Sốt xuất huyết có bị lại không? Sốt xuất huyết bị mấy lần?
21/04/2023

Sốt xuất huyết là một bệnh lây truyền cấp tính với khả năng lây nhiễm rất cao, đặc biệt là các khu vực nhiệt đới gió mùa. Một trong những vấn đề được cộng đồng quan tâm chính là sốt xuất huyết có bị lại không? Sốt xuất huyết bị mấy lần? Vắc xin phòng bệnh là gì? Tái sốt xuất huyết có nguy hiểm không?
 Mục lụcCác chủng virus sốt xuất huyết dengueSốt xuất huyết có bị lại không?Sốt xuất huyết bị mấy lần trong đời?Đã bị sốt xuất huyết rồi bị lại có nguy hiểm không?Tiêm phòng sốt xuất huyết có phòng được cả 4 chủng virus không?Các chủng virus sốt xuất huyết dengue
 Bệnh sốt xuất huyết gây ra do 1 trong 4 chủng virus Dengue là DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4. Cả 4 chủng virus này đều có huyết thanh virus giống nhau về khả năng gây sốt xuất huyết cho cơ thể nhưng khác nhau về kháng nguyên. Các chủng virus gây bệnh này xâm nhập và tấn công cơ thể người thông qua tuyến nước bọt tại vết đốt của muỗi vằn Aedes Aegypti và muỗi vằn Aedes Albopictus.
 Sốt xuất huyết có bị lại không?
 Nhiều người thắc mắc bị sốt xuất huyết rồi có bị lại nữa không? Câu trả lời là CÓ. Tương tự như các loại virus khác, mỗi kháng nguyên virus Dengue khi đã xâm nhập vào cơ thể sẽ khiến người bệnh sản sinh kháng thể tự nhiên, chống lại sự xâm nhập của virus gây bệnh. Tuy nhiên, virus Dengue lại có 4 chủng với kháng nguyên khác nhau, mỗi lần mắc bệnh chỉ do một type virus Dengue gây ra, nên cơ thể chỉ tạo ra kháng thể miễn dịch với type virus đó nên chưa có khả năng chống lại sự xâm nhập của các type virus Dengue còn lại.
 Chính vì vậy, khi đã mắc sốt xuất huyết một lần, người bệnh hoàn toàn có nguy cơ mắc sốt xuất huyết lần thứ hai hoặc thậm chí là lần thứ ba. Vì thế, người bệnh không nên chủ quan mà cần chú ý theo dõi tình trạng sức khỏe khi nghi ngờ có nguy cơ mắc bệnh lần nữa và đến ngay bệnh viện hoặc cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị đúng cách, kịp thời.
 Sốt xuất huyết bị mấy lần trong đời?
 Như trên đã đề cập, virus Dengue có 4 chủng riêng biệt với 4 kháng nguyên khác nhau là DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Chỉ khi người bệnh đã có đủ kháng thể miễn dịch với kháng nguyên của cả 4 type virus Dengue, người bệnh mới có thể không bị tái nhiễm sốt xuất huyết. Đồng nghĩa với việc một người có thể sẽ bị nhiễm sốt xuất huyết tối đa 4 lần trong đời, tương ứng với 4 kháng nguyên của 4 type virus Dengue.
 Tuy nhiên, trên thực tế có rất ít trường hợp bị mắc sốt xuất huyết đến lần thứ 4, thường chỉ bị 3 hoặc 2 lần trong đời.
 Mỗi lần người bệnh mắc sốt xuất huyết chỉ nhiễm 1 type Dengue nhất định và có thể tái nhiễm 3 lần bởi 3 type virus Dengue còn lại
 Đã bị sốt xuất huyết rồi bị lại có nguy hiểm không?
 Câu trả lời là CÓ thậm chí RẤT NGUY HIỂM. Đã bị sốt xuất huyết và bị lại thường xuất hiện tình trạng bệnh nặng hơn so với lần đầu, do sự ảnh hưởng của các phức hợp miễn dịch chéo. Ở lần tái nhiễm sốt xuất huyết, người bệnh sẽ bị tấn công bởi type virus với kháng nguyên khác so với lần nhiễm đầu tiên. Lúc này, cơ thể người bệnh xuất hiện thêm một kháng thể miễn dịch với type virus thứ 2, 2 loại kháng thể này cùng tồn tại và tác động song song lên cơ thể người bệnh và gây ra tình trạng xung đột chéo, gây nên các phản ứng xấu như: Tăng cô đặc máu, tăng xuất huyết thành mạch,… từ đó dẫn đến những biểu hiện trầm trọng như xuất huyết, choáng váng hay thậm chí là trụy tim, gây nên tử vong.
 Trong giai đoạn này, bệnh nhân cần được gia đình và các nhân viên y tế theo dõi sát sao, đặc biệt là những đối tượng có bệnh mãn tính như tim mạch, tiểu đường, gan thận,… hoặc trẻ nhỏ, trẻ sơ sinh, phụ nữ có thai và người cao tuổi. Nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường, nguy kịch, cần kịp thời điều trị và tiến hành cấp cứu nếu cần thiết.
 Tiêm phòng sốt xuất huyết có phòng được cả 4 chủng virus không?
 CÓ THỂ. Tiêm phòng sốt xuất huyết có khả năng phòng được cả 4 chủng virus. Hiện nay, trên thế giới đang lưu hành và được phê duyệt chính thống các loại vắc xin phòng sốt xuất huyết sau: Vắc xin Qdenga được nghiên cứu và phát triển bởi Công ty Dược phẩm Takeda của Nhật Bản và vắc xin Dengvaxia (CYD-TDV) của Sanofi Pasteur – hãng dược phẩm hàng đầu thế giới của Pháp.
 Vắc xin Qdenga (Takeda)
 Vắc xin Qdenga là vắc xin sống giảm độc lực được nghiên cứu, phát triển và sản xuất bởi Hãng vắc xin và dược phẩm Takeda – Nhật Bản, xuất xứ tại Đức. Vắc xin hiện đã được phê duyệt ở hơn 30 quốc gia, gồm: Liên minh Châu Âu, Vương quốc Anh, Brazil, Argentina, Indonesia, Thái Lan và Malaysia… Tại Brazil và Argentina, Qdenga được phê duyệt sử dụng trong chương trình Tiêm chủng quốc gia.
 Vắc xin Qdenga là chế phẩm sinh học đặc biệt có khả năng phòng bệnh sốt xuất huyết do virus Dengue gây ra, có khả năng bảo vệ chống lại cả 4 nhóm huyết thanh của virus dengue, bao gồm DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4, được chỉ định tiêm cho người từ 4 tuổi trở lên. Hiệu lực lâm sàng của vắc xin Qdenga được đánh giá qua các cuộc thử nghiệm lâm sàng pha 3, mù đôi, ngẫu nhiên đối chứng với giả dược đã được thực hiện tại nhiều quốc gia là trên 80%. Người từ 4 tuổi trở lên áp dụng lịch tiêm 2 mũi cách nhau 3 tháng.
 Vắc xin Dengvaxia (hay CYD-TDV – Sanofi Pasteur)
 CYD-TDV là vắc-xin sốt xuất huyết đầu tiên được cấp phép. CYD-TDV là vắc-xin sốt xuất huyết tứ giá, sống tái tổ hợp, được tiêm theo liệu trình 3 liều với khoảng cách giữa các liều là 6 tháng, dành cho những người trong độ tuổi 9–45 hoặc 9–60 (tùy thuộc vào phê duyệt theo quy định của từng quốc gia) sống tại các quốc gia hoặc khu vực lưu hành sốt xuất huyết. Vắc-xin này yêu cầu những người này phải sàng lọc trước khi tiêm vắc-xin để phát hiện tình trạng nhiễm virus sốt xuất huyết trước đó. Chỉ những người có kết quả xét nghiệm dương tính mới được tiêm vắc-xin. Do yêu cầu sàng lọc trước khi tiêm vắc-xin, loại vắc-xin này hiện không được sử dụng rộng rãi.
 Với sự nguy hiểm đáng báo động của virus Dengue cùng căn bệnh sốt xuất huyết, vắc xin phòng bệnh sốt xuất huyết là một trong những loại vắc xin quan trọng hàng đầu hiện nay. Hiện quá trình đưa vắc xin về Việt Nam đang trong giai đoạn đàm phán và sẽ được Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC đưa về Việt Nam trong thời gian sớm nhất.
 Hệ thống tiêm chủng VNVC với kho lạnh bảo quản vắc xin ở nhiệt độ 2-8 độ C đạt chuẩn GSP sẽ sớm có mặt loại vắc xin phòng sốt xuất huyết có hiệu quả bảo vệ và tính an toàn cao nhất để trao tới tay trẻ em và người lớn Việt Nam những mũi tiêm sớm nhất
 Vậy sốt xuất huyết có bị lại không? CÓ, thậm chí lần tái nhiễm còn xuất hiện những tình trạng nghiêm trọng, nguy hiểm và có nguy cơ tử vong cao hơn. Hiện vắc xin phòng sốt xuất huyết Qdenga do hãng dược phẩm Takeda sản xuất đã được Bộ Y tế Việt Nam cấp phép vào tháng 5/2024 và sẽ được triển khai tiêm chủng cho người dân trong thời gian sớm nhất. Trong thời gian chờ đợi, người dân cần nâng cao ý thức bản thân, tích cực tham gia vào các phong trào, cuộc vận động phòng chống sốt xuất huyết: Không bọ gậy – không muỗi- không sốt xuất huyết.