Hiệu lực bảo vệ của vắc-xin ngừa Rotavirus

Bài viết được tham vấn chuyên môn cùng Thạc sĩ, Bác sĩ Đoàn Ngọc Quỳnh - Bác sĩ Nhi - Trung tâm Nhi - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City. Tiêm phòng vắc-xin là biện pháp hiệu quả để phòng bệnh tiêu chảy do rotavirus hiệu quả, sau tiêm phòng, khả năng bảo vệ chống lại viêm dạ dày ruột do rotavirus cao, hạn chế gần như hoàn toàn các trường hợp viêm dạ dày ruột do rotavirus phải nhập viện điều trị .
 1. Vắc-xin ngừa tiêu chảy do rotavirus
 Rotavirus là nguyên nhân chủ yếu gây tình trạng tiêu chảy cấp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Bệnh có xu hướng nặng hơn ở trẻ nhỏ tuổi, hiện không có biện pháp điều trị đặc hiệu.Trên thế giới ghi nhận rotavirus có 4 chủng hay gây bệnh bao gồm chủng G1P8, G2P4, G3P8 và G4P8, trong đó chủng G1P8 là nguyên nhân hay gặp nhất ở trẻ nhỏ và gây ra các vụ dịch lớn. Bệnh tiêu chảy do rotavirus có xu hướng lây lan nhanh và xảy ra nhiều nhất ở trẻ em dưới 5 tuổi. Tại Việt Nam, ở miền Bắc bệnh thường xảy ra vào mùa thu đông và kéo dài tới mùa xuân, còn miền Nam bệnh thường xảy ra quanh năm, nhiều nhất là vào tháng 3 và tháng 9.Hiện nay, vắc-xin phòng bệnh tiêu chảy do rotavirus có hai loại hay dùng bao gồm: Rotarix (Bỉ) và Rotateq (Mỹ).Vắc-xin Rotarix (Bỉ): Là loại vắc-xin sống giảm độc lực dùng 2 liều, trong thành phần bao gồm một loại kháng nguyên G1, tuy nhiên có khả năng phòng bệnh chéo cả các chủng không phải G1 như G2, G3, G4 và G9.Vắc-xin Rotateq (Mỹ): Là vắc-xin sống giảm độc lực sử dụng 3 liều. Nó là vắc-xin chứa 5 kháng nguyên G1, G2, G3, G4 và P1, nên có khả năng phòng bệnh do cả 5 chủng này gây ra.
 2. Hiệu quả bảo vệ của vắc-xin ngừa Rotavirus
 Rotavirus là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tiêu chảy cấp phải nhập viện và tử vong tại trẻ nhỏ trên toàn cầu. Theo thống kê tại Việt Nam có tới 56% số trẻ nhập viện do viêm dạ dày ruột cấp là do nhiễm rotavirus và số trẻ chết do nhiễm rotavirus chiếm từ 4-8% trong tổng số trẻ dưới 5 tuổi bị chết vì mọi nguyên nhân trong một năm.Phòng ngừa bệnh bằng cách uống chủng ngừa rotavirus là biện pháp hiệu quả phòng tránh mắc bệnh do nhiễm rota, hơn thế phòng tránh được các trường hợp nhiễm rotavirus nặng phải nhập viện điều trị từ đó hạn chế nguy cơ tử vong.Dựa vào các yếu tố như khả năng tạo miễn dịch sau uống vắc-xin, khả năng mắc bệnh, mức độ nặng của bệnh tiêu chảy do rotavirus....Hiệu quả đáp ứng miễn dịch, hình thành kháng thể sau khi uống đủ liều vắc-xin ngừa Rotavirus là trên 80% khi nghiên cứu ở các nước Châu Âu, 84,7% đối với khu vực Châu Mỹ La Tinh, hiệu quả bảo vệ của vắc-xin trong năm đầu tăng dần cùng với sự gia tăng mức độ nặng của bệnh, đạt được khoảng 100%.Một nghiên dựa vào mức độ nặng, khoảng thời gian kéo dài triệu chứng nôn và tiêu chảy, mức độ nặng của triệu chứng sốt và mất nước và mức độ nặng phải nhập viện cho thấy hiệu quả của vắc-xin ngừa Rotavirus như sau:Hiệu quả bảo vệ phòng viêm dạ dày-ruột do rota là 84,7% trong năm đầu tiên.Phòng ngừa viêm đường tiêu hóa nặng do rota là 95,8%.Phòng ngừa viêm đường tiêu hóa nặng do rota phải điều trị bằng các phương pháp y khoa khoảng 91,8%.Phòng ngừa viêm đường tiêu hóa nặng do rota phải nhập viện điều trị là 100%.Hiệu quả bảo vệ liên quan tới các chủng gây bệnh rota: Trên 90% với chủng G1, trên 80% với chủng G3, G4 và trên 70% với chủng G9.Người ta nhận thấy ngay sau khi uống vắc-xin liều đầu tiên đã có khả năng bảo vệ chống viêm dạ dày ruột do rota lên đến trên 80% tại Châu Âu và trên 60% tại Châu Mỹ La Tinh.  Các loại vắc-xin cho trẻ đang có mặt ở Vinmec