Gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai trên bệnh nhân mắc lupus

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa II Lê Minh Việt - Bác sĩ Gây mê - Khoa Ngoại Tổng hợp - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hạ Long. Bà bầu mắc bệnh lupus ban đỏ có biến chứng cần được chỉ định mổ lấy thai. Gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus được thực hiện nhằm kiểm soát hoạt động hô hấp của người bệnh trong và sau khi phẫu thuật.
 1. Tổng quan về gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus
 Trong phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus, kỹ thuật gây mê toàn cơ thể có đặt nội khí quản, hay còn gọi là gây mê nội khí quản, được sử dụng nhằm kiểm soát hoạt động hô hấp của người bệnh trong và sau khi phẫu thuật.Gây mê nội khí quản được chỉ định đối với bà bầu mắc bệnh lupus ban đỏ trong những trường hợp:Các biến chứng: co giật, đông máu, thiếu máu cục bộ cơ tim, viêm màng ngoài tim, bệnh lý thần kinh.Không thể hoặc gặp khó khăn khi kiểm soát hô hấp bằng mặt nạ.Không thể thực hiện gây tê vùng hoặc từ chối gây tê vùng.
 2. Cần chuẩn bị gì khi gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus?
 Để thực hiện gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus, cần có những phương tiện, máy móc, thiết bị, thuốc men như sau:Hệ thống bao gồm máy gây mê (kèm thở), bóp tay oxy, máy theo dõi các chỉ số chức năng sống (như huyết áp động mạch, nhịp thở, nhiệt độ, ECG, EtCO2, SpO2), máy hút, máy phá rung tim, ...Thuốc gây mê - giảm đau trung ương- giãn cơCác cỡ ống nội khí quản để đặt, đèn soi thanh quản, mặt nạ, ống hút, canul miệng hầu, bóng bóp, mandrin mềm, kìm Magill.Solumedrol, Salbutamol và Lidocain 10% dạng xịt.Các phương tiện khác hỗ trợ gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus dự phòng trường hợp đặt nội khí quản khó: mask thanh quản, ống Cook, ống soi phế quản mềm, kìm mở miệng, bộ mở khí quản, ...     Bà bầu mắc bệnh lupus ban đỏ  3. Quy trình gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus
 Trước khi tiến hành mổ lấy thai, bệnh nhân mắc bệnh lupus ban đỏ cần được thăm khám gây mê để kịp thời phát hiện và phòng ngừa các nguy cơ có thể xảy ra, cũng như đánh giá tình trạng đặt ống nội khí quản khó.Quy trình gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus gồm các bước như sau:Bước 1: Đặt người bệnh ở tư thế nằm ngửa, trước khi khởi mê ít nhất 5 phút, cho thở oxy 100% với liều lượng 3 - 6 lít/phút. Lắp các máy móc để theo dõi, thiết lập đường truyền. Trường hợp nếu cần có thể cho người bệnh sử dụng thuốc an thần từ tối hôm trước phẫu thuật.Bước 2: Khởi mê bắt đầu bằng tiêm tĩnh mạch (thuốc, etomidate, propofol...), thuốc mê bốc hơi (sevofluran...), thuốc giảm đau (fentanyl, ,sufentanyl, ...), sử dụng thuốc giãn cơ nếu cần (rocuronium, succinylcholin, vecuronium, ...). Cần đảm bảo điều kiện đặt ống nội khí quản trong phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus (bệnh nhân ngủ sâu, giãn cơ đủ độ).Bước 3: Tiến hành đặt nội khí quản đường miệng như sau: Mở miệng người bệnh, đặt một tay dưới cổ để giúp cổ ngửa thẳng, đưa đèn soi thanh quản vào phía bên phải của miệng, gạt lưỡi sang bên trái miệng, đưa đèn vào sâu, đồng thời kết hợp dùng tay phải đè sụn giáp nhẫn để tìm nắp và lỗ thanh mônThực hiện khởi mê nhanh và tiến hành thủ thuật Sellick khi dạ dày đầy (ngay khi bệnh nhân mất tri giác, tiến hành ấn sụn nhẫn đến khi quá trình đặt ống nội khí quản xong)Bước tiếp theo trong gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai trên bệnh nhân Lupus ban đỏ là nhẹ nhàng luồn ống nội khí quản qua lỗ thanh môn, khi bóng ống nội khí quản đi qua dây thanh âmNhẹ nhàng rút đèn soi thanh quản raBơm bóng nội khí quảnNghe phổi, xem chỉ số EtCO2 để kiểm tra ống nội khí quản đã được đặt đúng vị tríDùng băng dính cố định ống nội khí quản.Trường hợp nếu cần tránh cắn ống nội khí quản, có thể đặt canul vào miệng người bệnh. Lưu ý, áp dụng quy trình đặt ống nội khí quản khó đối với những trường hợp đặt nội khí quản khó.Bước 4: Bước tiếp theo trong gây mê đặt nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus là duy trì mê với các thuốc mê (tĩnh mạch hoặc bốc hơi), thuốc giảm đau, thuốc giãn cơ (nếu cần) và kiểm soát hô hấp của người bệnh bằng máy hoặc dụng cụ bóp tay.     Phẫu thuật mổ lấy thai ở bà bầu bị lupus ban đỏ cần đặc biệt chú ý  4. Theo dõi trong quá trình gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus
 Trong quá trình gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus, cần theo dõi các dấu hiệu và chỉ số sau:Độ sâu của gây mê: Theo dõi huyết áp, nhịp tim, huyết áp, tình trạng đổ mồ hôi, chảy nước mắt, các chỉ số BIS, MAC, Entropy (nếu có) ...Dấu hiệu sinh tồn: Theo dõi huyết áp, nhịp tim, thân nhiệt, các chỉ số EtCO2, SpO2.Theo dõi phòng trường hợp sai vị trí ống nội khí quản, hoặc ống bị tắc, gập.Kết thúc quá trình gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus, cần đảm bảo các tiêu chuẩn sau trước khi tiến hành rút ống nội khí quản:Bệnh nhân tỉnh, thực hiện được theo lệnh.Tự thở được, thở đều, tần số thở nằm trong giới hạn bình thường.Huyết áp và mạch đập ổn định.Thân nhiệt trên 35 độ C.Nâng đầu >5 giây, chỉ số TOF >0,9 (nếu có).Bệnh nhân không gặp biến chứng của quá trình gây mê và phẫu thuật.     Trong quá trình phẫu thuật, cần theo dõi huyết áp của sản phụ  5. Xử trí tai biến sau gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus
 Trong quá trình gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus có thể xảy ra một số biến chứng cần được xử trí như sau:Dịch dạ dày trào ngược đường thở: Khi phát hiện dịch tiêu hóa ở trong khoang miệng và đường thở, ngay lập tức hút sạch dịch, đặt bệnh nhân nằm đầu thấp và nghiêng đầu sang bên. Nhanh chóng đặt ống nội khí quản và hút sạch toàn bộ dịch trong đường thở. Theo dõi bệnh nhân đề phòng nhiễm trùng phổi sau phẫu thuật. Đặt sonde dạ dày tiến hành hút sạch dịch dạ dày trước khi rút ống nội khí quảnRối loạn huyết động: Tùy vào nguyên nhân và triệu chứng như rối loạn nhịp tim, tăng hoặc hạ huyết áp, ... sẽ xử trí phù hợp.Đặt nội khí quản khó trong gây mê cho bà bầu bị lupus: Chuyển sang quy trình đặt ống nội khí quản khó hoặc tiến hành phương pháp vô cảm khác.Đặt nhầm ống nội khí quản vào dạ dày: Tiến hành đặt lại ống nội khí quản khi đặt nhầm với các triệu chứng là nghe phổi không có tiếng rì rào của phế nang, không đo được chỉ số EtCO2.Co thắt thanh quản, khí quản, phế quản: Tai biến trong gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus có thể gây khó hoặc không thể thông khí, lúc này nghe phổi sẽ có tiếng rít ran hoặc cũng có thể phổi câm. Để xử trí cần cung cấp đầy đủ oxy, đồng thời cho thêm thuốc ngủ và thuốc giãn cơ, thuốc giãn phế quản và corticoid để đảm bảo thông khí. Trường hợp không kiểm soát được hô hấp, cần áp dụng quy trình đặt nội khí quản khó.Chấn thương trong đặt ống nội khí quản: Tùy theo thương tổn như gãy răng, chảy máu, đường thở có dị vật, ... sẽ xử trí phù hợp.Biến chứng hô hấp: Tìm và xử trí nguyên nhân, đảm bảo thông khí và cung cấp đủ oxy 100% khi gây mê cho bà bầu bị lupus gây ra các biến chứng về hô hấp như ống nội khí quản bị gập, tụt hoặc đẩy sâu vào một bên phổi, hở hoặc tụt hệ thống hô hấp, oxy hết nguồn, hết tác dụng của soda gây thiếu oxy.Biến chứng sau khi rút ống nội khí quản: Tùy vào nguyên nhân chọn cách xử trí phù hợp khi xuất hiện các triệu chứng sau khi rút ống nội khí quản như suy hô hấp, khàn tiếng, đau họng, co thắt thanh quản, khí quản, phế quản, hẹp thanh quản và khí quản, viêm đường hô hấp trên.     Sản phụ có thể suy hô hấp sau phẫu thuật  6. Lưu ý trong gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus
 Gây mê cho bà bầu bị lupus để mổ lấy thai bằng phương pháp đặt nội khí quản cần lưu ý:Đặt nội khí quản có thể gây co giật, tăng áp động mạch phổi.Bệnh lupus ban đỏ có thể làm giảm tiểu cầu và gây chảy máu vùng hầu do chứng đông máu nội mạch lan tỏa.Viêm cơ tim hoặc cơn thiếu máu cục bộ cơ tim do bệnh lupus có thể gây chèn ép tim và tim đập nhanh.Dùng thêm thuốc giảm đau đối với bà bầu mắc bệnh lupus ban đỏ bị giãn dây chằng, viêm khớp Lupus.Cần chẩn đoán phân biệt cơn đau nhức nửa đầu và viêm mạch máu não do bệnh Lupus và do phẫu thuật.Bệnh lý thần kinh ở bà bầu bị lupus có thể gây liệt dây thanh âm.Nếu sử dụng NSAID trong thời gian dài có thể làm tăng hoặc giảm số lượng tiểu cầu.Bà bầu sử dụng thuốc dexamethasone hoặc Prednisone có thể bị viêm loét đường tiêu hóa và sưng phù ở mặt gây đặt nội khí quản khó.Gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai ở bà bầu bị lupus cần lưu ý những biến chứng trong và sau phẫu thuật, đặc biệt là những biến chứng do bệnh lupus gây ra.Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec đã ứng dụng kỹ thuật gây mê nội khí quản trong thăm khám, chẩn đoán, điều trị nhiều bệnh lý. Quy trình gây mê nội khí quản tại Vinmec được thực hiện bài bản, đúng chuẩn quy trình bởi đội ngũ y bác sĩ tay nghề chuyên môn cao, hệ thống máy móc hiện đại. Nhờ đó mà các tai biến sau quá trình gây mê, phẫu thuật luôn được hạn chế tối đa ở mức cao nhất.Bác sĩ chuyên khoa II Lê Minh Việt đã có hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Gây mê - Hồi sức, trong đó có hơn 2 năm là chuyên gia Y tế tại Yemen và nguyên là Trưởng khoa Gây mê Hồi sức - Bệnh viện Thanh Nhàn, Hà Nội. Hiện bác sĩ Lê Minh Việt đang là bác sĩ gây mê, Đơn nguyên gây mê - phòng mổ, bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hạ Long.Quý khách có nhu cầu khám bệnh bằng các phương pháp hiện đại, đạt hiệu quả cao tại Vinmec vui lòng đăng ký khám TẠI ĐÂY.  Cận cảnh mổ đẻ ở Vinmec: An toàn, giảm đau, trọn vẹn hạnh phúc!