Bài thuốc đông y chữa bốc hỏa

Mãn kinh là một giai đoạn trong cuộc đời mà bất cứ người phụ nữ nào cũng sẽ phải trải qua. Trong thời kỳ mãn kinh, việc sản xuất các hormone sinh dục giảm, kéo theo những thay đổi về sức khỏe, gây ra các tình trạng khó chịu như chứng bốc hỏa, da khô, đau lưng, đau xương khớp,... Bài viết này sẽ trình bày các bài thuốc Đông y chữa bốc hỏa ở phụ nữ mãn kinh.
 1. Chứng bốc hỏa là gì?
 Mãn kinh là tình trạng không hành kinh vĩnh viễn và không còn khả năng sinh sản tự nhiên. Đây là một hiện tượng sinh lý bình thường do suy buồng trứng, không tiết được các hormon sinh dục, hậu quả là làm biến đổi và rối loạn tạm thời một số chức năng tâm sinh lý ở phụ nữ. Một người phụ nữ được xác định là mãn kinh khi không hành kinh 12 tháng. Theo các thống kê, hơn 80% phụ nữ có những thay đổi ảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống ở quanh thời kỳ mãn kinh. Hai biểu hiện đặc trưng của rối loạn vận mạch ở phụ nữ mãn kinh là chứng bốc hỏa và vã mồ hôi đêm.Theo các bác sĩ, cơn bốc hỏa được định nghĩa là cơn phừng nóng thoáng qua và tái diễn ở mặt hoặc ngực và sau đó lan khắp cơ thể, kèm theo vã mồ hôi, cảm giác nóng toàn thân, hồi hộp đánh trống ngực, cảm giác lo lắng, và đôi khi kèm theo ớn lạnh diễn ra sau đó. Cơn bốc hỏa kéo dài từ 1 đến 5 phút, trung bình 3 đến 4 phút và có thể lặp lại nhiều lần trong ngày, số lần nhiều hay ít tùy thuộc từng người. Những phụ nữ chứng bốc hỏa thường có ngưỡng nóng, toát mồ hôi rất gần với ngưỡng lạnh. Ngoài ra, khi thần kinh căng thẳng hay sự hốt hoảng sợ sệt cũng có thể gây ra cơn bốc hỏa ở phụ nữ mãn kinh.Chứng bốc hỏa thường bắt đầu 1 đến 2 năm trước mãn kinh và tiếp tục khoảng 6 tháng đến 5 năm sau mãn kinh, khoảng 15% trường hợp bốc hỏa có thể dai dẳng đến 30 năm sau mãn kinh.
 2. Bốc hỏa ở phụ nữ mãn kinh được chữa trị như thế nào?
 Các bài thuốc Đông y chữa bốc hỏa thường căn cứ vào triệu chứng của bệnh. Cụ thể:2.1. Bài thuốc chữa chứng bốc hỏa nặngÁp dụng cho những người có chứng bốc hỏa thường xuyên, ngủ ít, hay giật mình, toát mồ hôi, bức bách trong lồng ngực...2.1.1. Bài thuốc 1Thành phần:Bạch biển đậu (sao vàng) 16gÍch mẫu 16gTrinh nữ 16gLá vông 16gRau má 16gHoàng cầm 12gChi tử 12gBạch thược 12gĐương quy 12gPhòng sâm 12gCam thảo 12gBán hạ chế 10gNhân trần 10gBạch linh 10gTrần bì 10g.Các vị thuốc đem sắc với nước, sử dụng mỗi ngày một thang, chia ra uống sáng, chiều, tối (chia ra 3 lần để sắc). Các thành phần trong bài thuốc có tác dụng dưỡng tâm, điều trung, mát gan, hạ khí.2.1.2. Bài thuốc 2Thành phần:Táo nhân (sao đen) 16gCam thảo đất 16gHoàng kỳ 12gĐương quy 12gThục địa 12gÍch mẫu 12gBán hạ 10gHậu phác 10gHoàng liên 10gHoàng bá 10gBạch linh 10g.Các vị thuốc đem sắc với nước, sử dụng mỗi ngày một thang, chia ra uống sáng, chiều, tối (chia ra 3 lần để sắc). Bài thuốc có công dụng hạ khí, điều hòa trung châu đồng thời giúp an thần, hòa can, dưỡng can.2.1.3. Bài thuốc 3Thành phần:Rau má 16gHắc táo nhân 16gCát căn 16gHoài sơn 16gXa tiền 12gHoàng cầm 12gNgưu tất 12gĐương quy 12gTrạch tả 12gThục địa 12gSơn thù 12gHoàng kỳ (sao mật) 12gBán hạ 10gChỉ xác 10gCác vị thuốc đem sắc với nước, sử dụng mỗi ngày một thang, chia ra uống sáng, chiều, tối (chia ra 3 lần để sắc). Bài thuốc có tác dụng hạ khí, an thần, bổ âm và thanh nhiệt.2.2. Bài thuốc chữa chứng bốc hỏa nhẹÁp dụng khi cơn bốc hỏa ở phụ nữ thưa dần, đau đầu, tinh thần không ổn định, đau xương khớp, mệt mỏi, da khô sạm, xuất hiện nếp nhăn, ngủ ít hay trằn trọc.2.2.1. Bài thuốc 1Thành phần:Nam tục đoạn 16gTang ký sinh 16gHắc táo nhân 16gKhởi tử 12gKhiếm thực 12gThạch hộc 12gRễ cây cúc tần 12gBưởi bung 12gHoàng kỳ 12gThảo quyết minh (sao kỹ) 12gCam thảo 12gĐỗ trọng 10gBán hạ chế 10gNhân trần 10gTrần bì 10g.Cách dùng: Các vị thuốc đem sắc với nước, sử dụng mỗi ngày một thang, chia ra uống sáng, chiều, tối (chia ra 3 lần để sắc).Công dụng: bài thuốc có tác dụng hạ khí, an thần và bổ thận thủy.2.2.2. Bài thuốc 2Tang ký sinh 16gHắc táo nhân 16gKhiếm thực 16gThạch hộc 12gTục đoạn 16gHoài sơn 16gLiên nhục 16gThục địa 12gTrạch tả 12gĐộc hoạt 12gCam thảo 12gĐỗ trọng 10gCẩu tích 10gBán hạ 10gHậu phác 10gBạch linh 10g.Các vị thuốc đem sắc với nước, sử dụng mỗi ngày một thang, chia ra uống sáng, chiều, tối (chia ra 3 lần để sắc). Tác dụng của bài thuốc là giúp hạ khí, bổ thận thủy và điều hòa trung châu, tức là bổ thủy để kìm hỏa.2.3. Một số bài thuốc khác để chữa chứng bốc hỏaVới những người có mồ hôi toát ra bất kỳ, hạ sườn đau tức, đau đầu chóng mặt, da vàng sạm, tiểu đỏ, ăn uống kém, khó ngủ, hay giật mình, tim hồi hộp... Lúc này cần, điều trị bằng các thang thuốc có công dụng hạ khí, bình can, an thận, lợi tiểu.2.3.1. Bài thuốc 1Thành phần:Đinh lăng 16gTrạch lan 16gCủ đợi 12gNam hoàng bá 12gHạ liên châu 12gĐương quy 12gXa tiền 12gHoàng kì 12gBạch thược 12gPhòng sâm 12gCam thảo 12gKhởi tử 12gUất kim 10gĐại táo 10gBán hạ 10gHậu phác 10g.Các vị thuốc đem sắc với nước, sử dụng mỗi ngày một thang, chia ra uống sáng, chiều, tối (chia ra 3 lần để sắc). Các vị thuốc phối hợp có công dụng giải uất, máy gan, lợi tiểu, an thần.2.3.2. Bài thuốc 2Thành phần:Lá vông 16gLá dâu 16gNam hoàng bá 16gChi tử 12gCủ đợi 12gHạ liên châu 12gĐương quy 12gĐan bì 10gBạch linh 10gNhân trần 10g.Các vị thuốc đem sắc với nước, sử dụng mỗi ngày một thang, chia ra uống sáng, chiều, tối (chia ra 3 lần để sắc). Công dụng của bài thuốc giúp mát gan, lợi mật, lợi tiểu và an thần.Bên cạnh sử dụng các bài thuốc đông y chữa bốc hỏa. Một số vitamin và khoáng chất có tác dụng trong việc chữa chứng bốc hỏa ở phụ nữ mãn kinh và dự phòng các bệnh lý như vitamin E, Calcium và vitamin D. Vitamin E được ghi nhận trong điều trị chứng bốc hỏa vào những năm 1940. Nghiên cứu cắt ngang vào năm 1998 trên 120 phụ nữ sử dụng vitamin E với 35 liều 800IU/ngày trong vòng 4 tuần thì nhận thấy rằng vitamin E đã làm giảm 1 cơn bốc hỏa/ngày.