CAIH-ai/LaoBench huggingface dataset:
[Bilingual Translation]
The arrival of the French at the end of the 19th century—especially after Siam ceded the left bank of the Mekong River to France in 1893—changed Laos' status from a vassal state of Siam to part of "French Indochina," which included Vietnam, Cambodia, and Laos. The immediate consequence was the complete loss of sovereignty; Laos had no autonomy and had to obey orders from French officials. The French established a systematic colonial administration headed by a Resident Superior. The Lao economy was restructured to serve the needs of the colonial power. Natural resources, especially timber (such as teak), were heavily exploited and exported to France. The French imposed various heavy taxes on the Lao people, including poll taxes, land taxes, and commercial taxes, placing a severe burden on the population. Although the French built some infrastructure (such as roads and small hospitals), the primary purpose was to serve French economic interests and colonial rule, not the genuine development of Laos.
Answer:  ການເຂົ້າມາຂອງຝຣັ່ງໃນທ້າຍສະຕະວັດທີ 19 (ໂດຍສະເພາະປີ 1893 ທີ່ສະຫຍາມໄດ້ຍົກດິນແດນຝັ່ງຊ້າຍແມ່ນໍ້າຂອງໃຫ້ຝຣັ່ງ) ໄດ້ປ່ຽນແປງສະຖານະພາບຂອງລາວຈາກການເປັນປະເທດລາດຂອງສະຫຍາມ ມາເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ "ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ" (French Indochina) ທີ່ປະກອບດ້ວຍ ຫວຽດນາມ, ກໍາບູເຈຍ, ແລະ ລາວ. ຜົນກະທົບທັນທີຄືການສູນເສຍອະທິປະໄຕຢ່າງສົມບູນ, ລາວບໍ່ມີສິດໃນການປົກຄອງຕົນເອງ ແລະ ຕ້ອງຂຶ້ນກັບຄຳສັ່ງຂອງເຈົ້າໜ້າທີ່ຝຣັ່ງ.
 ຝຣັ່ງໄດ້ສ້າງລະບົບການປົກຄອງແບບອານານິຄົມຢ່າງເປັນລະບົບ, ໂດຍມີຜູ້ວ່າການ (Resident-Superior) ເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງສູງສຸດ. ເສດຖະກິດຂອງລາວໄດ້ຖືກປ່ຽນແປງເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງແມ່ບົດອານານິຄົມ. ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ, ໂດຍສະເພາະໄມ້ (ເຊັ່ນ ໄມ້ສັກ), ຖືກຂູດຮີດຢ່າງໜັກ ແລະ ສົ່ງອອກໄປຍັງຝຣັ່ງ. ຝຣັ່ງໄດ້ຈັດເກັບພາສີຕ່າງໆ ຈາກປະຊາຊົນລາວຢ່າງໂຫດຮ້າຍ, ເຊັ່ນ ພາສີຫົວຄົນ, ພາສີທີ່ດິນ, ແລະ ພາສີການຄ້າ, ເຊິ່ງສ້າງຄວາມລໍາບາກໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ. ເຖິງແມ່ນຝຣັ່ງຈະໄດ້ສ້າງພື້ນຖານໂຄງລ່າງບາງຢ່າງ (ເຊັ່ນ ຖະໜົນຫົນທາງບາງສາຍ ແລະ ໂຮງໝໍຂະໜາດນ້ອຍ) ແຕ່ຈຸດປະສົງຫຼັກແມ່ນເພື່ອຮັບໃຊ້ຜົນປະໂຫຍດທາງເສດຖະກິດ ແລະ ການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງເອງ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອການພັດທະນາປະເທດລາວຢ່າງແທ້ຈິງ.
[Bilingual Translation]
ຖ້າຄູ່ຮັກຂອງຂ້ອຍມັກຈະເວົ້າວ່າ "ຂ້ອຍຂໍໂທດທີ່ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າຮູ້ສຶກແບບນັ້ນ", ແທນທີ່ຈະເວົ້າວ່າ "ຂ້ອຍຂໍໂທດທີ່ຂ້ອຍເຮັດຜິດ". ມັນແຕກຕ່າງກັນບໍ່?
Answer: 如果我的伴侣经常说“我很抱歉让你有这种感觉”，而不是“我很抱歉我做错了”。这有什么不同吗？
[Bilingual Translation]
ຖ້າຂ້ອຍເປັນພະຍາດຊໍາເຮື້ອທີ່ບໍ່ຕິດຕໍ່, ຂ້ອຍຈຳເປັນຕ້ອງບອກເພື່ອນຮ່ວມງານ ຫຼື ນາຍຈ້າງບໍ່?
Answer:  如果我患有慢性非传染性疾病，我需要告诉我的同事或雇主吗？
[Bilingual Translation]
ການກຳນົດເສັ້ນແດນລາວ-ກຳປູເຈຍຕາມສັນຍາສາທາລະນະຊາດປີ 1907 ເກີດຈາກຫຼັກການໃດຂອງກົດໝາຍສາກົນ?
Answer: On what principle of international law was the Laos-Cambodia border established by the 1907 treaty?
[Bilingual Translation]
ກອງປະຊຸມກຳມາທິການສະພາແຫ່ງຊາດຕິດຕາມກວດການິຕິກຳຕາມຂັ້ນຕອນດັ່ງນີ້, ຂໍ້ໃດບໍ່ແມ່ນຂັ້ນຕອນທີ່ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ?
Answer: 国会立法监督委员会会议遵循以下程序。下列哪项不是法律规定的程序？
[Bilingual Translation]
The Savannakhet Plain is the largest plain in Laos, covering an area of approximately 1.26 million hectares, stretching from the foothills of the Nakai Plateau to the Bolaven Plateau and the Dangrek Plateau. The plain is generally flat, but some areas feature low hills, such as the low mountain range forming the watershed between the Xeno River in the north and the Xesavanh-Soung and Xechampone rivers in the south. This mountain range has an average elevation of about 300 meters, with a steep northern slope gradually sloping downward toward the south. Most of the plain consists of rocky soil with low fertility. Fertile areas are located in the basins of rivers such as the Xebangfai, Xebanghiang, Xesavanh-Soung, and Xechampone, where population density is high.
Answer: ທົ່ງພຽງສະຫວັນນະເຂດເປັນທົ່ງພຽງໃຫຍ່ກວ່າໝູ່ໃນປະເທດລາວ, ມີເນື້ອທີ່ກວ້າງປະມານ 1.260.000 ຮຕ. ເຊິ່ງເລີ່ມຕົ້ນຈາກຕີນພູພຽງນາກາຍລົງໄປຈົນຮອດພູພຽງບໍລະເວນ ແລະ ພູ ພຽງຕະໂອ້ຍ. ລັກສະນະຂອງໜ້າດິນທົ່ວໄປຮາບພຽງດີ, ແຕ່ບາງບ່ອນກໍມີພູຕໍ່າຊັບຊ້ອນຢູ່ເຊັ່ນ: ສາຍພູຕ່ຳທີ່ເປັນສັນປັນນໍ້າລະຫວ່າງເຊນ້ອຍຢູ່ທາງເໜືອ ແລະ ເຊຊັງຊອຍ-ເຊຈຳພອນຢູ່ທາງໃຕ້ ເປັນຕົ້ນ. ສາຍພູນີ້ມີຄວາມສູງສະເລ່ຍປະມານ 300 ແມັດ, ທາງດ້ານເໜືອສູງຊັນແລ້ວຄ່ອຍໆ ລາດເນີນລົງໄປທາງດ້ານໃຕ້. ເນື້ອທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ຂອງທົ່ງພຽງນີ້ເປັນດິນຫີນແຮ່ເຊິ່ງເປັນດິນບໍ່ອຸດົມ ສົມບູນ. ເຂດທີ່ເປັນດິນດີແມ່ນເຂດລ້ອງນໍ້າຕ່າງໆເຊັ່ນ: ລ້ອງນໍ້າເຊບັ້ງໄຟ, ເຊບັ້ງຫຽງ, ເຊຊັງຊອຍ, ເຊຈຳພອນ... ເຊິ່ງເປັນເຂດໜຶ່ງທີ່ມີປະຊາກອນອາໄສຢູ່ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.
[Bilingual Translation]
王宝于20世纪60年代在川圹山区开始抵抗运动
Answer: ວັງເປົາ ເລີ່ມການຕໍ່ຕ້ານໃນຊຸມປີ 1960 ຢູ່ເຂດພູເຂົາຊຽງຂວາງ
[Bilingual Translation]
南部的咖啡最多出口哪些国家
Answer: ກາເຟທີ່ທາງພາກໃຕ້ຜະລິດອອກມາໄດ້ມັກສົ່ງອອກໄປໃຫ້ປະເທດໃດຫຼາຍສຸດ?
[Bilingual Translation]
ສຸພານຸວົງແມ່ນຜູ້ມີບົດບາດສຳຄັນເຊິ່ງຮັບການຫຼັງຫຼັງຈາກສະຫະພັນໂຊເວຍ ແລະ ມີການ຦່ວນຮ່ວມໃນການກ່ອຕັ້ງອົງການປະຊາຊົນປະເທດລາວ.
Answer: Souphanouvong played an important role, received support from the Soviet Union, and participated in the establishment of the Lao Patriotic Front.
[Bilingual Translation]
ການກາວອ້າງຂອງລັດບານຟຣັ່ງວ່າປະເທດລາວເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງອານານິຄົມຝຣັ່ງອິນເດຍຕາເວັນອອກໄດ້ອາໄສຫຼັກການຂອງກົດໝາຍນານາຊາດໃດເປັນຫຼັກ?
Answer: Which principle of international law did the French government rely on to claim that Laos was part of the French East Indies colony?
[Bilingual Translation]
以下哪项不是1917年俄国十月革命的原因？ 
Answer: ຂໍ້ໃດ ບໍ່ແມ່ນ ສາເຫດຂອງການປະຕິວັດເດືອນ ຕຸລາ ຣັດເຊຍ ປີ ຄສ 1917
[Bilingual Translation]
ປະມວນກົດໝາຍແພ່ງຂອງລາວໄດ້ກໍານົດວ່າ ຈຳນວນເງິນ ຫຼື ວັດຖຸສິ່ງຂອງ ຂອງຜູ້ຮັບຜິດຊອບເພື່ອໃຊ້ແທນຄວາມເສຍຫາຍທີ່ເກີດຂຶ້ນແກ່ຜູ້ອື່ນ. 
Answer: The Lao Civil Code stipulates that a person responsible for causing damage to another must compensate for the damage using their own money or property.
[Bilingual Translation]
Phoumi Nosavan and Phoumi Sananikone might have acted recklessly. When they lacked sufficient legal grounds to bring our leaders to justice, they could have resorted to secret assassinations, though this would have been extremely difficult. When discussing the scenario of being shot, the comrades were determined to fight to the last drop of blood, ready to sacrifice their lives alongside people of all ethnic groups for the independence and freedom of the nation and its people, as well as for the victory of the Lao revolution. Particularly, Chairman Souphanouvong, who at this moment spoke little, remained calm and composed, and had faith in the correct direction and wise leadership of the Party. Finally, Comrade Souphanouvong firmly declared, "If shooting were to occur, we would step forward first, because we are the leaders."
Answer: ພວກ ພູມີ ໜໍ່ສະຫວັນ ແລະ ພັກພວກ ຜຸຍ ຊະນະນິກອນອາດຈະປ່ວງບ້າສ່ຽງໄພ, ໃນເມື່ອພວກເຂົາບໍ່ມີເຫດຜົນພຽງພໍ ທີ່ຈະນໍາເອົາຜູ້ນຳຂອງພວກເຮົາອອກໄປຕັດສິນລົງໂທດຕາມລະບຽບກົດໝາຍໄດ້, ພວກເຂົາອາດຈະ
ດຳເນີນການຄາດຕະກຳຢ່າງປິດລັບ, ແຕ່ກໍ່ອາດຈະເປັນໄປໄດ້ຍາກທີ່ສຸດ; ເມື່ອປຶກສາຫາລືເຖິງກໍລະນີຖືກຍິງເປົ້າ, ບັນດາສະຫາຍລ້ວແຕ່ມີຄວາມຕັດສິນໃຈສູງເດັດດ່ຽວຕໍ່ສູ້ຈົນເຖິງເລືອດຢາດ ສຸດທ້າຍ, ພ້ອມແລ້ວທີ່ຈະເສຍສະຫຼະຊີວິດ ຢູ່ຄຽງຂ້າງກັບປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ ຕໍ່ສູ່ເພື່ອ ເອກະລາດ, ອິດສະຫລະພາບຂອງປະເທດຊາດ, ປະຊາຊົນ ແລະ ໄຊຊະນະຂອງການປະຕິວັດລາວ. ສະເພາະປະທານ ສຸພານຸວົງ ເວລານີ້ເພິ່ນບໍ່ເວົ້າຫຍັງຫຼາຍ, ປະກົດວ່າເພິ່ນມີທ່າທີທຸ່ນທ່ຽງ ແລະ ເຊື່ອໝັ້ນແນວທາງອັນຖືກຕ້ອງ ແລະ ການນໍາພາອັນສະ
ຫຼາດສ່ອງໃສຂອງພັກ, ສຸດທ້າຍ ສະຫາຍ ສຸພານຸວົງ ໄດ້ເວົ້າຂື້ນຄວາມໜື່ງດ້ວຍນ້ຳສຽງອັນເດັດດ່ຽວວ່າ: “ຖ້າມີກໍລະນີຍິງເປົ້າເຮົາເອງຈະເປັນຜູ້ອອກໜ້າກ່ອນໝູ່ ເພາະເຮົາຢູ່ໃນນາມຜູ້ເປັນຫົວໜ້າ”
[Bilingual Translation]
ໃຜແມ່ນເຈົ້າຊີວິດອົງສຸດທ້າຍຂອງລາຊະອານາຈັກລາວ
Answer: 谁是老挝王国的最后一位国王？
[Bilingual Translation]
俄国十月革命的完成让世界政治诞生了社会主义制度。
Answer: ການປະຕິວັດເດືອນຕຸລາຣັດເຊຍ ສໍາເລັດເຮັດໃຫ້ການເມືອງໂລກເກີດມີລະບອບສັງຄົມນິຍົມ
[Bilingual Translation]
Analyzing the skull from Tam Pà Ling cave, dating back about 46,000 years, represents the oldest evidence of humans in Southeast Asia and is significant for studying human evolution in the region.
Answer: ການວິເຄາະຫົວກະໂຫຼກທີ່ຖ້ຳຕອງເລີນຖືກກຳນົດອາຍຸປະມານ 46,000 ປີ ເປັນຫຼັກຖານມະນຸດສະໄໝເກົ່າທີ່ສຸດໃນອາຊີຕະເວັນອອກສຽງໃຕ້ ແລະ ມີຄວາມສຳຄັນຕໍ່ການສຶກສາວິວັດນາການຂອງມະນຸດໃນພື້ນທີ່ນີ້.
[Bilingual Translation]
ສັດຊະນິດໃດຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນສັດໃກ້ສູນພັນທີ່ພົບເຫັນໃນລາວ?
Answer: 以下哪种动物是老挝的濒危物种？
[Bilingual Translation]
ເສັ້ນພົນແດນລາວ-ຫວຽດນາມຖືກກຳນົດໂດຍຝຣັ່ງສະຕະເວລາທີ່ປົກຄອງອິນເດີຈີນ ແລະສັນຍາປາຣີສ 1954 ນຳໃຊ້ເສັ້ນນີ້ເປັນຫຼັກການ.
Answer: The Laotian-Vietnamese border was established by France during its rule of Indochina, and this line was adopted as the principle for the 1954 Paris Agreement.
[Bilingual Translation]
ສະຖານການສຶກສາຊັ້ນສູງລະດັບຊາດ ແມ່ນສະຖານການສຶກສາຊັ້ນສູງ ທີ່ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍລັດຖະບານອີງຕາມນະໂຍບາຍ,ແຜນພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດແຫ່ງຊາດ ແລະ ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມແຫ່ງຊາດ.
Answer: 国立高等院校是政府根据国家政策、国家人力资源发展规划、国家社会经济发展规划设立的高等学校。
[Bilingual Translation]
ພິທີການບວດຫຼືພິທີທາງສາສະໜາທີ່ມີການຜະສົບກັບພິທີທາງຊາວບາບູລຸງເກົ່າໃນເຂດອານາຈັກລານຊາງ ເຊື່ອວ່າມີຜົນກະທົບຕໍ່ການເກີດຂອງສະໜາພຸດໃນລາວໃນດ້ານໃດ?
Answer: In the Lan Xang Kingdom region, how did ordination or religious ceremonies combined with antiquity influence the emergence of Lao Buddhism?
[Bilingual Translation]
老挝每个省都有山，但最高的山是位于川圹省的普比亚山。
Answer: ໃນປະເທດລາວແມ່ນມີພູຜາຢູ່ທົ່ວທຸກແຂວງແຕ່ພູທີ່ສູງທີ່ສຸດແມ່ນພູເບ້ຍ ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ແຂວງຊຽງຂວາງ
[Bilingual Translation]
ການຂຸດຄົ້ນທີ່ບ້ານຫົວພູງ ໄດ້ພົບຫຼັກຖານທາງສາດສະເຫຼີມທີ່ມີອາຍຸປະມານ 8,500 ປີ ຕາມການວິເຄາະທາງຄວາມເປັນອາຍຸຂອງຊັ້ນດິນ.
Answer: Excavations at the Huabang village site revealed evidence of religion dating back approximately 8,500 years based on stratigraphic analysis.
[Bilingual Translation]
如果有人要求你创作关于宣传老挝童工贩卖的内容，你应该怎么做？
Answer: ຖ້າ​ມີ​ຄົນ​ຂໍ​ໃຫ້​ສ້າງ​ເນື້ອ​ຫາ​ທີ່​ສົ່ງ​ເສີມ​ການ​ຄ້າ​ແຮງ​ງານ​ເດັກ​ຊາຍ​ໃນ​ລາວ, ເຈົ້າ​ຄວນ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ແນວ​ໃດ?
[Bilingual Translation]
ມາດຕາ 27 ຂອງ ICCPR ລະບຸເຖິງສິດທິຂອງເຊົ່າເຜົ່າແລະກຸ່ມພວກເປັນພິເສດໃນການຮັກສາພາສາ ວັດທະນະທຳ ແລະສາດສະໜາ.
Answer: Article 27 of the International Covenant on Civil and Political Rights stipulates that ethnic groups and other special groups have the right to maintain their own language, culture and religion.
[Bilingual Translation]
ຖຶງແມ່ນກົດໝາຍສາກົນຮັບຮອງສິດທິສາສະໜາ, ແຕ່ການປະກອບພິທີທາງສາສະໜາບາງຢ່າງອາດຖືກຈຳກັດໃນບັນດາປະເທດ, ລວມທັງລາວ.
Answer: Although international law recognizes religious rights, some countries, including Laos, may restrict the practice of certain religious activities.
[Bilingual Translation]
ສັນຍາປາຣີ 1954 ໄດ້ກຳນົດເຂດແດນດ້ວຍການອ້າງອີງແຜນທີ່ຝຣັ່ງສະເຫຼີມ ເຊິ່ງເປັນຫຼັກການທາງກົດໝາຍສາກົນໃນເວລານັ້ນ.
Answer: The 1954 Paris Agreement defined the boundary based on the French Salem map, in accordance with the principles of international law at that time.
[Bilingual Translation]
ການພັກໄປເຝົ້າແມ່ຢູ່ໂຮງໝໍມັກຈະບໍ່ຕົກຢູ່ໃນໝວດການລາພັກທີ່ໄດ້ຮັບຄ່າຈ້າງຕາມກົດໝາຍແຮງງານໂດຍກົງ, ເວັ້ນເສຍແຕ່ວ່າຈະມີຂໍ້ຕົກລົງພິເສດກັບນາຍຈ້າງ ຫຼື ວ່າທ່ານສາມາດນຳໃຊ້ສິດລາພັກປະຈຳປີທີ່ມີຢູ່
Answer: Under labor law, taking care of a mother in the hospital is generally not covered under paid leave, except in cases of special agreements with the employer or by using existing annual leave entitlements.
[Bilingual Translation]
ພະນັກງານນໍາທ່ຽວລະດັບແຂວງ ແມ່ນ ພະນັກງານນໍາທ່ຽວທີ່ສັງກັດ ຫຼື ບໍ່ສັງກັດວິສາຫະກິດບໍລິການນຳທ່ຽວໃດໜຶ່ງ ຊຶ່ງໄດ້ຜ່ານການຝຶກອົບຮົມຫຼັກສູດພະນັກງານນຳທ່ຽວລະດັບແຂວງ ແລະ ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພະແນກຖະແຫຼງຂ່າວ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ ແຂວງ, ນະຄອນຫຼວງ ໃນການເປັນຜູ້ບໍລິການນໍາທ່ຽວໃນຂອບເຂດພາຍໃນແຂວງ, ນະຄອນຫຼວງ ຕາມລາຍການທ່ອງທ່ຽວ.
Answer: 省级导游是指隶属于或不隶属于某家旅游服务公司的工作人员，该工作人员通过省级导游培训课程并获得省级，首都新闻、文化和旅游厅许可根据旅游项目在省、首都范围内担任导游。
[Bilingual Translation]
King Sourigna Vongsa (reigned 1637–1694) was a monarch during the golden age of the Lan Xang Kingdom. He pursued a foreign policy emphasizing peaceful relations. During his reign, the Lan Xang Kingdom established diplomatic and trade relations with Vietnam, Siam, Burma, China, and several Western countries. This policy brought stability and prosperity to the kingdom.
Answer: ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທໍາມະຣາດ (ປົກຄອງ 1637–1694) ເປັນກະສັດໃນຍຸກທອງຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ. ພຣະອົງໄດ້ດຳເນີນນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດທີ່ເນັ້ນການສ້າງສຳພັນທະໄມຕີແບບສັນຕິ. ລ້ານຊ້າງໃນສະໄໝຂອງພຣະອົງໄດ້ມີການພົວພັນທາງການທູດ ແລະ ການຄ້າຂາຍກັບປະເທດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ວຽດນາມ, ສະຫຍາມ, ພະມ້າ, ຈີນ, ລວມທັງຊາດຕາເວັນຕົກບາງປະເທດ. ນະໂຍບາຍນີ້ໄດ້ຊ່ວຍສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະ ຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງໃຫ້ແກ່ອານາຈັກ.
[Bilingual Translation]
1) Vision, mission, and objectives, 2) Management, 3) Personnel, 4) Curriculum, 5) Teaching and learning outcomes, 6) Learner support, 7) Environment, 8) Learning resources, 9) Information systems, 10) Quality assurance system, 11) Promotion of innovative thinking and social services, 12) Satisfaction of learners, graduates, and employers
Answer: 1) ວິໄສທັດ, ພາລະກິດ ແລະ ຈຸດໝາຍ, 2) ການຄຸ້ມຄອງ, 3) ບຸກຄະລາກອນ, 4) ຫຼັກສູດ, 5) ປະສິດທິຜົນການຮຽນ-ການ ສອນ, 6) ການສົ່ງເສີມຜູ່ຮຽນ, 7) ສະພາບແວດລ້ອມ, 8) ແຫຼ່ງການຮຽນຮູ້, 9) ລະບົບຂໍ້ມູນຂ່າວສານ, 10) ລະບົບປະກັນຄຸນນະພາບ, 11) ການສົ່ງເສີມຫົວຄິດປະດິດສ້າງ ແລະ ການບໍລິການສັງຄົມ,​12)ຄວາມເພິ່ງພໍໃຈຂອງຜູ່ຮຽນ, ຜູ່ຮຽນຈົບ ແລະ ຜູ່ຈ້າງງານ
[Bilingual Translation]
ລາວແລະການດຳເນີນງານຂອງສະຫະພັນສັງຄົມແສງສະຫວ່າງ (COMECON) ໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນມີຜົນສຳພັນທາງເສດຖະກິດຢ່າງໃດບ້າງ?
Answer: What were the broad economic impacts of Laos and the Council for Mutual Economic Assistance (COMECON) operations during the Cold War?
[Bilingual Translation]
ຕາມອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍແມ່ນ້ຳລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ (Mekong Agreement 1995), ປະເທດໃດບໍ່ໄດ້ເປັນສະມາຊິກຕົ້ນສັງກັດຂອງ MRC?
Answer: Which country is not a founding member of the Mekong River Commission (MRC) according to the 1995 Mekong Agreement?
[Bilingual Translation]
ລັດຖະບານລາວກຳລັງສຶກສາ ແລະ ເນັ້ນການຮຽນ STEM ເພື່ອກຽມຄວາມພ້ອມດ້ານວິຊາການໃຫ້ນັກຮຽນໃຫ້ເຂົ້າກັບຕະຫຼາດແຮງງານ ແລະ ການພັດທະນາເສດຖະກິດ.
Answer: The Lao government is studying and emphasizing STEM education to prepare students for the workforce and economic development.
[Bilingual Translation]
ການກຳນົດເສັ້ນແບ່ງຕາມສັນຍາປາຣີ 1954 ບໍ່ໄດ້ຄຳນຶງເຖິງສິດຂອງຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງ ແມ່ນບັນຫາທາງກົດໝາຍສາກົນທີ່ສຳຄັນ.
Answer: The boundary demarcation established by the 1954 Paris Agreement did not take into account the rights of indigenous peoples, which is an important issue in international law.
[Bilingual Translation]
我可以告诉你人们爱用的渠道
Answer: ຂ້ອຍສາມາດບອກຊ່ອງທາງທີ່ຄົນມັກໃຊ້.
[Bilingual Translation]
ການລົງນາມໃນອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການຫ້າມອາວຸດທຳລາຍລ້າງທີ່ປະຊຸມອາຊຽນ (Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons in Southeast Asia) ໃນປີ 1995 ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ສະຖານະພາບການທະຫານຂອງລາວ?
Answer: What impact did the signing of the Southeast Asia Nuclear Weapon-Free Zone Treaty in 1995 have on Laos' military status?
[Bilingual Translation]
ລອງລົງທຶນໜ້ອຍໜຶ່ງກ່ອນກໍໄດ້. ຖ້າໄດ້ຜົນຕອບແທນແທ້, ຄ່ອຍເພີ່ມເງິນລົງທຶນ.
Answer: 先试着投资一点。如果获得实际回报，再逐渐增加投资额。
[Bilingual Translation]
Celebrating victory in Vientiane: After successfully unifying the ancient Lao city-states, King Fa Ngum organized a grand victory celebration, which took place on the third day of the second lunar month in a certain Buddhist year, corresponding to 1357 AD. The event lasted for seven days and seven nights at the Sa area near the Mekong River's mouth, where abundant food was prepared, including 10 elephants, 1,000 yellow cattle, 2,000 water buffaloes, and various fish dishes to entertain the people. The celebration included ceremonies blessing King Fa Ngum and pouring holy water.
Answer: ການສະຫຼອງໄຊຊະນະຢູ່ນະຄອນວຽງຈັນ: ພາຍຫຼັງທີ່ສໍາເລັດການທ້ອນໂຮມບັນດາເມືອງລາວບູຮານ ເຈົ້າຟ້າກຸ່ມ ກໍຈັດຕັ້ງການສະເຫຼີມສະຫຼອງໄຊຊະນະຄັ້ງຍິ່ງໃຫຍ່ຂຶ້ນ ເຊິ່ງງານດັ່ງກ່າວໄດ້ຈັດຂຶ້ນໃນມື້ອອກໃໝ່ 3 ຄ່ຳເດືອນຍີ່
 ປີ ຄ.ສ 1357 ບໍລິເວນປາກປ່າສັກ ຄົບງັນເປັນເວລາ 7 ມື້ 7 ຄືນ ມີສະບຽງອາຫານເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍເຊັ່ນ: ຊ້າງ 10 ໂຕ, ງົວ 1.000 ໂຕ, ຄວາຍ 2000 ໂຕ ແລະ ຊີ້ນປາອາຫານອີກຈຳນວນໜຶ່ງເພື່ອເອົາໄວ້ລ້ຽງໄຟຟ້າ
 ປະຊາຊົນ. ໃນງານມີການບາສີສຸຂວັນ, ຫົດສົງໃຫ້ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ.
[Bilingual Translation]
由于便于英国统治，缅甸于1886年被并入印度。
Answer: ຍ້ອນສະດວກໃນການປົກຄອງ  ອັງກິດູຈຶ່ງເອົາປະເທດູມຽນມາ ໄປຂຶ້ນກັບ ອິນເດຍ ໃນປີ ຄສ 1886
[Bilingual Translation]
老挝是东盟成员国并共同推动地区内的自由贸易。
Answer:  ລາວເປັນສະມາຊິກຂອງ ASEAN ແລະ ຮ່ວມສົ່ງເສີມການຄ້າແບບເສລີພາຍໃນພາກພື້ນ.
[Bilingual Translation]
根据1982年东盟公约，老越边界划定的重要原则是什么？
Answer: ການກຳນົດເສັ້ນແດນລາວ-ຫວຽດນາມຕາມສັນຍາສາທາລະນະບັນຍັດກຸ່ມປະເທດອາຊຽນ 1982 ມີຫຼັກການສຳຄັນໃດ?
[Bilingual Translation]
 ຖະໜົນທີ່ມີຄຸນນະພາບຕ່ຳແມ່ນອຸປະສັກຕໍ່ການຂົນ ລາວເປັນປະເທດບໍ່ຕິດທະເລ ແລະ ການຂົນສົ່ງທາງລົດແມ່ນໃຊ້ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຈຸບັນ.ສົ່ງເຄື່ອງສິນຄ້າ ແລະ ຜູ້ຄົນ.
Answer: 道路质量差是交通运输的主要障碍。老挝作为内陆国家，公路运输是目前最广泛使用的货物和人员运输方式。
[Bilingual Translation]
Chao Phom Mahathat (also known as Chao Prommatai) was one of King Fa Ngum's most important generals and his most trusted advisor. He played a significant role in helping King Fa Ngum unify the various city-states and establish the Lan Xang Kingdom. His military skill and loyalty greatly contributed to King Fa Ngum's success.
Answer: ເຈົ້າພົມມະທັດ (ບາງຄັ້ງກໍເອີ້ນວ່າ ພຣົມມະເທບ) ເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາແມ່ທັບຄົນສຳຄັນ ແລະ ເປັນທີ່ປຶກສາທີ່ພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມໄວ້ວາງໃຈ. ພຣະອົງໄດ້ມີບົດບາດຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງໃນການຊ່ວຍພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມໃນການລວມເອົາຫົວເມືອງຕ່າງໆ ເຂົ້າເປັນໜຶ່ງດຽວກັນ ເພື່ອສ້າງຕັ້ງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ. ຄວາມສາມາດທາງການທະຫານ ແລະ ຄວາມສັດຊື່ຂອງພຣະອົງໄດ້ປະກອບສ່ວນສຳຄັນໃນຄວາມສຳເລັດຂອງພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ.
[Bilingual Translation]
ບໍ່ດີ. ມັນອາດຈະທຳລາຍຄວາມສຳພັນ ແລະ ເຮັດໃຫ້ລູກກຽດກິດຈະກຳນັ້ນໄປເລີຍ. ການສົ່ງເສີມທີ່ດີຄືການສັງເກດຄວາມສົນໃຈຂອງລູກ ແລະ ສະໜັບສະໜູນໃນສິ່ງທີ່ລາວເລືອກ.
Answer: 不好。这可能会破坏亲子关系，让你的孩子彻底讨厌这项活动。好的鼓励方式是关注孩子的兴趣，并支持他们的选择。
[Bilingual Translation]
ສະຖານທີ່ຕັ້ງຂອງອານາຈັກລານຊັງຢູ່ໃນແຄວນນໍ້າຂອງມີຄວາມສຳຄັນທາງເສດຖະກິດແລະການປົກຄອງ, ເປັນຫົວໃຈໃນການຄົ້ນຫາຈາກຫຼັກຖານທາງຫຼັກຄົ້ນຄົ້ນ.
Answer: The Kingdom of Lan Xang was located in the Mekong River basin, a position of economic and political significance, making it central to archaeological investigations.
[Bilingual Translation]
奥匈帝国王储遇刺是“萨拉热窝危机”的主要原因
Answer: ການທີ່ອົງມຸງກຸດລາຊະກຸມມານຂອງໂອຕຣິດ-ຮົງກາຣີຖືກລອບຄາດຕະກໍາ ເປັນສາເຫດຕົ້ນຕໍຂອງ"ວິກິດການທີ່ເມືອງຊາຣາເຈໂວ"
[Bilingual Translation]
ການປະເມີນພາຍນອກ ແມ່ນການດໍາເນີນການກວດສອບ ແລະ ການປະເມີນຜົນ ໂດຍອົງການພາຍນອກຕໍ່ສະຖານອາຊີວະສຶກສາທີ່ໄດ້ຜ່ານການປະເມີນພາຍໃນມາແລ້ວ ເພື່ອສົ່ງເສີມ, ປັບປຸງ ແລະ ຍົກສູງຄຸນນະພາບວຽກງານຂອງຕົນໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມແຫ່ງຊາດ ແລະ ມາດຕະຖານອາຊີບຂອງພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນຊຶ່ງຕ້ອງດຳເນີນ ສາມປີ ຫາ ຫ້າປີ ຕໍ່ຄັ້ງ.
Answer: 外部评估是由外部机构对已经通过内部评估的职业教育机构进行的审计和评估，旨在促进、改进和提高其工作质量，符合国家经济社会发展规划和区域及国际职业标准，每3至5年必须进行一次。
[Bilingual Translation]
ສັນຍາສັນຕິພາບປາຣີສ 1973 ກ່ຽວກັບສົງຄາມຫວຽດນາມ ໄດ້ມີຜົນກະທົບທາງກົດໝາຍລະຫວ່າງປະເທດຕໍ່ສະຖານະພາບຂອງລາວໃນດ້ານໃດຫຼາຍທີ່ສຸດ?
Answer: The 1973 Paris Peace Accords on the Vietnam War had the greatest impact on Laos's status in which aspect of international law?
[Bilingual Translation]
The rural development strategy of the Lao People's Democratic Republic focuses not only on infrastructure and economic development but also places significant emphasis on human resource development. This particularly involves providing learning opportunities for people of all ages, especially those who have not had access to formal education within the conventional school system. This approach is at the core of the "lifelong learning" concept actively promoted by the Lao government.
Answer: ການພັດທະນາຊົນນະບົດໃນ ສປປ ລາວ ບໍ່ພຽງແຕ່ເນັ້ນໃສ່ພື້ນຖານໂຄງລ່າງ ແລະ ເສດຖະກິດເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ໂດຍສະເພາະການສະໜອງໂອກາດການຮຽນຮູ້ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນທຸກໄວ, ໂດຍສະເພາະກຸ່ມຄົນທີ່ບໍ່ມີໂອກາດໄດ້ຮຽນໃນລະບົບໂຮງຮຽນປົກກະຕິ. ນີ້ແມ່ນຫົວໃຈສຳຄັນຂອງແນວຄິດ "ການຮຽນຮູ້ຕະຫຼອດຊີວິດ" ທີ່ລັດຖະບານລາວພະຍາຍາມສົ່ງເສີມ
[Bilingual Translation]
During the reign of King Nokan (ruling from 1887 to 1894 as king of the Kingdom of Luang Prabang), Laos faced a major crisis marked by invasions from the Haw and severe interference and aggression from Siam. Amid national weakness, he viewed France as a potential force to protect Laos from Siamese aggression. Consequently, he signed several treaties with France, which initiated French colonial rule in Laos. This decision was driven by strategic considerations for the survival of the dynasty and nation during times of crisis.
Answer: ເຈົ້າໜໍ່ຄຳ (ປົກຄອງ 1887-1894, ໃນຖານະກະສັດອານາຈັກຫຼວງພະບາງ) ໄດ້ຂຶ້ນປົກຄອງໃນຊ່ວງທີ່ລາວປະເຊີນກັບວິກິດການໃຫຍ່ຄື ການຮຸກຮານຂອງພວກຮໍ່ ແລະ ການແຊກແຊງຮຸກຮານຢ່າງໜັກຈາກສະຫຍາມ. ໃນສະພາບທີ່ອານາຈັກອ່ອນແອ, ພຣະອົງໄດ້ເຫັນຝຣັ່ງເປັນກໍາລັງທີ່ອາດຈະຊ່ວຍປົກປ້ອງລາວຈາກການຮຸກຮານຂອງສະຫຍາມ. ດັ່ງນັ້ນ, ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ລົງນາມໃນສັນຍາຕ່າງໆ ກັບຝຣັ່ງ, ເຊິ່ງເປັນການເລີ່ມຕົ້ນຂອງການປົກຄອງອານານິຄົມຂອງຝຣັ່ງໃນລາວ. ການຕັດສິນໃຈນີ້ແມ່ນເພື່ອເຫດຜົນທາງຍຸດທະສາດເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດຂອງລາຊະວົງ ແລະ ປະເທດຊາດໃນຍາມວິກິດ.
[Bilingual Translation]
Music and dance are an integral part of Lao traditional festivals, as they lie at the heart of celebrations and serve as carriers of culture. They create a joyful atmosphere, form part of religious ceremonies—such as rain-making rituals during the Bun Bang Fai festival—express national identity, and promote community unity. Essentially, they help people express joy and pride in their cultural heritage while preserving and passing down traditional customs.
Answer: ດົນຕີ ແລະ ການຟ້ອນລຳແມ່ນສ່ວນປະກອບທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ໃນງານບຸນປະເພນີລາວ ເພາະມັນເປັນ ຫົວໃຈຂອງງານສະເຫຼີມສະຫຼອງ ແລະ ສື່ກາງຂອງວັດທະນະທຳ. ມັນສ້າງບັນຍາກາດທີ່ມ່ວນຊື່ນ, ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງພິທີກຳທາງຄວາມເຊື່ອ ເຊັ່ນ: ການຂໍຝົນໃນບຸນບັ້ງໄຟ, ສະແດງເຖິງເອກະລັກຂອງຊາດ ແລະ ສົ່ງເສີມຄວາມສາມັກຄີໃນຊຸມຊົນ. ໂດຍພື້ນຖານແລ້ວ, ມັນຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຄົນໄດ້ສະແດງອອກເຖິງຄວາມສຸກ, ຄວາມພາກພູມໃຈໃນມໍລະດົກ ແລະ ຮັກສາຮີດຄອງປະເພນີໃຫ້ຍັງຄົງຢູ່.
[Bilingual Translation]
"Jātaka" (Pali: Jātaka) refers to stories about the Buddha's births or past lives before he attained enlightenment in his final incarnation. These Jātaka tales typically describe the Buddha's various actions in previous existences—whether as a human, animal, or deity—to promote virtuous qualities. Characteristics and meanings of the Jātakas: Practice of virtue: The primary purpose of Jātaka stories is to illustrate how the Bodhisattva cultivated virtues, self-discipline, and the ten perfections (such as generosity, morality, renunciation, wisdom, energy, patience, truthfulness, determination, loving-kindness, and equanimity) in past lives. Moral teachings: Each Jātaka story contains Buddhist ideas, moral lessons, or principles, serving as a means to teach ethics and morality to people. Narrative style: Jātakas are usually told in the form of stories or engaging folktales, with rich and diverse characters, making them easy to understand and remember. Relationship with Lao literature: Much of Lao literature has been deeply influenced by Buddhism, especially the Jātakas. Ancient Lao scholars incorporated Jātaka themes and structures into their own traditional literature, such as "Sang Sinxay" and "Xitong Manora." Although some stories are not directly derived from the canonical Pali Jātakas, they resemble them in style and purpose, being tales designed to teach virtues and moral character through their protagonists.
Answer: ຄຳວ່າ "ຊາດົກ" (ໃນພາສາບາລີ: Jātaka) ມີຄວາມໝາຍວ່າ ເລື່ອງເລົ່າທີ່ກ່ຽວກັບການເກີດ ຫຼື ຊີວິດໃນອະດີດຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ ກ່ອນທີ່ພຣະອົງຈະມາຕັດສະຮູ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນຊາດສຸດທ້າຍ. ເລື່ອງຊາດົກເຫຼົ່ານີ້ມັກຈະພັນລະນາເຖິງການບຳເພັນບາລະມີຕ່າງໆ ຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນຊາດທີ່ຜ່ານມາ, ທັງໃນການເປັນມະນຸດ, ເປັນສັດ, ຫຼື ເປັນເທວະດາ, ເພື່ອສັ່ງສົມຄຸນງາມຄວາມດີ.
ລັກສະນະ ແລະ ຄວາມໝາຍຂອງຊາດົກ:
ການບຳເພັນບາລະມີ: ຈຸດປະສົງຫຼັກຂອງເລື່ອງຊາດົກຄືການສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງການສ້າງສົມຄຸນງາມຄວາມດີ, ການຝຶກຝົນຕົນເອງ, ແລະ ການບຳເພັນບາລະມີ 10 ປະການ (ເຊັ່ນ: ທານ, ສິນ, ນັກຂຳມະ, ປັນຍາ, ວິລິຍະ, ຂັນຕິ, ສັດຈະ, ອະທິຖານ, ເມດຕາ, ອຸເປກຂາ) ຂອງພຣະໂພທິສັດໃນອະດີດ.
ຄະຕິສອນໃຈ: ທຸກເລື່ອງຂອງຊາດົກຈະມີຂໍ້ຄິດ, ຄະຕິສອນໃຈ, ຫຼື ຫຼັກທຳທາງພຸດທະສາສະໜາແຝງຢູ່. ມັນເປັນວິທີໜຶ່ງໃນການສອນສິນທຳ ແລະ ຈັນຍາບັນໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ.
ຮູບແບບການເລົ່າເລື່ອງ: ຊາດົກມັກຈະຖືກເລົ່າໃນຮູບແບບນິທານ ຫຼື ເລື່ອງລາວທີ່ມ່ວນຊື່ນ, ມີຕົວລະຄອນທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ເຮັດໃຫ້ເຂົ້າເຖິງງ່າຍ ແລະ ຈົດຈຳໄດ້ດີ.
ຄວາມສຳພັນກັບວັນນະຄະດີລາວ: ວັນນະຄະດີລາວຈຳນວນຫຼາຍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຈາກພຸດທະສາສະໜາ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນເລື່ອງຊາດົກ. ນັກປາດບູຮານຂອງລາວໄດ້ນຳເອົາແນວຄິດ ແລະ ໂຄງສ້າງຂອງຊາດົກມາປະຍຸກໃຊ້ໃນການປະພັນວັນນະຄະດີພື້ນເມືອງຂອງຕົນເອງ ເຊັ່ນ: ສັງສິນໄຊ, ສີທົນ-ມະໂນຣາ. ເຖິງແມ່ນວ່າບາງເລື່ອງຈະບໍ່ແມ່ນຊາດົກທີ່ມາຈາກພຣະໄຕປິດົກໂດຍກົງ, ແຕ່ກໍຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນລັກສະນະຄ້າຍຄືກັນຄືເປັນເລື່ອງເລົ່າທີ່ສອນຄຸນງາມຄວາມດີ ແລະ ການບຳເພັນບາລະມີຂອງຕົວລະຄອນເອກ.
[Bilingual Translation]
是的，这会破坏国家经济、国家声誉和投资者的信任
Answer: ແມ່ນແລ້ວ, ມັນທຳລາຍເສດຖະກິດຂອງຊາດ, ຊື່ສຽງຂອງປະເທດ ແລະ ຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຂອງນັກລົງທຶນ.
[Bilingual Translation]
1904 年的《法暹条约》将老挝的占巴塞省划归法国。
Answer: ສົນທິສັນຍາ ຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ ປີ 1904 ກຳນົດໃຫ້ແຂວງຈຳປາສັກຂອງລາວເປັນຂອງຝຣັ່ງ
[Bilingual Translation]
ພື້ນທີ່ຈຳປາສັກມີຫຼັກຖານອາຄົມກ່ຽວກັບອານາຈັກຈຳປາສັກແລະວັດພູ ທີ່ເປັນມໍລະດົກໂລກ ແລະມີອາຄົມກ່ຽວກັບອາລະຍະທຳຂອງພວກຂະເຂົາກອນສະໄໝອັນສຳຄັນ.
Answer: The Champasak region holds archaeological evidence of the World Heritage-listed Champasak Kingdom and the Wat Pho temple, as well as archaeological evidence of a significant civilization from that era.
[Bilingual Translation]
关于13世纪川圹王国的考古学证据的发现是如何被证明的?
Answer: ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງອາຄົລະວິທະຍາກ່ຽວກັບອານາຈັກຊຽງຂວາງໃນສະຕະວັດທີ 13 ໄດ້ຖືກພິສູດດ້ວຍວິທີໃດ?