Điều chỉnh hệ vi sinh vật đường ruột: Một chiến lược điều trị mới cho bệnh viêm ruột

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Chữ viết tắt:Bệnh viêm ruột (IBD).Viêm loét đại tràng (UC)Bệnh Crohn (CD)Kỹ thuật ghép phân (FMT)Nhiều vi sinh vật đóng một vai trò trong sức khỏe đường ruột; chúng bao gồm vi khuẩn, nấm và vi rút tồn tại ở trạng thái cân bằng động để duy trì cân bằng nội môi niêm mạc. Những xáo trộn trong hệ vi sinh vật đường ruột phá vỡ cân bằng nội môi của niêm mạc và có liên quan chặt chẽ với IBD ở người và viêm đại tràng ở chuột. Do đó, ngăn ngừa hoặc điều chỉnh sự mất cân bằng của hệ vi sinh vật có thể được coi là một chiến lược phòng ngừa hoặc điều trị mới cho IBD.
 Trong bài đánh giá này, chúng tôi khám phá các liệu pháp nhắm mục tiêu vào hệ vi sinh vật đường ruột, chẳng hạn như cấy vi khuẩn trong phân, pro / prebiotics và các sản phẩm thuốc thảo dược, đại diện cho các lựa chọn điều trị hiệu quả để kiểm soát và làm chậm sự tiến triển của bệnh viêm ruột (IBD).
 1. Vai trò của hệ vi sinh vật trong bệnh viêm ruột
 Hệ vi sinh vật đường ruột thể hiện mối liên hệ giữa các yếu tố môi trường và phản ứng miễn dịch . Các nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng thiếu vi sinh vật đường ruột trong thời thơ ấu ảnh hưởng đến sự trưởng thành và khả năng chịu đựng của hệ thống miễn dịch ruột, do đó làm tăng nguy cơ IBD ở tuổi trưởng thành . Ngoài ra, các khiếm khuyết của một số gen của thụ thể nhận dạng mẫu, chẳng hạn như các gen cảm thụ giống số và các gen của thụ thể dạng nốt, dẫn đến rối loạn miễn dịch bẩm sinh, cuối cùng có thể làm giảm khả năng chịu đựng của vật chủ đối với vi sinh vật đường ruột . Do đó, hệ vi sinh vật đường ruột khỏe mạnh rất quan trọng đối với sức khỏe đường ruột.     Hình ảnh nội soi bệnh viêm ruột  2. Các chủng vi sinh vật đường ruột
 Người ta đã xác nhận rằng đường ruột có rất nhiều vi sinh vật phong phú, bao gồm vi khuẩn đường ruột (99,1% hệ vi sinh vật đường ruột), vi khuẩn cổ (phần lớn còn lại), cũng như chỉ 0,1% nấm và virus. Tổng số vi sinh vật có mặt gấp hơn 10 lần tổng số tế bào của con người. Hệ vi sinh vật đường ruột chủ yếu là vi khuẩn Phyla vi khuẩn Firmicutes (49% -76%) và Bacteroidetes (16% -23%), trong khi những loài khác có ít phyla vi khuẩn hơn. Hệ vi sinh vật nấm chính trong đường ruột là Ascomycota và Basidiomycota phyla. Virome ruột bao gồm tất cả các axit nucleic (DNA và / hoặc RNA) được ánh xạ tới bộ gen của virus từ các mẫu phân hoặc các phần tử giống virus bắt nguồn từ các mẫu phân.Đối với virome ruột, virus nhân thực, vi khuẩn và virus gây bệnh có trong đường tiêu hóa . Tuy nhiên, trong những năm gần đây, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy rằng thành phần vi sinh vật đường ruột bị thay đổi đáng kể ở bệnh nhân IBD so với ở người khỏe mạnh. Do đó, việc điều chỉnh hệ vi sinh vật đường ruột bị rối loạn có thể đại diện cho một chiến lược điều trị mới cho IBD.     Hệ vi khuẩn đường ruột đóng vai trò quan trong trong bệnh viêm ruột  3. Các phương pháp điều trị bệnh viêm ruột
 Các phương pháp điều trị cổ điển cho IBD rất đa dạng, bao gồm các liệu pháp chống viêm, ức chế miễn dịch và sinh học, phần lớn được áp dụng và phát triển trong thực hành lâm sàng. IBD là một bệnh dai dẳng, tái phát và cần điều trị lâu dài, thường dẫn đến các tác dụng phụ do thuốc gây ra. Hơn nữa, nhiều bệnh nhân IBD không đáp ứng với các loại thuốc đã được phê duyệt lâm sàng, đòi hỏi phải phát triển các liệu pháp mới hoặc thuốc bổ sung và thay thế cho IBD.Điều đáng nói là, với sự tiến bộ nhanh chóng trong metagenomics, các liệu pháp bổ sung và thay thế cho IBD dựa trên điều biến hệ vi sinh vật đường ruột đã phát triển nhanh chóng và những thành tựu sơ bộ đã được báo cáo. Pro / prebiotics, các sản phẩm thuốc thảo dược và cấy ghép vi khuẩn trong phân (FMT) là những chiến lược điều trị mới nổi cho IBD nhắm vào hệ vi sinh vật đường ruột theo cách trực tiếp hoặc gián tiếp, do đó có lợi cho sức khỏe đường ruột .     Điều hoà hệ vi sinh vật đường ruột như một chiến lược điều trị cho bệnh viêm ruột.  4. Các chiến lược điều trị nhắm trúng đích trong điều trị bệnh viêm ruột
 a. Probiotics: Trị liệu sinh học vi khuẩn sốngProbiotics lần đầu tiên được đề xuất vào năm 1908 bởi Eile Metchnikoff, người đoạt giải Nobel, người cũng đã xác định các tác nhân probiotic đầu tiên, vi khuẩn axit lactic, có tác dụng sinh lý là ức chế “quá trình tự độc của ruột”, làm chậm quá trình lão hóa ruột và tạo ra các tác dụng có lợi cho sức khỏe con người. Kể từ đó, khái niệm về men vi sinh đường ruột đã không ngừng phát triển và các chủng lợi khuẩn mới vẫn đang được xác định. Định nghĩa khoa học mới nhất về probiotics, tức là . “Các vi sinh vật sống, khi được sử dụng với lượng vừa đủ, mang lại lợi ích sức khỏe cho vật chủ” đã được nâng cao vào năm 2014 .
 b. Kỹ thuật ghép phân FMT (fecal bacteria transplantation)FMT là sự chuyển giao các vi sinh vật trong phân từ những người hiến tặng khỏe mạnh sang những cá nhân mắc một số bệnh nhất định, thông qua các phương pháp kỹ thuật như thụt rửa, ống thông mũi-dạ dày hoặc nasojejunal, và viên nang uống. FMT lần đầu tiên được sử dụng để điều trị viêm ruột giả mạc (PMC) vào năm 1958, bởi Eiseman và cộng sự.Các nghiên cứu sau đó đã gợi ý rằng PMC là do nhiễm vi khuẩn kỵ khí C. difficile , vi khuẩn này có thể gây ra chứng loạn khuẩn đường ruột. FMT kể từ đó đã dần dần được mở rộng từ giai đoạn phát triển và thử nghiệm sơ bộ để được sử dụng như một phương thức điều trị được chấp thuận cho C. difficile nhiễm trùng (CDI) tại phòng khám, với tỷ lệ thành công gần 92%, do đó thể hiện một phương pháp điều trị hiệu quả so với kháng sinh phổ rộng .Sau đó, FMT đã được sử dụng để điều trị IBD phức tạp do CDI, và cuối cùng được mở rộng để điều trị cho những bệnh nhân chỉ bị IBD Là một chiến lược điều trị cho IBD, FMT đã được đề xuất trong hơn 25 năm; tuy nhiên, nó chỉ thu hút sự quan tâm nghiên cứu trong bối cảnh IBD trong những năm gần đây. Một số nghiên cứu lâm sàng đã chứng minh kết quả điều trị đầy hứa hẹn cho những bệnh nhân trong giai đoạn hoạt động nhẹ hoặc trung bình của bệnh.     Kỹ thuật ghép phân FMT (fecal bacteria transplantation)  c. Hợp chất thảo dược và đơn thuốcCó một số lo ngại về an toàn khi sử dụng lâu dài các loại thuốc thông thường ( ví dụ: chống viêm, ức chế miễn dịch và các liệu pháp sinh học), điều này đã làm gia tăng sự quan tâm đến các loại thuốc truyền thống để điều trị IBD. Do đó, ngày càng có nhiều nhà nghiên cứu chuyển sự chú ý sang y học cổ truyền để xác định các hợp chất có khả năng chữa bệnh trong thuốc thảo dược Trung Quốc và / hoặc các đơn thuốc cổ truyền.Cho đến nay, người ta đã tìm thấy nhiều hợp chất mạnh khác nhau, một số hợp chất thể hiện tác dụng làm giảm viêm ruột, ít nhất một phần bằng cách điều chỉnh hệ vi sinh vật đường ruột. Các loại thảo mộc có chứa polysaccharid bao gồm một số loại thuốc Trung Quốc như nhân sâm Hoa Kỳ và cây sói rừng, cả hai đều cho thấy khả năng điều chỉnh chứng loạn khuẩn ruột và giảm thiểu tình trạng viêm ruột ở chuột. Polyphenol trong thuốc thảo dược bao gồm anthocyanin, axit catechinic, axit ellagic và axit gallic, có thể được chuyển hóa thành các chất chuyển hóa có hoạt tính sinh học bởi vi sinh vật đường ruột. Do đó, việc điều chỉnh cấu trúc quần xã vi sinh vật có lợi cho đường ruột.Kết luậnCác liệu pháp dựa trên vi khuẩn cho IBD được thảo luận trong bài tổng quan này có thể được tách thành hai loại, đó là: Những phương pháp nhắm mục tiêu trực tiếp vào hệ vi sinh vật (probiotics và FMT) và những liệu pháp có cơ chế điều tiết gián tiếp (prebiotics và thuốc thảo dược). IBD là một căn bệnh phức tạp liên quan đến các yếu tố miễn dịch, vi sinh vật và môi trường. Các phương pháp điều trị hiện tại có những hạn chế và mang lại hiệu quả thấp với sự gia tăng nhanh chóng của tỷ lệ IBD.Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là địa chỉ uy tín được nhiều bệnh nhân tin cậy trong thực hiện kỹ thuật chẩn đoán các bệnh lý tiêu hóa,viêm ruột, hội chứng ruột ngắn, bệnh lý gây tiêu chảy mạn tính, bệnh Crohn, niêm mạc dạ dày lạc chỗ ở thực quản...Bệnh viện Vinmec với cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, luôn tận tâm tận lực trong khám chữa bệnh, khách hàng có thể yên tâm với dịch vụ nội soi dạ dày, thực quản tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. Tài liệu tham khảoActis GC, Pellicano R, Fagoonee S, Ribaldone DG. History of Inflammatory Bowel Diseases. J Clin Med. 2019;8:1970. [PubMed] [DOI]Zhang YZ, Li YY. Inflammatory bowel disease: pathogenesis. World J Gastroenterol. 2014;20:91-99. [PubMed] [DOI]Plichta DR, Graham DB, Subramanian S, Xavier RJ. Therapeutic Opportunities in Inflammatory Bowel Disease: Mechanistic Dissection of Host-Microbiome Relationships. Cell. 2019;178:1041-1056. [PubMed] [DOI]Schirmer M, Garner A, Vlamakis H, Xavier RJ. Microbial genes and pathways in inflammatory bowel disease. Nat Rev Microbiol. 2019;17:497-511. [PubMed] [DOI]Yue B, Luo X, Yu Z, Mani S, Wang Z, Dou W. Inflammatory Bowel Disease: A Potential Result from the Collusion between Gut Microbiota and Mucosal Immune System. Microorganisms. 2019;7:440. [PubMed] [DOI]Bei Yue, Zhi-Lun Yu, Regulation of the intestinal microbiota: An emerging therapeutic strategy for inflammatory bowel disease, World J Gastroenterol. Aug 14, 2020; 26(30): 4378-4393, [PubMed] [DOI]