Dày thành túi mật: Nguyên nhân, dấu hiệu, chẩn đoán và phòng ngừa
18/01/2024

Dày thành túi mật có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý đáng lo ngại như viêm túi mật cấp, viêm túi mật mạn, ung thư biểu mô túi mật, xơ gan, viêm gan… Người bệnh cần theo dõi triệu chứng sát sao để thăm khám và điều trị kịp thời, tránh xảy ra biến chứng nguy hiểm về sau.
 Mục lụcDày thành túi mật là gì?Thành túi mật dày bao nhiêu?Nguyên nhân gây dày thành túi mật1. Viêm túi mật cấp2. Viêm túi mật không do sỏi3. Viêm túi mật mạn4. Viêm túi mật u hạt vàng5. Túi mật sứ6. Ung thư biểu mô túi mật7. U cơ tuyến8. Xơ gan9. Viêm gan10. Suy tim phải sung huyết (Congestive right heart failure)11. Viêm tụyDấu hiệu nhận biết thành túi mật dày?Dày thành túi mật có nguy hiểm không?Phương pháp chẩn đoán dày thành túi mậtĐiều trị dày thành túi mật như thế nào?Phòng ngừa thành túi mật dày lênCác thắc mắc thường gặp1. Túi mật dày lên có bình thường không?2. Thành túi mật dày lên có gây ung thư?3. Túi mật dày lên có cần cắt bỏ không?Dày thành túi mật là gì?
 Dày thành túi mật là tình trạng thường gặp trong các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh, là đặc điểm điển hình của viêm túi mật cấp và bệnh lý túi mật nguyên phát. Tuy nhiên, dấu hiệu này không đặc hiệu, có thể xuất hiện đồng thời trong nhiều bệnh lý túi mật, ngoài túi mật.
 Thành túi mật dày bao nhiêu?
 Thành túi mật dày hơn 3mm, hình thành dưới dạng xếp lớp trên kết quả siêu âm. Trên kết quả chụp CT, thành túi mật có một lớp phù dưới thanh mạc, dễ nhầm lẫn với dịch quanh túi mật (pericholecystic fluid).
 Trong khi đó, thành túi mật bình thường là một đường tăng âm rất mảnh trên phim chụp siêu âm. Độ dày của thành túi mật phụ thuộc vào mức độ căng của túi mật và hiện tượng giả dày thành cũng có thể xảy ra sau khi ăn.
 Chẩn đoán hình ảnh cho thấy thành túi mật có dấu hiệu dày lên
 Nguyên nhân gây dày thành túi mật
 Dày thành túi mật có thể xuất phát từ các nguyên nhân bệnh lý sau đây:(1)
 1. Viêm túi mật cấp
 Viêm túi mật cấp tính là nguyên nhân chính gây dày thành túi mật trên kết quả chẩn đoán hình ảnh.
 Tuy nhiên, đây không phải là đặc điểm duy nhất, một số dấu hiệu đi kèm bao gồm:
 Sỏi mật gây tắc nghẽn
 Túi mật căng to, ứ dịch
 Đau tại vị trí túi mật khi ấn bằng đầu dò siêu âm
 Viêm thâm nhiễm mỡ hoặc dịch tụ xung quanh quanh túi mật
 Tăng tưới máu thành túi mật (trên kết quả siêu âm Doppler)
 2. Viêm túi mật không do sỏi
 Viêm túi mật không do sỏi chủ yếu xảy ra ở những người có bệnh cảnh nặng hoặc đái tháo đường, thường xuyên nhịn ăn hoặc dùng thuốc gây ứ mật. Trên kết quả xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh, thành túi mật dày lên, túi mật không có sỏi nhưng thường có bùn túi mật.
 3. Viêm túi mật mạn
 Viêm túi mật mạn là tình trạng viêm mạn của vách túi mật gây ra do tình trạng viêm bán cấp hoặc cấp tính tái diễn nhiều lần; kích thích cơ học liên tục do sự hiện diện của sỏi mật. Kết quả xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh thường cho thấy có mối tương quan giữa thành túi mật dày, chứa sỏi và bệnh sử lâm sàng.
 Thành túi mật dày lên do viêm túi mật
 4. Viêm túi mật u hạt vàng
 Viêm túi mật u hạt vàng là một biến thể bất thường của viêm túi mật mạn. Các xét nghiệm hình ảnh cho thấy thành túi mật dày lên rõ rệt, thường đi kèm các nốt thành túi mật giảm âm (hypoechoic) trên siêu âm, là dấu hiệu của áp xe hoặc điểm viêm u hạt vàng. Những đặc điểm này trùng lặp với đặc điểm của ung thư biểu mô túi mật nên thường khó phân biệt trước phẫu thuật.
 5. Túi mật sứ
 Túi mật sứ là một dạng rối loạn hiếm gặp, cho thấy viêm túi mật mạn đã làm vôi hóa thành túi mật. Phương pháp điều trị tối ưu nhất là phẫu thuật cắt bỏ dự phòng túi mật để giảm nguy cơ diễn tiến thành ung thư biểu mô túi mật.
 6. Ung thư biểu mô túi mật
 Ung thư biểu mô túi mật là bệnh tiêu hóa ác tính phổ biến thứ 5, được phát hiện trong 1 – 3 % mẫu bệnh phẩm cắt bỏ túi mật. Bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn do triệu chứng không đặc hiệu.
 Ung thư biểu mô túi mật xuất hiện trên kết quả xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh với nhiều dạng khác nhau, như tổn thương dạng polyp trong lòng túi mật, khối thâm nhiễm thay thế túi mật, dày thành túi mật lan tỏa… Các dấu hiệu giúp phân biệt ung thư biểu mô với viêm túi mật cấp, viêm túi mật u hạt vàng là khối u xâm lấn cấu trúc lân cận, giãn đường mật thứ phát, di căn gan dạng nốt…
 7. U cơ tuyến
 U cơ tuyến túi mật đặc trưng bởi sự tăng sinh biểu mô, phì đại lớp cơ trong thành túi mật đi kèm với sự lộn ngược của lớp niêm mạc vào trong tạo thành các xoang Rokitansky-Aschoff, có thể phát triển từng đoạn hoặc lan tỏa. Tình trạng này lành tính, không cần điều trị đặc hiệu, thường được phát hiện tình cờ ở 9% mẫu bệnh phẩm cắt bỏ túi mật. Các trường hợp u cơ tuyến túi mật có đi kèm sỏi, polyp đều cần được theo dõi định kỳ.
 Dày thành túi mật cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh lý ngoài túi mật, bao gồm:
 8. Xơ gan
 Các bệnh hệ thống như rối loạn chức năng gan, suy tim hoặc suy thận có thể gây dày thành túi mật lan tỏa. Cơ chế sinh lý bệnh dẫn đến phù nề thành túi mật trong những trường hợp này vẫn chưa được xác định chính xác. Tuy nhiên, khả năng cao có liên quan đến tăng áp lực tĩnh mạch cửa, tăng áp lực tĩnh mạch hệ thống, giảm áp lực thẩm thấu nội mạch hoặc kết hợp đồng thời các yếu tố này.
 Ở những người bệnh bị xơ gan, thành túi mật thứ phát dày lên, nguy cơ cao do tăng áp lực tĩnh mạch cửa và giảm áp lực thẩm thấu nội mạch.
 9. Viêm gan
 Ở một số trường hợp viêm gan do thuốc, siêu âm mặt cắt dọc của túi mật thấy túi mật không căng có thể dày thành lan tỏa.
 10. Suy tim phải sung huyết (Congestive right heart failure)
 Kết quả siêu âm người bệnh bị suy tim phải sung huyết cho thấy dày thành túi mật lan tỏa, không sỏi, không gây đau, các tĩnh mạch gan và tĩnh mạch chủ dưới đường kính lớn.
 11. Viêm tụy
 Viêm ngoài túi mật có thể thứ phát gây dày thành túi mật, do sự lây lan trực tiếp của viêm nguyên phát hoặc phản ứng miễn dịch (ít gặp hơn). Một số tình trạng thường gặp nhất bao gồm: viêm tụy, viêm gan, viêm thận – bể thận.
 Ngoài ra, dấu hiệu dày thành túi mật cũng được phát hiện ở những trường hợp mắc bệnh tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm trùng, AIDS, nhiễm trùng cơ hội hoặc thâm nhiễm khối u thứ phát.
 Thành túi mật dày lên do viêm tụy
 Dấu hiệu nhận biết thành túi mật dày?
 Triệu chứng dày thành túi mật thường xuất phát từ nguyên nhân cơ bản của tình trạng này, phổ biến nhất gồm:(2)
 Đau vùng bụng trên bên phải
 Sốt
 Vàng da, vàng mắt
 Buồn nôn, nôn
 Ung thư túi mật thường không gây ra các triệu chứng cho đến khi khối u ác tính phát triển kích thước lớn hoặc lan rộng. Dấu hiệu cũng tương tự như sỏi mật hoặc viêm túi mật, tiệu chứng có thể gặp là đầy hơi, sờ thấy khối u trong bụng, bụng to.
 Dày thành túi mật có nguy hiểm không?
 Dày thành túi mật là dấu hiệu cảnh báo bệnh viêm túi mật cấp, ung thư biểu mô túi mật, viêm gan, xơ gan… cần được chẩn đoán và điều trị sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.
 Phương pháp chẩn đoán dày thành túi mật
 Để chẩn đoán nguyên nhân gây dày thành túi mật, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các phương pháp sau đây:
 Siêu âm: Bác sĩ sử dụng đầu dò siêu âm đường cong và phương pháp quét dưới sườn. Phép đo được thực hiện trên mặt cắt trục dài của túi mật (người bệnh nằm ở tư thế nằm ngửa hoặc nằm nghiêng bên trái đều được). Kết quả đo thành túi mật sau thường ít chính xác do các quai ruột lân cận, sỏi mật hoặc mật dày đặc nhiều lớp. Do đó, lựa chọn tốt nhất là đo ở thành trước – vị trí tiếp giáp với gan để thu độ tương phản nội tại cao nhất.
 Chụp CT: CT là phương pháp được sử dụng phổ biến thứ 2 trong chẩn đoán nguyên nhân dày thành túi mật. Bác sĩ sẽ tiêm chất cản quang vào đường tĩnh mạch để tăng độ tương phản giữa thành túi mật mỏng bình thường (< 3mm), viền dày thêm và các mô lân cận.
 Chụp MRI: MRI không được sử dụng thường xuyên trong chẩn đoán các vấn đề liên quan đến túi mật, chủ yếu được chỉ định thực hiện nếu siêu âm, chụp CT không mang lại kết quả khả quan.
 Điều trị dày thành túi mật như thế nào?
 Tùy thuộc vào từng nguyên nhân gây dày thành túi mật, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp, chẳng hạn như:
 Phẫu thuật
 Xạ trị
 Hóa trị
 Uống kháng sinh, thuốc làm tan sỏi mật, thuốc giảm đau, phẫu thuật cắt bỏ túi mật (đối với viêm túi mật).
 Có thể cần tiến hành phẫu thuật cắt bỏ túi mật trong một số trường hợp nhất định
 Phòng ngừa thành túi mật dày lên
 Có rất nhiều nguyên nhân làm cho thành túi mật dày lên. Mỗi người có thể chủ động bảo vệ túi mật khỏe mạnh và hạn chế tối đa xảy ra tình trạng này bằng các biện pháp sau:
 Ăn nhiều trái cây, rau củ quả tươi, ngũ cốc nguyên hạt, thịt nạc, thịt gia cầm, cá, sản phẩm từ sữa ít béo.
 Tránh ăn thực phẩm chứa nhiều nhiều carbohydrate tinh chế và chất béo bão hòa
 Uống nhiều nước
 Tập thể dục đều đặn
 Duy trì cân nặng hợp lý
 Không áp dụng các phương pháp giảm cân cấp tốc
 Các thắc mắc thường gặp
 Dưới đây là phần giải đáp một số thắc mắc thường gặp liên quan đến tình trạng thành túi mật dày lên:
 1. Túi mật dày lên có bình thường không?
 Túi mật dày lên là tình trạng bất thường, cảnh báo các vấn đề viêm, ung thư liên quan đến túi mật hoặc các cơ quan lân cận, cần được chẩn đoán và điều trị sớm.
 2. Thành túi mật dày lên có gây ung thư?
 Thành túi mật dày lên có thể là dấu hiệu của ung thư biểu mô túi mật giai đoạn muộn.
 3. Túi mật dày lên có cần cắt bỏ không?
 Tùy vào nguyên nhân gây dày thành túi mật, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp, đôi khi phải can thiệp phẫu thuật cắt bỏ đối với các trường hợp cần thiết như (viêm túi mật, ung thư biểu mô túi mật…)
 Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật nội soi tiêu hóa (BVĐK Tâm Anh TP.HCM) và Khoa Ngoại Tổng hợp (BVĐK Tâm Anh Hà Nội) thuộc Hệ thống BVĐK Tâm Anh là những trung tâm y tế chuyên khoa Tiêu hóa uy tín, cung cấp dịch vụ thăm khám và điều trị cao cấp, hiệu quả cho người bệnh gặp các vấn đề về đường tiêu hóa từ nhẹ đến nặng.
 Nơi đây quy tụ đội ngũ bác sĩ Nội soi tiêu hóa – Nội khoa và Ngoại khoa Tiêu hóa – Gan Mật Tụy – Hậu môn trực tràng chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm. Đặc biệt, các phương pháp ngoại khoa tiên tiến được áp dụng trong các lĩnh vực Nội soi và Phẫu thuật nội soi ít xâm lấn, giúp bệnh nhân nhanh hồi phục, không để lại sẹo với các tên tuổi hàng đầu như TS.BS Đỗ Minh Hùng, TTƯT.TS.BS Phạm Hữu Tùng, BS.CKII Nguyễn Quốc Thái, TS.BS Trần Thanh Bình, ThS.BS.CKII Trần Hiếu Nhân, BS.CKII Hồ Thị Bích Thủy, BS.CKI Đặng Lê Bích Ngọc; điều trị Gan Mật Tụy kỹ thuật hiện đại với TS.BS Phạm Công Khánh, BS.CKII Võ Ngọc Bích; thăm khám và tư vấn bệnh lý nội tiêu hóa với ThS.BS.CKII Lê Thanh Quỳnh Ngân, BS.CKI Huỳnh Văn Trung, BS.CKI Hoàng Đình Thành, ThS.BS Nguyễn Thị Ngọc Bích, ThS.BS.CKI Đoàn Hoàng Long; phẫu thuật trong điều trị các bệnh lý hậu môn trực tràng như ThS.BS Nguyễn Văn Hậu, ThS.BS Ngô Hoàng Kiến Tâm, ThS.BS Nguyễn Thanh Biên…
 Các bác sĩ Khoa Ngoại Tổng hợp cũng dẫn đầu với các kỹ thuật hiện đại trong phẫu thuật nội soi ổ bụng với các tên tuổi chuyên gia như TTƯT.PGS.TS Triệu Triều Dương, ThS.BS.CKII Nguyễn Văn Trường, ThS.BS Lê Văn Lượng… Các chuyên gia thuộc lĩnh vực nội soi tiêu hóa tiêu biểu như TS.BS Vũ Trường Khanh, BSNT Đào Trần Tiến, BSNT Hoàng Nam, BS.CKII Bùi Quang Thạch… Ngoài ra, bệnh viện còn được trang bị hệ thống thiết bị y tế hiện đại, nhập khẩu từ nước ngoài, phục vụ tối đa nhu cầu thăm khám và điều trị của khách hàng.
 Để đặt lịch thăm khám và điều trị các bệnh lý đường tiêu hóa với các chuyên gia bác sĩ về Tiêu hóa của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, xin vui lòng liên hệ:
 Trên đây là tổng hợp tất cả các thông tin liên quan đến bệnh dày thành túi mật, nguyên nhân cụ thể và phương pháp điều trị hiệu quả. Hy vọng thông qua những chia sẻ này, bạn đã có thêm nhiều cập nhật hữu ích để chủ động theo dõi, phát hiện bệnh từ sớm, nhằm hạn chế tối đa biến chứng nguy hiểm.