Quan điểm hiện tại về mối quan hệ giữa Helicobacter pylori và ban xuất huyết Henoch-Schonlein ở trẻ em

Bài viết của Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Gần đây, nhiễm H. pylori hoặc viêm dạ dày do H. pylori được quan sát thấy có liên quan đến thiếu máu do thiếu sắt (IDA), và liệu pháp tiệt trừ được báo cáo là có hiệu quả trong việc cải thiện mức ferrintin hoặc thậm chí chữa khỏi thiếu máu do thiếu sắt. Mối quan hệ tương tự giữa ban xuất huyết giảm tiểu cầu tự phát (ITP), một bệnh huyết học phổ biến ở trẻ em và nhiễm H. pylori cũng được tiết lộ qua một số nghiên cứu lâm sàng do bác sĩ thực hiện.     Ban xuất huyết Henoch-Schonlein ở tá tràng  1. Nguyên nhân xuất hiện ban xuất huyết Henoch-Schonlein
 Ban xuất huyết Henoch-Schonlein (HSP) là bệnh thường gặp ở trẻ em. Nó được đặc trưng bởi sự lắng đọng IgA trong thành mạch và trung bì thận và được định nghĩa là viêm mạch bạch cầu cấp tính của các mạch nhỏ. Mặc dù người ta biết rằng nguyên nhân của ban xuất huyết Henoch-Schonlein là khác nhau, nhưng các tác nhân lây nhiễm được coi là yếu tố căn nguyên quan trọng nhất. Bên cạnh ban xuất huyết, các biểu hiện đường tiêu hóa, thường được ghi nhận là đau bụng và xuất huyết trong đường tiêu hóa, đồng thời xảy ra trong quá trình bệnh và liên quan đến chiến lược điều trị và tiên lượng.Mặt khác, tỷ lệ nhiễm H. pylori dao động từ 20% đến 80%, điều này làm cho sự lây nhiễm của nó trở nên phổ biến trên toàn thế giới. Bệnh nhân bị nhiễm bệnh chủ yếu từ khi còn nhỏ và vẫn tồn tại tình trạng mang mầm bệnh trong suốt cuộc đời. Một số ít người bị nhiễm bệnh sẽ phát triển rối loạn tiêu hóa trên, phần lớn trong số họ không có triệu chứng suốt đời. Vì vậy, nhiều trẻ em này chỉ được chẩn đoán sau khi các bệnh khác gây ra các biểu hiện đường ruột.     Ban xuất huyết Henoch-Schonlein ở ruột non một bé gái ba tuổi  2. Viêm nhiễm H.Pylori and ban xuất huyết Henoch-Schonlein
 Mối liên quan có thể có giữa nhiễm H. pylori và ban xuất huyết Henoch-Schonlein lần đầu tiên được chứng minh qua một số trường hợp báo cáo ở người lớn bị ban xuất huyết Henoch-Schonlein và viêm dạ dày đồng thời. Các vi khuẩn H. pylori nhiễm trùng có thể được phát hiện bởi cả 13 thử nghiệm hơi thở C-urê. Tiêu chuẩn vàng của chẩn đoán dựa vào sinh thiết niêm mạc dạ dày. Reinauer và cộng sự báo cáo rằng trong một trường hợp ban xuất huyết Henoch-Schonlein và viêm dạ dày mãn tính có H. pylori được chẩn đoán nhiễm trùng, ban xuất huyết, các triệu chứng đường ruột và albumin niệu biến mất sau khi điều trị tiệt trừ. Tuy nhiên, bệnh nhân được phát hiện bị nhiễm lại trong khi ban xuất huyết tái phát sau đó 10 tháng, trong khi các triệu chứng được cải thiện sau khi loại bỏ H. pylori. Mozrzymas và cộng sự và Mytinger và cộng sự lần lượt trình bày các trường hợp trẻ em mắc vấn đề này. Người ta cũng báo cáo rằng ở trẻ em bị ban xuất huyết Henoch-Schonlein và loét tá tràng, các biểu hiện ban xuất huyết được cải thiện sau khi sử dụng phương pháp diệt trừ H. pylori .
 3. Các nghiên cứu nói gì?
 Khác với các tài liệu về các trường hợp ở các nước phương Tây, khá nhiều nghiên cứu một số nước Châu Á có đủ cỡ mẫu để thực hiện nghiên cứu thuần tập, do đó kết quả có thể đáng tin cậy hơn. Yuan và cộng sự đã báo cáo một nghiên cứu hồi cứu với cỡ mẫu lớn nhất, bao gồm 186 bệnh nhân ban xuất huyết Henoch-Schonlein và 150 trường hợp chứng. Xét nghiệm IgG kháng Hp được sử dụng làm phương pháp chẩn đoán để phát hiện H. pylorisự nhiễm trùng. Bốn mươi chín phần trăm (76/186) bệnh nhân trong nhóm ban xuất huyết Henoch-Schonlein và 15,3% (23/150) nhóm chứng được xác nhận là bị nhiễm bệnh. Dựa trên các kết quả, các tác giả kết luận rằng nhiễm trùng có liên quan đến sự xuất hiện của ban xuất huyết Henoch-Schonlein. Trong một nghiên cứu khác với cỡ mẫu theo dõi lớn nhất, Li và cộng sự tuyên bố rằng điều trị tiệt trừ OCA (O: Omeprazole; C: Clarithromycin; A: Amoxicillin) có hiệu quả trong việc ngăn ngừa tái phát ban xuất huyết Henoch-Schonlein trong những trường hợp bị nhiễm H. pylori đồng thời được xác nhận bằng xét nghiệm urease test nhanh (RUT).Một phân tích tổng hợp đã được thực hiện để có được tỷ lệ nhiễm H. pylori tổng hợp và xác định mối tương đối giữa hai bệnh. Một nghìn ba trăm chín trường hợp, bao gồm 749 trẻ em ban xuất huyết Henoch-Schonlein và 560 đối chứng khỏe mạnh đã được đưa vào phân tích nhóm. Tỷ lệ lây nhiễm ở trẻ em ban xuất huyết Henoch-Schonlein cho thấy một phạm vi rộng, từ 22% đến 75%, trong khi tỷ lệ này chỉ từ 3% đến 44% ở nhóm chứng khỏe mạnh. Sử dụng dữ liệu từ 10 nghiên cứu, phân tích tổng hợp đã đưa ra kết luận rằng nhiễm vi khuẩn này có liên quan đáng kể về mặt thống kê với sự gia tăng của ban xuất huyết Henoch-Schonlein với gần 4 lần nguy cơ ở trẻ em một số nước Châu Á. Nghiên cứu này cũng tuyên bố rằng liệu pháp tiệt trừ có thể đóng vai trò bảo vệ trong việc tái phát ban xuất huyết Henoch-Schonlein, dựa trên dữ liệu của 4 nghiên cứu có sẵn (RR = 0,38, KTC 95%: 0,25-0,58, P <0,001)Tỷ lệ trẻ em ban xuất huyết Henoch-Schonlein được báo cáo ở một số nước Châu Á khác nhau ở các vùngĐiều thú vị là tỷ lệ ở trẻ em ban xuất huyết Henoch-Schonlein được báo cáo ở một số nước Châu Á khác nhau ở các vùng, có thể là kết quả của sự kết hợp giữa tỷ lệ nhiễm H. pylori khác nhau và tỷ lệ mắc ban xuất huyết Henoch-Schonlein. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu đồng ý rằng có sự biến đổi địa lý của các chủng H. pylori khác nhau trên khắp thế giới. Các chủng dương tính với gen A (Cag-A) liên kết với cytotoxin chiếm ưu thế trong số các chủng H. pylori ở Đông Á phân lập , trong khi cag-A âm tính có thể được xác định ở 20% đến 40% các chủng từ Châu Âu hoặc Châu Phi. H. pylori dương tính với Cag-A các chủng từ lục địa trên cho thấy sự khác biệt về số lượng trình tự lặp lại với nhau, dẫn đến khả năng lây nhiễm của các biến thể đối với vật chủ và gây ra các biểu hiện. Tình trạng tương tự cũng được quan sát khi xem xét vacA, một độc lực quan trọng khác của H. pylori. Đây có thể là cơ sở lý giải tại sao các trường hợp ban xuất huyết Henoch-Schonlein đồng thời nhiễm H. pylori rất hiếm ở các nước phương Tây (đặc biệt là các nước đã phát triển) nhưng lại thường gặp ở khu vực Đông Á. Do đó, nền tảng hiện tại của việc giả định mối quan hệ tiềm năng giữa H. pylori sự lây nhiễm và ban xuất huyết Henoch-Schonlein ở người phương Tây có thể không vững chắc như ở người phương Đông.Nội soi dạ dày-tá tràng ở bệnh nhân có ban xuất huyết Henoch-SchonleinỞ những bệnh nhân này có các triệu chứng bụng rõ ràng, nội soi được coi là một công cụ hữu ích để xác định chẩn đoán và loại trừ các trường hợp cấp cứu ngoại khoa khác. Người ta báo cáo rằng tá tràng là vị trí tổn thương phổ biến nhất, các vị trí khác như dạ dày, thân vị và các góc bờ cong, nhưng không bao giờ là tâm vị hoặc thực quản. Các phát hiện qua nội soi bao gồm sung huyết, phù nề, chấm xuất huyết, loét và các tổn thương nội mạc khác bao gồm các phát hiện nội soi thường gặp của ban xuất huyết Henoch-Schonlein. Những biểu hiện này ít nhiều trùng lặp với những biểu hiện nhiễm H. pylori, do đó việc phát hiện vi khuẩn là rất quan trọng trong việc điều trị một số bệnh nhân.     Hình ảnh nội soi ban xuất huyết Henoch-Schonlein ở tá tràng  Không thể phân biệt thời gian nhiễm H. pylori trong quá trình tiến triển của ban xuất huyết Henoch-Schonlein bằng cách sử dụng các bằng chứng nghiên cứu hiện tạiCác biểu hiện đường ruột có thể xuất hiện ở bất kỳ giai đoạn nào của khóa học ban xuất huyết Henoch-Schonlein, đây sẽ là manh mối để phát hiện nhiễm vi khuẩn H. pylori. Không có bằng chứng nào có thể làm rõ liệu bệnh nhân bị nhiễm trước hay sau khi các triệu chứng ban xuất huyết Henoch-Schonlein xuất hiện. Người ta báo cáo rằng mức độ IgG kháng H. pylori tương đối cao hơn trong huyết thanh của bệnh nhân ban xuất huyết Henoch-Schonlein , so với ở nhóm chứng khỏe mạnh, trong khi còn lâu mới tiết lộ ảnh hưởng của nhiễm vi khuẩn đối với rối loạn tự miễn dịch này. Ngay cả các nghiên cứu tại phòng khám cũng cho thấy có mối quan hệ chặt chẽ giữa H. pylori nhiễm trùng và ban xuất huyết Henoch-Schonlein ; các nhà nghiên cứu không thể xác nhận rằng nhiễm trùng do vi khuẩn gây ra sự phát triển của ban xuất huyết Henoch-Schonlein . Ngoài ra, mặc dù ban xuất huyết Henoch-Schonlein có thể được kích hoạt bởi các tình trạng nhiễm trùng khác, cụ thể là một số bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, nhưng hạn chế về nền tảng hồi cứu của chúng khiến không thể loại trừ tất cả các bệnh truyền nhiễm hoặc dị ứng.Vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được giải đáp cần được giải đápMặc dù một số cuộc điều tra cho thấy mối tương quan của việc nhiễm H. pylori với ban xuất huyết Henoch-Schonlein ở trẻ em, vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được giải đáp cần được giải đáp, điều này có thể dẫn đến sự hiểu biết sâu hơn về vai trò của H. pylori trong ban xuất huyết Henoch-Schonlein, và để cải thiện điều trị và phòng ngừa chiến lược: (1) Các báo cáo mới nhất của phòng khám có những hạn chế đáng kể về quy mô mẫu và phương pháp nghiên cứu. Cần tiến hành các nghiên cứu tiền cứu tại phòng khám quy mô lớn hoặc các nghiên cứu dịch tễ học trên toàn quốc để xác nhận mối tương quan hoặc quan hệ nhân quả giữa nhiễm H. pylori và ban xuất huyết Henoch-Schonlein; (2) Hầu hết các nghiên cứu lâm sàng hiện nay là từ Châu Á, đặc biệt là từ Trung Quốc. Các nhà nghiên cứu có thể cần phải xem xét liệu H. pylori các chủng có độc tính cao khác với các chủng có độc tính thấp trong việc gây ra hoặc làm trầm trọng thêm ban xuất huyết Henoch-Schonlein; (3) Các nghiên cứu sâu hơn cũng được yêu cầu để tìm hiểu xem nhiễm H. pylori có phải là nguyên nhân của ban xuất huyết Henoch-Schonlein hay chỉ là nhiễm trùng đồng thời; (4) Cũng cần biết liệu sự tồn tại của H. pylori có gây ra những biểu hiện ở bụng trong quá trình tiến triển ban xuất huyết Henoch-Schonlein hay không; (5) Cần theo dõi chuyên sâu dài hạn tái phát ban xuất huyết Henoch-Schonlein sau điều trị triệt để để xác định mối quan hệ có thể có giữa nhiễm ban xuất huyết Henoch-Schonlein và H. pylori, và để xem hiệu quả của việc điều trị như vậy trong việc kiểm soát tái phát; (6) Các nghiên cứu trong tương lai trả lời rằng liệu nội soi có thể là một công cụ chẩn đoán bổ sung khi nghi ngờ bệnh nhân ban xuất huyết Henoch-Schonlein có các triệu chứng tiêu hóa đáng kể nhưng không có ban xuất huyết điển hình hay không; và (7) Cơ chế cơ bản của liên kết chéo giữa hai bệnh đòi hỏi nhiều nghiên cứu hơn để làm sáng tỏ.Kết luậnRối loạn ngoài dạ dày là những khía cạnh quan trọng của nhiễm H. pylori và các bệnh liên quan đến sự tiến triển, điều này đã được chứng minh bởi ngày càng nhiều nghiên cứu lâm sàng ở trẻ em. Các nghiên cứu hiện tại cho thấy mối quan hệ tiềm ẩn giữa nhiễm trùng và ban xuất huyết Henoch-Schonlein ở trẻ em. Vì vậy, việc phát hiện tình trạng mang H. pylori ở trẻ ban xuất huyết Henoch-Schonlein, đặc biệt là những trẻ có biểu hiện ở bụng là không thể thiếu ở những vùng lưu hành. Các phương pháp chẩn đoán có thể xác nhận tình trạng nhiễm trùng hiện tại được khuyến nghị để phát hiện sự tồn tại của H. pylori ở bệnh nhân ban xuất huyết Henoch-Schonlein. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ bằng cách nào mà sự lây nhiễm vi khuẩn có liên quan đến sự tiến triển của ban xuất huyết Henoch-Schonlein. Xem xét đánh giá hiệu quả của liệu pháp xóa sổ ở trẻ em mắc ban xuất huyết Henoch-Schonlein Không có nhiễm H. pylori, các bằng chứng mạnh mẽ hơn, chẳng hạn như các nghiên cứu ngẫu nhiên, đối chứng với giả dược, mù đôi với kích thước lớn với các phương pháp chẩn đoán thích hợp, sẽ được tiến hành để tiết lộ mối liên quan tiềm ẩn giữa H. pylori và ban xuất huyết Henoch-Schonlein và để đánh giá liệu có loại liệu pháp nên được áp dụng ở những trẻ em đó.