Tắc ống dẫn tinh: Nguyên nhân, chẩn đoán và cách điều trị
21/09/2021

Vai trò của ống dẫn tinh là vận chuyển tinh trùng, đưa cả triệu tinh binh gặp trứng để thụ thai. Tuy nhiên, vì một số nguyên nhân khiến ống dẫn tinh bị tắc, làm nam giới phải đối mặt với nguy cơ vô sinh, hiếm muộn. Cùng chúng tôi tìm hiểu “Tắc ống dẫn tinh chữa được không?” qua bài viết này nhé.
 Mục lụcTắc ống dẫn tinh là gì?Nguyên nhân gây tắc ống dẫn tinhCác phương pháp chẩn đoánXét nghiệm nội tiết sinh dụcSiêu âmSinh thiết tinh hoànPhân tích di truyềnĐiều trị tắc ống dẫn tinh như thế nào?Chỉ định điều trịPhương pháp điều trị Tắc ống dẫn tinh là gì?
 Tắc ống dẫn tinh là bệnh lý ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng sinh sản của nam giới, là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng vô sinh nam. Bệnh xảy ra khi ống dẫn tinh trùng bị bế tắc tại một vị trí nào đó trên suốt chiều dài của ống dẫn tinh. (1)
 Ống dẫn tinh ở người trưởng thành có chiều dài khoảng 30 – 35 cm và đường kính ngoài khoảng 1,5 – 2 mm, lòng ống 0,3 – 0,5 mm, có chức năng dẫn tinh trùng ra ngoài để phóng tinh trong quá trình thụ tinh.
 Nguyên nhân gây tắc ống dẫn tinh
 Các nguyên nhân thường gặp gây tắc ống dẫn tinh ở nam giới gồm:
 Mắc bệnh viêm nhiễm hệ sinh dục: Các bệnh viêm nhiễm hệ sinh dục như viêm tinh hoàn, viêm niệu đạo. Mào tinh hoàn, tinh hoàn, ống dẫn tinh có sự liên kết mật thiết với nhau.
 U bướu: Sự hình thành khối u tại cơ quan sinh dục của nam giới như ung thư tinh hoàn, nang túi tinh,… có khả năng làm ống dẫn tinh bị tắc nghẽn.
 Bẩm sinh: Các yếu tố bẩm sinh như thiếu toàn bộ hay một đoạn ống dẫn tinh, mào tinh hoàn không có thân và đuôi, không có sự liên kết ống dẫn tinh và mào tinh hoàn…
 Tổn thương do phẫu thuật: Ống dẫn tinh bị tổn thương, tắc nghẽn có thể là hậu quả của việc thắt ống dẫn tinh triệt sản hoặc trong phẫu thuật điều trị thoát vị bẹn, giãn mạch thừng tinh…
 Các phương pháp chẩn đoán
 Xét nghiệm nội tiết sinh dục
 Xét nghiệm máu định lượng hormone nội tiết tố sinh dục nam như testosterone, LH, FSH. Kết quả xét nghiệm sẽ giúp bác sĩ phân biệt trường hợp vô sinh do tinh hoàn không sinh tinh và vô sinh do tắc ống dẫn tinh.
 Nồng độ FSH tăng cao cho thấy có sự bất thường về sinh tinh ở tinh hoàn, có thể không sinh tinh hay giảm sinh tinh. Tuy nhiên, một số trường hợp tinh hoàn không sinh tinh nhưng nồng độ FSH vẫn bình thường. Những trường hợp vô tinh do tắc ống dẫn tinh, tinh hoàn vẫn sinh tinh bình thường thì nồng độ hormone cũng ở mức bình thường. (2)
 Siêu âm
 Kết quả siêu âm sẽ giúp bác sĩ phát hiện những bệnh lý nếu có như u tinh hoàn, nang mào tinh… Những trường hợp cần chẩn đoán sâu hơn có thể được tiến hành siêu âm qua trực tràng để quan sát hình ảnh tuyến tiền liệt, túi tinh, nang ống phóng tinh,… Qua đó, bác sĩ sẽ xác định chính xác nguyên nhân gây tắc nghẽn ống dẫn tinh hay bất sản ống dẫn tinh bẩm sinh.
 Sinh thiết tinh hoàn
 Bác sĩ sẽ tiến hành lấy tế bào mô tinh hoàn để thực hiện sinh thiết kiểm tra. Phương pháp chẩn đoán này giúp phân biệt vô sinh do tắc nghẽn ống dẫn tinh hoặc do rối loạn sản xuất tinh trùng ở tinh hoàn.
 Phân tích di truyền
 Phương pháp chẩn đoán này ít được thực hiện khi nam giới vô sinh do tắc ống dẫn tinh. Tuy nhiên, phân tích di truyền vẫn cần thiết vì giúp bác sĩ kiểm tra yếu tố di truyền gây bất sản ống dẫn tinh hai bên bẩm sinh.
 Điều trị tắc ống dẫn tinh như thế nào?
 Chỉ định điều trị
 Phẫu thuật sửa chữa đường dẫn tinh để giúp người bệnh có thể có con mà không cần bất cứ phương pháp hỗ trợ sinh sản nào.
 Lấy tinh trùng từ mào tinh hay tinh hoàn để thụ tinh trong ống nghiệm hay bơm tinh trùng vào bào tương của noãn.
 Phương pháp điều trị
 1. Tắc trong tinh hoàn
 Chỉ có kỹ thuật mở TESE cho phép lấy tinh trùng ở người bệnh. Đây là kỹ thuật được đề nghị trong trường hợp tắc trong tinh hoàn. Bác sĩ sẽ lấy tinh trùng từ tinh hoàn bằng phẫu thuật mở tinh hoàn (TESE: Testicular sperm extraction). Các mẫu thu được sẽ được chia nhỏ hoặc sử dụng một số loại men để tăng khả năng thu được tinh trùng từ các ống sinh tinh. Tỷ lệ thu được tinh trùng cao hơn so với kỹ thuật TESA. (3)
 Với kỹ thuật TESA (Testicular sperm aspiration), bác sĩ sẽ lấy tinh trùng từ tinh hoàn bằng chọc hút, dùng kim chọc vào mô tinh hoàn và hút từ từ ra mẫu mô, thường phải hút nhiều mô ở nhiều vị trí khác nhau, sau đó tách nhỏ mô và tìm tinh trùng dưới kính hiển vi. Nếu quá trình sinh tinh bị suy giảm, khả năng lấy được tinh trùng thường thấp, khoảng 50%.
 2. Tắc mào tinh
 Trong trường hợp tắc mào tinh, bác sĩ sẽ lấy tinh trùng từ mào tinh bằng vi phẫu thuật MESA (Microsurgical epididymal sperm aspiration). Phẫu thuật này được chỉ định trong trường hợp không có ống dẫn tinh bẩm sinh CBAVD (Congenital bilateral Absence of the Vas Deferens).
 Bác sĩ sẽ tiến hành mổ mở mào tinh và hút lấy tinh trùng. Tỷ lệ thành công của MESA cao. Tinh trùng thường thu được nhiều, có thể trữ lạnh. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có một số khuyết điểm như tính xâm lấn cao, dịch thu được lẫn nhiều hồng cầu và tình trạng xơ dính nhiều, gây khó khăn cho những trường hợp phải phẫu thuật lần sau.
 Ngoài ra, kỹ thuật TESE và PESA cũng là lựa chọn trong trường hợp tắc mào tinh. PESA (Percutaneous epididymal sperm aspiration) là phương pháp điều trị lấy tinh trùng bằng cách chọc hút mào tinh, không cần phẫu thuật mở bao tinh hoàn hay bộc lộ mào tinh. Đây là phương pháp nên lựa chọn đầu tiên ở những trường hợp không tinh trùng do tắc nghẽn.
 3. Tắc đầu gần ống dẫn tinh
 Nối ống dẫn tinh với mào tinh được thực hiện trong trường hợp tắc do bẩm sinh, nhiễm trùng, sau thắt ống dẫn tinh triệt sản hay tắc mào tinh tự phát… Khoảng 20-40% cặp vợ chồng có thai sau giao hợp. (4)
 4. Tắc đầu xa ống dẫn tinh
 Kỹ thuật nối lại ống dẫn tinh được thực hiện trong các trường hợp thắt ống dẫn tinh để triệt sản, tắc ống dẫn tinh ở vùng bẹn do chấn thương, do phẫu thuật thoát vị bẹn trước đó. Khi áp dụng kỹ thuật này, đa số trường hợp thành công. Tinh trùng xuất hiện ở 70–95% người bệnh và có thai khoảng 30–75 % mà không cần dùng biện pháp hỗ trợ sinh sản nào.
 Yếu tố ảnh hưởng đến kết quả phẫu thuật là số năm từ lúc triệt sản đến lúc tái tạo lại. Trong đó, chiều dài đoạn hẹp và kết quả thành công tỷ lệ nghịch nhau. Tuy nhiên, một số trường hợp không thể sửa được đứt đoạn của ống dẫn tinh hai bên do tai biến sau phẫu thuật thoát vị bẹn, tinh hoàn ẩn… Trong những trường hợp này, kỹ thuật TESE/MESA hay chọc hút tinh trùng từ đầu gần ống dẫn tinh có thể thực hiện và bảo quản lạnh để làm ICSI. ICSI (Intra-cytoplasmic Sperm Injection) là phương pháp tiêm tinh trùng trực tiếp vào noãn để tạo phôi mà chỉ cần một trứng và một tinh trùng.
 5. Tắc ống phóng tinh
 Điều trị tắc ống phóng tinh phụ thuộc vào nguyên nhân sinh bệnh.
 Cắt nội soi ống phóng tinh qua niệu đạo TURED (Transurethral resection of the ejaculatory ducts): Áp dụng trong trường hợp tắc ống phóng tinh do sau viêm và một hay hai ống phóng tinh tạo thành nang ở đường giữa bên trong tuyến tiền liệt. Siêu âm với đầu dò trực tràng trong khi mổ sẽ giúp kỹ thuật này an toàn hơn. Biến chứng sau mổ của TURED là phóng tinh ngược dòng, nước tiểu trào ngược vào ống phóng tinh, túi tinh, ống dẫn tinh.
 MESA, TESE: Hút tinh trùng ở đầu gần ống dẫn tinh, hút túi tinh dưới hướng dẫn siêu âm và hút trực tiếp nang.
 Với sứ mệnh mang đến hạnh phúc và niềm tin cho các đôi vợ chồng, khoa Nam học của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh ra đời, mang tới những dịch vụ cao cấp trong việc tư vấn, thăm khám, chẩn đoán và điều trị các bệnh phổ biến và chuyên sâu trong lĩnh vực Nam học.
 Đội ngũ chuyên gia của khoa thường xuyên cập nhật những nghiên cứu khoa học và các phác đồ hiện đại trong tư vấn chăm sóc sức khỏe Nam giới với hiệu quả và tính an toàn cao.
 Được thành lập với sứ mệnh “Vòng tay yêu thương, mang lại hạnh phúc, niềm tin cho mỗi gia đình”, khoa Nam học Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã điều trị thành công cho rất nhiều bệnh nhân gặp phải các vấn đề sức khỏe sinh sản, đem đến niềm vui và hạnh phúc cho hàng ngàn cặp vợ chồng.
 Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là một trong số ít bệnh viện có sự phối hợp chặt chẽ cả 3 khoa Hỗ trợ sinh sản, khoa Phụ sản và khoa Nam học. Bệnh viện có ngân hàng mô, giúp trữ đông mô phục vụ cho hỗ trợ sinh sản. Tại khoa Nam học, các bác sĩ áp dụng nhiều kỹ thuật tiên tiến trong khám chữa bệnh, chẳng hạn như phẫu thuật nội soi bằng máy Laser công suất lớn (Holmium), dùng kính hiển vi trong các phẫu thuật vi phẫu và tạo hình…
 Để đặt lịch khám và chữa trị tình trạng vô sinh ở nam giới cùng các chuyên gia đầu ngành tại Khoa Nam học, hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách vui lòng liên hệ: