Cảnh báo nguy cơ đột quỵ ở trẻ em - Phụ huynh nên lưu ý
10/06/2022

Trẻ em đau đầu dữ dội, nôn ói, lơ mơ, không linh hoạt như thường ngày, co giật, yếu tay chân một bên…. có thể báo hiệu cơn đột quỵ sắp xảy ra.
 Chị Nguyễn Thị Như (Bình Chánh, TP HCM) đang chăm đứa con trai mới 7 tuổi vừa bịđột quỵ, kể lại, hôm đó thấy con kêu đau đầu dữ dội, không tỉnh táo chị vội vàng đưa con đi khám và nhập bệnh viện địa phương trong tình trạng bé lơ mơ, yếu nửa người. Bác sĩ cho biết bé có thể bị đột quỵ khiến chị bất ngờ và tức tốc chuyển lên bệnh viện lớn.
 Kết quả chụp MRI phát hiện bé bị đột quỵ nhồi máu não do huyết khối. Ngay sau đó các bác sĩ tiến hành can thiệp lấy huyết khối bằng đường động mạch cho bé.
 Phụ huynh cần cảnh giác những cơn đau đầu, nôn ói, co giật, lơ mơ, méo miệng và yếu một bên người ở trẻ
 Mục lụcNguyên nhân đột quỵ ở trẻ emDấu hiệu đột quỵ ở trẻ emTầm soát đột quỵ ở trẻ emNguyên nhân đột quỵ ở trẻ em
 TS.BS Nguyễn Thị Minh Đức – Trưởng khoa Nội Thần kinh, Bệnh Viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết, nghe tới đột quỵ người ta thường nghĩ đó là bệnh của người lớn. Nhưng trên thực tế, tỷ lệ trẻ em hoặc người trẻ tuổi mắc phải căn bệnh này dù không nhiều vẫn có thể xảy ra. Nhiều trẻ bị đột quỵ được cứu sống kịp thời, nhiều trẻ để lại di chứng và nhiều trẻ đã không thể cứu chữa được do đến bệnh viện quá muộn.
 Theo BS Minh Đức, đột quỵ ở trẻ em đang là một thách thức không nhỏ đối với các bác sĩ trong việc chẩn đoán, nhận biết bệnh vì trẻ con không biết cách than phiền, nhất là trẻ chưa biết nói. Trẻđau đầuchỉ có thể quấy khóc. Đây cũng không phải là bệnh phổ biến hay gặp ở trẻ em. Nguyên nhân thường do dị dạng bẩm sinh mạch máu não, một số trường hợp do các bệnh tim bẩm sinh hay các rối loạn đông cầm máu. Điều này kéo theo việc chẩn đoán bệnh chậm trễ, quá giờ vàng để can thiệp cứu sống các bé. Do đó, phụ huynh cần lưu ý khi trẻ than đau đầu dữ dội, nôn ói, méo miệng kèm theo co giật hoặc yếu liệt một bên hay trẻ quấy khóc, nôn vọt sau bú… thì cần đưa trẻ đến bệnh viện có chuyên khoa thần kinh hoặc chuyên khoa nhi để khám, can thiệp và điều trị kịp thời.
 Các bé được đưa đến bệnh viện cấp cứu và chẩn đoán đột quỵ thông thường ở độ tuổi từ 9-12 và có bé chưa đầy một tuổi, phần lớn bị hẹp động mạch nội sọ, vỡ mạch máu dị dạng hay có kèm theo bệnh tim bẩm sinh. “Đối với trẻ em, vỡ dị dạng mạch máu não là nguyên nhân phải nghĩ đến đầu tiên trong bệnh cảnh đột quỵ não. Điều này khác hoàn toàn với đột quỵ ở người cao tuổi vốn có nguyên nhân thường gặp là tắc mạch gây nhồi máu não nhiều hơn. Nếu như đột quỵ ở người lớn liên quan đến các bệnh lý như tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, tiểu đường và lối sống (ăn nhiều dầu mỡ, hút thuốc, lười vận động…); thì đột quỵ ở trẻ không liên quan đến lối sống mà chủ yếu là do bệnh lý tim bẩm sinh, bất thường mạch máu não…”, BS Minh Đức cho biết.
 Dấu hiệu đột quỵ ở trẻ em
 Dấu hiệu của đột quỵ trẻ em sắp xảy ra là trẻ đột ngột than đau đầu dữ dội hay quấy khóc liên tục kèm theo nôn ói. Sau nôn trẻ có thể giảm đau đầu, co giật mất ý thức, miệng méo lệch sang bên khi trẻ ăn, uống hay khóc. Trẻ cầm nắm cũng không được như bình thường, đi lê chân một bên hay có những tiếng kêu lạ trong đầu, dễ bị tím tái khi gắng sức. Nếu trẻ có những triệu chứng trên phụ huynh cần nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để thăm khám cẩn thận. Phát hiện trễ thì khả năng tử vong rất cao hoặc sau điều trị sẽ để lại di chứng nặng nề cho trẻ như liệt nửa người không thể tự sinh hoạt, chăm sóc bản thân được.
 Để nhận diện nhanh những người có thể bị đột quỵ nói chung, trước hết cần chú ý tới khuôn mặt. Hãy yêu cầu trẻ hay người bệnh cười để xem một bên mặt có bị chảy xệ xuống hay không. Ngoài ra, người bệnh cần giơ cùng lúc cả hai tay lên để xem một bên tay có bị rũ xuống hay không thể giơ lên không. Bên cạnh đó, nếu trẻ nói lắp hoặc nói không rõ từng lời, nói khó hiểu, đó cũng là dấu hiệu đột quỵ.
 Máy chụp MRI hoặc CT hiện đại tại Bệnh viện Tâm Anh có thể chụp cho cả trẻ em để tìm ra nguyên nhân gây đột quỵ
 “Nếu trẻ có những biểu hiệu trên, nhiều khả năng trẻ đã bị tai biến mạch máu não. Do đó, gia đình cần nhanh chóng gọi xe cấp cứu bởi thời gian vàng trong cấp cứu đột quỵ là rất quan trọng, chỉ tính bằng giây”, BS Minh Đức cho biết.
 Ngoài các dấu hiệu trên, bệnh tai biến mạch máu não có thể có biểu hiện khác như giảm hoặc mất thị lực, đau đầu đột ngột dữ dội nhưng không có nguyên nhân rõ ràng và kèm theo nôn mửa, hoa mắt, chóng mặt,…
 Tầm soát đột quỵ ở trẻ em
 Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh trang bị hệ thống thiết bị hiện đại tầm soát đột quỵ cho cả trẻ em và người lớn
 Để tầm soát, dự phòng hay chẩn đoán đột quỵ ở người trẻ tuổi, có hai phương pháp khảo sát mạch não là chụp cộng hưởng từ mạch máu não và chụp cắt lớp vi tính mạch máu não có tiêm thuốc. Nếu phát hiện dị dạng mạch, bác sĩ sẽ cân nhắc điều trị nút mạch chủ động trước khi dị dạng bị vỡ. Việc chẩn đoán sớm được dị dạng mạch máu não lúc chưa vỡ sẽ mang lại kết quả điều trị cao, chủ động hoàn toàn và an toàn hơn gấp 10 lần so với can thiệp lúc đã vỡ.
 Do đó, BS Minh Đức khuyến cáo, khi trẻ có những cơn đau đầu kèm theo nôn ói, méo miệng, tê yếu nửa người, co giật, lơ mơ thì nhanh chóng chuyển trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh để được thăm khám và chẩn đoán kịp thời. Hiện nay, các phương tiện chẩn đoán hiện đại như MRI, CT, CTA, DSA… như tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh giúp chẩn đoán đột quỵ ở trẻ em hiệu quả và đưa ra phương án điều trị phù hợp. Phụ huynh không nên sử dụng các biện pháp xử trí dân gian sẽ làm trễ “thời gian vàng” cấp cứu cho trẻ.
 Xem thêm: Tầm soát đột quỵ bao nhiêu tiền, ở đâu và các gói khám xét nghiệm.