CAIH-ai/LaoBench huggingface dataset:
[Knowledge Application]
ການສຶກສາຮຽນຮ່ວມ ໃນ ສປປ ລາວ ໝາຍເຖິງຫຍັງ?
A. ການສຶກສາສະເພາະກຸ່ມເຜົ່າ
B. ການສຶກສາທີ່ໃຫ້ໂອກາດນັກຮຽນທຸກຄົນ, ລວມທັງເດັກພິການ, ໄດ້ຮຽນຮູ້ຮ່ວມກັນໃນໂຮງຮຽນປົກກະຕິ
C. ການສຶກສາແບບບັງຄັບ
D. ການສຶກສາທາງໄກເທົ່ານັ້ນ
Answer: B
Explanation: ການສຶກສາຮຽນຮ່ວມ (Inclusive Education) ໃນ ສປປ ລາວ ໝາຍເຖິງ ລະບົບການສຶກສາທີ່ໃຫ້ໂອກາດນັກຮຽນທຸກຄົນ, ລວມທັງເດັກພິການ, ໄດ້ຮຽນຮູ້ຮ່ວມກັນໃນໂຮງຮຽນປົກກະຕິ. ນີ້ແມ່ນແນວຄິດທີ່ກວ້າງຂວາງກວ່າການສຶກສາພິເສດ (Special Education) ເຊິ່ງມັກຈະແຍກເດັກພິການອອກໄປຮຽນໃນໂຮງຮຽນສະເພາະ. ຈຸດສຸມຂອງການສຶກສາຮຽນຮ່ວມແມ່ນການປັບປຸງລະບົບການສຶກສາ ແລະ ສະພາບແວດລ້ອມຂອງໂຮງຮຽນ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການທີ່ຫຼາກຫຼາຍຂອງນັກຮຽນທຸກຄົນໄດ້ຢ່າງເທົ່າທຽມກັນ.
ຫຼັກການ ແລະ ຈຸດປະສົງຂອງການສຶກສາຮຽນຮ່ວມ:
ຄວາມເທົ່າທຽມກັນ ແລະ ສິດທິມະນຸດ:
ການສຶກສາຮຽນຮ່ວມຢຶດໝັ້ນໃນຫຼັກການທີ່ວ່າ ເດັກທຸກຄົນມີສິດເທົ່າທຽມກັນໃນການໄດ້ຮັບການສຶກສາທີ່ມີຄຸນນະພາບ. ບໍ່ວ່າຈະມີຄວາມພິການທາງຮ່າງກາຍ, ສະຕິປັນຍາ, ອາລົມ, ຫຼື ມີຄວາມແຕກຕ່າງດ້ານເຊື້ອຊາດ, ເຜົ່າ, ພື້ນຖານເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ, ທຸກຄົນສົມຄວນໄດ້ຮັບໂອກາດໃນການຮຽນຮູ້ຮ່ວມກັນ.
ການປະຕິບັດຕາມສົນທິສັນຍາສາກົນຕ່າງໆ ທີ່ລາວໄດ້ໃຫ້ສັດຕະຍາບັນ, ເຊັ່ນ: ສົນທິສັນຍາວ່າດ້ວຍສິດທິເດັກ ແລະ ສົນທິສັນຍາວ່າດ້ວຍສິດທິຄົນພິການ, ກໍເປັນແຮງຂັບເຄື່ອນສຳຄັນຂອງແນວຄິດນີ້.
ການປັບປຸງລະບົບໂຮງຮຽນ:
ແທນທີ່ຈະໃຫ້ເດັກພິການປັບຕົວເຂົ້າກັບໂຮງຮຽນ, ການສຶກສາຮຽນຮ່ວມຈະເນັ້ນໜັກການ ປັບປຸງໂຮງຮຽນ ໃຫ້ສາມາດຮອງຮັບຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງນັກຮຽນໄດ້. ນີ້ລວມເຖິງ:
ການຝຶກອົບຮົມຄູ: ໃຫ້ຄູອາຈານມີຄວາມຮູ້, ທັກສະ, ແລະ ເຕັກນິກໃນການສອນເດັກທີ່ມີຄວາມຕ້ອງການພິເສດ.
ການປັບຫຼັກສູດ ແລະ ວິທີສອນ: ໃຫ້ມີຄວາມຍືດຫຍຸ່ນ ແລະ ສາມາດປັບປ່ຽນໃຫ້ເໝາະສົມກັບຄວາມສາມາດຂອງນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນ.
ການປັບປຸງສະຖານທີ່: ສ້າງໂຮງຮຽນໃຫ້ມີສິ່ງອໍານວຍຄວາມສະດວກທີ່ເໝາະສົມສໍາລັບເດັກພິການ (ເຊັ່ນ: ທາງລາດ, ຫ້ອງນໍ້າທີ່ສາມາດເຂົ້າເຖິງໄດ້).
ການສະໜອງສື່ການຮຽນພິເສດ: ຈັດຫາອຸປະກອນ ຫຼື ສື່ການຮຽນທີ່ຈໍາເປັນເຊັ່ນ: ອຸປະກອນຊ່ວຍຟັງ, ປຶ້ມອັກສອນເບວ, ແລະ ອື່ນໆ.
ຜົນປະໂຫຍດຕໍ່ນັກຮຽນທຸກຄົນ:
ເດັກພິການ: ໄດ້ຮັບໂອກາດໃນການພັດທະນາສັງຄົມ, ມີຄວາມເຊື່ອໝັ້ນໃນຕົນເອງ, ແລະ ຮຽນຮູ້ທັກສະຊີວິດຈາກການປະຕິສຳພັນກັບໝູ່ເພື່ອນທີ່ບໍ່ມີຄວາມພິການ. ພວກເຂົາຈະຮູ້ສຶກວ່າຕົນເອງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງສັງຄົມ.
ເດັກທີ່ບໍ່ມີຄວາມພິການ: ຈະຮຽນຮູ້ທີ່ຈະເຂົ້າໃຈ, ເຄົາລົບ, ແລະ ຍອມຮັບຄວາມແຕກຕ່າງຂອງເພື່ອນມະນຸດ. ພວກເຂົາຈະພັດທະນາຄວາມເຫັນອົກເຫັນໃຈ, ນໍ້າໃຈຊ່ວຍເຫຼືອ, ແລະ ທັກສະການເຮັດວຽກຮ່ວມກັບຄົນທີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍ.
ສ້າງສັງຄົມທີ່ປອງດອງ: ການຮຽນຮູ້ຮ່ວມກັນຕັ້ງແຕ່ເດັກນ້ອຍຈະຊ່ວຍສ້າງສັງຄົມທີ່ມີຄວາມປອງດອງ, ຍອມຮັບເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ, ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນການຈຳແນກໃນອະນາຄົດ.
ບົດບາດຂອງຊຸມຊົນ ແລະ ຄອບຄົວ:
ການສຶກສາຮຽນຮ່ວມຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການຮ່ວມມືຢ່າງໃກ້ຊິດລະຫວ່າງຄອບຄົວ, ໂຮງຮຽນ, ແລະ ຊຸມຊົນ ເພື່ອຮັບປະກັນວ່າເດັກນ້ອຍທຸກຄົນໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຢ່າງເຕັມທີ່. ຄອບຄົວຂອງເດັກພິການມີບົດບາດສຳຄັນໃນການໃຫ້ຂໍ້ມູນ ແລະ ຮ່ວມວາງແຜນການສຶກສາຂອງລູກ.
[Knowledge Application]
ການສຳຫຼວດທາງສັງຄົມວິທະຍາສາດກ່ຽວກັບການເຄື່ອນໄຫວທາງສາສະໜາຂອງຊົນເຜົ່າຂະໜ້ອຍຢາງພວງໃນທົ່ວພາກເໜືອຂອງລາວ ພົບຫຼັກຖານທີ່ສົມພັນກັບສາສະໜາໃດ?
A. ພຸດທະສາສະໜາສາຍໃຕ້
B. ຮິນດູສາສະໜາ
C. ສາສະໜາຜີ
D. ອິສະລາມ
Answer: C
Explanation: ສຳຫຼວດພົບຫຼັກຖານວ່າຊົນເຜົ່າພວງມີພິທີກຳທີ່ສົມພັນກັບຄວາມເຊື່ອຜີໃນຫຼາຍມິຕິ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼ້າສຸດກ່ຽວກັບການຕັ້ງຖິ່ນຖານຂອງມະນຸດໃນພື້ນທີ່ທີ່ປະຈຸບັນແມ່ນປະເທດລາວ ໄດ້ຖືກພິສູດໂດຍຫຼັກຖານຫຼັກໃດ?
A. ຖ້ຳຕົ້ນມະນຸດເມືອງຫຼວງພຣະບາງ
B. ກະໂຫຼງຫີນພູຄູນ
C. ກະໂຫຼງຫີນພູຊົມ
D. ຖ້ຳຫີນກະດູກຊຽງຂວາງ
Answer: D
Explanation: ຖ້ຳຫີນກະດູກຊຽງຂວາງເປັນແຫຼ່ງຫຼັກຖານທາງສາດສະໜາ ແລະ ມະນຸດວິທະຍາທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ ສຳລັບການສືບຄົ້ນອາດີດມະນຸດໃນພື້ນທີ່ນີ້.
[Knowledge Application]
ປະເພນີ "ຜູກແຂນ" ແມ່ນພິທີກຳທີ່ມີຄວາມໝາຍແນວໃດໃນວັດທະນະທຳລາວ?
A. ການສະແດງຄວາມຮັກລະຫວ່າງບ່າວສາວ
B. ການອວຍພອນໃຫ້ໂຊກດີ, ສຸຂະພາບແຂງແຮງ, ແລະ ຄວາມເປັນສິລິມຸງຄຸນ
C. ການເຊັນສັນຍາທາງທຸລະກິດ
D. ການແຂ່ງຂັນກິລາພື້ນເມືອງ
Answer: B
Explanation: ປະເພນີ ຜູກແຂນ ເປັນພິທີກຳທີ່ສຳຄັນ ແລະ ມີຄວາມໝາຍເລິກເຊິ່ງໃນວັດທະນະທຳລາວ. ມັນບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການນຳເອົາດ້າຍສີຂາວມາຜູກໃສ່ຂໍ້ມືເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມເຊື່ອ, ພອນໄຊ, ແລະ ການສົ່ງຄວາມປາດຖະໜາດີໃຫ້ແກ່ກັນ ຕາມຄວາມເຊື່ອຂອງຄົນລາວ, ຂວັນແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງທີ່ສຳຄັນຂອງຮ່າງກາຍ ແລະ ຈິດວິນຍານ. ເມື່ອຄົນເຮົາຕົກໃຈ, ເຈັບປ່ວຍ, ເດີນທາງໄກກັບມາ, ຫຼື ເຮັດສິ່ງໃດສຳເລັດ, ຂວັນອາດຈະໜີອອກຈາກຮ່າງກາຍໄປ. ພິທີຜູກແຂນຈຶ່ງເປັນການ ເອີ້ນຂວັນ ໃຫ້ກັບຄືນມາຢູ່ຄົບ, ເພື່ອໃຫ້ຄົນຜູ້ນັ້ນມີສຸຂະພາບແຂງແຮງ, ຈິດໃຈສະບາຍ, ແລະ ພົ້ນຈາກສິ່ງຊົ່ວຮ້າຍ.
ມັນຍັງເປັນການ ຮັບຂວັນ ເດັກເກີດໃໝ່, ຄົນຕ່າງຖິ່ນທີ່ມາຢ້ຽມຢາມ, ຫຼື ບ່າວສາວໃນງານແຕ່ງດອງ.
[Knowledge Application]
ພິທີການບູຊາພະພູທົ່ງຂອງຊົນເຜົ່າກາສຸມຢູ່ພາກເໜືອຂອງລາວມີຄວາມເກັ່ງພິເສດໃນດ້ານໃດ?
A. ເຊື່ອມໂຍງກັບຄວາມເຊື່ອໃນວິຍາສາດ
B. ຜູກພັນກັບອຳນາດການເມືອງທ້ອງຖິ່ນ
C. ມີຄວາມສຳພັນກັບການເສຍສະຫຼະດ້ານສິລະປະ
D. ສືບສານປະເພນີຈາກອິນເດຍ
Answer: B
Explanation: ພິທີດັ່ງກ່າວຖືກນຳໃຊ້ເພື່ອສື່ສານອຳນາດຂອງປະມຸກຊົມເຜົ່າແລະການຄຸ້ມຄອງສັງຄົມທ້ອງຖິ່ນ.
[Knowledge Application]
 ການສຶກສາສາຍສາມັນສຶກສາສົງໃນ ສປປລາວ ມີຈັກຊັ້ນ? 
A. ການສຶກສາສາຍສາມັນສຶກສາສົງໃນ ສປປລາວ ມີ 2 ຊັ້ນ
B. ການສຶກສາສາຍສາມັນສຶກສາສົງໃນ ສປປລາວ ມີ 3 ຊັ້ນ
C. ການສຶກສາສາຍສາມັນສຶກສາສົງໃນ ສປປລາວ ມີ 4 ຊັ້ນ
D. ການສຶກສາສາຍສາມັນສຶກສາສົງໃນ ສປປລາວ ມີ 5 ຊັ້ນ
Answer: A
Explanation: ການສຶກສາສາຍສາມັນສຶກສາສົງໃນ ສປປລາວ ມີ 2 ຊັ້ນຄື:  ຊັ້ນມັດທະຍົມສຶກສາສົງຕອນຕົ້ນ ແລະ  ຊັ້ນມັດທະຍົມສຶກສາສົງຕອນປາຍ.
[Knowledge Application]
ຢ່າງໃດທີ່ເປັນການວິເຄາະທາງອາຄົມທີ່ເຊື່ອມໂຍງລະບົບການບໍລິຫານຂອງອານາຈັກກຸງລັງກັບການແຜ່ຂະໜາດຂອງເຈົ້າພິທີທົ່ວອາຊຽນໃນສະຕະວັດທີ 17?
A. ການເຄື່ອນຍ້າຍກຳລັງບົດເລິ້ມດ້ວຍລະບົບອຳນາດກາງ
B. ການປະຕິສັງທາງສັງຄົມດ້ວຍຕົນເອງ
C. ການເຄື່ອນໄຫວນັກບວດພຸດທະຈາກອູ່ອິນເດຍ
D. ການເສຍປະໂຫຍດໃນການຂຽນປະຫວັດສາດ
Answer: A
Explanation: ລະບົບການບໍລິຫານອຳນາດກາງເປັນຫຼັກທີ່ກຳນົດທາງການແຜ່ຂະໜາດແລະຄວາມສາມາດໃນການປົກຄອງຂອງອານາຈັກໃນເອົາເປັນຕົ້ນແບບໃໝ່.
[Knowledge Application]
ວັນສະຖາປະນາ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວແມ່ນວັນທີເດືອນປີໃດ
A. 2 ທັນວາ 1975
B. 4 ເມສາ 1949
C. 2 ກັນຍາ 1945
D. 21 ພະຈິກ 1945
Answer: A
Explanation: ວັນທີ 2 ທັນວາ 1975 ແມ່ນວັນທີ່ມີຄວາມຫມາຍສໍາຄັນ ສໍາລັບທົ່ວພັກ, ທົ່ວລັດ ແລະ ທົ່ວປວງຊົນ ລາວທັງຊາດ, ແມ່ນວັນແຫ່ງໄຊຊະນະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ໃນປະຫວັດສາດແຫ່ງການຕໍ່ສູ້ເປັນພັນໆປີຂອງຊາດລາວ
[Knowledge Application]
ການປົກຄອງແບບ “ສັງຄົມສັນທິສຸກ” ທີ່ອົງການສາກົນສະເໜີໃນການແກ້ໄຂຄວາມຂັດແຍ້ງຂອງລາວໃນຊ່ວງທົດລອງ 1990 ເຊິ່ງຕໍ່ມາບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ ມີຫຼັກການສຳຄັນຫຍັງທີ່ເປັນອຸປະສັກຕໍ່ການປະຕິບັດ?
A. ການຂາດຄວາມເຊື່ອຖືລະຫວ່າງກຸ່ມຊາດຕ່າງໆ
B. ເສດຖະກິດພັງທະລາຍຢ່າງຫນັກ
C. ພົນລະເມືອງບໍ່ເຂົ້າໃຈຫຼັກການສັນທິສຸກ
D. ເສນປະເພນີໃນການເຄົາລົບພຣະມະຫາກະສັດຂອງກຸ່ມກຳມະນິດ
Answer: A
Explanation: ໜຶ່ງໃນອຸປະສັກຫຼັກແມ່ນການຂາດຄວາມເຊື່ອຖືລະຫວ່າງກຸ່ມຊາດ ເຮັດໃຫ້ແນວຄິດສັນທິສຸກໄດ້ຮັບການຄັດຕ້ານ.
[Knowledge Application]
ເລື່ອງພຣະເວດສັນດອນ ແມ່ນສະທ້ອນເຖິງຫຍັງ? ແລະ ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ່ແມ່ນຫຍັງ?
A. ການດຳລົງຊີວິດໃນສັງຄົມລາວ ການຍ້ອງຍໍການເຮັດດີທໍາຊົວຂອງຄົນ
B. ເລື່ອງເລົ່າການດຳລົງຊີວິດຂອງຄົນລຸ້ນເກົ່າ ໃຫ້ລຸ້ນໃຫມ່ຟັງ
C. ການໂຄສະນາ ຄຸນງາມຄວາມດີ ຄວາມເມດຕາກະລຸນາ ການເຮັດດີຂອງຄົນ
D. ເລື່ອງເລົ່າການເທດຄຳສອນຂອງຄົນລຸ້ນເກົ່າ ໃຫ້ລຸ້ນໃຫມ່ຟັງ
Answer: C
Explanation: ອາດເວົ້າໄດ້ວ່າເລື່ອງ ພະເວດສັນດອນ ເຖິງມີບາງຕອນສ່ອງແສງເຖິງຕົວຈິງບາງດ້ານໃນຊີວິດສັງຄົມຂອງລາວຂອງປະຊາຊົນລາວໃນສະໄໝກ່ອນກໍຕາມ, ແຕ່ເລື່ອງກໍຍັງແມ່ນວັນນະກຳທີ່ມີເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍຮັບໃຊ້ການໂຄສະນາ ຍົກຍ້ອງສັນລະເສີນຄຸນງາມຄວາມດີຂອງພະພຸດທະເຈົ້າໃນຊາດກ່ອນພ້ອມທັງຍ້ອງຍໍ ແລະ ສົ່ງເສີມການດຳລົງຊີວິດຢູ່ໃນຄວາມເມດຕາກະລຸນາອຸບເຢຂາແບບງົມງວາຍທີ່ສຸດ, ອັນເປັນການສົ່ງເສີມໃຫ້ຄົນເຮົາເອົາຕົວ ຫ່າງອອກຈາກສັງຄົມ, ຈາກຊີວິດຕົວຈິງ, ຈາກການຕໍ່ສູ້ອັນເປັນທຳເພື່ອຄວາມສຸກອັນແທ້ຈິງໃນຊີວິດຕົວຈິງຂອງຕົນ.
[Knowledge Application]
ການອ່ານທີ່ດີຄວນເຮັດແນວໃດ?
A. ອ່ານໃຫ້ຖືກ
B. ອ່ານໄດ້ເນື້ອຄວາມ
C. ອ່ານໃຫ້ຖືກ, ອ່ານໄດ້ເນື້ອຄວາມ, ໄດ້ຄວາມຮູ້ ແລະ ຄວາມຄິດຕື່ມທັງ ຊ່ວຍໃຫ້ມີການສະແຫວງຫາຄົ້ນຄວ້າ
D. ຊ່ວຍໃຫ້ມີການສະແຫວງຫາຄົ້ນຄວ້າ
Answer: C
Explanation: ການອ່ານມີປະໂຫຍດນັ້ນຕ້ອງອ່ານໃຫ້ຖືກ, ອ່ານໄດ້ເນື້ອຄວາມ, ໄດ້ຄວາມຮູ້ ແລະ ຄວາມຄິດຕື່ມທັງ ຊ່ວຍໃຫ້ມີການສະແຫວງຫາຄົ້ນຄວ້າ. ນອກນັ້ນ ຍັງຮູ້ວິທີໃຊ້ຫ້ອງສະໝຸດອີກດ້ວຍ. ເມື່ອຢາກເຮັດໄດ້ແນວ ນັ້ນ ຕ້ອງຫັດອ່ານພາສາລາວໃຫ້ຄ່ອງແຄ້ວ, ອ່ານໄວ ແລະ ຖືກວັກຕອນຂອງມັນຄັກແນ່
[Knowledge Application]
ຢູ່ພື້ນທີ່ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ, ຊົນເຜົ່າຫນຶ່ງໄດ້ຖືກສາທາຍານວ່າເປັນຜູ້ສ້າງອັກສອນເຫຼົ່າດັ່ງເດີມຂອງພາກເໜືອ ຊົນເຜົ່ານັ້ນແມ່ນຊົນເຜົ່າໃດ?
A. ລູ
B. ແອກະ
C. ແມວ
D. ເບົາ
Answer: B
Explanation: ແອກະແມ່ນຊົນເຜົ່າທີ່ມີຫຼັກຖານທາງຫົວຫນັງສືດັ່ງເດີມໃນພື້ນທີ່ພາກເໜືອຂອງລາວ.
[Knowledge Application]
ພື້ນທີ່ດົງເພົາຫີນ (Plain of Jars) ໄດ້ຖືກສັນລະບຸວ່າເປັນແຫຼ່ງມໍລະດົກໂລກໃນປີໃດ?
A. 2008
B. 2019
C. 2015
D. 2001
Answer: B
Explanation: ດົງເພົາຫີນໄດ້ຖືກຂຶ້ນທະບຽນເປັນແຫຼ່ງມໍລະດົກໂລກໂດຍ UNESCO ໃນປີ 2019.
[Knowledge Application]
ຜູ້ໂດຍສານເດີນທາງຈາກຕ່າງປະເທດເດີນທາງເຂົ້າສປປລາວສາມາດຖືເງິນສົດໄດ້ບໍ່ເກີນຈຳນວນເທົ່າໃດ?
A. ບໍ່ເກີນ50ລ້ານກີບ
B. ບໍ່ເກີນ 100 ລ້ານກີບ
C. ບໍ່ເກີນ 150 ລ້ານກີບ
D. ບໍ່ເກີນ 200 ລ້ານກີບ
Answer: B
Explanation: ເງິນສົດ, ວັດຖຸມີຄ່າ ແລະ ເຄື່ອງມືທາງດ້ານການເງິນ ທີ່ມີມູນຄ່າບໍ່ເກີນ 100.000.000 (ໜຶ່ງຮ້ອຍລ້ານ) ກີບ ຫຼື ທຽບເທົ່າ
[Knowledge Application]
ສັນຍາສັນຕິພາບປາຣີສ 1973 ໄດ້ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ການພັດທະນາສະຖານະການທາງກົງຫຼັງໃນລາວ?
A. ການຢຸດສົງຄາມທັນທີ
B. ການແບ່ງປະເທດອອກເປັນສອງສ່ວນ
C. ການຕັ້ງລັດລາວໃໝ່
D. ການສົມານາສັນຕິພາບລົ້ມເຫຼວ
Answer: D
Explanation: ສັນຍານີ້ບໍ່ສາມາດສ້າງສັນຕິພາບຢ່າງຍືນຍົງໃນລາວ, ເພາະຄວາມຂັດແຍ້ງຍັງດຳເນີນຕໍ່ໄປ.
[Knowledge Application]
ການເຄື່ອນໄຫວຂອງພັກປະຊາຊົນປະເທດລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນມີຄວາມສຳພັນກັບການເຄື່ອນໄຫວຂອງພັກໃດໃນພື້ນທີ່ອິນເດີຈີນ?
A. ພັກຄອມມູນິດຫວຽດນາມ
B. ພັກປະຊາຊົນກຳປູເຈຍ
C. ພັກສັງຄົມປະຊາທິປະໄຕຫວຽດນາມ
D. ພັກລິເບີລອງອັງກິດ
Answer: A
Explanation: ພັກປະຊາຊົນປະເທດລາວມີຄວາມສຳພັນແນບແນ່ກັບພັກຄອມມູນິດຫວຽດນາມໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ.
[Knowledge Application]
ຂໍ້ໃດແມ່ນບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຕົວເມືອງຂອງ ສປປ ລາວ ຫຼາຍກວ່າໝູ່?
A. ນໍ້າເນົ່າເສຍ
B. ດິນເສື່ອມໂຊມ
C. ອາກາດເປັນພິດ
D. ການຖິ້ມຂີ້ເຫຍື້ອຊະຊາຍ
Answer: D
Explanation: ການຖິ້ມຂີ້ເຫຍື້ອຊະຊາຍຢູ່ຕາມສະຖານທີ່ຕ່າງໆຍັງເປັນບັນຍາໃຫຍ່ສຳລັບໃນເຂດຕົວເມືອງຂອງປະເທດລາວເຮັດໃຫ້ເປັນປັດໄຈນຳໄປສູ່ບັນຫາຂອງສິ່ງແວດລ້ອມ
[Knowledge Application]
ພຣະເຈົ້າອິນທະວົງ (ວຽງຈັນ) ໄດ້ສ້າງສາວັດວາອາຮາມໃດໃນວຽງຈັນ?
A. ວັດສີສະເກດ
B. ວັດອົງຕື້
C. ວັດຊຽງຄວນ
D. ວັດມະຫາທາດ
Answer: A
Explanation: ພຣະເຈົ້າອິນທະວົງ (ປົກຄອງ 1781-1795) ໄດ້ສ້າງສາວັດສີສະເກດຂຶ້ນໃນນະຄອນວຽງຈັນ. ວັດແຫ່ງນີ້ມີຄວາມສຳຄັນທາງປະຫວັດສາດ ແລະ ວັດທະນະທຳຢ່າງຍິ່ງ ເພາະເປັນວັດທີ່ລອດພົ້ນຈາກການທຳລາຍຂອງສະຫຍາມໃນປີ 1827. ການສ້າງວັດສີສະເກດສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມພະຍາຍາມຂອງພຣະອົງໃນການຟື້ນຟູພຣະພຸດທະສາສະໜາ ແລະ ວັດທະນະທຳລາວຫຼັງຈາກສົງຄາມ.
[Knowledge Application]
ການເປັນສະມາຊິກຂອງອົງການສັນຍາສົມາຄົມແຫ່ງຊາດ ຂອງປະເທດລາວເກີດຂຶ້ນໃນປີໃດແລະຢູ່ພາຍໃຕ້ສະພາບໃດຂອງການເຄື່ອນໄຫວທາງການເມືອງ?
A. 1954, ລັດຖະບານຫຼວງພຣະບາງ
B. 1955, ລັດຖະບານຫຼວງພຣະບາງ
C. 1975, ລັດຖະບານປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ
D. 1962, ລັດຖະບານຮ່ວມເອກະພາບ
Answer: B
Explanation: ລາວເຂົ້າຮ່ວມສະມາຊິກອົງການສັນຍາສົມາຄົມແຫ່ງຊາດຕັ້ງແຕ່ 1955 ໃນສະໄໝລັດຖະບານຫຼວງພຣະບາງ.
[Knowledge Application]
ໃນເຂດຊົນນະບົດທີ່ຫ່າງໄກການສື່ສານປະເພດໃດທີ່ຍັງມີບົດບາດສຳຄັນໃນການແຈ້ງເຕືອນໄພນໍ້າຖ້ວມ ເມື່ອສັນຍານໂທລະສັບ ແລະ ອິນເຕີເນັດເຂົ້າບໍ່ເຖິງ?
A. ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງທີ່ໃຊ້ຖ່ານ (Transistor Radio)
B. ໜັງສືພິມ
C. ໂທລະພາບດາວທຽມ
D. ການສົ່ງຂໍ້ຄວາມຜ່ານນົກพิราบ
Answer: A
Explanation: ໃນເຂດຊົນນະບົດທີ່ຫ່າງໄກ ໂດຍສະເພາະບ່ອນທີ່ສັນຍານໂທລະສັບ ແລະ ອິນເຕີເນັດເຂົ້າບໍ່ເຖິງ, ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງທີ່ໃຊ້ຖ່ານ (Transistor Radio) ຍັງຄົງມີບົດບາດສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງໃນການແຈ້ງເຕືອນໄພນໍ້າຖ້ວມ.
 ເຫດຜົນທີ່ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງຍັງສຳຄັນ:
 ບໍ່ເພິ່ງພໍສັນຍານມືຖື/ອິນເຕີເນັດ: ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງບໍ່ໄດ້ອາໄສເຄືອຂ່າຍໂທລະສັບມືຖື ຫຼື ການເຊື່ອມຕໍ່ອິນເຕີເນັດ. ມັນໃຊ້ຄື້ນວິທະຍຸ (AM/FM) ເຊິ່ງສາມາດແຜ່ກະຈາຍໄດ້ໃນໄລຍະທາງໄກກວ່າ ແລະ ເຂົ້າເຖິງພື້ນທີ່ຫ່າງໄກໄດ້ງ່າຍກວ່າ, ແມ້ໃນສະພາບທີ່ໂຄງສ້າງພື້ນຖານຖືກກະທົບຈາກໄພພິບັດ.
 ແຫຼ່ງພະລັງງານແບບງ່າຍດາຍ: ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງສ່ວນໃຫຍ່ໃຊ້ພະລັງງານຈາກຖ່ານໄຟສາຍ, ເຊິ່ງຫາຊື້ງ່າຍ ແລະ ສາມາດເກັບຮັກສາໄວ້ໄດ້ດົນ. ນີ້ເປັນສິ່ງສຳຄັນຫຼາຍໃນກໍລະນີທີ່ໄຟຟ້າຖືກຕັດຂາດ ຫຼື ບໍ່ມີໄຟຟ້າໃຊ້ຢູ່ແລ້ວ. ບາງລຸ້ນຍັງມີລະບົບປັ່ນໄຟດ້ວຍມື (hand-crank) ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງພະລັງງານສຳຮອງ.
 ການເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນທັນການຈາກພາກລັດ: ລັດຖະບານລາວ ແລະ ໜ່ວຍງານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ (ເຊັ່ນ: ກົມອຸຕຸນິຍົມ ແລະ ອຸທົກກະສາດ) ຍັງຄົງນຳໃຊ້ສະຖານີວິທະຍຸແຫ່ງຊາດ ແລະ ທ້ອງຖິ່ນເປັນຊ່ອງທາງຫຼັກໃນການເຜີຍແຜ່ຂ່າວສານ, ຄຳພະຍາກອນອາກາດ, ແລະ ຄຳເຕືອນໄພພິບັດຢ່າງທັນການ.
 ລາຄາຖືກ ແລະ ຫາຊື້ງ່າຍ: ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງມີລາຄາຖືກ, ເຂົ້າເຖິງໄດ້ສຳລັບຄົນສ່ວນໃຫຍ່, ແລະ ຫາຊື້ໄດ້ງ່າຍຕາມຮ້ານຄ້າທົ່ວໄປ.
 ຄວາມເຄີຍຊິນຂອງປະຊາຊົນ: ປະຊາຊົນໃນເຂດຊົນນະບົດຈຳນວນຫຼາຍມີຄວາມຄຸ້ນເຄີຍກັບການໃຊ້ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງມາແຕ່ດົນນານ, ເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາສາມາດຮັບຂໍ້ມູນໄດ້ຢ່າງສະດວກ ແລະ ວ່ອງໄວ.
[Knowledge Application]
ເດືອນຫ້າລາວແມ່ນມີບຸນປະເພນີຫຍັງ?
A. ບຸນກຸດລາວ
B. ບຸນປີໃໝ່ລາວ ຫລື ບຸນກຸດສົງການ
C. ບຸນກຸດຫວຽດ
D. ບຸນກຸດຈີີນ
Answer: B
Explanation: ບຸນປີໃໝ່ລາວ ຫຼື ບຸນສົງການ ແມ່ນບຸນທີ່ສຳຄັນຫຼາຍ ແລະເປັນທີ່ຮູ້ຈັກດີໃນປະເທດລາວ. ບຸນນີ້ມັກຈະຈັດຂຶ້ນໃນຊ່ວງກາງເດືອນເມສາຂອງປະຕິທິນສາກົນ,
ບຸນປີໃໝ່ລາວເປັນເວລາທີ່ຄົນລາວຈະມາພົວພັນກັນ ເພື່ອສະແດງຄວາມກະຕັນຍູຕໍ່ຜູ້ໃຫຍ່ ແລະຜູ້ທີ່ເຮົາເຄົາລົບນັບຖື. ມີການສົງນໍ້າພະພຸດທະຮູບ, ສົງນໍ້າຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່, ແລະການສະຫຼອງດ້ວຍການສົດໃສ່ນໍ້າກັນເພື່ອຄວາມສຸກສົມບູນ.
[Knowledge Application]
ຕາມຄວາມເຊື່ອພື້ນເມືອງຂອງຄົນລາວ, ເປັນຫຍັງຈຶ່ງມີການໃຊ້ "ເຄື່ອງປະດັບມຸງຄຸນ" (ເຊັ່ນ: ພະເຄື່ອງ, ເຄື່ອງລາງຂອງຂັງ, ຕະລຸດ) ເພື່ອປ້ອງກັນພະຍາດ?
A. ພາະເຄື່ອງປະດັບເຫຼົ່ານັ້ນມີສານເຄມີທີ່ສາມາດຂ້າເຊື້ອພະຍາດໄດ້.
B. ເພື່ອເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມຮັ່ງມີ ເຊິ່ງສະແດງວ່າເຈົ້າຂອງສາມາດເຂົ້າເຖິງການປິ່ນປົວທີ່ດີທີ່ສຸດໄດ້.
C. ເປັນພຽງແຟຊັ່ນທີ່ນິຍົມໃສ່ກັນເມື່ອມີພະຍາດລະບາດ.
D. ເພາະເຄື່ອງປະດັບມຸງຄຸນຖືກເຊື່ອວ່າເປັນວັດຖຸສັກສິດທີ່ມີພະລັງປ້ອງກັນພະຍາດ, ຂັບໄລ່ສິ່ງຊົ່ວຮ້າຍ ແລະ ເສີມສ້າງສຸຂະພາບ.
Answer: D
Explanation: ໃນຄວາມເຊື່ອພື້ນເມືອງຂອງລາວ, ການໃຊ້ ເຄື່ອງປະດັບມຸງຄຸນ ເພື່ອປ້ອງກັນພະຍາດແມ່ນມີມາດົນນານ. ມັນບໍ່ໄດ້ອີງໃສ່ຫຼັກການທາງວິທະຍາສາດໂດຍກົງ, ແຕ່ອີງໃສ່ ຄວາມເຊື່ອເລື່ອງພະລັງສັກສິດ ແລະ ຈິດວິນຍານ. ເຫດຜົນຫຼັກໆ ຄື:

ພະລັງປ້ອງກັນສິ່ງຊົ່ວຮ້າຍ: ເຄື່ອງປະດັບເຫຼົ່ານີ້ມັກຈະຖືກປຸກເສກໂດຍພະສົງ ຫຼື ໝໍທຳ/ໝໍພອນ, ເຊິ່ງເຊື່ອວ່າໄດ້ຮັບພະລັງງານສັກສິດທີ່ສາມາດ ຂັບໄລ່ສິ່ງຊົ່ວຮ້າຍ, ວິນຍານຮ້າຍ, ຫຼື ຄຸນໄສຍ໌ຕ່າງໆ ທີ່ເຊື່ອວ່າເປັນສາເຫດຂອງພະຍາດ.
ເສີມສ້າງຄວາມເປັນສິລິມຸງຄຸນ: ເຄື່ອງມຸງຄຸນຖືກເຊື່ອວ່າຈະນຳພາ ຄວາມໂຊກດີ ແລະ ຄວາມຈະເລີນ ມາໃຫ້, ເຊິ່ງລວມເຖິງການມີສຸຂະພາບທີ່ແຂງແຮງປາດສະຈາກໂລກໄພໄຂ້ເຈັບ.
ໃຫ້ກຳລັງໃຈທາງຈິດໃຈ: ສຳລັບຜູ້ສວມໃສ່, ການມີເຄື່ອງມຸງຄຸນຕິດໂຕຈະຊ່ວຍໃຫ້ເກີດ ຄວາມສະບາຍໃຈ ແລະ ຄວາມໝັ້ນໃຈ ວ່າຕົນເອງໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງ. ຄວາມຮູ້ສຶກທາງບວກເຫຼົ່ານີ້ສາມາດສົ່ງຜົນດີຕໍ່ສຸຂະພາບຈິດໃຈ ແລະ ຮ່າງກາຍໄດ້.
ເປັນສັນຍາລັກຂອງສັດທາ: ການໃສ່ເຄື່ອງມຸງຄຸນຍັງສະແດງອອກເຖິງ ຄວາມສັດທາ ຕໍ່ພະພຸດທະສາສະໜາ ຫຼື ຄວາມເຊື່ອພື້ນເມືອງ, ເຊິ່ງເປັນສ່ວນສຳຄັນຂອງຊີວິດປະຈຳວັນ.
ດັ່ງນັ້ນ, ເຄື່ອງປະດັບມຸງຄຸນຈຶ່ງຖືກໃຊ້ເປັນສື່ກາງຂອງພະລັງປ້ອງກັນ ແລະ ເປັນທີ່ເພິ່ງທາງໃຈໃນການຕໍ່ສູ້ກັບພະຍາດຕາມຄວາມເຊື່ອຂອງຄົນລາວ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງສາດສະໜາທີ່ວັດພູ ໃນປີ 1935 ໄດ້ສະຫຼຸບວ່າຫຼັກຖານຫຼັກທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດແມ່ນຫຍັງ?
A. ຈາກຫຼັກຖານສິລະປະຂອງອານາຈັກຂະແໜງ
B. ຈາກຫຼັກຖານການຢູ່ອາໄສຂອງຊົນເຜົ່າລາວຕົ້ນກຳເນີດ
C. ຈາກຫຼັກຖານການປະກອບພິທີພຣາຫິນຸສານ
D. ຈາກຫຼັກຖານການຄ້າຂອງອິນເດຍ
Answer: C
Explanation: ການຂຸດຄົ້ນພົບຫຼັກຖານການປະກອບພິທີພຣາຫິນຸສານເປັນຫຼັກຖານຫຼັກທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການສຶກສາວັດພູ ເພາະສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນອິດທິພົນຂອງພຣາຫິນຸສານໃນພື້ນທີ່ນີ້.
[Knowledge Application]
ພະພຸດທະສາສະໜາໄດ້ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ ແລະ ໄດ້ຮັບການເຄົາລົບນັບຖືຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນປະເທດລາວ ຍ້ອນສາເຫດຫຼັກໃດ?
A. ເພາະມີພະສົງມາເຜີຍແຜ່ຈາກປະເທດຕ່າງໆ ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ
B. ເພາະໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຢ່າງເປັນທາງການຈາກພະລາຊາ ແລະ ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງວິຖີຊີວິດ ແລະ ວັດທະນະທຳມາແຕ່ບູຮານ
C. ເພາະມີປຶ້ມຕຳລາພຸດທະສາສະໜາທີ່ແປເປັນພາສາລາວຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ
D. ເພາະພະພຸດທະສາສະໜາສອນໃຫ້ຄົນຮັ່ງມີ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດໃນຊີວິດ
Answer: B
Explanation: ພະພຸດທະສາສະໜາ (ນິກາຍເຖຣະວາດ) ໄດ້ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ໃນດິນແດນລາວມາແຕ່ສະໄໝບູຮານ, ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ງໃນສະໄໝອານາຈັກລ້ານຊ້າງພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງ ພະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ, ເຊິ່ງພະອົງໄດ້ນໍາເອົາພະພຸດທະຮູບ ພະບາງ ມາປະດິດສະຖານ ແລະ ໄດ້ປະກາດໃຫ້ພະພຸດທະສາສະໜາເປັນສາສະໜາປະຈຳຊາດ.

ສາເຫດຫຼັກໆ ທີ່ເຮັດໃຫ້ພະພຸດທະສາສະໜາໄດ້ຮັບການເຄົາລົບນັບຖືຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນປະເທດລາວແມ່ນ:

ການສະໜັບສະໜູນຈາກຜູ້ປົກຄອງ: ຕະຫຼອດປະຫວັດສາດ, ກະສັດ ແລະ ຜູ້ປົກຄອງລາວໄດ້ໃຫ້ການອຸປະຖຳຄ້ຳຊູພະພຸດທະສາສະໜາຢ່າງເຕັມທີ່, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ສາສະໜາມີຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະ ເຜີຍແຜ່ຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນໝູ່ປະຊາຊົນ.

ການປະສົມປະສານເຂົ້າກັບວິຖີຊີວິດແລະວັດທະນະທຳ: ຄຳສອນຂອງພະພຸດທະສາສະໜາໄດ້ກາຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງທີ່ແຍກບໍ່ອອກຈາກວິຖີຊີວິດ, ຮີດຄອງປະເພນີ, ແລະວັດທະນະທຳຂອງຄົນລາວ. ບໍ່ວ່າຈະເປັນງານບຸນ, ງານປະເພນີ, ຫຼືການປະພຶດໃນຊີວິດປະຈຳວັນ, ລ້ວນແລ້ວແຕ່ມີຫຼັກທຳຂອງພະພຸດທະສາສະໜາເຂົ້າມາກ່ຽວຂ້ອງ.

ຫຼັກທຳທີ່ສອນໃຫ້ເຮັດຄວາມດີ: ຫຼັກທຳຂອງພະພຸດທະສາສະໜາທີ່ເນັ້ນການເຮັດຄວາມດີ, ການລະເວັ້ນຄວາມຊົ່ວ, ການມີເມດຕາ, ແລະການຝຶກຝົນຈິດໃຈໃຫ້ສະຫງົບ ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບແລະປະຕິບັດຕາມຈາກປະຊາຊົນ.

ດ້ວຍເຫດຜົນເຫຼົ່ານີ້, ພະພຸດທະສາສະໜາຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ເປັນພຽງແຕ່ສາສະໜາເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ເປັນຮາກຖານຂອງຈິດວິນຍານ ແລະ ວັດທະນະທຳຂອງຊາດລາວ.
[Knowledge Application]
ການສຳຫຼວດທາງສັງຄົມວິທະຍາຂອງຊາວບຣູມີຢູ່ພູພຽງບູນໄດ້ສະແດງຫຼັກຖານຫຍັງກ່ຽວກັບການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງພວກເຂົາໃນສະຫວັນທີ່ 13?
A. ການອົບພະຍົບຜ່ານທາງແມ່ນ້ຳຂອງ
B. ການປະສົມຜົນທາງພັນທຸກຳກັບຊາວຂະແໜງອື່ນ
C. ການປົງຄອງຕົນເອງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ
D. ການຮັບອິດທິພົນຈາກສາສະໜາພຸດ
Answer: B
Explanation: ການສຳຫຼວດຊີ້ໃຫ້ເຫັນຫຼັກຖານການປະສົມຜົນທາງພັນທຸກຳລະຫວ່າງຊາວບຣູມີກັບຊົນເຜົ່າອື່ນໃນພູພຽງບູນໃນສະຫວັນທີ່ 13.
[Knowledge Application]
ການເຄື່ອນໄຫວຂອງພັກຄອມມູນິດລາວຕົ້ນແບບການຈັດຕັ້ງທາງເຜົ່າເຜິ້ງຂອງພັກຄອມມູນິດໃດໃນລະບົບສາກົນ?
A. ພັກຄອມມູນິດກູບາ
B. ພັກຄອມມູນິດຍີ່ປຸ່ນ
C. ພັກຄອມມູນິດຫວຽດນາມ
D. ພັກຄອມມູນິດອິນເດຍ
Answer: C
Explanation: ພັກຄອມມູນິດຫວຽດນາມເປັນຕົ້ນແບບສຳຄັນໃຫ້ກັບການຈັດຕັ້ງຂອງພັກຄອມມູນິດລາວ.
[Knowledge Application]
ໃຜຄືຕົວລະຄອນໃນນິທານທີ່ໃຊ້ປັນຍາຫຼອກພະຍາແຖນໃຫ້ສົ່ງຝົນລົງມາ, ຈົນກາຍເປັນທີ່ມາຂອງບຸນບັ້ງໄຟ?
A. ຊຽງໝ້ຽງ
B. ພະຍານາກ
C. ພະຍາຄັນຄາກ
D. ທ້າວສຽວສະຫວາດ
Answer: C
Explanation: ຕົວລະຄອນໃນນິທານທີ່ໃຊ້ປັນຍາຫຼອກພະຍາແຖນໃຫ້ສົ່ງຝົນລົງມາ, ຈົນກາຍເປັນທີ່ມາຂອງບຸນບັ້ງໄຟຄື ພະຍາຄັນຄາກ.
 ທີ່ມາຂອງເລື່ອງ
 ຕາມຄວາມເຊື່ອ ແລະ ນິທານພື້ນເມືອງຂອງລາວ ແລະ ພາກພື້ນແມ່ນໍ້າຂອງ, ເຊື່ອວ່າໃນສະໄໝໜຶ່ງໂລກໄດ້ເກີດຄວາມແຫ້ງແລ້ງຢ່າງໜັກ, ບໍ່ມີຝົນຕົກລົງມາເປັນເວລາດົນນານ. ເຫດການນີ້ເກີດຂຶ້ນຍ້ອນພະຍາແຖນ (ເຊິ່ງເປັນຜູ້ຄວບຄຸມຝົນຟ້າອາກາດ) ບໍ່ສົ່ງຝົນລົງມາ.
 ບົດບາດຂອງພະຍາຄັນຄາກ
 ເມື່ອເຫັນຄວາມທຸກຍາກຂອງມະນຸດ ແລະ ສັດ, ພະຍາຄັນຄາກ ເຊິ່ງເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີຮູບຮ່າງອາດຈະບໍ່ໜ້າພໍໃຈ, ແຕ່ລາວເປັນຜູ້ມີປັນຍາຫຼັກແຫຼມ ແລະ ຄວາມກ້າຫານ. ພະຍາຄັນຄາກໄດ້ນຳພາເຫຼົ່າສັດທັງຫຼາຍ ເຊັ່ນ: ນາກ, ມົດ, ປວກ, ແລະ ອື່ນໆ ຂຶ້ນໄປສູ້ຮົບກັບພະຍາແຖນຢູ່ເທິງສະຫວັນ.
 ການສູ້ຮົບນີ້ບໍ່ໄດ້ໃຊ້ກຳລັງຢ່າງດຽວ, ແຕ່ພະຍາຄັນຄາກໄດ້ໃຊ້ກົນອຸບາຍ ແລະ ປັນຍາຫຼອກລວງພະຍາແຖນ. ຫຼັງຈາກການຕໍ່ສູ້ອັນດຸເດືອດ, ໃນທີ່ສຸດພະຍາຄັນຄາກກໍໄດ້ຮັບໄຊຊະນະ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ພະຍາແຖນສັນຍາວ່າຈະສົ່ງຝົນລົງມາສູ່ໂລກຕາມລະດູການ.
 ຄວາມເຊື່ອມໂຍງກັບບຸນບັ້ງໄຟ
 ເພື່ອເປັນການເຕືອນພະຍາແຖນໃຫ້ຈື່ສັນຍາ ແລະ ຮັບປະກັນວ່າຝົນຈະຕົກລົງມາທຸກປີ, ມະນຸດຈຶ່ງໄດ້ຈັດພິທີບຸນບັ້ງໄຟຂຶ້ນ. ການຈູດບັ້ງໄຟຂຶ້ນສູ່ທ້ອງຟ້າກໍຄືສັນຍານເພື່ອບອກພະຍາແຖນວ່າເຖິງເວລາທີ່ຈະສົ່ງຝົນລົງມາແລ້ວ. ດັ່ງນັ້ນ, ພະຍາຄັນຄາກຈຶ່ງຖືເປັນຕົວລະຄອນສຳຄັນທີ່ສຸດໃນນິທານທີ່ເປັນທີ່ມາຂອງຮີດຄອງປະເພນີບຸນບັ້ງໄຟຂອງລາວ.
[Knowledge Application]
ຢູ່ພື້ນທີ່ຫວຽດນາມ ມີການຄົ້ນພົບສັນຍາລັກທາງດ້ານສາສະໜາດັ່ງໃດໃນຊ່ວງສັດວະເພທິກ?
A. ອົງຄານຫັນໃຈ
B. ພະລາວົງສາດິງ
C. ຮູບພາບດອກບົວ
D. ສິນລັກກອນຂອງບໍ່ສູງ
Answer: D
Explanation: ສິນລັກກອນຂອງບໍ່ສູງໃນຫວຽດນາມເປັນເຫດຜົນສຳຄັນທາງປະຫວັດສາດສາສະໜາ ໃນຍຸກນີ້
[Knowledge Application]
ແຂວງໃດທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງດ່ານສາກົນບໍ່ເຕັນ, ເຊິ່ງເປັນປະຕູສຳຄັນເຊື່ອມຕໍ່ກັບປະເທດຈີນ?
A. ແຂວງຜົ້ງສາລີ
B. ແຂວງບໍ່ແກ້ວ
C. ແຂວງຫຼວງນໍ້າທາ
D. ແຂວງອຸດົມໄຊ
Answer: C
Explanation: ດ່ານສາກົນບໍ່ເຕັນ, ເຊິ່ງເປັນປະຕູສຳຄັນທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ກັບປະເທດຈີນ, ຕັ້ງຢູ່ໃນ ແຂວງຫຼວງນໍ້າທາ.
ຄວາມສຳຄັນຂອງດ່ານບໍ່ເຕັນ:
ດ່ານສາກົນບໍ່ເຕັນ ມີບົດບາດສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງປະເທດລາວ ແລະ ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນ: ປະຕູສູ່ການຄ້າ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວ: ດ່ານນີ້ເປັນຈຸດຜ່ານແດນທາງບົກຫຼັກສຳລັບການຄ້າສອງຝ່າຍ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວລະຫວ່າງລາວ-ຈີນ. ສິນຄ້າຈຳນວນຫຼາຍຖືກຂົນສົ່ງຜ່ານດ່ານແຫ່ງນີ້, ລວມທັງນັກທ່ອງທ່ຽວທີ່ເດີນທາງດ້ວຍລົດ ຫຼື ລົດເມ.
ຈຸດເຊື່ອມຕໍ່ຂອງທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ: ດ່ານບໍ່ເຕັນແມ່ນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ/ສິ້ນສຸດຂອງໂຄງການທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ ຢູ່ຝັ່ງລາວ, ເຊິ່ງເປັນໂຄງການພື້ນຖານໂຄງລ່າງທີ່ສຳຄັນພາຍໃຕ້ຂໍ້ລິເລີ່ມ "ໜຶ່ງແລວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ" (Belt and Road Initiative) ຂອງຈີນ. ລົດໄຟໄດ້ສ້າງຄວາມສະດວກສະບາຍຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນການຂົນສົ່ງສິນຄ້າ ແລະ ຜູ້ໂດຍສານລະຫວ່າງສອງປະເທດ, ເຮັດໃຫ້ດ່ານບໍ່ເຕັນມີບົດບາດຍຸດທະສາດສູງຂຶ້ນ.
ເສັ້ນທາງ R3A: ດ່ານບໍ່ເຕັນຍັງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງເສັ້ນທາງ R3A (ຄຸນໝິງ-ບາງກອກ) ເຊິ່ງເປັນເສັ້ນທາງຄົມມະນາຄົມທາງບົກທີ່ສຳຄັນທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຈີນ, ລາວ, ແລະ ໄທ.
[Knowledge Application]
ການມີຢູ່ຂອງກຸ່ມຊົນເຜົ່າອາຄາ (Akha) ໃນພາກເໜືອຂອງລາວສະທ້ອນສະພາບການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງຊົນເຜົ່າໃນພື້ນທີ່ອິນດູຈີນແນວໃດ?
A. ການອົບພະຍົບຕາມຄວາມກົດດັນທາງສິ່ງແວດລ້ອມ
B. ການເຄື່ອນຍ້າຍຕາມການຂະຫຍາຍອຳນາດຂອງອານາຈັກຈີນ
C. ການອົບພະຍົບຕາມສົງຄາມຢຸດທະສາດໃນພື້ນທີ່ອິນດູຈີນ
D. ການເຄື່ອນຍ້າຍຕາມການແຜ່ຂອງສາສະໜາພຸດ
Answer: B
Explanation: ຊົນເຜົ່າອາຄາມີຕົ້ນກຳເນີດຢູ່ທາງເໜືອຂອງຈີນ ແລະການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງພວກເຂົາສະທ້ອນການຂະຫຍາຍອຳນາດຂອງຈີນໃນອະດີດ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງອາຄົມຂອງອານາຈັກຊຽງຂວາງໃນສະຕະວັດທີ 13 ໄດ້ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນການຕິດຕໍ່ກັບອານາຈັກໃດ?
A. ອານາຈັກຂະເໝນ
B. ອານາຈັກພຸດທະຍະ
C. ອານາຈັກອັງກິດ
D. ອານາຈັກພູນານ
Answer: D
Explanation: ຫຼັກຖານທາງອາຄົມທີ່ພົບໄດ້ສະທ້ອນການຕິດຕໍ່ກັບອານາຈັກພູນານຜ່ານສິນຄ້າແລະວັດຖຸທຳມະຊາດທີ່ມີຄຸນລັກສະນະເປັນພູນານ.
[Knowledge Application]
ຕາມສັນຍາເມຈີນຂອງປີ 1893 ເຂດອຳນາດໃດຖືກຖ່າຍໂອນໃຫ້ຟຣັ່ງສະເຫຼີມອຳນາດເຫຼືອຈາກອານາຈັກສິວິລາ?
A. ແຂວງຈຳປາສັກ
B. ຝັ່ງຊາຍແມ່ນໍ້າຂອງຕາເວັນຕົກ
C. ແຂວງຫຼວງພະບາງ
D. ໃຕ້ພາກອີສານທີ່ປະຈຸບັນຂອງໄທ
Answer: B
Explanation: ສັນຍາເມຈີນ 1893 ປະກອບໃຫ້ຝັ່ງຊາຍແມ່ນໍ້າຂອງຕາເວັນຕົກກາຍເປັນແດນຟຣັ່ງ.
[Knowledge Application]
ນາງແກ້ວມະນີ (ນາງໜໍ່ແກ້ວ) ເປັນຕົວລະຄອນສຳຄັນໃນຕຳນານໃດ?
A. ຕຳນານການສ້າງເມືອງຫຼວງພະບາງ
B. ຕຳນານການກຳເນີດຂອງພຣະບາງ
C. ຕຳນານຂຸນບູລົມ
D. ຕຳນານພຣະນາງນາກ
Answer: B
Explanation: ນາງແກ້ວມະນີ (ບາງຄັ້ງກໍເອີ້ນວ່າ ນາງໜໍ່ແກ້ວ) ເປັນຕົວລະຄອນທີ່ປາກົດໃນຕຳນານກ່ຽວກັບການກຳເນີດຂອງພຣະບາງ. ຕຳນານເລົ່າວ່າ ນາງແກ້ວມະນີ ເປັນບຸດສາວຂອງພຣະຍານາກທີ່ອາໄສຢູ່ໃນແມ່ນໍ້າ. ເມື່ອນາງໄດ້ເຫັນຄວາມງົດງາມຂອງພຣະບາງທີ່ຖືກນຳມາຈາກສີລັງກາ ແລະ ເຊື່ອວ່າພຣະບາງມີຄວາມສັກສິດ, ນາງໄດ້ຊ່ວຍປົກປັກຮັກສາພຣະບາງໃນລະຫວ່າງການເດີນທາງມາສູ່ລາວ. ເຖິງແມ່ນຈະເປັນພຽງຕຳນານ, ແຕ່ເລື່ອງນີ້ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງການປະສົມປະສານຄວາມເຊື່ອພື້ນເມືອງກ່ຽວກັບພຣະຍານາກ ແລະ ແມ່ນໍ້າຂອງ ເຂົ້າກັບພຣະພຸດທະສາສະໜາໃນວັດທະນະທຳລາວ. ນາງແກ້ວມະນີ ເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມຜູກພັນລະຫວ່າງມະນຸດ, ທຳມະຊາດ, ແລະ ສາສະໜາໃນຈິດໃຈຂອງຄົນລາວ.
[Knowledge Application]
ລູກສາວຂອງພຣະຍາກະບິນລະພຣົມຜູ້ທີ່ 2 ຊື່ວ່າແນວໃດ ?
A. ນາງ ຜົມຫອມ
B. ນາງ ໂຄລະຄະເທວີ
C. ນາງ ມະໂນລາ
D. ນາງມະໂນລົມ
Answer: B
Explanation: ລູກສາວຂອງພຣະຍາກະບິນລະພຣົມຜູ້ທີ່ 2 ຊື່ວ່າ: ນາງ ໂຄລະຄະເທວີ ແທນໃຫ້ວັນຈັນ ຕາມປະເພນີລາວມີເອກະລັກສະເພາະດັ່ງນີ້:
1. ຂີ່ເສືອເປັນພາຫະນະ.
2. ອາພອນປະດັບດ້ວຍແກ້ວມຸກດາ.
3. ສະເຫວີຍເຕລັງ ( ກິນນໍ້າມັນ ).
4. ມືຂວາຖືພະຂັນ ( ຖືດາບສັ້ນ ), ມືຊ້າຍຖືໄມ້ເທົ້າ.
[Knowledge Application]
ໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ, ການລະເບີດລູກບອມຢູ່ລາວໄດ້ຖືກກຳນົດໃນຂໍ້ກຳນົດໃດຂອງອະນຸສັນຍາສາກົນ?
A. ອະນຸສັນຍາການຫ້າມອາວຸດຊີວະະພາບ
B. ອະນຸສັນຍາການຫ້າມລູກບອມກະຈາຍ
C. ອະນຸສັນຍາການຫ້າມລູກບອມປຸກພືດ
D. ອະນຸສັນຍາການຫ້າມອາວຸດນິວເຄລຍ
Answer: B
Explanation: ອະນຸສັນຍາການຫ້າມລູກບອມກະຈາຍ (Convention on Cluster Munitions) ເປັນຂໍ້ກຳນົດສາກົນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໂດຍກົງ.
[Knowledge Application]
ຄວາມເຊື່ອຂອງຄົນລາວກ່ຽວກັບການຕັດຜົມໃນວັນພຸດແມ່ນຢ່າງໃດ?
A. ຕັດແລ້ວຈະມີໂຊກດີ
B. ບໍ່ຄວນຕັດ ເນື່ອງຈາກເຊື່ອວ່າຈະເປັນລາງຮ້າຍ
C. ບໍ່ມີຄວາມເຊື່ອໃດກ່ຽວກັບວັນພຸດ
D. ຕັດແລ້ວລວຍ
Answer: B
Explanation: ຄວາມເຊື່ອຂອງຄົນລາວ ເຊື່ອວ່າ
"ບໍ່ຄວນຕັດຜົມໃນວັນພຸດ" ເນື່ອງຈາກເຊື່ອວ່າຜິດຂໍ້ຫ້າມ ແລະອາດນຳພາມາຊຶ່ງຄວາມໂຊກຮ້າຍ ບໍ່ມີມົງຄຸນ ຫຼືເຮັດໃຫ້ມີຄວາມຍຸ່ງຍາກໃນຊີວິດ. ບາງຄົນເຊື່ອວ່າວັນພຸດແມ່ນວັນຂອງພະສົງ ຈຶ່ງຄວນຫຼີ້ກເວັ້ນການຕັດຜົມ.
[Knowledge Application]
ແຂວງທີ່ນ້ອຍທີ່ສຸດຂອງປະເທດລາວຄືແຂວງໃດ?
A. ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ
B. ແຂວງວຽງຈັນ
C. ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
D. ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ
Answer: C
Explanation: ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເປັນໜ່ວຍການປົກຄອງພິເສດທີ່ມີສະຖານະທຽບເທົ່າແຂວງ ແລະ ເປັນສູນກາງການປົກຄອງຂອງປະເທດລາວ. ມັນມີພື້ນທີ່ປະມານ 3,920 ກິໂລແມັດ (ຕາມຂໍ້ມູນທາງການ), ເຊິ່ງເປັນພື້ນທີ່ນ້ອຍທີ່ສຸດເມື່ອທຽບກັບແຂວງອື່ນໆໃນລາວ, ເຊັ່ນ: ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ (ປະມານ 21,157 ກິໂລແມັດ) ຫຼື ແຂວງຫຼວງພະບາງ (ປະມານ 16,875 ກິໂລແມັດ).
 ເຖິງວ່ານະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຈະມີພື້ນທີ່ນ້ອຍທີ່ສຸດ, ແຕ່ມັນເປັນສູນກາງທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ການເມືອງ, ແລະ ວັດທະນະທຳຂອງປະເທດລາວ. ມັນເປັນບ່ອນຕັ້ງຂອງສຳນັກງານລັດຖະບານ, ສະຖານທູດ, ແລະ ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວທີ່ສຳຄັນເຊັ່ນ ພະທາດຫຼວງ ແລະ ປະຕູໄຊ.
[Knowledge Application]
ອານາຈັກ ສີໂຄດຕະບອງເປັນອານາຈັກເມືອງເກົ່າເເກ່ທີ່ສຸດຂອງຄົນລາວ ໄດ້ແຍກອອກ ຈາກອຳນາດຂອງ ອານາຈັກ ຈັນລາ ໃນ ສະຕະວັດທີເທົ່າໃດ?
A. ສະຕະວັດທີ 8
B. ສະຕະວັດທີ 10
C. ສະຕະວັດທີ 7
D. ສະຕະວັດທີ 11
Answer: C
Explanation: ມາເຖິງທ້າຍສະຕະວັດທີ 7 ອານາຈັກຈັນລາ ກ້າວເຂົ້າສູ່ຄວາມອ່ອນເພຍລົງ ສະນັ້ນ ພະຍາສຸມິດຕະ ທຳມະວົງສາ ຈື່ງໄດ້ປະກາດເເຍກ ສີໂຄດຕະບອງ ອອກຈາກອຳນາດຂອງ ອານຈັກຈັນລາ ພາຍຫຼັງໄດ້ຮັບເອກະລາດແລ້ວ ພະຍາສຸມິດຕະ ທະມະວົງສາ ໄດ້ທຳການ ປັບປຸງອຳນາດໃຫ້ເຂັ້ມແຂງ ແລະ ມີອານາເຂດກວ້າງຂວາງ ເຊີ່ງລວມມີບັນດາຫົວເມືອງດັ່ງນີ້:
 1. ເມືອງວຽງຈັນ
 2. ເມືອງວຽງຄຳ (ເຂດວຽງເເກ້ວ, ວຽງຄຳ ແຂວງວຽງຈັນໃນປະຈຸບັນ)
 3. ເມືອງພະນ້ຳຮູ່ງ (ປາກຊັນ)
 4. ເມືອງສີໂຄດ (ຄຳມ່ວນ)
 5. ເມືອງສາມເເທ (ປາກເຊບັ້ງໄຟ)
 6. ເມືອງຈຳປານາຄະລີ (ຈຳປາສັກ)
 7. ເມືອງຕະບອງ (ອຸບົນ)
 8. ເມືອງຕະເນນ (ສະຫວັນນະເຂດ)
 9. ເມືອງຟ້າເເດດ (ກະລະສິນ)
 10. ເມືອງພູພານ (ອຸດອນ)
 11. ເມືອງບົວບານ (ໜອງຄາຍ)
 12. ເມືອງໜອງຫານຫຼວງ (ສະກົນນະຄອນ)
 13. ເມືອງໜອງຫານນ້ອຍ (ອຸດອນ)
 14. ເມືອງສີເເກ້ວ (ມະຫາສະລາຄາມ)
 15. ເມືອງຊຽງຫຽນ (ມະຫາສະລາຄາມ)
 16. ເມືອງຮ້ອຍປະຕູ (ຈັງຫວັດຮ້ອຍເເອດ)
 17. ເມືອງມະລຸກຂະນະຄອນ (ນະຄອນພະນົມ)
 ພາຍຫຼັງ ພະຍາ ສຸມິດຕະ ທຳມະວົງສາ ສີ້ນພະຊົນ ພຣະເຈົ້າ ສຸມິນທະລາດ ໄດ້ຂື້ນຄອງອຳນາດແທນ ໃນຊ່ວງໄລຍະນີ້ ສະພາບບ້ານເມືອງມີຄວາສະຫງົບສຸກ ຈົນມາຮອດສະໄໝການປົກຄອງຂອງ ພະຍານິລຸດຖະລາດ ລາຊະດອນໄດ້ຮັບຄວາມເດືອດຮ້ອນ ເນື່ອງຈາກ ພະຍາ ນິລຸດຖະລາດ ເປັນສະສັດທີ່ອ່ອນເເອ ຈິ່ງເປັນເຫດ ເຮັດໃຫ້ພວກຂອມເຂົ້າມາເເຜ່ອິດທິພົນ ຍືດດີນເເດນ ສີໂຄດຕະບອງ ແຕ່ ຫຼີຜີ ຮອດວຽງຈັນ ເຊີ່ງຫຼັກຖານທີ່ຍັງຫຼົງເຫລືອຢູ່ໃຫ້ເຮົາເຫັນທຸກວັນນີ້ ກໍຄືວັດພູຈຳປາສັກ ມາເຖິງສະຕະວັດທີ 13 ອັງກໍຊຸດໂຊມລົງ ບັນດາຫົວເມືອງຕ່າງໆທີ່ຕົກເປັນ ເມືອງຂື້ນກໍ່ເເຍກຕົວອອເປັນເອກະລາດທັງໝົດ
[Knowledge Application]
ແຮ່ທາດໃດ ທີ່ຂຸດຄົ້ນກ່ອນໝູ່ຢູ່ເຂດພາກກາງຂອງ ສປປ ລາວ?
A. ກົ່ວ
B. ຄໍາ
C. ເຫຼັກ
D. ຫີນກາວ
Answer: A
Explanation: ໂດຍອີງຕາມການຂຸດຄົ້ນແຮ່ທາດໃນ ສປປ ລາວ, ແຮ່ທາດທີ່ຖືກຂຸດຄົ້ນກ່ອນໝູ່ ແລະ ມີບົດບາດສຳຄັນຢູ່ໃນເຂດພາກກາງຂອງລາວ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນແຂວງຄໍາມ່ວນ ແລະ ສະຫວັນນະເຂດ (ເຊິ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງພາກກາງລົງມາຫາພາກໃຕ້) ແມ່ນແຮ່ກົ່ວ.
[Knowledge Application]
ໃນການຂຽນທຳອິດຂອງການສືບພັນທາງເຊື້ອຊາດຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ, ນັກປະຫວັດສາດສ່ວນໃຫຍ່ອ້າງອີງເຖິງແຫຼ່ງເອກະສານໃດ?
A. ໂຄງການເຊິງຈິງ
B. ພົມປອງວຽງຈັນ
C. ພົມປອງຫຼວງພຣະບາງ
D. ເອກະສານຝຣັ່ງສຸດທ້າຍ
Answer: C
Explanation: ພົມປອງຫຼວງພຣະບາງເປັນເອກະສານທີ່ແກ່ທີ່ສຸດ ເຊື່ອມໂຍງກັບພັນທະກຳເຊື້ອຊາດລ້ານຊ້າງ.