An enskrivadenn war ur monumant e Boğazköy gant ur " Bobl eus Hattusas " dizoloet gant William Wright e 1884 a glote gant enskrivadennoù hieroglifek iskis eus Aleppo ha Hamath e norzh Siria . E 1887 , furchadennoù e Tell El - Amarna en Egipt a zizoloas al lizhiri diplomatel kaset gant Amenhotep III hag e vab Ac ' henaton . Daou eus al lizhiri a - berzh ur " rouantelezh C ' heta " - - a oa war a seblant er memes bro , dre vras , hag an hini meneget e skridoù a orin eus Mezopotamia diwar - benn ur " vro Hatti " - - a oa skrivet e skritur gennheñvel akkadek , met en ur yezh dianav . Daoust ma oa gouest ar ouizieien da lenn anezhañ ne oant ket kat da gompren anezhañ . Nebeut goude e kinnigas Archibald Sayce e vefe heñvel Hatti pe C ' hatti en Anatolia ouzh " rouantelezh C ' heta " meneget en testennoù egiptat - se , ha gant Hitited ar Bibl . Dont a reas soñj Sayce da vezañ degemeret gant ar brasañ niver e deroù an XXvet kantved hag an anv " Hittit " zo deuet da vezañ stag ouzh ar sevenadur dizoloet e Boğazköy .