Biến chứng của niêm mạc dạ dày lạc chỗ ở thực quản

Bài viết bởi Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Trong một số trường hợp cá biệt, có báo cáo về các biến chứng bao gồm chảy máu, loét, hẹp, thủng và rò khí quản, và áp xe dưới da . Trong một loạt trường hợp nhỏ, việc phát hiện một màng hoặc vòng cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ gợi ý cơ chế bệnh sinh của một tổn thương do axit gây ra. Quan trọng là, sự xâm nhập của H. pylori có thể làm trầm trọng thêm các biến chứng này.
 1. Biến chứng của cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ
 Các nghiên cứu khác cũng đã mô tả các trường hợp tác động của thực phẩm có liên quan đến các vòng hoặc vòng nghiêm ngặt liên quan đến cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ.Các phát hiện đồng thời về cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ ở những bệnh nhân bị bệnh viêm ruột, bệnh celiac, bệnh u xơ thần kinh hoặc hội chứng nevus có thể là ngẫu nhiên.
 Gần đây, một trường hợp riêng biệt của viêm dạ dày tăng bạch cầu ái toan đã được mô tả với sự tham gia của cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ dạng polyp và được báo cáo rằng chứng khó nuốt và khàn tiếng đã được giải quyết sau khi cắt bỏ. Cũng cần lưu ý rằng trường hợp đầu tiên được báo cáo về một xanthoma thực quản trong cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ ở thực quản cổ có thể được hiểu là một tổn thương mãn tính của cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ.     Những phát hiện đồng thời của các cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ ở bệnh nhân bị bệnh viêm ruột, bệnh celiac, u xơ thần kinh hoặc hội chứng nevus có thể là ngẫu nhiên. A: Mảng cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ từ 16 đến 20 cm tính từ răng cửa ở một phụ nữ trẻ có cảm giác nuốt nghẹn và đồng thời mắc bệnh celiac. Bệnh nhân được nội soi đường tiêu hoá trên vì thiếu máu do thiếu sắt kéo dài. B: Xuất hiện nốt sần của niêm mạc tá tràng và C: các nhung mao dẹt trên cùng một bệnh nhân.  2. Cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ - Cấu trúc bẩm sinh hoặc mắc phải
 Tỷ lệ mắc bệnh cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ cao hơn trong quần thể trẻ em và các nghiên cứu hóa mô miễn dịch cho thấy nguồn gốc phôi thai ủng hộ giả thuyết rằng đó là một tình trạng bẩm sinh. Trong quá trình phát triển bình thường của phôi thai, biểu mô tế bào vảy của thực quản được thay thế bằng biểu mô trụ bắt đầu từ thực quản giữa đến thực quản cổ. Tuy nhiên, các khu vực có lớp lót dạng cột dai dẳng là kết quả của quá trình biểu mô hóa vảy không hoàn chỉnh có thể biệt hóa thành cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ. Điều thú vị là, có một tỷ lệ phổ biến thấp hơn được báo cáo ở các nhóm dân số lớn tuổi và một số tác giả cho rằng cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ có thể thoái triển theo tuổi.
 3. Viêm chuyển sản ruột có xảy ra trên cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ hay không
 Vượt qua lý thuyết cổ điển này, giả thuyết rằng trào ngược axit lâu dài có thể dẫn đến sự phát triển của cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ với chuyển sản ruột ở thực quản trên có vẻ ít đáng tin hơn vì mô học hiếm khi cho thấy bất kỳ chuyển sản ruột nào khác trên cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ. Do đó, đường vào có thể là bẩm sinh và có thể dễ mắc một số điều kiện do mô học chính của nó và sau đó bị ảnh hưởng thêm bởi các yếu tố tích lũy khác như sự xâm nhập của H. pylori , đồng thời mắc bệnh trào ngược dạ dày-thực quản (GERD) hoặc thực quản Barrett .Các tác giả khuyến nghị rằng mối liên quan giữa cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ và GERD nên được nghiên cứu ở những bệnh nhân không có thực quản Barrett đồng bộ. Hơn nữa, cần chú ý không đánh giá quá cao mối liên quan giữa cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ và GERD do sự trào ngược axit phía trên được tạo ra bởi niêm mạc dạ dày dị vật.
 4. Niêm mạc dạ dày lạc chỗ và rối loạn tiêu hoá chức năng
 Các tổn thương ở thực quản cổ cần được nhận biết và giải quyết, đặc biệt trong trường hợp không có tổn thương nào khác ở đường trên có thể giải thích cho những phàn nàn của bệnh nhân, và các bước này nên được thực hiện trước khi chẩn đoán chứng khó tiêu chức năng hoặc trào ngược không ăn mòn bệnh. Những bệnh nhân được chẩn đoán có khả năng mắc chứng rối loạn tiêu hóa chức năng có thể thất vọng do không tìm ra nguyên nhân cho tình trạng của họ. Tình trạng này có thể dẫn đến một vòng lo âu luẩn quẩn.Hơn nữa, chỉ cần giải thích cho bệnh nhân rằng cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ vô hại trong thực quản của họ có thể gây ra các triệu chứng của họ có thể giúp kiểm soát tốt hơn tình trạng của họ thông qua hiệu ứng giả dược. Tâm lý khó chịu là phổ biến và sinh lý bệnh của chứng khó tiêu chức năng dai dẳng không được hiểu rõ. Tuy nhiên, Cảm giác nuốt nghẹn dai dẳng cũng có thể bắt nguồn từ áp lực lên cơ thắt thực quản trên xuất phát từ tình trạng cấu trúc niêm mạc dạ dày lạc chỗ dễ bị kích thích hoặc do phản xạ co thắt cơ thắt thực quản trên do cơ chế bảo vệ hô hấp, có khả năng liên quan đến trào ngược. Tài liệu tham khảoRaine CH. Ectopic gastric mucosa in the upper esophagus as a cause of dysphagia. Ann Otol Rhinol Laryngol. 1983;92:65-66. [PubMed] [DOI]Truong LD, Stroehlein JR, McKechnie JC. Gastric heterotopia of the proximal esophagus: a report of four cases detected by endoscopy and review of literature. Am J Gastroenterol. 1986;81:1162-1166. [PubMed]Akbayir N, Alkim C, Erdem L, Sökmen HM, Sungun A, Başak T, Turgut S, Mungan Z. Heterotopic gastric mucosa in the cervical esophagus (inlet patch): endoscopic prevalence, histological and clinical characteristics. J Gastroenterol Hepatol. 2004;19:891-896. [PubMed] [DOI]Borhan-Manesh F, Farnum JB. Incidence of heterotopic gastric mucosa in the upper oesophagus. Gut. 1991;32:968-972. [PubMed] [DOI]Tang P, McKinley MJ, Sporrer M, Kahn E. Inlet patch: prevalence, histologic type, and association with esophagitis, Barrett esophagus, and antritis. Arch Pathol Lab Med. 2004;128:444-447. [PubMed] [DOI]Adriana Ciocalteu, Petrica Popa, Issues and controversies in esophageal inlet patch, World J Gastroenterol. Aug 14, 2019; 25(30): 4061-4073