An emsavadeg a oa aozet gant an emsaverien republikan da zistagañ o bro diouzh Bro - Saoz diwar - bouez an armoù . An emsavadeg vrasañ e oa en Iwerzhon abaoe emsavadeg 1798 . Padout a reas an emsavadeg , a oa aozet dreist - holl gant an Irish Republican Brotherhood , eus Lun Fask , d ' ar 24 a viz Ebrel 1916 betek an 30 . Izili eus an Irish Volunteers , renet gant Padraig Pearse , harpet gant an Irish Citizen Army renet gant James Connolly a lakaas o dalc ' h war savadurioù e lec ' hioù strategek eus Dulenn hag a embannas krouidigezh Republik Iwerzhon , dizalc ' h diouzh Bro - Saoz . Dister e voe taolioù an emsavadeg er peurrest eus ar vro ha c ' hwitañ a rejont nemet en Ashbourne , e kontelezh Meath . Mouget e voe an emsavadeg goude c ' hwec ' h devezh emgann . Kaset e voe he fennoù dirak al lez - vrezel ha lazhet . Dont a reas a - benn an emsavadeg avat da zegas en - dro Republikanouriezh Iwerzhon e - kreiz al leurenn bolitikel er vro . . Nebeutoc ' h evit tri bloaz goude , e miz Genver 1919 , e oa aozet an Dáil kentañ ha diazezet da vat Republik Iwerzhon gant stourmerien an emsavadeg chomet bev .