Virus viêm gan D: Đường lây

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. Virus viêm gan D là một bệnh đồng đồng nhiễm. Virus này thường lây truyền từ mẹ sang con trong khi sinh, cũng như lây qua đường máu.
 1. Viêm gan D
 Viêm gan D là bệnh gan ở cả hai dạng cấp tính và mãn tính do virus HDV gây ra. HDV thường xảy ra theo kiểu đồng nhiễm, có nghĩa là bạn thường sẽ nhiễm viêm gan siêu vi B cùng lúc với viêm gan siêu vi D. Virus này thường lây truyền từ mẹ sang con trong khi sinh, cũng như lây qua đường máu hoặc các chất dịch cơ thể khác. Trường hợp truyền dọc từ mẹ sang con là hiếm.Nhiễm viêm gan D có thể xảy ra trong trường hợp không có virus viêm gan B. Ít nhất 5% số người nhiễm viêm gan B mạn tính bị đồng nhiễm viêm gan D, dẫn đến tổng số 15 - 20 triệu người bị nhiễm viêm gan D trên toàn thế giới. Tuy nhiên, đây là một ước tính toàn cầu rộng rãi vì nhiều quốc gia không báo cáo mức độ phổ biến của viêm gan D.Viêm gan D phổ biến nhất ở Đông Âu, Nam Âu, khu vực Địa Trung Hải, Trung Đông, Tây và Trung Phi, Đông Á và lưu vực sông Amazon ở Nam Mỹ. Trên toàn thế giới, tổng số người nhiễm bệnh này đã giảm kể từ những năm 1980. Xu hướng này chủ yếu là do chương trình tiêm chủng viêm gan B toàn cầu thành công.Đồng nhiễm viêm gan B và viêm gan D được coi là dạng viêm gan siêu vi mãn tính nghiêm trọng nhất do tiến triển nhanh hơn đối với tử vong liên quan đến gan và ung thư gan.Viêm gan D có thể được ngăn ngừa bằng cách tiêm chủng viêm gan B.     Có thể sử dụng vắc-xin viêm gan B để phòng ngừa viêm gan D  2. Quá trình lây truyền
 HDV là một trong nhiều dạng viêm gan. Các loại khác bao gồm:Viêm gan A lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với phân hoặc ô nhiễm phân thực phẩm.Viêm gan B lây lan qua tiếp xúc với chất dịch cơ thể: máu, nước tiểu và tinh dịchViêm gan C lây lan do tiếp xúc với máu hoặc kim tiêm bị ô nhiễmViêm gan E lây truyền qua ô nhiễm phân thực phẩm hoặc nước gián tiếpKhông giống như các hình thức khác, viêm gan D chỉ có thể lây nhiễm cho những người đã bị nhiễm viêm gan B. Do vậy, các đường lây truyền của viêm gan D giống như viêm gan B, tức là lây truyền qua đường da, đường tình dục và thông qua tiếp xúc với máu hoặc các sản phẩm máu bị nhiễm bệnh. Truyền dọc có thể xảy ra nhưng hiếm. Tiêm vắc-xin chống lại viêm gan B ngăn ngừa nhiễm trùng viêm gan D.Viêm gan D chủ yếu lây truyền qua các hoạt động liên quan đến qua da và ở mức độ thấp hơn thông qua tiếp xúc với niêm mạc với máu hoặc dịch cơ thể (tinh dịch và nước bọt) như:Quan hệ tình dục với bạn tình bị nhiễm bệnh;Sử dụng chung kim tiêm, ống tiêm hoặc dụng cụ pha chế thuốc với người bị bệnh.Tiếp xúc với máu từ hoặc vết thương mở của người bị nhiễm bệnhDùng chung dao cạo râu, bàn chải đánh răng với người bệnh.     Dùng chung bàn chải đánh răng với người bệnh có thể bị lây nhiễm viêm gan D  Bệnh viêm gan D không lây lan qua thực phẩm hay dùng chung dụng cụ ăn uống, cho con bú, ôm, hôn, cầm tay, ho hoặc hắt hơi.Những người có nguy cơ mắc bệnh viêm gan D cao hơn như:Người bệnh viêm gan B mạn tínhTrẻ sơ sinh có mẹ bị viêm gan DBạn tình nhiễm viêm gan DQuan hệ đồng giớiNgười tiêm chích ma túyTiếp xúc trong gia đình của những người bị nhiễm viêm gan DNhân viên y tế có nguy cơ bị phơi nhiễm do tiếp xúc với máu hoặc chất dịch cơ thể bị nhiễm bệnhBệnh nhân chạy thận nhân tạo.
 3. Dấu hiệu và Triệu chứng của bệnh viêm gan D
 3.1 Dấu hiệuVirus viêm gan D gây nhiễm trùng và bệnh lâm sàng chỉ ở những người nhiễm viêm gan B. Các dấu hiệu của bệnh viêm gan D cấp tính không thể phân biệt với các loại nhiễm trùng viêm gan siêu vi cấp tính khác.SốtMệt mỏiĂn không ngonBuồn nôn và nôn     Buồn nôn có thể là triệu chứng của bệnh viêm gan D  Đau bụngNước tiểu đậmNhu động ruột màu đất sétĐau khớpVàng daNhững dấu hiệu và triệu chứng này thường xuất hiện 3 tuần đến 7 tuần sau khi bị nhiễm trùng ban đầu.3.2 Triệu chứngViêm gan cấp tính: là tình trạng nhiễm đồng thời viêm gan B và viêm gan D, có thể dẫn đến viêm gan từ nhẹ đến nặng. Tuy nhiên, sự phát triển của viêm gan D mãn tính là rất hiếm (dưới 5% viêm gan cấp tính).Siêu nhiễm trùng: Viêm gan D có thể lây nhiễm cho người đã nhiễm viêm gan B mạn tính. Sự bội nhiễm của viêm gan B đối với bệnh viêm gan B mạn tính làm tăng tiến triển thành một bệnh nặng hơn ở mọi lứa tuổi và ở 70‒90% người. Siêu nhiễm viêm gan D đẩy nhanh quá trình tiến triển thành xơ gan.Ghép gan có thể được xem là phương pháp điều trị cho trường hợp bệnh nhân viêm gan tối cấp và bệnh gan giai đoạn cuối. Các loại thuốc mới như thuốc ức chế prenylation hoặc thuốc ức chế xâm nhập HBV cũng có hiệu quả.Để phòng ngừa bệnh viêm gan D trước hết cần ngăn ngừa bệnh viêm gan B thông qua việc tiêm chủng viêm gan B, an toàn máu, an toàn tiêm và các dịch vụ giảm tác hại. Bài viết tham khảo nguồn: who.int, cdc.gov