Làm thế nào để bảo vệ lá gan của bạn?

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Vũ Tấn Phúc - Bác sĩ Nội tiêu hóa - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Phú Quốc Gan là cơ quan chính để thanh lọc độc tố, chuyển hóa thức ăn và dự trữ nhiên liệu dưới nhiều dạng khác nhau. Tất cả mọi thứ chúng ta ăn hoặc uống, kể cả thuốc, đều đi qua gan. Một thực trạng cho thấy lá gan người Việt đang phải làm việc quá sức và không được bảo vệ đúng cách.
 1. Chức năng của gan
 Gan có kích thước của một quả bóng, nằm ngay vị trí hạ sườn phải. Gan có rất nhiều chức năng quan trọng, như làm sạch máu bằng cách lọc các chất có hại mà cơ thể tạo ra, gan cũng sản xuất dịch mật, giúp phân huỷ chất béo từ thức ăn, không những thế, gan còn dự trữ chất đường gọi là glucose, là nguồn dự trữ năng lượng khẩn cấp của cơ thể.     Gan là bộ phận giúp lọc sạch máu trong cơ thể  2. Các vấn đề thường gặp ở gan
 2.1 Nhiễm trùng
 Kí sinh trùng và vi rút có thể tấn công vào gan, gây viêm và giảm chức năng gan. Các loại vi rút gây tổn thương gan có thể lây truyền qua máu, tinh dịch, thức ăn hoặc nguồn nước bị ô nhiễm, hay tiếp xúc gần với người mang nguồn bệnh. Phổ biến nhất là:Viêm gan vi rút AViêm gan vi rút BViêm gan vi rút C
 2.2 Bất thường của hệ miễn dịch
 Một số bệnh lí xảy ra khi hệ miễn dịch quay ngược tấn công vào một số bộ phận của cơ thể (bệnh tự miễn) có thể gây ảnh hưởng xấu đến gan, bao gồm:Viêm gan tự miễnXơ gan ứ mật nguyên phátViêm xơ chai đường mật nguyên phát
 2.3 Gen di truyền
 Các bất thường về gen di truyền từ một hoặc cả bố lẫn mẹ có thể khiến các chất khác nhau tích tụ trong gan, dẫn đến tổn thương gan. Bệnh gan di truyền bao gồm:Ứ đọng sắc tố sắtTăng oxalat niệu và nhiễm độc oxalatBệnh WilsonThiếu men alpha-1 antitrypsin
 2.4 Ung thư và các bệnh lí tiến triển bất thường khác
 Ung thư ganUng thư đường mậtU tuyến ganThêm vào đó, các nguyên nhân phổ biến gây bệnh gan bao gồm:Lạm dụng rượu trong thời gian dàiMỡ tụ trong gan (bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu)
 2.5 Các yếu tố nguy cơ
 Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan bao gồm:Lạm dụng rượuSử dụng chung kim tiêmXăm mình hoặc xỏ khuyênTruyền máu không an toànPhơi nhiễm với máu hoặc dịch tiết từ người có nguy cơQuan hệ tình dục không an toànPhơi nhiễm với một số hoá chất hoặc chất độc hạiTiểu đườngBéo phìKhông có gì khó khăn trong việc giữ lá gan khỏe mạnh, điều chúng ta cần làm là có lối sống lành mạnh, tránh xa các yếu tố gây hại hơn là ăn hoặc uống các món ăn hoặc thuốc thang được cho là bổ dưỡng cho gan.     Lạm dụng bia rượu có thể khiến gan bị tổn thương  3. Làm thế nào để bảo vệ lá gan của bạn?
 Sau đây là những điều chúng ta nên làm để có lá gan khỏe mạnh:Không uống nhiều bia rượuCồn phá hoại tế bào gan gây sưng hay sẹo gan, có thể tiến triển thành chai gan, đe dọa tới tính mạng. Vậy uống bia rượu bao nhiêu là đủ? Chính phủ Hoa Kì khuyến cáo nam giới chỉ nên uống không quá 2 li một ngày và đối với nữ giới chỉ một là đủ.Chế độ ăn lành mạnh và tập luyện thường xuyênGiữ cân nặng chuẩn sẽ ngăn ngừa bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Chế độ ăn lành mạnh khiến gan không phải làm việc quá tải để loại bỏ các chất có hại.Cẩn trọng với một số loại thuốcMột số loại thuốc điều trị mỡ máu có thể có tác dụng phụ lên gan. Đặc biệt uống paracetamol quá liều có thể gây tổn thương gan. Paracetamol rất phổ biến và có trong thành phần của hàng trăm loại thuốc như thuốc cảm hoặc thuốc giảm đau có kê đơn. Một số loại thuốc hại cho gan nếu được uống chung với rượu, hoặc có một số loại gây hại khi kết hợp với các loại thuốc khác. Hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ và dược sĩ để đảm bảo bạn đang uống thuốc một cách an toàn nhất.-Phòng tránh viêm gan do vi rútCó rất nhiều loại vi rút gây viêm gan, viêm gan vi rút tàn phá gan một cách nghiêm trọng. Vi rút viêm gan A lây qua đường ăn uống. Vi rút viêm gan B và C lây qua đường máu và dịch tiết cơ thể. Hãy tiêm chủng vắc xin đầy đủ, không dùng chung bàn chải đánh răng, dao cạo râu hoặc kim tiêm. Hạn chế số lượng bạn tình và luôn sử dụng bao cao su.Kiểm tra viêm gan do vi rútThường thì viêm gan do vi rút không gây bất kì triệu chứng nào, nên bạn có thể đã mắc trong một thời gian dài nhiều năm mà không hay biết. Bạn có thể khám bác sĩ để được chỉ định làm xét nghiệm nếu nghi ngờ có tiếp xúc với nguồn lây, hoặc kiểm tra thường xuyên mỗi 6 tháng hay 1 năm.Không chạm hay ngửi các chất độc hạiMột số loại hoá chất tẩy rửa, sản phẩm có dạng bình xịt và thuốc diệt côn trùng có chứa các chất hoá học có thể gây hại cho gan. Hãy tránh tiếp xúc trực tiếp với các chất này bằng cách mang đồ bảo hộ, găng tay, khẩu trang,... chất gây nghiện trong thuốc lá cũng tàn phá gan, vậy nên đừng hút thuốc và tránh hút thuốc thụ động.Thận trọng khi dùng thảo dược và thực phẩm chức năngMột số loại thảo dược và thực phẩm chức năng, thuốc bổ có thể gây hại cho gan, ví dụ như cây cascara, chaparral, liên mộc, kava, ma hoàng. Những năm gần đây, một số loại thảo dược và thực phẩm được ca ngợi có khả năng tái tạo gan, bao gồm: cây kế sữa, borotutu bark, diệp hạ châu. Tuy nhiên hãy thận trọng, vì cho đến nay vẫn chưa có bằng chứng có giá trị cao cho thấy các loại cây này thực sự có tác dụng tăng sức khoẻ gan.Hiện nay Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec có các gói Sàng lọc Gan mật, giúp phát hiện virus viêm gan ở giai đoạn sớm ngay cả khi chưa có triệu chứng. Ngoài ra, Gói sàng lọc gan mật toàn diện giúp khách hàng:Đánh giá khả năng làm việc của gan thông qua các xét nghiệm men gan;Đánh giá chức năng mật; dinh dưỡng lòng mạch;Tầm soát sớm ung thư gan;Thực hiện các xét nghiệm như: tổng phân tích tế bào máu, khả năng đông máu, sàng lọc viêm gan B,C;Đánh giá trạng thái gan mật qua hình ảnh siêu âm và các bệnh có nguy cơ ảnh hưởng gây ra bệnh gan/làm bệnh gan nặng hơn.Phân tích sâu các thông số đánh giá chức năng gan mật thông qua xét nghiệm, cận lâm sàng; các nguy cơ ảnh hưởng đến gan và tầm soát sớm ung thư gan mật.Nếu có triệu chứng bất thường, bạn nên được thăm khám và tư vấn với bác sĩ chuyên khoa. Nguồn tham khảo: Webmd.com; Mayoclinic.org  Bệnh viêm gan A lây truyền qua đường nào?   Sự khác nhau giữa viêm gan A và viêm gan B