CAIH-ai/LaoBench huggingface dataset:
[Knowledge Application]
ບັນຫາໃດ ໃນຊົນນະບົດຂອງ ສ ປ ປ ລາວ ທີ່ພາໃຫ້ເກີດຄວາມເສຍຫາຍຢ່າງຮ້າຍແຮງຕໍ່ເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດ
A. ການຂື້ນກັບປັດໄຈທໍາມະຊາດຮອບດ້ານ
B. ຄວາມທຸລະກັນດານ, ສອກຫຼີກ ແລະ ໂດດດ່ຽວ
C. ການທໍາລາຍຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ຢ່າງໜັກໜ່ວງ
D. ສະພາບການເກີດ ແລະ ການເພີ່ມຂື້ນຂອງປະຊາກອນສູງ
Answer: C
Explanation: ການສູນເສຍລາຍຮັບໄລຍະຍາວ:ປ່າໄມ້ເປັນແຫຼ່ງຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດທີ່ສໍາຄັນ, ລວມທັງໄມ້, ຜົນຜະລິດຈາກປ່າ (ເຊັ່ນ: ຢາງດິບ, ຫວາຍ, ເຫັດ, ສະໝຸນໄພ), ແລະການບໍລິການລະບົບນິເວດ. ການຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າແບບບໍ່ຍືນຍົງເຮັດໃຫ້ແຫຼ່ງລາຍຮັບເຫຼົ່ານີ້ຫຼຸດລົງ ຫຼື ໝົດໄປໃນໄລຍະຍາວ, ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ເສດຖະກິດທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ລາຍຮັບຈາກການສົ່ງອອກ. ຜົນກະທົບຕໍ່ກະສິກຳ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງສະບຽງອາຫານ: ປ່າໄມ້ຊ່ວຍຮັກສາຄວາມສົມດູນຂອງລະບົບນິເວດ, ປົກປ້ອງແຫຼ່ງນໍ້າ, ປ້ອງກັນການເຊາະເຈື່ອນຂອງໜ້າດິນ, ແລະ ຊ່ວຍຄວບຄຸມສະພາບອາກາດ. ເມື່ອປ່າໄມ້ຖືກທໍາລາຍ, ຈະເກີດການເຊາະເຈື່ອນຂອງໜ້າດິນຫຼາຍຂຶ້ນ, ດິນເສື່ອມຄຸນນະພາບ, ແລະ ແຫຼ່ງນໍ້າຫຼຸດລົງ ຫຼື ແຫ້ງລົງ, ເຊິ່ງກະທົບໂດຍກົງຕໍ່ຜົນຜະລິດກະສິກຳທີ່ເປັນພື້ນຖານເສດຖະກິດຂອງຊົນນະບົດ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງສະບຽງອາຫານຂອງປະເທດ. ໄພທຳມະຊາດເພີ່ມຂຶ້ນ: ການທຳລາຍປ່າໄມ້ເຮັດໃຫ້ເກີດໄພນໍ້າຖ້ວມ, ນໍ້າປ່າໄຫຼຫຼາກ, ແລະ ດິນເຊາະເຈື່ອນໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ, ເຊິ່ງສ້າງຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ເຮືອນຊານ, ພື້ນຖານໂຄງລ່າງ (ຖະໜົນ, ຂົວ, ລະບົບຊົນລະປະທານ) ແລະ ຜົນຜະລິດກະສິກຳ, ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເສຍຫາຍທາງເສດຖະກິດມະຫາສານ ແລະ ພາໃຫ້ລັດຖະບານຕ້ອງໃຊ້ງົບປະມານຈຳນວນຫຼາຍໃນການຟື້ນຟູ. ການສູນເສຍຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງຊີວະພາບ: ປ່າໄມ້ເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງສັດປ່າ ແລະ ພືດພັນທີ່ຫຼາກຫຼາຍ. ການທຳລາຍປ່າໝາຍເຖິງການສູນເສຍຊະນິດພັນທີ່ມີຄ່າທາງເສດຖະກິດ (ເຊັ່ນ: ພືດສະໝຸນໄພ, ສັດປ່າ) ແລະ ພັນທຸກຳທີ່ສໍາຄັນ, ເຊິ່ງອາດມີທ່າແຮງໃນການພັດທະນາຢາ, ອາຫານ, ຫຼື ຜະລິດຕະພັນອື່ນໆ. ຜົນກະທົບຕໍ່ການທ່ອງທ່ຽວແບບຍືນຍົງ: ປ່າໄມ້ທີ່ອຸດົມສົມບູນເປັນແຫຼ່ງດຶງດູດນັກທ່ອງທ່ຽວທຳມະຊາດ. ການທຳລາຍປ່າເຮັດໃຫ້ແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວເຫຼົ່ານີ້ສູນເສຍຄວາມສວຍງາມ ແລະ ທ່າແຮງ ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ລາຍຮັບຈາກການທ່ອງທ່ຽວ
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງອາຄົມຂອງກະດູກມະນຸດຢູ່ບ້ານທ່າງອງ ແມ່ນມີອາຍຸປະມານກີ່ປີ?
A. 1,500 ປີ
B. 5,000 ປີ
C. 12,000 ປີ
D. 46,000 ປີ
Answer: D
Explanation: ການຄົ້ນພົບທີ່ບ້ານທ່າງອງເປັນຫຼັກຖານທາງອາຄົມທີ່ມີອາຍຸປະມານ 46,000 ປີ ຊຶ່ງເປັນໜຶ່ງໃນຫຼັກຖານທີ່ເກົ່າທີ່ສຸດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.
[Knowledge Application]
ການຂຸດຄົ້ນທາງສາດສະເໝັດກະລຸນານັບວ່າແຫ່ງໃດໃນລາວສະແດງໃຫ້ເຫັນຫຼັກຖານການຕັ້ງຖິ່ນຖານສະບັບກ່ອນຮູບແບບປະຊາຊົນອາວີເນຍນ?
A. ໄຊພູນສູນກາງ
B. ກຸຫະຫຼວງພຣະບາງ
C. ທົ່ງໄຫຫິນ
D. ນ້ຳຫົວຊຽງຄໍາ
Answer: C
Explanation: ທົ່ງໄຫຫິນມີຫຼັກຖານຂຸດຄົ້ນທີ່ສະແດງອາຍຸຫຼາຍພັນປີ ແລະມີການຢືນຢັນສະບັບຄົນໃນກ່ອນຊາວອາວີເນຍນ.
[Knowledge Application]
ລັດຖະບານລາວອະນຸຍາດໃຫ້ພົນລະເມືອງລາວເຊົ່າທີ່ດິນຂອງລັດສູງສຸດບໍ່ໃຫ້ເກີນຈັກປີ
A. ຊາວປີ
B. ຊາວຫ້າປີ
C. ສາມສິບປີ
D. ສີ່ສິບປີ
Answer: C
Explanation: ຢູ່ ສປປ ລາວ, ລັດອະນຸຍາດໃຫ້ພົນລະເມືອງລາວເຊົ່າທີ່ດິນຂອງລັດ ສູງສຸດບໍ່ໃຫ້ເກີນ 30 ປີ. ການກໍານົດໄລຍະເວລາເຊົ່າດັ່ງກ່າວນີ້ແມ່ນມີເຫດຜົນ ແລະ ຈຸດປະສົງທີ່ສໍາຄັນດັ່ງນີ້:

1. ສອດຄ່ອງກັບກົດໝາຍວ່າດ້ວຍທີ່ດິນ
ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍທີ່ດິນຂອງ ສປປ ລາວ ແມ່ນກໍານົດໄວ້ຢ່າງຊັດເຈນກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງ, ນໍາໃຊ້, ແລະ ການເຊົ່າ-ສຳປະທານທີ່ດິນ. ການກໍານົດໄລຍະເວລາ 30 ປີ ແມ່ນເພື່ອໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຫຼັກການລວມຂອງການຄຸ້ມຄອງທີ່ດິນຂອງລັດ ເຊິ່ງເນັ້ນການນໍາໃຊ້ຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ ແຕ່ຍັງຄົງຮັກສາສິດອໍານາດຂອງລັດໃນການຄຸ້ມຄອງທີ່ດິນໄວ້.

2. ສົ່ງເສີມການລົງທຶນ ແລະ ການພັດທະນາ
ການກໍານົດໄລຍະເວລາເຊົ່າ 30 ປີ ເປັນໄລຍະທີ່ເໝາະສົມທີ່ຈະສົ່ງເສີມໃຫ້ນັກລົງທຶນ ແລະ ພົນລະເມືອງທີ່ມີຄວາມຕ້ອງການນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ມີຄວາມໝັ້ນໃຈໃນການລົງທຶນເພື່ອພັດທະນາພື້ນທີ່ດັ່ງກ່າວ. ໂດຍສະເພາະແມ່ນການລົງທຶນໃນຂະແໜງກະສິກໍາ, ອຸດສາຫະກໍາ, ການບໍລິການ, ຫຼື ການກໍ່ສ້າງ, ເຊິ່ງມັກຈະຕ້ອງໃຊ້ໄລຍະເວລາດົນໃນການຟື້ນທຶນ ແລະ ເຫັນຜົນກໍາໄລ. ໄລຍະ 30 ປີ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ເຊົ່າສາມາດວາງແຜນການຜະລິດ ຫຼື ການດໍາເນີນທຸລະກິດໄດ້ຢ່າງຍາວນານ ແລະ ມີຄວາມໝັ້ນຄົງ.

3. ປົກປ້ອງຜົນປະໂຫຍດຂອງລັດ ແລະ ສັງຄົມ
ເຖິງວ່າຈະອະນຸຍາດໃຫ້ເຊົ່າຍາວນານ, ແຕ່ການກໍານົດເພດານສູງສຸດ 30 ປີ ກໍເປັນກົນໄກໜຶ່ງໃນການປົກປ້ອງຜົນປະໂຫຍດຂອງລັດ. ເມື່ອຄົບກໍານົດສັນຍາ, ລັດສາມາດພິຈາລະນາເບິ່ງຄືນການນໍາໃຊ້ທີ່ດິນດັ່ງກ່າວວ່າເປັນໄປຕາມຈຸດປະສົງເບື້ອງຕົ້ນ ຫຼື ບໍ່, ແລະ ສາມາດປັບປ່ຽນນະໂຍບາຍການນໍາໃຊ້ທີ່ດິນໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບສະພາບການພັດທະນາໃນແຕ່ລະໄລຍະໄດ້. ນອກຈາກນີ້, ຍັງເປັນການປ້ອງກັນການຜູກຂາດການນໍາໃຊ້ທີ່ດິນໃນໄລຍະຍາວເກີນໄປ.

4. ສ້າງຄວາມຍືດຫຍຸ່ນໃນການຄຸ້ມຄອງ
ໄລຍະ 30 ປີ ແມ່ນໄລຍະທີ່ຍາວພໍທີ່ຈະສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງໃຫ້ແກ່ຜູ້ເຊົ່າ ແຕ່ກໍຍັງມີຄວາມຍືດຫຍຸ່ນພຽງພໍໃຫ້ແກ່ລັດໃນການຄຸ້ມຄອງທີ່ດິນຂອງຕົນ. ຖ້າມີການປ່ຽນແປງແຜນພັດທະນາລະດັບຊາດ ຫຼື ມີຄວາມຈໍາເປັນຕ້ອງນໍາໃຊ້ທີ່ດິນດັ່ງກ່າວເພື່ອຜົນປະໂຫຍດສາທາລະນະອື່ນໆ, ລັດກໍສາມາດຈັດການໄດ້ຢ່າງເໝາະສົມເມື່ອສັນຍາຄົບກໍານົດ.
[Knowledge Application]
ຕົ້ນປີ 1946 ໃນບັນຮົບ ຕົວເມືອງທ່າແຂກ 21 ມີນາ 1946 ທ່ານ ສີທົນ ກົມມະດຳ ໄດ້ ຮ່ວມມືກັບ ໃຜ ໃນການຂັບໄລ່ ບຸກໂຈມຕີປົດປ່ອຍຕົວເມືອງທ່າແຂກ?
A. ໄດ້ພົບກັບ ເຈົ້ານ້ອຍເມືອງພວນ
B. ໄດ້ພົບກັບ ເຈົ້າສຸພານຸວົງ
C. ໄດ້ພົບກັບ ທ່ານໄກສອນ ພົມວິຫານ
D. ໄດ້ພົບກັບ ທ່ານສີທົນ ກົມມະດຳ
Answer: B
Explanation: ຕົ້ນປີ 1946 ພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນແບບເກົ່າ ໄດ້ກັບມາຮຸກຮານລາວອີກຄັ້ງ ບັ້ນຮົບທ່າແຂກວັນທີ 21 ມີນາ 1946 ຊຶ່ງບັນຊາໂດຍ ສະເດັດເຈົ້າສຸ
ພານຸວົງ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍຄວາມເຈັບແຄ້ນ ຊຶ່ງໄດ້ນໍາເອົາຄວາມໂສກເສົ້າ ແລະ ເຈັບປວດມາສູ່ປວງຊົນລາວ, ເປັນເຫດການປະຫວັດສາດທີ່
ມີການຕໍ່ສູ້ຢ່າງອົງອາດກ້າຫານ, ສະເດັດເຈົ້າສຸພານຸວົງ ແລະ ທະຫານຈຳນວນໜຶ່ງ ໄດ້ຂ້າມຂອງໄປລີ້ໄພຢູ່ຝັ່ງໄທ, ທ່ານ ສີທົນ ກົມມະດຳ ກໍໄດ້
ຂ້າມຂອງໄປເຄື່ອນໄຫວຢູ່ແຖວຈັງຫວັດໜອງຄາຍ ແລະ ອຸດອນ (ປະເທດໄທ) ທ້າຍປີ 1946 ທ່ານ ສີທົນ ກົມມະດຳ ໄດ້ພົບກັບ ສະເດັດ
ເຈົ້າສຸພານຸວົງ ທີ່ຈັງຫວັດອຸດອນເປັນຄັ້ງທໍາອິດ ແລະ ໄດ້ຮ່ວມມືກັນດຳເນີນການຕໍ່ສູ້ ຕ້ານພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນແບບເກົ່າ ຢູ່ລຽບຕາມຊາຍແດນ
ລາວ-ໄທ ແຖວຈັງຫວັດອຸບົນລາດຊະທານີ ແລະ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ທ່ານ ສີທົນ ກົມມະດຳ ຖືກແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນຜູ້ບັນຊາກອງຮ້ອຍໄຊຈັກກະພັດ
ເພື່ອດຳເນີນການຕໍ່ສູ້ຕາມຊາຍແດນລາວ-ໄທ. ພ້ອມກັນນັ້ນ, ກໍໄດ້ບຸກໂຈມຕີສັດຕູຢູ່ເຂດພາກໃຕ້ຂອງລາວ ແລະ ໄດ້ຮັບໄຊຊະນະຫຼາຍຄັ້ງ ຈົນ
ເຮັດໃຫ້ຊື່ສຽງຮຽງນາມຂອງກອງຮ້ອຍໄຊຈັກກະພັດລືຊາໄປທົ່ວພາກໃຕ້ຂອງລາວ.
ພາຍຫຼັງປະເທດໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍຢ່າງສົມບູນ ໃນວັນທີ 2 ທັນວາ ປີ 1975 ປະເທດໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາເປັນປະເທດສາທາລະນະລັດ
ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ, ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນປະຊາຊົນທົ່ວປະເທດໄດ້ໄຂຂຶ້ນຢູ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ເປັນຄັ້ງທໍາອິດ. ທ່ານໄດ້ຮັບ
ການເລືອກຕັ້ງເປັນຮອງປະທານສະພາປະຊາຊົນສູງສຸດ ຊຸດທີ I ຂອງປະເທດ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ.
ທ່ານ ສີທົນ ກົມມະດຳ ນັກຮົບປະຕິວັດທີ່ອົງອາດກ້າຫານ ດ້ວຍຜົນງານ ແລະ ຄຸນງາມຄວາມດີຂອງທ່ານ ທີ່ໄດ້ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນພາລະກິດ
ຕໍ່ສູ້ປົດປ່ອຍຊາດ ກໍຄືພາລະກິດປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ ຕະຫຼອດໄລຍະຜ່ານມາ. ສະນັ້ນ, ກົມການເມືອງສູນກາງ
ພັກ, ຄະນະເລຂາທິການສູນກາງພັກ, ຫ້ອງວ່າການສູນກາງພັກ, ສະພາແຫ່ງຊາດ ແລະ ລັດຖະບານ ຈຶ່ງຕົກລົງນຳເອົາອັດຖິຂອງທ່ານມາສະຖິດ
ໄວ້ຢູ່ສຸສານນັກຮົບປະຕິວັດຫຼັກ 24 ຢ່າງສົມກຽດ.
[Knowledge Application]
ເຈົ້າບຸນຊູ ເປັນບຸກຄົນສຳຄັນແນວໃດໃນໄລຍະການຕໍ່ຕ້ານຝຣັ່ງຢູ່ພາກໃຕ້?
A. ເປັນນາຍທະຫານຝຣັ່ງ
B. ເປັນຜູ້ນໍາການຕໍ່ຕ້ານຝຣັ່ງຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງລາວ
C. ເປັນຜູ້ທີ່ຮ່ວມມືກັບຝຣັ່ງຢ່າງໃກ້ຊິດ
D. ເປັນນັກບວດຜູ້ສອນພຣະທໍາ
Answer: B
Explanation: ເຈົ້າບຸນຊູ (ບາງແຫຼ່ງອາດເອີ້ນວ່າ ບຸນຊູ, ເຊື້ອສາຍເຈົ້າຄອງອານາຈັກຈຳປາສັກ) ເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາຜູ້ນຳການຕໍ່ຕ້ານອານານິຄົມຝຣັ່ງທີ່ສຳຄັນໃນເຂດພາກໃຕ້ຂອງລາວ, ໂດຍສະເພາະໃນຊ່ວງຕົ້ນສະຕະວັດທີ 20. ພຣະອົງໄດ້ນໍາພາການລຸກຮືຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານການເກັບພາສີ, ການເກນແຮງງານ, ແລະ ການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງ. ການຕໍ່ສູ້ຂອງເຈົ້າບຸນຊູ, ເຖິງແມ່ນຈະຖືກປາບປາມໃນທີ່ສຸດ, ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຈິດໃຈການຕໍ່ຕ້ານຂອງປະຊາຊົນລາວຕໍ່ການປົກຄອງຂອງຕ່າງຊາດ.
[Knowledge Application]
ການປະຕິບັດອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການຫ້າມອາວຸດຄົນພິການ (Ottawa Treaty) ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ການຟື້ນຟູພື້ນທີ່ຫຼັງສົງຄາມໃນລາວ?
A. ເຮັດໃຫ້ການກຳຈັດທຸລະບົບອາວຸດຄົນພິການມີປະສິດທິພາບຫຼາຍຂຶ້ນ
B. ເຮັດໃຫ້ການຟື້ນຟູພື້ນທີ່ລ່າຊ້າລົງ
C. ເຮັດໃຫ້ການອົບພະຍົບຂອງປະຊາຊົນເພີ່ມຂຶ້ນ
D. ບັງຄັບໃຫ້ລາວຮັບອາວຸດຄົນພິການຈາກປະເທດອື່ນ
Answer: A
Explanation: ການເຂົ້າຮ່ວມ Ottawa Treaty ສົ່ງເສີມການກຳຈັດທຸລະບົບອາວຸດຄົນພິການໃນລາວ ແລະສົ່ງຜົນຕໍ່ການຟື້ນຟູພື້ນທີ່ຫຼັງສົງຄາມ.
[Knowledge Application]
ຄະນະກະເສດສາດມີຈັກພາກວິຊາ?
A. 4 ພາກວິຊາ
B. 3ພາກວິຊາ
C. 2ພາກວິຊາ
D. 6ພາກວິຊາ
Answer: A
Explanation: ຄະນະກະເສດສາດ (Faculty of Agriculture) ແມ່ນຄະນະວິຊາໜຶ່ງທີ່ສຸມໃສ່ການສິດສອນ, ຄົ້ນຄວ້າ, ແລະ ພັດທະນາໃນຂົງເຂດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບ ກະສິກຳ ແລະ ການຜະລິດອາຫານ. ຄະນະນີ້ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການສ້າງນັກວິຊາການ, ນັກຄົ້ນຄວ້າ, ແລະ ຜູ້ປະກອບການທີ່ມີຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດໃນການພັດທະນາຂະແໜງກະສິກຳ ມີພາກວິຊາປູກຝັງ, ພາກວິຊາລ້ຽງສັດ ແລະ ການປະມົງ, ພາກວິຊາເສດຖະກິດກະສິກຳ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີອາຫານ, ພາກວິຊາສັດຕະວະແພດ
[Knowledge Application]
ຕາມຂໍ້ຕົກລົງສັນຍາວຽງຈັນ 1353, ອຳນາດການປົກຄອງຂອງອົງການອະນາຈັກລານຊາງໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຢ່າງໃດ?
A. ພຽງແຕ່ເທດສະບານຫຼັກ
B. ເປັນພາກສ່ວນຂອງອານາຈັກອະຍຸດທະຍາ
C. ເປັນອິດສະລະລະບົບສອງລະບົບ
D. ຊຶ່ງຢູ່ໃຕ້ການຄອງອຳນາດຂອງຂົນານຈີນ
Answer: B
Explanation: ສັນຍານີ້ເປັນການຮັບຮອງອຳນາດຂອງອານາຈັກອະຍຸດທະຍາເຫັນໄດ້ຈາກເອກະສານຊັ້ນເກົ່າຫຼາຍສະບັບ
[Knowledge Application]
ການຂຽນຫຍໍ້ຄວາມແມ່ນຫຍັງ?
A. ໝາຍເຖີງການຂຽນໃຫ້ສັ້ນກວ່າເກົ່າ
B. ໃຈຄວາມສໍາຄັນ ແລະ ໃຈຄວາມສໍາຄັນສໍາຮອງ
C. ໝາຍເຖີງການຂຽນໃຫ້ສັ້ນກວ່າເກົ່າ ໂດຍການເກັບກຳ ສະເພາະເນື້ອໃນ ຫຼື ໃຈຄວາມສຳຄັນເທົ່ານັ້ນແລ້ວນໍາມາຂຽນຄືນໃໝ່ໃຫ້ໄດ້ໃຈຄວາມສັ້ນໆ ແລະ ຄົບຖ້ວນ
D. ໃຈຄວາມສໍາຄັນສໍາຮອງ
Answer: C
Explanation: ໃນຊີວິດປະຈຳວັນຂອງຄົນເຮົາ ຈະຕ້ອງໄດ້ຫຍໍ້ຄວາມຢູ່ສະເໜີເພາະມີເລື່ອງຕ່າງໆທີ່ເຮົາປະ ສົບພົບເຫັນ ແລະ ນໍາມາເລົ່າສູ່ກັນຟັງຫຼາຍຢ່າງ, ແຕ່ເຮົາບໍ່ມີເວລາຫຼາຍພໍທີ່ຈະອ່ານ ຫຼື ຟັງເລື່ອງນັ້ນ ໂດຍລະອຽດ, ຜູ້ຟັງຕ້ອງການຮັບຟັງສະເພາະໃຈຄວາມສໍາຄັນເທົ່ານັ້ນ ຫຼື ຫາກສົນໃຈລາຍລະອຽດອາດຈະດິດ ຕາມຟັງ ຫຼື ອ່ານຕາມຫຼັງກໍໄດ້. ການບອກ ຫຼື ເລົ່າສະເພາະໃຈຄວາມສ ໍາຄັນກໍຄືການຫຍໍ້ຄວາມ ຫາກໃຈ ຄວາມສໍາຄັນມີຫຼາຍສ່ວນ ຫຼື ຫຼາຍໃຈຄວາມ, ຜູ້ເລົ່າຕ້ອງເຮັດໃຫ້ເນື້ອເລື່ອງຕິດຕໍ່ກັນ ໃຫ້ໄດ້ໃຈຄວາມສັ້ນໆ ແລະ ຄົບຖ້ວນ.
[Knowledge Application]
ລັດ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວແມ່ນລັດແນວໃດ?
A. ລັດ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວແມ່ນລັດລາຊະອານາຈັກ
B. ລັດ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
C. ລັດ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວແມ່ນ ລັດລະບອບທຶນນິຍົມ.
D. ລັດ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວແມ່ນລັດທີ່ນຳພາໂດຍພັກການເມືອງປະຊາທິປະໄຕ
Answer: B
Explanation: ລັດ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ແມ່ນ ລັດປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນ
[Knowledge Application]
ການສະແດງແຫຼ່ງຫຼັກຐານແຫ່ງສະຫວັນນະເຂດທີ່ພົບຫົວກະໂຫຼກ Homo erectus ແມ່ນໄດ້ຖືກຄົ້ນພົບໃນປີໃດ?
A. 1953
B. 1927
C. 1931
D. 1967
Answer: C
Explanation: ການຄົ້ນພົບຫົວກະໂຫຼກ Homo erectus ຢູ່ສະຫວັນນະເຂດຖືກບັນທຶກໃນປີ 1931 ໂດຍຄະນະນັກຄົ້ນຄວ້າຝຣັ່ງ.
[Knowledge Application]
ການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສ້າງສາປະເທດ ແມ່ນຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງໃຜ
A. ທະຫານ
B. ຕໍາຫຼວດ
C. ທຸກຄົນ
D. ປ້ອງກັນບ້ານ
Answer: C
Explanation: ການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສ້າງສາປະເທດ" ແມ່ນຫຼັກການລວມຂອງການພັດທະນາຊາດທີ່ໝັ້ນຄົງ ແລະ ຍືນຍົງ, ໂດຍການຮັກສາສິ່ງດີງາມທີ່ມີຢູ່ແລ້ວໄປພ້ອມໆກັບການສ້າງສິ່ງໃໝ່ໆເພື່ອຄວາມຈະເລີນກ້າວໜ້າຂອງປະເທດ ແລະ ປະຊາຊົນ
[Knowledge Application]
ທະຫານປະຈຳການອາວຸດທີ່ສຳຄັນຂອງກອງທັບລາວລະຫວ່າງປີ 1975-1979 ແມ່ນຫຍັງ?
A. FN FAL
B. AK-47
C. M16
D. Type 56
Answer: D
Explanation: Type 56 (ສາທາລະນະລາວໄດ້ຮັບການສົ່ງອາວຸດຈາກຈີນເປັນຈຳນວນຫຼາຍໃນຊ່ວງຄວາມຂັດແຍ້ງນັ້ນ)
[Knowledge Application]
ປະຊາກອນຂອງປະເທດລາວໃນປັດຈຸບັນມີຈັກຄົນ ແລະ ມີທ່າອ່ຽງການຂະຫຍາຍໂຕແນວໃດ?
A. ມີການຍ້າຍຖິ່ນພາຍໃນ, ໂດຍສະເພາະຈາກຊົນນະບົດສູ່ຕົວເມືອງ
B. ມີແນວໂນ້ມເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງດ້ວຍອັດຕາການເກີດທີ່ສູງ ແລະປະຊາກອນໜຸ່ມນ້ອຍທີ່ເປັນໂອກາດສຳລັບການພັດທະນາ
C. ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າລາວເປັນປະເທດທີ່ມີປະຊາກອນໜຸ່ມນ້ອຍ
D. ການສຶກສາຕ່ຳ ແລະການຍ້າຍຖິ່ນຕ້ອງໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂເພື່ອໃຫ້ປະຊາກອນມີຄຸນນະພາບສູງຂຶ້ນໃນອະນາຄົດ.
Answer: B
Explanation: ປະຊາກອນຂອງປະເທດລາວໃນປັດຈຸບັນ (ຄາດຄະເນຮອດປີ 2025) ມີປະມານ 8 ລ້ານຄົນ. ຈາກຂໍ້ມູນໃນປີ 2015, ປະຊາກອນຢູ່ທີ່ 6.5 ລ້ານຄົນ, ແລະໃນປີ 2017 ມີປະມານ 6.9 ລ້ານຄົນ ດ້ວຍອັດຕາການຂະຫຍາຍຕົວ 1.3% ຕໍ່ປີ. ຕາມການຄາດຄະເນໃນປີ 2020, ຄາດວ່າປະຊາກອນຈະເພີ່ມຂຶ້ນເຖິງ 8.1 ລ້ານຄົນໃນປີ 2030.
 
 ທ່າອ່ຽງການຂະຫຍາຍຕົວ:
 
 ການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນ: ປະຊາກອນມີທ່າອ່ຽງເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເນື່ອງຈາກອັດຕາການເກີດທີ່ສູງ, ໂດຍສະເພາະໃນກຸ່ມໄວໜຸ່ມ (83/1,000 ໃນໄວ 15-19 ປີ ຕາມການສຳຫຼວດ LSIS 2017). ປະຊາກອນອາຍຸຕໍ່າກວ່າ 25 ປີກວມເກືອບ 60% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດ, ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າລາວເປັນປະເທດທີ່ມີປະຊາກອນໜຸ່ມນ້ອຍ.
 ການຍ້າຍຖິ່ນຖານ: ມີການຍ້າຍຖິ່ນພາຍໃນ, ໂດຍສະເພາະຈາກຊົນນະບົດສູ່ຕົວເມືອງ, ໂດຍນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນເປັນຈຸດໝາຍປາຍທາງຫຼັກ (4 ໃນ 10 ຄົນທີ່ຍ້າຍຖິ່ນມາຈາກຕ່າງຖິ່ນ). ນອກຈາກນີ້, ມີຊາວຕ່າງປະເທດປະມານ 45,500 ຄົນອາໄສຢູ່ໃນລາວ (ປີ 2017), ແລະພົນລະເມືອງລາວປະມານ 1.3 ລ້ານຄົນອາໄສຢູ່ຕ່າງປະເທດ.
 ສິ່ງທ້າທາຍ: ອັດຕາການອອກຈາກໂຮງຮຽນຂອງໄວໜຸ່ມຍິງ (15-17 ປີ) ສູງເຖິງ 41.8%, ແລະແຮງງານໄວໜຸ່ມໃນໂຮງງານມີການສຶກສາຕ່ຳ, ທີ່ມີທັກສະຊີວິດຈຳກັດ. ນີ້ອາດສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງປະຊາກອນທີ່ມີທັກສະໃນອະນາຄົດ.
 ນະໂຍບາຍແລະການພັດທະນາ: ລັດຖະບານລາວ ຮ່ວມມືກັບ UNFPA ແລະອົງການຕ່າງໆ ສຸມໃສ່ການລົງທຶນໃນການສຶກສາ, ສຸຂະພາບຈະເລີນພັນ, ແລະການສ້າງວຽກເຮັດງານທຳໃຫ້ໄວໜຸ່ມ (ຄາດວ່າຕ້ອງຮອງຮັບ 87,000 ຄົນຕໍ່ປີຮອດປີ 2030). ນອກຈາກນີ້, ມີແຜນຫຼຸດຜ່ອນອັດຕາການຕາຍຂອງແມ່, ສົ່ງເສີມການຄຸມກຳເນີດ, ແລະຕ້ານຄວາມຮຸນແຮງທາງເພດ.
[Knowledge Application]
ຄຳຂວັນ ເຍົາວະຊົນ 4 ຮູ້ ປະກອບດ້ວຍຮູ້ດ້ານໃດແດ່?
A. 1) ຮູ້ຮັກປະເທດຊາດ ແລະ ທ່ານຜູ້ນໍາ; 2) ຮູ້ຮັກພໍ່ແມ່ ນ; 3) ຮູ້ຮັກທຳມະຊາດ; 4) ຮູ້ສຶກສາຮໍ່າຮຽນ
B. 1) ຮູ້ຮັກທ່ານຜູ້ນໍາ; 2) ຮູ້ຮັກຄູອາຈານ; 3) ຮູ້ຮັກການອອກແຮງງານ; 4) ຮູ້ຈຳແນກມິດ ແລະ ສັດຕູ
C. 1) ຮູ້ຮັກບ້ານເກີດ ແລະ ທ່ານຜູ້ນໍາ; 2) ຮູ້ຮັກພໍ່ແມ່; 3) ຮູ້ຮັກທຳມະຊາດ ແລະ ການອອກແຮງງານ; 4) ຮູ້ຈຳແນກມິດ ແລະ ສັດຕູ
D. 1) ຮູ້ຮັກປະເທດຊາດ ແລະ ທ່ານຜູ້ນໍາ; 2) ຮູ້ຮັກພໍ່ແມ່ ແລະ ຄູອາຈານ; 3) ຮູ້ຮັກທຳມະຊາດ ແລະ ການອອກແຮງງານ; 4) ຮູ້ຈຳແນກມິດ ແລະ ສັດຕູ
Answer: D
Explanation: 1) ຮູ້ຮັກປະເທດຊາດ ແລະ ທ່ານຜູ້ນໍາ; 2) ຮູ້ຮັກພໍ່ແມ່ ແລະ ຄູອາຈານ; 3) ຮູ້ຮັກທຳມະຊາດ ແລະ ການອອກແຮງງານ; 4) ຮູ້ຈຳແນກມິດ ແລະ ສັດຕູ
[Knowledge Application]
ການກຳນົດເສັ້ນແດນລະຫວ່າງລາວ-ຫວຽດນາມຕາມສັນຍາປາຣີ 1954 ໄດ້ອິດທິພົນຕໍ່ການແບ່ງປັນຊົນເຜົ່າຢ່າງໃດ?
A. ເຮັດໃຫ້ຊົນເຜົ່າລາວຢູ່ຫວຽດນາມຫຼາຍຂຶ້ນ
B. ການແບ່ງປັນບໍ່ມີຜົນກະທົບຕໍ່ຊົນເຜົ່າ
C. ການແບ່ງປັນທຳໃຫ້ຊົນເຜົ່າບາງສ່ວນຖືກແບ່ງອອກ
D. ຊົນເຜົ່າທັງໝົດຖືກອົບພະຍົບໄປຫວຽດນາມ
Answer: C
Explanation: ການກຳນົດເສັ້ນແດນຕາມສັນຍາປາຣີໄດ້ທຳໃຫ້ຊົນເຜົ່າບາງກຸ່ມຖືກແບ່ງອອກ ເປັນຜົນມາຈາກການແບ່ງແດນທາງການເມືອງ.
[Knowledge Application]
ສັນຍາສະຫະພັນອິນເດີຈາກທີ່ປະກອບກັບສັນຍາອີນດູຈີນສຳລັບລາວປີ 1954 ຍົກເວັ້ນຫຍັງບໍ່ໃຫ້ປະຕິບັດ?
A. ການຕັ້ງຄ່າພາກພິພາກສາໃໝ່
B. ການສົ່ງກອງກຳລັງປະກອບສົບຜົນຂອງພາກການຢູ່ຫມຸດພິເສດ
C. ການແບ່ງປະເທດກາງເສັ້ນທິດຈຳກັດສຳຄັນ
D. ການຄຸ້ມຄອງພົນລະເມືອງລາວຢູ່ພາຍໃນປະເທດຫວຽດນາມ
Answer: A
Explanation: ສັນຍາອິນດູຈີນ 1954 ໃຫ້ສິດລາວເຫັນຄວາມຊອບທຳໃນອຳນາດແຕ່ຫ້າມຕັ້ງຄ່າພາກພິພາກສາໃໝ່ເອງ.
[Knowledge Application]
ການລົງນາມໃນສັນຍາສາກົນຂອງລາວຕ້ອງໄດ້ຮັບການອະນຸມັດຈາກ:
A. ລັດຖະບານ
B. ປະທານປະເທດ
C. ສະພາແຫ່ງຊາດ
D. ຄະນະກຳມາທິການນະໂຍບາຍຕ່າງປະເທດ
Answer: C
Explanation:  ສະພາແຫ່ງຊາດເປັນອົງການດຽວທີ່ມີສິດອະນຸມັດການຜູກມັດສັນຍາສາກົນ.
[Knowledge Application]
ການປະກາດໃຊ້ສິດອຳນາດຕາມສັນຍາອົງການສະຫະປະຊາຊາດສຳລັບການຄຸ້ມຄອງພູດອຍໃນເຂດດັບບັນທຶກມໍລະດົກໂລກໄດ້ມີຜົນກະທົບທາງນິຕິກຳແນວໃດ?
A. ປ່ອຍເປັນອຳນາດປະເທດພາຍໃນ
B. ສາມາດຮັບການຄຸ້ມຄອງປະເທດພາຍນອກ
C. ຈຳກັດການສ້າງວັດຖຸທຳລາຍທ້າວທີ
D. ບັງຄັບໃຫ້ມີການແບ່ງປັນລາຍໄດ້
Answer: B
Explanation: ອົງການສະຫະປະຊາຊາດມີສິດເຂົ້າຄຸ້ມຄອງເມື່ອມ່ີການຈົບລົງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສ້າງຄວາມສຽງ.
[Knowledge Application]
ບັນທຶກຈາກການຂຸດຄົ້ນເກົ່າເກົ່າທີ່ສຳຄັນສຸດໃນເຂດຫຼວງພຣະບາງມີແນວໃດ?
A. ກະດູກຊ້າງສະເໝີ
B. ເຫຼັກຫຼີກສະເໝີ
C. ໃບປູກສະເໝີ
D. ອຸ່ມແຫຼມສະເໝີ
Answer: B
Explanation: ການພົບເຫຼັກຫຼີກສະເໝີເປັນຫຼັກຖານອາລະຍະທຳເກົ່າໃນພາກໃຕ້ຂອງລາວ
[Knowledge Application]
ກ່ຽວກັບການກຳນົດເສັ້ນແບ່ງພາກພື້ນລາວ-ຫວຽດນາມຕາມສັນຍາສາຍຕົວອັກສອນປີ 1977, ຫຼັກການຫຼັກສູດສາກົນໃດໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ໃນການຕົກລົງ?
A. ການກຳນົດຕາມພິທີປະຫວັດສາດລາວ
B. ຫຼັກການ uti possidetis juris
C. ການຕົກລົງຕາມສິດຕິຂອງຊົນເຜົ່າ
D. ການຕັ້ງຕາມເສັ້ນແມ່ນ້ຳຂອງຊາດ
Answer: B
Explanation: ຫຼັກການ uti possidetis juris ແມ່ນຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງເປັນທາງການເພື່ອກຳນົດເສັ້ນແບ່ງພາກພື້ນຫຼັງການໃດອິດສະຫຼະເປັນອິດສະລະພາບ.
[Knowledge Application]
ໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ, ສະຫະລັດອາເມຣິກາໄດ້ນຳກວດປະລິມານກອງກຳລັງເອົາເຈົ້ານະຄອນໃດໃນປະເທດລາວເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຜົນກະທົບຕໍ່ສົງຄາມວຽດນາມ?
A. ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
B. ເມືອງສາມເຫີດ
C. ເມືອງຫົວພັນ
D. ພູກູດ
Answer: B
Explanation: ເມືອງສາມເຫີດໄດ້ຖືກໃຊ້ເປັນສູນກາງການກະທຳກອງກຳລັງຂອງສະຫະລັດໃນລາວເພື່ອສະກັດກັ້ນການເຄື່ອນໄຫວຂອງປະເທດທີ່ສຳຄັນໃນສົງຄາມວຽດນາມ.
[Knowledge Application]
ໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ, ສະຫະລັດອາເມລິກາໄດ້ນຳໃຊ້ອາວຸດຊະນິດໃດທີ່ມີຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມໃນດິນແດນລາວຢ່າງຮ້າຍແຮງ?
A. ລະເບີດປຸກພືດ
B. ສານເຄມີປົດປ່ອຍ (Agent Orange)
C. ອາວຸດນິວເຄລຍ B61
D. ການລະເບີດນ້ຳມັນ
Answer: B
Explanation: ສານ Agent Orange ແມ່ນຖືກນຳໃຊ້ໃນປະເທດລາວແລະມີຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະສຸຂະພາບຂອງຊາວບ້ານຢ່າງຮ້າຍແຮງ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຍ້າຫົວສີຂຽວທີ່ຖືກພິມໃນພື້ນທີ່ວັດທະນະທຳບູຮານທີ່ບ້ານຊຽງຄໍາ ເຊິ່ງມີອາຍຸຫຼາຍກວ່າ 2,000 ປີ ເປັນຫຼັກຖານສຳຄັນໃນການສຶກສາຫຍັງ?
A. ການປະຕິສົບຂອງສາຍພັນມະນຸດກັບສັດປ່າ
B. ການກະຈາຍຂອງພືດສຳລັບພິທີສາສະໜາ
C. ການພັດທະນາການຄ້າສິນຄ້າຂ້າມພາກພື້ນ
D. ການປະສົບກັນຂອງອານາຈັກບູຮານ
Answer: B
Explanation: ຫຍ້າຫົວສີຂຽວແມ່ນພືດທີ່ຖືກນຳໃຊ້ໃນພິທີສາສະໜາດັ້ງເດີມ ແລະການຄົ້ນພົບດັ່ງກ່າວບົດສະທ້ອນເຖິງການກະຈາຍຂອງພືດດັ່ງກ່າວຜ່ານພິທີກຳມະສາສະໜາ.
[Knowledge Application]
ການສຶກສາບັນດິດວິທະຍາສົງໃນ ສປປລາວ ຊັ້ນອັກຄະບັນດິດ ໃຊ້ເວລາຮຽນຈັກປີ?
A. ການສຶກສາບັນດິດວິທະຍາສົງໃນ ສປປລາວ ຊັ້ນອັກຄະບັນດິດ ໃຊ້ເວລາຮຽນ 1 ປີຂຶ້ນໄປ
B. ການສຶກສາບັນດິດວິທະຍາສົງໃນ ສປປລາວ  ຊັ້ນອັກຄະບັນດິດ ໃຊ້ເວລາຮຽນ 2 ປີຂຶ້ນໄປ
C. ການສຶກສາບັນດິດວິທະຍາສົງໃນ ສປປລາວ  ຊັ້ນອັກຄະບັນດິດ ໃຊ້ເວລາຮຽນ 3 ປີຂຶ້ນໄປ
D. ການສຶກສາບັນດິດວິທະຍາສົງໃນ ສປປລາວ  ຊັ້ນອັກຄະບັນດິດ ໃຊ້ເວລາຮຽນ 4 ປີຂຶ້ນໄປ
Answer: B
Explanation: ການສຶກສາບັນດິດວິທະຍາສົງໃນ ສປປລາວ  ຊັ້ນອັກຄະບັນດິດ ໃຊ້ເວລາຮຽນ 2 ປີຂຶ້ນໄປ ອີງຕາມເອກະສານດຳລັດ ວ່າດ້ວຍການສຶກສາສົງ ສະບັບເລກທີ 24/ລບ ລົງວັນທີ 16/012017
[Knowledge Application]
ປະທານປະເທດລາວຄົນປັດຈຸບັນ (ຮອດປີ 2025) ຄື
A. ທອງລຸນ ສີສຸລິດ
B. ບຸນຍັງ ວໍລະຈິດ
C. ຈູມມະລີ ໄຊຍະສອນ
D. ຄຳໄຕ ສີພັນດອນ
Answer: A
Explanation: ທອງລຸນ ສີສຸລິດຖືກເລືອກຕັ້ງເປັນປະທານປະເທດໃນປີ2021ການດໍາລົງຕໍາແໜ່ງເປັນໄລຍະ5ປີ
[Knowledge Application]
ພະເວດສັນດອນ ແລະ ຄອບຄົວເດີນທາງໄປຈຳສິນພະວານາຢູ່ທີ່ປ່າໃດ?
A. ປ່າຫິມະພານ
B. 
ປ່າທໍລະນີ
C. ເຂົາວົງກົດ
D. ປ່າອັດຕະວີ
Answer: C
Explanation: ພະເວດສັນດອນ ແລະ ຄອບຄົວໄດ້ເດີນທາງໄປຈຳສິນພາວະນາຢູ່ທີ່ ເຂົາວົງກົດ ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ໃນປ່າ ຫິມມະພານ.
ການຈຳສິນພາວະນາທີ່ເຂົາວົງກົດ
ຫຼັງຈາກທີ່ພະເວດສັນດອນຖືກຂັບໄລ່ອອກຈາກເມືອງສີພີຍ້ອນການໃຫ້ທານຊ້າງເຜືອກຄູ່ບ້ານຄູ່ເມືອງ, ພະອົງພ້ອມດ້ວຍພະນາງມັດສີ, ພະໂອລົດຊາລີ, ແລະ ພະທິດາກັນຫາ, ໄດ້ເດີນທາງດ້ວຍຄວາມຍາກລຳບາກຈົນໄປເຖິງ ປ່າຫິມມະພານ.
ພາຍໃນປ່າຫິມມະພານອັນກວ້າງໃຫຍ່ນັ້ນ, ພວກເພິ່ນໄດ້ໄປຕັ້ງອາສົມຢູ່ທີ່ ເຂົາວົງກົດ. ເຂົາວົງກົດເປັນສະຖານທີ່ທີ່ເໝາະສົມແກ່ການປະຕິບັດທຳ ເພາະເປັນປ່າທີ່ສະຫງົບງຽບ, ຫ່າງໄກຈາກຜູ້ຄົນ, ແລະ ອຸດົມສົມບູນດ້ວຍໝາກໄມ້ປ່າຕ່າງໆທີ່ສາມາດໃຊ້ເປັນອາຫານໄດ້.
ພະເວດສັນດອນ ແລະ ພະນາງມັດສີ ໄດ້ຊົງນຸ່ງຫົ່ມຜ້າກາສາວະພັດ (ຜ້າຄອງຄືນັກບວດ) ແລະ ບຳເພັນພະວັດປະຕິບັດທຳ, ຈຳສິນ, ແລະ ພາວະນາ ເພື່ອສືບຕໍ່ການສ້າງສົມບາລະມີຂອງພະອົງ. ການໃຊ້ຊີວິດຢູ່ໃນປ່າດັ່ງກ່າວສະແດງເຖິງການບໍ່ຍຶດຕິດໃນລາບຍົດສັກກະຕິ ແລະ ຄວາມຜາສຸກທາງໂລກ, ເຊິ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງທີ່ສຳຄັນຂອງການບຳເພັນທານບາລະມີອັນຍິ່ງໃຫຍ່.
[Knowledge Application]
ວັດເພຍວັດ ຕັ້ງຢູ່ ເມືອງຄູນ ແຂວງ ຊຽງຂວາງ ມີອາຍຸ ເກືອບພັນປີ ເຊິ່ງສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ ເປັນບ່ອນສັກກະລະບູຊາ ແລະ ຂາບໄຫວ້ ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຈຸນລະສັກກະລາດໃດ? ຫຼື ຈ.ສ ໃດ?
A. ວັດເພຍວັດ ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຈຸນລະສັກກະລາດ 740 ຫຼື ຈ.ສ 740
B. ວັດເພຍວັດ ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຈຸນລະສັກກະລາດ 744 ຫຼື ຈ.ສ 744
C. ວັດເພຍວັດ ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຈຸນລະສັກກະລາດ 742 ຫຼື ຈ.ສ 742
D. ວັດເພຍວັດ ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຈຸນລະສັກກະລາດ 749 ຫຼື ຈ.ສ 749
Answer: B
Explanation: ວັດເພຍວັດ ຕັ້ງຢູ່ ເມືອງຄູນ ແຂວງ ຊຽງຂວາງ ມີອາຍຸ ເກືອບພັນປີ ເຊິ່ງສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ ເປັນບ່ອນສັກກະລະບູຊາ ແລະ ຂາບໄຫວ້ ເປັນສິ່ງສັກສິດຄູ່ບ້ານຄູ່ເມືອງ ຂອງຊາວຊຽງຂວາງ ກໍຄືນັກທ່ອງທ່ຽວທີ່ເດີນທາງຜ່ານ ແລະ ຢ້ຽມຢາມແຂວງຊຽງຂວາງ ເພາະກ່ອນຈະເຂົ້າຕົວເມືອງຄູນ ກໍຮອດວັດເພຍວັດ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ທາງເຂົ້າເມືອງ, ຍ້ອນມີເອກະລັກພິເສດ ເພາະຢູ່ເຂດວັດນີ້ມີຊາກເສົາເກົ່າແກ່ຕັ້ງຊີ້ຟ້າໂດຍປາສະຈາກຫລັງຄາ ຍ້ອນຖືກທຳລາຍໃນປາງສົງຄາມ ແຕ່ສິ່ງມະຫັດສະຈັນທີ່ສຸດ ແມ່ນຍັງມີພະພຸດທະຮູບອົງໃຫຍ່ຕັ້ງສະຫງ່າຢູ່. ວັດເພຍວັດ ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຈຸນລະສັກກະລາດ 744 ຫຼື ຈ.ສ 744 ເຊິ່ງເປັນແຫ່ງທຳອິດທີ່ສ້າງຂຶ້ນຢູ່ດິນເມືອງພວນ ມີເຈົ້າລານຄຳກອງ ເປັນອາດຍາປົກຄອງເມືອງ ໄດ້ນຳພາປະຊາຊົນ ໂດຍມີອາຈານທຳມະຄາຖາຜູ້ທີ່ເຄີຍສ້າງວັດຢູ່ເມືອງ ຫລວງພະບາງມາແລ້ວ ນຳພາສ້າງ. ຫລັງຈາກສ້າງສຳເລັດ ເຈົ້າລານຄຳກອງ ໄດ້ອັນເຊີນພະພຸດທະຮູບອົງສັກສິດ (ພະເຈົ້າອົງຕື້) ຈາກຫົງສາວະດີ (ມຽນມາໃນປັດຈຸບັນ) ມາປະທັບໄວ້ວັດດັ່ງກ່າວ.
 ໃນຍຸກນັ້ນເມືອງພວນຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງທີ່ສຸດ ດັ່ງນັ້ນ, ວັດເພຍວັດ ຈຶ່ງເປັນບ່ອນຮ່ຳຮຽນຂອງພະສົງສາມະເນນ. ແຕ່ພໍຕົກມາຊຸມປີ ຈ.ສ 1287 ຫຼື ປີ ຄ.ສ 1874 ສົງຄວາມພາຍນອກ (ເສິກຫໍ້) ໄດ້ເຂົ້າມາມ້າງເພທຳລາຍ ເຊິ່ງພວກເຂົາໄດ້ຕັດແຂນຊ້າຍ ຂອງພະເຈົ້າອົງຕື້ອອກ ເພື່ອຊອກຫາໂລຫະທີ່ມີຄ່າ ແຕ່ສິມຍັງບໍ່ຖືກທຳລາຍ. ມາຮອດ ຄ.ສ 1953 ໄດ້ຖືກສົງຄາມ ຂອງຈັກກະພັດຝຣັ່ງ ທຳລາຍສິມ ແລະ ພະພຸດທະຮູບຈົນເພພັງຢ່າງຫນັກ, ຕໍ່ມາປີ ຄ.ສ 1954 ເຈົ້າສຸດທະກຸມມານ (ເຈົ້າຊາຍຄຳ) ເປັນເຈົ້າປົກຄອງເມືອງພວນ ນຳພາປະຊາຊົນ ປະຕິສັງຂອນວັດ ແລະ ສິມຄືນໃຫມ່ ໃຫ້ສວຍງາມເຫມືອນດັ່ງສະໄຫມກ່ອນ. ແຕ່ຄວາມສວຍງາມຂອງວັດກໍໄດ້ຫາຍໄປ ເພາະອີກ 15 ປີຕໍ່ມາ ສົງຄາມກໍເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງຈັກກະພັດອາເມລິກາໄດ້ທຳລາຍວັດຈົນຫມົດ. 
 ເຖິງແມ່ນວ່າ ຄວາມສວຍງາມຂອງວັດທີ່ເຄີຍມີນັ້ນບໍ່ເຫລືອແລ້ວກໍຕາມ ແຕ່ຄວາມສັກສິດ ກໍມີຈິງເພາະສົງຄາມບໍ່ອາດທຳລາຍກ້ຽງ ຍ້ອນຍັງມີພະອົງຕື້ໃຫຍ່ ຄົງໄວ້ໃຫ້ເຫັນ ເຖິງຈະເຫລືອພຽງພະພຸດທະຮູບຕັ້ງສະຖິດຢູ່ ທັງຕາກແດດ ແລະ ຝົນກໍຕາມ ແຕ່ຄວາມສັກສິດຂອງວັດແຫ່ງນີ້ບໍ່ໄດ້ເຊື່ອມຖອຍ. ປັດຈຸບັນ ທາງແຂວງຊຽງຂວາງ ໄດ້ບູລະນະວັດຄືນໃຫມ່ ເພື່ອເປັນບ່ອນສັກກະລະບູຊາ ແລະ ຂາບໄຫວ້ສືບໄປຈົນຊົ່ວລູກຊົ່ວຫລານ.
[Knowledge Application]
ທາງເລືອກໃນການປະກອບອາຊີບເມື່ອຮຽນຈົບສາຂາສິນລະປະພື້ນເມືອງ?
A. ເປັນພະນັກງານຂາຍ
B. ເປັນນັກ ສ້າງຜົນງານດ້ານສິລະປະພື້ນເມືອງ, ເປັນ​ນັກ​ບູຮານ​ຄະດີ ແລະ ເຮັດວຽກໃນຂະແໜງການ ຫຼື ອົງກອນຕ່າງໆ
C. ເປັນຊ່າງຕີຄໍາ
D. ເປັນພະນັກງານການຕະຫຼາດ
Answer: B
Explanation: ພາກວິຊາສິນລະປະພື້ນເມືອງ ໝາຍເຖິງ ວັດທະນະທໍາ ອັນເກົ່າແກ່ ເຊິ່ງສືບ​ທອດ​ກັນ​ມາ​ແຕ່​ອະ​ດີດ ອັນເປັນຈຸດກໍາເນີດຂອງ ສິລະປະໃນປະຈຸບັນ. ສາຂາ​ສິລະປະພື້ນເມືອງ ​ມີ​ຄວາມ​ສຳຄັນ ​ເນື່ອງ​ຈາກເປັນຕົວບົ່ງບອກເຖິງ ​ເອກະລັກ, ຄວາມເຊື່ອ, ຄ່ານິຍົມ, ສາດສະໜາ, ແລະ ຮູບແບບການດໍາລົງຊີວິດ ຕະຫຼອດຈົນເຖິງອາຊີບ ຂອງຄົນໃນຍຸກສະໄໝນັ້ນໆ. ດັ່ງນັ້ນ ​ສິລະປະພື້ນເມືອງຈຶ່ງເປັນສາຍເຊື່ອມໂຍງລະຫວ່າງອະດີດ, ປະຈຸ​ບັນ ແລະ ອານາຄົດ ​ເຊິ່ງມີຄຸນຄ່າແກ່ການຮຽນຮູ້, ສືບທອດ ແລະ ອະນຸຮັກໃຫ້ຄົງຢູ່ຕະຫຼອດໄປ.
ທາງເລືອກໃນການປະກອບອາຊີບ:
ນັກສຶກສາສາມາດປະກອບອາຊີບເປັນນັກ ສ້າງຜົນງານດ້ານສິລະປະພື້ນເມືອງ, ນັກປະຕິສັງຂອນ, ອາຈານສອນ, ນັກອອກແບບລວດລາຍລາວເດີມ ຫຼື ສິລະ​ປິນອິດສະຫຼະ; ​ເປັນ​ນັກ​ບູຮານ​ຄະດີ ແລະ ເຮັດວຽກໃນຂະແໜງການ ຫຼື ອົງກອນຕ່າງໆຄື: ກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ ແລະ ວັດທະນະທໍາ, ໂຮງຮຽນວິຈິດສິນ ຫືຼ ບໍລິສັດກໍ່ສ້າງ, ອອກແບບ ແລະ ຕົກແຕ່ງເປັນຕົ້ນ.
ສາຂາ​ນີ້ຮຽນ ກ່ຽວກັບ ຄວາມ​ຮູ້​ທາງ​ດ້ານ​ສິລະ​ປະພື້ນ​ເມືອງ​ເຊັ່ນ: ປະຫວັດສາດ ​ແລະ ວັນນະຄະດີ ​ເພື່ອ​ນໍາ​ໃຊ້​ເຂົ້າ​ໃນ​ການການແຕ້ມ, ການປັ້ນ, ການຄວັດ, ການແກະສະຫຼັກຮູບພາບຕ່າງໆ ທີ່​ໄດ້​ມາ​ຈາກຕົວລະຄອນໃນວັນນະຄະດີ, ລວດລາຍພື້ນ​ເມືອງ​ຕ່າງໆ, ສະຖາປັດຕະຍະກໍາ ແລະ ສິລະປະລາວເດີມ. ນອກ​ນັ້ນ ນັກ​ສຶກສາ​ຍັງ​ຈະ​ໄດ້​ຮຽນຮູ້ ​ກ່ຽວກັບ ​ການ​ອະນຸລັກກ​ຮັກສາ​ສິລະ​ປະ ​ແລະ ການ​ປະຕິສັງຂອນ​ສິລະ​ປະ ວັດຖຸບູຮານເກົ່າ ​ຕາມ​ເຕັກນິກ ​ແບບ​ຄອງ​ເດີມ​​ (​ໃຊ້​ຮູບ​ແບບ ວັດ​ສະດຸ​ແບບ​ເກົ່າ​ໃນ​ການ​ສ້ອມ​ແປງ).
ນັກຮຽນທີ່ຈະຮຽນສາຂານີ້ຄວນມີ…
ຄວາມຮູ້ພື້ນຖານ ດ້ານວັນນະກໍາ, ວັນນະຄະດີ ແລະ ສິລະປະ; ເປັນຄົນ ທີ່ມີຄວາມອົດທົນ, ລະອຽດອ່ອນ, ມັກສັງເກດ, ມີຄວາມຄິດສ້າງສັນ, ໃຊ້ຈິນຕະນາການ ແລະ ມີຄວາມຕັ້ງໃຈສູງ; ມີຄວາມສົນໃຈ ໃນງານຝີມື, ສົນໃຈພິເສດໃນວຽກງານການອະນຸລັກສິລະປະ ແລະ ມັກຮັກໃນສິລະປະພື້ນເມືອງຄອງເດີມ.
ຄວາມສາມາດຫຼັງຈາກຈົບການສຶກສາ:
ສາມາດໄຈ້ແຍກ ແລະ ວິເຄາະສິລະປະພື້ນ​ເມືອງ ​ແລະ ສະ​ໄໝ​​ໃໝ່; ເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍຂອງວິຖີປະຕິບັດ, ການດຳລົງຊີວິດ ແລະ ພູມປັນຍາພື້ນເມືອງ; ສາມາດບູລະນະ, ປະຕິສັງຂອນ ແລະ ອະນຸລັກ ສິລະປະ ແລະ ວັດຖຸບູຮານ; ສາມາດນຳໃຊ້ຄວາມຮູ້ທາງດ້ານສິລະປະພື້ນເມືອງເຂົ້າໃນການສ້າງສັນຜົນງານ ດ້ວຍການ ປັ້ນ, ຄວັດ ແລະ ແກະສະຫຼັກ.
[Knowledge Application]
ຄຳວ່າ 'ລ້ານຊ້າງ' ເຊິ່ງເປັນຊື່ເດີມຂອງອານາຈັກລາວ, ມີຄວາມໝາຍທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບລັກສະນະພູມສາດ ແລະ ຊັບພະຍາກອນແນວໃດ?
A. ມີຊ້າງປ່າຈຳນວນຫຼາຍ
B. ມີແມ່ນໍ້າໜຶ່ງລ້ານສາຍ        
C. ມີພູເຂົາໜຶ່ງລ້ານໜ່ວຍ 
D. ມີເກາະດອນໜຶ່ງລ້ານແຫ່ງໃນແມ່ນໍ້າຂອງ
Answer: A
Explanation: ຄຳວ່າ 'ລ້ານຊ້າງ' ເຊິ່ງເປັນຊື່ເດີມຂອງອານາຈັກລາວ, ມີຄວາມໝາຍທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບລັກສະນະພູມສາດ ແລະ ຊັບພະຍາກອນຄື: "ດິນແດນແຫ່ງຊ້າງລ້ານໂຕ" ຫຼື "ດິນແດນທີ່ມີຊ້າງຫຼາຍລ້ານໂຕ".
ຄວາມໝາຍຂອງ 'ລ້ານຊ້າງ' ກັບພູມສາດ ແລະ ຊັບພະຍາກອນ
ຄວາມໝາຍນີ້ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງອານາຈັກໃນອະດີດ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນ:
ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ: ໃນສະໄໝກ່ອນ, ພື້ນທີ່ທີ່ເປັນປະເທດລາວໃນປັດຈຸບັນນີ້ເຕັມໄປດ້ວຍປ່າໄມ້ທີ່ອຸດົມສົມບູນ ແລະ ເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງສັດປ່າຫຼາຍຊະນິດ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ຊ້າງ. ການມີຊ້າງຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍສະແດງເຖິງຄວາມສົມບູນຂອງປ່າໄມ້ ແລະ ລະບົບນິເວດ.
ຄວາມສຳຄັນຂອງຊ້າງ: ຊ້າງມີບົດບາດສຳຄັນຫຼາຍໃນສັງຄົມລາວບູຮານ:
ການທະຫານ: ຊ້າງຖືກໃຊ້ເປັນພາຫະນະໃນການສູ້ຮົບ ແລະ ເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມເຂັ້ມແຂງຂອງກອງທັບ.
ການຂົນສົ່ງ: ໃຊ້ໃນການຂົນສົ່ງໄມ້ ແລະ ສິນຄ້າຕ່າງໆໃນພື້ນທີ່ທີ່ຫຍຸ້ງຍາກ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນພື້ນທີ່ປ່າພູດອຍ.
ສັນຍາລັກ: ຊ້າງເປັນສັດຄູ່ບ້ານຄູ່ເມືອງ ແລະ ເປັນສັນຍາລັກຂອງອຳນາດ, ບາລະມີ ແລະ ຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຂອງກະສັດ.
[Knowledge Application]
ຂໍ້ໃດຕໍ່ໄປນີ້ບໍ່ແມ່ນຫຼັກການສຳຄັນຂອງກົດໝາຍສາກົນວ່າດ້ວຍການບໍ່ແຫວງເຫດ?
A. ອຳນາດຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດໃນການຫາຄວາມຈິງ
B. ເຫດຜົນຮຸນແຮງໃນການເອົາກຳລັງທາງທະຫານ
C. ຄວາມຈຳເປັນດ້ານຄວາມປອດໄພສາກົນ
D. ການປົກປ້ອງຕົນເອງຕາມຫຼັກສາກົນ
Answer: A
Explanation: ກົດໝາຍສາກົນວ່າດ້ວຍການບໍ່ແຫວງເຫດ (Non-Intervention Principle) ບໍ່ກ່ຽວກັບອຳນາດຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດໃນການຫາຄວາມຈິງ.
[Knowledge Application]
ການຂັດກັນທາງກົນຫມາຍລະຫວ່າງສັນຍາວາຊິງຕັນ (1893) ແລະສັນຍາກວຽງຈັນ (1945) ສະທ້ອນຖຶງຄວາມແຕກຕ່າງທາງໃດໃນຫຼັກການສາມາດປົກຄອງກົນຫມາຍສາກົນ?
A. ອໍານາດນິຍົມການລະເບີດອະນາຄົມ
B. ສິດໃນການແທງຕົວເອງ
C. ອໍານາດຂອງປະເທດອະນານິຄົມ
D. ການເອົາເປັນເຈົ້າປະເທດໂດຍງານເອກະລາດ
Answer: C
Explanation: ສັນຍາທັງສອງສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງບົດບາດອໍານາດຂອງອະນານິຄົມໃນການກຳນົດພາລະເທດອື່ນ.
[Knowledge Application]
ການແບ່ງແຍກດິນແດນລາວ-ພະມ້າໃນສັນຍາຢຸດສົງຄາມອັງກິດ-ຝຣັ່ງສະໄໝຄົບຮອບສົງຄາມອິນເດຍຈີນ ເກີດຂຶ້ນໃນປີໃດ?
A. 1893
B. 1904
C. 1896
D. 1885
Answer: B
Explanation: ສັນຍາປີ 1904 ລະບຸການແບ່ງແຍກດິນແດນລາວ-ພະມ້າ ລະຫວ່າງຝຣັ່ງແລະອັງກິດ ພາຍຫຼັງສົງຄາມອິນເດຍຈີນ.
[Knowledge Application]
ທາງທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການກວດສອບອາຍຸຂອງການສ້າງຫົວພະແມ່ນໃຊ້ວິທີໃດໃນການຂຸດຄົ້ນທາງວິທະຍາສາດທີ່ຈອງຫຼວງລາວ?
A. ການວິເຄາະພົນລາບພືດລ້ານປີ
B. ຄຳນວນອາຍຸການສະສົມຄອນຄິດ
C. ການວິເຄາະຄວາມເຄົາລົບຫົວພະ
D. ການທົດສອບກາຣ໌ບອນ-14 (Carbon-14 dating)
Answer: D
Explanation: ວິທີທີ່ໄດ້ການຍອມຮັບໃນການກວດສອບອາຍຸຂອງວັດຖຸໂບຮານຄືການຫາອາຍຸສານທາງຄາບອນ-14.
[Knowledge Application]
ການຕົ້ນກຳເນີດຂອງສາສະໜາພຸດຢູ່ລາວມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງໃດຕໍ່ການສ້າງອົງປະກອບພົນລະເຜົ່າ?
A. ປະສົມປະສານລະຫວ່າງພູມສາດແລະສິນທຳອິນເດຍ
B. ແສດງເຖິງອຳນາດຕົ້ນຕໍຂອງພວກມະນຸດຢຸກຫິນກອນ
C. ສ້າງພື້ນຖານສຳລັບການພັດທະນາກົມຊົນ Cັບພົນລະເຜົ່າລາວ
D. ກໍ່ໃຫ້ເກີດການລະເມີດສິດທິທາງສາສະໜາຢ່າງກວ້າງຂວາງ
Answer: C
Explanation: ພຸດທະສາສະໜາມີບົດບາດຫຼັກໃນການປະສົມປະສານພົນລະເຜົ່າ ແລະການສ້າງອົງປະກອບຂອງສັງຄົມລາວ.
[Knowledge Application]
ຫົວໜ້າລັດຖະບານລາວຄື
A. ປະທານ​ສະພາ​ແຫ່ງ​ຊາດ
B. ປະທານ​ປະເທດ
C. ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ
D. ເຈົ້າຊີວິດ
Answer: C
Explanation: ປະເທດລາວເປັນປະເທດສັງຄົນນິຍົມ,ຫົວໜ້າລັດຖະບານແມ່ນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ