Căng thẳng làm tăng nguy cơ ung thư vú không? Mối liên hệ thế nào?
10/06/2024

Nhiều nghiên cứu về việc liệu “Căng thẳng làm tăng nguy cơ ung thư vú không? Có khiến tế bào ung thư lây lan?” Căng thẳng có làm tăng nguy cơ tái phát và giảm tỷ lệ sống không? Điều quan trọng, việc giảm căng thẳng có tạo nên sự khác biệt này không? Bài viết sau được thạc sĩ bác sĩ Nguyễn Đỗ Thùy Giang, Trưởng khoa Ngoại Vú, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chia sẻ thắc mắc về vấn đề căng thẳng ảnh hưởng đến tâm trí và cơ thể như thế nào và liệu có mối liên hệ nào với ung thư vú không?
 Mục lụcCăng thẳng có là yếu tố nguy cơ gây ung thư vú không?Căng thẳng làm tăng nguy cơ ung thư vú không?Căng thẳng ảnh hưởng đến người bị ung thư vú thế nào?Rủi ro khiến căng thẳng ảnh hưởng tới nguy cơ ung thư vúNgười mắc ung thư vú đối phó với căng thẳng thế nào?Tiên lượng điều trị ung thư vú và căng thẳngCăng thẳng có là yếu tố nguy cơ gây ung thư vú không?
 Căng thẳng là yếu tố nguy cơ gây ung thư vú. Nhà văn Katherine Russell Rich đã nói trong cuốn sách The Red Devil: “Bạn không thể nói với tôi rằng tôi không mắc bệnh ung thư do căng thẳng sau chia tay. Tôi phát hiện khối u ở vú ngay sau khi ly hôn và được chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú giai đoạn IV, với tỷ lệ sống sau 5 năm là 29%. Điều tích cực là tôi vẫn sống sau 25 năm với bệnh ung thư vú mạn tính”. [1]
 Ở câu chuyện tương tự: “Sau thời gian căng thẳng mạn tính, người bệnh phát hiện khối u và được chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú. Tuy nhiên, nghiên cứu đã có kết quả trái ngược nhau. Liệu rằng, căng thẳng làm tăng nguy cơ ung thư vú không?
 Một nghiên cứu trên 858 phụ nữ ở Ba Lan đã xem tác động tích lũy của căng thẳng theo thời gian (như: mất người thân, ly hôn, nghỉ hưu,…) có mối quan hệ với tỷ lệ ung thư vú không? Nghiên cứu đánh giá các yếu tố gây căng thẳng tiềm ẩn trong cuộc sống, yếu tố sức khỏe nhất định như tiền sử gia đình và thói quen sinh hoạt của người tham gia. Kết quả cho thấy, phụ nữ trẻ từng trải qua những biến cố trong cuộc đời có nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn. [2]
 Một nghiên cứu khác về vấn đề căng thẳng làm tăng nguy cơ ung thư vú không, ở Vương quốc Anh, ít có tính kết luận hơn. Trường hợp này nghiên cứu về thế hệ đột phá – nghiên cứu đoàn hệ trên 106.000 phụ nữ từ 16 tuổi trở lên, tập trung vào chẩn đoán ung thư vú vì liên quan đến các sự kiện căng thẳng trong cuộc sống như ly hôn hoặc mất người thân. [3]
 Đồng thời, nghiên cứu với mục tiêu làm rõ việc căng thẳng làm tăng nguy cơ ung thư vú không, cũng xem xét các yếu tố lối sống tương tự như nghiên cứu ở Ba Lan. Trong nghiên cứu này, bác sĩ không tìm thấy bằng chứng nhất quán cho thấy tần suất căng thẳng và biến cố trong cuộc sống ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư vú.
 Việc liên kết cảm xúc tiêu cực với bệnh ung thư vú có thể do phản ứng tự nhiên của cơ thể nhưng vẫn không chắc chắn lý do tại sao cơ thể dễ bị ung thư hơn do căng thẳng. Vì vậy với người bệnh ung thư vú, sự lạc quan và tinh thần chiến đấu rất quan trọng nên cần có đội ngũ y bác sĩ hỗ trợ hoặc cố vấn để giúp người bệnh vượt qua cảm xúc cả tích cực và tiêu cực.
 Căng thẳng làm tăng nguy cơ ung thư vú.
 Căng thẳng làm tăng nguy cơ ung thư vú không?
 “Căng thẳng làm tăng nguy cơ ung thư vú không?” – Căng thẳng có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú. Căng thẳng ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch, giấc ngủ và hormone trong cơ thể. Thông thường, căng thẳng xuất hiện do người bệnh trải qua những sự kiện, thay đổi lớn trong cuộc sống và thậm chí cả công việc hàng ngày. Một số căng thẳng ngắn hạn có tác dụng tích cực cho cơ thể.
 Tuy nhiên, khi căng thẳng trở thành mạn tính có thể gây tổn hại cho cơ thể như: giấc ngủ kém, lối sống không lành mạnh, thậm chí một số tình trạng nhất định. Ngoài ra, căng thẳng có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, nội tiết và miễn dịch. Đồng thời, căng thẳng mạn tính còn làm suy yếu hệ miễn dịch khiến cơ thể chống lại bệnh kém.
 Căng thẳng ảnh hưởng đến người bị ung thư vú thế nào?
 Mặc dù không rõ ung thư vú có phải là kết quả trực tiếp của căng thẳng, nhưng căng thẳng có thể ảnh hưởng đến người đã hoặc đang bệnh ung thư vú.
 Bác sĩ đã xem xét câu hỏi “Căng thẳng làm tăng nguy cơ ung thư vú không?” từ nhiều góc độ ở các nghiên cứu trên tế bào hoặc loài gặm nhấm.
 Từ quan điểm sinh học, căng thẳng có thể kích thích ung thư vú phát triển hoặc lan rộng. Khi căng thẳng, cơ thể giải phóng loại hormone norepinephrine – một trong những “hormone gây căng thẳng”. Đồng thời, norepinephrine kích thích cơ thể hình thành mạch máu mới nuôi dưỡng và đẩy nhanh sự lây lan của tế bào ung thư (di căn).
 Nghiên cứu khác xem xét “hoạt động telomerase” cũng có cơ sở sinh học cho thấy căng thẳng tạo điều kiện cho bệnh ung thư tái phát hoặc lây lan. Điều này được nghiên cứu trên động vật như chuột được bác sĩ đặt trong môi trường mô phỏng căng thẳng và nhận thấy khối u có nhiều khả năng lây lan. Với nghiên cứu ở người cũng chỉ ra nguyên nhân do căng thẳng gây ra. Trong nghiên cứu khác, phụ nữ bệnh ung thư vú sẽ sống lâu hơn nếu tham gia hoạt động giảm căng thẳng bằng chánh niệm.
 Cơ thể căng thẳng giải phóng hormone norepinephrine làm kích thích hình thành mạch máu mới nuôi dưỡng và đẩy nhanh sự lây lan tế bào ung thư.
 Rủi ro khiến căng thẳng ảnh hưởng tới nguy cơ ung thư vú
 “Căng thẳng làm tăng nguy cơ ung thư vú không, có rủi ro gì không?” – Những rủi ro khiến căng thẳng ảnh hưởng tới nguy cơ ung thư vú mà nhiều người thường bỏ qua, ví dụ như:
 Hút thuốc: không ít người khi căng thẳng thường tìm đến thuốc lá cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú.
 Rượu bia: một số người căng thẳng có thể tìm đến rượu bia để đối phó. Việc lạm dụng rượu bia có thể liên quan đến việc tăng nguy cơ ung thư vú. Đây là cách căng thẳng gián tiếp góp phần gây ung thư vú.
 Hoạt động thể chất: căng thẳng có thể gây mất ngủ và nguy hiểm với người bệnh ung thư. Bởi, điều này liên quan đến tỷ lệ sống sót thấp ở phụ nữ mắc một số loại ung thư vú.
 Người bệnh ung thư vú có thể đang cảm thấy lo lắng sau khi biết được căng thẳng không tốt cho sức khỏe của bản thân. Tuy nhiên, người bệnh hãy nghĩ tích cực vì có một thứ gọi là sự phát triển sau chấn thương. Ung thư thực sự có thể giúp người bệnh dành thời gian chăm sóc sức khỏe tốt hơn.
 Người mắc ung thư vú đối phó với căng thẳng thế nào?
 Nắm rõ căng thẳng làm tăng nguy cơ ung thư vú không, người bệnh ung thư có thể đối phó với căng thẳng và triệu chứng như một phần quan trọng trong hành trình điều trị bệnh ung thư. Người mắc bệnh ung thư có thể áp dụng một số cách sau để đối phó với căng thẳng:
 Châm cứu.
 Trị liệu tâm lý.
 Tâm sự với người thân xung quanh.
 Viết nhật ký.
 Mát xa.
 Thiền.
 Trò chuyện với bác sĩ.
 Đi dạo.
 Tập yoga.
 Người bệnh ung thư vú có thể tập yoga để kiểm soát sự căng thẳng.
 Chẩn đoán ung thư vú có thể gây căng thẳng, nhưng liệu có mối tương quan trực tiếp đến khả năng tái phát? Bác sĩ đã nghiêng về hướng này nhưng không có tính kết luận. Một số tác động gây căng thẳng như lạm dụng rượu làm bỏ lỡ cuộc hẹn khám bệnh có thể góp phần khiến bệnh ung thư và kết quả điều trị tồi tệ.
 Tiên lượng điều trị ung thư vú và căng thẳng
 Với việc hiểu rõ căng thẳng làm tăng nguy cơ ung thư vú không, người bệnh ung thư vú sẽ được tư vấn can thiệp kiểm soát căng thẳng trong 10 tuần có tiên lượng tỷ lệ tử vong thấp hơn đáng kể. Tuy nhiên, điều này không chứng minh người bệnh giảm căng thẳng sẽ cải thiện khả năng sống.
 Mặt khác, bản thân sự căng thẳng là yếu tố nguy cơ mà tình trạng này diễn ra như thế nào mới ảnh hưởng đến kết quả. Ví dụ, người bệnh đang lo về điều trị ung thư có thể nhiều ngày không rời khỏi giường hoặc tham gia cuộc hẹn nào và dần ảnh hưởng đến ý chí muốn sống.
 Nếu tại bất kỳ thời điểm nào trong hành trình điều trị ung thư, người bệnh căng thẳng đến mức bỏ lỡ các cuộc hẹn điều trị, hãy gọi bác sĩ để giúp người bệnh đánh giá mức độ căng thẳng và lập kế hoạch tìm hiểu cơ chế đối phó.
 Thạc sĩ bác sĩ Nguyễn Đỗ Thùy Giang, Trưởng khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP.HCM đang điều trị cho người bệnh.
 Khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP.HCM quy tụ các chuyên gia đầu ngành, bác sĩ giàu kinh nghiệm, liên tục trau dồi các phương pháp điều trị mới trên thế giới giúp chị em tầm soát ung thư vú, các bất thường bẩm sinh hay mắc phải hoặc các bệnh lý tuyến vú khác, để bác sĩ giúp bạn lập kế hoạch điều trị toàn diện, hiệu quả và rút ngắn thời gian đáng kể.
 Ngoài ra, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cũng liên tục nhập các máy móc, trang thiết bị tân tiến nhằm hỗ trợ bác sĩ trong việc chẩn đoán và điều trị cho người bệnh. Khoa còn lập “CLB bệnh nhân ung thư vú bệnh viện Tâm Anh” giúp người bệnh có thể chia sẻ những khó khăn, lo lắng với những người bệnh cùng hoàn cảnh.
 Thông qua bài “Căng thẳng làm tăng nguy cơ ung thư vú không?”, người bệnh biết các tác nhân gây căng thẳng và học cách đối phó có thể giúp cải thiện chất lượng cuộc sống. Căng thẳng không tốt cho sức khỏe người bệnh ung thư vú nhưng có một thứ thay đổi tích cực sau điều trị, đó là phát triển sau chấn thương – người bệnh thay đổi thói quen sống lành mạnh và biết chăm sóc bản thân tốt hơn.