Bệnh gout cấp tính: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị
30/05/2023

Bệnh gout cấp là một dạng viêm khớp do sự tích tụ của lượng acid uric trong máu tại các khớp trong cơ thể. Bệnh được nhận biết với triệu chứng điển hình là sưng, đau tại vị trí viêm, một số trường hợp có nổi hạt tophi dưới da. Gout cấp tính là một bệnh lành tính, có thể điều trị nội khoa bằng thuốc, kết hợp với chế độ dinh dưỡng và lối sống lành mạnh. Tuy nhiên bệnh cũng tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm nhưng người bệnh có thể chủ động ngăn ngừa chúng.
 Mục lụcBệnh gout cấp là gì?Triệu chứng gout cấp tínhNguyên nhân gây cơn gút cấpYếu tố nguy cơ gây bệnh gout cấpBiến chứng có thể gặp phải1. Bệnh thận mạn tính2. Tăng huyết áp3. Tiểu đường4. Tăng lipid máu5. Bệnh tim mạch6. Suy ganPhương pháp chẩn đoánBệnh gút cấp có chữa được không?Phương pháp điều trị cơn gout cấp tínhPhòng ngừa bệnh gout cấp tínhCách chăm sóc và kiểm soát tình trạng bệnhBệnh gout cấp là gì?
 Bệnh gout cấp là một dạng viêm khớp, đến từ việc acid uric trong máu tăng bất thường, dẫn đến dư thừa. Khi nồng độ acid uric dư thừa, bởi nhiều nguyên nhân đến từ tác động bên ngoài, chúng sẽ tích tụ tại một vị trí khớp và gây viêm sưng cấp tính hoặc mạn tính tái phát. Vị trí thường gặp ở các trường hợp bệnh gout là khớp ngón chân cái.
 Người bị bệnh gout cấp sẽ gặp phải những triệu chứng lâm sàng như đau cấp tính, nóng và đỏ quanh vị trí khớp viêm, ở một số trường hợp cũng có hiện tượng sinh nhiệt. Cơn đau do gút cấp tính gây ra và ảnh hưởng của chúng sẽ cản trở sinh hoạt và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Những cơn đau do gút xảy ra nhiều vào đêm khuya, có khả năng khiến người bệnh tỉnh dậy và khó để ngủ lại. Đồng thời với tình trạng viêm khớp là, giảm biên độ hoạt động, hạn chế tương đối chuyển động của người bệnh trong sinh hoạt thường ngày. (1)
 Bệnh có thể xảy ra với mọi đối tượng và nhóm tuổi, tuy nhiên theo thống kê, nam giới có tỷ lệ mắc bệnh nhiều hơn nữ và xảy ra nhiều hơn ở nhóm người thuộc độ tuổi trung niên. Phụ nữ sau mãn kinh cũng có khả năng bị gout cao hơn những lứa tuổi khác. Những triệu chứng lâm sàng này sẽ ngày càng trở nên nghiêm trọng nếu người bệnh không kịp thời điều trị gout đúng cách, cũng là nguyên do để bệnh tiến triển nặng hơn.
 Bệnh gout cấp xảy ra do nồng độ acid uric trong máu, vì thế, người bệnh cần hạ thấp lượng acid uric và kiểm soát chúng trong quá trình điều trị để giảm thiểu các triệu chứng. Cần lưu ý rằng, hiện nay vẫn chưa có phương pháp nào có thể chữa hoàn toàn bệnh gout, do vậy người bệnh gout hoặc có bệnh sử gout cần cẩn trọng trong chế độ dinh dưỡng và thói quen sinh hoạt hằng ngày để duy trì lượng acid uric ổn định, nâng cao sức khỏe tổng quan, hạn chế tối đa nguy cơ tái gout.
 Triệu chứng gout cấp tính
 Triệu chứng bệnh gout cấp tính điển hình là cơn đau và sưng ở vị trí khớp viêm. Những cơn đau gout cấp này thường xảy ra đột ngột vào ban đêm, cường độ đau cao và khiến người bệnh tỉnh giấc. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể gặp thêm một số triệu chứng khác đi kèm với cơn đau gout.
 Những triệu chứng phổ biến của bệnh gout cấp tính gồm: (2)
 Cơn đau nhức. Cơn đau nhức dữ dội, có thể đau ngay cả khi chỉ chạm nhẹ
 Cứng khớp, giảm biên độ chuyển động
 Sưng tấy và nóng đỏ vùng quanh khớp viêm
 Những ảnh hưởng do các triệu chứng này khá nghiêm trọng vì chúng không chỉ cản trở vận động hàng ngày của người bệnh mà còn khiến cho người bệnh mất ngủ, từ đó làm suy nhược cơ thể, sức khỏe tâm thần cũng suy giảm đáng kể. Chính vì vậy, người bệnh cần thăm khám với bác sĩ để được điều trị kịp thời bệnh gout cấp ngay khi các triệu chứng xuất hiện để hạn chế việc sức khỏe bị ảnh hưởng bởi cơn đau gout.
 Nguyên nhân gây cơn gút cấp
 Nguyên nhân gây bệnh gout cấp đến từ sự tăng cao bất thường của nồng độ acid uric trong máu. Lượng acid uric dư thừa này sẽ tích tụ lại quanh các khớp, từ đó gây viêm khớp gout.
 Acid uric được sản xuất tự nhiên bên trong cơ thể người, cùng với đó, acid uric cũng được tạo thành từ những thực phẩm giàu purin như các loại thịt đỏ, các loại đậu,…
 Thận là cơ quan chịu trách nhiệm lọc acid uric ra khỏi máu và đào thải chúng ra khỏi cơ thể người. Khi cơ thể người chứa một lượng acid uric quá cao, dẫn đến thận không đủ công suất để lọc được hết acid uric nhanh chóng, các tinh thể còn sót lại sẽ lắng đọng vào trong các khớp xương, gây nên các cơn đau và sưng tấy đột ngột.
 Yếu tố nguy cơ gây bệnh gout cấp
 Yếu tố nguy cơ gây bệnh gout cấp gồm những thói quen dễ khiến acid uric trong máu tăng.
 Acid uric được sản xuất từ purin, một chất có mặt trong đa dạng các nhóm thực phẩm mà chúng ta ăn thường ngày, đặc biệt là các loại thịt đỏ, các loại hạt và rượu bia. Một chế độ dinh dưỡng dư thừa purin sẽ khiến bạn tăng cao nguy cơ bị gout, tương tự như việc lạm dụng rượu bia.
 Ngoài ra, một yếu tố nguy cơ khách quan dẫn đến bệnh gout cấp là di truyền từ gia đình. Người có người thân trong gia đình từng bị gout hoặc các bệnh lý đến cơ xương khớp sẽ dễ mắc gout cấp hơn người bình thường khác.
 Những yếu tố nguy cơ gây bệnh gout mà bạn nên lưu ý:
 Ăn quá nhiều, không kiểm soát các thực phẩm giàu purin
 Người có người thân từng mắc bệnh gout
 Sử dụng một số loại thuốc không kê toa, sai liều lượng như thuốc lợi tiểu, aspirin liều thấp, …
 Người có chế độ dinh dưỡng kém khoa học như sử dụng nhiều thực phẩm đã qua chế biến, thực phẩm có hàm lượng fructose cao, lạm dụng rượu bia
 Người thừa cân, béo phì
 Người bị rối loạn chuyển hóa
 Người bị bệnh thận mạn tính
 Người bị huyết áp cao
 Biến chứng có thể gặp phải
 1. Bệnh thận mạn tính
 Bệnh thận mạn tính là một trong những biến chứng mà người bệnh gout cấp tính cần lưu ý và phòng ngừa ngay từ đầu. Vì sự hình thành bệnh gout có liên quan đến khả năng lọc của thận, việc acid uric không được lọc hết, tồn đọng bên trong cơ thể người trong thời gian dài sẽ làm tăng nguy cơ bị sỏi thận. Thống kê cho thấy, tỷ lệ người bị gout biến chứng thành sỏi thận là 20%.
 Sỏi thận do muối urat gây nên có thể làm tổn thương đến thận, gây viêm nhiễm, thậm chí để lại sẹo. Từ đó, biến chứng mắc bệnh thận mạn của bệnh nhân gout cũng sẽ tăng cao.
 2. Tăng huyết áp
 Nồng độ acid uric có mối liên hệ với huyết áp, vì vậy khi nồng độ của acid uric tăng cũng sẽ ảnh hưởng đến chỉ số huyết áp. Cụ thể, việc acid uric trong máu cao sẽ khiến áp suất và lưu lượng của máu thay đổi, từ đó gây ra huyết áp cao cho người bệnh gout cấp.
 3. Tiểu đường
 Tiểu đường, còn gọi là đái tháo đường là một cảnh báo lớn cho những bệnh nhân bị gout cấp. Các bác sĩ đã chỉ ra rằng đái tháo đường có mối liên hệ khá chặt chẽ, do vậy bệnh gout có thể làm gia tăng nguy cơ bị đái tháo đường.
 Để phòng ngừa biến chứng đái tháo đường, người bệnh cần điều trị gout cấp tính ngay khi phát hiện. Đồng thời, tối ưu quá trình điều trị bệnh bằng cách kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế sử dụng các thực phẩm có nguy cơ làm lượng đường trong máu tăng cao, thường xuyên. Việc này không chỉ giúp người bệnh hạn chế nguy cơ gặp biến chứng đái tháo đường mà còn phòng tránh trường hợp bệnh gout tái phát sau này.
 4. Tăng lipid máu
 Gout là do hàm lượng acid uric cao khiến các tinh thể urat lắng đọng tại các khớp và gây ra viêm sưng gout. Sự tăng cao bất thường của acid uric có thể gây ra rối loạn lipid máu, trong đó có tăng lipid máu.
 5. Bệnh tim mạch
 Gout cấp tính không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra các bệnh về tim mạch nhưng thống kê từ các ca bệnh cho thấy, người bị gout có nguy cơ đau tim và đột quỵ cao gấp đôi so với người không bị gout.
 Đặc biệt, nếu gout xảy ra ở người cao tuổi, sức đề kháng yếu hoặc người có bệnh sử tim mạch sẽ dễ gặp rủi ro tử vong do suy tim.
 6. Suy gan
 Suy gan có thể phát triển từ gout, tương tự như các bệnh lý về thận và tim mạch. Sự thay đổi hàm lượng acid uric trong máu sẽ gây ảnh hưởng đến chức năng của một số bộ phận, bao gồm gan.
 Những ảnh hưởng mà gout gây ra cho những cơ quan khác đều là những tác động xấu, không nên kéo dài vì sẽ khiến bệnh tình trở nên nghiêm trọng và phức tạp hơn.
 Phương pháp chẩn đoán
 Phương pháp chẩn đoán gout cấp được chẩn đoán thông qua kết quả xét nghiệm gout hoặc chẩn đoán hình ảnh. Tùy vào tình trạng cơn đau gout của người bệnh và các triệu chứng lâm sàng mà bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp chẩn đoán phù hợp. (3)
 Bước đầu tiên trong quy trình chẩn đoán, bác sĩ cần phải khám tổng quát cho người bệnh. Bước này gồm đánh giá sức khỏe tổng quan, thăm khám các triệu chứng lâm sàng. Điều này để các bác sĩ có thể loại trừ các nguyên nhân gây đau khớp khác như các loại viêm khớp khác, nhiễm trùng, chấn thương,…
 Bệnh gout cấp được ưu tiên chẩn đoán bằng xét nghiệm dịch khớp. Ở phương pháp này, bác sĩ sẽ rút chất nhờn tại vị trí khớp bị đau của người bệnh và tiến hành kiểm tra dưới kính hiển vi để tìm tinh thể acid uric.
 Ngoài ra, một số phương pháp chẩn đoán bệnh gout cấp tính còn bao gồm:
 Xét nghiệm máu để kiểm tra nồng độ acid uric trong máu, các chỉ số viêm cấp tính như máu lắng, CRP.
 Các hoạt động xét nghiệm chẩn đoán bằng hình ảnh như chụp x-quang, chụp CT cắt lớp hoặc siêu âm. Mục đích của xét nghiệm hình ảnh là để giúp bác sĩ có thể hình dung vị trí và tình trạng tinh thể acid uric trong khớp
 Bệnh gút cấp có chữa được không?
 Bệnh gout rất khó để điều trị dứt điểm nhưng người bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát được bệnh và ngăn chặn tối đa cơn đau gout tái phát bằng cách thực hiện theo đúng phác đồ điều trị.
 Gout là một dạng bệnh lý gây ra sự rối loạn chuyển hóa trong cơ thể, vì vậy bệnh hiện vẫn chưa có phương pháp điều trị dứt điểm. Nhưng người bệnh cũng không cần phải lo lắng vì bệnh có thể kiểm soát tình trạng bệnh và hạn chế tối đa các đợt gout bùng phát bằng cách duy trì lượng acid uric trong cơ thể ở nồng độ cho phép. Việc này đòi hỏi người bệnh có ý thức trong việc giữ lối sống lành mạnh và có một chế độ dinh dưỡng khoa học để duy trì lượng acid uric thích hợp.
 Phương pháp điều trị cơn gout cấp tính
 Bệnh gout cấp tính được điều trị bằng cách tập trung vào việc chấm dứt cơn gout cấp tính bùng phát, đồng thời ngăn ngừa sự lắng đọng của tinh thể urat từ acid uric dư thừa. Ở một số trường hợp, người bệnh cũng cần phải kết hợp điều trị cao huyết áp, tăng lipid máu, béo phì để quá trình điều trị bệnh được diễn ra tối ưu nhất. (4)
 Cụ thể, bệnh gout cấp tính được điều trị nội khoa bằng đường uống là chủ yếu. Phác đồ này được kê toa dựa trên triệu chứng lâm sàng của từng người bệnh, nhằm giảm thiểu dần các triệu chứng và cơn đau gout cho người bệnh.
 Bên cạnh đó, điều quan trọng nhất trong quá trình điều trị cơn gout cấp tính và duy trì lượng acid uric trong máu là chế độ ăn uống khoa học và lối sống lành mạnh.
 Những phương pháp điều trị bệnh gout cấp tính thường được áp dụng là:
 Sử dụng thuốc chống viêm (không steroid hoặc steroid).
 Sử dụng Colchicin
 Chườm lạnh khớp đau
 Giảm hoặc ngừng uống đồ uống có cồn, rượu bia
 Ăn theo chế độ dinh dưỡng phù hợp, kiểm soát lượng purin nạp vào trong cơ thể để giảm thiểu sự tăng cao acid uric từ purin trong thực phẩm
 Phòng ngừa bệnh gout cấp tính
 Phòng ngừa bệnh gout cấp tính cần giảm thiểu tinh thể urat trong cơ thể bằng cách duy trì nồng độ acid uric ở mức thích hợp.
 Chế độ dinh dưỡng là yếu tố quan trọng hàng đầu trong việc phòng ngừa bệnh gout. Tiếp theo là lối sống lành mạnh. Một nền sức khỏe tốt được xây dựng bởi thói quen sinh hoạt khoa học, thực phẩm ăn uống có chọn lọc là một biện pháp hiệu quả nhất để kiểm soát nồng độ acid uric, ngăn ngừa tình trạng lắng đọng tinh thể urat và phòng tránh gout.
 Ngoài ra, việc sử dụng thuốc không kê toa cũng cần được hạn chế hết mức có thể. Bạn cần tham vấn ý kiến dược sĩ hoặc sử dụng thuốc theo liều lượng chỉ định từ bác sĩ cho bất cứ bệnh lý nào bởi vì có một số loại thuốc làm tăng acid uric trong máu như các loại thuốc lợi tiểu.
 Bên cạnh việc điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và lối sống việc sử dụng các thuốc hạ acid uric theo chỉ định của bác sĩ là điều quan trọng. Bệnh nhân cần tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ vì chế độ dùng thuốc hạ acid uric là lâu dài.
 Các phương pháp giúp phòng ngừa bệnh gout mà bạn có thể tham khảo là:
 Hạn chế đồ uống có cồn hoặc rượu bia
 Ăn có kiểm soát các loại thực phẩm giàu purin như động vật có vỏ, thịt đỏ, nội tạng động vật
 Duy trì cân nặng ở mức độ lý tưởng
 Hạn chế hút thuốc
 Tập thể dục đều đặn, tăng cường vận động trong ngày
 Uống đủ nước
 Luôn đi khám với bác sĩ hoặc tham vấn ý kiến dược sĩ khi cần uống thuốc cho bất cứ bệnh gì
 Cách chăm sóc và kiểm soát tình trạng bệnh
 Cách chăm sóc và kiểm soát tình trạng bệnh gout cấp tính cũng tương tự như phương pháp ngăn ngừa bệnh gout, đó là tập trung vào chế độ dinh dưỡng và lối sống khỏe mạnh.
 Bệnh gout cũng thường liên quan đến các bệnh lý về thận, tim mạch và huyết áp cao, vì thế, một lối sống khỏe mạnh, xây dựng và duy trì sức khỏe tổng thể ở tình trạng ổn định sẽ giúp người bệnh không chỉ kiểm soát được các cơn gout cấp tính mà còn giảm thiểu tối đa rủi ro gặp biến chứng về những bệnh lý khác.
 Cuối cùng, người bệnh gout cần chủ động theo dõi tình hình sức khỏe của bản thân, bao gồm đi khám tổng quát định kỳ 2 lần/năm và đi khám với bác sĩ chuyên môn nếu có bất cứ triệu chứng nào, nghi ngờ là ảnh hưởng cho bệnh gout.
 Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Hệ thống BVĐK Tâm Anh, là nơi quy tụ đội ngũ chuyên gia đầu ngành, bác sĩ ngoại khoa giàu kinh nghiệm, tận tâm, nhiệt tình như: TTND.GS.TS.BS Nguyễn Việt Tiến; PGS.TS.BS Đặng Hồng Hoa; TS.BS Tăng Hà Nam Anh; ThS.BS.CKII Trần Anh Vũ; BS.CKI Trần Xuân Anh, ThS.BS.CKI Lê Đình Khoa, ThS.BS Nguyễn Quang Tôn Quyền; TS.BS Đỗ Tiến Dũng; TS.BS.CKII Vũ Hữu Dũng… Đây cũng là một trong những đơn vị tiên phong trong việc chẩn đoán và điều trị các bệnh về cơ xương khớp với kỹ thuật hiện đại theo phác đồ cập nhật quốc tế.
 Bệnh viện còn được trang bị hệ thống máy móc, trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh hiện đại như: máy chụp CT 768 lát cắt Somatom Drive, máy cộng hưởng từ thế hệ mới Magnetom Amira BioMatrix, robot Artis Pheno, máy đo mật độ xương, máy siêu âm…; hệ thống kính vi phẫu thuật Opmi Vario 700 Zeiss, bàn mổ Meera-Maquet… để có thể phát hiện sớm các tổn thương và điều trị hiệu quả các bệnh lý về cơ xương khớp…
 BVĐK Tâm Anh còn sở hữu hệ thống phòng khám khang trang, khu nội trú cao cấp; khu vực phục hồi chức năng hiện đại; quy trình chăm sóc hậu phẫu toàn diện giúp bệnh nhân nhanh chóng hồi phục và ổn định sức khỏe sau phẫu thuật.
 Để đặt lịch khám và điều trị với các chuyên gia đầu ngành tại Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
 Bệnh gout cấp tính là một dạng viêm khớp do sự rối loạn chuyển hóa trong cơ thể người bệnh. Nguyên nhân chính gây ra bệnh là hàm lượng cao bất thường của acid uric trong máu, khiến thận không đủ khả năng lọc và đào thải ra khỏi cơ thể. Vì vậy, để phòng tránh bệnh gout hiệu quả, hoặc kiểm soát bệnh gout tốt đối với người có bệnh sử là gout, cần chú ý vào chế độ ăn uống khoa học, kiểm soát tốt lượng purin nạp vào cơ thể. Kết hợp với lối sống tốt, hạn chế tối đa các thói quen xấu như lạm dụng rượu bia và hút thuốc để cơ thể được duy trì ở trạng thái khỏe mạnh.