CAIH-ai/LaoBench huggingface dataset:
[Knowledge Application]
ພົນລະເມືອງລາວມີພັນທະພຶ້ນຖານຂອງການເປັນພົນລະເມືອງລາວຈັກພັນທະ?
A. 2 ພັນທະ
B. 3 ພັນທະ
C. 4 ພັນທະ
D. 5 ພັນທະ
Answer: B
Explanation: ພົນລະເມືອງລາວມີພັນທະ3 ພັນທະຄື: ປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ, ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ແລະ ປະຕິບັດ ພັນທະການທະຫານຕາມກົດໝາຍ
[Knowledge Application]
ໃນໄລຍະສົງຄາມເຢັນ, ການສ້າງອົງການ SEAMEO ແມ່ນມີຫຼັກພື້ນຕົ້ນມາຈາກຂໍ້ໃດ?
A. ເອກະລາດທາງສຶກສາ
B. ການເກັບຮັກຄວາມສະຫະພາບອາຊີບ້ານເຮົາ
C. ການຄຸ້ມຄອງແຫ່ງອຳນາດຝ່າຍຕາເວັນຕົກ
D. ການຕໍ່ຕ້ານອິດທິພົນສະເຫຼີມສະຫຼາດ
Answer: B
Explanation: SEAMEO ຖືກສ້າງຂຶ້ນເພື່ອສົ່ງເສີມສະຫະພາບໃນພາກພື້ນ ເພື່ອຕ້ານການແບ່ງແຍກປະເທດບໍ່ໃຫ້ກຳລັງຕ່າງປະເທດເຂົ້າມາຄວບຄຸມການສຶກສາ.
[Knowledge Application]
ຊັບພະຍາກອນການທ່ອງທ່ຽວແບບມະນຸດສ້າງຂຶ້ນໃນປະເທດລາວໝາຍເຖິງສະຖານທີ່ໃດແດ່?
A. ສິລະປະກຳ, ສະຖາປັດຕະຍະກຳ, ປູຊະນີຍະສະຖານ, ບູຮານວັດຖຸ, ບູຮານສະຖານ, ວັດວາອາຮາມ, ວິຖີຊີວິດ, ຫໍພິພິທະພັນ, ອະນຸສອນສະຖານ, ແລະ ອຶ່ນໆ
B. ຫັດຖະກຳ, ພູຜາ, ປູຊະນີຍະສະຖານ, ແມງໄມ້, ບູຮານວັດຖຸ, ບູຮານສະຖານ, ວັດວາອາຮາມ, ວິຖີຊີວິດ, ຫໍພິພິທະພັນ, ອະນຸສອນສະຖານ, ແລະ ອຶ່ນໆ
C. ສິລະປະກຳ, ສະຖາປັດຕະຍະກຳ, ດອກໄມ້, ນ້ຳຕົກຕາດ, ຫໍພິພິທະພັນ, ອະນຸສອນສະຖານ, ແລະ ອຶ່ນໆ
D. ສັດ, ອາຄານສະຖານທີ່, ວິຖີຊີວິດ, ຫໍພິພິທະພັນ, ອະນຸສອນສະຖານ, ແລະ ອຶ່ນໆ
Answer: A
Explanation: ຊັບພະຍາກອນທ່ອງທ່ຽວທາງດ້ານວັດທະນະທໍາ ເຊັ່ນ ສິລະປະກຳ, ສະຖາປັດຕະຍະກຳ, ປູຊະ ນີຍະສະຖານ, ບູຮານວັດຖຸ, ບູຮານສະຖານ, ວັດວາອາຮາມ, ອາຄານ ບ້ານເຮືອນ, ສິນລະປະ ວັນນະຄະດີ, ນິທັດສະການ, ເທດສະການ, ງານບຸນ ແລະ ພິທີກຳຕ່າງໆ, ວິຖີຊີວິດ, ສູນການຄ້າ . ສູນວາງສະແດງ ແລະ ອື່ນໆ ລວມທັງ ມໍຣະດົກແຫ່ງຊາດທາງດ້ານວັດທະນະທໍາ ທີ່ສາມາດດຶງ ຕຸດຈິດໃຈຂອງນັກທ່ອງທ່ຽວ; ຊັບພະຍາກອນທ່ອງທ່ຽວທາງດ້ານປະຫວັດສາດ ເຊັ່ນ ຫໍພິພິທະພັນ, ອະນຸສອນສະຖານ, ຫໍ ໂຮງ, ສະຖານທີ່ເກີດ, ອາໄສ ແລະ ເຮັດວຽກຂອງບຸກຄົນສໍາຄັນ, ຮ່ອງຮອຍສະໝໍລະພູມ ແລະ ອື່ນໆ ລວມທັງ ມໍຣະດົກແຫ່ງຊາດທາງດ້ານປະຫວັດສາດ ທີ່ສາມາດດຶງດູດຈົດໃຈຂອງນັກ ທ່ອງທ່ຽວ;
[Knowledge Application]
ການເປິດພາກຮຽນໃໝ່ຂອງໂຮງຮຽນສາມັນທົ່ວປະເທດລາວກຳນົດເອົາເດືອນໃດ?
A. ກັນຍາ
B. ຕຸລາ
C. ພະຈິກ
D. ທັນວາ
Answer: A
Explanation: ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາໄດ້ກຳນົດການເປິດພາກຮຽນໃໝ່ຂອງໂຮງຮຽນສາມັນທົ່ວປະເທດລາວແມ່ນເອົາເດືອນອາທິດທຳອິດຂອງກັນຍາຂອງທຸກປີ
[Knowledge Application]
ພຣະເຈົ້າອິນທະຣາຊາ (ເຈົ້າຄຳປ້ອມ) ເປັນບຸກຄົນສຳຄັນແນວໃດໃນການກອບກູ້ເມືອງຫຼວງພະບາງຈາກພວກຮໍ່?
A. ເປັນຜູ້ທີ່ໜີຈາກການຮຸກຮານ
B. ເປັນຜູ້ທີ່ນຳພາກອງທັບລາວຕໍ່ສູ້ກັບພວກຮໍ່ ແລະ ຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຈາກຝຣັ່ງ
C. ເປັນຜູ້ທີ່ຍອມຈຳນົນຕໍ່ພວກຮໍ່
D. ເປັນນັກບວດທີ່ບໍ່ສົນໃຈການເມືອງ
Answer: B
Explanation: ພຣະເຈົ້າອິນທະຣາຊາ (ເຈົ້າຄຳປ້ອມ, ປົກຄອງ 1887-1894, ຕໍ່ມາຄືພຣະເຈົ້າຫຼານຄໍາສຸກ) ເປັນກະສັດຂອງຫຼວງພະບາງໃນຊ່ວງທີ່ພວກຮໍ່ໄດ້ບຸກໂຈມຕີ ແລະ ເຜົາທຳລາຍເມືອງຫຼວງພະບາງຢ່າງຮຸນແຮງໃນປີ 1887. ພຣະອົງໄດ້ນຳພາກອງກຳລັງທ້ອງຖິ່ນຕໍ່ສູ້ກັບພວກຮໍ່ຢ່າງກ້າຫານ. ໃນສະພາບການທີ່ບໍ່ສາມາດຮັບມືໄດ້ຢ່າງດຽວ, ພຣະອົງໄດ້ຕັດສິນໃຈຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຈາກຝຣັ່ງ. ການຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຄັ້ງນີ້ໄດ້ນໍາໄປສູ່ການເຂົ້າມາຂອງຝຣັ່ງໃນລາວ ແລະ ການລົງນາມໃນສັນຍາທີ່ນໍາໄປສູ່ການປົກຄອງອານານິຄົມ. ບົດບາດຂອງພຣະອົງສະທ້ອນເຖິງການຕັດສິນໃຈໃນຍາມວິກິດເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດຂອງປະເທດຊາດ.
[Knowledge Application]
ການຮ່ວມມືລະຫວ່າງລາວແລະສະຫະລັດອາເມລິກາໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ ແມ່ນມີລັກສະນະໃດຕາມຫຼັກການສາກົນ?
A. ການຮ່ວມມືທາງທະຫານເປັນທາງການ
B. ການຮ່ວມມືທາງການຄ້າຢ່າງເປີດເຜີຍ
C. ການຮ່ວມມືລັບຜ່ານ CIA
D. ບໍ່ມີການຮ່ວມມືໃດໆ
Answer: C
Explanation: ສະຫະລັດອາເມລິກາມີການຮ່ວມມືລັບກັບກຸ່ມກຳລັງຕ່າງໆໃນລາວຜ່ານ CIA ໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ.
[Knowledge Application]
ພິທີການບູຊາພະພຸດທະຮູບທີ່ພົບໃນວັດວຽງຈັນສະໄໝອານາຈັກລ້ານຊ້າງມີຄວາມເກີນຫຼາຍກັບພິທີການບູຊາຂອງພຸດທະນິຍົມໃນປະເທດໃດ?
A. ສີລັງກາ
B. ພະມ້າ
C. ກຳປູເຈຍ
D. ອິນເດຍ
Answer: A
Explanation: ພິທີການບູຊາແບບລ້ານຊ້າງໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກສີລັງກາໃນຊ່ວງກາງຂອງສະໄໝອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ໂດຍສະເພາະການອັນເຊິງພະພຸດທະຮູບແບບສີລັງກາ.
[Knowledge Application]
ພື້ນທີ່ເຂດປ່າອຸທິຍານຊາດນາມອິດພູໃນລາວມີຄວາມສຳຄັນທາງດ້ານໃດໃນການສຶກສາການຍ້າຍຖິ່ນຖານຂອງມະນຸດຢຸກກ່ອນປະຫວັດສາດ?
A. ເປັນຈຸດຜ່ານສຳຄັນຂອງມະນຸດຈາກຈີນສູ່ອິນເດຍ
B. ເປັນແຫຼ່ງຄົ້ນພົບອາວຸດຫິນສະໄໝກ່ອນປະຫວັດສາດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້
C. ເປັນຈຸດກຳເນີດຂອງການປູກຂ້າວໃນອາຊີຕາເວັນອອກ
D. ເປັນແຫຼ່ງຄົ້ນພົບອັກສອນບູຮານທີ່ເກົ່າທີ່ສຸດໃນລາວ
Answer: A
Explanation: ພື້ນທີ່ນາມອິດພູເປັນຫຼັກຖານສຳຄັນທີ່ສະແດງເຖິງການຍ້າຍຖິ່ນຖານຂອງມະນຸດຈາກພາກເໜືອສູ່ພາກໃຕ້ຂອງອາຊີ.
[Knowledge Application]
ວັດອົງຕື້ຕັ້ງສ້າງຂຶ້ນໃດປີໃດ?
A. ຊ່ວງປີ 1200
B. ຊ່ວງປີ 1300
C. ຊ່ວງປີ 1400
D. ຊ່ວງປີ 1500
Answer: D
Explanation: ວັດອົງຕື້ ມະຫາວິຫານ ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນເບື້ອງຕົ້ນໃນ ສະຕະວັດທີ 16 (ຊ່ວງປີ 1500) ໃນສະໄໝຂອງ ພະເຈົ້າໄຊເຊດຖາທິລາດ. ພະອົງເປັນກະສັດທີ່ມີຄວາມສໍາຄັນຫຼາຍໃນການພັດທະນາພຸດທະສາສະໜາໃນລາວ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງໂຄງສ້າງທົ່ວພິເສດທີ່ບ້ານຫົວເມືອງ (ທຳອິດໃນປະເທດລາວ) ມີຄວາມສຳຄັນໃນການສະທ້ອນປະຫວັດສາດອົງປະກອບຫຍັງ?
A. ອຸດົມການກະສິກຳ
B. ການພັດທະນາອາໄສຢູ່ເຖິງທຸກມູນສົງຄາມ
C. ຄວາມກ້າວໜ້າຂອງອາລີຍະທຳໃນພື້ນຖານລາວ
D. ການແລກປ່ຽນພາລະຫຸດລະຫັດລູກຫຼານ
Answer: C
Explanation: ຫຼັກຖານທາງໂຄງສ້າງສະທ້ອນຄວາມກ້າວໜ້າຂອງອາລີຍະທຳ ແລະພັດທະນາການຢູ່ອາໄສໃນພື້ນຖານລາວກ່ອນອາລີຍະທຳອື່ນໆ.
[Knowledge Application]
ຜົນກະທົບຫຼັກຂອງການທີ່ຝຣັ່ງໄດ້ເຂົ້າມາຄອບຄອງລາວໃນສະຕະວັດທີ 19 ແມ່ນຫຍັງ?
A. ການພັດທະນາເສດຖະກິດຢ່າງກ້າວກະໂດດ
B. ການສູນເສຍອະທິປະໄຕ ແລະ ການນໍາໃຊ້ຊັບພະຍາກອນເພື່ອຜົນປະໂຫຍດຂອງອານານິຄົມ
C. ການສ້າງຕັ້ງລະບອບການປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕ
D. ການສ້າງສັນຕິພາບທີ່ຍືນຍົງ
Answer: B
Explanation:  ການເຂົ້າມາຂອງຝຣັ່ງໃນທ້າຍສະຕະວັດທີ 19 (ໂດຍສະເພາະປີ 1893 ທີ່ສະຫຍາມໄດ້ຍົກດິນແດນຝັ່ງຊ້າຍແມ່ນໍ້າຂອງໃຫ້ຝຣັ່ງ) ໄດ້ປ່ຽນແປງສະຖານະພາບຂອງລາວຈາກການເປັນປະເທດລາດຂອງສະຫຍາມ ມາເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ "ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ" (French Indochina) ທີ່ປະກອບດ້ວຍ ຫວຽດນາມ, ກໍາບູເຈຍ, ແລະ ລາວ. ຜົນກະທົບທັນທີຄືການສູນເສຍອະທິປະໄຕຢ່າງສົມບູນ, ລາວບໍ່ມີສິດໃນການປົກຄອງຕົນເອງ ແລະ ຕ້ອງຂຶ້ນກັບຄຳສັ່ງຂອງເຈົ້າໜ້າທີ່ຝຣັ່ງ.
 ຝຣັ່ງໄດ້ສ້າງລະບົບການປົກຄອງແບບອານານິຄົມຢ່າງເປັນລະບົບ, ໂດຍມີຜູ້ວ່າການ (Resident-Superior) ເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງສູງສຸດ. ເສດຖະກິດຂອງລາວໄດ້ຖືກປ່ຽນແປງເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງແມ່ບົດອານານິຄົມ. ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ, ໂດຍສະເພາະໄມ້ (ເຊັ່ນ ໄມ້ສັກ), ຖືກຂູດຮີດຢ່າງໜັກ ແລະ ສົ່ງອອກໄປຍັງຝຣັ່ງ. ຝຣັ່ງໄດ້ຈັດເກັບພາສີຕ່າງໆ ຈາກປະຊາຊົນລາວຢ່າງໂຫດຮ້າຍ, ເຊັ່ນ ພາສີຫົວຄົນ, ພາສີທີ່ດິນ, ແລະ ພາສີການຄ້າ, ເຊິ່ງສ້າງຄວາມລໍາບາກໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ. ເຖິງແມ່ນຝຣັ່ງຈະໄດ້ສ້າງພື້ນຖານໂຄງລ່າງບາງຢ່າງ (ເຊັ່ນ ຖະໜົນຫົນທາງບາງສາຍ ແລະ ໂຮງໝໍຂະໜາດນ້ອຍ) ແຕ່ຈຸດປະສົງຫຼັກແມ່ນເພື່ອຮັບໃຊ້ຜົນປະໂຫຍດທາງເສດຖະກິດ ແລະ ການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງເອງ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອການພັດທະນາປະເທດລາວຢ່າງແທ້ຈິງ.
[Knowledge Application]
ລາວມີສ່ວນຮ່ວມໃນສົງຄາມເຢັນດ້ວຍການເຂົ້າຮ່ວມພັນທະກັບຂົນາດໃດຂອງສະຫະປະຊາດລາວຕໍ່ກິດຈະກຳຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາຢູ່ອິນເດີຈີນ?
A. ພັນທະມິດທາງການທະຫານກັບສະຫະລັດ
B. ສະໝັກອິດສະລະພາບພາຍໃນ
C. ສົ່ງທຸບທວງປະທານສະຫະລັດ
D. ຮັບການສະໜອງເງິນຈາກ CIA
Answer: D
Explanation: ປະເທດລາວໄດ້ຮັບການສະໜອງອາວຸດແລະເງິນສົດຈາກ CIA ໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ ແລະເປັນກິດຈະກຳລັບລັບ.
[Knowledge Application]
ການປະຕິສຳພັນລະຫວ່າງປະເທດລາວ ແລະ ສະຫະພັນໂຊເວຍໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ ໄດ້ສົ່ງຜົນຕໍ່ການພັດທະນາອຸດສາຫະກຳລາວໃນດ້ານໃດຫຼາຍທີ່ສຸດ?
A. ອຸດສາຫະກຳການຜະລິດອາຫານ
B. ອຸດສາຫະກຳການຜະລິດໄຟຟ້າ
C. ອຸດສາຫະກຳເຫຼັກແລະເຫຼືອງ
D. ອຸດສາຫະກຳການຜະລິດອາວຸດ
Answer: C
Explanation: ສະຫະພັນໂຊເວຍໄດ້ສົ່ງເຄື່ອງຈັກ ແລະ ນັກຊ່າງເຂົ້າມາຊ່ວຍພັດທະນາອຸດສາຫະກຳເຫຼັກແລະເຫຼືອງໃນລາວຢ່າງສຳຄັນໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ.
[Knowledge Application]
ຂໍ້ໃດແມ່ນການຄຸ້ມຄອງສິ່ງເສດເຫຼືອທີ່ເປັນພິດ ແລະ ອັນຕະລາຍ?
A. ຄຸ້ມຄອງສິ່ງເສດເຫຼືອຈາກໂຮງໝໍ ຕ້ອງມີເອອກະສານປະກອບຕາມລະບຽບການທີ່ກຳນົດໄວ້
B. ສາມາດນໍາເຂົ້າສິ່ງເສດເຫຼືອທີ່ເປັນພິດ ແລະ ອັນຕະລາຍ ເປັນຕົ້ນ ສິ່ງເສດເຫຼືອ ເຈືອປົນເຄມີ, ກໍາມັນຕະພາບລັງສີ, ສິ່ງເສດເຫຼືອອີເລັກໂຕຼນິກ, ໝໍ້ໄຟເກົ່າ ລວມທັງສິ່ງເສດເຫຼືອຕາມສົນທິສັນຍາບາເຊວ.
C. ຄຸ້ມຄອງໃຫ້ສາມາດປ່ອຍສານເຄມີທີ່ເປັນຜິດ
D. ສາມາດລະບາຍນໍ້າເປື້ອນລົງໃສ່ຮ່ອງ
Answer: A
Explanation: ການນໍາເຂົ້າສິ່ງເສດເຫຼືອເປັນພິດ ແລະ ອັນຕະລາຍ ເຊັ່ນ ສິ່ງເສດເຫຼືອເຈືອປົນສານເຄມີ, ກໍາມັນຕະພາບລັງສີ ເຂົ້າມາໃນດິນແດນຂອງ ສປປ ລາວ ແມ່ນ ບໍ່ອະນຸຍາດ ເວັ້ນເສັຍແຕ່ລະບຽບກົດ ໝາຍໄດ້ກໍານົດໄວ້ສະເພາະ.
ບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນ ແລະ ການຈັດຕັ້ງ ທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດສິ່ງເສດເຫຼືອເປັນພິດ ແລະ ອັນຕະລາຍ ຈາກການຜະລິດ ແລະ ການດໍາເນີນທຸລະກິດຂອງຕົນ ຕ້ອງຮັບຜິດຊອບຕາມກົດໝາຍ ແລະ ຕ້ອງເກັບ ຮັກສາ, ກໍາຈັດ, ຝັງ ແລະ ບໍາບັດ ໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມມາດຕະຖານ ແລະ ລະບຽບການ.
ສໍາລັບສິ່ງເສດເຫຼືອຈາກໂຮງໝໍ ຕ້ອງມີການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ຄວບຄຸມ ໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມມາດ ຕະຖານ ແລະ ລະບຽບການທີ່ຂະແໜງການກ່ຽວຂ້ອງວາງອອກ ຢ່າງເຂັ້ມງວດ.
ການຄຸ້ມຄອງສິ່ງເສດເຫຼືອເປັນພິດ ແລະອັນຕະລາຍ ໄດ້ກໍານົດໄວ້ໃນລະບຽບການສະເພາະ.
[Knowledge Application]
ພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ ໄດ້ຂະຫຍາຍອານາເຂດຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄປຮອດໃສທາງທິດໃຕ້?
A. ຊາຍແດນສະຫຍາມ
B. ຊາຍແດນກຳປູເຈຍ
C. ຊາຍແດນພະມ້າ
D. ຊາຍແດນວຽດນາມ
Answer: B
Explanation: ພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ (ປົກຄອງ 1416-1440) ໄດ້ສືບຕໍ່ນະໂຍບາຍການຂະຫຍາຍອານາເຂດຂອງພຣະບິດາຄື ພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ. ໃນສະໄໝຂອງພຣະອົງ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຍັງຄົງຮັກສາຄວາມເຂັ້ມແຂງ ແລະ ໄດ້ຂະຫຍາຍອຳນາດໄປທາງທິດໃຕ້ຈົນຮອດຊາຍແດນກຳປູເຈຍ (ອັງກໍ) ໃນປັດຈຸບັນ. ນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຂອບເຂດອັນກວ້າງໃຫຍ່ຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງໃນຍຸກຕົ້ນ.
[Knowledge Application]
ແນວນິຍາຍອິງປະຫວັດສາດເລື່ອງ “ພຣະພຸດທະຮູບສັກສິດ” ເປັນຜົນງານຂອງໃຜ?
A. ສີສຸວັນ ພັນນຸວົງ
B. ດວງໄຊ ຫຼວງພະສີ
C. ຈັນທີ ເດືອນສະຫວັນ
D. ອຸທິນ ບຸນຍາວົງ
Answer: A
Explanation: ແນວນິຍາຍອິງປະຫວັດສາດເລື່ອງ “ພຣະພຸດທະຮູບສັກສິດ” ເປັນຜົນງານຂອງ ທ່ານ ສີສຸວັນ ພັນນຸວົງ.
 ກ່ຽວກັບນະວະນິຍາຍ "ພຣະພຸດທະຮູບສັກສິດ"
 ນະວະນິຍາຍເລື່ອງນີ້ເປັນໜຶ່ງໃນຜົນງານທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງ ທ່ານ ສີສຸວັນ ພັນນຸວົງ, ເຊິ່ງໄດ້ນຳສະເໜີເລື່ອງລາວທີ່ອີງໃສ່ເຫດການປະຫວັດສາດ ແລະ ຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ, ນະວະນິຍາຍປະເພດນີ້ມັກຈະສອດແຊກເລື່ອງລາວຂອງຕົວລະຄອນ, ຄວາມຮັກ, ຄວາມຂັດແຍ້ງ, ຫຼື ການຜະຈົນໄພເຂົ້າກັບພາບພື້ນຫຼັງຂອງເຫດການປະຫວັດສາດທີ່ສຳຄັນ, ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ອ່ານໄດ້ຮຽນຮູ້ປະຫວັດສາດໄປພ້ອມໆ ກັບຄວາມເພີດເພີນຈາກເນື້ອເລື່ອງ.
 ກ່ຽວກັບ ທ່ານ ສີສຸວັນ ພັນນຸວົງ
 ທ່ານ ສີສຸວັນ ພັນນຸວົງ ເປັນນັກຂຽນອາວຸໂສທີ່ມີຜົນງານໂດດເດັ່ນໃນວົງການວັນນະກຳລາວ. ເພິ່ນໄດ້ປະພັນຜົນງານຫຼາຍເລື່ອງ, ລວມທັງນະວະນິຍາຍ, ເລື່ອງສັ້ນ, ແລະ ບົດກະວີ. ຜົນງານຂອງເພິ່ນມັກຈະມີລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄປ, ບາງຄັ້ງກໍສະທ້ອນສັງຄົມ, ບາງຄັ້ງກໍເປັນເລື່ອງຈິນຕະນາການ, ແລະ ບາງຄັ້ງກໍເປັນເລື່ອງອີງປະຫວັດສາດຄືກັບເລື່ອງ "ພຣະພຸດທະຮູບສັກສິດ" ນີ້. ເພິ່ນເປັນອີກໜຶ່ງນັກຂຽນຄົນສຳຄັນທີ່ໄດ້ສ້າງສັນຜົນງານອັນມີຄຸນຄ່າໃຫ້ແກ່ວັນນະຄະດີລາວ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບອາຄົມທີ່ບຶ້ນບໍລິເວນບ້ານຕິບລະບູລີວັດໃນເຂດຫົວພັນເປັນຫຼັກຐານສຳຄັນໃນການສຶກສາອັນໃດກ່ຽວກັບບຸພະບຸລິກເຫຼົ່ານີ້?
A. ການລະເມີນທາງທະຫານ
B. ການປະຕິສັງຄົມອົບພົບຫຼັງພາຍສົງຄາມ
C. ການຜະລິດເຄື່ອງປັ້ນເຫຼັກສະບັບເກົ່າ
D. ການຄ້າແລະໄວພັນພືດທ້ອງຖິ່ນ
Answer: C
Explanation: ອາຄົມສະບັບເກົ່າບ້ານຕິບລະບູລີວັດແມ່ນຫຼັກຖານສຳຄັນເພື່ອສຶກສາການຜະລິດເຄື່ອງປັ້ນເຫຼັກໃນສະຫວັນດິນດວງອາລະຍະທຳພື້ນບໍລິເວນນີ້.
[Knowledge Application]
ພຣະເຈົ້າສີລະບັນຍາ (ເຈົ້າສີລະພັນ) ເປັນກະສັດໃນສະໄໝໃດຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ?
A. ສະໄໝຕົ້ນຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ
B. ສະໄໝຫຼັງພຣະເຈົ້າໂພທິສາຣາດ
C. ສະໄໝກ່ອນການແຕກແຍກຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ
D. ສະໄໝທີ່ຝຣັ່ງເຂົ້າມາປົກຄອງ
Answer: C
Explanation: ພຣະເຈົ້າສີລະບັນຍາ (ປົກຄອງ 1501-1520) ເປັນກະສັດຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງໃນໄລຍະກ່ອນທີ່ພຣະເຈົ້າໂພທິສາຣາດຈະຂຶ້ນປົກຄອງ. ພຣະອົງໄດ້ປົກຄອງໃນຊ່ວງທີ່ອານາຈັກຍັງມີຄວາມເປັນປຶກແຜ່ນ ແລະ ມີການສົ່ງເສີມພຣະພຸດທະສາສະໜາ. ການປົກຄອງຂອງພຣະອົງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງໄລຍະເວລາກ່ອນທີ່ອານາຈັກຈະປະເຊີນກັບບັນຫາຄວາມວຸ້ນວາຍພາຍໃນ ແລະ ການແຕກແຍກໃນພາຍຫຼັງ.
[Knowledge Application]
ໃນພາສາລາວອັກສອນຕົວສະກົດແມ່ນຫຍັງ?
A.  ແມ່ນພະຍັນຊະນະທີ່ປະກອບຢູ່ທ້າຍສະຫຼະ ແລະ ມີສຽງປະສົມເຂົ້າກັບສະຫຼະທີ່ຢູ່ຂ້າງໜ້າ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ສຽງຜ້ຽນໄປ
B. ແມ່ນພະຍັນຊະນະທີ່ເອົາສຽງຂອງຕົນເປັນແກນສຽງຂອງຄໍາເວົ້າ
C. ເວົ້າສະເໜີເລື່ອງລາວສໍາຄັນ
D. ເວົ້າສະເໜີເລື່ອງລາວສໍາຄັນຢ່າງຍາວໆ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ຟັງເກີດຄວາມເຂົ້າໃຈ
Answer: A
Explanation:  ພະຍັນຊະນະທີ່ປະກອບຢູ່ທ້າຍສະຫຼະ ແລະ ມີສຽງປະສົມເຂົ້າກັບສະຫຼະທີ່ຢູ່ຂ້າງໜ້າ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ສຽງຜ້ຽນໄປ ຕົງຢ່າງ: ກາກ ກາງ ກວນ ກິນ ກຸມ ກາຍ ຕົວ ກ,ງ,ນ,ມ,ຍ ທີ່ຢູ່ທ້າຍແມ່ນຕົວສະກົດ (ຕົວທີ່ຂີດກ້ອງ)
[Knowledge Application]
ລະບົບການຈັດຕັ້ງອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນເປັນແນວໃດ?
A. ລະບົບການຈັດຕັ້ງອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນປະກອບດ້ວຍ: 1.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນສູງສຸດ; 2.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນພາກ; 3.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນແຂວງ,ນະຄອນ; 4.ອົງການໄອຍະການທະຫານ
B. ລະບົບການຈັດຕັ້ງອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນປະກອບດ້ວຍ: 1.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນສູງສຸດ; 2.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນແຂວງ,ນະຄອນ; 3.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນເຂດ; 4.ອົງການໄອຍະການທະຫານ
C. ລະບົບການຈັດຕັ້ງອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນປະກອບດ້ວຍ: 1.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນສູງສຸດ; 2.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນພາກ; 3.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນແຂວງ,ນະຄອນ; 4.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນເຂດ; 5.ອົງການໄອຍະການທະຫານ
D. ລະບົບການຈັດຕັ້ງອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນປະກອບດ້ວຍ: 1.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນສູງສຸດ; 2.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນພາກ; 3.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນເຂດ; 4.ອົງການໄອຍະການທະຫານ
Answer: C
Explanation: ລະບົບການຈັດຕັ້ງອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນປະກອບດ້ວຍ: 1.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນສູງສຸດ; 2.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນພາກ; 3.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນແຂວງ,ນະຄອນ; 4.ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນເຂດ; 5.ອົງການໄອຍະການທະຫານ
[Knowledge Application]
ການແບ່ງແຍກພື້ນທີ່ພາກໃຕ້ຂອງລາວຫຼັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II ເກີດຈາກຫຍັງ?
A. ສັນຍາປາຣີສ 1946
B. ສັນຍາລອຊັງກາ 1954
C. ສັນຍາຍັງວຽດນາມ 1954
D. ສັນຍາວຽງຈັນ 1949
Answer: B
Explanation: ສັນຍາລອຊັງກາ 1954 ເປັນສັນຍາທີ່ກຳນົດການແບ່ງແຍກພື້ນທີ່ໃນອິນເດີຈີນ ລວມທັງລາວ.
[Knowledge Application]
ການສຳພັນລະຫວ່າງ ສິລິທະວົງ ແລະ ພະຣາຊາວົງ ໃນຊ່ວງຊະນະປະຖົມ ຂອງເມືອງຫຼວງພຣະບາງ ເຊື່ອມໂຍງກັບຂໍ້ໃດຕໍ່ໄປນີ້?
A. ການຕັ້ງອານາຈັກຈຳປາສັກ
B. ການເສຍອຳນາດແກ່ຝຣັ່ງ
C. ການແບ່ງປະເທດອີກຄັ້ງໃນຄັ້ງທີສອງ
D. ການລົບລູ້ສິດຂອງພະຣາຊານຳ
Answer: A
Explanation: ການສຳພັນຂອງເຈ້າສິລິທະວົງ ນຳໄປສູ່ການກັ້ງຕັ້ງອານາຈັກຈຳປາສັກ ເມື່ອສຸດທ້າຍ.
[Knowledge Application]
ອຸປະສັກ 'ດ່ານຊ້າງ' ທີ່ສີນໄຊພົບພໍ້ນັ້ນມີລັກສະນະພິເສດແນວໃດ?
A. ກະສັດຊ້າງທີ່ຮຽກຮ້ອງເຄື່ອງບັນນາການ
B. 
ຊ້າງຍັກໂຕດຽວທີ່ເຝົ້າທາງຜ່ານ
C. ຝູງຊ້າງວິເສດທີ່ສ້າງພາບລວງຕາໄດ້
D. ປ່າໄມ້ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ທີ່ມີລຳຕົ້ນຄືຂາຂອງຊ້າງຍັກ
Answer: D
Explanation: ອຸປະສັກ 'ດ່ານຊ້າງ' ທີ່ສິນໄຊພົບພໍ້ໃນເລື່ອງສັງສິນໄຊນັ້ນ ມີລັກສະນະພິເສດທີ່ເປັນ ປ່າໄມ້ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ທີ່ມີລຳຕົ້ນຄືຂາຂອງຊ້າງຍັກ ແລະ ເປັນອັນຕະລາຍຢ່າງຍິ່ງ.
ລັກສະນະພິເສດຂອງ 'ດ່ານຊ້າງ':
ລຳຕົ້ນຄືຂາຊ້າງຍັກ: ຈຸດເດັ່ນຂອງດ່ານຊ້າງແມ່ນຕົ້ນໄມ້ໃນປ່ານັ້ນບໍ່ແມ່ນຕົ້ນໄມ້ທຳມະດາ, ແຕ່ມີລຳຕົ້ນທີ່ໃຫຍ່ໂຕ, ສູງຊັນ, ແລະ ມີຮູບຮ່າງລັກສະນະຄ້າຍຄືຂາຂອງຊ້າງຍັກໃຫຍ່. ການພັນລະນານີ້ສ້າງຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະ ອັນຕະລາຍໃຫ້ແກ່ສະຖານທີ່.
ເປັນອຸປະສັກທີ່ຍາກຈະຜ່ານ: ຍ້ອນຄວາມສູງໃຫຍ່ ແລະ ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງຕົ້ນໄມ້ເຫຼົ່ານີ້, ມັນຈຶ່ງກາຍເປັນປ່າທີ່ຍາກລຳບາກໃນການເດີນທາງຜ່ານ. ພວກສິນໄຊຕ້ອງໃຊ້ຄວາມພະຍາຍາມຢ່າງສູງເພື່ອຊອກຫາທາງຜ່ານ.
ປົກປ້ອງໂດຍຊ້າງວິເສດ (ບາງຕຳນານ): ໃນບາງຕຳນານຍັງໄດ້ກ່າວເຖິງວ່າ ດ່ານຊ້າງນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນປ່າທີ່ມີຕົ້ນໄມ້ຄືຂາຊ້າງເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງມີຊ້າງວິເສດ ຫຼື ຝູງຊ້າງທີ່ດຸຮ້າຍຄອຍປົກປ້ອງຢູ່, ເຮັດໃຫ້ເປັນອັນຕະລາຍຫຼາຍຂຶ້ນສຳລັບຜູ້ທີ່ຈະຜ່ານໄປ.
ເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະ ອັນຕະລາຍ: 'ດ່ານຊ້າງ' ເປັນໜຶ່ງໃນອຸປະສັກສຳຄັນທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງການເດີນທາງຂອງສິນໄຊ. ມັນບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນສິ່ງກີດຂວາງທາງກາຍະພາບ, ແຕ່ຍັງເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມທ້າທາຍທີ່ວິລະບຸລຸດຕ້ອງຜ່ານພົ້ນ.
[Knowledge Application]
ຕາມຮີດຄອງປະເພນີລາວຜູ້ຍິງສາມາດບວດເປັນພະສົງໄດ້ຫຼືບໍ່?
A. ບວດໄດ້ແຕ່ຕ້ອງຂໍອານຸຍາດນຳການຈັດຕັ້ງກ່ອນ
B. ບວດໄດ້ແຕ່ 1 ເດືອນ
C. ຜູ້ຍິງບວດເປັນພະສົງບໍ່ໄດ້
D. ບວດໄດ້ຕະຫຼອດຊີວິດ
Answer: C
Explanation: ຕາມຮີດຄອງປະເພນີລາວຜູ້ຍິງບໍ່ສາມາດບວດເປັນພະສົງໄດ້,​ເນື່ອງຈາກປະເທດລາວຍັງບໍ່ຮອງຮັບກັບການທີ່ຜູ້ຍິງຈະບວດເປັນພະສົງ
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບອະຄົມສານຢູ່ບ້ານບານງອງ (ຈຳປາສັກ) ໄດ້ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນຫຼັກຖານໃດທີ່ສຳຄັນສຸດສໍາລັບການສຶກສາອາລະຍະທຳກະແສແມ່ນ້ຳຂອງ?
A. ເຫຼົ່າຂອງທູງເງິນບໍ່ມີຫົວເສົາ
B. ຮ່າງຮອບກຳມະກອນກຸງສະຫະພັນຫວຽດນາມ
C. ເຫຼົ່າໃສ່ກະຕ່າດິນເຜົາອາຍຸກວ່າ 2,000 ປີ
D. ພິມຕົວອັກສອນບຸຣົມຕັດສິນໂບຮານ
Answer: C
Explanation: ພົບເຫຼົ່າກະຕ່າດິນເຜົາອາຍຸກວ່າ 2,000 ປີ ເປັນຫຼັກຖານທາງວິທະຍາສາດສຳຄັນຕໍ່ການສຶກສາອາລະຍະທຳແຜ່ນດິນແມ່ນ້ຳຂອງ.
[Knowledge Application]
ປະເພນີການຕີຄ້ອງ ຫຼື ກອງໃນງານບຸນຕ່າງໆມີຈຸດປະສົງເພື່ອຫຍັງ?
A. ເພື່ອສ້າງຄວາມໜວກຫູ ແລະ ຄວາມວຸ້ນວາຍ
B. ເພື່ອເປັນສັນຍານແຈ້ງຂ່າວເຫດການຮ້າຍແຮງ
C. ເພື່ອສ້າງບັນຍາກາດຄຶກຄື້ນ, ປະກາດການເລີ່ມຕົ້ນງານບຸນ, ແລະ ເຊື້ອເຊີນສິ່ງສັກສິດ
D. ເພື່ອບອກເວລາເລີ່ມຕົ້ນການເຮັດວຽກປະຈຳວັນ
Answer: C
Explanation: ການຕີຄ້ອງ ຫຼື ກອງໃນງານບຸນຕ່າງໆຂອງລາວມີຫຼາຍຈຸດປະສົງທີ່ສຳຄັນ, ເຊິ່ງລວມເອົາທັງຄວາມເຊື່ອ, ປະເພນີ, ແລະ ການສ້າງບັນຍາກາດ:

ສ້າງບັນຍາກາດຄຶກຄື້ນ ແລະ ມ່ວນຊື່ນ: ສຽງຂອງຄ້ອງ ແລະ ກອງເປັນສິ່ງທີ່ສ້າງຄວາມເບີກບານມ່ວນຊື່ນ, ເຮັດໃຫ້ງານບຸນມີຊີວິດຊີວາ ແລະ ເປັນທີ່ໜ້າສົນໃຈ. ມັນເປັນຈຸດເດັ່ນທີ່ດຶງດູດຜູ້ຄົນໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມ.

ປະກາດການເລີ່ມຕົ້ນງານບຸນ ຫຼື ພິທີກຳ: ສຽງຄ້ອງ ແລະ ກອງມັກຖືກໃຊ້ເປັນສັນຍານເພື່ອບອກວ່າງານບຸນ ຫຼື ພິທີກຳຕ່າງໆໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນແລ້ວ, ເປັນການຮຽກຮວມຜູ້ຄົນ.

ເຊື້ອເຊີນສິ່ງສັກສິດ ແລະ ເປັນສື່ກາງ: ຕາມຄວາມເຊື່ອແລ້ວ, ສຽງຄ້ອງ ແລະ ກອງທີ່ດັງກັງວານສາມາດເປັນສື່ກາງໃນການເຊື້ອເຊີນເທວະດາ, ສິ່ງສັກສິດ, ພະພຸດທະຮູບ ຫຼື ພະພຸດທະຄຸນ ໃຫ້ມາຮ່ວມອະນຸໂມທະນາບຸນ ແລະ ປົກປັກຮັກສາ. ມັນຍັງເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງໂລກມະນຸດກັບໂລກທິບ.

ຂັບໄລ່ສິ່ງຊົ່ວຮ້າຍ: ໃນບາງຄວາມເຊື່ອ, ສຽງດັງຂອງຄ້ອງ ແລະ ກອງຍັງຖືກໃຊ້ເພື່ອຂັບໄລ່ສິ່ງຊົ່ວຮ້າຍ ຫຼື ພະລັງງານລົບອອກຈາກງານບຸນ.

ສະນັ້ນ, ການຕີຄ້ອງ ຫຼື ກອງ ຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການຫຼິ້ນດົນຕີທຳມະດາ, ແຕ່ເປັນການປະຕິບັດທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໝາຍ ແລະ ຄວາມສຳຄັນທາງວັດທະນະທຳ.
[Knowledge Application]
ໃນການກໍ່ຕັ້ງປະເທດລາວສະມັຍຮັດຖະດິດດອນພະຫັນ ກຳມະສິກທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນຢ່າງໃດໃນການກຳນົດຂົງເຂດດິນແດນຕາມກົດໝາຍສາກົນ?
A. ການຕົກລົງຈາກອຳນາດຝຣັ່ງ
B. ຄວາມຕໍ່ເນື່ອງຂອງຊົນເຜົ່າທ້ອງຖິ່ນ
C. ການຮັບຮອງຈາກສະຫະປະຊາຊາດ
D. ຂໍ້ທຳມະຊາດປະເພນີ
Answer: B
Explanation: ການກຳນົດຂົງເຂດດິນແດນລາວສ່ວນໃຫຍ່ໃຊ້ຫຼັກການຕໍ່ເນື່ອງຂອງຊົນເຜົ່າ (uti possidetis juris) ໃນທັງດ້ານກົດໝາຍສາກົນ.
[Knowledge Application]
ຜ້າໄໝລາວທີ່ມີລວດລາຍສວຍງາມ ແລະ ມີຊື່ສຽງແມ່ນມາຈາກການທໍຜ້າດ້ວຍວິທີໃດ
A. ເຄື່ອງຈັກ
B. ມື
C. ການພິມລວດລາຍ
D. ການນໍາເຂົ້າ
Answer: B
Explanation: ຜ້າໄໝລາວທີ່ມີລວດລາຍສວຍງາມ ແລະ ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງນັ້ນ ແມ່ນເກີດມາຈາກການນຳໃຊ້ ເທັກນິກການທໍຜ້າດ້ວຍມືແບບດັ້ງເດີມທີ່ສັບຊັບຊ້ອນ ແລະ ປານີດ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນສາມວິທີຫຼັກໆ ຄື: ມັດໝີ່, ຂິດ, ແລະ ຈົກ. ເທັກນິກເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຖືກສືບທອດກັນມາຈາກລຸ້ນສູ່ລຸ້ນ, ສະທ້ອນເຖິງພູມປັນຍາ ແລະ ຄວາມອົດທົນຂອງແມ່ຍິງລາວ
[Knowledge Application]
ໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ, ການລຸກລານຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາຕໍ່ພື້ນທີ່ລາວຖືກກຳນົດໂດຍກອງປະຊຸມໃດທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນດ້ານກົດໝາຍສາກົນ?
A. ກອງປະຊຸມປາຣີສ 1954
B. ກອງປະຊຸມຍູເນຍວາ 1962
C. ກອງປະຊຸມຍານຕາ 1943
D. ກອງປະຊຸມລອດດານ 1945
Answer: B
Explanation: ກອງປະຊຸມຍູເນຍວາ 1962 ໄດ້ກຳນົດສະຖານະພາບຂອງລາວໃນດ້ານການເມືອງແລະກົດໝາຍສາກົນລະຫວ່າງສົງຄາມເຢັນ.
[Knowledge Application]
ວັດວິຊຸນນະຣາດ ສ້າງຂຶ້ນໃນປີໃດ?
A. ຄ.ສ 1513
B. ຄ.ສ 1514
C. ຄ.ສ 1515
D. ຄ.ສ 1516
Answer: A
Explanation: ວັດວິຊຸນນະຣາດ, ເຊິ່ງເປັນວັດທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດແຫ່ງໜຶ່ງຂອງເມືອງຫຼວງພະບາງ, ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ 1513 ໃນສະໄໝຂອງພະເຈົ້າວິຊຸນນະຣາດ.
[Knowledge Application]
ໃນປີ 1962 ສັນຍາກອງປະຊຸມສັນຕິພາບ ເກີດຂຶ້ນໃນບັນດາປະເທດໃດເພື່ອແກ້ໄຂວິກິດລາວ?
A. ເຢຍລະມັນຕາເວັນອອກ
B. ສະຫະລານະລັດແຫ່ງສະຫະລັດອາເມລິກາ
C. ສະຫະພັນໂຊເວຍ
D. ສະຫະພັນລາຊະອານາຈັກ (ອັງກິດ)
Answer: D
Explanation: ການປະຊຸມສັນຕິພາບລາວ 1962 ເກີດຂຶ້ນທີ່ລອນດອນ ສະຫະພັນລາຊະອານາຈັກ.
[Knowledge Application]
ພາກສ່ວນໃດທີ່ຮັບຜິດຊອບ ສິດໃນການຄຸ້ມຄອງກວດກາທີ່ດິນໃນ ສປປລາວ?
A. ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ
B. ກະຊວງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ
C. ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ
D. ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ, ກະຊວງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ, ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ, ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ
Answer: B
Explanation: ສິດໃນການຄຸ້ມຄອງກວດກາທີ່ດິນໃນ ສປປລາວ ແມ່ນ ລັດຖະບານ ຄຸ້ມຄອງວຽກງານທີ່ດິນຢ່າງລວມສູນ ແລະ ເປັນເອກະພາບໃນຂອບເຂດທົ່ວ ປະເທດ ໂດຍມອບໃຫ້ກະຊວງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໂດຍກົງ ແລະ ເປັນເຈົ້າການປະສານສົມທົບກັບກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້, ກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ, ກະຊວງພະ ລັງງານ ແລະ ບໍ່ແຮ່, ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ, ກະຊວງໂຍທາທິການ ແລະ ຂົນສົ່ງ, ກະຊວງຖະແຫຼງ ຂ່າວ, ວັດທະນະທໍາ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ, ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ, ກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ, ກະຊວງ, ອົງ ການ ແລະ ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ.
ອົງການຄຸ້ມຄອງວຽກງານທີ່ດິນ ປະກອບດ້ວຍ:
1. ກະຊວງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ;
2. ພະແນກຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມຂັ້ນແຂວງ;
3. ຫ້ອງການຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມຂັ້ນເມືອງ;
4. ໜ່ວຍງານຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມບ້ານ ຊຶ່ງແມ່ນໜ່ວຍງານ ດຽວກັນກັບໜ່ວຍງານເສດຖະກິດ-ການເງິນບ້ານ.
[Knowledge Application]
ການແບ່ງແຍກພື້ນທີ່ຂອງຊົນເຜົ່າອາຄາ (Akha) ໃນພາກເໜືອຂອງລາວ ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກສັນຍາສາຍພິມານ (Siamese Treaty) ໃນປີໃດ?
A. 1893
B. 1907
C. 1896
D. 1910
Answer: A
Explanation: ສັນຍາສາຍພິມານ 1893 ໄດ້ກຳນົດແດນລາວ-ໄທ ແລະ ມີຜົນຕໍ່ການແບ່ງແຍກພື້ນທີ່ຂອງຊົນເຜົ່າອາຄາ.
[Knowledge Application]
ຂໍ້ຕົວຢ່າງຂອງການປະຕິບັດສິດທິຂອງຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງລາວຕາມອະນຸສັນຍາສະຫະປະຊາຊາດວ່າດ້ວຍສິດທິຊົນເຜົ່າດັ່ງເດີມ (UNDRIP) ມີຫຍັງ?
A. ການຄຸ້ມຄອງດິນແດນດ້ວຍຕົນເອງ
B. ການຫ້າມພິມພິດພາສາພື້ນເມືອງ
C. ການບັງຄັບໃຫ້ຮຽນພາສາລາວ
D. ການຫ້າມເຂົ້າຮ່ວມການເມືອງ
Answer: A
Explanation: UNDRIP ກຳນົດສິດທິຊົນເຜົ່າໃນການຄຸ້ມຄອງດິນແດນແລະຊັບພະຍາກອນຂອງຕົນ.
[Knowledge Application]
ຄຸນປະໂຫຍດຂອງການອອກກໍາລັງກາຍມີຄືແນວໃດ?
A. ຮ່າງກາຍຈ່ອຍຜອມ ແລະ ຫົວໃຈເຕັ້ນຄ່ອຍ
B. ຫົວໃຈເຕັ້ນໄວ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຊັກຊ້າ
C. ການໝູນວຽນຂອງເລືອດດີ ແລະ ຫົວໃຈເຕັ້ນຄ່ອຍ
D. ການໝູນວຽນຂອງເລືອດດີ ແລະ ຮ່າງກາຍເຕີບໃຫ່ຍແຂງແຮງ
Answer: D
Explanation: ການອອກກຳລັງກາຍມີຄຸນປະໂຫຍດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຕໍ່ສຸຂະພາບກາຍ ແລະ ສຸຂະພາບຈິດຂອງຄົນເຮົາ ການເຄື່ອນໄຫວຮ່າງກາຍເປັນປະຈຳສາມາດປັບປຸງຄຸນນະພາບຊີວິດໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ, ຊ່ວຍຄວບຄຸມນໍ້າໜັກ: ການອອກກຳລັງກາຍເຜົາຜານພະລັງງານ ແລະ ຊ່ວຍເພີ່ມອັດຕາການເຜົາຜານອາຫານຂອງຮ່າງກາຍ, ເຊິ່ງເປັນສິ່ງສຳຄັນໃນການຮັກສານໍ້າໜັກທີ່ເໝາະສົມ ຫຼື ຫຼຸດນໍ້າໜັກ,
[Knowledge Application]
ພິທີປະຕິບັດທາງສາສະໜາຫຼັກໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກພູມສາດຫຼືເຊື້ອຊາດໃດໃນພາກໄຫຼຂອງລາວ?
A. ພູໄທ
B. ຈີນວຽດນາມ
C. ຄະມຸກ
D. ກະເວັນບາລີ
Answer: C
Explanation: ພິທີດັ່ງເດີມຂອງຄະມຸກມີອິດທິພົນເຫັນຊັດໃນພາກໄຫຼ
[Knowledge Application]
ພື້ນທີ່ດົງເຊບູເປັນຂອບເຂດທາງທະນີຕິສາດລະຫວ່າງປະເທດລາວ ແລະ ເຂດຕົວເມືອງພະມ້າ ເພາະຫຍັງບໍ່ສາມາດກຳນົດເສັ້ນຂອບເຂດໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ?
A. ເນື່ອງຈາກຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງຊົນເຜົ່າໃນພື້ນທີ່
B. ການແຍ່ງຊິງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ
C. ຂອບເຂດປ່າໃນອະດີດເຖິງບໍ່ມີເອກະສານຢືນຢັນ
D. ໄມ່ມີການຮ່ວມມືດ້ານກົດໝາຍສາກົນເທິງພື້ນທີ່ນີ້
Answer: C
Explanation: ເຂດປ່າເກົ່າໃນອະດີດບໍ່ມີແນວຂອບເຂດແຫ່ງຊັດເຈນແລະໃບຫຼັກຖານທາງກົດໝາຍ, ເປັນຫຼັກເຫດສຳຄັນ.
[Knowledge Application]
ແຂວງໃດມີຊື່ສຽງດ້ານການປູກຝິ່ນໃນອະດີດຂອງລາວ?
A. ແຂວງຜົ້ງສາລີ
B. ແຂວງຫຼວງນໍ້າທາ
C. ແຂວງຫົວພັນ
D. ແຂວງຊຽງຂວາງ
Answer: C
Explanation: ໃນປະເທດລາວ, ແຂວງທີ່ມີຊື່ສຽງດ້ານການປູກຝິ່ນໃນອະດີດສ່ວນຫຼາຍຢູ່ໃນເຂດພາກເໜືອ, ໂດຍສະເພາະ ແຂວງຫົວພັນ, ແຂວງຜົ້ງສາລີ, ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ, ແລະ ແຂວງຊຽງຂວາງ. ເຂດເຫຼົ່ານີ້ຖືກຮູ້ຈັກວ່າເປັນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງ "ສາມຫຼ່ຽມຄຳ" (Golden Triangle), ເຊິ່ງເປັນພື້ນທີ່ຕິດຊາຍແດນລະຫວ່າງ ລາວ, ໄທ, ແລະ ມຽນມາ, ທີ່ມີຊື່ສຽງໃນການຜະລິດຝິ່ນໃນສະຕະວັດທີ 20.
 
 ເຫດຜົນທີ່ແຂວງເຫຼົ່ານີ້ມີຊື່ສຽງດ້ານການປູກຝິ່ນ:
 ສະພາບພູມິສາດ: ເຂດພາກເໜືອຂອງລາວມີພູມິສາດເປັນເຂດພູສູງ, ມີດິນທີ່ອຸດົມສົມບູນ ແລະ ສະພາບອາກາດເຢັນ, ເຊິ່ງເໝາະສົມກັບການປູກຕົ້ນຝິ່ນ (Papaver somniferum). ຕົ້ນຝິ່ນຕ້ອງການດິນທີ່ລະບາຍນ້ຳໄດ້ດີ ແລະ ອຸນຫະພູມປານກາງ.
 ປະຫວັດສາດ ແລະ ວັດທະນະທຳ: ການປູກຝິ່ນໃນພາກເໜືອຂອງລາວເລີ່ມມີມາແຕ່ສະໄໝຕົ້ນສະຕະວັດທີ 19, ໂດຍຊົນເຜົ່າຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ຊົນເຜົ່າມົ້ງ, ຢ້າວ, ແລະ ອາຂ່າ, ປູກຝິ່ນເພື່ອໃຊ້ໃນທາງຢາ ແລະ ພິທີກຳທາງສາສະໜາ. ຕໍ່ມາ, ໃນສະໄໝອານານິຄົມຝຣັ່ງ, ຝິ່ນໄດ້ກາຍເປັນສິນຄ້າສົ່ງອອກທີ່ສຳຄັນ, ໂດຍຝຣັ່ງໄດ້ສົ່ງເສີມການປູກເພື່ອສ້າງລາຍຮັບ.
 ເສດຖະກິດ: ໃນຊຸມປີ 1950-1970, ຝິ່ນກາຍເປັນພືດເສດຖະກິດຫຼັກຂອງຊາວຊົນເຜົ່າໃນເຂດພູດອຍ, ເພາະມັນສາມາດຂາຍໄດ້ລາຄາດີໃນຕະຫຼາດສາກົນ, ໂດຍສະເພາະໃນຊ່ວງສົງຄາມຫວຽດນາມ, ທີ່ມີການຄ້າຝິ່ນຜິດກົດໝາຍເພີ່ມຂຶ້ນ.
 ສາມຫຼ່ຽມຄຳ: ແຂວງພາກເໜືອຂອງລາວ, ໂດຍສະເພາະຫົວພັນ ແລະ ຜົ້ງສາລີ, ຕັ້ງຢູ່ໃນເຂດສາມຫຼ່ຽມຄຳ, ເຊິ່ງເປັນສູນກາງການຜະລິດ ແລະ ການຄ້າຝິ່ນທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກໃນສະຕະວັດທີ 20. ການຄ້າຝິ່ນໃນເຂດນີ້ມີການເຊື່ອມໂຍງກັບເຄືອຂ່າຍສາກົນ, ລວມທັງການສົ່ງອອກໄປຍັງປະເທດ
 ນັບຕັ້ງແຕ່ທ້າຍຊຸມປີ 1990 ເປັນຕົ້ນມາ, ລັດຖະບານລາວ, ຮ່ວມກັບອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ແລະ ປະເທດຜູ້ໃຫ້ທຶນ, ໄດ້ມີໂຄງການລົບລ້າງການປູກຝິ່ນຢ່າງກວ້າງຂວາງ. ໂຄງການເຫຼົ່ານີ້ສຸມໃສ່ການສົ່ງເສີມພືດທົດແທນ (ເຊັ່ນ: ກາເຟ, ຢາງພາລາ, ແລະ ສາລີ) ແລະ ການພັດທະນາຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງຊາວບ້ານ. ໃນປີ 2006, ລາວໄດ້ປະກາດວ່າປະເທດປອດຈາກການປູກຝິ່ນ, ເຖິງວ່າຍັງມີການປູກແບບຜິດກົດໝາຍຢູ່ໃນບາງພື້ນທີ່ຫ່າງໄກສອກຫຼີກ.
 ປະຈຸບັນ, ການປູກຝິ່ນໄດ້ຫຼຸດລົງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ຍ້ອນນະໂຍບາຍລົບລ້າງຂອງລັດຖະບານ
[Knowledge Application]
ການປົກຄອງພື້ນທີ່ວັດພູໃນສະຫວັນນະເຂດກ່ອນສະໄໝອານານິຄົມຝຣັ່ງ ເປັນຂອງອະນາຈັກໃດ?
A. ອະນາຈັກຈຳປາສັກ
B. ອະນາຈັກລານຊາງ
C. ອະນາຈັກຂະແໜງ
D. ອະນາຈັກອັງກະວັດ
Answer: D
Explanation: ວັດພູເຄີຍຢູ່ໃນພື້ນທີ່ອຳນາດຂອງອະນາຈັກອັງກະວັດ ໃນສະໄໝກ່ອນຈຳປາສັກ.
[Knowledge Application]
ຂຸນຜີຟ້າແມ່ນພໍ່ຂອງໃຜ  ?
A. ເຈົ້າສາມສີວຽງໄຊ
B. ເຈົ້າໄຊເສດຖາທິຣາຖ
C. ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ
D. ເຈົ້າກິ່ງກິດສະຣາດ
Answer: C
Explanation: ຂຸນຜີຟ້າແມ່ນພໍ່ຂອງເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ແລະ ແມ່ນບຸກຄົນສຳຄັນທີ່ມີບົດບາດໃນປະຫວັດການຂື້ນຄອງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ
[Knowledge Application]
ການສົມທົບທາງວັດທະນະທຳລະຫວ່າງພຣະຣາຊອານາຈັກລານຊາງ ແລະ ອານາຈັກມຸກດາຫານໃນສັດຕະວັດທີ 17 ໄດ້ສົ່ງຜົນກະທົບເຖິງການກໍຕັ້ງພິພິທະພັນແຫ່ງໃດ?
A. ພິພິທະພັນຫຼວງພະບາງ
B. ພິພິທະພັນວຽງຈັນ
C. ພິພິທະພັນມຸກດາຫານ
D. ພິພິທະພັນສະຫວັນນະເຂດ
Answer: C
Explanation: ອານາຈັກມຸກດາຫານເປັນຜູ້ທີ່ຮັບວັດທະນະທຳຈາກລານຊາງແບບເຕັມທີ່ ແລະພິພິທະພັນມຸກດາຫານແມ່ນຫຼັກຖານທາງວັດທະນະທຳທີ່ຍັງຫຼືຫຼອດຈົນປັດຈຸບັນ.
[Knowledge Application]
ການປະຕິສົມພັນລະຫວ່າງພຸດທະສາສະໜາລາວແລະຄວາມເຊື່ອດັ້ງເດີມຂອງຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງ ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນອິດທິພົນຂອງຫຼັກການສິດທິຊົນເຜົ່າໃນກົດໝາຍສາກົນແນວໃດ?
A. ການປົກປ້ອງສິດທິທາງສາດສະໜາແບບສົມບູນ
B. ການປະຕິສົມພັນເຮັດໃຫ້ສິດທິຖືກລະເມີດ
C. ການປະຕິສົມພັນສະທ້ອນການປົກປ້ອງສິດທິຊົນເຜົ່າ
D. ການບັງຄັບໃຫ້ປັບຕົວຕາມພຸດທະສາສະໜາ
Answer: C
Explanation: ການປະຕິສົມພັນລະຫວ່າງພຸດທະສາສະໜາແລະຄວາມເຊື່ອດັ້ງເດີມ ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນການປົກປ້ອງສິດທິຊົນເຜົ່າຕາມຫຼັກການສາກົນ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງສາດສະໜາຂອງພຸດທະສາສະໜາຢູ່ປະເທດລາວ ໃນສະໄໝກ່ອນອາງກົມ ມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງໃດຕໍ່ການສຶກສາປະຫວັດສາດລາວ?
A. ສະແດງຖຶງການແຜ່ຂອງອິດທິພົນອິນເດຍ
B. ສະແດງຖຶງການຕິດຕໍ່ກັບອານາຈັກຂະເໝນ
C. ສະແດງຖຶງການມີຢູ່ຂອງຊົນເຜົ່າມອນ
D. ສະແດງຖຶງການຮັບອິດທິພົນຈາກຈີນ
Answer: A
Explanation: ຫຼັກຖານທາງສາດສະໜາພຸດທະສາສະໜາສະແດງໃຫ້ເຫັນການແຜ່ຂອງອິດທິພົນທາງວັດທະນະທຳຈາກອິນເດຍມາສູ່ລາວ.
[Knowledge Application]
ການໃຊ້ເຄື່ອງໝາຍທ້ວງ (!) ໃນພາສາລາວ ແມ່ນໃຊ້ແນວໃດ?
A. ການໃຊ້ວັນນະຍຸດໃຫ້ຂຽນໄວ້ເທິງທ້າຍຂອງອັກສອນແກນຂອງຄຳເວົ້າສະເໝີ
B. ໃຊໝາຍໃຫ້ຮູ້ວ່າ ຄວາມທີ່ຢູ່ໜ້າເຄື່ອງໝາຍນີ້ ແມ່ນຄໍາສະແດງຄວາມທັກທ້ວງ, ອັດສະຈັນ, ຄວາມປະຫຼາດໃຈ, ຄວາມຕື່ນຕົກໃຈ, ຄວາມສົງສານ, ອາການເຈັບ ແລະ ໃຊ້ຂຽນຢູ່ທ້າຍຄໍາສອນສຽງທໍາມະຊາດ
C. ຕ້ອງຂຽນໃຫ້ຖືກຕົວອັກສອນສູງ, ອັກສອນກາງ ແລະ ອັກສອນຕໍ່າ
D. ການປະສົມອັກສອນແບບແມ່ ອະອາ ແລະ ການປະສົມອັກສອນແບບແມສະກົດທັງແປດ.
Answer: B
Explanation: ໃຊໝາຍໃຫ້ຮູ້ວ່າ ຄວາມທີ່ຢູ່ໜ້າເຄື່ອງໝາຍນີ້ ແມ່ນຄໍາສະແດງຄວາມທັກທ້ວງ, ອັດສະຈັນ, ຄວາມປະຫຼາດໃຈ, ຄວາມຕື່ນຕົກໃຈ, ຄວາມສົງສານ, ອາການເຈັບ ແລະ ໃຊ້ຂຽນຢູ່ທ້າຍຄໍາສອນສຽງທໍາມະຊາດ ຕົວຢ່າງ: ໂອ້ຍ! ຕາຍຕື່ນໝົດແຮງ; ໂຢວ! ຢ່າເຮັດຈັ່ງຊັ້ນໄດ!; ສຽງຟ້າຮ້ອງດັງຕື໋ມ!; ລາວພະລາດລົ້ມດັງແອັກ!; ສຽງງ່າໄມ້ຫັກດົງໂກະ!