Mất ngủ có thể làm tăng ký ức nhầm lẫn

Trong cuộc sống ai cũng có những ký ức có thể là ký ức vui vẻ, hạnh phúc hay ký ức buồn, và đôi khi có thể là những ký ức nhầm. Vậy nguyên nhân nào đã khiến chúng ta có những ký nhầm lẫn? Liệu có phải do mất ngủ kéo dài? Câu trả lời sẽ có trong bài viết dưới đây để bạn hiểu thêm về mất ngủ có thể làm tăng ký ức nhầm lẫn và có được giải pháp can thiệp.
 1. Ký ức và ký ức nhầm lẫn là gì ?
 Ký ức về một sự kiện hiếm khi cung cấp một bản ghi theo nghĩa đen về trải nghiệm đó. Thay vào đó, chúng liên quan đến việc tích hợp các yếu tố của tình tiết đó với kinh nghiệm hoặc kiến thức trước đó. Một trải nghiệm mới lạ hoặc khác biệt, ví dụ như lần xuất bản đầu tiên trên một tạp chí có tác động mạnh, hiếm khi bị ghi nhớ sai. Tuy nhiên, khi bộ nhớ của một tập cụ thể bị nhầm lẫn với các trải nghiệm tương tự trước đó và / hoặc không được mã hóa rõ ràng, các lỗi trong quá trình truy xuất bộ nhớ tiếp theo có thể xảy ra. Sự xuất hiện của những ký ức sai lầm như vậy thường nhắc nhở chúng ta về khả năng sống sót của con người, được làm nổi bật bởi sự mâu thuẫn trong hồi ức về các sự kiện cá nhân xung quanh thảm họa Challenger (Neisser và Harsch, 1992). Tuy nhiên, họ cũng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng hơn như kết án oan sai do lời khai của nhân chứng không chính xác.
 2. Mất ngủ có thể làm tăng ký ức nhầm lẫn
 Theo các nhà nghiên cứu ở Đức và Thụy Sĩ, những đêm mất ngủ hay mất ngủ kéo dài có thể làm tăng khả năng hình thành ký ức nhầm lẫn của bạn. Do đó, chúng ta cần một giấc ngủ ngon, ngủ đủ giấc có thể giúp ngăn ngừa hình thành ký ức sai lệch. Mặc dù các nhà khoa học thần kinh biết rằng ký ức có thể được củng cố khi chúng ta đang ngủ, nhưng vẫn chưa rõ liệu ký ức sai hình thành khi chúng ta ngủ hay liệu chúng chỉ được củng cố khi chúng ta được yêu cầu nhớ lại thông tin vào sáng hôm sau.Để tìm hiểu, Susanne Dieckmann trong phòng thí nghiệm của Jan Born tại Đại học Lübeck, Đức và các đồng nghiệp của cô đã yêu cầu các tình nguyện viên tìm hiểu danh sách các từ, mỗi danh sách liên quan đến một chủ đề cụ thể. Ví dụ, họ có thể học các từ 'trắng', 'tối', 'mèo' và 'đêm' - tất cả đều có thể được liên kết với từ 'đen' - nhưng bản thân màu đen sẽ không nằm trong danh sách.Sau đó, các nhà nghiên cứu kiểm tra trí nhớ của đối tượng sau một đêm ngủ hoặc một đêm thức trắng. Họ cho họ xem danh sách các từ một lần nữa, có thêm một vài từ thừa, và yêu cầu họ nhớ lại liệu các từ đã có trong danh sách ban đầu hay chưa. Nhóm thiếu ngủ đưa ra nhiều phản hồi sai hơn nhóm được ngủ. Deckelmann cho biết: “Rất nhiều đối tượng đã nói, 'vâng, những từ sai này đã được trình bày trước đây', và họ hoàn toàn chắc chắn về điều đó. "Đôi khi họ còn bị thuyết phục hơn cả những lời nói thật."Deckelmann cho rằng không phải chính tình trạng thiếu ngủ hay mất ngủ kéo dài là nguyên nhân hình thành ký ức sai, mà là hành động lấy lại chúng từ kho lưu trữ. Khi nhóm nghiên cứu giữ một nhóm người thức trong một đêm, để họ bắt kịp giấc ngủ vào đêm hôm sau, sau đó kiểm tra họ, các tình nguyện viên nhớ lại số ký ức sai lệch tương tự như những người không bị thiếu ngủ. Brian McCabe, một nhà nghiên cứu trí nhớ và học tập tại Đại học Cambridge, Vương quốc Anh, trong quá khứ, “rất khó để tách tác động của sự mệt mỏi ra khỏi sự hợp nhất. Nhưng nghiên cứu này dường như xác nhận rằng những ký ức sai thực sự được củng cố tại thời điểm lấy lại.     Mất ngủ kéo dài có thể khiến bạn gặp tình trạng nhầm lẫn ký ức  Nhóm của Dieckmann đã báo cáo kết quả của họ tại Diễn đàn Liên đoàn các Hiệp hội Khoa học Thần kinh Châu Âu ở Geneva, Thụy Sĩ, vào ngày 13 tháng 7. Các nhà khoa học đã tiến hành công việc này thêm một bước nữa. Nếu ký ức sai được tạo ra khi truy xuất, họ tự hỏi, liệu một liều cafein có làm giảm tác dụng của việc mất ngủ không? Họ bắt thêm hai nhóm tình nguyện viên, không cho họ ngủ, sau đó cho họ uống caffeine hoặc giả dược vào buổi sáng, một giờ trước khi kiểm tra trí nhớ của họ.Nhóm được cho dùng cafein có ít ký ức sai hơn 10% so với những người không dùng bất kỳ thứ gì, một hiệu ứng mà McCabe mô tả là "khá ấn tượng". Nhóm nghiên cứu gợi ý rằng hiệu ứng này có thể xảy ra vì caffeine được biết là ảnh hưởng đến vỏ não trước trán, một vùng não bị suy giảm do thiếu ngủ - và một vùng, Deckelmann cho biết, trước đây đã được chứng minh là giúp phân biệt giữa những thứ thực sự đã xảy ra và những điều mọi người chỉ nghĩ đến.Deckelmann chỉ ra rằng việc hiểu được quá trình ghi nhớ sai có thể rất quan trọng đối với các tình huống cần nhớ lại chính xác, chẳng hạn như khi các nhân chứng đưa ra lời khai trong các phiên tòa pháp lý. McCabe đồng ý, nhưng lưu ý rằng công trình này không tiết lộ chất lượng giấc ngủ có quan trọng hay không, hoặc liệu các loại lỗi khác ngoài ký ức sai - ví dụ, nhớ chính xác một từ nhưng trong danh sách sai - có nhiều khả năng xảy ra hơn không.Một nghiên cứu mới khác được công bố gần đây trên Tạp chí Khoa học Tâm lý cho thấy ngủ không đủ giấc, mất ngủ kéo dài có thể làm tăng khả năng hình thành ký ức nhầm lần. Nghiên cứu được thực hiện bởi nhà khoa học tâm lý Steven J. Frenda của Đại học California, Irvine và các đồng nghiệp. Kết quả cho thấy những người thiếu ngủ đã xem ảnh phạm tội và sau đó đọc thông tin sai lệch về ảnh có nhiều khả năng báo cáo về việc nhớ các chi tiết sai trong ảnh hơn là những người ngủ đủ giấc.Frenda giải thích: “Trong những năm qua, tôi nhận thấy rằng bất cứ khi nào tôi có một đêm khó ngủ, nhận thức và trí nhớ của tôi dường như trở nên mờ nhạt cho đến khi tôi có một giấc ngủ hồi phục tốt. “Tôi rất ngạc nhiên khi thấy rằng có rất ít nghiên cứu thực nghiệm kết nối tình trạng thiếu ngủ với sự biến dạng trí nhớ trong bối cảnh chứng kiến. Các nghiên cứu đã tồn tại chủ yếu xem xét khả năng ghi nhớ chính xác danh sách các từ của những người bị thiếu ngủ - không phải người thật, địa điểm và sự kiện. "Một nghiên cứu sơ bộ do Frenda và các đồng nghiệp thực hiện cho thấy rằng ngủ đủ 5 tiếng hoặc ít hơn có liên quan đến việc hình thành những ký ức sai lệch. Sau đó, các nhà nghiên cứu đã thiết kế một thí nghiệm để kiểm tra xem việc thức cả đêm có làm tăng xác suất hình thành ký ức sai hay không.Nhóm nghiên cứu bao gồm 104 người trong độ tuổi đại học đến phòng thí nghiệm vào buổi tối muộn và được phân vào một trong bốn nhóm. Hai nhóm được giới thiệu một loạt các bức ảnh mô tả tội ác đã được thực hiện ngay khi họ đến phòng thí nghiệm - một nhóm sau đó được phép đi ngủ, trong khi nhóm còn lại phải thức cả đêm trong phòng thí nghiệm. Hai nhóm còn lại làm theo thứ tự ngược lại - họ ngủ hoặc thức cả đêm và sau đó xem các bức ảnh tội phạm vào buổi sáng.Trong phần thứ hai của thử nghiệm, những người tham gia đọc các bài tường thuật có chứa các câu nói khác với những gì các bức ảnh thực sự cho thấy.Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng chỉ những sinh viên bị thiếu ngủ trong toàn bộ thí nghiệm mới có nhiều khả năng báo cáo các chi tiết sai lệch từ văn bản tường thuật như đã xuất hiện trong các bức ảnh tội phạm.Tuy nhiên, những sinh viên đã xem ảnh trước khi thức cả đêm không dễ bị ký ức sai hơn những sinh viên được phép ngủ. Các nhà tâm lý học cho biết nhiều bằng chứng cho thấy việc không ngủ đủ 8 tiếng sẽ gây hại cho các kỹ năng tư duy, nhưng họ muốn xem tác động của chúng ta đối với cách chúng ta ghi nhớ mọi thứ.Nhà khoa học tâm lý Steven Frenda, Đại học California, cho biết: “Các nghiên cứu gần đây cho thấy mọi người đang ngủ ít hơn trung bình và tình trạng thiếu ngủ mãn tính đang gia tăng. "Trong những năm qua, tôi nhận thấy rằng bất cứ khi nào tôi có một đêm khó ngủ, nhận thức và trí nhớ của tôi dường như trở nên mờ nhạt cho đến khi tôi có một giấc ngủ hồi phục tốt."     Chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng mạnh mẽ tới ký ức của bạn  Frenda và các đồng nghiệp của ông phát hiện ra rằng những người thiếu ngủ xem ảnh phạm tội và sau đó đọc thông tin sai lệch về ảnh có nhiều khả năng ghi nhớ thông tin sai trong ảnh hơn là những người ngủ đủ giấc. Tất nhiên, các tình tiết tội phạm là không có thật và cố tình rải bằng chứng giả. Ví dụ, một tuyên bố bằng văn bản có thể nói rằng một tên trộm đã bỏ một chiếc ví bị đánh cắp vào túi quần của anh ta, trong khi một bức ảnh cho thấy anh ta để nó trong túi áo khoác của mình.Hơn 100 sinh viên đã tham gia thử nghiệm và họ được chia thành bốn nhóm. Các tình nguyện viên ở hai trong số các nhóm đã được xem loạt ảnh ngay khi họ đến phòng thí nghiệm. Những người trong một nhóm sau đó được phép ngủ, trong khi những người trong nhóm còn lại phải thức cả đêm trong phòng thí nghiệm.Hai nhóm còn lại thực hiện theo thứ tự ngược lại. Họ hoặc ngủ hoặc thức cả đêm và sau đó xem các bức ảnh tội phạm vào buổi sáng. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng chỉ những sinh viên bị thiếu ngủ trong tất cả các phần của thí nghiệm mới có nhiều khả năng báo cáo các chi tiết sai lệch từ bản tường thuật văn bản như đã xuất hiện trong các bức ảnh tội phạm. Tuy nhiên, những sinh viên đã xem ảnh trước khi thức cả đêm không dễ bị ký ức sai hơn những sinh viên được phép ngủ.
 Frenda nói rằng: “Những phát hiện của chúng tôi có ý nghĩa đối với độ tin cậy của những nhân chứng có thể đã trải qua thời gian dài bị hạn chế hoặc thiếu ngủ”. Nhưng cần phải nghiên cứu thêm, ông nói, trước khi các nhà khoa học có thể cung cấp cho các cơ quan thực thi pháp luật các hướng dẫn dựa trên bằng chứng về cách đảm bảo tốt nhất rằng ký ức của nhân chứng là chính xác.Ngủ đủ giấc là điều cần thiết để tối ưu hóa quá trình ghi nhớ. Điều này nhất quán trong một loạt các bài kiểm tra đánh giá trí nhớ của các tình nguyện viên. Tuy nhiên, người ta còn ít chú ý đến những ảnh hưởng có thể có của việc ngủ không đủ giấc hay mất ngủ kéo dài đối với việc hình thành ký ức nhầm lẫn. Điều này ngày càng phù hợp vì việc cắt giảm giấc ngủ tự nguyện, ở những người trẻ tuổi, đã trở nên phổ biến ở các xã hội phát triển. Nguồn tham khảo: webmd.com, sleepeducation.org