Mổ u nang buồng trứng: Chỉ định, Quy trình và Lưu ý khi phẫu thuật
28/01/2022

Mổ u nang buồng trứng được chỉ định trong trường hợp đó là các khối u tân sinh, được xác định là u thực thế, nhất là khi u có kích thước lớn nhanh, phát triển chèn ép các cơ quan lân cận hoặc gây biến chứng nguy hiểm cho người bệnh như vỡ u, xoắn u… hoặc u có các dấu hiệu gợi ý ác tính. Vậy phẫu thuật khối u buồng trứng có nguy hiểm không và cần lưu ý những gì là vấn đề được nhiều bệnh nhân quan tâm.
 Mục lụcMổ u nang buồng trứng là gì?Các kỹ thuật phẫu thuật cắt khối u buồng trứng1. Phẫu thuật nội soi cắt khối u buồng trứng2. Phẫu thuật mở bụng cắt khối u buồng trứngPhẫu thuật u nang buồng trứng có nguy hiểm không?Phẫu thuật trên buồng trứng có ảnh hưởng sức khỏe sinh sản của người bệnh không?Người bệnh cần chuẩn bị gì khi mổ u nang buồng trứng?Trước phẫu thuậtNgày phẫu thuậtSau phẫu thuậtSau phẫu thuật u nang buồng trứng bao lâu thì lành?Chăm sóc sau phẫu thuật u nang buồng trứngMổ u nang buồng trứng là gì?
 Khối u buồng trứng là những u tân sinh bất thường xuất hiện ở buồng trứng, có vỏ bọc giới hạn bên ngoài, chất chứa bên trong thay đổi khác nhau tùy theo loại u. Khối u buồng trứng ngoài vấn đề là bệnh lý mới xuất hiện cần phải biết rõ bản chất lành ác và các biến chứng đi kèm thì sự tồn tại của u còn có thể cản trở quá trình mang thai bởi ảnh hưởng làm các nang trứng chậm phát triển và không xảy ra hiện tượng rụng trứng. (1)
 Đa số phụ nữ cho rằng khối u buồng trứng chỉ gặp ở những người đã quan hệ tình dục hoặc đã có gia đình, tuy nhiên, BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết, bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, độc thân hay đã có quan hệ tình dục, đã có sinh đẻ hay chưa sinh đẻ. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, khối u có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe sinh sản của nữ giới.
 Mổ u nang buồng trứng có thể chỉ là cắt u (bóc tách lấy đi khối u) nhưng cũng có thể là cắt buồng trứng – vòi trứng (cắt phần phụ có khối u).
 Các kỹ thuật phẫu thuật cắt khối u buồng trứng
 Có 2 kỹ thuật phẫu thuật được sử dụng để cắt bỏ u nang buồng trứng, gồm:
 Phẫu thuật nội soi cắt u nang buồng trứng;
 Phẫu thuật mở bụng cắt u nang buồng trứng.
 Phẫu thuật u nang buồng trứng nhằm loại bỏ các khối u có kích thước lớn, phát triển phức tạp và có nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm cho người bệnh
 Trong suốt quá trình phẫu thuật, người bệnh sẽ được gây mê toàn thân.
 Bác sĩ Nguyễn Bá Mỹ Nhi cho biết, tùy vào tính chất, kích thước, các dấu ấn sinh học bướu, độ tuổi, nguyện vọng sinh con, khám cụ thể khối u… mà bác sĩ sẽ có chỉ định phương pháp phẫu thuật phù hợp cho người bệnh. Cụ thể là:
 1. Phẫu thuật nội soi cắt khối u buồng trứng
 Phương pháp này được chỉ định trong các trường hợp khối u không nghi ngờ hay gợi ý ác tính, kích thước u không quá to.
 Với phương pháp này, bác sĩ sẽ sử dụng một ống soi có gắn nguồn sáng và camera ở đầu ống soi, đưa vào bên trong ổ bụng người bệnh thông qua đường rạch da nhỏ 1cm tại rốn để quan sát bên trong bụng người bệnh, đặc biệt quan sát buồng trứng có khối u và đánh giá khối u kỹ càng. Sau đó, tiếp tục rạch các đường rạch da nhỏ 5mm để đưa các dụng cụ mổ vào bên trong bụng để thực hiện cắt khối u. Khối u cắt ra sẽ được cho vào một túi kín để đưa từ từ ra khỏi bụng người bệnh.
 Phẫu thuật nội soi cắt khối u buồng trứng là phương pháp phẫu thuật có nhiều ưu điểm: ít đau sau mổ, phục hồi sức khỏe và các sinh hoạt cá nhân nhanh chóng, không sử dụng kháng sinh hoặc chỉ sử dụng kháng sinh dự phòng, xuất viện sớm, và có tính thẩm mỹ rất cao.
 2. Phẫu thuật mở bụng cắt khối u buồng trứng
 Trong những trường hợp khối u có kích thước quá lớn choáng hết ổ bụng, hoặc nghi ngờ ác tính, hoặc quá dính do bị mổ nhiều lần trong bụng trước đó… các bác sĩ sẽ chỉ định cắt khối u bằng phẫu thuật mổ mở.
 Trong phương pháp này, bác sĩ sẽ rạch da trên vùng bụng của người bệnh, độ dài đường rạch tùy thuộc kích thước của khối u nhằm tiếp cận khối u một cách dễ dàng. Hạn chế của phương pháp mổ mở là người bệnh thường đau hơn do vết thương dài, thời gian hồi phục chậm hơn, nằm viện dài ngày hơn, sẹo mổ lớn…
 Tùy từng trường hợp cụ thể, bác sĩ sẽ có chỉ định chỉ loại bỏ u hoặc cắt bỏ cả buồng trứng. Sau phẫu thuật, toàn bộ khối u cắt ra sẽ được gửi làm xét nghiệm giải phẫu bệnh để xác định bản chất lành ác của khối u và có hướng điều trị tiếp theo.
 Phẫu thuật u nang buồng trứng có nguy hiểm không?
 Bác sĩ Nguyễn Bá Mỹ Nhi cho biết, bất cứ phương pháp phẫu thuật nào cũng tiềm ẩn một số rủi ro nhất định. Những rủi ro trong và sau mổ u nang buồng trứng gồm: (2)
 Chảy máu;
 Tổn thương cơ quan lân cận như ruột, bàng quang, niệu quản…
 Nhiễm trùng hậu phẫu;
 Dính ruột, tắc ruột;
 Có thể có tái phát khối u (như u lạc nội mạc tử cung vào buồng trứng);
 Nang giả dính sau phẫu thuật;
 Suy buồng trứng gây ảnh hưởng khả năng sinh sản;
 …
 Phẫu thuật trên buồng trứng có ảnh hưởng sức khỏe sinh sản của người bệnh không?
 Cụ thể:
 Chỉ cắt khối u buồng trứng: Vẫn còn mô buồng trứng bình thường, tuy nhiên có thể có tạo dính quanh buồng trứng và vòi trứng, ảnh hưởng ít nhiều đến quá trình thụ thai.
 Cắt bỏ 1 bên buồng trứng: Nếu chỉ cắt bỏ 1 bên buồng trứng, người bệnh vẫn còn có kinh nguyệt, vẫn còn khả năng có thai. Tuy nhiên, nếu sau đó bị tiếp u buồng trứng bên còn lại đó thì có thể sẽ có ảnh hưởng nhiều đến khả năng có thai.
 Cắt bỏ cả 2 bên buồng trứng: Đồng nghĩa với người bệnh bị mãn kinh do phẫu thuật, sẽ không còn nội tiết, không còn nang noãn nên mất hoàn toàn khả năng sinh sản, giảm ham muốn và khó khăn trong quan hệ tình dục, xuất hiện rối loạn mãn kinh toàn thân hoặc tại chỗ (hội chứng niệu dục tuổi mãn kinh)…
 Người bệnh cần chuẩn bị gì khi mổ u nang buồng trứng?
 Bác sĩ Nguyễn Bá Mỹ Nhi khuyến cáo người bệnh cần tuân thủ một số lưu ý trước, trong và sau phẫu thuật u nang buồng trứng để đảm bảo an toàn, hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm: (3)
 Trước phẫu thuật
 Cần hiểu hết lý do tại sao cần phải phẫu thuật, nguy cơ biến chứng trong và sau phẫu thuật.
 Ngưng sử dụng các loại thuốc ảnh hưởng đông cầm máu.
 Nếu đang sử dụng thuốc điều trị bệnh lý khác, người bệnh cần tham khảo ý kiến của bác sĩ.
 Cần điều trị ổn định các bệnh nhiễm trùng nhiễm nấm, bệnh tim mạch, bệnh tiểu đường, bệnh cường giáp, hen suyễn, huyết khối tĩnh mạch, suy dinh dưỡng, thiếu máu…
 Thông báo ngay cho bác sĩ nếu có các vấn đề sức khỏe có thể gây ảnh hưởng đến quá trình phẫu thuật (tiền sử có dị ứng, có sốc phản vệ, sốc thuốc… bệnh nhân đã từng bị, có răng giả tháo lắp, răng lung lay dễ gãy).
 Không hút thuốc lá, uống rượu bia… để quá trình hồi phục sau phẫu thuật diễn ra nhanh hơn.
 Ngày phẫu thuật
 Nhịn ăn, nhịn uống ít nhất 6 giờ trước giờ dự kiến phẫu thuật. Thời gian nhịn ăn và chuẩn bị ruột trước phẫu thuật sẽ thay đổi tùy mức độ khó khăn và cần thiết phải nhịn lâu hơn trong một số ca mổ.
 Đêm trước ngày phẫu thuật, người bệnh cần tắm gội sạch sẽ, cắt móng tay, xóa sạch các sơn móng tay và chân.
 Trong trường hợp cần phải uống thuốc theo quy định, chỉ uống với ít nước lọc.
 Sau phẫu thuật
 Trong vòng 24-48 giờ sau phẫu thuật, người bệnh có thể cảm thấy đau vết mổ, tình trạng này sẽ giảm dần vào những ngày sau đó.
 Người bệnh sẽ được điều trị thuốc giảm đau để giảm đau hậu phẫu, kháng sinh dài ngày (nếu cần).
 Cần ngồi dậy sớm, tập đi lại nhiều để phòng tránh dính ruột và huyết khối tĩnh mạch.
 Cắt chỉ vết mổ 5-7 ngày sau mổ.
 Gửi làm xét nghiệm giải phẫu bệnh khối u buồng trứng, kết quả thường sẽ có sau 7-10 ngày. Nếu lành tính, xem như điều trị hoàn tất. Nếu không may kết quả không lành tính, các bác sĩ sẽ cùng người bệnh và gia đình thảo luận kế hoạch điều trị tiếp theo sao cho tối ưu nhất.
 Sau phẫu thuật u nang buồng trứng bao lâu thì lành?
 Thời gian hồi phục sau phẫu thuật khối u buồng trứng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như phương pháp phẫu thuật, sức khỏe người bệnh, chăm sóc và dinh dưỡng sau mổ…
 Đối với phương pháp nội soi cắt khối u buồng trứng, thời gian nằm viện thường khoảng 48-72 giờ, thời gian hồi phục trung bình là 5-7 ngày. Tuy nhiên, thời gian này sẽ thay đổi tùy vào từng ca mổ khó phức tạp hay đơn giản.
 Đối với phương pháp mổ mở bụng cắt khối u buồng trứng, thường người bệnh sẽ nằm viện khoảng 5-7 ngày, vết mổ thường sẽ lành và ổn định sau khoảng 2-4 tuần tùy vào cơ địa từng người bệnh.
 BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa BVĐK Tâm Anh TP.HCM có nhiều năm kinh nghiệm khám chữa bệnh phụ khoa sẵn sàng đồng hành cùng chị em
 Chăm sóc sau phẫu thuật u nang buồng trứng
 Dưới đây là một số lưu ý trong chăm sóc sau mổ u nang buồng trứng giúp người bệnh nhanh hồi phục:
 Uống nhiều nước.
 Dinh dưỡng đầy đủ không kiêng khem (thịt cá, rau xanh, các chế phẩm dinh dưỡng từ sữa…).
 Giữ tinh thần vui vẻ, thoải mái, không thức quá khuya.
 Không hút thuốc, uống rượu bia và các chất kích thích.
 Tuân thủ uống thuốc theo đúng chỉ định và dặn dò của bác sĩ, không tự ý ngưng thuốc.
 Tập luyện vận động đi lại thường xuyên, thể thao điều độ vừa sức.
 Tái khám theo chỉ định của bác sĩ để kiểm tra sức khỏe sau mổ và đánh giá vết thương lành tốt hay chưa.
 Khuyến cáo người bệnh sau phẫu thuật cần có chế độ khoa học dinh dưỡng, đặc biệt bổ sung nhóm chất xơ từ trái cây tươi và rau củ quả
 Bác sĩ Nguyễn Bá Mỹ Nhi nhấn mạnh, người bệnh sau phẫu thuật cần trở lại hoặc đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám và can thiệp kịp thời nếu xuất hiện các dấu hiệu sau trong quá trình hồi phục sau mổ:
 Chảy máu vết mổ;
 Sốt cao, lạnh run;
 Tiêu phân đàm nhớt;
 Đau vùng bụng;
 Tức ngực, khó thở, tím tái;
 Ho đờm nhiều;
 Tiểu rát buốt.
 Các chuyên gia sản phụ khoa khuyến cáo, người bệnh cần chọn cơ sở y tế uy tín, có đội ngũ bác sĩ giỏi, giàu kinh nghiệm cũng như có các phương pháp phẫu thuật hiện đại, gây mê an toàn, đảm bảo bệnh nhân hồi phục nhanh sau phẫu thuật u nang buồng trứng.
 Trung tâm Sản Phụ khoa Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh được đầu tư xây dựng cơ sở vật chất khang trang, quy tụ đội ngũ bác sĩ đầu ngành giỏi chuyên môn giàu kinh nghiệm, trang bị hệ thống máy móc hiện đại như máy siêu âm 2D, 3D, 4D, siêu âm màu Doppler, siêu âm Voluson E10 thế hệ mới nhất… triển khai đa dạng các gói thăm khám và chăm sóc sức khỏe toàn diện cho chị em phụ nữ, điều trị hiệu quả và an toàn những bệnh lý phụ khoa nguy hiểm, bảo tồn sức khỏe sinh sản của phụ nữ, sống vui khỏe và vẹn tròn thiên chức.
 Để được tư vấn và đặt lịch khám với các chuyên gia tại Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách vui lòng liên hệ đến:
 Hy vọng những thông tin hữu ích trên sẽ giúp bạn hiểu rõ mổ u nang buồng trứng có nguy hiểm không cũng như các kiến thức cần thiết về căn bệnh này.