Dre vras , eveljust , e savan a - du gant diellfennadur ar pennad war istor an Emsav ( Emsav niv . 20 ) ha pergen ar pouez a ranker da rein d ' ar mennad politikel : ar vroadelouriezh vrezhon a reizhabeka hor stourmoù , ha pergen hini ar yezh . Tizhout savedigezh ur Stad Vrezhon a zo an doare nemeti da rein un dazont d ' ar vro - man . Lenn a ran " Preder an Emsav hiziv zo unvaniñ ar Vrezhoned , pezh a zo ken dic ' hallus - all ma ne zibaber ket adal an derou ar Stad Vrezhon da bal " . Ret kompren ar ger " pal " evel un " Amkan " da dizhout , unan boutin d ' an holl gwir stourmerion vrezhon . Lenn ara n c ' hoazh : e lavare Meven Mordiern " sevel bodadoù « imbourc ' herion nepkredenn , pe da vihanañ , gant imbourc ' herion a zo enno lealded hag emvestroniezh a - walc ' h evit lezel o c ' hredennoù relijiel , politikel ha kevredadel er - maez bewech m ' emaint o klask ar wirionez » Aze ar gatoliked da vihanan ne zegemeront ket ar sav boent - se rak evito klask ar wirionez n ' hell ket bezan dispartiet diouzh ar Wirionez - memez ez eo ar C ' hrist evito , a anavezont dre an Avieloù , displeget hag hizivaet disehan a - hed ar c ' hantvedoù gant an Iliz . Rak kelennadurezh an Iliz a ra endeo al labour - se eus ar meiz da glask ar wirionez , sklerijennet gant an Aviel . Kemeromp skouer " Gwirioù Mab Den " : degemeret int gant an Iliz dre ma klotont gant an dek gourc ' hemenn . Gwelout a reer breman an darn vras eus an dud o sevel a - du gant ouzhpennan ar sioc ' hanerezh pe an * euthanasie e roll ar gwirioù - se , me se a ya a - enep ar meizadur eus ar wirionez o deus ar Gristenion sklerijennet gant o feiz : ar gwir d ' ar vuhez . Klask ar wirionez a zo un dlead evit pep kristen met pas e ster prederourion ar sklerijennoù : evit ur c ' hristen ar wirionez a zeu eus Doue ha dre se ar frankiz a zo dleet da bep den n ' hell ket bezan termenet evel " ar pezh na noazh ket dar geodedourion all " . Frankiz bugale Doue a rank skein war zu ar Mad . Ur skouer : n ' eo ket aotreet en em lazhan daoust ma ne noazh da zen ebet . N ' eo ket aotreet kaout meur a wreg , na kaout darempredoù henvelrevat hag all . Gant gwir abeg e kendalc ' h ar pennad o lavarout " Met peseurt gwirionez a vije tu da dizhout en diavaez da nep speredelezh ha hep ur gelennadurezh politikel ha kevredadel ? Peseurt kevredigezh a c ' halljed frammañ ? Hini ebet evit gwir , ha mat eo kounaat e nac ' h atav ar Stadoù impalaerel ar gwir ouzh an danvez sklaved da ober dave d ' ur gelennadurezh politikel - pe RELIJIEL , ouzhpennet ganin - a rofe dezho ar binvioù ret evit talañ ouzh an enkadenn bolitikel m ' emaint . Tud kraouiet en o abafded veizel ha bac ' het en o enkadennoù armerzhel , setu petra e teufe hor brezhonegerion da vezañ : sklaved a ' n em frealzfe o hunvreal e vefent o skarzhañ ar galleg eus ar vro kent bezañ dipitet o welout ne sevenont netra . Rak penaos skarzhañ ar galleg hep skarzhañ ar c ' hallegerion ? Meven MORDIERN ne lavar netra war ar c ' hraf - mañ . Emichañs ez erbedfe adarre doareoù ar vrezelourion ragistorel a ziskoulme ar c ' hudennoù dre zistrujañ an dud . Ha dres , da seurt emzalc ' h e vezer kaset war - eeun gant an treuzvarnioù a ra eus enkadennoù Breizh pe ar brezhoneg ur gudenn yezhoniel . O nac ' h ez eo diaesterioù Breizh hag holl drubuilhoù an Emsav kudennoù politikel da gentañ holl e nac ' her ivez diazezañ ur preder politikel reizh ha diorren ur genurzh efedus evit aozadurioù an Emsav bremañ ha diwezhatoc ' h evit ar gevredigezh pe ar Stad Vrezhon . Ha petra e teuy da vezañ gwirioù an den ha rezid ar vroad hep ur genurzh kedvuhezel awenet gant ur gelennadurezh politikel ha kevredadel resis ? Den ne oar , met anat eo e kouezhfe buan ar Vrezhoned en ur stuzegezh tud ouez mar asantfent ren o stourm hervez tezennoù ur « sevenadur dibolitikel » . A - du penn - da - benn . Peurrest ar pennad avat ne ginnig ket kennebeut a ziskoulm d ' ar gudenn : ya , ret eo krouin ur genurzh kedvuhezt awenet gant ur gelennadurezh politikel ha kevredadel resis . Pe hini ? Anavezout a rit va respont : eman war bajenn gentan lec ' hienn " Emglev An Tiegezhioù " . Ar gelennadurezh politikel ha kevredadel " - se a rank degemerout dre vras kelennadurezh an Iliz katolik . Kement - se ne dalv ket e vefe rediet e nep doare an emsaverion da zegemer ar feiz kristen avat . O tegemer kelennadurezh an Iliz da batrom evit ar gevredigezh e tegemerfent hepken ur furnezh politikel amprouet abaoe 2000 vloaz , ur gelennadurezh he deus roet , pa seller mat maen - bon Diskleriadur Gwirioù mab - den , a zo e gwirionez da vezan sellet evel an Aviel laikaet . Mennoziad ar c ' heodedad a zo difluket diouzh hini an Hiniden ( la personne ) , ezstaolet gant Sant Paol da heul Aristotelez . Menoziad an Ingalded a zeu eus ar fed maz eo pep den karet - dreist ha kement ha kement gant Doue a zegemer pep hini evel e vugel ha breur d ' ar C ' hrist gant ar badeziant . Mennoziad ar Vreudeuriezh a zo ent - anat ur ger henvel ouzh penngourc ' hemenn ar feiz kristen : ar Garitez . Mennoaziad ar Frankiz , am eus komzet dija diwar e benn a zo da vezan komprenet evel " frankiz bugale Doue " , durc ' het war zu ar mad eta . Ouzhpennan a rankan e klot an dra - se penn - da - benn gant linenn istorel Breizh , a zo kristen . Rak ar feiz er vro - man a zo bet enkorfet en un doare padus ha don adalek an derou hag e - pad 1500 vloaz . Stuzegezh politikel ar vrezhoned savet ganto a - nevez ur stad vrezhon a rank klotan gant ar meizadur - se eus an den hag eus ar bed . Un den dizoue a rank sellout ouzh ar stuzegezh - se diazezet war un Doue na gred ket en e vezans evel ur gwarant ret evit ma vo unvan dre vras ar gevredigezh vrezhon da zont . Rak stadan a ran ez eo an Iliz er bed a hiziv hag abaoe 2000 he deus lakaet an Denelezh da wellaat oc ' h intran anezhi gant he c ' helennadurezh : hep ar sent diniver ha pergen ar verzherion e vefemp mac ' hometoc ' h c ' hoazh hiziv gant kealiadurezhioù an nazied pe ar gomunourion , ar droc ' herion c ' houzoug c ' hall a 1789 , ar jeneraled a seurt gant Franko pe Napoleon . Ma c ' hell an dizouead pe an den n ' eo ket katolik sellout ouzh kelennerezh an Iliz evel ur sparl d ' e frankiz - en pe d ' e c ' hoantoù , priz an unvaniezh ez eo , ha Frankiz bugale Doue n ' eo ket ur yev ponner , tamm ebet . Moarvat ez eus aze danvez ur pennad da zont war Gannadig Imbourc ' h ( notit e ran meneg eus ar prantad se eus istor an Emsav : 1965 - 69 em fennad diwezhan war ar C ' hannadig a zo en - linenn , 60 vloaz EAT , pa venegan an darempredoù etre Gwion Etienne ha Youenn Olier . Rebech a reas YO ouzh GE da vezan bet graet van da vezan kristen : abeg donan e skarzhidigezh diouzh ESB ez eo d ' e sonj ) bez e vo ar stad brezhon forzh penaos gwelloc ' h eget ar patrom kevredigezh en deus lakaet ar stad c ' hall warnomp evel ma lavaran war bajenn gentan EAT . Tepod Gwilhmod AR PREDER YEZHEL HAG AR PREDER POLITIKEL E 1936 e tisplege Meven MORDIERN e vennozioù - diazez er Prederiadennoù diwar - benn ar yezhoù hag ar brezhoneg . Kalz levezon o deus bet war an emsaverion ha gallout a reer anzav dichipot o deus talvezet ar mennadoù - se da brientiñ ar benveg yezhel evel m ' en anavezomp bremañ . Koulskoude ne oa prederiet Meven MORDIERN nemet gant ar yezh , en diavaez eus pep politikerezh , en diavaez eus ar Stad ivez , sellet alies gantañ evel un dra didalvoud a - walc ' h evit adsevel ar yezh . Diglok e oa eta ar mennozioù - se ha da heul eo chomet diglok preder meur a stourmer betek hiziv , ken e ve mat keñveriañ muioc ' h mennadoù kevredigezhel an Emsav e 1968 gant soñjoù yezhel Meven MORDIERN e 1936 . Oc ' h ober kement - se e roomp da Veven MORDIERN al lec ' h reizh a zo dleet dezhañ en istor an Emsav , met ne zegemeromp ket anezhañ evel ur prederour gouest e vennozioù da hentañ an Emsav etrezek ar pal a zo adsavidigezh ar Stad Vrezhon da gentañ a - benn adsevel en diwezh ar bobl vrezhon a - bezh ha degas un dra bennak talvoudus d ' an denelezh . Ne lavaromp ket kennebeut ez eo didalvoud plediñ gant ar yezh pe ar yezhoniezh , rak padout pe greskiñ a ra zoken ar preder yezhel bete vremañ , alies zoken war ziazezoù reishoc ' h eget e derou ar c ' hantved . Komz eus preder yezhel pe blediñ gant ar yezh zo anzav ne glot ket ar yezh hon eus gant ezhommoù a - vremañ ar bobl vrezhon . Ha siwazh , gwir eo ne oa yezh dereat ebet abaoe ma oa bet pulluc ' het ar c ' hrennvrezhoneg e rannyezhoù niverus N ' hon eus ket eta ur yezh da adsevel , met unan da grouiñ evit komz sklaer . Pechañs ne vo yezh ebet nemet krouet e ve ur gevredigezh nevez a vrezhonegerion , pezh a oar dija an dud yac ' h a spered a stourm evit Breizh . Met adkemeromp unan hag unan gerioù - stur Meven MORDIERN ha klaskomp o lakaat da dalvezout war an dachenn gevredigezhel pe bolitikel , - pezh a vo gwelloc ' h , - : unvaniñ , unyezhañ , gwellaat ha kreskiñ . Prederiet e oa Meven MORDIERN gant unvanidigezh ar yezh . Dalc ' hmat e tistro war ar c ' hraf - se : ar brezhoneg a rank bezañ ur yezh unvan evel an holl yezhoù meur a sevenadurezh . Diaes eo deomp hiziv kompren an treuzvarnioù a oa oc ' h ober o reuz e Breizh d ' ar mare ma klaske Frañsez VALLEE [ 2 ] , Meven MORDIERN , Roparz HEMON ha tud all c ' hoazh krouiñ er vro - mañ ur yezh unvan e - keñver skrivadur , geriadur hag ereadurezh . Eneberion diboell zo bet , eneberion evezhiek ivez a stourme evit gwir a - enep da bep striv gouest war hir dermen da dennañ ar vro - mañ diouzh an dizurzh : ar re ziwezhañ a oa gallekaet a spered , forzh petra a lavarent a - hend - all . Hogen unvanet eo bet ar yezh , hag unvanet mat - kenan peogwir eo bet unvanet e sigur ur mennad politikel a oa d ' ar mare kelennidigezh ar brezhoneg en holl skolioù a - benn adsevel ar spered broadel e - touez ar yaouankizoù : mat e ve d ' ar re a c ' harm gwech ha gwech all d ' an unvaniezh gouzout n ' eus tu ebet da ziazezañ un unvaniezh bennak etre tud na fell ket dezho d ' an nebeutañ degemerout ar yezh unvan da ziazez d ' o c ' hendivizoù : penaos en em glevout pa ne gomzer ket an hevelep yezh ? Hag amañ e teu ar gudenn yezhoniel da vezañ politikel . Soñjal a ra deomp n ' eo ket a - walc ' h unvaniñ ar yezh , met ret ez eo c ' hoazh unvaniñ ar Vrezhoned kenetrezo . Da gentañ moarvat e c ' haller soñjal el lennegezh vroadel savet en ugentvet kantved . Dre studiañ skridoù Roparz HEMON pe Jakez RIOU , a lavaro darn , e vo unvanet an dud e - keñver ar spered d ' an nebeutañ . Met n ' eo ket sur tamm ebet . Ar gounid a denner eus an darempredoù gant ar skrivagnerion - se zo en em voazañ da vat ouzh ur yezh unvan , hogen n ' eo ket a - walc ' h . Lakaet e vezer ivez da brederiañ , pezh a zo unan eus kefridioù ul lennegezh vroadel . Diorren ar mennozioù a vo graet eta , hogen da c ' hortoz ez eus ivez e vo speredek ar studierion hag e vo neuze o mennozioù nevez diforc ' h a - walc ' h diouzh re o zadoù speredel , hag an unvaniezh klasket a ziflipo ur wech ouzhpenn , war ul live uheloc ' h emichañs , met a ziflipo evelkent e skolioù lennegel pe veizel disheñvel ma n ' eo ket enebet . Ouzhpenn , klask unvaniñ an dudazo a - du gant pal hollek an Emsav zo mat , met n ' eo ket a - walc ' h , ret eo unvaniñ pe frammañ ivez zoken ar re n ' emaint ket a - du , e doare pe zoare , peogwir ez embannomp ne c ' hell den renaviañ e vro , e Istor pe e sevenadur , dalc ' het ma ' z eo pep hini gant ar gefridi en deus e - keñver e vro hag an dlead da skoazellañ adsavidigezh e genvroiz . Tud ' zo da skouer a gred o deus ar gwir da ebatal e - pad mizvezhioù an hañv war aodoù an Atlantel hag a - hed ar goañv war ziribinoù an Alpoù hep en em drechaliñ gant reuzeudigezh ar beorion a zo e mereurioù pe e greantioù Breizh o pourchas arc ' hant dezho . Ne c ' haller ket asantiñ e vefe disrannet ar Vrezhoned e seurt doare direizh a - grenn , met unvanet - strizh e tleont bezañ kenetrezo kentoc ' h dre o strivoù kenkoulz ha dre zasparzhidigezh ar c ' horvoderioù . N ' eo ket dre al lennegezh hepken e vo unvanet an dud neuze . Ret eo dibab a - benn ar fin ur pal politikel , ur pal a c ' hallo dedenn an dud hag o lakaat d ' en em glevout en ur stourm youlek . Anat eo ne c ' hell ar pal politikel bezañ nemet ar Stad Vrezhon evit ar mare . O tegemerout e rank an Emsav disoc ' hañ un deiz d ' ar Stad Vrezhon hag en em brientiñ adal bremañ d ' al labour stadel e vo tu da veizañ reishoc ' h an diskoulmoù a zo da reiñ d ' an diaesterioù a sav bemdez etre an dud . Dont a ray da vezañ anat n ' eo ket stummet a - walc ' h an emsaverion a - benn leviañ ur Stad a vez renet evelkent gant doareoù - labourat disheñvel diouzh re ar festoù - noz pe ar gouelioù folkorel . Meizet e vo raktal ivez n ' hon eus ket prientet c ' hoazh kalz eus an ensavadurioù stadel na c ' hell ket ur vroad dioueriñ en amzer a - vremañ . Kemeromp skouer an Deskadurezh Vroadel : a - boan m ' eo kroget un toulladig tud da blediñ gant ar gudenn ha da frammañ ar gwazadurioù retañ . Koulskoude eo unvanet start dija kenetrezo an emsaverion a bled gant Skourr an Deskadurezh Vroadel , ha se peogwir ez int frammet strizh e sell d ' ur pal politikel rik a zo lodennañ un deskadurezh nevez da holl rummadoù ar gevredigezh vrezhon . Talañ a reont aze ouzh ul labour diaes o laka da brederiañ kalz hag o redi da ziorren a zeiz da zeiz an holl wikefreoù o deus ezhomm evit seveniñ o uhelvennad politikel . Preder Meven MORDIERN a oa unvaniñ ar yezh , pezh a zo dic ' hallus a - grenn a - ziavaez d ' ur mennad politikel resis , anzavet pe get . Preder an Emsav hiziv zo unvaniñ ar Vrezhoned , pezh a zo ken dic ' hallus - all ma ne zibaber ket adal an derou ar Stad Vrezhon da bal . Kement tra a gil dirak ar framm stadel a deuz tamm - ha - tamm en ur goumoulenn a faltazi . N ' eus hiziv eta unvaniezh ebet e - touez ar Vrezhoned nemet etre ar re a brient adal bremañ ar Stad Vrezhon . Pep unvaniezh all a ya gant an avel evel an delioù disec ' het , evel ma ' z echu e poubellennoù al ledemsavioù ar pennadoù amlennegel a glask boueta daoust dezhi ur boblañs dibolitikaet . Ar mennad meur evit Meven MORDIERN n ' eo ket hepken unvaniñ ar yezh , met dreist - holl unyezhañ ar vro . Lavaret eo kement - se hep diskouez un hent resis o kas eus digenvezded ar yezh a - boan unvanet da advrezhonekadur Breizh . Krediñ a ra start Meven MORDIERN ec ' h en em ledo ar yezh anezhi hec ' h - unan , pe d ' an nebeutañ e vo tu d ' he ledañ dre sevel bodadoù « imbourc ' herion nepkredenn , pe da vihanañ , gant imbourc ' herion a zo enno lealded hag emvestroniezh a - walc ' h evit lezel o c ' hredennoù relijiel , politikel ha kevredadel er - maez bewech m ' emaint o klask ar wirionez » . Met peseurt gwirionez a vije tu da dizhout en diavaez da nep speredelezh ha hep ur gelennadurezh politikel ha kevredadel ? Peseurt kevredigezh a c ' halljed frammañ ? Hini ebet evit gwir , ha mat eo kounaat e nac ' h atav ar Stadoù impalaerel ar gwir ouzh an danvez sklaved da ober dave d ' ur gelennadurezh politikel a rofe dezho ar binvioù ret evit talañ ouzh an enkadenn bolitikel m ' emaint . Tud kraouiet en o abafded veizel ha bac ' het en o enkadennoù armerzhel , setu petra e teufe hor brezhonegerion da vezañ : sklaved a ' n em frealzfe o hunvreal e vefent o skarzhañ ar galleg eus ar vro kent bezañ dipitet o welout ne sevenont netra . Rak penaos skarzhañ ar galleg hep skarzhañ ar c ' hallegerion ? Meven MORDIERN ne lavar netra war ar c ' hraf - mañ . Emichañs ez erbedfe adarre doareoù ar vrezelourion ragistorel a ziskoulme ar c ' hudennoù dre zistrujañ an dud . Ha dres , da seurt emzalc ' h e vezer kaset war - eeun gant an treuzvarnioù a ra eus enkadennoù Breizh pe ar brezhoneg ur gudenn yezhoniel . O nac ' h ez eo diaesterioù Breizh hag holl drubuilhoù an Emsav kudennoù politikel da gentañ holl e nac ' her ivez diazezañ ur preder politikel reizh ha diorren ur genurzh efedus evit aozadurioù an Emsav bremañ ha diwezhatoc ' h evit ar gevredigezh pe ar Stad Vrezhon . Ha petra e teuy da vezañ gwirioù an den ha rezid ar vroad hep ur genurzh kedvuhezel awenet gant ur gelennadurezh politikel ha kevredadel resis ? Den ne oar , met anat eo e kouezhfe buan ar Vrezhoned en ur stuzegezh tud ouez mar asantfent ren o stourm hervez tezennoù ur « sevenadur dibolitikel » . Ne c ' hallo biken ur brezhoneg dibolitikel en em ledañ war Vreizh a - bezh , ha n ' hon eus ket muioc ' h da unyezhañ ar vro evit ober plijadur d ' un nebeut yezhkadourion ginus n ' o deus netra da zegas . Ar pezh a zo da ober eo sammañ reuzeudigezh ar geizh e - keñver spered , meiz ha madoù , hag e - touez ar geizh emañ da lakaat da gentañ an holl Vrezhoned diwriziennet a nac ' h o dleadoù e - keñver o bro , forzh pegement a vadoù danvezel a berc ' hennont a - hend - all . Kement - se n ' eo ket ken ledañ ar brezhoneg evitañ e - unan , met frammañ ur geoded nevez a zo ar brezhoneg unan eus hec ' h elfennoù , he benveg yezhel ha netra ouzhpenn . Pegañ skritelloù brezhonek , livañ mogerioù pe hentoù , hepken evit lakaat brezhoneg dirak daoulagad an dud ne c ' hell ket neuze bezañ ouzhpenn un embregadenn a vruderezh . N ' emañ ket aze al labour pennañ . Ar re a c ' hoanta mirout pinvidigezhioù yezh ar bobl a rank kompren ne vo trec ' h ebet nemet dre astenn d ' ar vro a - bezh an Emsav hag e holl aozadurioù frammet . E kerz aozadurioù an Emsav emañ hiziv tonkadur hor pobl , hor yezh hag hor sevenadur . Setu perak eo ken pouezus ar pezh a c ' hoarvez en Emsav daoust d ' an nebeut a dud a zo ennañ evit ar mare . Ret eo damantiñ da vuhez an Emsav rak n ' eus nemet drezañ e c ' hell ar bobl vrezhon en em anaout ha digraouiañ . Mar bez graet fazioù pe hentet fall an Emsav e vo marteze goueledet da vat galv ar vro - mañ d ' ar rezid . Met an Emsav e - unan ne c ' hallo ket astenn da vat rouedad e aozadurioù kevreet war ar vro keit ha ma ray diouer dezhañ darn eus ar skourroù na c ' hell kevredigezh ebet padout hepto er bed a - vremañ . An Emsav eta , daoust ma sell gant daoulagad dibikouz ouzh al labour ramzel a zo da gas da benn n ' eo ket klok evit ar mare . Dre ma ' z eus tud a bep ampartiz o tont d ' an emskiant vroadel ez eo ret reiñ tu dezho da unvaniñ o barregezhioù en ur zigeriñ skourroù brezhonek evit pep embregerezh a gas davit adsavidigezh ar vro hag ar Stad Vrezhon . Emsav . 20 . - - Lec ' hienn Emglev An Tiegezhioù : http : / / kannadig . chez - alice . fr / .