E 1862 e voe embannet gant Lincoln ul lezenn da reiñ o frankiz da sklaved an dud a - du gant emsavadeg ar C ' hengevread ( Emancipation Proclamation ) . E - pad ur pennad , o welet nag a dud o doa kollet o buhez e - mesk arme an Norzh renet gant ar jeneral Ulysses S . Grant , lazhet gant soudarded Robert E . Lee , jeneral arme ar Su , e oa brud fall gant Lincoln . Kavout a rae dezhañ e vije bet koll er vouezhiadeg a oa da vezañ e 1864 . Dre chañs evitañ ez eas ar maout gant arme an Norzh , meur a wech , er mizioù a - raok ar votadeg , evel en Emgann Gettysburg da skouer , e miz Gouere 1863 . Ur pennadig goude an emgann - se e tistagas Lincoln e brezegenn vrudetañ , anvet Prezegenn Gettysburg , da - geñver ul lid er vered ma oa beziet ar soudarded lazhet eno . Trec ' h e voe Abraham Lincoln er vouezhiadeg da vont da brezidant e - pad pevar bloavezh all .