Nên nội soi đại tràng định kỳ ở bệnh nhân có triệu chứng hội chứng ruột kích thích dưới 45 tuổi không?

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Trưởng đơn nguyên Nội soi tiêu hóa - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park
 Hội chứng ruột kích thích (IBS) gây ra gánh nặng đáng kể cho hệ thống chăm sóc sức khỏe trên toàn thế giới. Do đó, khuyến cáo không nên nội soi đại tràng định kỳ ở những bệnh nhân có các triệu chứng hội chứng ruột kích thích dưới 45 tuổi mà không có dấu hiệu cảnh báo.
 1. Nên nội soi đại tràng định kỳ ở bệnh nhân có triệu chứng IBS dưới 45 tuổi không?
 Tỷ lệ phổ biến cao của hội chứng ruột kích thích ảnh hưởng lớn đến việc chăm sóc bệnh nhân của hội chứng ruột kích thích. Một khía cạnh quan trọng là sức khỏe và gánh nặng kinh tế của việc kiểm tra không cần thiết. Nội soi đại tràng là một xét nghiệm phổ biến được sử dụng để xác nhận sự “vắng mặt” của bệnh lý có thể gây ra các triệu chứng đường ruột của bệnh nhân, chẳng hạn như IBD, viêm đại tràng vi thể hoặc ung thư ruột kết. Xét nghiệm này tạo ra gánh nặng đáng kể cho bệnh nhân vì mất thời gian làm việc, bệnh tật từ việc chuẩn bị, ảnh hưởng liên quan đến an thần và chi phí tài chính trực tiếp.Tác động này càng gia tăng vì nhiều nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc chính trực tiếp yêu cầu nội soi trước khi hội chẩn tiêu hoá. Do đó, nội soi đại tràng là một trong những xét nghiệm thường xuyên và đắt tiền nhất được sử dụng trong quá trình đánh giá các triệu chứng hội chứng ruột kích thích. Do đó, các tác giả khuyến cáo không nên nội soi đại tràng định kỳ ở những bệnh nhân có các triệu chứng hội chứng ruột kích thích dưới 45 tuổi mà không có dấu hiệu cảnh báo.
 2. Xem xét chỉ định nội soi, tầm soát ung thư đại tràng ở bệnh nhân có triệu chứng IBS trên 50 tuổi
 2.1. Xem xét các đặc điểm chính của bệnh nhân khi quyết định tiến hành nội soi
 Trước tiên, điều quan trọng là phải xem xét các đặc điểm chính của bệnh nhân khi quyết định tiến hành nội soi - những đặc điểm này được gọi là “các đặc điểm báo động” và bao gồm chứng rối loạn tiêu máu, melena, sụt cân không chủ ý, tuổi bắt đầu có triệu chứng lớn hơn, tiền sử gia đình mắc IBD, đại tràng, ung thư hoặc bệnh tiêu hoá nghiêm trọng khác. Khi xuất hiện, người ta càng lo lắng về việc xác định một quá trình bệnh lý có thể gây ra các triệu chứng của bệnh nhân. Tuy nhiên, các tính năng báo động ở bệnh nhân hội chứng ruột kích thích có giá trị tiên đoán thấp.     Không nên nội soi đại tràng định kỳ ở những bệnh nhân có các triệu chứng hội chứng ruột kích thích dưới 45 tuổi mà không có dấu hiệu cảnh báo.  2.2. Tầm soát ung thư đại tràng là một cân nhắc đặc biệt ở bệnh nhân IBS trên 50 tuổi
 Bằng chứng thứ hai của việc xem xét chỉ định nội soi, tầm soát ung thư đại tràng là một cân nhắc đặc biệt ở bệnh nhân hội chứng ruột kích thích. Điều quan trọng là bệnh nhân phải được cập nhật về tầm soát ung thư đại tràng độc lập với các khiếu nại hội chứng ruột kích thích hiện tại của họ. Nói cách khác, nếu một bệnh nhân được cho là có hội chứng ruột kích thích đến phòng khám với các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích ở tuổi 52 và chưa bao giờ đi nội soi để tầm soát ung thư ruột kết, thì việc nội soi phải dựa trên tuổi của người đó và được coi là độc lập. của các triệu chứng hội chứng ruột kích thích. Không có gì lạ, nội soi đại tràng là bình thường. Trong một nghiên cứu lớn của Hoa Kỳ, tỷ lệ polyp đại tràng ở bệnh nhân hội chứng ruột kích thích thấp hơn so với nhóm chứng khỏe mạnh. Lý do cho điều này là không rõ ràng nhưng không phụ thuộc vào tuổi tác.
 2.3. Khuyến khích nội soi ở bệnh nhân có các triệu chứng IBS và không có dấu hiệu cảnh báo
 Thứ ba, nội soi đại tràng đã được khuyến khích ở những bệnh nhân có các triệu chứng hội chứng ruột kích thích và không có dấu hiệu cảnh báo, vì người ta cho rằng đau khi nội soi đại tràng có thể là một biện pháp hỗ trợ cho việc chẩn đoán hội chứng ruột kích thích. Điều này bắt nguồn từ lý thuyết cho rằng các triệu chứng hội chứng ruột kích thích đại diện cho tăng trương lực nội tạng, một khái niệm được hỗ trợ bởi mức độ đau cao hơn được báo cáo ở bệnh nhân hội chứng ruột kích thích so với những đối tượng không hội chứng ruột kích thích trong quá trình căng phồng của đại tràng trực tràng. Một nghiên cứu cho thấy những đối tượng bị hội chứng ruột kích thích có biểu hiện đau khi nội soi đại tràng tái tạo cơn đau hội chứng ruột kích thích của họ. Điều này đã được xác nhận bởi những người khác (65 tuổi) và khiến các nhà điều tra gợi ý rằng đau khi nội soi đại tràng có thể là một "phương pháp hỗ trợ" cho chẩn đoán hội chứng ruột kích thích. Tuy nhiên, điều này chưa bao giờ được chứng minh trên quy mô lớn và các thử nghiệm có đối chứng và sự hiện diện của nhiều yếu tố gây nhiễu (sự thay đổi trong quy trình an thần, chất lượng chuẩn bị, kỹ năng của bác sĩ nội soi và sử dụng CO 2 hay không) khiến lý thuyết này không thể xác nhận được.
 2.4. Khuyến khích nội soi ở những bệnh nhân có triệu chứng IBS và không có dấu hiệu cảnh báo
 Thứ tư, các bác sĩ lâm sàng bày tỏ lo ngại về việc bỏ sót bệnh lý quan trọng ở những bệnh nhân có các triệu chứng hội chứng ruột kích thích. Một số nghiên cứu đã điều tra vấn đề này. Chey và cộng sự xác định rằng các tổn thương phổ biến nhất được xác định ở bệnh nhân hội chứng ruột kích thích trong quá trình nội soi đại tràng là bệnh trĩ, bệnh túi thừa và polyp. Tuy nhiên, polyp chỉ được tìm thấy trong 7,7% trường hợp ở bệnh nhân hội chứng ruột kích thích so với 26,1% ở bệnh nhân không hội chứng ruột kích thích (P <0,0001). Điều này vẫn có ý nghĩa ngay cả khi đã kiểm soát tuổi tác và các yếu tố khác.Trong một nghiên cứu gần đây hơn về 559 đối tượng đáp ứng các tiêu chí Rome III hội chứng ruột kích thích, các tính năng báo động có tỷ lệ mắc bệnh có thể phát hiện cao hơn, tuy nhiên, ngay cả trong số 136 đối tượng không có tính năng báo động, bệnh Crohn được tìm thấy ở 7,4% đối tượng và bệnh celiac ở 2,9%. Nghiên cứu thứ hai này có thể nói lên cả tính đặc hiệu kém của tiêu chí Rome, vốn có tỷ lệ khả năng dương tính chỉ là 3,35 và tỷ lệ lưu hành theo địa lý của các bệnh như IBD và CD khi nghiên cứu được thực hiện ở các nhóm dân cư phía Bắc.Cuối cùng, trong nghiên cứu lớn nhất cho đến nay từ Nhật Bản trên 4.528 đối tượng được nội soi đại tràng, 5 khối u đại tràng đã được xác định trong 203 đối tượng hội chứng ruột kích thích dương tính ở Rome. Tuy nhiên, tất cả đều được phát hiện ở những đối tượng trên 50 tuổi. Không có đối tượng nào bị hội chứng ruột kích thích dưới 49 tuổi.Một chỉ định phổ biến được sử dụng để “biện minh” cho nội soi đại tràng ở bệnh nhân nghi ngờ mắc hội chứng ruột kích thích - D (hội chứng ruột kích thích thể tiêu chảy) là “loại trừ viêm đại tràng vi thể”.Đây có thể là một trường hợp đặc biệt ở phụ nữ trên 60 tuổi có nguy cơ cao bị viêm đại tràng vi thể mới khởi phát. Tuy nhiên, dữ liệu có hạn ở đây. Làm cho mọi thứ trở nên phức tạp hơn, một phân tích tổng hợp gần đây đã xác định những hạn chế của tiêu chuẩn Rome vì 32,5% bệnh nhân bị viêm đại tràng vi thể sẽ đáp ứng tiêu chuẩn Rome cho hội chứng ruột kích thích -D trong khi những người khác đáp ứng tiêu chuẩn Rome về tiêu chảy chức năng.     Tầm soát ung thư đại tràng là một cân nhắc đặc biệt ở bệnh nhân IBS trên 50 tuổi  3. Kết luận
 Dựa trên bằng chứng hiện tại, trong trường hợp không có các tính năng báo động, dường như không có lý do để nội soi đại tràng định kỳ ở những đối tượng mắc hội chứng ruột kích thích dưới 45 tuổi (mặc dù ngoài phạm vi của bản thảo này, sự thay đổi trong tầm soát đến tuổi 45 là điều gây tranh cãi và người đọc được tham khảo các hướng dẫn xã hội cũng như ấn phẩm gần đây để đánh giá toàn diện về chủ đề này). Ở những bệnh nhân trên 45 tuổi, nội soi đại tràng âm tính gần đây để tầm soát ung thư đại tràng hoặc cho các mục đích điều tra khác sẽ giảm thiểu nhu cầu nội soi đại tràng khác đối với các triệu chứng hội chứng ruột kích thích trong trường hợp không có các tính năng báo động mới. Ở những bệnh nhân được coi là có nguy cơ cao bị viêm đại tràng vi thể (tuổi lớn hơn [> 60], giới tính nữ và tiêu chảy dữ dội hơn), có thể có nhiều bằng chứng ủng hộ việc sử dụng phương pháp nội soi. Tài liệu tham khảo:Lacy, Brian và cộng sự. Hướng dẫn lâm sàng ACG: Quản lý Hội chứng ruột kích thích. Tạp chí Tiêu hóa học Hoa Kỳ: Tháng 1 năm 2021 - Tập 116 - Số 1 - tr 17-44