E 361 eo bet diazezet ar c ' hentañ manati a zo bet e Kornôg Europa gant Martinus ( pe Sant Marzhin Teurgn ) war un dachenn roet gant Hilarius , eskob Poitiers . En abati Ligugé ( Vienne ) ne oa nemet lochennoù graet gant brankoù evit reiñ goudor d ' ar venec ' h , met e c ' houlenne sant Marzhin ma kemeront prantadoù evit al labour e - kreiz amzerioù evit ar bedenn . Rak e deus kroget ar manac ' hiezh gant ar vuhez - arvestal a - raok ma teuio an diforc ' h etre an urzhioù leaned oberiant hag an urzhioù - arvestal . Koulskoude , n ' eo ket ket Egipt kavell nemetañ ar manac ' hiezh p ' eo bet ganet ar vanac ' hiezh kristen e pep lec ' h e derou ar relijion ofisiel nevez . E broioù ken pell hag Iwerzhon eo bet staliet manatioù e lec ' hioù digenvez evel inizi Skellig e kreiz an donvor ( a - raok ar VIvet kantved ) . Kustumoù dibar a zo bet d ' ar venec ' h gelt evel un tres ispisial evit troc ' hañ ar blev , dougen dilhad gwenn ha vouetañ un tantad diehan . Setu perak e komzer eus ar vanac ' hiezh keltiek .