CAIH-ai/LaoBench huggingface dataset:
[Knowledge Application]
ການເຄື່ອນໄຫວຂອງກຸ່ມຊົນເຜົ່າອາຄາ (Akha) ໃນພາກເໜືອຂອງລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກການດຳເນີນການຂອງອົງການໃດຫຼັກ?
A. ອົງການສະຫະປະຊາຊາດ
B. ອົງການຊິວິດພື້ນເມືອງລາວ
C. ອົງການການຂົນສົ່ງສາກົນ
D. ອົງການສະຫະພັນຊາດອາເຊຍຕາເວັນອອກໃຕ້
Answer: B
Explanation: ອົງການຊິວິດພື້ນເມືອງລາວ (Lao Patriotic Front) ເປັນອົງການທີ່ມີອິດທິພົນຕໍ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຊົນເຜົ່າອາຄາໃນຊ່ວງນັ້ນ.
[Knowledge Application]
ການສຳຫຼວດທາງສະຖາປັດຕະຍະກຳຂອງວັດພູ ໄດ້ສະທ້ອນອິດທິພົນຂອງອານາຈັກໃດໃນອາດີດ?
A. ຂະເໝນ
B. ສຸກໂທທາຍ
C. ອາຍຸທະຍາ
D. ພຸດທະການພົນອິນເດຍ
Answer: A
Explanation: ວັດພູມີສະໄຕລ໌ສະຖາປັດຕະຍະກຳແລະສິລະປະຂະເໝນຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດ ສະທ້ອນອິດທິພົນຂອງອານາຈັກຂະເໝນໃນອາດີດ.
[Knowledge Application]
ສັງຄົມລາວໃນປະຈຸບັນປະເຊີນກັບບັນຫາສຳຄັນຫຍັງ?
A. ການຂາດແຄນຊັບພະຍາກອນມະນຸດ
B. ໄວລຸ້ນຍັງບໍ່ບັນລຸ18ປີອອກໄປຫາວຽກເຮັດງານທໍາຢູ່ຕ່າງປະເທດ
C. ຄ່າຄອງຊີບເພີ່ມສູງຂຶ້ນ
D. ຖືກທັງ3ຂໍ້
Answer: D
Explanation: ສັງຄົມລາວໃນປະຈຸບັນປະເຊີນກັບບັນຫາສຳຄັນຫຼາຍຢ່າງ. 
ຍົກບາງຕົວຢ່າງ:
ການຂາດແຄນຊັບພະຍາກອນມະນຸດເນື່ອງຈາກອັດຕາການເຂົ້າຮຽນຫຼຸດລົງຍ້ອນບັນຫາຄ່າຄອງຊີບທີ່ສູງຂຶ້້ນ ແຕ່ລາຍຮັບໃນຄົວເຮືອນຕໍ່າເຮັດໃຫ້ນັກສຶກສາອອກໄປຊອກຫາວຽກເຮັດງານທໍາເພີ່ມຂຶ້ນ.
[Knowledge Application]
ປະຊາຊົນລາວສ່ວນໃຫຍ່ຍັງເພິ່ງພາອາໄສຂະແໜງການໃດເປັນຫຼັກໃນການສ້າງລາຍຮັບ, ໂດຍສະເພາະໃນເຂດຊົນນະບົດ
A. ອຸດສະຫະກໍາ
B. ການບໍລິການ
C. ການກໍ່ສ້າງ
D. ກະສິກໍາ
Answer: D
Explanation: ປະຊາຊົນລາວສ່ວນໃຫຍ່, ໂດຍສະເພາະໃນເຂດຊົນນະບົດ, ຍັງຄົງເພິ່ງພາອາໄສ ຂະແໜງການກະສິກໍາ ເປັນຫຼັກໃນການສ້າງລາຍຮັບ ແລະ ລ້ຽງຊີບ. ເຖິງແມ່ນວ່າປະເທດຈະມີການພັດທະນາເສດຖະກິດຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໃນຂະແໜງການອື່ນໆ ເຊັ່ນ: ການບໍລິການ, ອຸດສາຫະກຳ, ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວ, ແຕ່ກະສິກຳຍັງຄົງເປັນເສົາຄໍ້າສຳຄັນຂອງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່
[Knowledge Application]
ພາຍໃນປີ 1975, ການກຳນົດເສັ້ນແດນລາວ-ກຳປູເຈຍເກີດຈາກການປະຊຸມນາທີ່ໃດແລະມີອຸປະສັກທາງກົດໝາຍສາກົນຫຼັກໃດ?
A. ກອງປະຊຸມແຫ່ງປະຊາຊົນກຸ່ມຫຼວງພຣະບາງ, ອະນຸວັດຕາມສັນຍາເວຽງເຈົ້າ
B. ກອງປະຊຸມບານສາກົນຫຼວງພຣະບາງ, ບົດບາດຂອງສັນຍາປາຣີສ
C. ກອງປະຊຸມຫົວສົ້ນຕົວແທນກຳປູເຈຍ-ລາວ, ສັນຍາການບໍ່ແຫວງເສັ້ນຊາຍສາກົນ
D. ກອງປະຊຸມອົງການສັນຕິພາບປະຊຸມປາຣີສ, ສັນຍາເຄົາລົບອົງການສາກົນ
Answer: C
Explanation: ການກຳນົດເສັ້ນແດນເກີດຈາກການປະຊຸມຫົວສົ້ນຕົວແທນສອງປະເທດ ແລະພົບອຸປະສັກຈາກຫຼັກການບໍ່ແຫວງເສັ້ນຊາຍສາກົນ.
[Knowledge Application]
ການສຳຫຼວດທາງສະຖາປັດຍະກຳຂອງວັດພູໃນແຂວງຈຳປາສັກ ໄດ້ພົບຫຼັກຖານການເຊື່ອມໂຍງກັບອານາຈັກໃດໃນອະດີດ?
A. ອານາຈັກຂະເຫຍີງ
B. ອານາຈັກພູນຳມະລາຍ
C. ອານາຈັກອັງກົວ
D. ອານາຈັກຈັນປາ
Answer: C
Explanation: ວັດພູມີສະຖາປັດຍະກຳແບບຂອງອັງກົວ ແລະ ພົບຫຼັກຖານຂອງອານາຈັກຂະເຫຍີງແຕ່ການກໍ່ສ້າງຫຼັກໆເກີດຂຶ້ນໃນສະໄໝອັງກົວ.
[Knowledge Application]
ຕົວສະກົດໃນພາສາລາວມີຄືຊະນິດໃດແດ່?
A. ຕົວສະກົດເປັນ ແລະ ຕົວສະກົດຕາຍ
B. ແມ່ນພະຍັນຊະນະທີ່ເອົາສຽງຂອງຕົນເປັນແກນສຽງຂອງຄໍາເວົ້າ
C. ແມ່ນພະຍັນຊະນະທີ່ເອົາສຽງຂອງມັນເຂົ້າໄປຄວບກັບພະຍັນຊະນະຕົວອື່ນ
D. ເວົ້າສະເໜີເລື່ອງລາວສໍາຄັນຢ່າງຍາວໆ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ຟັງເກີດຄວາມເຂົ້າໃຈ
Answer: A
Explanation: ຕົວສະກົດເປັນ ເປັນຕົວສະກົດທີ່ຜັນສຽງໄປຕາມວັນນະຍຸດໄດ້ ມີ 5 ຕົວຄື: ງ ຍ ນ ມ ວ ຕົວຢ່າງ: ກ້າງ ກ້ວຍ ກິ່ນ ກ້ອມ ກ້າວ, ປ້າງ ປ່ອຍ ປ່ຽນ ປ້ອມ ປ່າວ, ຕ້າງ ຕ່ອຍ ຕິ່ນ ຕ້ອມ ຕ່າວ; ຕົວສະກົດຕາຍ ເປັນຕົວສະກົດທີ່ຜັນສຽງໄປຕາມວັນນະຍຸດບໍ່ໄດ້ຄົບຖ້ວນມີ 3 ຕົວຄື: ກ ດ ບ ຕົວຢ່າງ: ກັກ ກັດ ກັບ, ຕັກ ຕັດ ຕັບ, ນັກ ນັດ ນັບ
[Knowledge Application]
ພິທີບູຊາແບບໃດທີ່ການຄົ້ນພົບຂອງໂຄງການຂຸດຄົ້ນວັດທະນະທຳບໍຣິເວນທາງເຫນືອຂອງເມືອງຫຼວງພຣະບາງໃນປີ 2012 ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າມີຢູ່?
A. ພິທີຜີເກົ່າບາບລາວ
B. ພິທີອົງຄໍາກຳມະວົງ
C. ພິທີສັກສົດພູດອກ
D. ພິທີມີຄວາມສຳຄັນນອກສາດສະໜາ
Answer: A
Explanation: ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານການບູຊາຜີເກົ່າ ຍືນຢັນວ່າການນັບຖືຜີເກົ່າມີຢູ່ກ່ອນການຮັບພຸດທະສາສະໜາ.
[Knowledge Application]
ຮູບແບບການຟື້ນຟູພຸມປິ່ນປົວຊົນເຜົ່າຫຼັງການປົ່ງລົມຂອງລັດອິນດູຈີນ ໃນຊ່ວງຄົບຮອບສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2 ໄດ້ຖືກກຳນົດດ້ວຍປັດໄຈໃດແນວໃດ?
A. ອຳນາດອັງກິດ-ຝຣັ່ງໄດ້ຜະລິດຜົນເພີ່ມຂຶ້ນ
B. ບົດບາດຂອງສະຫະປະຊາຊາດໃນການບົດເຮັດອິດທິພົນເທິງອະນານິຄົມ
C. ການລວມຕົວຂອງຊົນເຜົ່າຜ່ານຂະບວນການຊາດນິຍົມ
D. ການລະເບີດອຳນາດຂອງລັດອິນດູຈີນແບ່ງເປັນພາກສ່ວນ
Answer: C
Explanation: ການຟື້ນຟູພຸມປິ່ນປົວຊົນເຜົ່າອາເງິນຢູ່ກະເທົາບັດບາດຂອງຂະບວນການຊາດນິຍົມ, ທີ່ເຮັດໃຫ້ການລວມຕົວຂອງຊົນເຜົ່າເກີດຂຶ້ນ.
[Knowledge Application]
ໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ, ການລົງນາມຂອງສັນຍາສັນຕິພາບປາຣີສ 1973 ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ສະຖານະການການເມືອງຂອງລາວ?
A. ການສ້າງສັນຕິພາບຢ່າງຖາວອນ
B. ການເພີ່ມຄວາມຕຶງເຄັດລະຫວ່າງຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານ
C. ການສິ້ນສຸດການເມືອງສອງຝ່າຍ
D. ການກໍ່ຕັ້ງລັດປະຊາຊົນປະຊາທິປະໄຕລາວ
Answer: B
Explanation: ສັນຍາປາຣີສ 1973 ນຳໄປສູ່ການເພີ່ມຄວາມຕຶງເຄັດລະຫວ່າງຝ່າຍກອງກຳລັງລັດບານແລະຝ່າຍປະຊາຊົນ ແທນທີ່ຈະສ້າງສັນຕິພາບຢ່າງຖາວອນ.
[Knowledge Application]
ສິດທິໃນການສື່ສານຂ່າວສານຂອງປະຊາຊົນຖືກຮັບປະກັນຢ່າງເຕັມທີ່ ແຕ່ຕ້ອງ:
A. ບໍ່ເຜີຍແຜ່ຂ່າວລື
B. ອະນຸຍາດຈາກກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ
C. ບໍ່ຂັດກັບຜົນປະໂຫຍດແຫ່ງຊາດ
D. ໃຊ້ພາສາລາວເປັນທາງການ
Answer: C
Explanation: ການໃຊ້ສິດເສລີພາບດ້ານຂ່າວສານ ຕ້ອງ "ບໍ່ຂັດກັບກົດໝາຍ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງຊາດ".
[Knowledge Application]
ວັນສິ່ງແວດລ້ອມແຫ່ງຊາດ ແມ່ນວັນທີໃດ?
A. ວັນທີ 15 ພຶດສະພາ
B. ວັນທີ 5 ມິຖຸນາ
C. ວັນທີ 12 ມິຸຖຸນາ
D. ວັນທີ 20 ມິຖຸນາ
Answer: B
Explanation: ວັນສ້າງຕັ້ງສິ່ງແວດລ້ອມໂລກແມ່ນ ວັນທີ 5 ມິຖຸນາ ປີ 1953 ແລະ ສ ປປ ລາວ ໄດ້ຖືເອົາວັນທີ 5 ມິຖຸນາຂອງທຸກປີ ເປັນວັນສິ່ງເເວດລ້ອມແຫ່ງຊາດ ເພື່ອສົ່ງເສີມ, ສ້າງ ຈິດສໍານຶກ ແລະ ຍົກລະດັບຄວາມຕື່ນຕົວ ໃນການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ. ໃນແຕ່ລະປີ ສູນກາງ ແລະ ທ້ອງຖິ່ນ ຕ້ອງສ້າງຂະບວນການ ແລະ ຈັດພິທີສະເຫຼີມສະຫຼອງ ດ້ວຍຮູບຕ່າງໆ. ດັ່ງຄໍາຂວັນວັນສິ່ງແວດລ້ອມແຫ່ງຊາດ ຄົບຮອບ 25 ປີ “ຮ່ວມກັນຢຸດທໍາລາຍປ່າໄມ້, ຈູດປ່າແບບຊະຊາຍ ເພື່ອຟື້ນຟູດິນ, ຕ້ານໄພແຫ້ງແລ້ງ ແລະ ໄພນ້ຳຖ້ວມ”.
[Knowledge Application]
ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດໃນລາວມີຈັກແຫ່ງ?
A. ມີ 22 ແຫ່ງ
B. ມີ 23 ແຫ່ງ
C. ມີ 24 ແຫ່ງ
D. ມີ 25 ແຫ່ງ
Answer: C
Explanation: ປະຈຸບັນ, ສປປ ລາວ ມີ ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ ຫຼື ເອີ້ນຢ່າງເປັນທາງການວ່າ ເຂດອະນຸລັກຊີວະນາໆພັນແຫ່ງຊາດ (National Biodiversity Conservation Areas - NBCAs) ທັງໝົດ 24 ແຫ່ງ.
 ລາຍຊື່ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດທີ່ສຳຄັນ:
 ລຸ່ມນີ້ແມ່ນບາງສ່ວນຂອງປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດທີ່ມີຊື່ສຽງ ແລະ ສຳຄັນໃນລາວ:
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນໍ້າເອັດ-ພູເລີຍ (Nam Et-Phou Louey National Park): ຕັ້ງຢູ່ພາກເໜືອ, ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກດີວ່າຍັງມີ ເສືອໂຄ່ງ ແລະ ສັດປ່າຫາຍາກອື່ນໆ.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດພູເຂົາຄວາຍ (Phou Khao Khouay National Park): ຕັ້ງຢູ່ໃກ້ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ມີຊື່ສຽງເລື່ອງ ຊ້າງປ່າ ແລະ ນໍ້າຕົກຕາດທີ່ສວຍງາມ.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດດົງຫົວສາວ (Dong Houa Sao National Park): ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້, ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງດ້ານຊີວະນາໆພັນ ແລະ ແມ່ນໍ້າຂອງໄຫຼຜ່ານ.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດພູຫີນປູນ (Phou Hin Poun National Park): ຕັ້ງຢູ່ແຂວງຄຳມ່ວນ, ມີລັກສະນະພູມສັນຖານຫີນປູນທີ່ເປັນເອກະລັກ ແລະ ມີສັດປ່າທີ່ພົບເຫັນສະເພາະເຂດນີ້.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດຫ້ວຍໜໍ: ຕັ້ງຢູ່ພາກເໜືອ.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດພູພຽງບັກ: ຕັ້ງຢູ່ພາກກາງ.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນໍ້າກ່ານ: ຕັ້ງຢູ່ພາກເໜືອ.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດພູຫຼວງ: ຕັ້ງຢູ່ພາກເໜືອ.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນໍ້າສໍາ: ຕັ້ງຢູ່ພາກເໜືອ.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນໍ້າພວນ: ຕັ້ງຢູ່ພາກກາງ.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນໍ້າແລງ: ຕັ້ງຢູ່ພາກເໜືອ, ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກສຳລັບສາຍພັນ ຊະນີ.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດເຊບັ້ງນວນ: ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດເຊປ່ອງໄລ: ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດເຊຊັບ: ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດເຊປຽນ: ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດດົງຝັ່ງດອນປ່າ: ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດພູເດນດິນ: ຕັ້ງຢູ່ພາກເໜືອ.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດພູພຽງຫຼັກ 20: ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນໍ້າເຮືອງ-ນໍ້າຄານ: ຕັ້ງຢູ່ພາກເໜືອ.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດພູຊຽງທອງ: ຕັ້ງຢູ່ພາກເໜືອ.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດເຊກອງ: ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດເຊລໍາພີ: ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດເຊບັ້ງຟາຍ: ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້.
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດພູສົງ-ພູສາຍ: ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້.
 ປ່າສະຫງວນເຫຼົ່ານີ້ມີບົດບາດສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງໃນການປົກປັກຮັກສາປ່າໄມ້ ແລະ ຊີວະນາໆພັນຂອງລາວ.
[Knowledge Application]
ໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ, ຂອບເຂດພິເສດການທະຫານຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ (ເຂດແມ່ນບ້ານຫຼວງນ້ອຍ) ໄດ້ຖືກຕັ້ງຢູ່ໃນແຂວງໃດຂອງ ປະເທດລາວ?
A. ໄຊຍະບູລີ
B. ພົງສາລີ
C. ແບ່ງ
D. ຫຼວງພຣະບາງ
Answer: B
Explanation: ບ້ານຫຼວງນ້ອຍໃນແຂວງພົງສາລີແມ່ນສູນກາງສຳຄັນຂອງກອງກຳລັງສະຫະລັດໃນລາວຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ.
[Knowledge Application]
ພື້ນທີ່ປ່າບໍ່ທີ່ມີການຄົ້ນພົບແຫຼ່ງຂອງວັດທະນະທຳເກົ່າແກ່ທີ່ສຳຄັນຂອງລາວແລະມີການຂຸດພົບໂອບຢູ່ເຄື່ອງປັ່ນຜ້າໃນບ້ານໃດ?
A. ບ້ານຫຼັກ 52 ຢູ່ເມືອງໄມ
B. ບ້ານນາພູນເມືອງຊຽງຄໍ້
C. ບ້ານຈຳປາວາສີ ເມືອງສາງທອງ
D. ບ້ານວັງວຽງ
Answer: A
Explanation: ບ້ານຫຼັກ 52 ຢູ່ເມືອງໄມແມ່ນສະຖານທີ່ຄົ້ນພົບວັດທະນະທຳເກົ່າແກ່ແລະອຸປະກອນປັ່ນຜ້າຫຼາຍສຸດໃນພື້ນທີ່ລາວ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບທາດທີ່ບໍ່ສາມາດລະບຸໄດ້ໃນພື້ນທີ່ທົ່ງໄຫຫີນມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງໃດຕໍ່ການສຶກສາອາລະຍະທຳບູຮານຂອງລາວ?
A. ເປັນຫຼັກຖານການຄ້າທະວີບ
B. ເປັນຫຼັກຖານການຜະສົມຜສານຊົນເຜົ່າ
C. ເປັນຫຼັກຖານການຜະຈຸບຕົວຂອງສັງຄົມບູຮານ
D. ເປັນຫຼັກຖານການປະກອບພິທີສົບ
Answer: D
Explanation: ການຄົ້ນພົບທາດທີ່ບໍ່ສາມາດລະບຸໄດ້ໃນທົ່ງໄຫຫີນເປັນຫຼັກຖານສຳຄັນກ່ຽວກັບພິທີສົບ ແລະ ຄວາມເຊື່ອມໂຍງກັບອາລະຍະທຳບູຮານທີ່ຍັງບໍ່ຖືກຄົ້ນພົບແນ່ນອນ.
[Knowledge Application]
ເນື້ອໃນຂອງປຶ້ມ "ພົງສາວະດານລາວ" ສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 1946, ປີນີ້ມີເຫດການສຳຄັນຫຍັງເກີດຂຶ້ນໃນລາວ?
A. ການສິ້ນສຸດສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 1
B. ການສ້າງຕັ້ງພະຣາຊະອານາຈັກລາວ
C. ການປະກາດເອກະລາດຄັ້ງທຳອິດ ແລະ ການເຂົ້າມາຂອງຝຣັ່ງຄືນໃໝ່
D. ການສ້າງຕັ້ງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
Answer: C
Explanation: ປຶ້ມ "ພົງສາວະດານລາວ ແຕ່ບູຮານເຖິງ 1946" ໄດ້ກຳນົດຂອບເຂດເວລາສິ້ນສຸດຂອງການບັນທຶກເຫດການໄວ້ທີ່ປີ 1946. ປີນີ້ເປັນປີທີ່ມີເຫດການສຳຄັນຫຼາຍຢ່າງເກີດຂຶ້ນໃນປະຫວັດສາດລາວ, ໂດຍສະເພາະຫຼັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II. ໃນເດືອນຕຸລາ 1945, ລາວໄດ້ປະກາດເອກະລາດພາຍໃຕ້ຂະບວນການລາວອິດສະຫຼະ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ໃນປີ 1946, ກອງທັບຝຣັ່ງໄດ້ກັບຄືນມາຄອບຄອງລາວອີກຄັ້ງ, ເຊິ່ງເປັນການສິ້ນສຸດລົງຊົ່ວຄາວຂອງເອກະລາດ ແລະ ເປັນການເລີ່ມຕົ້ນການຕໍ່ສູ້ຮອບໃໝ່ເພື່ອການເປັນເອກະລາດຢ່າງສົມບູນ. ການບັນທຶກຈົນເຖິງປີນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງການນໍາສະເໜີປະຫວັດສາດຈົນເຖິງຈຸດປ່ຽນຜັນອັນສຳຄັນກ່ອນຍຸກໃໝ່.
[Knowledge Application]
ມະເຫສີທີ່ໃສ່ຮ້າຍມານດາຂອງສາມອ້າຍນ້ອງໃນເລື່ອງສັງສິນໄຊໄດ້ຮັບຜົນກຳແນວໃດໃນຕອນທ້າຍຂອງເລື່ອງ?
A. ຖືກປະຫານຊີວິດ
B. ຖືກຂັບໄລ່ອອກຈາກເມືອງ
C. ກາຍເປັນຍັກ
D. ປະເຊີນກັບຄວາມອັບອາຍ, ຄວາມສຳນຶກຜິດ ແລະ ສູນເສຍອິດທິພົນ
Answer: D
Explanation: ໃນເລື່ອງ ສັງສິນໄຊ, ມະເຫສີທີ່ໃສ່ຮ້າຍມານດາຂອງສາມອ້າຍນ້ອງ (ຄື ສິນໄຊ, ສັງທອງ, ແລະ ສີໂຫ) ບໍ່ໄດ້ຖືກລົງໂທດທາງກາຍ ຫຼື ຖືກຂັບໄລ່ຄືນ. ແຕ່ພວກເຂົາໄດ້ຮັບຜົນກຳໃນລັກສະນະຂອງ ຄວາມອັບອາຍ, ຄວາມສຳນຶກຜິດ, ແລະ ການສູນເສຍບົດບາດອິດທິພົນ ໃນວັງ.
ຜົນກຳທີ່ມະເຫສີໄດ້ຮັບ:
ຄວາມອັບອາຍຢ່າງໜັກ:
ເມື່ອສິນໄຊ ແລະ ອ້າຍນ້ອງປະຕິບັດພາລະກິດສຳເລັດ, ຊ່ວຍເຫຼືອນາງຈັນທາກັບຄືນມາຍັງເມືອງພົມມະຈັກໄດ້ຢ່າງປອດໄພ, ຄວາມຈິງກໍຖືກເປີດເຜີຍ. ທຸກຄົນໄດ້ຮູ້ວ່າສາມອ້າຍນ້ອງບໍ່ແມ່ນລາງຮ້າຍ ແຕ່ເປັນຜູ້ມີບຸນບາລະມີ ແລະ ເປັນຜູ້ກອບກູ້. ມະເຫສີທີ່ເຄີຍໃສ່ຮ້າຍພວກເຂົາກໍຕ້ອງປະເຊີນໜ້າກັບຄວາມອັບອາຍຢ່າງແສນສາຫັດຕໍ່ໜ້າພຣະຣາຊາ ແລະ ປະຊາຊົນ. ການກະທໍາທີ່ບໍ່ຍຸຕິທໍາຂອງພວກເຂົາໄດ້ຖືກເປີດເຜີຍຢ່າງກວ້າງຂວາງ, ເຮັດໃຫ້ສູນເສຍກຽດສັກສີ ແລະ ຄວາມນັບຖື.
ຄວາມສຳນຶກຜິດ ແລະ ຄວາມເສຍໃຈ:
ເຖິງແມ່ນຈະບໍ່ມີການລົງໂທດທາງກາຍ, ແຕ່ການທີ່ໄດ້ເຫັນຄວາມສຳເລັດ, ຄວາມດີງາມ, ແລະ ພະລັງຂອງສິນໄຊ ແລະ ອ້າຍນ້ອງ ຜູ້ທີ່ຕົນເອງເຄີຍກ່າວຮ້າຍນັ້ນ ໄດ້ສ້າງຄວາມຮູ້ສຶກສຳນຶກຜິດ ແລະ ເສຍໃຈຢ່າງເລິກເຊິ່ງ. ພວກເຂົາຕ້ອງຢູ່ກັບຄວາມຮູ້ສຶກຜິດ ແລະ ຄວາມອັບອາຍນີ້ໄປຕະຫຼອດ.
ການສູນເສຍອິດທິພົນ ແລະ ບົດບາດ:
ເມື່ອສິນໄຊໄດ້ຂຶ້ນຄອງລາດເປັນກະສັດແທນພຣະບິດາ, ບົດບາດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງມະເຫສີເຫຼົ່ານັ້ນໃນວັງກໍຫຼຸດລົງຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ພວກເຂົາບໍ່ມີອຳນາດທີ່ຈະໃສ່ຮ້າຍໃຜໄດ້ອີກຕໍ່ໄປ ແລະ ຕ້ອງຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງຜູ້ທີ່ເຂົາເຄີຍໃສ່ຮ້າຍ, ເຊິ່ງເປັນການສິ້ນສຸດອຳນາດ ແລະ ຄວາມໂຊກດີຂອງພວກເຂົາ.
[Knowledge Application]
ໃນການປະຕິບັດກໍລະນີມີຂໍ້ຂັດແຍ້ງປະເພນີພາຍໃນອາທິບາຍຫຼັກການ "ອຳນາດອະທິປະໄຕຂອງລັດ" ໃນກົດໝາຍສາກົນ ເທັ່ງຫາກັບຫຼັກ "ການຄຸ້ມຄອງສິດມະນຸດ" ພາຍໃນສະພາບການທີ່ລັດໃດຫນຶ່ງມີການປົດປ່ອຍອຳນາດຄວບຄຸມທາງທະເລ?
A. ອຳນາດອະທິປະໄຕມີຄວາມເຫັນຄ່າສູງກວ່າສິດມະນຸດ
B. ສິດມະນຸດມີຄວາມສຳຄັນກວ່າໃນການປົກຄອງ
C. ທັງສອງຫຼັກການສາມາດປະສານກັນໄດ້ໃນບາງສະພາບ
D. ການປົກຄອງພາຍໃນລັດມີຜົນບັງຄັບຫຼາຍສຸດ
Answer: C
Explanation: ຫຼັກການສາກົນຈຳເປັນຕ້ອງປະສານຫຼັກອຳນາດອະທິປະໄຕຂອງລັດ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງສິດມະນຸດໃນບາງສະພາບໂດຍບໍ່ທຳລາຍຫຼັກສຳຄັນໃດໆ.
[Knowledge Application]
ພິທີສາດພົນກິລາທີ່ສືບທອດມາຈາກອານາຈັກເຟື່ອງໃນຕອນຕົ້ນຂອງສັດຕະວັດທີ 17 ໄດ້ຖືກບັນທຶກໄວ້ໃນຫຼັກຖານການຂຽນໃດ?
A. ໃບຫຼືກບັນທຶກທາດຫຼວງ
B. ພິມທີ່ມີຄວາມສໍາຄັນຂອງຊາວກະແສ
C. ບົດຄວາມຂອງຄຸນການຕ້ອງຜູ້ສຶກສາຈາກພາຫລັງສຸດ
D. ຈານຫິນຈາກວັດໄຊສົງຄູນ
Answer: D
Explanation: ຈານຫິນຈາກວັດໄຊສົງຄູນເປັນຫຼັກຖານທາງຫຼັກຂອງພິທີສາດພົນກິລາໃນອານາຈັກເຟື່ອງ ທີ່ເກີດຂຶ້ນຕົ້ນສັດຕະວັດທີ 17.
[Knowledge Application]
ການພິພາກສາຄະດີ Temple of Preah Vihear ໂດຍສານຍຸດຕິທຳສາກົນໃນປີ 1962 ໄດ້ຕັດສິນໃຫ້ເຂດວັດປະຫວັດສາດນີ້ເປັນຂອງປະເທດໃດ?
A. ປະເທດລາວ
B. ປະເທດຫວຽດນາມ
C. ປະເທດພູມາ
D. ປະເທດກຳປູເຈຍ
Answer: D
Explanation: ສານຍຸດຕິທຳສາກົນໄດ້ຕັດສິນໃຫ້ວັດ Preah Vihear ເປັນຂອງກຳປູເຈຍ ບໍ່ໃຊ່ພູມາຫຼືລາວ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບອະນຸສາວະລະບົບມະນຸດໂບລາງຢູ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດມີອາຍຸປະມານກີ່ປີ?
A. 100,000 ປີ
B. 12,000 ປີ
C. 36,000 ປີ
D. 65,000 ປີ
Answer: D
Explanation: ການຂຸດຄົ້ນທີ່ສະຫວັນນະເຂດສະແດງຫຼັກຖານມະນຸດຢູ່ປະມານ 65,000 ປີກ່ອນ.
[Knowledge Application]
ເຄື່ອງດົນຕີປະເພດຕີທີ່ມັກໃຊ້ປະກອບໃນວົງດົນຕີພື້ນເມືອງລາວແມ່ນຫຍັງ?
A. ແຄນ
B. ຊໍ
C. ຄ້ອງວົງ
D. ຂຸ່ຍ
Answer: C
Explanation: ຄ້ອງວົງ (ຫຼື ບາງຄັ້ງເອີ້ນວ່າ "ຄ້ອງຊຸດ" ຫຼື "ຄ້ອງມະໂຫລີ") ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດຕີທີ່ສຳຄັນ ແລະ ໂດດເດັ່ນໃນວົງດົນຕີພື້ນເມືອງລາວ. ມັນປະກອບດ້ວຍຄ້ອງຂະໜາດຕ່າງໆຫຼາຍໜ່ວຍທີ່ຮຽງກັນເປັນວົງ ຫຼື ເປັນແຖວ, ເຊິ່ງຜູ້ຫຼິ້ນຈະໃຊ້ໄມ້ຕີເພື່ອສ້າງສຽງດົນຕີ.

ລັກສະນະເດັ່ນຂອງຄ້ອງວົງ:

ສຽງກັງວານ ແລະ ຫຼາກຫຼາຍ: ຄ້ອງແຕ່ລະໜ່ວຍຈະມີລະດັບສຽງທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ເຮັດໃຫ້ສາມາດບັນເລງທຳນອງເພງໄດ້ຢ່າງໄພເລາະ ແລະ ສ້າງສຽງທີ່ກັງວານ.

ໃຫ້ຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງ: ຄ້ອງວົງມີບົດບາດທັງໃນການໃຫ້ຈັງຫວະ ແລະ ການບັນເລງທຳນອງຫຼັກຂອງບົດເພງ.

ພົບເຫັນໃນວົງມະໂຫລີ ແລະ ວົງອື່ນໆ: ຄ້ອງວົງເປັນສ່ວນປະກອບສຳຄັນໃນວົງດົນຕີມະໂຫລີຂອງລາວ, ແລະ ຍັງຖືກໃຊ້ໃນວົງດົນຕີພື້ນເມືອງອື່ນໆອີກດ້ວຍ.

ສິລະປະອັນປານີດ: ຄ້ອງວົງບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນເຄື່ອງດົນຕີເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນສິລະປະການຊ່າງຝີມືທີ່ສວຍງາມ.
[Knowledge Application]
ເຈົ້າເພັດຊະຣາດ ລັດຕະນະວົງສາ (ເຈົ້າເພັດຊະຣາດ) ເປັນບຸກຄົນສຳຄັນແນວໃດໃນສະໄໝກ່ອນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ?
A. ນັກບວດທີ່ມີຊື່ສຽງ
B. ນັກປະຕິວັດທີ່ຕໍ່ສູ້ກັບຝຣັ່ງຢ່າງເປີດເຜີຍ
C. ນັກການເມືອງ ແລະ ຜູ້ບໍລິຫານລະດັບສູງໃນລະບອບຝຣັ່ງ
D. ນັກທຸລະກິດທີ່ຮັ່ງມີ
Answer: C
Explanation: ເຈົ້າເພັດຊະຣາດ ລັດຕະນະວົງສາ (1890–1959) ເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາເຈົ້າຊາຍລາວທີ່ມີການສຶກສາສູງຈາກປະເທດຝຣັ່ງ. ພຣະອົງໄດ້ກັບມາຮັບໃຊ້ຊາດໃນລະບົບການບໍລິຫານຂອງຝຣັ່ງໃນລາວ. ກ່ອນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ ແລະ ໃນໄລຍະຕົ້ນຂອງສົງຄາມ, ພຣະອົງໄດ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງສຳຄັນຫຼາຍຢ່າງ, ລວມທັງ "ອຸປະຮາດ" (ຮອງກະສັດ) ຂອງຫຼວງພະບາງ. ບົດບາດຂອງພຣະອົງແມ່ນການເປັນຜູ້ນຳທາງດ້ານການບໍລິຫານ ແລະ ການເມືອງພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງ, ໂດຍພະຍາຍາມປົກປ້ອງຜົນປະໂຫຍດຂອງລາວເທົ່າທີ່ຈະເຮັດໄດ້. ຄວາມຮູ້ ແລະ ປະສົບການຂອງພຣະອົງໄດ້ກາຍເປັນພື້ນຖານສຳຄັນໃນການນຳພາຂະບວນການເອກະລາດໃນພາຍຫຼັງ.
[Knowledge Application]
ການລົງນາມໃນສັນຍາປາຣີ ປີ 1973 ໄດ້ສົ່ງຜົນຕໍ່ສະຖານະການການເມືອງຂອງລາວຢ່າງໃດ?
A. ການສະຫວັນຄວາມສະຫງົບສຸກ
B. ການແບ່ງອຳນາດລະຫວ່າງສອງຝ່າຍ
C. ການເຂົ້າມາຂອງກອງກຳລັງຕ່າງປະເທດ
D. ການສ້າງລັດຖະບານປະຊາທິປະໄຕລາວທັນທີ
Answer: B
Explanation: ສັນຍາປາຣີ ໄດ້ນຳໄປສູ່ການແບ່ງອຳນາດລະຫວ່າງລັດຖະບານລາວ ແລະ ລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ.
[Knowledge Application]
ບຸນປະເພນີປີໃໝ່ລາວ ທີ່ຈັດຂື້ນທຸກໆປີສະແດງເຖີງການສືບທອດມູນເຊື້ອອັນໃດຂອງລາວ?
A. ອັນດີງາມຂອງຄົນລາວ
B. ອັນດີງາມຂອງຊາດ
C. ອັນດີງາມຂອງບັນພະບຸລຸດ
D. ອັນດີງາມຂອງປະຊາຊົນ
Answer: B
Explanation: ບຸນປະເພນີປີໃໝ່ລາວແມ່ນເປັນງານບຸນທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ ເຊິ່ງບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນການສະເຫຼີມສະຫຼອງການເລີ່ມຕົ້ນປີໃໝ່ເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນການຢືນຢັນ ແລະ ສືບສານ ເອກະລັກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ, ຄວາມເຊື່ອ ແລະ ຄ່ານິຍົມອັນດີງາມ ຂອງຊາດລາວຈາກລຸ້ນສູ່ລຸ້ນ
[Knowledge Application]
ການລົງນາມອະນຸສັນຍາສັນຕິສຸກລາວ (Geneva Accords 1962) ໄດ້ກຳນົດເງື່ອນໄຂໃດສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການປົກຄອງປະເທດລາວ?
A. ການປົກຄອງເດດຂາດຂອງຝຣັ່ງ
B. ການວາງອາວຸດຂອງທຸກຝ່າຍ
C. ການເພີ່ມຖານທະຫານສະຫະລັດ
D. ການໃຫ້ສິດແກ່ກອງທັບຝຣັ່ງ
Answer: B
Explanation: ອະນຸສັນຍາສັນຕິສຸກລາວ ກຳນົດໃຫ້ທຸກຝ່າຍຕ້ອງວາງອາວຸດເພື່ອປ້ອງກັນການສູນເສຍອຳນາດອິດສະຫຼະຂອງລາວ.
[Knowledge Application]
ທ່ານໃດເປັນປະທານປະເທດ ສປປ ລາວໃນປັດຈຸບັນ
A. ທ່ານ ທອງລຸນ ສີສຸລິດ
B. ທ່ານ ພັນຄໍາ ວິພາວັນ
C. ທ່ານ ທອງສິງ ທໍາມະວົງ
D. ທ່ານ ບຸນຍັງ ວໍລະຈິດ
Answer: A
Explanation: ທ່ານ ທອງລຸນ ສີສຸລິດເປັນປະທານປະເທດ ສປປ ລາວໃນປັດຈຸບັນ
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຊິ້ນສ່ວນໂຄງກະດູກ “ມະນຸດອົງຄວານ” ໃນເຂດທີ່ເພາະຈົບຂອງບານຈຽນໃນລາວ ໄດ້ຖືກກຳນົດອາຍຸເທົ່າໃດຕາມຜົນວິເຄາະທາງວິທະຍາສາດ?
A. 4,000 ປີ
B. 8,500 ປີ
C. 10,000 ປີ
D. 12,000 ປີ
Answer: B
Explanation: ຜົນການວິເຄາະທາງວິທະຍາສາດຢືນຢັນອາຍຸປະມານ 8,500 ປີສຳລັບຊິ້ນສ່ວນໂຄງກະດູກທີ່ຄົ້ນພົບໃນຂຸມພິພິດທະພັນບານຈຽນ.
[Knowledge Application]
ພິທີກະທົບທາງສາດສະໜາເກົ່າຢູ່ບ້ານວັດພູ ເກີດຂຶ້ນໃນສະໄໝໃດຫຼາຍທີ່ສຸດ?
A. ອານາຈັກຂະແນງ
B. ອານາຈັກພວນນານ
C. ອານາຈັກຈັນທະບູລີ
D. ອານາຈັກລານຊາງ
Answer: A
Explanation: ພິທີກະທົບທາງສາດສະໜາເກົ່າທີ່ວັດພູເກີດຂຶ້ນໃນສະໄໝອານາຈັກຂະແນງ ຕາມຫຼັກຖານທາງຫຼັກຖານກະເບື້ອນເກົ່າ.
[Knowledge Application]
ສິ່ງກໍ່ສ້າງທີ່ເປັນສັນຍະລັກຂອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຄືຫຍັງ?
A. ພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ
B. ວັດຊຽງຄວນ
C. ຫໍວັດທະນາທຳ
D. ອານຸສາວະລີ (ປະຕູໄຊ)
Answer: D
Explanation: ປະຕູໄຊຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ຢູ່ປາຍຖະໜົນລ້ານຊ້າງ (Lane Xang Avenue), ເຊິ່ງເປັນຖະໜົນສາຍຫຼັກທີ່ນຳໄປສູ່ພະທາດຫຼວງ. ມັນຖືກອອກແບບໃຫ້ເປັນປະຕູໂຂງຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ມີຄວາມສູງປະມານ 49 ແມັດ.
 ປະຕູໄຊມີ 7 ຊັ້ນ ແລະ ມີຫໍຄອຍ 5 ຫໍຢູ່ເທິງສຸດ, ສະແດງເຖິງຄວາມສຳຄັນທາງສາສະໜາ ແລະ ວັດທະນະທຳ. ການຕົບແຕ່ງພາຍນອກມີລວດລາຍທີ່ສະທ້ອນເຖິງສະຖາປັດຕະຍະກຳລາວ, ປະດັບດ້ວຍຮູບປັ້ນຂອງຕົວລະຄອນຕາມນິທານພື້ນເມືອງ ແລະ ສັນຍະລັກທາງພຸດທະສາສະໜາ.
 ພາຍໃນປະຕູໄຊມີບັນໄດທີ່ນຳໄປສູ່ຈຸດຊົມວິວຊັ້ນເທິງ, ບ່ອນທີ່ນັກທ່ອງທ່ຽວສາມາດເຫັນທິວທັດຂອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນໄດ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງ.
 ປະຕູໄຊຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນລະຫວ່າງປີ 1957-1968 ເພື່ອເປັນອະນຸສາວະລີລະນຶກເຖິງຜູ້ທີ່ສູ້ຮົບເພື່ອປົດປ່ອຍປະເທດລາວຈາກການປົກຄອງຂອງຕ່າງປະເທດ, ໂດຍສະເພາະໃນສະໄໝການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງ. ຊື່ “ປະຕູໄຊ” ແປວ່າ “ປະຕູແຫ່ງໄຊຊະນະ” (Gate of Victory).
 ການກໍ່ສ້າງປະຕູໄຊໄດ້ຮັບທຶນຈາກສະຫະລັດອາເມຣິກາ, ໂດຍເດີມມີຈຸດປະສົງໃຫ້ໃຊ້ຊີມັງສຳລັບການສ້າງສະໜາມບິນ, ແຕ່ລາວໄດ້ນຳໃຊ້ຊີມັງນັ້ນມາສ້າງປະຕູໄຊແທນ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ມັນຖືກເອີ້ນຕົວຕະຫຼົກວ່າ “ສະໜາມບິນຕັ້ງ” (Vertical Runway).
 
 ປະຕູໄຊເປັນສັນຍະລັກຂອງຄວາມພາກພູມໃຈຂອງຊາດລາວ, ສະແດງເຖິງຄວາມກ້າຫານ ແລະ ຈິດໃຈຕໍ່ສູ້ເພື່ອເອກະລາດ. ມັນຍັງເປັນສະຖານທີ່ຈັດງານສະເຫຼີມສະຫຼອງຕ່າງໆ, ເຊັ່ນ: ງານບຸນຕ່າງໆ ແລະ ກິດຈະກຳທາງການເມືອງ.
 ໃນແງ່ການທ່ອງທ່ຽວ, ປະຕູໄຊເປັນຈຸດໝາຍປາຍທາງທີ່ນິຍົມສຳລັບນັກທ່ອງທ່ຽວທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ. ບໍລິເວນອ້ອມປະຕູໄຊມີສວນສາທາລະນະທີ່ງົດງາມ, ມີນໍ້າພຸ, ແລະ ເປັນບ່ອນພັກຜ່ອນຂອງປະຊາຊົນ.
 ນັກທ່ອງທ່ຽວສາມາດຂຶ້ນໄປຊົມທິວທັດຈາກຊັ້ນເທິງຂອງປະຕູໄຊ, ເຊິ່ງໃຫ້ມຸມມອງທີ່ສວຍງາມຂອງຖະໜົນລ້ານຊ້າງ ແລະ ຕົວເມືອງວຽງຈັນ.
[Knowledge Application]
ການແບ່ງແຍກດິນແດນລະຫວ່າງລາວ ແລະ ໄທ ໃນສັນຍາປາກເຊ-ຢູ່ນານ ປີ 1893 ໄດ້ອີງຕາມຫຼັກການທາງນາດສາກົນໃດ?
A. uti possidetis juris
B. terra nullius
C. droit d’occupation
D. pacta sunt servanda
Answer: A
Explanation: uti possidetis juris ແມ່ນຫຼັກການທາງນາດສາກົນທີ່ກ່ຽວກັບການຮັກສາຂອບເຂດດິນແດນຕາມທີ່ມີຢູ່ໃນອະດີດ.
[Knowledge Application]
ການປະຕິບັດສິດທິສະຫລຸບຂອງຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍໃນລາວ ຕາມອະນຸສັນຍາສະຫະປະຊາຊາດວ່າດ້ວຍສິດທິຊົນເຜົ່າ ມີອຸປະສັກຫຼັກຄືຫຍັງ?
A. ການບໍ່ມີກົດໝາຍຮອງຮັບໃນປະເທດ
B. ການຂາດຄວາມຮູ້ພື້ນຖານທາງກົດໝາຍ
C. ການບໍ່ມີການສົ່ງເສີມພາສາພື້ນເມືອງ
D. ການຂາດການມີສ່ວນຮ່ວມທາງການເມືອງ
Answer: A
Explanation: ອຸປະສັກຫຼັກແມ່ນການບໍ່ມີກົດໝາຍພິເສດຮອງຮັບສິດທິຊົນເຜົ່າໃນລາວ.
[Knowledge Application]
ການລົງນາມຂອງສັນຍາສັນຕິພາບວຽດນາມ (Paris Peace Accords) ໃນປີ 1973 ໄດ້ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງກຸ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ (Pathet Lao)?
A. ກະຕຸ້ນໃຫ້ມີການລົງນາມສັນຍາສັນຕິພາບລາວໃນປີ 1973
B. ທຳໃຫ້ກຸ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວສູນເສຍກຳລັງສົງຄາມ
C. ສົ່ງຜົນໃຫ້ສະຫະລັດອາເມລິກາເພີ່ມກຳລັງທະຫານໃນລາວ
D. ທຳໃຫ້ການເຄື່ອນໄຫວຂອງກຸ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວຫຍຸ້ງຍາກຂຶ້ນ
Answer: A
Explanation: ການລົງນາມສັນຍາສັນຕິພາບວຽດນາມເຮັດໃຫ້ການຕໍ່ສູ້ຢຸດລົງ ແລະ ກະຕຸ້ນໃຫ້ມີການລົງນາມສັນຍາສັນຕິພາບລາວໃນປີ 1973 ລະຫວ່າງຝ່າຍລັດຖະບານກັບປະຊາຊົນປະຕິວັດ.
[Knowledge Application]
ການລະບຸຂອບເຂດດິນແດນລາວ-ຫວຽດນາມຕາມສັນຍາສາຍຕິດປີ 1977 ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ສິດທິຂອງຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງຕາມກົດໝາຍສາກົນ?
A. ສົ່ງເສີມສິດທິການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງຊົນເຜົ່າ
B. ຈຳກັດສິດທິການເຄື່ອນຍ້າຍແລະການຮັບຮອງອົງການທ້ອງຖິ່ນ
C. ເພີ່ມການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດຕໍ່ຊົນເຜົ່າ
D. ສົ່ງຜົນໃຫ້ຊົນເຜົ່າມີສິດທິຫຼາຍຂຶ້ນຕາມອະນຸສັນຍາສາກົນ
Answer: B
Explanation: ການລະບຸຂອບເຂດດິນແດນຕາມສັນຍາ 1977 ຈຳກັດສິດທິການເຄື່ອນຍ້າຍແລະການຮັບຮອງອົງການທ້ອງຖິ່ນຂອງຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງ, ຂັດກັບຫຼັກການຂອງກົດໝາຍສາກົນ.
[Knowledge Application]
ອະໄວຍະວະຂອງລະບົບສືບພັນເພດຍິງ ແລະ ຊາຍອັນໃດ ເຮັດໜ້າທີ່ຄ້າຍຄືກັນ?
A. ຕ່ອມລູກໝາກ-ຊ່ອງຄອດ
B. ມົດລູກ-ອົງຄະຊາດ
C. ຮວຍໄຂ່-ໜ່ວຍອັນທະ
D. ທໍ່ສົ່ງໄຂ່-ຖົງອັນທະ
Answer: C
Explanation: ລະບົບສືບພັນ ຮວຍໄຂ່ (Ovaries) ໃນເພດຍິງ ແລະ ອັນທະ (Testes) ໃນເພດຊາຍ: ໜ້າທີ່ຄ້າຍຄືກັນ: ທັງສອງແມ່ນ ຕ່ອມເພດ (gonads) ທີ່ມີໜ້າທີ່ຫຼັກສອງຢ່າງ:
ຜະລິດເຊລສືບພັນ: ຮວຍໄຂ່ຜະລິດ ໄຂ່ (ova) ແລະ ອັນທະຜະລິດ ເຊື້ອອະສຸຈິ (sperm), ຜະລິດຮໍໂມນເພດ: ຮວຍໄຂ່ຜະລິດ ເອສໂຕຣເຈນ ແລະ ໂປຣເຈດເຕີໂຣນ, ໃນຂະນະທີ່ອັນທະຜະລິດ ແອນໂດຣເຈນ ເຊັ່ນ: ເທສໂຕສເຕີໂຣນ, ຮໍໂມນເຫຼົ່ານີ້ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການພັດທະນາລັກສະນະທາງເພດທີສອງ ແລະ ຄວບຄຸມການເຮັດວຽກຂອງລະບົບສືບພັນ.
[Knowledge Application]
ແມ່ນໍ້າເຊບັ້ງຫຽງ ເປັນແມ່ນໍ້າສາຂາທີ່ສຳຄັນຂອງແມ່ນໍ້າຂອງ, ໄຫຼຜ່ານແຂວງໃດເປັນສ່ວນໃຫຍ່?
A. ແຂວງຈຳປາສັກ
B. ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ
C. ແຂວງຄຳມ່ວນ
D. ແຂວງສາລະວັນ
Answer: B
Explanation: ແມ່ນໍ້າເຊບັ້ງຫຽງ ເປັນແມ່ນໍ້າສາຂາທີ່ສຳຄັນຂອງແມ່ນໍ້າຂອງ, ໄຫຼຜ່ານແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ ເປັນສ່ວນໃຫຍ່.
ລັກສະນະ ແລະ ຄວາມສຳຄັນຂອງແມ່ນໍ້າເຊບັ້ງຫຽງ
ແມ່ນໍ້າເຊບັ້ງຫຽງ ມີຕົ້ນກຳເນີດມາຈາກເຂດພູຜາປ່າໄມ້ທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງປະເທດລາວ, ໃກ້ກັບຊາຍແດນຫວຽດນາມ, ແລະ ໄຫຼລົງມາທາງທິດຕາເວັນຕົກສູ່ແມ່ນໍ້າຂອງ. ແມ່ນໍ້າສາຍນີ້ມີບົດບາດສໍາຄັນຫຼາຍຕໍ່ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນໃນແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ຍ້ອນວ່າ: ເສັ້ນເລືອດໃຫຍ່ຂອງແຂວງ: ມັນເປັນແມ່ນໍ້າສາຍຫຼັກທີ່ໄຫຼຜ່ານເກືອບທົ່ວທັງແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ເຊິ່ງເປັນແຂວງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງລາວ. ການມີແມ່ນໍ້າສາຍນີ້ໄຫຼຜ່ານ ເຮັດໃຫ້ມີຄວາມອຸດົມສົມບູນທາງດ້ານກະສິກໍາ, ໂດຍສະເພາະການປູກເຂົ້າ.
ແຫຼ່ງນໍ້າ ແລະ ຊັບພະຍາກອນ: ເຊບັ້ງຫຽງເປັນແຫຼ່ງນໍ້າສໍາຄັນສໍາລັບການກະສິກໍາ, ການປະມົງ, ແລະ ການດໍາລົງຊີວິດປະຈໍາວັນຂອງຊຸມຊົນທີ່ຕັ້ງຢູ່ແຄມແມ່ນໍ້າ.
ບົດບາດທາງເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ: ດ້ວຍຄວາມສໍາຄັນທາງດ້ານຊັບພະຍາກອນນໍ້າ ແລະ ພື້ນທີ່ກະສິກຳທີ່ອຸດົມສົມບູນ, ແມ່ນໍ້າເຊບັ້ງຫຽງຈຶ່ງເປັນປັດໃຈສໍາຄັນທີ່ຊ່ວຍສົ່ງເສີມການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງແຂວງສະຫວັນນະເຂດມາໂດຍຕະຫຼອດ.
[Knowledge Application]
ສັນຍານໄຟຈາລະຈອນໃນສ ປ ປ ລາວ ປະກອບມີສີໃດແດ່
A. ສີແດງ, ສີຂຽວ
B. ສີແດງ, ສີດໍາ
C. ສີແດງ,ສີເຫຼືອງ,ສີດໍາ
D. ສີແດງ, ສີເຫຼືອງ, ສີຂຽວ
Answer: D
Explanation: ໃນ ສປປ ລາວ, ສັນຍານໄຟຈາລະຈອນ ແມ່ນປະກອບດ້ວຍສາມສີຫຼັກທີ່ໃຊ້ເປັນມາດຕະຖານສາກົນ ເພື່ອຄວບຄຸມການສັນຈອນ ແລະ ຮັບປະກັນຄວາມປອດໄພຂອງຜູ້ໃຊ້ລົດໃຊ້ຖະໜົນ. ສາມສີດັ່ງກ່າວຄື:
ສີແດງ: ເປັນສັນຍານທີ່ບົ່ງບອກເຖິງ "ຫ້າມສັນຈອນ" ຫຼື "ຢຸດ!". ເມື່ອໄຟສີແດງປາກົດຂຶ້ນ, ພາຫະນະທຸກຊະນິດທີ່ກຳລັງເຄື່ອນທີ່ຕ້ອງຢຸດຢູ່ຫຼັງເສັ້ນຢຸດ ຫຼື ຢຸດກ່ອນທາງມ້າລາຍ. ນີ້ແມ່ນເພື່ອໃຫ້ພາຫະນະຈາກທິດທາງອື່ນສາມາດສັນຈອນຜ່ານໄດ້ຢ່າງປອດໄພ. ການຝ່າໄຟແດງຖືເປັນການລະເມີດກົດໝາຍທີ່ຮ້າຍແຮງ ແລະ ອາດນຳໄປສູ່ການເກີດອຸບັດເຫດໄດ້.
ສີເຫຼືອງ: ເປັນສັນຍານ "ໃຫ້ລະວັງ" ຫຼື "ກຽມ".
ຖ້າໄຟປ່ຽນຈາກສີຂຽວເປັນສີເຫຼືອງ, ໝາຍຄວາມວ່າຜູ້ຂັບຂີ່ຕ້ອງ ຫຼຸດຜ່ອນຄວາມໄວ ແລະ ກຽມຢຸດ ຢ່າງປອດໄພ.
ຖ້າໄຟປ່ຽນຈາກສີແດງເປັນສີເຫຼືອງ, ໝາຍຄວາມວ່າຜູ້ຂັບຂີ່ຕ້ອງ ກຽມພ້ອມທີ່ຈະສັນຈອນ ເມື່ອໄຟປ່ຽນເປັນສີຂຽວ. ໄຟເຫຼືອງເຮັດໜ້າທີ່ເປັນສັນຍານເຕືອນການປ່ຽນແປງຂອງໄຟ, ສະນັ້ນຜູ້ຂັບຂີ່ຕ້ອງເພີ່ມຄວາມລະມັດລະວັງ.
ສີຂຽວ: ເປັນສັນຍານທີ່ບົ່ງບອກເຖິງ "ໃຫ້ສັນຈອນ" ຫຼື "ໄປໄດ້". ເມື່ອໄຟສີຂຽວປາກົດຂຶ້ນ, ພາຫະນະສາມາດເຄື່ອນທີ່ຜ່ານສີ່ແຍກໄດ້. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຜູ້ຂັບຂີ່ຍັງຕ້ອງເບິ່ງຊ້າຍຂວາໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າບໍ່ມີພາຫະນະອື່ນຝ່າໄຟແດງ ຫຼື ພາຫະນະສຸກເສີນກຳລັງຜ່ານມາ ເພື່ອປ້ອງກັນອຸບັດເຫດ.
[Knowledge Application]
ສະຖານະຂອງພື້ນທີ່ທົ່ງໄຫຫິນຕາມອົງການ UNESCO ແມ່ນຢູ່ໃນປີໃດ?
A. 1992
B. 2001
C. 2019
D. 2022
Answer: C
Explanation: ທົ່ງໄຫຫິນໄດ້ຖືກຂຶ້ນທະບຽນເປັນມໍລະດົກໂລກຂອງ UNESCO ໃນປີ 2019.
[Knowledge Application]
ຂໍ້ໃດບໍ່ໄດ້ເປັນຫຼັກການໃນອະນຸສັນຍາກອງປະຊຸມຈີນ-ອິນເດຍ (Sino-Indian Agreement) ປີ 1954?
A. ການບໍ່ແຊກແຊງກັນ
B. ການສົມທົບກັນທາງສະຫະພາບ
C. ການເຄົາລົບອຳນາດອິດສະຫຼະ
D. ການສົມທົບກັນທາງອາວຸດນິວເຄຣຍ
Answer: D
Explanation: ອະນຸສັນຍານີ້ມີຫຼັກການ 5 ປະກອບໃນ "Five Principles of Peaceful Coexistence", ແຕ່ບໍ່ຮວມການສົມທົບກັນທາງອາວຸດນິວເຄຣຍ.
[Knowledge Application]
ການລົງນາມອະນຸສັນຍາສັນຕິພາບລາວ 1973 ໄດ້ສົ່ງຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ການປະຕິບັດອຳນາດຂອງສະຫະພັນໂຊເຊຍໃນພາກພື້ນອິນເດີຈີນ?
A. ການຫຼຸດລົງຂອງອຳນາດສະຫະພັນໂຊເຊຍ
B. ການຂະຫຍາຍອຳນາດຜ່ານການສະໜັບສະໜູນກຸ່ມກຳລັງປະຊາຊົນລາວ
C. ການສູນເສຍອິດທິພົນຢ່າງສົມບູນ
D. ການປະສານງານກັບສະຫະລັດອາເມລິກາໃນພາກພື້ນ
Answer: B
Explanation: ອະນຸສັນຍາສັນຕິພາບລາວ 1973 ເປັນຈຸດເຫັນການສະໜັບສະໜູນຂອງສະຫະພັນໂຊເຊຍໃຫ້ກຸ່ມກຳລັງປະຊາຊົນລາວແລະການຂະຫຍາຍອຳນາດທາງອ້ອມ.
[Knowledge Application]
ໜໍ່ລູກໄປຝັງຕົວຢູ່ທໍ່ນໍາສົ່ງໄຂ່ ຈະເກີດຫຍັງຂື້ນ?
A. ການປະຕິສົນທິ
B. ຖືພານອກມົດລູກ
C. ມີລູກຝາແຝດ
D. ຖືພາປົກກະຕິ
Answer: B
Explanation: ການຈະເລີນເຕີບໂຕທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ ທໍ່ນໍາສົ່ງໄຂ່ບໍ່ໄດ້ຖືກອອກແບບມາເພື່ອຮອງຮັບການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງໜໍ່ລູກ. ມັນມີຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ບໍ່ມີພື້ນທີ່ພຽງພໍໃຫ້ໜໍ່ລູກເຕີບໃຫຍ່, ເມື່ອໜໍ່ລູກເລີ່ມເຕີບໃຫຍ່ໃນທໍ່ນໍາສົ່ງໄຂ່, ມັນຈະເຮັດໃຫ້ທໍ່ນັ້ນຍືດອອກ. ເນື່ອງຈາກທໍ່ນໍາສົ່ງໄຂ່ບໍ່ຢືດຢຸ່ນຄືກັບມົດລູກ, ມັນມີຄວາມສ່ຽງສູງທີ່ຈະ ແຕກ (rupture), ການແຕກຂອງທໍ່ນໍາສົ່ງໄຂ່ຈະເຮັດໃຫ້ມີເລືອດອອກພາຍໃນຊ່ອງທ້ອງຢ່າງຮຸນແຮງ. ນີ້ແມ່ນພາວະສຸກເສີນທາງການແພດທີ່ອາດເປັນອັນຕະລາຍເຖິງຊີວິດແມ່ໄດ້ ຖ້າບໍ່ໄດ້ຮັບການປິ່ນປົວຢ່າງທັນການ.
[Knowledge Application]
ການປະຕິບັດອະນຸສັນຍາກອງຕຸລາການລະຫວ່າງປະເທດ (ICJ) ພາຍໃນຄວາມຂັດແຍ້ງລາວ-ທາຍ ຄັ້ງປີ 1985 ເຫັນດ້ວຍກັບເຫດຜົນໃດ?
A. ຄວາມຕໍ່ເນື່ອງຂອງສັນຍາເດີມຄອລອນີ
B. ພິມແຜນທີ່ໃນອະດີດຜິດພາດ
C. ການຄຸ້ມຄອງຜະເຊີນຂອງຝຣັ່ງ
D. ບົດບາດຂອງການສົ່ງອາຄະດິດຂອງສະຫະພັນໂຊວຽດ
Answer: A
Explanation: ICJ ອ້າງອີງຕາມສັນຍາຄອລອນີຝຣັ່ງພາຍໃນການຕັດສິນ.
[Knowledge Application]
ຫົວໜ່ວຍຄວບຄຸມລັກສະນະຂອງສີ່ງທີ່ມີຊີວິດແມ່ນຫຍັງ?
A. ແຊນ
B. ໂຄຣໂມໂຊມ
C. ດີເອນເອ (DNA)
D. ອາເອນເອ (RNA)
Answer: A
Explanation: ແຊນ (Cell): ເປັນຫົວໜ່ວຍພື້ນຖານຂອງໂຄງສ້າງ ແລະ ການທໍາງານຂອງສິ່ງມີຊີວິດທຸກຊະນິດ ທຸກໆສິ່ງມີຊີວິດ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນພືດ, ສັດ, ເຊື້ອລາ, ແບັກທີເຣຍ, ລ້ວນແຕ່ປະກອບດ້ວຍເຊລ. ເຊລມີການຈັດລະບຽບທີ່ສັບຊ້ອນ ແລະ ດໍາເນີນກິດຈະກໍາຕ່າງໆທີ່ຈໍາເປັນຕໍ່ການດໍາລົງຊີວິດ (ເຊັ່ນ: ການເຜົາຜານອາຫານ, ການຈະເລີນເຕີບໂຕ, ການສືບພັນ, ແລະ ການຕອບສະໜອງຕໍ່ສິ່ງກະຕຸ້ນ)
[Knowledge Application]
ການໃຊ້ຄຳແທນນາມກ່ຽວຂ້ອງກັບຫຍັງແດ່?
A. ກ່ຽວກັບສະຖານະບຸກຄົນ, ກ່ຽວກັບຄຳຕົວຕັ້ງ, ກ່ຽວກັບຄວາມສຸພາບຂອງພາສາ, ກ່ຽວກັບຄຳກຳມະທີ່ມີຄວາມໝາຍຄ້າຍຄືກັນແຕ່ມີຂໍ້ຄວາມຕ່າງກັນ
B. ກ່ຽວກັບຄວາມສຸພາບຂອງພາສາ
C. ກ່ຽວກັບຄຳຕົວຕັ້ງ
D. ກ່ຽວກັບສະຖານະບຸກຄົນ
Answer: A
Explanation: ເພາະຄຳກຳມະບາງຄຳມີຄວາມໝາຍຫຼັກຄືກັນແຕ່ຄວາມໝາຍທີ່ຊ້ອນແຝງນັ້ນຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ບອກ - ເຊີນ, ຍ່ຽວ - ຍິງກະຕ່າຍ - ຖ່າຍເບົາ, ສັນ - ກິນ - ຮັບປະທານ, ອົດທົນ - ອົດກັ້ນ, ສືບສວນ - ສອບຖາມ, ລົບກວນ - ກໍ່ກວນ
[Knowledge Application]
ຕິບເຂົ້າ ໝາຍເຖິງຫຍັງ?
A. ແມ່ນພາຊະນະເກັບຄວາມເຢັນ
B. ພາຊະນະສຳລັບໃສ່ເຂົ້າໜຽວ
C. ພາຊະນະໃສ່ເຄື່ອງດື່ມ
D. ພາຊະນະໃສ່ເຄື່ອງໃຊ້ຄົວເຮືອນ
Answer: B
Explanation: ຕິບເຂົ້າ ໝາຍເຖິງ ພາຊະນະສຳລັບໃສ່ເຂົ້າໜຽວຂອງຊາວລາວ.