5 nguyên nhân táo bón theo Y Học Cổ Truyền cần biết

Bài viết bởi Bác sĩ Nguyễn Thái Hanh - Bác sĩ Y Học Cổ Truyền - Trung tâm Y Học Cổ Truyền Vinmec - Sao Phương Đông.
 Táo bón (Tiện bí) chỉ chứng chất thải tích ở đường ruột quá lâu, thời gian bài tiết quá dài, từ 4 đến 7 ngày mới đại tiện một lần. Táo bón có thể do nhiều nguyên nhân gây ra. Vậy nguyên nhân gây bệnh dựa trên góc nhìn của Y Học Cổ Truyền có khác gì với Y Học Hiện Đại? Cùng tìm hiểu sự khác nhau đó trong bài dưới đây.
 1. Tổng quan về về bệnh táo bónTáo bón là tình trạng đi đại tiện khó khăn, phân khô rắn, thời gian đi đại tiện kéo dài hoặc vài ngày mới đi một lần. Đây là một hiện tượng rối loạn tiêu hóa thường gặp, thường diễn ra và kết thúc trong vòng vài ngày nhưng nếu kéo dài thì có thể là dấu hiệu cho thấy sức khỏe đang có vấn đề2. Nguyên nhân táo bón trong Y Học Hiện Đại2.1 Táo bón do nguyên nhân thực thểTáo bón do nguyên nhân thực thể chiếm 5-10% tổng số nguyên nhân và được chia làm 2 nhóm:Cấp tính: cho thấy nguyên nhân tổn thương cấu trúc, thường gặp trong các bệnh: tắc ruột, liệt hồi tràng hoặc do một số loại thuốc...Mạn tính: do tổn thương cấu trúc hoặc chức năng, xảy ra khi cơ thể mắc các bệnh như khối u đại tràng, đái tháo đường, suy giáp, u xơ thần kinh,.. hay do chế độ ăn thiếu chất xơ, hạn chế đường, lạm dụng thuốc nhuận tràng,...2.2 Táo bón do nguyên nhân cơ năngMột số nguyên nhân táo bón cơ năng thường gặp như:Ăn ít chất xơLười vận độngThói quen nhịn đi ngoàiUống không đủ lượng nước cần thiếtĂn kiêngYếu tố tâm lý     Táo bón theo y học cổ truyền có thể do nhiều nguyên nhân gây ra  3. Nguyên nhân gây táo bón theo Y Học Cổ TruyềnTrong Y Học Cổ Truyền, nguyên nhân gây bệnh hay còn gọi là thể bệnh, theo đó, dựa vào mỗi thể bệnh mà bác sĩ Đông y sẽ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp với thể bệnh đó. Bệnh táo bón được chia ra làm 5 thể bệnh chính:3.1. Vị Trường thực nhiệtĐây là thể bệnh hay gặp nhất, thường có biểu hiện như: táo bón lâu ngày, phân rắn khô, bụng trướng đầy, ấn vào thấy đau, mặt đỏ mình nóng, về chiều thường hâm hấp, ra nhiều mồ hôi, miệng lưỡi lở loét, hôi miệng, lưỡi khô, rêu lưỡi vàng dày nhớt hoặc vàng khô, mạch Trầm thực hoặc Hoạt thực.3.2. Can Tỳ khí trệBiểu hiện thường gặp ở người có tinh thần uất ức, hay trong trạng thái căng thẳng. Bệnh lâu ngày, ợ hơi liên tục, ngực bụng đầy chướng, phụ nữ khi đến kì kinh nguyệt thấy vú căng và đau, rêu lưỡi trắng nhớt, mạch Trầm hoặc Huyền.     Can Tỳ khí trệ là biểu hiện thường gặp ở người có tinh thần uất ức, hay trong trạng thái căng thẳng  3.3. Tỳ Phế khí hưBiểu hiện: táo bón kéo dài, phân mềm hoặc rắn, muốn đi đại tiện nhưng bài tiết khó khăn, rặn mãi không ra, cố rặn thì ra mồ hôi, thở gấp, khi đại tiện xong sẽ thấy mệt mỏi cực độ, nói không ra hơi, bụng không trướng đau, có lúc đại tràng sa xuống, mặt mũi nhợt nhạt, móng tay móng chân không tươi. Chất lưỡi trắng nhợt, rêu trắng mỏng, mạch Hư nhược.3.4. Tỳ Thận dương hưBiểu hiện: Lâu ngày không đại tiện, mặt mũi xanh sạm, chân tay lạnh, mình mát, ưa nóng, sợ lạnh, tiểu tiện trong dài, tiểu đêm nhiều, tiểu không hết bãi, chất lưỡi trắng nhợt, rêu trắng nhuận, mạch Trầm trì.3.5. Huyết hưBiểu hiện thường gặp ở phụ nữ sau khi sinh nở, những người thiếu máu hoặc người già, táo bón kéo dài, bài tiết khó khăn, thường vài tuần mới đi một lần, thể trạng gầy còm, miệng khô họng khát, sắc mặt nhợt, môi và móng tay móng chân trắng nhợt, dễ bị đau đầu, chóng mặt. Lưỡi nhợt hoặc đỏ khô, mạch Tế hoặc Tế sác vô lực.Trên đây là 5 nguyên nhân táo bón theo Y Học Cổ Truyền mà mọi người cần lưu ý. Khi xảy ra tình trạng táo bón kéo dài cần được thăm khám và hỏi bệnh kĩ nhằm xác định đúng nguyên nhân để được điều trị hợp lý, điều trị đúng người, đúng thuốc. Nguồn tham khảo:Sách “Chẩn đoán phân biệt chứng trạng trong Đông y” (Viện nghiên cứu Trung Y - NXB Hồng Đức”“ Chẩn đoán phân biệt chứng hậu trong Đông y” ( Viện nghiên cứu Trung Y - NXB Hồng Đức)