Vật lý trị liệu cổ vai gáy: Lợi ích, chỉ định thực hiện bài tập
21/08/2023

Vật lý trị liệu cổ vai gáy là một trong những phương pháp điều trị hiệu quả nhất đối với tình trạng đau nhức, căng cứng vùng cổ vai gáy. Mục tiêu chủ yếu giúp giảm đau, cải thiện phạm vi vận động và ngăn tổn thương tái phát. Tuy nhiên, phương pháp này vẫn chống chỉ định với một số trường hợp Người bệnh cần trao đổi kỹ với bác sĩ trước khi điều trị để đạt được hiệu quả tốt nhất, tránh gặp biến chứng.
 Mục lụcTổng quan về tình trạng đau cổ vai gáyVật lý trị liệu cổ vai gáy là gì?Mục tiêu điều trị cổ vai gáy bằng tập vật lý trị liệuTác dụng khi điều trị đau mỏi vai gáy bằng vật lý trị liệuKhi nào cần thực hiện liệu pháp này?Chống chỉ định trong trường hợp nào?Những phương pháp vật lý trị liệu cổ vai gáy1. Vật lý trị liệu bằng các tác nhân vật lý2. Vận động trị liệuCần lưu ý gì khi lựa chọn vật lý trị liệu chữa đau cổ vai gáy?Giới thiệu dịch vụ vật lý trị liệu tại BVĐK Tâm AnhTổng quan về tình trạng đau cổ vai gáy
 Đau cổ vai gáy là tình trạng co cứng cơ xảy ra ở vùng cổ vai gáy gây đau nhức, hạn chế tầm vận động khi quay đầu hoặc cổ. Triệu chứng đau đớn, khó chịu thường xuất hiện phổ biến vào mỗi buổi sáng, liên quan chặt chẽ đến hệ thống mạch máu, cơ xương khớp, dây chằng trong khu vực này.
 Các triệu chứng đau cổ vai gáy thường mang tính chất cơ học, bao gồm:
 Khó chịu, đau nhức nhẹ, cơn đau khu trú tại một điểm giữa vai, cổ hoặc lan rộng ra trên vai, cổ
 Cơn đau nhói xuất hiện rồi biến mất, có thể lan xuống vai hoặc cánh tay, bàn tay
 Cứng vùng cổ vai gáy, gây hạn chế tầm vận động khi quay đầu, nhấc cánh tay
 Triệu chứng đau trở nên trầm trọng hơn khi dùng tay ấn vào vùng tổn thương
 Triệu chứng tê, ngứa ran lan dần xuống vai, cánh tay, bàn tay
 Triệu chứng đau trở nên nghiêm trọng hơn khi thực hiện một số động tác nhất định, chẳng hạn như: ngồi, nằm ngủ, quay đầu sang một bên, chơi thể thao…
 Tình trạng đau cổ vai gáy có thể xuất phát từ các nguyên nhân sau đây:
 Thoát vị đĩa đệm cổ
 Thoái hóa đốt sống cổ
 Căng cơ
 Viêm dây thần kinh cánh tay
 Sai tư thế
 Vật lý trị liệu cổ vai gáy là gì?
 Vật lý trị liệu cổ vai gáy là phương pháp điều trị không xâm lấn, ít tác dụng phụ nhất đối với tình trạng đau cổ vai gáy cấp và mạn tính. Hầu hết các chương trình tập và các phương pháp vật lý trị liệu đều hướng đến mục tiêu giảm đau, cải thiện cứng khớp để tăng cường sức mạnh và kéo giãn các cơ vùng tổn thương. Các phương pháp, bài tập, thời gian cụ thể sẽ thay đổi linh hoạt tùy theo từng trường hợp. (1)
 Mục tiêu điều trị cổ vai gáy bằng tập vật lý trị liệu
 Vật lý trị liệu cổ vai gáy được chỉ định thực hiện với các mục tiêu điều trị sau đây:
 Giảm tình trạng đau khớp và cứng khớp
 Cải thiện phạm vi chuyển động của phần đầu, cổ, vai, gáy
 Tăng cường sức mạnh cho cổ và cơ bắp
 Ngăn tình trạng đau cổ vai gáy tái phát
 Cải thiện tư thế cổ và chức năng vận động
 Tác dụng khi điều trị đau mỏi vai gáy bằng vật lý trị liệu
 Vật lý trị liệu là phương pháp điều trị hiệu quả đối với tình trạng đau cổ vai gáy. Một số tác dụng quan trọng phải kể đến gồm: (2)
 Giảm đau và cứng khớp: Chương trình vật lý trị liệu thụ động có tác dụng giảm đau vùng tổn thương và đẩy nhanh quá trình phục hồi.
 Tăng cường sức mạnh: Chương trình tập vật lý trị liệu cũng chú trọng vào việc tăng cường cơ bắp cho vùng tổn thương.
 Cải thiện phạm vi chuyển động: Chuyên gia vật lý trị liệu sẽ thiết kế các bài tập linh hoạt, phù hợp với từng trường hợp nhằm mục đích cải thiện phạm vi chuyển động cho vùng cổ và lưng.
 Ngăn ngừa các chấn thương trong tương lai: Các bài tập vật lý trị liệu giúp ngăn ngừa hiệu quả tình trạng cơn đau tái phát và các chấn thương khác trong tương lai.
 Khi nào cần thực hiện liệu pháp này?
 Vật lý trị liệu cổ vai gáy được chỉ định thực hiện trong các trường hợp sau đây:
 Đau cổ vai gáy nhiều, kéo dài, tái phát liên tục, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống
 Phục hồi sau chấn thương mô mềm, chấn thương cột sống cổ, đau, cứng khớp kéo dài
 Cải thiện tình trạng đau cổ vai gáy, cứng khớp sau phẫu thuật cột sống, giúp tăng cường chức năng cổ vai gáy, cải thiện hoặc ngăn ngừa tình trạng co thắt cơ trong quá trình phục hồi
 Vật lý trị liệu cổ vai gáy cũng có thể được khuyến nghị trở thành một phần trong chương trình điều trị các bệnh lý khác
 Chống chỉ định trong trường hợp nào?
 Trong một số trường hợp, vật lý trị liệu có thể không giúp cải thiện triệu chứng đau cổ vai gáy, ngược lại còn khiến tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn. Cụ thể, phương pháp này được chống chỉ định đối với các tình trạng sau: (3)
 Cột sống cổ không đủ ổn định để tập vật lý trị liệu, chẳng hạn như: đốt sống bị gãy, thoái hóa cột sống gây chèn ép tủy sống hoặc rễ thần kinh…
 Đang gặp phải các vấn đề bệnh lý nghiêm trọng như: nhiễm trùng, khối u…
 Những phương pháp vật lý trị liệu cổ vai gáy
 Vật lý trị liệu cổ vai gáy có hai hình thức phổ biến, gồm:
 1. Vật lý trị liệu bằng các tác nhân vật lý
 Vật lý trị liệu bằng các tác nhân vật lý là phương pháp điều trị không yêu cầu người bệnh phải vận động cơ thể, bao gồm:
 Liệu pháp chườm nóng hoặc lạnh: Người bệnh có thể được chỉ định chườm nóng hoặc lạnh để làm giảm sưng đau. Chườm nóng giúp cải thiện lưu lượng máu và thư giãn cơ bắp bị căng cứng. Trong một số trường hợp, tùy vào tình trạng vết thương, chườm nóng và lạnh có thể được thực hiện luân phiên để đạt được hiệu quả tốt nhất.
 Liệu pháp xoa bóp: Xoa bóp giúp thư giãn các cơ, hỗ trợ giảm đau và cải thiện tình trạng cứng khớp. Liệu pháp này thường được thực hiện cho phần cổ vai gáy và lưng.
 Điện xung trị liệu: Phương pháp này sẽ sử dụng dòng điện đi qua dây dẫn, đến vùng tổn thương để làm giảm triệu chứng sưng đau. Điện xung trị liệu rất đa dạng, phù hợp cho từng mục đích khác nhau như: kích thích co cơ, thúc đẩy quá trình chữa lành mô, chuyển ion qua da để giảm đau,… Trong đó, phương pháp phổ biến nhất là kích thích dây thần kinh bằng xung điện qua da (TENS), giúp cải thiện triệu chứng đau nhức cổ vai gáy.
 Siêu âm: Người bệnh sẽ được thoa một loại gel lên vùng bị đau hoặc sưng tấy, sau đó dùng thiết bị cầm tay massage nhẹ nhàng để truyền sóng âm năng lượng cao vào các mô. Trong quá trình thực hiện, người bệnh sẽ cảm thấy ấm nhẹ, thư giãn cơ bắp và giảm đau.
 Xung kích: Phương pháp này sử dụng nguyên lý sóng cơ học để giúp phục hồi các vết thương mạn tính, viêm gân, tan vôi hóa.
 Laser: Kích thích sinh học lên vùng điều trị, hỗ trợ điều trị các tổn thương cấp, kháng viêm, điều trị đau cấp tính.
 Radio trúng đích: Phương pháp này sử dụng tác động của sóng radio để giúp giảm phù và co thắt cơ.
 Từ trường siêu dẫn: Khử cực thần kinh cơ, giúp di động khớp, kích thích cơ và điều trị đau.
 Máy kéo cột sống cổ: Phương pháp này sẽ tiến hành kéo giãn cột sống bằng máy dựa trên nguyên lý cơ học, có điều chỉnh kéo, chế độ,‎ thời gian theo yêu cầu lên cột sống.‎ Mục đích chính là giảm đau, thư giãn cơ, điều chỉnh rối loạn trong một số bệnh về cột sống.
 2. Vận động trị liệu
 Vận động trị liệu là phương pháp điều trị yêu cầu người bệnh tự vận động cơ thể thông qua các bài tập và động tác kéo giãn. Mục tiêu chính là cải thiện sức mạnh, tính linh hoạt của các cơ vùng cổ vai gáy, giúp làm giảm triệu chứng đau nhức, duy trì tư thế tốt và giảm căng thẳng cho cột sống. Cụ thể bao gồm:
 Bài tập kéo giãn cổ: kéo giãn các cơ bám trực tiếp hay lân cận cột sống cổ.
 Bài tập tăng cường sức mạnh: Giúp tăng cường sức mạnh, cải thiện chức năng cơ cổ lưng, hỗ trợ cột sống, góp phần cải thiện tư thế, giảm đau.
 Tập thể dục nhịp điệu: Tập thể dục nhịp điệu có tác dụng tăng cường lưu lượng máu và nhịp thở của tim, phổi trong suốt thời gian tập luyện. Người bệnh có thể được chỉ định đạp xe, bơi hoặc đi bộ nhanh. Những hoạt động này tác động nhẹ nhàng, không gây chèn ép cột sống.
 Tập thể dục trị liệu dưới nước: Bài tập này giúp làm giảm áp lực lên cột sống nhưng vẫn cho phép các cơ hoạt động hiệu quả, thường được chỉ định thực hiện với trường hợp đau cổ vai gáy, đau lưng nghiêm trọng.
 Các bài tập vận động trị liệu có thể được chỉ định kết hợp hoặc thực hiện vào các giai đoạn khác nhau trong kế hoạch điều trị, tùy thuộc từng trường hợp. Giai đoạn đầu thường tập trung vào các phương pháp vật lý trị liệu, sau đó kết hợp với phương pháp thứ hai theo thời gian.
 Cần lưu ý gì khi lựa chọn vật lý trị liệu chữa đau cổ vai gáy?
 Dưới đây là hai lưu ý quan trọng người bệnh cần cân nhắc khi điều trị vật lý trị liệu cổ vai gáy: (4)
 Kiên trì theo hết liệu trình, không ngưng điều trị giữa chừng trừ trường hợp được bác sĩ chỉ định.
 Chọn địa chỉ điều trị uy tín để đạt hiệu quả cải thiện như mong đợi, tránh tình trạng cơn đau trở nên nghiêm trọng, gây tổn thương khớp, mô mềm hoặc tốn thêm nhiều thời gian, công sức.
 Giới thiệu dịch vụ vật lý trị liệu tại BVĐK Tâm Anh
 Dịch vụ chăm sóc vật lý trị liệu tại BVĐK Tâm Anh hỗ trợ phục hồi chức năng cho nhiều trường hợp bệnh lý khác nhau, từ thoái hóa cơ xương khớp (cột sống cổ, cột sống thắt lưng…), cho đến các chấn thương như bong gân, gãy xương, trật khớp… Đội ngũ chuyên gia, kỹ thuật viên, điều dưỡng có trình độ chuyên môn cao, chuyên nghiệp, tận tâm, đảm bảo hướng dẫn, chăm sóc người bệnh một cách khoa học, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống.
 Ngoài ra, BVĐK Tâm Anh còn áp dụng nhiều phương pháp phục hồi chức năng hiện đại, thiết bị máy móc tiên tiến, giúp đẩy nhanh quá trình phục hồi khả năng vận động của người bệnh. Quá trình trị liệu tập trung cải thiện chức năng của những cơ quan bị tổn thương, đồng thời hạn chế tối đa những di chứng mà bệnh tật để lại, giúp người bệnh sớm tái hòa nhập với cuộc sống sinh hoạt hàng ngày.
 Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Hệ thống BVĐK Tâm Anh, là nơi quy tụ đội ngũ chuyên gia đầu ngành, bác sĩ ngoại khoa giàu kinh nghiệm, tận tâm, nhiệt tình như: TTND.GS.TS.BS Nguyễn Việt Tiến; PGS.TS.BS Đặng Hồng Hoa; TS.BS Tăng Hà Nam Anh; BS.CKII Nguyễn Xuân Thắng; ThS Trần Văn Dần; BS.CKI Đỗ Thị Hồng Ánh; BS.CKI Đào Văn Hoàn; BS.CKI, Lê Văn Tâm; BS Đặng Ngọc Minh Thùy; BS.CKI Huỳnh Hoàng Anh; BS Trịnh Thị Ngọc Lan; BS Nguyễn Đỗ Vũ; BS.CKI Cát Hồng Hà; BS Mai Thị Chi Mai; BS.CKI Trần Thị Thu Hương; ThS.BS.CKII Trần Anh Vũ; BS.CKI Trần Xuân Anh, ThS.BS.CKI Lê Đình Khoa, ThS.BS Nguyễn Quang Tôn Quyền; TS.BS Đỗ Tiến Dũng; TS.BS.CKII Vũ Hữu Dũng… Đây cũng là một trong những đơn vị tiên phong trong việc chẩn đoán và điều trị các bệnh về cơ xương khớp với kỹ thuật hiện đại theo phác đồ cập nhật quốc tế.
 Bệnh viện còn được trang bị hệ thống máy móc, trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh hiện đại như: máy chụp CT 768 lát cắt Somatom Drive, máy cộng hưởng từ thế hệ mới Magnetom Amira BioMatrix, robot Artis Pheno, máy đo mật độ xương, máy siêu âm…; hệ thống kính vi phẫu thuật Opmi Vario 700 Zeiss, bàn mổ Meera-Maquet… để có thể phát hiện sớm các tổn thương và điều trị hiệu quả các bệnh lý về cơ xương khớp…
 BVĐK Tâm Anh còn sở hữu hệ thống phòng khám khang trang, khu nội trú cao cấp; khu vực phục hồi chức năng hiện đại; quy trình chăm sóc hậu phẫu toàn diện giúp bệnh nhân nhanh chóng hồi phục và ổn định sức khỏe sau phẫu thuật
 Để đặt lịch khám và điều trị với các chuyên gia đầu ngành tại Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
 Trên đây là tất cả các thông tin hữu ích liên quan đến vật lý trị liệu cổ vai gáy, mục tiêu điều trị, tác dụng, trường hợp chỉ định, chống chỉ định cụ thể…. Hy vọng với những chia sẻ này, người bệnh đã có thêm cập nhật mới trong việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, từ đó đẩy nhanh tốc độ phục hồi tổn thương và ngăn bệnh lý tái phát.