Thai phụ tiêm insulin không ảnh hưởng đến thai nhi
06/07/2022

Khi mang thai, người bệnh đái tháo đường tuýp 1 và tuýp 2 phải tiêm insulin, kiểm soát đường huyết chặt chẽ. Insulin hoàn toàn không gây ảnh hưởng xấu đến thai nhi.
 BS.CKI Võ Trần Nguyên Duy, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chia sẻ: Thai phụ bị đái tháo đường trước hoặc trong lúc mang thai nếu không kiểm soát tốt đường huyết sẽ gây nguy hiểm cho cả mẹ lẫn bé. Người mẹ có thể mắc các bệnh lý tăng huyết áp, võng mạc, bệnh lý mạch vành và nhiễm trùng tiết niệu, tăng nguy cơ tiền sản giật – sản giật và bệnh đái tháo đường tuýp 2 sau khi sinh; em bé có thể bị dị tật bẩm sinh, không phát triển vào 3 tháng đầu thai kỳ, thai lưu, vàng da sau sinh.
 Mục lụcKhi nào cần tiêm insulin?Tiêm insulin cho thai phụVề chế độ ăn uống khi tiêm isulinKhi nào cần tiêm insulin?
 Theo bác sĩ Duy, nếu thai phụ được thăm khám, phát hiện và điều trị đái tháo đường đúng cách thì những tác động xấu đến sức khỏe mẹ và bé hoàn toàn có thể kiểm soát dễ dàng. Bác sĩ chuyên khoa Sản sẽ phối hợp chặt chẽ với bác sĩ khoa Nội tiết – Đái tháo đường, bác sĩ Dinh dưỡng kiểm soát tốt chế độ ăn uống phối hợp với tiêm insulin để đảm bảo thai nhi tăng trưởng và phát triển bình thường, chào đời khỏe mạnh.
 Mẹ bầu nên đi khám định kỳ với bác sĩ để sớm phát hiện tiểu đường thai kỳ và có giải pháp điều trị kịp thời.
 Ở một số nước trên thế giới, thai phụ còn được dùng thuốc dạng viên để điều trị nhưng Việt Nam không được khuyên dùng do chưa có nghiên cứu sâu rộng về hạ đường huyết trên thai phụ và dị tật trên thai nhi. Vì vậy, insulin là thuốc duy nhất được sử dụng vì hoàn toàn không ảnh hưởng đến thai nhi.
 Tiêm insulin cho thai phụ
 Với thai phụ bị đái tháo đường tuýp 1 và đái tháo đường tuýp 2: Bắt buộc phải tiêm insulin để kiểm soát chặt đường huyết trong thai kỳ.
 Với thai phụ bị đái tháo đường thai kỳ: Sau khi áp dụng chế độ dinh dưỡng và luyện tập trong 1 – 2 tuần nhưng không đạt được mục tiêu điều trị thì bác sĩ sẽ chỉ định tiêm insulin. Căn cứ vào mức đường huyết, thời điểm tăng đường huyết, tình trạng kháng insulin, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ tiêm phù hợp cho từng người bệnh, không phải trường hợp nào cũng giống nhau.
 Trong trường hợp thai phụ gặp các biến chứng cấp: Tăng ceton, tăng đường huyết nặng, nhiễm trùng, sụt cân không rõ nguyên nhân,… bác sĩ sẽ hội chẩn và dùng insulin theo đề nghị của chuyên khoa Nội tiết – Đái tháo đường. Điều này giúp kiểm soát, duy trì ổn định glucose đạt mục tiêu.
 Lưu ý, mẹ bầu phải tiêm insulin theo đúng chỉ định, không được tự ý ngừng tiêm hoặc điều chỉnh liều lượng nếu chưa có sự đồng ý của bác sĩ. Đồng thời, mẹ bầu cần kiểm tra lượng đường huyết vào các thời điểm: lúc mới ngủ dậy, trước và sau bữa ăn chính từ 1 – 2 tiếng, sau đó ghi chú kết quả. Chỉ số bình thường của lượng đường huyết khi đói và trước bữa ăn chính là dưới 95mg/dl; sau khi ăn 1 tiếng dưới 140mg/dl; sau khi ăn 2 tiếng dưới 120mg/dl. Nếu các chỉ số bất thường, mẹ bầu nên điều chỉnh chế độ ăn, luyện tập thể dục và hỏi ý kiến bác sĩ để được tư vấn giải pháp phù hợp.
 Thống kê cho thấy, cứ 7 phụ nữ mang thai sẽ có 1 người bị đái tháo đường thai kỳ. Người có nguy cơ cao bị đái tháo đường thai kỳ gồm: Béo phì, buồng trứng đa nang, tiền sử gia đình có người mắc bệnh, có tiền sử bị đái tháo đường ở những lần mang thai trước đó,… Do vậy, chị em sau khi sinh em bé khoảng 4 – 12 tuần nên khám bác sĩ chuyên khoa Nội tiết – Đái tháo đường để được tầm soát xác định bệnh. Tuy nhiên cũng có nhiều trường hợp, sau khi sinh bé, sản phụ hoàn toàn bình thường trở lại, chứ không mắc bệnh tiểu đường. Bởi quá trình mang thai, nội tiết tố của người mẹ thay đổi, ảnh hưởng đến hoạt động insulin của cơ thể dẫn đến rối loạn lượng đường huyết trong thời kỳ mang thai.
 Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ cần kiểm soát chế độ ăn chặt chẽ, đảm bảo đường huyết ổn định.
 Về chế độ ăn uống khi tiêm isulin
 90% thai phụ kiểm soát tiểu đường thai kỳ hiệu quả nhờ tuân thủ đúng chế độ dinh dưỡng bác sĩ đã tư vấn. Bữa ăn của thai phụ cần đủ các chất dinh dưỡng với tỷ lệ 40% – 50% carbohydrat, 20% – 30% protid, 30% lipid cùng một số khoáng chất, vitamin,… Ngoài ra, thai phụ cần chia nhỏ lượng thức ăn thành 3 bữa chính và 2 – 4 bữa phụ và uống khoảng 2 – 2,5 lít nước để hạn chế tình trạng đường huyết tăng đột ngột mà vẫn đảm bảo nguồn dinh dưỡng.
 Tùy theo BMI (dựa theo chiều cao, cân nặng) của người mẹ trước khi mang thai mà lượng carbohydrat cho bữa chính có thể dao động từ 30g – 60g, bữa phụ từ 15g – 30g. Một suất ăn tương đương với 15g carbohydrat tương đương: 1/3 chén cơm trắng; 1 lát bánh mì; 1/2 cái bánh hamburger; 1/2 lạng bánh phở; 1/2 lạng bún; 1/2 chén bắp hoặc đậu xanh, đậu đen; 1/2 lạng khoai lang.
 Bác sĩ Duy khuyên mỗi ngày, mẹ bầu nên dành ít nhất 30 phút đi bộ, thực hiện các động tác thể dục nhẹ nhàng để đảm bảo cơ thể luôn khỏe mạnh. Kiểm soát tốt chế độ ăn uống, vận động phù hợp, tiêm insulin đúng cách sẽ giúp mẹ bầu có thai kỳ an toàn, hạn chế tối đa các rủi ro cho mẹ và bé.