Chuyên gia giải đáp: Tiêm nhiều mũi cùng lúc – chỉ có lợi chứ không có hại!
21/02/2018

Theo khuyến cáo từ các chuyên gia, trẻ được chích ngừa càng sớm càng tốt, càng đủ mũi càng tốt, cơ thể trẻ có khả năng tiếp nhận nhiều kháng nguyên cùng lúc, do đó các nhà nghiên cứu đã tạo ra các loại vắc xin tổng hợp 6 trong 1, 5 trong 1 hoặc việc chích nhiều loại cùng lúc để tận dụng tối đa cơ hội được chích ngừa của trẻ, giúp trẻ được phòng bệnh sớm và hiệu quả.
 Mục lụcChích nhiều mũi để trẻ được bảo vệ đầy đủ hơnLợi ích của chích ngừa nhiều mũi cùng lúcChích nhiều mũi có an toàn không?Phương pháp giảm đau hiệu quả khi chích ngừa nhiều mũi cho trẻChích nhiều mũi để trẻ được bảo vệ đầy đủ hơn
 Cuối tháng 1/2018, một bà mẹ ở quận 6 – TP.HCM đã mạnh dạn cho con gái 5 tuổi đến VNVC chích 6 mũi cùng lúc: Jevax 1ml (phòng viêm não Nhật Bản), Tetraxim (Vắc xin phòng bạch hầu – ho gà – uốn ván – bại liệt), Varivax 0.5ml (vắc xin phòng bệnh thủy đậu), Avaxim 80U (vắc xin phòng bệnh viêm gan A), MMR (Vắc xin phòng bệnh Sởi, quai bị, Rubella) và Influvax 0.5ml (Vắc xin phòng bệnh cúm). Không phải mẹ nào cũng “dũng cảm” quyết định cho con chích nhiều mũi cùng lúc như người mẹ này. Một số mẹ chọn cho con chích 2 mũi cùng một thời điểm, và hầu hết các mẹ vì quá lo lắng nên chỉ “dám” cho con chích 1 mũi.
 Các chuyên gia cảnh báo: để chích ngừa vắc xin hiệu quả, cần tuân thủ nguyên tắc “chích ngừa sớm, đúng lịch, đủ mũi”. Chích ngừa đầy đủ cho trẻ ngay từ khi mới chào đời sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch và hạn chế được việc bé mắc phải các căn bệnh lây nhiễm phổ biến hiện nay. Chúng ta đã từng chứng kiến, khi thiếu vắc xin nhiều cha mẹ sẵn sàng ẵm con ra nước ngoài để được chích ngừa đúng lịch dù chi phí đi lại rất tốn kém. Điều này rất dễ lý giải: Khi mật độ dân cư đông đúc, dịch bệnh dễ bùng phát, “cục cưng” còn quý hơn cục vàng nên với các bậc cha mẹ, tiền bạc không còn là vấn đề lớn. Chưa kể, trẻ phải đến trường lớp, là nơi con tiếp xúc với nhiều trẻ em khác, khiến các con hàng ngày phải phơi nhiễm với biết bao mầm bệnh. Nỗi lo lại càng tăng lên khi mà đến ngày hẹn chích ngừa thì con lại bị sốt, nhà có việc hoặc dịch bệnh kéo đến… thành ra bé cần tối đa số lượng vắc xin có thể chích, thậm chí chích nhiều mũi cùng lúc để “bù”.
 Trẻ cần được chích ngừa càng sớm càng tốt. Lịch chích ngừa được các nhà sản xuất vắc xin nghiên cứu rất kỹ lưỡng căn cứ trên nguy cơ mắc bệnh (lứa tuổi nào dễ mắc), khả năng tạo miễn dịch của cơ thể và hiệu lực của vắc xin. Từ đó, khuyến cáo thời điểm tốt nhất để chích ngừa cho bé với mục tiêu là làm thế nào để cơ thể bé có khả năng chống lại các bệnh nhiễm trùng nguy hiểm càng sớm càng tốt, trước khi quá muộn!
 Trẻ cần được chích ngừa càng đủ càng tốt. Chính vì vậy, có lúc trẻ cần được chích ngừa nhiều bệnh cùng lúc. Số bệnh cần phòng ngừa có khi lên đến 5-6 bệnh. Để hạn chế việc đi lại, chích nhiều lần nên nhà sản xuất đã phối hợp 5-6 bệnh vào trong một mũi (5in1, 6in1) một cách an toàn và hiệu quả! Khi trẻ bị trễ mũi, khi có dịch bệnh bùng phát,… bác sĩ sẽ tư vấn để bé được chích đầy đủ và càng sớm càng tốt. Các nhà khoa học cho biết rằng không có giới hạn tối đa số mũi chích cùng một lúc.
 Lợi ích của chích ngừa nhiều mũi cùng lúc
 Đây là hình ảnh chân thực của bé gái nhận nhiều mũi tiêm cùng lúc.
 Sở dĩ người mẹ trong clip chấp nhận cho con chích nhiều mũi cùng lúc, bởi hiểu được lợi ích của quyết định này:
 Thứ nhất, giúp bảo vệ trẻ tốt hơn. Thông thường, bé càng nhỏ dễ nhiễm bệnh và dễ bệnh nặng hơn, do đó chích ngừa cho bé càng sớm càng tốt trong giai đoạn dễ nhiễm bệnh sẽ bảo vệ bé tốt hơn. Chưa kể, nếu chích nhiều lần giúp bé giảm đau, giảm quấy khóc và giảm số lần sốt sau chích (nếu có); cha mẹ cũng không phải đối mặt với việc nhìn con đau và quấy khóc nhiều lần.
 Thứ hai, giúp cha mẹ tiết kiệm thời gian hơn. Cha mẹ nào cũng bận rộn, nên việc đưa con đi chích thường không dễ dàng, nhất là bé còn nhỏ, kẹt xe, ô nhiễm không khí, nắng mưa,… Nếu chích một lần nhiều mũi, cha mẹ sẽ giảm thời gian phải chăm sóc theo dõi mỗi lần bé tiêm xong…
 Thứ ba, giúp cha mẹ tiết kiệm chi phí. Hầu hết các đơn vị chích ngừa đều thu tiền khám sàng lọc trước tiêm, nếu không thì cũng tốn tiền đi lại, do đó chích nhiều mũi một lần không chỉ giúp cha mẹ tiết kiệm thời gian mà còn tiết kiệm cả tiền bạc.
 Chích nhiều mũi có an toàn không?
 Điều cha mẹ quan tâm nhất là liệu chích nhiều mũi có làm quá tải hệ miễn dịch của bé không? Có khiến bé quấy khóc nhiều hơn hay sốt cao hơn hay không? Câu trả lời từ các chuyên gia đó là: cha mẹ hoàn toàn yên tâm bởi các nghiên cứu khoa học và thực tế đều khẳng định, việc chích cùng lúc nhiều vắc xin hoàn toàn không gây hại hay tạo nên các phản ứng tiêu cực ở trẻ, mà chỉ có những lợi ích cần thiết.
 Theo PGS.TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương: “Tiêm đồng thời các vắc xin sẽ tạo nên đáp ứng miễn dịch và phản ứng phụ tương đương như tiêm từng loại vắc xin riêng lẻ. Tiêm đồng thời vắc xin vẫn đạt được đáp ứng miễn dịch tốt mà không gây nên những phản ứng bất lợi, nghiêm trọng. Hiện không có bằng chứng khoa học về việc tiêm nhiều loại vắc xin gây gia phản ứng như sốt, quấy khóc cũng như tăng các bệnh khác”.
 Trong hội thảo khoa học mới được Sanofi Pasteur tổ chức ngày 20/01/2018 tại TP HCM, các chuyên gia của nhà sản xuất vắc xin hàng đầu thế giới này cũng khẳng định: Không có ghi nhận tác dụng phụ như sốt cao hơn, quấy khóc hơn, gia tăng hay suy giảm miễn dịch ở trẻ khi chích nhiều mũi cùng lúc. Chỉ cần vị trí tiêm khác nhau, thì chuyện chích ngừa nhiều mũi cùng lúc, trong một ngày hoàn toàn không gây hại cho trẻ.
 Điều này đã một lần nữa dẹp bỏ băn khoăn của nhiều bậc phụ huynh khi con được chỉ định chích cùng lúc nhiều vắc xin hoặc từ chối chỉ định này.
 BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC (189 Hoàng Văn Thụ, P9, Phú Nhuận, TP. HCM) phân tích: “Một cơ thể trẻ có thể nhận cùng một lúc 10,000 loại vắc xin khác nhau! Trong thực tế, mỗi vắc xin chỉ chứa dưới 100 kháng nguyên. Một số khác chỉ chứa 1 kháng nguyên (viêm gan B, bạch hầu, uốn ván). Điều đó có nghĩa là với 11 loại vắc xin, cơ thể trẻ chỉ cần dùng 0.1% hệ miễn dịch để ứng phó. Vì vậy, các bậc cha mẹ an tâm vì không có chuyện quá nhiều vắc xin cho trẻ khi được chích 3 hay 4 loại vắc xin cùng lúc. Tại VNVC, quá trình khám sàng lọc trước tiêm được các Bác sỹ tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định của Bộ y tế cũng như cùng trao đổi với cha mẹ về những vấn đề sức khoẻ của trẻ, từ đó mới đưa ra chỉ định về số lượng và chủng loại vắc xin, vì thế chỉ định chích ngừa sẽ hoàn toàn phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khoẻ của trẻ!”
 STT
 Tuổi tiêm
 Tên vắc xin
 Phòng bệnh
 1
 Trong vòng 24 giờ sau sinh
 Tiêm 1 mũi VX viêm gan B
 Viêm gan B
 2
 Sau sinh đến 1 tháng
 Tiêm 1 mũi VX Lao
 Lao
 3
 2 tháng
 Tiêm 1 mũi VX 6 trong 1: Bạch hầu-ho gà-uốn ván, viêm gan B, Hib, bại liệt
 Uống 1 liều VX rota
 Bạch hầu-ho gà-uốn ván, Viêm gan B, viêm màng não do vi khuẩn Hemophilus influenzae típ B, bại liệt
 Tiêu chảy do vi rút rota
 Tiêm 1 mũi VX Phế cầu
 Viêm phổi, viêm màng não, viêm tai giữa, viêm mũi họng do phế cầu
 4
 3 tháng
 Tiêm 1 mũi VX 6 trong 1: Bạch hầu-ho gà-uốn ván, viêm gan B, Hib, bại liệt
 Uống 1 liều VX rota
 Bạch hầu-ho gà-uốn ván, Viêm gan B, viêm màng não do vi khuẩn Hemophilus influenzae típ B, bại liệt
 Tiêu chảy do vi rút rota
 Tiêm 1 mũi VX Phế cầu
 Viêm phổi, viêm màng não, viêm tai giữa, viêm mũi họng do phế cầu
 5
 4 tháng
 Tiêm 1 mũi VX 6 trong 1: Bạch hầu-ho gà-uốn ván, viêm gan B, Hib, bại liệt
 Uống 1 liều VX rota
 Bạch hầu-ho gà-uốn ván, Viêm gan B, viêm màng não do vi khuẩn Hemophilus influenzae típ B, bại liệt
 Tiêu chảy do vi rút rota
 Tiêm 1 mũi VX Phế cầu
 Viêm phổi, viêm màng não, viêm tai giữa, viêm mũi họng do phế cầu
 6
 6 tháng
 Tiêm 2 mũi VX Cúm mùa cách nhau 4 tuần
 Cúm mùa
 7
 9 tháng
 Tiêm 1 mũi VX Sởi
 Sởi
 Lịch tiêm vắc xin ở trẻ dưới 1 tuổi theo Tổ chức y tế thế giới
 BS.CKI Bạch Thị Chính cũng giải thích thêm: “Không có chuyện trẻ quá tải vì nếu quá tải thì hệ miễn dịch phải suy yếu. Nhưng thực tế, các nghiên cứu cho thấy khi tiêm đồng thời nhiều loại vắc xin thì đáp ứng miễn dịch không hề suy kém so với tiêm riêng lẻ! Hơn nữa, người ta thấy rằng, chích các vắc xin riêng lẻ ở những vị trí khác nhau (cùng lúc) cho đáp ứng miễn dịch dễ dàng hơn chích trong cùng một mũi (tại một vị trí). Tiêm trong cùng mũi thì tiện hơn, nhưng không phải vắc xin nào cũng phối hợp trong cùng một lọ được”.
 Dưới đây là những hình ảnh cho thấy các thầy thuốc trên toàn thế giới đều khuyến khích chích nhiều mũi cùng lúc (nếu cần).
 Phương pháp giảm đau hiệu quả khi chích ngừa nhiều mũi cho trẻ
 Các nhà khoa học Mỹ đã khám phá phương pháp giảm đau cho trẻ chích nhiều mũi bằng cách cho bú 10mL nước đường 25% khoảng 2 phút trước khi chích. Trong khi chích, bé vẫn được bú (bằng núm vú giả hay bình bú) trong khi chích và được cha mẹ ôm vào ngực đến 6 phút sau khi chích. Kết quả đã giảm được thời gian khóc của trẻ, nghĩa là đã giảm đau cho trẻ.
 Tại Pháp và nhiều quốc gia ở Châu Âu, các bác sĩ sẽ sử dụng miếng dán giảm đau ở vị trí tiêm trước khi tiêm từ 30-45 phút, các hoạt chất sinh học có tính giảm đau này sẽ giúp bé không có cảm giác đau đớn mà không ảnh hưởng gì đến tác dụng của vắc xin.
 Tại VNVC, các điều dưỡng được đào tạo bài bản và chuyên nghiệp về các kỹ năng chích không đau, kết hợp các kỹ năng giao tiếp với trẻ, sẽ giúp các bé ít sợ hãi và đau đớn khi chích ngừa; khu vui chơi sau tiêm rộng rãi, hấp dẫn cũng sẽ làm giảm bớt cảm giác đau đớn của các bé khi tham gia các trò chơi.
 Tóm lại, qua những phân tích dựa trên những chứng cứ khoa học và điều kiện thực tế, các bậc cha mẹ hãy yên tâm khi cho con mình chích nhiều mũi cùng lúc vì lợi ích bảo vệ cho bé là ưu tiên hàng đầu của chúng ta!
 (*) Abbas AK, Lichtman AH, Pober JS. Cellular and Molecular Immunology. 2nd ed. Philadelphia, PA: WB Saunders Co; 1994