Thai giáo là gì? Cách thực hiện cho con và sai lầm cần tránh
13/10/2023

Thai giáo cho con ngay từ trong bụng mẹ được áp dụng phổ biến tại các nước châu Âu và châu Mỹ. Tại Việt Nam, phương pháp này vẫn còn khá mới mẻ, nhiều gia đình đang tập tành thực hiện nhưng nhìn chung vẫn sai cách. Vậy thai giáo là gì, bắt đầu từ tuổi thai thứ mấy và cách thực hiện cho con như thế nào là đúng? Bác sĩ Nguyễn Thị Trang, Trung tâm Sản Phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội chia sẻ cụ thể trong bài viết dưới đây.
 Mục lụcThai giáo là gì?Lợi ích của thai giáo cho bé1. Phát triển trí não, tăng chỉ số IQ và EQ cho bé2. Phát triển ngôn ngữ ở bé3. Giúp bé phản xạ tốt hơn4. Gắn kết tình cảm giữa bố mẹ và bé5. Giảm nguy cơ trầm cảm khi mang thai ở mẹ bầuBắt đầu thai giáo khi nào là tốt nhất?Hướng dẫn cách thai giáo cho con1. Phương pháp thai giáo bằng thị giác2. Phương pháp thai giáo bằng thính giác3. Phương pháp thai giáo bằng vị giác4. Phương pháp thai giáo bằng khứu giác5. Phương pháp thai giáo bằng xúc giácMột số sai lầm mẹ bầu cần tránh khi thai giáo cho béThai giáo là gì?
 Thai giáo được hiểu là phương pháp giáo dục thai nhi ngay từ trong bụng mẹ, nhờ đó thai nhi được kích thích phát triển các tiềm năng về cả thể chất và trí tuệ, dễ dàng làm quen với cuộc sống bên ngoài ngay sau khi chào đời.
 Có 2 phương pháp thai giáo cho bé phổ biến là: (1)
 Thai giáo trực tiếp: phương pháp tác động đến thai nhi thông qua 5 giác quan của bố mẹ và bé gồm thị giác, thính giác, vị giác, khứu giác và xúc giác để giúp thai nhi vui vẻ, qua đó kích thích sự phát triển tinh thần của bé.
 Thai giáo gián tiếp: phương pháp giáo dục thai nhi gián tiếp thông qua sự chăm sóc tinh thần và dinh dưỡng của người mẹ, qua đó thai nhi sẽ tiếp nhận những suy nghĩ, hành động và cảm xúc của mẹ bầu. Do đó, mẹ cần tránh những cảm xúc tiêu cực khi mang thai.
 Mẹ cần duy trì cảm xúc tích cực khi mang thai bởi điều này có tác động trực tiếp đến thai nhi
 Lợi ích của thai giáo cho bé
 Bác sĩ Trang chia sẻ, bố mẹ thực hiện thai giáo cho con đúng cách sẽ mang lại nhiều lợi ích về cả sức khỏe và sự phát triển tối ưu của thai nhi, cụ thể như sau: (2)
 1. Phát triển trí não, tăng chỉ số IQ và EQ cho bé
 Thai giáo đúng cách sẽ giúp các giác quan của bé phát triển tốt hơn, nhờ đó thúc đẩy được khả năng nhận thức của bé. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng bé được thai giáo có chỉ số thông minh (IQ) cao hơn so với những bé khác. Không những thế, chỉ số cảm xúc (EQ) của bé cũng tốt hơn, nhờ đó nắm bắt vấn đề nhanh chóng và truyền tải cảm xúc tốt hơn.
 2. Phát triển ngôn ngữ ở bé
 Bố mẹ thường xuyên kể chuyện, trò chuyện hoặc cho bé nghe nhạc mỗi ngày trong suốt thai kỳ sẽ giúp phát triển thính giác và tăng khả năng ghi nhớ ngôn ngữ tốt nhất. Đây cũng chính là nền tảng cho sự phát triển ngôn ngữ ở bé khi chào đời.
 Bố mẹ thường xuyên trò chuyện, kể chuyện cho bé sẽ giúp phát triển ngôn ngữ của trẻ khi chào đời
 3. Giúp bé phản xạ tốt hơn
 Nghiên cứu cho thấy, phương pháp trực tiếp sẽ kích thích sự phản xạ tự nhiên của bé thông qua 5 giác quan là thị giác, thính giác, vị giác, khứu giác và xúc giác. Nhờ đó, khi bé chào đời và phát triển lớn dần sẽ hoạt bát và có khả năng phản xạ nhanh hơn những bé khác.
 4. Gắn kết tình cảm giữa bố mẹ và bé
 Thai giáo cũng là cơ hội để bố gắn kết với mẹ, và bố mẹ gắn kết hơn với thai nhi. Mẹ có thể cảm nhận được thai nhi đang ngủ hay đang thức, hay đang đùa giỡn đạp trong bụng mẹ… nhờ đó theo dõi được sức khỏe và sự phát triển của thai nhi trong suốt thai kỳ. Đối với người bố, thai giáo cho con sẽ giúp bố tăng kết nối với thai nhi và tăng trách nhiệm chăm sóc bé khi chào đời.
 5. Giảm nguy cơ trầm cảm khi mang thai ở mẹ bầu
 Trầm cảm khi mang thai là tình trạng thường gặp ở mẹ bầu, không những gây những hậu quả không tốt đến sức khỏe mẹ mà còn ảnh hưởng rất lớn đến thai nhi. Để tránh tình trạng này, mẹ có thể áp dụng từ sớm bằng các hoạt động như đọc sách, nghe nhạc, tập thể dục, massage bụng… nhờ đó giải tỏa tâm trạng và cải thiện tinh thần hiệu quả.
 Bắt đầu thai giáo khi nào là tốt nhất?
 Ở mỗi giai đoạn của thai kỳ sẽ có những phương pháp thai giáo khác nhau để thúc đẩy sự phát triển của bé tốt nhất. Bác sĩ Trang cho biết, ở tam cá nguyệt thứ nhất (3 tháng đầu thai kỳ), khi thai nhi mới hình thành, mẹ bầu thường xuất hiện những triệu chứng ốm nghén nên phương pháp được khuyến khích trong thời gian này là chú ý đến vấn đề dinh dưỡng của mẹ. (3)
 Mẹ bầu nên chia bữa ăn trong ngày thành các bữa nhỏ để cải thiện triệu chứng nghén. Người chồng và gia đình cố gắng động viên tinh thần để mẹ có sức khỏe và tâm lý dưỡng thai tốt nhất.
 Tham khảo: Chế độ dinh dưỡng thai kỳ cho mẹ bầu
 Bước sang tam cá nguyệt thứ hai (3 tháng giữa thai kỳ), lúc này thai nhi đã phát triển hình hài nên bên cạnh chế độ dinh dưỡng, bố mẹ có thể áp dụng các phương pháp thai giáo về ngôn ngữ hoặc nghệ thuật… Từ tuần thứ 13 trở đi, bố mẹ nên áp dụng những phương pháp kích thích sự phát triển 5 giác quan của bé gồm thị giác, thính giác, vị giác, khứu giác và xúc giác.
 “Để đạt hiệu quả tốt nhất, bố mẹ có thể áp dụng ngay từ thời điểm chuẩn bị mang thai. Việc áp dụng thai giáo đúng cách sẽ giúp cải thiện sức khỏe mẹ bầu, nhờ đó giúp thai nhi ổn định và phát triển tốt hơn khả năng ngôn ngữ, phản xạ, chỉ số IQ, EQ… Đồng thời, đây cũng là cách giúp tình cảm giữa bố mẹ và thai nhi thêm bền chặt, ngăn ngừa mẹ bị trầm cảm khi mang thai”, bác sĩ Trang chia sẻ thêm.
 Hướng dẫn cách thai giáo cho con
 Thai giáo cho bé cần được tiến hành trên cả 5 giác quan là thị giác, thính giác, vị giác, khứu giác và xúc giác bởi ngay từ khi còn trong bụng mẹ, 5 giác quan này của bé đã được hình thành và phát triển đầy đủ. (4)
 1. Phương pháp thai giáo bằng thị giác
 Thai giáo bằng thị giác còn được gọi là thai giáo bằng ánh sáng để kích thích thị giác của bé, tạo tiền đề cho bé sở hữu đôi mắt khỏe mạnh khi chào đời. Thị giác là giác quan hình thành muộn nhất, bắt đầu từ tuần thứ 8 của thai kỳ nhưng đến tuần thứ 18 thai nhi mới có thể cảm nhận ánh sáng mờ mờ bên ngoài tác động qua tử cung của mẹ.
 Để kích thích thị giác cho bé, mẹ nên chọn chỗ ngồi thoải mái và dùng đèn pin di chuyển dọc theo bụng để thai nhi tiếp nhận ánh sáng một cách tốt nhất. Mẹ nên vừa dùng đèn pin soi bụng, vừa trò chuyện để cảm nhận phản ứng của bé.
 Chỉ nên thực hiện 5 phút hoặc 3 vòng bụng với mức độ ánh sáng vừa phải để tránh ảnh hưởng đến thị giác của bé. Ngoài ra, mẹ có thể tắm nắng buổi sáng để thai nhi cảm nhận được ánh sáng mặt trời tự nhiên.
 2. Phương pháp thai giáo bằng thính giác
 Thính giác của bé phát triển từ khá sớm lúc 4 tuần tuổi, nhưng phải đến tuần thứ 16 bé mới có phản ứng với âm thanh và đến tuần thứ 24-25 hệ thống truyền âm thanh đến tai mới hoàn chỉnh. Khi đó, bé đã có thể nghe được âm thanh và ngôn ngữ ở thế giới bên ngoài bụng mẹ. Vì thế, bố mẹ có thể kích thích sự phát triển thính giác của bé bằng cách:
 Trò chuyện với bé nhiều hơn để mang lại cảm giác thân thuộc, ấm áp và an toàn cho bé.
 Bố mẹ có thể đọc cho bé nghe những câu truyện ngụ ngôn, cổ tích… để kích thích hệ thần kinh của bé làm quen với ngôn ngữ.
 Kết hợp cho bé nghe những bản nhạc nhẹ nhàng, du dương để kích thích trí nhớ, giúp bé chào đời sẽ đọc sớm và nói sớm hơn.
 Có nhiều cách thai giáo phát triển thính giác cho bé như kể chuyện hoặc cho bé nghe nhạc giai điệu nhẹ nhàng, tiết tấu chậm rãi, du dương…
 Bác sĩ Trang cho biết, hiện nay vẫn có nhiều mẹ bầu chưa biết cách thai giáo cho con đúng cách, vô hình chung không những không kích thích sự phát triển mà còn gây hại cho thai nhi. Không ít mẹ ép bản thân nghe những bản nhạc cổ điển trong khi không thể cảm thụ được, thậm chí còn có cảm giác chán ghét.
 Thực tế, mẹ chỉ cần nghe bất cứ loại nhạc nào mà mẹ yêu thích, chỉ cần tiết tấu nhẹ nhàng, du dương để giúp phát triển thính giác cho bé. Chỉ nghe nhạc với âm lượng phù hợp, không nghe nhạc âm lượng lớn, có sóng âm cao từ 4000-5000 Hz trở lên bởi có thể gây khó chịu, thậm chí gây hại cho thính giác của bé.
 3. Phương pháp thai giáo bằng vị giác
 Vị giác là một trong những giác quan phát triển sớm nhất ở thai nhi. Ngay từ tuần thứ 13, bé đã có gai lưỡi để có thể cảm nhận được nhiều mùi vị khác nhau thông qua dinh dưỡng từ dây rốn của mẹ. Do đó, để kích thích phát triển vị giác cho bé, mẹ nên xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, đa dạng khẩu phần ăn hàng ngày với đầy đủ các món ăn chua, cay, mặn, ngọt nhưng vẫn đảm bảo lành mạnh và an toàn để bé dần cảm nhận và làm quen với thức ăn.
 4. Phương pháp thai giáo bằng khứu giác
 Khứu giác của thai nhi phát triển từ khá sớm vào tuần thứ 9 của thai kỳ, nhưng đến tuần thứ 13 các dây thần kinh kết nối khứu giác mới kết nối với não bộ và đến tuần thứ 36 khứu giác mới hoàn chỉnh, phản ứng tốt với mùi thông qua nước ối của mẹ.
 Để kích thích sự phát triển khứu giác cho bé, bố mẹ có thể chọn những tinh dầu có mùi hương chiết xuất từ thiên nhiên, dịu nhẹ và an toàn cho sức khỏe, đồng thời cải thiện những khó chịu và mệt mỏi của mẹ khi mang thai. Bố mẹ tham khảo những loại tinh dầu dưới đây:
 Tinh dầu bưởi: giúp lợi tiểu và chống trầm cảm.
 Tinh dầu oải hương: giúp thư giãn tinh thần, giảm căng thẳng và stress, ngoài ra cải thiện chất lượng giấc ngủ.
 Tinh dầu khuynh diệp: tăng cường sức khỏe hô hấp, chống viêm nhiễm, chống sung huyết.
 5. Phương pháp thai giáo bằng xúc giác
 Giác quan xúc giác của thai nhi sẽ phát triển song song cùng với thị giác và thính giác từ tuần thứ 8 của thai kỳ. Lúc này, bé đã có thể cảm nhận những điều tồn tại xung quanh, do đó khuyến khích bố mẹ kích thích xúc giác của bé bằng cách tương tác với bé mỗi ngày thông qua những hành động như xoa bụng, massage, vuốt ve… Đây là cách vừa tăng cường sức khỏe cho mẹ và bé, vừa giúp bé cảm nhận được tình yêu thương của bố mẹ dành cho mình.
 Mặc dù xoa bụng là một trong những cách thai giáo giúp phát triển xúc giác cho bé, nhưng bố mẹ chỉ nên xoa bóp tầm 5-10 phút, thực hiện 3 lần/ngày, không làm quá thường xuyên bởi có thể gây ra những cơn co thắt tử cung và dọa sinh non.
 “Không nên xoa bụng thường xuyên, bố mẹ chỉ cần chạm tay lên bụng rồi trò chuyện cùng bé đã có thể đem lại hiệu quả kích thích xúc giác. Đặc biệt, nếu mẹ có tiền sử động thai, sảy thai hoặc xuất huyết trước sinh… tuyệt đối không được xoa bụng hoặc áp dụng bất cứ biện pháp massage nào trong suốt thai kỳ”, bác sĩ Trang chia sẻ.
 Bố mẹ cùng áp dụng các phương pháp kể trên cho bé sẽ giúp gắn kết tình thân, giúp bé cảm nhận được sự yêu thương và an toàn khi còn trong bụng mẹ
 Một số sai lầm mẹ bầu cần tránh khi thai giáo cho bé
 Điểm danh một vài sai lầm mà nhiều bố mẹ mắc phải khi áp dụng các phương pháp thai giáo cho bé, bao gồm:
 Ép mình nghe nhạc cổ điển, nhạc giao hưởng vì nghĩ rằng những loại nhạc này tốt cho sự phát triển não bộ của trẻ, nhưng bản thân lại không thấy hay, thậm chí còn chán ghét. Thực tế, bố mẹ chỉ cần chọn bất cứ loại nhạc yêu thích nào miễn có giai điệu nhẹ nhàng, tiết tấu chậm rãi, du dương khoảng 60-80 nhịp/phút… để thư giãn cho mẹ và phát triển thính giác cho bé. Cần ghi nhớ rằng, cảm xúc của mẹ ảnh hưởng rất lớn đến bé nên mẹ chỉ nghe nhạc khi cảm thấy vui vẻ và thoải mái nhất.
 Nhiều bố mẹ mở nhạc âm lượng lớn vì sợ bé trong bụng mẹ không nghe rõ, tuy nhiên điều này có thể gây khó chịu và gây hại cho thai nhi. Khuyến cáo bố mẹ chỉ nên mở nhạc loa ngoài ở mức vừa phải, vừa đủ nghe, hoặc sử dụng tai nghe chuyên dụng dành cho mẹ bầu để giúp phát triển thính giác của bé một cách tốt nhất. Bên cạnh đó, trong lúc nghe nhạc, mẹ cũng nên lắng nghe chuyển động của bé để xem rằng bé có thoải mái với hành động này hay không.
 Xoa bụng và massage sẽ kích thích phát triển xúc giác cho bé, nhưng mẹ không được xoa mạnh hoặc đặt tay trên thành bụng, nhất là khu vực đáy tử cung bởi có thể kích thích những cơn co tử cung gây sảy thai hoặc sinh non. Mẹ chỉ cần ôm bụng đi lại nhẹ nhàng, hoặc vừa đặt tay lên bụng vừa trò chuyện cùng bé cũng là cách tăng xúc giác hiệu quả.
 Ngoài việc thực hiện thai giáo cho bé đúng cách, mẹ cũng cần tuân thủ chặt chẽ lịch khám thai định kỳ và các xét nghiệm tầm soát quan trọng trong thai kỳ theo chỉ dẫn của bác sĩ để được theo dõi và chăm sóc thai kỳ một cách tốt nhất.
 Trung tâm Sản Phụ khoa Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh quy tụ đội ngũ chuyên gia Sản Phụ khoa giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, sở hữu hệ thống máy móc hiện đại, nhất là hệ thống máy siêu âm bậc nhất từ siêu âm màu 3D, 4D, siêu âm màu Doppler, hệ thống máy siêu âm thế hệ mới nhất Voluson E10… thực hiện đầy đủ các xét nghiệm kiểm tra và tầm soát quan trọng trong suốt thai kỳ đến khi sinh nở.
 Trung tâm còn triển khai đa dạng gói thai sản và gói sinh con theo yêu cầu, chăm sóc chặt chẽ thai kỳ ngay từ những ngày đầu bởi chuyên gia Sản Phụ khoa hàng đầu, theo dõi sức khỏe và sự phát triển của bé, mẹ an tâm tận hưởng thai kỳ khỏe mạnh, sinh nở an toàn, mẹ tròn con vuông khi được đội ngũ bác sĩ, nữ hộ sinh và sự phối hợp chặt chẽ liên chuyên khoa trong bệnh viện hỗ trợ tận tình.
 Đội ngũ bác sĩ và nữ hộ sinh tại Trung tâm Sản Phụ khoa Hệ thống BVĐK Tâm Anh sẵn sàng đồng hành cùng chị em trong suốt hành trình mang thai và sinh nở để đón nhận thiên chức thiêng liêng
 Để đặt hẹn thăm khám với các chuyên gia Sản Phụ khoa tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, mẹ vui lòng liên hệ đến:
 Tóm lại, thai giáo sẽ đem lại nhiều lợi ích tuyệt vời cho bố mẹ và thai nhi nếu được áp dụng thực hiện đúng cách và đúng thời điểm. Hy vọng thông qua bài viết này bố mẹ đã biết cách thai giáo cho con để kích thích phát triển hoàn hảo 5 giác quan của bé. Nếu có bất kỳ thắc mắc hoặc băn khoăn nào, bố mẹ có thể liên hệ đến hotline Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được các chuyên gia Sản Phụ khoa giỏi hỗ trợ!