Bệnh liên cầu khuẩn ở lợn có lây nhiễm sang người không?
14/10/2023

Bệnh liên cầu khuẩn lợn là bệnh lý nguy hiểm, thậm chí đe dọa đến tính mạng nếu không được điều trị cứu chữa kịp thời. Vi khuẩn này có thể lây nhiễm sang người qua đường tiếp xúc trực tiếp chăn nuôi, hay giết mổ, chế biến thịt lợn bệnh.
 Mục lụcNhiễm liên cầu khuẩn ở lợn là gì?Liên cầu khuẩn ở lợn có lây sang người không?Triệu chứng nhận biết bị nhiễm liên cầu khuẩn lợn ở ngườiThời gian ủ bệnh là bao lâu?Ảnh hưởng của bệnh nhiễm liên cầu khuẩn ở lợn gây cho người?Cách điều trị liên cầu khuẩn lợn ở ngườiBiện pháp phòng liên cầu khuẩn lợn lây sang ngườiNhiễm liên cầu khuẩn ở lợn là gì?
 Liên cầu khuẩn lợn có tên khoa học là Streptococcus suis, là một loại cầu khuẩn gram dương, có hình hạt đậu. Vi khuẩn này là tác nhân gây ra rất nhiều bệnh (viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết, viêm khớp ở lợn). Liên cầu khuẩn lợn cư trú ở đường hô hấp trên (xoang mũi, hạch hạnh nhân), tuy nhiên, chúng cũng có thể cư trú ở đường sinh dục và đường tiêu hóa của lợn.
 Liên cầu khuẩn lợn xuất hiện chủ yếu ở lợn nhà nhưng đôi khi vẫn tìm thấy ở lợn rừng, ngựa, chó, mèo, và chim. Ngoài ra, vi khuẩn này còn tồn tại ở trong rác, phân, nước. Liên cầu khuẩn lợn có 2 loại, loại I gây dịch bệnh lẻ tẻ ở những đàn lợn nhỏ đang bú sữa; loại II gây bệnh ở lợn mọi lứa tuổi, và có thể lây nhiễm cho người.
 Liên cầu khuẩn lợn có thể cư trú ở lợn và ngoài môi trường
 Liên cầu khuẩn ở lợn có lây sang người không?
 Liên cầu khuẩn lợn có thể lây nhiễm sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với lợn bệnh và lợn lành nhưng mang mầm mống bệnh. Lây qua giết mổ, chế biến và sử dụng thịt lợn bệnh không chế biến kỹ. Vi khuẩn này sẽ lây sang người qua những vết thương hở trên da. Do vậy, nhiễm liên cầu khuẩn lợn không chỉ gặp ở người chăn nuôi mà người giết mổ, người bán thịt, người nội trợ, người chế biến thịt lợn hay ăn tiết canh, thịt lợn chưa chế biến kỹ.
 Hiện chưa có vắc xin phòng nhiễm khuẩn liên cầu lợn và cũng chưa có bằng chứng vi khuẩn này có thể lây truyền từ người sang người. Ngoài lây truyền qua tiếp xúc vết thương, liên cầu khuẩn lợn còn lây qua giọt bắn đường hô hấp và xâm nhập qua đường tiêu hóa sau khi ăn phải thịt lợn nhiễm bệnh chưa nấu chín.
 Vi khuẩn liên cầu khuẩn lây nhiễm sang người qua những vết thương hở trên da
 Triệu chứng nhận biết bị nhiễm liên cầu khuẩn lợn ở người
 Liên cầu khuẩn lợn khi mắc phải sẽ gây nhiễm trùng toàn thân, ảnh hưởng đến một số hệ thống cơ quan, phổ biến nhất là viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết. Bệnh thường có một số triệu chứng “điển hình” như sau:
 Sốt
 Đau đầu
 Điếc tai
 Nôn mửa
 Rối loạn tri giác
 Cứng gáy
 Xuất huyết dưới da từng mảng
 Xuất huyết tiêu hóa
 Đôi khi gây hoại tử
 Trường hợp bị nhiễm khuẩn huyết do vi khuẩn liên cầu khuẩn lợn xâm nhập vào máu, vi khuẩn sẽ sản sinh nhanh chóng và sinh ra nhiều độc tố. Lúc này, ngoài các triệu chứng nêu trên, người bệnh có thể bị nhiễm độc tố nặng với các biểu hiện: tụt huyết áp, rối loạn đông máu, suy đa phủ tạng, trụy tim mạch, suy hô hấp, hôn mê, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
 Một số trường hợp bị nhiễm độc đường tiêu hóa với các biểu hiện rối loạn đường tiêu hóa như đi ngoài liên tục, phân lỏng, có máu. Ngoài ra, người bị nhiễm liên cầu lợn còn có triệu chứng sợ ánh sáng, co giật, nôn vọt…; nếu không cứu chữa kịp thời có thể gây phù não, hôn mê và tử vong.
 Bên cạnh đó, một số biểu hiện ít gặp hơn khi nhiễm liên cầu khuẩn có thể xuất hiện như viêm tâm mạc (cấp tính và bán cấp tính), viêm khớp sinh mủ cấp tính, viêm nội nhãn và viêm màng bồ đào, viêm cột sống dính khớp… Để xác định chính xác, bác sĩ nuôi cấy bệnh phẩm (máu, dịch não tủy), và cho kết quả dương tính với liên cầu khuẩn lợn hoặc bằng phương pháp sinh học phân tử (PCR).
 Thời gian ủ bệnh là bao lâu?
 Thời gian ủ bệnh của liên cầu khuẩn lợn ở người thường rất ngắn, chỉ dao động từ vài giờ đến 3 ngày. Liên cầu khuẩn lợn ở người xâm nhập trực tiếp vào máu qua vết thương trên da.
 Ảnh hưởng của bệnh nhiễm liên cầu khuẩn ở lợn gây cho người?
 Bệnh liên cầu khuẩn lợn không chỉ gây tổn thất to lớn về kinh tế mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của con người, có thể dẫn đến nguy kịch, tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Bệnh tuy ít gặp ở người nhưng có nguy cơ lây nhiễm cao khi tiếp xúc với lợn bệnh hoặc các sản phẩm từ lợn bệnh.
 Các bệnh lý nguy hiểm mà người bệnh thường gặp khi nhiễm liên cầu khuẩn lợn là viêm phổi, viêm màng não, viêm cơ tim và viêm khớp. Nếu không được điều trị kịp thời có thể gây tử vong do độc tố vi khuẩn gây sốc nhiễm khuẩn, viêm nội tâm mạc, suy đa phủ tạng, nhiễm khuẩn huyết.
 Theo thống kê, năm 2005 dịch liên cầu lợn ở người xảy ra ở Trung Quốc làm 215 người mắc, trong đó có 39 người tử vong. Thống kê cho thấy, đa phần người mắc là người giết mổ lợn, bán hoặc chế biến thịt lợn bệnh.(1)
 Viêm màng não là một trong những bệnh lý do liên cầu khuẩn gây ra
 Cách điều trị liên cầu khuẩn lợn ở người
 Nguyên tắc điều trị của liên khuẩn cầu lợn là kết hợp giữa thuốc kháng sinh và điều trị hỗ trợ hồi sức tích cực. Khi phát hiện ra các biểu hiện sốc, suy đa phủ tạng, rối loạn đông máu cần cho bệnh nhân nhập viện ngày:
 Dùng thuốc kháng sinh: Khi phát hiện bị nhiễm liên cầu khuẩn cần được điều trị bằng kháng sinh ngay lập tức. Tùy vào độ tuổi mà liều lượng và thời gian điều trị viêm màng não do liên cầu khuẩn lợn gây ra cũng khác nhau: Ampicillin 2 gr/ lần x 6 lần, cách 4 giờ một lần; trẻ em: 200 mg/ kg/ 24 giờ). Hoặc Ceftriaxon 2 gr/lần x 2 lần, cách 12 giờ một lần; trẻ em: 100 mg/ kg/24 giờ.
 Sau 2-3 ngày, bác sĩ chọc dò dịch não tủy lại để đánh giá đáp ứng điều trị. Dựa vào kết quả kháng sinh đồ và đáp ứng lâm sàng, bác sĩ sẽ điều chỉnh kháng sinh theo mức lọc cầu thận. Tùy trường hợp cụ thể, bác sĩ có thể phối hợp thêm kháng sinh phổ rộng khác. Bệnh nhân sẽ dùng kháng sinh cho đến khi xét nghiệm dịch não tủy trở về mức bình thường hoặc sử dụng kháng sinh tối thiểu trong 3 tuần.
 Điều trị hỗ trợ: Bên cạnh dùng thuốc kháng sinh để điều trị, một số trường hợp, bác sĩ sẽ kết hợp điều trị hỗ trợ như: trường hợp hôn mê sẽ đặt ống nội khí quản sớm để bảo vệ đường thở và để thở máy khi cần, dùng thuốc chống phù não, chống co giật và chống co giật như Mannitol 20% 0,5-1 g/kg, Diazepam 0,1 mg/kg/lần, Methylprednisolone 0,5- 1 mg/kg/24 giờ hoặc một corticosteroid tương tự. Người bệnh có thể lọc máu nếu có điều kiện.
 Biện pháp phòng liên cầu khuẩn lợn lây sang người
 Để phòng ngừa liên cầu khuẩn lợn lây sang người, cần chủ động tránh xa nguồn bệnh lây nhiễm, vệ sinh cá nhân, cũng như môi trường sống xung quanh sạch sẽ:
 Rửa tay kỹ khi tiếp xúc với lợn nuôi hoặc thịt lợn
 Ở những hộ chăn nuôi khi lợn ốm chết phải chôn, đổ thuốc sát khuẩn, tiêu hủy. Chuồng trại cần phun thuốc sát khuẩn, khử khuẩn, hoặc báo ngay cho chính quyền địa phương để hướng điều trị xử lý triệt để.
 Người tiêu dùng nên chọn thịt lợn có dấu mộc kiểm định của cơ quan thú ý, tránh mua thịt có màu sắc bất thường.
 Không ăn thịt lợn bị bệnh, thịt tái, đặc biệt là tiết canh, nem chua, nem chao trong thời gian có dịch, cần chế biến kỹ (trên 70 độ C).
 Những người bị vết thương hở phải đeo bảo hộ khi tiếp xúc với thịt lợn tái hoặc sống.
 Vệ sinh dụng cụ chế biến thịt lợn sạch sẽ, cần sử dụng riêng dụng cụ chế biến thịt chín và thịt sống.
 Cần thăm khám khi có triệu chứng sốt sau khi tiếp xúc với lợn và thịt lợn.
 Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật nội soi tiêu hóa (BVĐK Tâm Anh TP.HCM) và Khoa Ngoại Tổng hợp (BVĐK Tâm Anh Hà Nội) là những chuyên khoa Tiêu hóa uy tín, cung cấp dịch vụ thăm khám và điều trị cao cấp, hiệu quả cho các bệnh nhân mắc những bệnh lý tiêu hóa từ nhẹ đến nặng. Hệ thống BVĐK Tâm Anh quy tụ đội ngũ bác sĩ Nội khoa – Ngoại khoa – Nội soi tiêu hóa chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm, bên cạnh đó là sự hỗ trợ của hệ thống thiết bị y tế hiện đại, nhập khẩu từ nước ngoài, phục vụ tối đa nhu cầu thăm khám và điều trị của khách hàng.
 Để đặt lịch thăm khám và điều trị các bệnh lý tiêu hóa với các chuyên gia bác sĩ về Tiêu hóa của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, xin vui lòng liên hệ:
 Nhiễm liên cầu khuẩn lợn là mầm bệnh nguy hiểm, để lại biến chứng khôn lường, hiện chưa có vắc xin phòng ngừa, và việc điều trị cũng khó khăn, tốn kém, do vậy mọi người cần nâng cao ý thức phòng ngừa bệnh, tránh xa các nguy cơ lây nhiễm và cần thăm khám và điều trị bệnh kịp thời nếu có triệu chứng nghi ngờ.