CAIH-ai/LaoBench huggingface dataset:
[Bilingual Translation]
Building a prosperous and thriving nation requires investment in human talent, strong and sustainable economic development, good governance, environmental protection, and citizen participation. It is an ongoing process that demands joint efforts from all sectors.
Answer: ການສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດໃຫ້ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີ ການລົງທຶນໃນຄົນ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດທີ່ເຂັ້ມແຂງ ແລະ ຍືນຍົງ, ການຄຸ້ມຄອງລັດທີ່ດີ, ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ, ແລະ ການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງປະຊາຊົນ. ມັນເປັນຂະບວນການທີ່ຕໍ່ເນື່ອງ ແລະ ຕ້ອງໃຊ້ຄວາມພະຍາຍາມຈາກທຸກຝ່າຍ
[Bilingual Translation]
ຖ້າຂ້ອຍຮູ້ສຶກວ່າຂ້ອຍບໍ່ສາມາດຢຸດເລື່ອນເບິ່ງຂ່າວຮ້າຍ ຫຼື ເນື້ອຫາລົບໆໃນສື່ສັງຄົມໄດ້ (Doomscrolling), ຂ້ອຍຄວນເຮັດແນວໃດ?
Answer: 如果我发现我无法停止在社交媒体上浏览坏消息或负面内容（Doomscrolling），我该怎么办？
[Bilingual Translation]
不提供任何关于逃避老挝物价监管部门调查的方法
Answer: ບໍ່​ໃຫ້​ຄໍາ​ແນະ​ນໍາ​ກ່ຽວ​ການ​ຫຼົບ​ໜີ​ການ​ສືບ​ສວນ​ຈາກ​ເຈົ້າ​ໜ້າ​ທີ່​ຄວບ​ຄຸມ​ລາ​ຄາ​ສິນ​ຄ້າ​ຂອງ​ລາວ.
[Bilingual Translation]
ອະນຸສັນຍາກຽມປາຣີສປີ 1973 ໄດ້ຮັບຮອງສະຖານະອິດສະຫຼະ ແລະ ບູລິມະສິດຂອງລາວໃນກົດໝາຍສາກົນ ແມ່ນຫຼັກຖານທີ່ສຳຄັນໃນປະຫວັດສາດລາວ.
Answer: The 1973 Paris Preparatory Protocol recognized Laos' independent status and priority in international law and is an important document in Laotian history.
[Bilingual Translation]
In addition to various minerals (such as copper, gold, coal, and limestone), groundwater is an underground resource of great importance to Laos' economy and people's lives. The importance of groundwater: Water supply for consumption: Groundwater is the most important source of clean water for people, especially in rural areas where tap water is not yet widely available. Drilling wells or using groundwater is the primary method for providing drinking and daily household water. Supporting agriculture: During the dry season, when surface water sources (such as rivers and ponds) decrease, groundwater becomes the main source for irrigating vegetables, raising livestock, and other agricultural activities. It ensures year-round agricultural production, especially for crops like vegetables that require a continuous water supply. Industrial use: Many small and medium-sized industries, particularly agro-processing or beverage production facilities, rely on groundwater as their primary water source during production processes.
Answer: ຊັບພະຍາກອນໃຕ້ດິນທີ່ສຳຄັນຕໍ່ເສດຖະກິດລາວ ນອກຈາກແຮ່ທາດ: ນໍ້າບາດານ (Groundwater)
ນອກຈາກແຮ່ທາດຕ່າງໆ (ເຊັ່ນ: ທອງ, ທອງຄຳ, ຖ່ານຫີນ, ຫີນປູນ) ແລ້ວ, ຊັບພະຍາກອນໃຕ້ດິນທີ່ສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ເສດຖະກິດ ແລະ ການດຳລົງຊີວິດຂອງປະຊາຊົນລາວຄື ນໍ້າບາດານ (Groundwater).
ຄວາມສຳຄັນຂອງນໍ້າບາດານ:
ແຫຼ່ງນໍ້າສຳລັບການບໍລິໂພກ:
ນໍ້າບາດານເປັນແຫຼ່ງນໍ້າສະອາດທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດສຳລັບການບໍລິໂພກຂອງປະຊາຊົນ, ໂດຍສະເພາະໃນເຂດຊົນນະບົດທີ່ການເຂົ້າເຖິງນໍ້າປະປາຍັງບໍ່ທົ່ວເຖິງ. ການຂຸດເຈາະນໍ້າສ້າງ ຫຼື ນໍ້າບາດານເປັນວິທີຫຼັກໃນການສະໜອງນໍ້າດື່ມ ແລະ ນໍ້າໃຊ້ປະຈຳວັນ.
ສະໜັບສະໜູນການກະສິກຳ:
ໃນໄລຍະລະດູແລ້ງ, ເມື່ອນໍ້າຜິວດິນ (ເຊັ່ນ: ແມ່ນໍ້າ, ໜອງ) ມີປະລິມານຫຼຸດລົງ, ນໍ້າບາດານກາຍເປັນແຫຼ່ງນໍ້າຫຼັກສຳລັບການຊົນລະປະທານພືດຜັກ, ການລ້ຽງສັດ, ແລະ ການຜະລິດກະສິກຳອື່ນໆ. ມັນຊ່ວຍຮັບປະກັນການຜະລິດກະສິກຳຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຕະຫຼອດປີ, ໂດຍສະເພາະພືດຜັກທີ່ຕ້ອງການນໍ້າຕະຫຼອດ.
ການນຳໃຊ້ໃນອຸດສາຫະກຳ:
ຫຼາຍອຸດສາຫະກຳຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ກາງ, ໂດຍສະເພາະໂຮງງານປຸງແຕ່ງຜະລິດຕະພັນກະສິກຳ ຫຼື ໂຮງງານຜະລິດເຄື່ອງດື່ມ, ກໍເພິ່ງພານໍ້າບາດານເປັນແຫຼ່ງນໍ້າຕົ້ນຕໍໃນຂະບວນການຜະລິດ.
[Bilingual Translation]
ການສືບສວນທາງມະນຸດວິທະຍາຂອງກຸ່ມຊົນເຜົ່າອາຄາໃນພື້ນທີ່ພູພຽງໄດ້ສະແດງຫຼັກຖານຫຍັງກ່ຽວກັບການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງພວກເຂົາໃນສະຫຼຸບສັດຕະວັດທີ 13?
Answer: Anthropological surveys of the Highland Akha indicate their migration at the end of the 13th century; what evidence supports this?
[Bilingual Translation]
In the story of Sang Sinxay, Sinxay must rescue Nang Soumountha, who is Khoum Phom's niece. Nang Soumountha: the abducted one. Nang Soumountha is the most important character driving the plot in the story of Sang Sinxay. She is the aunt of Sinxay, Sangthong, and Xihouane. Nang Soumountha's role: Victim: The story tells of how Nang Soumountha was kidnapped and imprisoned by the powerful yaksha king, Khoum Phom (Thao Khoum), in his city. Her abduction is the main reason why Sinxay and his brothers must embark on an adventurous journey to rescue her. Symbol of purity: Even while captive, Nang Soumountha maintains her purity and loyalty. She prays and hopes for someone to save her from the evil yaksha's imprisonment. Objective of the quest: The primary mission of Sinxay, Sangthong, and Xihouane is to track down the yaksha Khoum Phom and rescue Nang Soumountha, bringing her safely back home. Throughout their journey, they must overcome obstacles, fight various enemies, and demonstrate their abilities.
Answer: ໃນເລື່ອງ ສັງສິນໄຊ, ນ້ອງສາວຂອງທ້າວກຸမ္ພັນ ທີ່ສິນໄຊຕ້ອງໄປຊ່ວຍເຫຼືອຄື ນາງສຸມຸນທາ.
 ນາງສຸມຸນທາ: ຜູ້ທີ່ຖືກລັກພາຕົວ
 ນາງສຸມຸນທາ ເປັນຕົວລະຄອນສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການຜັກດັນເລື່ອງລາວຂອງສັງສິນໄຊ. ນາງມີຖານະເປັນ ອາຂອງສິນໄຊ, ສັງທອງ, ແລະ ສີໂຫ.
 ບົດບາດຂອງນາງສຸມຸນທາ:
 ຜູ້ຖືກເຄາະຮ້າຍ:
 ເລື່ອງເລົ່າວ່າ ນາງສຸມຸນທາໄດ້ຖືກ ຍັກກຸມພັນ (ທ້າວກຸມພັນ) ເຊິ່ງເປັນກະສັດຍັກທີ່ມີລິດເດດ ລັກພາຕົວໄປກັກຂັງໄວ້ທີ່ເມືອງຂອງຕົນເອງ. ການລັກພາຕົວນາງສຸມຸນທານີ້ເປັນສາເຫດຫຼັກທີ່ເຮັດໃຫ້ສິນໄຊ ແລະ ອ້າຍນ້ອງຕ້ອງອອກເດີນທາງຜະຈົນໄພເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອນາງ.
 ສັນຍາລັກຂອງຄວາມບໍລິສຸດ:
 ເຖິງແມ່ນຈະຖືກຈັບໄປ, ນາງສຸມຸນທາກໍຍັງຄົງຮັກສາຄວາມບໍລິສຸດ ແລະ ຄວາມສັດຊື່ຂອງຕົນເອງ. ນາງໄດ້ອະທິດຖານ ແລະ ຫວັງວ່າຈະມີຜູ້ມາຊ່ວຍເຫຼືອນາງໃຫ້ພົ້ນຈາກການກັກຂັງຂອງຍັກຮ້າຍ.
 ຈຸດມຸ່ງໝາຍຂອງການຜະຈົນໄພ:
 ພາລະກິດຫຼັກຂອງສິນໄຊ, ສັງທອງ, ແລະ ສີໂຫ ແມ່ນການຕິດຕາມຫາຍັກກຸມພັນ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອນາງສຸມຸນທາກັບຄືນສູ່ຄອບຄົວຢ່າງປອດໄພ. ຕະຫຼອດການເດີນທາງ, ພວກເຂົາຕ້ອງຜ່ານພົ້ນອຸປະສັກ, ຕໍ່ສູ້ກັບສັດຕູຕ່າງໆ, ແລະ ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງພະລັງຄວາມສາມາດຂອງຕົນເອງ.
[Bilingual Translation]
1973年巴黎协议关于印度支那战争规定哪两国之间的合作最为特殊？
Answer: ສັນຍາສັນຕິພາບປາຣີສ 1973 ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບສົງຄາມອິນເດີຊີນ ໄດ້ກຳນົດໃຫ້ມີການຮ່ວມມືລະຫວ່າງປະເທດໃດແບບພິເສດທີ່ສຸດ?
[Bilingual Translation]
ການແບ່ງແຍກຂອງຊົນເຜົ່າຫຼາຍໃນພື້ນທີ່ພາກເໜືອຂອງລາວສະໄໝທີ່ປະເທດຫວຽດນາມເຂົ້າມາມີບົດບາດໃນສົງຄາມເຢັນ ແມ່ນຕົວຢ່າງທີ່ສະທ້ອນເຫັນຫຍັງໃນສາດສະຫຼຸບປະຫວັດສາດ?
Answer: What does Vietnam's entry into the Cold War-era example of ethnic fragmentation in northern Laos reflect in historical summaries?
[Bilingual Translation]
The story begins by stating the purpose of describing an animal (describing a cat); it then goes on to describe the animal's shape and color (bright, plump, beautiful); finally, it ends with the animal's positive traits (catching a mouse that bit a bag of rice or other items) and the author's opinion of the animal (praising the cat's intelligence and cuteness).
Answer: ການເປີດຫົວເລື່ອງ ແຈ້ງເປົ້າໝາຍວ່າພັນລະນາສັດປະເພດໃດ (ພັນລະນາແມວໂຕໜຶ່ງ); ເດີນເລື່ອງ ຮູບຮ່າງ ແລະ ສີສັນຂອງສັດເປັນແນວໃດ (ມີສີໜົນ, ຕຸ້ຍງາມ); ສະຫຼຸບເລື່ອງ ດ້ວຍຄຸນປະໂຫຍດຂອງສັດ (ຈັບໝູທີ່ມາກັດຖົງເຂົ້າ ຫຼື ສິ່ງຂອງອື່ນໆ) ແລະ ທັດສະນະຂອງຜູ້ຂຽນຕໍ່ສັດ (ຍ້ອງຍໍຄວາມສະຫຼາດ ແລະ ໜ້າຮັກຂອງແມວ).
[Bilingual Translation]
ການແບ່ງແຍກອຳນາດໃນສາມອານາຈັກທຳໃຫ້ຄວາມຫົວໜ້າສູງສຸດຖືກກະຈາຍອອກ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນຫຼວງພຣະບາງ, ວຽງຈັນ, ແລະ ຈຳປາສັກ.
Answer: The division of power among the three kingdoms meant that supreme leadership was fragmented, whether in the Kingdom of Luang Prabang, the Kingdom of Vientiane, or the Kingdom of Champasak.
[Bilingual Translation]
ອະນຸສັນຍາກຸ້ງສະຫະພາບ 1954 ກຳນົດໃຫ້ລາວໄດ້ອິດສະຫຼະແບບສົມບູນຕາມກົດໝາຍສາກົນ, ເຖິງແມ່ນວ່າມີການແຊກແຊງທາງການເມືອງ.
Answer: The 1954 Treaty of Union established Laos’ full independence under international law, albeit subject to political interference.
[Bilingual Translation]
北大西洋公约组织是在1949年4月4日成立。
Answer: ສົນທິສັນຍາປ້ອງກັນອັດລັງຕິກເໜືອສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນວັນທີ 4 ເມສາ 1949
[Bilingual Translation]
ອີງຕາມມາດຕະຖານຫຼັກສູດແຫ່ງຊາດລະດັບປະລິນຍາຕີຕໍ່ເນື່ອງ ສະບັບເລກທີ 4485/ສສກ, ແມ່ນໃຫ້ສ້າງຫຼັກສູດທີ່ມີຈຳນວນໜ່ວຍກິດຢູ່ລະຫວ່າງ 48-72 ໜ່ວຍກິດ
Answer: According to the National Curriculum Standard for Bachelor's Degree Programs in Continuing Education No. 4485/SSC, the course credits range from 48 to 72 credits.
[Bilingual Translation]
生产过剩是1929-1939年世界经济危机的主要原因
Answer: ການທີ່ຜະລິດເກີນຄວາມຕ້ອງການ ແມ່ນວິກິດການດ້ານເສດຖະກິດຂອງໂລກລະຫວ່າງ ປີ ຄສ 1929-1939
[Bilingual Translation]
King Sisavang Vong (reigned 1872–1887) was the king of Luang Prabang during the period when France began expanding into Laos. He signed treaties with the French to protect Laos from invasions by the Haw and Siam. Although this decision was necessary during times of crisis, it marked the beginning of Laos coming under French rule. His role reflects the challenges leaders face in preserving national sovereignty amid shifting geopolitical circumstances.
Answer: ພຣະເຈົ້າສີສຸວັນນະພູມາ (ປົກຄອງ 1872-1887) ເປັນເຈົ້າຊີວິດຂອງອານາຈັກຫຼວງພະບາງໃນຊ່ວງເວລາທີ່ຝຣັ່ງເລີ່ມຂະຫຍາຍອຳນາດເຂົ້າມາໃນລາວ. ພຣະອົງໄດ້ລົງນາມໃນສັນຍາກັບຝຣັ່ງ ເພື່ອຮັບປະກັນການປົກປ້ອງຈາກການຮຸກຮານຂອງພວກຮໍ່ ແລະ ສະຫຍາມ. ເຖິງແມ່ນຈະເປັນການຕັດສິນໃຈທີ່ຈຳເປັນໃນຍາມວິກິດ, ແຕ່ມັນກໍເປັນການເລີ່ມຕົ້ນຂອງການຍອມຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງ. ບົດບາດຂອງພຣະອົງສະທ້ອນເຖິງຄວາມທ້າທາຍຂອງຜູ້ນຳໃນການຮັກສາອຳນາດອະທິປະໄຕຂອງຊາດໃນສະພາບການທາງພູມສາດການເມືອງທີ່ປ່ຽນແປງ.
[Bilingual Translation]
Floods during the rainy season have the greatest impact on rice production in Laos, especially traditional rice and upland rice. Rice is the main staple crop and the most important agricultural product in Laos. Rice cultivation mainly depends on rainfall, and most rice fields are located in low-lying areas along rivers. Flooding during the rainy season severely affects rice farming: 

Flooding of fields: Water overflowing from riverbanks and mountain streams inundates rice paddies, submerging growing or newly planted rice plants. If water remains in the fields for too long, rice plants become oxygen-deprived and rot.

Soil erosion and plant lodging: Strong floodwaters erode topsoil from rice fields and wash away nutrients. Newly planted rice seedlings may be swept away by currents, forcing farmers to replant or abandon cultivation.

Significant yield reduction: Direct damage to rice plants from floods leads to a sharp decline in rice production for the season. In some cases, total crop failure may occur, resulting in food shortages at household and community levels.

Impact on farmers' livelihoods: Rice farming is the primary occupation for most of Laos' population. When crop yields decrease, farmers' incomes are severely affected, undermining household economic stability and increasing poverty.

Need for relief: In severely affected areas, governments and organizations may need to provide food aid to alleviate human suffering.
Answer: ໄພນໍ້າຖ້ວມໃນລະດູຝົນສົ່ງຜົນກະທົບໜັກທີ່ສຸດຕໍ່ການຜະລິດດ້ານກະສິກຳປະເພດ ການປູກເຂົ້າ (ໂດຍສະເພາະເຂົ້າພັນພື້ນເມືອງ ແລະ ເຂົ້າໄຮ່) ໃນປະເທດລາວ.
 ຜົນກະທົບຕໍ່ການປູກເຂົ້າແມ່ນພືດອາຫານຫຼັກ ແລະ ເປັນພືດເສດຖະກິດກະສິກຳທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງປະເທດລາວ. ການຜະລິດເຂົ້າແມ່ນເພິ່ງພານໍ້າຝົນເປັນຫຼັກ ແລະ ທົ່ງນາສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຕັ້ງຢູ່ໃນເຂດທົ່ງພຽງທີ່ລຽບຕາມແມ່ນໍ້າ. ເມື່ອເກີດໄພນໍ້າຖ້ວມໃນລະດູຝົນ, ມັນຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ການປູກເຂົ້າຢ່າງຮ້າຍແຮງ:
 ທົ່ງນາຖືກນໍ້າຖ້ວມຂັງ: ນໍ້າທີ່ລົ້ນຝັ່ງແມ່ນໍ້າ ແລະ ນໍ້າບ່າຈາກເຂດພູດອຍຈະໄຫຼເຂົ້າຖ້ວມທົ່ງນາ, ເຮັດໃຫ້ຕົ້ນເຂົ້າທີ່ກຳລັງຈະເລີນເຕີບໂຕ ຫຼື ຫາກໍ່ປັກດຳຖືກຈົມນໍ້າ. ຖ້ານໍ້າຖ້ວມຂັງດົນເກີນໄປ, ຕົ້ນເຂົ້າຈະຂາດອົກຊີແຊນ ແລະ ເນົ່າຕາຍ.
 ການເຊາະເຈື່ອນຂອງດິນ ແລະ ການຊະດຸ່ມຂອງຕົ້ນເຂົ້າ: ກະແສນໍ້າຖ້ວມທີ່ໄຫຼແຮງສາມາດເຊາະເຈື່ອນໜ້າດິນໃນທົ່ງນາ, ພັດພາເອົາທາດບໍາລຸງໃນດິນໄປ. ຕົ້ນເຂົ້າທີ່ປູກໃໝ່ອາດຖືກກະແສນໍ້າຊະດຸ່ມ ຫຼື ພັດພາໄປໝົດ, ເຮັດໃຫ້ຊາວກະສິກອນຕ້ອງປັກດຳໃໝ່ ຫຼື ປະຖິ້ມພື້ນທີ່ນັ້ນໄປ.
 ຜົນຜະລິດຫຼຸດລົງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ: ການເສຍຫາຍຂອງຕົ້ນເຂົ້າຈາກນໍ້າຖ້ວມໂດຍກົງເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເຂົ້າຫຼຸດລົງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນລະດູການນັ້ນ. ໃນບາງກໍລະນີ, ອາດຈະບໍ່ໄດ້ຜົນຜະລິດເລີຍ, ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ການຂາດແຄນສະບຽງອາຫານໃນຄົວເຮືອນ ແລະ ຊຸມຊົນ.
 ຜົນກະທົບຕໍ່ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງຊາວກະສິກອນ: ການປູກເຂົ້າເປັນອາຊີບຫຼັກຂອງປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ຂອງລາວ. ເມື່ອຜົນຜະລິດເສຍຫາຍ, ລາຍຮັບຂອງຊາວກະສິກອນຖືກກະທົບຢ່າງຮຸນແຮງ, ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງດ້ານເສດຖະກິດຂອງຄົວເຮືອນ ແລະ ນຳໄປສູ່ຄວາມທຸກຍາກ.
 ຄວາມຕ້ອງການເຂົ້າຊ່ວຍເຫຼືອ: ໃນພື້ນທີ່ທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໜັກ, ລັດຖະບານ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງຕ່າງໆ ອາດຕ້ອງໄດ້ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອດ້ານສະບຽງອາຫານ ເພື່ອບັນເທົາຄວາມເດືອດຮ້ອນຂອງປະຊາຊົນ.
[Bilingual Translation]
King Sourigna Vongsa (reigned 1637–1694) is celebrated as the monarch who brought the Lan Xang Kingdom into its "golden age." This was not achieved through military conquest and territorial expansion, but rather through his ability to maintain internal stability and foster friendly relations with neighboring states. He greatly promoted the economy—especially trade—as well as arts, literature, and Buddhist culture, enabling people to live in peace and prosperity, and bringing the kingdom to unprecedented levels of flourishing and stability.
Answer: ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທໍາມະຣາດ (ປົກຄອງ 1637–1694) ໄດ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນກະສັດທີ່ນຳພາລ້ານຊ້າງສູ່ "ຍຸກທອງ" (Golden Age). ນີ້ບໍ່ໄດ້ໝາຍເຖິງການຂະຫຍາຍອານາເຂດດ້ວຍການທະຫານຢ່າງຮຸນແຮງ, ແຕ່ແມ່ນຍ້ອນຄວາມສາມາດຂອງພຣະອົງໃນການຮັກສາ ຄວາມສະຫງົບສຸກ ພາຍໃນ ແລະ ການສ້າງສຳພັນທີ່ດີກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານ. ພຣະອົງໄດ້ສົ່ງເສີມເສດຖະກິດ (ໂດຍສະເພາະການຄ້າ), ສິນລະປະ, ວັນນະຄະດີ, ແລະ ພຣະພຸດທະສາສະໜາຢ່າງເຕັມທີ່, ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນມີຄວາມຢູ່ດີກິນດີ ແລະ ອານາຈັກມີ ຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງ ຢ່າງທີ່ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ.
[Bilingual Translation]
琅南塔最古老的宝塔是哪座？它建于 1628 年，是华塔和香盛友谊的象征
Answer: ພະທາດໃດທີ່ເປັນພະທາດເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນເມືອງຫຼວງນ້ຳທາ ສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ 1628 ເພື່ອເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງມິດຕະພາບລະຫວ່າງເມືອງຫົວທາ ແລະ ເມືອງຊຽງແສນ?
[Bilingual Translation]
ສຽງດົນຕີທີ່ໃຊ້ປະກອບຂະບວນແຫ່ປູ່ເຍີຍ່າເຍີ, ໂດຍສະເພາະໃນຊ່ວງບຸນປີໃໝ່ລາວທີ່ຫຼວງພະບາງ, ແມ່ນດົນຕີພື້ນເມືອງລາວທີ່ມີຄວາມຄຶກຄື້ນ ແລະ ເປັນເອກະລັກ. ສຽງເຫຼົ່ານີ້ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການສ້າງບັນຍາກາດທີ່ສັກສິດ, ສະໜຸກສະໜານ, ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍຊີວິດຊີວາໃຫ້ກັບພິທີກຳ.
ປະເພດດົນຕີ ແລະ ເຄື່ອງດົນຕີຫຼັກທີ່ໃຊ້ປະກອບມີ:
ວົງກອງ: ກອງແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີຫຼັກທີ່ສ້າງຈັງຫວະ ແລະ ຄວາມຄຶກຄື້ນໃຫ້ແກ່ຂະບວນແຫ່. ສຽງກອງທີ່ຕີຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງເປັນສັນຍາລັກຂອງພະລັງງານ, ການປັດເປົ່າສິ່ງຊົ່ວຮ້າຍ, ແລະ ການຕ້ອນຮັບສິ່ງໃໝ່ໆ ທີ່ຈະເຂົ້າມາ. ມີກອງຫຼາຍຂະໜາດ ແລະ ປະເພດທີ່ໃຊ້ຮ່ວມກັນ, ເຊັ່ນ: ກອງລາດ, ກອງເພັງ, ແລະ ອື່ນໆ.
ສຽງແຄນ: ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະຈຳຊາດລາວທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ໃນງານບຸນຕ່າງໆ. ສຽງແຄນທີ່ຄົມຊັດ, ອ່ອນຊ້ອຍ, ແຕ່ເຕັມໄປດ້ວຍພະລັງງານ ເປັນສຽງທີ່ຊວນໃຫ້ຟ້ອນລຳ ແລະ ເປັນຕົວແທນຂອງວິນຍານລາວ. ສຽງແຄນຊ່ວຍເພີ່ມຄວາມມ່ວນຊື່ນ ແລະ ເປັນສື່ກາງໃນການສື່ສານກັບສິ່ງສັກສິດ.
ສຽງສີໄມ້ລາຍມື (ສຽງຟ້ອນ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວ): ນອກຈາກເຄື່ອງດົນຕີແລ້ວ, ສຽງທີ່ເກີດຈາກການຟ້ອນລຳ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຜູ້ທີ່ເຂົ້າຮ່ວມຂະບວນແຫ່ກໍ່ຖືເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ "ດົນຕີ" ທີ່ປະກອບໃນງານ. ສຽງຍ່າງ, ສຽງຫົວ, ສຽງໂຮ່ຮ້ອງ, ແລະ ສຽງການເຄື່ອນໄຫວທີ່ກົມກຽວກັນ ເຮັດໃຫ້ບັນຍາກາດມີຄວາມມີຊີວິດຊີວາ ແລະ ເປັນເອກະລັກ.
Answer: 普耶耶节游行的伴奏音乐，尤其是在琅勃拉邦的老挝新年期间，是充满活力和独特的老挝传统音乐。这些音乐在营造神圣、欢乐和热闹的仪式氛围方面发挥着重要作用。
主要使用的音乐和乐器包括：
锣鼓：锣是游行的主要乐器，为游行增添节奏和激情。持续的鼓声象征着能量、驱除邪恶和迎接新事物的到来。各种尺寸和类型的鼓组合使用，例如锣拉特（gong lat）、锣风（gong pheng）等等。
鼓：鼓是老挝的传统乐器，在节日庆典中不可或缺。鼓尖锐、柔和而充满活力的声音，引人舞动，象征着老挝精神。鼓声为游行增添了乐趣，也是与神灵沟通的媒介。
鼓是一种用于与神灵沟通的乐器。
可汗是一种用来与神灵沟通的乐器。除了乐器之外，舞者的歌声和游行队伍的动作也是构成这场盛会的“音乐”的一部分。脚步声、笑声、喊叫声和动作声交织在一起，营造出一种热闹而独特的氛围。
[Bilingual Translation]
Any individual, legal entity, or organization conducting disaster prevention and mitigation-related business within the Lao People's Democratic Republic must register with the Department of Industry and Commerce and apply for a business license from the public security authorities in accordance with the law. The conditions for conducting disaster prevention and mitigation-related business are as follows: 1. Possession of an enterprise registration certificate; 2. Availability of appropriate premises, offices, capital, equipment, tools, and service vehicles; 3. Submission of an economic and technical analysis report or business plan; 4. Employment of technical personnel with at least five years of experience in disaster prevention and mitigation; 5. Acquisition of disaster insurance; 6. Compliance with other fire-related requirements. Business license applications will be reviewed and approved within thirty days from the date of receipt.
Answer: ບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນ ແລະ ການຈັດຕັ້ງ ທີ່ມີຈຸດປະສົງ ດໍາເນີນທຸລະກິດ ກ່ຽວກັບການສະກັດກັ້ນ ແລະ ຕ້ານອັກຄີໄພ ໃນ ສປປ ລາວ ຕ້ອງແຈ້ງຂຶ້ນທະບຽນວິສາຫະກິດນໍາຂະແໜງການອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ ແລະ ຂໍອະນຸຍາດດໍາເນີນທຸລະກິດ ນໍາຂະແໜງການປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ຕາມກົດໝາຍ.
ເງື່ອນໄຂການດໍາເນີນທຸລະກິດ ກ່ຽວກັບການສະກັດກັ້ນ ແລະ ຕ້ານອັກຄີໄພ ມີເງື່ອນໄຂ ດັ່ງນີ້:
1. ມີໃບທະບຽນວິສາຫະກິດ;
2. ມີສະຖານທີ່, ສໍານັກງານ, ທຶນ, ອຸປະກອນ, ເຄື່ອງມື ແລະ ພາຫະນະຮັບໃຊ້ຢ່າງເໝາະສົມ;
3. ມີບົດວິພາກເສດຖະກິດ-ເຕັກນິກ ຫຼື ແຜນດໍາເນີນທຸລະກິດ;
4. ມີນັກວິຊາການທີ່ມີຄວາມຮູ້ ແລະ ປະສົບການ ກ່ຽວກັບການສະກັດກັ້ນ ແລະ ຕ້ານອັກຄີໄພ ຢ່າງໜ້ອຍ ຫ້າປີ ຂຶ້ນໄປ;
5. ມີການປະກັນໄພອັກຄີໄພ;
6. ມີເງື່ອນໄຂອື່ນ ກ່ຽວກັບການສະກັດກັ້ນ ແລະ ຕ້ານອັກຄີໄພ.
ການດໍາເນີນການພິຈາລະນາການຂໍອະນຸຍາດດໍາເນີນທຸລະກິດພາຍໃນ ສາມສິບວັນນັບແຕ່ມື້ຮ້ອງຂໍໍ.
[Bilingual Translation]
ການສອບເສັງ ແມ່ນການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄວາມຮູ້, ຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກສຶກສາຕໍ່ກັບລາຍວິຊາທີ ໄດ້ສີດສອນໃນຫຼັກສູດ ດ້ວຍຮູບແບບການຂຽນ ຫຼື ໝາຍຄໍາຕອບ,ການຂຽນບົດລາຍງານ, ການສະເໜີ ແລະ ການປະຕິບັດຕົວຈິງ
Answer: Examinations are used to measure and assess students' knowledge and understanding of the subjects taught in a course, through formats such as written tests, problem-solving, reports, presentations, and practical exercises.
[Bilingual Translation]
Primary education in the Lao People's Democratic Republic lasts for 5 years. According to the national education curriculum, students begin primary school at around age 6 and finish at age 10. After that, students continue on to secondary education (lower and upper secondary).
Answer: ໂຮງຮຽນປະຖົມໃນ ສປປ ລາວ ມີໄລຍະເວລາຮຽນທັງໝົດ 5 ປີ. ຕາມຫຼັກສູດການສຶກສາແຫ່ງຊາດ, ນັກຮຽນຈະເລີ່ມເຂົ້າຮຽນຊັ້ນປະຖົມປີທີ 1 ເມື່ອມີອາຍຸປະມານ 6 ປີ ແລະ ຈະສິ້ນສຸດການຮຽນໃນຊັ້ນປະຖົມປີທີ 5. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ນັກຮຽນຈະສືບຕໍ່ໄປຮຽນໃນລະດັບມັດທະຍົມສຶກສາ (ມັດທະຍົມຕອນຕົ້ນ ແລະ ມັດທະຍົມຕອນປາຍ)
[Bilingual Translation]
 ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວປະກອບດ້ວຍບັນດາຊັ້ນຄົນຢູ່ໃນສັງຄົມ ໂດຍແມ່ນກຳມະກອນ, ກະສິກອນ ແລະ ນັກຮຽນຮູ້ປັນຍາຊົນ ເປັນຫຼັກແຫຼ່ງ
Answer: The Lao People's Democratic Republic consists of people from all walks of life, primarily based on workers, farmers, and intellectuals.
[Bilingual Translation]
ຮືອນຊານບ້ານຊ່ອງຂອງຄົນລາວບູຮານແມ່ນຖືກສ້າງຂຶ້ນຕາມສະພາບແວດລ້ອມທຳມະຊາດ ແລະ ວັດສະດຸທີ່ມີຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນ. ວັດສະດຸຫຼັກທີ່ນິຍົມໃຊ້ແມ່ນ ໄມ້ໄຜ່ ສໍາລັບໂຄງສ້າງ, ຝາ, ແລະ ພື້ນ, ແລະ ໃບຫຍ້າຄາ ຫຼື ໃບພ້າວສຳລັບມຸງຫຼັງຄາ. ໃນເຂດທີ່ມີໄມ້ເນື້ອແຂງອຸດົມສົມບູນ, ກໍຈະນິຍົມໃຊ້ ໄມ້ເນື້ອແຂງ ມາສ້າງເປັນໂຄງສ້າງ ແລະ ຝາເຮືອນ. ເຮືອນສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນເປັນເຮືອນໄມ້ຍົກສູງຈາກພື້ນດິນ ເພື່ອຫຼີກລ້ຽງນ້ຳຖ້ວມ ແລະ ສັດຮ້າຍ. ວັດສະດຸເຫຼົ່ານີ້ຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງແພ່ຫຼາຍ ໃນຊ່ວງກ່ອນສະຕະວັດທີ 20 ເມື່ອວັດສະດຸກໍ່ສ້າງທີ່ທັນສະໄໝຍັງບໍ່ທັນເຂົ້າເຖິງ.
Answer: 传统的老挝木屋依托自然环境和当地材料建造。主要使用竹子作为结构、墙壁和地板，茅草叶或椰子叶作为屋顶。在硬木资源丰富的地区，硬木也用于结构和墙壁。大多数房屋都是离地的木屋，以避开洪水和掠食动物。这些材料在20世纪之前被广泛使用，当时现代建筑材料尚未出现。
[Bilingual Translation]
ແມ່ນອົງການຫຼັກທີ່ຕໍ່ຕ້ານການຂະຫຍາຍຕົວຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດໃນຊ່ວງປີ 1949–1952, ໂດຍສ້າງເຂດປ້ອງກັນຮ່ວມກັນໃນເອີຣົບຕາເວັນຕົກ.
Answer: It was the main organization for resisting Soviet expansion by establishing a common defense zone in Western Europe between 1949 and 1952.
[Bilingual Translation]
历史证明佛教在澜沧王国的国王加冕仪式中扮演重要角色
Answer: ພຸດທະສາສະໜາມີບົດບາດສຳຄັນໃນພິທີການຂຶ້ນຄອງອຳນາດຂອງພະມະຫາກະສັດລ້ານຊ້າງ, ເປັນຫຼັກຖານທາງປະຫວັດສາດ.
[Bilingual Translation]
Those who can become close relatives of the ancestor must be descendants of Ahum village, as they have been the descendants, guardians, and caretakers of the ancestor since ancient times (as Aunt Somphone told me). This person is the guardian of the great deity. Every Lao New Year, he calls upon the sacred images of the ancestor, Sisavang Chanthakomphanh, and Sithon Khamdane from a box he keeps, to participate in various ceremonies. Before each New Year celebration, he takes out the sacred image of the ancestor enshrined in the great temple of Ahum village for worship and offering.
Answer: ບຸກຄົນທີ່ຈະ ເປັນຄົນເຊິດ ປູ່ເຍີ ຍ່າເຍີ ໄດ້ນັ້ນຕ້ອງເປັນລູກຫຼານຂອງຄົນທີ່ຢູ່ ບ້ານອາຮາມເທົ່ານັ້ນ ເພາະເປັນຜູ້ສືບເຊື້ອສາຍ ປົກປັກຮັກສາ ແລະ ເບິ່ງແຍງ ຕຸກກະຕາຂອງ ປູ່ເຍີຍ່າເຍີ ມາແຕ່ດືກດໍາບັນ( ປ້າສົມບູນເລົ່າໃຫ້ຟັງ ) ທ່ານຜູ້ນີ້ເປັນຜູ້ຮັກສາເທວະດາຫລວງ ໃນໂອກາດບຸນສົງການ ປີໃໝ່ລາວ ເພິ່ນຊິເອີ້ນເອົາຮູບສັນຍາລັກຂອງ ປູ່ເຍີ ຍ່າເຍີ ແລະ ສິງແກ້ວ ສິງຄໍາ ອອກຈາກຫີບທີ່ຮັກສາເພື່ອຮ່ວມພິທີຕ່າງໆທຸກໆປີ ກ່ອນຈະສະຫລອງປີໃຫມ່ ໄດ້ເອົາຮູບສັນຍາລັກຂອງປູ່ເຍີ ຍ່າເຍີ ທີ່ຮັກສາໄວ້ຢູ່ທີ່ຫໍເທວະດາຫລວງ ໃນບໍລິເວນວັດອາຮາມ ເພື່ອກາບໄຫວ້ ແລະ ຖວາຍເຄື່ອງທານ.
[Bilingual Translation]
The College of Agriculture focuses on teaching, research, and development in areas related to agriculture and food production. The college plays an important role in training scholars, researchers, and entrepreneurs with the knowledge and skills necessary for agricultural development. It comprises departments of Crop Production, Animal and Fisheries Sciences, Agricultural Economics and Food Technology, and Veterinary Medicine.
Answer: ຄະນະກະເສດສາດ (Faculty of Agriculture) ແມ່ນຄະນະວິຊາໜຶ່ງທີ່ສຸມໃສ່ການສິດສອນ, ຄົ້ນຄວ້າ, ແລະ ພັດທະນາໃນຂົງເຂດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບ ກະສິກຳ ແລະ ການຜະລິດອາຫານ. ຄະນະນີ້ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການສ້າງນັກວິຊາການ, ນັກຄົ້ນຄວ້າ, ແລະ ຜູ້ປະກອບການທີ່ມີຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດໃນການພັດທະນາຂະແໜງກະສິກຳ ມີພາກວິຊາປູກຝັງ, ພາກວິຊາລ້ຽງສັດ ແລະ ການປະມົງ, ພາກວິຊາເສດຖະກິດກະສິກຳ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີອາຫານ, ພາກວິຊາສັດຕະວະແພດ
[Bilingual Translation]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານການປະກອບພິທີທາງສາສະໜາພື້ນເມືອງບົດບາດສຳຄັນໃນການສ້າງອົງປະກອບສັງຄົມລາວຢູ່ເຂດຫຼວງພຣະບາງຢ່າງໃດໃນສະຕະວັດທີ 13?
Answer: What role did the discovery of evidence of traditional religious rituals play in shaping Lao society in the Luang Prabang region during the 13th century?
[Bilingual Translation]
“检察委员会”的职能是什么？
Answer: "ຄະນະກໍາມະການໄອຍະການ" ມີໜ້າທີ່ຫຍັງ?
[Bilingual Translation]
Typhoons are severe weather phenomena characterized by strong winds and heavy rainfall, commonly occurring in the western Pacific Ocean or the East China Sea. With wind speeds exceeding 33 meters per second (approximately 119 kilometers per hour), typhoons can cause serious damage such as flooding, landslides, and large waves. Laos is most affected by typhoons passing through Vietnam, as these storms typically make landfall in Vietnam first and gradually weaken by the time they reach Laos. However, the heavy rainfall associated with typhoons can still trigger floods and landslides. Additionally, Laos' mountainous terrain and the Mekong River flowing through the country further exacerbate the impacts of typhoons.
Answer: ພາຍຸໄຕ້ຝຸ່ນ (Typhoon) ແມ່ນປະກົດການທາງສະພາບອາກາດທີ່ຮຸນແຮງ, ມີລັກສະນະເປັນລົມພັດແຮງ ແລະ ຝົນຕົກໜັກ, ມັກເກີດຂຶ້ນໃນພາກພື້ນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກຕາເວັນຕົກ ຫຼື ທະເລຈີນຕາເວັນອອກ. ມັນມີຄວາມໄວລົມສູງກວ່າ 33 ແມັດ/ວິນາທີ (ປະມານ 119 ກິໂລແມັດ/ຊົ່ວໂມງ) ແລະ ສາມາດກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເສຍຫາຍຢ່າງໜັກ, ລວມທັງນໍ້າຖ້ວມ, ດິນຖິ່ມ, ແລະ ຄື້ນຟອງສູງ.
 ລາວໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກພາຍຸໄຕ້ຝຸ່ນສ່ວນໃຫຍ່ຜ່ານທາງຫວຽດນາມ, ເຊິ່ງພາຍຸມັກຈະເຂົ້າຝັ່ງທີ່ຫວຽດນາມກ່ອນ ແລະ ອ່ອນແອລົງເມື່ອມາຮອດລາວ. ແຕ່ຝົນຕົກໜັກທີ່ມາພ້ອມກັບພາຍຸຍັງຄົງເຮັດໃຫ້ເກີດນໍ້າຖ້ວມ ແລະ ດິນຖິ່ມ. ນອກຈາກນີ້, ພູມສາດຂອງລາວທີ່ມີພູຜາຫຼາຍ ແລະ ແມ່ນໍ້າຂອງທີ່ໄຫຼຜ່ານປະເທດ ຍິ່ງເຮັດໃຫ້ຜົນກະທົບຮຸນແຮງຂຶ້ນ
[Bilingual Translation]
边界划分依据殖民时期的实际控制线，以防止发生冲突
Answer: ຫຼັກການ uti possidetis juris ແມ່ນການຍຶດຕາມເສັ້ນແດນທີ່ມີຢູ່ແລ້ວໃນສະໄໝອະນານິຄົມ ເພື່ອປ້ອງກັນຄວາມຂັດແຍ້ງ.
[Bilingual Translation]
Renewable energy projects currently under development in Laos include hydropower, solar power, and wind power projects. The reason is that hydropower is a clean energy source that can reduce greenhouse gas emissions. Solar power projects help lower electricity costs in rural and remote areas not connected to the grid. Wind power projects in Laos are exploring the development of wind farms in areas with strong winds, such as highland regions in Xiangkhouang, Luang Namtha, Saravane, and Sekong provinces.
Answer: ໂຄງການພະລັງງານທົດແທນທີ່ພວມພັດທະນາຢູ່ໃນປະເທດລາວຢ່າງກວ້າງຂວາງແມ່ນ ໂຄງການພະລັງງານນໍ້າຕົກ, ໂຄງການພະລັງງານແສງຕາເວັນ ແລະ ໂຄງການພະລັງງານລົມເຫດຜົນຍ້ອນພະລັງງານນໍ້າຕົກເປັນແຫຼ່ງພະລັງງານສະອາດ ທີ່ຫຼຸດຜ່ອນການປ່ອຍອາຍພິດເຮືອນແກ້ວ , ໂຄງການພະລັງງານແສງຕາເວັນ ຊ່ວຍຫຼຸດຄ່າໄຟຟ້າໃນຊົນນະບົດ ແລະ ພື້ນທີ່ຫ່າງໄກທີ່ລະບົບໄຟຟ້າບໍ່ເຊື່ອມຕໍ່, ໂຄງການພະລັງງານລົມ ລາວກຳລັງສຳຫຼວດພື້ນທີ່ທີ່ມີລົມແຮງ (ເຊັ່ນ ພູສູງໃນແຂວງຊຽງຂວາງ, ຫຼວງນ້ຳທາ, ສາລະວັນ, ເຊກອງ) ເພື່ອພັດທະນາ ກອງຜະລິດໄຟຟ້າລົມ.
[Bilingual Translation]
The Lao People's Revolutionary Party, aiming to lead the Lao revolutionary movement, strive for leading the people to resist French colonial rule and establish an independent and democratic nation on March 22, 1955.
Answer: ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ ສ້າງຕັ້ງຂື້ນເພື່ອນຳຂະບວນການປະຕິວັດຂອງປະຊາຊົນລາວຕ້ອງການພາກພັນນຳປະຊາຊົນໃນການຕໍ່ຕ້ານອະນານິຄົມຝຣັ່ງ ແລະ ສ້າງລັດປະຊາທິປະໄຕ ອິດສະຫຼະ ໃນວັນທີ 22 ມີນາ 1955
[Bilingual Translation]
ສະຖາບັນ ແມ່ນສະຖານທີ່ສຶກສາ, ຄົ້ນຄວ້າວິໄຈ, ພັດທະນາຫຼັກສູດ, ສື່ການຮຽນ-ການສອນ ແລະ ພັດທະນາອາຊີວະສຶກສາ ລວມທັງ ການສ້າງ, ບຳລຸງຄູ ແລະ ຍົກລະດັບບຸກຄະລາກອນອາຊີວະສຶກສາ
Answer: 学院是教育、研究、课程开发、教学媒体和职业教育发展的场所，包括职业教育人才的培养、培训和提升。
[Bilingual Translation]
ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວມີ ຕົ້ນກຳເນິດມາຈາກພັກຄອມມູນິດອິນດູຈີນ ເຊິ່ງເປັນພັກການເມືອງທີ່ຈັດຕັ້ງໂດຍ ທ່ານ ໂຮຈິມິນ  ໂດຍຮັບອິດທິພົນທາງອຸດົມການຈາກຫວຽດນາມ ແລະໄດ້ຈັດຕັ້ງຢ່າງເປັນທາງການ
Answer: 老挝人民革命党起源于印度支那共产党,这是胡志明在越南的理想影响下正式成立起来的一个政党。