[Knowledge Application]
ປັດໃຈໃດທີ່ມີຜົນກະທົບຕໍ່ການເລືອກສະຖານທີ່ຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນລາວ?
A. ພື້ນທີ່ທີ່ມີດິນອຸດົມສົມບູນ, ໂດຍສະເພາະໃນເຂດທົ່ງພຽງຕາມແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ເຊັ່ນ ທົ່ງພຽງບໍລະເວນ ຫຼື ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ດຶງດູດປະຊາຊົນໃຫ້ມາຕັ້ງຖິ່ນຖານເພື່ອການປູກເຂົ້າແລະກະສິກຳອື່ນໆ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ພື້ນທີ່ພູດອຍທີ່ມີດິນບໍ່ອຸດົມສົມບູນມັກມີປະຊາກອນໜ້ອຍກວ່າ
B. ຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງດິນແລະແຫຼ່ງນ້ຳສຳລັບການກະສິກຳ
C. ພູມສາດ (ດິນອຸດົມສົມບູນ, ແຫຼ່ງນ້ຳ, ໄພທຳມະຊາດ), ໂອກາດທາງເສດຖະກິດ (ການຈ້າງງານ, ການເຂົ້າເຖິງຕະຫຼາດ), ພື້ນຖານໂຄງລ່າງ (ຖະໜົນ, ໄຟຟ້າ, ການບໍລິການສາທາລະນະ), ວັດທະນະທຳແລະປະເພນີ, ນະໂຍບາຍຂອງລັດຖະບານ, ແລະຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານອາຫານ
D. ພື້ນທີ່ທີ່ມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ນ້ຳຖ້ວມ, ດິນເຈື່ອນ, ຫຼືໄພແຫ້ງແລ້ງ, ເຊັ່ນ ບາງພື້ນທີ່ໃນເຂດພູດອຍພາກເໜືອ, ມັກຖືກຫຼີກລ່ຽງ ເພາະບໍ່ເໝາະສົມກັບການຕັ້ງຖິ່ນຖານແບບຍືນຍົງ
Answer: C
Explanation: ການເລືອກສະຖານທີ່ຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນລາວໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກປັດໃຈຫຼາຍປະການ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບພູມສາດ, ເສດຖະກິດ, ສັງຄົມ, ວັດທະນະທຳ, ແລະນະໂຍບາຍຂອງລັດຖະບານ. ປັດໃຈເຫຼົ່ານີ້ມີຜົນກະທົບຕໍ່ການຕັດສິນໃຈຂອງປະຊາຊົນວ່າຈະຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ບ່ອນໃດ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນເຂດທົ່ງພຽງ, ພູດອຍ, ຫຼືຕົວເມືອງ. ລາຍລະອຽດຂອງປັດໃຈສຳຄັນມີດັງນີ້:
 
 1. ພູມສາດແລະສະພາບແວດລ້ອມ
 ຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງດິນ: ພື້ນທີ່ທີ່ມີດິນອຸດົມສົມບູນ, ໂດຍສະເພາະໃນເຂດທົ່ງພຽງຕາມແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ເຊັ່ນ ທົ່ງພຽງບໍລະເວນ ຫຼື ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ດຶງດູດປະຊາຊົນໃຫ້ມາຕັ້ງຖິ່ນຖານເພື່ອການປູກເຂົ້າແລະກະສິກຳອື່ນໆ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ພື້ນທີ່ພູດອຍທີ່ມີດິນບໍ່ອຸດົມສົມບູນມັກມີປະຊາກອນໜ້ອຍກວ່າ.
 ການເຂົ້າເຖິງແຫຼ່ງນ້ຳ: ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ສະອາດແລະພຽງພໍສຳລັບການດື່ມ, ການກະສິກຳ, ແລະການໃຊ້ຊີວິດປະຈຳວັນ ເປັນປັດໃຈສຳຄັນ. ປະຊາຊົນມັກຕັ້ງຖິ່ນຖານໃກ້ແມ່ນ້ຳຂອງ ຫຼື ແມ່ນ້ຳສາຂາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ນ້ຳເຊ ຫຼື ນ້ຳງື່ມ, ເພາະມີນ້ຳສຳລັບຊົມໃຊ້ແລະການປູກຝັງ.
 ຄວາມສ່ຽງຈາກໄພທຳມະຊາດ: ພື້ນທີ່ທີ່ມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ນ້ຳຖ້ວມ, ດິນເຈື່ອນ, ຫຼືໄພແຫ້ງແລ້ງ, ເຊັ່ນ ບາງພື້ນທີ່ໃນເຂດພູດອຍພາກເໜືອ, ມັກຖືກຫຼີກລ່ຽງ ເພາະບໍ່ເໝາະສົມກັບການຕັ້ງຖິ່ນຖານແບບຍືນຍົງ.
 2. ໂອກາດທາງເສດຖະກິດ
 ການຈ້າງງານ: ຕົວເມືອງໃຫຍ່ ເຊັ່ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ສະຫວັນນະເຂດ, ແລະປາກເຊ ມີໂອກາດການຈ້າງງານທີ່ຫຼາກຫຼາຍໃນຂະແໜງການບໍລິການ, ອຸດສາຫະກຳ, ແລະການທ່ອງທ່ຽວ, ຊຶ່ງດຶງດູດປະຊາຊົນຈາກຊົນນະບົດທີ່ມີລາຍຮັບຈາກການກະສິກຳຕ່ຳ.
 ການເຂົ້າເຖິງຕະຫຼາດ: ພື້ນທີ່ທີ່ມີການເຊື່ອມຕໍ່ກັບຕະຫຼາດ, ຖະໜົນທີ່ສະດວກ, ຫຼືທ່າເຮືອ, ເຊັ່ນ ພື້ນທີ່ໃກ້ຂົວມິດຕະພາບລາວ-ໄທ ຫຼື ສະຖານີທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ, ດຶງດູດປະຊາຊົນໃຫ້ມາຕັ້ງຖິ່ນຖານເພື່ອຄວາມສະດວກໃນການຄ້າຂາຍ.
 ການພັດທະນາໂຄງການຂະໜາດໃຫຍ່: ໂຄງການເຊັ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າພະລັງນ້ຳ, ເຂດເສດຖະກິດພິເສດ, ຫຼື ທາງລົດໄຟ ມັກດຶງດູດປະຊາຊົນໃຫ້ມາຕັ້ງຖິ່ນຖານໃກ້ພື້ນທີ່ທີ່ມີການພັດທະນາເພື່ອໂອກາດດ້ານການຈ້າງງານ.
 3. ພື້ນຖານໂຄງລ່າງແລະການບໍລິການສາທາລະນະ
 ຖະໜົນແລະການຄົມຄົມ: ພື້ນທີ່ທີ່ມີຖະໜົນທີ່ສະດວກແລະການຄົມຄົມທີ່ດີ, ເຊັ່ນ ເຂດທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ກັບທາງຫຼວງຫຼືທາງລົດໄຟ, ມັກຖືກເລືອກເປັນສະຖານທີ່ຕັ້ງຖິ່ນຖານ ເພາະສາມາດເຂົ້າເຖິງຕະຫຼາດແລະການບໍລິການອື່ນໆໄດ້ງ່າຍ.
 ໄຟຟ້າແລະນ້ຳປະປາ: ການເຂົ້າເຖິງໄຟຟ້າແລະນ້ຳປະປາທີ່ສະອາດແມ່ນປັດໃຈສຳຄັນທີ່ດຶງດູດປະຊາຊົນໃຫ້ມາຕັ້ງຖິ່ນຖານ, ໂດຍສະເພາະໃນເຂດຕົວເມືອງຫຼືພື້ນທີ່ທີ່ມີການພັດທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງ.
 ການບໍລິການສາທາລະນະສຸກແລະການສຶກສາ: ພື້ນທີ່ທີ່ມີໂຮງໝໍ, ຄລີນິກ, ແລະໂຮງຮຽນທີ່ມີຄຸນນະພາບ, ເຊັ່ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ຫຼື ສະຫວັນນະເຂດ, ດຶງດູດຄົວເຮືອນທີ່ຕ້ອງການການດູແລສຸຂະພາບແລະການສຶກສາທີ່ດີສຳລັບລູກຫຼານ.
 4. ວັດທະນະທຳແລະປະເພນີ
 ຄວາມຜູກພັນທາງວັດທະນະທຳ: ກຸ່ມຊົນເຜົ່າຕ່າງໆໃນລາວ, ເຊັ່ນ ລາວລຸ່ມ, ລາວເທິງ, ແລະລາວສູງ, ມີວິຖີຊີວິດແລະປະເພນີທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບສະຖານທີ່ຕັ້ງຖິ່ນຖານ. ຕົວຢ່າງ, ກຸ່ມລາວລຸ່ມມັກຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນເຂດທົ່ງພຽງທີ່ເໝາະສົມກັບການປູກເຂົ້ານາ, ໃນຂະນະທີ່ກຸ່ມລາວສູງ ເຊັ່ນ ມົ້ງ ຫຼື ຂະມຸ, ມັກຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນເຂດພູດອຍທີ່ເໝາະກັບການປູກເຂົ້າໄຮ່.
 ສະຖານທີ່ສັກສິດແລະປະເພນີ: ປະຊາຊົນບາງກຸ່ມເລືອກຕັ້ງຖິ່ນຖານໃກ້ສະຖານທີ່ສັກສິດ ຫຼື ພື້ນທີ່ທີ່ມີຄວາມໝາຍທາງວັດທະນະທຳ, ເຊັ່ນ ບ້ານທີ່ໃກ້ກັບວັດຫຼືສະຖານທີ່ປະກອບພິທີກຳປະເພນີ.
 5. ນະໂຍບາຍຂອງລັດຖະບານ
 ການຍົກຍ້າຍບ້ານທີ່ຖືກບັງຄັບ: ໂຄງການພັດທະນາຂະໜາດໃຫຍ່, ເຊັ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າພະລັງນ້ຳ (ຕົວຢ່າງ: ເຂື່ອນນ້ຳງື່ມ 1 ຫຼື ເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ), ການຂຸດຄົ້ນແຮ່ທາດ, ຫຼືການສ້າງພື້ນຖານໂຄງລ່າງ, ມັກບັງຄັບໃຫ້ປະຊາຊົນຍົກຍ້າຍອອກຈາກພື້ນທີ່ດັ້ງເດີມໄປຫາພື້ນທີ່ໃໝ່ທີ່ລັດຈັດສັນໃຫ້, ຊຶ່ງມັກຢູ່ໃກ້ທົ່ງພຽງຫຼືຕົວເມືອງ.
 ນະໂຍບາຍການພັດທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງ: ລັດຖະບານລາວມີນະໂຍບາຍສົ່ງເສີມການພັດທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງໃນເຂດຕົວເມືອງ ແລະ ເຂດເສດຖະກິດພິເສດ, ເຊັ່ນ ເຂດເສດຖະກິດພິເສດສະຫວັນ-ເຊໂນ, ຊຶ່ງດຶງດູດປະຊາຊົນໃຫ້ມາຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນເຂດດັ່ງກ່າວ.
 ການຫຼຸດຜ່ອນການປູກຝັງແບບເລື່ອນລອຍ: ນະໂຍບາຍຂອງລັດທີ່ພະຍາຍາມຫຼຸດຜ່ອນການປູກຝັງແບບເລື່ອນລອຍໃນເຂດພູດອຍໄດ້ຜັກດັນປະຊາຊົນໃຫ້ຍົກຍ້າຍມາຫາພື້ນທີ່ທົ່ງພຽງ ຫຼື ຕົວເມືອງທີ່ມີການສະໜັບສະໜູນການປູກຝັງແບບຍືນຍົງ.
 6. ຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານອາຫານ
 ການປູກເຂົ້າ: ເຂົ້າແມ່ນພືດອາຫານຫຼັກຂອງປະຊາຊົນລາວ, ໂດຍສະເພາະເຂົ້າໜຽວ. ພື້ນທີ່ທີ່ສາມາດຜະລິດເຂົ້າໄດ້ພຽງພໍ, ໂດຍສະເພາະໃນເຂດທົ່ງພຽງທີ່ມີລະບົບຊົມໃຊ້, ດຶງດູດປະຊາຊົນໃຫ້ມາຕັ້ງຖິ່ນຖານ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ພື້ນທີ່ທີ່ມີຂໍ້ຈຳກັດດ້ານການປູກເຂົ້າ, ເຊັ່ນ ເຂດພູດອຍທີ່ດິນບໍ່ອຸດົມສົມບູນ, ມັກມີປະຊາກອນໜ້ອຍກວ່າ.
 ການປະມົງແລະຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ: ພື້ນທີ່ທີ່ມີແຫຼ່ງປາຫຼືຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດອື່ນໆ, ເຊັ່ນ ປ່າໄມ້ສຳລັບການເກັບຂອງປ່າ, ກໍ່ດຶງດູດປະຊາຊົນໃຫ້ມາຕັ້ງຖິ່ນຖານ.