15 lợi ích cho sức khỏe từ chế độ ăn Ketogenic

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Chế độ ăn keto (Ketogenic) là chế độ ăn ít carbohydrate (carb) và nhiều chất béo tốt. Thực đơn Keto giúp cơ thể đốt cháy năng lượng nhiều hơn mà không cần phải kiêng khem nghiêm ngặt.
 Nghiên cứu ban đầu cho thấy chế độ ăn nhiều chất béo, rất ít carbohydrate này có thể có lợi cho một số tình trạng sức khỏe. Mặc dù một số bằng chứng là từ các nghiên cứu trường hợp và nghiên cứu trên động vật, nhưng kết quả từ các nghiên cứu có sự kiểm soát của con người cũng đầy hứa hẹn.Chế độ ăn keto (Ketogenic) là chế độ ăn ít carbohydrate (carb) và nhiều chất béo tốt. Thực đơn Keto giúp cơ thể đốt cháy năng lượng nhiều hơn mà không cần phải kiêng khem nghiêm ngặt.Khi bạn thường xuyên cắt giảm lượng carb trong khẩu phần ăn, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái “Ketosis”. Lúc này, cơ thể tăng cường đốt cháy năng lượng. Đồng thời, tuyến tụy cũng sẽ chuyển hóa chất béo thành ketone, cung cấp năng lượng cho não bộ. Chế độ ăn Ketogenic có thể làm giảm đáng kể lượng đường máu và nồng độ insulin. Việc này có thể mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe của bạn.Thực đơn Keto với nhiều chất béo có lợi, ít carbohydrate có thể làm giảm lượng đường máu và nồng độ insulin, tác động đến quá trình chuyển hóa của cơ thể và hạn chế việc dự trữ chất béo.Dưới đây là 15 tình trạng sức khỏe có thể có lợi từ chế độ ăn ketogenic.
 1. Bệnh động kinh
 Động kinh là căn bệnh gây ra những cơn co giật do não bộ hoạt động quá mức. Thuốc chống động kinh có hiệu quả đối với một số người bị động kinh. Tuy nhiên, những người khác không đáp ứng với thuốc hoặc không thể chịu đựng được các tác dụng phụ của chúng.Trong số tất cả các tình trạng có thể có lợi từ chế độ ăn ketogenic, chứng động kinh cho đến nay có nhiều bằng chứng ủng hộ nhất. Trên thực tế, có vài chục nghiên cứu về chủ đề này.Nghiên cứu cho thấy rằng, cơn co giật thường cải thiện ở khoảng 50% bệnh nhân động kinh theo chế độ ăn ketogenic cổ điển. Đây còn được gọi là chế độ ăn ketogenic 4: 1 vì nó cung cấp lượng chất béo gấp 4 lần so với protein và carbohydrate s cộng lại.Chế độ ăn kiêng Atkins được sửa đổi (MAD) dựa trên tỷ lệ chất béo so với protein và carbohydrate s ít hạn chế hơn đáng kể. Nó đã được chứng minh là có hiệu quả như nhau trong việc kiểm soát cơn động kinh ở hầu hết người lớn và trẻ em trên 2 tuổi.     Người bệnh động kinh được khuyến khích ăn theo chế độ ketogenic 4: 1  2. Hội chứng chuyển hóa
 Hội chứng chuyển hóa đôi khi được gọi là tiền tiểu đường, được đặc trưng bởi tình trạng kháng insulin. Bạn có thể được chẩn đoán mắc hội chứng chuyển hóa nếu đáp ứng bất kỳ 3 tiêu chí nào sau đây:Vòng eo lớn: 35 inch (89 cm) trở lên ở phụ nữ và 40 inch (102 cm) trở lên ở nam giới;Tăng triglyceride: 150 mg / dl (1,7 mmol / L) hoặc cao hơn;Cholesterol HDL thấp: Dưới 40 mg / dL (1,04 mmol / L) ở nam và dưới 50 mg / dL (1,3 mmol / L) ở nữ;Huyết áp cao: 130/85 mm Hg hoặc cao hơn;Tăng đường huyết lúc đói: 100 mg / dL (5,6 mmol / L) hoặc cao hơn.Những người mắc hội chứng chuyển hóa có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, bệnh tim và các rối loạn nghiêm trọng khác liên quan đến kháng insulin.May mắn thay, theo một chế độ ăn ketogenic có thể cải thiện nhiều đặc điểm của hội chứng chuyển hóa. Các cải thiện có thể bao gồm giá trị cholesterol tốt hơn, cũng như giảm lượng đường trong máu và huyết áp.
 3. Bệnh tích trữ glycogen
 Những người mắc bệnh dự trữ glycogen (GSD) thiếu một trong các enzym liên quan đến việc lưu trữ glucose (đường huyết) dưới dạng glycogen hoặc phá vỡ glycogen thành glucose. Có một số loại GSD, mỗi loại dựa trên loại enzyme bị thiếu.Thông thường, bệnh này được chẩn đoán ở thời thơ ấu. Các triệu chứng khác nhau tùy thuộc vào loại GSD, và có thể bao gồm tăng trưởng kém, mệt mỏi, lượng đường trong máu thấp, chuột rút cơ và gan to.Bệnh nhân GSD thường được khuyên nên tiêu thụ thực phẩm giàu carbohydrate thường xuyên để cơ thể luôn có sẵn glucose .Tuy nhiên, nghiên cứu ban đầu cho thấy rằng chế độ ăn ketogenic có thể có lợi cho những người mắc một số dạng GSD.     Bệnh nhân GSD nên bổ sung thực phẩm giàu carbohydrate vào chế độ ăn uống hàng ngày  4. Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)
 Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là một căn bệnh có biểu hiện rối loạn chức năng nội tiết tố thường dẫn đến kinh nguyệt không đều và vô sinh.Một trong những dấu hiệu nổi bật của nó là tình trạng kháng insulin, và nhiều phụ nữ mắc PCOS bị béo phì và rất khó giảm cân. Phụ nữ bị PCOS cũng có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2.Những người đáp ứng các tiêu chuẩn cho hội chứng chuyển hóa có xu hướng có các triệu chứng ảnh hưởng đến ngoại hình của họ. Các tác động có thể bao gồm tăng lông mặt, mụn trứng cá và các dấu hiệu nam tính khác liên quan đến mức testosterone cao hơn.
 5. Bệnh tiểu đường
 Những người mắc bệnh tiểu đường thường giảm lượng đường trong máu một cách ấn tượng khi áp dụng chế độ ăn ketogenic. Điều này đúng với cả bệnh tiểu đường loại 1 và loại 2.Thật vậy, hàng chục nghiên cứu có kiểm soát cho thấy chế độ ăn rất ít carbohydrate giúp kiểm soát lượng đường trong máu và cũng có thể mang lại những lợi ích sức khỏe khác.
 6. Một số bệnh ung thư
 Ung thư là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn thế giới. Trong những năm gần đây, nghiên cứu khoa học đã gợi ý rằng chế độ ăn ketogenic có thể giúp ích cho một số loại ung thư khi được sử dụng cùng với các phương pháp điều trị truyền thống như hóa trị, xạ trị và phẫu thuật.Nhiều nhà nghiên cứu lưu ý rằng lượng đường trong máu cao, béo phì và tiểu đường loại 2 có liên quan đến ung thư vú và các bệnh ung thư khác. Họ cho rằng hạn chế carbohydrate s để giảm lượng đường trong máu và mức insulin có thể giúp ngăn chặn sự phát triển của khối u.Các nghiên cứu trên chuột cho thấy chế độ ăn ketogenic có thể làm giảm sự tiến triển của một số loại ung thư, bao gồm cả ung thư đã di căn đến các bộ phận khác của cơ thể .Tuy nhiên, một số chuyên gia tin rằng chế độ ăn ketogenic có thể đặc biệt có lợi cho bệnh ung thư não.Mặc dù nó có thể không có tác động đáng kể đến sự tiến triển của bệnh ở ung thư giai đoạn cuối và giai đoạn cuối, nhưng chế độ ăn ketogenic đã được chứng minh là an toàn ở những bệnh nhân này và có khả năng cải thiện chất lượng cuộc sống.Các nghiên cứu lâm sàng ngẫu nhiên cần xem xét chế độ ăn ketogenic ảnh hưởng đến bệnh nhân ung thư như thế nào. Một số hiện đang được tiến hành hoặc trong quá trình tuyển dụng.Nghiên cứu trên động vật và con người cho thấy chế độ ăn ketogenic có thể có lợi cho những người mắc một số bệnh ung thư, khi kết hợp với các liệu pháp khác.     Chế độ ăn Ketogenic phù hợp với người mắc bệnh lý ung thư  7. Tự kỷ
 Rối loạn phổ tự kỷ (ASD) đề cập đến một tình trạng đặc trưng bởi các vấn đề với giao tiếp, tương tác xã hội và trong một số trường hợp, các hành vi lặp đi lặp lại. Thường được chẩn đoán ở thời thơ ấu, nó được điều trị bằng liệu pháp ngôn ngữ và các liệu pháp khác.Nghiên cứu ban đầu trên chuột non và chuột cống cho thấy chế độ ăn ketogenic có thể hữu ích để cải thiện các mô hình hành vi ASD.Chứng tự kỷ có chung một số đặc điểm với chứng động kinh và nhiều người mắc chứng tự kỷ bị động kinh liên quan đến sự hưng phấn quá mức của các tế bào não.Các nghiên cứu cho thấy rằng chế độ ăn ketogenic làm giảm sự kích thích quá mức của tế bào não trong các mô hình chuột mắc chứng tự kỷ. Hơn nữa, chúng dường như có lợi cho hành vi bất kể những thay đổi trong hoạt động co giật.Một nghiên cứu thí điểm trên 30 trẻ mắc chứng tự kỷ cho thấy 18 trẻ đã cải thiện một số triệu chứng sau khi tuân theo chế độ ăn ketogenic theo chu kỳ trong 6 tháng.
 8. Bệnh Parkinson
 Bệnh Parkinson (PD) là một chứng rối loạn hệ thần kinh được đặc trưng bởi mức độ thấp của phân tử truyền tín hiệu dopamine. Việc thiếu dopamine gây ra một số triệu chứng, bao gồm run, suy giảm tư thế, cứng khớp và khó đi lại và viết.Do tác dụng bảo vệ của chế độ ăn ketogenic đối với não và hệ thần kinh, nó đang được khám phá như một liệu pháp bổ sung tiềm năng cho PD.
 9. Béo phì
 Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng chế độ ăn kiêng ketogenic, rất ít carbohydrate thường hiệu quả hơn để giảm cân so với chế độ ăn hạn chế calo hoặc ít chất béo. Hơn nữa, chúng cũng thường cung cấp các cải thiện sức khỏe khác.Trong một nghiên cứu kéo dài 24 tuần, những người đàn ông theo chế độ ăn ketogenic giảm lượng chất béo gấp đôi so với những người đàn ông ăn chế độ ăn ít chất béo.Ngoài ra, chất béo trung tính của nhóm ketogenic giảm đáng kể, và cholesterol HDL (“tốt”) của họ tăng lên. Nhóm ít chất béo có lượng triglyceride giảm và cholesterol HDL giảm.Khả năng giảm cảm giác đói của chế độ ăn ketogenic là một trong những lý do tại sao chúng có tác dụng giảm cân rất hiệu quả .
 10. Hội chứng thiếu hụt GLUT1
 Hội chứng thiếu hụt chất vận chuyển glucose 1 (GLUT1), một rối loạn di truyền hiếm gặp, liên quan đến sự thiếu hụt một loại protein đặc biệt giúp di chuyển đường huyết vào não.Các triệu chứng thường bắt đầu ngay sau khi sinh và bao gồm chậm phát triển, khó vận động và đôi khi co giật.Không giống như glucose, xeton không yêu cầu protein này đi từ máu đến não. Do đó, chế độ ăn ketogenic có thể cung cấp một nguồn nhiên liệu thay thế mà bộ não của những đứa trẻ này có thể sử dụng một cách hiệu quả.
 11. Chấn thương sọ não
 Chấn thương sọ não (TBI) thường xảy ra nhất là do bị đánh vào đầu, tai nạn xe hơi hoặc ngã mà đầu chạm đất. Nó có thể có những tác động tàn phá đến chức năng thể chất, trí nhớ và tính cách. Không giống như các tế bào ở hầu hết các cơ quan khác, các tế bào não bị thương thường phục hồi rất ít, nếu có.Bởi vì khả năng sử dụng đường của cơ thể sau chấn thương đầu bị suy giảm, một số nhà nghiên cứu tin rằng chế độ ăn ketogenic có thể có lợi cho những người mắc bệnh TBI.     Chế độ ăn ketogenic được chứng minh có lợi đối với người mắc bệnh TBI  12. Đa xơ cứng
 Bệnh đa xơ cứng (MS) làm hỏng lớp phủ bảo vệ của dây thần kinh, dẫn đến các vấn đề liên lạc giữa não và cơ thể. Các triệu chứng bao gồm tê và các vấn đề về thăng bằng, chuyển động, thị lực và trí nhớ.Một nghiên cứu về MS trên mô hình chuột cho thấy chế độ ăn ketogenic ngăn chặn các dấu hiệu viêm. Tình trạng viêm giảm dẫn đến cải thiện trí nhớ, khả năng học tập và chức năng thể chất.
 13. Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu
 Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) là bệnh gan phổ biến nhất ở thế giới phương Tây. Nó có liên quan chặt chẽ đến bệnh tiểu đường loại 2, hội chứng chuyển hóa và béo phì, và có bằng chứng cho thấy NAFLD cũng cải thiện trên chế độ ăn kiêng ketogenic rất ít carbohydrate .
 14. Bệnh Alzheimer
 Bệnh Alzheimer là một dạng sa sút trí tuệ tiến triển, đặc trưng bởi các mảng và đám rối trong não làm suy giảm trí nhớ. Điều thú vị là bệnh Alzheimer dường như có chung các đặc điểm của cả bệnh động kinh và bệnh tiểu đường loại 2: co giật, não không có khả năng sử dụng đúng cách glucose và chứng viêm liên quan đến kháng insulin.Các nghiên cứu trên động vật cho thấy chế độ ăn ketogenic cải thiện sự cân bằng và phối hợp nhưng không ảnh hưởng đến mảng bám amyloid vốn là dấu hiệu của bệnh. Tuy nhiên, bổ sung các este xeton dường như làm giảm mảng bám amyloid .
 15. Đau đầu Migraine
 Đau nửa đầu thường liên quan đến cơn đau dữ dội, nhạy cảm với ánh sáng và buồn nôn. Một số nghiên cứu cho thấy các triệu chứng đau nửa đầu thường cải thiện ở những người theo chế độ ăn ketogenic .Một nghiên cứu quan sát đã báo cáo giảm tần suất đau nửa đầu và sử dụng thuốc giảm đau ở những người theo chế độ ăn ketogenic trong một tháng .Tóm lại, chế độ ăn ketogenic đang được xem xét sử dụng trong một số bệnh rối loạn do tác dụng có lợi của chúng đối với sức khỏe trao đổi chất và hệ thần kinh. Tuy nhiên, nhiều kết quả ấn tượng này đến từ các nghiên cứu điển hình và cần được xác nhận thông qua nghiên cứu chất lượng cao hơn, bao gồm các thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên. Không nên coi chế độ ăn ketogenic là phương pháp chữa trị cho bất kỳ bệnh hoặc rối loạn nào.