Nhận biết và phòng tránh yếu tố kích phát cơn hen

Bài viết được viết bởi Bác sĩ Trần Thị Diễm Trang - Bác sĩ Nội hô hấp - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Hen là bệnh viêm mạn tính đường hô hấp. Ở Việt Nam người lớn chiếm tỉ lệ 5%, trẻ em 10% và trên thế giới có 300 triệu người mắc bệnh, 20 vạn người tử vong vì hen hàng năm. Bệnh hen được đánh giá là có thể mắc ở bất kỳ độ tuổi nào, tuy bệnh không lây nhưng lại có tính di truyền.
 1. Cách khống chế bệnh hen
 Trong số người bị bệnh hen có 51.4% xuất hiện triệu chứng ngày, 44.3% có triệu chứng đêm, 43.6% phải cấp cứu hay nhập viện, 36.5% phải nghỉ học, 26.5% phải nghỉ làm vì hen suyễn. Cách khống chế cơn hen có thể kể đến như:Tránh xa những gì có thể làm cơn hen suyễn khởi phát.Sử dụng thuốc hen suyễn đúng như bác sĩ chỉ dẫn.Đến bác sĩ để khám hen suyễn 2 hoặc 3 lần trong 1 năm, ngay cả khi bạn cảm thấy khỏe và không hề có vấn đề gì về hô hấp.
 2. Yếu tố kích phát cơn hen suyễn   Yếu tố kích phát Cách phòng tránh  Thay đổi thời tiết thường gặp nhất khi thời tiết trở mùa Mang khẩu trang khi thời tiết lạnh.Che mũi khi đi ngoài trời gió, lạnh.  Miền Bắc: mùa đông, mùa xuân Mặc ấm vào mùa lạnh.Giữ ấm cho trẻ vào ban đêm.  Nhiễm trùng đường hô hấpCảm cúmSổ mũiViêm họng Tránh tiếp xúc với người bị cảmNghỉ ngơi, ăn uống điều độ và tập thể dụcKhám bệnh khi bị cảmKhông nên tự mua thuốc trị cảmChích ngừa cúmKhi bị cảm nên xịt thuốc cắt cơn và tăng liều thuốc ngừa cơn trong vài tuần.  Khói thuốc lá: hút thụ động, hoặc chủ động Tìm cách bỏ thuốc láKhông hút thuốc trong nhàKhông cho người khác hút thuốc trong nhà đặc biệt là phòng ngủTrẻ em có cha mẹ hút thuốc lá có nguy cơ bị hen nhiều hơn mức bình thườngGiữ con nhỏ và nhà bạn ở xa khói thuốcKhi có thai, không được hút thuốc lá.  Các loại khói bụi khác:Khói nhang, khói bếp…Bụi nhà, bụi đường, bụi vải, bụi công nghiệp, bụi phấn, xay xát lúa gạo Tránh đốt khói ngoài đồng, vườnTránh khói do dầu lửaMang khẩu trang khi phải tiếp xúc.Đóng cửa khi bên ngoài khói bụi, mở cửa khi bên trong ngột ngạt, có khói, bụi, mùi khó chịu Nếu bệnh nhân phải tự lau quét, nên mang khẩu trang hoặc khăn choàng.  Hóa chất mùi lạ: Mùi thức ăn, mùi nồng, mùi mốc, mùi sơn, mùi nhà mới xây, chất có phân tử dễ bay hơi.Nước hoa, mỹ phẩm, nước khử mùi, nước rửa có mùi, mùi thuốc xịt phòng, thuốc nhuộm tóc... Không để có mùi nồng gắt trong nhàKhông đốt nhangKhông sử dụng các vật dụng có mùiKhi bệnh nhân lên cơn hen ở nhà không nên sử dụng chất tẩy mạnh, phun thuốc diệt côn trùng, sơn, hoặc nấu thức ăn có mùi gắtLàm sạch nhà trước khi bệnh nhân hen về  Thức ăn, thức uống: Chất sulfite có trong dung dịch bảo quản một số loại thức ăn, nước uống thường gây ra dị ứngMột số người có phản ứng khác nhau với từng loại thức ăn, thức uống. Ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡngBiết các loại thức ăn có nguy cơ gây dị ứngCần lưu ý để biết được loại thức ăn nào bản thân mình mắc dị ứng để tránhKiêng khem quá mức suy dinh dưỡng (trẻ em) hay ăn uống thiếu chất dễ bị bệnh tật (người lớn)Tránh ăn những loại thức ăn dễ bị dị ứng như: tương chao, đậu hũ, mắm, dưa chua . (xem thờm bài dinh dưỡng và hen)  Thời tiết trở lạnhKhi mắc mưaGần quạtĐêm quên đắp mềnSau ăn hoặc uống lạnhBị nhiễm lạnh Cần tránh nhiễm lạnhGiữ ấm cơ thểĐắp ấm, quấn khăn giữ ấm vùng cổ và ngực về đêmKhông ăn uống lạnh  Cảm xúc: Khi có chuyện buồn, lo lắng. Sau một cơn cười dài. Sinh hoạt điều độ, giữ cuộc sống thăng bằng, không căng thẳng quá mứcThường xuyên thư giãn, giải trí lành mạnh  Phấn hoa và nấm mốc Ở trong nhà vào thời điểm nhiều phấn hoa.Sử dụng máy điều hòa không khíĐóng cửa khi vào mùa có phấn hoaTránh nguồn có chứa nấm mốc như đồ đạc ẩm  Đồ vật trong nhà Giặt gối mền mỗi tuần 1 lầnTốt nhất là tránh ngủ hay nằm trên những vật dụng được bọc phủKhông nên sử dụng các loại thảm trải nền nhàGiặt nóng khăn trải giường, thú nhồi mỗi tuầnTránh sử dụng máy hút bụi hay ở trong phòng đang dùng máy hút bụi.  Thú có lông: Chó, mèo, các vật dụng làm bằng lông thú Không nên nuôi thú vật trong nhà. Tránh vật dụng làm bằng lông thú.Nếu có nuôi thì không nên để thú nuôi trong nhà, tắm cho con vật hàng tuầnTránh tiếp xúc với những con vật nuôi của người khác, nếu phải tiếp xúc thì phải dùng thuốc cắt cơn trước đó.  Thuốc Không nên sử dụng Aspirin  Kháng sinh: Penicilline, Bactrim,...Các loại thuốc kháng viêm không corticoides, đặc biệt là ASPIRIN Nếu cần dùng nên chọn nhóm AcetaminophenNên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thuốc.Khi đi khám bệnh khác hoặc mua thuốc cần khai rõ bản thân bị bệnh hen suyễn.  Một số yếu tố khác:Trào ngược dạ dày thực quảnTheo mùa, con nước, con trăng.Theo chu kỳ kinh nguyệt, thai kỳ.Theo nghề nghiệp: thợ may, thợ mộc, nuôi gà, xay tiêu, giáo viên. Thực hiện theo chỉ dẫn của bác sĩ   3. Kết luận tình trạng lên cơn hen
 Tốt nhất, nhận diện và kiểm soát các cơn hen cấp là yếu tố chính để quản lý hen suyễn thành công. Nhận biết được các yếu tố kích phát cơn hen suyễn và biết cách phòng tránh hiệu quả sẽ kiểm soát được triệu chứng, nhu cầu dùng thuốc hạn chế, giảm số lần nhập viện và tử vong vì hen. Vì phải thay đổi lối sống nên khó khăn với một số bệnh nhân và gia đình bệnh nhân.Đơn nguyên Hô hấp - Dị ứng Miễn dịch lâm sàng tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City được thành lập và mở rộng với mong muốn cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp với chuyên môn cao phục vụ công tác khám chữa các bệnh lý về hô hấp, dị ứng và bệnh tự miễn.Đơn nguyên quy tụ các Giáo sư, Tiến sĩ và các bác sĩ chuyên khoa có trên 30 năm kinh nghiệm, các bác sĩ trẻ được đào tạo bài bản tại các nước tiên tiến luôn sẵn sàng trong công tác khám chữa và chăm sóc người bệnh. Bên cạnh đó, Đơn nguyên được trang bị các thiết bị, máy móc hiện đại hàng đầu Việt Nam hỗ trợ tối đa cho công tác chẩn đoán và điều trị bệnh.Đơn nguyên Hô hấp - Dị ứng miễn dịch lâm sàng hiện đang trở thành địa chỉ khám tin cậy của nhiều khách hàng bởi khi đến khám, người bệnh sẽ được bác sĩ khám và tư vấn tường tận về bệnh và kế hoạch điều trị. Bệnh nhân cũng được cung cấp các tài liệu bổ sung thông tin một cách toàn diện về bệnh.