Sự phát triển quá mức của vi khuẩn đường ruột trong giai đoạn đầu của viêm tụy cấp nặng có liên quan đến hội chứng suy hô hấp cấp tính

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Trong giai đoạn đầu của viêm tụy cấp (AP), một số lượng lớn các cytokine gây ra bởi viêm tụy cục bộ làm tổn thương nghiêm trọng chức năng hàng rào của ruột, vi khuẩn đường ruột và nội độc tố xâm nhập vào máu, gây ra cơn bão viêm, dẫn đến suy đa tạng, biến chứng nhiễm trùng, và các rối loạn khác, cuối cùng dẫn đến tử vong.
 Suy ruột xảy ra sớm trong quá trình viêm tụy cấp, thúc đẩy sự phát triển của nó. Là một phương pháp thay thế để phát hiện sự phát triển quá mức của vi khuẩn ruột non, xét nghiệm hơi thở hydro an toàn, không xâm lấn và thuận tiện, phản ánh số lượng vi khuẩn đường ruột trong viêm tụy cấp một cách gián tiếp.Duy trì chức năng hàng rào đường ruột và giảm thiểu và ngăn ngừa sự di chuyển của vi khuẩn đường ruột đã trở thành chìa khóa để kiểm soát sự xuất hiện và phát triển của viêm tụy cấp nặng. Điều này làm giảm các biến chứng trong giai đoạn đầu của bệnh. Nhiều tác giả đã thực hiện nghiên cứu này để điều tra những thay đổi trong chức năng cơ quan và vi khuẩn đường ruột trong viêm tụy cấp, đồng thời khám phá mối tương quan giữa phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột và chức năng cơ quan viêm tụy cấp.
 1.Sự thay đổi của vi khuẩn đường ruột được đo bằng cách sử dụng xét nghiệm hơi thở hydro
 Một nghiên cứu đã được thực hiện nhằm mục đích kiểm tra sự thay đổi của vi khuẩn đường ruột được đo bằng cách sử dụng xét nghiệm hơi thở hydro trong giai đoạn đầu của viêm tụy cấp để làm sáng tỏ mối quan hệ giữa vi khuẩn đường ruột và tổn thương phổi cấp tính/ ARDS. Việc can thiệp lâm sàng sớm và duy trì chức năng hàng rào ruột sẽ rất có lợi trong việc kiểm soát sự phát triển của viêm tụy cấp nặng .Các tác giả đã phân tích hồi cứu dữ liệu của 456 bệnh nhân mắc viêm tụy cấp đáp ứng các tiêu chuẩn chẩn đoán của "Sự đồng thuận về tiêu chuẩn phân loại mới của Atlanta đối với bệnh viêm tụy cấp tính" năm 2012 và những người được đưa vào phòng chăm sóc đặc biệt (ICU) của Khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Huyền Vũ của Đại học Y khoa Thủ đô từ năm 2016 đến năm 2019. Tổng số 152 bệnh nhân đã được nhập viện với hội chứng đáp ứng viêm toàn thân hoặc suy nội tạng và có thể hợp tác với xét nghiệm hơi thở hydro trong vòng 1 tuần sau khi nhập viện. Theo "Đồng thuận về tiêu chuẩn phân loại Atlanta mới cho bệnh viêm tụy cấp tính" năm 2012 đã cải thiện tiêu chuẩn chấm điểm Marshall, 1 bệnh nhân suy tuần hoàn, 2 bệnh nhân suy thận, 66 bệnh nhân không suy tạng, 83 bệnh nhân suy hô hấp. Loại trừ một bệnh nhân suy tuần hoàn và 2 bệnh nhân suy thận. Tổng cộng 149 bệnh nhân cuối cùng đã được đưa vào. Dữ liệu chung bao gồm tuổi, giới tính, chỉ số khối cơ thể (BMI), sinh lý cấp tính và điểm đánh giá sức khỏe mãn tính (viêm tụy cấp ACHE) -II, và các chất trung gian gây viêm đã được thu thập.Trong nghiên cứu này, các tác giả sử dụng xét nghiệm hơi thở hydro để phát hiện những thay đổi của vi khuẩn đường ruột trong giai đoạn đầu của viêm tụy cấp và chứng minh rằng có mối tương quan giữa ARDS và phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột trong giai đoạn đầu của viêm tụy cấp nặng .     Trong giai đoạn đầu của viêm tụy cấp cần xét nghiêm hơi thở hydro  2.Thử nghiệm hô hấp bằng hydro lactose
 Thử nghiệm hô hấp bằng hydro lactose là một thử nghiệm bán định tính không xâm lấn, ban đầu được thiết kế để đo thời gian qua đường miệng - manh tràng; Nó hiện đang được sử dụng cho nhiều bệnh của hệ tiêu hóa, chẳng hạn như không dung nạp lactose, hội chứng ruột kích thích, khó tiêu và gan nhiễm mỡ không do rượu. Tiền đề của bài kiểm tra hơi thở hydro để phát hiện phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột là quá trình trao đổi chất của con người không tạo ra hydro hoặc metan. Methanogens không phải là vi khuẩn, mà thuộc loại vi khuẩn cổ, chủ yếu hiện diện ở ruột kết, chiếm 10% tổng số sinh vật kỵ khí.Vì quá trình sản xuất khí mê-tan đòi hỏi quá trình chuyển hóa hydro, nên nồng độ hydro và metan có thể được phát hiện đồng thời bằng xét nghiệm hơi thở carbohydrate. Thử nghiệm hô hấp bằng lactulose hydro bao gồm đường uống lactulose (đường không hấp thụ) đến manh tràng, lên men với vi khuẩn coliform để tạo ra hydro và metan, hấp thụ vào hệ tuần hoàn, sau đó thở ra để phát hiện nồng độ hydro / metan trong hơi thở; khi nồng độ hydro / metan trong hơi thở vượt quá mức cơ bản, có thể đạt được chẩn đoán phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột .
 3. Nguyên lý của phương pháp thử hơi thở bằng hydro
 Sau khi uống đường lactulose (đường không hấp thụ), nó đến manh tràng và được lên men với vi khuẩn coliform để tạo ra hydro và metan, được hấp thụ vào hệ tuần hoàn và thở ra qua phổi. Khi nồng độ hydro trong hơi thở ra vượt quá mức cơ bản, nó được chẩn đoán là phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột . Trong nghiên cứu này, một máy dò khí hydro di động đã được sử dụng để phát hiện nồng độ hydro hết hạn của bệnh nhân để chẩn đoán phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột. Sự thay đổi nồng độ hydro thở ra có thể phản ánh số lượng vi khuẩn trong ruột non. Kết quả của nghiên cứu trên cho thấy ở 37 bệnh nhân viêm tụy cấp nặng mắc ARDS, tốc độ sản xuất hydro trung bình lúc nhập viện là 1,15 ± 0,58, lúc 72 giờ là 2,85 ± 4,79 và lúc 96 giờ là 1,31 ± 0,71. Ở 28 bệnh nhân viêm tụy cấp nặng không có ARDS, tốc độ sản xuất hydro trung bình lúc nhập viện là 2,39 ± 2,61, lúc 72 giờ là 1,68 ± 1,85 và lúc 96 giờ là 1,84 ± 1,86.Sự gia tăng vi khuẩn đường ruột ở bệnh nhân viêm tụy cấp nặng trong vòng 72 giờ sau khi nhập viện có liên quan đến sự xuất hiện của ARDS. Làm thế nào để duy trì hiệu quả sự ổn định của chức năng hàng rào đường ruột trong giai đoạn đầu của bệnh và ngăn chặn sự phát triển quá mức của vi khuẩn đường ruột là một vấn đề cần giải quyết. Qua nghiên cứu này, tác giả đã kết luận, sự phát triển quá mức của vi khuẩn đường ruột trong giai đoạn đầu của viêm tụy cấp nặng có liên quan đến ARDS. Hơn nữa, sự xuất hiện của ARDS có liên quan đến phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột trong vòng 72 giờ sau khi nhập viện. Nó có ý nghĩa định hướng để duy trì sự ổn định của chức năng hàng rào ruột trong giai đoạn đầu nhằm giảm các biến chứng của suy cơ quan sớm và nhiễm trùng muộn.     ARDS ảnh hưởng đến sự gia tăng vi khuẩn đường ruột ở bệnh nhân viêm tụy cấp  4. Tiêu chuẩn vàng để đánh giá phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột
 Tiêu chuẩn vàng để đánh giá phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột là nuôi cấy định lượng dịch hút tá tràng hoặc hỗng tràng trong điều kiện hiếu khí và kỵ khí, và một nghiên cứu cho thấy sự hình thành khuẩn lạc cao hơn 10 3 CFU / mL (đơn vị hình thành khuẩn lạc/mL). Do chi phí cao và tính chất xâm lấn của nuôi cấy dịch ruột non, xét nghiệm hơi thở hydro, như một phương pháp thay thế cho xét nghiệm phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột , đã được đề xuất là một phương pháp thay thế rẻ tiền, an toàn và không xâm lấn. Nó được sử dụng rộng rãi trong phòng khám như một phương pháp quan trọng để chẩn đoán phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột. Tuy nhiên, phạm vi độ nhạy của xét nghiệm hơi thở hydro là 20% -90%, có thể do thiếu tiêu chuẩn chẩn đoán thống nhất, điều này đã được giải quyết bằng sự đồng thuận về xét nghiệm hơi thở ở Bắc Mỹ được công bố gần đây.
 5. Phá hủy nghiêm trọng chức năng hàng rào của ruột ở giai đoạn đầu của viêm tụy cấp
 Trong giai đoạn đầu của viêm tụy cấp, một số lượng lớn các cytokine gây ra bởi viêm tụy cục bộ phá hủy nghiêm trọng chức năng hàng rào của ruột, dẫn đến vi khuẩn đường ruột và nội độc tố trong máu, gây ra các cơn bão viêm và dẫn đến suy đa tạng. Xét nghiệm hơi thở bằng hydro hiện đang được áp dụng cho nhiều bệnh về hệ tiêu hóa, chẳng hạn như không dung nạp lactose, hội chứng ruột kích thích, khó tiêu và gan nhiễm mỡ không do rượu. Thử nghiệm này, như một phương pháp thay thế để phát hiện sự phát triển quá mức của vi khuẩn ruột non (phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột), được sử dụng để phản ánh gián tiếp số lượng vi khuẩn đường ruột trong viêm tụy cấp. Nghiên cứu này nhằm mục đích kiểm tra sự thay đổi của vi khuẩn đường ruột được đo bằng cách sử dụng xét nghiệm hơi thở hydro trong giai đoạn đầu của viêm tụy cấp để làm sáng tỏ mối quan hệ giữa vi khuẩn đường ruột và tổn thương phổi cấp tính (Tổn thương phổi cấp tính ) / hội chứng suy hô hấp cấp tính (ARDS). Việc can thiệp lâm sàng sớm và duy trì chức năng hàng rào ruột sẽ rất có lợi trong việc kiểm soát sự phát triển của viêm tụy cấp nặng (SAP ).     Cytokine là nguyên nhân gây phá hủy nghiêm trọng chức năng hàng rào của ruột ở giai đoạn đầu của viêm tụy cấp  6. Vi khuẩn đường ruột ở bệnh nhân viêm tụy cấp khác với vi khuẩn đường ruột ở người khỏe mạnh
 Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy vi khuẩn đường ruột ở bệnh nhân viêm tụy cấp khác với vi khuẩn đường ruột ở người khỏe mạnh và sự phong phú của vi khuẩn gây bệnh tiềm ẩn như Enterobacteriaceae và Enterococcus tăng lên đáng kể trong khi sự phong phú của vi khuẩn có lợi như Bifidobacteriumgiảm đáng kể.Các thí nghiệm trên động vật cho thấy không chỉ xác minh sự thay đổi của vi khuẩn đường ruột ở bệnh nhân viêm tụy cấp mà còn có mối tương quan giữa sự thay đổi của vi khuẩn đường ruột và suy nội tạng. Tuy nhiên, cả hai đều không cho thấy mối quan hệ giữa vi khuẩn đường ruột và suy nội tạng trong giai đoạn đầu của viêm tụy cấp. Nếu chúng ta có thể hiểu được sự thay đổi của vi khuẩn đường ruột bằng cách sử dụng xét nghiệm hơi thở hydro trong giai đoạn đầu của viêm tụy cấp , để hiểu mối quan hệ giữa vi khuẩn đường ruột và tổn thương phổi cấp tính / ARDS, chúng ta có thể can thiệp và duy trì sự ổn định của chức năng hàng rào đường ruột càng sớm càng tốt, điều này sẽ rất có lợi trong việc kiểm soát sự phát triển của viêm tụy cấp nặng .
 7. Tổn thương chức năng hàng rào ruột đã xuất hiện trong giai đoạn đầu của viêm tụy cấp nặng
 Ngay từ năm 2017, Zhang và cộng sự và những người khác đã sử dụng tiêu chuẩn định tính của thử nghiệm hơi thở hydro để kiểm tra mối quan hệ giữa viêm tụy cấp nặng và phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột. Kết quả cho thấy rằng tổn thương chức năng hàng rào ruột đã xuất hiện trong giai đoạn đầu của viêm tụy cấp nặng ; tỷ lệ phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột dương tính cao hơn ở bệnh nhân viêm tụy cấp nặng , và phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột chủ yếu xảy ra trong vòng 72 giờ kể từ khi khởi phát. Cuối cùng, các tác giả nhận thấy rằng có mối tương quan giữa ARDS và phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột trong giai đoạn đầu của viêm tụy cấp nặng( P<0,05) phù hợp với kết quả của các nghiên cứu trước đây. Tổn thương phổi cấp tính /ARDS là những triệu chứng rối loạn chức năng cơ quan sớm nhất trong viêm tụy cấp nặng . Trong nghiên cứu này, người ta kết luận rằng sự xuất hiện của ARDS có liên quan đến phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột trong vòng 72 giờ sau khi nhập viện. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng suy ruột viêm tụy cấp nặng xuất hiện sớm, phù hợp với kết quả nghiên cứu của chúng tôi.Kết luậnSuy cơ quan sớm trong viêm tụy cấp nặng được phát hiện có liên quan chặt chẽ đến vi khuẩn đường ruột. Điều quan trọng, nghiên cứu đã trình bày trong bài này cũng xác định thời gian của phát triển quá mức vi khuẩn đường ruột, có ý nghĩa định hướng lớn cho việc điều trị lâm sàng viêm tụy cấp.