lọ wo fiimu, eleyii to ma n ko ipalara ba awọn oṣere nitori wọn n kuna ọpọlọpọ owo ti wọn ti na lori gbigbe sinima naa jade. Nigba ti wọn beere pe ṣe alafia ni oun, iyawo ati ọmọ wa, Dejo ni "bẹẹ ni alafia la wa".


''Amọ nitori kii ṣe ọjọ ti wn ba bi ọmọ ni wọn ma n sọ lorukọ ni mọ ṣe ma n pe aburo mi naa ni Tunfulu,ti awọn ololufẹ wa ko ba si ri wa ninu fiimu ni wọn ma n bere pe Dejo Tunfulu.'' Bakan naa lo fikun un pe idi ti oun ko fi kọpa ninu sinima bii ti tẹlẹ ni pe awọn eniyan ko ra fiimu mọ bii ti tẹle niṣe ni wọn ma n lọ si ori ayelujara lati lọ wo fiimu, eleyii to ma n ko ipalara ba awọn oṣere nitori wọn n kuna ọpọlọpọ owo ti wọn ti na lori gbigbe sinima naa jade. Nigba ti wọn beere pe ṣe alafia ni oun, iyawo ati ọmọ wa, Dejo ni "bẹẹ ni alafia la wa". Amọ lẹyin iku rẹ ni iroyin jade pe oun nikan lo tọju awọn ọmọ rẹ dagba toripe iya wọn fi wọn silẹ lọ. Dejo Tunfulu jẹ oṣere kan to kọ orisi iha si oniruuru eeyan nigba to wa laye. Nibayi to ti wọ kaa ilẹ lọ, apejuwe lorisirisi lawọn eeyan to mọ adẹrinposonu naa n sọ nipa rẹ.


Amọ lẹyin iku rẹ ni iroyin jade pe oun nikan lo tọju awọn ọmọ rẹ dagba toripe iya wọn fi wọn silẹ lọ. Dejo Tunfulu jẹ oṣere kan to kọ orisi iha si oniruuru eeyan nigba to wa laye. Nibayi to ti wọ kaa ilẹ lọ, apejuwe lorisirisi lawọn eeyan to mọ adẹrinposonu naa n sọ nipa rẹ. Fawọn ololufẹ rẹ lagbo ere tiata, oninu rere ni, ti o si ma n dẹrin pẹkẹ araalu. Lẹ́yìn oṣù díẹ̀ tí wọ́n sìnkú rẹ̀, obìnrin yìí di dédé yọ sí ìlú rẹ̀, l'ọ̀rọ̀ bá di... Àṣekẹ́hìn ni yóò jẹ́ fún ẹnikẹ́ni tó bá tún hu ìwà ọ̀daràn ní ìpínlẹ̀ Oyo - Makinde Akẹ́kọ̀ọ́ rí ẹ̀wọ̀n ọdún márùn-ún he lẹ́yìn tó ná $1m tó ṣèèṣì wọ àpò àsùnwọ̀n rẹ̀ Yatọ si eleyi, o tun jẹ onwoye ti ọpọ ọrọ rẹ a si maa kun fun ọgbọn bo tilẹ jẹ pe ipa didinrin lo maa n ko ninu ere sinima. Apẹrẹ kan taa ri nipa ọgbọn ati oye ti gbajugbaja apanilẹrin yii ni farahan ninu ifọrọwanilẹnuwo kan to ṣe pẹlu oju opo Ojopagogo TV lori Youtube.


Fawọn ololufẹ rẹ lagbo ere tiata, oninu rere ni, ti o si ma n dẹrin pẹkẹ araalu. Lẹ́yìn oṣù díẹ̀ tí wọ́n sìnkú rẹ̀, obìnrin yìí di dédé yọ sí ìlú rẹ̀, l'ọ̀rọ̀ bá di... Àṣekẹ́hìn ni yóò jẹ́ fún ẹnikẹ́ni tó bá tún hu ìwà ọ̀daràn ní ìpínlẹ̀ Oyo - Makinde Akẹ́kọ̀ọ́ rí ẹ̀wọ̀n ọdún márùn-ún he lẹ́yìn tó ná $1m tó ṣèèṣì wọ àpò àsùnwọ̀n rẹ̀ Yatọ si eleyi, o tun jẹ onwoye ti ọpọ ọrọ rẹ a si maa kun fun ọgbọn bo tilẹ jẹ pe ipa didinrin lo maa n ko ninu ere sinima. Apẹrẹ kan taa ri nipa ọgbọn ati oye ti gbajugbaja apanilẹrin yii ni farahan ninu ifọrọwanilẹnuwo kan to ṣe pẹlu oju opo Ojopagogo TV lori Youtube. Ninu ifọrọwanilẹnuwo taa n wi yii, Dejo Tunfulu sọrọ nipa iku ti yoo pa, to si woye nipa ọjọ ti inu rẹ dun julọ laye. Ni idahun si ibeere ẹlẹẹkeji nipa igba ti inu rẹ dun julọ nigba to wa laye, niṣe ni Dejo rẹrin musẹ to si dahun bayi: ''Mi o le sọ igba ti inu mi dun julọ laye ayafi ti mo ba ku tan.'' O tẹsiwaju pe ''Igba ti mo ba ku tan, lẹ le wa ba mi pe ọgbẹni Dẹjọ, igba wo ni inu rẹ dun julọ nigba to wa laye?''


Ninu ifọrọwanilẹnuwo taa n wi yii, Dejo Tunfulu sọrọ nipa iku ti yoo pa, to si woye nipa ọjọ ti inu rẹ dun julọ laye. Ni idahun si ibeere ẹlẹẹkeji nipa igba ti inu rẹ dun julọ nigba to wa laye, niṣe ni Dejo rẹrin musẹ to si dahun bayi: ''Mi o le sọ igba ti inu mi dun julọ laye ayafi ti mo ba ku tan.'' O tẹsiwaju pe ''Igba ti mo ba ku tan, lẹ le wa ba mi pe ọgbẹni Dẹjọ, igba wo ni inu rẹ dun julọ nigba to wa laye?'' Idahun rẹ yii ṣafihan iwoye rẹ, to ni si pe eeyan ko le sọ pato pe ọjọ bayi ni inu oun dun julọ nitori ọjọ mii tun le wa, ti nkan idunnu to ju ti tẹlẹ yoo waye. Kò sí súgà ní ìbẹ̀rẹ̀ ìrìnajò òun, ó korò bíi ewúrò ni - Dejo Tunfulu O ti to nkan bi ọdun mẹrindinlogoji si marundinlogoji ti Dejo Tunfulu ti orukọ rẹ gangan njẹ Adekunle Makinde Adetokunbo ti bẹrẹ ere tiata. Ninu alaye to ṣe fun OjoPagogo Tv, Dejo Tunfulu sọ pe lati ara gbajumọ osere binrin Fausat Balogun, ti ọpọ eeyan mọ si Madam Sajẹ ati ọkọ rẹ ni oun dide lara wọn nidi isẹ tiata.


Idahun rẹ yii ṣafihan iwoye rẹ, to ni si pe eeyan ko le sọ pato pe ọjọ bayi ni inu oun dun julọ nitori ọjọ mii tun le wa, ti nkan idunnu to ju ti tẹlẹ yoo waye. Kò sí súgà ní ìbẹ̀rẹ̀ ìrìnajò òun, ó korò bíi ewúrò ni - Dejo Tunfulu O ti to nkan bi ọdun mẹrindinlogoji si marundinlogoji ti Dejo Tunfulu ti orukọ rẹ gangan njẹ Adekunle Makinde Adetokunbo ti bẹrẹ ere tiata. Ninu alaye to ṣe fun OjoPagogo Tv, Dejo Tunfulu sọ pe lati ara gbajumọ osere binrin Fausat Balogun, ti ọpọ eeyan mọ si Madam Sajẹ ati ọkọ rẹ ni oun dide lara wọn nidi isẹ tiata. O tẹsiwaju pe oun koju orisirisi ipenija ati pe o ni "ko si ṣuga ni ibẹrẹ irinajo mi', o koro bi ewuro ni, to si kan bi omi ogi' lati bii ọdun mẹrindinlogoji, ti oun ti bẹrẹ isẹ naa. Amọ o wa dupẹ lọwọ Ọlọrun pe oun papa ri taje se nidi isẹ naa, ti oun si fi ran ọmọ lọ sile ẹkọ. Nigba ti wọn beere lọwọ Dejo nipa iku, o fesi pada pe ''ẹni ti ko ti ku, ko le sọ iru iku to maa pa'' Dejo ṣalaye pe nipa adura tawọn eeyan maa n se pe ki eledua jẹ ki iku rere pa wa, o di igba ti eeyan ba ku tan ko to le mọ iru iku to pa. ''Ẹ le beere boya iku rere lo pa mi bi mo ba ku tan'' esi to fi pari ọrọ nipa iku ree.


O tẹsiwaju pe oun koju orisirisi ipenija ati pe o ni "ko si ṣuga ni ibẹrẹ irinajo mi', o koro bi ewuro ni, to si kan bi omi ogi' lati bii ọdun mẹrindinlogoji, ti oun ti bẹrẹ isẹ naa. Amọ o wa dupẹ lọwọ Ọlọrun pe oun papa ri taje se nidi isẹ naa, ti oun si fi ran ọmọ lọ sile ẹkọ. Nigba ti wọn beere lọwọ Dejo nipa iku, o fesi pada pe ''ẹni ti ko ti ku, ko le sọ iru iku to maa pa'' Dejo ṣalaye pe nipa adura tawọn eeyan maa n se pe ki eledua jẹ ki iku rere pa wa, o di igba ti eeyan ba ku tan ko to le mọ iru iku to pa. ''Ẹ le beere boya iku rere lo pa mi bi mo ba ku tan'' esi to fi pari ọrọ nipa iku ree. Dejo wa ni oun ko tii de ibi ti oun n lọ, afi ki Ọlọrun mu oun de ibẹ. Awọn to mọ Dejo jẹri si pe kii ṣe ẹni to wa aye mọya, ti o si kun fun iwa irẹlẹ. Nigba to n salaye ọpọ ipenija to ti koju rẹ sẹyin lagbo tiata ninu ifọrọwanilẹnuwo naa, Dejo Tunfulu ni ipenija ti pọ ju.


Dejo wa ni oun ko tii de ibi ti oun n lọ, afi ki Ọlọrun mu oun de ibẹ. Awọn to mọ Dejo jẹri si pe kii ṣe ẹni to wa aye mọya, ti o si kun fun iwa irẹlẹ. Nigba to n salaye ọpọ ipenija to ti koju rẹ sẹyin lagbo tiata ninu ifọrọwanilẹnuwo naa, Dejo Tunfulu ni ipenija ti pọ ju. O ni awọn iriri to mu omi loju oun ti pọ pupọ ju, to si mẹnuba akoko kan ti wọn lọ fun ere sise alagbeka lọ silu Ado Ekiti. "N jẹ ẹ le gbagbọ pe lati ilu Ado-Ekiti, ki eeyan si rin de idaji Ondo nigba ti ko si owo ounjẹ, ti ko si si nkankan. Sugbọn ti eeyan ba ti fori ti nnkan, yoo dara to ba ya, mo si dupẹ pe Ọlọrun ko jẹ ki n di ero ẹyin."


O ni awọn iriri to mu omi loju oun ti pọ pupọ ju, to si mẹnuba akoko kan ti wọn lọ fun ere sise alagbeka lọ silu Ado Ekiti. "N jẹ ẹ le gbagbọ pe lati ilu Ado-Ekiti, ki eeyan si rin de idaji Ondo nigba ti ko si owo ounjẹ, ti ko si si nkankan. Sugbọn ti eeyan ba ti fori ti nnkan, yoo dara to ba ya, mo si dupẹ pe Ọlọrun ko jẹ ki n di ero ẹyin." Dejo Tunfulu sisọ loju ibi to ti se alabapade orukọ to n jẹ ninu ere tiata, eyiun Dejo Tunfulu lori eto naa. O ni nigba ti oun kere ninu isẹ tiata, ọga oun kan to n jẹ Lagelu Akinbola lo wa pe oun ninu ẹgbẹ osere ti oun wa, eyiun Akukọ Gagara Theatre Group, lati wa ba kopa ninu ere kan ni National Theatre nilu Eko. O ni ninu ere naa, wọn n pe oun ni Dejo, ti oun si jẹ ẹgbọn ọmọ tuntun abami kan ti wọn bi, to sọrọ, to jẹun, to si rin lọjọ ti wọn bi.


Dejo Tunfulu sisọ loju ibi to ti se alabapade orukọ to n jẹ ninu ere tiata, eyiun Dejo Tunfulu lori eto naa. O ni nigba ti oun kere ninu isẹ tiata, ọga oun kan to n jẹ Lagelu Akinbola lo wa pe oun ninu ẹgbẹ osere ti oun wa, eyiun Akukọ Gagara Theatre Group, lati wa ba kopa ninu ere kan ni National Theatre nilu Eko. O ni ninu ere naa, wọn n pe oun ni Dejo, ti oun si jẹ ẹgbọn ọmọ tuntun abami kan ti wọn bi, to sọrọ, to jẹun, to si rin lọjọ ti wọn bi. O ni oun wa maa n pe ọmọ tuntun abami naa ni Atunfulu, ti awọn ololufẹ oun si gba ibẹ sọ oun ni Dejo Atunfulu tabi Dejo Tunfulu. Kunle Makinde Adetokunbo, ti ọpọ eeyan mọ si Dejo Tunfulu lo jẹ gbajumọ adẹrinposonu nigba aye rẹ. Ọjọ Ẹti, ọjọ Kinni osu Kẹrin ọdun 2022 ni Dejo Tunfulu mi kanlẹ sile iwosan kan ladugbo Ikorodu lasiko aisan ranpẹ.


O ni oun wa maa n pe ọmọ tuntun abami naa ni Atunfulu, ti awọn ololufẹ oun si gba ibẹ sọ oun ni Dejo Atunfulu tabi Dejo Tunfulu. Kunle Makinde Adetokunbo, ti ọpọ eeyan mọ si Dejo Tunfulu lo jẹ gbajumọ adẹrinposonu nigba aye rẹ. Ọjọ Ẹti, ọjọ Kinni osu Kẹrin ọdun 2022 ni Dejo Tunfulu mi kanlẹ sile iwosan kan ladugbo Ikorodu lasiko aisan ranpẹ. Aadọta ọdun ni loogbe naa lo loke eepẹ, ki ọlọjọ to de. Ní ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù Karùn-ún, ọdún 1972 ni wọ́n bi Tunfulu ní Idumota, Lagos Island, nipínlẹ̀ Eko. Ọmọ bíbí ìlú Ikija, Abeokuta, ìpínlẹ̀ Ogun ni.


Aadọta ọdun ni loogbe naa lo loke eepẹ, ki ọlọjọ to de. Ní ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù Karùn-ún, ọdún 1972 ni wọ́n bi Tunfulu ní Idumota, Lagos Island, nipínlẹ̀ Eko. Ọmọ bíbí ìlú Ikija, Abeokuta, ìpínlẹ̀ Ogun ni. Dejo Tunfulu lọ sí ilé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ní Ansar-Ud-Deen, Lagos Island, lẹ́yìn èyí ló lọ sí Modern Way Nigeria School of Printing níbi tó ti gbàwé ẹ̀rí nípa ìmọ̀ ìtẹ̀wé. Ipa adẹ́rìnínpòṣónú ló máa ń kó nínú eré sinimá tó sì máa ń kálòlò nínú eré. Sinimá Omo Oran ló fi di gbajúgbajà èyí tí òun àti Lalude jọ ṣe.


Dejo Tunfulu lọ sí ilé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ní Ansar-Ud-Deen, Lagos Island, lẹ́yìn èyí ló lọ sí Modern Way Nigeria School of Printing níbi tó ti gbàwé ẹ̀rí nípa ìmọ̀ ìtẹ̀wé. Ipa adẹ́rìnínpòṣónú ló máa ń kó nínú eré sinimá tó sì máa ń kálòlò nínú eré. Sinimá Omo Oran ló fi di gbajúgbajà èyí tí òun àti Lalude jọ ṣe. Ní ọdún 1987 ló kọ́kọ́ ṣeré lórí amóhùnmáwòrán nígbà tó kópa nínú eré ọlọ́sọ̀ọ̀ṣẹ̀ Apere Ijogbon èyí tí ikọ̀ Kolawole International Theatre Group máa ń gbé jáde. Ní ọdún 2012 ló pàdánù ìyàwó rẹ̀ tó kọ́kọ́ fẹ́ sọ́wọ́ ikú. A wa n gbadura pe ki Ọba Oke tẹ gbogbo wọn si afẹfẹ rere.


Ní ọdún 1987 ló kọ́kọ́ ṣeré lórí amóhùnmáwòrán nígbà tó kópa nínú eré ọlọ́sọ̀ọ̀ṣẹ̀ Apere Ijogbon èyí tí ikọ̀ Kolawole International Theatre Group máa ń gbé jáde. Ní ọdún 2012 ló pàdánù ìyàwó rẹ̀ tó kọ́kọ́ fẹ́ sọ́wọ́ ikú. A wa n gbadura pe ki Ọba Oke tẹ gbogbo wọn si afẹfẹ rere.


Lizzy rains curses on ESABOD: Kí ló le tó bẹ́ẹ̀ láàrin Lizzy Anjorin àti ESABOD tí àṣírí títú ṣe pọ̀ tó yìí?

"Inu saare ni maa ti maa ba ọkọ rẹ sun, tori o ni pe nitori mo fẹ maa fẹ ọkọ rẹ ni mo ṣe n bu ẹ". Ọrọ to bẹ silẹ laarin gbajugbaja sọrọsọrọ ori ayelujara, Esther Aboderin ti ọpọ mọ si ESABOD ati gbajumọ oṣere Yoruba Lizzy Anjorin ti mu ki awọn eeyan maa bẹ awọn mejeji pe ko yẹ ki wọn baa debi ohun ti wọn n ṣe lọsẹ yii. Ẹni to bẹrẹ ija yii gangan ko ye nitoripe ko i tii pẹ ti wọn ṣẹ jami lori ọrọ kan na laarin awọn mejeji torinaa ao le sọ boya ọkan lo wọ inu omii. Ohun to tun ṣẹṣẹ n ru jade bayii to fara han loju opo awọn mejeji ni pe ojo epe n rọ bii omi wọọ laarin awọn mejeji ti ko si ṣee fẹnu sọ. Ninu fidio kan ti Mama ẹni ọdun mọkanlelọgọta naa, ESABOD fi sita lori ayelujara ni oṣu to kọja, o n ṣalaye pe oun ni ki Lizzy fi fọtọ awọn goolu kan ranṣ si oun amọ o mu u bu pe fidio ara rẹ lo n fi ranṣẹ. O tun ni ninu ifọrọwanilẹnuwo kan ti Lizzy ṣe lo ti fi ẹnu ara rẹ tu aṣiri mọlẹbi rẹ sita paapaa ọrọ to sọ nipa awọn ọmọ ọkọ rẹ ti awọn iyawo tẹlẹ bi fun ọkọ rẹ.


Ohun to tun ṣẹṣẹ n ru jade bayii to fara han loju opo awọn mejeji ni pe ojo epe n rọ bii omi wọọ laarin awọn mejeji ti ko si ṣee fẹnu sọ. Ninu fidio kan ti Mama ẹni ọdun mọkanlelọgọta naa, ESABOD fi sita lori ayelujara ni oṣu to kọja, o n ṣalaye pe oun ni ki Lizzy fi fọtọ awọn goolu kan ranṣ si oun amọ o mu u bu pe fidio ara rẹ lo n fi ranṣẹ. O tun ni ninu ifọrọwanilẹnuwo kan ti Lizzy ṣe lo ti fi ẹnu ara rẹ tu aṣiri mọlẹbi rẹ sita paapaa ọrọ to sọ nipa awọn ọmọ ọkọ rẹ ti awọn iyawo tẹlẹ bi fun ọkọ rẹ. Kí ló dé tí Esabod àti Lizzy Anjorin fi ń ṣépè fúnra wọn? ESABOD gbé ìjà Mide Martins rù sórí ara rẹ̀ ó ń fi èpè ránṣẹ́ sí Adunni Olorisa àtàwọn míì Lẹ́yìn ọdún méjì tí iná ìjà tí n jó láàrin wọn, Lizzy Anjorin sọ àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tí Toyin Abraham ṣẹ̀ ẹ́ Wèrè tí mò ń ṣe ní Facebook ló pawó fún mi-Esabod Eyi tumọ si pe ọrọ ọja goolu gangan ni wọn kọkọ bẹrẹ si ni ba ara wọn sọ ko to di pe o di ọrọ ija de bi pe ESABOD bẹrẹ si ni sọ awọn ọrọ to lee run Lizzy ninu sita lori ayelujara bi oku oun yoo ṣe pin ẹra ara Lizzy yẹlẹ yẹlẹ ati bi oku oun yoo ṣe maa ni ibalopọ pẹlu ọkọ rẹ ninu saare. Koda o tun gbẹnu le ọrọ lori awọn ọmọ Lizzy.


Kí ló dé tí Esabod àti Lizzy Anjorin fi ń ṣépè fúnra wọn? ESABOD gbé ìjà Mide Martins rù sórí ara rẹ̀ ó ń fi èpè ránṣẹ́ sí Adunni Olorisa àtàwọn míì Lẹ́yìn ọdún méjì tí iná ìjà tí n jó láàrin wọn, Lizzy Anjorin sọ àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tí Toyin Abraham ṣẹ̀ ẹ́ Wèrè tí mò ń ṣe ní Facebook ló pawó fún mi-Esabod Eyi tumọ si pe ọrọ ọja goolu gangan ni wọn kọkọ bẹrẹ si ni ba ara wọn sọ ko to di pe o di ọrọ ija de bi pe ESABOD bẹrẹ si ni sọ awọn ọrọ to lee run Lizzy ninu sita lori ayelujara bi oku oun yoo ṣe pin ẹra ara Lizzy yẹlẹ yẹlẹ ati bi oku oun yoo ṣe maa ni ibalopọ pẹlu ọkọ rẹ ninu saare. Koda o tun gbẹnu le ọrọ lori awọn ọmọ Lizzy. Ni idakeji, Lizzy Anjorin naa fi fidio kan sita ninu eyi to ti binu gidi to ni ẹni to ba o ku na ti oun a gbee gba atawọn mii ti wọn ba jọ n ṣe bẹẹ... Epe lo fi bẹnu fun oun ati awọn ọmọ rẹ. "Adabi ti mo ba ṣẹ ẹ, adabi ti mo ba jẹbi gbogbo ẹsun too fi kan mi, adabi ti mo ba sọrọ awọn ọmọ ẹ". Lo ba kẹnu bọ epe lati fesi si gbogbo ọrọ ti ESABOD sọ nipa oun ati idile rẹ.


Ni idakeji, Lizzy Anjorin naa fi fidio kan sita ninu eyi to ti binu gidi to ni ẹni to ba o ku na ti oun a gbee gba atawọn mii ti wọn ba jọ n ṣe bẹẹ... Epe lo fi bẹnu fun oun ati awọn ọmọ rẹ. "Adabi ti mo ba ṣẹ ẹ, adabi ti mo ba jẹbi gbogbo ẹsun too fi kan mi, adabi ti mo ba sọrọ awọn ọmọ ẹ". Lo ba kẹnu bọ epe lati fesi si gbogbo ọrọ ti ESABOD sọ nipa oun ati idile rẹ. Lizzy Anjorin ni "Esther Tokunbo Aboderin, im o ni jọ lori aye mi, ile mi, ifọkanbalẹ mi ati ile mi, ati iwọ atawọn to n ṣiṣẹ fun, atawọn to n gbeja". Oun naa ba fi epe ranṣẹ si awọn ọmọ ESABOD. Ǹkan ọmọkùnrin rẹ ńgbálẹ̀ kiri, gbogbo ìlú ló wà fún; Gbas gbos tún bẹ̀rẹ̀ láàrin Tontoh dike àti olólùfẹ́ rẹ̀ Ọ̀nà kan dí, ọ̀nà míì ṣí lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀!


Lizzy Anjorin ni "Esther Tokunbo Aboderin, im o ni jọ lori aye mi, ile mi, ifọkanbalẹ mi ati ile mi, ati iwọ atawọn to n ṣiṣẹ fun, atawọn to n gbeja". Oun naa ba fi epe ranṣẹ si awọn ọmọ ESABOD. Ǹkan ọmọkùnrin rẹ ńgbálẹ̀ kiri, gbogbo ìlú ló wà fún; Gbas gbos tún bẹ̀rẹ̀ láàrin Tontoh dike àti olólùfẹ́ rẹ̀ Ọ̀nà kan dí, ọ̀nà míì ṣí lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀! Imáàmù táwọ́n aláṣẹ́ dá dúró ti ríṣẹ́ míì Ènìyàn tí a ṣì ń wá nínú ìkọlù Rélùwè Abuja si Kaduna lé ní 168 - NRC Wo iye ìgbà tí Olusegun Obasanjo ti fi òkò ọ̀rọ̀ ránṣẹ́ sí Ààrẹ Buhari àti ìjọba rẹ̀ NIMC mú ìlérí ìjọba Nàìjíría ṣẹ, àwọn nọ́mbà fóònù tí kò so mọ́ NIN kò lè pè síta Láyé! Ẹ ò lè rí mi mọ́ nínú fíìmù Yorùbá bí ìgbà ayé Saworoide - Araparegangan ESABOD ti wa ṣaaju sọ pe ṣebi Lizzy loun fẹ pa oun ni tori naa to ba pa oun ni oku oun yoo ṣe gbogbo nkan ti oun n sọ yii o. Ohun ti mama yii ṣe dun Lizzy to bẹẹ to pe orukọ gbogbo awọn ọmọ rẹ ni kọọkan to si n ṣepe fun wọn amọ to ni ki gbogbo epe to n ṣẹ fun idile oun ati Arike to jẹ amugbalẹgbẹ rẹ parapọ ko di adura fun awọn. Lizzy ni ESABOD ti ṣẹ oun o si ṣẹ iṣẹda oun to si ni ninu ibanujẹ loun fi n pa aṣẹ ṣepe fun oun ati idile rẹ.


Imáàmù táwọ́n aláṣẹ́ dá dúró ti ríṣẹ́ míì Ènìyàn tí a ṣì ń wá nínú ìkọlù Rélùwè Abuja si Kaduna lé ní 168 - NRC Wo iye ìgbà tí Olusegun Obasanjo ti fi òkò ọ̀rọ̀ ránṣẹ́ sí Ààrẹ Buhari àti ìjọba rẹ̀ NIMC mú ìlérí ìjọba Nàìjíría ṣẹ, àwọn nọ́mbà fóònù tí kò so mọ́ NIN kò lè pè síta Láyé! Ẹ ò lè rí mi mọ́ nínú fíìmù Yorùbá bí ìgbà ayé Saworoide - Araparegangan ESABOD ti wa ṣaaju sọ pe ṣebi Lizzy loun fẹ pa oun ni tori naa to ba pa oun ni oku oun yoo ṣe gbogbo nkan ti oun n sọ yii o. Ohun ti mama yii ṣe dun Lizzy to bẹẹ to pe orukọ gbogbo awọn ọmọ rẹ ni kọọkan to si n ṣepe fun wọn amọ to ni ki gbogbo epe to n ṣẹ fun idile oun ati Arike to jẹ amugbalẹgbẹ rẹ parapọ ko di adura fun awọn. Lizzy ni ESABOD ti ṣẹ oun o si ṣẹ iṣẹda oun to si ni ninu ibanujẹ loun fi n pa aṣẹ ṣepe fun oun ati idile rẹ. "O ti ba mi jẹ o ti ba mi mu, o ti ba mi mulẹ o ti gba ninu oogun mi, o dẹ da mi, latoni lọ Tokunbo..." Epe ba tun bẹrẹ. Ninu fidio mii ti ESABOD fi sita, o ni Lizzy pe oun lori fidio ori foonu to si n sọrọ bii pe o n pee bii awọn aye, atohun ati Arike to si ni oun n dahun lohun amọ to n fi oun wọle pe ki Arike mu oun so ko ma jẹ ki oun lọ. Bi ẹ ko ba gbagbe, aarin ESABOD ati Lizzy Anjorin dan mọran gidi gan tẹlẹ to bẹẹ to jẹ wipe ESABOD funra rẹ ni awọn jọ wa pọ tẹlẹ ni bẹẹ si ni Lizzy naa ni awọn jọ wa tẹlẹ ni koda ti wọn jọ n gbeja ara wọn lori awọn  to n tako wọn nile ati loke okun amọ o ni o da oun gidi bayii.


"O ti ba mi jẹ o ti ba mi mu, o ti ba mi mulẹ o ti gba ninu oogun mi, o dẹ da mi, latoni lọ Tokunbo..." Epe ba tun bẹrẹ. Ninu fidio mii ti ESABOD fi sita, o ni Lizzy pe oun lori fidio ori foonu to si n sọrọ bii pe o n pee bii awọn aye, atohun ati Arike to si ni oun n dahun lohun amọ to n fi oun wọle pe ki Arike mu oun so ko ma jẹ ki oun lọ. Bi ẹ ko ba gbagbe, aarin ESABOD ati Lizzy Anjorin dan mọran gidi gan tẹlẹ to bẹẹ to jẹ wipe ESABOD funra rẹ ni awọn jọ wa pọ tẹlẹ ni bẹẹ si ni Lizzy naa ni awọn jọ wa tẹlẹ ni koda ti wọn jọ n gbeja ara wọn lori awọn  to n tako wọn nile ati loke okun amọ o ni o da oun gidi bayii.


Nkechi Blessing: Ọ̀rọ̀ ọkọ mí, ọkọ mí tí àwọn Yoruba ma ń pe àfẹ́ṣònà ló kó bá mi

Gbajugbaja oṣerebinrin, Nkechi Blessing ti tọrọ aforiji lọwọ awọn ololufẹ rẹ fun bi o ṣe pa irọ wi pe oun ṣe igbeyawo pẹlu ọrẹkunrin rẹ, Opeyemi David Falegan. Blessing sọ ni oju opo rẹ ni oun ko ṣe igbeyawo pẹlu Falegan nitori naa ko si ọrọ lọkọ laya ni ọrọ wọn. Ninu akọjade loju opo Instagram rẹ to safihan ibanisọrọ laarin awọn mejeeji ni o ti sọrọ bẹẹ. Nibẹ ni Nkechi Blessing ti beere lọwọ ẹni to n ba sọrọ naa wi pe ṣe awọn fi igba kan ṣe igbeyawo ni? ṣe oun jẹ iyawo rẹ ni? Amọ ẹnikeji naa dahun pe oun ko ri pe ẹlomiran le jẹ iyawo oun gidi bii Nkechi nitori o mu ki aye oun dara si ju ti atẹyinwa lọ, amọ nibayii o dabi ẹni pe o fẹ da okunkun sii.''


Nibẹ ni Nkechi Blessing ti beere lọwọ ẹni to n ba sọrọ naa wi pe ṣe awọn fi igba kan ṣe igbeyawo ni? ṣe oun jẹ iyawo rẹ ni? Amọ ẹnikeji naa dahun pe oun ko ri pe ẹlomiran le jẹ iyawo oun gidi bii Nkechi nitori o mu ki aye oun dara si ju ti atẹyinwa lọ, amọ nibayii o dabi ẹni pe o fẹ da okunkun sii.'' Esi ti Nkechi fun un ni pe ki eniyan kuro ninu ibanidọrẹ laarin akọ si abo ko tunmọ si pe opin aye ni tabi okunkun su bo gbogbo nkan. ''Maa fi eleyii sita nibi nitori ọjọ ọla, ọrọ awọn Yoruba to ma n pe afẹsọna ni ọkọ mi, ọkọ mi lo fa eleyii'' ''Nitori naa ODF gbe orukọ mi kuro ni ẹnu rẹ nitori ẹmi fun ara mi lo kuro ninu ibanidọrẹ yii'' ''Mo tọrọ aforiji lọwọ gbogbo awọn ti wọn rope tọkọtaya ni wa, ko si ohun to jọ bẹẹ, emi ni mo fa a, ẹma binu.'' Nkechi Blessing wa kesi Falegan lati fi silẹ nitori oun ko ni jẹ ki ẹnu sii ti ko ba jawọ ninu ọrọ oun.


Esi ti Nkechi fun un ni pe ki eniyan kuro ninu ibanidọrẹ laarin akọ si abo ko tunmọ si pe opin aye ni tabi okunkun su bo gbogbo nkan. ''Maa fi eleyii sita nibi nitori ọjọ ọla, ọrọ awọn Yoruba to ma n pe afẹsọna ni ọkọ mi, ọkọ mi lo fa eleyii'' ''Nitori naa ODF gbe orukọ mi kuro ni ẹnu rẹ nitori ẹmi fun ara mi lo kuro ninu ibanidọrẹ yii'' ''Mo tọrọ aforiji lọwọ gbogbo awọn ti wọn rope tọkọtaya ni wa, ko si ohun to jọ bẹẹ, emi ni mo fa a, ẹma binu.'' Nkechi Blessing wa kesi Falegan lati fi silẹ nitori oun ko ni jẹ ki ẹnu sii ti ko ba jawọ ninu ọrọ oun. "Aimoye nkan iṣere ibalopọ ti mo ko jọ soke loriṣiriṣi, mi o le layelaye sunkun tori airi ibalopọ pẹlu ọkunrin". ''Mo nifẹ rẹ tori tọrun, iwọ nikan ni eera to wa ninu Suga mi, mo dupẹ gbogbo nkan to n ra fun mi too fi n ba mi jẹ yii '' Awọn ọrọ to maa n kun oju opo ayelujara Nkechi Blessing ree ni bii oṣu melo kan sẹyin. Amọ nibayii, awọn ọrọ bii "mi o nilo ibalopọ pẹlu rẹ, ko ni kọbọ lọwọ ko tun le ṣe ju iṣẹju mẹrin lọ lori bẹẹdi" lo n ti ẹnu Nkechi jade ninu fidio to fi sita.


"Aimoye nkan iṣere ibalopọ ti mo ko jọ soke loriṣiriṣi, mi o le layelaye sunkun tori airi ibalopọ pẹlu ọkunrin". ''Mo nifẹ rẹ tori tọrun, iwọ nikan ni eera to wa ninu Suga mi, mo dupẹ gbogbo nkan to n ra fun mi too fi n ba mi jẹ yii '' Awọn ọrọ to maa n kun oju opo ayelujara Nkechi Blessing ree ni bii oṣu melo kan sẹyin. Amọ nibayii, awọn ọrọ bii "mi o nilo ibalopọ pẹlu rẹ, ko ni kọbọ lọwọ ko tun le ṣe ju iṣẹju mẹrin lọ lori bẹẹdi" lo n ti ẹnu Nkechi jade ninu fidio to fi sita. Ki lohun to wa mu iyipada wa ninu ọrọ ti ṣere yi n kọ sita. Nibo ni nkan ti bẹrẹ si ni  laarin oun ati ololufẹ rẹ? Ọkọ Nkechi Blessing, Opeyemi David Falegan lo kọkọ kede pe tirela ti gba aarin oun ati iyawo oun gidi gan ko si si nkankan to da awọn pọ mọ.


Ki lohun to wa mu iyipada wa ninu ọrọ ti ṣere yi n kọ sita. Nibo ni nkan ti bẹrẹ si ni  laarin oun ati ololufẹ rẹ? Ọkọ Nkechi Blessing, Opeyemi David Falegan lo kọkọ kede pe tirela ti gba aarin oun ati iyawo oun gidi gan ko si si nkankan to da awọn pọ mọ. Loju opo Instagram rẹ l'Ọjọru ọsẹ lo ti n fi ẹsun kan Nkechi pe onibalopọ abosabo ni  o jẹ ati pe oun ko fẹ ni nkan ṣe pẹlu iru eeyan bẹẹ. "Mi o ki n ṣe ọkọ ẹnikẹni, mi o fẹ ki wọn mọ mi pẹlu onijagidijagan eeyan tabi ọrọ ija kankan bi ko ṣe awọn to n tun aye awọn eeyan ṣe". Opeyemi ni oun ko fẹ nkankan to maa ba iṣẹ ire ti oun ti ṣe silẹ jẹ.


Loju opo Instagram rẹ l'Ọjọru ọsẹ lo ti n fi ẹsun kan Nkechi pe onibalopọ abosabo ni  o jẹ ati pe oun ko fẹ ni nkan ṣe pẹlu iru eeyan bẹẹ. "Mi o ki n ṣe ọkọ ẹnikẹni, mi o fẹ ki wọn mọ mi pẹlu onijagidijagan eeyan tabi ọrọ ija kankan bi ko ṣe awọn to n tun aye awọn eeyan ṣe". Opeyemi ni oun ko fẹ nkankan to maa ba iṣẹ ire ti oun ti ṣe silẹ jẹ. "Mo ni orukọ ti mo n gbiyanju ati daabo bo. Mi o fẹ ohunkohun to jọ ki wọn maa sọ pe ọkọ...". Ki ni Nkechi Blessing sọ?


"Mo ni orukọ ti mo n gbiyanju ati daabo bo. Mi o fẹ ohunkohun to jọ ki wọn maa sọ pe ọkọ...". Ki ni Nkechi Blessing sọ? Nigba ti oṣere Nkechi naa yoo gbe fidio tirẹ jade, lo ba kẹnu bọ ọrọ to gbe e gbona gidi gan fun Falegan. O ni gbogbo oṣu mẹta ti oun lo pẹlu rẹ nigba to lọ si London ko si iṣẹ kankan to n ṣe ju pe o kan n sun to o n ji ni. "Mi o lè máa sọkún torí ǹkan ọkùnrin tí kò lè gbò mí jìgì-jìgì jú ìṣẹ́jú àáyá mẹ́rin lọ".


Nigba ti oṣere Nkechi naa yoo gbe fidio tirẹ jade, lo ba kẹnu bọ ọrọ to gbe e gbona gidi gan fun Falegan. O ni gbogbo oṣu mẹta ti oun lo pẹlu rẹ nigba to lọ si London ko si iṣẹ kankan to n ṣe ju pe o kan n sun to o n ji ni. "Mi o lè máa sọkún torí ǹkan ọkùnrin tí kò lè gbò mí jìgì-jìgì jú ìṣẹ́jú àáyá mẹ́rin lọ". Ni Nkechi ba ni ki awọn araale duro, ohun fẹ lọ fi awọn nkan iṣere ibalopọ ti oun fi n gbọ tara oun han wọn loke, afi  to ṣi baagi to ko awọn kini ọhun jade. Bakan naa ni Nkechi ni Falegan kan n lo oun lati fi di ilumọọka eniyan. O ni ayederu ni igbe aye ti o n gbe kiri to kan n sun to n ji lori fidio ori ayelujara lasan.


Ni Nkechi ba ni ki awọn araale duro, ohun fẹ lọ fi awọn nkan iṣere ibalopọ ti oun fi n gbọ tara oun han wọn loke, afi  to ṣi baagi to ko awọn kini ọhun jade. Bakan naa ni Nkechi ni Falegan kan n lo oun lati fi di ilumọọka eniyan. O ni ayederu ni igbe aye ti o n gbe kiri to kan n sun to n ji lori fidio ori ayelujara lasan. Nkechi to jẹ pe o kede igbeyawo oun ati Falegan ni ọjọ Kẹwa oṣu Kẹfa ọdun 2021 jade ninu nkan to sọ sita lori Instagram pe ara nkan ti irẹpọ oun pẹlu ọkunrin yii ṣe fun oun ni pe awọn ti wọn ro pe oun ti ṣegbeyawo amọ ti wọn fẹ ran oun lọwọ n bẹru lati sunmọ oun. "Mi o le maa jiya ki n tun maa rẹrin musẹ". Nkechi fi awọn fọto igbeyawo oun ati oloṣelu to jẹ ọmọ ipinlẹ Ekiti naa sita lọjọ ibi Falegan.


Nkechi to jẹ pe o kede igbeyawo oun ati Falegan ni ọjọ Kẹwa oṣu Kẹfa ọdun 2021 jade ninu nkan to sọ sita lori Instagram pe ara nkan ti irẹpọ oun pẹlu ọkunrin yii ṣe fun oun ni pe awọn ti wọn ro pe oun ti ṣegbeyawo amọ ti wọn fẹ ran oun lọwọ n bẹru lati sunmọ oun. "Mi o le maa jiya ki n tun maa rẹrin musẹ". Nkechi fi awọn fọto igbeyawo oun ati oloṣelu to jẹ ọmọ ipinlẹ Ekiti naa sita lọjọ ibi Falegan. Nkechi ni tori pe Falegan rii pe oun ti fii silẹ lo ṣe lọ n sanwo fun awọn oniroyin irọ ki wọn maa gbe iroyin atijọ jade nipa oun. Nkechi fọ sẹkun pe awọn oniroyin naa fẹ ba aarin oun ati alaanu ti Ọlọrun kan ran si oun toun o si ni nkankan pọ pẹlu rẹ jẹ ni. O ni iṣẹ lo pa awọn pọ.


Nkechi ni tori pe Falegan rii pe oun ti fii silẹ lo ṣe lọ n sanwo fun awọn oniroyin irọ ki wọn maa gbe iroyin atijọ jade nipa oun. Nkechi fọ sẹkun pe awọn oniroyin naa fẹ ba aarin oun ati alaanu ti Ọlọrun kan ran si oun toun o si ni nkankan pọ pẹlu rẹ jẹ ni. O ni iṣẹ lo pa awọn pọ. "O le fẹran eeyan koo si tun ja wọn ju silẹ,,,, Jaye ori ẹ fun asiko ranpẹ to ku koo si pada si igbe aye alaini nkan too wa tẹlẹ. O ro pe o ti ri ẹja arọ gbe abi? Emi ti mo ṣi n bẹ Ọlọhun, o wa fẹ sọ mi di onibara tori iṣẹ akanṣe to n ṣe kiri".


"O le fẹran eeyan koo si tun ja wọn ju silẹ,,,, Jaye ori ẹ fun asiko ranpẹ to ku koo si pada si igbe aye alaini nkan too wa tẹlẹ. O ro pe o ti ri ẹja arọ gbe abi? Emi ti mo ṣi n bẹ Ọlọhun, o wa fẹ sọ mi di onibara tori iṣẹ akanṣe to n ṣe kiri". Nkechi ni nkan to ku ti Falegan yoo fẹ sọ ni pe oun ti ba gbogbo aye sun tan amọ to ni oun ṣi wa digbi pe Falegan gan mọ sii to maa n yaa lẹnu pe nkan ọmọbinrin oun ṣi di pa, amọ oun gba to ba pe oun ni Olosho. Nkechi bu ẹnu atẹ lu iroyin to n lọ kaa kiri pe ọkọ rẹ kọ ile fun un. O ni owo ti oun n ri latara awọn iṣẹ ori ayelujara ti oun n ṣe loun fi kọ ile.


Nkechi ni nkan to ku ti Falegan yoo fẹ sọ ni pe oun ti ba gbogbo aye sun tan amọ to ni oun ṣi wa digbi pe Falegan gan mọ sii to maa n yaa lẹnu pe nkan ọmọbinrin oun ṣi di pa, amọ oun gba to ba pe oun ni Olosho. Nkechi bu ẹnu atẹ lu iroyin to n lọ kaa kiri pe ọkọ rẹ kọ ile fun un. O ni owo ti oun n ri latara awọn iṣẹ ori ayelujara ti oun n ṣe loun fi kọ ile. Ẹwẹ, gbajugbaja oṣere naa ni oun yoo gbọ si awọn to n gba oun nimran lati dakẹ lẹnu.


Ẹwẹ, gbajugbaja oṣere naa ni oun yoo gbọ si awọn to n gba oun nimran lati dakẹ lẹnu.


Baba Ijesha: Dejo Tunfulu, ọ̀kan lára alátìlẹyìn mi nílé ẹjọ́ ló kú yìí, inú mi bàjẹ́

Gbajugbaja oṣere tiata Yoruba to n jẹjọ lori ẹsun ṣiṣe aṣemaṣe pẹlu ọmọde, Olanrewaju Omiyinka, ti ọpọ mọ si Baba Ijesha tun ti yọju sile ẹjọ lori ẹsun ti wọn fi kan an. Nibi igbẹjọ naa to waye ni ile ẹjọ giga to wa ni Ikeja, niluu Eko ni Baba Ijesha ti mu ọkan lara awọn ẹlẹri rẹ wa siwaju adajọ. Ẹlẹri ọhun, Kayode Ogunbanjo, ti ọpọ eeyan mọ si Pasitọ Jerosi, to jẹ ẹlẹri kẹrin ninu awọn ẹlẹri mẹrin ti afurasi naa fa kalẹ, lo sọ ohun ti oju rẹ ri lori ẹjọ naa. Ẹlẹri naa, to jẹ ọkan lara awọn to n ba Baba Ijesha ṣiṣẹ papọ, to si jẹ ẹni to mọ nipa ibaṣẹpọ to wa laarin afurasi ọhun ati ẹni to fẹsun kan, iyẹn Princess. Lẹ́yìn oṣù díẹ̀ tí wọ́n sìnkú rẹ̀, obìnrin yìí di dédé yọ sí ìlú rẹ̀, l'ọ̀rọ̀ bá di... Akẹ́kọ̀ọ́ rí ẹ̀wọ̀n ọdún márùn-ún he lẹ́yìn tó ná $1m tó ṣèèṣì wọ àpò àsùnwọ̀n rẹ̀ Jerosi, ẹni to sọ fun ile ẹjọ pe o ti to ọdun mẹẹdogun ti oun ti n ba Baba Ijesha sisẹ, salaye pe lootọ ni ajọsepọ wa laarin Baba Ijesha ati Princess. O wa fidi rẹ mulẹ pe Princess gan pe Baba Ijesha lasiko ọkan lara eto alawada rẹ to maa n se, eyi to pe ni Orisun.


Ẹlẹri naa, to jẹ ọkan lara awọn to n ba Baba Ijesha ṣiṣẹ papọ, to si jẹ ẹni to mọ nipa ibaṣẹpọ to wa laarin afurasi ọhun ati ẹni to fẹsun kan, iyẹn Princess. Lẹ́yìn oṣù díẹ̀ tí wọ́n sìnkú rẹ̀, obìnrin yìí di dédé yọ sí ìlú rẹ̀, l'ọ̀rọ̀ bá di... Akẹ́kọ̀ọ́ rí ẹ̀wọ̀n ọdún márùn-ún he lẹ́yìn tó ná $1m tó ṣèèṣì wọ àpò àsùnwọ̀n rẹ̀ Jerosi, ẹni to sọ fun ile ẹjọ pe o ti to ọdun mẹẹdogun ti oun ti n ba Baba Ijesha sisẹ, salaye pe lootọ ni ajọsepọ wa laarin Baba Ijesha ati Princess. O wa fidi rẹ mulẹ pe Princess gan pe Baba Ijesha lasiko ọkan lara eto alawada rẹ to maa n se, eyi to pe ni Orisun. "Awa marun la maa n se eto naa papọ, lọjọ naa nigba ti eto naa n lọ, Princess pe lori aago pe oun fẹ dara pọ mọ eto naa. Lọjọ kan lo wa ke si Baba Ijesha pe ko wa si ile rẹ ni Iwaya, emi si ni mo wa mọto lati gbe Baba Ijesha lọ sibẹ. Nigba ta de ile naa, Baba Ijesha dọbalẹ fun iya Princess, ti obinrin naa si sọ pe "Maa tọju ọmọ mi daadaa."


"Awa marun la maa n se eto naa papọ, lọjọ naa nigba ti eto naa n lọ, Princess pe lori aago pe oun fẹ dara pọ mọ eto naa. Lọjọ kan lo wa ke si Baba Ijesha pe ko wa si ile rẹ ni Iwaya, emi si ni mo wa mọto lati gbe Baba Ijesha lọ sibẹ. Nigba ta de ile naa, Baba Ijesha dọbalẹ fun iya Princess, ti obinrin naa si sọ pe "Maa tọju ọmọ mi daadaa." Asiko yii ni Baba Ijesha sẹsẹ wa sọ fun mi pe oun n fẹ Princess amọ o ti n gbe ibasepọ naa kọja ibi to yẹ." Amọ nigba ti agbẹjọro fun olupẹjọ, Yusuff Sule n fi ọrọ wa ẹlẹrii naa lẹnu wo, Jerosi ni oun ko mọ ohunkohun nipa isẹlẹ to waye nile Princess lọjọ Kọkandinlogun osu Kẹrin ọdun 2021. O ni lọjọ naa, Agbegbe Aguda ni Surulere ni oun wa, ti oun ko si mọ isẹlẹ to waye nile Princess.


Asiko yii ni Baba Ijesha sẹsẹ wa sọ fun mi pe oun n fẹ Princess amọ o ti n gbe ibasepọ naa kọja ibi to yẹ." Amọ nigba ti agbẹjọro fun olupẹjọ, Yusuff Sule n fi ọrọ wa ẹlẹrii naa lẹnu wo, Jerosi ni oun ko mọ ohunkohun nipa isẹlẹ to waye nile Princess lọjọ Kọkandinlogun osu Kẹrin ọdun 2021. O ni lọjọ naa, Agbegbe Aguda ni Surulere ni oun wa, ti oun ko si mọ isẹlẹ to waye nile Princess. Nigba to ba BBC Yoruba sọrọ, ọkan lara awọn agbẹjọro Baba Ijesha, ọmọọba Kayode Olabiran, SAN, sọ pe ni bayii ti awọn ti mu gbogbo awọn ẹlẹri awọn wa sile ẹjọ, ohun to kan ni ki awọn ba ile ẹjọ sọrọ lori akojọpọ awijare awọn, iyẹn 'written address." Olabiran ni oun gbagbọ pe onibara oun yoo ri idajọ ododo gba lori ọrọ naa. Ki ni Baba Ijesha ba BBC sọ lori iku Dejo Tunfulu: Nigba ti Baba Ijesha naa n ba BBC Yoruba sọrọ lẹyin igbẹjọ naa, o ni inu oun ko dun rara nitori iroyin iku akẹgbẹ oun pataki to jade laye, iyẹn, Dejo Tunfulu.


Nigba to ba BBC Yoruba sọrọ, ọkan lara awọn agbẹjọro Baba Ijesha, ọmọọba Kayode Olabiran, SAN, sọ pe ni bayii ti awọn ti mu gbogbo awọn ẹlẹri awọn wa sile ẹjọ, ohun to kan ni ki awọn ba ile ẹjọ sọrọ lori akojọpọ awijare awọn, iyẹn 'written address." Olabiran ni oun gbagbọ pe onibara oun yoo ri idajọ ododo gba lori ọrọ naa. Ki ni Baba Ijesha ba BBC sọ lori iku Dejo Tunfulu: Nigba ti Baba Ijesha naa n ba BBC Yoruba sọrọ lẹyin igbẹjọ naa, o ni inu oun ko dun rara nitori iroyin iku akẹgbẹ oun pataki to jade laye, iyẹn, Dejo Tunfulu. Baba Ijesha ni Dejo jẹ ọkan lara awọn to duro ti oun lati igba ti ẹjọ naa ti bẹrẹ. O ni "Inu mi ko dun rara, iku to n pa ojugba ẹni, owe lo n pa fun ni." "Ọrẹ mi ni, akẹgbẹ mi ni, ẹgbọn mi si ni pẹlu, iku rẹ ko dun mọ mi ninu rara."


Baba Ijesha ni Dejo jẹ ọkan lara awọn to duro ti oun lati igba ti ẹjọ naa ti bẹrẹ. O ni "Inu mi ko dun rara, iku to n pa ojugba ẹni, owe lo n pa fun ni." "Ọrẹ mi ni, akẹgbẹ mi ni, ẹgbọn mi si ni pẹlu, iku rẹ ko dun mọ mi ninu rara." "Ṣe bi ẹyin naa ri nile ẹjọ yii nigba ti wọn parọ mọ wa." Baba Ijesha pari ọrọ rẹ pe ko si ẹni ti ko ni ku, nitori naa ki gbogbo mutu-muwa maa ṣe daadaa nitori ọjọ atisun. Ẹwẹ, wọn ti sun ẹjọ naa si ọjọ kẹfa, oṣu Kẹrin, ọdun 2022 ti a wa yii.


"Ṣe bi ẹyin naa ri nile ẹjọ yii nigba ti wọn parọ mọ wa." Baba Ijesha pari ọrọ rẹ pe ko si ẹni ti ko ni ku, nitori naa ki gbogbo mutu-muwa maa ṣe daadaa nitori ọjọ atisun. Ẹwẹ, wọn ti sun ẹjọ naa si ọjọ kẹfa, oṣu Kẹrin, ọdun 2022 ti a wa yii.


Toyin Adegbola: Bí wọn ṣe pariwo olè lé ọmọ mi ní ibùdó ìgbọ́kọ̀sí Shoprite, ló jẹ́ kí ń lọ kojú wọn

Gbajugbaja osere tiata nni, Toyin Adegbola, ti ọpọ eeyan mọ si Asewo to re Mecca ti sọrọ sita lori ẹsun ibanilorukọjẹ ti wọn fi kan ọmọ rẹ. BBC Yoruba kan si osere tiata naa lati mọ hulẹhulẹ isẹlẹ to kan ọmọ rẹ nile itaja Shoprite to wa ladugbo Ring Road nilu Ibadan naa lalẹ ọjọ Satide. Bẹẹ ba gbagbe, ninu iroyin kan ta mu wa fun yin lọjọ Aiku, ni Toyin Adegbola ti fara ya ninu fidio kan lori ẹsun pe wọn parọ ole mọ ọmọ oun obinrin to jẹ iyawo ile. Ọmọ rẹ naa si lo lọ ra ọja nile itaja Shoprite ọhun amọ ti wọn ni ko sanwo eroja kan, Bio Oil, bi o tilẹ j pe eroja naa wa ninu akọsilẹ risiti ti wọn fun obinrin naa. Ninu alaye rẹ, oyin Adegbola ni bi o tilẹ jẹ pe ori ibusun nile iwosan ni oun  wa nigba ti oun gbọ nipa isẹlẹ naa, oun dide kia lọ sibẹ ni. O ni ọrọ naa ko ba ma ti dun oun to ba jẹ pe awọn osisẹ ibudo itaja naa gbọ alaye ọmọ oun pẹlu ẹri to daju, to n fi han wọn ni.


Ọmọ rẹ naa si lo lọ ra ọja nile itaja Shoprite ọhun amọ ti wọn ni ko sanwo eroja kan, Bio Oil, bi o tilẹ j pe eroja naa wa ninu akọsilẹ risiti ti wọn fun obinrin naa. Ninu alaye rẹ, oyin Adegbola ni bi o tilẹ jẹ pe ori ibusun nile iwosan ni oun  wa nigba ti oun gbọ nipa isẹlẹ naa, oun dide kia lọ sibẹ ni. O ni ọrọ naa ko ba ma ti dun oun to ba jẹ pe awọn osisẹ ibudo itaja naa gbọ alaye ọmọ oun pẹlu ẹri to daju, to n fi han wọn ni. Osere tiata naa ni lẹyin ti ọmọ oun fi risiti han ẹsọ oju ọna, lati tọka si eroja keji to wa nibẹ pe oun ti sanwo fun Bio Oil, lo kọja lọ sibudokọ ile itaja naa, to gbe mọto rẹ si. "Amọ se ni osisẹ alaabo yii tun ke si awọn akẹẹgbẹ rẹ, ti wọn si lọ ka ọmọ mi, iyawo ile sibi to gbe ọkọ rẹ si nibudokọ wọn. Se ni wọn bẹrẹ si ni pariwo le ọmọ mi lori pe awọn yoo yẹ inu ọkọ ati baagi rẹ wo, tori o ji eroja kan, ti ọpọ eeyan si pe le wọn lori.


Osere tiata naa ni lẹyin ti ọmọ oun fi risiti han ẹsọ oju ọna, lati tọka si eroja keji to wa nibẹ pe oun ti sanwo fun Bio Oil, lo kọja lọ sibudokọ ile itaja naa, to gbe mọto rẹ si. "Amọ se ni osisẹ alaabo yii tun ke si awọn akẹẹgbẹ rẹ, ti wọn si lọ ka ọmọ mi, iyawo ile sibi to gbe ọkọ rẹ si nibudokọ wọn. Se ni wọn bẹrẹ si ni pariwo le ọmọ mi lori pe awọn yoo yẹ inu ọkọ ati baagi rẹ wo, tori o ji eroja kan, ti ọpọ eeyan si pe le wọn lori. N ko mọ iye eeyan to ti ya fido tabi aworan wọn nibi ti wọn ti n parọ ole mọ ọmọ mi, ni ko le jẹ ki n dakẹ lori ọrọ naa." Toyin Adegbola ni idi ree ti oun fi dide lori ibusun nile iwosan lọ koju awọn osisẹ ile itaja naa, ki awọn le yanju ọrọ naa. O ni eti to ba gbọ alọ, kọ ni yoo gbọ abọ, oun si mọọmọ pariwo fun gbogbo agbaye, paapaa awọn to ti gbọ nipa isẹlẹ naa tẹlẹ, lati mọ okodoro ọrọ nipa rẹ.


N ko mọ iye eeyan to ti ya fido tabi aworan wọn nibi ti wọn ti n parọ ole mọ ọmọ mi, ni ko le jẹ ki n dakẹ lori ọrọ naa." Toyin Adegbola ni idi ree ti oun fi dide lori ibusun nile iwosan lọ koju awọn osisẹ ile itaja naa, ki awọn le yanju ọrọ naa. O ni eti to ba gbọ alọ, kọ ni yoo gbọ abọ, oun si mọọmọ pariwo fun gbogbo agbaye, paapaa awọn to ti gbọ nipa isẹlẹ naa tẹlẹ, lati mọ okodoro ọrọ nipa rẹ. Nigba to n tẹsiwaju ninu ọrọ rẹ, Asewo to re Mecca ni awọn osisẹ ile itaja Shoprite  to parọ ole mọ ọmọ oun ni wọn yari pe awọn fẹ ri ni kọrọ lori ọrọ naa. O ni ọmọ oun yari pe oun ko le ri wọn ni kọrọ, gbogbo ohun ti wọn ba fẹ sọ tabi se, ki wọn jẹ ko waye ni ita gbangba, kii se ni kọrọ. Asiko yii lo fi wọn silẹ, gba ibudokọ to gbe mọto rẹ si lọ, ti wọn si gba tẹle, maa pariwo le lori pe o ji ọja kan. O fikun pe ọpọ eeyan gan lo jẹri si nibẹ pe bi awọn osisẹ ile itaja naa se maa n se lọ̀pọ igba niyi, ti wọn yoo maa parọ ole mọ alaisẹ.


Nigba to n tẹsiwaju ninu ọrọ rẹ, Asewo to re Mecca ni awọn osisẹ ile itaja Shoprite  to parọ ole mọ ọmọ oun ni wọn yari pe awọn fẹ ri ni kọrọ lori ọrọ naa. O ni ọmọ oun yari pe oun ko le ri wọn ni kọrọ, gbogbo ohun ti wọn ba fẹ sọ tabi se, ki wọn jẹ ko waye ni ita gbangba, kii se ni kọrọ. Asiko yii lo fi wọn silẹ, gba ibudokọ to gbe mọto rẹ si lọ, ti wọn si gba tẹle, maa pariwo le lori pe o ji ọja kan. O fikun pe ọpọ eeyan gan lo jẹri si nibẹ pe bi awọn osisẹ ile itaja naa se maa n se lọ̀pọ igba niyi, ti wọn yoo maa parọ ole mọ alaisẹ. Koda, "o gbe baagi rẹ silẹ fun wọn lati wo inu rẹ amọ sibẹ, se ni wọn yari, ti wọn si n ni o sa ji eroja kan ni. Nigba ti mo yọju sibẹ, mo ko awọn osisẹ ti wọn ko sẹnu ọna wọn naa, to yaju si ọmọ mi pamọ. Amọ mo yari pe wọn gbọdọ ko wọn yọju sita lati bẹbẹ, n ko si kuro nibẹ afi igba ti wọn ko wọn jade sita si mi, ti mo si fi oju kan wọn."


Koda, "o gbe baagi rẹ silẹ fun wọn lati wo inu rẹ amọ sibẹ, se ni wọn yari, ti wọn si n ni o sa ji eroja kan ni. Nigba ti mo yọju sibẹ, mo ko awọn osisẹ ti wọn ko sẹnu ọna wọn naa, to yaju si ọmọ mi pamọ. Amọ mo yari pe wọn gbọdọ ko wọn yọju sita lati bẹbẹ, n ko si kuro nibẹ afi igba ti wọn ko wọn jade sita si mi, ti mo si fi oju kan wọn." Nigba to n sọrọ nipa ibi ti wọn ba ọrọ naa de bayii, gbajumọ osere tiata naa ni o wu oun lọkan lati gbe ibudo itaja naa lọ sile ẹjọ ni. Amọ se ni awọn alasẹ ibudo itaja Shoprite n sa kijokijo kiri lori isẹlẹ naa, ti ọga wọn pata pata gan ti ba mi pe awọn ko fẹ ki n pe awọn lẹjọ. "Wọn ni awọn yoo kọ iwe ẹbẹ aforijin, ti awọn yoo si mu lọwọ nigba tawọn ba wa se abẹwo aforijin si mi nile mi.


Nigba to n sọrọ nipa ibi ti wọn ba ọrọ naa de bayii, gbajumọ osere tiata naa ni o wu oun lọkan lati gbe ibudo itaja naa lọ sile ẹjọ ni. Amọ se ni awọn alasẹ ibudo itaja Shoprite n sa kijokijo kiri lori isẹlẹ naa, ti ọga wọn pata pata gan ti ba mi pe awọn ko fẹ ki n pe awọn lẹjọ. "Wọn ni awọn yoo kọ iwe ẹbẹ aforijin, ti awọn yoo si mu lọwọ nigba tawọn ba wa se abẹwo aforijin si mi nile mi. Agbẹjọro mi gan ko ba ti kọwe si wọn loorọ oni ọjọ Aje amọ wọn sa n bẹbẹ ni pe ki n se suuru fun awọn." Toyin adegbola fikun ọrọ rẹ pe awọn alasẹ ibudo itaja Shoprite ni awọn ti se iwadii gbogbo bi isẹlẹ naa se waye. Wọn ni awọn osisẹ awọn lo dabi ẹni pe wọn ko mọ ohun ti wọn n se, koda awọn ọga wọn nilu Ibadan ti wa.


Agbẹjọro mi gan ko ba ti kọwe si wọn loorọ oni ọjọ Aje amọ wọn sa n bẹbẹ ni pe ki n se suuru fun awọn." Toyin adegbola fikun ọrọ rẹ pe awọn alasẹ ibudo itaja Shoprite ni awọn ti se iwadii gbogbo bi isẹlẹ naa se waye. Wọn ni awọn osisẹ awọn lo dabi ẹni pe wọn ko mọ ohun ti wọn n se, koda awọn ọga wọn nilu Ibadan ti wa.


Iyabo Ojo: Àwọn akọ̀ròyìn ń pè mí ní aṣẹ́wó tori n kò sí nílé ọkọ

Gbajugbaja oṣerebinrin to tun jẹ ilumọọka apanilẹrin lori ayelujara, Iyabo Ojo, ti sọrọ lori bi igbeyawo rẹ ṣe tuka. Bakan naa lo mẹnuba iya to ni oun jẹ lọwọ awọn ọmọ Naijiria tori pe oun sọrọ soke. Lasiko ayẹyẹ ọdun Ajinde ni Iyabo Ojo n fi eyi dupẹ lọwọ Ọlọrun gẹgẹ bo ṣe gbe aworan oun atawọn ọmọ rẹ mejeji saya. Nibẹ lo si ti n kọ orin "Oṣuba rẹ ma re o" tọkan tọkan ninu fidio kan. Labẹ fidio naa lo ti kẹnu bọ ọrọ to si ni "Ta a ni mi gan ti mi oni mọ oore rẹ, mi o ni dakẹ lati maa mọ riri rẹ Ọlọrun". Lẹyin idupẹ ni Iyabo Ojo ba kẹnu bọ ọrọ iriri oun to ni aye sọ ọ da ati paapaa awọn alakalẹ bo ṣe ni awọn ọmọ orilẹede Naijiria yi kadara oun da tan, Ọlọhun ni ko gba. Eni, eji, ẹta, titi dori aarun lo fi kọ ọrọ rẹ sabẹ onka eyi ti BBC Yoruba ṣe atupalẹ rẹ.


Nibẹ lo si ti n kọ orin "Oṣuba rẹ ma re o" tọkan tọkan ninu fidio kan. Labẹ fidio naa lo ti kẹnu bọ ọrọ to si ni "Ta a ni mi gan ti mi oni mọ oore rẹ, mi o ni dakẹ lati maa mọ riri rẹ Ọlọrun". Lẹyin idupẹ ni Iyabo Ojo ba kẹnu bọ ọrọ iriri oun to ni aye sọ ọ da ati paapaa awọn alakalẹ bo ṣe ni awọn ọmọ orilẹede Naijiria yi kadara oun da tan, Ọlọhun ni ko gba. Eni, eji, ẹta, titi dori aarun lo fi kọ ọrọ rẹ sabẹ onka eyi ti BBC Yoruba ṣe atupalẹ rẹ. Lakọkọ, iyabo Ojo ni awọn ọmọ Naijiria ṣe idẹyẹsi oun nitori pe oun kọ ọkọ silẹ. Gẹgẹ bii oun to sọ, n ṣe lawọn eeyan maa n bu ẹnu atẹ lu oun laarin ilu nitori igbesẹ naa ti oun gbe. O ni "Gẹgẹ bii abiyamọ ti ko si nile ọkọ, n ṣe lo da bi pe ilẹ okeere ni mo n gbe lai ni iwe igbelu lọwọ."


Lakọkọ, iyabo Ojo ni awọn ọmọ Naijiria ṣe idẹyẹsi oun nitori pe oun kọ ọkọ silẹ. Gẹgẹ bii oun to sọ, n ṣe lawọn eeyan maa n bu ẹnu atẹ lu oun laarin ilu nitori igbesẹ naa ti oun gbe. O ni "Gẹgẹ bii abiyamọ ti ko si nile ọkọ, n ṣe lo da bi pe ilẹ okeere ni mo n gbe lai ni iwe igbelu lọwọ." Lẹyin naa lo ni awọn akọroyin fun oun ni orukọ 'Aṣẹwo' to jẹ eyii to buru julọ ninu gbogbo ohun ti wọn ṣe fun oun. Iyabo Ojo tun sọrọ lori bo ṣe jẹ oṣere tiata ati idojukọ to ba pade nibẹ O ni "Iṣẹ tiata ti mo yan laayo fun awọn eeyan kan ni ẹri aridaju pe isẹ aṣẹwo gan ni mo n ṣe. Gbajumọ oṣere naa tun mẹnuba idojukọ to ba pade nitori pe ẹka iṣẹ tiata ede Yoruba lo ya si.


Lẹyin naa lo ni awọn akọroyin fun oun ni orukọ 'Aṣẹwo' to jẹ eyii to buru julọ ninu gbogbo ohun ti wọn ṣe fun oun. Iyabo Ojo tun sọrọ lori bo ṣe jẹ oṣere tiata ati idojukọ to ba pade nibẹ O ni "Iṣẹ tiata ti mo yan laayo fun awọn eeyan kan ni ẹri aridaju pe isẹ aṣẹwo gan ni mo n ṣe. Gbajumọ oṣere naa tun mẹnuba idojukọ to ba pade nitori pe ẹka iṣẹ tiata ede Yoruba lo ya si. Nitẹsiwaju ọrọ rẹ, Iyabo ni awọn kan pe oun ni ara oko ti oju rẹ ko ri ita, paapaa to ba sọ ede Gẹẹsi. O ṣalaye pe ni ṣe lo maa n ya awọn mii lẹnu pe oun tilẹ le sọ ede Gẹẹsi to dan mọran lẹnu. Lakotan, Iyabo ni awọn eeyan pe oun ni alainitiju lẹyin ti oun sọrọ soke nipa awọn iriri ile aye oun.


Nitẹsiwaju ọrọ rẹ, Iyabo ni awọn kan pe oun ni ara oko ti oju rẹ ko ri ita, paapaa to ba sọ ede Gẹẹsi. O ṣalaye pe ni ṣe lo maa n ya awọn mii lẹnu pe oun tilẹ le sọ ede Gẹẹsi to dan mọran lẹnu. Lakotan, Iyabo ni awọn eeyan pe oun ni alainitiju lẹyin ti oun sọrọ soke nipa awọn iriri ile aye oun. Lẹyin naa lo gba awọn ololufẹ rẹ niyanju lati dẹkun igbe aye to kun fun iwa eke tabi ayederu. O ni "Jijẹ olootọ si ara mi ati okun inu ti mo ni, lo gbe mi de ipo ti mo wa loni yii." "Mo maa tẹsiwaju lati maa sọrọ soke nipa iriri aye mi lati ṣe iwuri fun awọn obi bii temi bayii.


Lẹyin naa lo gba awọn ololufẹ rẹ niyanju lati dẹkun igbe aye to kun fun iwa eke tabi ayederu. O ni "Jijẹ olootọ si ara mi ati okun inu ti mo ni, lo gbe mi de ipo ti mo wa loni yii." "Mo maa tẹsiwaju lati maa sọrọ soke nipa iriri aye mi lati ṣe iwuri fun awọn obi bii temi bayii.


Grammy winners 2022: Wo àwọn tó jáwé olúborí ní Grammy Awards 2022

Ikẹrinlelọgọta ami ẹyẹ agbaye Grammy Awards ni ti ọdun yii jẹ eyi to waye ni agbegbe MGM Garden Arena ni Los Angeles. Lasiko ayẹyẹ ọhun ni wọn ti fi ami ẹyẹ da awọn to dantọ to pegede lọla. Awọn to  ṣe agbekalẹ eto ami ẹyẹ naa lo fi wọn yẹ awọn to jawe olubori si. Latori agbalagba bii ẹni ọdun marun-din-lọgọrun, Tony Bennett titi dorii Olivia Rodrigo ni ami ẹyẹ naa lọ fun. Gbogbo awọn to pegede fun ami ẹyẹ Ori olorin ọmọ Naijiria nni, Wizkid "Essence amd album" to kọ ni ipinlẹ Eko ko pegede fun ami ẹyẹ ti ọdun yii. Bruno Mars lo fakọyọ jùlọ ninu Grammy ọdun 2018 Burna Boy n gún òke àgbà, wọ́n fà á kálẹ̀ fún àmì ẹ̀yẹ̀ Grammy Orúkọ Burna Boy wọ àmì ẹ̀yẹ Grammy nítorí orin rẹ̀ 'Twice as Tall' Bẹẹ si ni orin Essence yii ti Wizkid kọ pẹlu Tems ati Justin Bieber wa lara awọn to wa loke tente orin tawọn eeyan n wa ju lagbaye o si wa lara eyi ti wọn yan bakan naa fun ami ẹyẹ yii lati gba ami ẹyẹ fun isọri orin to gbayii ju lagbaye (Best Global Music Performance category).


Latori agbalagba bii ẹni ọdun marun-din-lọgọrun, Tony Bennett titi dorii Olivia Rodrigo ni ami ẹyẹ naa lọ fun. Gbogbo awọn to pegede fun ami ẹyẹ Ori olorin ọmọ Naijiria nni, Wizkid "Essence amd album" to kọ ni ipinlẹ Eko ko pegede fun ami ẹyẹ ti ọdun yii. Bruno Mars lo fakọyọ jùlọ ninu Grammy ọdun 2018 Burna Boy n gún òke àgbà, wọ́n fà á kálẹ̀ fún àmì ẹ̀yẹ̀ Grammy Orúkọ Burna Boy wọ àmì ẹ̀yẹ Grammy nítorí orin rẹ̀ 'Twice as Tall' Bẹẹ si ni orin Essence yii ti Wizkid kọ pẹlu Tems ati Justin Bieber wa lara awọn to wa loke tente orin tawọn eeyan n wa ju lagbaye o si wa lara eyi ti wọn yan bakan naa fun ami ẹyẹ yii lati gba ami ẹyẹ fun isọri orin to gbayii ju lagbaye (Best Global Music Performance category). Amọṣa, Jon Bastite gba ọpọlọpọ ami ẹyẹ to fi mọ awo orin to dara ju fun ọdun yii ati awọn isọri nla ninu ayẹyẹ ami ẹyẹ ọhun eyi ti wọn yan eeyan mẹwa lati dije. Awọn mii to tun gba ami-ẹyẹ onilọpo ni Foo Fighters, Cece Winans, Kanye West ati Jazmine Sullivan. Awọn isọri ami ẹyẹ to ku niyi: Best Global Music Performance "Mohabbat," Arooj Aftab Best Global Music Album "Mother Nature," Angelique Kidjo Song of the Year "Leave the Door Open," Brandon Anderson, Christopher Brody Brown, Dernst Emile Ii and Bruno Mars, songwriters (Silk Sonic) Best New Artist Olivia Rodrigo Best Pop Solo Performance "Drivers License," Olivia Rodrigo Best Pop Duo/Group Performance "Kiss Me More," Doja Cat featuring SZA Best Traditional Pop Vocal Album "Love for Sale," Tony Bennett and Lady Gaga Best Pop Vocal Album "Sour," Olivia Rodrigo Best Dance/Electronic Recording "Alive," Rüfüs Du Sol Best Dance/Electronic Music Album "Subconsciously," Black Coffee Ìjọba pàṣẹ fún àwọn iléeṣẹ́ ìbánisọ̀rọ̀ láti fi òfin de ìpè lórí fóònù àwọn tí kò so NIN mọ́ nọ́mbà wọn Bàbá wọ̀ gàù lórí ẹ̀sùn pé ó fún ọmọbínrín rẹ̀ lóyún, ó tún ṣẹ́yún fún un!


Amọṣa, Jon Bastite gba ọpọlọpọ ami ẹyẹ to fi mọ awo orin to dara ju fun ọdun yii ati awọn isọri nla ninu ayẹyẹ ami ẹyẹ ọhun eyi ti wọn yan eeyan mẹwa lati dije. Awọn mii to tun gba ami-ẹyẹ onilọpo ni Foo Fighters, Cece Winans, Kanye West ati Jazmine Sullivan. Awọn isọri ami ẹyẹ to ku niyi: Best Global Music Performance "Mohabbat," Arooj Aftab Best Global Music Album "Mother Nature," Angelique Kidjo Song of the Year "Leave the Door Open," Brandon Anderson, Christopher Brody Brown, Dernst Emile Ii and Bruno Mars, songwriters (Silk Sonic) Best New Artist Olivia Rodrigo Best Pop Solo Performance "Drivers License," Olivia Rodrigo Best Pop Duo/Group Performance "Kiss Me More," Doja Cat featuring SZA Best Traditional Pop Vocal Album "Love for Sale," Tony Bennett and Lady Gaga Best Pop Vocal Album "Sour," Olivia Rodrigo Best Dance/Electronic Recording "Alive," Rüfüs Du Sol Best Dance/Electronic Music Album "Subconsciously," Black Coffee Ìjọba pàṣẹ fún àwọn iléeṣẹ́ ìbánisọ̀rọ̀ láti fi òfin de ìpè lórí fóònù àwọn tí kò so NIN mọ́ nọ́mbà wọn Bàbá wọ̀ gàù lórí ẹ̀sùn pé ó fún ọmọbínrín rẹ̀ lóyún, ó tún ṣẹ́yún fún un! Hafsat Abiola-Costello, o tàbùku àwa táa dìbò fún bàbá rẹ̀ pẹ̀lú bóo ṣé ṣàfiwé Yahaya Bello àti MKO Best Alternative Music Album "Daddy's Home," St. Vincent Best Contemporary Instrumental Album "Tree Falls," Taylor Eigsti Best Rock Performance "Making a Fire," Foo Fighters Best Metal Performance "The Alien," Dream Theater Best Rock Song "Waiting on a War," Dave Grohl, Taylor Hawkins, Rami Jaffee, Nate Mendel, Chris Shiflett and Pat Smear, songwriters (Foo Fighters) Best Rock Album "Medicine at Midnight," Foo Fighters Best R&B Performance "Leave the Door Open," Silk Sonic "Pick Up Your Feelings," Jazmine Sullivan Best Traditional R&B Performance "Fight for You," H.E.R. Best R&B Song "Leave the Door Open," Brandon Anderson, Christopher Brody Brown, Dernst Emile II and Bruno Mars, songwriters (Silk Sonic) Best Progressive R&B Album "Table for Two," Lucky Daye Ìmáàmù Abuja tó takò ààrẹ Buhari nínú ìwàásù rẹ̀ gba ìdádúro, àlàyé rèé Akẹ́kọ̀ọ́ rí ẹ̀wọ̀n ọdún márùn-ún he lẹ́yìn tó ná $1m tó ṣèèṣì wọ àpò àsùnwọ̀n rẹ̀ Ẹ̀tànjẹ lásán ni, tí ẹnì kan bá sọ pé òun le dá yanjú ìṣòro ètò ààbò ní Naijiria báyìí  - Obasanjo Best R&B Album "Heaux Tales," Jazmine Sullivan Best Rap Performance "Family Ties" Baby Keem featuring Kendrick Lamar Best Melodic Rap Performance "Hurricane," Kanye West featuring the Weeknd and Lil Baby Best Rap Song "Jail," Dwayne Abernathy, Jr., Shawn Carter, Raul Cubina, Michael Dean, Charles M. Njapa, Sean Solymar, Kanye West and Mark Williams, songwriters (Kanye West featuring Jay-Z) Best Rap Album "Call Me if You Get Lost," Tyler, the Creator Best Country Solo Performance "You Should Probably Leave," Chris Stapleton Best Country Duo/Group Performance "Younger Me," Brothers Osborne Best Country Song "Cold," Dave Cobb, J.T. Cure, Derek Mixon and Chris Stapleton, songwriters (Chris Stapleton) Best Country Album "Starting Over," Chris Stapleton Best New Age Album "Divine Tides," Stewart Copeland and Ricky Kej Best Improvised Jazz Solo "Humpty Dumpty (Set 2)," Chick Corea, soloist Best Jazz Vocal Album "Songwrights Apothecary Lab," Esperanza Spalding Best Jazz Instrumental Album "Skyline," Ron Carter, Jack DeJohnette and Gonzalo Rubalcaba Best Large Jazz Ensemble Album "For Jimmy, Wes and Oliver," Christian McBride Big Band Best Latin Jazz Album "Mirror Mirror," Eliane Elias With Chick Corea and Chucho Valdés Best Gospel Performance/Song "Never Lost," CeCe Winans Best Contemporary Christian Music Performance/Song "Believe for It," CeCe Winans; Dwan Hill, Kyle Lee, CeCe Winans and Mitch Wong, songwriters Best Gospel Album "Believe for It," CeCe Winans Best Contemporary Christian Music Album "Old Church Basement," Elevation Worship and Maverick City Music Best Roots Gospel Album "My Savior," Carrie Underwood Best Latin Pop Album "Mendó," Alex Cuba Best Música Urbana Album "El Último Tour Del Mundo," Bad Bunny Best Latin Rock or Alternative Album "Origen," Juanes Best Regional Mexican Music Album (Including Tejano) "A Mis 80's," Vicente Fernández Best Tropical Latin Album "Salswing!," Rubén Blades y Roberto Delgado & Orquesta Best American Roots Performance "Cry," Jon Batiste Best American Roots Song "Cry," Jon Batiste and Steve McEwan, songwriters (Jon Batiste) Best Americana Album "Native Sons," Los Lobos Best Bluegrass Album "My Bluegrass Heart," Béla Fleck Best Traditional Blues Album "I Be Trying," Cedric Burnside Best Contemporary Blues Album "662," Christone "Kingfish" Ingram Best Folk Album "They're Calling Me Home," Rhiannon Giddens with Francesco Turrisi Best Regional Roots Music Album "Kau Ka Pe'a," Kalani Pe'a Best Reggae Album "Beauty in the Silence," Soja Best Engineered Album, Non-Classical "Love for Sale," Dae Bennett, Josh Coleman and Billy Cumella, engineers; Greg Calbi and Steve Fallone, mastering engineers (Tony Bennett and Lady Gaga) Producer of the Year, Non-Classical Jack Antonoff Best Remixed Recording "Passenger" (Mike Shinoda Remix); Mike Shinoda, remixer (Deftones); track from: "White Pony" (20th Anniversary Deluxe Edition) Best Children's Music Album "A Colorful World," Falu Best Spoken Word Album "Carry On: Reflections for a New Generation From John Lewis," Don Cheadle Best Comedy Album "Sincerely Louis C.K.," Louis C.K.


Hafsat Abiola-Costello, o tàbùku àwa táa dìbò fún bàbá rẹ̀ pẹ̀lú bóo ṣé ṣàfiwé Yahaya Bello àti MKO Best Alternative Music Album "Daddy's Home," St. Vincent Best Contemporary Instrumental Album "Tree Falls," Taylor Eigsti Best Rock Performance "Making a Fire," Foo Fighters Best Metal Performance "The Alien," Dream Theater Best Rock Song "Waiting on a War," Dave Grohl, Taylor Hawkins, Rami Jaffee, Nate Mendel, Chris Shiflett and Pat Smear, songwriters (Foo Fighters) Best Rock Album "Medicine at Midnight," Foo Fighters Best R&B Performance "Leave the Door Open," Silk Sonic "Pick Up Your Feelings," Jazmine Sullivan Best Traditional R&B Performance "Fight for You," H.E.R. Best R&B Song "Leave the Door Open," Brandon Anderson, Christopher Brody Brown, Dernst Emile II and Bruno Mars, songwriters (Silk Sonic) Best Progressive R&B Album "Table for Two," Lucky Daye Ìmáàmù Abuja tó takò ààrẹ Buhari nínú ìwàásù rẹ̀ gba ìdádúro, àlàyé rèé Akẹ́kọ̀ọ́ rí ẹ̀wọ̀n ọdún márùn-ún he lẹ́yìn tó ná $1m tó ṣèèṣì wọ àpò àsùnwọ̀n rẹ̀ Ẹ̀tànjẹ lásán ni, tí ẹnì kan bá sọ pé òun le dá yanjú ìṣòro ètò ààbò ní Naijiria báyìí  - Obasanjo Best R&B Album "Heaux Tales," Jazmine Sullivan Best Rap Performance "Family Ties" Baby Keem featuring Kendrick Lamar Best Melodic Rap Performance "Hurricane," Kanye West featuring the Weeknd and Lil Baby Best Rap Song "Jail," Dwayne Abernathy, Jr., Shawn Carter, Raul Cubina, Michael Dean, Charles M. Njapa, Sean Solymar, Kanye West and Mark Williams, songwriters (Kanye West featuring Jay-Z) Best Rap Album "Call Me if You Get Lost," Tyler, the Creator Best Country Solo Performance "You Should Probably Leave," Chris Stapleton Best Country Duo/Group Performance "Younger Me," Brothers Osborne Best Country Song "Cold," Dave Cobb, J.T. Cure, Derek Mixon and Chris Stapleton, songwriters (Chris Stapleton) Best Country Album "Starting Over," Chris Stapleton Best New Age Album "Divine Tides," Stewart Copeland and Ricky Kej Best Improvised Jazz Solo "Humpty Dumpty (Set 2)," Chick Corea, soloist Best Jazz Vocal Album "Songwrights Apothecary Lab," Esperanza Spalding Best Jazz Instrumental Album "Skyline," Ron Carter, Jack DeJohnette and Gonzalo Rubalcaba Best Large Jazz Ensemble Album "For Jimmy, Wes and Oliver," Christian McBride Big Band Best Latin Jazz Album "Mirror Mirror," Eliane Elias With Chick Corea and Chucho Valdés Best Gospel Performance/Song "Never Lost," CeCe Winans Best Contemporary Christian Music Performance/Song "Believe for It," CeCe Winans; Dwan Hill, Kyle Lee, CeCe Winans and Mitch Wong, songwriters Best Gospel Album "Believe for It," CeCe Winans Best Contemporary Christian Music Album "Old Church Basement," Elevation Worship and Maverick City Music Best Roots Gospel Album "My Savior," Carrie Underwood Best Latin Pop Album "Mendó," Alex Cuba Best Música Urbana Album "El Último Tour Del Mundo," Bad Bunny Best Latin Rock or Alternative Album "Origen," Juanes Best Regional Mexican Music Album (Including Tejano) "A Mis 80's," Vicente Fernández Best Tropical Latin Album "Salswing!," Rubén Blades y Roberto Delgado & Orquesta Best American Roots Performance "Cry," Jon Batiste Best American Roots Song "Cry," Jon Batiste and Steve McEwan, songwriters (Jon Batiste) Best Americana Album "Native Sons," Los Lobos Best Bluegrass Album "My Bluegrass Heart," Béla Fleck Best Traditional Blues Album "I Be Trying," Cedric Burnside Best Contemporary Blues Album "662," Christone "Kingfish" Ingram Best Folk Album "They're Calling Me Home," Rhiannon Giddens with Francesco Turrisi Best Regional Roots Music Album "Kau Ka Pe'a," Kalani Pe'a Best Reggae Album "Beauty in the Silence," Soja Best Engineered Album, Non-Classical "Love for Sale," Dae Bennett, Josh Coleman and Billy Cumella, engineers; Greg Calbi and Steve Fallone, mastering engineers (Tony Bennett and Lady Gaga) Producer of the Year, Non-Classical Jack Antonoff Best Remixed Recording "Passenger" (Mike Shinoda Remix); Mike Shinoda, remixer (Deftones); track from: "White Pony" (20th Anniversary Deluxe Edition) Best Children's Music Album "A Colorful World," Falu Best Spoken Word Album "Carry On: Reflections for a New Generation From John Lewis," Don Cheadle Best Comedy Album "Sincerely Louis C.K.," Louis C.K. Best Musical Theater Album "The Unofficial Bridgerton Musical," Emily Bear, producer; Abigail Barlow and Emily Bear, composers/lyricists (Barlow & Bear) Best Compilation Soundtrack for Visual Media "The United States vs. Billie Holiday," Andra Day Best Score Soundtrack for Visual Media "The Queen's Gambit," Carlos Rafael Rivera, composer "Soul," Jon Batiste, Trent Reznor and Atticus Ross, composers Best Song Written For Visual Media "All Eyes On Me [From Inside]," Bo Burnham, songwriter (Bo Burnham) Best Immersive Audio Album "Alicia," George Massenburg and Eric Schilling, immersive mix engineers; Michael Romanowski, immersive mastering engineer; Ann Mincieli, immersive producer (Alicia Keys) Best Immersive Audio Album (for 63rd Grammy Awards) "Soundtrack of the American Soldier," Leslie Ann Jones, immersive mix engineer; Michael Romanowski, immersive mastering engineer; Dan Merceruio, immersive producer (Jim R. Keene and the United States Army Field Band) Best Engineered Album, Classical "Chanticleer Sings Christmas," Leslie Ann Jones, engineer (Chanticleer) Producer of the Year, Classical Judith Sherman Best Orchestral Performance "Price: Symphonies Nos. 1 & 3," Yannick Nézet-Séguin, conductor (Philadelphia Orchestra) Best Opera Recording "Glass: Akhnaten," Karen Kamensek, conductor; J'Nai Bridges, Anthony Roth Costanzo, Zachary James and Dísella Lárusdóttir; David Frost, producer (The Metropolitan Opera Orchestra; The Metropolitan Opera Chorus) Best Choral Performance "Mahler: Symphony No. 8, 'Symphony of a Thousand,'" Gustavo Dudamel, conductor; Grant Gershon, Robert Istad, Fernando Malvar-Ruiz and Luke McEndarfer, chorus masters (Leah Crocetto, Mihoko Fujimura, Ryan McKinny, Erin Morley, Tamara Mumford, Simon O'Neill, Morris Robinson and Tamara Wilson; Los Angeles Philharmonic; Los Angeles Children's Chorus, Los Angeles Master Chorale, National Children's Chorus and Pacific Chorale) Best Chamber Music/Small Ensemble Performance "Beethoven: Cello Sonatas - Hope Amid Tears," Yo-Yo Ma and Emanuel Ax Best Classical Instrumental Solo "Alone Together," Jennifer Koh Best Classical Solo Vocal Album "Mythologies," Sangeeta Kaur and Hila Plitmann (Virginie D'Avezac De Castera, Lili Haydn, Wouter Kellerman, Nadeem Majdalany, Eru Matsumoto and Emilio D. Miler) Best Classical Compendium "Women Warriors - The Voices of Change," Amy Andersson, conductor; Amy Andersson, Mark Mattson and Lolita Ritmanis, producers.


Best Musical Theater Album "The Unofficial Bridgerton Musical," Emily Bear, producer; Abigail Barlow and Emily Bear, composers/lyricists (Barlow & Bear) Best Compilation Soundtrack for Visual Media "The United States vs. Billie Holiday," Andra Day Best Score Soundtrack for Visual Media "The Queen's Gambit," Carlos Rafael Rivera, composer "Soul," Jon Batiste, Trent Reznor and Atticus Ross, composers Best Song Written For Visual Media "All Eyes On Me [From Inside]," Bo Burnham, songwriter (Bo Burnham) Best Immersive Audio Album "Alicia," George Massenburg and Eric Schilling, immersive mix engineers; Michael Romanowski, immersive mastering engineer; Ann Mincieli, immersive producer (Alicia Keys) Best Immersive Audio Album (for 63rd Grammy Awards) "Soundtrack of the American Soldier," Leslie Ann Jones, immersive mix engineer; Michael Romanowski, immersive mastering engineer; Dan Merceruio, immersive producer (Jim R. Keene and the United States Army Field Band) Best Engineered Album, Classical "Chanticleer Sings Christmas," Leslie Ann Jones, engineer (Chanticleer) Producer of the Year, Classical Judith Sherman Best Orchestral Performance "Price: Symphonies Nos. 1 & 3," Yannick Nézet-Séguin, conductor (Philadelphia Orchestra) Best Opera Recording "Glass: Akhnaten," Karen Kamensek, conductor; J'Nai Bridges, Anthony Roth Costanzo, Zachary James and Dísella Lárusdóttir; David Frost, producer (The Metropolitan Opera Orchestra; The Metropolitan Opera Chorus) Best Choral Performance "Mahler: Symphony No. 8, 'Symphony of a Thousand,'" Gustavo Dudamel, conductor; Grant Gershon, Robert Istad, Fernando Malvar-Ruiz and Luke McEndarfer, chorus masters (Leah Crocetto, Mihoko Fujimura, Ryan McKinny, Erin Morley, Tamara Mumford, Simon O'Neill, Morris Robinson and Tamara Wilson; Los Angeles Philharmonic; Los Angeles Children's Chorus, Los Angeles Master Chorale, National Children's Chorus and Pacific Chorale) Best Chamber Music/Small Ensemble Performance "Beethoven: Cello Sonatas - Hope Amid Tears," Yo-Yo Ma and Emanuel Ax Best Classical Instrumental Solo "Alone Together," Jennifer Koh Best Classical Solo Vocal Album "Mythologies," Sangeeta Kaur and Hila Plitmann (Virginie D'Avezac De Castera, Lili Haydn, Wouter Kellerman, Nadeem Majdalany, Eru Matsumoto and Emilio D. Miler) Best Classical Compendium "Women Warriors - The Voices of Change," Amy Andersson, conductor; Amy Andersson, Mark Mattson and Lolita Ritmanis, producers. Best Contemporary Classical Composition "Shaw: Narrow Sea," Caroline Shaw, composer (Dawn Upshaw, Gilbert Kalish and Sō Percussion) Best Instrumental Composition "Eberhard," Lyle Mays, composer (Lyle Mays) Best Arrangement, Instrumental or A Cappella "Meta Knight's Revenge (From 'Kirby Superstar')," Charlie Rosen and Jake Silverman, arrangers (The 8-Bit Big Band featuring Button Masher) Best Arrangement, Instruments and Vocals "To The Edge Of Longing (Edit Version)," Vince Mendoza, Arranger (Vince Mendoza, Czech National Symphony Orchestra and Julia Bullock) Best Recording Package "Pakelang," Li Jheng Han and Yu, Wei, Art Directors (2nd Generation Falangao Singing Group and the Chairman Crossover Big Band) Best Boxed or Special Limited Edition Package "All Things Must Pass: 50th Anniversary Edition," Darren Evans, Dhani Harrison and Olivia Harrison, art directors (George Harrison) Best Music Video "Freedom," (Jon Batiste); Alan Ferguson, video director; Alex P. Willson, video producer. Best Music Film "Summer of Soul," (Various Artists); Ahmir "Questlove" Thompson, video director; David Dinerstein, Robert Fyvolent and Joseph Patel, video producers. Best Music Video "Freedom," (Jon Batiste); Alan Ferguson, video director; Alex P. Willson, video producer.


Best Contemporary Classical Composition "Shaw: Narrow Sea," Caroline Shaw, composer (Dawn Upshaw, Gilbert Kalish and Sō Percussion) Best Instrumental Composition "Eberhard," Lyle Mays, composer (Lyle Mays) Best Arrangement, Instrumental or A Cappella "Meta Knight's Revenge (From 'Kirby Superstar')," Charlie Rosen and Jake Silverman, arrangers (The 8-Bit Big Band featuring Button Masher) Best Arrangement, Instruments and Vocals "To The Edge Of Longing (Edit Version)," Vince Mendoza, Arranger (Vince Mendoza, Czech National Symphony Orchestra and Julia Bullock) Best Recording Package "Pakelang," Li Jheng Han and Yu, Wei, Art Directors (2nd Generation Falangao Singing Group and the Chairman Crossover Big Band) Best Boxed or Special Limited Edition Package "All Things Must Pass: 50th Anniversary Edition," Darren Evans, Dhani Harrison and Olivia Harrison, art directors (George Harrison) Best Music Video "Freedom," (Jon Batiste); Alan Ferguson, video director; Alex P. Willson, video producer. Best Music Film "Summer of Soul," (Various Artists); Ahmir "Questlove" Thompson, video director; David Dinerstein, Robert Fyvolent and Joseph Patel, video producers. Best Music Video "Freedom," (Jon Batiste); Alan Ferguson, video director; Alex P. Willson, video producer. Best Music Film "Summer of Soul," (Various Artists); Ahmir "Questlove" Thompson, video director; David Dinerstein, Robert Fyvolent and Joseph Patel, video producers.


Best Music Film "Summer of Soul," (Various Artists); Ahmir "Questlove" Thompson, video director; David Dinerstein, Robert Fyvolent and Joseph Patel, video producers.


Funke Akindele Marriage: Ṣé lóòtọ́ ni ìgbeyàwó Funke Akindele ti dẹnukọlẹ̀?

Lati ọjọ diẹ sẹyin ni awuyewuye ti n lọ lori ayélujára pe, igbeyawo gbajúgbajà oṣerebinrin, Funke Akindele-Bello, ati ọkọ rẹ Abdulraheed Bello (JJC Skillz) ti tuka. Iroyin naa, ti BBC ko le fi idi rẹ mulẹ, sọ pe Funke fi ẹsun kan ọkọ rẹ pe o n na owo ileeṣẹ ti wọn jọ ni, ni inakuna lai sọ fun oun, eyi to fa ariyanjiyan. Bakan naa la gbọ pe ọrọ naa ni agbara debi pe Funke le Abdulraheed kuro nile wọn to wa ni Amen Estate, nilu Eko. Iroyin naa ti ẹ tun sọ pe Ọgbẹni Bello fi oow naa gba ile kan sílú Eko, nibi ti awọn ọmọ rẹ agba yoo ma a de si ti wọn ba wa silu Eko. Ọdun 2016 ni tọkọtaya naa ṣe igbeyawo wọn nilu London. Ọmọ JJC Skillz fi awọn ẹsun gbankọgbi kan Funke Akindele: Iroyin kan to jade sori ayelujara sọ pe ọkan lara awọn ọmọ JJC tii se ọkọ Funke Akindele, Benito, kọ awọn ọrọ kòbákùngbé nipa iyawo baba rẹ sori ayélujára TikTok.


Iroyin naa ti ẹ tun sọ pe Ọgbẹni Bello fi oow naa gba ile kan sílú Eko, nibi ti awọn ọmọ rẹ agba yoo ma a de si ti wọn ba wa silu Eko. Ọdun 2016 ni tọkọtaya naa ṣe igbeyawo wọn nilu London. Ọmọ JJC Skillz fi awọn ẹsun gbankọgbi kan Funke Akindele: Iroyin kan to jade sori ayelujara sọ pe ọkan lara awọn ọmọ JJC tii se ọkọ Funke Akindele, Benito, kọ awọn ọrọ kòbákùngbé nipa iyawo baba rẹ sori ayélujára TikTok. "O ni Funke kii ṣe iru eeyan ti gbogbo aye ro pe o jẹ. "O ṣalaye pe ọdun meji gbako ni oun fi gbe nile wọn (ti baba rẹ ati Funkẹ n gbe nilu Eko), to si sọ pe ile ibẹru ati ijaya gba a ni." O sọ awọn ọrọ yii gẹgẹ bi esi si ọrọ̀ kan ti agbohunsafẹfẹ ori ayélujára kan, Tosin Silverdam fi sita nipa Funke Akindele, wi pe wahala n waye ninu igbeyawo rẹ.


"O ni Funke kii ṣe iru eeyan ti gbogbo aye ro pe o jẹ. "O ṣalaye pe ọdun meji gbako ni oun fi gbe nile wọn (ti baba rẹ ati Funkẹ n gbe nilu Eko), to si sọ pe ile ibẹru ati ijaya gba a ni." O sọ awọn ọrọ yii gẹgẹ bi esi si ọrọ̀ kan ti agbohunsafẹfẹ ori ayélujára kan, Tosin Silverdam fi sita nipa Funke Akindele, wi pe wahala n waye ninu igbeyawo rẹ. A gbiyanju lati wa ọrọ naa labẹiroyin ọhun lori TikTok, amọ o dabi ẹni pe Benito ti  pa a rẹ. Eyi to ṣe e ṣe ko ribẹ nitori awuyewuye to tẹle ọrọ rẹ. Ṣugbọn 'sa, adura ti ọpọ awọn ololufẹ tọkọtaya naa n gba fun wọn ni pe ki igbeyawo wọn ma tuka bi iroyin ṣe n sọ.


A gbiyanju lati wa ọrọ naa labẹiroyin ọhun lori TikTok, amọ o dabi ẹni pe Benito ti  pa a rẹ. Eyi to ṣe e ṣe ko ribẹ nitori awuyewuye to tẹle ọrọ rẹ. Ṣugbọn 'sa, adura ti ọpọ awọn ololufẹ tọkọtaya naa n gba fun wọn ni pe ki igbeyawo wọn ma tuka bi iroyin ṣe n sọ. Awọn ami miran to ṣeeṣe ko mu ki aye ma a sọ pe igbeyawo Funke Akindele ti daru: Ni ọjọ ti JJC Skillz ṣe ọjọ ibi, aworan oriṣi kan naa meji, ni Funke fi ki ku oriire ọjọ ibi. Bakan naa ni ọrọ to kọ si abẹ aworan naa lori Instagram rẹ ko pọ rara. Eyi to yatọ patapata si bo sẹ ma n ṣe tẹlẹ.


Awọn ami miran to ṣeeṣe ko mu ki aye ma a sọ pe igbeyawo Funke Akindele ti daru: Ni ọjọ ti JJC Skillz ṣe ọjọ ibi, aworan oriṣi kan naa meji, ni Funke fi ki ku oriire ọjọ ibi. Bakan naa ni ọrọ to kọ si abẹ aworan naa lori Instagram rẹ ko pọ rara. Eyi to yatọ patapata si bo sẹ ma n ṣe tẹlẹ. Ṣaaju asiko yii, ọpọlọpọ aworan JJC, eyi ti wọn jọ ya papọ, ati awọn fídíò loriṣiirṣi (photo shoot) ni Funke fi ma n ki ọkọ rẹ ni ọjọ ibi rẹ. Bakan naa lo ma n kọ oriṣiriṣi awọn ọrọ ifẹ, adura, ati ikini ki ọkọ rẹ fun ọjọ ibi. Koda, ọjọ bii meji si mẹta lo ti ma n fọnrere ọjọ ibi ọkọ rẹ tẹlẹ.


Ṣaaju asiko yii, ọpọlọpọ aworan JJC, eyi ti wọn jọ ya papọ, ati awọn fídíò loriṣiirṣi (photo shoot) ni Funke fi ma n ki ọkọ rẹ ni ọjọ ibi rẹ. Bakan naa lo ma n kọ oriṣiriṣi awọn ọrọ ifẹ, adura, ati ikini ki ọkọ rẹ fun ọjọ ibi. Koda, ọjọ bii meji si mẹta lo ti ma n fọnrere ọjọ ibi ọkọ rẹ tẹlẹ. Nkan miran ti a tun ṣe akiyesi ni pe lọwọlọwọ, JJC Skillz wa nilu London. Ilu London lo n gbe ṣaaju igbeyawo rẹ pẹlu Funke, nibi ti awọn ọmọ mẹta to ti kọkọ̀ bi wa. Ninu ọrọ to kọ soju opo ayélujára Instagram rẹ lẹyin to de si ilu London, o ni "ko sibi to da bi ile.


Nkan miran ti a tun ṣe akiyesi ni pe lọwọlọwọ, JJC Skillz wa nilu London. Ilu London lo n gbe ṣaaju igbeyawo rẹ pẹlu Funke, nibi ti awọn ọmọ mẹta to ti kọkọ̀ bi wa. Ninu ọrọ to kọ soju opo ayélujára Instagram rẹ lẹyin to de si ilu London, o ni "ko sibi to da bi ile. Asiko ti to lati ṣe awọn ayipada ati atunto to l'agbara. Iwaju ni ma a ma lọ, mi o ni rẹyin lailai. Bo tilẹ jẹ pe tọkọtaya naa ko sọrọ lori boya igbeyawo wọn n la wahala kọja, JJC Skillz fi ọrọ kan sita ni irọlẹ ọjọ Aje.


Asiko ti to lati ṣe awọn ayipada ati atunto to l'agbara. Iwaju ni ma a ma lọ, mi o ni rẹyin lailai. Bo tilẹ jẹ pe tọkọtaya naa ko sọrọ lori boya igbeyawo wọn n la wahala kọja, JJC Skillz fi ọrọ kan sita ni irọlẹ ọjọ Aje. Ọrọ naa lo kọ si abẹ aworan kan to fi sita. Ninu aworan naa lo wa pẹlu Funke ati awọn ọmọ wọn to jẹ ibeji. O kọ akori si abẹ aworan naa pe idile nikan ni apata ti oun mọ to ma n duro pẹ titi.


Ọrọ naa lo kọ si abẹ aworan kan to fi sita. Ninu aworan naa lo wa pẹlu Funke ati awọn ọmọ wọn to jẹ ibeji. O kọ akori si abẹ aworan naa pe idile nikan ni apata ti oun mọ to ma n duro pẹ titi. "Ilu London n dun lọwọ, ṣugbọn aaro ile n sọ mi." Ibi yii lo kọ ọrọ naa de to fi darukọ iyawo rẹ pe "Funke Akindele, ifẹ mi, gbadun asiko yii pẹlu awọn ọmọ̀ ọmọ. Maa a ri yin nile laipẹ.


"Ilu London n dun lọwọ, ṣugbọn aaro ile n sọ mi." Ibi yii lo kọ ọrọ naa de to fi darukọ iyawo rẹ pe "Funke Akindele, ifẹ mi, gbadun asiko yii pẹlu awọn ọmọ̀ ọmọ. Maa a ri yin nile laipẹ. Lẹyin naa lo fi awọn 'hashtags' si pe irọ ni eṣu n pa, ofo ni ọrọ ẹyin, Bello titi lai. Nkan to yẹ ki o mọ nipa Funke Akindele-Bello: Oṣu Kẹjọ, ọdun 1977 ni wọn bi Funke Akindele-Bello ni ilu Ikorodu, nipinlẹ Eko. O kawe gboye ninu imọ ofin ni Fasiti Unilag.


Lẹyin naa lo fi awọn 'hashtags' si pe irọ ni eṣu n pa, ofo ni ọrọ ẹyin, Bello titi lai. Nkan to yẹ ki o mọ nipa Funke Akindele-Bello: Oṣu Kẹjọ, ọdun 1977 ni wọn bi Funke Akindele-Bello ni ilu Ikorodu, nipinlẹ Eko. O kawe gboye ninu imọ ofin ni Fasiti Unilag. Akindele di gbajumọ osẹre lasiko to kopa ninu ere kan ti ajọ United Nations ṣe onigbọwọ rẹ, 'I need to Know', laarin ọdun 1998 si 2002. Ọpọlọpọ fiimu lo ti ṣe gẹgẹ bi oṣere Yoruba ati Gẹẹsi. O si ti gba ami ẹyẹ lọpọlọpọ bakan naa.


Akindele di gbajumọ osẹre lasiko to kopa ninu ere kan ti ajọ United Nations ṣe onigbọwọ rẹ, 'I need to Know', laarin ọdun 1998 si 2002. Ọpọlọpọ fiimu lo ti ṣe gẹgẹ bi oṣere Yoruba ati Gẹẹsi. O si ti gba ami ẹyẹ lọpọlọpọ bakan naa. JJC Skillz kọ ni ọkọ akọfẹ fun Funke Akindele: Funke Akindele ṣe igbeyawo rẹ akọkọ pẹlu Alhaji Adeola Kehinde Oloyede (Almaroof), ni oṣu Karun-un, lọdun 2012. Alagbada fiimu ni Almarrof jẹ. Funke kọ ni iyawo akọfẹ ọkunrin naa, iyawo rẹ kẹrin ni Funke jẹ.


JJC Skillz kọ ni ọkọ akọfẹ fun Funke Akindele: Funke Akindele ṣe igbeyawo rẹ akọkọ pẹlu Alhaji Adeola Kehinde Oloyede (Almaroof), ni oṣu Karun-un, lọdun 2012. Alagbada fiimu ni Almarrof jẹ. Funke kọ ni iyawo akọfẹ ọkunrin naa, iyawo rẹ kẹrin ni Funke jẹ. Wọn tuka ninu oṣe Keje, ọdun 2013. Ọdun mẹrin lẹyin rẹ lo fẹ JJC Skillz. Ọdun 1977 ni wọn bi Ọgbẹni Bello, nilu Kano.


Wọn tuka ninu oṣe Keje, ọdun 2013. Ọdun mẹrin lẹyin rẹ lo fẹ JJC Skillz. Ọdun 1977 ni wọn bi Ọgbẹni Bello, nilu Kano. Ṣugbọn o fi orilẹ-ede Naijiria silẹ nigba to wa ni ọmọ ọdun mẹrinla, lati ma an gbe nilu London. O di gbajugbaja akọrin takasufe ni lati ọdun 2004, botilẹ jẹ pe o ti n kọrin ṣaaju asiko naa. Ọdun 204 bakan naa lo gbe awọn orin rẹ akọkọ, atide, jade pẹlu ẹgbẹ akọrin rẹ, 419 Squard.


Ṣugbọn o fi orilẹ-ede Naijiria silẹ nigba to wa ni ọmọ ọdun mẹrinla, lati ma an gbe nilu London. O di gbajugbaja akọrin takasufe ni lati ọdun 2004, botilẹ jẹ pe o ti n kọrin ṣaaju asiko naa. Ọdun 204 bakan naa lo gbe awọn orin rẹ akọkọ, atide, jade pẹlu ẹgbẹ akọrin rẹ, 419 Squard. ṣaaju igbeyawo rẹ pẹlu Funke Akindele, ọmọ mẹta lo ti bi sílú London, lati ọdọ iya mẹta ọtọọtọ. Yatọ si orin kikọ, o tun jẹ olootu ati oludari fiimu ati orin. Bakan naa lo kopa ninu gbajúgbajà ere iyawo rẹ, Jenifa's Diary.


ṣaaju igbeyawo rẹ pẹlu Funke Akindele, ọmọ mẹta lo ti bi sílú London, lati ọdọ iya mẹta ọtọọtọ. Yatọ si orin kikọ, o tun jẹ olootu ati oludari fiimu ati orin. Bakan naa lo kopa ninu gbajúgbajà ere iyawo rẹ, Jenifa's Diary.


Abija: Yekeen Ajileye, ọ̀gá mi nínú iṣẹ́ tíátà ṣẹ̀ mí, ó ṣẹ ẹlẹ́dàá mi

Yoruba ni ogun ọmọde ko le sere pe ogun ọdun, ọgbọn agba ko si le se asaro pe ọgbọn osu, arẹmaja kankan ko si rara, ajamarẹ ni ko sunwọn. Bẹẹ ni ọrọ ri pẹlu agba osere kan to gbajumọ ninu ere tiata lede Yoruba, Alhaji Tajudeen Oyewole, ti ọpọ eeyan mọ si Abija ati ọga rẹ, Alhaji Yekeen Ajileye. Abija lo jẹ ọmọ isẹ fun Olaleye, to si maa n ko ipa to tọju ninu awọn ere ti ọga rẹ naa ba se bii Koto Aye, Koto Ọrun, Ọpa Aje ati bẹẹ bẹẹ lọ. Nigba to n salaye ohun to mu oun kuro ninu ẹgbẹ osere Ajileye ki onitọun to di oloogbe, Abija sọrọ yanya ninu fido kan to gba ori ayelujara kan ti ileesẹ Mohunmaworan Ojopagogo gbe jade. Abija ni awọn osere tiata kan lo wa ba ọga oun pe ki oun wa ba awọn kopa ninu ere kan, ti wọn si san gbogbo owo ti ọga oun beere lori oun fun. O ni sugbọn ọga oun wa fi gbedeke kan le pe, oun ati Fadeyi Oloro ko gbọdọ kopa papọ ninu ere naa sugbọn ọrọ yiwọ nigba ti awọn de Eko, nibi ti ere naa ti n waye.


Nigba to n salaye ohun to mu oun kuro ninu ẹgbẹ osere Ajileye ki onitọun to di oloogbe, Abija sọrọ yanya ninu fido kan to gba ori ayelujara kan ti ileesẹ Mohunmaworan Ojopagogo gbe jade. Abija ni awọn osere tiata kan lo wa ba ọga oun pe ki oun wa ba awọn kopa ninu ere kan, ti wọn si san gbogbo owo ti ọga oun beere lori oun fun. O ni sugbọn ọga oun wa fi gbedeke kan le pe, oun ati Fadeyi Oloro ko gbọdọ kopa papọ ninu ere naa sugbọn ọrọ yiwọ nigba ti awọn de Eko, nibi ti ere naa ti n waye. "Nigba ti mo de Eko, awọn to ni ere naa gbe emi ati Fadeyi Oloro papọ, ta si dijọ kopa tori n ko le pada sẹyin mọ pe n ko se mọ. Ọga mi gan ko kọkọ ka ọrọ yii kun nibẹrẹ nigba to gbọ pe emi ati Oloro ti koju ara wa ninu ere naa, afi igba ti ọkan lara awọn iyawo rẹ mu lọ wo ere naa l'Eko, nigba ti sinima naa jade. Ẹsin obinrin ni ọga mi gun, bo si se jade kuro ni gbọngan sinima naa ni oju rẹ ti pọn nigba to ri omilẹgbẹ ero to wa wo sinima yii.


"Nigba ti mo de Eko, awọn to ni ere naa gbe emi ati Fadeyi Oloro papọ, ta si dijọ kopa tori n ko le pada sẹyin mọ pe n ko se mọ. Ọga mi gan ko kọkọ ka ọrọ yii kun nibẹrẹ nigba to gbọ pe emi ati Oloro ti koju ara wa ninu ere naa, afi igba ti ọkan lara awọn iyawo rẹ mu lọ wo ere naa l'Eko, nigba ti sinima naa jade. Ẹsin obinrin ni ọga mi gun, bo si se jade kuro ni gbọngan sinima naa ni oju rẹ ti pọn nigba to ri omilẹgbẹ ero to wa wo sinima yii. O dabi pe oun naa ti n gbero tẹlẹ lati gbe emi ati Fadeyi Oloro papọ ninu ere, tawọn yẹn si ti siwaju rẹ se bẹẹ." Abija ni oun bẹ ọga oun titi, tawọn agbaagba elere naa si pe awọn joko lati pari aawọ naa amọ ọga oun ko gba, to si kọ lati fi ori jin oun. O fikun pe nigba to ya, awọn kan ni awọn fẹ ran awọn osere Ajileye lọ si Mecca, ti orukọ oun si wa lara wọn.


O dabi pe oun naa ti n gbero tẹlẹ lati gbe emi ati Fadeyi Oloro papọ ninu ere, tawọn yẹn si ti siwaju rẹ se bẹẹ." Abija ni oun bẹ ọga oun titi, tawọn agbaagba elere naa si pe awọn joko lati pari aawọ naa amọ ọga oun ko gba, to si kọ lati fi ori jin oun. O fikun pe nigba to ya, awọn kan ni awọn fẹ ran awọn osere Ajileye lọ si Mecca, ti orukọ oun si wa lara wọn. O ni akoko ti awọn fẹ se adura Mecca yii ni oun gbọ pe oun ko ni ba awọn yoku lọ si Mecca naa tori Ajileye ti fi orukọ ẹnikan to pe ni Musibau rọpo oun. "Ẹsẹ kan soso ti ọga mi sẹ mi ree, o dun mi pupọ, koda, o dun ẹlẹda mi, nitori ko sọ fun mi nibẹrẹ pe n ko ni lọ. Iya ati ẹgbọn mi ti wa ba mi nilu Eko lati Osogbo ni ọjọ ti mo da pe maa se adura Mecca, bi mo si se fẹ maa salaye fun wọn nipa ohun to sẹlẹ, ẹkun ni mo bu si.


O ni akoko ti awọn fẹ se adura Mecca yii ni oun gbọ pe oun ko ni ba awọn yoku lọ si Mecca naa tori Ajileye ti fi orukọ ẹnikan to pe ni Musibau rọpo oun. "Ẹsẹ kan soso ti ọga mi sẹ mi ree, o dun mi pupọ, koda, o dun ẹlẹda mi, nitori ko sọ fun mi nibẹrẹ pe n ko ni lọ. Iya ati ẹgbọn mi ti wa ba mi nilu Eko lati Osogbo ni ọjọ ti mo da pe maa se adura Mecca, bi mo si se fẹ maa salaye fun wọn nipa ohun to sẹlẹ, ẹkun ni mo bu si. Iya mi fẹ lọ ba Ajileye amọ mo ni ko ma lọ, ti oun ati ẹgbọn mi si pada si Osogbo pẹlu ibanujẹ. Ọjọ kẹta ni mo mu okun pe mo fẹ pokunso, amọ mo pade tọọgi kan to fi ohun ọmọ ita ba mi sọrọ pe se opin aye de ni, ti eeyan ko ba lọ si Mecca." Abija tẹ́siwaju pe bakan naa ni ọrọ ri nigba to yẹ ki oun lọ si ilu London, ti iwe irinna Passport oun si lo ọdun marun lọwọ eeyan kan, koda, o ni o bajẹ sọwọ ẹni naa.


Iya mi fẹ lọ ba Ajileye amọ mo ni ko ma lọ, ti oun ati ẹgbọn mi si pada si Osogbo pẹlu ibanujẹ. Ọjọ kẹta ni mo mu okun pe mo fẹ pokunso, amọ mo pade tọọgi kan to fi ohun ọmọ ita ba mi sọrọ pe se opin aye de ni, ti eeyan ko ba lọ si Mecca." Abija tẹ́siwaju pe bakan naa ni ọrọ ri nigba to yẹ ki oun lọ si ilu London, ti iwe irinna Passport oun si lo ọdun marun lọwọ eeyan kan, koda, o ni o bajẹ sọwọ ẹni naa. Abija ni bi ọdun mẹta sẹyin ni oun se aisan kan to lagbara, koda gbogbo aye lo gbọ nipa rẹ amọ ni kete ti ara oun n bọ pada sipo, ni ọna la fun oun. "Redio Ayefele ni Ilumọọka Presenter ti pe mi fun ifọrọwanilẹnuwo, to si fi owo ọkọ ransẹ si mi amọ mo na owo naa jẹun ni, ti n ko si ka ipe rẹ si. O tun pe mi lẹẹkeji, to si tun fi ẹgbẹrun marun naira ransẹ bii owo ọkọ, ti mo si lọ.


Abija ni bi ọdun mẹta sẹyin ni oun se aisan kan to lagbara, koda gbogbo aye lo gbọ nipa rẹ amọ ni kete ti ara oun n bọ pada sipo, ni ọna la fun oun. "Redio Ayefele ni Ilumọọka Presenter ti pe mi fun ifọrọwanilẹnuwo, to si fi owo ọkọ ransẹ si mi amọ mo na owo naa jẹun ni, ti n ko si ka ipe rẹ si. O tun pe mi lẹẹkeji, to si tun fi ẹgbẹrun marun naira ransẹ bii owo ọkọ, ti mo si lọ. Lẹyin eto naa ni obinrin kan ti wọn pe no Alhaja Keromylee pe mi. O fun mi ni ẹgbẹrun lọna aadọta naira, to si tun leri lati ran mi lọ si Mecca nigba to gbọ pe n kii se Alhaji." Abija salaye pe oun ko ka ileri naa si, ti oun ko si fi ọkan si tabi sọ fun ẹnikẹni pe oun fẹ lọ si Mecca\.


Lẹyin eto naa ni obinrin kan ti wọn pe no Alhaja Keromylee pe mi. O fun mi ni ẹgbẹrun lọna aadọta naira, to si tun leri lati ran mi lọ si Mecca nigba to gbọ pe n kii se Alhaji." Abija salaye pe oun ko ka ileri naa si, ti oun ko si fi ọkan si tabi sọ fun ẹnikẹni pe oun fẹ lọ si Mecca\. O ni koda, oun ko sọ fun iyawo oun nile titi di igba ti wọn ni kawọn wa fun idanilẹkọ ati gbigba ẹru tawọn n ko lọ. "Asiko yii mni mo ke si aya mi, ta si jọ lọ sibi idanilẹkọ naa, ibẹ si lo ti mọ pe mo fẹ lọ Mecca eyi to fa ija nla, diẹ si lo ku ki aarin wa daru." Abija tun tẹsiwaju ninu ọrọ rẹ pe nigba ti oun de Mecca, ni Alfa kan to mọ oun ati Ajileye sọ fun oun pe ibẹ ni ọga oun ti tọrọ lọwọ Ọlọrun pe ko gba gbogbo oore to se fun oun.


O ni koda, oun ko sọ fun iyawo oun nile titi di igba ti wọn ni kawọn wa fun idanilẹkọ ati gbigba ẹru tawọn n ko lọ. "Asiko yii mni mo ke si aya mi, ta si jọ lọ sibi idanilẹkọ naa, ibẹ si lo ti mọ pe mo fẹ lọ Mecca eyi to fa ija nla, diẹ si lo ku ki aarin wa daru." Abija tun tẹsiwaju ninu ọrọ rẹ pe nigba ti oun de Mecca, ni Alfa kan to mọ oun ati Ajileye sọ fun oun pe ibẹ ni ọga oun ti tọrọ lọwọ Ọlọrun pe ko gba gbogbo oore to se fun oun. "A se ẹsẹ ti mo sẹ Ajileye, o gbe de Mecca. Alfa kan sọ fun mi pe nibiyi ni ọga mi ti gbadura si Ọlọrun pe gbogbo oun ti Ọlọrun se fun mi lati ara oun, eyi to n dun mi ninu, ni ki Ọlọrun gba lọwọ mi. Alfa naa ni isẹ kan soso ti ọga mi se ni Mecca ree lọdun naa, ti ko si ba wọn kopa ninu isẹ yoku mọ titi to fi pada wale."


"A se ẹsẹ ti mo sẹ Ajileye, o gbe de Mecca. Alfa kan sọ fun mi pe nibiyi ni ọga mi ti gbadura si Ọlọrun pe gbogbo oun ti Ọlọrun se fun mi lati ara oun, eyi to n dun mi ninu, ni ki Ọlọrun gba lọwọ mi. Alfa naa ni isẹ kan soso ti ọga mi se ni Mecca ree lọdun naa, ti ko si ba wọn kopa ninu isẹ yoku mọ titi to fi pada wale." Alhaji Tajudeen Oyewole tun mẹnuba ohun ti oju rẹ ri lọdun 2007 lasiko to ni ijamba mọto, eyi to da gunlẹ fun ọdun meji ati aabọ. "Location ni mo ti n bọ, nibi ta ti lọ ya fiimu mi ti akọle rẹ n jẹ Ibinu Abija, mo ko ijamba ọkọ nigba ta n pada sile, ti ẹsẹ mi si da. Ọdun meji aabọ ni mo lo nilẹ lẹ, lai le rin tori ẹsẹ mi ti da.


Alhaji Tajudeen Oyewole tun mẹnuba ohun ti oju rẹ ri lọdun 2007 lasiko to ni ijamba mọto, eyi to da gunlẹ fun ọdun meji ati aabọ. "Location ni mo ti n bọ, nibi ta ti lọ ya fiimu mi ti akọle rẹ n jẹ Ibinu Abija, mo ko ijamba ọkọ nigba ta n pada sile, ti ẹsẹ mi si da. Ọdun meji aabọ ni mo lo nilẹ lẹ, lai le rin tori ẹsẹ mi ti da. Sinima Ibinu Abija naa ko si tii jade titi di oni, mo sẹsẹ tun fẹ gbe sita ni." Alhaji Tajudeen Oyewole wa kede pe oun ati ọga oun pari aawọ aarin awọn, ko to di pe o jẹ Ọlọrun nipe. O ni oun ti dari gbogbo ẹsẹ ti ọga oun sẹ oun jin in, ti awọn si pada rẹ pada.


Sinima Ibinu Abija naa ko si tii jade titi di oni, mo sẹsẹ tun fẹ gbe sita ni." Alhaji Tajudeen Oyewole wa kede pe oun ati ọga oun pari aawọ aarin awọn, ko to di pe o jẹ Ọlọrun nipe. O ni oun ti dari gbogbo ẹsẹ ti ọga oun sẹ oun jin in, ti awọn si pada rẹ pada. "Ajileye pada pe mi lati wa kopa ninu fiimu rẹ ko to jade laye, ti n ko si ka ẹsẹ kankan si lrun, nitori pe ẹgbọn lo jẹ si mi, ta si sun mọ ara wa pẹki pẹki.


"Ajileye pada pe mi lati wa kopa ninu fiimu rẹ ko to jade laye, ti n ko si ka ẹsẹ kankan si lrun, nitori pe ẹgbọn lo jẹ si mi, ta si sun mọ ara wa pẹki pẹki.


Dejo Tunfulu: Yomi Fabiyi ní olóògbé kò dúró gba owó iṣẹ́ tí wọ́n jọ ṣe kẹ́yìn nítorí àisàn rẹ̀

Gbajugbaja oṣere tiata Yoruba, Yomi Fabiyi ti sọrọ lori iṣẹ ti oun ati akẹgbẹ rẹ to di oloogbe, Dejo Tunfulu ṣe kẹyin, ki ọlọjọ to de. Ninu ifọrọwerọ pẹlu BBC Yoruba, Yomi Fabiyi sọ pe oju Dejo ko gun rege, o si jọ ti ẹni ilera rẹ ko ṣe dede lọjọ naa lọhun. Gẹgẹ bi oun to sọ, inu oṣu Kinni, ọdun 2022 yii ni oun pe Dejọ si iṣẹ kan, amọ asiko to yẹ ki wọn ya ipa tirẹ ninu ere naa ni oun ṣakiyesi pe ara rẹ ko da. O ni "Mo mọ pe ara rẹ ko da nitori o wa sibi ti mo ti n ya ere kan ninu oṣu Kinni, oju rẹ si jọ ti ẹni to n ṣaisan." "Mo wa beere lọwọ rẹ ohun to de, o ni ara oun ko da amọ oun ti n gbadun." "Nigba ti akoko to lati ya ipa tirẹ ninu ere naa, mo beere lọwọ rẹ pe ẹgbọn ki lo ṣe yin?


O ni "Mo mọ pe ara rẹ ko da nitori o wa sibi ti mo ti n ya ere kan ninu oṣu Kinni, oju rẹ si jọ ti ẹni to n ṣaisan." "Mo wa beere lọwọ rẹ ohun to de, o ni ara oun ko da amọ oun ti n gbadun." "Nigba ti akoko to lati ya ipa tirẹ ninu ere naa, mo beere lọwọ rẹ pe ẹgbọn ki lo ṣe yin? O si dahun pe ara oun ko da. A si tete ya ipa tirẹ ninu ere naa nitori awọn ọmọ ita n yọ wa lẹnu nibi ti a ti n ya ere ọhun." Yomi ni oun ko ri aye beere Dejo nipa ohun gan to n yọ oloogbe naa lẹnu ni pato, nitori pe o tete fi agbegbe ti wọn ti n ya ere naa silẹ.


O si dahun pe ara oun ko da. A si tete ya ipa tirẹ ninu ere naa nitori awọn ọmọ ita n yọ wa lẹnu nibi ti a ti n ya ere ọhun." Yomi ni oun ko ri aye beere Dejo nipa ohun gan to n yọ oloogbe naa lẹnu ni pato, nitori pe o tete fi agbegbe ti wọn ti n ya ere naa silẹ. Koda, o ni ko duro gba owo isẹ rẹ lọjọ naa lọhun. Fabiyi tẹsiwaju pe "Ko duro gba owo iṣẹ rẹ lọjọ ti a n sọ yii, mo wa pe lori ago pe ẹgbọn, ẹ ko tilẹ duro gba owo yin? O wa ni ki n fi owo naa ranṣẹ si apo ifowopamọ banki oun."


Koda, o ni ko duro gba owo isẹ rẹ lọjọ naa lọhun. Fabiyi tẹsiwaju pe "Ko duro gba owo iṣẹ rẹ lọjọ ti a n sọ yii, mo wa pe lori ago pe ẹgbọn, ẹ ko tilẹ duro gba owo yin? O wa ni ki n fi owo naa ranṣẹ si apo ifowopamọ banki oun." Yomi Fabiyi ṣalaye fun BBC pe ile iwosan gbogbogbo to wa ni Ikorodu, niluu Eko ni oloogbe naa dakẹ si. Bo tilẹ jẹ pe o ni oun ko le sọ ni pato irufẹ aisan to mu ẹmi rẹ lọ. O ni bi oun ṣe gbọ iroyin nipa iku rẹ ni oun gbera lọ sile iwosan ọhun, ti oun si le fidi rẹ mulẹ ile iwosan naa lo dakẹ si.


Yomi Fabiyi ṣalaye fun BBC pe ile iwosan gbogbogbo to wa ni Ikorodu, niluu Eko ni oloogbe naa dakẹ si. Bo tilẹ jẹ pe o ni oun ko le sọ ni pato irufẹ aisan to mu ẹmi rẹ lọ. O ni bi oun ṣe gbọ iroyin nipa iku rẹ ni oun gbera lọ sile iwosan ọhun, ti oun si le fidi rẹ mulẹ ile iwosan naa lo dakẹ si. Bo tilẹ jẹ pe Yomi Fabiyi sọ pe oun ati oloogbe naa ko ri aye lati sọrọ lori irufẹ aisan to n ba finra ni pato, awọn iroyin kan sọ pe arun iba 'typhoid' lo ṣekupa. Gẹgẹ bii ohun ti a gbọ, ana ode yii ni awọn mọlẹbi rẹ gbe digbadigba lọ sile iwosan ijọba to wa ni Ikorodu lẹyin ti wọn ṣakiyesi pe ẹjẹ ti n gbẹ lara rẹ. Iroyin naa ni ibi ti wọn ti n fa ẹjẹ si lara lo ti dakẹ.


Bo tilẹ jẹ pe Yomi Fabiyi sọ pe oun ati oloogbe naa ko ri aye lati sọrọ lori irufẹ aisan to n ba finra ni pato, awọn iroyin kan sọ pe arun iba 'typhoid' lo ṣekupa. Gẹgẹ bii ohun ti a gbọ, ana ode yii ni awọn mọlẹbi rẹ gbe digbadigba lọ sile iwosan ijọba to wa ni Ikorodu lẹyin ti wọn ṣakiyesi pe ẹjẹ ti n gbẹ lara rẹ. Iroyin naa ni ibi ti wọn ti n fa ẹjẹ si lara lo ti dakẹ. Ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu to n bọ lo yẹ ki Dejo pe ẹni aadọta ọdun loke eepẹ. Oni yii naa ni wọn yoo sin oku rẹ ni ilana ẹsin Musulumi niluu Ikorodu.


Ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu to n bọ lo yẹ ki Dejo pe ẹni aadọta ọdun loke eepẹ. Oni yii naa ni wọn yoo sin oku rẹ ni ilana ẹsin Musulumi niluu Ikorodu.


Dejo Tunfulu: Ọ̀gá Bello ní olóògbé náà kìí kọjá ààye rẹ̀, ọmọ dáadáa ni

Awọn agbaagba osere ti n sedaro akẹẹgbẹ wọn to jade laye, Kunle Adetokunbo, ti ọpọ eeyan tun ọ si Dejo Tunfulu. Ọkan lara awọn agba osere tiata ti iku Dejo Tunfulu ka lara pupọ ni Adebayo Salami ti ọpọ eeyan mọ si ọga Bello. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ lori iku oloogbe naa, ọga Bello ni iku Dejo Tunfulu ba awọn nibi ti ko dara. Ọga Bello ni ko ju isẹju mẹwa ti oun gbọ nipa iku oloogbe ti a fi kan si oun, to si han ninu ohun rẹ pe inu rẹ ko dun rara. "Gbogbo nnkan to wa ni akọsilẹ pe mo fẹ se lonii, ni iku Dejo ti jẹ ki irẹwẹsi ba mi lori wọn, n ko tiẹ mọ nnkan ti mo fẹ se. Mo wa n gbadura pe Ọlọrun yoo ba wa tẹ si afẹfẹ rere, ko si ni se iku rẹ ni akufa.


Ọga Bello ni ko ju isẹju mẹwa ti oun gbọ nipa iku oloogbe ti a fi kan si oun, to si han ninu ohun rẹ pe inu rẹ ko dun rara. "Gbogbo nnkan to wa ni akọsilẹ pe mo fẹ se lonii, ni iku Dejo ti jẹ ki irẹwẹsi ba mi lori wọn, n ko tiẹ mọ nnkan ti mo fẹ se. Mo wa n gbadura pe Ọlọrun yoo ba wa tẹ si afẹfẹ rere, ko si ni se iku rẹ ni akufa. Nigba to n sọ ohun to mọ nipa oloogbe ati isesi rẹ loke eepẹ, ọga Bello ni "ọmọ daadaa ni Dejo Tunfulu. O ni irẹlẹ, o ni itẹriba, to si n pa ofin mọ, bẹẹ ni kii kọja aaye rẹ rara ati rara, afi ki Ọlọrun saanu wa." Bakan naa ni ọga Bello sisọ loju rẹ pe oko ere ti awọn ẹgbẹ osere ti n ya isẹ lawọn wa, ti awọn si n gbero lati pa awọn isẹ tawọn Gbajúgbajà òṣèré tíátà, Kunle Tokunbo tí gbogbo ènìyaǹ mọ̀ sí Dejo Tunfulu ti jáde láyé.


Nigba to n sọ ohun to mọ nipa oloogbe ati isesi rẹ loke eepẹ, ọga Bello ni "ọmọ daadaa ni Dejo Tunfulu. O ni irẹlẹ, o ni itẹriba, to si n pa ofin mọ, bẹẹ ni kii kọja aaye rẹ rara ati rara, afi ki Ọlọrun saanu wa." Bakan naa ni ọga Bello sisọ loju rẹ pe oko ere ti awọn ẹgbẹ osere ti n ya isẹ lawọn wa, ti awọn si n gbero lati pa awọn isẹ tawọn Gbajúgbajà òṣèré tíátà, Kunle Tokunbo tí gbogbo ènìyaǹ mọ̀ sí Dejo Tunfulu ti jáde láyé. Ni oru mọjumọ ọjọbọ si ọjọ Ẹti ni oloogbe naa jade laye bi o tilẹ jẹ pa a ko tii le fidi ohun to se okunfa iku rẹ mulẹ. Aadọta ọdun ni loogbe naa lo loke eepẹ, ki ọlọjọ to de. Yàtọ̀ sí Kunle Afod tó kéde ikú Dejo Tunfulu lórí Instagram rẹ̀, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn akẹgbẹ́ rẹ̀ bíi Kemi Korede náà ti fi ìkéde ikú Dejo soju opo Instagram wọn Kunle Afod kọ wí pé "Haaaa, eléyìí burú jáì, Daddy Junior, mi ò tí gbàgbọ́" to si ni iku rẹ ba oun lojiji Bákan náà ni Kemi Korede kọ wí pé "Hmmmm bọ̀dá Kunle, ilé ayé ilé asán, Ọlọ́hun tí kò ṣe bi lẹ́jọ́, ọ̀run rere" Bi o tilẹ jẹ pe BBC Yoruba si n se iwadii kaakiri lati gbọ okodoro ọrọ nipa ohun to seku pa gbajumọ osere tiata naa.


Ni oru mọjumọ ọjọbọ si ọjọ Ẹti ni oloogbe naa jade laye bi o tilẹ jẹ pa a ko tii le fidi ohun to se okunfa iku rẹ mulẹ. Aadọta ọdun ni loogbe naa lo loke eepẹ, ki ọlọjọ to de. Yàtọ̀ sí Kunle Afod tó kéde ikú Dejo Tunfulu lórí Instagram rẹ̀, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn akẹgbẹ́ rẹ̀ bíi Kemi Korede náà ti fi ìkéde ikú Dejo soju opo Instagram wọn Kunle Afod kọ wí pé "Haaaa, eléyìí burú jáì, Daddy Junior, mi ò tí gbàgbọ́" to si ni iku rẹ ba oun lojiji Bákan náà ni Kemi Korede kọ wí pé "Hmmmm bọ̀dá Kunle, ilé ayé ilé asán, Ọlọ́hun tí kò ṣe bi lẹ́jọ́, ọ̀run rere" Bi o tilẹ jẹ pe BBC Yoruba si n se iwadii kaakiri lati gbọ okodoro ọrọ nipa ohun to seku pa gbajumọ osere tiata naa. Amọ ohun ta gbọ ni pe titi di aarọ ana, aya rẹ ya gaga, ti ko si si ifura pe ọlọ ti de si. Amọ ẹnikan to ba BBC sọrọ, to fẹ ka fi orukọ bo oun lasiri ni irisi Tunfulu ti fihan pe aisan nla n see. O ni osere tiata naa ru pupọ, to si n gbẹ si lojoojumọ bi o til j pe ko fi bẹẹ ni omi lara lati ilẹ.


Amọ ohun ta gbọ ni pe titi di aarọ ana, aya rẹ ya gaga, ti ko si si ifura pe ọlọ ti de si. Amọ ẹnikan to ba BBC sọrọ, to fẹ ka fi orukọ bo oun lasiri ni irisi Tunfulu ti fihan pe aisan nla n see. O ni osere tiata naa ru pupọ, to si n gbẹ si lojoojumọ bi o til j pe ko fi bẹẹ ni omi lara lati ilẹ. Bẹẹ ba si gbagbe, wọn ti gbe iroyin kan sita lọdun 2014 pe Dejo Tunfulu jade laye. Iroyin naa ni Dejo Tunfulu, nígbà tó ń ya sinimá náà bẹ̀rẹ̀ sí ní húkọ́, tó sì ń pọ ẹ̀jẹ̀ lẹ́nu, tí wọ́n sì sáré gbe lọ sí ilé ìwòsàn LUTH tó wà ní Ikeja. Gẹ́gẹ́ bí iroyin naa se wi, ìwádìí ti fi hàn pe Dejo Tunfulu ti ní àìsàn kan tó ń ba fínra nínú imú rẹ̀ tẹ́lẹ̀ ṣùgbọ́n tí kò tètè tọ́jú rẹ pẹ̀lú èròńgbà wí pé aisan naa kò lágbára tó bẹ́ẹ̀ gẹ́.


Bẹẹ ba si gbagbe, wọn ti gbe iroyin kan sita lọdun 2014 pe Dejo Tunfulu jade laye. Iroyin naa ni Dejo Tunfulu, nígbà tó ń ya sinimá náà bẹ̀rẹ̀ sí ní húkọ́, tó sì ń pọ ẹ̀jẹ̀ lẹ́nu, tí wọ́n sì sáré gbe lọ sí ilé ìwòsàn LUTH tó wà ní Ikeja. Gẹ́gẹ́ bí iroyin naa se wi, ìwádìí ti fi hàn pe Dejo Tunfulu ti ní àìsàn kan tó ń ba fínra nínú imú rẹ̀ tẹ́lẹ̀ ṣùgbọ́n tí kò tètè tọ́jú rẹ pẹ̀lú èròńgbà wí pé aisan naa kò lágbára tó bẹ́ẹ̀ gẹ́. Kunle Adetokunbo ni orúkọ tí ìyá àti bàbá rẹ̀ sọ́ ṣùgbọ́n tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ sì ń jẹ́ Dejo Tunfulu ninu ere tiata. Ní ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù Karùn-ún, ọdún 1972 ni wọ́n bi Tunfulu ní Idumota, Lagos Island, nipínlẹ̀ Eko. Ọmọ bíbí ìlú Ikija, Abeokuta, ìpínlẹ̀ Ogun ni.


Kunle Adetokunbo ni orúkọ tí ìyá àti bàbá rẹ̀ sọ́ ṣùgbọ́n tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ sì ń jẹ́ Dejo Tunfulu ninu ere tiata. Ní ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù Karùn-ún, ọdún 1972 ni wọ́n bi Tunfulu ní Idumota, Lagos Island, nipínlẹ̀ Eko. Ọmọ bíbí ìlú Ikija, Abeokuta, ìpínlẹ̀ Ogun ni. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ní Ansar-Ud-Deen, Lagos Island, lẹ́yìn èyí ló lọ sí Modern Way Nigeria School of Printing níbi tó ti gbàwé ẹ̀rí nípa ìmọ̀ ìtẹ̀wé. Ipa adẹ́rìnínpòṣónú ló máa ń kó nínú eré sinimá tó sì máa ń kílòlò nínú eré. Sinimá Omo Oran ló fi di gbajúgbajà èyí tí òun àti Lalude jọ ṣe.


Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ní Ansar-Ud-Deen, Lagos Island, lẹ́yìn èyí ló lọ sí Modern Way Nigeria School of Printing níbi tó ti gbàwé ẹ̀rí nípa ìmọ̀ ìtẹ̀wé. Ipa adẹ́rìnínpòṣónú ló máa ń kó nínú eré sinimá tó sì máa ń kílòlò nínú eré. Sinimá Omo Oran ló fi di gbajúgbajà èyí tí òun àti Lalude jọ ṣe. Ní ọdún 1987 ló kọ́kọ́ ṣeré lórí amóhùnmáwòrán nígbà tó kópa nínú eré ọlọ́sọ̀ọ̀ṣẹ̀ Apere Ijogbon èyí tí ikọ̀ Kolawole International Theatre Group máa ń gbé jáde. Ní ọdún 2012 ló pàdánù ìyàwó rẹ̀ tó kọ́kọ́ fẹ́ sọ́wọ́ ikú.


Ní ọdún 1987 ló kọ́kọ́ ṣeré lórí amóhùnmáwòrán nígbà tó kópa nínú eré ọlọ́sọ̀ọ̀ṣẹ̀ Apere Ijogbon èyí tí ikọ̀ Kolawole International Theatre Group máa ń gbé jáde. Ní ọdún 2012 ló pàdánù ìyàwó rẹ̀ tó kọ́kọ́ fẹ́ sọ́wọ́ ikú.


Lukuluku Bantashi: Aláwàdà tí yóò kun èédú sójú, wọ aṣọ ìyá kò bá bàbá tan, ìdúró rẹ̀ lásán pa ní lẹ́rìn-ín

Fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọmọ òde òní, ó ṣeéṣe kí wọ́n má mọ̀ nípa Lukuluku Bantashi. Sùgbọ́n gbogbo àwọn tó bá ti tó ojú bọ́ láàárín ọdún 1980 sí ọdún 1990, gbajúgbajà adẹ́rìnínpòṣónú tí orúkọ rẹ̀ kò le parẹ́ ni Lukuluku Bantashi. Gbajúgbajà adẹ́rìnínpòṣónú tó lórúkọ lágbolé tíátà, tó sì lo ìgbà tiẹ ní Lukuluku Bantashi ń ṣe nítorí ó ní àmì ìdánimọ̀ tí ẹnikẹ́ni kò tii lé bá títí di àsìkò yìí. Fún gbogbo àwọn tó bá wo eré sinimá Yemi My Lover, Ti Oluwa Nilẹ̀, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, máa gbà wí pé láì sí gbajúgbajà adẹ́rìnínpòṣónú Lukuluku Bantashi nínú àwọn eré láyé ìgbà náà, eré náà kò le tà. Ọ̀kan lára àwọn òṣèré tí ikú kò jẹ́ kí ènìyàn gbádùn obì wọn tó gbó ní Lukuluku Bantashi . Awo Erin, gẹ́gẹ́ bí àwọn ènìyàn ṣe máa ń pè é, ni ikú ja gbà mọ awọn ololufẹ rẹ lọwọ lásìkò tí àwọn ènìyàn ń gbádùn rẹ̀ jùlọ.


Fún gbogbo àwọn tó bá wo eré sinimá Yemi My Lover, Ti Oluwa Nilẹ̀, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, máa gbà wí pé láì sí gbajúgbajà adẹ́rìnínpòṣónú Lukuluku Bantashi nínú àwọn eré láyé ìgbà náà, eré náà kò le tà. Ọ̀kan lára àwọn òṣèré tí ikú kò jẹ́ kí ènìyàn gbádùn obì wọn tó gbó ní Lukuluku Bantashi . Awo Erin, gẹ́gẹ́ bí àwọn ènìyàn ṣe máa ń pè é, ni ikú ja gbà mọ awọn ololufẹ rẹ lọwọ lásìkò tí àwọn ènìyàn ń gbádùn rẹ̀ jùlọ. A kò mọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan nípa ìtàn ìgbésí ayé rẹ̀ lẹ́yìn agbo tiata ṣùgbọ́n tí a bá ń sọ̀rọ̀ nípa ká ṣe àwàdà, òdú ni Lukuluku Bantashi, tí kìí ṣe àìmọ̀ fún olóko lẹ́kùn ìwọ̀ oòrùn ilẹ́ Nàìjíríà. Nígbà tí Lukuluku Bantashi ń ṣe àwàdà lágbolé tíátà, gbogbo àwọn Baba Suwe, Ajirebi, Godogbo, James Dẹpẹ, Dejo Tunfulu, Larondo àti àwọn mìíràn máa ń tò lẹ́yìn rẹ̀ ni. Lásìkò yìí, gbogbo àwọn olóòtú eré sinimá ló máa ń fẹ́ kí ó wà nínú àwọn sinimá àwọn nítorí àwòràn rẹ̀ lásán lára pálí ìpolówó, máa ń jẹ́ kí eré bẹ́ẹ̀ tà wàràwàrà.


A kò mọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan nípa ìtàn ìgbésí ayé rẹ̀ lẹ́yìn agbo tiata ṣùgbọ́n tí a bá ń sọ̀rọ̀ nípa ká ṣe àwàdà, òdú ni Lukuluku Bantashi, tí kìí ṣe àìmọ̀ fún olóko lẹ́kùn ìwọ̀ oòrùn ilẹ́ Nàìjíríà. Nígbà tí Lukuluku Bantashi ń ṣe àwàdà lágbolé tíátà, gbogbo àwọn Baba Suwe, Ajirebi, Godogbo, James Dẹpẹ, Dejo Tunfulu, Larondo àti àwọn mìíràn máa ń tò lẹ́yìn rẹ̀ ni. Lásìkò yìí, gbogbo àwọn olóòtú eré sinimá ló máa ń fẹ́ kí ó wà nínú àwọn sinimá àwọn nítorí àwòràn rẹ̀ lásán lára pálí ìpolówó, máa ń jẹ́ kí eré bẹ́ẹ̀ tà wàràwàrà. Bí ó ṣe máa ń gbé ẹnu ẹkún rẹ̀ jẹ́ ohun kan pàtàkì tó yà á sọ́tọ̀ nínú àwọn eléré àti àwọn adẹ́rìnínpòṣónú tí wọ́n jọ lògbà nigba naa. Àgbàlagbà tí yóò kun èédú sójú, tí yóò wọ aṣọ ìyá kò bá bàbá tan, ni Lukuluku sábà máa ń ṣe nínú eré. Ìdúró rẹ̀ lásán le mú ènìyàn máa rẹ́rìn-ín àríntọ̀sára.


Bí ó ṣe máa ń gbé ẹnu ẹkún rẹ̀ jẹ́ ohun kan pàtàkì tó yà á sọ́tọ̀ nínú àwọn eléré àti àwọn adẹ́rìnínpòṣónú tí wọ́n jọ lògbà nigba naa. Àgbàlagbà tí yóò kun èédú sójú, tí yóò wọ aṣọ ìyá kò bá bàbá tan, ni Lukuluku sábà máa ń ṣe nínú eré. Ìdúró rẹ̀ lásán le mú ènìyàn máa rẹ́rìn-ín àríntọ̀sára. Bí Lukuluku Bantashi ṣe jáde láyé: Ilẹ̀ mì tìtì ní gbogbo ẹkùn gúúsù ìwọ̀ oòrùn Nàìjíríà ní ọjọ́ tí wọ́n kéde ikú Lukuluku Bantashi lọ́dún 1995. Gbogbo ilé iṣẹ́ rédíò àti tẹlifíṣàn ló mọ̀ wí pé akọni lọ lọ́jọ́ tí à ń wí yìí. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn òṣèré tíátà ló gbà lọ́jọ́ náà wí pé ká tó rérin ó digbó, ká tó rẹ́fọ̀n, ó dọ̀dàn, ká tó rí irú Lukuluku Bantashi lágbolé tíátà, ó di gbéré.


Bí Lukuluku Bantashi ṣe jáde láyé: Ilẹ̀ mì tìtì ní gbogbo ẹkùn gúúsù ìwọ̀ oòrùn Nàìjíríà ní ọjọ́ tí wọ́n kéde ikú Lukuluku Bantashi lọ́dún 1995. Gbogbo ilé iṣẹ́ rédíò àti tẹlifíṣàn ló mọ̀ wí pé akọni lọ lọ́jọ́ tí à ń wí yìí. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn òṣèré tíátà ló gbà lọ́jọ́ náà wí pé ká tó rérin ó digbó, ká tó rẹ́fọ̀n, ó dọ̀dàn, ká tó rí irú Lukuluku Bantashi lágbolé tíátà, ó di gbéré. Gbogbo ènìyàn ló kọrin arò lẹ́yìn akọni tó lọ bi o tilẹ jẹ pe aisan ranpẹ lo se, to fi jade laye, ko si sẹni to fura pe ọlọjọ lo de. Nígbà tó ń gbìyànú láti gbé ọkàn àwọn ènìyàn kúrò lórí Lukuluku Bantashi, gbajúgbajà agbóhùnsáfẹ́fẹ́, Alhaji Gboyega Lawal sọ nínú ètò rẹ̀ kan wí pé Lukuluku jí ǹ de. Alhaji Lawal múra fún Yinka Ayefele láti dàbí Lukuluku Bantashi láti gbe wà sórí ètò ONROSY, tí ó sì mú kí àwọn ènìyàn pọ̀ níbi ètò náà.


Gbogbo ènìyàn ló kọrin arò lẹ́yìn akọni tó lọ bi o tilẹ jẹ pe aisan ranpẹ lo se, to fi jade laye, ko si sẹni to fura pe ọlọjọ lo de. Nígbà tó ń gbìyànú láti gbé ọkàn àwọn ènìyàn kúrò lórí Lukuluku Bantashi, gbajúgbajà agbóhùnsáfẹ́fẹ́, Alhaji Gboyega Lawal sọ nínú ètò rẹ̀ kan wí pé Lukuluku jí ǹ de. Alhaji Lawal múra fún Yinka Ayefele láti dàbí Lukuluku Bantashi láti gbe wà sórí ètò ONROSY, tí ó sì mú kí àwọn ènìyàn pọ̀ níbi ètò náà. Ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ bẹ́yìn yọ nígbà àwọn ènìyàn mọ̀ wí pé Lukuluku kọ́ ló wà lábẹ́ aṣọ. Ó ti pé ọdún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n báyìí tí Lukuluku Bantashi ti fi ayé sílẹ̀ àmọ́ ipò rẹ̀ kò tán lọ́kàn àwọn tó mọ̀ ọ́ nígbà ayé rẹ̀.


Ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ bẹ́yìn yọ nígbà àwọn ènìyàn mọ̀ wí pé Lukuluku kọ́ ló wà lábẹ́ aṣọ. Ó ti pé ọdún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n báyìí tí Lukuluku Bantashi ti fi ayé sílẹ̀ àmọ́ ipò rẹ̀ kò tán lọ́kàn àwọn tó mọ̀ ọ́ nígbà ayé rẹ̀.


Dejo Tunfulu: Àwọn ọmọ olòógbé ní àwọn dókítà kò kọbi ara sí ìtọ́jú rẹ̀, ló tètè ṣekú pa á

Bi ina ba ku, a fi eeru boju, bi ọgẹdẹ ba ku, yoo fi ọmọ rẹ rọpo, bi oloye ba ku, yoo fi oloye silẹ lọ ni. Kunle Makinde Adetokunbo, ta tun mọ si Dejo Tunfulu tii se gbajumọ alawada ninu ere tiata to jade laye lọjọ Ẹti, ni wọn ti sin nile rẹ ladugbo Agbowa nilu Ikorodu ni irọlẹ ọjọ naa. Oloogbe naa si fi ọmọ mẹrin silẹ saye lọ. Nigba ti BBC Yoruba de ile oloogbe naa, a ba awọn ọmọ to n selede lẹyin rẹ sọrọ, ti wọn si sọ iru ẹda ati baba ti Dejo Tunfulu jẹ si wọn, nigba to wa nile aye. Akọbi oloogbe naa, Fatai Makinde Adetokunbo Junior salaye pe, oun jẹ ọmọ oniwahala, to maa n yọ baba oun lẹnu pupọ nigba to wa laye. Lẹ́yìn oṣù díẹ̀ tí wọ́n sìnkú rẹ̀, obìnrin yìí di dédé yọ sí ìlú rẹ̀, l'ọ̀rọ̀ bá di... Akẹ́kọ̀ọ́ rí ẹ̀wọ̀n ọdún márùn-ún he lẹ́yìn tó ná $1m tó ṣèèṣì wọ àpò àsùnwọ̀n rẹ̀ O ni lọjọ to kẹyin ọdun 2021, ni baba oun pe oun pe ti oun ko ba jẹ ọmọ to daa si oun, ki oun sa daa fun ara oun nitori lẹyin baba oun, oun lo kan gẹgẹ bi akọbi.