Viêm khớp trẻ em: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và phòng ngừa
27/10/2023

Viêm khớp trẻ em phần lớn là dấu hiệu của tình trạng bệnh mạn tính, điển hình với những cơn đau cấp tính tại khớp viêm. Triệu chứng bệnh đầu tiên sẽ cản trở vận động hằng ngày của trẻ. Lâu dần, sẽ làm chậm quá trình phát triển thể chất của trẻ. Bố mẹ cần biết các dấu hiệu cảnh báo viêm khớp ở trẻ nhỏ để kịp thời có những can thiệp y tế, giúp trẻ phát triển thể chất toàn diện và khỏe mạnh.
 Mục lụcViêm khớp ở trẻ em là gì?Dấu hiệu trẻ mắc bệnh viêm khớpNguyên nhân gây viêm khớp trẻ emChẩn đoán bệnh viêm khớp ở trẻ emBiến chứng viêm khớp ở trẻ nhỏ có thể gặp phảiViêm khớp ở trẻ em có chữa được không?Cách điều trị viêm khớp ở trẻ em như thế nào?Phương pháp phòng ngừa viêm khớp ở trẻ nhỏViêm khớp ở trẻ em là gì?
 Viêm khớp trẻ em cảnh báo bởi các dấu hiệu lâm sàng gồm: Đau, sưng tại vị trí khớp viêm, cứng khớp. Những trường hợp viêm khớp trẻ em còn lại cũng hầu hết là vô căn và có khả năng cao dẫn các tổn thương vĩnh viễn cho khớp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thể chất của trẻ, đồng thời khiến trẻ gặp những bất tiện trong vận động hằng ngày.
 Nguy hiểm hơn, nếu bệnh không được phát hiện kịp thời, trẻ sẽ đối mặt với những biến chứng nặng nề sau này. Đây là các hệ lụy sức khỏe không chỉ về chức năng khớp mà còn liên quan đến những cơ quan khác như da, mắt, tim, thận
 Viêm khớp ở trẻ em phổ biến nhất là viêm khớp tự phát thiếu niên. viêm khớp tự phát thiếu niên thường biểu hiện ở độ tuổi từ 7 – 16, thời điểm trẻ bắt đầu phát triển thể chất, dẫn đến tình trạng tăng sinh quá mức của các tế bào màng hoạt dịch; tích lũy tế bào bạch cầu hạt, tế bào lympho hoặc đại thực bào; tăng sinh các mạch máu bất thường.
 Viêm khớp tự phát thiếu niên có thể điều trị được, đa số là có tiên lượng tốt nếu bệnh được phát hiện và điều trị kịp thời. Có 6 loại viêm khớp trẻ em gồm:
 Viêm thể ít khớp: Viêm khớp ở trẻ em có tối đa 5 khớp viêm. Bệnh xảy ra ở các bé gái nhiều hơn. Được nhận biết với các triệu chứng đặc hiệu của viêm khớp, kèm với đau mắt đỏ, giảm thị lực,…
 Viêm thể đa khớp: Trẻ có trên 5 khớp viêm ngay từ đầu. Trẻ bị viêm đa khớp có khả năng cao bị viêm khớp dạng thấp, viêm khớp cột sống
 Viêm khớp vảy nến: tổn thương ngoài da dễ nhận thấy nhất là những vết ban đỏ có vẩy tại khuỷu tay, mắt cá chân hoặc đầu gối, kèm theo triệu chứng sưng đau cứng khớp, hạn chế vận động
 Viêm khớp phản ứng: Loại viêm khớp trẻ em không do nhiễm trùng, nhưng cũng không đủ các triệu chứng để xác định các loại viêm khớp khác
 Viêm khớp trong bệnh hệ thống: Trẻ có những triệu chứng như nổi hạch hoặc sốt phát ban, thường bị nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng như viêm đa cơ, bạch cầu cấp… Đây cũng là loại viêm khớp có những biến chứng bệnh nguy hiểm đến tính mạng như: tràn dịch màng phổi, phình gan, lách to,…
 Viêm khớp trẻ em có thể gây tổn thương khớp vĩnh viễn
 Dấu hiệu trẻ mắc bệnh viêm khớp
 Triệu chứng bệnh viêm khớp trẻ em tùy thuộc vào thể lâm sàng của bệnh mà có những dấu hiệu khác nhau.
 Viêm khớp trẻ em có những triệu chứng đặc hiệu của các bệnh lý viêm khớp gồm:
 Cơn đau cấp tính tại vị trí khớp viêm
 Sưng tấy tại vị trí viêm
 Nóng da quanh vị trí viêm
 Tình trạng cứng khớp thường xảy ra vào buổi sáng, hoặc sau khi khớp bất động trong thời gian dài
 Theo từng thể lâm sàng của bệnh, trẻ sẽ có những triệu chứng khác kèm theo như:
 Viêm khớp vẩy nến có các tổn thương dạng ban đỏ, vẩy nến xuất hiện xung quanh phần khuỷu tay, cổ chân,…
 Viêm ít khớp gây ra những vấn đề về sức khỏe thị lực như: Đỏ viền mặt, khô mắt, giảm thị lực,…
 Viêm khớp trẻ em do các bệnh nhiễm trùng có thể dẫn đến biến chứng viêm màng bồ đào mắt
 Những triệu chứng kèm theo khác: Nổi hạch, sốt cao, phát ban,…
 Cơn đau khớp cấp tính là triệu chứng đặc hiệu của viêm khớp trẻ em
 Nguyên nhân gây viêm khớp trẻ em
 Viêm khớp trẻ em chưa xác định được căn nguyên trực tiếp. Theo y văn, viêm khớp trẻ em có thể là dấu hiệu của một bệnh tự miễn, phát triển là do sự bất thường trong hệ thống miễn dịch của trẻ hoặc là kết quả của rất nhiều bệnh khác nhau (nhiễm trùng, chấn thương, dị ứng/phản ứng thuốc..)
 Các chuyên gia cho rằng các bệnh nhiễm trùng đường tiêu hóa là một trong các yếu tố tiền đề dẫn đến viêm khớp ở trẻ em. Ngoài ra, những nguyên nhân khác được cho là có liên quan đến sự hình thành bệnh viêm khớp ở trẻ gồm:
 Ảnh hưởng do tiêm vaccine
 Sử dụng quá nhiều thuốc kháng sinh
 Thiếu vitamin D
 Chấn thương đột ngột
 Sức khỏe tâm thần yếu
 Những yếu tố nguy cơ khiến tỷ lệ mắc bệnh của trẻ tăng cao gồm:
 Môi trường sống không sạch sẽ, có nhiều vi khuẩn khiến trẻ bị bệnh nhiễm trùng qua đường hô hấp
 Sự di truyền trong gia đình
 Thai phụ hút thuốc lá hoặc hút thuốc lá thụ động
 Chẩn đoán bệnh viêm khớp ở trẻ em
 Bệnh viêm khớp trẻ em có thể được chẩn đoán dựa vào những triệu chứng lâm sàng như:
 Tình trạng sưng đau tại khớp viêm
 Độ cứng khớp, giảm biên độ vận động của khớp viêm
 Có các cơn đau khớp cấp tính, kéo dài trên 6 tuần
 Và để xác định được thể viêm khớp trẻ em chính xác, bác sĩ sẽ chỉ định trẻ thực hiện những xét nghiệm cận lâm sàng. Dựa vào những chỉ số kháng thể của trẻ, bác sĩ có thể phân loại được thể viêm khớp của trẻ, cũng như tiên lượng về bệnh.
 Trẻ sẽ cần thực hiện một trong những xét nghiệm cận lâm sàng sau:
 Xét nghiệm nồng độ kháng thể trong máu
 Xét nghiệm lượng hồng cầu, bạch cầu, tiêu cầu
 Xét nghiệm chỉ số RF
 Xét nghiệm chỉ số máu lắng CRP
 Xét nghiệm nước tiểu
 Các thăm dò chẩn đoán hình ảnh: siêu âm, X-quang
 Xét nghiệm máu để phân loại thể viêm khớp của trẻ
 Biến chứng viêm khớp ở trẻ nhỏ có thể gặp phải
 Viêm khớp trẻ em trước tiên sẽ ảnh hưởng đển chức năng xương và sự phát triển về thể chất của trẻ. Nếu bệnh không được phát hiện và điều trị kịp thời, trẻ sẽ phải đối mặt với nguy cơ bị tổn thương khớp vĩnh viễn.
 Ngoài ra, những biến chứng khác có thể kể đến nếu tình trạng bệnh của trẻ trở nặng như:
 Tàn tật, mất chức năng khớp vĩnh viên
 Giảm thị lực nghiêm trọng, có thể mất thị lực do tình trạng viêm màng bồ đào
 Viêm màng ngoài tim
 Viêm màng phổi
 Viêm khớp ở trẻ em có chữa được không?
 Viêm khớp trẻ em thường có tiên lượng tốt khi được can thiệp y khoa kịp thời và đúng cách.
 Bệnh viêm khớp trẻ em vốn là thuật ngữ miêu tả tình trạng viêm khớp kéo dài, không rõ căn nguyên xảy ra ở trẻ em. Dù vậy, khi được phát hiện sớm và có biện pháp điều trị kịp thời để ngăn chặn những biến chứng sức khỏe của bệnh, trẻ vẫn có thể phát triển thể chất tốt, không bị tình trạng đau khớp làm ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
 Bệnh cũng tiềm ẩn các biến chứng gây tàn phế hoặc tệ hơn là tử vong nếu không được điều trị kịp. Vì vậy, bố mẹ có con bị viêm khớp biểu hiện sớm ở lứa tuổi nhỏ cần hết sức cẩn trọng với sức khỏe chung, bao gồm tình trạng khớp bị viêm của trẻ. Việc tích cực điều trị bảo tồn, đảm bảo được sức khỏe về mặt thể chất và sức khỏe tâm thần sẽ giúp trẻ hạn chế được những cản trở do viêm khớp trẻ em, có một quá trình phát triển toàn diện tốt.
 Cách điều trị viêm khớp ở trẻ em như thế nào?
 Phương pháp điều trị bệnh viêm khớp trẻ em có thể kết hợp nhiều phương pháp gồm điều trị nội khoa uống thuốc và điều trị bảo tồn để đạt được hiệu quả điều trị cao.
 Phương pháp điều trị nội khoa, bác sĩ sẽ kê các loại thuốc giảm đau và chống viêm để làm thuyên giảm triệu chứng sưng đỏ, kiểm soát được các cơn đau cấp tính. Cần lưu ý, bố mẹ không nên tự ý cho trẻ uống những thuốc này mà không có chỉ định từ bác sĩ. Những loại thuốc có tác dụng giảm đau đều có tác dụng phụ ảnh hưởng đến dạ dày và hệ tiêu hóa. Nếu trẻ không có dấu hiệu thuyên giảm bệnh, hay có phản ứng tiêu cực với thuốc, nên báo ngay với bác sĩ điều trị để được can thiệp y khoa đúng cách.
 Một phương pháp khác, được ưu tiên áp dụng cho trẻ để điều trị và phục hồi chức năng khớp đó là tập các bài vật lý trị liệu. Đây là một phương pháp điều trị hoàn toàn không xâm lấn, tối ưu đối với trẻ ở độ tuổi từ 7 – 16 (trẻ nhỏ và trẻ vị thành niên) .
 Các bài tập vật lý trị liệu giúp trẻ tăng cường được sức mạnh các nhóm cơ quanh khớp viêm, cải thiện được tính linh hoạt cho khớp. Từ đó, giảm được tình trạng cứng khớp.
 Tập vật lý trị liệu giúp trẻ cải thiện được chức năng khớp, kiểm soát được cơn đau
 Phương pháp phòng ngừa viêm khớp ở trẻ nhỏ
 Viêm khớp trẻ em hầu hết là bệnh vô căn, vì vậy không có biện pháp phòng ngừa cụ thể cho bệnh. Trẻ chỉ có thể giảm thiểu được các biến chứng của bệnh nếu chẳng may mắc bệnh bằng cách xây dựng nền sức khỏe tốt với sức đề kháng cao.
 Việc xây dựng sức đề kháng rất quan trọng, giúp trẻ hạn chế được nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng, bên cạnh đó, bổ trợ tốt cho quá trình phát triển thể chất. Những lưu ý mà bố mẹ cần biết để giúp trẻ có một sức đề kháng tốt, hạn chế được rủi ro sức khỏe bao gồm bệnh viêm khớp trẻ em do nhiễm trùng:
 Giữ môi trường sống quanh trẻ sạch sẽ, an toàn
 Không để trẻ hút thuốc lá thụ động
 Dinh dưỡng là yếu tố quan trọng cho sức khỏe và quá trình phát triển của trẻ. Trẻ cần ăn đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng, đặc biệt bổ sung vitamin D và canxi vào trong mỗi bữa ăn giúp xương khớp của trẻ được phát triển tốt hơn
 Bố mẹ tập cho trẻ thói quen tập thể dục mỗi ngày để tăng cường sức khỏe
 Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Hệ thống BVĐK Tâm Anh, là nơi quy tụ đội ngũ chuyên gia đầu ngành, bác sĩ ngoại khoa giàu kinh nghiệm, tận tâm, nhiệt tình như: TTND.GS.TS.BS Nguyễn Việt Tiến; PGS.TS.BS Đặng Hồng Hoa; TS.BS Tăng Hà Nam Anh; ThS.BS.CKII Trần Anh Vũ; BS.CKI Trần Xuân Anh, ThS.BS.CKI Lê Đình Khoa; TS.BS Đỗ Tiến Dũng; TS.BS.CKII Vũ Hữu Dũng… Đây cũng là một trong những đơn vị tiên phong trong việc chẩn đoán và điều trị các bệnh về cơ xương khớp với kỹ thuật hiện đại theo phác đồ cập nhật quốc tế.
 Bệnh viện còn được trang bị hệ thống máy móc, trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh hiện đại như: máy chụp CT 768 lát cắt Somatom Drive, máy cộng hưởng từ thế hệ mới Magnetom Amira BioMatrix, robot Artis Pheno, máy đo mật độ xương, máy siêu âm…; hệ thống kính vi phẫu thuật Opmi Vario 700 Zeiss, bàn mổ Meera-Maquet… để có thể phát hiện sớm các tổn thương và điều trị hiệu quả các bệnh lý về cơ xương khớp…
 BVĐK Tâm Anh còn sở hữu hệ thống phòng khám khang trang, khu nội trú cao cấp; khu vực phục hồi chức năng hiện đại; quy trình chăm sóc hậu phẫu toàn diện giúp bệnh nhân nhanh chóng hồi phục và ổn định sức khỏe sau phẫu thuật.
 Để đặt lịch khám và điều trị với các chuyên gia đầu ngành tại Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
 Viêm khớp trẻ em là một thể viêm khớp mạn tính xảy ra ở trẻ em. Bệnh có thể được kiểm soát tốt, hạn chế được những ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của trẻ. Tuy nhiên, nếu bệnh kéo dài, không chỉ sự phát triển của trẻ bị ảnh hưởng, bệnh viêm khớp trẻ em còn có thể phát triển thành các biến chứng nguy hiểm gây tàn phế hoặc tệ hơn là ảnh hưởng đến tính mạng của trẻ. Chính vì vậy, bố mẹ cần hết sức lưu ý đến những biểu hiện, thể trạng của trẻ để kịp thời đưa trẻ đi khám nếu có bất cứ triệu chứng như: Đau khớp, cứng khớp, sưng tấy,….