Chăm sóc và giáo dục sức khỏe sau phẫu thuật làm vững cột sống thắt lưng - Phần 1

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi bác sĩ Ngoại thần kinh, Khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park.
 Phẫu thuật làm vững cột sống thắt lưng là một phẫu thuật lớn, đòi hỏi thời gian phục hồi lâu dài. Theo đó để kết quả phục hồi nhanh chóng, bệnh nhân cần thực hiện theo đúng chỉ định, hướng dẫn của bác sĩ khi ở viện và sau khi xuất viện về nhà. Bài viết sau đây sẽ chia sẻ về cách chăm sóc và giáo dục sức khỏe sau phẫu thuật làm vững cột sống thắt lưng.
 1. Phục hồi sau phẫu thuật làm vững cột sống tại bệnh viện
 Phục hồi tại bệnh viện sau phẫu thuật làm vững cột sống tập trung vào việc kiểm soát cơn đau và học cách di chuyển an toàn khi cột sống thắt lưng bị làm cứng. Thời gian nằm viện từ 2 đến 4 ngày là thông thường.
 1.1. Ngay sau khi phẫu thuật làm vững cột sống
 Khi tỉnh dậy sau phẫu thuật, bệnh nhân đều cảm thấy đau và buồn ngủ. Cơn đau dữ dội thường kéo dài vài ngày sau phẫu thuật và thuốc giảm đau được dùng thường xuyên để kiểm soát cơn đau. Thuốc có được tiêm vào tĩnh mạch hoặc tiêm vào cơ. Đôi khi, thuốc giảm đau truyền tĩnh mạch liên tục cho bệnh nhân. Khi cơn đau giảm, sẽ chuyển sang sử dụng thuốc uống.Các xét nghiệm máu được thực hiện định kỳ sau khi phẫu thuật. Ví dụ, vì máu bị mất trong quá trình phẫu thuật, hemoglobin sẽ được theo dõi để đảm bảo rằng lượng oxy trong máu không xuống quá thấp. Các xét nghiệm máu khác cũng có thể được sử dụng như glucose, điện giải đồ... Có thể cho bệnh nhân cho thở oxy để hỗ trợ thông khí và monitoring để theo dõi nhịp tim, điện tim sau khi phẫu thuật.
 1.2. Đi bộ và di chuyển sau khi phẫu thuật làm vững cột sống
 Giữ cho cột sống thẳng để giảm thiểu trọng lượng cơ thể đè lên cột sống thắt lưng và giảm nguy cơ làm gián đoạn quá trình hàn xương. Hướng dẫn bởi nhân viên vật lý trị liệu mỗi ngày để học cách ăn mặc, ngồi, đứng, đi và tham gia các hoạt động khác an toàn nhất mà không gây thêm lực đè lên cột sống thắt lưng. Ngay cả khi bước ra khỏi giường cũng cần một kỹ thuật đặc biệt (xoay khúc gỗ) để tránh xoắn vặn cột sống.Trong một số trường hợp, có thể khuyên bệnh nhân sử dụng khung tập đi lại cho đến khi ổn định. Nên mang theo dép giày có quai hậu, khuyến khích bệnh nhân đứng dậy và đi lại càng nhanh càng tốt sau khi phẫu thuật.Ngoài ra, nên mang nẹp thắt lưng để hạn chế chuyển động ở cột sống. Mặc áo thun ôm sát hoặc áo ba lỗ bên dưới nẹp giúp da vùng bụng, lưng thoải mái hơn và ngăn ngừa kích ứng da như phát ban hoặc nổi mụn nước.     nẹp thắt lưng  1.3. Chăm sóc vết mổ
 Dùng một miếng băng lớn trong khoảng ngày đầu tiên sau khi phẫu thuật, sau đó thay băng nhỏ hơn. Vết mổ được kiểm tra hàng ngày để đảm bảo vẫn khô và sạch.Thông thường, người bệnh không tắm trong vài ngày đầu sau khi phẫu thuật. Tuy nhiên, có thể dùng khăn lau rửa thân mình và tay chân miễn là vết mổ không bị ướt.
 1.4. Xuất viện sau khi phẫu thuật làm vững cột sống
 Một số tiêu chuẩn mà bệnh nhân thường cần đạt được trước khi được xuất viện để phục hồi tại nhà như sau:Kiểm soát cơn đau bằng thuốc uốngCó thể ra khỏi giường và di chuyển mà không cần hỗ trợCó thể đã rút thông tiểuKhông có dấu hiệu nhiễm trùng tại vết mổBệnh nhân sẽ không thể tự lái xe về nhà, đôi khi một bệnh nhân đã hồi phục đủ để xuất viện nhưng không thể về nhà. Trong những tình huống này, bệnh nhân có thể chuyển tới cơ sở phục hồi chức năng để được chăm sóc bổ sung và phục hồi cho đến khi được trở về nhà.Nếu các thành viên trong gia đình hoặc bạn bè không thể hỗ trợ các công việc chính trong gia đình, nên có một trợ giúp chăm sóc tại nhà.Phẫu thuật cột sống thắt lưng là một phẫu thuật lớn, đòi hỏi người bệnh phải kiên trì thực hiện theo đúng chỉ định của bác sĩ.     Người bệnh có thể được chỉ định uống thuốc để giảm đau  2. Phục hồi phẫu thuật làm vững cột sống: sau khi xuất viện
 Thông thường bệnh nhân cảm thấy hụt hẫng khi lần đầu tiên từ bệnh viện về nhà. Để đảm bảo tốt sức khỏe khi về nhà, bệnh nhân nên biết những gì sẽ xảy ra và nhận được sự giúp đỡ về những nhu cầu cơ bản từ bạn bè, gia đình hoặc hàng xóm.
 2.1. Hạn chế hoạt động sau khi phẫu thuật làm vững cột sống
 Trong giai đoạn đầu của quá trình hồi phục sau phẫu thuật làm vững cột sống, người bệnh phải tuân theo một số hạn chế hoạt động cơ bản:Không uốn cong: Uốn ở đầu gối và hông thì được, nhưng không làm cong lưng (cong cột sống).Không nâng: Không nên nâng bất cứ thứ gì nặng hơn 8 pound.Không xoắn vặn: Mặc dù nhiều hoạt động thường ngày liên quan đến việc xoắn vặn cột sống, nhưng bạn nên tránh làm như vậy trong giai đoạn này.Không lái xe: Do buồn ngủ và do giảm khả năng phối hợp trong những ngày sau cuộc phẫu thuật lớn, cũng như tác dụng phụ của thuốc giảm đau opioid, vì vậy không được phép lái xe.Tốt hơn hết người bệnh nên tránh những công việc liên quan đến uốn cong hoặc nâng: chẳng hạn như nấu ăn, dọn dẹp, giặt giũ, mua sắm hàng tạp hóa và chăm sóc vật nuôi. Bạn nên sắp xếp giúp đỡ những công việc này trước khi phẫu thuật. Nên chuẩn bị trước một số bữa ăn dễ dàng, chẳng hạn như bữa ăn chế biến sẵn hoặc có thể nấu bằng lò vi sóng.
 2.2. Thuốc giảm đau sau phẫu thuật làm vững cột sống
 Đau có khả năng tiếp tục xuất hiện sau khi xuất viện và thuốc giảm đau theo toa có thể được bác sĩ tiếp tục chỉ định. Nếu được kê đơn opioid, bệnh nhân không nên uống rượu hoặc điều khiển xe hơi, vì loại thuốc này có thể gây buồn ngủ và / hoặc suy giảm khả năng phán đoán. Chườm đá hoặc quấn nóng có thể được sử dụng để bổ sung thuốc giảm đau, nhưng chỉ nên áp dụng trong vòng 15 hoặc 20 phút và nghỉ ngơi ít nhất 2 giờ để bảo vệ da.Vì opioid kê đơn trong một khoảng thời gian giới hạn, nên giảm liều dùng hàng ngày, với mục tiêu là hết opioid trong 4 tuần sau phẫu thuật.     Thuốc opioid  2.3. Giấc ngủ sau khi phẫu thuật kết hợp cột sống
 Khi hồi phục sau phẫu thuật làm vững thắt lưng, cột sống cần được giữ thẳng ngay cả khi lên và xuống giường. Quá trình này được thực hiện bằng kỹ thuật cuộn gỗ (kỹ thuật log-roll), bao gồm việc giữ hai đầu gối lại với nhau và duy trì lưng thẳng trong khi:Ngồi xuống mép giườngHạ thấp đầu xuống giường đồng thời nhấc chân lênLăn lưng lên trên giường     Kỹ thuật log-roll  Các cách khác về giấc ngủ bao gồm:Đảm bảo giường không quá cao hoặc quá thấp đối với kỹ thuật cuộn gỗThử các loại gối khác nhau để xem loại nào cảm thấy thoải mái nhấtNgười bệnh cũng có thể ngủ ở tư thế ngả lưng sẽ thoải mái hơn ngay sau khi phẫu thuật.
 2.4. Chăm sóc vết mổ
 Vết mổ cần được vệ sinh hàng ngày và kiểm tra các dấu hiệu nhiễm trùng. Các dấu hiệu và triệu chứng có thể có của nhiễm trùng tại vết mổ bao gồm:Tăng mẩn đỏ, đau hoặc tiết dịchSốt hoặc ớn lạnhTắm vòi sen hoặc tắm bằng khăn ướt nhẹ nhàng có thể giúp giữ sạch vết mổ.
 2.5. Thích ứng với môi trường ở nhà
 Những vật dụng này có thể giúp phục hồi tại nhà thoải mái hơn:Một thiết bị "gắp": Có thể tránh được việc uốn cong cột sống và với tay lên bằng dụng cụ nhẹ này được sử dụng để lấy đồ đạc lên khỏi mặt đất hoặc kệ.Thiết bị vệ sinh và vòi hoa sen: Thêm tấm thảm tắm, tấm lót bồn cầu và bệ ngồi tắm giúp phòng tắm an toàn hơn và dễ sử dụng hơn.Một cây gậy hoặc khung tập đi: nếu cần hoặc muốn ổn định hơn để di chuyển.Tủ lạnh mini hoặc tủ mát: Giữ đồ uống mát và túi đá gần tay thuận tiện hơn và có thể giúp bệnh nhân giảm di chuyển, cúi người hoặc leo cầu thang nhiều hơn mức cần thiết.Một ghế tựa hoặc đệm phụ: Vị trí ngồi trên ghế tựa giúp giảm bớt áp lực cho lưng dưới. Ngồi trên bề mặt có đệm cũng có khả năng thoải mái hơn.Phòng ngừa thất bại: Nên loại bỏ bất cứ thứ gì có thể gây nguy hiểm cho việc vấp ngã, chẳng hạn như thảm lỏng hoặc vật dụng bừa bãi. Một số người cũng lắp đặt tay vịn khi cần thiết, chẳng hạn như trên cầu thang hoặc trong phòng tắm.     Khung tập đi  Những thay đổi này có thể giúp bệnh nhân hồi phục với tốc độ an toàn. Người bệnh không nên cố gắng làm quá nhiều, quá nhanh, bởi có thể làm tăng cơn đau và làm chậm quá trình hồi phục.Hiện nay, tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec có đầy đủ các phương tiện phẫu thuật, tập vật lý trị liệu chức năng cho người bệnh sau các cuộc phẫu thuật. Toàn bộ quy trình thăm khám, phẫu thuật điều trị, phục hồi chức năng đều được thực hiện dưới sự chỉ dẫn của các bác sĩ giàu chuyên môn, kinh nghiệm nên kết quả hồi phục sức khỏe có người bệnh đều tiến triển tốt.