Phẫu thuật u tuyến tùng: Mục tiêu, phương pháp thực hiện và rủi ro
15/07/2023

Phẫu thuật u tuyến tùng có khả năng loại bỏ hoàn toàn khối u. Đối với khối u tuyến tùng ác tính, bác sĩ sẽ cân nhắc kết hợp các phương pháp điều trị để mang đến hiệu quả tối ưu.
 Phẫu thuật u tuyến tùng là cách điều trị tiêu chuẩn có tỷ lệ thành công cao được áp dụng gần như ở hầu hết các trường hợp bị u tuyến tùng, đặc biệt là u tuyến tùng lành tính. Vậy phẫu thuật u tuyến tùng là gì, mục tiêu ra sao và đâu là phương pháp phẫu thuật mới nhất hiện nay? Điều trị u tuyến tùng bằng phẫu thuật liệu có gây ra di chứng hay rủi ro gì không?
 Mục lụcMục tiêu của việc phẫu thuật u tuyến tùng là gì?1. U tuyến tùng là khối u như thế nào?2. Mục tiêu của phẫu thuật u tuyến tùngPhẫu thuật u tuyến tùng được thực hiện như thế nào?1. Phương pháp tiếp cận phẫu thuật2. Vi phẫu thuật3. Phẫu thuật nội soi mở não thất III và sinh thiết khối u4. Vi phẫu có nội soi hỗ trợPhẫu thuật u tuyến tùng có nguy hiểm không?Chăm sóc và theo dõi sau phẫu thuật u tuyến tùngMục tiêu của việc phẫu thuật u tuyến tùng là gì?
 Trước khi tìm hiểu về mục tiêu của việc phẫu thuật u tuyến tùng, chúng ta cần biết u tuyến tùng là loại khối u như thế nào, cụ thể như sau:
 1. U tuyến tùng là khối u như thế nào?
 U tuyến tùng là một dạng khối u phát triển trong hoặc xung quanh vùng tuyến tùng, cũng là một trong những vị trí trung tâm của não bộ. Đây là khối u thuộc hệ thống thần kinh trung ương (CNS). Trong một số trường hợp, u tuyến tùng xuất phát từ tế bào mầm cũng có thể lan đến tủy sống của người bệnh. (1)
 Khối u vùng tuyến tùng tương đối hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 1% trong các khối u não ở người lớn (thường xảy ra ở độ tuổi từ 20 đến 40). Căn bệnh u não này phổ biến hơn ở trẻ em với tỷ lệ mắc phải từ 3% đến 11%. Triệu chứng, tiên lượng và phương pháp điều trị khối u tuyến tùng phụ thuộc vào các yếu tố như loại u, mức độ ác tính của khối u, sức khỏe tổng thể, tuổi tác của người bệnh và những lựa chọn điều trị u tuyến tùng thay thế có sẵn.
 Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã phân loại những khối u hình thành tại hệ thần kinh trung ương theo hệ thống phân loại 4 mức độ ác tính. Khối u tuyến tùng độ 1 là khối u lành tính, có thể được loại bỏ hoàn toàn bằng cách phẫu thuật. Ngược lại, khối u tuyến tùng độ 4 có nguy cơ ác tính cao, khó điều trị dứt điểm và dễ lây lan sang khu vực khác, tuy nhiên có thể đáp ứng tia xạ.
 U tuyến tùng phát triển trong hoặc xung quanh vùng tuyến tùng tại não bộ
 2. Mục tiêu của phẫu thuật u tuyến tùng
 Mục tiêu chính của quá trình phẫu thuật u tuyến tùng bao gồm:
 Độ mô học của u.
 Loại bỏ càng nhiều khối u càng tốt, đồng thời bảo tồn chức năng quan trọng của não.
 Ngăn chặn tình trạng phát triển của khối u.
 Làm giảm áp lực sọ não và các triệu chứng của khối choán chỗ nội sọ.
 Trong một số trường hợp, người bệnh sẽ được bác sĩ chỉ định phẫu thuật u tuyến tùng để nâng cao hiệu quả cho quá trình hóa/xạ trị.
 Đa phần các trường hợp u tuyến tùng đều được bác sĩ chỉ định phẫu thuật để điều trị, ngoại trừ trường hợp u tế bào mầm. Phẫu thuật là phương pháp điều trị ban đầu với tỷ lệ thành công cao, đã được áp dụng để điều trị nhiều loại u não trong đó có u tuyến tùng.
 Phương pháp phẫu thuật có thể loại bỏ hoàn toàn khối u tuyến tùng lành tính. Ở trường hợp khối u tuyến tùng được chẩn đoán ác tính, biện pháp phẫu thuật sẽ được thực hiện kết hợp cùng liệu pháp hóa trị và xạ trị với mục tiêu loại bỏ càng nhiều tế bào khối u càng tốt. Ngoài ra, ở những trường hợp đặc biệt, phương pháp phẫu thuật loại bỏ khối u tuyến tùng có thể được thực hiện sau liệu trình hóa/xạ trị để đạt được hiệu quả tối ưu. (2)
 Tùy vào từng tình trạng bệnh, bác sĩ có thể đề nghị người bệnh tiến hành điều trị bằng thuốc hoặc xạ trị vào thời điểm trước/sau khi thực hiện phẫu thuật để tăng tỷ lệ thành công cho ca mổ.
 Phẫu thuật u tuyến tùng là phương pháp điều trị bệnh u tuyến tùng với tỷ lệ thành công cao
 Phẫu thuật u tuyến tùng được thực hiện như thế nào?
 Dưới đây là các phương pháp phẫu thuật u tuyến tùng điển hình đang được ứng dụng, mời bạn đọc cùng tham khảo:
 1. Phương pháp tiếp cận phẫu thuật
 Phương pháp tiếp cận phẫu thuật u tuyến tùng được chọn tùy theo số lượng, kích thước và vị trí của khối u. Phẫu thuật u vùng tuyến tùng có thể thực hiện ở dạng sinh thiết để bác sĩ thu thập một lượng nhỏ mô khối u mang đi xem xét, đánh giá. Từ đó, bác sĩ có thể chẩn đoán và đưa ra quyết định điều trị phù hợp.Các thủ tục phẫu thuật quan trọng hơn sẽ được khuyến nghị để loại bỏ tất cả hoặc một phần khối u. Tùy vào vị trí của khối u, bác sĩ giải phẫu thần kinh có thể đề xuất phương pháp xâm lấn tối thiểu giúp tăng tốc độ phục hồi cho người bệnh.
 2. Vi phẫu thuật
 Vi phẫu thuật khối u tuyến tùng ứng dụng 3 đường mổ chính:
 Đường mổ xuyên thể chai.
 Đường mổ dưới chẩm – xuyên lều tiểu não.
 Đường mổ dưới lều – bên trên tiểu não.
 Phương pháp vi phẫu thuật u tuyến tùng có thể lấy được toàn bộ khối u tuyến tùng với tỷ lệ thành công lên đến 84%. Trong đó, áp dụng vi phẫu thuật với 2 đường mổ là xuyên thể chai và chẩm – xuyên lều đạt hiệu quả lấy khối u đến 89%, nguy cơ xảy ra biến chứng chỉ khoảng 16%. (3)
 Hiện nay việc điều trị khối u tuyến tùng cần kết hợp đa mô thức, trong đó vi phẫu thuật có thể chiếm khoảng ⅔ trên tổng các ca phẫu thuật. Mỗi đường mổ đều có ưu nhược điểm riêng, việc lựa chọn đường mổ nào sẽ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
 3. Phẫu thuật nội soi mở não thất III và sinh thiết khối u
 Phương pháp phẫu thuật nội soi thần kinh não thất ra đời thể hiện sự thay đổi đáng kể về mặt kỹ thuật trong việc quản lý các khối u vùng tuyến tùng. Quy trình này có ưu điểm là kết hợp sinh thiết nội soi với nội soi phá sàn não thất III để điều trị não úng thủy và lấy dịch não tuỷ cho các chất đánh dấu khối u, tế bào học. (4)
 Quá trình lấy các mẫu mô khối u tuyến tùng sẽ diễn ra song song với việc kiểm tra tình trạng của những cấu trúc xung quanh. Từ đó, bác sĩ có thể xác định sự lan rộng của tế bào ung thư không được nhìn thấy trên phim chụp MRI. Quy trình này đã được chứng minh là an toàn với hiệu suất chẩn đoán cao lên đến hơn 90%.
 4. Vi phẫu có nội soi hỗ trợ
 Phương pháp tiếp cận não thất III với sự hỗ trợ của kỹ thuật nội soi dưới lều đã mang lại hiệu quả quan sát vùng tâm thất thứ ba từ góc nhìn phía sau. Vi phẫu có nội soi hỗ trợ đã giúp loại bỏ khối u tuyến tùng còn sót và các cục máu đông xung quanh. Từ đó, bác sĩ có thể giúp làm giảm nguy cơ tử vong ở người bệnh u tuyến tùng.
 Người bệnh cần giữ tinh thần thoải mái để quá trình phẫu thuật u tuyến tùng diễn ra thuận lợi
 Phẫu thuật u tuyến tùng có nguy hiểm không?
 Phẫu thuật u não nói chung và phẫu thuật u tuyến tùng nói riêng luôn tồn tại nhiều thách thức và rủi ro. Những biến chứng có thể xảy ra sau phẫu thuật khối u tuyến tùng điển hình là yếu liệt, mất thăng bằng, suy giảm thị lực, rối loạn ngôn ngữ, tụ dịch và máu trong não… Những biến chứng này có thể giảm dần theo thời gian tùy thuộc vào khả năng phục hồi của người bệnh. Tuyến tùng có vị trí khó tiếp cận, kích thước nhỏ nên khi phẫu thuật luôn tồn tại nguy cơ gây tổn thương các vùng não lân cận. Để hạn chế nguy cơ xảy ra di chứng sau phẫu thuật u tuyến tùng, cuộc mổ cần được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn cao và dày dặn kinh nghiệm, với sự hỗ trợ tích cực của các thiết bị máy móc hiện đại.
 Khoa Ngoại Thần kinh, Trung tâm Thần kinh tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM là một trong những cơ sở y tế uy tín, nổi tiếng về thăm khám, điều trị các bệnh lý thần kinh tại Việt Nam. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực điều trị bệnh u não nói chung và u tuyến tùng nói riêng.
 Đặc biệt, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM ứng dụng Robot mổ não thế hệ mới Modus V Synaptive đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam hiện nay. Phẫu thuật điều trị u tuyến tùng bằng Robot thế hệ mới ứng dụng trí tuệ nhân tạo ở mức tinh vi sẽ khắc phục hầu hết các hạn chế của phương pháp mổ não thông thường, đồng thời mang lại nhiều ưu điểm chưa từng có, bao gồm:
 Giúp bác sĩ thấy rõ khối u, các bó sợi thần kinh, mô não lành trên cùng một hình ảnh 3D cả trước, trong và sau mổ.
 Cho phép bác sĩ mổ mô phỏng 3D trước khi mổ chính thức, chủ động chọn đường tiếp cận khối u an toàn, không phạm phải dây thần kinh.
 Trong suốt quá trình mổ Robot sẽ giám sát và cảnh báo bằng các tín hiệu đèn giúp bác sĩ thao tác an toàn.
 Tỷ lệ thành công cao, giúp loại bỏ u tối đa, bảo toàn tối ưu các chức năng cho người bệnh.
 Tiết kiệm chi phí hàng chục lần so với mổ Robot ở nước ngoài.
 Chăm sóc và theo dõi sau phẫu thuật u tuyến tùng
 Sau khi phẫu thuật điều trị u tuyến tùng người bệnh cần có thời gian để phục hồi sức khỏe. Vì vậy, trong quá trình chăm sóc sau mổ u tuyến tùng người bệnh cần lưu ý những vấn đề sau đây:
 Quan tâm đến việc chăm sóc vết mổ: Cần giữ cho vết mổ luôn khô thoáng, sạch sẽ. Người bệnh sẽ được bác sĩ hướng dẫn cách chăm sóc vết mổ để tránh tình trạng nhiễm trùng.
 Thiết lập chế độ dinh dưỡng phù hợp: Người bệnh sau mổ u tuyến tùng cần bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng để có thể nâng cao sức đề kháng. Từ đó giúp cơ thể nhanh chóng hồi phục, sớm quay lại cuộc sống bình thường.
 Tránh vận động mạnh: Người bệnh sau mổ u não cần tránh vận động mạnh để hạn chế các tác động gây tổn thương não bộ. Tuy nhiên sau khi não đã ổn định và cơ thể dần hồi phục, người bệnh cần vận động nhẹ nhàng để giảm nguy cơ gây đông máu ở chân.
 Sau phẫu thuật u tuyến tùng người bệnh cần tuân thủ những lưu ý của bác sĩ để cơ thể sớm hồi phục và hạn chế biến chứng
 Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
 Nhìn chung, phẫu thuật u tuyến tùng được đánh giá là phương pháp có khả năng điều trị triệt để khối u lành tính và hỗ trợ chữa khối u ác tính. Nếu nghi ngờ bản thân mắc phải căn bệnh này, bạn hãy đến cơ sở y tế thăm khám để được bác sĩ chẩn đoán, đề ra phác đồ điều trị phù hợp.