CAIH-ai/LaoBench huggingface dataset:
[Knowledge Application]
ສາຍພູທີ່ເປັນກະດູກສັນຫຼັງ ແລະ ເປັນຊາຍແດນທຳມະຊາດທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງລາວມີຊື່ວ່າຫຍັງ?
A. ສາຍພູຫິມາໄລ	
B. ສາຍພູຫຼວງ       
C. ສາຍພູອູຣັລ        
D. ສາຍພູເທນຊານ
Answer: B
Explanation: ຄວາມສຳຄັນຂອງສາຍພູຫຼວງ
ສາຍພູຫຼວງເປັນສາຍພູທີ່ທອດຍາວລົງມາທາງທິດເໜືອຫາທິດໃຕ້, ເລີ່ມຈາກພາກເໜືອຂອງປະເທດລາວ, ທອດຍາວຜ່ານພາກກາງ, ແລະ ສິ້ນສຸດລົງທາງພາກໃຕ້. ມັນເຮັດໜ້າທີ່ເປັນ ຊາຍແດນທຳມະຊາດສ່ວນໃຫຍ່ລະຫວ່າງປະເທດລາວ ແລະ ຫວຽດນາມ.
ລັກສະນະ ແລະ ຄວາມສຳຄັນ:
ພູມສັນຖານທີ່ສູງຊັນ: ສາຍພູຫຼວງປະກອບດ້ວຍພູສູງສະຫຼັບຊັບຊ້ອນ, ປົກຄຸມດ້ວຍປ່າໄມ້ດົງດິບໜາແໜ້ນ, ເຮັດໃຫ້ການເດີນທາງຂ້າມພູເປັນໄປໄດ້ຍາກໃນສະໄໝກ່ອນ.
ແຫຼ່ງຕົ້ນນໍ້າ: ເປັນແຫຼ່ງກໍາເນີດຂອງແມ່ນໍ້າຫຼາຍສາຍທີ່ໄຫຼລົງສູ່ແມ່ນໍ້າຂອງທາງຝັ່ງລາວ ແລະ ໄຫຼລົງສູ່ທະເລຈີນໃຕ້ທາງຝັ່ງຫວຽດນາມ.
ຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງຊີວະພາບ: ສາຍພູຫຼວງເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດປ່າ ແລະ ພືດພັນທີ່ຫາຍາກຫຼາຍຊະນິດ, ເຮັດໃຫ້ມັນເປັນພື້ນທີ່ສໍາຄັນທາງດ້ານນິເວດວິທະຍາ ແລະ ການອະນຸລັກທຳມະຊາດ.
ອິດທິພົນຕໍ່ສະພາບອາກາດ: ສາຍພູນີ້ຍັງມີບົດບາດສຳຄັນໃນການກຳນົດສະພາບອາກາດຂອງພາກພື້ນ, ໂດຍກັນບໍ່ໃຫ້ລົມມໍລະສຸມຈາກທະເລພັດເຂົ້າສູ່ພາຍໃນຂອງປະເທດລາວໂດຍກົງ.
ບົດບາດທາງປະຫວັດສາດ: ຕະຫຼອດປະຫວັດສາດ, ສາຍພູຫຼວງໄດ້ເປັນທັງສິ່ງກີດຂວາງ ແລະ ເສັ້ນທາງເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງຊຸມຊົນຕ່າງໆໃນພາກພື້ນ. ມັນຍັງມີບົດບາດສໍາຄັນໃນການຕໍ່ສູ້ປ້ອງກັນປະເທດຂອງລາວ.
[Knowledge Application]
 ເຄື່ອງດົນຕີປະຈໍາຊາດລາວທີ່ໂດດເດັ່ນ ແລະ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີທີ່ສຸດແມ່ນຫຍັງ?
A. ແຄນ
B. ຂິມ
C.  ຊໍ
D. ກອງ
Answer: A
Explanation: ເຄື່ອງດົນຕີປະຈໍາຊາດລາວທີ່ໂດດເດັ່ນ ແລະ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີທີ່ສຸດຄື ແຄນ. ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດໜຶ່ງທີ່ເຮັດດ້ວຍໄມ້ປ່ອງຫຼາຍໆອັນມາຮຽງກັນ ແລະ ມີລີ້ນສຽງຢູ່ພາຍໃນ. ມັນຖືກນໍາໃຊ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນດົນຕີພື້ນເມືອງລາວ, ໂດຍສະເພາະໃນການຂັບລໍາ.
[Knowledge Application]
ຂໍ້ໃດ ແມ່ນອົງການນິຕິບັນຍັດ?
A. ລັດຖະບານ
B. ສະພາແຫ່ງຊາດ
C. ສານປະຊາຊົນ
D. ໄອຍະການປະຊາຊົນ
Answer: B
Explanation: ອົງການນິຕິບັນຍັດມີໜ້າທີ່ຕົ້ນຕໍໃນການສ້າງ, ພິຈາລະນາ, ຮັບຮອງ ແລະ ແກ້ໄຂກົດໝາຍ
[Knowledge Application]
ການກຳນົດເຂດແດນລາວ-ວຽດນາມຕາມສັນຍາສັນຕິສຸກຟຣາງສະ-ສິມລາວ 1893 ມີຫຼັກການທາງນິຕິສາດສາກົນໃດເປັນພື້ນຖານ?
A. ສິດທິການກຳນົດຕົນເອງ
B. ການສືບຕໍ່ຂອງຂອບເຂດດັ່ງເດີມ
C. ການປະຕິບັດສັນຍາສາກົນ
D. ສິດທິຂອງຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງ
Answer: B
Explanation: ສັນຍາຟຣາງສະ-ສິມລາວ ອີງຫຼັກການ uti possidetis juris ໃນການກຳນົດເຂດແດນຕາມຂອບເຂດດັ່ງເດີມ.
[Knowledge Application]
ອະນະຄົມບູລິພາບດັ່ງເກົ່າໃນແຂວງໄຊຍະບູລີຖືກຄົ້ນພົບເພາະຫຍັງ?
A. ການປຸກວຽງຕົ້ນໄມ້
B. ການສ້າງທາງໂລດຫົນ
C. ການຂຸດຄົ້ນຂອງຄະນະຂຸດຄົ້ນຝຣັ່ງ
D. ການເຄື່ອນຍ້າຍຜູ້ອາໄສ
Answer: C
Explanation: ການຂຸດຄົ້ນຂອງຄະນະຂຸດຄົ້ນຝຣັ່ງໃນສັດຕະວັດທີ 20 ໄດ້ນຳໄປສູ່ການຄົ້ນພົບອະນະຄົມບູລິພາບດັ່ງເກົ່າທີ່ສຳຄັນໃນແຂວງໄຊຍະບູລີ.
[Knowledge Application]
ການກຳນົດເສັ້ນແດນລາວ-ວຽດນາມຕາມສັນຍາສາຍຕົກລົງລະຫວ່າງຝຣັ່ງ-ສະຫວັນ ໃນປີ 1893 ມີຜົນຕໍ່ສິດທິຂອງຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງຢ່າງໃດ?
A. ເພີ່ມສິດທິການປົກຄອງຕົນເອງ
B. ສູນເສຍສິດທິການເຄື່ອນໄຫວຂ້າມເຂດ
C. ໄດ້ຮັບສິດທິພິເສດຈາກຝຣັ່ງ
D. ສິດທິບໍ່ຖືກກະທົບ
Answer: B
Explanation: ການກຳນົດເສັ້ນແດນໃໝ່ໄດ້ຈຳກັດສິດທິການເຄື່ອນໄຫວແລະການຕິດຕໍ່ຂອງຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງທີ່ອາໄສຢູ່ສອງຝັ່ງແດນ.
[Knowledge Application]
ການສືບຕໍ່ຂອງຂົນທຳປະເພນຕິມະຫາກັບສະຫະພັນພຸດທະສາສະໜາໃນພູນາລາວມີຜົນກະທົບໃດຕໍ່ລັດຖະບານສະໄໝຝຣັ່ງປົກຄອງ?
A. ການສິ້ນສຸດຂອງຂົນທຳດັ່ງເດີມ
B. ຄວາມແຂງແກ່ງຂອງອິດທິພົນສາສະໜາພຸດ
C. ການລະຄອນລະຄັງບາງຢ່າງລະຫວ່າງສອງຝ່າຍ
D. ຄວາມລົ້ມເຫຼວຂອງອຳນາດທ້ອງຖິ່ນ
Answer: C
Explanation: ການຜະປົນກັນລະຫວ່າງຂົນທຳດັ່ງເດີມແລະພຸດທະສາສະໜາ ນຳໃຫ້ເກີດຄວາມຕຶກຕືນລະຄອນລະຄັງບາງຢ່າງກັບອຳນາດຝຣັ່ງ.
[Knowledge Application]
ຮີດຄອງຄົນຊົນເຜົ່າມົ້ງລູກສາວແຕ່ງງານອອກຈາກພໍ່ແມ່ໄປແລ້ວເມື່ອປະຮ້າງກັນກັບສາມີແມ່ນຈະສາມາດກັບມາຢູ່ເຮືອນດຽວກັນກັບພໍ່ແມ່ໄດ້ບໍ່?
A. ໄດ້, ເພາະເປັນຄົນຊົນເຜົ່າມົ້ງຄືກັນ
B. ບໍ່ໄດ້
C. ໄດ້, ເພາະຖືຮີດຄອງດຽວກັນ
D. ໄດ້, ເພາະເປັນພໍ່ແມ່ລູກກັນ
Answer: B
Explanation: ຕາມຮີດຄອງປະເພນີຄົນຊົນເຜົ່າມົ້ງລູກສາວແຕ່ງງານອອກຈາກພໍ່ແມ່ໄປແລ້ວເມື່ອປະຮ້າງກັນກັບສາມີແມ່ນຈະບໍ່ສາມາດກັບມາຢູ່ເຮືອນດຽວກັນກັບພໍ່ແມ່ໄດ້
[Knowledge Application]
ຂໍ້ໃດບໍ່ແມ່ນພາກສ່ວນເສດຖະກິດຕະຫຼາດຂອງ ສປປ ລາວ ?
A. ຫຸ້ນສ່ວນ
B. ເອກະຊົນ
C. ເອກະເທດຂອງປະຊາຊົນ
D. ລວມໝູ່ຂອງປະຊາຊົນ
Answer: D
Explanation: ລວມໝູ່ຂອງປະຊາຊົນ ເນື່ອງຈາກເສດຖະກິດ​ຕະຫຼາດ​ທີ່ເປັນ​ຮູບ​ແບບ​ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ​ໜຶ່ງ​ ເຊິ່ງຢູ່​ນັ້ນ​ບັນດາ​ການ​ພົວພັນ​ເສດຖະກິດ, ການ​ແລກປ່ຽນ, ການຊື້ແລະການຂາຍຜະລິດຕະພັນ ​ແລະ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະແມ່ນ ການແຈກຢາຍຜົນປະໂຫຍດ, ການຊອກຫາກຳໄລ,...ທັງ​ໝົດ​ຖືກ​ຄວບ​ຄຸມ​ແລະ​ດັດ​ປັບ​ໂດຍບັນດາ​ກົດ​ເກນ​ຂອງ​ຕະຫຼາດ.
[Knowledge Application]
ຄົນຕ່າງປະເທດທີ່ອາໄສຢູ່ປະເທດລາວສາມາດຖືສາສະໜາພຸດໄດ້ບໍ່?
A. ບໍ່ໄດ້, ເພາະເປັນຄົນຕ່າງຊາດ
B. ໄດ້
C. ບໍ່ໄດ້,​ ເພາະພະສົງບໍ່ອານຸຍາດ
D. ບໍ່ໄດ້, ເພາະຄົນລາວບໍ່ອານຸຍາດ
Answer: B
Explanation: ຄົນຕ່າງປະເທດທີ່ອາໄສຢູ່ປະເທດລາວສາມາດຖືສາສະໜາພຸດໄດ້.
[Knowledge Application]
ພຣະເຈົ້າອິນທະປັດຕະ (ຫຼານເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດ) ມີບົດບາດແນວໃດຕໍ່ການສູນເສຍພຣະບາງໃຫ້ແກ່ສະຫຍາມ?
A. ເປັນກະສັດໃນສະໄໝທີ່ພຣະບາງຖືກນຳໄປບາງກອກໂດຍສະຫຍາມ
B. ເປັນຜູ້ທີ່ນຳພຣະບາງກັບຄືນມາ
C. ເປັນຜູ້ທີ່ສ້າງພຣະບາງຂຶ້ນໃໝ່
D. ເປັນຜູ້ທີ່ຕໍ່ສູ້ເພື່ອປ້ອງກັນພຣະບາງ
Answer: A
Explanation: ພຣະເຈົ້າອິນທະປັດຕະ ເປັນຫຼານເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດ (ປົກຄອງ 1792-1805) ເປັນກະສັດຂອງຫຼວງພະບາງໃນໄລຍະທີ່ລາວຕົກເປັນປະເທດລາດຂອງສະຫຍາມ. ໃນສະໄໝຂອງພຣະອົງ, ພຣະບາງ ຫຼື ພຣະພຸດທະຮູບສັກສິດຄູ່ບ້ານຄູ່ເມືອງຂອງລາວ, ໄດ້ຖືກນຳໄປປະດິດສະຖານທີ່ບາງກອກໂດຍກອງທັບສະຫຍາມ (ໃນຊ່ວງການສະໜັບສະໜູນການຂຶ້ນປົກຄອງຂອງເຈົ້າອະນຸວົງທີ່ວຽງຈັນ, ສະຫຍາມໄດ້ຮຽກເກັບເອົາເຄື່ອງບັນນາການຕ່າງໆ). ເຖິງແມ່ນພຣະອົງບໍ່ໄດ້ເປັນຜູ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ສູນເສຍພຣະບາງໄປ, ແຕ່ເຫດການນີ້ເກີດຂຶ້ນໃນສະໄໝການປົກຄອງຂອງພຣະອົງ, ເຊິ່ງສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງການສູນເສຍອຳນາດອະທິປະໄຕຂອງລາວຕໍ່ສະຫຍາມໃນຍຸກນັ້ນ.
[Knowledge Application]
ການສຳຫຼວດຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງໃນສະຕວັດທີ 16 ໄດ້ພົບຫຼັກຖານການເຊື່ອມໂຍງກັບອານາຈັກໃດທີ່ຢູ່ທາງຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້?
A. ອານາຈັກອາຸດອົມ
B. ອານາຈັກກຳປູເຈຍ
C. ອານາຈັກສຸກໂທໄທ
D. ອານາຈັກຈັນລາ
Answer: D
Explanation: ການຂຸດຄົ້ນທາງຫຼັກຖານສາດສະແດງໃຫ້ເຫັນການແລກປ່ຽນສິນຄ້າ ແລະ ວັດຖຸທີ່ມີບໍລິມາດຈາກອານາຈັກຈັນລາ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງສາດສະໜາອາລະຍະທຳສະເຫຼີມສະໄໝຢູ່ທົ່ງໄຫຫີນ ເປັນຫຼັກຖານສຳຄັນຂອງການມີຢູ່ຂອງຊົນເຜົ່າໃດໃນພື້ນທີ່ນີ້?
A. ຊົນເຜົ່າອີດສານ
B. ຊົນເຜົ່າມອນ-ເຂມີຣ
C. ຊົນເຜົ່າລາວທ້ອງຖິ່ນ
D. ຊົນເຜົ່າອາດິດອາສະວິນ
Answer: B
Explanation: ການຂຸດຄົ້ນທົ່ງໄຫຫີນພົບຫຼັກຖານຂອງຊົນເຜົ່າມອນ-ເຂມີຣ ເຊິ່ງມີອິດທິພົນຕໍ່ອາລະຍະທຳພື້ນຖິ່ນ.
[Knowledge Application]
ສະຖານທີ່ຂຸດຄົ້ນທາງວິທະຍາສາດທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນລາວຕົ້ນຄົນເກົ່າທີ່ມີອາຍຸກວ່າ 46,000 ປີໄດ້ຢູ່ໃສ?
A. ຖ້ຳໄຕ້ຢາງ, ບໍ່ໄຫ່ວ
B. ຖ້ຳຈອງ, ສະຫວັນນະເຂດ
C. ເຂດຫົວພັນນະ
D. ຖ້ຳຮົມພອນ, ບໍ່ໄຫ່ວ
Answer: B
Explanation: ຖ້ຳຈອງເປັນສະຖານທີ່ຂຸດຄົ້ນທີ່ພົບຫຼັກຖານຄົນເກົ່າອາຍຸກວ່າ 46,000 ປີ ທີ່ສຳຄັນສຸດໃນອາເຊຍຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.
[Knowledge Application]
ການອ່ານປື້ມວັນນະຄະດີມີຫຼັກການຫຍັງແດ່?
A. ອ່ານຢ່າງລະອຽດ ແລະ ປ່ອຍອາລົມປ່ອຍໃຈໄປຕາມເນື້ອໃນທີ່ອ່ານ
B. ບໍ່ຄວນອ່ານອອກສຽງ
C. ຜູ້ອ່ານຈະຕ້ອງອ່ານຢ່າງພິຈາລະນາ
D. ອ່ານຢ່າງລະອຽດ
Answer: A
Explanation: ຜູ້ອ່ານຄວນຕັ້ງບັນຫາຖາມຕົນເອງວ່າເລື່ອງຈະດຳເນີນໄປແນວໃດ, ຄວນເຝິກຝົນການໃຊ້ເຫດຜົນ ແລະ ການຄາດຄະເນລ້ວງໜ້າ
[Knowledge Application]
ຫໍໄຕ" ມີຄວາມສຳຄັນແນວໃດຕໍ່ວັດໃນປະເທດລາວ?
A.  ເປັນບ່ອນເກັບຮັກສາເຄື່ອງດົນຕີບູຮານ
B. ເປັນບ່ອນເກັບຮັກສາຄຳພີໃບລານ ແລະ ພຣະທຳຕ່າງໆ
C. ເປັນບ່ອນສຳລັບພຣະສົງຈຳວັດ
D. ເປັນບ່ອນຈັດພິທີກຳທາງສາສະໜາທີ່ສຳຄັນ
Answer: B
Explanation: ຫໍໄຕ ມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ວັດໃນປະເທດລາວ ເພາະເປັນສະຖານທີ່ສັກສິດທີ່ໃຊ້ໃນການເກັບມ້ຽນ ພຣະໄຕຣປິດົກ ຫຼື ພຣະທຳຄຳສອນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ. ດັ່ງນັ້ນ, ຫໍໄຕຈຶ່ງຖືເປັນຫ້ອງສະໝຸດທຳມະຂອງວັດ ແລະ ເປັນສູນລວມຄວາມຮູ້ທາງພຣະພຸດທະສາສະໜາ.

ຄວາມສຳຄັນດ້ານຕ່າງໆ:
ສູນລວມພຣະທຳຄຳສອນ: ຫໍໄຕເປັນບ່ອນເກັບຮັກສາພຣະໄຕຣປິດົກທີ່ເປັນຄຳສອນຫຼັກຂອງພຣະພຸດທະສາສະໜາ. ການຮັກສາຄຳສອນເຫຼົ່ານີ້ໄວ້ຢ່າງດີຖືເປັນການສືບທອດພຣະພຸດທະສາສະໜາໃຫ້ຄົງຢູ່ຍາວນານ.
ແຫຼ່ງຮຽນຮູ້ຂອງພຣະສົງ ແລະ ບຸນຄົນທົ່ວໄປ: ພຣະສົງສາມະເນນຈະສຶກສາພຣະທຳวินัยຈາກພຣະໄຕຣປິດົກທີ່ເກັບໄວ້ໃນຫໍໄຕ. ນອກຈາກນີ້, ຄູບາອາຈານຍັງສາມາດນຳໃຊ້ຂໍ້ມູນຈາກຫໍໄຕມາສອນທຳມະໃຫ້ແກ່ສາທຸຊົນທົ່ວໄປໄດ້.
ສະຖາປັດຕະຍະກຳອັນເປັນເອກະລັກ: ຫໍໄຕຫຼາຍແຫ່ງຖືກສ້າງຂຶ້ນຢ່າງປານີດ ແລະ ມີສະຖາປັດຕະຍະກຳທີ່ສວຍງາມ, ສະທ້ອນເຖິງສິລະປະວັດທະນະທຳລາວ. ບາງຫໍໄຕຖືກສ້າງໄວ້ກາງນ້ຳ ເພື່ອປ້ອງກັນປວກ ແລະ ແມງໄມ້ມາທຳລາຍຄຳພີໃບລານ.
ມໍລະດົກທາງວັດທະນະທຳ: ຄຳພີໃບລານທີ່ເກັບໄວ້ໃນຫໍໄຕບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນພຣະທຳເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນເອກະສານປະຫວັດສາດ, ວັດທະນະທຳ, ແລະ ພູມປັນຍາຂອງບັນພະບຸລຸດອີກດ້ວຍ.
[Knowledge Application]
ພັກປະຊາຊົນລາວມີຕົ້ນກໍາເນີດມາຈາກໃສ
A. ພັກກອມມູນິດຈີນ
B. ພັກກອມມີນິດໂຊວຽດ
C. ພັກກອມມີນິດອິນໂດຈີນ
D. ພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ
Answer: C
Explanation: ພັກປະຊາຊົນລາວມີຕົ້ນກໍາເນີດມາຈາກພັກກອມມີນິດອິນໂດຈີນ
[Knowledge Application]
ໃນສັງຄົມລາວການສອນ "ລູກຫຼານ" ໃຫ້ມີຄວາມຮູ້ ແລະ ມາລະຍາດທີ່ດີ ແມ່ນບົດບາດຂອງໃຜ
A. ໂຮງຮຽນ
B. ໝູ່ເພື່ອນ
C. ລັດຖະບານ
D. ພໍ່ແມ່, ຜູ້ປົກຄອງ ແລະ ຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່
Answer: D
Explanation: ການສອນ "ລູກຫຼານ" ໃຫ້ມີຄວາມຮູ້ ແລະ ມາລະຍາດທີ່ດີ ແມ່ນບົດບາດສຳຄັນຂອງ ພໍ່ແມ່, ຜູ້ປົກຄອງ, ແລະ ຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ ພາຍໃນຄອບຄົວ. ພໍ່ແມ່ ແລະ ຜູ້ປົກຄອງ:
ເປັນແບບຢ່າງທີ່ດີ: ເດັກນ້ອຍຮຽນຮູ້ຈາກສິ່ງທີ່ເຂົາເຈົ້າເຫັນ. ພໍ່ແມ່ທີ່ສະແດງຄວາມສຸພາບ, ໃຫ້ກຽດຜູ້ອື່ນ, ແລະ ສະແຫວງຫາຄວາມຮູ້ ຈະເປັນແບບຢ່າງທີ່ດີໃຫ້ລູກຫຼານ.
ສິດສອນໂດຍກົງ: ສອນເລື່ອງມາລະຍາດພື້ນຖານ ເຊັ່ນ: ການທັກທາຍ (ນົບ), ການເວົ້າຈາໄພເລາະ, ການຂໍອະນຸຍາດ, ການຂອບໃຈ, ການຂໍໂທດ. ສອນໃຫ້ຮູ້ຈັກເຄົາລົບຜູ້ໃຫຍ່, ພະສົງ, ຄູອາຈານ.
ສົ່ງເສີມການຮຽນຮູ້: ສົ່ງເສີມໃຫ້ລູກຫຼານໄປໂຮງຮຽນ, ອ່ານໜັງສື, ແລະ ຮຽນຮູ້ສິ່ງໃໝ່ໆ. ສະໜອງອຸປະກອນການຮຽນ ແລະ ສ້າງບັນຍາກາດທີ່ເໝາະສົມສຳລັບການຮຽນຮູ້.
ໃຫ້ຄຳແນະນຳ ແລະ ຊີ້ແຈງ: ເວລາລູກຫຼານເຮັດຜິດ, ຕ້ອງສອນ ແລະ ອະທິບາຍດ້ວຍເຫດຜົນ, ບໍ່ແມ່ນການລົງໂທດຢ່າງດຽວ.
ຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່:ຖ່າຍທອດຄວາມຮູ້ ແລະ ປະສົບການ: ຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ມີຄວາມຮູ້ ແລະ ປະສົບການຊີວິດທີ່ຍາວນານ. ເຂົາເຈົ້າສາມາດເລົ່ານິທານ, ສອນຄະຕິທຳ, ແລະ ໃຫ້ຄຳແນະນຳທີ່ເປັນປະໂຫຍດ.
ສອນຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ວັດທະນະທຳ: ເປັນຜູ້ທີ່ສືບທອດຮີດຄອງປະເພນີ, ວັດທະນະທຳ, ແລະ ຄວາມເຊື່ອຕ່າງໆ ໃຫ້ແກ່ລູກຫຼານ ເຊັ່ນ: ການເຂົ້າວັດ, ການເຮັດບຸນ, ການສູ່ຂວັນ, ແລະ ອື່ນໆ.
ເປັນບ່ອນເພິ່ງພາທາງຈິດໃຈ: ເດັກນ້ອຍສາມາດຮຽນຮູ້ຄວາມເມດຕາ, ຄວາມອົດທົນ, ແລະ ຄວາມສຸພາບຈາກຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່
[Knowledge Application]
ພຣະເຈົ້າໂພທິສາລາດ ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການສົ່ງເສີມສາສະໜາໃດ?
A. ສາສະໜາພາມ
B. ສາສະໜາຄຣິສ
C. ຄວາມເຊື່ອເລື່ອງຜີ
D. ພຣະພຸດທະສາສະໜາ
Answer: D
Explanation: ພຣະເຈົ້າໂພທິສາລາດ ເປັນກະສັດທີ່ສຳຄັນອົງໜຶ່ງທີ່ຄອງລາດໃນອານາຈັກລ້ານຊ້າງ (ຖືກກ່າວເຖິງໃນບັ້ນທີ IV). ພຣະອົງມີບົດບາດອັນໂດດເດັ່ນໃນການປະຕິຮູບທາງສາສະໜາ. ປຶ້ມໄດ້ບັນທຶກວ່າພຣະອົງໄດ້ດໍາເນີນການກໍາຈັດຄວາມເຊື່ອ ແລະ ການປະຕິບັດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການນັບຖືຜີສາງເທວະດາ, ແລະ ໄດ້ຫັນມາສົ່ງເສີມພຣະພຸດທະສາສະໜານິກາຍເຖຣະວາດຢ່າງຈິງຈັງ. ການກະທໍານີ້ໄດ້ຊ່ວຍວາງຮາກຖານອັນໜັກແໜ້ນໃຫ້ແກ່ພຣະພຸດທະສາສະໜາໃນລາວ, ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນສາສະໜາປະຈໍາຊາດ ແລະ ເປັນສ່ວນສຳຄັນຂອງເອກະລັກວັດທະນະທໍາລາວ.
[Knowledge Application]
ການສົມາຄົມຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງກັບອານາຈັກຢຸນນານໃນສັດຕະວັດທີ 16 ມີຂໍ້ຕົກລົງທາງການເມືອງໃດ?
A. ການປະຕິສັນກັນງານຮ່ວມມືທາງທະຫານ
B. ສັນຍາແລກປ່ຽນເຊື້ອຊາດຂອງຊົນເຜົ່າກາງແຄວນ
C. ການກຳນົດເຂດແດນແບບໃຫມ່
D. ພິທີສຳພັນຕົວແທນທາງສາສະໜາ
Answer: C
Explanation: ການກຳນົດເຂດແດນໃໝ່ແມ່ນຜົນມາຈາກການປະຕິສົມພັນເມືອງຢຸນນານ-ລ້ານຊ້າງ ໃນສັດຕະວັດທີ 16 ທີ່ມີການແບ່ງເຂດອິດທິພົນຢ່າງຊັດເຈນ.
[Knowledge Application]
ຄຳວ່າ 'ສີນ' ໃນຊື່ສັງສີນໄຊມີຄວາມໝາຍທີ່ສຳຄັນແນວໃດ?
A. ແປວ່າ 'ສິນທຳ'
B. ແປວ່າ 'ລູກສອນ' ຫຼື 'ທະນູ'
C. ແປວ່າ 'ໄຊຊະນະ'
D. ແປວ່າ 'ສິນລະປະ'
Answer: B
Explanation: ຄຳວ່າ 'ສິນ' (ບາງຄັ້ງກໍຂຽນ 'ສີ້ນ' ຫຼື 'ສິນໄຊ') ໃນຊື່ ສັງສິນໄຊ ມີຄວາມໝາຍທີ່ສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງ ເພາະມັນແປວ່າ 'ລູກສອນ' ຫຼື 'ທະນູ', ເຊິ່ງເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມສາມາດພິເສດ ແລະ ເອກະລັກຂອງຕົວລະຄອນເອກ.
ຄວາມໝາຍສຳຄັນຂອງ 'ສິນ' ໃນຊື່ສັງສິນໄຊ:
ອາວຸດຄູ່ກາຍ ແລະ ຄວາມສາມາດພິເສດ:
ສິນໄຊເກີດມາພ້ອມກັບທະນູ (ລູກສອນ) ຕິດໂຕ, ເປັນເຄື່ອງໝາຍບົ່ງບອກເຖິງລິດເດດ ແລະ ຄວາມສາມາດພິເສດຂອງລາວໃນການຍິງທະນູ. ລາວເປັນນັກຍິງທະນູທີ່ເກັ່ງກ້າສາມາດ, ສາມາດຍິງໄດ້ແມ່ນຍຳ ແລະ ມີພະລັງ. ຄວາມສາມາດນີ້ເປັນສິ່ງສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການຕໍ່ສູ້ ແລະ ປາບປາມສັດຕູ, ໂດຍສະເພາະຍັກກຸມພັນ.
ສັນຍາລັກຂອງຜູ້ກອບກູ້:
ຄຳວ່າ 'ສິນ' ຫຼື 'ທະນູ' ຍັງເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມເດັດດ່ຽວ, ຄວາມແມ່ນຍຳ, ແລະ ການບັນລຸເປົ້າໝາຍ. ສິນໄຊໄດ້ນຳໃຊ້ຄວາມສາມາດໃນການຍິງທະນູຂອງຕົນເອງເພື່ອປາບສິ່ງຊົ່ວຮ້າຍ ແລະ ນຳຄວາມສະຫງົບສຸກມາສູ່ບ້ານເມືອງ.
ຄວາມເຊື່ອຖື ແລະ ອຳນາດວິເສດ:
ໃນວັນນະຄະດີພື້ນເມືອງ, ອາວຸດຄູ່ກາຍຂອງວິລະບຸລຸດມັກຈະມີຄວາມສັກສິດ ແລະ ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງພະລັງວິເສດຂອງຕົວລະຄອນນັ້ນໆ. 'ສິນ' (ທະນູ) ຂອງສິນໄຊກໍເຊັ່ນກັນ, ມັນບໍ່ແມ່ນທະນູທຳມະດາ ແຕ່ມີອິດທິລິດມະຫາສານ.
ສ່ວນໜຶ່ງຂອງເອກະລັກຂອງຕົວລະຄອນ:
ຊື່ຂອງຕົວລະຄອນເອກມັກຈະສະທ້ອນເຖິງລັກສະນະ ຫຼື ຄວາມສາມາດເດັ່ນຂອງພວກເຂົາ. ການທີ່ຊື່ຂອງລາວມີຄຳວ່າ 'ສິນ' (ລູກສອນ/ທະນູ) ຢູ່ ນັ້ນເປັນການເນັ້ນຢໍ້າເຖິງຄວາມຜູກພັນລະຫວ່າງຕົວລະຄອນກັບອາວຸດຄູ່ກາຍ ແລະ ບົດບາດສຳຄັນຂອງມັນໃນເລື່ອງ.
[Knowledge Application]
ການແບ່ງແຍກພື້ນທີ່ຂອງພວກຊົນເຜົ່າມອນ-ເຂັມໃນລາວມີສາເຫດມາຈາກຫຍັງໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ?
A. ການຕໍ່ຕ້ານຂອງພວກຊົນເຜົ່າອື່ນ
B. ການສົ່ງອິດທິພົນຂອງສະຫະລັດຯ
C. ການອົບພະຍົບຂອງພວກຊົນເຜົ່າມອນ-ເຂັມ
D. ການສ້າງເສັ້ນທາງຫຼວງເຮົາຊາຍ
Answer: C
Explanation: ການອົບພະຍົບຂອງຊົນເຜົ່າມອນ-ເຂັມມີຜົນຕໍ່ການແບ່ງແຍກພື້ນທີ່ແລະອິດທິພົນທາງສັງຄົມໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງສາດສະເຫຼີມຂອງຊາວລາວຢູ່ທີ່ບ້ານຫົວງພະບອກເຖິງການມີຢູ່ຂອງອານາຈັກໃດໃນພື້ນທີ່ນີ້ໃນສະຕະວັດທີ 8?
A. ອານາຈັກຈັນລາ
B. ອານາຈັກຟູນານ
C. ອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງ
D. ອານາຈັກວັນຊັນ
Answer: B
Explanation: ຫຼັກຖານທາງສາດສະເຫຼີມທີ່ພົບໄດ້ບົດສະທ້ອນຂອງອານາຈັກຟູນານໃນພື້ນທີ່ບ້ານຫົວງພະບອກ ໃນສະຕະວັດທີ 8 ເປັນຫຼັກ.
[Knowledge Application]
ກອງປະຊຸມການແບ່ງແຍກປະເທດອິນເຊຍເຫນືອ-ອິນເຊຍໃຕ້ໃນປີ 1954 ເຊິ່ງມີຜົນຕໍ່ບົດບາດຂອງລາວໃນສະໄໝສົງຄາມເຢັນຢ່າງໃດ?
A. ລາວໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຫວຽດນາມເຫນືອ
B. ລາວກາຍເປັນພື້ນທີ່ສົງຄາມກົບເກີນ
C. ປົກຄອງເອກະລາດໂດຍສົມບູນ
D. ໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງຈາກອັງກິດ
Answer: B
Explanation: ຫຼັງການແບ່ງແຍກອິນເຊຍ ລາວກາຍເປັນສົງຄາມຕົ້ນເຫຼົ່າຂອງຄວາມຂັດແຍ້ງສົງຄາມເຢັນ.
[Knowledge Application]
ສະຖານະຂອງພາບຄົນບ່ອນ (ບ້ານສວນຂອງວັດຊຽງທອງ) ໃນອົງການມໍລະດົກໂລກ ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນຫຍັງໃນກົດໝາຍສາກົນ?
A. ອົງປະກອບສິລະປະສະບັບດັ້ງເດີມ
B. ການຄຸ້ມຄອງຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ
C. ການລົງທະບຽນຕາມອະນຸສັນຍາ 1972
D. ສິດຂອງຮັດເຊິງສາມາດສືບທອດ
Answer: C
Explanation: ການຂຶ້ນທະບຽນເປັນມໍລະດົກໂລກຕ້ອງອີງຕາມອະນຸສັນຍາ 1972 ຂອງ UNESCO.
[Knowledge Application]
ການຕັ້ງຖານທັບອາກາດຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາໃນບ້ານລົງຈຳປາ ແລະ ບ້ານອຸດົມໃນຊ່ວງສົງຄາມເຢັນ ມີຜົນກະທົບທາງດ້ານໃດຕໍ່ການປົກຄອງຂອງລາວ?
A. ການເສຍອຳນາດຂອງລັດຖະບານກາງ
B. ການເພີ່ມການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດຖະບານກາງ
C. ການສ້າງຄວາມຮ່ວມມືກັບພັກປະຊາຊົນປະຊາທິປະໄຕ
D. ການສ້າງຄວາມສົມາຄົມກັບພັກລາວລັດ
Answer: A
Explanation: ການຕັ້ງຖານທັບອາກາດຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາເຮັດໃຫ້ອຳນາດການປົກຄອງຂອງລັດຖະບານກາງອ່ອນແອ ແລະ ສົ່ງຜົນໃຫ້ເກີດຄວາມແຕກແຍກທາງການເມືອງ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບໃດໜຶ່ງຂອງບໍລິເວນວັດທະນະທຳນະຄອນຫຼວງເກົາະລິນໃນປີ 2009 ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຖືກຈັດວ່າເປັນການປະກົດການສຳຄັນດ້ານສາຍພັນມະນຸດໃນອາຊຽນ?
A. ຄົ້ນພົບພະຫຼານສິລາສະເໝີກັບເມືອງອິນດີ
B. ພົບຫຼັກຖານການຄ້າຂ້າມປະເທດຕັ້ງແຕ່ສະຫລຸບສະຫລຸບ
C. ພົບຮ່າງກະດູກມະນຸດເກົ່າອາຍຸ 46,000 ປີ
D. ພົບເສົາຫິນພິພິດທະພັນອາຫານ
Answer: C
Explanation: ການພົບຮ່າງກະດູກມະນຸດອາຍຸ 46,000 ປີ ຢູ່ນະຄອນຫຼວງເກົາະລິນໃນປີ 2009 ເປັນຫຼັກຖານດັ່ງເກົ່າສຸດໃນອາຊຽນ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານການມີຢູ່ຂອງອານາຈັກຊຽງຂວາງໃນສະຕະວັດທີ 13 ໄດ້ຖືກຢືນຢັນໂດຍຫຼັກຖານທາງອາຄົມຫຼັກໃດ?
A. ກົດໝາຍຫຼັກຫົວເມືອງຊຽງຂວາງ
B. ກຳແພງຫຼັກຫົວເມືອງຫຼວງພຣະບາງ
C. ກຳແພງຫຼັກພູຄູນ
D. ກຳແພງຫຼັກພູຊີງ
Answer: C
Explanation: ກຳແພງຫຼັກພູຄູນເປັນຫຼັກຖານທາງອາຄົມທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການຢືນຢັນການມີຢູ່ຂອງອານາຈັກຊຽງຂວາງໃນສະຕະວັດທີ 13.
[Knowledge Application]
ການລົງນາມຂອງສັນຍາສັນຕິພາບປາຣີສ 1973 ມີຜົນກະທົບທາງກົມກັບການເຄື່ອນໄຫວຂອງກຸ່ມຊາດເຊື້ອສາຍໃດໃນລາວຫຼາຍທີ່ສຸດ?
A. ກຸ່ມລາວລຸ້ມ
B. ກຸ່ມມົ້ງ
C. ກຸ່ມຂະເໝນ
D. ກຸ່ມລາວທຸ່ງ
Answer: B
Explanation: ກຸ່ມມົ້ງເປັນກຸ່ມຊາດເຊື້ອສາຍທີ່ຖືກກະທົບຫນັກຫນ່ວຍຈາກການປ່ຽນແປງທາງການເມືອງຫຼັງສັນຍາປາຣີສ ເປັນຫຼັກຖານຈາກການອົບພະຍົບຈຳນວນຫຼາຍໄປຕ່າງປະເທດ.
[Knowledge Application]
ອະນາຈັກໄດ້ຮັບການກ່າວເຖິງເປັນ "ອະນາຈັກສາມພັນຂອງຊາວລາວ" ໃນເວລາທີ່ມີການແບ່ງກັນອຳນາດຢ່າງສົມດຸນໃນປະເທດລາວແມ່ນອະນາຈັກໃດ?
A. ອະນາຈັກນ້ຳພູນ
B. ອະນາຈັກຫຼວງພຣະບາງ
C. ອະນາຈັກຈຳປາສັກ
D. ອະນາຈັກວຽງຈັນ
Answer: B
Explanation: ອະນາຈັກຫຼວງພຣະບາງແມ່ນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງອະນາຈັກສາມພັນເທື່ອພາຍຫຼັງການແບ່ງອຳນາດໃນປະເທດລາວ.
[Knowledge Application]
ໃນສະຫຼັບຫຼັກຖານທາງອາຄົມຂອງບ້ານເກົ່າສຸດໃນພື້ນທີ່ພາກໃຕ້ຂອງປະເທດລາວ, ບ້ານໃດຖືກພົບວ່າມີອາຄົມເກົ່າທີ່ສຸດຢູ່?
A. ບ້ານໂພນສາວ
B. ບ້ານຕົກກົງ
C. ບ້ານແສນປາງໄຊ
D. ບ້ານຫາດເກີນ
Answer: C
Explanation: ບ້ານແສນປາງໄຊມີການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານອາຄົມທີ່ມີອາຍຸຫຼາຍກວ່າ 2,000 ປີ.
[Knowledge Application]
ການສືບສານທາງສາສະໜາຂອງຊົນເຜົ່າອາຄາ (Akha) ໃນພາກເໜືອຂອງລາວ ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກສາສະໜາໃດຫຼາຍທີ່ສຸດ?
A. ພຸດທະສາສະໜາລັງສະຫວັນ
B. ພຸດທະສາສະໜາມະຫາຍານ
C. ສາສະໜາພື້ນເມືອງຈີນພາກໃຕ້
D. ຄຣິດສະສາສະໜາຝຣັ່ງ
Answer: C
Explanation: ຊົນເຜົ່າອາຄາເປັນກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ມີພິທີກຳທາງສາສະໜາທີ່ສືບທອດມາຈາກສາສະໜາພື້ນເມືອງຂອງຈີນພາກໃຕ້ ບໍ່ໃຊ່ພຸດທະສາສະໜາຫຼືຄຣິດສະສາສະໜາ.
[Knowledge Application]
ແຂວງອຸດົມໄຊມີຈັກເມືອງຄືເມືອງໃດແດ່?
A. ມີ4ເມືອງຄື: ເມືອງໄຊ, ເມືອງຫຼາ,  ເມືອງຮຸນ ແລະ ເມືອງປາກແບ່ງ
B. ມີ5ເມືອງຄື: ເມືອງໄຊ,  ເມືອງງາ, ເມືອງແບ່ງ, ເມືອງຮຸນ ແລະ ເມືອງປາກແບ່ງ
C. ມີ6ເມືອງຄື: ເມືອງໄຊ, ເມືອງຫຼາ, ເມືອງນາໝໍ້, ເມືອງງາ, ເມືອງແບ່ງ, ແລະ ເມືອງປາກແບ່ງ
D. ມີ7ເມືອງຄື: ເມືອງໄຊ, ເມືອງຫຼາ, ເມືອງນາໝໍ້, ເມືອງງາ, ເມືອງແບ່ງ, ເມືອງຮຸນ ແລະ ເມືອງປາກແບ່ງ
Answer: D
Explanation: ແຂວງອຸດົມໄຊແມ່ນແຂວງໜຶ່ງຂອງປະເທດລາວເຊິ່ງລວມມີ7ເມືອງຄື: ເມືອງໄຊ, ເມືອງຫຼາ, ເມືອງນາໝໍ້, ເມືອງງາ, ເມືອງແບ່ງ, ເມືອງຮຸນ ແລະ ເມືອງປາກແບ່ງ
[Knowledge Application]
ຂໍ້ໃດ ບໍ່ແມ່ນ ຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນການກໍ່ສ້າງພື້ນຖານລະບອບສັງຄົມນິຍົມຢູ່ເອີຣົບຕາເວັນອອກໃນ ແຜນການ 5 ປີ ຄັ້ງທີ I-V?
A. ພື້ນຖານວັດຖຸເຕັກນິກຫຼ້າຫຼັງ
B. ຈັກກະພັດດໍາເນີນການປິດລ້ອມເສດຖະກິດ
C. ພື້ນຖານອຸດສາຫະກຳບໍ່ເຂັ້ມແຂງ
D. ພວກຝົນປະຕິວັດແຊກແຊງກິດຈະການພາຍໃນ
Answer: B
Explanation: ສະຫະພາບໂຊວຽດບໍ່ໄດ້ຖືກ "ປິດລ້ອມເສດຖະກິດ" ໂດຍຈັກກະພັດໃນຊ່ວງແຜນການ 5 ປີຄັ້ງທຳອິດ
[Knowledge Application]
ສິນຄ້າໜຶ່ງເມືອງໜຶ່ງຜະລິດຕະພັນແຫ່ງຊາດໃນໝວດຢາພຶ້ນເມືອງປະກອບດ້ວຍສິນຄ້າໃດແດ່?
A. ຢາທີ່ໄດ້ມາຈາກພືດ, ໝາກໄມ້ທີ່ເປັນຢາທີ່ໄດ້ຮັບການຢັ້ງຢືນຈາກສາທາລະນະສຸກ
B. ຢາທີ່ໄດ້ມາຈາກຜັກ, ໃບໄມ້, ສັດ ທີ່ເປັນຢາທີ່ໄດ້ຮັບການຢັ້ງຢືນຈາກສາທາລະນະສຸກ
C. ຢາທີ່ໄດ້ມາຈາກພືດ, ຕົ້ນໄມ້ພວກມີໃບ, ສັດປ່າທີ່ເປັນຢາທີ່ໄດ້ຮັບການຢັ້ງຢືນຈາກສາທາລະນະສຸກ
D. ຢາທີ່ໄດ້ມາຈາກພືດ, ຕົ້ນໄມ້, ສັດ ທີ່ເປັນຢາທີ່ໄດ້ຮັບການຢັ້ງຢືນຈາກສາທາລະນະສຸກ
Answer: D
Explanation: ຜະລິດຕະພັນຢາທີ່ໄດ້ມາຈາກພືດ, ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ພາກສ່ວນ ໃດໜຶ່ງຂອງພືດ, ຕົ້ນໄມ້, ສັດ ທີ່ເປັນຢາ ຊຶ່ງໄດ້ມາປຸງແຕ່ງ, ຫຸ້ມຫໍ່ ແລະ ຕິດສະຫຼາກ, ໃນນັ້ນ ລັກສະນະ ແລະ ຄວາມແຮງ ຂອງການອອກລິດນັ້ນ ໄດ້ຮັບການພິສູດ ຫຼື ຍັງບໍ່ໄດ້ຮັບການພິສູດແລ້ວ ດ້ວຍວິທະຍາສາດ ປະຈຸບັນ ແຕ່ຕ້ອງຖືກຮັບຮູ້ຈາກ ຂະແໜງສາທາລະນະສຸກ
[Knowledge Application]
ການປະລະການຮຽນຂອງນັກຮຽນແມ່ນຫຍັງ?
A. ນັກຮຽນຮຽນ ແລະ ເຮັດວຽກໄປນຳ
B. ນັກຮຽນທີ່ຂາດຮຽນຫຼາຍ
C. ນັກຮຽນທີ່ອອກໂຮງຮຽນໃນລະບົບກ່ອນການຈົບການສຶກສາ
D. ນັກຮຽນທີ່ມີຜົນການຮຽນຕໍ່າ
Answer: C
Explanation: ການປະລະການຮຽນ ໝາຍເຖິງ ນັກຮຽນທີ່ເຂົ້າມາຮຽນແຕ່ບໍ່ມາຮຽນເປັນປົກກະຕິ, ມາຮຽນໄລຍະໜຶ່ງແລ້ວບໍ່ມາການຮຽນກ່ອນຈົບຫຼັກສູດ ຫຼື ໂຈະການຮຽນກາງພາກຮຽນໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບການປະເມີນ.
[Knowledge Application]
ປາກົດການໃດລຸ່ມນີ້ແມ່ນການເກີດປະຕິກິລິຍາເຄມີ?
A. ນ້ຳກ້າມ
B. ຈອກແຕກ
C. ໄຟໄໝ້ຖົງຢາງ
D. ນ້ຳຳກ້ອນເປື່ອຍ
Answer: C
Explanation: ປະຕິກິລິຍາເຄມີແມ່ນຂະບວນການທີ່ສາຕັ້ງຕົ້ນ(reactants) ປ່ຽນເປັນສານຜະລິດຕະພັນ (products) ໂດຍຜ່ານການສ້າງ ຫຼື ທຳລາຍພັນທະເຄມີ. ການເຜົາໄໝ້(Combustion): ການເຜົາໄໝ້ໄມ້, ນ້ຳມັນ, ຫຼື ແກັສ ເປັນປະຕິກິລິຍາເຄມີທີ່ປ່ອຍພະລັງງານອອກມາ (ຄວາມຮ້ອນ ແລະ ແສງສະຫວ່າງ) ແລະ ສ້າງສານໃໝ່ເຊັ່ນ: ກາກບອນໄດອອກໄຊ ແລະ ນ້ຳ
[Knowledge Application]
ໃນສະຫະປັນຕະພາບສະຫະປະຊາຊາດ (UN) ມີການຍອມຮັບລາວເປັນສະມາຊິກໃນປີໃດ?
A. 1950
B. 1955
C. 1960
D. 1957
Answer: D
Explanation: ລາວເຂົ້າເປັນສະມາຊິກສະຫະປະຊາຊາດໃນປີ 1957 ຫຼັງຈາກປະກາດອິດສະຫຼະ.
[Knowledge Application]
ການຕໍ່ຕ້ານລັດຖະຖະມະນູນຂອງລາວໃນປີ 1945 ເກີດຂຶ້ນພາຍໃຕ້ການເຄື່ອນໄຫວຂອງກຸ່ມໃດ?
A. ພັນທະມິດຝຣັ່ງ
B. ກຽມຫວຽດນາມ
C. ລາວອິດສະລະ
D. ສະຫະພັນໂຊວິຢັດ
Answer: C
Explanation: ການເຄື່ອນໄຫວລາວອິດສະລະນຳໄປສູ່ປະກາດເອກະລາດໃນປີ 1945.
[Knowledge Application]
ຂໍ້ໃດແມ່ນໜ້າທີ່ຂອງອົງການຜູ້ຕາງໜ້າຜູ້ອອກແຮງງານໃນສປປລາວ?
A. ປົກປ້ອງສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທໍາຂອງຜູ້ອອກແຮງງານ
B. ອອກກົດໝາຍ ແລະ ລະບຽບການກ່ຽວກັບແຮງງານ
C. ຕັດສິນຄະດີຄວາມຂັດແຍ່ງແຮງງານຂັ້ນສຸດທ້າຍ
D. ບໍລິຫານກອງທຶນປະກັນສັງຄົມແຫ່ງຊາດ
Answer: A
Explanation: ອົງການຜູ້ຕາງໜ້າຜູ້ອອກແຮງງານ ມີ ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ ດັ່ງນີ້:
1. ໂຄສະນາ ເຜີຍແຜ່ ນະໂຍບາຍ, ກົດໝາຍ, ແຜນຍຸດທະສາດ ແລະ ລະບຽບການ ກ່ຽວກັບການຈັດ ຫາງານ ໃຫ້ແກ່ສະມາຊິກກຳມະບານ ແລະ ຜູ້ອອກແຮງງານ ຮັບຮູ້ ແລະ ເຂົ້າໃຈ ຢ່າງທົ່ວເຖິງ;
2. ປຸກລະດົມ ແລະ ຊຸກຍູ້ ໃຫ້ສະມາຊິກກຳມະບານ ແລະ ຜູ້ອອກແຮງງານ ເຂົ້າຮ່ວມພັດທະນາສີມີ ແຮງງານ ແລະ ການຈັດຫາງານ;
3. ຮັບຮອງເອົາການແຕ່ງຕັ້ງຜູ້ຕາງໜ້າຜູ້ອອກແຮງງານ ຢູ່ຫົວໜ່ວຍແຮງງານ ຕາມຂອບເຂດຄວາມຮັບ ຜິດຊອບຂອງຕົນ;
4. ເຂົ້າຮ່ວມປຶກສາຫາລື ແລະ ແກ້ໄຂບັນຫາທີ່ພົວພັນເຖິງສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຂອງ ສະມາຊິກກຳມະບານ ແລະ ຜູ້ອອກແຮງງານ ກ່ຽວກັບການຈັດຫາງານ;
5. ນໍາໃຊ້ສິດ ແລະ ປະຕິບັດໜ້າທີ່ອື່ນ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
[Knowledge Application]
ການປິດເກົາຫຼີໃນຄວາມສໍາພັນກັບເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງຂອງສົງຄາມເຢັນໃນອາຊີຕາເວັນອອກສະທ້ອນຖຶງຫຍັງໃນສິດທິທາງປະຊາຊາດ?
A. ຄວາມສຳພັນກັບການຫາຍໄປຂອງອຸດົມການສົງຄາມຢຸດິທຳ
B. ການລະເບີດພະລັງງານນິວກະລີ່ໃນພາກພື້ນນັ້ນ
C. ຄວາມທໍາໃຈັກສິດທິຂອງປະເທດນ້ອຍຕໍ່ອໍານາດໃຫຍ່
D. ການວາງແຜນບົດບາດຂອງສະຫະປະຊາຊາດໄວ້ຢ່າງມີຂອບເຂດ
Answer: C
Explanation: ການປິດເກົາຫຼີສະທ້ອນເຫັນຄວາມຈຳກັດສິດທິຂອງປະເທດນ້ອຍຕໍ່ອຳນາດໃຫຍ່ໃນບົດບາດດ້ານສາກົນ.
[Knowledge Application]
ການປະຕິສົດຂອງພັກປະຊາຊົນປະເທດລາວຕໍ່ສັນຍາສັນຕິພາບລາວ-ສະຫະລັດອາເມລິກາ 1962 ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ສະຖານະພາບການເມືອງລາວ?
A. ການຮັບຮອງອຳນາດພັກປະຊາຊົນ
B. ການເພີ່ມການເຂົ້າແຊກແຊງຂອງສະຫະພັນໂຊເວຍ
C. ການຍຸດຕິການສົ່ງທະຫານຕ່າງປະເທດ
D. ການເພີ່ມຄວາມຕຶງເຄັດທາງການເມືອງພາຍໃນ
Answer: D
Explanation: ການປະຕິສົດສັນຍາດັ່ງກ່າວເຮັດໃຫ້ສະຖານະພາບການເມືອງພາຍໃນລາວຕຶງເຄັດຫນັກຂຶ້ນ ແລະ ນຳໄປສູ່ການປະທະກັນພາຍໃນ.
[Knowledge Application]
ການຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງສາດສະໜາຂອງພຸດທະສາສະໜາໃນພື້ນທີ່ຫຼວງພຣະບາງສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນອິດທິພົນຂອງອານາຈັກໃດໃນສະໄໝກ່ອນສະຫະລັດລາວ?
A. ອານາຈັກພຸດທະກິດ
B. ອານາຈັກພຸດທະສີລິນທອນ
C. ອານາຈັກພຸດທະສຸກະໄລ
D. ອານາຈັກພຸດທະສຸກະເລີນ
Answer: B
Explanation: ຫຼັກຖານທາງສາດສະໜາແລະສິລະປະພຸດທະສະໜາໃນຫຼວງພຣະບາງມີອິດທິພົນຈາກອານາຈັກພຸດທະສີລິນທອນ ຜ່ານຮູບແບບສິລະປະແລະພິທີການບູຊາ.
[Knowledge Application]
ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ ເຈົ້າຊາຍລາວ ທີ່ປະຫວັດສາດລືມ
A. ເກີດ ວັນທີ 7 ສິງຫາ ປີ 1920 ທີ່ວຽງຈັນ
B. ເກີດ ວັນທີ 7 ຕຸລາ ປີ 1901 ທີ່ຫຼວງພະບາງ
C. ເກີດ ວັນທີ 12 ພະຈິກ ປີ 1941 ທີ່ ຊຽງຂວາງ
D. ເກີດ ວັນທີ 12 ພະຈິກ ປີ 1941 ທີ່ ຫຼວງພະບາງ
Answer: B
Explanation: ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ ເກີດເດືອນຕຸລາ ວັນທີ 7 ປີ 1901 ທີ່ຫຼວງພະບາງ ອະສັນຍະກັມເດືອນມັງກອນ ວັນທີ 10 ປີ 1984 ທີ່ວຽງຈັນ. ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີແຕ່ປີ 1951 ເຖິງ 1975. ເປັນບຸກຄົນທີ່ຮັບຕໍາແໜ່ງນີ້ເປັນ ເວລາຍາວນານທີສຸດໃນປະຫວັດສາດ ລາວແຕ່ເຫດໃດປະຫວັດສາດ ລາວຈຶ່ງລືມ ເຈົ້າຊາຍຄົນນີ້? ອາດມີຫຼາຍເຫດຜົນສະລັບສັບຊ້ອນເປັນຕົ້ນ ດ້ານການເມືອງ, ແຕ່ເຖິງຢ່າງໃດກໍດີສ່ວນຕົວຄິດ ວ່າບຸກຄົນໆນີ້ສົມຄວນໃຫ້ມີຊື່ ຢູ່ໃນປື້ມຮຽນປະຫວັດສາດລາວ. ເພື່ອນັກສຶກສາຈະໄດ້ນໍາໄປວິເຄາະ ເປັນບົດວິທະຍານິພົນແລະ ບົດວິໄຈອື່ນໆກ່ຽວກັບປະຫວັດສາດລາວ. ເພາະຖ້າເຮົາສຶກສາປະຫວັດສາດລາວລະຫວ່າງຕົ້ນສະຕະວັດທີ 20 ຈະເຫັນໄດ້ເລີຍວ່າທຸກເຫດການສໍາຄັນທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນລາວ ຈະມີເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາເປັນບຸກຄົນ ທີກ່ຽວຂ້ອງກັບເຫດການເກືອບທຸກເຫດການ.
 ເຈົ້າສຸວັນນະພຸມມາເກີດຢູ່ໃນ ສະຖາບັນລາຊະວົງຂຸນລໍເຊິ່ງ ເປັນສະຖາບັນລາຊະວົງທີ່ສ້າງຕັ້ງອານາຈັກ ລ້ານຊ້າງແລະປົກຄອງແຜ່ນດິນທີ່ເອີ້ນວ່າລາວໃນທຸກມື້ນີ້ມາໄດ້ຫຼາຍຮ້ອຍປີ. ບົດບາດຂອງເຈົ້າສຸວັນນະພຸມມາແມ່ນເລິ່ມມີໃນຕົ້ນສະຕະວັດທີ່ 20 ເຊິ່ງເປັນສະຕະວັດທີ່ຝຣັ່ງເສດເຂົາຍຶດຄອງແຜ່ນດິນລາວ, ຫວຽດນາມ ແລະຂະເໜນ, ຝຣັ່ງເສດໄດ້ຍຶດເອົາສາມປະເທດດັ່ງກ່າວເຂົ້າເປັນປະເທດດຽວກັນເອີ້ນວ່າ ອີນດູຈີນ ຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງເສດ. ໃນຖານະເປັນເຊື້ອເຈົ້າ, ເຈົ້າສຸວັນນະພຸມມາແມ່ນໄດ້ມີໂອກາດສຶກສາຮໍ່າຮຽນສູງເປັນພິເສດ, ແລະໄດ້ໄປສຶກສາຢູ່ຫວຽດນາມ ແລະຫລັງຈາກນັ້ນກໍໄປສຶກສາຕໍ່ທີ່ຝຣັ່ງເສດຈົນຈົບພະແນກວິສາວະກັມ. ຫລັງຈົບການສຶກສາຈາກຝຣັ່ງເສດກໍກັບຄືນມາຮັບໃຊ້ປະເທດຊາດ. ລະຫວ່າງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ່ 2 (1939-45) ຍິປຸ່ນໄດ້ເຂົ້າຍຶດເອົາອິນດູຈີນແລະຂັບໄລ່ຝຣັ່ງເສດອອກ. ຕົກມາພາຍໃນປີ 1945 ຫລັງຈາກຍິປຸ່ນເສຍສົງຄາມຈຶ່ງໄດ້ຖອນທັບອອກຈາກອິນດູຈີນ.
[Knowledge Application]
ຖ້າພົນລະເມືອງລາວບໍ່ເຄົາລົບກົດໝາຍບ້ານເມືອງອັນໃດຈະເກີດຂື້ນເປັນຕົ້ນຕໍ່
A. ຄວາມບໍ່ເອກະພາບກັນ
B. ຄວາມບໍ່ສະຫງົບສຸກ
C. ຄວາມບໍ່ຈະເລີນກ້າວໜ້າ
D. ຄວາມບໍ່ຍຸຕິທໍາໃນສັງຄົມ
Answer: B
Explanation: ການບໍ່ປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍຈະນຳໄປສູ່ການຂາດລະບຽບວິໄນ, ການກະທຳທີ່ຜິດກົດໝາຍຈະເພີ່ມຂຶ້ນ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ສັງຄົມຂາດຄວາມສະຫງົບສຸກ ແລະ ຄວາມປອດໄພ. ການບໍ່ເຄົາລົບກົດໝາຍສະແດງເຖິງຄວາມອ່ອນແອຂອງການບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍ ແລະ ອາດທຳລາຍຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຂອງປະຊາຊົນຕໍ່ລະບົບການປົກຄອງ ແລະ ລັດຖະບານ. ການບໍ່ເຄົາລົບກົດໝາຍຈະເຮັດໃຫ້ປະເທດຊາດຂາດສະຖຽນລະພາບ, ຂາດຄວາມໜ້າເຊື່ອຖື, ແລະ ເປັນອຸປະສັກໃຫຍ່ຕໍ່ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງຂອງປະເທດ
[Knowledge Application]
ເຈົ້າຂຸນຜີຟ້າ ຫຼື ເຈົ້າຟ້າງຽ້ວ ຮຸ້ເຖິງເເຜນຂອງ ເຈົ້າ
 ຄຳຮຽວ ທີ່ຈະຫາທຸກວິທີທາງພະຍາຍາມທຳການໂຄ້ນລົ້ມບັນດາ ໄດ້ກະກຽມເເຜນການແນວໃດເເດ່? ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ມີໂອກາດ ກອບກູ້ເເຜນດີນຄືນ ຖ້າຫາກຕົນເອງ ສະຫວັນນະຄົດ
A. ອ້າງເຫດຜົນດ້ວຍກົນອຸບາຍວ່າ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມເປັນຄົນເຂັດຂວາງແພ້ບ້ານ, ແພ້ເມືອງຕ້ອງເອົາໃສ່ແພໄຫຼ່ນ້ຳໄປໃຫ້ໄກບ້ານໄກເມືອງເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ອານາຈັກໃນເວລານັ້ນ... ເພາະເກີດມາມີແຂ້ວ 33 ເຫຼັ້ມ.
B. ບໍ່ມີການວ່າງເເຜນຫຍັງເພາະຕົນເອງກໍ່ບໍ່ຮູ້ວ່າ ເຈົ້າຄຳຮຽວ ຄິດກະທຳການຮ້າຍໃດໆຕໍ່ຕົນເອງ
C. ຍ້ອນເຫັນລຸກຕົນເອງເກີດມາເເປກລະຫລາດ ເພາະເກີດມາມີ ແຂ້ວ 33 ເຫຼັ້ມ ບໍ່ຄືເດັກນ້ອຍຜູ້ອື່ນທີ່ເກີດມາປົກກະຕິ
D. ປະກາດວ່າລູກຕົນເອງເກີດມາແລ້ວເສຍຊີວີດ ບໍ່ມີລົມຫາຍໃຈ ແລ້ວ ນຳໄປເຊື່ອງໄວ້ເພື່ອໃຫ້ມີໂອກາດໄດ້ເຕີບໃຫຍ່
Answer: A
Explanation: ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ເກີດເມື່ອປີ ຄ.ສ 1361 ປີມະໂລງ ຈຸລະສັງກາດ 678 ເປັນລູກຊາຍຄົນທີ 1 ຂອງ ຂຸນຜີຟ້າ ຫຼື ເຈົ້າຟ້າງຽ່ວ ເປັນຜູ້ໄດ້ຮັບການສຶກສາອົບຮົບຈາກ ອ້າຍວຽງຜາ ຜູ້ເປັນປູ່ລຽ້ງ, ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ເກີດໃນທາມກາງ
 ສະຖານະການບ້ານເມືອງ ເກີດຄວາມປັ່ນປວນວຸ້ນວາຍຂັດແຍ້ງກັນຢ່າງຮຸນແຮງລະຫວ່າງສັກດິນາພາຍໃນດ້ວຍກັນ ທີ່ສືບເນື່ອງກັນມາເປັນເວລາຍາວນານ. ເມື່ອພາຍຫຼັງທີ່ເຈົ້າຟ້າງຽ້ວ ຫຼື ຂຸນຜີຟ້າ ໄດ້ຂື້ນກຳອຳນາດນັ້ນກຸ່ມຂອງ ເຈົ້າ
 ຄຳຮຽວ ໄດ້ຫາທຸກວິທີທາງພະຍາຍາມທຳການໂຄ້ນລົ້ມທັນທີ. ສ່ວນເຈົ້າຂຸນຜີຟ້າ ຫຼື ເຈົ້າຟ້າງຽ້ວ ເຫັນເປັນເຊັ່ນນັ້ນ ໄດ້ວີທີທາງເພື່ອທຳການກອບກູ້ບ້ານເມືອງໃຫ້ເຂົ້າສູ່ລະບຽບຕາມລາຊາປະເພນີຕາມ ຂັ້ນຕອນນັ້ນ ກໍໄດ້ຈັດຂະບວນສົ່ງເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ຜູ້ເປັນລູກຊາຍ ອອກຈາກເມືອງເພື່ອຊອກຫາຮຽນຄວາມຮູ້ທີ່ຈະນຳມາກອບກູ້ ແລະ ທ້ອນໂຮມບັນດາຫົວເມືອງລາວບູຮານທີ່ຍັງກະແຈກກະຈາຍໃຫ້ເຂົ້າກັນເປັນເອກະພາບເປັນອັນໜື່ງອັນດຽວກັນພາຍໃຕ້ອຳນາດສັກດິນາລວມສູນໃນຂັ້ນຕໍ່ໄປ. ເຈົ້າຟ້າງຽ້ວ ຜູ້ເປັນບິດາຈື່ງໄດ້ທໍາກົນອຸບາຍວ່າ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມເປັນຄົນເຂັດຂວາງແພ້ບ້ານ, ແພ້ເມືອງຕ້ອງເອົາໃສ່ແພໄຫຼ່ນ້ຳໄປໃຫ້ໄກບ້ານໄກເມືອງເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ອານາຈັກໃນເວລານັ້ນ... ເພາະເກີດມາມີແຂ້ວ 33 ເຫຼັ້ມ.
[Knowledge Application]
ແມ່ນໃຜ່ມີໜ້າທີ່ປົກປັກຮັກສາສັນຕິພາບຢູ່ ສ.ປ.ປ ລາວ?
A. ແມ່ນໜ້າທີ່ຂອງປະທານປະເທດ
B. ແມ່ນໜ້າທີ່ຂອງຂອງນາຍົກລັກຖະມົນຕີ
C. ແມ່ນໜ້າທີ່ຂອງ
D. ແມ່ນໜ້າທີ່ຂອງໝົດທຸກຄົນດໍາລົງຊີວິດຢູ່ໃນໂລກນີ້
Answer: D
Explanation: ປົກປັກຮັກສາສັນຕິພາບຢູ່ ສ.ປ.ປ ລາວເພື່ອໃຫ້ປະເທດຊາດມີຄວາມສະຫງົບ ແລະ ຜາສຸກແມ່ນໜ້າທີ່ຂອງໝົດທຸກຄົນດໍາລົງຊີວິດຢູ່ໃນສັງຄົມຕ້ອງມີຄວາມຮັບຜິດຊອບຊ່ວຍກັນໃຫ້ສັງຄົມມີຄວາມນ່າຢູ່ ແລະ ຢູ່ຮ່ວມກັນຢ່າງມີຄວາມສຸກ