Nhiễm Helicobacter pylori và các biểu hiện ở ngoài dạ dày

Bài viết của Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Helicobacter pylori là một loại vi khuẩn được biết là lây nhiễm vào môi trường dạ dày và có liên quan đến các bệnh dạ dày tá tràng, bao gồm loét dạ dày tá tràng và ung thư biểu mô tuyến dạ dày. Tuy nhiên, từ những năm 80, mối quan hệ giữa nhiễm Helicobacter pylori và các biểu hiện ngoài dạ dày đã được nghiên cứu, chẳng hạn như bệnh viêm ruột, thiếu sắt và B12, bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, ung thư biểu mô gan, bệnh đa xơ cứng, bệnh Alzheimer, Bệnh Parkinson và hội chứng Guillain-Barré.
 1. Một số đường lây truyền cơ bản của H.pylori
 Helicobacter pylori (H. pylori) là một loại vi khuẩn gram âm sống trong môi trường dạ dày của 60,3% dân số thế giới và tỷ lệ nhiễm vi khuẩn này đặc biệt cao ở các nước có điều kiện kinh tế xã hội kém hơn, vượt quá 80% ở một số khu vực trên thế giới. Hiện tượng này xảy ra, trong số các lý do khác, do điều kiện vệ sinh cơ bản không đạt yêu cầu và số lượng dân cư cao được quan sát thấy ở nhiều quốc gia kém phát triển, các kịch bản có lợi cho sự lây truyền qua đường miệng và đường phân của H. pylori. Một con đường lây truyền có thể có khác của mầm bệnh này hiện đang được thảo luận là con đường tình dục, vì những người nhiễm H. pylori-bạn tình dương tính có tỷ lệ lây nhiễm cao hơn so với nhóm chứng. Người ta xác định rõ rằng vi sinh vật này chủ yếu liên quan đến sự phát triển của rối loạn dạ dày tá tràng, trong đó nổi bật là loét dạ dày tá tràng, u lympho mô liên kết niêm mạc và ung thư biểu mô tuyến dạ dày. Tuy nhiên, kể từ những năm 1980, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy tình trạng nhiễm trùng như vậy với một số biểu hiện ngoài dạ dày.     Các nghiên cứu đầu tiên về mối liên quan giữa nhiễm Helicobacter pylori và các biểu hiện ngoài dạ dày theo thời gian. CV: Tim mạch; IBD: Bệnh đường ruột; ITP: Ban xuất huyết giảm tiểu cầu vô căn; GBS: Hội chứng Guillain-Barré; IDA: Thiếu máu do thiếu sắt; RGE: Bệnh trào ngược dạ dày thực quản; PD: Bệnh Parkinson; MS: Bệnh đa xơ cứng; AD: Bệnh Alzheimer; NAFLD: Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.  2. Nhiễm H. pylori ảnh hưởng đến sự khởi phát và mức độ nghiêm trọng của bệnh từ nhiều hệ cơ quan
 Trong bối cảnh đó, nhiễm Helicobacter pylori dường như ảnh hưởng đến sự khởi phát và mức độ nghiêm trọng của bệnh từ nhiều hệ cơ quan, hoạt động như một yếu tố nguy cơ của một số rối loạn nhưng cũng như một tác nhân bảo vệ chống lại một số tình trạng. Về các bệnh chính ảnh hưởng đến các cơ quan khác ngoài dạ dày trong đường tiêu hóa (GIT), nhiễm H. pylori dường như có liên quan đến bệnh viêm ruột (IBD), bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD), bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu ( NAFLD), ung thư biểu mô gan, sỏi đường mật và viêm túi mật. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt vitamin B12 và sắt trong huyết thanh được cho là có thể làm trầm trọng hơn hoặc thậm chí do H. pylori gây ra sự nhiễm trùng. Ngoài ra, các bệnh về mắt, da liễu, chuyển hóa, tim mạch, thần kinh cũng liên quan đến vi sinh vật đó. Với cơ sở nền tảng, cuộc phỏng vấn nhỏ này nhằm thu thập bằng chứng hỗ trợ các mối liên hệ chính giữa nhiễm H. pylori và các bệnh ngoài dạ dày, cũng như thu thập thông tin về các cơ chế được cho là có thể liên kết vi khuẩn đó với các biểu hiện xảy ra ở các cơ quan xa vị trí nhiễm trùng nguyên phát. Các công bố có mức độ bằng chứng cao nhất được tìm thấy cho mỗi biểu hiện không phải bệnh lý dạ dày tá tràng đã được chọn và liệt kê ở bảng dưới đây.Các biểu hiện ngoài dạ dày của Helicobacter pylori và các cơ chế sinh lý bệnh gợi ý của các bệnh lý này.                Sơ đồ tóm tắt các biểu hiện ngoài dạ dày của nhiễm Helicobacter pylori  Trong màu cam, các biểu hiện nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori ( H. pylori) thể hiện mối liên hệ với nguy cơ. Với màu xanh lá cây, các biểu hiện nhiễm H. pylori thể hiện sự liên kết bảo vệ. Trong màu xám, các biểu hiện mà các nghiên cứu cho thấy có sự liên kết lưỡng phân.Kết luậnMặc dù nhiễm Helicobacter pylori thường liên quan đến các biểu hiện ở dạ dày, nhưng ngày càng có nhiều bằng chứng thu hút sự chú ý đến vai trò của nó đối với các bệnh ngoài dạ dày. Kiến thức về cách vi khuẩn đó ảnh hưởng đến các rối loạn không phải dạ dày tá tràng có thể làm sáng tỏ những điểm ít hiểu biết về sinh lý bệnh của chúng và có thể làm sáng tỏ các mục tiêu điều trị mới trong việc kiểm soát các tình trạng này. Tài liệu tham khảo Santos MLC, de Brito BB, da Silva FAF, Sampaio MM, Marques HS, Oliveira e Silva N, de Magalhães Queiroz DM, de Melo FF. Helicobacter pylori infection: Beyond gastric manifestations. World J Gastroenterol 2020; 26(28): 4076-4093 [PMID: 32821071 DOI: 10.3748/wjg.v26.i28.4076]