Orin an eil impalaeriezh a zo bet an diarkiezh ( ren doubl ) a stalias an impalaer Diokletian e 285 evit ma vefe difennet harzoù ar Reter ouzh ar Varbared . Betek dismantr Impalaeriezh roman ar C ' hornôg e chomas unanet a - walc ' h e - keñver ar Gwir an div lodenn , met rannet e voe an Impalaeriezh roman e 395 etre daou vab Teodosius Iañ , Arkadius ha Honorius . Diforc ' hioù bras a - walc ' h a oa e - keñver ar sevenadur pa oa al latin yezh ofisiel ar C ' hornôg hag ar gregaj yezh ofisiel ar Reter . Un Imperator a rene al lodenn gentañ hag ur Basileos an eil lodennn . E 476 e voe dismantret Impalaeriezh ar C ' hornôg gant ar Vandaled pa chomas bev hini Kergustentin ur milved - pad . E 410 , pa oa Arkadius o ren e Kergustentin hag Honorius e Ravenna , e voe aloubet Roma gant ar Wizigoted , Alarik er penn anezho . Dindan Deodosius II , mab Arkadius , e voe aloubet tiriadoù an Norzh gant an Huned hag ec ' h asantas ar Basileos kinnig un truaj d ' o roue , Attila . Etre 435 ha 438 e voe embannet Kod Teodozios , dastumad al lezennoù abaoe 312 . Dindan an impalaerien Pulkeria ( c ' hoar Teodosius II ) ha Markianos e oa trubuilhet ar vuhez politikel gant an tabutoù relijiel pa dage disivouder pe disivouder an Iliz soutenet gant ar galloud . Er VIvet kantved en em ledas impalaeriezh ar Reter hag e talc ' has Justinianus Iañ ( 527 - 565 ) adgounit ar C ' hornôg . Hemañ a zastumas al lezennoù e Kod Justinianus ivez .