Đau ruột thừa bên nào? Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý thế nào?
18/09/2023

Đau ruột thừa là triệu chứng cảnh báo ruột thừa đang gặp vấn đề, phổ biến nhất là bệnh viêm ruột thừa. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, ruột thừa có thể bị vỡ, gây nguy hiểm tới tính mạng của người bệnh. Việc nhận biết đau ruột thừa bên nào sẽ giúp người bệnh tránh bỏ sót, chủ động đến thăm khám và điều trị bệnh hiệu quả.
 Mục lụcĐau ruột thừa bên nào của bụng?1. Ruột thừa đau bên trái hay bên phải?2. Đối tượng dễ bị đau ruột thừaDấu hiệu đau ruột thừa bên nào dễ nhận biếtNguyên nhân đau ruột thừa1. Viêm ruột thừa2. Khối uĐiều trị đau ruột thừaKhi nào cần gặp bác sĩ?Chế độ ăn uống cho người đau ruột thừa1. Rau xanh và trái cây2. Ngũ cốc nguyên hạt3. Thực phẩm giàu đạm4. Thực phẩm chứa omega-35. NướcPhòng tránh đau ruột thừaĐau ruột thừa bên nào của bụng?
 Đau ruột thừa bên nào là câu hỏi giành được nhiều sự quan tâm. Các cơn đau ruột thừa cấp tính thường bắt đầu tại vùng lân cận dạ dày hoặc rốn, sau đó di chuyển đến phía dưới bên phải bụng. Khi đó, người bệnh sẽ thấy cơn đau trở nên rõ ràng hơn.
 1. Ruột thừa đau bên trái hay bên phải?
 Cơn đau ruột thừa thường xuất hiện âm ỉ tại vùng quanh rốn hoặc trên rốn. Sau đó, cảm giác đau và khó chịu trở nên rõ ràng hơn, chuyển dần sang vùng bụng dưới bên phải. Đối với trường hợp cơn đau lan rộng ra khắp bụng, có khả năng ruột thừa đã vỡ gây viêm phúc mạc.
 Đau ruột thừa xảy ra do một số nguyên nhân khác nhau. Nguyên nhân phổ biến như sỏi phân, vi khuẩn, phù nề bạch huyết, khiến cho dịch trong lòng ruột thừa bị ứ đọng, gây viêm. Tình trạng này có thể là cấp tính hay mạn tính.
 Ruột thừa là cấu trúc ống tiêu hóa gắn vào manh tràng, nằm ở vùng bụng dưới bên phải. Khi ruột thừa bị tắc nghẽn, vi khuẩn có cơ hội thuận lợi để sinh sôi trong lòng ruột thừa, dẫn tới hình thành mủ, sưng tấy. Đây là tình trạng khẩn cấp cần được can thiệp y tế càng sớm càng tốt. Nếu không được điều trị kịp thời, ruột thừa có thể bị vỡ, làm vi khuẩn tràn vào khoang bụng, gây nguy hiểm tới tính mạng của người bệnh.
 2. Đối tượng dễ bị đau ruột thừa
 Đau ruột thừa có thể xảy ra với bất kỳ ai. Tuy nhiên, nhóm đối tượng có nguy cơ cao gặp phải tình trạng này gồm:
 Thanh thiếu niên
 Nam giới
 Dấu hiệu đau ruột thừa bên nào dễ nhận biết
 Cơn đau do viêm ruột thừa thường bắt đầu với tình trạng đau quặn nhẹ tại vùng bụng quanh rốn hoặc trên rốn, sau đó lan xuống phần tư phía dưới bụng phải. Những triệu chứng điển hình gồm:
 Cơn đau bắt đầu đột ngột
 Đau tăng khi ho hay di chuyển
 Đau dữ dội gây mất ngủ
 Triệu chứng đau tiến triển nghiêm trọng chỉ trong vài giờ
 Một số triệu chứng khác có thể xuất hiện như ăn không ngon, khó tiêu, nôn mửa, buồn nôn, bụng chướng, sốt nhẹ, táo bón, tiêu chảy, đi tiểu nhiều.
 Nguyên nhân đau ruột thừa
 1. Viêm ruột thừa
 Viêm ruột thừa xảy ra khi lòng mạch bị tắc nghẽn, triệu chứng xuất hiện đột ngột và tiến triển nhanh chóng, nguyên nhân thường gặp do:(1)
 Sỏi phân gây tắc nghẽn lòng ruột thừa
 Vi khuẩn phát triển trong lòng ruột thừa.
 Sưng hạch bạch huyết do nhiễm trùng, gây chèn ép lên ruột thừa.
 Đối với những trường hợp đến bệnh viện trễ, ruột thừa có thể bị vỡ, khiến phân, chất nhầy và vi khuẩn rò rỉ vào bụng. Đây là một trong những nguyên nhân chính gây viêm phúc mạc, đe dọa nghiêm trọng tới tính mạng của người bệnh.
 2. Khối u
 Hiếm khi khối u là nguyên nhân gây đau ruột thừa. Tuy vậy, trường hợp này vẫn có thể xảy ra. Khối u thường không gây ra triệu chứng cho tới khi tiến triển nghiêm trọng. Khối u ruột thừa có khoảng 50% là khối u carcinoid. Khối u này phát triển rất chậm.
 Khi những triệu chứng đau xuất hiện, đây cũng là thời điểm cho thấy u ruột thừa đã tiến triển. Nhiều trường hợp khối u được phát hiện khi bác sĩ phẫu thuật viêm ruột thừa.
 Nguy cơ di căn của u carcinoid thấp, tỷ lệ khoảng 1,3 – 4,7%. Phần lớn trường hợp có thể được điều trị bằng phương pháp phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa đơn thuần. Trong quá trình phẫu thuật nội soi, u carcinoid thường xuất hiện dưới dạng các nốt nhỏ màu vàng, phân bố ở 1⁄3 cấu trúc. Về mặt mô học, những tế bào nhỏ, đồng nhất và chứa một nhân trung tâm do một số nguyên phân điển hình. Phần lớn u carcinoid đều cho thấy sự xâm lấn lớp cơ của thành ruột thừa và sự xâm lấn của những mạch bạch huyết gần khối u.
 Điều trị tiêu chuẩn cho khối u carcinoid là phẫu thuật. Phương pháp phẫu thuật phù hợp sẽ được bác sĩ chỉ định dựa trên kích thước u, cụ thể:
 Khối u < 2cm: Phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa đơn thuần.
 Khối u > 2cm: Bác sĩ cần tiến hành phẫu thuật cắt đại tràng phải để đảm bảo an toàn về mặt ung thư học.
 Tỷ lệ sống sót sau 5 năm đối với người bệnh có khối u carcinoid ở ruột thừa là 85,9%, khả quan hơn nhiều so với carcinoid tại những vị trí khác trên cơ thể. Tiên lượng tích cực này được khẳng định ở nhiều báo cáo trong y văn. Nguyên nhân chủ yếu có thể là do vị trí giải phẫu, phát hiện sớm một cách tình cờ hay điều trị phẫu thuật đơn giản trong phần lớn trường hợp.
 Điều trị đau ruột thừa
 Tùy thuộc mức độ nghiêm trọng ở mỗi người bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp bao gồm:
 Dùng thuốc kháng sinh: Trong một số trường hợp, thuốc kháng sinh có thể là phương pháp điều trị được lựa chọn cho bệnh viêm ruột thừa.
 Dẫn lưu áp xe: Phương pháp điều trị này áp dụng cho các trường hợp áp xe hình thành trong ổ bụng mà tình trạng sức khỏe người bệnh không thể tiến hành phẫu thuật cắt ruột thừa được.
 Phẫu thuật: Phương pháp này luôn được khuyến nghị trong điều trị viêm ruột thừa và khối u ruột thừa. Tùy theo từng trường hợp, bác sĩ sẽ có chỉ định phẫu thuật mổ hở hoặc phẫu thuật nội soi.
 Khi nào cần gặp bác sĩ?
 Ngay khi xuất hiện cơn đau nghi ngờ do viêm ruột thừa, người bệnh nên nhanh chóng đi tới các cơ sở y tế để có biện pháp xử trí sớm. Cơn đau do viêm ruột thừa cấp tính là triệu chứng phổ biến. Tình trạng này dễ dàng điều trị nếu được chẩn đoán sớm. Tuy nhiên, nếu không can thiệp y tế kịp thời, ruột thừa có nguy cơ bị vỡ, dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm. Trong đó, viêm phúc mạc là tình trạng đáng lo ngại nhất. Nhiễm trùng tiếp tục lan rộng sẽ làm tăng nguy cơ tử vong. Các triệu chứng nghiêm trọng người bệnh có thể gặp phải như sốt, tụt huyết áp, tim đập nhanh, lượng nước tiểu ít và sốc nhiễm khuẩn nặng.
 Chế độ ăn uống cho người đau ruột thừa
 Khi có triệu chứng nghi ngờ viêm ruột thừa, người bệnh cần nhịn ăn uống, và đến bệnh viện sớm nhất có thể. Những bệnh nhân đã được mổ viêm ruột thừa có thể bổ sung các loại thức ăn lành mạnh, dễ tiêu để quá trình hồi phục sau mổ được nhanh hơn.(2)
 1. Rau xanh và trái cây
 Rau xanh và trái cây là các thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất dồi dào. Đây là các thành phần đem lại nhiều lợi ích cho cơ quan tiêu hóa của bạn. Việc bổ sung các thực phẩm này sẽ hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn, quá trình thu nạp và chuyển hóa thức ăn trở nên dễ dàng và nhanh chóng. Thêm vào đó, rau xanh và trái cây còn chứa nhiều thành phần oxy hóa. Những thành phần này sẽ củng cố sức khỏe và cân bằng hệ vi sinh trong đường ruột cho người bệnh.
 2. Ngũ cốc nguyên hạt
 Ngũ cốc là thực phẩm cung cấp nguồn năng lượng dồi dào cho cơ thể. Bên cạnh đó, đây cũng là thực phẩm rất tốt cho người bệnh viêm đường ruột.
 Phần lớn ngũ cốc đều chứa hàm lượng chất xơ, nguyên tố vi lượng, vitamin, hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào. Các thành phần này không những nâng cao sức khỏe mà còn thúc đẩy hoạt động tiêu hóa của dạ dày và đường ruột.
 Tuy nhiên, người bệnh nên dùng ngũ cốc nguyên hạt thay vì sử dụng tinh bột hay bột mì đã qua tinh chế. Đa phần ngũ cốc đã qua chế biến không còn nhiều chất dinh dưỡng, lại chứa chất tẩy trắng, rất hại cho sức khỏe.
 3. Thực phẩm giàu đạm
 Các thực phẩm giàu đạm giúp tăng cường sức khỏe, cung cấp năng lượng và cải thiện hệ miễn dịch. Bổ sung hàm lượng đạm phù hợp sẽ giúp người bệnh mổ viêm ruột thừa mau hồi phục hơn.
 Tuy nhiên, người bệnh nên cân bằng giá trị dinh dưỡng trong mỗi bữa ăn. Bởi việc nạp nhiều đạm có thể khiến bạn bị đầy hơi và khó tiêu. Đối với các trường hợp viêm đường ruột, bạn có thể bổ sung đạm thông qua các loại thịt trắng (thịt gà, cá…) hay dùng đạm thực vật (đậu nành, nấm, các loại hạt…) để thay thế đạm từ thịt đỏ.
 4. Thực phẩm chứa omega-3
 Omega-3 là axit béo không bão hòa cần thiết cho các hoạt động của trí não, xương khớp và sức khỏe toàn diện. Chất này có khả năng cân bằng môi trường trong đường ruột, bảo vệ niêm mạc và chống nhiễm trùng.
 Bổ sung thường xuyên nhóm thực phẩm giàu omega-3 sẽ giúp đường ruột khỏe mạnh, tăng sức chống chịu với các tác nhân gây bệnh. Các thực phẩm chứa nhiều omega-3 mà người bệnh nên đưa vào thực đơn mỗi ngày như cá hồi, bơ, các loại hạt…
 5. Nước
 Sau mổ viêm ruột thừa người bệnh nên uống bổ sung đủ nước. Việc bổ sung đủ nước có thể giúp cải thiện nhu động ruột. Nước giúp làm mềm phân và thức ăn, hỗ trợ ruột hấp thu dưỡng chất và bài trừ chất thải.
 Người bệnh nên uống đủ 2 lít mỗi ngày. Bạn có thể chia nhỏ để uống nhiều lần trong ngày. Bổ sung đủ nước còn hỗ trợ rất tốt cho quá trình trao đổi chất và thanh lọc cơ thể.
 Phòng tránh đau ruột thừa
 Bệnh viêm ruột thừa hầu như không thể phòng tránh tuyệt đối được. Tuy vậy, một số nghiên cứu cho thấy thói quen ăn thực phẩm chứa nhiều chất xơ (trái cây, rau củ quả, đậu, ngũ cốc nguyên hạt…) và bỏ hút thuốc lá có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh.
 Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật nội soi tiêu hóa (BVĐK Tâm Anh TP.HCM) và Khoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy (BVĐK Tâm Anh Hà Nội) là những trung tâm y tế chuyên khoa Tiêu hóa uy tín, cung cấp dịch vụ thăm khám và điều trị cao cấp, hiệu quả cho các bệnh nhân mắc các vấn đề liên quan đến đường tiêu hóa từ nhẹ đến nặng (bao gồm cả bệnh lý viêm ruột thừa). Hệ thống BVĐK Tâm Anh quy tụ đội ngũ bác sĩ Nội khoa – Ngoại khoa – Nội soi tiêu hóa chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm, bên cạnh đó là sự hỗ trợ của hệ thống thiết bị y tế hiện đại, nhập khẩu từ nước ngoài, phục vụ tối đa nhu cầu thăm khám và điều trị của khách hàng.
 Để đặt lịch thăm khám và điều trị các bệnh lý đường tiêu hóa với các chuyên gia bác sĩ về Tiêu hóa của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, xin vui lòng liên hệ:
 Những thông tin hữu ích trong bài viết này đã giúp giải đáp thắc mắc đau ruột thừa bên nào. Đau ruột thừa là triệu chứng biểu hiện tình trạng bất thường ở ruột thừa. Do tính cấp tính của bệnh lý viêm ruột thừa, người bệnh cần được đưa tới các cơ sở y tế càng sớm càng tốt, để được thăm khám và chẩn đoán, từ đó có hướng can thiệp sớm, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.