Tiêm nội khớp là gì? Tiêm khi nào? Quy trình kỹ thuật thực hiện | Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
29/08/2022

Tiêm nội khớp là thủ thuật đơn giản, được áp dụng trong chẩn đoán và điều trị nhiều bệnh lý khớp. Sau khi đưa kim vào khớp bác sĩ có thể thực hiện nhiều công việc như rút dịch để xét nghiệm, tiêm các sản phẩm thuốc vào khớp nhằm giảm viêm hoặc dưỡng sụn khớp. Tuy nhiên, thủ thuật này tồn tại nhiều rủi ro nếu không được thực hiện đúng cách.
 Mục lụcTiêm nội khớp là gì?Ưu điểm so với các phương pháp khácTiêm nội khớp được thực hiện khi nào?Chỉ định tiêm corticoidChỉ định tiêm acid hyaluronicHuyết tương giàu tiểu cầu PRPNhững rủi ro khi dùng thuốc tiêm khớpVị trí tiêm khớp phổ biếnQuy trình tiêm nội khớp cho bệnh nhânChuẩn bịTiến hành tiêm khớpMột số lưu ý khi thực hiệnTiêm nội khớp là gì?
 Tiêm nội khớp hay tiêm khớp là thủ thuật đơn giản, an toàn, hiệu quả và ít tốn kém trong điều trị các bệnh lý xương khớp. Liệu pháp này được tiến hành thường quy ở các phòng khám, bệnh viện chuyên về xương khớp.
 Bác sĩ sẽ sử dụng một chiếc kim nhỏ, tùy từng khớp mà sẽ xác định tư thế bệnh nhân, hướng đi của kim nhằm mục đích đưa đầu kim vào trong ổ khớp mà ít gây tổn hại các cấu trúc xung quanh và ít đau nhất có thể . Quy trình đưa kim và thuốc vào trong ổ khớp đòi hỏi phải được thực hiện cẩn thận, vô trùng và phải được tiến hành tại những cơ sở y tế uy tín. Bác sĩ chỉ được phép tiêm nội khớp khi đã được đào tạo và có chứng chỉ “Tiêm khớp” do Bộ Y Tế quy định. (1)
 Ưu điểm so với các phương pháp khác
 Thuốc được đưa trực tiếp vào trong khớp, hạn chế tác dụng phụ lên toàn bộ cơ thể và sẽ phát huy tối đa công dụng của thuốc ở vùng khớp cần điều trị.
 Khi tiêm nội khớp bác sĩ có thể hút bớt dịch viêm, tiêm thuốc kháng viêm giúp giảm phản ứng sưng, nóng, đau nhanh chóng. Ngoài ra có thể đưa một số sản phẩm có tác dụng “dưỡng” sụn vào khớp như chất nhờn (Hyaluronic Acid) , huyết tương giàu tiểu cầu, collagen,…
 Tiêm nội khớp được thực hiện khi nào?
 Chỉ định tiêm corticoid
 Corticosteroid là một loại kháng viêm mạnh, có tác dụng làm giảm tình trạng viêm tại khớp bằng cách ức chế quá trình viêm, giảm sản xuất các tế bào viêm. Chỉ định tiêm corticoid khi: (2)
 Những bệnh ở khớp có tổn thương viêm màng hoạt dịch không do nhiễm khuẩn, viêm khớp Gút, viêm khớp dạng thấp, viêm khớp vảy nến, viêm khớp mạn tính thiếu niên…Bác sĩ sẽ chỉ định tiêm dựa trên từng trường hợp, phối hợp với các thuốc điều trị đặc hiệu, nhằm đem lại hiệu quả điều trị cao nhất.
 Kén màng hoạt dịch, nhất là kén khoeo chân (kén Baker) (Việc tiêm corticoid được thực hiện sau khi rút bớt dịch viêm).
 Một số trường hợp thoái hóa khớp có phản ứng viêm nhiều, gây tràn dịch khớp. Bác sĩ sẽ chỉ định trên từng trường hợp cụ thể nếu bệnh nhân cần tác dụng giảm viêm, giảm đau nhanh hoặc có các bệnh lý nặng (tim mạch, loét dạ dày,..) không thể dùng các thuốc uống,…
 Các mũi tiêm corticosteroid thường được giới hạn số lần trong mỗi đợt điều trị. Do việc tiêm lặp lại nhiều lần có thể gây tổn thương sụn, tăng nguy cơ nhiễm trùng khớp. Thời gian cải thiện tình trạng đau nhức sẽ tùy thuộc vào loại và nồng độ steroid được sử dụng. Các loại thông thường có thể giúp giảm đau 1-3 tháng.
 Chỉ định tiêm acid hyaluronic
 Acid hyaluronic là một chất tự nhiên được tìm thấy trong chất lỏng hoạt dịch có tác dụng bôi trơn, đàn hồi giảm “xóc” trong các khớp. Thuốc được tiêm vào trong khớp để tăng khả năng bôi trơn, giảm đau và cải thiện phạm vi chuyển động của khớp, kích thích màng bao khớp tiết ra chất nhờn tự nhiên, giúp giảm viêm, dưỡng sụn…. Chỉ định tiêm Acid Hyaluronic thông thường được ứng dụng nhiều trong thoái hóa khớp gối.
 Một số trường hợp chống chỉ định tiêm khớp gối:
 Rối loạn đông máu.
 Tổn thương nhiễm khuẩn ở da tại các vị trí tiêm và các khu vực gần nơi tiêm.
 Chưa loại trừ được tình trạng nhiễm khuẩn trong khớp.
 Huyết tương giàu tiểu cầu PRP
 Huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) là chế phẩm máu có hàm lượng tiểu cầu cao (gấp 2 – 8 lần so với lượng tiểu cầu trong máu bình thường). Tiêm PRP vào khớp bị tổn hại do thoái hóa có thể kích thích quá trình chữa lành tổn thương, giảm hiện tượng viêm qua đó mang lại hiệu quả giảm đau và hỗ trợ cải thiện chức năng hoạt động của khớp.
 Xem thêm: Ứng dụng huyết tương giàu tiểu cầu trong điều trị chấn thương
 Những rủi ro khi dùng thuốc tiêm khớp
 Vì những loại thuốc tiêm có tác dụng giảm đau rất nhanh nên thường bị lạm dụng. Nhiều trường hợp cứ thấy đau nhức khớp là muốn tiêm vào ổ khớp. Điều này có khả năng dẫn tới nhiều biến chứng khó lường. Người bệnh tự ý tiêm có thể đối mặt với những rủi ro như: (3)
 Dễ bị nhiễm khuẩn ổ khớp sau tiêm. Nếu thực hiện ở các cơ sở không đảm bảo vô trùng và bác sĩ thiếu kinh nghiệm, thiếu chuyên môn.
 Lạm dụng thuốc tiêm khớp corticoid với liều cao và lặp lại nhiều lần có thể gây tổn thương sụn khớp, tiêm nhầm vào các cấu trúc xung quanh có thể gây teo da, tổn thương thần kinh, đứt gân, gây giảm khả năng vận động.
 Các trường hợp nhiễm khuẩn ở khớp, đái tháo đường – cao huyết áp nặng khó kiểm soát, bệnh lý rối loạn đông máu, nhiễm nấm, suy giảm hệ miễn dịch,… nếu tự ý tiêm thuốc vào khớp có thể gây hư hỏng khớp, nguy hiểm tới tính mạng.
 Vị trí tiêm khớp phổ biến
 Tiêm khớp cổ tay
 Tiêm khớp háng
 Tiêm khớp gối
 Tiêm khớp vai
 Quy trình tiêm nội khớp cho bệnh nhân
 Chuẩn bị
 Dụng cụ
 Phòng tiêm riêng
 Kim tiêm vô khuẩn loại 22 – 23G đối với những khớp lớn, loại 25 – 26G với khớp nhỏ. Tùy chế phẩm tiêm có thể dùng kim riêng.
 Bơm tiêm nhựa vô khuẩn được dùng một lần.
 Băng dính vô khuẩn, bông, cồn sát trùng.
 Thuốc
 Tùy chỉ định bác sĩ có thể tiêm Corticoid, Acid Hyaluronic (chất nhờn), PRP (huyết tương giàu tiểu cầu), tiêm collagen vào khớp… Liều thuốc có thể lặp lại tùy theo bệnh lý.
 Tiến hành tiêm khớp
 Bác sĩ giải thích rõ với người bệnh về thủ thuật, chỉ định.
 Xác định vị trí tiêm.
 Dùng cồn iod hay betadin sát trùng vị trí tiêm.
 Tiêm vào vị trí đã xác định với liều lượng thuốc phù hợp.
 Phát hiện tai biến (nếu có) như chảy máu, đau,…
 Sát trùng và băng vị trí tiêm bằng băng y tế.
 Hướng dẫn người bệnh sau tiêm: Tránh nước, theo dõi tình trạng sưng đau.
 Một số lưu ý khi thực hiện
 Khi tiêm nội khớp, để đạt hiệu quả điều trị cao và tránh những tai biến không muốn, người bệnh nên lưu ý: (4)
 Chỉ tiến hành tiêm nội khớp khi những phương pháp nội khoa khác không hiệu quả, hoặc điều trị kèm các phương pháp khác, cần có chỉ định từ bác sĩ.
 Thủ thuật tiêm khớp yêu cầu thao tác đảm bảo vô trùng, phải được thực hiện bởi đội ngũ y tế đúng chuyên ngành.
 Không tự ý dùng những loại thuốc tiêm nội khớp để tiêm vào khớp gối hoặc tiêm tĩnh mạch…
 Trước khi tiêm cần trao đổi thành phần thuốc với bác sĩ để tránh bị mẫn cảm hoặc dị ứng sau tiêm.
 Sau tiêm, nếu xuất hiện những triệu chứng bất thường nên thông báo ngay với bác sĩ để có hướng xử lý kịp thời.
 Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Hệ thống BVĐK Tâm Anh, là nơi quy tụ đội ngũ chuyên gia đầu ngành, bác sĩ ngoại khoa giàu kinh nghiệm, tận tâm, nhiệt tình như: TTND.GS.TS.BS Nguyễn Việt Tiến; PGS.TS.BS Đặng Hồng Hoa; TS.BS Tăng Hà Nam Anh; ThS.BS.CKII Trần Anh Vũ; BS.CKI Trần Xuân Anh, ThS.BS.CKI Lê Đình Khoa, TS.BS Đỗ Tiến Dũng; TS.BS.CKII Vũ Hữu Dũng… Đây cũng là một trong những đơn vị tiên phong trong việc chẩn đoán và điều trị các bệnh về cơ xương khớp với kỹ thuật hiện đại theo phác đồ cập nhật quốc tế.
 Bệnh viện còn được trang bị hệ thống máy móc, trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh hiện đại như: máy chụp CT 768 lát cắt Somatom Drive, máy cộng hưởng từ thế hệ mới Magnetom Amira BioMatrix, robot Artis Pheno, máy đo mật độ xương, máy siêu âm…; hệ thống kính vi phẫu thuật Opmi Vario 700 Zeiss, bàn mổ Meera-Maquet… để có thể phát hiện sớm các tổn thương và điều trị hiệu quả các bệnh lý về cơ xương khớp…
 BVĐK Tâm Anh còn sở hữu hệ thống phòng khám khang trang, khu nội trú cao cấp; khu vực phục hồi chức năng hiện đại; quy trình chăm sóc hậu phẫu toàn diện giúp bệnh nhân nhanh chóng hồi phục và ổn định sức khỏe sau phẫu thuật.
 Tiêm nội khớp là thủ thuật đơn giản, mang lại hiệu quả điều trị cao trong một số bệnh lý xương khớp. Tuy nhiên, thủ thuật này nên được thực hiện thận trọng, đúng kỹ thuật, đúng loại thuốc, chỉ định và vô trùng tuyệt đối nhằm tránh những biến chứng ngoài ý muốn.