Điều trị HCV ở trẻ em có nguy cơ tái nhiễm

Bài viết của Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Việc điều trị HCV ở trẻ em bằng thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp trước và sau ghép gan đã mang lại sự cải thiện to lớn về kết quả cấy ghép. Loại phác đồ ức chế miễn dịch sau ghép gan dường như không ảnh hưởng đến đáp ứng điều trị thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp. Tuy nhiên, sự dao động nồng độ đáy của chất ức chế calcineurin trong quá trình điều trị có thể gây ra rối loạn chức năng qua trung gian miễn dịch mảnh ghép.Nhiễm trùng mãn tính do virus viêm gan B (HBV) và virus viêm gan C (HCV) là nguyên nhân chính gây ra bệnh gan tiến triển cũng như tử vong trên toàn thế giới. Mặc dù được coi là bệnh nhiễm trùng lành tính ở trẻ em, nhưng sự dai dẳng của chúng qua tuổi trưởng thành chắc chắn là điều đáng quan tâm.
 1. Điều trị HCV ở trẻ em có nguy cơ tái nhiễm
 Sự ra đời của thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp (DAA) đã thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận điều trị tiệt trừ HCV không chỉ cho những trẻ khỏe mạnh mà còn cho những trẻ mắc bệnh đi kèm.Tính an toàn cao của thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp đã thúc đẩy việc sử dụng thử nghiệm rộng rãi cho các tình trạng lâm sàng bị bỏ qua trước đây mà chiến lược điều trị dựa trên IFN đã bị cấm.Tái phát HCV sau ghép gan là một vấn đề đáng quan tâm ở trẻ lớn, có thể tiến triển nhanh chóng thành xơ gan ghép và tử vong. Việc điều trị HCV ở trẻ em bằng thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp trước và sau ghép gan đã mang lại sự cải thiện to lớn về kết quả cấy ghép. Loại phác đồ ức chế miễn dịch sau ghép gan dường như không ảnh hưởng đến đáp ứng điều trị thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp. Tuy nhiên, sự dao động nồng độ đáy của chất ức chế calcineurin trong quá trình điều trị có thể gây ra rối loạn chức năng qua trung gian miễn dịch mảnh ghép.Cho đến nay, chỉ có 7 trẻ em nhận được thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp sau khi cấy ghép tế bào gốc tạo máu (HSCT) cho bệnh huyết học đã được mô tả trong tài liệu. 1 trẻ đã nhận được HSCT cho bệnh bạch cầu nguyên bào lympho cấp tính (4 tuổi, kiểu gen 1a); 1 trẻ khác mắc bệnh hồng cầu hình liềm (15 tuổi, kiểu gen 4) được điều trị bằng sự kết hợp của sofosbuvir/ simeprevir cho 24 tuần và 12 tuần, tương ứng.Các trẻ đã đạt được sự thanh thải virus ổn định với các phác đồ dựa trên chất ức chế calcineurin (tương ứng là cyclosporin + mycophenolate mofetil và tacrolimus + sirolimus). 5 đứa trẻ khác từ 5-12 tuổi và nhận được HSCT đơn gen di truyền đối với bệnh bạch cầu nguyên bào lympho chịu lửa kiểu gen 1b, đang được duy trì bằng cyclosporin. Tất cả trẻ đều được điều trị với 24 tuần bằng sofosbuvir / velpatasvir sau khi theo dõi HSCT trung bình là 15 tháng và đạt được SVR 1 tháng.El-Shabrawi và cộng sự đã báo cáo về một liệu trình 12 tuần của sofosbuvir / daclatasvir ở 20 trẻ bị nhiễm genotype 4 trong tình trạng thuyên giảm hoàn toàn bệnh ác tính huyết học trong hơn 18 tháng. Tất cả trẻ đều đạt được SVR24 mà không có các tác dụng phụ đáng chú ý. Hai nhóm các nhà nghiên cứu đã báo cáo về việc loại bỏ HCV do thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp điều khiển ở bệnh nhân thalassemia. Tổng cộng, 25 trẻ em đã được ghi danh, 14 trẻ em với kiểu gen 3 nhận được 12-wk sofosbuvir/ daclatasvir và 11 trẻ với kiểu gen 4 nhận được 12-tuần sofosbuvir/ ledipasvir). Tất cả đều đạt được SVR12 mà không có bất kỳ phản ứng phụ nghiêm trọng nào.     Thuốc kháng virus có thể dùng để điều trị HCV ở trẻ em có nguy cơ tái nhiễm  2. Sử dụng thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp mở rộng sang phương pháp điều trị viêm gan C tiên tiến
 Do tính hiệu quả và tính an toàn của chúng, việc sử dụng thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp đang mở rộng sang các phương pháp điều trị tiên tiến. Liệu pháp gen tế bào gốc tạo máu (HSC-GT) là một lựa chọn cứu mạng cho các bệnh bẩm sinh được chống chỉ định ở trẻ em nhiễm viêm gan C vì nguy cơ nhiễm trùng của các tế bào tủy xương được sử dụng làm nguyên liệu ban đầu để sản xuất.Một liệu trình 12 tuần với sofosbuvir/ ledipasvir cho phép HSC-GT tự thân điều chỉnh tình trạng suy giảm miễn dịch kết hợp nghiêm trọng do thiếu hụt adenosine deaminase như được mô tả trong một nghiên cứu tiên phong. Các nghiên cứu nhi khoa vẫn chưa lặp lại các kết quả đáng khích lệ với thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp ở trẻ lớn đồng nhiễm HIV/ HCV, ngay cả khi lây truyền theo chiều dọc cũng không để điều trị HCV ở bệnh nhân được cắt lọc máu và bệnh nhân ghép thận.
 Tài liệu tham khảo:Nicastro E, Norsa L, Di Giorgio A, Indolfi G, D'Antiga L. Những bước đột phá và thách thức trong quản lý bệnh viêm gan vi rút ở trẻ em. World J Gastroenterol 2021; 27 (20): 2474-2494 [DOI: 10.3748 / wjg.v27.i20.2474]