CAIH-ai/LaoBench huggingface dataset:
[Knowledge Application]
ຂໍ້ໃດຕໍ່ໄປນີ້ບໍ່ແມ່ນຫຼັກການສຳຄັນຂອງກົດໝາຍສາກົນວ່າດ້ວຍການຄຸ້ມຄອງຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງ (ILO Convention No. 169)?
A. ສິດໃນການຄຸ້ມຄອງດິນແດນດັ້ງເດີມ
B. ສິດໃນການມີສ່ວນຮ່ວມໃນການຕັດສິນໃຈທີ່ກະທົບຕໍ່ຊົນເຜົ່າ
C. ການບັງຄັບໃຫ້ຊົນເຜົ່າປັບຕົວເຂົ້າກັບວັດທະນະທຳຫຼັກ
D. ສິດໃນການຮັບຮອງອົງການຕົນເອງ
Answer: C
Explanation: ILO 169 ບໍ່ໄດ້ກຳນົດໃຫ້ມີການບັງຄັບປັບຕົວເຂົ້າກັບວັດທະນະທຳຫຼັກ ແຕ່ສົ່ງເສີມສິດໃນການຮັບຮອງອົງການຕົນເອງ ແລະ ການມີສ່ວນຮ່ວມ.
[Knowledge Application]
ສົມເດັດພຣະສັງຄະຣາດອົງໃດທີ່ເປັນທີ່ປຶກສາສຳຄັນຂອງພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທໍາມະຣາດ?
A. ພຣະມະຫາປະສັກສົງ
B. ພຣະຄູມະຫາພົມ
C. ພຣະຄູມະຫາເທບຫຼວງ
D. ພຣະຄູໂພທິສານ
Answer: B
Explanation: ໃນສະໄໝຂອງພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທໍາມະຣາດ, ເຊິ່ງເປັນຍຸກທອງຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ, ພຣະພຸດທະສາສະໜາໄດ້ຮັບການສົ່ງເສີມຢ່າງສູງ. ພຣະຄູມະຫາພົມ ເປັນພຣະສົງຜູ້ທີ່ມີຄວາມຮູ້ແຕກສານ ແລະ ມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງໃນຖານະທີ່ປຶກສາທາງສາສະໜາຂອງພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທໍາມະຣາດ. ພຣະອົງໄດ້ມີບົດບາດໃນການຊ່ວຍກະສັດໃນການສ້າງສາວັດວາອາຮາມ, ຈັດລະບຽບຄະນະສົງ, ແລະ ເຜີຍແຜ່ພຣະທຳຄຳສອນ. ການຮ່ວມມືລະຫວ່າງກະສັດ ແລະ ພຣະສົງຜູ້ຊົງຄຸນນະທຳໃນຍຸກນັ້ນໄດ້ຊ່ວຍສ້າງຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງໃຫ້ແກ່ທັງສາສະໜາ ແລະ ປະເທດຊາດ.
[Knowledge Application]
ພຶດຕິກໍາໃດໃນ ສ ປ ປ ລາວ ບໍ່ແມ່ນການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ
A. ໃຊ້ໜ້າທີ່ເພື່ອຮັບສິນບົນ
B. ການສວຍໃຊ້ຊັບສິນຂອງລັດ
C. ສໍາປະທານທີ່ດິນຂອງລັດ
D. ປອມແປງມາດຕະຖານເຕັກນິກ
Answer: C
Explanation: ຂໍ້ກຳນົດຂອງການສໍ້ລາດບັງຫຼວງໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນກ່ຽວຂ້ອງກັບການນຳໃຊ້ຕຳແໜ່ງໜ້າທີ່ ຫຼື ອຳນາດຂອງລັດເພື່ອຜົນປະໂຫຍດສ່ວນຕົວທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ. ໃຊ້ໜ້າທີ່ເພື່ອຮັບສິນບົນ: ແມ່ນການສໍ້ລາດບັງຫຼວງຢ່າງຊັດເຈນ ເພາະເປັນການນຳໃຊ້ອຳນາດເພື່ອແລກປ່ຽນກັບສິ່ງຕອບແທນທີ່ຜິດກົດໝາຍ. ການສວຍໃຊ້ຊັບສິນຂອງລັດ: ແມ່ນການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ ເພາະເປັນການນຳໃຊ້ຊັບສິນທີ່ບໍ່ແມ່ນຂອງຕົນເອງ (ແຕ່ເປັນຂອງລັດ) ເພື່ອຜົນປະໂຫຍດສ່ວນຕົວ. ປອມແປງມາດຕະຖານເຕັກນິກ: ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວແມ່ນການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ ເພາະມັນກ່ຽວຂ້ອງກັບການບິດເບືອນຂໍ້ກຳນົດເພື່ອຜົນປະໂຫຍດທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ, ເຊິ່ງມັກຈະມີການຕິດສິນບົນ ຫຼື ຜົນປະໂຫຍດແອບແຝງ.
ສໍາປະທານທີ່ດິນຂອງລັດ: ໂດຍຕົວມັນເອງ ບໍ່ແມ່ນ ການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ. ການສຳປະທານທີ່ດິນຂອງລັດແມ່ນຂະບວນການທາງກົດໝາຍທີ່ລັດໃຫ້ສິດແກ່ບຸກຄົນ ຫຼື ນິຕິບຸກຄົນໃນການນຳໃຊ້ ຫຼື ພັດທະນາທີ່ດິນຂອງລັດ ພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂ ແລະ ສັນຍາທີ່ກຳນົດໄວ້. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຂະບວນການສຳປະທານນີ້ອາດຈະມີການສໍ້ລາດບັງຫຼວງເກີດຂຶ້ນໄດ້ ຖ້າມີການຕິດສິນບົນ, ການຫຼີກລ້ຽງກົດລະບຽບ, ຫຼື ການສວຍໂອກາດໃນຂະບວນການອະນຸມັດ, ແຕ່ຕົວການສຳປະທານເອງບໍ່ແມ່ນການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ
[Knowledge Application]
ສານປະຊາຊົນພາກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຢູ່ບ່ອນໃດ?
A. ສານປະຊາຊົນພາກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຢູ່ທົ່ວປະເທດລາວ.
B. ສານປະຊາຊົນພາກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຢູ່ພາກເໜືອ,ພາກກາງແລະ ພາກໃຕ້ຂອງສປປລາວ.
C. ສານປະຊາຊົນພາກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຢູ່ພາກເໜືອຂອງສປປລາວ.
D. ສານປະຊາຊົນພາກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນພາກໃຕ້ຂອງສປປລາວ.
Answer: B
Explanation: ສານປະຊາຊົນພາກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຢູ່ພາກເໜືອ,ພາກກາງແລະ ພາກໃຕ້ຂອງສປປລາວ.
[Knowledge Application]
ເພື່ອຢາກເຮັດໃຫ້ຊົນນະບົດໄດ້ຮັບການພັດທະນາເທົ່າທຽມກັບຕົວເມືອງເຮົາຄວນມີວິທີການແນວໃດ?
A. ສະພາບຄວາມທຸລະກັນດານ, ສອກຫຼີກ ແລະ ໂດດດ່ຽວຂອງຊົນນະບົດເນື່ອງຈາກ
ເສັ້ນທາງຄົມມະນາຄົມບໍ່ສະດວກ ໂດຍສະເພາະແມ່ນໃນລະດູຝົນ
B. ຫັນເສດຖະກິດທຳມະຊາດ ແລະ ເຄິ່ງທຳມະຊາດໄປສູ່ເສດຖະກິດສິນຄ້າຍິ່ງມີຄວາມຈຳເປັນທີ່ຈະຕ້ອງມີການພົວພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນ ແລະ ໂດຍກົງກັບການພັດທະນາຊົນນະບົດຮອບດ້ານ
C. ການທຳລາຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດຢ່າງໜັກໜ່ວງ ໂດຍສະເພາະແມ່ນປ່າໄມ້
ເຊິ່ງເກີດຈາກວິທີການທໍາມາຫາກິນແບບດັ້ງເດີມ ອັນກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເສຍຫາຍຢ່າງຮ້າຍແຮງ
ຕໍ່ເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດ ແລະ ຕໍ່ສະພາບແວດລ້ອມ
D. ສະພາບການເກີດ ແລະ ການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງຈໍານວນປະຊາກອນ ຍັງຢູ່ໃນອັດຕາສ່ວນ
ສູງເກີນກວ່າອັດຕາການຂະຫຍາຍຕົວທາງເສດຖະກິດຈຶ່ງພາໃຫ້ມາດຕະຖານການຄອງຊີບຕ່ຳ
Answer: B
Explanation: ໃນປັດຈຸບັນນີ້, ຊົນນະບົດຂອງລາວຍັງປະສົບກັບບັນຫາຫຼາຍຢ່າງ ເຊິ່ງເກີດມາຈາກ
ຄວາມຫຼ້າຫຼັງທາງດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມທີ່ຄອບງຳມາແຕ່ດົນນານ, ບັນຫາຕ່າງໆ
ເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ສະແດງອອກດັ່ງນີ້:
- ສະພາບການເກີດ ແລະ ການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງຈໍານວນປະຊາກອນ ຍັງຢູ່ໃນອັດຕາສ່ວນ
ສູງເກີນກວ່າອັດຕາການຂະຫຍາຍຕົວທາງເສດຖະກິດຈຶ່ງພາໃຫ້ມາດຕະຖານການຄອງຊີບຕ່ຳ.
- ສະພາບຄວາມທຸລະກັນດານ, ສອກຫຼີກ ແລະ ໂດດດ່ຽວຂອງຊົນນະບົດເນື່ອງຈາກ
ເສັ້ນທາງຄົມມະນາຄົມບໍ່ສະດວກ ໂດຍສະເພາະແມ່ນໃນລະດູຝົນ.
- ການຂຶ້ນກັບປັດໄຈທຳມະຊາດຢ່າງຮອບດ້ານຂອງຊົນນະບົດ ຈຶ່ງພາໃຫ້ພື້ນຖານເສດ
ຖະກິດຂະຫຍາຍຕົວຊັກຊ້າ ແລະ ບໍ່ສົມດູນກັນ.
ສຸຂະພາບຂອງຊາວຊົນນະບົດບໍ່ທັນຖືກຮັບປະກັນ ເນື່ອງຈາກການກິນຢູ່ບໍ່ພຽງພໍທັງ
ບໍ່ຖືກກັບສຸຂະອະນາໄມ ແລະ ຍ້ອນການບໍລິການດ້ານສາທາລະນະສຸກຍັງບໍ່ທັນຂະຫຍາຍທົ່ວ
ເຖິງໃນເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກ.
- ການທຳລາຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດຢ່າງໜັກໜ່ວງ ໂດຍສະເພາະແມ່ນປ່າໄມ້
ເຊິ່ງເກີດຈາກວິທີການທໍາມາຫາກິນແບບດັ້ງເດີມ ອັນກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເສຍຫາຍຢ່າງຮ້າຍແຮງ
ຕໍ່ເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດ ແລະ ຕໍ່ສະພາບແວດລ້ອມ.
ບັນຫາດັ່ງກ່າວທີ່ໄດ້ກ່າວມານັ້ນ, ມັນຕິດພັນກັບຊົນນະບົດຂອງຊາວລາວມາຕັ້ງແຕ່ອາດີດຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ. ດັ່ງນັ້ນ, ໃນການພັດທະນາປະເທດຈຶ່ງມີຄວາມຈຳເປັນທີ່ສຸດທີ່ຈະຕ້ອງເລັ່ງໃສ່ເຂດຊົນນະບົດເປັນຕົ້ນຕໍ ໂດຍສະເພາະໃນຍຸກສະໄໝການຫັນເສດຖະກິດທຳມະຊາດ ແລະ ເຄິ່ງທຳມະຊາດໄປສູ່ເສດຖະກິດສິນຄ້າຍິ່ງມີຄວາມຈຳເປັນທີ່ຈະຕ້ອງມີການພົວພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນ ແລະ ໂດຍກົງກັບການພັດທະນາຊົນນະບົດຮອບດ້ານ. ເມື່ອໃນຊົນນະບົດຂອງລາວຫາກໄດ້ຮັບການພັດທະນາຢ່າງທົ່ວເຖິງ ພົນລະເມືອງລາວທັງປະເທດກໍ່ຈະມີຊີວິດການເປັນຢູ່ທີ່ດີຂື້ນ ເພາະຊາວລາວສ່ວນໃຫ່ຍແມ່ນຍັງອາໄສຢູ່ເຂດຊົນນະບົດ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບອົງປະກອບທາດທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການຂຸດຄົ້ນທີ່ຊຽງຂວາງ ໃນທົ່ວພື້ນທີ່ທຸງໄຫຫີນ ມີອະໄຫຼ່ຫຍັງ?
A. ກະດູກມະນຸດອາຍຸຫຼາຍກວ່າ 2,000 ປີ
B. ພາບສີຝາຜະຫັງສະໄໝບູຮານ
C. ເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາຮູບແບບພິເສດ
D. ອຸປະກອນເຫຼັກສະໄໝຫິນ
Answer: A
Explanation: ການຂຸດຄົ້ນທຸງໄຫຫີນໄດ້ຄົ້ນພົບກະດູກມະນຸດອາຍຸຫຼາຍກວ່າ 2,000 ປີ ເປັນຫຼັກຖານທາງວິທະຍາສາດສຳຄັນ.
[Knowledge Application]
ໃນໄລຍະສົງຄາມເຢັນ, ການປະຕິບັດຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາຕໍ່ລາວຖືກຈັດຢູ່ໃນຫຼັກການໃດຂອງທິດສະດີ Domino?
A. ການສົ່ງທະຫານເຂົ້າລາວຢ່າງເຕັມຮູບແບບ
B. ການສະໜັບສະໜຸນກອງກຳລັງທ້ອງຖິ່ນແບບລັບ
C. ການປະກາດສົງຄາມຕໍ່ລາວ
D. ການລົງທຶນທາງເສດຖະກິດແບບຕົວຕັ້ງ
Answer: B
Explanation: ສະຫະລັດອາເມລິກາໃຊ້ຫຼັກການ Domino ໃນການສະໜັບສະໜຸນກອງກຳລັງທ້ອງຖິ່ນຂອງລາວແບບລັບ ເພື່ອປ້ອງກັນການລົບລູກຂອງລັດຄອມມູນິດ.
[Knowledge Application]
ວຸດທິການສຶກສາຊັ້ນສູງ ມີ(
)ລະດັບ
A. 3
B. 4
C. 5
D. 6
Answer: B
Explanation: ວຸດທິການສຶກສາຊັ້ນສູງ ມີ 4 ລະດັບຄື:ອະນຸປະລິນຍາ, ປະລິນຍາຕີ,ປະລິນຍາໂທ ແລະ ປະລິນຍາເອກ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງອາຄົມຂອງອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງໃນສະຕະວັດທີ 14 ໄດ້ຖືກກວດພົບຢູ່ໃນພື້ນທີ່ໃດ?
A. ເມືອງຫຼວງພຣະບາງ
B. ເມືອງຊຽງຂວາງ
C. ເມືອງສະຫວັນນະເຂດ
D. ເມືອງຈຳປາສັກ
Answer: B
Explanation: ການຂຸດຄົ້ນທີ່ທົ່ງໄຫຫິນ ໃນເມືອງຊຽງຂວາງ ເປັນຫຼັກຖານສຳຄັນທາງອາຄົມຂອງອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງໃນສະຕະວັດທີ 14.
[Knowledge Application]
ການພົບຫົວກະໂຫຼກຂອງມະນຸດຢຸກຕົ້ນໃນພື້ນທີ່ນາເຊົາຄົນຂອງລາວສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນວິທີໃດກຽວກັບການອົບພົມຂອງວັດທະນະທຳການຝັງສົບ?
A. ການຝັງແບບບົດບາດພຸດທະສາສະໜາ
B. ການເຄົາລົບວິນຍານບັນພະບຸລຸດ
C. ການຝັງຮ່າງໃນພິທີສັງຄົມຊົນເຜົ່າ
D. ການເປັນຄ່ານິຍົມຂອງອານາຈັກງານສິນທະປະ
Answer: B
Explanation: ຈາກຫຼັກຖານທາງຂຸດຄົ້ນ, ການເຄົາລົບວິນຍານບັນພະບຸລຸດເປັນຈຸດເດັ່ນຂອງວັດທະນະທຳພື້ນເມືອງລາວຕັ້ງແຕ່ເກົ່າຊ້າ.
[Knowledge Application]
ກຸ່ມຊົນເຜົ່າໃດທີ່ມີການນຳໃຊ້ພາສາກຸ່ມພະມ່ານໃນປະເທດລາວຢ່າງສຳຄັນຕັ້ງແຕ່ສະຕວັດທີ 14?
A. ລາວທອງ
B. ຂະສິຣວງ
C. ຈວງລໍ້
D. ຂຸມມຸ້ນ
Answer: D
Explanation: ຂຸມມຸ້ນແມ່ນຊົນເຜົ່າທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນພະມ່ານແລະມີປະຫວັດການອາໄສໃນລາວນານຫຼາຍ.
[Knowledge Application]
ການພົບຫຼັກຖານການເຮັດໃສ່ບັນດາພາບສີຝາຖໍ້າຢູ່ຫຼວງພຣະບາງ ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນຈຸດເດັ່ນດ້ານໃດທາງວັດທະນະທຳຂອງຊົນເຜົ່າບູຮານລາວ?
A. ສິນທິປະບໍລິສຸດຂອງພິທີສາສະໜາພື້ນເມືອງ
B. ການມີອຸປະກອນເຄື່ອງໃຊ້ທີ່ສັບຊ້ອນ
C. ຄວາມສາມາດຖ່າຍທອດຟອມສັງຄົມແລະຄວາມເຊື່ອສາດບູຮານ
D. ຄວາມມີສ່ວນຮ່ວມຂອງປະເທດພາຍນອກໃນວັດທະນະທຳ
Answer: C
Explanation: ພາບສີຝາຖໍ້າບອກເຖິງວິຖີຊີວິດ, ພິທີກຳມະເຊື່ອ ແລະຄວາມສາມາດຖ່າຍທອດຟອມສັງຄົມຂອງຊົນເຜົ່າບູຮານລາວ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຖ້ຳຫີນອາຍຸ 7,000 ປີທີ່ບ້ານຫົວງົວແຂວງຊຽງຂວາງ ໄດ້ສະທ້ອນຫຼັກຖານກ່ຽວກັບການຕັ້ງຖິ່ນຖານຂອງຊົນເຜົ່າໃດໃນພື້ນທີ່ນີ້?
A. ລາວ-ທ້າວ
B. ໄທ-ກະແລີງ
C. ມອນ-ຂະເໝນ
D. ອົງ-ມຸງ
Answer: C
Explanation: ຫຼັກຖານທາງສາດສະໜາ ແລະ ອາຄົມວິທະຍາສະແດງວ່າມອນ-ຂະເໝນເປັນຊົນເຜົ່າແລກໃນພື້ນທີ່ນີ້ກ່ອນການອົບພຍພາບຂອງອື່ນໆ.
[Knowledge Application]
ການເຄື່ອນໄຫວຂອງກຸ່ມຊົນເຜົ່າອາຄາ ໃນພາກເໜືອຂອງລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ ມີຜົນກະທົບດ້ານໃດຫຼາຍທີ່ສຸດ?
A. ການເສຍພື້ນທີ່ທຳກິນ
B. ການປ່ຽນແປງຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາ
C. ການອົບພະຍົບໄປປະເທດເພື່ອນບ້ານ
D. ການສູນເສຍພາສາພື້ນເມືອງ
Answer: C
Explanation: ການສົງຄາມເຢັນເຮັດໃຫ້ອາຄາອົບພະຍົບຈຳນວນຫຼາຍໄປປະເທດພື້ນບ້ານ.
[Knowledge Application]
ການປະກັນຄຸນນະພາບລະດັບມັດທະຍົມສຶກສາໃນປະເທດລາວມີຂົງເຂດໃດແດ່?
A. ສິ່ຂົງເຂດ
B. ຫ້າຂົງເຂດ
C. ຫົກຂົງເຂດ
D. ເຈັດສິບຂົງເຂດ
Answer: C
Explanation: 1) ດ້ານຜູ້ຮຽນ, 2)ດ້ານການຮຽນ-ການສອນ, 3) ດ້ານສະພາບແວດລ້ອມ, 4) ດ້ານອຸປະກອນການຮຽນ-ການສອນ, 5) ດ້ານຄຸ້ມຄອງ-ບໍລິຫານ, 6) ດ້ານການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຊຸມຊົນ
[Knowledge Application]
ໂອກາດເພດຍິງຈະຫົວລ້ານມີແບບແຊນແນວໃດ?
A. ເຊື້ອບໍລິສຸດລັບ
B. ເຊື້ອບໍລິສຸດເດັ່ນ
C. ເຊື້ອຊອດ
D. ເຊື້ອປະສົມ
Answer: B
Explanation: ໂອກາດການຫົວລ້ານໃນເພດຍິງແມ່ນເປັນລັກສະນະທີ່ຂ້ອນຂ້າງສັບສົນທາງພັນທຸກຳ, ບໍ່ໄດ້ຖືກກຳນົດໂດຍແຊນດຽວຄືກັບລັກສະນະອື່ນໆ. ມັນເປັນລັກສະນະແບບ Polygenic (ກຳນົດໂດຍຫຼາຍແຊນ) ແລະ Multifactorial (ມີຫຼາຍປັດໄຈເຂົ້າມາກ່ຽວຂ້ອງ).
[Knowledge Application]
ໃນລະຫວ່າງກາງສະຕະວັດທີ 12 ອານາຈັກ ເມືອງພວນ ໄດ້ຕົກຢູ່ໃຕ້ອໍານາດຂອງພວກໃດ?
A. ພວກມອນ
B. ພວກຂອມ
C. ພວກດາຍຫວຽດ
D. ພວກຜີ
Answer: D
Explanation: ໃນລະຫວ່າງກາງສະຕະວັດທີ 12 ອານາຈັກ ເມືອງພວນ ໄດ້ຕົກຢູ່ໃຕ້ອໍານາດຂອງພວກດາຍຫວຽດ ແລະ ເວລານັບວ່າເມືອງພວນມີຊື່ວ່າ: " ເມືອງປະກັນ " ມາໃນປີ ຄ.ສ 1134 ຂຸນເຈືອງ (ລາວເຈືອງ) ໄດ້ ຍົກທັບມາບຸກຍຶດເອົາເມືອງປະກັນຈາກພວກດາຍຫວຽດ, ຈາກນັ້ນກໍ່ມອບໃຫ້ ຂຸນຄວງ ປົກຄອງ ເມືອງປະກັນ; ສ່ວນຂຸນເຈືອງ ໄດ້ກັບຄືນຊຽງແສນ, ຕໍ່ມາ ພວກດາຍຫວຽດໄດ້ຍົກທັບເຂົ້າມາປົກຄອງເມືອງປະກັນອີກ. ສະນັ້ນ ຂຸນເຈືອງຈື່ງໄດ້ຍົກທັບມາຂັບໄລ່ທະຫານຕາຍຫວຽດ, ແຕ່ແມ່ທັບດາຍຫວຽດໄດ້ໜີຂື້ນໄປທາງພາກເໜືອ ແລະ ຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຈາກກຸ່ມຄົນອ້າຍລາວ ທີ່ ເມືອງຕຸມວາງ,
[Knowledge Application]
ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຊົນເຜົ່າອາຄາ (Akha) ລະຫວ່າງສະຕະວັດທີ 19 ແລະ 20 ໄດ້ຖືກກຳນົດໂດຍສາເຫດໃດເປັນຫຼັກ?
A. ສົງຄາມລະຫວ່າງພາກພື້ນ
B. ການຂະຫຍາຍອຳນາດຂອງອັນນານິຄົມຝຣັ່ງ
C. ການແຜ່ຂະຫຍາຍຂອງພຸດທະສາສະໜາ
D. ການສູນເສຍພື້ນທີ່ເກັບກຳປະຫວັດສາດ
Answer: B
Explanation: ການຂະຫຍາຍອຳນາດຂອງອັນນານິຄົມຝຣັ່ງແມ່ນສາເຫດສຳຄັນທີ່ເຮັດໃຫ້ຊົນເຜົ່າອາຄາຕ້ອງເຄື່ອນທີ່ໄປມາລະຫວ່າງລາວ, ໄທ ແລະ ພະມ້າ.
[Knowledge Application]
ໃນປະເທດລາວວຽກງານໃດທີ່ບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ເດັກທີ່ມີອາຍຸຕໍ່າກວ່າ 14ປີເຂົ້າເຮັດໄດ້?
A. ລ້າງຜັກໃນຮ້ານອາຫານ
B. ກຳມະກອນກໍ່ສ້າງ
C. ຂາຍເສື້ອຜ້າໃນຕະຫຼາດ
D. ຂາຍເຄື່ອງຍ່ອຍໃນຮ້ານ
Answer: B
Explanation: ກໍລະນີ ບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ນ ຳໃຊ້ແຮງງານໄວໜຸ່ມ ມີ ດັ່ງນີ້:1. ເຮັດວຽກໃນກິດຈະກ ຳ, ໜ້າວຽກ ແລະ ສະຖານທີ່ ທີ່ບໍ່ມີຄວາມປອດໄພ, ເປັນອັນຕະລາຍ ຕໍ່ສຸຂະພາບ ຮ່າງກາຍ, ຈິດໃຈ ແລະ ມັນສະໝອງ,2. ເຮັດວຽກແບບຍັງຄັບ;3. ເຮັດວຽກເພື່ອໃຊ້ແທນໜີ້,
[Knowledge Application]
ໃນສັງຄົມລາວ, ໃຜມີບົດບາດສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການຕັດສິນໃຈພາຍໃນຄອບຄົວ
A. ລູກ
B. ພໍ່ຫຼືແມ່ (ໂດຍສະເພາະຫົວໜ້າຄອບຄົວ)
C. ພໍ່
D. ຍາດພີ່ນ້ອງທຸກຄົນ
Answer: B
Explanation: ໃນສັງຄົມລາວ, ໂດຍສະເພາະຄອບຄົວແບບດັ້ງເດີມທີ່ຍັງມີອິດທິພົນຂອງຄ່ານິຍົມເກົ່າ, ພໍ່ແມ່ (ຫົວໜ້າຄອບຄົວ) ມີບົດບາດສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການຕັດສິນໃຈພາຍໃນຄອບຄົວ. ການຕັດສິນໃຈເຫຼົ່ານີ້ຄອບຄຸມເກືອບທຸກໆດ້ານຂອງຊີວິດຄອບຄົວ, ຕັ້ງແຕ່ເລື່ອງເລັກນ້ອຍໄປຈົນເຖິງເລື່ອງໃຫຍ່; ຫົວໜ້າຄອບຄົວ ການຕັດສິນໃຈສຳຄັນຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ການຊື້ຂາຍຊັບສິນ, ການລົງທຶນ, ການເລືອກຄູ່ຄອງໃຫ້ລູກ ຫຼື ການແກ້ໄຂບັນຫາຂັດແຍ່ງພາຍໃນຄອບຄົວ, ມັກຈະຕ້ອງຜ່ານການຕັດສິນໃຈຂັ້ນສຸດທ້າຍຂອງເພິ່ນ.
[Knowledge Application]
ການແຜ່ຂອບເຂດຂອງພຸດທະສາສະໜາລາວໃນສະຕະວັດທີ 14 ມີຄວາມເກີດຈາກການຕິດຕໍ່ກັບພຸດທະສາສະໜາໃນພື້ນທີ່ໃດເປັນຫຼັກ?
A. ສີລັງກາ
B. ພະມ້າ
C. ຂະເໝນ
D. ກຳປູເຈຍ
Answer: B
Explanation: ພຸດທະສາສະໜາລາວໄດ້ຮັບອິດທິພົນຢ່າງຫນັກແນ່ນຈາກພຸດທະສາສະໜາພະມ້າໃນສະຕະວັດທີ 14.
[Knowledge Application]
 ຜູ້ຮຽນສາຍສາມັນສຶກສາສົງ ມີຊື່ເອີ້ນວ່ານັກຮຽນຫຍັງ?
A. ນັກທຳ-ບາລີ
B. ນັກຮຽນສົງ
C. ນັກສຶກສາສົງ
D. ນັກຄົ້ນຄວ້າສົງ
Answer: B
Explanation:  ຜູ້ຮຽນສາຍສາມັນສຶກສາສົງາ ມີຊື່ເອີ້ນວ່າ ນັກຮຽນສົງ ອີງຕາມເອກະສານດຳລັດ ວ່າດ້ວຍການສຶກສາສົງ ສະບັບເລກທີ 24/ລບ ລົງວັນທີ 16/012018
[Knowledge Application]
ການຄົບຄອງຂອງພຸດທະສາສະໜາໃນລາວສະທ້ອນອິດທິພົນຈາກສຳນັກໃດຫຼາຍທີ່ສຸດໃນສະຕະວັດທີ 16?
A. ສຳນັກມະຫານິກາຍຈາກສີລັງກາ
B. ສຳນັກທະຣະວາດຈາກກຳປູເຈຍ
C. ສຳນັກມະຫານິກາຍຈາກວຽດນາມ
D. ສຳນັກທະຣະວາດຈາກໄທ
Answer: D
Explanation: ພຸດທະສາສະໜາໃນລາວໄດ້ຮັບອິດທິພົນຫຼັກຈາກສຳນັກທະຣະວາດໄທ ໃນການພັດທະນາພິທີກຳແລະຄວາມເຊື່ອ.
[Knowledge Application]
ຂໍ້ໃດແມ່ນຜົນກະທົບຂອງປະສົບການຂອງລາວໃນຂະເໝາະສົງຄາມເຢັນ?
A. ການສ້າງລະບົບການຄ້າເສີລະຫຼາຍຂຶ້ນ
B. ການຖືກພົນລະເມືອງຜະລິດພັນລູກຫຼານ
C. ພົນກະທົບທາງສັງຄົມຢ່າງລຶກຊຶ້ງແລະການຄວບຄຸມຂອງຕ່າງປະເທດຫຼາຍຂຶ້ນ
D. ການຂະຫຍາຍພູມລຳນາວນ້ຳຊີ
Answer: C
Explanation: ສົງຄາມເຢັນທຳໃຫ້ລາວປະສົບພົນກະທົບທາງສັງຄົມແລະການແຊກແຊງຂອງອຳນາດຕ່າງປະເທດຢ່າງລຶກຊຶ້ງ.
[Knowledge Application]
ພົນລະເມືອງລາວທຸກຄົນທີ່ມີອາຍຸເຖິງ 18 ປີ ມີສິດເລືອກຕັ້ງໂດຍບໍ່ຈຳແນກເພດ ຫຼື ຊັບສິນ.
A. ຊ້າງສາມຫົວ, ພູຜາ, ເຫຼົ້າສາ
B. ພະພຸດທະຮູບ, ດອກຈຳປາ, ເຂື່ອນໄຟຟ້າ
C. ຮອງແຂ້ວ, ພະລາຊະພາຊະນະ, ເງິນກີບ
D. ດວງຈັນ, ດາວ, ຄ້ອຍຂັດ
Answer: B
Explanation: ທຸງຊາດລາວປະກອບດ້ວຍພື້ນສີຟ້າ-ແດງ-ຟ້າ ແລະ ວົງເດືອນຂາວຢູ່ກາງສອງເສັ້ນຂວາງສີແດງ.
[Knowledge Application]
ການກຳນົດເສັ້ນແບ່ງພົນແດນລາວ-ກຳປູເຈຍຕາມສັນຍາສະຫະພັນຝຣັ່ງ-ສະຫະລັດປີ 1907 ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ການອອກແບບພົນແດນສະເພາະກຸ່ມຊົນເຜົ່າບຣູ?
A. ຖືກແບ່ງອອກເປັນສອງຝ່າຍ
B. ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກກຳປູເຈຍຫຼາຍຂຶ້ນ
C. ຖືກກວດຄຸມໂດຍຝຣັ່ງທັງສອງຝ່າຍ
D. ບໍ່ມີຜົນກະທົບໃດໆ
Answer: A
Explanation: ການກຳນົດເສັ້ນແບ່ງພົນແດນໄດ້ແບ່ງກຸ່ມຊົນເຜົ່າບຣູອອກເປັນສອງຝ່າຍ ຢູ່ລາວແລະກຳປູເຈຍ.
[Knowledge Application]
ພິທີກຳຈັດວິນຍານຕາມຄວາມເຊື່ອທີ່ປະສົມປະສານລະຫວ່າງພຸດທະສາສະໜາແລະຄວາມເຊື່ອດັ້ງເດີມຂອງລາວ ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກພິທີສາສະໜາໃດໃນພາກພື້ນອິນເດີຈີນ?
A. ພິທີບຣາຫົມັນ
B. ພິທີພຣາຮິດວາ
C. ພິທີບຣາຫິນດູ
D. ພິທີບຣາຫິນດູພຣາມະນັງສະຫວັນ
Answer: A
Explanation: ພິທີບຣາຫົມັນ (Brahmanic rites) ເປັນພິທີສາສະໜາທີ່ມີອິດທິພົນຢ່າງຫນັກແຮງຕໍ່ພິທີກຳຈັດວິນຍານໃນລາວ.
[Knowledge Application]
ພິທີບູຊາພະເຈົ້າອິນທະວົງທີ່ວັດພູມີຄວາມເກັ່ງກ້າວທາງດ້ານໃດໃນການສຶກສາປະຫວັດສາດສາດສະໜາພຸດ?
A. ການປະສົມປະສານລະຫວ່າງພຸດກັບຮິນດູ
B. ການບູຊາພະພຸດທະຮູບເກົ່າສຸດ
C. ການປະກອບພິທີບູຊາສິວະ
D. ການບູຊາພະອົງຄຳຫຼວງພຣະບາງ
Answer: A
Explanation: ພິທີບູຊາພະເຈົ້າອິນທະວົງທີ່ວັດພູເປັນຫຼັກຖານການປະສົມປະສານລະຫວ່າງພຸດກັບຮິນດູ ທີ່ຫາຍາກໃນພື້ນທີ່ອື່ນ.
[Knowledge Application]
ພິທີກຳມະກອນທີ່ສຳຄັນຂອງຊົນເຜົ່າອັກກາ (Akha) ໃນການສືບສານຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາດັ່ງເດີມແມ່ນຫຍັງ?
A. ພິທີບວດ
B. ພິທີບູຊາສິວະວົງ
C. ພິທີບູຊາວິວັງ
D. ພິທີບູຊາວິວິງຫົວເຂົ້າ
Answer: D
Explanation: ຊົນເຜົ່າອັກກາມີພິທີບູຊາວິວິງຫົວເຂົ້າເພື່ອສືບສານຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາດັ່ງເດີມແລະການຄາດຫວັງຄວາມອຸດົມສົມບູນ.
[Knowledge Application]
ວັນນະຄະດີສະໄໝໃໝ່ຂອງລາວ (ນັບແຕ່ສະຕະວັດທີ 20 ເປັນຕົ້ນມາ) ມີລັກສະນະເດັ່ນແນວໃດ?
A. ມີເນື້ອຫາເພື່ອປະກອບພິທີກຳທາງສາສະໜາເທົ່ານັ້ນ
B. ສະທ້ອນຊີວິດຈິງຂອງຄົນໃນສັງຄົມ ແລະ ບັນຫາຕ່າງໆ
C. ເນັ້ນແຕ່ເລື່ອງວິລະບູລຸດ ແລະ ເທບພະເຈົ້າ
D. ຂຽນເປັນບົດກາບກອນເທົ່ານັ້ນ
Answer: B
Explanation: ລັກສະນະເດັ່ນຂອງວັນນະຄະດີລາວສະໄໝໃໝ່ (ສະຕະວັດທີ 20 ເປັນຕົ້ນມາ)
 ວັນນະຄະດີລາວໃນສະຕະວັດທີ 20 ເປັນຕົ້ນມາ ໄດ້ມີການປ່ຽນແປງ ແລະ ພັດທະນາຢ່າງກ້າວກະໂດດ, ແຕກຕ່າງຈາກວັນນະຄະດີບູຮານຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດ. ການປ່ຽນແປງທາງສັງຄົມ, ການເມືອງ, ແລະ ການຮັບເອົາວັດທະນະທຳຕ່າງປະເທດ ໄດ້ສົ່ງຜົນໂດຍກົງຕໍ່ຮູບແບບ ແລະ ເນື້ອໃນຂອງວັນນະກຳ.
 ລັກສະນະເດັ່ນທີ່ສຳຄັນມີດັ່ງນີ້:
 ສະທ້ອນຊີວິດຈິງ ແລະ ບັນຫາສັງຄົມ:
 ວັນນະຄະດີສະໄໝໃໝ່ໄດ້ຫັນເຫຈາກການຍົກຍ້ອງກະສັດ, ເທບພະເຈົ້າ, ແລະ ເລື່ອງເລົ່າອະພິນິຫານ ມາສູ່ການສະທ້ອນຊີວິດປະຈຳວັນຂອງຄົນທຳມະດາ, ຊາວນາ, ກຳມະກອນ, ນັກຮຽນນັກສຶກສາ ແລະ ບັນຫາຕ່າງໆ ທີ່ພວກເຂົາປະເຊີນຢູ່ໃນສັງຄົມ ເຊັ່ນ: ຄວາມທຸກຍາກ, ການກົດຂີ່, ຄວາມບໍ່ຍຸຕິທຳ, ແລະ ການປ່ຽນແປງຂອງຄ່ານິຍົມ.
 ຫຼາກຫຼາຍຮູບແບບການປະພັນ:
 ນອກຈາກບົດຮ້ອຍກອງ (ກາບ, ກອນ, ໂຄງ, ສານ) ທີ່ຍັງຄົງມີຢູ່, ວັນນະຄະດີສະໄໝໃໝ່ໄດ້ຮັບເອົາຮູບແບບການປະພັນແບບຕາເວັນຕົກເຂົ້າມາຫຼາຍຂຶ້ນ ເຊັ່ນ:
 ເລື່ອງສັ້ນ: ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຫຼາຍ ເພາະສາມາດຈັບໃຈຄວາມ ແລະ ສະທ້ອນປະເດັນສັງຄົມໄດ້ຢ່າງຄົມຄາຍ, ໂດຍສະເພາະຜົນງານຂອງທ່ານ ອຸທິນ ບຸນຍາວົງ.
 ນະວະນິຍາຍ: ເລີ່ມມີການຂຽນນະວະນິຍາຍທີ່ມີໂຄງເລື່ອງສັບຊ້ອນ, ຕົວລະຄອນທີ່ມີມິຕິ, ແລະ ສະທ້ອນແນວຄິດທີ່ເລິກເຊິ່ງຂຶ້ນ, ເຊັ່ນ: ຜົນງານຂອງທ່ານ ບຸນທະນົງ ຊົມໄຊຜົນ.
 ບົດລະຄອນ: ມີການຂຽນບົດລະຄອນເພື່ອສະແດງ trên ເວທີ ຫຼື ອອກອາກາດທາງວິທະຍຸ.
 ເນັ້ນແນວຄິດຊາດນິຍົມ ແລະ ການຕໍ່ສູ້ເພື່ອເອກະລາດ:
 ໃນຊ່ວງທີ່ລາວຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຂອງຕ່າງຊາດ ແລະ ຊ່ວງຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດ, ວັນນະຄະດີໄດ້ກາຍເປັນເຄື່ອງມືສຳຄັນໃນການປຸກລະດົມ, ສ້າງຂວັນກຳລັງໃຈ, ແລະ ປູກຝັງແນວຄິດຮັກຊາດ, ເສຍສະຫຼະ, ແລະ ຄວາມສາມັກຄີເພື່ອປົດປ່ອຍປະເທດຊາດ.
 ເນື້ອໃນທີ່ກ້າວໜ້າ ແລະ ສະທ້ອນອຸດົມການ:
 ຫຼັງຈາກການປົດປ່ອຍປະເທດໃນປີ 1975, ວັນນະຄະດີໄດ້ຮັບໃຊ້ແນວທາງຂອງພັກ ແລະ ລັດ, ໂດຍເນັ້ນການສ້າງສັງຄົມໃໝ່, ການສຶກສາອົບຮົມແນວຄິດສັງຄົມນິຍົມ, ແລະ ການຍົກສູງບົດບາດຂອງປະຊາຊົນຜູ້ອອກແຮງງານ.
 ການນຳໃຊ້ພາສາທີ່ທັນສະໄໝ ແລະ ເຂົ້າໃຈງ່າຍ:
 ວັນນະຄະດີສະໄໝໃໝ່ມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະນຳໃຊ້ພາສາທີ່ໃກ້ຄຽງກັບພາສາເວົ້າໃນຊີວິດປະຈຳວັນຫຼາຍຂຶ້ນ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ອ່ານເຂົ້າເຖິງ ແລະ ເຂົ້າໃຈເນື້ອຫາໄດ້ງ່າຍກວ່າພາສາວັນນະຄະດີບູຮານ.
[Knowledge Application]
ຂອບເຂດພື້ນທີ່ນໍ້າລຳຂອງຕາມກົດໝາຍສາກົນ (Convention on the Law of the Non-Navigational Uses of International Watercourses, 1997) ປະກອບດ້ວຍຫຍັງຕໍ່ໄປນີ້?
A. ຖືກຈຳກັດຢູ່ເພື່ອການຂົນສົ່ງລຳນໍ້າພາຍໃນເທົ່ານັ້ນ
B. ປະຊາຊົນຂອງທຸກປະເທດມີສິດໃຊ້ທຸກຢ່າງ
C. ພື້ນທີ່ນໍ້າຫຼວງເຊື່ອມຕໍ່ກັນຫຼາຍປະເທດ
D. ມີການກຳນົດສິດແລະພາລະບົດແບບລະອຽດໃຫ້ທຸກຝ່າຍ
Answer: D
Explanation: ອະນຸສັນຍານີ້ກຳນົດສິດແລະພາລະບົດຂອງປະເທດທີ່ມີພື້ນທີ່ນໍ້າລຳຂອງຮ່ວມກັນ.
[Knowledge Application]
ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຊົນເຜົ່າອາຄາ (Akha) ຈາກພາກເໜືອຂອງລາວໄປສູ່ພື້ນທີ່ອື່ນໆໃນອາຊຽນ ເກີດຂຶ້ນໃນຊ່ວງໃດຂອງປະຫວັດສາດ?
A. ສະໄໝອານານິຄົມຝຣັ່ງ
B. ສະໄໝອານາຈັກລານຊາງ
C. ສະໄໝສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II
D. ສະໄໝສົງຄາມເຢັນ
Answer: D
Explanation: ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຊົນເຜົ່າອາຄາເກີດຂຶ້ນຢ່າງເຂັ້ມຂົນໃນສະໄໝສົງຄາມເຢັນ ເນື່ອງຈາກຄວາມບໍ່ສົມພອດທາງການເມືອງແລະສົງຄາມ.
[Knowledge Application]
ຂໍ້ໃດແມ່ນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງເເວດລ້ອມສັງຄົມແມ່ນຫຍັງ?
A. ການລ້ຽງສັດໃນເຂດຊຸມຊົນເກີດຂອບເຂດກຳນົດ
B. ການປ່ອຍນໍ້າເປື້ອນຈາກໂຮງງານເປັນເວລາດົນນານ
C. ການໃຊ້ຖົງຢາງ ແລະ ຂີ້ເຫຍື້ອພາດສະຕິກຢ່າງບໍ່ມີການຄວບຄຸມ
D. ຜົນກະທົບຕໍ່ື້ນທີ່ການປູກຝັງ
Answer: A
Explanation: ຜົນນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມສັງຄົມ ແມ່ນ ຜົນສະທ້ອນທາງລົບ ຕໍ່ຊີວິດ, ສຸຂະພາບ, ຊັບສິນ ແລະ ການດໍາລົງຊີວິດປະຈໍາວັນ ຂອງຄົນ ລວມທັງທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ຕໍ່ມໍຣະດົກທາງດ້ານ ວັດທະນະທໍາ ແລະ ປະຫວັດສາດ
[Knowledge Application]
ອັນໃດເປັນປັດໄຈສໍາຄັນກວ່າໝູ່ ທີ່ຊີ້ບອກວ່າຜູ້ກະທຳຜິດຈະໄດ້ຮັບໂທດປະເພດໃດ, ລະດັບໃດ?
A. ການປະພຶດຕົວຈິງ
B. ອົງປະກອບຂອງການກະທໍາຜິດ
C. ຄໍາຕັດສິນຂອງສານ
D. ຜົນເສຍຫາຍທີ່ເກີດຈາກການກະທຳຜິດ
Answer: C
Explanation: ຄໍາຕັດສິນຂອງສານແມ່ນ ຄໍາຕົກລົງຂອງສານ ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍ ຄໍາສັ່ງ, ຄໍາຊື້ຂາດ, ຄໍາຕັດສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາ ຂອງສານ.
[Knowledge Application]
ການເຄື່ອນໄຫວຂອງພຸດທະສາສະໜາໃນລາວຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ ມີບົດບາດຢ່າງໃດຕໍ່ການສ້າງອົງການທາງສັງຄົມແລະການເມືອງ?
A. ສົ່ງເສີມອຳນາດພັກຄອມມູນິດ
B. ເປັນສື່ກາງຫຼຸດຄວາມຕຶງເຄັດ
C. ສົ່ງເສີມການຕໍ່ຕ້ານຕ່າງປະເທດ
D. ບໍ່ມີບົດບາດສຳຄັນ
Answer: B
Explanation: ພຸດທະສາສະໜາເປັນປັດໃຈສຳຄັນໃນການຫຼຸດຄວາມຕຶງເຄັດທາງສັງຄົມແລະການເມືອງໃນຊ່ວງນັ້ນ.
[Knowledge Application]
ສະມາຊິກອາຊຽນມີຈັກປະເທດ
A. 10 ປະເທດ
B. 9 ປະເທດ
C. 8 ປະເທດ
D. 12 ປະເທດ
Answer: A
Explanation: ກຸ່ມປະເທດອາຊຽນ (ASEAN - Association of Southeast Asian Nations) ແມ່ນອົງການຈັດຕັ້ງພາກພື້ນທີ່ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນເພື່ອສົ່ງເສີມການຮ່ວມມືທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ສັງຄົມ, ວັດທະນະທໍາ, ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງລະຫວ່າງບັນດາປະເທດໃນພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້. ອາຊຽນມີສະມາຊິກທັງໝົດ 10 ປະເທດເຊັ່ນ: ລາວ, ໄທ, ຫວຽດນາມ, ກຳປູເຈຍ, ມຽນມາ, ອິນໂດເນເຊຍ, ບຣູໄນ, ມາເລເຊຍ, ຟິລິປິນ, ສິງກະໂປ
[Knowledge Application]
ໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນປະເທດຫົວຫນ້າຂອງການສົ່ງກຳລັງມາຮວມກັບກັບກອງລາວຫຼວງປະເທດໃດ?
A. ອັງກິດ
B. ທີ່ປະເທດຈີນ
C. ສະຫະລັດອາເມລິກາ
D. ສະຫະພັນໂຊເວຍ
Answer: D
Explanation: ສະຫະພັນໂຊເວຍແມ່ນຜູ້ສົ່ງສະໜັບສະໜຸນກຳລັງໃຫ້ກອງລາວຫຼວງໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ.
[Knowledge Application]
ການປະຕິບັດຫຼັກການ “ອະທິປະໄຕຍພາຍໃນ” ຕາມອະນຸສັນຍາອາຊຽນ 1976 ມີຜົນຕໍ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງກຸ່ມຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍໃນລາວຢ່າງໃດ?
A. ເພີ່ມສິດເສລີພາບ
B. ຈຳກັດການເຄື່ອນໄຫວທາງການເມືອງ
C. ເພີ່ມການມີສ່ວນຮ່ວມທາງສັງຄົມ
D. ສົ່ງເສີມການອົບພະຍົບອອກນອກປະເທດ
Answer: B
Explanation: ຫຼັກການອະທິປະໄຕຍພາຍໃນມັກຖືກນຳໃຊ້ເພື່ອຈຳກັດການເຄື່ອນໄຫວຂອງກຸ່ມຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍໃນປະເທດ.
[Knowledge Application]
ຕາມຄວາມເຊື່ອຂອງຄົນລາວ, ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຕ້ອງໃສ່ "ເຄື່ອງປະດັບມຸງຄຸນ" (ເຊັ່ນ: ພະເຄື່ອງ, ຕະກຸດ, ເຄື່ອງລາງຂອງຂັງ) ເມື່ອເດີນທາງ?
A. ເພື່ອສະແດງຖານະທາງສັງຄົມ ແລະ ຄວາມຮັ່ງມີ.
B.  ເພື່ອຄວາມສວຍງາມ ແລະ ເປັນແຟຊັ່ນໃນການເດີນທາງ.
C. ເພື່ອປ້ອງກັນໄພອັນຕະລາຍ, ເພື່ອຄວາມເປັນສິລິມຸງຄຸນ ແລະ ສ້າງຄວາມສະບາຍໃຈທາງຈິດໃຈໃຫ້ແກ່ຜູ້ສວມໃສ່.
D. ເພື່ອເປັນສັນຍານບອກວ່າຕົນເອງເປັນນັກທ່ອງທ່ຽວ.

Answer: C
Explanation: ໃນວັດທະນະທຳລາວ, ການໃສ່ ເຄື່ອງປະດັບມຸງຄຸນ ເມື່ອເດີນທາງແມ່ນມີຄວາມເຊື່ອທີ່ສຳຄັນຫຼາຍ. ມັນບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນເຄື່ອງປະດັບທຳມະດາ, ແຕ່ຖືກເຊື່ອວ່າເປັນ ວັດຖຸສັກສິດ ທີ່ສາມາດ:

ປົກປ້ອງຄຸ້ມຄອງ: ຊ່ວຍປ້ອງກັນຜູ້ສວມໃສ່ໃຫ້ປອດໄພຈາກອຸບັດຕິເຫດ, ອັນຕະລາຍ, ແລະ ສິ່ງຊົ່ວຮ້າຍຕ່າງໆໃນລະຫວ່າງການເດີນທາງ.
ນຳຄວາມເປັນສິລິມຸງຄຸນ: ນຳພາຄວາມໂຊກດີ, ຄວາມສຳເລັດ, ແລະ ຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງມາໃຫ້.
ສ້າງຄວາມສະບາຍໃຈ: ເປັນສິ່ງຍຶດໜ່ຽວທາງຈິດໃຈທີ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຮູ້ສຶກໝັ້ນໃຈ ແລະ ປອດໄພ, ໂດຍສະເພາະເມື່ອຕ້ອງເດີນທາງໄກ ຫຼື ໄປໃນສະຖານທີ່ທີ່ບໍ່ຄຸ້ນເຄີຍ.
ດັ່ງນັ້ນ, ເຄື່ອງປະດັບມຸງຄຸນຈຶ່ງມີບົດບາດສຳຄັນໃນການໃຫ້ກຳລັງໃຈ ແລະ ຄວາມເຊື່ອໝັ້ນແກ່ຜູ້ເດີນທາງ.
[Knowledge Application]
ບົດບາດຂອງພຸດທະສາສນາໃນການປົກຄອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງຕອນປີ 1637 ມີຄວາມກ້າວໜ້າແນວໃດທີ່ເກີນປະເທດພຸດທະນິຍົມໃນພາຄອນອື່ນ?
A. ສ້າງລະບົບພະສົງເປັນຮາດຖານອຳນາດການເມືອງ
B. ກຳນົດການກວດສອບຜູ້ນຳການ
C. ກຳນົດພິທີຊາດທີ່ປັບໃຊ້ພຸດທະສາສນາ
D. ປະຕິເສດການເຂົ້າມາຂອງສາສະໜາອື່ນ
Answer: A
Explanation: ລ້ານຊ້າງໄດ້ສ້າງລະບົບພະສົງເພື່ອໃຫ້ເປັນຮາດຖານຂອງອຳນາດການເມືອງ ຊຶ່ງເກີນກວ່າພຸດທະນິຍົມໃນພາຄອນອື່ນ.
[Knowledge Application]
ລັດຖະປະຫານປີ 1975 ໃນລາວບົດເຮັດໃຫ້ເກີດຜົນກະທົບດ້ານໃດໃນການປ່ຽນແປງຄວາມສຳພັນທາງສາກົນ?
A. ລາວກາຍເປັນເປົ້າໝາຍທາງເສດຖະກິດຂອງສະຫະລັດ
B. ເຫັນການແຊກແຊງຫຼາຍຂຶ້ນຈາກປະເທດເອີຣົບຕາເວັນຕົກ
C. ການປິດກັ້ນຕົວທາງການທູດຕໍ່ສາທາລະນະລັດ
D. ການຫັນໄປພຶງພາອິດທິພົນສຸດທ້າຍຈາກສະຫະພາບໂຊໄງ
Answer: D
Explanation: ຫຼັງປີ 1975 ລາວໄດ້ມີການປ່ຽນແປງທາງນະໂຍບາຍສາກົນ ໄປສູ່ການພຶງພາອິດທິພົນລາວຈາກສະຫະພາບໂຊໄງຫຼາຍຂຶ້ນ.
[Knowledge Application]
ເປັນຫຍັງຄົນລາວຈຶ່ງເຊື່ອວ່າບໍ່ຄວນນອນຫັນຫົວໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກໃນເຮືອນໃໝ່?
A. ເພາະແສງແດດຈະສ່ອງເຂົ້າຕາ.
B.  ເພາະເປັນທິດຂອງຄົນຕາຍ ແລະເຊື່ອວ່າຈະເຮັດໃຫ້ເຈັບປ່ວຍ ຫຼືບໍ່ເປັນສິລິມຸງຄຸນ.
C. ເພາະເປັນທິດທີ່ລົມພັດແຮງ.
D. ເພາະຈະເຮັດໃຫ້ຕື່ນສາຍ.
Answer: B
Explanation: ຄົນລາວມີຄວາມເຊື່ອເລື່ອງການນອນຫັນຫົວໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກວ່າມັນເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນເຮັດ, ໂດຍສະເພາະໃນເຮືອນໃໝ່. ຄວາມເຊື່ອນີ້ກ່ຽວຂ້ອງກັບພຸດທະສາສະໜາ ແລະ ວັດທະນະທຳລາວ, ເຊິ່ງມີເຫດຜົນຫຼັກໆ ດັ່ງນີ້:

ທິດຂອງຄົນຕາຍ: ໃນວັດທະນະທຳລາວ, ການວາງສົບຂອງຄົນຕາຍແມ່ນຈະຫັນຫົວໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກ. ດັ່ງນັ້ນ, ການນອນຫັນຫົວໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກຈຶ່ງຖືກຖືວ່າເປັນການກະທຳທີ່ຄ້າຍຄືກັບຄົນຕາຍ, ເຊິ່ງເຊື່ອກັນວ່ານຳມາເຊິ່ງສິ່ງບໍ່ດີ, ໂຊກຮ້າຍ, ຫຼືແມ່ນແຕ່ການເຈັບໄຂ້ໄດ້ປ່ວຍ.
ຄວາມເປັນສິລິມຸງຄຸນ: ຄົນລາວເຊື່ອວ່າທິດຕາເວັນອອກເປັນທິດແຫ່ງການເລີ່ມຕົ້ນຂອງວັນໃໝ່, ເປັນທິດຂອງແສງສະຫວ່າງ ແລະ ຄວາມຈະເລີນ. ສະນັ້ນ, ການນອນຫັນຫົວໄປທາງທິດຕາເວັນອອກຈຶ່ງຖືວ່າເປັນສິລິມຸງຄຸນກວ່າ.
ພະລັງງານ: ບາງຄົນຍັງເຊື່ອວ່າທິດຕາເວັນຕົກມີພະລັງງານບາງຢ່າງທີ່ອາດຈະບໍ່ເໝາະສົມກັບການພັກຜ່ອນ, ເຊິ່ງອາດຈະເຮັດໃຫ້ນອນຫຼັບບໍ່ສະບາຍ ຫຼື ຝັນຮ້າຍ.
ເຖິງແມ່ນວ່າຈະບໍ່ມີຫຼັກຖານທາງວິທະຍາສາດມາຢັ້ງຢືນ, ແຕ່ຄວາມເຊື່ອເຫຼົ່ານີ້ກໍຍັງຄົງຝັງເລິກຢູ່ໃນສັງຄົມລາວ ແລະ ຖືກສືບທອດຕໍ່ກັນມາຈາກລຸ້ນສູ່ລຸ້ນ, ໂດຍສະເພາະໃນພິທີກຳຕ່າງໆ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບເຮືອນຊານບ້ານຊ່ອງ. ການປະຕິບັດຕາມຄວາມເຊື່ອເຫຼົ່ານີ້ຖືເປັນການໃຫ້ຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ບັນພະບຸລຸດ ແລະ ວັດທະນະທຳປະເພນີອັນດີງາມຂອງລາວ.
[Knowledge Application]
ບົດບາດຂອງສາສະໜາພຸດໃນການກໍ່ຕັ້ງອານາຈັກລ້ານຊ້າງຖືກອະທິບາຍໃນຫຼັກຖານບູຮານຄະດີແບບໃດ?
A. ເປັນສື່ການເມືອງຢ່າງດຽວ
B. ເປັນອຸປະກອນການປົກຄອງ
C. ເປັນພື້ນຖານການສ້າງອົງການສັງຄົມ
D. ເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ມີອິດທິພົນ
Answer: C
Explanation: ຫຼັກຖານທາງບູຮານຄະດີສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າສາສະໜາພຸດເປັນພື້ນຖານສຳຄັນໃນການກໍ່ຕັ້ງອານາຈັກແລະອົງການສັງຄົມຂອງລ້ານຊ້າງ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງສາດສະໜາຫຼັກທີ່ຫຼັກສູດບຸນທະວົງຢູ່ວັດພູ ມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງໃດໃນການສຶກສາປະຫວັດສາດລາວ?
A. ພິສູດການມີຢູ່ຂອງອານາຈັກຈຳປາສັກ
B. ສະທ້ອນເຖິງການແຜ່ຂອງພຸດທະສາສະໜາ
C. ສະແດງເຖິງອິດທິພົນຂອງອິນເດຍຕໍ່ພື້ນທີ່ລາວ
D. ສະແດງການປະສົມປະສານຂອງສາດສະໜາພື້ນເມືອງ
Answer: C
Explanation: ຫຼັກຖານທາງສາດສະໜາທີ່ວັດພູສະແດງເຖິງອິດທິພົນຂອງວັດທະນະທຳອິນເດຍ ແລະ ພຣາຫິດສະສາສະໜາໃນພື້ນທີ່ລາວຕັ້ງແຕ່ສະໄໝບູຮານ.
[Knowledge Application]
ສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ເກີດມີປະຕິທິນ
A. ສັງເກດດວງດາວ
B. ສັງເກດອຸນຫະພູມ
C. ສັງເກດການໄຫຼວຽນຂອງນໍ້າ
D. ສັງເກດລະດູການ
Answer: A
Explanation: ສາເຫດຫຼັກທີ່ພາໃຫ້ເກີດມີປະຕິທິນແມ່ນຍ້ອນ ຄວາມຕ້ອງການຂອງມະນຸດໃນການຈັດລະບຽບເວລາ ແລະ ວາງແຜນກິດຈະກຳຕ່າງໆ ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບການປ່ຽນແປງຂອງທຳມະຊາດ ແລະ ວິຖີຊີວິດ. ມະນຸດໄດ້ສັງເກດເຫັນການເຄື່ອນທີ່ຂອງດວງອາທິດ, ດວງຈັນ, ແລະ ດາວຕ່າງໆທີ່ເກີດຂຶ້ນຊ້ຳໆ. ການສັງເກດເຫຼົ່ານີ້ຊ່ວຍໃຫ້ພວກເຂົາສາມາດກຳນົດໄລຍະເວລາຂອງມື້ (ການຂຶ້ນ-ຕົກຂອງດວງອາທິດ), ເດືອນ (ໄລຍະວົງຈອນຂອງດວງຈັນ), ແລະ ປີ (ການໂຄຈອນຂອງໂລກຮອບດວງອາທິດ, ການປ່ຽນລະດູການ). ຄວາມຮູ້ດ້ານດາລາສາດນີ້ເປັນພື້ນຖານສຳຄັນໃນການສ້າງລະບົບປະຕິທິນ
[Knowledge Application]
ສົນທິສັນຍາວຽງຈັນປີ 1828 ໄດ້ສົ່ງຜົນກະທົບດ້ານໃດຕໍ່ການຢູ່ຮອດຂອງອະນາຈັກລາວ?
A. ເສຍສະຫວັນນະເຂດໃຫ້ກຳປູເຈຍ
B. ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກພະມ້າ
C. ການເຂົ້າຄອງແບບຕົວແທນຂອງສິງຫລາ
D. ຍອມຮັບຄວາມເປັນອິດສະຫຼະໃຫ້ອະນາຈັກລາວ
Answer: C
Explanation: ສົນທິສັນຍານີ້ເປັນການຮັບຮອງການຄອງອຳນາດຂອງສິງຫລາເນື່ອງຈາກການກະທຳຂອງຫົວຫນ້າອະນາຈັກລາວທີ່ເຫັນດີກັບສິງຫລາ.
[Knowledge Application]
ຂອບເຂດພູດອຍຕາງໆຂອງລາວທີ່ມີການຂັດແຍ້ງພາຍຫຼັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II ກັບປະເທດໃດເປັນສ່ວນໃຫຍ່?
A. ກຳປູເຈຍ
B. ຫວຽດນາມ
C. ເມັຽນມາ
D. ໄທ
Answer: D
Explanation: ຂອບເຂດພູດອຍແຖບໃຕ້ລາວ-ໄທ ເຊິ່ງຮວມເຖິງພື້ນທີ່ສຳຄັນຫຼາຍສ່ວນມີປະຫວັດການຂັດແຍ້ງແລະການກຳນົດຊາຍແດນ.
[Knowledge Application]
ການສຳຫຼວດທາງສະຖາປັດຍະກຳຂອງບ້ານຫົວເມືອງໃນແຂວງຫຼວງພຣະບາງໃນຊ່ວງສັດຕະວັດທີ 13 ໄດ້ຄົ້ນພົບຫຍັງທີ່ບໍ່ພົບໃນພື້ນທີ່ອື່ນໃນອາຊຽນ?
A. ເຮືອນຫຼັງເດີມທຳດວນດ້ວຍໄມ້ສັກ
B. ການກໍ່ສ້າງດ້ວຍຫິນກະຈົກແບບອິນດີຍ
C. ການປະດັບຫຼັງຄາດ້ວຍຫຼອຍຄຳ
D. ການໃຊ້ອິດສີແດງໃນການຕົບຕົວອາຄານ
Answer: B
Explanation: ການກໍ່ສ້າງດ້ວຍຫິນກະຈົກແບບອິນດີຍເປັນຫຍັງທີ່ພົບເຫັນຢູ່ບ້ານຫົວເມືອງແຫ່ງນີ້ໃນສັດຕະວັດທີ 13 ແຕ່ບໍ່ພົບໃນອາຊຽນອື່ນ.
[Knowledge Application]
ການລະບຸສະຖານະຂອງພື້ນທີ່ແມ່ນ້ຳຂອງລາວຕາມອະນຸສັນຍາກອງປະຊຸມມະຫານາດແມ່ນ້ຳລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ 1995 ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ສິດທິການນຳໃຊ້ນ້ຳຂອງລາວ?
A. ລາວສາມາດນຳໃຊ້ແມ່ນ້ຳໄດ້ຢ່າງອິດສະຫຼະ
B. ຕ້ອງເຮັດຕາມມະຕິຂອງປະເທດຕົ້ນນ້ຳ
C. ຕ້ອງແຈ້ງໃຫ້ປະເທດອື່ນຮູ້ກ່ອນດຳເນີນການ
D. ບໍ່ສາມາດນຳໃຊ້ໄດ້ເລີຍ
Answer: C
Explanation: ອະນຸສັນຍາກຳນົດໃຫ້ປະເທດທຸກປະເທດຕ້ອງແຈ້ງໃຫ້ອີກຝ່າຍຮູ້ກ່ອນທີ່ຈະດຳເນີນການນຳໃຊ້ນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳຂອງ.
[Knowledge Application]
ພື້ນທີ່ຕິດອາຍຸທີ່ມີການເຄື່ອນໄຫວຂອງປະຊາຄົນຟູລິງໃນຊ່ວງຄວາມຂັດແຍ້ງສົງຄາມເຢັນໄດ້ສະທ້ອນໃນເອກະສານສາກົນໃດ?
A. ບົດລາຍງານຂອງຄະນະກໍາມະການສະຫະປະຊາຊາດພົນລະເມືອງ
B. ບັນທຶກການປະຊຸມຂອງອົງການອາຊຽນ
C. ພິມການຄົ້ນຄວ້າຂອງສະຖາບັນວິຈັຍ International Crisis Group
D. ບົດວິເຄາະຂອງກອງທັບຝຣັ່ງໃນອິນດູເຈຍ
Answer: A
Explanation: ສຳນັບບົດລາຍງານຂອງຄະນະກໍາມະການສະຫະປະຊາຊາດພົນລະເມືອງ ໄດ້ເວົ້າເຖິງການເຄື່ອນໄຫວຂອງປະຊາຄົນຟູລິງຢ່າງລະອຽດໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ.