CAIH-ai/LaoBench huggingface dataset:
[Knowledge Application]
ໃນປະເພນີບຸນພະເວດຂອງລາວ, ການຟັງເທດໃຫ້ຈົບທັງ 13 ກັນໃນມື້ດຽວ ມີຄວາມເຊື່ອກັນວ່າຈະໄດ້ອານິສົງອັນໃດ?
A. ຈະໄດ້ເກີດທັນຍຸກພະສີອະລິຍະເມດໄຕ
B. ຈະລ້ຳລວຍເງິນຄຳ
C. ຈະມີອາຍຸຍືນຍາວ
D. ຈະໄດ້ຂຶ້ນສະຫວັນທັນທີ
Answer: A
Explanation: ານິສົງຂອງການຟັງເທດມະຫາຊາດຈົບ 13 ກັນໃນບຸນພະເວດ
ໃນປະເພນີບຸນພະເວດຂອງລາວ, ການຟັງເທດເລື່ອງ ພະເວດສັນດອນຊາດົກ ຈົບທັງ 13 ກັນ ພາຍໃນມື້ດຽວ ມີຄວາມເຊື່ອສືບທອດກັນມາວ່າຈະໄດ້ຮັບອານິສົງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຄື: ຈະໄດ້ເກີດທັນຍຸກພະສີອະລິຍະເມດໄຕ (ພະພຸດທະເຈົ້າອົງຕໍ່ໄປ).
ຄວາມເຊື່ອນີ້ມີທີ່ມາຈາກພື້ນຖານຄະຕິຄວາມເຊື່ອໃນພຸດທະສາສະໜາທີ່ວ່າ ພະພຸດທະເຈົ້າອົງຕໍ່ໄປທີ່ຈະມາຕັດສະຮູ້ຫຼັງຈາກພະສົມມາສຳມາພຸດທະເຈົ້າອົງປັດຈຸບັນ ຄື ພະສີອະລິຍະເມດໄຕ. ຍຸກສະໄໝຂອງພະອົງເຊື່ອກັນວ່າຈະເປັນຍຸກແຫ່ງຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ, ສັນຕິສຸກ, ແລະ ຄວາມຜາສຸກອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ທີ່ຜູ້ຄົນຈະເຂົ້າເຖິງທຳໄດ້ໂດຍງ່າຍ.
ການຟັງເທດມະຫາຊາດຈົບ 13 ກັນໃນບຸນພະເວດ ຖືກຖືວ່າເປັນການສ້າງບຸນກຸສົນອັນສູງສົ່ງ ເນື່ອງຈາກເປັນການ:
ສະແດງຄວາມຕັ້ງໃຈອັນແຮງກ້າ: ການນັ່ງຟັງເທດຕະຫຼອດວັນຕະຫຼອດຄືນ ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີຄວາມອົດທົນ, ຄວາມພາກພຽນ, ແລະ ສັດທາອັນແຮງກ້າ.
ລະນຶກເຖິງທານບາລະມີຂອງພະໂພທິສັດ: ການໄດ້ຍິນເລື່ອງລາວການບຳເພັນທານບາລະມີອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພະເວດສັນດອນ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຟັງໄດ້ນ້ອມນຳເອົາຄຸນທຳດັ່ງກ່າວມາປະຕິບັດ ແລະ ສ້າງສົມບຸນບາລະມີ.
ສ້າງຄວາມຜູກພັນກັບພະພຸດທະສາສະໜາ: ເປັນການເສີມສ້າງສັດທາໃນພະທຳຄຳສອນ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຈິດໃຈໃຝ່ໃນການສ້າງຄວາມດີ.
ດ້ວຍອານິສົງແຫ່ງຄວາມຕັ້ງໃຈ, ຄວາມສັດທາ, ແລະ ການບຳເພັນກຸສົນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນີ້ເອງ, ຈຶ່ງມີຄວາມເຊື່ອວ່າຈະເປັນເຫດປັດໄຈໃຫ້ຜູ້ທີ່ປະຕິບັດໄດ້ຮັບໂອກາດອັນປະເສີດຄືການໄດ້ເກີດໃນຍຸກສະໄໝຂອງພະສີອະລິຍະເມດໄຕ, ເຊິ່ງຈະເປັນຍຸກທີ່ພະພຸດທະສາສະໜາຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງເຖິງຂີດສຸດ ແລະ ງ່າຍຕໍ່ການບັນລຸທຳ.
[Knowledge Application]
ພະຍັນຊະນະເຄົ້າໃນພາສາລາວລວມມີທັງໝົດຈັກຕົວ?
A. 27 ຕົວ
B. 29 ຕົວ
C. 28 ຕົວ
D. 33 ຕົວ
Answer: A
Explanation: ພະຍັນຊະນະເຄົ້າ ເຊິ່ງແມ່ນພະຍັນຊະນະຕົວເດີມທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ປະສົມກັບຕົວອື່ນ. ພະຍັນຊະນະເຄົ້າມີ 27 ຕົວດ້ວຍກັນຄື: ກ, ຂ, ຄ, ງ, ຈ, ສ, ຊ, ຍ, ດ, ຕ, ຖ, ທ, ນ, ບ, ປ, ຜ, ຝ, ພ, ຟ, ມ, ຢ, ຣ, ລ, ວ, ຫ, ອ, ຮ
[Knowledge Application]
(
) ແມ່ນ ສະຖານການສຶກສາຊັ້ນສູງທີ່ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍລັດຖະບານອີງຕາມນະໂຍບາຍ,ແຜນພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດແຫ່ງຊາດ ແລະ ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມແຫ່ງຊາດ.
A. ສະຖານການສຶກສາຊັ້ນສູງລະດັບຊາດ
B.  ສະຖານການສຶກສາຊັ້ນສູງລະດັບພາກ
C.  ສະຖານການສຶກສາຊັ້ນສູງລະດັບແຂວງ
D.  ສະຖານການສຶກສາຊັ້ນສູງລະດັບຂະແໜງການ
Answer: A
Explanation: ສະຖານການສຶກສາຊັ້ນສູງລະດັບຊາດ ແມ່ນສະຖານການສຶກສາຊັ້ນສູງ ທີ່ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍລັດຖະບານອີງຕາມນະໂຍບາຍ,ແຜນພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດແຫ່ງຊາດ ແລະ ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມແຫ່ງຊາດ.
[Knowledge Application]
ການສ້າງສານປັນທະລາຍໄຟ (ພິທີພະະພຸທທະສາສະໜາ) ຢູ່ວັດທີ່ມີອາທົມອາຈານສົມທົ່ວເມືອງລາວ ແຕກຕ່າງຈາກການປັນທະລາຍໄຟຂອງພຸດທະສາສະໜາອື່ນໆໃນຊີວິດທາງສັງຄົມແນວໃດ?
A. ມີພິທີກຳສະເພາະທ້ອງຖິ່ນລວມກັນກັບພຸດທະພາຍໃນ
B. ເປັນການປັນທະລາຍເຉີນບັນຊີການລະລຶກບັນພະບູຮານ
C. ມີການລົງບັນທຸກປະຫວັດສາດທ້ອງຖິ່ນຢ່າງເປັນລາຍລະອຽດ
D. ເຊື່ອມໂຍງກັບວິຖີບາບບານພື້ນເມືອງຫຼາຍກວ່າພຸດທະສາສະໜາເຫຼົ່າອື່ນ
Answer: D
Explanation: ພິທີປັນທະລາຍໄຟຂອງລາວເຊື່ອມໂຍງຢ່າງແນບແນ່ກັບວິຖີບາບບານພື້ນເມືອງ.
[Knowledge Application]
ວັດທະນະທໍາສະຫະປະຊາຊາດສະຫຼຸບວ່າ "ຄວາມຫຼາຍຫຼາຍຂອງພັນທຸກຳ" ມີຄວາມສຳຄັນຫຼັກໃນການອະນຸລັກເຊິ່ງໃດ?
A. ປະໄຕປະຊາທິປະໄຕ້
B. ສັນຍາວ່າດ້ວຍການອະນຸລັກວັດທະນະທໍາທີ່ບໍ່ມີສາລະຄວາມ
C. ປະຕິຍະນັກແຫ່ງສິດທິມະນຸດ
D. ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍສິດທິຊົນເຜົ່າດົນດິບ
Answer: D
Explanation: ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍສິດທິຊົນເຜົ່າດົນດິບ (UNDRIP) ເນັ້ນຫນັກໄປທີ່ຄວາມຫຼາຍຫຼາຍຂອງພັນທຸກຳແລະສິດທິອະນຸລັກວັດທະນະທໍາຂອງຊົນເຜົ່າດົນດິບ.
[Knowledge Application]
ໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ, ມູນເຫດໃດນຳໃຫ້ການດຳເນີນງານຂອງອົງການ SEATO ບໍ່ສຳເລັດຜົນໃນ ປະເທດລາວ?
A. ຜົນປະໂຫຍດຂອງສະຫະລັດແລະຟຣັ່ງເສດໄມ່ສອດຄ່ອງ
B. ການເຄື່ອນໄຫວຊາດິນິຍົມພົນເຮົາມີຄວາມແຂງແຮງ
C. ການເກັບງຳອຳນາດຂອງລັດຖະບານລາວບໍ່ມັ່ນຄົງ
D. ເງື່ອນໄຂສັນຍາປາລິສໄວ້ຂວາງໃນການເຄື່ອນໄຫວ
Answer: D
Explanation: ສັນຍາປາລິສ 1962 ຈຳກັດບົດບາດຂອງອົງການຕ່າງປະເທດລວມທັງ SEATO ໃນລາວ.
[Knowledge Application]
ເຣດາ (Radar) ນໍາໃຊ້ຄືນແມ່ເຫຼັກໄຟຟ້າຊະນິດໃດ
A. ຄື້ນວິທະຍຸເອເອັມ
B. ຄື້ນວິທະຍຸເອຟເອັມ
C. ຄື້ນໂທລະທັດ
D. ຄື້ນໄມໂຄເວັບ
Answer: D
Explanation: ເຣດາເຮັດວຽກໂດຍການສົ່ງສັນຍານຄື້ນແມ່ເຫຼັກໄຟຟ້າ (ເຊັ່ນ: ຄື້ນວິທະຍຸ ຫຼື ໄມໂຄຣເວບ) ອອກໄປໃນທິດທາງໃດໜຶ່ງ. ເມື່ອຄື້ນເຫຼົ່ານີ້ໄປຕຳກັບວັດຖຸ (ເຊັ່ນ: ເຮືອບິນ, ເຮືອ, ເມກຝົນ, ຫຼື ຍານພາຫະນະ), ມັນຈະສະທ້ອນກັບຄືນມາຫາເຄື່ອງຮັບຂອງເຣດາ. ໂດຍການວັດແທກ: ເວລາທີ່ຄື້ນເດີນທາງໄປ-ກັບ (Time Delay): ເຣດາສາມາດຄຳນວນໄລຍະຫ່າງຂອງວັດຖຸໄດ້. ທິດທາງທີ່ຄື້ນກັບຄືນມາ (Direction): ເຣດາສາມາດກຳນົດທິດທາງຂອງວັດຖຸໄດ້. ການປ່ຽນແປງຂອງຄວາມຖີ່ຄື້ນ (Doppler Effect): ເຣດາບາງປະເພດສາມາດວັດແທກຄວາມໄວ ແລະ ທິດທາງການເຄື່ອນທີ່ຂອງວັດຖຸໄດ້. ຄຸນສົມບັດຂອງຄື້ນແມ່ເຫຼັກໄຟຟ້າທີ່ສາມາດເດີນທາງດ້ວຍຄວາມໄວແສງ ແລະ ສະທ້ອນຈາກວັດຖຸໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ແມ່ນສິ່ງສຳຄັນທີ່ສຸດທີ່ເຮັດໃຫ້ເຕັກໂນໂລຊີເຣດາສາມາດນຳໃຊ້ໄດ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນຫຼາຍໆດ້ານ
[Knowledge Application]
ທ້າວ ສັງທອງອ້າຍຂອງສີນໄຊເກີດອອກມາຈາກໃສ່?
A. ຫອຍສັງ
B. ດອກບົວ
C. ໝາກນໍ້າເຕົ້າ
D. ໄຂ່ຄຳ
Answer: A
Explanation: ໃນວັນນະຄະດີລາວເລື່ອງ ສັງສິນໄຊ, ທ້າວສັງທອງເປັນໜຶ່ງໃນສາມອ້າຍນ້ອງວິເສດທີ່ເກີດຈາກພຣະຣາຊາສີທັດ ແຕ່ມີ ມານດາທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ກັບສິນໄຊ ໃນວັນນະຄະດີລາວເລື່ອງ ສັງສິນໄຊ, ທ້າວສັງທອງເປັນໜຶ່ງໃນສາມອ້າຍນ້ອງວິເສດທີ່ເກີດຈາກ ພຣະຣາຊາສີທັດ ແຕ່ມີ ມານດາທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ກັບສິນໄຊ.
ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ສັງທອງພິເສດຄື: ລາວເກີດມາພ້ອມກັບຫອຍສັງວິເສດ. ຫອຍສັງນີ້ບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ລາວເກີດອອກມາຈາກ, ແຕ່ເປັນ ອາວຸດປະຈຳກາຍ ຫຼື ສິ່ງຄູ່ກາຍທີ່ບົ່ງບອກເຖິງພະລັງ ແລະ ຄວາມສາມາດພິເສດຂອງລາວ. ຫອຍສັງນີ້ມີລິດເດດສາມາດປ່ອຍນໍ້າ ຫຼື ສ້າງພະລັງອື່ນໆ ໄດ້.
[Knowledge Application]
ການນໍາໃຊ້ແອັບພລິເຄຊັນ "LaoKYC" ມີຈຸດປະສົງຫຼັກເພື່ອຫຍັງ
A. ເພື່ອຄວາມບັນເທີງ
B. ຫຼິ້ນເກມ
C. ຢັ້ງຢືນຕົວຕົນທາງເອເລັກໂຕຣນິກສຳລັບການບໍລິການຕ່າງໆ
D. ຊື້ເຄື່ອງອອນລາຍ
Answer: C
Explanation: ແອັບພລິເຄຊັນ LaoKYC ມີຈຸດປະສົງຫຼັກເພື່ອອຳນວຍຄວາມສະດວກໃນການຢັ້ງຢືນຕົວຕົນທາງດິຈิทັລ (Digital Identity Verification) ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ ແລະ ພາກທຸລະກິດຢູ່ ສປປ ລາວ. KYC ຫຍໍ້ມາຈາກ "Know Your Customer" ຫຼື "ຮູ້ຈັກລູກຄ້າຂອງທ່ານ" ເຊິ່ງເປັນຂະບວນການທີ່ທະນາຄານ ແລະ ສະຖາບັນການເງິນຕ່າງໆນຳໃຊ້ເພື່ອກວດສອບຕົວຕົນຂອງລູກຄ້າ.
[Knowledge Application]
ການກຳນົດເຂດແດນລະຫວ່າງລາວ-ວຽດນາມຕາມສັນຍາສາທາລະນະຊາດປີ 1893 ແມ່ນມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຊົນເຜົ່າພາກພູເຂົາ?
A. ຈຳກັດການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງຊົນເຜົ່າ
B. ສ້າງຄວາມຂັດແຍ້ງດ້ານວັດທະນະທຳ
C. ກະທົບຕໍ່ການຮັກສາພາສາທ້ອງຖິ່ນ
D. ທັງຫມົດທີ່ກ່າວມາ
Answer: D
Explanation: ການກຳນົດເຂດແດນໃໝ່ໄດ້ສົ່ງຜົນກະທົບຫຼາຍດ້ານຕໍ່ຊົນເຜົ່າພາກພູເຂົາທີ່ມີວັດທະນະທຳ ແລະ ພາສາແຕກຕ່າງກັນ.
[Knowledge Application]
ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທໍາມະຣາດ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກຈາກການປົກຄອງແບບໃດ?
A. ການປົກຄອງທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍສົງຄາມ
B. ການປົກຄອງແບບຜະເດັດການ
C. ການປົກຄອງທີ່ນໍາພາລ້ານຊ້າງສູ່ຍຸກທອງແຫ່ງຄວາມສະຫງົບ ແລະ ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ
D. ການປົກຄອງພາຍໃຕ້ອິດທິພົນຂອງຕ່າງຊາດ
Answer: C
Explanation: ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທໍາມະຣາດ (ປົກຄອງ 1637-1694) ເປັນໜຶ່ງໃນກະສັດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ. ໃນສະໄໝຂອງພຣະອົງ, ລ້ານຊ້າງໄດ້ບັນລຸຈຸດສູງສຸດຂອງຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງໃນຫຼາຍໆ ດ້ານ. ພຣະອົງໄດ້ປົກຄອງດ້ວຍທົດສະພິດລາດຊະທຳ (ຄຸນນະທຳ 10 ຢ່າງຂອງກະສັດ), ເຮັດໃຫ້ອານາຈັກມີຄວາມສະຫງົບສຸກພາຍໃນ ແລະ ບໍ່ມີສົງຄາມກັບປະເທດໃກ້ຄຽງ. ພຣະອົງໄດ້ສົ່ງເສີມການຄ້າຂາຍ, ສິລະປະວັດທະນະທຳ, ແລະ ພຣະພຸດທະສາສະໜາ. ມີການສ້າງວັດວາອາຮາມ, ພຣະທາດ, ແລະ ຜົນງານສິລະປະຈຳນວນຫຼາຍ. ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດທີ່ຍາວນານໃນສະໄໝຂອງພຣະອົງ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຍຸກນີ້ຖືກຂະໜານນາມວ່າເປັນ "ຍຸກຄໍາ" ຫຼື "ຍຸກທອງ" ຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ.
[Knowledge Application]
ການລົງນາມຂອງສັນຍາປາຣີສ 1973 ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ສະຖານະການການເມືອງຂອງລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ?
A. ລາວກາຍເປັນປະເທດປະຊາທິປະໄຕຢ່າງສົມບູນ
B. ການຢຸດສົງຄາມທັນທີ
C. ການເພີ່ມການແຊກແຊງຂອງສະຫະລັດແລະສະຫະພັນໂຊເວຍ
D. ການສ້າງລັດລາວປະຊາຊົນປະຊາທິປະໄຕ
Answer: C
Explanation: ສັນຍາປາຣີສ 1973 ບໍ່ໄດ້ຍຸດສົງຄາມໃນລາວ ແຕ່ກັບເພີ່ມການແຊກແຊງຂອງອຳນາດໃຫຍ່ໃນພື້ນທີ່.
[Knowledge Application]
ການແຜ່ລະດັບອຳນາດຂອງອານາຈັກລານຊັງໃນສະຕະວັດທີ 14-16 ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດການເຄື່ອນໄຫວຢູ່ດ້ານໃດຂອງການກໍ່ຕັ້ງອານາຈັກເພື່ອນເບື້ອງ?
A. ບວກຫຼາຍຕໍ່ການເຄື່ອນຍ້າຍຊາວເຜົ່າ
B. ພິການຄວາມຫຍຸ້ງຍາກທາງສັງຄົມ
C. ສ້າງອຳນາດໃຫຍ່ປົກຄອງເພື່ອນເບື້ອງ
D. ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອມໂຍງກັນໃນອາຊຽນ
Answer: A
Explanation: ອຳນາດລານຊັງເຮັດໃຫ້ເກີດການບັງຄັບຄົນເຜົ່າໃຫ້ຍ້າຍຖິ່ນຖານ, ການກະຈາຍສັງຄົມຫລາຍຂຶ້ນ.
[Knowledge Application]
ພິທີບວດເປັນປະເພນີສຳຄັນໃນສັງຄົມລາວ ມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງກັບຫຼັກຄິດຂອງສາສະໜາໃດ?
A. ຮິນດູ
B. ພຸດທະ
C. ເອົາລົດ
D. ອິດສາມ
Answer: B
Explanation: ພິທີບວດໃນລາວມີພື້ນຖານມາຈາກພຸດທະສາສະໜາ ແລະອົງປະກອບຄວາມເຊື່ອທີ່ລຶກຊຶ້ງກັບພຸດທະຫຼັກຄິດ.
[Knowledge Application]
ການປະຕິສົດຂອງພຸດທະສາສະໜາຕໍ່ຄວາມເຊື່ອທີ່ວ່າວິນຍານບັນພະບຸລຸດສາມາດກັບມາຢູ່ໃນໂລກໄດ້ ເກີດຈາກຫຼັກການໃດ?
A. ອະນິຈັງ
B. ກຳເນີດຊາດສົມພັນ
C. ກຳມະ
D. ອະນັດຕາ
Answer: D
Explanation: ພຸດທະສາສະໜາຖືຫຼັກອະນັດຕາ ຄືບໍ່ມີອະຕະຕົນທີ່ຖາວອນ ເພາະສະນັ້ນບໍ່ມີວິນຍານທີ່ຈະກັບມາຢູ່ໃນໂລກ.
[Knowledge Application]
ເຈົ້າບຸນອຸ້ມ ນະ ຈຳປາສັກ ມີບົດບາດແນວໃດໃນການເມືອງລາວກ່ອນປີ 1975?
A. ເປັນຜູ້ນໍາຂອງຝ່າຍຊ້າຍ
B. ເປັນນັກປາດຜູ້ສ້າງສັນຜົນງານວັນນະຄະດີ
C. ເປັນຜູ້ນໍາຂອງຝ່າຍເປັນກາງ
D. ເປັນຜູ້ນໍາຂອງຝ່າຍຂວາ ແລະ ເປັນຜູ້ນຳທະຫານຄົນສຳຄັນ
Answer: D
Explanation: ເຈົ້າບຸນອຸ້ມ ນະ ຈຳປາສັກ (1912-1980) ເປັນເຈົ້າຊາຍຈາກລາຊະວົງຈຳປາສັກ ແລະ ເປັນບຸກຄົນສຳຄັນໃນຝ່າຍຂວາຂອງການເມືອງລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມກາງເມືອງກ່ອນປີ 1975. ພຣະອົງມີບົດບາດຫຼັກໃນຖານະຜູ້ບັນຊາການທະຫານ ແລະ ໄດ້ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີຂອງລັດຖະບານຊົ່ວຄາວໃນໄລຍະໜຶ່ງ. ຝ່າຍຂອງພຣະອົງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກສະຫະລັດອາເມຣິກາ ແລະ ມີແນວຄິດທີ່ຕ້ານຄອມມູນິດຢ່າງເດັດຂາດ. ເຖິງແມ່ນພຣະອົງຈະພະຍາຍາມລວມລັດຖະບານປະສົມກັບຝ່າຍອື່ນໆ, ແຕ່ແນວຄິດທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄດ້ເຮັດໃຫ້ລາວຕົກຢູ່ໃນສະພາບສົງຄາມກາງເມືອງທີ່ຍາວນານ. ບົດບາດຂອງພຣະອົງສະແດງເຖິງຄວາມສັບສົນຂອງການເມືອງລາວໃນຍຸກສົງຄາມເຢັນ.
[Knowledge Application]
ໃຜເປັນຜູ້ກໍານົດຈໍານວນຜູ້ພິພາກສາໃນສານຕ່າງໆ?
A. ລັດຖະມົນຕີກະຊວງຍຸຕິທໍາ
B. ປະທານສານສູງສຸດ
C. ຄະນະປະຈຳສະພາ
D. ອົງການໄອຍະການ
Answer: B
Explanation: ປະທານສານສູງສຸດເປັນຜູ້ກໍານົດຈໍານວນຜູ້ພິພາກສາໃນທຸກຂັ້ນຂອງສານ
[Knowledge Application]
ອາສັງຫາລິມາຊັບໃນປະເທດລາວໝາຍເຖິງຫຍັງ?
A. ຊັບສິນຄົງທີ່ເຊັ່ນ: ເຮືອນ, ສິ່ງປຸກສ້າງ, ທີ່ດິນເປັນຕົ້ນທີ່ບໍ່ສາມາດເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້
B. ເງິນ, ຄຳ, ວັດຖຸສິ່ງຂອງຄອບຄົວ
C. ຊັບສິນລັກສະນະທີ່ເປັນເງິນ, ສິນຍາເຊົ່າເຮືອນ ຫຼື ເອກະສານຕ່າງໆ
D. ຊັບສິນທີ່ສາມາດເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້
Answer: A
Explanation: ອະສັງຫາລິມະຊັບ ໝາຍເຖິງ ຊັບສິ່ງຂອງທີ່ບໍ່ສາມາດເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້ ຊຶ່ງມີ ທີ່ດິນ ແລະ ຊັບສິ່ງຂອງ ທີ່ ຕິດກັບທີ່ດິນຢ່າງຖາວອນ ເຊັ່ນ: ເຮືອນ, ຕົ້ນໄມ້ ຫຼື ສິ່ງປຸກສ້າງຂຶ້ນ.
[Knowledge Application]
ການປະຕິບັດຫຼັກການອົບພົມທາງສາສະໜາພຸດໃນການປົກຄອງອານາຈັກລານຊາງມີຜົນກະທົບຕໍ່ການພັດທະນາກົດໝາຍໃດຫຼາຍທີ່ສຸດ?
A. ກົດໝາຍການສຶກສາ
B. ກົດໝາຍການສືບທອດອຳນາດກະສັດ
C. ກົດໝາຍການຄ້າ
D. ກົດໝາຍການເກັບພາສີ
Answer: B
Explanation: ການອົບພົມພຸດທະສາສະໜາເປັນຫຼັກການສຳຄັນໃນການສືບທອດອຳນາດກະສັດ ໃນອານາຈັກລານຊາງ ເພາະການປົກຄອງຕ້ອງອາໄສຄຸນທຳແລະຫຼັກທາງສາສະໜາ.
[Knowledge Application]
ສິ່ງຂອງທີ່ຖືກຄົ້ນພົບໃນຖ້ຳຕອງລົງ (Tam Ting) ໃນແຂວງຫຼວງພຣະບາງ ແມ່ນຫຍັງທີ່ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນການເຄື່ອນໄຫວທາງສາສະໜາຂອງຊາວລາວໃນສະໄໝອະນາຈັກ?
A. ພະບຸດທະຮູບສົດທີ່ສ້າງດ້ວຍຫິນ
B. ພະບຸດທະຮູບສົດທີ່ສ້າງດ້ວຍໄມ້
C. ພະບຸດທະຮູບສົດທີ່ສ້າງດ້ວຍທອງຄຳ
D. ພະບຸດທະຮູບສົດທີ່ສ້າງດ້ວຍດິນເຜົາ
Answer: B
Explanation: ຖ້ຳຕອງລົງເປັນສະຖານທີ່ສຳຄັນທາງສາສະໜາຂອງລາວ ແລະ ພະບຸດທະຮູບສົດທີ່ສ້າງດ້ວຍໄມ້ຈຳນວນຫຼາຍ ເປັນຫຼັກຖານສະທ້ອນການເຄື່ອນໄຫວທາງສາສະໜາໃນອະນາຈັກລາວ.
[Knowledge Application]
ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມເດີນທາງອອກຈາກເມືອງຊວາ ພ້ອມດ້ວຍພັກພວກ 33 ຄົນ ໃນນັ້ນມີຢູ່ລ້ຽງ, ຕາລ້ຽງ, ນ້ຳລ້ຽງ,ອ້າຍລ້ຽງ ແລະ ພີ່ນ້ອງພ້ອມດ້ວຍທະຫານເອກ 6 ຄົນ ຄື ບາໂບ, ບາຄຸ້ມ, ບາສຽມ, ບາຈີແຂ້, ບາຈິມ ແລະ ບາລູ.
 ພ້ອມທັງບໍລິວານອີກຈຳນວນໜື່ງໃຊ້ເວລາເດີນທາງ 1 ປີ ຈື່ງຮອດ ລິຜີ (ບໍລິເວນບ້ານຄອນ ເຂດເມືອງໂຂງ ແຂວງຈໍາປາສັກ) ຢູ່ໃນໄລຍະ ຄ.ສ ເທົ່າໃດ
A. (ຄ.ສ 1341-1343)
B. (ຄ.ສ 1341-1342)
C. (ຄ.ສ 1342-1343)
D. (ຄ.ສ 1340-1342)
Answer: B
Explanation: ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມເດີນທາງອອກຈາກເມືອງຊວາ ພ້ອມດ້ວຍພັກພວກ 33 ຄົນ ໃນນັ້ນມີຢູ່ລ້ຽງ, ຕາລ້ຽງ, ນ້ຳລ້ຽງ,ອ້າຍລ້ຽງ ແລະ ພີ່ນ້ອງພ້ອມດ້ວຍທະຫານເອກ 6 ຄົນ ຄື ບາໂບ, ບາຄຸ້ມ, ບາສຽມ, ບາຈີແຂ້, ບາຈິມ ແລະ ບາລູ.
 ພ້ອມທັງບໍລິວານອີກຈຳນວນໜື່ງໃຊ້ເວລາເດີນທາງ 1 ປີ ຈື່ງຮອດ ລິຜີ (ບໍລິເວນບ້ານຄອນ ເຂດເມືອງໂຂງ ແຂວງຈໍາປາສັກ). ແຕ່ໃນໄລຍະນັ້ນດິນແດນແຫ່ງນີ້ ຍັງຢູ່ໃຕ້ອິດທິພົນຂອງພວກຂະເໝນຢູ່
 ໃນໄລຍະຕົ້ນເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ແລະ ພັກພວກເມື່ອໄປເຖິງລີ່ຜີ ນັ້ນແລ້ວກໍ່ໄດ້ສະແຫວງຫາສຶກສາຮ່ຳຮຽນວິຊາອາຄົມຕ່າງໆ ຢູ່ກັບສຳນັກວັດພະມະຫາປາສະມັນ (ຄ.ສ 1341-1343). ເຈົ້າທີ່ 4 ຫົວຫາດລີ່ຜີ ແລະ ຫຼັງຈາກນັ້ນ
 ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ພ້ອມພັກພວກຍັງໄດ້ທ່ອງທ່ຽວຊອກຫາຮ່ຳຮຽນວິຊາສາດຕະສິນຕ່າງໆ ຈົນຮອດນະຄອນຂະເໝນ (ອັງກໍທົມ).
[Knowledge Application]
ຕາມກົດໝາຍສາກົນ ໃນການປະຕິບັດສະຫວ່າງລາວ, ກຳຫນົດໃດຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດມີການບັງຄັບໃຊ້ໃນການປົກປ້ອງສິດທິມະນຸດ?
A. ປະຕິທິນວ່າດ້ວຍສິດທິມະນຸດ
B. ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການບໍ່ກະທຳອາຊະຍາກຳສົດ
C. ຂໍ້ຕົກລົງປະຊຸມສັນຕິພາບປາຣີສ
D. ປະທິຍານຕໍ່ຕ້ານການເຊື້ອຊາດນິຍົມ
Answer: A
Explanation: ປະຕິທິນວ່າດ້ວຍສິດທິມະນຸດແມ່ນຫຼັກການສາກົນສຳຄັນທີ່ລາວເປັນພາກສ່ວນໃນການປົກປ້ອງສິດທິມະນຸດ.
[Knowledge Application]
ການລົງນາມສັນຍາສັນຕິພາບປາຣີສ ປີ 1973 ໄດ້ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງກຸ່ມເສດຖານິຍົມລາວໃນດ້ານໃດຫຼາຍທີ່ສຸດ?
A. ການສື່ສານສາທາລະນະ
B. ການຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກຕ່າງປະເທດ
C. ການປົກຄອງດ້ານທະຫານ
D. ການສ້າງຄວາມຊອບທຳທາງກົດໝາຍ
Answer: B
Explanation: ສັນຍາປາຣີສ 1973 ເຮັດໃຫ້ກຸ່ມເສດຖານິຍົມລາວຮັບການສະໜັບສະໜູນທາງການເມືອງແລະທະຫານຈາກຫຼາຍປະເທດຫຼາຍຂຶ້ນ.
[Knowledge Application]
ເດືອນສີ່ລາວມີບຸນປະເພນີຫຍັງ?
A. ບຸນພະເວດ ຫລື ບຸນມະຫາຊາດ
B. ບຸນມະຫາກຳຕະຫຼາດ
C. ບຸນກາຍະກຳ
D. ບຸນເລົ່ານິທານ
Answer: A
Explanation: ບຸນພະເວດ ຫຼື ບຸນມະຫາຊາດ ແມ່ນບຸນທີ່ສຳຄັນຫຼາຍໃນປະເທດລາວ ແລະມັກຈະຈັດຂຶ້ນໃນເດືອນສີ່ຂອງປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ. ບຸນນີ້ເປັນການສະແດງຄວາມເຄົາລົບ ແລະ ສັກກາລະບູຊາພະເວດສັນດອນ ເຊິ່ງເປັນຊາດສຸດທ້າຍຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ.
[Knowledge Application]
ໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ, ການລົງນາມຂອງສັນຍາປາຣີສ 1973 ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ສະຖານະການທາງກົດໝາຍລາວ?
A. ລາວໄດ້ຮັບອິດສະຫຼະທັນທີ
B. ການພົວພັນກັບສະຫະລັດແລະສະຫະພັນໂຊເວຍຖືກຕັດຂາດ
C. ການຫຍຸດຍັ້ງການສົງຄາມພາຍໃນລາວແບບສົມບູນ
D. ການຮັບຮອງສະຖານະພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວໃນທາງກົດໝາຍ
Answer: D
Explanation: ສັນຍາປາຣີສ 1973 ໄດ້ຮັບຮອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວໃນທາງກົດໝາຍ ແລະ ກຳນົດໃຫ້ມີການຮ່ວມລັດບານຊົ່ວຄາວ.
[Knowledge Application]
ບັນຫາສຸຂະພາບໃດທີ່ພົບຫຼາຍໃນເຂດຊົນນະບົດຂອງລາວເນື່ອງຈາກການຂາດແຄນນ້ຳສະອາດ
A. ພະຍາດຫົວໃຈ
B. ພະຍາດທີ່ເກີດຈາກນ້ຳ (ເຊັ່ນ: ຖອກທ້ອງ, ໄຂ້ບິດ)
C. ພະຍາດມະເຮັງ
D. ພະຍາດເບົາຫວານ
Answer: B
Explanation: ໃນເຂດຊົນນະບົດຂອງ ສປປ ລາວ, ການຂາດແຄນນໍ້າສະອາດສຳລັບການບໍລິໂພກ ແລະ ການອະນາໄມແມ່ນເປັນບັນຫາສຳຄັນທີ່ສົ່ງຜົນກະທົບໂດຍກົງຕໍ່ສຸຂະພາບຂອງປະຊາຊົນ. ບັນຫາສຸຂະພາບທີ່ພົບຫຼາຍທີ່ສຸດເນື່ອງມາຈາກສາເຫດນີ້ແມ່ນ ພະຍາດທີ່ເກີດຈາກນໍ້າ (Water-borne Diseases).
ພະຍາດທີ່ເກີດຈາກນໍ້າ ແລະ ຜົນກະທົບ:
ພະຍາດເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນເກີດຈາກການດື່ມນໍ້າ ຫຼື ໃຊ້ນໍ້າທີ່ປົນເປື້ອນດ້ວຍເຊື້ອພະຍາດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ແບັກທີເຣຍ, ໄວຣັສ, ແມ່ກາຝາກ, ເຊິ່ງມັກຈະປົນເປື້ອນມາຈາກສິ່ງປฏິກູນຂອງຄົນ ແລະ ສັດ, ຫຼື ຂາດການບໍາບັດນໍ້າທີ່ຖືກຕ້ອງ. ພະຍາດທີ່ພົບເຫັນຫຼາຍທີ່ສຸດລວມມີ:
ພະຍາດຖອກທ້ອງ (Diarrhea):
ລັກສະນະ: ເປັນພະຍາດທີ່ພົບຫຼາຍທີ່ສຸດ ແລະ ເປັນສາເຫດຕົ້ນຕໍຂອງການເຈັບປ່ວຍ ແລະ ການເສຍຊີວິດໃນເດັກນ້ອຍ, ໂດຍສະເພາະເດັກຕ່ຳກວ່າ 5 ປີ, ໃນເຂດຊົນນະບົດ. ເກີດຈາກການຕິດເຊື້ອແບັກທີເຣຍ (ເຊັ່ນ: E. coli, Cholera), ໄວຣັສ (ເຊັ່ນ: Rotavirus), ຫຼື ແມ່ກາຝາກ ທີ່ປົນເປື້ອນຢູ່ໃນນໍ້າດື່ມ, ອາຫານ, ຫຼື ມືທີ່ບໍ່ສະອາດ.
ຜົນກະທົບ: ເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍຂາດນໍ້າ ແລະ ເກືອແຮ່ຢ່າງຮຸນແຮງ, ຖ້າບໍ່ໄດ້ຮັບການປິ່ນປົວຢ່າງທັນການສາມາດເຮັດໃຫ້ເຖິງແກ່ຊີວິດໄດ້.
ພະຍາດໄຂ້ບິດ (Dysentery):
ລັກສະນະ: ເປັນພະຍາດຖອກທ້ອງຊະນິດໜຶ່ງທີ່ຮຸນແຮງກວ່າ, ໂດຍມີອາການຖອກທ້ອງເປັນມູກເລືອດ, ປວດທ້ອງຢ່າງຮຸນແຮງ, ແລະ ມີໄຂ້. ມັກເກີດຈາກການຕິດເຊື້ອແບັກທີເຣຍເຊັ່ນ: Shigella.
ຜົນກະທົບ: ນອກຈາກການຂາດນໍ້າແລ້ວ, ຍັງສາມາດເຮັດໃຫ້ເກີດອາການແຊກຊ້ອນອື່ນໆ ທີ່ອັນຕະລາຍ.
ສາເຫດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການຂາດແຄນນໍ້າສະອາດ:
ການດື່ມນໍ້າຈາກແຫຼ່ງທີ່ບໍ່ປອດໄພ: ປະຊາຊົນໃນຊົນນະບົດຈໍາເປັນຕ້ອງໃຊ້ນໍ້າຈາກແມ່ນໍ້າລໍາເຊ, ນໍ້າສ້າງ, ຫຼື ນໍ້າສັງທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບການບໍາບັດຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ເຊິ່ງມັກຈະມີເຊື້ອພະຍາດປົນເປື້ອນ.
ການອະນາໄມທີ່ບໍ່ພຽງພໍ: ການຂາດແຄນນໍ້າເຮັດໃຫ້ການລ້າງມື, ການຊໍາລະລ້າງອາຫານ, ແລະ ການຮັກສາຄວາມສະອາດຂອງເຮືອນຊານບໍ່ສາມາດເຮັດໄດ້ຢ່າງເຕັມທີ່, ເຊິ່ງເປັນການເພີ່ມຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການແຜ່ລະບາດຂອງເຊື້ອພະຍາດ.
ລະບົບສຸຂາພິບານບໍ່ດີ: ການຂາດແຄນຫ້ອງນໍ້າທີ່ຖືກສຸຂະອະນາໄມ ແລະ ລະບົບການກໍາຈັດສິ່ງປฏິກູນທີ່ບໍ່ໄດ້ມາດຕະຖານເຮັດໃຫ້ເຊື້ອພະຍາດແພ່ລົງສູ່ແຫຼ່ງນໍ້າໄດ້ງ່າຍ.
[Knowledge Application]
ຫຼັກການຂຽນພາສາລາວໃຫ້ຖືກ ຕ້ອງເຮັດແນວໃດ?
A. ຕ້ອງຂຽນໃຫ້ຖືກຕົວອັກສອນສູງ, ອັກສອນກາງ ແລະ ອັກສອນຕໍ່າ
B. ການປະສົມອັກສອນແບບແມ່ ອະອາ ແລະ ການປະສົມອັກສອນແບບແມສະກົດທັງແປດ.
C. ເວົ້າສະເໜີເລື່ອງລາວສໍາຄັນຢ່າງຍາວໆ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ຟັງເກີດຄວາມບໍ່ເຂົ້າໃຈ
D. ການໃຊ້ວັນນະຍຸດໃຫ້ຂຽນໄວ້ເທິງທ້າຍຂອງອັກສອນແກນຂອງຄຳເວົ້າສະເໝີ
Answer: A
Explanation: ຫຼັກການໃຊ້ຕົວອັກສອນລາວ ຕ້ອງຂຽນໃຫ້ຖືກຕົວອັກສອນສູງ, ອັກສອນກາງ ແລະ ອັກສອນຕໍ່າ. ອັກສອນຕ່າງໆທີ່ມັກໃຊ້ຫຼົງກັນເຊັ່ນ: ຕົວ ຂ ກັບຕົວ ຄ, ຕົວ ສ ກັບຕົວ ຊ, ຕົວ ຖຸ ກັບ ຕົວ ທ, ຕົວ ຜ ກັບ ຕົວ ພ, ຕົວ ພ ກັບ ຕົວ ຟ, ຕົວ ຫ ກັບ ຕົວ ຮ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຄໍາທີ່ໃຊ້ໄມ້ເອກ.
[Knowledge Application]
ສິ່ງທີ່ຄວນເອົາໃຈໃສ່ໃນການຂຽນໜັງສືສະເໜີມີຫຍັງແດ່?
A. ການຂຽນເນື້ອໃນຂອງໜັງສືຕ້ອງຈະແຈ້ງ, ກະທັດຮັດ
B. ຖ້າມີເອກະສານທີ່ຈໍາເປັນຕ້ອງຄັດຕິດມາ ພ້ອມຢ່າງຄົບຖ້ວນ
C. ການຂຽນເນື້ອໃນຂອງໜັງສືຕ້ອງຈະແຈ້ງ, ກະທັດຮັດ, ຖ້າມີເອກະສານທີ່ຈໍາເປັນຕ້ອງຄັດຕິດມາ ພ້ອມຢ່າງຄົບຖ້ວນ; ໃຊ້ຄໍາສຸພາບຄືກັບການຂຽນຄໍາຮ້ອງ; ໜັງສືສະເໜີຕ້ອງຜ່ານຄໍາເຫັນ ແລະ ລາຍເຊັນຂອງພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງຄົບຖ້ວນ
D. ໜັງສືສະເໜີຕ້ອງຜ່ານຄໍາເຫັນ ແລະ ລາຍເຊັນຂອງພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງຄົບຖ້ວນ
Answer: C
Explanation: ໜັງສືຂອງອົງການຈັດຕັ້ງຕ່າງໆ ທີ່ໃຊ້ພົວພັນວຽກງານ, ສະເໜີວຽກງານນໍາ ພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຫຼື ຂັ້ນເທິງທີ່ມີສິດແກ້ໄຂຄໍາສະເໜີດັ່ງກ່າວເຊັ່ນ: ສະເໜີພົວພັນວຽກງານລະຫວ່າງ ອົງການຈັດຕັ້ງດ້ວຍກັນ, ສະເໜີຂໍອະນຸມັດຕ່າງໆຈາກຂັ້ນເທິງ ແລະ ອື່ນໆ.
[Knowledge Application]
ລະດັບການສຶກສາໃດທີ່ຖືວ່າເປັນຂັ້ນພື້ນຖານທີ່ສຸດກ່ອນເຂົ້າໂຮງຮຽນປະຖົມ?
A. ອະນຸບານ
B. ໂຮງຮຽນສູນພັດທະນາເດັກກ່ອນໄວຮຽນ
C. ໂຮງຮຽນສາມັນຊັ້ນຕົ້ນ
D. ໂຮງຮຽນກ່ອນໄວຮຽນ
Answer: A
Explanation: ລະດັບການສຶກສາທີ່ຖືວ່າເປັນຂັ້ນພື້ນຖານທີ່ສຸດກ່ອນເຂົ້າໂຮງຮຽນປະຖົມໃນ ສປປ ລາວ ແມ່ນ ການສຶກສາກ່ອນໄວຮຽນ ແຕ່ໃນນັ້ນ, ລະດັບທີ່ສຳຄັນ ແລະ ຖືກນັບວ່າເປັນຂັ້ນຕົ້ນກວ່າໝູ່ແມ່ນ: ອະນຸບານ (Kindergarten): ເປັນລະດັບການສຶກສາສຳລັບເດັກນ້ອຍທີ່ມີອາຍຸປະມານ 3-5 ປີ ກ່ອນທີ່ຈະເຂົ້າຮຽນຊັ້ນປະຖົມປີທີ 1.
[Knowledge Application]
ຄວາມໝາຍຂອງຄໍາ "ກາບ" ໝາຍເຖິງຫຍັງ?
A. ໃຊ້ໃນແບບຟອມ ຫຼື ສິ່ງພິມທີ່ຈົ່ງວ່າງໄວ້ເພື່ອໃຫ້ຂຽນຕື່ມໃສ່
B. ໃຊ້ໝາຍຄໍາ ຫຼື ຂໍ້ຄວາມປະເພດດຽວກັນ ເຊິ່ງຍັງມີຫຼາຍຢ່າງທີ່ຕ້ອງຂຽນລົງບ່ອນນີ້ ແຕ່ຫາກບໍ່ຂຽນ
C. ຄໍາທີ່ມີການສຳຜັດສັບຊ້ອນກັນຢ່າງເປັນລະບຽບ
D. ໃຊ້ເພື່ອຂັ້ນໃຈຄວາມຍ່ອຍໃນປະໂຫຍກທີ່ນ້ອຍກວ່າການໃຊ້ເຄື່ອງໝາຍຈຸດ (,)
Answer: C
Explanation: ກາບ” ຄໍານີ້ ໃນພາສາສັນສະກິດ ແປວ່າຄໍາຂອງກະວີ, ໃນພາສາລາວເຮົາ ແມ່ນໝາຍເຖິງຂອງ ທີ່ເປັນກີບບາງໆ ແລະ ຊ້ອນເລື່ອມກັນເປັນຊັ້ນໆເຊັ່ນ: ກາບດອກໄມ້, ກາບລາງ, ກາບໝາກ ເປັນຕົ້ນ. ສ່ວນຄວາມໝາຍທາງໄວຍາກອນນັ້ນ ຄໍາ “ກາບ” ກໍຈະໝາຍເຖິງຄໍ ໍາທີ່ມີການສໍາຜັດ ສັບຊ້ອນກັນຢ່າງ ເປັນລະບຽບ, ສະນັ້ນ ກາບ” ຈຶ່ງແມ່ນກອນປະເພດໜຶ່ງທີ່ມີກຳນົດລັກສະນະເຈັດຄໍາ ແລະ ໃຊ້ສຳຜັດ ຄໍາທີ່ເຈັດກັບຄໍາທີ່ສາມໃນວັກຕໍ່ໄປ.
[Knowledge Application]
ພຣະບິດາຂອງສັງສີນໄຊໃນວັນນະຄະດີລາວມີພຣະນາມວ່າແນວໃດ?
A. ທ້າວສີທັດ 
B. ພະຍາ ກຸສະລາດ
C. ທ້າວກຸມພັນ
D. 
ພະຍາ ພົມມະຈັກ
Answer: A
Explanation: ໃນວັນນະຄະດີລາວພຣະບິດາຂອງສັງສິນໄຊມີພຣະນາມວ່າ ທ້າວສີທັດ.
ທ້າວສີທັດ ແມ່ນພຣະຣາຊາຜູ້ຄອງເມືອງພົມມະຈັກ ແລະ ເປັນພຣະບິດາຂອງສາມອ້າຍນ້ອງວິເສດຄື ສິນໄຊ, ສັງທອງ, ແລະ ສີໂຫ. ເຖິງແມ່ນວ່າລູກຊາຍທັງສາມຈະເກີດຈາກແມ່ຕ່າງກັນ (ສິນໄຊຈາກນາງປັດຖະວີ, ສັງທອງຈາກແມ່ທັບທີສອງ, ແລະ ສີໂຫຈາກນາງຄຸນນີ), ທ້າວສີທັດກໍຍັງຖືເປັນພຣະບິດາຂອງພວກເຂົາ ແລະ ເປັນຜູ້ທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການເລີ່ມຕົ້ນເລື່ອງລາວ.
ການລັກພາຕົວນ້ອງສາວຂອງພຣະອົງຄື ນາງຈັນທາ ໂດຍຍັກກຸມພັນ ເປັນສາເຫດທີ່ເຮັດໃຫ້ທ້າວສີທັດຕ້ອງສັ່ງໃຫ້ລູກຊາຍທັງສາມອອກເດີນທາງໄປຊ່ວຍເຫຼືອ, ເຊິ່ງເປັນການເລີ່ມຕົ້ນການຜະຈົນໄພອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງສັງສິນໄຊ.
[Knowledge Application]
ຂະແໜງຂອງອານາຈັກອາງຕອນສຸດທ້າຍທີ່ໃຊ້ສະເຫຼີມສະຫຼອງພິທີສົມມຸດ-ສົມມຸດສັນຍາໃນຮູບແບບທີ່ຄ້າຍກັນກັບພິທີຂອງອານາຈັກອື່ນໃນພາກພື້ນອາຊຽນແມ່ນຫຍັງ?
A. ອານາຈັກລານຊາງ
B. ອານາຈັກຂະເຫຍົານ
C. ອານາຈັກບານສາ
D. ອານາຈັກນະຄອນຫຼວງ
Answer: C
Explanation: ອານາຈັກບານສາເປັນອານາຈັກສຸດທ້າຍໃນພາກພື້ນທີ່ຍັງໃຊ້ພິທີການເຊັນສັນຍາແບບດັ້ງເດີມກ່ອນຖືກຜົນກະທົບຈາກອິທິພົນຕ່າງປະເທດ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບອາຄານທຳມະຊາດ Ban Chiang ມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງໃດຕໍ່ການສຶກສາປະຫວັດສາດຂອງພາກພາກເຫັນເຫງິນ?
A. ມັນແມ່ນສູນກາງຂອງອານາຈັກພາຍງານ
B. ເປັນທີ່ພົບຫຼັກຖານເຫັນເງິນບໍ່ເກົ່າກວ່າ 500 ປີ
C. ຍືນຢັນການໃຊ້ເຫັນເງິນແບບອີສານກ່ອນທີ່ຈະມີອານາຈັກໄທ
D. ບໍ່ມີຂໍ້ກຳນົດທາງໂຄງສ້າງ
Answer: C
Explanation: Ban Chiang ແມ່ນຫຼັກຖານທີ່ບົດທັດເງິນແລະໂລຫະສະໃໝ່ກ່ອນອານາຈັກໄທ.
[Knowledge Application]
ດ້ານຕາເວັນຕົກຂອງປະເທດລາວ ມີຈຸດທີ່ໄກກວ່າໝູ່ຢູ່ແຂວງໃດ?
A. ແຂວງຫົວພັນ
B. ແຂວງເຊກອງ
C. ແຂວງບໍ່ແກ້ວ
D. ແຂວງໄຊຍະບູລີ
Answer: C
Explanation: ທີ່ຕັ້ງ: ແຂວງບໍ່ແກ້ວຕັ້ງຢູ່ທາງພາກຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງລາວ ແລະ ມີຊາຍແດນຕິດກັບປະເທດໄທ (ຈັງຫວັດເຊຽງໃໝ່ ແລະ ຈັງຫວັດພະເຍົາ) ແລະ ມຽນມາ (ລັດຊານ).
 ຈຸດທີ່ໄກທີ່ສຸດ: ຈຸດທີ່ໄກທີ່ສຸດທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງລາວຢູ່ໃນເຂດຊາຍແດນຂອງແຂວງບໍ່ແກ້ວ, ໂດຍສະເພາະໃນເຂດສາມຫຼ່ຽມຄຳ (Golden Triangle), ບ່ອນທີ່ລາວ, ໄທ, ແລະ ມຽນມາມາບັນຈົບກັນ. ຈຸດນີ້ຢູ່ໃກ້ກັບເມືອງຕົ້ນເຜິ້ງ, ເຊິ່ງເປັນຈຸດຕາເວັນຕົກສຸດຂອງປະເທດລາວ.
 ລັກສະນະພູມິສາດ: ພື້ນທີ່ນີ້ຖືກແບ່ງໂດຍແມ່ນໍ້າຂອງ, ເຊິ່ງເປັນເສັ້ນຊາຍແດນທຳມະຊາດລະຫວ່າງລາວກັບໄທ ແລະ ມຽນມາ. ພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນພູຜາ ແລະ ມີບາງສ່ວນທີ່ເປັນທົ່ງພຽງຕາມແມ່ນໍ້າ.
 ຄວາມສຳຄັນ: ເຂດສາມຫຼ່ຽມຄຳໃນແຂວງບໍ່ແກ້ວເປັນຈຸດສຳຄັນທາງຍຸດທະສາດ ແລະ ການຄ້າຊາຍແດນ. ມັນຍັງເປັນສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວທີ່ມີຊື່ສຽງ ເນື່ອງຈາກມີຄວາມງາມທາງທຳມະຊາດ ແລະ ປະຫວັດສາດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການຄ້າຝິ່ນໃນອະດີດ.
[Knowledge Application]
ເມືອງທີ່ຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນສາມຫຼ່ຽມຄຳ ເຊິ່ງຕິດກັບຊາຍແດນໄທ ແລະ ມຽນມາແມ່ນເມືອງໃດ?
A. ຫ້ວຍຊາຍ
B. ຫຼວງນໍ້າທາ
C. ບໍ່ແກ້ວ
D. ທ່າແຂກ
Answer: A
Explanation: ເມືອງທີ່ຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນສາມຫຼ່ຽມຄຳ ເຊິ່ງຕິດກັບຊາຍແດນໄທ ແລະ ມຽນມາແມ່ນ ເມືອງຫ້ວຍຊາຍ.
 ເມືອງຫ້ວຍຊາຍແມ່ນເມືອງເອກຂອງ ແຂວງບໍ່ແກ້ວ, ຕັ້ງຢູ່ພາກຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງປະເທດລາວ. ຄວາມສຳຄັນຂອງເມືອງນີ້ແມ່ນຍ້ອນທີ່ຕັ້ງພູມສາດທີ່ພິເສດ: ມັນຕັ້ງຢູ່ແຄມແມ່ນໍ້າຂອງ, ເຊິ່ງແມ່ນໍ້າສາຍນີ້ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນເສັ້ນແບ່ງຊາຍແດນລະຫວ່າງລາວກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານ.
 ໂດຍສະເພາະ, ຫ້ວຍຊາຍແມ່ນຕັ້ງຢູ່ກົງກັນຂ້າມກັບ ອຳເພີຊຽງຂອງ ແຂວງຊຽງລາຍ ຂອງປະເທດໄທ, ໂດຍມີຂົວມິດຕະພາບລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 4 ເຊື່ອມຕໍ່ສອງເມືອງນີ້. ນອກຈາກນັ້ນ, ຍັງຢູ່ບໍ່ໄກຈາກຈຸດທີ່ແມ່ນໍ້າຂອງໄຫຼຜ່ານບໍລິເວນທີ່ເປັນຊາຍແດນຕິດກັນສາມປະເທດຄື: ລາວ, ໄທ, ແລະ ມຽນມາ. ບໍລິເວນນີ້ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີໃນນາມ "ສາມຫຼ່ຽມຄຳ" (Golden Triangle).
 ຍ້ອນທີ່ຕັ້ງຍຸດທະສາດນີ້, ເມືອງຫ້ວຍຊາຍຈຶ່ງກາຍເປັນ:
 ປະຕູການຄ້າທີ່ສຳຄັນ: ເປັນຈຸດຜ່ານແດນສຳຄັນສຳລັບສິນຄ້າ ແລະ ນັກທ່ອງທ່ຽວທີ່ເດີນທາງລະຫວ່າງລາວ, ໄທ, ແລະ ມຽນມາ.
 ສູນກາງການທ່ອງທ່ຽວ: ນັກທ່ອງທ່ຽວຈໍານວນຫຼາຍນິຍົມໃຊ້ເສັ້ນທາງນີ້ເພື່ອເດີນທາງຈາກໄທເຂົ້າສູ່ລາວ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນການລ່ອງເຮືອຕາມແມ່ນໍ້າຂອງໄປຫາເມືອງຫຼວງພະບາງ.
 ຈຸດຍຸດທະສາດດ້ານຄວາມໝັ້ນຄົງ: ເນື່ອງຈາກເປັນບໍລິເວນທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັນຫຼາຍປະເທດ, ຈຶ່ງມີຄວາມສໍາຄັນທາງດ້ານການຄວບຄຸມຊາຍແດນ ແລະ ການຮັກສາຄວາມປອດໄພ.
[Knowledge Application]
ໃນເທື່ອງການປະຫວັດສາດສາສະໜາ, ການຮັບອິທິພົນຂອງລັດພຸທທະສາສະໜາສິງຫອນ (Sri Vijaya) ຕໍ່ພິທີກຳພຸທທະນິຍົມໃນພາກໃຕ້ຂອງລາວແມ່ນອະທິບາຍໄດ້ດ້ວຍບັນຫາໃດ?
A. ຄວາມຕໍ່ເນື່ອງຂອງເສັ້ນທາງການຄ້າໃນແຄວງຈຳປາສັກ
B. ການປະສົມຜສານກັບພິທີກໍາອິນເດຍຕາເວັນອອກ Dvaravati
C. ບົດບາດຂອງພະເຈົ້າຫຼວງເພື່ອເປັນປ້ອມກັນການຂຶ້ນຄອງອຳນາດມອນ
D. ການຮັບທຳມະສົມາທິຈາກສິງຫອນແບບພິເສດ
Answer: B
Explanation: ອິທິພົນຂອງສິງຫອນຕໍ່ພິທີພຸດທະນິຍົມໃນພາກໃຕ້ຂອງລາວ ເກີດຈາກການຜສົມຜສານກັບວັດທະນະທຳອິນເດຍ Dvaravati ຢ່າງຊັດເຈນ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງສາດສະເຫຼີມສະເຫຼີມຂອງຊຸມຊົນບູຮານທີ່ມີອາຍຸກ່ອນປະຫວັດສາດຢູ່ພື້ນທີ່ສະຫວັນນະເຂດ ເຊື່ອມໂຍງກັບວັດທະນະທຳໃດຫຼາຍທີ່ສຸດ?
A. ວັດທະນະທຳດົນສະກຸນ
B. ວັດທະນະທຳບານຊອງ
C. ວັດທະນະທຳຫົງສາວັດ
D. ວັດທະນະທຳບານຈັນ
Answer: B
Explanation: ການຂຸດຄົ້ນທີ່ບານຊອງເປັນຫຼັກຖານສຳຄັນຂອງຊຸມຊົນກ່ອນປະຫວັດສາດໃນພາກກາງຂອງລາວ.
[Knowledge Application]
ສົມເດັດພຣະສັງຄະຣາດອົງທຳອິດຂອງລາວ ມີບົດບາດແນວໃດໃນການຈັດລະບຽບຄະນະສົງ?
A. ເປັນຜູ້ສ້າງຕັ້ງລະບົບໂຮງຮຽນສົງ
B. ເປັນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງກະສັດ
C. ເປັນຜູ້ວາງລະບົບການບໍລິຫານຄະນະສົງໃຫ້ເປັນປຶກແຜ່ນ
D. ເປັນນັກປາດທີ່ເຊື່ອມໂຍງສາສະໜາເຂົ້າກັບການເມືອງ
Answer: C
Explanation: ຫຼັງຈາກການເຂົ້າມາຂອງພຣະພຸດທະສາສະໜານິກາຍເຖຣະວາດ, ການຈັດລະບົບຄະນະສົງໃຫ້ມີຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ ແລະ ມີປະສິດທິພາບແມ່ນສິ່ງຈຳເປັນ. ສົມເດັດພຣະສັງຄະຣາດອົງທຳອິດ (ເຊິ່ງມັກຈະເປັນພຣະສົງທີ່ມາພ້ອມກັບພຣະມະຫາປະສັກສົງ) ໄດ້ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການ:
 - ວາງລະບົບການປົກຄອງຄະນະສົງ: ສ້າງຕັ້ງລຳດັບຊັ້ນຂອງພຣະສົງ, ກົດລະບຽບສໍາລັບພຣະສົງ, ແລະ ລະບົບການບໍລິຫານວັດວາອາຮາມ.
 - ຈັດການສຶກສາສົງ: ກໍານົດຫຼັກສູດການຮຽນການສອນພຣະທໍາຄໍາສອນ, ພາສາປາລີ, ແລະ ວິໄນສົງ.
 - ເຜີຍແຜ່ສາສະໜາ: ຊ່ວຍໃຫ້ພຣະພຸດທະສາສະໜາແຜ່ຫຼາຍໄປສູ່ປະຊາຊົນທຸກຊັ້ນຄົນ ແລະ ທຸກພື້ນທີ່ຂອງອານາຈັກ.
 - ເປັນທີ່ປຶກສາຂອງກະສັດ: ພຣະສັງຄະຣາດມັກຈະເປັນທີ່ປຶກສາທີ່ສຳຄັນຂອງກະສັດໃນດ້ານສິນທຳ, ຈັນຍາທຳ, ແລະ ບາງຄັ້ງກໍດ້ານການເມືອງ. ການວາງລະບົບເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຊ່ວຍໃຫ້ພຣະພຸດທະສາສະໜາມີຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະ ເຕີບໃຫຍ່ໃນລາວ.
[Knowledge Application]
ປະເທດລາວໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນໃນການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດແນວໃດ?
A. ສະໜອງນໍ້າມັນ
B. ສົ່ງເສີມການຕັດໄມ້ເພື່ອສົ່ງອອກ
C. ຄວບຄຸມນະໂຍບາຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດຂອງລາວທັງໝົດ
D. ສະໜອງທຶນ, ເຕັກໂນໂລຢີ, ແລະ ຄວາມຮູ້ທາງວິຊາການ
Answer: D
Explanation: ການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນໃນການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດຂອງລາວ
ປະເທດລາວໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຈາກອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນຕ່າງໆ ເພື່ອສົ່ງເສີມການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດຢ່າງຍືນຍົງ. ການຊ່ວຍເຫຼືອເຫຼົ່ານີ້ມີຫຼາຍຮູບແບບ, ເຊິ່ງປະກອບມີ:
ການສະໜອງທຶນ ແລະ ການຊ່ວຍເຫຼືອດ້ານການເງິນ:
ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນເຊັ່ນ: ທະນາຄານໂລກ (World Bank), ທະນາຄານພັດທະນາອາຊີ (ADB), ອົງການສະຫະປະຊາຊາດ (UN) ຕ່າງໆ (ເຊັ່ນ: UNDP, FAO), ແລະ ອົງການພັດທະນາຂອງປະເທດຕ່າງໆ (ເຊັ່ນ: SIDA ຂອງສວີເດັນ, GIZ ຂອງເຢຍລະມັນ, JICA ຂອງຍີ່ປຸ່ນ) ໄດ້ໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນທາງດ້ານການເງິນສຳລັບໂຄງການຄຸ້ມຄອງປ່າໄມ້, ຊັບພະຍາກອນນໍ້າ, ຊີວະນາໆພັນ, ແລະ ການຫຼຸດຜ່ອນຜົນກະທົບຈາກການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ.
ທຶນເຫຼົ່ານີ້ຖືກນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນການສຳຫຼວດ, ການສ້າງເຂດອະນຸລັກ, ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດນະໂຍບາຍ, ແລະ ການຝຶກອົບຮົມບຸກຄະລາກອນ.
ການຖ່າຍທອດເຕັກໂນໂລຢີ ແລະ ຄວາມຮູ້ທາງວິຊາການ:
ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນໄດ້ນຳເອົາເຕັກໂນໂລຢີທີ່ທັນສະໄໝເຂົ້າມາຊ່ວຍລາວໃນການຕິດຕາມ ແລະ ປະເມີນສະພາບຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ, ເຊັ່ນ: ເຕັກໂນໂລຢີພູມສາດສານສົນເທດ (GIS), ລະບົບຮັບຮູ້ໄລຍະໄກ (Remote Sensing) ເພື່ອຕິດຕາມການປ່ຽນແປງຂອງປ່າໄມ້, ແລະ ເຕັກໂນໂລຢີການຄຸ້ມຄອງນໍ້າ.
ພ້ອມກັນນັ້ນ, ຍັງມີການຝຶກອົບຮົມ ແລະ ໃຫ້ຄຳປຶກສາດ້ານວິຊາການແກ່ພະນັກງານລັດຖະກອນ ແລະ ຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ ເພື່ອຍົກສູງຄວາມສາມາດໃນການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນຢ່າງມີປະສິດທິພາບ.
[Knowledge Application]
ຈາກມຸມມອງສາດສະໜາ ການແຜ່ຂະຫຍາຍພຸດທະສາສະໜາໃນລາວມີການຜົນກະທົບສຳຄັນຕໍ່ວັດທະນະທຳວິໄສໃດ?
A. ບົດບາດຂອງພະສົງໃນການປົກຄອງ
B. ການສ້າງຫໍຄຳແລະຫຸ້ມຫມອນ
C. ການປັບປຸງກົດໝາຍຮາບສັງຄົມ
D. ການຜູກມິດກັບດິນແດນຂ້າງເຄີຍ
Answer: A
Explanation: ພຸດທະສາສະໜາມີອິດທິພົນຫຼາຍໃນການສ້າງບົດບາດພະສົງເພື່ອປົກຄອງສັງຄົມແລະວັດທະນະທຳລາວ.