Vai trò của H.Pylori trong các bệnh lý toàn thân

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Hơn 4 thập kỷ qua, vấn đề nghiên cứu vi khuẩn Helicobacter pylori ( H. pylori ) đã chiếm trọn tâm trí của nhiều nhà khoa học trên thế giới. H. pylori là một loại vi khuẩn thường được tìm thấy ở những bệnh nhân bị viêm dạ dày mãn tính, bệnh loét dạ dày tá tràng, ung thư dạ dày cũng như ở những người khỏe mạnh.
 H. pylori lần đầu tiên được báo cáo vào năm 1875, khi Bottcher và Letulle quan sát thấy nó ở rìa của loét dạ dày tá tràng. Mặc dù sự phổ biến của vi sinh vật này đã được chứng minh sau đó, nhưng việc phát hiện ra nó chỉ xảy ra vào đầu những năm 1980. Rõ ràng là kể từ năm 1983 H. pylori đã xâm chiếm hơn một nửa dân số thế giới. Sự kiện này đã tạo ra một mối quan tâm đa ngành lớn bao gồm bác sĩ tiêu hóa, bác sĩ vi sinh và chuyên gia về bệnh truyền nhiễm cùng những người khác.
 1. Vai trò của vi khuẩn H. pylori như một mầm bệnh thực sự đã là trung tâm của các cuộc thảo luận lớn trong nhiều năm
 Nhiễm H. pylori có liên quan đến loét dạ dày và tá tràng (ở 1% -10% bệnh nhân bị nhiễm), ung thư biểu mô dạ dày (0,1% -3%), và u lympho mô liên kết niêm mạc dạ dày (MALT) (dưới 0,01%.). Tuy nhiên, phần lớn dân số bị nhiễm sẽ không bao giờ phát triển các triệu chứng liên quan đến nhiễm H. pylori . H. pylori xâm nhập vào dạ dày của con người xuất hiện sớm trong cuộc sống và tồn tại vô thời hạn trừ khi được điều trị. Đồng thời, việc lây truyền H. pylori chủ yếu trong môi trường gia đình. Sự giảm tỷ lệ hiện nhiễm H. pylori theo thời gian được báo cáo lần đầu tiên vào năm 1997, và sau đó được xác nhận trong hai nghiên cứu dựa trên dân số lớn ở Hoa Kỳ. Do sự suy giảm dần dần của H. pylori , một loạt các hậu quả tiêu cực đã được mô tả. Đã có sự gia tăng đáng báo động về bệnh hen suyễn, cũng như khả năng gia tăng khả năng mắc các bệnh tiêu chảy. Tuy nhiên, một hậu quả nghiêm trọng hơn liên quan đến sự suy giảm của H. pylori là sự gia tăng của các bệnh thực quản, chẳng hạn như bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD), thực quản Barrett và ung thư biểu mô tuyến của thực quản. Chúng tôi không biết liệu sự suy giảm số ca nhiễm H. pylori có phải là nguyên nhân của những căn bệnh mới nổi này hay đó chỉ là một chỉ số cho giả thuyết vệ sinh. Do độc lực thấp và thực tế là bệnh được quan sát thấy hầu hết ở những người cao tuổi bị nhiễm, H. pylori có thể được coi là một sinh vật sống chung và chỉ là một mầm bệnh cơ hội.     H.pylori gây nên các bệnh lý ở dạ dày tá tràng  2. Các bệnh liên quan đến H. pylori
 Dữ liệu hiện có có thể cho thấy H. pylori tồn tại trong dạ dày có liên quan đến sự phát triển của các bệnh dạ dày tá tràng, chẳng hạn như viêm dạ dày mãn tính, bệnh loét dạ dày tá tràng, ung thư biểu mô tuyến dạ dày và u lympho MALT dạ dày. Dữ liệu gần đây cho thấy mối quan hệ có ý nghĩa thống kê giữa việc phát hiện H. pylori và sự phát triển ung thư tuyến tụy.Yếu tố phát triển các triệu chứng đường tiêu hóa khi nhiễm H. pyloriNguy cơ phát triển các triệu chứng của bệnh đường tiêu hóa phụ thuộc vào mức độ đặc tính gây bệnh của một chủng dai dẳng, đặc điểm di truyền của vật chủ, các yếu tố môi trường và kiểu ăn uống. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh thực tế là sự tồn tại của H. pylori trong niêm mạc dạ dày liên tục được kiểm soát bởi hệ thống miễn dịch, do đó các đặc tính gây bệnh của H. pylori và do đó, các triệu chứng của bệnh biểu hiện ở sự hiện diện của các yếu tố thuận lợi. Ngoài thời điểm đó, ngày càng nhiều người chú ý đến hàm ý của H. pylori trong cơ chế bệnh sinh của các bệnh ngoài dạ dày. Vì vậy, vai trò của vi sinh vật trong việc phát triển một số bệnh thần kinh, tim mạch, huyết học, da và chuyển hóa đang được nghiên cứu tích cực. Kết quả của các nghiên cứu có sẵn chắc chắn là khá mâu thuẫn và đòi hỏi một nghiên cứu kỹ lưỡng hơn.Phân tích tổng hợp của Wang và cộng sự đã chứng minh rằng nhiễm H. pylori mãn tính là một yếu tố dự báo cho sự phát triển của tổn thương não do thiếu máu cục bộ. Các báo cáo cho thấy mối quan hệ giữa việc phát hiện H. pylori và sự phát triển bệnh Alzheimer đã được công bố. Huang et al đã có thể thiết lập rằng nguy cơ mắc bệnh Parkinson cao hơn đáng kể trong H. pylori nhóm dương tính so với H. pylori -phủ định (HPN) nhóm (tỉ số nguy điều chỉnh: CI 2,29, 95%: 1,44–3,66; P <0,001).Mối quan hệ đáng kể giữa việc phát hiện H. pylori và bệnh lý tim mạchKinh nghiệm ít ỏi đã được tích lũy trong việc nghiên cứu ảnh hưởng của H. pylori đối với sự phát triển của các bệnh tim mạch. Một số nghiên cứu xác nhận mối quan hệ đáng kể giữa việc phát hiện H. pylori , sự phát triển của các tổn thương mạch máu do xơ vữa động mạch, và hậu quả là nguy cơ mắc bệnh mạch vành cao hơn. Jukic và cộng sự phát hiện ra rằng bệnh nhân dương tính với H. pylori thường bị tăng huyết áp ( P = 0,014), có huyết áp tâm thu ( P = 0,043) và huyết áp tâm trương ( P = 0,005) cao hơn, cũng như tăng nồng độ chất béo trung tính trong huyết tương ( P= 0,013) và mức lipoprotein mật độ cao kháng tiết thấp ( P = 0,01). Đồng thời, không có sự khác biệt đáng kể về mức độ nghiêm trọng của bệnh giữa hai nhóm.     H. pylori có thể gây ra tăng huyết áp  Các giả thuyết được xem xét về cơ chế của rối loạn chức năng nội mô trong nhiễm H. pyloriTác giả Vijayvergiya và cộng sự đã mô tả các giả thuyết được xem xét về cơ chế của rối loạn chức năng nội mô trong nhiễm H. pylori . Một số giả thuyết cho rằng những thay đổi sinh lý bệnh trong lớp vi mạch là kết quả của sự gia tăng thứ cấp nồng độ homocysteine: H. pylori gây ra tình trạng kém hấp thu vitamin B12 và axit folic, bằng cách nâng cao mức homocysteine ​​ảnh hưởng tiêu cực đến nội mạc. Lý thuyết về tổn thương thành mạch do cytokine, tức là giai đoạn đầu của những thay đổi xơ vữa, cũng cần được nghiên cứu tích cực. Công trình của Rasmi và cộng sự đã xác nhận rằng bệnh nhân dương tính với H. pylori cagA bị hội chứng tim X được phát hiện có mức IL-1 và TNF-α tăng. Dữ liệu thực nghiệm do de Jesus Souza và cộng sự thu được cho thấy rằng urease là một chất kích thích mạnh để sản xuất tế bào nội mô của các loại oxy phản ứng và NO, cũng dẫn đến việc tăng cường sản xuất yếu tố hạt nhân kappa B, kích hoạt và biểu hiện điều hòa của cyclooxygenase -2, heme oxygenase-1, IL-1β, và phân tử kết dính gian bào-1. Những thay đổi được thiết lập bằng thực nghiệm như vậy trong hồ sơ phân tử tiền viêm có thể gián tiếp chỉ ra các đặc điểm bệnh sinh có thể có của tổn thương do H. pylori gây ra đối với giường mạch.Mối liên quan giữa nhiễm H. pylori và các bệnh ngoài daMối liên quan giữa nhiễm H. pylori và các bệnh ngoài da đang được nghiên cứu tích cực. Yu và cộng sự đã cung cấp bằng chứng rằng tỷ lệ phát hiện H. pylori là 49,5% trong số 1038 đại diện trong một nhóm nghiên cứu (bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh vẩy nến), trong khi tỷ lệ này là 38,8% ở nhóm đối chứng ( n = 703) ( OR gộp chung là 1,70; KTC 95%: 1,15-2,52; P = 0,008). Onsun và cộng sự kết luận rằng H. pylori được phát hiện ở 184 (61,3%) cá nhân trong số 300 bệnh nhân mắc bệnh vẩy nến và 89 (59,3%) đại diện trong một nhóm chứng (trong số 150 người khỏe mạnh). Đồng thời, ghi nhận rằng mức độ nghiêm trọng của bệnh, được đánh giá bằng điểm số khu vực Bệnh vẩy nến và mức độ nghiêm trọng, được ghi nhận là cao hơn đáng kể ở những bệnh nhân dương tính với H. pylori. Các tài liệu cung cấp một số lượng lớn các báo cáo về việc phát hiện H. pylori ở những bệnh nhân, ngoài bệnh vẩy nến, còn có bệnh ban đỏ địa y, bệnh ghẻ, bệnh rosacea, hội chứng Sweet, bệnh Behcet và ban xuất huyết Schönlein-Henoch. Tài liệu tham khảo Reshetnyak VI, Burmistrov AI, Maev IV. Helicobacter pylori: Commensal, symbiont or pathogen? . World J Gastroenterol 2021; 27(7): 545-560 [PMID: 33642828 DOI: 10.3748/wjg.v27.i7.545]