Sẹo mổ bướu cổ nên chăm sóc như thế nào mau lành?
23/09/2022

Nếu chăm sóc sẹo mổ bướu cổ không đúng cách, người bệnh dễ bị nhiễm trùng vết mổ, sẹo lồi, ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ, nhất là phụ nữ. Dưới đây là những cách chăm sóc giúp vết thương sau mổ bướu cổ nhanh lành, hạn chế sẹo lồi.
 Mục lụcKhi nào cần mổ bướu cổ?Nguy cơ tiềm ẩn sau mổ bướu cổVết sẹo mổ bướu cổ bao lâu mới lành?Cách chăm sóc vết thương sau mổ bướu cổ1. Giữ vết thương sạch sẽ và khô ráo2. Làm sạch khu vực vết mổ vào ngày sau phẫu thuật3. Thay băng gạc hàng ngày4. Theo dõi các dấu hiệu nhiễm trùngCách ngừa sẹo xấu cho bệnh nhân mổ bướu cổ1. Ngưng và bỏ thuốc lá2. Thực hiện chế độ dinh dưỡng cân bằng và đầy đủ3. Dùng kem chống nắng cho vết sẹo mổ bướu cổNên làm gì với các cơn đau sau khi mổ?1. Uống thuốc giảm đau theo chỉ dẫn của bác sĩ2. Sử dụng băng gạc lạnh để giúp giảm đau3. Hạn chế cử động vùng cổ sau phẫu thuật4. Phát hiện sớm các biến chứng sau mổ u tuyến giápKhi nào cần mổ bướu cổ?
 Có ba loại bướu cổ: bướu cổ ác tính, bướu cổ lành tính và bướu độc (cường giáp).
 Với bướu cổ ác tính, mổ là lựa chọn đầu tiên. Ngay khi xác định bướu cổ ác tính, bác sĩ theo dõi diễn tiến bệnh và chỉ định mổ vào thời gian phù hợp.
 Với bướu cổ lành tính, trong quá trình mổ, những trường hợp bướu lớn chèn ép đường thở khiến quá trình gây mê khó khăn và phẫu thuật tiềm ẩn rủi ro: hạ canxi máu tạm thời hoặc vĩnh viễn do tổn thương tuyến cận giáp, mất nhiều máu, ảnh hưởng đến dây thanh quản khiến người bệnh khàn giọng, câm, sẹo trước cổ… bác sĩ khoa Nội tiết – Đái tháo đường sẽ chỉ định phẫu thuật tuyến giáp sau khi thực hiện các phương pháp điều trị nội khoa (dùng thuốc), uống i-ốt phóng xạ nhưng không hiệu quả, bác sĩ sẽ chỉ định mổ. Cụ thể:
 Đã điều trị thuốc kháng giáp, uống phóng xạ nhưng tình trạng cường giáp liên tục tái phát.
 Tuyến giáp bị viêm nặng, bướu cổ có kích thước lớn (độ 2 – 3) đã được điều trị nội khoa ổn định (tim đập bình thường, mạch hết nhanh, hết run tay, hết hồi hộp).
 Tuyến giáp hoạt động quá mức làm ảnh hưởng đến mắt hoặc người bệnh có vấn đề về mắt.
 Mổ bướu cổ là kỹ thuật khó, cơ sở phẫu thuật cần trang thiết bị hiện đại, bác sĩ phẫu thuật và bác sĩ gây mê có tay nghề cao, nhiều kinh nghiệm. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM được trang bị thiết bị máy móc hiện đại cùng bác sĩ giỏi, giàu kinh nghiệm, tay nghề cao… giúp người bệnh an tâm, tin tưởng khi đến khám, điều trị.
 Nguy cơ tiềm ẩn sau mổ bướu cổ
 Sau mổ bướu cổ, người bệnh có thể bị tổn thương tuyến cận giáp, mất nhiều máu, khàn giọng, câm… và nguy cơ để lại sẹo trước cổ. Sẹo trước cổ nếu không được chăm sóc, vệ sinh đúng cách dễ nhiễm trùng, lâu lành, để lại sẹo lồi gây mất tự tin khi giao tiếp.
 Vết sẹo mổ bướu cổ bao lâu mới lành?
 Trong quá trình mổ bướu cổ, bác sĩ đặt ống dẫn lưu ở vết mổ và gỡ ra sau 24 giờ. Bác sĩ khâu vết mổ bằng chỉ tự tiêu trong 10 -30 ngày không cần cắt chỉ khi vết thương lành. Một số cơ sở còn dùng chỉ không tự tiêu nên người bệnh phải đến cơ sở y tế để tháo chỉ. (1)
 Sau mổ bướu cổ, người bệnh cần 1-2 tuần để vết mổ “khép miệng” và 12–18 tháng để lành hẳn. Khoảng 9-10 tháng đầu, lớp da non có màu hồng nhạt, nổi gồ ghề trên bề mặt da. Sau đó, vết sẹo có thể to lên theo thời gian ngay cả khi đã “đóng miệng”, dẫn đến sẹo lồi.
 Người bệnh có thể thoa kem dưỡng ẩm, thuốc bôi trị sẹo để da mềm mại, giảm nguy cơ để lại sẹo lồi. Nhưng chỉ nên dùng sau 2 tuần từ khi phẫu thuật với các sản phẩm dịu nhẹ: lô hội, vitamin E…
 Ngoài ra, để tránh sẹo lồi, người bệnh có thể massge vết thương nhẹ nhàng mỗi ngày trong ít nhất 2 tháng. Theo đó, người bệnh thoa một ít dầu vitamin E hoặc kem trị sẹo lên da. Dùng các đầu ngón tay xoa nhẹ nhàng theo vòng tròn. lực áp nhẹ nhàng da từ quá trình xoa bóp làm mềm các mô xơ và có thể làm phẳng sẹo.
 Massage vết sẹo hàng ngày ít nhất 2 tháng để tránh sẹo lồi.
 Sau 12-18 tháng, sẹo mổ bướu cổ vẫn còn hồng và nổi trên bề mặt da, người bệnh có thể được can thiệp bằng tia laser để cải thiện. Mạch máu trong vết sẹo hấp thụ ánh sáng laser nên bị vỡ khiến vùng da từ hồng hào trở nên bầm tím. Trong 2-3 tuần sau đó, tình trạng sẫm màu và gồ ghề sẽ mờ dần.
 Cách chăm sóc vết thương sau mổ bướu cổ
 Vết mổ tuyến giáp thường nhanh chóng lành lặn nhưng có thể để lại sẹo nếu không được chăm sóc đúng cách. Dưới đây là những điều cần làm sau khi phẫu thuật tuyến giáp để vết mổ lành lặn, giảm thiểu sẹo lồi. (2)
 1. Giữ vết thương sạch sẽ và khô ráo
 Hậu phẫu, người bệnh cần giữ vết thương khô ráo, sạch sẽ. Đến khi bác sĩ tháo chỉ khâu và vết mổ “khép miệng” thì rửa nhẹ vết mổ bằng nước, xà phòng có độ PH thấp hơn 7. Không nên chà vào vết mổ gây kích ứng, thậm chí làm hở vết thương. Sau đó, dùng khăn sạch lau khô vết thương rồi băng kín trong vòng 10 ngày. Người bệnh nên đến cơ sở y tế, bệnh viện để nhân viên y tế tháo băng sau khi bác sĩ kiểm tra.
 2. Làm sạch khu vực vết mổ vào ngày sau phẫu thuật
 Người bệnh có thể tắm vào sau ngày phẫu thuật nhưng hạn chế nước dính vào vết mổ. Tuyệt đối không ngâm vết thương trong nước (bơi lội, tắm vòi sen, bồn tắm…) ít nhất 2 tuần.
 Không ngâm vết thương trong nước (bơi lội, tắm vòi sen, bồn tắm…) ít nhất 2 tuần.
 3. Thay băng gạc hàng ngày
 Sau mổ, bác sĩ dùng miếng gạc nhỏ che vết thương, tránh nhiễm trùng. Vào các ngày tiếp theo, người bệnh nên nhẹ nhàng gỡ miếng gạc cũ, thay vào miếng mới một lần mỗi ngày để vết thương sạch sẽ, khô ráo. Nếu miếng gạc dính vào da, vết thương, hãy cho một ít oxy già hoặc nước muối sinh lý để làm ẩm, giúp tháo gạc dễ dàng hơn. Dùng bông gòn thấm nước oxy già, nước muối sinh lý làm sạch vết thương trước khi áp vào miếng gạc mới.
 4. Theo dõi các dấu hiệu nhiễm trùng
 Nhiễm trùng tại vị trí phẫu thuật tuyến giáp hiếm khi xảy ra. Tuy nhiên, người bệnh cần quan sát các dấu hiệu nhiễm trùng để kịp thời đến bệnh viện khám kịp thời: vết thương đỏ, nóng (có cảm giác ấm khi chạm vào), sưng, bung chỉ, rỉ dịch, sốt từ 38 độ trở lên, có mủ, tăng tiết dịch… Nếu các tình trạng trên xảy ra, người bệnh nên đến bệnh viện để bác sĩ kiểm tra vết mổ, điều chỉnh thuốc.
 Cách ngừa sẹo xấu cho bệnh nhân mổ bướu cổ
 1. Ngưng và bỏ thuốc lá
 Người hút thuốc lá có nguy cơ biến chứng sau phẫu thuật so với người không hút thuốc. Thuốc lá chứa nicotine và carbon monoxide làm giảm nồng độ oxy trong máu, suy giảm chức năng tim, phổi và suy yếu hệ thống miễn dịch, khiến vết thương dễ nhiễm trùng, lâu lành. (3)
 2. Thực hiện chế độ dinh dưỡng cân bằng và đầy đủ
 Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe, đặc biệt là người vừa trải qua cuộc phẫu thuật. Người bệnh nên ăn uống đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng: tinh bột (cơm, bún, phở…), đạm (thịt heo, thịt gà…), chất xơ (rau cải, bầu, bí…), vitamin và khoáng chất (xoài, ổi, mận…). Ngoài ra, người bệnh tuyến giáp không nên ăn bắp cải, cần tây… vì các loại rau này chứa nhiều i-ốt, không tốt cho sức khỏe người bệnh tuyến giáp.
 3. Dùng kem chống nắng cho vết sẹo mổ bướu cổ
 Sau khi lành lặn, vùng da tại vết mổ nhạy cảm hơn với bức xạ tia cực tím, dễ bị tổn nóng rát, cháy sạm. Người bệnh nên hạn chế cho vùng da này tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Khi ra ngoài, nên bôi kem chống nắng và che chắn cẩn thận để vết mổ không bị rám nắng.
 Bôi kem chống nắng và che chắn cẩn thận để vết mổ không bị rám nắng.
 Nên làm gì với các cơn đau sau khi mổ?
 1. Uống thuốc giảm đau theo chỉ dẫn của bác sĩ
 Sau khi hết tác dụng của thuốc mê, người bệnh sẽ trải qua các cơn đau, có thể đau ít hay nhiều tùy vào từng cuộc phẫu thuật. Do đó, cần uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ (vitamin D, canxi , thuốc điều trị tuyến giáp…) sau mổ và cả khi xuất viện.
 2. Sử dụng băng gạc lạnh để giúp giảm đau
 Khi hết tác dụng của thuốc, người bệnh có thể đau trở lại nhưng không thể tiếp tục dùng thuốc vì chưa đến giờ uống cữ tiếp theo. Lúc này, người bệnh có thể dùng gạc hoặc khăn, nhúng vào nước đá lạnh, vắt nhẹ rồi chườm lên vết thương.
 3. Hạn chế cử động vùng cổ sau phẫu thuật
 Sau phẫu thuật, người bệnh có thể bị khàn tiếng nhẹ hoặc khó chịu khi nuốt trong vài ngày đầu. Cần hạn chế nâng vật nặng hoặc làm việc quá sức. Khi đi ngủ, cần kê cao gối để tạo thư thế thoải mái.
 4. Phát hiện sớm các biến chứng sau mổ u tuyến giáp
 Ngoài chăm sóc sẹo, dự trù tình huống nhiễm trùng, người bệnh cũng cần lưu tâm đến các biến chứng có thể xảy ra sau khi mổ u tuyến giáp: (4)
 Chảy máu ở cổ: lượng máu mất trung bình cho các hoạt động tuyến giáp thường ít và khả năng cần truyền máu là cực kỳ hiếm. Tuy nhiên, chảy máu ở cổ có khả năng nguy hiểm đến tính mạng vì khi máu đọng lại, nó có thể đẩy lên khí quản gây khó thở. Người bệnh được theo dõi chặt chẽ suốt 24 giờ. Sau đó, nếu người bệnh khỏe và không có dấu hiệu chảy máu sẽ được xuất viện. Khi về nhà, người bệnh tiếp tục theo dõi các dấu hiệu: khó thở, giọng nói the thé, cổ sưng to… Nếu có bất kỳ triệu chứng nào xảy ra phải đến bệnh viện ngay lập tức.
 Khàn giọng/thay đổi giọng nói: tổn thương dây thần kinh thanh quản khiến người bệnh mất giọng hoặc khàn tiếng. Đối với khàn tiếng tạm thời, người bệnh có giọng nói mệt mỏi và suy nhược, xảy ra khi một hoặc nhiều dây thần kinh bị kích thích trong quá trình phẫu thuật hoặc do tình trạng viêm nhiễm xảy ra sau phẫu thuật. Tình trạng này thường thuyên giảm trong vòng vài tuần, nhưng có thể kéo dài đến 6 tháng.
 Trường hợp bị khàn giọng vĩnh viễn (hiếm khi xảy ra), bác sĩ khoa Tai Mũi Họng sẽ xác định vấn đề cụ thể và thực hiện các thủ thuật khác nhau để cải thiện chất lượng giọng nói.
 Hạ canxi máu (suy tuyến cận giáp): các tuyến cận giáp là bốn tuyến nhỏ có kích thước bằng hạt gạo, nằm gần hoặc gắn liền với tuyến giáp, kiểm soát nồng độ canxi trong máu. Hạ canxi máu (nồng độ canxi trong máu thấp) xảy ra vì các tuyến cận giáp không hoạt động bình thường ngay sau khi phẫu thuật, gây ra các triệu chứng: tê và ngứa ran (đặc biệt xung quanh môi và ở bàn tay và bàn chân), chuột rút… Người bệnh cần uống bổ sung canxi từ 1-2 tuần sau khi phẫu thuật tuyến giáp.
 Do đó, sau khi mổ bướu cổ, người bệnh nên vệ sinh vết thương sạch sẽ, tránh nhiễm trùng và uống thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường: cổ sưng to, giọng nói the thé, chuột rút, tê tay, chân… người bệnh nên đi khám bác sĩ khoa Nội tiết – Đái tháo đường và được bác sĩ khoa Da liễu chăm sóc vết sẹo để được khám và điều trị kịp thời.
 Sẹo mổ bướu cổ nếu chăm sóc đúng cách dễ để lại sẹo lồi, ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ. Do đó, người bệnh sau khi mổ bướu cổ nên thực hiện theo đúng hướng dẫn của bác sĩ, theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng. Khi vết thương “khép miệng”, nên tránh ánh nắng trực tiếp, nếu ra ngoài phải thoa kem chống nắng để lớp da không bị sạm. Đồng thời, nên massge liên tục trong 2 tháng để hạn chế sẹo lồi. Khi có dấu hiệu bất thường, nên đi khám với bác sĩ Nội tiết – Đái tháo đường để được phát hiện sớm vấn đề và điều trị kịp thời.