Cách bệnh ý ty thể và tỷ lệ mắc bệnh

Bài viết được viết bởi BS Hà Thị Liên, Trung tâm Công nghệ cao Vinmec
 Ty thể là nhà máy sản xuất năng lượng cho cơ thể. Khi ty thể không hoạt động và thực hiện chức năng bình thường thường được sẽ không cung cấp đủ năng lượng cho các hoạt động của cơ thể, chính vì vậy các bệnh lý ty thể là những hội chứng có thời gian “tích lũy” lâu dài và do di truyền. Tỷ lệ mắc bệnh ty thể khoảng 1/5000 người. Vấn đề chẩn đoán, điều trị cho bệnh ty thể hiện nay vẫn còn đang được tiếp tục nghiên cứu.
 1. “Nhà máy năng lượng” ty thể là gì?
 Ty thể là nhà máy năng lượng cho cơ thể chúng ta. Mỗi một tế bào có khoảng vài nghìn ty thể. Nhiệm vụ của nhà máy này là thực hiện quá trình hô hấp tế bào để chuyển hóa các chất từ thức ăn đã hấp thụ thành nguồn năng lượng. Ty thể sản xuất 90% năng lượng mà cơ thể chúng ta cần cho các hoạt động. Điều đặc biệt là ty thể có hệ DNA riêng (mtDNA) khác biệt với hệ DNA nằm trong nhân tế bào (DNA cá thể). mtDNA ở người là DNA vòng, mạch đôi dài 16.6kb và mã hóa chho 13 loại protein (là các đơn vị tham gia vào chuỗi hô hấp), 2 loại RNA ribosome và 22 RNA vận chuyển. mtDNA không có intron và ngoại trừ vùng D loop liên quan tới sự tổng hợp và phiên mã DNA thì hầu hết gen ty thể là trình tự mã hóa.     Cấu trúc AND ty thể của con người  2. Các bệnh lý ty thể là gì?
 Bệnh ty thể là những bệnh mãn tính kéo dài, xảy ra do di truyền, thường là những hội chứng di truyền xảy ra khi ty thể không sản sinh đủ năng lượng cho các hoạt động chức năng. Bệnh có thể bắt đầu xuất hiện ngay sau khi sinh hoặc cũng có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi nào.Bệnh ty thể ảnh hưởng chủ yếu ở một bộ phận nào đó của cơ thể nhưng là não, các tế bào thần kinh, cơ, thận, tim, gan, măt, tai và tụy. Chủ yếu những hệ cơ quan bị ảnh hưởng là những cơ quan tiêu thụ nhiều năng lượng. Khi ty thể trong tế bào bị mất chức năng dẫn tới cơ quan không đủ năng lượng cho hoạt động dẫn tới hậu quả suy giảm, mất chức năng. Rất nhiều bệnh lý khác có thể dẫn tới việc mất chức năng ty thể ở mức thứ phát và gây ảnh hưởng tới những bệnh khác như: Alzheimer, loạn dưỡng cơ, bệnh Lou Gehrig, tiểu đường và ung thư.
 3. Tỷ lệ mắc bệnh ty thể hiện nay là bao nhiêu?
 Theo ước tính tỷ lệ bệnh ty thể khoảng 1/5000 người. Cứ mỗi năm có từ 1000 đến 4000 trẻ em ở Mỹ sinh ra mắc bệnh lý ty thể. Do triệu chứng và nhiều hệ cơ quan bị ảnh hưởng nên các bệnh lý ty thể thường bị chẩn đoán nhầm sang các bệnh lý khác thông thường hơn.Triệu chứng của bệnh ty thể phụ thuộc vào loại tế bào của cơ thể bị ảnh hưởng. Người bệnh có thể bị ảnh hưởng ở mức độ vừa cho tới cấp tính và có thể liên quan tới một hoặc nhiều cơ quan khác nhau, có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi nào. Ngay cả khi những người trong cùng gia đình cùng bị bệnh ty thể thì các triệu chứng cũng có thể khác nhau.Các triệu chứng có thể liên quan tới bệnh ty thể bao gồm:Chậm lớn;Yếu cơ, đau cơ, giảm trương lực cơ, không chịu được gắng sức;Các vấn đề về nghe, nhìn;Khả năng học, chậm phát triển tinh thần vận động;Tự kỷ, các đặc điểm giống như tự kỷ;Bệnh về tim, gan, thận;Bệnh tiêu hóa, khả năng nhai nuối khó...;Tiểu đường;Các vấn đề về thần kinh, động kinh...;Các vấn đề về hô hấp;Giảm trí nhớ.     Bệnh về tim mạch là một trong các triệu chứng có thể liên quan tới bệnh ty thể  Ngay khi có các triệu chứng như trên, bạn nên đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa khám và tư vấn điều trị. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là cơ sở y tế chất lượng cao tại Việt Nam với đội ngũ y bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, được đào tạo bài bản, chuyên sâu trong nước và nước ngoài, giàu kinh nghiệm.Hệ thống thiết bị y tế hiện đại, tối tân, sở hữu nhiều máy móc tốt nhất trên thế giới giúp phát hiện ra nhiều căn bệnh khó, nguy hiểm trong thời gian ngắn, hỗ trợ việc chẩn đoán, điều trị của bác sĩ hiệu quả nhất. Không gian bệnh viện được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm.