Ung thư tuyến tiền liệt di căn xương
08/04/2022

Ung thư tuyến tiền liệt là một bệnh thường gặp trong các bệnh ung thư ở nam giới, đứng thứ 2 chỉ sau ung thư phổi. Bệnh thường tiến triển âm thầm, khi đã có triệu chứng bệnh thường đã ở giai đoạn muộn, bướu đã xâm lấn và có khả năng di căn xa. Xương là nơi bướu thường di căn tới nhất. Số liệu thống kê cho thấy tình trạng di căn xương xảy ra ở 60% trường hợp ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn cuối. Ung thư tuyến tiền liệt di căn xương không thể chữa khỏi hoàn toàn. Mục đích của điều trị là làm chậm sự phát triển của khối u và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
 Mục lụcUng thư tuyến tiềnliệt di căn xương là gì?Triệu chứng, dấu hiệuPhương pháp chẩn đoánXét nghiệm PSA máuSinh thiết tuyến tiền liệtChẩn đoán hình ảnhXét nghiệm máuTiên lượng sốngĐiều trị ung thư tuyến tiền liệt di căn xươngHóa trị liệuThuốc giảm đauThuốc CorticoidXạ trị liệuThuốc phóng xạThuốc BisphosphonatesThuốc DenosumabPhẫu thuậtUng thư tuyến tiềnliệt di căn xương là gì?
 Ung thư tuyến tiền liệt di căn xương là tình trạng khoảng 80% tế bào ung thư sẽ di căn đến xương bằng cách xâm nhập trực tiếp, di chuyển vào máu hoặc hệ thống bạch huyết của người bệnh. Khi người bệnh bị di căn đến xương, bác sĩ sẽ thay đổi các lựa chọn điều trị, tiên lượng và đánh giá lại triển vọng sức khỏe.
 Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những ung thư có khả năng dẫn đến di căn xương cao nhất, các xương thường bị di căn tới bao gồm: xương cột sống, xương cánh chậu, xương sườn, xương đùi… Hiện nay, ung thư tuyến tiền liệt được chia làm 4 giai đoạn chính dựa theo độ xâm lấn của khối u, nồng độ kháng nguyên đặc hiệu của tuyến tiền liệt (PSA) và thang điểm Gleason thông qua giải phẫu bệnh. Khi bệnh nhân được chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt di căn xương, đây là giai đoạn cuối của bệnh (giai đoạn 4) thì tỷ lệ sống khá thấp. (1)
 Triệu chứng, dấu hiệu
 Ung thư tuyến tiền liệt di căn xương đồng nghĩa với ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn cuối và có những biểu hiện điển hình như sau: (2)
 Tiểu khó
 Nước tiểu hoặc tinh dịch có máu
 Rối loạn cương dương
 Đau đớn khi xuất tinh
 Đau ở vùng xương cánh chậu, xương đùi, xương cột sống
 Chân phù.
 Người mệt mỏi
 Sụt cân, suy kiệt
 Người bệnh nhập viện trong trường hợp gãy xương bệnh lý
 Phương pháp chẩn đoán
 Theo các chuyên gia tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu Thận học, Hệ thống BVĐK Tâm Anh, để đánh giá ung thư tuyến tiền liệt di căn xương, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện một số xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh như sau:
 Xét nghiệm PSA máu
 Nồng độ PSA máu có thể giúp đánh giá nguy cơ, tiên lượng và theo dõi bệnh. Suốt quá trình điều trị, bác sĩ cũng thường xuyên chỉ định xét nghiệm này để đánh giá tính hiệu quả của các liệu pháp điều trị.
 Xem thêm:Xét nghiệm PSA chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt
 Sinh thiết tuyến tiền liệt
 Bác sĩ lấy mẫu mô của tuyến tiền liệt thông qua kim sinh thiết nhỏ với sự hỗ trợ của đầu dò siêu âm qua ngả trực tràng và soi chiếu dưới kính hiển vi. Bác sĩ giải phẫu bệnh sẽ kết luận có hoặc không có tế bào ung thư và phân loại mô học của u. Có thể lấy từ 6-12 mẫu hoặc hơn để có được chẩn đoán xác định và mức độ nguy cơ dựa trên thang điểm Gleason. (2-4 điểm: ác tính thấp, 5-7 điểm: ác tính vừa, 8-10 điểm: ác tính cao)
 Chẩn đoán hình ảnh
 Chẩn đoán hình ảnh đầu tay với bệnh lý tuyến tiền liệt là siêu âm (qua ngả bụng hoặc qua ngả trực tràng). Khi có nghi ngờ ung thư tuyến tiền liệt đã di căn, người bệnh có thể sẽ làm thêm các chẩn đoán hình ảnh khác như chụp X-quang xương khung chậu, xương cột sống, xương đùi, X-quang ngực… Chụp cắt lớp vi tính (CT-Scan), chụp cộng hưởng từ (MRI), xạ hình xương (bone scintigraphy), chụp PET (Positron Emission Tomography)
 Xét nghiệm máu
 Xét nghiệm máu cũng có thể được thực hiện cho bệnh nhân bị ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn cuối để theo dõi sự thay đổi về nồng độ canxi hoặc hồng cầu, để đánh giá tác động của ung thư lên tổng trạng của người bệnh.
 Tiên lượng sống
 Cho đến thời điểm hiện tại vẫn chưa thể dự đoán chính xác tuổi thọ của người bệnh sau khi được chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt di căn xương. Bởi, tiên lượng sống chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố như tuổi tác, mức độ di căn của ung thư, mức độ đáp ứng điều trị…
 Kết quả từ một nghiên cứu năm 2017 ước tính rằng, ở những người bị ung thư tuyến tiền liệt di căn đến xương sẽ có tiên lượng sống cụ thể là:
 35% trường hợp sống sau 1 năm
 12% trường hợp sống sau 3 năm
 6% trường hợp sống sau 5 năm
 Điều trị ung thư tuyến tiền liệt di căn xương
 Khi ung thư đã lan ra ngoài tuyến tiền liệt, mục tiêu chính của việc điều trị là làm chậm sự lây lan đến xương và kiểm soát các triệu chứng, ngăn ngừa các biến chứng của bệnh qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
 Ung thư tuyến tiền liệt di căn xương có thể áp dụng một số phương pháp điều trị đặc thù sau: (3)
 Hóa trị liệu
 Thuốc hóa trị nhắm vào mục tiêu và tiêu diệt các tế bào ung thư. Điều này có thể làm chậm sự tiến triển và lây lan của ung thư đến xương. Hóa trị cũng có thể được sử dụng để thu nhỏ kích thước, nhằm làm giảm tác động của khối u.
 Thuốc giảm đau
 Nếu bị đau xương do ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn cuối, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc giảm đau, thuốc chống viêm, thuốc giảm đau thông thường có thể sẽ không hiệu quả khi cơn đau đã trở lên nghiêm trọng, khi đó bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau nhóm Opioid (ví dụ như Morphin).
 Thuốc Corticoid
 Corticoid (như Prednisone hoặc Dexamethasone) cũng thường được sử dụng để điều trị ung thư tuyến tiền liệt di căn. Thuốc có thể giúp giảm đau xương và giảm nồng độ PSA trong máu.
 Xạ trị liệu
 Tia phóng xạ liều cao được chiếu từ bên ngoài vùng bệnh có thể được dùng để triệt căn hoặc điều trị triệu chứng. Phương pháp cũng có thể giúp giảm đau. Xạ trị có thể được chỉ định phối hợp với các liệu pháp khác, điển hình như can thiệp bằng nội tiết…
 Thuốc phóng xạ
 Nếu ung thư đã di căn đến nhiều vị trí của xương, các loại thuốc phóng xạ có thể được sử dụng qua đường tiêm. Thuốc lắng đọng ở các vùng xương bị tổn thương và phát ra các bức xạ giúp tiêu diệt tế bào ung thư, giảm kích thước và làm dịu cơn đau từ các khối u.
 Thuốc Bisphosphonates
 Loại thuốc này được dùng theo đường uống hoặc tiêm có tác dụng ức chế các tế bào hủy xương qua đó tăng cường sức khỏe xương, giúp xương không bị mòn đi. Thuốc có khả năng giúp xương chắc khỏe hơn để giảm đau và ngăn ngừa nguy cơ gãy xương.
 Thuốc Denosumab
 Đây là một dạng thuốc tiêm, có tác dụng giống thuốc Bisphosphonates nhưng theo cơ chế khác, có thể giúp xương chắc khỏe, ngăn ngừa hoặc làm chậm quá trình gãy xương. Thuốc thường được sử dụng cho những người đã bị ung thư di căn vào xương hoặc đang điều trị bằng hormone.
 Phẫu thuật
 Nếu ung thư tuyến tiền liệt lan đến xương và làm yếu cột sống, một cuộc phẫu thuật nhỏ gọi là tạo hình và bơm xi măng sinh học cột sống có thể được thực hiện để ổn định các xương cột sống bị xẹp, đau, suy yếu do ung thư tuyến tiền liệt di căn gây ra.
 Trung tâm Tiết niệu Thận học, khoa Nam học của Hệ thống BVĐK Tâm Anh quy tụ đội ngũ các chuyên gia đầu ngành, Nội khoa và Ngoại khoa, giỏi chuyên môn, tận tâm.
 Nhà giáo nhân dân GS.TS.BS Trần Quán Anh, Thầy thuốc ưu tú PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên là những cây đại thụ trong ngành Tiết niệu Thận học Việt Nam. Cùng với các tên tuổi Thầy thuốc ưu tú TS.BS Nguyễn Thế Trường Thầy thuốc ưu tú BS.CKII Tạ Phương Dung, TS.BS Nguyễn Hoàng Đức, TS.BS Từ Thành Trí Dũng, ThS.BS.CKI Nguyễn Đức Nhuận, BS.CKII Nguyễn Lê Tuyên, ThS.BS Nguyễn Tân Cương, ThS.BS Tạ Ngọc Thạch, BS.CKI Phan Trường Nam…
 Các chuyên gia, bác sĩ của Trung tâm luôn tự tin làm chủ những kỹ thuật mới nhất, phát hiện sớm và điều trị hiệu quả các bệnh lý về thận và đường tiết niệu, giúp người bệnh rút ngắn thời gian nằm viện, hạn chế nguy cơ tái phát, nâng cao chất lượng cuộc sống.
 Với hệ thống máy móc, trang thiết bị hiện đại hàng đầu trong nước và khu vực; Phòng mổ đạt tiêu chuẩn quốc tế; Cùng với khu nội trú và dịch vụ cao cấp 5 sao… Trung tâm Tiết niệu Thận học nổi bật với các dịch vụ thăm khám, tầm soát và điều trị tất cả các bệnh lý đường tiết niệu. Từ các thường gặp cho đến các cuộc đại phẫu thuật kỹ thuật cao. Có thể kể đến phẫu thuật nội soi sỏi thận, ghép thận, cắt bướu bảo tồn nhu mô thận; cắt thận tận gốc; cắt tuyến tiền liệt tận gốc; cắt toàn bộ bàng quang tạo hình bàng quang bằng ruột non; cắt tuyến thượng thận; tạo hình các dị tật đường tiết niệu… Chẩn đoán – điều trị nội khoa và ngoại khoa tất cả các bệnh lý Nam khoa.
 Để đặt lịch khám và phẫu thuật tuyến tiền liệt với các chuyên gia đầu ngành tại Trung tâm Tiết niệu Thận học, Khoa Nam học Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách có thể đặt hẹn trực tuyến qua các cách sau đây:
 Gọi tổng đài 0287 102 6789 (TP HCM) hoặc 024 3872 3872 (Hà Nội) để đăng ký lịch hẹn khám bệnh riêng với chuyên gia, thông qua nhân viên chăm sóc khách hàng.
 Đăng ký hẹn khám bệnh với bất kỳ bác sĩ nào mà mình tin tưởng tại đường link: https://tamanhhospital.vn/danh-cho-khach-hang/dat-lich-kham/
 Gửi tin nhắn trên Fanpage Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hoặc Fanpage Tiết niệu – Nam học BVĐK Tâm Anh
 Nhắn tin qua Zalo OA của BVĐK Tâm Anh.
 Ung thư tuyến tiền liệt di căn xương là một trong những bệnh nguy hiểm. Người bệnh có tiên lượng sống thấp, nếu phát hiện ở giai đoạn muộn. Điều đáng nói là ung thư tuyến tiền liệt thường phát triển một cách âm thầm, khi phát hiện hầu như đã chuyển biến xấu. Do đó, nam giới nên chú ý đến sức khỏe của bản thân nhiều hơn, chú trọng tầm soát định kỳ để dự phòng ung thư tuyến tiền liệt hiệu quả.