Phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo trước khớp gối chính xác nhờ công nghệ 3D và Robot

Bài viết của BS CKII Vũ Tú Nam - Trưởng khoa Phẫu thuật Nội soi khớp & Y học thể thao - Trung tâm Chấn thương chỉnh hình & Y học thể thao - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City 1. Phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng là gì?
 Hiện nay, khi đời sống kinh tế xã hội phát triển thì nhu cầu chơi thể thao của mọi người cũng tăng lên. Không những thế, một loạt các môn thể thao mới được du nhập vào nước ta trong khi điều kiện về nơi tập, sân bãi và kiến thức về dự phòng chấn thương còn thiếu khiến cho người tập phải đối diện với nguy cơ chấn thương cao, đặc biệt là đứt dây chằng chéo trước khớp gối. Phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo trước hiện là phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho người bệnh bị đứt dây chằng chéo trước giúp cải thiện độ vững khớp gối và giảm khả năng thoái hóa khớp về sau cũng như giúp người bệnh có thể quay trở lại với niềm đam mê thể thao của mình.     Hình 1: Hình ảnh minh họa: Cầu thủ Vũ Đức Tùng (Futsal Việt Nam) bị chấn thương trong trận gặp CH Séc  Tuy nhiên, phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, trong đó việc không đặt được mảnh ghép vào vị trí tốt có thể sẽ khiến người bệnh phải chịu nhiều ca mổ, tổn hại sức khỏe và tinh thần, tốn kém hàng chục, thậm chí cả trăm triệu đồng cho quá trình điều trị, mất nhiều tháng trời luyện tập công phu mà kết quả thì chẳng cải thiện, thậm chí là có thể tệ hơn trước mổ. Theo một nghiên cứu tổng hợp thì các sai sót về mặt kỹ thuật đóng góp vào khoảng 70% thất bại của ca mổ, trong đó việc đặt sai vị trí đường hầm, đặc biệt là đường hầm đùi chiếm 60-85%.Trước đây, khi dây chằng chéo trước được tái tạo bằng phương pháp mổ mở thì tỉ lệ đặt đúng vị trí tốt hơn, tuy nhiên mổ mở khiến người bệnh chịu các vết thương lớn và lâu bình phục. Với sự phát triển của khoa học kỹ thuật thì phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo trước ngày nay được coi là tiêu chuẩn vàng cho điều trị đứt dây chằng chéo trước. Song, việc phải quan sát qua camera nội soi và thực hiện các thao tác trong một khoảng không gian chật hẹp của khớp gối khiến cho việc lựa chọn được vị trí tốt để khoan đường hầm đặt mảnh ghép dây chằng mới đôi khi trở lên khó khăn và hoàn toàn có thể đặt sai vị trí. Kể cả với các phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm thì vẫn có thể đặt không đúng vào vùng tốt nhất mà thậm chí còn có thể đặt ra ngoài vùng an toàn hay đặt sai vị trí đường hầm. Hình ảnh dưới đây minh họa các vị trí đặt đường hầm đùi của một phẫu thuật viên có kinh nghiệm theo một nghiên cứu quốc tế.     Hình 2-a: Hình minh họa: Các vị trí đặt đường hầm của một phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm vẫn cho thấy có sự sai lệch rất nhiều theo một báo cáo khoa học      Hình 2-b: Hình ảnh minh họa các vị trí đặt đường hầm của phẫu thuật viên như khi xạ thủ bắn cung vào bia  2. Ứng dụng công nghệ 3D trong phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng
 Để đánh giá vị trí đường hầm, các bác sĩ sẽ phải dựng lại hình ảnh 3D khớp gối sau mổ phẫu thuật nội soi thì mới có thể phân tích chính xác được. Với mong muốn đem đến những gì tốt nhất cho người bệnh, các bác sĩ, chuyên gia của Trung tâm Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao Vinmec đã nghiên cứu và áp dụng thành công công nghệ dựng hình 3D ngay trong khi mổ với sự hỗ trợ của hệ thống Robot định vị (GE Innova), giúp đảm bảo đặt chính xác 100% “dây chằng” mới cho người bệnh, đảm bảo thành công của mỗi ca mổ. Với việc đảm bảo về vấn đề kỹ thuật khi tái tạo dây chằng, sau mổ tái tạo dây chằng chéo trước người bệnh có thể luyện tập tích cực và chỉ cần tuân thủ đúng theo phác đồ là gần như chắc chắn sẽ đạt kết quả tốt và có thể quay trở lại với niềm đam mê thể thao của mình.Phẫu thuật viên mổ dây chằng chéo trước sẽ có những lúc đặt không đúng vị trí tối ưu, thậm chí là đặt ra ngoài. Theo một nghiên cứu thì có thể có đến 36% các trường hợp sẽ bị đặt đường hầm đùi không đúng vùng tối ưu, tức cứ 10 trường hợp thì có thể có 3-4 trường hợp không đạt vị trí tốt nhất. Và với việc có sự hỗ trợ của công nghệ 3D thì việc đặt chính xác vị trí dây chằng mới là 100%. Bạn có thể hình dung trong trường hợp của cung thủ, nếu có bắn không chính xác thì có thể đến tận bia bắn, nhổ mũi tên bắn sai và cắm lại vào hồng tâm vậy. Hai hình ảnh dưới đây minh họa cho cái bia bắn tưởng tượng trên người bệnh.     Hình 3: Minh họa một ca mổ sử dụng công nghệ 3D và Robot giúp đặt chính xác mảnh ghép vào vùng tốt nhất phần đùi theo hình bia bắn tưởng tượng      Hình 4: Minh họa ở cùng một ca mổ sử dụng công nghệ 3D và Robot giúp đặt chính xác mảnh ghép vào vùng tốt phần chày theo hình bia bắn tưởng tượng  Ngoài ra, công nghệ 3D với sự hỗ trợ của Robot còn giúp phẫu thuật viên chỉ cần can thiệp tối thiểu, bảo tồn tối đa phần di tích còn lại của dây chằng cũ mà vẫn cho phép đặt chính xác vị trí dây chằng mới. Kết hợp với các phương pháp và phương tiện tốt hiện nay, người bệnh đứt dây chằng chéo trước hoàn toàn có thể tự tin phẫu thuật và phục hồi một cách chuyên nghiệp để sớm quay lại với đam mê của mình.     Hình 5 (a-b): Đặt đường hầm chính xác trong diện bám nguyên thủy và bảo tồn tối đa di tích dây chằng cũ khi tái tạo dây chằng chéo trước  Trung tâm Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao Vinmec là một trong số ít các Trung tâm đạt chuẩn FIFA trên thế giới và đầu tiên tại Việt Nam. Trung tâm được đầu tư lớn về công nghệ như 3D Technology in Medicine Center (Trung tâm nghiên cứu Công nghệ 3D trong Y học), Motion Analysis Lab (Phòng nghiên cứu, phân tích chuyển động) đầu tiên tại Việt Nam, ngang tầm với khu vực và trên thế giới.Về chuyên môn, Vinmec đã làm chủ kỹ thuật và tạo ra sự đột phá trong điều trị và phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng với các kĩ thuật tiên tiến cá thể hóa trong điều trị như ánh xạ giải phẫu, phẫu thuật chính xác sử dụng Robot trong mổ, phục hồi chức năng và dinh dưỡng chuyên sâu ... đồng thời có mạng lưới hợp tác với nhiều chuyên gia về lĩnh vực y học thể thao trên thế giới. Chính vì vậy ngày 23/03/2022, Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) đã chính thức kí hợp tác cùng Vinmec nhằm nâng cao chất lượng công tác y tế dành cho các cầu thủ trong đội tuyển. Bên cạnh việc điều trị chấn thương phục vụ thi đấu, hợp tác giữa VFF và Vinmec còn bao gồm hoạt động nghiên cứu và đào tạo y học thể thao bài bản và chuyên nghiệp để nâng cao chất lượng chuyên môn.