CAIH-ai/LaoBench huggingface dataset:
[Knowledge Application]
ພູມິປະເທດບັນຫຸດອີດອອກຂອງດ້ານຕາເວັນອອກລາວ ແມ່ນຜົນກະທົບຈາກການແບ່ງປັນດິນແດນຕາມສັນຍາໃດໃນສະຫວ່າງສັດຕະວັດທີ 19?
A. ສັນຍາອັງກິດ-ຟຣັ່ງ
B. ສັນຍາຫວຽດ-ຝຣັ່ງ
C. ສັນຍາສິມົນນາ
D. ສັນຍາກອງປິງ 1893
Answer: D
Explanation: ສັນຍາກອງປິງ 1893 ຄື ສັນຍາສໍາຄັນທີ່ກຳນົດຂອບເຂດດ້ານຕາເວັນອອກຂອງລາວເພື່ອປອ້ງກັນອຸດສາຫະກຳການລະເມີດຂອງອັງກິດ.
[Knowledge Application]
ພິທີການບວດຫຼືພິທີທາງສາສະໜາທີ່ມີການຜະສົບກັບພິທີທາງຊາວບາບູລຸງເກົ່າໃນເຂດອານາຈັກລານຊາງ ເຊື່ອວ່າມີຜົນກະທົບຕໍ່ການເກີດຂອງສະໜາພຸດໃນລາວໃນດ້ານໃດ?
A. ການກໍ່ຕັ້ງກຸ່ມຄົນພຸດທະສາສະໜາ
B. ພິທີການບວດພັກກັບຮູບແບບອິນດູ
C. ພິທີການບວດຜະສົບກັບຄວາມເຊື່ອດັ້ງເດີມ
D. ເກີດວັນພຸດສະກຸນພິເສດ
Answer: C
Explanation: ພິທີການບວດແລະປະເພນີດັ້ງເດີມຜະສົບກັບພຸດທະສາສະໜາເປັນອິດທິພົນສູງຕໍ່ການພັດທະນາຮູບແບບພຸດນິຍົມໃນລາວ.
[Knowledge Application]
ການລົງນາມຂອງສັນຍາປາລີສປີ 1973 ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ສະຖານະຂອງລາວໃນການເປັນສະມາຊິກສະຫະປະຊາຊາດ?
A. ຖືກຍົກເລີກສະຖານະ
B. ຖືກຍອມຮັບເປັນສະມາຊິກແທ້ຈິງ
C. ຖືກສັ່ງຫ້າມຊົ່ວຄາວ
D. ບໍ່ມີຜົນກະທົບໃດໆ
Answer: B
Explanation: ສັນຍາປາລີສໄດ້ຮັບຮອງສະຖານະອິດສະຫຼະຂອງລາວ ແລະ ເປີດທາງໃຫ້ລາວເຂົ້າເປັນສະມາຊິກສະຫະປະຊາຊາດຢ່າງເປັນທາງການ.
[Knowledge Application]
ຢາກເຮັດວຽກເປັນຊ່າງຕີເງິນຄໍາ ຄວນຈະເລືອກຮຽນສາຂາວິຊາໃດ?
A. ຮຽນຫຼັກສູດການຄວັນແກະສະຫຼັກ
B. ຮຽນຫຼັກສູດເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາ
C. ຮູຽນຫຼັກສູດສິນລະປະໂລຫະ
D. ຮຽນຫຼັກສູດການປັ້ນຫຼໍ່
Answer: 
C
Explanation: ພາກວິຊາສິລະປະໂລຫະ ໝາຍເຖິງ ການສ້າງສັນຜົນງານສິລະປະ ສີ​ໄມ້​ລາຍ​ມືດ້ວຍ​ໂລຫະ​ຊະນິດ​ຕ່າງໆ​ເຊັ່ນ: ຄຳ, ​ເງິນ, ທອງ ​ເປັນຕົ້ນ. ສະຖາບັນ ວິຈິດສິນແຫ່ງຊາດ ມີຫຼັກສູດ ອະນຸປະລິນຍາຕີ 3 ປີ ແລະ ຫຼັກສູດ ປະລິນຍາຕີ 5 ປີ
ວິຊານີ້ມີຄວາມສຳຄັນເນື່ອງຈາກເປັນສາຂາສິລະປະທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງລາວ ເຊິ່ງໃນເມື່ຶອກ່ອນການ​ຜະ​ລິດເຄື່ອງ​ໂລຫະ ​ແມ່ນ​ເນັ້ນ​ໃສ່​​ເຄື່ອງ​ປະດັບ​ຊະນິດ​ຕ່າງໆທີ່​ໄດ້ມີການສືບທອດກັນຈາກຮຸ່ນສູ່ຮຸ່ນ ແຕ່​​​ປະຈຸ​ບັນ​ການ​ຮຽນສິລະ​ປະ​ໂລຫະ ​ແມ່ນ​ມີ​ຄວາມຫຼາກຫຼາຍກວ່າເກົ່າ ອັນລວມໄປເຖິງ ການ​ສ້າງ ​ແລະ ຫຼໍ່ອານຸສາ​ວະລີ ອານຸສອນ​ສະຖານ​ຕ່າງໆອີກ​ດ້ວຍ.
ຊານີ້ຮຽນກ່ຽວກັບ ການອອກແບບ ແລະ ການຜະລິດຜົນງານສິລະປະໂລຫະ ປະເພດເຄື່ອງປະດັບ ແລະ ເຄື່ອງໃຊ້ຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ສາຍຄໍ, ປອກແຂນ, ໂອ, ຂັນ, ຮາວທຽນ, ງ້າວ, ດາບ ເຊິ່ງໃນນັ້ນລວມມີຕັ້ງແຕ່ການຮຽນກ່ຽວກັບການອອກແບບລວດລາຍ ແລະ ການສ້າງສິລະປະໂລຫະດ້ວຍວິທີພື້ນເມືອງເຊັ່ນ: ການແກະສະຫຼັກ, ການຕີ, ການຫຼໍ່ ແລະ ການໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີສະໄໝໃໝ່ເຊັ່ນ ການດັດ, ການເຄືອບໂລຫະດ້ວຍນໍ້າຢາ, ການຈອດ​ ແລະ ການສ້າງ​ຮູບ​ຫຼໍ່ໂລຫະ ເປັນຕົ້ນ.
ຄວາມສາມາດຫຼັງຈາກຈົບການສຶກສາ:
ມີຄວາມຮູ້ທາງດ້ານສິລະປະ ແລະ ວຽກງານສີມື ຫັດຖະກໍາ; ສາມາດອອກແບບ, ສ້າງສັນຜະລິດຕະພັນ ແລະ ສິລະປະ ຈາກໂລຫະ ແລະ ຍັງສາມາດ ນໍາໃຊ້ທັກສະດ້ານຊ່າງໂລຫະ (ການແກະສະຫຼັກ, ການຕີ, ການຫຼໍ່) ເຂົ້າໃນການ​ປະກອບ​ອາຊີບ​ໄດ້. 
ທາງເລືອກໃນການປະກອບອາຊີບ:
ເປັນຊ່າງສີມືດ້ານການອອກແບບ​ເຄື່ອງ​ໂລຫະ ​ແລະ ປະດິດເຄື່ອງປະດັບ​ແບບ​ຕ່າງໆ, ​ເປັນອາຈານສອນ ເຊິ່ງສາມາດເຮັດວຽກໃນອົງກອນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເຊັ່ນ: ບໍລິສັດກໍ່ສ້າງ, ອອກແບບ ແລະ ຕົກແຕ່ງໂຮງຮຽນວິຊາຊີບ ຫຼື ໂຮງຮຽນວິຈິດສິນ ແລະ ສູນຫັດຖະກໍາ ຫຼື ສູນສົ່ງເສີມສີມືແຮງງານ.
[Knowledge Application]
“ກາບ” ໃນວັນນະຄະດີລາວໝາຍເຖິງຫຍັງ?
A. ບົດເພງພື້ນເມືອງ
B. ນິທານປາລຳປະລາ
C. ບົດປະພັນປະເພດຮ້ອຍກອງ
D. ບົດປະພັນປະເພດຮ້ອຍແກ້ວ
Answer: C
Explanation: ໃນວັນນະຄະດີລາວ, "ກາບ" ໝາຍເຖິງ ຮູບແບບຄຳປະພັນປະເພດຮ້ອຍກອງຊະນິດໜຶ່ງທີ່ມີຂໍ້ກຳນົດດ້ານຄຳ, ວັກ, ແລະ ສຳຜັດທີ່ແນ່ນອນ. ກາບເປັນຮູບແບບທີ່ນິຍົມໃຊ້ໃນການແຕ່ງວັນນະຄະດີມາຕັ້ງແຕ່ສະໄໝບູຮານ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນໃນວັນນະຄະດີພຸດທະສາສະໜາ ແລະ ວັນນະຄະດີນິທານຕ່າງໆ.
 ລັກສະນະເດັ່ນຂອງກາບ:
 ຄຳ ແລະ ວັກ:
 ກາບຈະມີການກຳນົດຈຳນວນຄຳໃນແຕ່ລະວັກ (ບາງຄັ້ງເອີ້ນວ່າ "ບາດ" ຫຼື "ວັກ"). ຈຳນວນຄຳອາດຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມປະເພດຂອງກາບ, ເຊັ່ນ:
 ກາບຍານີ 11: ວັກໜ້າ 5 ຄຳ, ວັກຫຼັງ 6 ຄຳ.
 ກາບສຸລະສາງຄະນາ 14: ວັກໜ້າ 6 ຄຳ, ວັກຫຼັງ 8 ຄຳ.
 ກາບສຸລະສາງຄະນາ 16: ວັກໜ້າ 6 ຄຳ, ວັກຫຼັງ 10 ຄຳ.
 ແຕ່ລະບົດຂອງກາບມັກຈະປະກອບດ້ວຍ 2 ຄູ່ (4 ວັກ).
 ສຳຜັດ:
 ສຳຜັດນອກ (ສຳຜັດບັງຄັບ): ເປັນສຳຜັດທີ່ຈຳເປັນ ແລະ ເປັນເອກະລັກຂອງກາບ. ຈະມີການສົ່ງສຳຜັດຈາກຄຳສຸດທ້າຍຂອງວັກໜຶ່ງໄປຫາຄຳໃດຄຳໜຶ່ງໃນວັກຖັດໄປຢ່າງຊັດເຈນ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ:
 ກາບຍານີ 11: ຄຳສຸດທ້າຍຂອງວັກທີ 1 ສົ່ງສຳຜັດໄປຫາຄຳທີ 3 (ຫຼື 5) ຂອງວັກທີ 2, ແລະ ຄຳສຸດທ້າຍຂອງວັກທີ 2 ສົ່ງສຳຜັດໄປຫາຄຳສຸດທ້າຍຂອງວັກທີ 3.
 ສຳຜັດໃນ (ສຳຜັດເພື່ອຄວາມໄພເລາະ): ເປັນສຳຜັດທີ່ບໍ່ໄດ້ບັງຄັບ, ແຕ່ໃຊ້ເພື່ອໃຫ້ບົດກາບມີຄວາມໄພເລາະ ແລະ ສວຍງາມຍິ່ງຂຶ້ນ, ເຊັ່ນ: ສຳຜັດພະຍັນຊະນະ (ສຽງພະຍັນຊະນະຄືກັນ) ຫຼື ສຳຜັດສະຫຼະ (ສຽງສະຫຼະຄືກັນ) ພາຍໃນວັກດຽວກັນ.
 ເນື້ອໃນ:
 ກາບສາມາດນຳໃຊ້ໃນການປະພັນເນື້ອໃນທີ່ຫຼາກຫຼາຍ, ເຊັ່ນ:
 ວັນນະຄະດີພຸດທະສາສະໜາ: ເລື່ອງລາວກ່ຽວກັບພຸດທະປະຫວັດ, ນິທານຊາດົກ, ຫຼື ຫຼັກທຳຄຳສອນ.
 ວັນນະຄະດີນິທານ: ນິທານພື້ນບ້ານ, ນິທານພື້ນເມືອງ ເຊັ່ນ: ສັງສິນໄຊ, ສີທົນ-ມະໂນຣາ.
 ວັນນະຄະດີຄຳສອນ: ເຊັ່ນ: ສຽວສະຫວາດ, ສຸພາສິດຕ່າງໆ.
 ພັນລະນາ: ໃຊ້ໃນການພັນລະນາຄວາມງາມຂອງທຳມະຊາດ, ສະຖານທີ່, ຫຼື ບຸກຄົນ.
[Knowledge Application]
ພາກສ່ວນຂອງກາບກອນມີຫຍັງແດ່?
A. ຄຳ, ຕອນ
B. ຄຳ, ຕອນ, ເຟື້ອງ
C. ຄຳ, ຕອນ, ວັກ, ເຟື້ອງ, ບາດ, ບົດ
D. ຄຳ, ຕອນ, ເຟື້ອງ, ບາດ, ບົດ
Answer: C
Explanation: ອົງປະກອບຕ່າງໆໃນກາບກອນ ເຊິ່ງມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍເພາພວ່າການແຕ່ງກາບກອນຖ້າຂາດອົງປະກອບໃດໝຶ່ງແລ້ວຈະເຮັດໃຫ້ກາບກອນບໍ່ມ່ວນ, ບໍ່ຄົບຖ້ວນ, ຄຳເອກ, ຄຳໂທ, ຄຳເປັນ, ຄຳຕາຍ, ຄຳກາງ
[Knowledge Application]
ຜົນກະທົບຂອງສັນຍາປາຣີສ 1893 ທີ່ມີຕໍ່ການກຳນົດເຂດແດນລາວໃນທົ່ວພາກພື້ນພິມພະຍາບເຊິ່ງຢ່າງລຶກຊຶ້ງແມ່ນແນວໃດ?
A. ການຍຶດດິນທີ່ຝັ່ງຂວາຂອງແມ່ນ້ຳຂອງໃຫ້ໄທ
B. ການເພີ່ມເຂດແດນລາວທຸກພື້ນທີ່
C. ການສ້າງຊົນເຜົ່າໃໝ່
D. ການລົບລ້າງແຂວງຈຳປາສັກ
Answer: A
Explanation: ສັນຍາປາຣີສ 1893 ກຳນົດໃຫ້ດິນຝັ່ງຂວາແມ່ນ້ຳຂອງຕົກເປັນຂອງສະຫະລັດອິນເດຍຕາເວັນອອກຂອງຝຣັ່ງ ແລະດິນສ່ວນຫຼາຍຕົກເປັນຂອງໄທ.
[Knowledge Application]
ອົງການປະກັນສັງຄົມຮັບການອຸນໜູນປະກັນສັງຄົມຈັກປະເພດ?
A. 7ປະເພດ
B. ມີ 8 ປະເພດ
C. ມີ 9 ປະເພດ
D. ມີ 11 ປະເພດ
Answer: C
Explanation: ອົງການປະກັນສັງຄົມຮັບການອຸນໜູນປະກັນສັງຄົມ ອາດຈະໝາຍເຖິງ ອົງການປະກັນສັງຄົມ ເຊິ່ງເປັນໜ່ວຍງານຂອງລັດຖະບານທີ່ມີໜ້າທີ່ໃນການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດນະໂຍບາຍປະກັນສັງຄົມໃນ ສປປ ລາວ. ສ່ວນຄຳວ່າ "ຮັບການອຸນໜູນປະກັນສັງຄົມ ອາດໝາຍເຖິງ ຜົນປະໂຫຍດ ຫຼື ເງິນອຸດໜູນທີ່ຜູ້ປະກັນຕົນຈະໄດ້ຮັບຈາກລະບົບປະກັນສັງຄົມ.
[Knowledge Application]
ການສຳຫຼວດທາງສະຖາປັດຍະກຳຂອງວັດພູໃນແຂວງຈຳປາສັກສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນອິດທິພົນຂອງອານາຈັກໃດໃນຍຸກກ່ອນສະຫະລັດຂອງລາວ?
A. ອານາຈັກຂະເມນ
B. ອານາຈັກອັງກະວັດ
C. ອານາຈັກສຸກໂທໄທ
D. ອານາຈັກຈັນລາ
Answer: B
Explanation: ວັດພູມີສະຖາປັດຍະກຳແລະສິລະປະທີ່ສືບທອດມາຈາກອັງກະວັດ ເປັນຫຼັກຖານທາງປະຫວັດສາດຂອງອິດທິພົນຂອງອານາຈັກນີ້ໃນພື້ນທີ່ລາວ.
[Knowledge Application]
ການທີ່ເຈົ້າຊີວິດຂອງຫຼວງພະບາງຍັງຄົງຖືກຮັກສາໄວ້ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງ ສະແດງເຖິງນະໂຍບາຍໃດຂອງຝຣັ່ງ?
A. ການໃຫ້ເອກະລາດຢ່າງສົມບູນແກ່ລາວ
B. ການປົກຄອງແບບອ້ອມ (Indirect Rule) ໂດຍຜ່ານອຳນາດເດີມ
C. ການທຳລາຍລະບອບກະສັດທັງໝົດ
D. ການບໍ່ສົນໃຈການເມືອງພາຍໃນຂອງລາວ
Answer: B
Explanation: ເມື່ອຝຣັ່ງເຂົ້າມາຄອບຄອງລາວ, ພວກເຂົາໄດ້ນໍາໃຊ້ນະໂຍບາຍການປົກຄອງແບບອ້ອມ ຫຼື Indirect Rule. ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ເຂົ້າມາປົກຄອງໂດຍກົງໃນທຸກໆ ເມືອງ, ແຕ່ຍັງຄົງຮັກສາລະບອບກະສັດ ແລະ ລະບົບການປົກຄອງເດີມໄວ້, ໂດຍສະເພາະໃນຫຼວງພະບາງ. ເຈົ້າຊີວິດຂອງຫຼວງພະບາງໄດ້ຖືກຍອມຮັບໃຫ້ເປັນກະສັດພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງ, ເຊິ່ງເປັນການອະນຸຍາດໃຫ້ຝຣັ່ງສາມາດຄວບຄຸມລາວໄດ້ໂດຍຜ່ານອຳນາດເດີມ, ໂດຍບໍ່ຕ້ອງສ້າງລະບົບການປົກຄອງຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນການຕໍ່ຕ້ານຈາກປະຊາຊົນ.
[Knowledge Application]
ການເຄື່ອນໄຫວຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ການກຳນົດເສັ້ນແດນລາວ-ເວັດນາມຕາມກົດໝາຍສາກົນ?
A. ສົ່ງຜົນໃຫ້ມີການປັບປຸງເສັ້ນແດນຕາມຄວາມຕ້ອງການທາງການເມືອງ
B. ສົ່ງຜົນໃຫ້ມີການຮັບຮອງເສັ້ນແດນຕາມສັນຍາກ່ອນຫນ້າ
C. ບໍ່ມີຜົນກະທົບຕໍ່ເສັ້ນແດນ
D. ສົ່ງຜົນໃຫ້ເສັ້ນແດນຖືກກຳນົດໃໝ່ໂດຍສະຫະລັດອາເມລິກາ
Answer: B
Explanation: ການເຄື່ອນໄຫວຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວສົ່ງຜົນໃຫ້ການຮັບຮອງເສັ້ນແດນລາວ-ເວັດນາມຕາມສັນຍາກ່ອນຫນ້າຕາມກົດໝາຍສາກົນ.
[Knowledge Application]
ການບຸກຕີຫົວເມືອງລາວຕາເວັນອອກ
 ແລະ ການບຸກຕີເຂົ້າເມືອງພວນ ໄດ້ສຳເລັດ ຫຼື ບໍ່?
A. ກອງທັບ ພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ບຸກໂຈມຕີ ຫົວເມືອງລາວ ທິດຕາເວັນອອກ ບຸກຕີເຂົ້າ ເມືອງພວນ ໄດ້ສຳເລັດ
B. ກອງທັບ ພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ບຸກໂຈມຕີ ຫົວເມືອງລາວ ທິດຕາເວັນອອກ ບຸກຕີເຂົ້າ ເມືອງພວນ ບໍ່ໄດ້ຍ້ອນທະຫານຂອງພຣະອົງມີກຳລັງພົນ ນ້ອຍກວ່າ
C. ກອງທັບ ພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ຖຶກລັກລອບໂຈມຕີ ກ່ອນທີ່ຈະ ຍົກກອງທັບບຸກໂຈມຕີ
D. ເຈົ້າເມືອງພວນ ຍີນຍອມທີ່ຈະສະຫຼະບັນລັງໃຫ້່ກັບ ພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມໂດຍດີ
Answer: A
Explanation: ການບຸກຕີເຂົ້າເມືອງພວນ
 ເຄື່ອນທັບເຂົ້າເມືອງພວນຊຽງຂວາງ: ໃນເວລານັ້ນ ພະຍາທຽນຄຳຍໍ ເຊິ່ງເປັນເຊື້ອສາຍເຈົ້າປົກຄອງເມືອງພວນ ທີ່ໄປລີ້ໄພຢູ່ເມືອງວຽງຄໍາ ພໍຮູ້ຂ່າວວ່າ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ເຄື່ອນທັບມາຍຶດເມືອງພວນ ຈິ່ງຂໍຮ່ວມຕໍ່ສູ້ນຳ. ດັ່ງນັ້ນ
 ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ຈິ່ງເອົາ ພະຍາທຽນຄຳຍໍ ເຂົ້າຮ່ວມຕໍ່ສູ້ຕ້ານກັບ ພະຍາເລັ່ງ (ຜູ້ປົກຄອງເມືອງພວນເວລານັ້ນ) ໂດຍໃຫ້ກຳລັງຂອງ ທ້າວທຽນຄຳຍໍ ເປັນທັບນຳໜ້າ ເມື່ອເຄື່ອນທັບມາຮອດເມືອງພວນ ພະຍາເລັ່ງ ກໍໄດ້ຫຼົບໜີເພາະຢ້ານກົວ
 ຕໍ່ກຳລັງຂອງ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ແຕ່ກໍຖືກຈັບໄດ້. ຈາກນັ້ນ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ກໍແຕ່ງຕັ້ງ ທ້າວທຽນຄໍາຍໍ ຂຶ້ນເປັນເຈົ້າປົກຄອງເມືອງພວນ
[Knowledge Application]
ການຂຸດຄົ້ນທາງສາດສະໜາອາຄົມທີ່ທຸງໄຫຫິນ ບໍ່ໄດ້ຄົ້ນພົບຫຍັງຕໍ່ໄປນີ້?
A. ພິມພິດສະຫວ່າງສັງຄົມກ່ອນປະຫວັດສາດ
B. ອຸປະກອນເຫັດອາຫານຈາກໂຫຼດຫິນ
C. ອົງປະກອບພິທີສົບທີ່ມີອາຍຸຫຼາຍກວ່າ 2,000 ປີ
D. ອັດຕະລັກສະເພາະຂອງພິທີສົບພຸດທະສາສະໜາ
Answer: D
Explanation: ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ພົບຫຼັກຖານການປະກອບພິທີສົບພຸດທະສາສະໜາ ເພາະເປັນການປະກອບພິທີສົບກ່ອນພຸດທະສະໜາ.
[Knowledge Application]
ຄວາມສໍາຄັນທາງກະເສດຕະກໍາຂອງການຄົ້ນພົບຊຸດເຄື່ອງມືຫິນໃນຖ້ຳທີ່ຫຼວງພຣະບາງແມ່ນຢ່າງໃດຕໍ່ການເຂົ້າໃຈສັງຄົມບູລານລາວ?
A. ເປັນຫຼັກຖານການຄ້າມະນຸດຕ່າງດ້າວ
B. ເປັນຫຼັກຖານການປູກຂ້າວແບບໃໝ່
C. ເປັນຫຼັກຖານການພັດທະນາວັດທະນະທໍາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ
D. ເປັນຫຼັກຖານການຂຸດຄົບສິນທິພິເສດ
Answer: C
Explanation: ການພົບຊຸດເຄື່ອງມືຫິນສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນການພັດທະນາວັດທະນະທໍາອິດສະຫຼະຂອງສັງຄົມບູລານ.
[Knowledge Application]
ການປະຕິບັດສັນຍາສັນຕິສຸກລາວ-ສະຫະລັດ ປີ 1954 ມີຜົນກະທົບໃດຕໍ່ການແບ່ງແຍກອຳນາດທາງການເມືອງໃນລາວ?
A. ສ້າງຄວາມສົງບົບໃນທົ່ວປະເທດ
B. ກະຕຸ້ນການແຂ່ງຂັນລະຫວ່າງກຸ່ມການເມືອງ
C. ເຮັດໃຫ້ເກີດການປົກຄອງຮ່ວມຊົ່ວຄາວ
D. ປິດກັ້ນການເຂົ້າມາຂອງອຳນາດຕ່າງປະເທດ
Answer: C
Explanation: ສັນຍາສັນຕິສຸກປີ 1954 ກຳນົດໃຫ້ມີລັດຖະບານຮ່ວມຊົ່ວຄາວ ເພື່ອປົກຄອງລາວ ແລະ ສະທ້ອນຄວາມຕຶງເຄັ່ງທາງການເມືອງ.
[Knowledge Application]
ຫຼັກຖານທາງບັນທຶກປະຫວັດສາດອານາຈັກຟາກຂົງໃດຕ່າງປະກົບພົບຕາມວິຊາການຂຸດຄົ້ນທີ່ທຸງໄຊ?
A. ເຫຼັກຫລໍາເກົ່າ
B. ຈິຕະກະພາບຕາມຫົວເຫົ້າອິນໂດນີເຊຍ
C. ຫິນຈາກພິທີສົງສານ
D. ເງິນສົບວັດຖຸຄົ້ນພົບໃນພູຄຸນເຂົາ
Answer: A
Explanation: ຫຼັກຖານແຫ່ງອານາຈັກຟາກຂົງໄດ້ຮັບການພົບເຫຼັກຫລໍາອັນເກົ່າ ຊຶ່ງຍືນຢັນການມີຢູ່ແລະພັດທະນາການຜະລິດເຫຼັກຕັ້ງແຕ່ບົດບາດກ່ອນປະຫວັດສາດ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານກ່ຽວກັບການຕິດຕໍ່ທາງການຄ້າລະຫວ່າງອານາຈັກລາວ ແລະ ອານາຈັກພະມ້າ ໃນສະໄໝສົງຄາມອິນດູຈີນ ໄດ້ຖືກພົບຢູ່ໃນແຫຼ່ງໃດ?
A. ພິພິດທະພັນຫຼວງພຣະບາງ
B. ພິພິດທະພັນວຽງຈັນ
C. ພິພິດທະພັນພະມ້າ
D. ພິພິດທະພັນສົງຄາມອິນດູຈີນ
Answer: C
Explanation: ພິພິດທະພັນພະມ້າໄດ້ຮັບການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານກ່ຽວກັບການຄ້າລະຫວ່າງອານາຈັກລາວ ແລະ ອານາຈັກພະມ້າ ໃນສະໄໝສົງຄາມອິນດູຈີນ ເຊິ່ງເປັນຫຼັກຖານທາງປະຫວັດສາດສຳຄັນ.
[Knowledge Application]
ແຮ່ທາດຊະນິດໃດທີ່ພົບເຫັນໃນປະເທດລາວ ແລະ ຖືກນໍາໃຊ້ເປັນເຊື້ອໄຟໃນການຜະລິດກະແສໄຟຟ້າຈາກພະລັງງານຄວາມຮ້ອນ?
A. ຖ່ານຫີນ
B. ນໍ້າມັນດິບ
C. ກາສທຳມະຊາດ
D. ຄຳ
Answer: A
Explanation: ແຮ່ທາດທີ່ພົບເຫັນໃນປະເທດລາວ ແລະ ຖືກນໍາໃຊ້ເປັນເຊື້ອໄຟໃນການຜະລິດກະແສໄຟຟ້າຈາກພະລັງງານຄວາມຮ້ອນແມ່ນ ຖ່ານຫີນ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ຖ່ານຫີນລິກໄນ (Lignite).
ການນໍາໃຊ້ຖ່ານຫີນລິກໄນໃນການຜະລິດກະແສໄຟຟ້າຄວາມຮ້ອນໃນລາວ
ປະເທດລາວ, ເຖິງວ່າຈະມີທ່າແຮງດ້ານພະລັງງານນໍ້າທີ່ອຸດົມສົມບູນ, ແຕ່ກໍຍັງມີການນຳໃຊ້ຖ່ານຫີນ, ໂດຍສະເພາະຖ່ານຫີນລິກໄນ, ເປັນເຊື້ອໄຟສຳລັບໂຮງງານໄຟຟ້າພະລັງງານຄວາມຮ້ອນ. ຕົວຢ່າງທີ່ເດັ່ນຊັດແມ່ນ ໂຮງງານໄຟຟ້າຄວາມຮ້ອນຫົງສາ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ເມືອງຫົງສາ, ແຂວງໄຊຍະບູລີ.
ຂະບວນການຜະລິດກະແສໄຟຟ້າຈາກຖ່ານຫີນລິກໄນ:
ການຂຸດຄົ້ນ: ຖ່ານຫີນລິກໄນຈະຖືກຂຸດຄົ້ນຈາກບໍ່ແຮ່ທີ່ຢູ່ໃກ້ກັບໂຮງງານໄຟຟ້າ (ເຊັ່ນ: ບໍ່ຖ່ານຫີນຫົງສາ).
ການເຜົາໄໝ້: ຖ່ານຫີນທີ່ຂຸດຄົ້ນມາຈະຖືກນໍາໄປເຜົາໄໝ້ໃນເຕົາເຜົາຂະໜາດໃຫຍ່ພາຍໃນໂຮງງານໄຟຟ້າ.
ການຜະລິດໄອນໍ້າ: ຄວາມຮ້ອນຈາກການເຜົາໄໝ້ຖ່ານຫີນຈະຖືກນໍາໄປຕົ້ມນໍ້າໃຫ້ກາຍເປັນໄອນໍ້າທີ່ມີແຮງດັນສູງ.
ການໝູນກັງຫັນ: ໄອນໍ້າທີ່ມີແຮງດັນສູງຈະຖືກນໍາໄປໝູນກັງຫັນ (Turbine).
ການຜະລິດໄຟຟ້າ: ການໝູນຂອງກັງຫັນຈະເຊື່ອມຕໍ່ກັບເຄື່ອງກໍາເນີດໄຟຟ້າ (Generator) ເຊິ່ງຈະປ່ຽນພະລັງງານກົນຈັກເປັນພະລັງງານໄຟຟ້າ.
ການສົ່ງກະແສໄຟຟ້າ: ກະແສໄຟຟ້າທີ່ຜະລິດໄດ້ຈະຖືກສົ່ງຜ່ານສາຍສົ່ງໄປຍັງລະບົບສາຍສົ່ງໄຟຟ້າ ເພື່ອແຈກຢາຍໃຫ້ຜູ້ຊົມໃຊ້ພາຍໃນປະເທດ ແລະ ສົ່ງອອກຕ່າງປະເທດ.
ຖ່ານຫີນລິກໄນຖືກເລືອກໃຊ້ເນື່ອງຈາກມີປະລິມານສໍາຮອງທີ່ພຽງພໍຢູ່ໃນລາວ ແລະ ສາມາດເປັນແຫຼ່ງພະລັງງານທີ່ໝັ້ນຄົງ, ໂດຍສະເພາະໃນຊ່ວງລະດູແລ້ງທີ່ລະດັບນໍ້າໃນເຂື່ອນໄຟຟ້ານໍ້າຕົກຫຼຸດລົງ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ການນຳໃຊ້ຖ່ານຫີນກໍສ້າງຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມເຊັ່ນ: ການປ່ອຍແກັສເຮືອນແກ້ວ (ໂດຍສະເພາະກາກບອນໄດອອກໄຊ) ເຊິ່ງເປັນສາເຫດຂອງການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ.
[Knowledge Application]
ເດືອນຍີ່ແມ່ນມີບຸນປະເພນີຫຍັງ?
A. ຈະມີພິທີເຮັດບຸນເຂົ້າຄູນລານ (ບຸນກິນຈຽງ) ເຜົ່າ ມົ້ງ, ບຸນງະ ບຸນລະປືມ (ລາວເທິງ ພາກໃຕ້) ບຸນເກີຣ (ລາວເທິງພາກ ເໜືອ)
B. ຈະມີພິທີເຮັດບຸນເຂົ້າຈ້າວ 
C. ຈະມີພິທີເຮັດບຸນເຂົ້າຂາໝູ 
D. ຈະມີພິທີເຮັດບຸນເຂົ້າມັນໄກ່
Answer: A
Explanation: ໃນເດືອນຍີ່, ປະເພນີບຸນຕ່າງໆ ຂອງປະເທດລາວຈະມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນຕາມພື້ນທີ່ ແລະກຸ່ມຊົນເຜົ່າ. ດັ່ງນີ້ແມ່ນຄວາມລາຍລະອຽດເພີ່ມເຕີ່ມຂອງບຸນທີ່ຈັດຂຶ້ນໃນເດືອນນີ້:
1. ບຸນເຂົ້າຄູນລານ (ບຸນກິນຈຽງ): ບຸນນີ້ມັກຈະຈັດຂຶ້ນໃນຊຸມຊົນຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ. ມີຈຸດປະສົງເພື່ອຂອບໃຈສິ່ງສັກສິດ ແລະຂອບໃຈສຳລັບຜົນຜະລິດທີ່ໄດ້ຮັບຈາກການເກັບກ່ຽວ.
2. ບຸນງະ ບຸນລະປືມ (ລາວເທິງ ພາກໃຕ້): ບຸນນີ້ຈັດຂຶ້ນໃນພາກໃຕ້ຂອງປະເທດລາວ, ມີຈຸດປະສົງເພື່ອຂອບໃຈສິ່ງສັກສິດ ແລະຂອບໃຈສຳລັບຜົນຜະລິດທີ່ໄດ້ຮັບ.
3. ບຸນເກີຣ (ລາວເທິງພາກເໜືອ): ບຸນນີ້ຈັດຂຶ້ນໃນພາກເໜືອຂອງປະເທດລາວ, ມີຈຸດປະສົງເພື່ອຂອບໃຈສິ່ງສັກສິດ ແລະຂອບໃຈສຳລັບຜົນຜະລິດທີ່ໄດ້ຮັບ.
[Knowledge Application]
ແມ່ນໍ້າໃດທີ່ເປັນແຫຼ່ງຊັບພະຍາກອນນໍ້າຫຼັກສຳລັບການກະສິກຳ ແລະ ການບໍລິໂພກຢູ່ພາກກາງຂອງລາວ, ໂດຍສະເພາະຢູ່ເຂດນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ?
A. ແມ່ນໍ້າອູ
B. ແມ່ນໍ້າເຊໂດນ
C. ແມ່ນໍ້າງື່ມ
D. ແມ່ນໍ້າທາ
Answer: C
Explanation: ແມ່ນໍ້າທີ່ເປັນແຫຼ່ງຊັບພະຍາກອນນໍ້າຫຼັກ ແລະ ມີບົດບາດສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ການກະສິກຳ ແລະ ການບໍລິໂພກຂອງປະຊາຊົນຢູ່ພາກກາງຂອງປະເທດລາວ, ໂດຍສະເພາະຢູ່ເຂດນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ແມ່ນ ແມ່ນໍ້າງື່ມ.
ບົດບາດ ແລະ ຄວາມສຳຄັນຂອງແມ່ນໍ້າງື່ມ:
ແຫຼ່ງນໍ້າຕົ້ນຕໍສຳລັບການກະສິກຳ:
ແມ່ນໍ້າງື່ມໄຫຼຜ່ານພື້ນທີ່ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ເຊິ່ງເປັນເຂດກະສິກຳທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດແຫ່ງໜຶ່ງຂອງລາວ. ນໍ້າຈາກແມ່ນໍ້າງື່ມຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງສຳລັບລະບົບຊົນລະປະທານ, ຫຼໍ່ລ້ຽງເນື້ອທີ່ນາເຂົ້າ, ແລະ ພືດຜັກຕ່າງໆ. ມັນເປັນປັດໄຈສຳຄັນທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ການຜະລິດກະສິກຳດຳເນີນໄປໄດ້ຕະຫຼອດປີ, ໂດຍສະເພາະໃນລະດູແລ້ງ.
ແຫຼ່ງນໍ້າບໍລິໂພກ ແລະ ອຸປະໂພກ:
ແມ່ນໍ້າງື່ມຍັງເປັນແຫຼ່ງນໍ້າດິບຫຼັກທີ່ຖືກນຳໄປຜະລິດເປັນນໍ້າປະປາເພື່ອບໍລິການໃຫ້ປະຊາຊົນໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ເຂດໃກ້ຄຽງສຳລັບການບໍລິໂພກ ແລະ ນໍາໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ.
[Knowledge Application]
ກຸ່ມເສົາຫີນຕັ້ງ ຖືກຄົ້ນພົບຢູ່ແຂວງໃດຂອງປະເທດລາວ? ແລະ ມີອາຍຸປະມານຈັກປີ?
A. ຖືກຄົນພົບຢູ່ແຂວງ ຫົວພັນ ມີອາຍຸປະມານ 2500-3000 ປີ
B. ຖືກຄົນພົບຢູ່ແຂວງ ຊຽງຂວາງ ມີອາຍຸປະມານ 1500-2500 ປີ
C. ຖືກຄົນພົບຢູ່ແຂວງ ຜົ້ງສາລີ ມີອາຍຸປະມານ 500-900 ປີ
D. ຖືກຄົນພົບຢູ່ແຂວງ ຫົງສາ ມີອາຍຸປະມານ 800-900 ປີ
Answer: A
Explanation: ກຸ່ມເສົາຫີນຕັ້ງ
 ແຂວງຫົວພັນ ເປັນແຂວງທີ່ພົບເຫັນເສົາຫີນຕັ້ງຫຼາຍກ່ວາໝູ່ໃນປະເທດລາວ. ຢູ່ເມືອງຫົວເມືອງ ແລະ
 ເມືອງເປິນ ເຊິ່ງເຮັດດ້ວຍຫີນກະດານ ມີລັກສະນະຄ້າຍຄືແຜ່ນສີລາຈາເລກ ເພິ່ນເອີ້ນວ່າ “ ຫີນຕັ້ງ Menhir
 ” ເສົາຫີນທີ່ຕໍ່ສຸດແທກໄດ້ປະມານ 50 cm, ເສົາທີ່ສູງສຸດແທກໄດ້ 2,50 m, ໜາປະມານ 10 – 15 cm,
 ບ່ອນທີ່ມີຫຼາຍກ່ວາໝູ່ມີເຖິງ 150ເສົາລວມຢູ່ບ່ອນດຽວກັນ. ນັກວິຊາການ ແລະ ນັກບູຮານຄະດີ ໄດ້
 ປະມານ ອາຍຸຂອງເສົາຫີນຕັ້ງແມ່ນ 2,500 – 3,000 ປີ ( ທອງສາ ໄຊຍະວົງຄຳດີ 1996:12-14 ). ທາງ
 ລຸ່ມນັ້ນເພິ່ນຍັງ ຄົ້ນພົບພາຊະນະເຄື່ອງໃຊ້ທີ່ເຮັດດ້ວຍໂລຫະອີກ. ນອກນີ້ ຍັງພົບຢູ່ເມືອງເປິນ ແຂວງຫົວັນ
 ອີກ 430 ແທ່ງ, ນັກບູຮານຄະດີສັນນິຖານວ່າມີອາຍຸໃນຍຸກໂລຫະ ແລະ ເອີ້ນສິ່ງທີ່ຄົ້ນພົບດັ່ງກ່າວວ່າ: “
 ວັດທະນະທຳຫີນໃຫຍ່ ຫຼື ຫີນໂຕະ ”.
[Knowledge Application]
ການລົງນາມໃສ່ອະນຸສັນຍາທີ່ສີ່ວຽງຈັນໃນປີ 1827 ມີຜົນກະທົບດ້ານໃດເກີນສຸດຕໍ່ການປົກຄອງຂອງອານາຈັກລາວ?
A. ການພັດທະນາຄົງສອງຂອງສິລະປະລາວ
B. ການປະຕິວັດທາງອຸດສາຫະກຳພາຍໃນອານາຈັກລາວ
C. ການສູນເສຍອຳນາດຂອງອານາຈັກລາວໃຫ້ແກ່ສິຍາມ
D. ການອົບພິກມະນຸດຂອງຄົນລາວໄປສູ່ຢູ່ເມືອງອື່ນ
Answer: C
Explanation: ອະນຸສັນຍາທີ່ສີ່ວຽງຈັນເຮັດໃຫ້ອານາຈັກລາວສູນເສຍອຳນາດໃຫ້ແກ່ສິຍາມ ແລະ ເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງການຢຸບອານາຈັກ.
[Knowledge Application]
ການອົບພະຍົບຂອງຊົນເຜົ່າອັກກາ (Aka) ໃນພື້ນທີ່ພາກເໜືອຂອງລາວໃນສະຕະວັດທີ 19 ມີປັດໃຈຫຼັກທາງດ້ານໃດ?
A. ສົງຄາມກັບອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງ
B. ການລະບາຍທາງສິ່ງແວດລ້ອມ
C. ການຄ້າທາດມະນຸດ
D. ການເຄື່ອນໄຫວທາງສາດສະໜາ
Answer: C
Explanation: ການຄ້າທາດມະນຸດເປັນປັດໃຈສຳຄັນທີ່ຜົນັກດັນໃຫ້ຊົນເຜົ່າອັກກາອົບພະຍົບ.
[Knowledge Application]
ໃນໄລຍະທີ່ສະຫະລັດອາເມລິກາຮຽກໃຊ້ນະໂຍບາຍ “Domino Theory” ໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຸດທ້າຍ ປະເທດໃດຖືກພິຈາລະນາເປັນຕົວຢ່າງສຳຄັນສໍາລັບທຶນເອກະລາດລາວ?
A. ກຳປູເຈຍ
B. ໄທ
C. ຫວຽດນາມ
D. ອິນໂດນີເຊຍ
Answer: C
Explanation: ຫວຽດນາມເປັນປະເທດຫຼັກທີ່ສະຫະລັດນຳມາອ້າງວ່າຖ້າຕົກຢູ່ໃນລັດຄອມມິວນ ລາວກໍຈະຕ້ອງຕົກຕາມ.
[Knowledge Application]
ໃນການທົດສອບທັກສະດ້ານສັງຄົມວິທະຍາ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຊົນເຜົ່າອາຄາ (Akha) ໃນພຽງວຽງ ແມ່ນເປັນຜົນມາຈາກສະຫຼຸບສາມາດໃດຕາມທິດດີບັນຍາຍສະເຫຼີມສະຫຼອງຫຼືທິດສະຫຼຸບວິທະຍາສາດສະເຫຼີມສະຫຼອງ?
A. ການແຜ່ຂະຫຍາຍອຳນາດທາງພາກຮັດ
B. ວັດທະນະທຳການອົບພົມເປັນຫຼັກ
C. ການປັບປຸງຣູບແບບສັງຄົມຈາກການອົບພົມພາຍນອກ
D. ການປະສົມປະສານທາງສັງຄົມແລະສາຍພົນມະນຸດ
Answer: D
Explanation: ທິດສະຫຼຸບວິທະຍາສາດສະເຫຼີມສະຫຼອງເຫັນວ່າການເຄື່ອນໄຫວຂອງຊົນເຜົ່າອາຄາເກີດຈາກການປະສົມປະສານທາງສັງຄົມແລະສາຍພົນ.
[Knowledge Application]
ລາວເຄີຍຫຼັກຫຼຽດສັນຍາສັນຕິພາບບາງພາບໃນຍຸກສົງຄາມເຢັນທີ່ຕໍ່ມາຖືກລົບລ້າງເພາະໃດ?
A. ການແຊກແຊງຈາກສະຫະລັດແລະສະຫະພັນໂຊເວຍ
B. ການປະທວງຂອງພວກປະຊາຊົນລາວ
C. ອຸບັດຕິເຫດທາງການເມືອງ
D. ການປະທວງຂອງໂຄງສ້າງອາຊຽນ
Answer: A
Explanation: ການແຊກແຊງຂອງຜູ້ມີອຳນາດຕ່າງປະເທດເຮັດໃຫ້ສັນຍາຖືກລົບລ້າງຫຼາຍຄັ້ງໃນປະຫວັດສາດ.
[Knowledge Application]
ໃນສັງຄົມລາວ, ຄວາມເຊື່ອເລື່ອງ ໂຊກລາງ ມີຜົນກະທົບຕໍ່ການຕັດສິນໃຈໃນຊີວິດປະຈໍາວັນຂອງຄົນສ່ວນໃຫຍ່ແນວໃດ?
A. ເຮັດໃຫ້ຄົນມີເຫດຜົນແລະຕັດສິນໃຈໂດຍອີງໃສ່ຂໍ້ມູນຕົວຈິງຫຼາຍຂຶ້ນ.
B. ມີຜົນກະທົບໜ້ອຍຫຼາຍ, ເພາະຄົນສ່ວນໃຫຍ່ບໍ່ເຊື່ອຖືເລື່ອງໂຊກລາງ.
C. ສົ່ງຜົນໃຫ້ຄົນຕັດສິນໃຈໂດຍອີງໃສ່ວັນດີ, ເວລາທີ່ເໝາະສົມ, ຫຼືສິ່ງທີ່ເຊື່ອວ່າຈະນໍາໂຊກ.
D. ຊຸກຍູ້ໃຫ້ຄົນກ້າວໜ້າແລະບໍ່ຢ້ານກົວຕໍ່ສິ່ງທ້າທາຍ.
Answer: C
Explanation: ໃນສັງຄົມລາວ, ຄວາມເຊື່ອເລື່ອງໂຊກລາງ ຍັງຄົງມີບົດບາດສໍາຄັນ ແລະ ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ການຕັດສິນໃຈໃນຊີວິດປະຈໍາວັນຂອງຄົນສ່ວນໃຫຍ່, ໂດຍສະເພາະໃນກິດຈະກໍາທີ່ສໍາຄັນ. ເຖິງແມ່ນວ່າຄວາມກ້າວໜ້າທາງດ້ານວິທະຍາສາດແລະເທັກໂນໂລຢີຈະພັດທະນາໄປ, ແຕ່ຮາກຖານຂອງຄວາມເຊື່ອທີ່ສືບທອດກັນມາແຕ່ບັນພະບຸລຸດກໍຍັງຄົງຝັງເລິກ.

ຜົນກະທົບເຫຼົ່ານັ້ນລວມມີ:

ການເລືອກວັນເວລາ: ກ່ອນທີ່ຈະເຮັດກິດຈະກໍາສໍາຄັນຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ການແຕ່ງງານ, ການຂຶ້ນເຮືອນໃໝ່, ການເປີດທຸລະກິດ, ການເດີນທາງໄກ, ຫຼືແມ່ນກະທັ່ງການຕັດຜົມ, ຫຼາຍຄົນມັກຈະປຶກສາ ໝໍດູ ຫຼື ຜູ້ຮູ້ ເພື່ອຊອກຫາ ວັນດີ, ເວລາທີ່ເປັນສີມຸງຄຸນ ທີ່ເຊື່ອວ່າຈະຊ່ວຍໃຫ້ວຽກງານນັ້ນສໍາເລັດລຸລ່ວງໄປດ້ວຍດີ ແລະ ນໍາພາໂຊກລາບມາໃຫ້.

ການປະຕິບັດຕາມຂໍ້ຫ້າມ: ມີຂໍ້ຫ້າມບາງຢ່າງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບໂຊກລາງ ເຊັ່ນ: ຫ້າມຕັດເລັບຕອນກາງຄືນ, ຫ້າມຮ້ອງເພງໃນເຮືອນຄົວ (ເຊື່ອວ່າຈະໄດ້ຜົວ/ເມຍເຖົ້າ), ຫຼື ຫ້າມຊີ້ມືໃສ່ສາຍຮຸ້ງ. ເຖິງແມ່ນຈະບໍ່ມີເຫດຜົນທາງວິທະຍາສາດມາອະທິບາຍ, ແຕ່ຫຼາຍຄົນກໍຍັງຫຼີກລ້ຽງການກະທໍາເຫຼົ່ານີ້ຍ້ອນຄວາມເຊື່ອ.

ການເຊື່ອຖືສິ່ງສັກສິດ: ການເຄົາລົບນັບຖືສິ່ງສັກສິດ, ວັດຖຸມົງຄຸນ, ຫຼືພິທີກໍາບາງຢ່າງກໍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຄວາມເຊື່ອເລື່ອງໂຊກລາງ ເຊັ່ນ: ການໃສ່ພະເຄື່ອງ, ການບູຊາເຈົ້າທີ່ເຈົ້າທາງ, ການແຂວນຜ้ายັນ ເພື່ອປົກປ້ອງຄຸ້ມຄອງ ແລະ ເສີມສ້າງໂຊກ.

ໂດຍລວມແລ້ວ, ຄວາມເຊື່ອເລື່ອງໂຊກລາງເຮັດໃຫ້ການຕັດສິນໃຈບາງຢ່າງໃນຊີວິດປະຈໍາວັນຂອງຄົນລາວບໍ່ໄດ້ອີງໃສ່ເຫດຜົນຢ່າງດຽວ, ແຕ່ຍັງລວມເອົາປັດໄຈທາງດ້ານຄວາມເຊື່ອ ແລະ ຄວາມຫວັງໃນສິ່ງທີ່ເໜືອທໍາມະຊາດເຂົ້າມາພິຈາລະນາພ້ອມ.
[Knowledge Application]
ພັນທະສັນຍາສະຫະພັນປະຊາຊາດ 1954 ທີ່ມີການຮືບອອກທະຫານຕ່າງປະເທດອອກຈາກລາວ ຢູ່ໃນສະພາບບັນຍັດໃດຫຼັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II?
A. Geneva Accords
B. Paris Peace Agreements
C. SEATO Treaty
D. Bandung Declaration
Answer: A
Explanation: Geneva Accords ປີ 1954 ກຳນົດໃຫ້ມີການຮືບອອກທະຫານຕ່າງປະເທດອອກຈາກລາວ ແລະ ກຳນົດສະຖານະພາບອິດສະລະ.
[Knowledge Application]
ພາຍໃນໄລຍະສົງຄາມເຢັນ, ໃຜເປັນຜູ້ນຳປະຊາທິປະໄຕຝ່າຍລາວພາກເໜືອທີ່ໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກປະເທດສະໂຫວຽດ?
A. ເອກ ໄສສະຫວັນ
B. ເຈົ້າ ສຸວິດພູມາ
C. ປາສົມ ໄຊສະຫວັນ
D. ສຸພານຸວົງ ທະວິລາດ
Answer: D
Explanation: ສຸພານຸວົງ ທະວິລາດ ເປັນຜູ້ນຳຝ່າຍປະຊາທິປະໄຕລາວທີ່ໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຫຼັກຈາກສະໂຫວຽດ.
[Knowledge Application]
ກອງປະຊຸມປະຊາຊົນລາວທີ່ສຳຄັນໃນປະຫວັດສາດສະໄໝສົງຄາມເຢັນ ທີ່ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ສະຫະພັນລາວ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນປີໃດ?
A. 1945
B. 1950
C. 1954
D. 1956
Answer: C
Explanation: ສະຫະພັນລາວ (Lao Patriotic Front) ກໍຕັ້ງໃນປີ 1954 ພາຍຫຼັງການຕົກລົງຂອງສັນຍາຈີນຍາ.
[Knowledge Application]
ໃນການຈັດສັນເສັ້ນຂອບເຂດລາວ-ຫວຽດນາມຫຼັງຄອລະນີ, ປັນຫາຫລັກທາງກົດໝາຍສາກົນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງແມ່ນຫຍັງ?
A. ການບັງຄັບໃຊ້ສັນຍາປາຣີສ 1893
B. ການນຳຫຼັກ uti possidetis juris ມາໃຊ້
C. ການຕົກລົງທາງເສດຖະກິດກ່ອນກຳນົດເສັ້ນຂອບເຂດ
D. ການອ້າງອີງຫຼັກສາດສະໜາເປັນການກຳນົດດິນແດນ
Answer: B
Explanation: ຫຼັກ uti possidetis juris ເປັນຫຼັກສຳຄັນທາງນາຕິສາກົນໃນການກຳນົດສະຖານະຂອບເຂດພາຍຫຼັງການສິ້ນສຸດຄອລະນີ.
[Knowledge Application]
ອົງການທາງສາສະໜາໄຫນທີ່ມີບົດບາດສໍາຄັນໃນການຕໍ່ຕ້ານການອະນານິຄົມຟຣັ່ງສາຍອີສານຂອງລາວ?
A. ພຸດທະສາສະໜາລາວ
B. ສາສະໜາຄຣິດ
C. ພະເຈົ້າພິກຸນ
D. ສາສະໜາອິສະລາມ
Answer: A
Explanation: ພຸດທະສາສະໜາລາວມີບົດບາດຫຼັກໃນການກະຕຸ້ນຈິດສຳນຶກໃຫ້ປະຊາຊົນຕໍ່ຕ້ານອຳນາດຕ່າງປະເທດ.
[Knowledge Application]
ຂໍ້ກຳນົດໃດໃນອະນຸວັນຍະມາດສາກົນວ່າດ້ວຍສິດທິເສດຖີພາບຂອງປະຊາຊົນ (ICCPR) ມີຜົນຕໍ່ການປົກປ້ອງສິດທິກຸມຊົນເຜົ່າເດັດຂາດໃນລາວທີ່ສຸດ?
A. ມາດຕາ 1
B. ມາດຕາ 27
C. ມາດຕາ 14
D. ມາດຕາ 6
Answer: B
Explanation: ມາດຕາ 27 ຂອງ ICCPR ລະບຸເຖິງສິດທິຂອງເຊົ່າເຜົ່າແລະກຸ່ມພວກເປັນພິເສດໃນການຮັກສາພາສາ ວັດທະນະທຳ ແລະສາດສະໜາ.
[Knowledge Application]
ຂົວທີ່ສອງເຫຼັ້ມເຂົ້າຈາກລາວໄປຫວຽດນາມຜ່ານເມືອງໃດ?
A. ປາກແສງ
B. ຊຳເໜືອ
C. ໄຊຍະບູລີ
D. ເມືອງຫົວແພງ
Answer: B
Explanation: ຂົວທີ່ສອງເຫຼັ້ມຂອງລາວໃນການເຊື່ອມຕໍ່ຫວຽດນາມຜ່ານເມືອງຊຳເໜືອ.
[Knowledge Application]
ການປະກັນຄຸນນະພາບລະດັບອາຊີວະສຶກສາໃນປະເທດລາວມີຈັກຂົງເຂດ?
A. ສິບຂົງເຂດ
B. ສິບເອັດຂົງເຂດ
C. ສິບສອງຂົງເຂດ
D. ສິບສາມຂົງເຂດ
Answer: C
Explanation: 1) ວິໄສທັດ, ພາລະກິດ ແລະ ຈຸດໝາຍ, 2) ການຄຸ້ມຄອງ, 3) ບຸກຄະລາກອນ, 4) ຫຼັກສູດ, 5) ປະສິດທິຜົນການຮຽນ-ການ ສອນ, 6) ການສົ່ງເສີມຜູ່ຮຽນ, 7) ສະພາບແວດລ້ອມ, 8) ແຫຼ່ງການຮຽນຮູ້, 9) ລະບົບຂໍ້ມູນຂ່າວສານ, 10) ລະບົບປະກັນຄຸນນະພາບ, 11) ການສົ່ງເສີມຫົວຄິດປະດິດສ້າງ ແລະ ການບໍລິການສັງຄົມ,​12)ຄວາມເພິ່ງພໍໃຈຂອງຜູ່ຮຽນ, ຜູ່ຮຽນຈົບ ແລະ ຜູ່ຈ້າງງານ
[Knowledge Application]
ການຂຸດຄົ້ນທາງດ້ານສາລະວິທະຍາໃນບ້ານສົມເສີນ, ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ພົບຊີວິດຫຼັກຖານຫຍັງຕໍ່ໄປນີ້ທີ່ສະແດງເຖິງການປະສົມປະສານທາງວັດທະນະທຳໃນສະໄໝໂບຮານ?
A. ເຫຼື່ອງປັ້ນດິນເຜົາກັບພື້ນລາຍອິນເດຍ
B. ເຫຼື່ອງເຄື່ອງແກ້ວງອດສະເປັນຈີນ
C. ພາຊີດອຍດິນເຜົາມີສັນຍາລັກສານອາລັບ
D. ຮູບແກະສະທ້ອນລວມອິນເດຍຫຼືຈີນ
Answer: A
Explanation: ເຫຼື່ອງປັ້ນດິນເຜົາລາຍອິນເດຍເປັນຫຼັກຖານສຳຄັນຂອງການແລກປ່ຽນວັດທະນະທຳລາວ-ອິນເດຍໃນສະໄໝໂບຮານ.
[Knowledge Application]
ການສຳຫຼວດທາງສະຖານທີ່ທຳມະຊາດຂອງພູພຽງງາມເຊື່ອມໂຍງກັບການສຶກສາການອົບພົມຂອງສາສະໜາໃດໃນພື້ນທີ່ລາວ?
A. ສາສະໜາພຸດ
B. ສາສະໜາບາຮາຍ
C. ສາສະໜາອິດສະລາມ
D. ສາສະໜາຮິນດູ
Answer: D
Explanation: ພູພຽງງາມມີຫຼັກຖານທາງສະຖາປັດຍະກຳແລະສິລະປະທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັບຮິນດູພາຍໃນອາດີດ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານການສົນທະນາລັບລະຫວ່າງຜູ້ນຳລາວແລະສະຫະລັດໃນສະໄໝສົງຄາມເຢັນ ມີຫຼັກຖານສຳຄັນຫຍັງທີ່ຖືກຄົ້ນພົບໃນຫ້ອງເກັບຂໍ້ມູນຂອງສະຫະລັດ?
A. ແຜນທີ່ການຈົດທະບຽນບິນລັບຢູ່ພູກະດົງ
B. ບັນທຶກການປະຊຸມລັບທີ່ວຽງຈັນ
C. ເອກະສານການຊ່ວຍເຫຼືອລັບຜ່ານອົງການສາກົນ
D. ບັນຊີລາຍຊື່ນັກການເມືອງລາວທີ່ຮັບທຶນສະຫະລັດ
Answer: A
Explanation: ແຜນທີ່ການຈົດທະບຽນບິນລັບຢູ່ພູກະດົງເປັນຫຼັກຖານສຳຄັນທີ່ສະທ້ອນການປະຕິບັດການລັບຂອງສະຫະລັດໃນລາວສະໄໝສົງຄາມເຢັນ.
[Knowledge Application]
ໃຜ ເປັນກະສັດປົກຄອງຣັດເຊຍອົງສຸດທໍ້າຍ
A. ພະເຈົ້າ ອີວານ 
B. ພະເຈົ້າໂຣມານອບ
C. ພະເຈົ້ານີໂກລາຍ2
D. ພະເຈົ້າປີເຕີມະຫາລາດ
Answer: C
Explanation: ພະເຈົ້ານີໂກລາຍ ຟເປັນກະສັດປົກຄອງຣັດເຊຍອົງສຸດທໍ້າຍ
[Knowledge Application]
ຂໍ້ໃດທີ່ເປັນຂອບເຂດກຳນົດຂອງກົດໝາຍອາຍາ?
A. ຄຸ້ມຄອງສາຍພົວພັນທາງດ້ານທຸລະກິດ
B. ປົກ​ປັກ​ຮັກສາລະບອບການເມືອງ, ເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມ
C. ຂໍ້ກຳນົດກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງຊັບສິນ
D. ການ​ປົກຄອງ ​ແລະ ການບໍລິຫານພາກລັດ
Answer: B
Explanation: ກົດໝາຍອາຍາ ແມ່ນກົດໝາຍ​ທີ່ມີໜ້າ​ທີ່ປົກ​ປັກ​ຮັກສາລະບອບການເມືອງ, ເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມ ຂອງ ສປປ ລາວ, ກຳມະສິດ​ຂອງ​ລັດ, ລວມໝູ່ ​ແລະ ​ເອກະ​ຊົນ. ກົດໝາຍດັ່ງກ່າວ ມີຄວາມສໍາຄັນຫຼາຍຕໍ່ກັບ ການພັດທະນາໃນ ຂົງເຂດວຽກງານ ຍຸດຕິທໍາ ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນການແກ້ໄຂຂໍ້​ຂັດ​ແຍ້​ງທີ່​ແຕະຕ້ອງ​ເຖິງສິດ​ເສລີພາບ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດ ອັນຊອບທໍາຂອງພົນລະເມືອງທຸກຄົນ, ຄວາມສະຫງົບຂອງ​ຊາດ ​ແລະ ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ​ໃນສັງຄົມ.
[Knowledge Application]
ເພງພື້ນບ້ານ ມີບົດບາດສຳຄັນທີ່ສຸດແນວໃດໃນການບັນທຶກ ແລະ ສະທ້ອນປະຫວັດສາດ, ຮີດຄອງປະເພນີ, ແລະ ວິຖີຊີວິດຂອງຊາວລາວ?
A. ເປັນພຽງແຕ່ເຄື່ອງມືສຳລັບການບັນເທີງໃນງານບຸນເທົ່ານັ້ນ
B. ເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຕົ້ນຕໍທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກວິຊາການປະຫວັດສາດ
C. ເປັນ ຄັງຄວາມຮູ້ທີ່ບົ່ມຊ້ອນ, ຖ່າຍທອດເຫດການ, ຄວາມຮູ້ສຶກ, ຄວາມເຊື່ອ, ແລະ ສະພາບສັງຄົມໃນແຕ່ລະຍຸກສະໄໝຜ່ານບົດກອນ ແລະ ທຳນອງ
D. ເປັນວິທີການທີ່ເຮັດໃຫ້ຄົນລຸ້ນໃໝ່ຫຼົງລືມວັດທະນະທຳດັ້ງເດີມຂອງຕົນ
Answer: C
Explanation: ເພງພື້ນບ້ານ ຂອງລາວບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ບົດເພງທຳມະດາ, ແຕ່ເປັນ ມໍລະດົກທາງວັດທະນະທຳ ອັນລ້ຳຄ່າທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ສຳຄັນໃນການບັນທຶກ ແລະ ສະທ້ອນເຖິງປະຫວັດສາດ, ຮີດຄອງປະເພນີ, ຄວາມເຊື່ອ, ແລະ ວິຖີຊີວິດຂອງຊາວລາວມາແຕ່ບູຮານ.

ບັນທຶກປະຫວັດສາດ ແລະ ເຫດການ: ເພງພື້ນບ້ານຫຼາຍເພງໄດ້ກ່າວເຖິງເຫດການສຳຄັນຕ່າງໆ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນອະດີດ, ການຕໍ່ສູ້, ການປ່ຽນແປງທາງສັງຄົມ, ຫຼືແມ້ກະທັ້ງເຫດການທຳມະຊາດ ເຊັ່ນ: ນ້ຳຖ້ວມ, ແຫ້ງແລ້ງ. ເຖິງແມ່ນຈະບໍ່ແມ່ນການບັນທຶກແບບເປັນທາງການ, ແຕ່ມັນກໍເປັນຫຼັກຖານທາງວັດທະນະທຳທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ຄົນລຸ້ນຫຼັງເຂົ້າໃຈເຖິງສະພາບການໃນຍຸກສະໄໝນັ້ນໆ.

ສະທ້ອນວິຖີຊີວິດ ແລະ ຄວາມເປັນຢູ່: ເພງພື້ນບ້ານສະແດງອອກເຖິງການດຳລົງຊີວິດຂອງປະຊາຊົນ, ການທຳມາຫາກິນ (ເຊັ່ນ: ການເຮັດນາ, ການລ້ຽງສັດ), ການພົວພັນໃນຄອບຄົວ ແລະ ຊຸມຊົນ, ຄວາມສຸກ, ຄວາມທຸກ, ຄວາມຮັກ, ແລະ ຄວາມຜິດຫວັງ.

ຖ່າຍທອດຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ຄວາມເຊື່ອ: ບົດເພງບາງບົດໄດ້ອະທິບາຍເຖິງຂັ້ນຕອນຂອງງານບຸນປະເພນີ, ພິທີກຳຕ່າງໆ, ຄວາມເຊື່ອເລື່ອງຜີສາງ, ເທວະດາ, ຫຼື ຫຼັກທຳທາງພຸດທະສາສະໜາ.

ເກັບຮັກສາຄຳສັບ ແລະ ສຳນຽງພາສາ: ເພງພື້ນບ້ານຍັງເປັນສິ່ງທີ່ຊ່ວຍຮັກສາຄຳສັບບູຮານ, ສຳນຽງພາສາທ້ອງຖິ່ນ, ແລະ ຮູບແບບການແຕ່ງກອນແບບດັ້ງເດີມໄວ້, ເຊິ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງເອກະລັກທາງພາສາ.

ດັ່ງນັ້ນ, ເພງພື້ນບ້ານຈຶ່ງເປັນດັ່ງ ກະຈົກສະທ້ອນ ຊີວິດ ແລະ ຈິດວິນຍານຂອງຊາວລາວ, ເປັນວິທີການໜຶ່ງທີ່ສຳຄັນໃນການສືບທອດຄວາມຮູ້ ແລະ ວັດທະນະທຳຈາກຄົນລຸ້ນໜຶ່ງໄປສູ່ຄົນອີກລຸ້ນໜຶ່ງ.
[Knowledge Application]
ເຈົ້າບຸນໂຮມ (ເຈົ້າຊີວິດວຽງຈັນ) ເປັນຜູ້ທີ່ສືບທອດບັນລັງຈາກກະສັດອົງໃດ?
A. ເຈົ້າອິນທະວົງ
B. ເຈົ້າອະນຸວົງ
C. ເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິຣາດ
D. ພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ
Answer: A
Explanation: ເຈົ້າບຸນໂຮມ (ປົກຄອງ 1805) ໄດ້ຂຶ້ນປົກຄອງເປັນເຈົ້າຊີວິດວຽງຈັນໃນໄລຍະເວລາສັ້ນໆ ຕໍ່ຈາກພຣະເຈົ້າອິນທະວົງ. ການຂຶ້ນປົກຄອງຂອງພຣະອົງເກີດຂຶ້ນໃນສະພາບທີ່ວຽງຈັນຍັງຄົງເປັນປະເທດລາດຂອງສະຫຍາມ ແລະ ມີຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງທາງການເມືອງ. ພຣະອົງໄດ້ຖືກປົດອອກຈາກຕຳແໜ່ງຢ່າງໄວວາ ແລະ ໄດ້ມີການແຕ່ງຕັ້ງເຈົ້າອະນຸວົງຂຶ້ນປົກຄອງແທນໂດຍສະຫຍາມ, ເຊິ່ງສະແດງເຖິງອິດທິພົນຂອງສະຫຍາມໃນການກໍານົດກະສັດຂອງວຽງຈັນ.