Táo bón mãn tính - Ruột của bạn đang muốn nói gì với bạn (Phần 1)

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Sẽ không dễ dàng nếu bạn có thể đổ lỗi cho chứng táo bón mãn tính của mình vì một lý do? Mặc dù điều đó thường không xảy ra nhưng sự bất thường của bạn có thể chỉ đến do một hoặc nhiều nguyên nhân. Bài viết dưới đây tìm hiểu những gì mà ruột của bạn có thể đang cố gắng nói với bạn và bạn có thể làm gì với điều đó.
 1. Cách sống và chế độ ăn uống có thể gây táo bón
 Nếu bạn bị táo bón, có thể đường ruột của bạn đang bất đồng rõ rệt với lối sống của bạn. Chế độ ăn uống nghèo nàn và thiếu hoạt động thể chất là những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra táo bón, vì vậy bạn nên loại trừ những nguyên nhân này trước khi xem xét các nguyên nhân khác.Dưới đây là một số yếu tố liên quan đến chế độ ăn uống và lối sống có thể khiến bạn bị táo bón:Một chế độ ăn nhiều thịt và các sản phẩm từ sữaMột chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, có nhiều chất béo và đườngThiếu thực phẩm giàu chất xơKhông đủ nước và các chất lỏng khácQuá nhiều rượu hoặc caffeineThiếu tập thể dụcPhớt lờ sự thôi thúc muốn sử dụng phòng tắmThực hiện một vài thay đổi đối với lối sống của bạn và xem liệu chúng có dẫn đến bất kỳ thay đổi tích cực nào ở ruột hay không. Ví dụ:Bao gồm nhiều thực phẩm giàu chất xơ hơn trong bữa ăn của bạn: Trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt.Uống bổ sung chất xơ cùng với một cốc nước cao mỗi ngày.Thực hiện một số hình thức hoạt động thể chất trong 30 phút mỗi ngày, ngay cả khi đó chỉ là một chuyến đi bộ dài.Sử dụng phòng tắm ngay khi bạn có nhu cầu.Tránh rượu và caffein.     Thay đổi lối sống tích cực cho đường ruột bằng cách bổ sung thực phẩm giàu chất xơ vào khẩu phần ăn hàng ngày  2. Bạn nên làm gì nếu bạn đã thay đổi chế độ ăn uống và lối sống nhưng vẫn không thuyên giảm
 Có lẽ bạn đã thay đổi chế độ ăn uống và lối sống nhưng vẫn không thuyên giảm. Tại thời điểm này, bạn nên đến gặp bác sĩ để xem liệu các triệu chứng đường ruột có phải là bệnh lý khác đang diễn ra trong cơ thể bạn hay không.Mặc dù bị táo bón mãn tính không nhất thiết có nghĩa là bạn cũng mắc một trong những tình trạng này, nhưng bạn nên thực hiện một số xét nghiệm chẩn đoán bổ sung chỉ để kiểm tra.Điều này đặc biệt đúng nếu bạn đang có các triệu chứng khác như mệt mỏi, rụng tóc, đau quặn bụng, thay đổi cân nặng hoặc các vấn đề về thị lực.
 3. Táo bón mãn tính có thể là dấu hiệu của các bệnh lý
 Tuyến giáp kém hoạt động (suy giáp)Khi tuyến giáp của bạn, một tuyến nhỏ gần phía trước cổ, không sản xuất đủ hormone, nó có thể tác động mạnh đến sự trao đổi chất của bạn. Quá trình trao đổi chất chậm chạp dẫn đến toàn bộ quá trình tiêu hóa bị chậm lại, dẫn đến táo bón.Các triệu chứng của suy giáp thường phát triển chậm theo thời gian. Ngoài táo bón, nếu bạn có tuyến giáp hoạt động kém, bạn cũng có thể gặp phải:Mệt mỏiTăng nhạy cảm với lạnhDa khôTăng cânKinh nguyệt không đều nếu bạn là phụ nữMái tóc mỏngMóng tay giònSuy giảm trí nhớMột khuôn mặt sưng húpXét nghiệm máu được gọi là xét nghiệm chức năng tuyến giáp có thể giúp đánh giá chức năng của tuyến giáp. Nếu bạn bị phát hiện mắc chứng suy giáp, bác sĩ có thể sẽ phải tiến hành nhiều xét nghiệm hơn. Suy giáp có thể do các bệnh lý khác gây ra, bao gồm:Bệnh tự miễn ở tuyến giáp được gọi là viêm tuyến giáp HashimotoXạ trịBệnh bẩm sinhRối loạn tuyến yênThai kỳThiếu IốtMột số loại thuốc, chẳng hạn như lithiumUng thưPhẫu thuật tuyến giápSuy giáp có thể được điều trị thành công bằng một loại hormone tuyến giáp tổng hợp gọi là levothyroxine (Levothroid, Unithroid).     Tuyến giáp hoạt động kém có thể dẫn đến tình trạng táo bón mãn tính  Bệnh tiểu đườngGiống như suy giáp, tiểu đường cũng là một vấn đề về nội tiết tố. Trong bệnh tiểu đường, cơ thể bạn ngừng sản xuất đủ hormone insulin để cơ thể không còn có thể phân hủy đường trong máu.Mức đường huyết cao trong bệnh tiểu đường loại 1 và 2 có thể dẫn đến bệnh thần kinh do tiểu đường hoặc tổn thương thần kinh. Theo Mayo Clinic, tổn thương các dây thần kinh kiểm soát đường tiêu hóa có thể dẫn đến táo bón.Bệnh tiểu đường bắt buộc phải được chẩn đoán càng sớm càng tốt. Các triệu chứng tiểu đường sẽ trở nên tồi tệ hơn nếu không được điều trị. Cùng với táo bón, hãy để ý các triệu chứng khác bao gồm:Luôn khát nướcĐi tiểu thường xuyên, đặc biệt là vào ban đêmMệt mỏiGiảm cânMờ mắtHội chứng ruột kích thíchTáo bón có thể là kết quả của một bệnh đường ruột được gọi là hội chứng ruột kích thích (IBS). Nguyên nhân chính xác của IBS vẫn chưa được hiểu rõ, nhưng người ta cho rằng đó là kết quả của các vấn đề về cách não và ruột của bạn tương tác với nhau.Chẩn đoán IBS có thể được thực hiện bằng cách đánh giá các triệu chứng của bạn. Ngoài táo bón, các triệu chứng khác của IBS bao gồm:Đau bụng và co thắt ở bụngĐầy hơiĐầy hơi quá mứcTiêu chảy khẩn cấp thỉnh thoảngĐi tiêu ra chất nhầySự lo lắngKhi bạn lo lắng hoặc căng thẳng, cơ thể của bạn sẽ chuyển sang chế độ “bay hoặc chiến đấu”. Hệ thần kinh giao cảm của bạn trở nên hoạt động, có nghĩa là quá trình tiêu hóa của bạn bị đình trệ.Lo lắng không biến mất, đôi khi được gọi là rối loạn lo âu tổng quát (GAD), có thể ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa của bạn. Các triệu chứng khác của GAD bao gồm:Lo lắng quá mứcBồn chồnMất ngủCáu gắtKhó tập trungLo lắng có thể được điều trị bằng thuốc và tư vấn hoặc liệu pháp tâm lý.     Mất ngủ là một trong các triệu chứng của rối loạn lo âu tổng quát  Bệnh trầm cảmTrầm cảm có thể gây ra táo bón vì nhiều lý do. Những người bị trầm cảm có thể nằm trên giường cả ngày và giảm hoạt động thể chất.Họ cũng có thể thay đổi chế độ ăn uống, ăn nhiều thức ăn có nhiều đường hoặc chất béo, hoặc không ăn nhiều. Thay đổi lối sống và chế độ ăn uống như vậy có thể dẫn đến táo bón.Thuốc men và tư vấn tâm lý rất hiệu quả cho những người bị trầm cảm. Các triệu chứng của bệnh trầm cảm bao gồm:Cảm giác vô vọng, vô giá trị hoặc tuyệt vọngÝ nghĩ tự tửCơn giận dữMất hứng thú với các hoạt động thú vịKhó tập trungMệt mỏiGiảm cảm giác thèm ănNếu bạn đang gặp phải bất kỳ triệu chứng nào trong số này, hãy cân nhắc nói chuyện với bác sĩ trị liệu. Một khi các vấn đề tâm lý của bạn được giải quyết, đường ruột của bạn sẽ phản hồi.Hiện nay Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City đang áp dụng phương pháp điều trị các trường hợp táo bón do giảm hoặc mất phản xạ đại tiện bằng kích thích điện hậu môn kết hợp với sóng giao thoa, tập phản hồi sinh học (Biofeedback). Phương pháp trên đã giúp cho >80% các bệnh nhân phục hồi phản xạ đại tiện, cải thiện tình trạng nhu động ruột và quá trình tống phân giúp cải thiện tình trạng táo bón. Tài liệu tham khảoDiabetes. (2016, July 12) nhs.uk/Conditions/Diabetes/Pages/Diabetes.aspxIrritable bowel syndrome. (2014, September 25) nhs.uk/Conditions/Irritable-bowel-syndrome/Pages/Introduction.aspxGeneralized anxiety disorder (GAD): Symptoms. (2016, April) adaa.org/understanding-anxiety/generalized-anxiety-disorder-gad/symptomsMayo Clinic Staff. (2018). Hypothyroidism (Underactive thyroid): Overview mayoclinic.org/diseases-conditions/hypothyroidism/home/ovc-20155291Mayo Clinic Staff. (2017). Generalized anxiety disorder: Symptoms mayoclinic.org/diseases-conditions/generalized-anxiety-disorder/basics/symptoms/con-20024562Mayo Clinic Staff. (2016, April 21). Diabetes symptoms: When diabetes symptoms are a concern mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetes/in-depth/diabetes-symptoms/art-20044248Mayo Clinic Staff. (2018). Diabetic neuropathy: Complications mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetic-neuropathy/basics/complications/con-20033336Shakil, A., Church, R., & Rao, S. (2008, June). Gastrointestinal complications of diabetes. American Family Physician, 77(12), 1697-1702 aafp.org/afp/2008/0615/p1697.html