Mammenn pennañ hon anaoudegezh diwar - benn an emgann eo skridoù Herodotos a zanevell anezhañ el levrenn VI , rannbennad 102 - 117 . Koulskoude e oa ganet un nebeud bloavezhioù goude an emgann , ha soñjal a reer e skrivas e levr goude Peoc ' h Kallias ( - 449 / - 448 ) . Kaeraat a ra e zanevell ouzhpenn gant an darvoudoù dreistnaturel da - heul , kemeret gantañ evel fedoù a - bouez eus an emgann : Anadiñ a ra an doue Pan da Feidippides e - doug e dennad da Sparta evit goulenn sikour . [ 3 ] Huñvreal a ra Hippias hag a ziougan drouziwezh ar Bersed [ 4 ] ha dallet eo an atenad Epizelus gant un doue e - doug ar gombat . [ 5 ] . Dont a ra holl an holl ditouroù all a - bouez eus mamennoù koshoc ' h . Reiñ a ra Paosanias titouroù a - bouez diwar - benn lodenn ziwezhañ an emgann ( ar chase ) ; Geriadur bizantat Suda , skrivet en Xvet kantved a viras titouroù eus mammennoù all zo bet kollet hiziv an deiz , evel skridoù Eforus .