[Knowledge Application]
ເມືອງວຽງຈັນມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາຄືແນວໃດ?
A. ເມືອງວຽງຈັນເປັນເມືອງທີ່ໃຫຍ່ກວ່າໝູ່ ໃນປະເທດລາວ ແລະ ກໍເປັນເມືອງເອກຂອງລາວ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.ສ 1560 ເປັນຕົ້ນມາກໍຄືນັບ ແຕ່ລາຊະການຂອງພະເຈົ້າໄຊເຊດຖາທິລາດໄດ້ນໍາພາບ່າວໄພລາຊະດອນປັບປຸງ ແລະ ບູລະນະ ເມືອງນີ້ໃຫ້ກາຍເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ.
ພໍມາເຖິງປີ ຄ.ສ 1638, ເມື່ອພະເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາ ໄດ້ຂຶ້ນເປັນພະເຈົ້າແຜ່ນດິນແຫ່ງອານາ ຈັກລາວລ້ານຊ້າງ, ເມືອງວຽງຈັນກໍໄດ້ຮັບການບູລະນະສ້າງສາປົວແປງຄືນອີກຄັ້ງໃໝ່ ແລະ ໄດ້ ກາຍມາເປັນເມືອງທີ່ສວຍງາມ, ເຂັ້ມແຂງ ແລະ ຂຶ້ນຊື່ລືຊາໄປທົ່ວທຸກທິດພ້ອມທັງມີການພົວພັນ
ກັບອານາຈັກຕ່າງໆທີ່ຢູ່ໃກ້ ແລະ ໄກ.
B.  ເມືອງວຽງຈັນໄດ້ຮັບການພັດທະນາ ແລະ ພວມມີການພັດທະນາສ້າງສາ ຢ່າງຮອບດ້ານ, ມີຄວາມຈະເລີນ ແລະ ສວຍງາມເຊັ່ນ: ສະຖານທີ່ຕ່າງໆໄດ້ຮັບການປົວແປງ ແລະ ກໍ່ສ້າງໃໝ່, ຕຶກອາຄານ ແລະ ເຮືອນຊານໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງຂຶ້ນເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ໂດຍມີການປະສົມປະສານລະຫວ່າງຮູບແບບເຮືອນດັ້ງເດີມຂອງລາວກັບແບບເຮືອນສະໄໝໃໝ່ ທັງໃນບໍລິເວນພື້ນທີ່ເກົ່າຂອງເມືອງ ແລະ ຢູ່ບໍລິເວນຮອບນອກ. ນອກຈາກນັ້ນ, ກໍຍັງມີການກໍ່ ສ້າງຖະໜົນຫົນທາງລະດັບມາດຕະຖານຫຼາຍເສັ້ນ, ສະຖາບັນການສຶກສາ, ໂຮງຮຽນ, ໂຮງໝໍ, ສະຖານທີ່ພັກຜ່ອນ ແລະ ສວນສາທາລະນະຫຼາຍແຫ່ງ... ການພັດທະນາຕົວເມືອງວຽງຈັນທີ່ ປາກົດໃຫ້ເຫັນຢ່າງເດັ່ນຊັດແມ່ນນັບແຕ່ປີ ຄ.ສ 1988 ເປັນຕົ້ນມາ.
C. ຕົວເມືອງວຽງຈັນເກົ່າເປັນເມືອງສູນກາງອານາຈັກລ້ານຊ້າງນັບຕັ້ງແຕ່ສະໄໝພະເຈົ້າໄຊເສດຖາທິຣາດ (ຄ.ສ. 1560) ແລະ ພະເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາ (ຄ.ສ. 1638) ທີ່ບູລະນະເມືອງໃຫ້ສວຍງາມ. ປີ 1778, ສັກດິນາສະຫຍາມບຸກຍຶດທັບພາຍສິນລໍ້າຄ່າ. ພະເຈົ້າອະນຸວົງ (ຄ.ສ. 1804) ພະຍາຍາມປົວແປງແລະຕໍ່ສູ້ກັບສະຫຍາມແຕ່ຖືກປາບລົງໃນຄ.ສ. 1829, ເມືອງຖືກທຳລາຍ. ໃນສະໄໝຝຣັ່ງ (ຄ.ສ. 1893-1945) ແລະ ອາເມຣິກາ (ຄ.ສ. 1954-1975) ໄດ້ຮັບການບູລະນະ. ປັດຈຸບັນ, ວຽງຈັນເປັນເມືອງຫຼວງສູນກາງການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ແລະວັດທະນະທຳຂອງລາວ
D. ການພັດທະນາຕົວເມືອງວຽງຈັນທີ່ ປາກົດໃຫ້ເຫັນຢ່າງເດັ່ນຊັດແມ່ນນັບແຕ່ປີ ຄ.ສ 1988 ເປັນຕົ້ນມາ.
ເມືອງວຽງຈັນ ນັບມື້ນັບຂະຫຍາຍຕົວໄປຕາມລວງຍາວຂອງແມ່ນໍ້າຂອງ ແລະ ແກ່ຍາວ ໄປທາງພາກຕາເວັນອອກຂອງຕົວເມືອງ. ໂດຍສືບທອດມູນເຊື້ອທີ່ມີມາແຕ່ດົນນານ, ວຽງຈັນ ເປັນເມືອງເອກຂອງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ ແລະ ເປັນສູນກາງທາງ ດ້ານການເມືອງ ແລະ ການປົກຄອງຂອງປະເທດ.
Answer: C
Explanation: ເມືອງວຽງຈັນ ຫຼື ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເປັນເມືອງທີ່ຕັ້ງຢູ່ເຂດໃຈກາງຂອງອານາຈັກ ລ້ານຊ້າງໃນເມື່ອກ່ອນ. ແຕ່ປັດຈຸບັນນີ້, ເມືອງວຽງຈັນພຽງແຕ່ເປັນທີ່ຕັ້ງລະຫວ່າງກາງລະຫວ່າງ ພາກເໜືອກັບພາກໃຕ້ຂອງປະເທດລາວເທົ່ານັ້ນ, ໝາຍຄວາມວ່າ ເມືອງນີ້ບໍ່ໄດ້ເປັນທີ່ຕັ້ງລະ ຫວ່າງກາງຂອງທຸກທິດ ຫຼື ທຸກດ້ານຄືໃນເມື່ອກ່ອນອີກ. ເມືອງວຽງຈັນເປັນເມືອງທີ່ໃຫຍ່ກວ່າໝູ່ ໃນປະເທດລາວ ແລະ ກໍເປັນເມືອງເອກຂອງລາວ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.ສ 1560 ເປັນຕົ້ນມາກໍຄືນັບ ແຕ່ລາຊະການຂອງພະເຈົ້າໄຊເຊດຖາທິລາດໄດ້ນໍາພາບ່າວໄພລາຊະດອນປັບປຸງ ແລະ ບູລະນະ ເມືອງນີ້ໃຫ້ກາຍເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ.
ພໍມາເຖິງປີ ຄ.ສ 1638, ເມື່ອພະເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາ ໄດ້ຂຶ້ນເປັນພະເຈົ້າແຜ່ນດິນແຫ່ງອານາ ຈັກລາວລ້ານຊ້າງ, ເມືອງວຽງຈັນກໍໄດ້ຮັບການບູລະນະສ້າງສາປົວແປງຄືນອີກຄັ້ງໃໝ່ ແລະ ໄດ້ ກາຍມາເປັນເມືອງທີ່ສວຍງາມ, ເຂັ້ມແຂງ ແລະ ຂຶ້ນຊື່ລືຊາໄປທົ່ວທຸກທິດພ້ອມທັງມີການພົວພັນ
ກັບອານາຈັກຕ່າງໆທີ່ຢູ່ໃກ້ ແລະ ໄກ. ເມືອງວຽງຈັນໃນສະໄໝນັ້ນປະກອບດ້ວຍພະລາຊະວັງ ແລະ ຫໍໂຮງທີ່ສວຍສົດງົດງາມ,ເມື່ອຕົກມາເຖິງປີ ຄ.ສ 1778, ພວກສັກດິນາສະຫຍາມໄດ້ຍົກທັບເຂົ້າມາບຸກໂຈມຕີເມືອງ ວຽງຈັນ ແລະ ປຸ້ນສະດົມເອົາພະແກ້ວມໍລະກົດ, ເງິນ, ຄໍາ, ເອກະສານທີ່ສໍາຄັນ, ຕຳລາ ແລະ ຊັບສິນທີ່ລໍ້າຄ່າຕ່າງໆໄປສະຫຍາມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.
ໃນປີ ຄ.ສ 1804, ເຈົ້າອະນຸວົງ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງຈາກເຈົ້າຊີວິດສະຫຍາມໃຫ້ມາເປັນ ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນແຫ່ງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ທີ່ຍັງຂຶ້ນຢູ່ກັບສະຫຍາມນັ້ນ ກໍໄດ້ນໍາພາປະຊາຊົນ ລາວທັງຊາດປົວແປງ ແລະ ບູລະນະສ້າງສາເມືອງວຽງຈັນໃຫ້ເປັນປ້ອມທີ່ໝັ້ນອັນແຂງແກ່ນ ດ້ວຍການສ້າງກໍາແພງຊັ້ນນອກຂຶ້ນຕື່ມ. ນອກຈາກນັ້ນ, ພະອົງກໍໄດ້ນໍາພາປະຊາຊົນລາວຕໍ່ສູ້ຕ້ານ ກັບສັກດິນາສະຫຍາມ. ແຕ່ຂະບວນການຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດຂອງເຈົ້າອະນຸວົງໄດ້ຖືກປາບລົງໃນປີ ຄ.ສ. 1829 ແລະ ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນ ເມືອງວຽງຈັນກໍໄດ້ຖືກທໍາລາຍເຜົາຜານດ້ວຍນໍ້າມືຂອງທະຫານ ສະຫຍາມ (ໄທ) ຈົນໝົດກ້ຽງ. ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ເມືອງວຽງຈັນໃນເວລານັ້ນ ຈຶ່ງຍັງເຫຼືອໄວ້ພຽງແຕ່ ຊາກສະຫຼັກຫັກພັງ ແລະ ເຖົ້າຖ່ານຈາກການຈູດເຜົາຂອງພວກສະຫຍາມ.
 ມີວັດວາອາຮາມເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍພ້ອມດ້ວຍເຮືອນຊານ ບ້ານຊ່ອງ ແລະ ສະຖານທີ່ຕ່າງໆທີ່ອ້ອມລ້ອມດ້ວຍກຳແພງໃຫຍ່ ແລະ ສູງ. ທ່ານ ວັນວຸດສະຕິບ (ຊາວໂຮນລັງ, ທະວີບເອີລົບ) ກໍໄດ້ເດີນທາງມາຢ້ຽມຢາມອານາຈັກລ້ານຊ້າງໃນສະໄໝນັ້ນ ທ່ານຍັງໄດ້ຂຽນບົດພັນລະນາເມືອງວຽງຈັນ ເຊິ່ງໃນບາງຕອນໄດ້ຂຽນວ່າ “ວຽງຈັນໄດ້ຖືກອ້ອມ ລ້ອມດ້ວຍກໍາແພງສູງພຽງແອວຄົນທີ່ນັ່ງຢູ່ເທິງຫຼັງຊ້າງ”.

ໃນປີ ຄ.ສ 1893 ເຖິງ 1945, ຈັກກະພັດຝຣັ່ງ ກໍໄດ້ເຂົ້າມາຢຶດຄອງ ແລະ ຄອບຄອງລາວ, ເມືອງວຽງຈັນໄດ້ຮັບການບູລະນະຄືນໃນພື້ນທີ່ຂອງເມືອງເກົ່າ ແລະ ໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງໃໝ່ໃນ ບາງສວນ.
ໃນໄລຍະແຕ່ປີ ຄ.ສ 1954 ເຖິງປີ ຄ.ສ 1975, ເມືອງວຽງຈັນໄດ້ຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ແອກປົກ ຄອງຂອງພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນແບບໃໝ່ຂອງຈັກກະພັດອາເມຣິກາ. ໃນໄລຍະນັ້ນ, ເມືອງວຽງຈັນໄດ້ ຮັບການບູລະນະ ແລະ ກໍ່ສ້າງຂຶ້ນຕື່ມອີກລະດັບໜຶ່ງ ອັນປະກອບດ້ວຍສໍານັກງານກິດຈະການ ທາງດ້ານເສດຖະກິດຈໍານວນໜຶ່ງ, ອາຄານທີ່ຢູ່ອາໄສ, ຫ້າງຮ້ານຕ່າງໆ, ຖະໜົນ, ສະໜາມບິນ ແລະ ອື່ນໆ ທີ່ມີລັກສະນະທັນສະໄໝໂດຍປະສົມປະສານກັບຮູບແບບຂອງເມືອງໃນສະໄໝກ່ອນ.
ປັດຈຸບັນນີ້, ເມືອງວຽງຈັນໄດ້ຮັບການພັດທະນາ ແລະ ພວມມີການພັດທະນາສ້າງສາ ຢ່າງຮອບດ້ານ, ມີຄວາມຈະເລີນ ແລະ ສວຍງາມເຊັ່ນ: ສະຖານທີ່ຕ່າງໆໄດ້ຮັບການປົວແປງ ແລະ ກໍ່ສ້າງໃໝ່, ຕຶກອາຄານ ແລະ ເຮືອນຊານໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງຂຶ້ນເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ໂດຍມີການປະສົມປະສານລະຫວ່າງຮູບແບບເຮືອນດັ້ງເດີມຂອງລາວກັບແບບເຮືອນສະໄໝໃໝ່ ທັງໃນບໍລິເວນພື້ນທີ່ເກົ່າຂອງເມືອງ ແລະ ຢູ່ບໍລິເວນຮອບນອກ. ນອກຈາກນັ້ນ, ກໍຍັງມີການກໍ່ ສ້າງຖະໜົນຫົນທາງລະດັບມາດຕະຖານຫຼາຍເສັ້ນ, ສະຖາບັນການສຶກສາ, ໂຮງຮຽນ, ໂຮງໝໍ, ສະຖານທີ່ພັກຜ່ອນ ແລະ ສວນສາທາລະນະຫຼາຍແຫ່ງ... ການພັດທະນາຕົວເມືອງວຽງຈັນທີ່ ປາກົດໃຫ້ເຫັນຢ່າງເດັ່ນຊັດແມ່ນນັບແຕ່ປີ ຄ.ສ 1988 ເປັນຕົ້ນມາ.
ເມືອງວຽງຈັນ ນັບມື້ນັບຂະຫຍາຍຕົວໄປຕາມລວງຍາວຂອງແມ່ນໍ້າຂອງ ແລະ ແກ່ຍາວ ໄປທາງພາກຕາເວັນອອກຂອງຕົວເມືອງ. ໂດຍສືບທອດມູນເຊື້ອທີ່ມີມາແຕ່ດົນນານ, ວຽງຈັນ ເປັນເມືອງເອກຂອງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ ແລະ ເປັນສູນກາງທາງ ດ້ານການເມືອງ ແລະ ການປົກຄອງຂອງປະເທດ. ນອກຈາກນັ້ນ ວຽງຈັນຍັງເປັນສູນກາງທາງ ດ້ານເສດຖະກິດ, ການຄ້າ, ການຄົມມະນາຄົມ-ຂົນສົ່ງ (ທາງບົກ, ທາງນໍ້າ ແລະ ທາງອາກາດ) ທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ, ເປັນສູນກາງການສຶກສາ, ວັດທະນະທະທຳ ແລະ ອື່ນໆອີກ.