Đối tượng nguy cơ mắc đái tháo đường thai kỳ

Bài viết bởi bác sĩ CKII Nguyễn Xuân Thắng - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Nếu mẹ mắc đái tháo đường thai kỳ trong giai đoạn 3 tháng đầu, thai có thể không phát triển, sảy thai, dị tật bẩm sinh...Đối tượng nguy cơ mắc đái tháo đường thai kỳ lại rất phổ biến, bất kỳ thai phụ nào cũng cần có kiến thức về căn bệnh này.
 1. Bệnh đái tháo đường thai kỳ là gì?
 Định nghĩa bệnh đái tháo đường thai kỳ (ĐTĐTK) Theo Tổ chức Y tế thế giới (2013) là tăng glucose huyết tương được phát hiện lần đầu trong khi có thai.Được phân loại thành 2 nhóm :Đái tháo đường mang thai (Diabetes in pregnancy)Bệnh đái tháo đường thai kỳ (Gestational Diabetes Mellitus)
 2. Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ     Hình ảnh hội chứng buồng trứng đa nang  Các thai phụ có yếu tố nguy cơ sau đây dễ mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ:Béo phìTiền sử gia đình có người đái tháo đườngTiền sử sinh con to ≥ 4000 gamTiền sử bất thường về dung nạp glucoseGlucose niệu dương tínhTuổi mang thai: Thai phụ nhỏ hơn 25 tuổi được xem là ít nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ, hơn 35 tuổi thì nguy cơ ĐTĐTK tăng cao hơnTiền sử sản khoa bất thường: Thai chết lưu không rõ nguyên nhân, con bị dị tật bẩm sinh, tiền sản giật, sinh nonChủng tộc: Châu Á là chủng tộc có nguy cơ mắc ĐTĐTK cao.Hội chứng buồng trứng đa nang
 3. Hậu quả của bệnh đái tháo đường thai kỳ     Bệnh đái tháo đường thai kỳ làm tăng huyết áp đối với thai phụ  3.1 Đối với thai phụTăng huyết ápSinh nonĐa ốiSẩy thai và thai lưuNhiễm khuẩn niệuẢnh hưởng về lâu dài: Nguy cơ cao diễn tiến thành đái tháo đường type 23.2 Đối với thai nhi và trẻ sơ sinhNếu mẹ mắc đái tháo đường thai kỳ trong giai đoạn 3 tháng đầu, thai có thể không phát triển, sảy thai, dị tật bẩm sinh, những thay đổi này thường xảy ra vào tuần thứ 6, 7 của thai kỳ.Nếu mẹ mắc đái tháo đường thai kỳ trong giai đoạn 3 tháng giữa, đặc biệt 3 tháng cuối thai kỳ có hiện tượng tăng tiết insulin:Tăng trưởng quá mức và thai toHạ glucose huyết tương và các bệnh lý chuyển hóa ở trẻ sơ sinhBệnh lý đường hô hấp: Hội chứng nguy kịch hô hấpDị tật bẩm sinhTử vong ngay sau sinhTăng hồng cầuVàng da sơ sinhCác ảnh hưởng lâu dài: Gia tăng tần suất trẻ béo phì, khi lớn trẻ sớm bị mắc bệnh đái tháo đường type 2, rối loạn tâm thần - vận động.
 4. Tiêu chuẩn tầm soát và chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ     Đa thai là một trong các yếu tố sử dụng tầm soát đái tháo đường trong thai kỳ  4.1. Đối tượng tầm soát đái tháo đường trong thai kỳCác yếu tố nguy cơ được sử dụng trong tầm soát chọn lọc bao gồm 4 nhóm chủ yếu dưới đây:Yếu tố thai phụ: Lớn tuổi, nhiều con, béo phì trước khi có thai, tăng cân quá mức trong thai kỳ, hội chứng buồng trứng đa nangTiền sử đái tháo đường trong gia đình thế hệ thứ nhấtTiền sử sản khoa: Thai lưu, sinh con to, đái tháo đường thai kỳ trong lần sinh trước.Các yếu tố trong thai kỳ: Tăng huyết áp, đa thai4.2. Thời điểm tầm soát thường quyNên tầm soát đái tháo đường thai kỳ cho mọi thai phụ từ tuần thứ 24 -28 của tuổi thai. Nếu là nhóm nguy cơ cao nên thực hiện nghiệm pháp tầm soát sớm và nếu nghiệm pháp âm tính lặp lại khi tuổi thai 24 -28 tuần.Tầm soát bằng nghiệm pháp dung nạp glucose4.3. Nghiệm pháp dung nạp glucoseLấy máu xét nghiệm đường huyết lúc đói, sau đó thai phụ được uống 75g Glucose trong 5 – 10 phút và được kiểm tra đường huyết trước sau 1 giờ và 2 giờChẩn đoán đái tháo đường thai kỳ khi bất kỳ giá trị glucose huyết thoả mãn tiêu chuẩn sau đây:Lúc đói ≥ 92 mg/dL (5,1 mmol/L)Ở thời điểm sau uống 1 giờ ≥ 180 mg/dL (10,0 mmol/L)Ở thời điểm sau uống 2 giờ ≥ 153 mg/dL (8,5 mmol/L)Trước khi thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose: Ăn uống bình thường 3 ngày trước đó và thai phụ không dùng các thuốc corticoid, thuốc lợi tiểu, chẹn beta giao cảm.     Nghiệm pháp dung nạp glucose cần được thực hiện  4.4. Theo dõi tiền sảnKhuyến cáo phụ nữ bị ĐTĐTK kiểm soát glucose huyết tương đạt mục tiêu hoặc càng gần bình thường càng tốt, nhưng không gây hạ glucose huyết tương.Khuyến cáo xử trí ban đầu ĐTĐTK nên bao gồm: Điều chỉnh chế độ ăn và tập luyện ở mức vừa phải trong 30 phút/ngày hoặc hơn.Khuyến cáo dùng các biện pháp làm hạ glucose huyết tương, nếu việc thay đổi lối sống (gồm dinh dưỡng và vận động) không đủ để duy trì glucose huyết tương đạt mục tiêu.Kiểm tra glucose huyết tương khi đói và sau ăn 2 giờ. Điều chỉnh liều Insulin sao cho đạt và duy trì ổn định glucose huyết tương mục tiêu.Khám và theo dõi thai định kỳ. Hướng dẫn thai phụ cách đếm và theo dõi cử động thai.
 5. Phòng chống đái tháo đường thai kỳ: Điều chỉnh lối sống
 Để phòng chống đái tháo đường thai kỳ, phụ nữ có thai đặc biệt các thai phụ có nguy cơ cao như đã sinh con trên 3,5 kg, trên 30 tuổi, thừa cân, béo phì... cần điều chỉnh lối sống để phòng chống bệnh đái tháo đường thai kỳLựa chọn thực phẩm lành mạnhKiểm soát sự tăng cân trong thai kỳ     Bảng khuyến cáo về mức tăng cân trong thai kỳ  Hạn chế sử dụng muốiHạn chế sử dụng rượu bia, thuốc lá và chất kích thíchHoạt động thể chất
 6. Điều trị đái tháo đường thai kỳ     Thuốc Insulin được sử dụng điều trị đái tháo đường thai kỳ  Tại Việt Nam, các thuốc viên chưa được Bộ Y tế chấp thuận để điều trị cho phụ nữ mang thai bị đái tháo đường. Insulin là thuốc duy nhất được chấp nhận.Mục tiêu điều trị:Glucose đói: < 5,3 mmol/lGlucose sau ăn 1 giờ: < 7,8 mmol/lGlucose sau ăn 2 giờ: < 6,7 mmol/lHbA1c < 6%Và không có biểu hiện hạ đường máuTại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec hiện có dịch vụ thai sản trọn gói như một giải pháp giúp mẹ bầu an tâm vì đã có sự đồng hành của đội ngũ y bác sĩ trong suốt thai kỳ. Khi lựa chọn Thai sản trọn gói, thai phụ được:Quá trình mang thai được theo dõi bởi đội ngũ bác sĩ giàu chuyên mônThăm khám đều đặn, phát hiện sớm các vấn đề bất thườngThai sản trọn gói giúp thuận tiện cho quá trình sinh đẻTrẻ sơ sinh được chăm sóc toàn diệnXem thêm : Hướng dẫn chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ  Các gói thai sản đang bán tại Vinmec