Bệnh nhân ung thư có quan hệ được không? Bác sĩ giải đáp
13/06/2024

Quan hệ tình dục là nhu cầu sinh lý cơ bản của con người. Tình trạng bệnh ung thư và quá trình điều trị có thể tác động nhiều đến thể chất, tâm lý dẫn đến thay đổi trong thói quen sinh hoạt tình dục của người bệnh. Nhiều người bệnh lo lắng việc quan hệ tình dục sẽ ảnh hưởng không tốt đến việc điều trị ung thư và sức khỏe người thân. Trong bài viết dưới đây, BS.CKI Vũ Trần Minh Nguyên, khoa Ung Bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM giải đáp thắc mắc “Người bệnh ung thư có quan hệ được không?”.
 Mục lụcẢnh hưởng của bệnh ung thư đến khả năng tình dụcBệnh nhân ung thư có quan hệ được không?Bệnh nhân ung thư có những thay đổi về nhu cầu tình dụcCải thiện đời sống tình dục cho bệnh nhân ung thưẢnh hưởng của bệnh ung thư đến khả năng tình dục
 Bệnh nhân ung thư có quan hệ được không? Ung thư có thể gây ảnh hưởng nhiều đến khả năng tình dục, đặc biệt về thể chất. Mức độ ảnh hưởng sẽ tùy thuộc vào loại ung thư, giai đoạn bệnh, phương pháp điều trị và hoàn cảnh cá nhân của mỗi người bệnh. (1)
 Một số phương pháp điều trị bệnh ung thư có thể gây tác dụng phụ ảnh hưởng trực tiếp đến thể chất, khả năng và cảm giác khi quan hệ tình dục của người bệnh, chẳng hạn như khó đạt khoái cảm, khó duy trì cương cứng, tình trạng khô hoặc co thắt âm đạo, suy nhược, mệt mỏi, đau nhức. Việc điều trị ung thư cũng khiến người bệnh có những thay đổi hình thể như sẹo phẫu thuật, ống dẫn lưu, rụng tóc… ảnh hưởng đến cảm xúc, dẫn đến tình trạng căng thẳng, lo lắng và thậm chí trầm cảm.
 Bệnh nhân ung thư có quan hệ được không?
 Người bệnh ung thư vẫn có thể quan hệ tình dục được. Các tế bào ung thư không thể lây truyền qua các hoạt động thân mật như hôn, giao hợp. Tuy nhiên, để quan hệ tình dục an toàn cho người bệnh và bạn tình, cần lưu ý một số vấn đề sau: (2)
 Một số liệu pháp điều trị ung thư có thể làm hệ miễn dịch của người bệnh suy yếu làm dễ lây nhiễm bởi các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, siêu vi, vi nấm… Vì vậy, cần sử dụng các biện pháp bảo vệ như bao cao su hoặc màng chắn miệng khi quan hệ tình dục. Đồng thời, cần vệ sinh các dụng cụ hỗ trợ quan hệ bằng nước nóng và xà phòng trước khi sử dụng, lưu ý không sử dụng chung dụng cụ hỗ trợ với nhiều người khác nhau.
 Tránh quan hệ tình dục khi đang có những dấu hiệu nhiễm trùng cơ quan sinh dục như tiết dịch bất thường, ngứa…
 Với người bệnh đang sử dụng các liệu pháp điều trị toàn thân (hóa trị, liệu pháp miễn dịch, nhắm trúng đích): một số loại thuốc có thể tồn tại trong dịch cơ thể của người bệnh trong vài ngày và hấp thu vào cơ thể bạn tình sau quan hệ tình dục. Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có các bằng chứng rõ ràng về tác động có hại của các thuốc này khi được hấp thu vào cơ thể bạn tình. Vì vậy, để bảo vệ bạn tình khỏi các rủi ro tiềm ẩn, cần sử dụng bao cao su trong vòng 1 tuần sau khi điều trị.
 Xạ trị: người bệnh đang được xạ trị ngoài (nguồn bức xạ từ thiết bị ngoài cơ thể), cơ thể sẽ không nhiễm phóng xạ khi trở về nhà nên vẫn có thể quan hệ an toàn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, người bệnh đang được xạ trị trong (nguồn bức xạ được đặt bên trong cơ thể) hoặc điều trị các thuốc phóng xạ dạng uống cần trao đổi với bác sĩ về các chế độ cách ly và biện pháp bảo vệ phù hợp.
 Ung thư có thể gây ảnh hưởng nhiều đến khả năng tình dục, đặc biệt về thể chất.
 Điều quan trọng cần lưu ý, người bệnh cần sử dụng các biện pháp tránh thai trong quá trình điều trị ung thư, và ít nhất khoảng 1 năm sau khi điều trị xong. Do trứng và tinh trùng đã tổn thương bởi xạ trị, hóa trị hoặc các liệu pháp điều trị khác sẽ làm tăng nguy cơ sảy thai hoặc gây dị tật bẩm sinh nếu được thụ tinh.
 Đồng thời, mang thai cũng gây ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm và quá trình điều trị ung thư. Vì vậy, người bệnh nên tránh mang thai cho đến khi sức khỏe ổn định và được bác sĩ điều trị tư vấn khả năng mang thai an toàn.
 Nếu người bệnh dự định có con, nên trao đổi thẳng thắn với bác sĩ điều trị về việc này. Khi đó, bác sĩ điều trị sẽ hướng dẫn người bệnh đến các đơn vị hỗ trợ sinh sản để được tư vấn về việc dự trữ tinh trùng hoặc trứng trước khi bắt đầu điều trị ung thư. Ngoài ra, bác sĩ điều trị cũng sẽ chủ động sắp xếp thời gian phù hợp để bắt đầu điều trị bệnh ung thư sau khi đã hoàn tất việc dự trữ tinh trùng và trứng.
 Bệnh nhân ung thư có những thay đổi về nhu cầu tình dục
 Người bệnh ung thư có thể thay đổi về nhu cầu tình dục, giảm ham muốn do tác động từ bệnh ung thư và các biện pháp điều trị về thể chất, tâm lý của người bệnh. Người bệnh ung thư có thể gặp các vấn đề như: đau nhức, nôn ói, viêm niêm mạc miệng, rối loạn tiêu tiểu, mệt mỏi… (3)
 Một số thay đổi có thể chỉ diễn ra tạm thời như tóc sẽ mọc lại sau khi kết thúc hóa trị, thể trạng cải thiện dần khi bệnh đáp ứng tốt với điều trị… Tuy nhiên, một số thay đổi vẫn còn tồn tại như sau khi người bệnh đoạn nhũ hoặc các phương pháp phẫu thuật lấy đi một phần cơ thể, các vết sẹo mổ cũ… Trong tình huống bệnh ung thư giai đoạn cuối không thể điều trị khỏi, các triệu chứng sẽ diễn tiến với mức độ nặng dần, gây tác động tiêu cực đến cảm xúc và tâm lý của người bệnh nhiều hơn.
 Vì vậy, người thân cần hỗ trợ trấn an, động viên giúp người bệnh cảm nhận được sự đồng cảm, đồng thời người bệnh có thể bộc lộ cảm xúc và giải tỏa suy nghĩ bản thân. Từ đó, người bệnh dần chấp nhận căn bệnh ung thư và những thay đổi trên cơ thể, dẫn đến đời sống tinh thần chuyển biến tích cực hơn.
 Cải thiện đời sống tình dục cho bệnh nhân ung thư
 Một số cách cải thiện đời sống tình dục cho người bệnh ung thư, bao gồm: (4)
 Thực hiện các cử chỉ thân mật sau khi người bệnh nghỉ ngơi như vừa ngủ dậy.
 Tránh quan hệ tình dục sau bữa ăn no.
 Đảm bảo sự riêng tư, lên kế hoạch về không gian, thời gian nhằm tránh sự gián đoạn.
 Điều chỉnh nhiệt độ phòng ở mức thoải mái nhất với người bệnh.
 Người thân hỗ trợ các việc trong nhà để người bệnh không phải gắng sức quá mức.
 Bạn tình đảm nhận vai trò chủ động trong quá trình quan hệ tình dục. Có thể thay thế quan hệ tình dục bằng những cử chỉ âu yếm nhẹ nhàng, ôm ấp, xoa bóp nếu người bệnh không thể hoạt động gắng sức.
 Một số trường hợp như khô âm đạo (nữ giới), rối loạn cương dương (nam giới), người bệnh cần mở lòng, không e ngại thảo luận vấn đề này với người thân và bác sĩ điều trị. Qua đó, bác sĩ có thể tìm các biện pháp hỗ trợ phù hợp.
 Tránh quan hệ tình dục khi đang có những dấu hiệu nhiễm trùng cơ quan sinh dục như tiết dịch bất thường, ngứa…
 Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM quy tụ đội ngũ bác sĩ lâm sàng, nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực điều trị ung thư giúp khám, chẩn đoán và lên phác đồ điều trị phù hợp với tình trạng người bệnh.
 Ngoài ra, bệnh viện liên tục cập nhật trang thiết bị hiện đại, nhập khẩu từ nước ngoài như:
 Hệ thống máy xét nghiệm sinh hóa – miễn dịch, huyết học, vi sinh, sinh học phân tử tiên tiến;
 Hệ thống máy Siêu âm 3D đàn hồi Real time hiện đại nhất thế giới – SuperSonic Imagine Mach 30;
 Máy chụp cắt lớp vi tính (CT) SOMATOM Drive 2;
 Máy chụp cộng hưởng từ (MRI);
 Hệ thống chụp nhũ ảnh 3D – Mammomat Inspiration (Siemens – Đức);
 Hệ thống X-quang kỹ thuật số treo trần;
 Hệ thống nội soi Fuji 7000;
 Hệ thống nội soi Xion (Đức);
 Hệ thống phẫu thuật nội soi 3D/4K ICG Rubina Karl Storz;
 Phòng pha hóa chất áp suất âm với máy pha chế cách ly vô trùng chuyên dụng theo tiêu chuẩn quốc tế;
 Ghế truyền hóa chất tiêu chuẩn Nhật Bản;
 Tủ cấp cứu di động tại khoa.
 Ngoài ra, bệnh viện còn liên tục cập nhật các phương pháp điều trị mới theo phác đồ quốc tế, thực hiện điều trị đa mô thức, toàn diện và cá thể hóa với từng người bệnh.
 Khách hàng có thể đến gặp bác sĩ khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để tầm soát ung thư định kỳ nhằm có thể phát hiện và điều trị bệnh khi còn giai đoạn sớm, đặc biệt người có nguy cơ ung thư di truyền.
 Hiện y học đã có những bước tiến mới trong chẩn đoán và điều trị, bệnh ung thư không còn gây khó khăn trong việc điều trị nếu người bệnh đến khám và tiếp nhận điều trị sớm. Vì vậy, người bệnh đừng quá lo lắng, thường xuyên tâm sự với người thân để giải tỏa các suy nghĩ và cảm xúc tiêu cực, đồng thời chủ động đến khám tại các cơ sở y tế khi có những dấu hiệu bất thường. Thông qua bài “người bệnh ung thư có quan hệ được không? Bác sĩ giải đáp”, người bệnh và các cặp vợ chồng có thể hiểu cách yêu thương và chia sẻ cho nhau hơn.