Suy gan cấp ở trẻ em

Bài viết được viết bởi Thạc sĩ - Bác sĩ Lê Văn Bình - Bác sĩ Khoa Hồi sức tích cực - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City. Suy gan cấp là rối loạn chức năng gan cấp xảy ra trong vòng 8 tuần ở trẻ không có tiền sử bệnh lý gan. Hậu quả gây rối loạn tri giác và rối loạn đông máu. Tiên lượng tùy nguyên nhân, mức độ tổn thương gan và biến chứng. Tỉ lệ tử vong cao từ 20-60%.
 1. Nguyên nhân gây suy gan cấp ở trẻ
 1.1 Viêm gan virus
 Viêm gan A, B, CSốt xuất huyết DengueCytomegalovirusHerpes simplex virusEpstein-Barr virus.
 1.2 Ngộ độc
 Thuốc AcetaminophenKim loại nặng: ArsenicNấm Amanita phalloidesKháng sinh: Ampicillin-clavulanate, ciprofloxacin, doxycycline, erythromycin, isoniazid, nitrofurantoin, tetracycline.Salicylates (Reye syndrome).Thuốc ức chế miễn dịch: Cyclophosphamide, methotrexat.Bệnh lý chuyển hóa: Hội chứng Reye, bệnh Wilson, bệnh Niemann Pick.Huyết khối tĩnh mạch gan (Budd-Chiari syndrome), tĩnh mạch cửa.Miễn dịch: Viêm gan tự miễn, hội chứng thực bào máu.     Ngộ độc kháng sinh là một trong những nguyên nhân gây suy gan cấp ở trẻ  2. Biến chứng của suy gan cấp ở trẻ
 Phù não do tăng Amoniac, thường gặp tỷ lệ 80% ở trẻ có bệnh lý não gan, gây tử vong caoRối loạn đông máuHạ đường huyếtNhiễm khuẩnSuy đa cơ quan.  Chức năng của gan đối với cơ thể
 3. Chẩn đoán suy gan cấp ở trẻ
 3.1 Bệnh sử
 Vàng daNôn, biếng ăn, mệt mỏi, lừ đừ (dấu hiệu sớm suy gan cấp).Thời điểm rối loạn tri giácThuốc sử dụngNôn, ỉa phân máuBệnh lý gan trướcTiền sử gia đình bệnh lý gan.     Trẻ bị suy gan cấp có biểu hiện vàng da  3.2 Khám lâm sàng
 Dấu hiệu sinh tồnMức độ rối loạn tri giác: Dựa theo bảng phân độ bệnh lý não cấp do suy gan cấp.Bụng: Kích thước gan, bụng chướng.
 3.3 Xét nghiệm
 Công thức máu, tiểu cầuĐường huyếtChức năng gan: ALT, AST, Bilirubine, Alkaline Phosphatase, AmoniacChức năng thậnChức năng đông máu: Thời gian Prothrombin, aPTTĐiện giải đồSiêu âm bụng: Kích thước gan, tổn thương ganCấy máu     Cấy máu là một xét nghiệm giúp chẩn đoán bệnh suy gan cấp  Xét nghiệm tùy nguyên nhân: Nồng độ Acetaminophen trong máu (ngộ độc Acetaminophen). Định lượng đồng ceruloplasmin (bệnh Wilson). HbsAg, IgM anti-HBV, anti-HAV, anti-HCV, anti CMV, anti EBV (viêm gan virus).CT scan não khi có dấu hiệu thần kinh khu trú hoặc cần chẩn đoán phân biệt bệnh lý ngoại thần kinh.Sinh thiết gan khi tình trạng lâm sàng ổn định và không có dấu hiệu rối loạn đông máu nặng.
 4. Điều trị suy gan cấp ở trẻ
 4.1 Hỗ trợ hô hấp tuần hoàn
 Thông đường thởThở oxyĐặt nội khí quản thở máy: Xem xét thở máy sớm ở mức độ 4 để tránh tăng phù não do thiếu oxy.Chống sốc nếu có: Natri Clorid 0,9% hoặc Ringer acetate 20ml/kg/giờ. Tránh dùng Ringer lactat do khi suy gan lactate không được thành bicarbonate, hậu quả gây tăng lactate máu.
 4.2 Tìm và điều trị nguyên nhân
 N Acetyl Cysteine: ngộ độc acetaminophenD Penicillamine: Bệnh WilsonThuốc kháng siêu vi: Acyclovir (Herpes), Ganciclovir (nhiễm CMV), cân nhắc dùng Lamivudin (viêm gan siêu vi B).Corticoid trong viêm gan tự miễn.     Hình ảnh bệnh wilson  4.3 Hạn chế dịch, điều trị phù não
 Nằm đầu cao 30 độTăng thông khí, giữ PaCO2 25 – 30 mmHgHạn chế dịch giữ CVP < 8 cmH2OManitol 20% 0,5 – 1 mg/kg/lần, có thể lặp lại khi cần.
 4.4 Điều trị hạ đường huyết
 Đường ưu trương Glucose 30% 1-2 ml/kg tĩnh mạch.Sau đó duy trì Glucose 10% kèm điện giải.
 4.5 Điều trị rối loạn điện giải nếu có, điều trị rối loạn đông máu
 Vitamin K liều 30 μg/kg tiêm bắp (tối đa 10mg/lần) trong 3 ngàyTruyền máu: Truyền hồng cầu lắng 10 ml/kg khi Hct <30%Truyền huyết tương tươi đông lạnh khi rối loạn đông máu nặng PT >60 giây, INR > 1,5 hoặc DICTruyền kết tủa lạnh khi Fibrinogen < 1 g/lTruyền tiểu cầu khi tiểu cầu < 50.000/mm3 kèm đang xuất huyết.Thuốc kháng tiết acid dạ dày, kháng H2
 4.6 Thuốc làm giảm Amoniac
 Lactulose: Uống (độ 1,2, 3) liều 1ml/kg/lần, 1-3 lần/ngày, giữ bệnh nhân tiêu phân lỏng 2-3 lần/ngày.Thụt tháo (độ 4) liều 1-3 ml/kg/lần, ngày 1 lần, giữ bệnh nhân tiêu phân lỏng 2-3 lần/ngày.Neomycin uống liều 3 mg/kg/lần, chia 2 - 4 lần (độ 1, 2 và 3) qua ống thông dạ dày (độ 4).     Thuốc làm giảm Amoniac giúp điều trị bệnh suy gan cấp  4.7 Dinh dưỡng
 Đường miệng hoặc qua sonde dạ dày được chọn.
 5. Theo dõi suy gan cấp ở trẻ
 Dấu hiệu sinh tồn, SpO2Tri giácXuất huyết tiêu hóaLượng nước xuất nhập.   Các bệnh lý thường gặp ở gan và chế độ dinh dưỡng cho người bệnh
 XEM THÊMKiểm tra chức năng gan như thế nào?Vai trò của chẩn đoán hình ảnh trong một số vấn đề về bệnh ganViêm gan, nhiễm độc gan do thuốc: Những điều cần biết