Chỉ định thay xương sên nhân tạo

Thay xương sên nhân tạo thành công tạo bước tiến mới trong điều trị các bệnh lý cơ xương khớp. Phương pháp này đem lại cơ hội phục hồi chức năng xương khớp ở bệnh nhân thoái hóa khớp cổ chân hay chấn thương gãy xương sên. Đồng thời, giúp họ giải quyết dứt điểm tình trạng đau nhức kéo dài và cải thiện chất lượng cuộc sống.
 1. Yếu tố nguy cơ dẫn đến gãy xương sên
 Xương sên là một xương nhỏ ở vùng cổ bàn chân. Chức năng của xương sên là kết hợp với các xương xung quanh để nâng đỡ cơ thể. Gãy xương sên bàn chân là một chấn thương của vùng cổ bàn chân, được phân chia thành 3 loại, bao gồm:Gãy cổ xương sên không di lệch;Gãy xương sên di lệch trật 1 phần hoặc hoàn toàn, các khớp chày sên và sên gót vẫn bình thường;Gãy xương sên khiến phần thân xương trật ra khỏi khớp chày sên, sên gót.Các nguyên nhân dẫn đến tình trạng gãy xương sên bao gồm:Tác động mạnh của ngoại lực tác động trực tiếp lên vùng cổ chân;Tai nạn giao thông hoặc tai nạn lao động;Té ngã từ trên cao trong tư thế chân chống thẳng;Chấn thương khi chơi thể thao, đặc biệt các môn đối kháng và có thể va chạm mạnh.Gãy xương sên có thể xảy ra đối với bất kỳ đối tượng nào, tuy nhiên những đối tượng sau đây có nguy cơ cao hơn, bao gồm:Người cao tuổi: Các xương thoái hóa, lão hóa và giòn nên dễ gãy khi bị tác động;Những người mắc bệnh loãng xương hay ung thư xương;Thường xuyên sử dụng thuốc corticoid kéo dài;Phụ nữ đã mãn kinh.
 2. Gãy xương sên có biểu hiện như thế nào?
 Gãy xương sên bản chất vẫn là một loại gãy xương, do đó người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng sau đây:Cổ chân bầm tím, sưng phù;Đau chói ngay tại vị trí xương sên gãy, đặc biệt khi di chuyển đau sẽ dữ dội hơn;Mất hay giảm chức năng vận động của chân có xương sên gãy như hạn chế cử động, khó khăn khi đi lại...Một số trường hợp có thể nghe tiếng lạo xạo xương mỗi khi cử động chân;Biến dạng bàn chân;Xuất hiện các cử động bất thường ở chân gãy;Trường hợp nặng nhất là gãy xương sên hở, xương đâm xuyên qua da và tạo vết thương hở ngoài da.     Gãy xương sên khiến cổ chân người bệnh bầm bím và sưng phù  Gãy xương sên đa phần đều kèm theo tổn thương các mạch máu nuôi dưỡng. Từ đó gây chậm hoặc xương không thể lành lặn hoàn toàn, thậm chí là một số trường hợp xảy ra tình trạng tiêu xương và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng đi lại, sinh hoạt của bệnh nhân. Bên cạnh đó, gãy xương sên còn để lại nhiều biến chứng nguy hiểm khác cho người bệnh như:Chèn ép gây căng hoặc rách da, tạo vết thương hở;Chèn ép vào bó mạch – thần kinh chày sau;Nhiễm trùng hoặc hoại tử tổ chức da;Hoại tử vô mạch;Can lệch;Thoái hóa khớp cổ chân thứ phát;Viêm các khớp cổ chân và sên gót.Gãy xương sên có thể để lại nhiều biến chứng nguy hiểm, do đó khi người bệnh nhận ra các dấu hiệu nghi ngờ của chấn thương này thì cần đến bệnh viện ngay lập tức để được bác sĩ chẩn đoán, điều trị kịp thời.
 3. Vì sao phải chỉ định thay xương sên nhân tạo?
 Xương sên có hệ thống mạch máu nuôi dưỡng nghèo nàn, cùng với đó gãy xương sên thường kèm theo tổn thương mạch máu nên khả năng hồi phục tổn thương sẽ khó khăn hơn. Do đó các trường hợp gãy xương sên có thể xảy ra tình trạng hoại tử, tiêu xương và người bệnh mất khả năng chống đỡ, ảnh hưởng đến khả năng lao động và suy giảm chất lượng cuộc sống nghiêm trọng.Để tăng hiệu quả điều trị, giúp người bệnh loại bỏ triệu chứng đau nhức kéo dài, bác sĩ thường cần phải loại bỏ xương sên gãy và hàn các khớp còn lại của cổ chân thành một khối duy nhất. Tuy nhiên, nhược điểm lớn nhất là người bệnh mất hoàn toàn khả năng vận động cổ chân, không thể đi lại linh hoạt như bình thường.Tất cả những lý do trên đòi hỏi một biện pháp thay xương sên nhân tạo phải ra đời. Thay xương sên có độ khó cao hơn so với các biện pháp được biết đến rộng rãi như thay khớp háng hay khớp gối vì hình dạng xương sên rất phức tạp, đồng thời khi thay xương sên nhân tạo phải đảm bảo xương sên đặt đúng vị trí, phù hợp hoàn toàn với các xương khác ở cổ chân. Một chút sai lệch nhỏ về vị trí thay xương sên đều dẫn đến tình trạng lệch mặt khớp và khiến người bệnh không thể đi lại bình thường.Xương sên tuy có kích thước nhỏ nhưng vai trò của nó trong việc hỗ trợ nâng đỡ và chịu áp lực cơ thể lại rất lớn. Xương sên có cấu tạo 3 chiều, các mặt lồi lõm phức tạp nên khi thay xương sên nhân tạo đòi hỏi phải phù hợp với từng người bệnh, đảm bảo chính xác nhất về mặt giải phẫu.
 4. Cách chăm sóc bệnh nhân thay xương sên nhân tạo
 Những lưu ý quan trọng sau đây ở người bệnh thay xương sên nhân tạo giúp quá trình phục hồi vận động diễn ra thuận lợi hơn:Tuân thủ tất cả hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt là việc sử dụng các loại thuốc và thời gian tái khám;Hạn chế đi lại, hoạt động nhiều, đặc biệt là các vận động mạnh bên chân bị gãy xương sên;Nên kê cao chân khi ngủ hoặc ngồi lâu;Chế độ ăn uống đa dạng, đủ các dưỡng chất cần thiết cho quá trình phục hồi. Trong đó ưu tiên bổ sung các loại thực phẩm giàu canxi như tôm, cua, cá, các loại thịt, đậu, rau xanh...Có thể bổ sung canxi thông qua các thuốc, thực phẩm chức năng để mau chóng phục hồi.     Bệnh nhân thay xương sên nhân tạo cần bổ sung chế độ ăn giàu canxi  5. Phương pháp điều trị gãy xương sên khác
 Sau khi hỏi bệnh, thăm khám kỹ lưỡng, các bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như chụp X-quang hoặc chụp MRI để xác định chẩn đoán. Sau đó, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng gãy xương sên, bác sĩ chấn thương chỉnh hình sẽ đưa ra phác đồ điều trị thích hợp, mang lại hiệu quả cao nhất.5.1. Điều trị bảo tồn gãy xương sênBệnh nhân gãy xương sên sẽ được chỉ định điều trị bảo tồn trong các trường hợp gãy nhẹ, gãy xương sên ít hoặc không di lệch, gồm:Nắn, chỉnh hình xương;Bó bột cố định xương;Sử dụng các thuốc giảm đau, kháng viêm để điều trị triệu chứng kèm theo.5.2. Phẫu thuật gãy xương sênBiện pháp điều trị bằng phẫu thuật gãy xương sên được chỉ định trong các trường hợp sau:Khi điều trị bảo tồn xương sên không hiệu quả;Gãy thân xương sên di lệch nhiều;Gãy cổ xương sên di lệch;Gãy kèm theo trật xương sên hoàn toàn.Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ điều trị sẽ tiến hành mổ kết hợp các phần xương sên bị gãy. Một số trường hợp người bệnh có thể cần thực hiện phẫu thuật cắt bỏ xương sên, sau đó hàn khớp để điều trị dứt điểm hoàn toàn các triệu chứng.Thời gian điều trị và phục hồi chức năng của bệnh nhân gãy xương sên rất khác nhau, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mức độ gãy, tuổi tác, sức khỏe người bệnh:Người trẻ tuổi có sức khỏe tốt, xương sên gãy thường hồi phục sau 3-4 tuần điều trị;Người già hoặc sức khỏe yếu thì thời gian phục hồi lâu hơn, khoảng 6-8 tuần sau phẫu thuật.