Dính thắng lưỡi trẻ em: Nguyên nhân, dấu hiệu và phòng ngừa
11/07/2021

BVĐK Tâm Anh vừa phẫu thuật dính thắng lưỡi cho bé trai 3 tuổi phát hiện trễ, ảnh hưởng đến chức năng nói. Bệnh nhi là em L.H.M.Đ được bố mẹ đưa đến khoa Tai Mũi Họng BVĐK Tâm Anh TP.HCM khám với dấu hiệu phát âm khó khăn. Kiểm tra cho bệnh nhi, BS.CKII Trần Thị Thúy Hằng – Trưởng khoa Tai Mũi Họng phát hiện bé dính thắng lưỡI nặng (mức độ 3). Lập tức, bé được phẫu thuật cắt phanh lưỡi bằng Bipolar – dao mổ điện lưỡng cực với điện áp thấp giúp cắt và cầm máu tại chỗ. Ca phẫu thuật chỉ tốn 15 phút, ít đau, không chảy máu, và trẻ có thể ăn uống ngay sau mổ.
 Mục lụcDính thắng lưỡi là gì?Nguyên nhân dị tật dính thắng lưỡi trẻ emDấu hiệu trẻ bị dính thắng lưỡiChẩn đoán và phân loại mức độ dính thắng lưỡi ở trẻ emTật dính thắng lưỡi có ảnh hưởng thế nào với trẻ?Điều trị dính thắng lưỡi như thế nào?Cách phòng tránh dị tật dính thắng lưỡi cho trẻThắc mắc về dị tật dính thắng lưỡi1. Phẫu thuật dính thắng lưỡi ở đâu tốt?2. Cắt thắng lưỡi cho bé chi phí bao nhiêu?3. Dính thắng lưỡi nhẹ có tự hết không?4. Khi nào thì không nên cắt thắng lưỡi ?5. Thời điểm cắt thắng lưỡi phù hợp ?6. Phẫu thuật cắt dính thắng lưỡi ở trẻ có nguy hiểm không?Dính thắng lưỡi là gì?
 BS.CKII Trần Thị Thúy Hằng – Trưởng khoa Tai Mũi Họng, BVĐK Tâm Anh TP.HCM cho biết, dính thắng lưỡi là một dị tật bẩm sinh, xuất hiện ở trẻ từ khi mới sinh ra, do bị ngắn dây thắng lưỡi (một lớp màng mỏng dưới lưỡi) làm hạn chế cử động bình thường của lưỡi. Theo thống kê, có khoảng 5% trẻ sơ sinh gặp phải tật dính thắng lưỡi trẻ em và được phát hiện ngay trong tháng đầu sau sinh khi thăm khám sức khỏe định kỳ hoặc khi tiêm chủng. Tật dính thắng lưỡi có thể phát hiện muộn hơn khi cha mẹ thấy bé khó bú, khó phát âm hay chậm lên cân. Nếu bé bị dính thắng lưỡi phát hiện muộn sẽ làm ảnh hưởng đến chức năng bú nuốt và phát âm, đồng thời tác động lên sự phát triển thể chất và ngôn ngữ của trẻ.
 Dính thắng lưỡi ở trẻ em có thể phát hiện ngay trong tháng đầu trẻ sinh ra.
 Nguyên nhân dị tật dính thắng lưỡi trẻ em
 Dính thắng lưỡi ở trẻ là dị tật bẩm sinh không nguy hiểm nhưng ảnh hưởng chức năng của lưỡi. Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra được nguyên nhân dị tật dính thắng lưỡi, có một số nghiên cứu chỉ ra, dính thắng lưỡi có yếu tố di truyền.
 Dấu hiệu trẻ bị dính thắng lưỡi
 Theo BS.CKII Trần Thị Thúy Hằng – Trưởng khoa Tai Mũi Họng, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, để nhận biết sớm trẻ có bị tật dính thắng lưỡi hay không phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện kiểm tra nếu có một số dấu hiệu điển hình sau:
 Trẻ gặp khó khăn khi bú
 Thắng lưỡi của trẻ ngắn bất thường
 Lưỡi của con không thể di chuyển sang hai bên
 Không thể nâng lưỡi lên để có thể chạm vào hàm trên
 Với trẻ nhỏ, khi bé khóc, đầu lưỡi thường có dạng chữ V
 Lưỡi của bé không thể đưa ra khỏi hàm dưới
 Dính thắng lưỡi khiến trẻ gặp khó khi bú, phát hiện trễ gây chậm nói.
 Chẩn đoán và phân loại mức độ dính thắng lưỡi ở trẻ em
 Dính thắng lưỡi là dị tật có thể được chẩn đoán thông qua việc quan sát và đo chiều dài dây thắng lưỡi. Bé bị dính thắng lưỡi sẽ được phân loại mức độ khác nhau dựa theo chiều dài của thắng lưỡi được đo từ nơi bám ở sàn miệng đến vị trí bám vào lưỡi. Hiện nay, dính dây thắng lưỡi có 4 mức độ như sau:
 Mức độ 1: Trẻ bị dính thắng lưỡi nhẹ từ 12-16 mm
 Mức độ 2: Trẻ bị dính thắng lưỡi trung bình từ 8-11 mm
 Mức độ 3: Trẻ bị dính thắng lưỡi nặng từ 3-7 mm
 Mức độ 4: Trẻ bị dính thắng lưỡi hoàn toàn dưới 3 mm
 Trường hợp bé trai L.H.M.Đ ở trên được phát hiện dính thắng lưỡi nặng khi bé đã 3 tuổi, ảnh hưởng đến chức năng nói. Cụ thể, bé nói đớt và phát âm khó.
 Tật dính thắng lưỡi có ảnh hưởng thế nào với trẻ?
 Dính thắng lưỡi tuy là một dị tật bẩm sinh không nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu được phát hiện trễ sẽ gây ra một số ảnh hưởng sau:
 Ảnh hưởng thể chất: Dị tật dính thắng lưỡi ảnh hưởng đến chức năng bú nuốt của trẻ. Trẻ lớn hơn thì ăn uống khó khăn do khi nuốt thức ăn lưỡi bị kéo lại, trẻ dần biếng ăn, chậm phát triển cân nặng.
 Ảnh hưởng ngôn ngữ: Khi trẻ bắt đầu tập nói sẽ ảnh hưởng đến việc phát âm, trẻ không chỉ khó nói và còn nói ngọng, chậm nói.
 Ảnh hưởng thẩm mỹ: Hàm răng bị ảnh hưởng vì tật dính thắng lưỡi có thể đẩy răng cửa hàm dưới nghiêng, xô lệch.
 Điều trị dính thắng lưỡi như thế nào?
 BS.CKII Trần Thị Thúy Hằng cho biết: “Thông thường chỉ định cắt thắng lưỡi (cắt phanh lưỡi) phụ thuộc vào mức độ bị dính nhiều hay ít và mức độ ảnh hưởng đến cử động lưỡi, quá trình phát âm, bú mẹ của trẻ. Trường hợp trẻ bị dính thắng lưỡi nhiều và ảnh hưởng đến việc bú thì cần chỉ định cắt liền, khi dính thắng lưỡi gây ra ảnh hưởng cho việc phát âm thì cần chỉ định cắt sớm trước giai đoạn phát triển ngôn ngữ của trẻ”. Thông thường, bệnh nhi có dị tật dính thắng lưỡi sẽ được điều trị theo các bước sau:
 Đánh giá theo dõi: Ngay khi phát hiện ra trẻ bị tật dính thắng lưỡi thì cha mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện chuyên khoa để được thăm khám và đánh giá chính xác mức độ dính thắng lưỡi.
 Phẫu thuật dính thắng lưỡi cho trẻ: Trẻ sẽ được bác sĩ gây tê hoặc gây mê để phẫu thuật. Bác sĩ sẽ sử dụng dao bipolar để cắt thắng lưỡi. Thời gian thực hiện ca mổ trong vòng 15 phút, trẻ có thể xuất viện trong ngày. Trẻ có thể ăn uống ngay sau mổ 3 tiếng, thời gian hồi phục hoàn toàn sau 1-2 tuần.(1)
 Chăm sóc trẻ sau phẫu thuật: Sau khi tiến hành phẫu thuật cắt dính thắng lưỡi thì ngay tại vị trí cắt sẽ thường xuất hiện vết màu trắng. Tuy nhiên, cha mẹ không nên quá lo lắng vì hiện tượng này sẽ hết sau 1-2 tuần. Ngoài việc tuân thủ theo chỉ dẫn của bác sĩ thì cần theo dõi và chăm sóc cho trẻ thật cẩn thận, không nên cho trẻ cắn hoặc ngậm các vật cứng để tránh tình trạng chảy máu, không cho trẻ sờ vào vị trí cắt để tránh nhiễm trùng. Ngoài ra, mỗi ngày cần vệ sinh miệng cho trẻ sau khi ăn, cho trẻ uống nhiều nước để giúp làm sạch miệng.
 Tìm hiểu phương pháp cắt dính thắng lưỡi ở trẻ an toàn, nhanh chóng và không đau
 Cách phòng tránh dị tật dính thắng lưỡi cho trẻ
 Tật dính thắng lưỡi gặp ở bé trai nhiều hơn bé gái, tỉ lệ 3:1. Đây là dị tật bẩm sinh nên không thể phòng tránh, tuy nhiên phụ huynh có thể phát hiện dị tật bẩm sinh này ngay sau khi sinh bằng cách cho trẻ khám sức khỏe tổng quát sau sinh, hoặc khám sức khỏe tổng quát định kỳ. Thông qua quan sát lưỡi, bác sĩ có thể phát hiện dị tật. Tuy nhiên, cũng rất nhiều trường hợp, trẻ được phát hiện trễ khi bú kém, phát âm khó, chậm tăng cân.
 Thắc mắc về dị tật dính thắng lưỡi
 1. Phẫu thuật dính thắng lưỡi ở đâu tốt?
 Rất nhiều cha mẹ băn khoăn không biết thăm khám, điều trị, phẫu thuật tật dính thắng lưỡi trẻ em ở đâu tốt. Vì thực tế hiện nay có rất nhiều cơ sở quảng cáo điều trị dính dây thắng lưỡi. Tuy đây là một phẫu thuật nhỏ, nhưng cần đánh giá tình trạng có cần can thiệp phẫu thuật hay không. Do đó, phụ huynh nên cho trẻ thăm khám, điều trị tại các bệnh viện uy tín và chất lượng.
 Khoa Tai Mũi Họng, Hệ thống BVĐK Tâm Anh đã điều trị hàng trăm ca dị tật dính thắng lưỡi ở trẻ nhỏ. Tại đây, trẻ được cắt thắng lưỡi bằng dao mổ bipolar, đây là phương pháp phẫu thuật hiện đại với những ưu điểm vượt trội:
 Phẫu thuật nhanh gọn, không tốn thời gian, trẻ bú lại ngay sau khi cắt thắng lưỡi và xuất viện về ngay trong ngày.
 Phẫu thuật không chảy máu hoặc rất ít chảy máu: do dao mổ bipolar vừa cắt vừa cầm máu tại chỗ.
 Phẫu thuật không nhiễm trùng hoặc nguy cơ nhiễm trùng rất thấp do chức năng cầm máu tại chỗ tốt nên không tạo môi trường thuận lợi để nhiễm khuẩn.
 Phẫu thuật mau lành: kích thích tái tạo mô sinh học và lành thương.
 Giảm thiểu tối đa nguy cơ tái phát, dính lại hay mô sẹo xơ.
 Khoa Tai Mũi Họng, BVĐK Tâm Anh là nơi thực hiện phẫu thuật dính thắng lưỡi cho trẻ em.
 2. Cắt thắng lưỡi cho bé chi phí bao nhiêu?
 Chi phí phẫu thuật dính thắng lưỡi ở trẻ phù thuộc vào phương pháp bác sĩ chọn tiến hành gây tê tại chỗ hay gây mê mà có mức chi phí khác nhau. Điều này tùy theo độ tuổi cần phẫu thuật và mức độ dính thắng lưỡi. Sau phẫu thuật, nếu bé ổn định sẽ được cho về nhà ngay trong ngày, nên không tốn nhiều chi phí nằm viện.
 3. Dính thắng lưỡi nhẹ có tự hết không?
 Trẻ sơ sinh nếu phát hiện dính thắng lưỡi ở mức độ 1 và 2 sẽ được bác sĩ thăm khám, đánh giá và tiếp tục theo dõi thêm. Thông thường, những trẻ dính thắng lưỡi nhẹ, hầu như không ảnh hưởng hoạt động ăn uống, phát âm và có thể tự điều chỉnh ổn. Trường hợp trẻ bị dính thắng lưỡi nhiều và ảnh hưởng đến việc bú thì cần chỉ định cắt sớm, khi dính thắng lưỡi gây ra ảnh hưởng cho việc phát âm thì cần chỉ định cắt trước giai đoạn phát triển ngôn ngữ của trẻ.
 4. Khi nào thì không nên cắt thắng lưỡi ?
 Thủ thuật cắt dính thắng lưỡi tuy đơn giản nhưng không nên thực hiện trong tình huống bé có rối loạn đông máu hoặc có nhiễm trùng răng miệng. Nếu phẫu thuật trong hoàn cảnh này có thể gây chảy máu nhiều, nguy cơ nhiễm trùng vết mổ.
 5. Thời điểm cắt thắng lưỡi phù hợp ?
 Thời gian lý tưởng để phẫu thuật cắt thắng lưỡi cho bé là từ 3- 6 tháng vì:
 Trẻ đủ khỏe mạnh để chịu đựng tốt để bác sĩ tiến hành phẫu thuật.
 Không nên cắt thắng lưỡi trễ hơn với trẻ bị dính thắng lưỡi mức độ nặng, vì tật dính thắng lưỡi để càng để lâu sẽ ảnh hưởng đến chức năng ăn uống, phát triển ngôn ngữ, và thẩm mỹ của trẻ.
 6. Phẫu thuật cắt dính thắng lưỡi ở trẻ có nguy hiểm không?
 Rất nhiều phụ huynh có trẻ sơ sinh bị dính thắng lưỡi thắc mắc phẫu thuật dính thắng lưỡi ở trẻ có nguy hiểm không? Thực tế phẫu thuật cắt phanh lưỡi không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, để tránh nhiễm trùng thì cha mẹ cần lựa chọn thực hiện tại các cơ sở uy tín như các bệnh viện có chuyên khoa Tai – Mũi – Họng. Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh nơi có cơ sở vật chất, máy móc, thiết bị y tế hiện đại, thực hiện phẫu thuật an toàn, nhanh chóng, hạn chế nhiễm trùng.