CAIH-ai/LaoBench huggingface dataset:
[Knowledge Application]
ກ່ອນທີ່ຈະໄດ້ເກີດເປັນພະເວດສັນດອນ, ພະໂພທິສັດໄດ້ເຄີຍບຳເພັນທານະບາລະມີມາແລ້ວກີ່ຊາດ?
A. 
100 ຊາດ
B. 
500 ຊາດ
C. 1,000 ຊາດ
D. 10 ຊາດ
Answer: B
Explanation: ຈຳນວນຊາດທີ່ພະໂພທິສັດບຳເພັນທານບາລະມີກ່ອນເກີດເປັນພະເວດສັນດອນ
ກ່ອນທີ່ຈະໄດ້ເກີດເປັນພະເວດສັນດອນ, ພະໂພທິສັດໄດ້ເຄີຍບຳເພັນ ທານບາລະມີ ມາແລ້ວເຖິງ 500 ຊາດ.
ໃນພຸດທະສາສະໜາ, ເຊື່ອກັນວ່າພະໂພທິສັດ (ຜູ້ທີ່ຈະມາຕັດສະຮູ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ) ຈະຕ້ອງບຳເພັນ ສິບບາລະມີ ໃຫ້ຄົບຖ້ວນສົມບູນໃນຫຼາຍໆພົບຫຼາຍໆຊາດ. ທານບາລະມີ (ການໃຫ້ທານ) ແມ່ນໜຶ່ງໃນບາລະມີທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ.
ການບຳເພັນໃນ 500 ຊາດ: ການທີ່ກ່າວວ່າບຳເພັນທານບາລະມີມາແລ້ວ 500 ຊາດນັ້ນ ເປັນການສະແດງເຖິງຈຳນວນຊາດທີ່ນັບບໍ່ຖ້ວນທີ່ພະໂພທິສັດໄດ້ສ້າງສົມຄຸນງາມຄວາມດີທາງດ້ານການໃຫ້. ບໍ່ວ່າຈະເກີດເປັນສິ່ງໃດ, ໃນຖານະໃດ, ພະອົງກໍຍັງຄົງຝຶກຝົນຈິດໃຈໃນການເສຍສະຫຼະ ແລະ ການໃຫ້ຢູ່ສະເໝີ.
ພະເວດສັນດອນ: ຊາດສຸດທ້າຍຂອງທານບາລະມີ: ຊາດທີ່ເກີດເປັນພະເວດສັນດອນນີ້ ຖືເປັນການບຳເພັນທານບາລະມີໃນລະດັບສູງສຸດ, ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ ປໍລະມັດຖະທານ (ການໃຫ້ທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ). ໃນຊາດນີ້, ພະອົງໄດ້ໃຫ້ທານສິ່ງທີ່ໃຫ້ໄດ້ຍາກຍິ່ງ ເຊັ່ນ: ຊ້າງຄູ່ບ້ານຄູ່ເມືອງ, ລູກຊາຍ, ລູກສາວ, ແລະ ແມ້ກະທັ້ງພະນາງມັດສີຜູ້ເປັນຊາຍາ. ການກະທຳເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນເພື່ອເຮັດໃຫ້ທານບາລະມີຂອງພະອົງເຕັມເປี่ยมສົມບູນແບບ.
ດັ່ງນັ້ນ, ຕົວເລກ 500 ຊາດ ຈຶ່ງເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມພາກພຽນອັນບໍ່ຢຸດຢັ້ງ ແລະ ຄວາມຕັ້ງໃຈອັນແຮງກ້າຂອງພະໂພທິສັດໃນການສ້າງສົມບາລະມີ ເພື່ອເປົ້າໝາຍສູງສຸດຄືການຕັດສະຮູ້ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອສັບພະສັດໃຫ້ພົ້ນທຸກ.
[Knowledge Application]
“ທົ່ງພຽງແຫ່ງຄວາມຕາຍ” ເປັນນະວະນິຍາຍທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງນັກຂຽນທ່ານໃດ?
A. ສົມສີ ເດຊາຄຳພູ
B. ດວງຈຳປາ
C. ອຸທິນ ບຸນຍາວົງ
D. ບຸນທະນົງ ຊົມໄຊຜົນ
Answer: D
Explanation: ນະວະນິຍາຍທີ່ມີຊື່ສຽງເລື່ອງ “ທົ່ງພຽງແຫ່ງຄວາມຕາຍ” ເປັນຜົນງານຂອງນັກຂຽນຊາວລາວຊື່ ທ່ານ ບຸນທະນົງ ຊົມໄຊຜົນ.
 ກ່ຽວກັບນະວະນິຍາຍ "ທົ່ງພຽງແຫ່ງຄວາມຕາຍ"
 “ທົ່ງພຽງແຫ່ງຄວາມຕາຍ” ຖືເປັນໜຶ່ງໃນນະວະນິຍາຍທີ່ສຳຄັນຂອງວັນນະຄະດີລາວສະໄໝໃໝ່. ຜົນງານເລື່ອງນີ້ໄດ້ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງສະພາບຄວາມເປັນຈິງ ແລະ ຄວາມໂຫດຮ້າຍຂອງສົງຄາມ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນສົງຄາມຢູ່ລາວໃນຊ່ວງກ່ອນປີ 1975. ເນື້ອເລື່ອງຈະພັນລະນາເຖິງຊີວິດຂອງຜູ້ຄົນ, ການຕໍ່ສູ້ດິ້ນຮົນ, ຄວາມທຸກທໍລະມານ, ແລະ ຜົນກະທົບຈາກໄພສົງຄາມທີ່ໄດ້ທຳລາຍຊີວິດ ແລະ ຈິດໃຈຂອງມະນຸດ.
 ກ່ຽວກັບ ທ່ານ ບຸນທະນົງ ຊົມໄຊຜົນ
 ທ່ານ ບຸນທະນົງ ຊົມໄຊຜົນ ເປັນນັກຂຽນທີ່ມີຊື່ສຽງ ແລະ ມີຜົນງານໂດດເດັ່ນໃນວັນນະຄະດີລາວ. ເພິ່ນມັກຂຽນເລື່ອງລາວທີ່ສະທ້ອນເຖິງສັງຄົມ, ການເມືອງ, ແລະ ຊີວິດຂອງປະຊາຊົນໃນຍຸກສະໄໝທີ່ປ່ຽນແປງ. ຜົນງານຂອງເພິ່ນຫຼາຍເລື່ອງໄດ້ຖືກນຳໄປສຶກສາ ແລະ ວິເຄາະໃນວົງການວັນນະກຳ ເນື່ອງຈາກມີຄວາມຄົມຄາຍ, ເລິກເຊິ່ງ, ແລະ ມີຄຸນຄ່າທາງດ້ານສິລະປະວັນນະກຳສູງ.
 ນະວະນິຍາຍ “ທົ່ງພຽງແຫ່ງຄວາມຕາຍ” ຈຶ່ງເປັນຜົນງານທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມສາມາດຂອງເພິ່ນໃນການນຳສະເໜີເລື່ອງລາວທີ່ໜັກແໜ້ນ ແລະ ສ້າງຜົນກະທົບຕໍ່ຄວາມຮູ້ສຶກຂອງຜູ້ອ່ານໄດ້ຢ່າງເລິກເຊິ່ງ.
[Knowledge Application]
ໃນພາສາລາວບົດພັນລະນາທິວທັດແມ່ນບົດແນວໃດ?
A. ແມ່ນໃຊ້ໃນໂອກາດທີ່ບຸກຄົນໃດບຸກຄົນໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມຈະເລີນກ້າວໜ້າໃນຊີວິດ ແລະ ການງານຕະຫຼອດຮອດການດໍາລົງຊີວິດປະສົບຜົນສຳເລັດ
B. ແມ່ນການເວົ້າທີ່ຍາດພີ່ນ້ອງ
C. ແມ່ນບົດພັນລະນາປະເພດໜຶ່ງເຊິ່ງເອົາພາບທິວທັດເປັນເອົາເປົ້າໝາຍຕົ້ນຕໍໃນການສ່ອງແສງ
D. ແມ່ນການປ່າວຂ່າວຕ່າງໆ 
Answer: C
Explanation: ບົດພັນລະນາຫົວຫັດ ແມ່ນບົດພັນລະນາປະເພດໜຶ່ງເຊິ່ງເອົາພາບທິວທັດເປັນເປົ້າໝາຍໃນການສ່ອງແສງ, ທົ່ວທັດແມ່ນພາບອັນໜຶ່ງເຊິ່ງອາດຈະເປັນພາບທໍາມະຊາດ ຫຼື ພາບທີ່ຄົນສ້າງຂຶ້ນ ໃນນັ້ນມີຄົນ, ສັດ ແລະ ວັດຖຸສິ່ງຂອງ. ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນໃນເມື່ອພັນລະນາຈະຕ້ອງ ຈັດວາງໃຫ້ຖືກຕາມລະບຽບ ຄັກແນ່ ແຕ່ໃນນັ້ນຕ້ອງໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ພັນລະນາພາບທໍາມະຊາດເປັນຕົ້ນຕໍ, ສ່ວນການເຄື່ອນໄຫວຂອງຄົນນັ້ນ ເຖິງວ່າຈະພັນລະນາກໍໃຫ້ຖືເປັນພຽງສິ່ງສໍາຮອງເທົ່ານັ້ນ.
[Knowledge Application]
ການສຳຫຼວດທາງສັງຄົມວິທະຍາຂອງປີ 1957 ໃນປະເທດລາວ ມີການຄົ້ນພົບຫຍັງທີ່ສຳຄັນກ່ຽວກັບການເຄື່ອນໄຫວຂອງຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງ?
A. ການອົບພະຍົບຂອງຊົນເຜົ່າມົງ
B. ການກຳເນີດຂອງພິທີບູຊາພະອິນທະວົງ
C. ການປະຕິວັດຂອງຊົນເຜົ່າກະຫອຍ
D. ການຮ່ວມມືກັບອົງການສະຫະປະຊາຊາດ
Answer: A
Explanation: ການສຳຫຼວດໃນປີ 1957 ເປັນຫຼັກຖານທາງວິຊາການທີ່ສຳຄັນກ່ຽວກັບການອົບພະຍົບຂອງຊົນເຜົ່າມົງ ໃນພື້ນທີ່ພາກເໜືອຂອງລາວ ທີ່ມີຜົນກະທົບຕໍ່ການກໍ່ຕັ້ງຊຸມຊົນໃໝ່.
[Knowledge Application]
ອົງການສັນທິສຸກຂອງສະຫະປະຊາຊາດ (UN) ໄດ້ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການແກ້ໄຂວິກິດຜູ້ອົບພະຍົບລາວ-ຫວຽດນາມ ໃນປີໃດ?
A. 1962
B. 1975
C. 1980
D. 1991
Answer: C
Explanation: ໃນທົ່ວປີ 1980 ຢູ່ການບັນຫາຜູ້ອົບພະຍົບຫລາຍ ສະຫະປະຊາຊາດມີບົດບາດດ້ານກົນໄກກົມຄວບຄຸມການອົບພະຍົບ
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຊາວອາມອມຢູ່ຊຶ່ງໃນປະເທດລາວ ມີຄວາມສຳຄັນໃນການສຶກສາປະຫວັດສາດຢ່າງໃດ?
A. ຊີ້ໃຫ້ເຫັນການກະຈາຍຂອງມະນຸດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້
B. ສະແດງຖຶກກອງທັບຈີນສ້າງຂື້ນໃນຍຸກຮ່ານຫອງ
C. ພິສູດວ່າພູເຂົາຫຼວງພຣະບາງເຄີຍເປັນສູນກາງອານາຈັກນີກວາດ
D. ເປັນຫຼັກຖານຄົນລາວມີບັນທຶກກຽວກັບອິນດີ້ນແຕ່ໂບຮານ
Answer: A
Explanation: ການຄົ້ນພົບຊາວອາມອມຢູ່ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນຫຼັກຖານການຕັ້ງຖິ່ນຖານ ແຕ່ຍັງຊີ້ໃຫ້ເຫັນການກະຈາຍຂອງມະນຸດຢ່າງກວ້າງໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.
[Knowledge Application]
ໃນພາສາລາວເພິ່ນໃຊ້ກາບເພື່ອເຮັດຫຍັງ?
A. ໃຊ້ກາບສໍາລັບອ່ານ, ເຊິ່ງໃນບຸນປະເພນີຕ່າງໆ ຂອງລາວ
B. ກາບຈະຕ້ອງໃຊ້ຫຼັກການໃນການສໍາຜັດເກາະກ່າຍກັນເປັນແຖວໄປຕາມລັກສະນະສໍາຜັດຂອງມັນ
C. ໃຊ້ໃນເວລາຂຽນ ຫຼື ພິມແຖວຕົ້ນຂອງວັກຕ້ອງຍັບເຂົ້າ ເພື່ອຂຶ້ນຕົ້ນເນື້ອໃນໃໝ່ ເພາະວ່າແຕ່ລະຫຍໍ້ໜ້າ ຈະມີເນື້ອໃນແຕກຕ່າງກັນ
D. ໃຊ້ໃນແບບຟອມ ຫຼື ສິ່ງພິມທີ່ຈົ່ງວ່າງໄວ້ເພື່ອໃຫ້ຂຽນຕື່ມໃສ່
Answer: A
Explanation: ກາບ” ຄໍານີ້ ໃນພາສາສັນສະກິດ ແປວ່າຄໍາຂອງກະວີ, ໃນພາສາລາວເຮົາ ແມ່ນໝາຍເຖິງຂອງ ທີ່ເປັນກີບບາງໆ ແລະ ຊ້ອນເລື່ອມກັນເປັນຊັ້ນໆເຊັ່ນ: ກາບດອກໄມ້, ກາບລາງ, ກາບໝາກ ເປັນຕົ້ນ. ສ່ວນຄວາມໝາຍທາງໄວຍາກອນນັ້ນ ຄໍາ “ກາບ” ກໍຈະໝາຍເຖິງຄໍ ໍາທີ່ມີການສໍາຜັດ ສັບຊ້ອນກັນຢ່າງ ເປັນລະບຽບ, ສະນັ້ນ ກາບ” ຈຶ່ງແມ່ນກອນປະເພດໜຶ່ງທີ່ມີກຳນົດລັກສະນະເຈັດຄໍາ ແລະ ໃຊ້ສຳຜັດ ຄໍາທີ່ເຈັດກັບຄໍາທີ່ສາມໃນວັກຕໍ່ໄປ. ເພິ່ນມັກໃຊ້ກາບສໍາລັບອ່ານ, ເຊິ່ງໃນບຸນປະເພນີຕ່າງໆເຊັ່ນ: ບຸນຊ່ວງ ເຮືອ, ບຸນບັ້ງໄຟ, ບຸນໂຮງຮຽນ, ຂຶ້ນເຮືອນໃໝ່ ຫຼື ເຊິ່ງໃນງານພິທີອື່ນໆ.
[Knowledge Application]
ການເສຍຊີວິດ ແລະ ພິທີງານສົບ ຕາມຮີດຄອງປະເພນີລາວມີລັກສະນະແນວໃດ?
A. ກິນລ້ຽງ
B. ການໃສ່ບາດ
C. ການຖວາຍສັງຄະທານ
D. ການແຈ້ງຂ່າວ ແລະການຕຽມງານ, ການອາບນ້ຳສົບ ແລະການແຕ່ງຕົວ, ການສວດອະພິທຳ, ການໃສ່ບາດ ແລະການຖວາຍສັງຄະທານ, ພິທີເຄື່ອນສົບ ແລະ ການເຮັດບຸນອັດຖິ/ບຸນແຈກເຂົ້າ
Answer: D
Explanation: ພິທີງານສົບຕາມຮີດຄອງປະເພນີລາວມີລັກສະນະສະເພາະຕົວທີ່ສະແດງອອກເຖິງຄວາມເຊື່ອທາງພຸດທະສາສະໜາ, ຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ຜູ້ລ່ວງລັບ, ແລະການໃຫ້ກຳລັງໃຈແກ່ຍາດພີ່ນ້ອງ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ, ພິທີງານສົບຂອງຄົນລາວຈະມີຂັ້ນຕອນດັ່ງນີ້:

ການແຈ້ງຂ່າວ ແລະການຕຽມງານ: ເມື່ອມີຜູ້ເສຍຊີວິດ, ຍາດພີ່ນ້ອງຈະແຈ້ງຂ່າວໃຫ້ຄົນຮູ້ຈັກ, ເພື່ອນບ້ານ, ແລະພະສົງ. ຈາກນັ້ນກໍຈະມີການຈັດຕຽມສະຖານທີ່, ເຄື່ອງໃຊ້ຕ່າງໆສຳລັບງານສົບ.
ການອາບນ້ຳສົບ ແລະການແຕ່ງຕົວ: ສົບຈະຖືກອາບນ້ຳ ແລະແຕ່ງກາຍດ້ວຍຊຸດທີ່ດີທີ່ສຸດ. ບາງຄັ້ງອາດຈະມີການນຳເອົາເງິນ ຫຼືສິ່ງຂອງທີ່ມີຄ່າໃສ່ປາກສົບ ເພື່ອເປັນເສບຽງໃນໂລກຫຼັງຄວາມຕາຍ.
ການສວດອະພິທຳ: ພະສົງຈະມາສວດອະພິທຳຢູ່ເຮືອນຂອງຜູ້ເສຍຊີວິດໃນຕອນແລງ. ການສວດອະພິທຳແມ່ນການເທດສະໜາທຳ ແລະສູດມົນ ເພື່ອສົ່ງດວງວິນຍານຂອງຜູ້ຕາຍໄປສູ່ສຸຄະຕິ ແລະສອນໃຫ້ຄົນທີ່ມີຊີວິດຢູ່ເຂົ້າໃຈເຖິງຄວາມບໍ່ທ່ຽງແທ້ຂອງຊີວິດ. ໂດຍປົກກະຕິຈະມີການສວດ 1 ຫາ 3 ຄືນ ຫຼືຫຼາຍກວ່ານັ້ນ ຂຶ້ນຢູ່ກັບຄວາມເໝາະສົມ ແລະຖານະຂອງເຈົ້າພາບ.
ການໃສ່ບາດ ແລະການຖວາຍສັງຄະທານ: ໃນຕອນເຊົ້າຂອງແຕ່ລະມື້ສວດ, ພະສົງຈະມາບິນທະບາດຢູ່ເຮືອນງານສົບ ຫຼືຍາດໂຍມຈະໄປໃສ່ບາດຢູ່ຕາມວັດ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຈະມີການຖວາຍສັງຄະທານແດ່ພະສົງ ເພື່ອອຸທິດສ່ວນບຸນສ່ວນກຸສົນໃຫ້ຜູ້ລ່ວງລັບ.
ພິທີເຄື່ອນສົບ: ເມື່ອເຖິງມື້ສຸດທ້າຍຂອງງານ, ສົບຈະຖືກເຄື່ອນຍ້າຍຈາກເຮືອນໄປວັດ ຫຼືສະຖານທີ່ປົງສົບ. ຈະມີການແຫ່ສົບຮອບເມນ 3 ຮອບ (ຖ້າເປັນການຊາປະນະກິດສົບ).
ການຊາປະນະກິດສົບ (ເຜົາ) ຫຼືການຝັງ: ພິທີສຸດທ້າຍຄືການເຜົາສົບ ຫຼືຝັງສົບ. ການເຜົາສົບເປັນທີ່ນິຍົມໃນພຸດທະສາສະໜາ. ຫຼັງຈາກການເຜົາ, ກະດູກ ແລະອັດຖິຈະຖືກເກັບໄວ້ໃນເຈດີ ຫຼືບ່ອນທີ່ເໝາະສົມ.
ການເຮັດບຸນອັດຖິ/ບຸນແຈກເຂົ້າ: ຫຼັງຈາກພິທີປົງສົບແລ້ວ, ຍາດພີ່ນ້ອງຈະຈັດງານບຸນອີກຄັ້ງໃນໄລຍະເວລາທີ່ກຳນົດ ເພື່ອເຮັດບຸນອຸທິດໃຫ້ຜູ້ລ່ວງລັບອີກຄັ້ງ.
[Knowledge Application]
ທ່ານ ຜູ້ນຳຂອງພັກ ແລະ ແນວລາວຮັກຊາດ ທັງໝົດ 16 ທ່ານ ຖືກຈັບກຸມຄຸມຂັງ ໃນວັນທີເດືອນປີໃດ?
A. 13 ເມສາ 1959
B. 12 ກໍລະກົດ 1960
C. 13 ພຶດສະພາ 1959
D. 20 ເມສາ 1959
Answer: C
Explanation:  ວັນທີ 12 ພຶດສະພາ 1959 ພວກເຂົາໄດ້ໃຊ້ກຳລັງຕຳຫຼວດປິດລ້ອມບໍລິເວນເຮືອນບັນດາຜູ້ນຳຂອງພັກ, ຂອງແນວລາວຮັກຊາດ ແລະ ຄະນະສັນຕິພາບເປັນກາງ. ຕໍ່ມາຮອດວັນທີ 28 ກໍລະກົດ1959, ພວກເຂົາໄດ້ດຳເນີນການຈັບກຸມຄຸມຂັງບັນດາຜູ້ນຳຂອງພັກ ແລະ ແນວລາວຮັກຊາດ 16 ທ່ານ ຄື: ທ່ານ ສຸພານຸວົງ, ທ່ານ ໜູຮັກ ພູມສະຫວັນ, ທ່ານ ພູມີ ວົງວິຈິດ, ທ່ານພູນ ສີປະເສີດ, ທ່ານສີທົນ ກົມມະດໍາ, ທ່ານ ສິງກະໂປ ສີໂຄດຈຸນນະມາລີ, ທ່ານໝື່ນ ສົມວິຈິດ, ທ່ານ ສີຊະນະ ສີສານ, ທ່ານ ມາ ໄຂຄຳພິທູນ, ທ່ານຄໍາຜາຍ ບຸບຜາ, ທ່ານບົວສີ ຈະເລີນສຸກ, ທ່ານ ມະຫາສົມບູນ ວົງໜໍ່ບຸນທຳ, ທ່ານ ເພົ້າ ພີມມະຈັນ, ທ່ານ ຄໍາເພັດ ພົມມະວັນ, ທ່ານ ພູເຂົາ ແລະ ທ່ານ ມານະ ວົງອີສານ;
* ຄຸກຄ້າຍໂພນເຄັງ, ລັດຖະບານ ຜຸຍ ຊະນະນິກອນ ໄດ້ດັດແປງຈາກຄອກມ້າ ຂອງລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ ສ້າງເປັນຄຸກເພື່ອກັກຂັງບັນດາຜູ້ນຳຂອງແນວລາວຮັກຊາດ (28 ກໍລະກົດ1959 ).
[Knowledge Application]
ສະຖານການການບັງຄັບໃຊ້ອຳນາດຂອງລັດໃນສະຫະພັນລາວ-ລະຫວ່າງປີ 1950-1975 ໄດ້ຮັບຄວາມສຳຄັນໃນການຕໍ່ຕ້ານສົງຄາມເຢັນແນວໃດ?
A. ການປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕຕົວເອງ
B. ການເຂົ້າພົວພັນກັບສະຫະລັດເມກາ
C. ການເຫັນດ້ວຍກັບສະຫະພັນໂຊເວຍ
D. ການຕໍ່ຕ້ານອຳນາດເຢັນໂດຍອິດທິພົນຝຣັ່ງ
Answer: C
Explanation: ລາວມີບົດບາດສຳຄັນໃນສົງຄາມເຢັນ ໂດຍຮັບອິດທິພົນສະຫະພັນໂຊເວຍແລະພັກຄອມມິວນ.
[Knowledge Application]
ພຣະເຈົ້າສີສວ່າງວົງ ໄດ້ຂຶ້ນປົກຄອງເປັນເຈົ້າຊີວິດຂອງຫຼວງພະບາງໃນປີ ຄ.ສ. ໃດ?
A. ຄ.ສ. 1904
B. ຄ.ສ. 1920
C. ຄ.ສ. 1945
D. ຄ.ສ. 1946
Answer: A
Explanation: ພຣະເຈົ້າສີສວ່າງວົງ (ປົກຄອງ 1904-1959) ໄດ້ຂຶ້ນປົກຄອງເປັນເຈົ້າຊີວິດຂອງຫຼວງພະບາງໃນປີ ຄ.ສ. 1904. ພຣະອົງໄດ້ສືບທອດບັນລັງຕໍ່ຈາກພຣະບິດາຂອງພຣະອົງຄື ພຣະເຈົ້າສັກກະຣິນ (ເຈົ້າຄຳປ້ອມ). ການຂຶ້ນປົກຄອງຂອງພຣະເຈົ້າສີສວ່າງວົງເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງການປົກຄອງທີ່ຍາວນານພາຍໃຕ້ລະບອບອານານິຄົມຝຣັ່ງ. ໃນສະໄໝຂອງພຣະອົງ, ຝຣັ່ງໄດ້ຮວບຮວມເອົາຫົວເມືອງຕ່າງໆ ຂອງລາວມາຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງດຽວກັນກັບຫຼວງພະບາງ, ເຊິ່ງໃນທີ່ສຸດໄດ້ກາຍເປັນ "ປະເທດລາວ" ໃນພາຍຫຼັງ. ພຣະອົງຊົງເປັນກະສັດທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການຫັນປ່ຽນປະເທດຈາກລະບອບເຈົ້າເມືອງສັກດີນາສູ່ລັດສະໄໝໃໝ່.
[Knowledge Application]
ພະທາດພູສີ ສ້າງຂຶ້ນໃນປີໃດ?
A.  ຄ.ສ 1804
B.  ຄ.ສ 1805
C.  ຄ.ສ 1806
D.  ຄ.ສ 1807
Answer: A
Explanation: ພະທາດພູສີ ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ 1804 ໂດຍພະເຈົ້າອະນຸລຸດ. ພະທາດແຫ່ງນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນສັນຍາລັກທີ່ໂດດເດັ່ນຂອງເມືອງເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນຈຸດຊົມວິວທີ່ສວຍງາມທີ່ສຸດບ່ອນໜຶ່ງໃນຫຼວງພະບາງ.
[Knowledge Application]
ຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງລູກຕໍ່ພໍ່ແມ່ໃນສັງຄົມລາວແມ່ນແນວໃດ
A. ເບິ່ງແຍງເມື່ອເຖົ້າແກ່ເທົ່ານັ້ນ
B. ເຄົາລົບນັບຖື, ເຊື່ອຟັງ ແລະ ເບິ່ງແຍງເມື່ອເພິ່ນເຖົ້າແກ່
C. ບໍ່ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບ
D. ຫາເງີນໃຫ້ຢ່າງດຽວ
Answer: B
Explanation: ໃນສັງຄົມລາວ, ຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງລູກຕໍ່ພໍ່ແມ່ ແມ່ນຄຸນຄ່າທີ່ຝັງເລິກຢູ່ໃນວັດທະນະທຳ ແລະ ຖືກເນັ້ນໜັກມາແຕ່ບູຮານນະການ, ໂດຍມີຮາກຖານມາຈາກພະພຸດທະສາສະໜາ ແລະ ຮີດຄອງປະເພນີອັນດີງາມ. ຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງລູກກັບພໍ່ແມ່ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນສາຍເລືອດເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນສາຍສຳພັນແຫ່ງການເຄົາລົບ, ກະຕັນຍູ, ແລະ ການດູແລເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນຕະຫຼອດຊີວິດ
[Knowledge Application]
ສະຫຼຸບຂໍ້ສັນຍາສັນຕິສຸກວຽງຈັນ ປີ 1828 ມີຜົນກະທົບຕໍ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຊາວຊົນພື້ນເມືອງໃນພາກໃດຂອງປະເທດເວັນນີ້ຫຼາຍທີ່ສຸດ?
A. ເຫຼືອງພາກກາງ
B. ພາກໃຕ້ເຂດຫຼວງພຣະບາງ
C. ພາກເຫນືອມົງ
D. ພາກກາງຕະຫຼອດສະໄໝ
Answer: A
Explanation: ຂໍ້ສັນຍານີ້ມີຜົນກະທົບຫຼັກຕໍ່ພື້ນທີ່ເຫຼືອງພາກກາງ, ເພາະມີການຍ້າຍຖິ່ນຐານຂອງຊາວຊົນພື້ນເມືອງແລະພົນເຮົາໃນພື້ນທີ່ນັ້ນ.
[Knowledge Application]
ຢ່າງໃດທີ່ພິສູດໄດ້ວ່າ "ບັນທຶກສາລະບານສີສະໜາມ" ຢູ່ວັດພູໄດ້ມີອິດທິພົນຈາກອານາຈັກຂອງອິນເດຍເຊັ່ນໄດ້ໃດ?
A. ການນຳໃຊ້ພາສາແລະອັກສອນຂອງພາລະວິດ
B. ການສ້າງປະຕູສູງເຫືອງແບບກະຫິລານ
C. ການເກັບຮັກສາສິລະປະພື້ນເມືອງ
D. ການລົງລວມຂອງພະສົງອີຫິນ
Answer: A
Explanation: ພາສາແລະອັກສອນທີ່ໃຊ້ໃນບັນທຶກສາລະບານສີສະໜາມບ່ອງບອກອິດທິພົນອິນເດຍຢ່າງແຈ້ງເຈັດ.
[Knowledge Application]
ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດ ໄດ້ຍ້າຍນະຄອນຫຼວງຈາກຫຼວງພະບາງໄປວຽງຈັນດ້ວຍເຫດຜົນຫຼັກໃດ?
A. ເພື່ອໃຫ້ໃກ້ກັບສະຫຍາມ
B. ເພື່ອໃຫ້ໃກ້ທະເລ
C. ເພາະນະຄອນຫຼວງເກົ່າຖືກໄຟໄໝ້
D. ເພື່ອຫຼີກລ້ຽງການຮຸກຮານຈາກພະມ້າ ແລະ ເປັນສູນກາງທີ່ເໝາະສົມກວ່າ
Answer: D
Explanation: ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດ (ປົກຄອງ 1548-1571) ໄດ້ຕັດສິນໃຈຍົກຍ້າຍນະຄອນຫຼວງຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງຈາກຊຽງດົງຊຽງທອງ (ຫຼວງພະບາງ) ມາວຽງຈັນໃນປີ ຄ.ສ. 1560. ເຫດຜົນຫຼັກຄືເພື່ອຫຼີກລ້ຽງການຮຸກຮານຈາກກອງທັບພະມ້າ (ໂດຍສະເພາະຈາກພຣະເຈົ້າບຸເຣງນອງ) ທີ່ກຳລັງຂະຫຍາຍອຳນາດເຂົ້າມາໃນພາກພື້ນ. ວຽງຈັນເປັນທີ່ຕັ້ງຍຸດທະສາດທີ່ດີກວ່າ, ມີພື້ນທີ່ກວ້າງຂວາງ, ແລະ ເປັນສູນກາງທີ່ສາມາດປ້ອງກັນໄດ້ງ່າຍກວ່າ. ການຍົກຍ້າຍນະຄອນຫຼວງນີ້ໄດ້ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງຕໍ່ປະຫວັດສາດ ແລະ ພູມສາດການເມືອງຂອງລາວ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫົວກະໂຫຼກມະນຸດຢູ່ຖ້ຳ Tam Pa Ling ມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງໃດຕໍ່ການສຶກສາວິວັດທະນາການຂອງມະນຸດໃນອາຊີອາຄານ?
A. ພິສູດການອົບພະຍົບທາງທະເລ
B. ພິສູດການອົບພະຍົບທາງບົກ
C. ພິສູດການມີຢູ່ຂອງ Homo erectus
D. ພິສູດການອົບພະຍົບຈາກອາຟຣິກາສູ່ອາຊີໃຕ້
Answer: D
Explanation: ການຄົ້ນພົບຫົວກະໂຫຼກ Tam Pa Ling ເປັນຫຼັກຖານສຳຄັນຂອງການອົບພະຍົບມະນຸດສະໄໝສະມັຍຕົ້ນຈາກອາຟຣິກາສູ່ອາຊີ.
[Knowledge Application]
ການເສຍອຳນາດຂອງອານາຈັກຈັນປາສັກໃນປີ 1707 ມີຜົນກະທົບໃດຕໍ່ອຳນາດການປົກຄອງໃນພື້ນທີ່ຮ່ວມສະໄໝພາກກາງຂອງລາວ?
A. ເຮັດໃຫ້ເມືອງໄຟສາມາດກໍ່ຕັ້ງອິດສະຫຼະໄດ້
B. ເຮັດໃຫ້ອຳນາດອັງກິດເຂົ້າຄວບຄຸມໄດ້ໄວ
C. ເປັນຫຼັກໃນການກໍ່ຕັ້ງອຳນາດປະເທດຫຍໍ້ນາເມືອງພາກເໜືອ
D. ສົ່ງຜົນໃຫ້ການກວດອຳນາດຂອງອິນເດຍຂຶ້ນ
Answer: A
Explanation: ເມືອງໄຟໄດ້ອາສັງອຳນາດອິດສະຫຼະພາຍຫຼັງການສົ້ນສຸດຂອງຈັນປາສັກ, ສະທ້ອນໄພ້ໄດ້ຮັບອິດທິພົນທາງການເມືອງຊັບຊ້ອນໃນພາກກາງ.
[Knowledge Application]
ພຣະເຈົ້າລ້ານຄຳແດງ ມີບົດບາດສຳຄັນແນວໃດໃນສາຍສຳພັນກັບລ້ານນາ?
A. ເປັນຜູ້ທີ່ຕໍ່ສູ້ກັບລ້ານນາ
B. ເປັນຜູ້ທີ່ສ້າງຄວາມສຳພັນທີ່ດີກັບລ້ານນາຜ່ານການແຕ່ງດອງ
C. ເປັນຜູ້ທີ່ຢຶດຄອງລ້ານນາ
D. ເປັນຜູ້ທີ່ເຊັນສັນຕິພາບກັບລ້ານນາຫຼັງຈາກສົງຄາມ
Answer: B
Explanation: ພຣະເຈົ້າລ້ານຄຳແດງ (ປົກຄອງ 1440-1479) ເປັນກະສັດຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ຕໍ່ຈາກພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ. ບົດບາດສຳຄັນຂອງພຣະອົງຄືການສ້າງສາຍສຳພັນທາງການເມືອງກັບອານາຈັກລ້ານນາ (ຊຽງໃໝ່) ທີ່ເຂັ້ມແຂງ. ພຣະອົງໄດ້ອະພິເສກສົມຣົດກັບພຣະນາງເທບສີ, ພຣະທິດາຂອງກະສັດຕິໂລກກະຣາດແຫ່ງລ້ານນາ. ການແຕ່ງດອງນີ້ເປັນການສ້າງສຳພັນທະມິດທີ່ໝັ້ນຄົງລະຫວ່າງສອງອານາຈັກ, ຊ່ວຍຫຼີກລ່ຽງຄວາມຂັດແຍ້ງ ແລະ ສົ່ງເສີມການແລກປ່ຽນວັດທະນະທຳ ແລະ ພຣະພຸດທະສາສະໜາ. ສາຍສຳພັນທີ່ດີກັບລ້ານນາໄດ້ຊ່ວຍສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງໃຫ້ແກ່ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໃນຊ່ວງເວລາໜຶ່ງ.
[Knowledge Application]
ອະນາຈັກລານຊາງໄດ້ມີການເຊື່ອມໂຍງກັບອານາຈັກອື່ນໆໃນພາກພື້ນອາຊຽນຢ່າງໃດໃນດ້ານສັງຄົມ-ວັດທະນະທຳຕອນສະຫວັດດີທີ່ 16?
A. ຜ່ານການແລກປ່ຽນພະພຸດທະສາສະໜາ
B. ຜ່ານການແລກປ່ຽນພາສາອັງກິດ
C. ຜ່ານການແລກປ່ຽນສິນຄ້າກັບອານາຈັກອັງກິດ
D. ຜ່ານການແລກປ່ຽນກົນລະນະທຳອິນເດຍ
Answer: A
Explanation: ພະພຸດທະສາສະໜາເປັນສື່ການແລກປ່ຽນທາງວັດທະນະທຳຫຼັກລະຫວ່າງອະນາຈັກລານຊາງ ແລະ ອານາຈັກອື່ນໆໃນພາກພື້ນອາຊຽນໃນສະຫວັດດີທີ່ 16.
[Knowledge Application]
ຊັບພະຍາກອນໃຕ້ດິນທີ່ສຳຄັນຕໍ່ເສດຖະກິດລາວ ນອກຈາກແຮ່ທາດແລ້ວມີຫຍັງອີກ?
A. ນ້ຳບາດານ
B. ນ້ຳມັນດິບ
C. ເກືອ
D. ອາຍແກັສທຳມະຊາດ
Answer: A
Explanation: ຊັບພະຍາກອນໃຕ້ດິນທີ່ສຳຄັນຕໍ່ເສດຖະກິດລາວ ນອກຈາກແຮ່ທາດ: ນໍ້າບາດານ (Groundwater)
ນອກຈາກແຮ່ທາດຕ່າງໆ (ເຊັ່ນ: ທອງ, ທອງຄຳ, ຖ່ານຫີນ, ຫີນປູນ) ແລ້ວ, ຊັບພະຍາກອນໃຕ້ດິນທີ່ສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ເສດຖະກິດ ແລະ ການດຳລົງຊີວິດຂອງປະຊາຊົນລາວຄື ນໍ້າບາດານ (Groundwater).
ຄວາມສຳຄັນຂອງນໍ້າບາດານ:
ແຫຼ່ງນໍ້າສຳລັບການບໍລິໂພກ:
ນໍ້າບາດານເປັນແຫຼ່ງນໍ້າສະອາດທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດສຳລັບການບໍລິໂພກຂອງປະຊາຊົນ, ໂດຍສະເພາະໃນເຂດຊົນນະບົດທີ່ການເຂົ້າເຖິງນໍ້າປະປາຍັງບໍ່ທົ່ວເຖິງ. ການຂຸດເຈາະນໍ້າສ້າງ ຫຼື ນໍ້າບາດານເປັນວິທີຫຼັກໃນການສະໜອງນໍ້າດື່ມ ແລະ ນໍ້າໃຊ້ປະຈຳວັນ.
ສະໜັບສະໜູນການກະສິກຳ:
ໃນໄລຍະລະດູແລ້ງ, ເມື່ອນໍ້າຜິວດິນ (ເຊັ່ນ: ແມ່ນໍ້າ, ໜອງ) ມີປະລິມານຫຼຸດລົງ, ນໍ້າບາດານກາຍເປັນແຫຼ່ງນໍ້າຫຼັກສຳລັບການຊົນລະປະທານພືດຜັກ, ການລ້ຽງສັດ, ແລະ ການຜະລິດກະສິກຳອື່ນໆ. ມັນຊ່ວຍຮັບປະກັນການຜະລິດກະສິກຳຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຕະຫຼອດປີ, ໂດຍສະເພາະພືດຜັກທີ່ຕ້ອງການນໍ້າຕະຫຼອດ.
ການນຳໃຊ້ໃນອຸດສາຫະກຳ:
ຫຼາຍອຸດສາຫະກຳຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ກາງ, ໂດຍສະເພາະໂຮງງານປຸງແຕ່ງຜະລິດຕະພັນກະສິກຳ ຫຼື ໂຮງງານຜະລິດເຄື່ອງດື່ມ, ກໍເພິ່ງພານໍ້າບາດານເປັນແຫຼ່ງນໍ້າຕົ້ນຕໍໃນຂະບວນການຜະລິດ.
[Knowledge Application]
ພະຍັນຊະນະຄວບໃນພາສາລາວແມ່ນຫຍັງ?
A.  ແມ່ນພະຍັນຊະນະທີ່ປະກອບຢູ່ທ້າຍສະຫຼະ ແລະ ມີສຽງປະສົມເຂົ້າກັບສະຫຼະທີ່ຢູ່ຂ້າງໜ້າ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ສຽງຜ້ຽນໄປ
B. ແມ່ນພະຍັນຊະນະທີ່ເອົາສຽງຂອງມັນເຂົ້າໄປຄວບກັບພະຍັນຊະນະຕົວອື່ນ
C. ແມ່ນໃຊ້ໃນໂອກາດທີ່ບຸກຄົນໃດບຸກຄົນໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມຈະເລີນກ້າວໜ້າໃນຊີວິດ
D. ແມ່ນພະຍັນຊະນະທີ່ເອົາສຽງຂອງຕົນເປັນແກນສຽງຂອງຄໍາເວົ້າ
Answer: B
Explanation: ພະຍັນຊະນະທີ່ເອົາສຽງຂອງມັນເຂົ້າໄປຄວບກັບພະຍັນຊະນະຕົວອື່ນ. ພະຍັນຊະນະທີ່ໃຊ້ຄວຍໄດ້ມີຕົວ ວ ລ ຣ ແຕ່ໃນພາສາລາວໃຊ້ຄວບໄດ້ມີແຕ່ຕົວ ວ. ໝາຍຄວາມວ່າ ເມື່ອເອົາຕົວ ວ ວາງໄວ້ຂ້າງຫຼັງຖັດພະຍັນຊະນະຕົວທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອເອົາສຽງຂອງມັນຄວບເຂົ້າກັນໃຫ້ ເປັນສຽງທີ່ມີຕົວ ວ ຢູ່ນໍາ, ເວລາອ່ານອອກສຽງຕ້ອງຄວບກັນ ຫຼື ອອກສຽງພ້ອມກັນທັງສອງຕົວເຊັ່ນ: ກ ກັບ ວ ຄວບກັນ ກວ ຕົວຢ່າງ: ແກວ່ງ, ກວາງ, ຄວາຍ, ຄວາມ, ງວາກ, ງົມງາຍ, ສວ່າງ, ສວາຍ, ປລາສຕິກ, ຝຣັ່ງ, ບຣູໄນ... ເປັນຕົ້ນ.
[Knowledge Application]
ການສົ່ງເສີມການສຶກສາດ້ານສິລະປະວັດທະນະທຳໃນໂຮງຮຽນມີຈຸດປະສົງຫຍັງ?
A. ເພື່ອຄວາມບັນເທີງເທົ່ານັ້ນ
B. ຮັກສາເອກະລັກຊາດ, ພັດທະນາຄວາມຄິດສ້າງສັນ, ແລະ ສ້າງຄວາມພາກພູມໃຈ
C. ບໍ່ສຳຄັນ
D. ເຮັດໃຫ້ການຮຽນຫຼຸດລົງ
Answer: B
Explanation: ການສົ່ງເສີມການສຶກສາດ້ານສິລະປະວັດທະນະທຳໃນໂຮງຮຽນມີບົດບາດສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ການພັດທະນາບຸກຄະລາກອນ ແລະ ສັງຄົມ. ຈຸດປະສົງຫຼັກຂອງການສຶກສານີ້ແມ່ນເພື່ອ ຮັກສາເອກະລັກຊາດ, ພັດທະນາຄວາມຄິດສ້າງສັນ, ແລະ ສ້າງຄວາມພາກພູມໃຈ ໃຫ້ແກ່ນັກຮຽນ ແລະ ສັງຄົມໂດຍລວມ.

1. ຮັກສາເອກະລັກຊາດ
ສືບທອດມູນມໍລະດົກ: ສິລະປະວັດທະນະທຳແມ່ນກະຈົກສະທ້ອນເຖິງຮີດຄອງປະເພນີ, ຄວາມເຊື່ອ, ວິຖີຊີວິດ, ແລະ ປະຫວັດສາດຂອງຊາດ. ການສອນສິລະປະວັດທະນະທຳໃນໂຮງຮຽນເປັນການ ສືບສານຄວາມຮູ້ ແລະ ທັກສະ ຈາກຄົນຮຸ່ນໜຶ່ງໄປສູ່ຄົນອີກຮຸ່ນໜຶ່ງ, ຮັບປະກັນວ່າສິລະປະພື້ນເມືອງເຊັ່ນ: ການຟ້ອນລຳ, ດົນຕີພື້ນເມືອງ, ສິລະປະກຳ, ຫັດຖະກຳຕ່າງໆ ຈະບໍ່ສູນຫາຍໄປ.
ປູກຝັງຄວາມເປັນລາວ: ການທີ່ນັກຮຽນໄດ້ຮຽນຮູ້ ແລະ ຝຶກຝົນສິລະປະວັດທະນະທຳຂອງຕົນເອງ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ພວກເຂົາ ເຂົ້າໃຈເຖິງຮາກເຫງົ້າ ແລະ ຕົວຕົນ ຂອງຄົນລາວ. ສິ່ງນີ້ເປັນພື້ນຖານສຳຄັນໃນການສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງທາງດ້ານຈິດໃຈ ແລະ ບໍ່ໃຫ້ຫຼົງລືມເອກະລັກຂອງຊາດໃນທ່າມກາງກະແສໂລກາພິວັດ.
2. ພັດທະນາຄວາມຄິດສ້າງສັນ
ເສີມສ້າງຈິນຕະນາການ: ສິລະປະເປັນວິຊາທີ່ສົ່ງເສີມການໃຊ້ຈິນຕະນາການ ແລະ ແນວຄິດນອກກອບ. ການໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ແຕ້ມຮູບ, ປະດິດຜົນງານ, ຫຼິ້ນດົນຕີ, ຫຼື ສະແດງລະຄອນ ຈະຊ່ວຍ ປົດປ່ອຍຄວາມຄິດສ້າງສັນ ທີ່ຢູ່ໃນຕົວຂອງພວກເຂົາ.
ພັດທະນາການຄິດທີ່ຫຼາກຫຼາຍ: ການສຶກສາສິລະປະບໍ່ໄດ້ເນັ້ນການຈື່ຈຳ, ແຕ່ເນັ້ນການສະແດງອອກ ແລະ ການແກ້ໄຂບັນຫາໃນຮູບແບບທີ່ແຕກຕ່າງ. ສິ່ງນີ້ຊ່ວຍພັດທະນາຄວາມສາມາດໃນການຄິດວິເຄາະ, ການຕັດສິນໃຈ, ແລະ ການຊອກຫາວິທີແກ້ໄຂບັນຫາທີ່ຫຼາກຫຼາຍ, ເຊິ່ງເປັນທັກສະທີ່ສຳຄັນໃນທຸກຂົງເຂດຊີວິດ.
ສ້າງແຮງບັນດານໃຈ: ການໄດ້ສຳຜັດກັບສິລະປະຮູບແບບຕ່າງໆ ສາມາດສ້າງແຮງບັນດານໃຈໃຫ້ນັກຮຽນຄົ້ນພົບພອນສະຫວັນທີ່ເຊື່ອງຊ້ອນຢູ່ໃນຕົວເອງ ແລະ ພັດທະນາມັນໃຫ້ເຕັມສັກກະຍະພາບ.
3. ສ້າງຄວາມພາກພູມໃຈ
ພາກພູມໃຈໃນຕົນເອງ: ເມື່ອນັກຮຽນໄດ້ສ້າງສັນຜົນງານສິລະປະ ຫຼື ໄດ້ສະແດງອອກເຖິງຄວາມສາມາດຂອງຕົນ, ພວກເຂົາຈະມີຄວາມຮູ້ສຶກ ພາກພູມໃຈໃນຜົນງານ ແລະ ໃນຕົນເອງ. ຄວາມພາກພູມໃຈນີ້ຊ່ວຍເສີມສ້າງຄວາມໝັ້ນໃຈໃນຕົວເອງ ແລະ ເປັນແຮງກະຕຸ້ນໃຫ້ພັດທະນາຕໍ່ໄປ.
ພາກພູມໃຈໃນຊາດ: ການທີ່ນັກຮຽນໄດ້ຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບຄວາມງາມ ແລະ ຄວາມເປັນເອກະລັກຂອງສິລະປະວັດທະນະທຳລາວ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ພວກເຂົາເກີດຄວາມຮັກຊາດ, ຄວາມພາກພູມໃຈໃນມູນມໍລະດົກຂອງບັນພະບຸລຸດ, ແລະ ມີຄວາມປາດຖະໜາທີ່ຈະປົກປັກຮັກສາສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ.
ສ້າງຄວາມສາມັກຄີ: ການຮ່ວມກິດຈະກຳສິລະປະວັດທະນະທຳຮ່ວມກັນ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນການຝຶກຊ້ອມຟ້ອນ, ຫຼິ້ນດົນຕີ, ຫຼື ຈັດງານວັດທະນະທຳ, ສາມາດສ້າງຄວາມສາມັກຄີ, ຄວາມຮ່ວມມື, ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນລະຫວ່າງນັກຮຽນ.
[Knowledge Application]
ເມື່ອປີ 1975, ພັກພວກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວໄດ້ເຄື່ອນໄຫວການປ່ຽນແປງດ້ານໃດຢ່າງສຳຄັນທີ່ສຸດຕໍ່ລະບົບສັງຄົມຂອງລາວ?
A. ການປົກຄອງເມືອງຢ່າງສົມບູນ
B. ການປິດປະເທດຕໍ່ຕ່າງປະເທດ
C. ຫົວຂໍ້ການປິ່ນປົວສະເຫຼີມສິດເທົ່າທຽມ
D. ການແບ່ງປັນທີ່ດິນໃໝ່
Answer: A
Explanation: ການປົກຄອງເມືອງຢ່າງສົມບູນແມ່ນຈຸດເດັ່ນນຳໄປສູ່ການເປັນລັດສັງຄົມນິຍົມ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງສາດສະໜາໃດທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການຂຸດຄົ້ນທີ່ທົ່ງໄຫຫິນ?
A. ພຸດທະສາສະໜາ
B. ພຣະຣາມະສາສະໜາ
C. ຄຣິດສາສະໜາ
D. ສາສະໜາພື້ນເມືອງ
Answer: D
Explanation: ການຂຸດຄົ້ນທົ່ງໄຫຫິນພົບຫຼັກຖານທາງສາສະໜາພື້ນເມືອງ ເຊັ່ນ ພິທີຝັງສົບ ແລະ ວັດຖຸສັກສິດທີ່ບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບສາສະໜາຫຼັກອື່ນໃນພື້ນທີ່ນັ້ນ.
[Knowledge Application]
ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຊົນເຜົ່າອະຄາ (Akha) ໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ການປົກຄອງພື້ນທີ່ພາກເໜືອຂອງລາວ?
A. ການສ້າງອຳນາດອິດສະຫຼາດທ້ອງຖິ່ນ
B. ການເຂົ້າຮ່ວມກັບກຸ່ມກຳລັງຕ່າງປະເທດ
C. ການປະສົມປະສານວັດທະນະທຳກັບຊົນເຜົ່າອື່ນ
D. ການອົບພະຍົບແລະການສູນເສຍອຳນາດທ້ອງຖິ່ນ
Answer: D
Explanation: ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຊົນເຜົ່າອະຄາໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນນຳໄປສູ່ການອົບພະຍົບແລະການສູນເສຍອຳນາດທ້ອງຖິ່ນໃນພາກເໜືອ.
[Knowledge Application]
ທາງລົດໄຟສາຍລາວ–ຈີນມີທັງໝົດຈັກສະຖານີ
A. 21 ສະຖານີ
B. 22 ສະຖານີ
C. 23 ສະຖານີ
D. 24 ສະຖານີ
Answer: A
Explanation: ທາງລົດໄຟສາຍນີ້ມີສະຖານີທັງໝົດ 21 ສະຖານີ ປະກອບດ້ວຍສະຖານີຂົນສົ່ງຜູ້ໂດຍສານຈຳນວນ 10 ສະຖານີ ແລະ ສະຖານີຂົນສົ່ງສິນຄ້າຈຳນວນ 11 ສະຖານີ ທາງລົດໄຟລາວ–ຈີນມີສະຖານີປາຍທາງສິ້ນສຸດທີ່ສະຖານີນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
[Knowledge Application]
ລັດຖະບານລາວມີນະໂຍບາຍສົ່ງເສີມການສຶກສາວິຊາຊີບ (Vocational Education) ເພື່ອຫຍັງ?
A. ເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນນັກຮຽນ
B. ເພື່ອສ້າງແຮງງານທີ່ມີທັກສະ, ຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງຕະຫຼາດແຮງງານ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນການຫວ່າງງານ
C. ເພື່ອສົ່ງເສີມການສຶກສາທົ່ວໄປ
D. ບໍ່ມີປະໂຫຍດ
Answer: B
Explanation: ນະໂຍບາຍສົ່ງເສີມການສຶກສາວິຊາຊີບ ແມ່ນ ແນວທາງ ຫຼື ມາດຕະການຕ່າງໆ ທີ່ລັດຖະບານ ຫຼື ອົງການຈັດຕັ້ງວາງອອກ ເພື່ອຊຸກຍູ້, ສະໜັບສະໜູນ, ແລະ ພັດທະນາການສຶກສາສາຍອາຊີບ ແລະ ເຕັກນິກ. ຈຸດປະສົງຫຼັກຂອງນະໂຍບາຍນີ້ແມ່ນເພື່ອສ້າງແຮງງານທີ່ມີຄວາມຮູ້, ຄວາມສາມາດ, ແລະ ທັກສະສະເພາະ ທີ່ຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງຕະຫຼາດແຮງງານ ແລະ ການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງປະເທດ
[Knowledge Application]
ພິທີການບວງພະພຸທທະສາສະໜາເຊິ່ງມີການປະສົບປະສານລະຫວ່າງພຸດທະສາສະໜາກັບສາສະໜາດັ່ງເດີມຢູ່ພາກເໜືອຂອງປະເທດລາວ ເກີດຂຶ້ນໃນສະຫຼັບໃດ?
A. ສະຫຼັບກອງກຸງຫລວງພະບາງ
B. ສະຫຼັບເມືອງພົ້ນເປືອງ
C. ສະຫຼັບເມືອງຫລວງນ້ຳທາ
D. ສະຫຼັບເມືອງຊຽງຂວາງ
Answer: B
Explanation: ພິທີດັ່ງກ່າວຖືກບັນທຶກໄວ້ໃນພື້ນທີ່ພົ້ນເປືອງ, ເປັນຄວາມຫຼວມຂອງພຸດທະສາສະໜາກັບຄວາມເຊື່ອດັ່ງເດີມຂອງຊົນເຜົ່າລາວ.
[Knowledge Application]
ພາຍໃຕ້ສະຫວັນຍາສັນຍາວຽງຈັນ 1893, ການກຳນົດເສັ້ນແດນລາວ-ຫວຽດນາມຖືກເຮັດຜ່ານຫຼັກການສໍາຄັນໃດ?
A. ແມ່ນເສັ້ນແບ່ງນ້ຳ
B. ເຮັດຕາມພື້ນທີ່ສຳຄັນທາງປະຫວັດສາດ
C. ຕາມສົມປະໂຫຍດຂອງຝຣັ່ງ
D. ຕາມຮູບແບບຂອງອານາຈັກເກົ່າ
Answer: A
Explanation: ສັນຍາວຽງຈັນ 1893 ກຳນົດເສັ້ນແດນຕາມແບ່ງນ້ຳຫລັກເຂົາຫຼວງານ.
[Knowledge Application]
ໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ, ກອງກຳລັງຕ່າງປະເທດໃດເປັນຜູ້ສົ່ງອາວຸດແລະສະໜັບສະໜູນພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວຫຼາຍທີ່ສຸດ?
A. ສະຫະລັດອາເມລິກາ
B. ສະຫະພັນໂຊເວຍ
C. ຈີນ
D. ເວັດນາມ
Answer: C
Explanation: ຈີນເປັນຜູ້ສົ່ງອາວຸດ ແລະ ສະໜັບສະໜູນພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວຢ່າງສຳຄັນໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ.
[Knowledge Application]
ການກຳນົດເຂດແດນລາວ-ວຽດນາມຕາມສັນຍາຟຣາງສະ-ສະຢາມ 1907 ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ສິດທິຂອງຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງບ້ານຊາຍແດນ?
A. ເພີ່ມສິດທິໃນການເຄື່ອນຍ້າຍ
B. ສູນເສຍສິດທິດັ້ງເດີມໃນການໃຊ້ປະໂຫຍດດິນແດນ
C. ຮັບສິດທິພິເສດຈາກລັດຖະບານຝຣັ່ງ
D. ໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງຈາກສະຫະປະຊາຊາດ
Answer: B
Explanation: ສັນຍາຟຣາງສະ-ສະຢາມ 1907 ກຳນົດເຂດແດນໂດຍບໍ່ຄຳນຶງສິດທິຂອງຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງ ເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາສູນເສຍສິດທິດັ້ງເດີມໃນການໃຊ້ປະໂຫຍດດິນແດນ ແລະການເຄື່ອນຍ້າຍ.
[Knowledge Application]
ຫຼັງສົງຄາມເຢັນ ອົງການໃດເປັນອົງການທາງກົດໝາຍສາກົນທີ່ມີບົດບາດສູງສຸດໃນການຕິດຕາມການລະເມິນສິດທິມະນຸສຍ໌ໃນປະເທດລາວ?
A. ສະພານາມະຊາຊາດຢູ່ນິດ
B. ອົງການທະນາຄານໂລກ
C. ຄະນະກຳມະການສິດທິມະນຸສຍ໌ແห່ງສະຫະປະຊາຊາດ
D. ອົງການການຄ້າໂລກ
Answer: C
Explanation: ຄະນະກຳມະການສິດທິມະນຸສຍ໌ແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ (UNHRC) ແມ່ນອົງການສາກົນທີ່ມີບົດບາດຫຼັກໃນການຕິດຕາມແລະລາຍງານການລະເມິນສິດທິມະນຸສຍ໌ທົ່ວໂລກ.
[Knowledge Application]
ພືດທີ່ມີຄວາມສໍາຄັນທາງດ້ານຂອງສັງຄົມລາວໃນບົດບາດປະຫວັດສາດສູງສຸດເຊິ່ງກ່ຽວຂ້ອງກັບພິທີສາດປະເພນີແລະຄວາມເຊື່ອ?
A. ໄມ້ບົງ
B. ຕົ້ນມະຫາການ
C. ຕົ້ນພະໄມ້ປະພັນ
D. ໄມ້ພູນທຳມະຊາດ
Answer: B
Explanation: ຕົ້ນມະຫາການເປັນພືດທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນໃນຕຳນານປະເພນີຂອງຊາວລາວ ກ່ຽວກັບຄວາມເຊື່ອແລະພິທີກຳ.
[Knowledge Application]
ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາມີຈັກສະຖານີລົດໄຟຄືສະຖານີໃດແດ່?
A. ມີ 2 ສະຖານີຄື: ບໍ່ເຕັນ, ນາເຕີຍ 
B. ມີ 3 ສະຖານີຄື: ບໍ່ເຕັນ, ນາເຕີຍ ແລະ ຫຼວງນ້ຳທາ
C. ມີ 3 ສະຖານີຄື: ບໍ່ເຕັນ, ນາເຕີຍ ແລະ ເມືອງສິງ
D. ມີ 4 ສະຖານີຄື: ບໍ່ເຕັນ, ນາເຕີຍ, ເມືອງສິງ ແລະ ຫຼວງນ້ຳທາ
Answer: B
Explanation: ລົດໄຟຄວາມໄວສູງຈີນ-ລາວແລ່ນຜ່ານ4ແຂວງຂອງລາວ ແລະ ມີ10ສະຖານີ, ສະເພາະຢູ່ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາແມ່ນມີ 3 ສະຖານີຄື: ບໍ່ເຕັນ, ນາເຕີຍ ແລະ ຫຼວງນ້ຳທາ
[Knowledge Application]
ຄວາມສູງຂອງຄົນຄວບຄຸມດ້ວຍຫຍັງ?
A. ແຊນເທົ່ານັ້ນ
B. ອາຫານເທົ່ານັ້ນ
C. ສີ່ງແວດລ້ອມເທົ່ານັ້ນ
D. ແຊນ ແລະ ສີ່ງແວດລ້ອມ
Answer: D
Explanation: ຖິງແມ່ນວ່າແຊນຈະກຳນົດທ່າແຮງ, ແຕ່ປັດໄຈສິ່ງແວດລ້ອມຕ່າງໆໃນຊ່ວງໄວເດັກ ແລະ ໄວໜຸ່ມກໍສາມາດສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ການເຕີບໂຕຕົວຈິງໄດ້
[Knowledge Application]
ອະນາຈັກຈັນປາ (Champa) ທີ່ເຄີຍສືບສານເຂດດິນຂອງລາວໃນຊ່ວງສະໄໝໃດທີ່ມີການຕິດຕໍ່ທາງທະຫານກັບອານາຈັກສຸຂົມາ?
A. ປີ 1351-1431
B. ປີ 802-1431
C. ປີ 902-1203
D. ປີ 1479-1545
Answer: B
Explanation: ອະນາຈັກຈັນປາມີອຳນາດໃນເຂດພາກໃຕ້ຂອງລາວແລະມີການຕິດຕໍ່ກັບອານາຈັກສຸຂົມາໃນຊ່ວງ 802-1431.
[Knowledge Application]
ຕາມປະເພນີລາວມັກຈະມີພິທີຫຼໍ່ຫຍັງ?
A. ພິທີຫຼໍ່ທອງຄຳ
B. ພິທີຫຼໍ່ພະພຸດທະຮູບ
C. ພິທີຫຼໍ່ເງິນ
D. ພິທີຫຼໍ່ທອງແດງ
Answer: B
Explanation: ຕາມປະເພນີລາວມັກຈະມີພິທີຫຼໍ່ພະພຸດທະຮູບ,​ ຂະໜາດ ແລະ ຮູບຮ່າງລັກສະນະກໍອາດຈະແຕ່ງຕ່າງກັນໄປຕາມແຕ່ລະຄັ້ງທີ່ຫຼໍ່.
[Knowledge Application]
ການປະຕິບັດອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການຄຸ້ມຄອງມໍລະດົກທາງວັດທະນະທຳທີ່ບໍ່ມີຮູບຮ່າງ (UNESCO 2003) ໃນປະເທດລາວມີອຸປະສັກຫຼັກທາງດ້ານໃດ?
A. ການຂາດແຄນການຮ່ວມມືຈາກຊຸມຊົນ
B. ການຂາດຫາກົດໝາຍພາຍໃນປະເທດ
C. ການຂາດແຄນຄວາມເຂົ້າໃຈດ້ານວິຊາການ
D. ການບໍ່ມີການຂຶ້ນທະບຽນມໍລະດົກຢ່າງເປັນທາງການ
Answer: C
Explanation: ອຸປະສັກຫຼັກຄືການຂາດແຄນຄວາມເຂົ້າໃຈດ້ານວິຊາການແລະການປະຕິບັດທີ່ສອດຄ່ອງກັບມາດຕະຖານນານາຊາດ.