Lợi ích cho não và tác dụng phụ của chế độ ăn kiêng low carb hoặc ketogenic

Bài viết bởi Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. Chế độ ăn ít carb và ketogenic có nhiều lợi ích sức khỏe khác cho não. Chúng có thể giúp cải thiện trí nhớ ở người lớn tuổi, giảm các triệu chứng đau nửa đầu và giảm các triệu chứng của bệnh Parkinson.
 1. Các lợi ích khác cho não
 Mặc dù những điều này chưa được nghiên cứu nhiều, nhưng chế độ ăn kiêng low carb và ketogenic có thể có một số lợi ích khác cho não:Ký ức. Người lớn tuổi có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer đã cho thấy trí nhớ được cải thiện sau khi thực hiện chế độ ăn kiêng rất ít carb trong vòng 6-12 tuần. Những nghiên cứu này tuy nhỏ, nhưng kết quả đầy hứa hẹn.Chức năng não. Cho chuột già và béo phì ăn một chế độ ăn ketogenic dẫn đến cải thiện chức năng não .Bệnh tăng tiết sữa bẩm sinh. Chứng tăng tiết niệu bẩm sinh khiến lượng đường trong máu thấp và có thể dẫn đến tổn thương não. Tình trạng này đã được điều trị thành công bằng chế độ ăn ketogenic.Đau nửa đầu. Các nhà nghiên cứu báo cáo rằng chế độ ăn ít carb hoặc ketogenic có thể giúp giảm đau nửa đầu cho những người bị chứng đau nửa đầu .Bệnh Parkinson. Một thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên nhỏ đã so sánh chế độ ăn ketogenic với chế độ ăn ít chất béo, nhiều carb. Những người áp dụng chế độ ăn ketogenic đã thấy sự cải thiện đáng kể về cơn đau và các triệu chứng không vận động khác của bệnh Parkinson .
 2. Các vấn đề tiềm ẩn với chế độ ăn kiêng low carb và ketogenic
 Có một số điều kiện mà chế độ ăn kiêng ít carb hoặc ketogenic không được khuyến khích. Chúng bao gồm viêm tụy, suy gan và một số rối loạn máu hiếm gặp.Nếu bạn có bất kỳ loại tình trạng sức khỏe nào, hãy nói chuyện với bác sĩ trước khi bắt đầu chế độ ăn ketogenic.     Trước khi áp dụng chế độ ăn kiêng ít carb hoặc ketogenic, người bệnh nên hỏi ý kiến bác sĩ  3. Tác dụng phụ của chế độ ăn kiêng low carb hoặc ketogenic
 Mọi người phản ứng với chế độ ăn kiêng low carb và ketogenic theo nhiều cách khác nhau. Dưới đây là một số tác dụng phụ có thể xảy ra:Tăng cholesterol. Trẻ em có thể bị tăng nồng độ cholesterol và tăng triglycerid. Tuy nhiên, điều này có thể chỉ là tạm thời và dường như không ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch.Sỏi thận. Sỏi thận không phổ biến nhưng đã xảy ra ở một số trẻ em đang điều trị bệnh động kinh bằng chế độ ăn ketogenic. Sỏi thận thường được kiểm soát bằng kali citrate.Táo bón. Táo bón rất phổ biến với chế độ ăn ketogenic. Một trung tâm điều trị báo cáo rằng 65% trẻ em bị táo bón. Bệnh này thường dễ điều trị bằng thuốc làm mềm phân hoặc thay đổi chế độ ăn uống.Động kinh: Trẻ em bị động kinh cuối cùng phải ngừng chế độ ăn ketogenic sau khi hết co giật.Một nghiên cứu đã xem xét những trẻ em đã dành thời gian trung bình 1,4 năm theo chế độ ăn ketogenic. Kết quả là hầu hết trong số họ không gặp phải bất kỳ tác động tiêu cực nào về lâu dài.Một chế độ ăn ketogenic rất ít carb an toàn cho hầu hết mọi người, nhưng không phải tất cả mọi người. Một số người có thể phát triển các tác dụng phụ, thường là tạm thời.
 4. Lời khuyên để thích nghi với chế độ ăn kiêng
 Khi chuyển sang chế độ ăn ít carb hoặc ketogenic, bạn có thể gặp một số tác dụng phụ. Bạn có thể bị đau đầu hoặc cảm thấy mệt mỏi hoặc choáng váng trong vài ngày. Đây được gọi là “bệnh cúm keto” hoặc “bệnh cúm ít carb”.Dưới đây là một số gợi ý để vượt qua giai đoạn thích ứng:Đảm bảo cung cấp đủ chất lỏng. Uống ít nhất 68 ounce (2 lít) nước mỗi ngày để thay thế lượng nước mất đi thường xảy ra trong giai đoạn đầu của ketosis.Ăn nhiều muối hơn. Thêm 1–2 gam muối mỗi ngày để thay thế lượng muối bị mất trong nước tiểu khi giảm lượng tinh bột. Uống nước canh sẽ giúp bạn đáp ứng nhu cầu natri và chất lỏng tăng lên.Bổ sung kali và magiê. Ăn thực phẩm giàu kali và magiê để ngăn ngừa chuột rút cơ. Bơ, sữa chua Hy Lạp, cà chua và cá là những nguồn tốt.Điều độ hoạt động thể chất của bạn. Không tập thể dục nặng trong ít nhất 1 tuần. Có thể mất vài tuần để hoàn toàn thích nghi với keto. Đừng cố gắng tập luyện cho đến khi bạn cảm thấy sẵn sàng.Việc thích nghi với chế độ ăn kiêng rất ít carb hoặc ketogenic cần một thời gian, nhưng có một số cách để dễ dàng chuyển đổi.     Khi chuyển sang chế độ ăn ít carb hoặc ketogenic, bạn có thể gặp tình trạng đau đầu  5. Kết luận
 Theo các bằng chứng hiện có, chế độ ăn ketogenic có thể mang lại lợi ích mạnh mẽ cho não bộ. Bằng chứng mạnh mẽ nhất liên quan đến việc điều trị chứng động kinh kháng thuốc ở trẻ em.Cũng có bằng chứng sơ bộ cho thấy chế độ ăn ketogenic có thể làm giảm các triệu chứng của bệnh Alzheimer và Parkinson. Nghiên cứu đang được tiến hành về ảnh hưởng của nó đối với những người mắc chứng rối loạn này và các rối loạn não khác.Ngoài sức khỏe của não bộ, cũng có nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ ăn ít carb và ketogenic có thể giúp giảm cân và giúp kiểm soát bệnh tiểu đường. Những chế độ ăn kiêng này không dành cho tất cả mọi người, nhưng chúng có thể mang lại lợi ích cho rất nhiều người.