Chụp cắt lớp vi tính (CT) chẩn đoán bệnh cột sống thắt lưng

Bài viết được viết bởi Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Thị Mai - Bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh, Khoa Chẩn đoán hình ảnh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Phú Quốc. Chụp cắt lớp vi tính (CT scan ) là một thủ tục chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, sử dụng kết hợp tia X và công nghệ máy tính để tạo ra hình ảnh mặt cắt ngang (thường được gọi là lát) của cơ thể.
 1. Chụp cắt lớp vi tính cột sống là gì?
 Các hình ảnh cắt ngang được tạo trong quá trình quét CT có thể được định dạng lại trong nhiều mặt phẳng, thậm chí có thể tạo ra hình ảnh ba chiều. Những hình ảnh này có thể được xem trên màn hình máy tính, được in trên phim hoặc bằng máy in 3D hoặc được chuyển sang đĩa CD hoặc DVDChụp CT cho thấy hình ảnh chi tiết, cấu trúc xương của đốt sống được thể hiện rõ ràng chi tiết, có thể thấy rõ các đĩa đệm giữa và ở một mức độ nào đó, các mô mềm, tủy sống
 2. Giải phẫu cột sống
 Cột sống được tạo thành từ 33 đốt sống được phân tách bằng các đĩa xốp và được phân loại thành các khu vực riêng biệt.Vùng cổ tử cung bao gồm bảy đốt sống ở cổ.Vùng ngực bao gồm 12 đốt sống ở vùng ngực.Vùng thắt lưng bao gồm năm đốt sống ở vùng lưng dưới.Sacrum có năm, đốt sống nhỏ hợp nhất.     Hình ảnh giải phẫu cột sống  Bốn đốt sống xương sống hợp nhất để tạo thành một xương, được gọi là xương cụt hoặc xương đuôi.Tủy sống, một phần chính của hệ thống thần kinh trung ương, nằm trong ống đốt sống và đến từ đáy hộp sọ đến phần trên của lưng dưới. Tủy sống được bao quanh bởi xương cột sống và một túi chứa dịch não tủy. Tủy sống mang tín hiệu cảm giác và chuyển động đến và từ não và điều khiển nhiều phản xạ.
 3. Mục đích của cắt lớp vi tính cột sống
 Có lẽ, việc sử dụng CT cột sống thường xuyên nhất là phát hiện ra điều trị hoặc loại trừ tổn thương cột sống ở bệnh nhân bị thương.Ngoài ra CT scan cột sống cũng được thực hiện để:Đánh giá gãy cột sống do chấn thương.Đánh giá cột sống trước và sau phẫu thuật.Giúp chẩn đoán đau cột sống. Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất của đau cột sống có thể được chẩn đoán bằng CT là thoát vị đĩa đệm. Đôi khi, chẩn đoán này được thực hiện bằng cách sử dụng CT myelography.Đánh giá các bất thường bẩm sinh của cột sống hoặc vẹo cột sống.     Chụp cắt lớp vi tính giúp chẩn đoán tình trạng vẹo cột sống  Phát hiện các loại khối u khác nhau trong cột sống, bao gồm cả những khối u đã lan rộng từ một khu vực khác của cơ thể. Một số khối u phát sinh ở nơi khác được xác định đầu tiên bằng cách tìm thấy sự lắng đọng của các tế bào ác tính ( di căn ) ở đốt sống; ung thư tuyến tiền liệt là một ví dụ.Hướng dẫn các thủ tục chẩn đoán như sinh thiết của một khu vực đáng ngờ để phát hiện ung thư, hoặc loại bỏ chất lỏng từ nhiễm trùng cục bộ ( áp xe ).Ở những bệnh nhân bị hẹp ( hẹp ) ống sống, gãy đốt sống, nhiễm trùng hoặc bệnh thoái hóa như viêm khớp, CT cột sống có thể cung cấp thông tin quan trọng khi thực hiện một mình hoặc ngoài hình ảnh cộng hưởng từ (MRI).
 4. Quy trình thực hiện chụp cắt lớp vi tính cột sống
 Bạn có thể được yêu cầu thay đổi thành một chiếc áo choàng của bệnh viện. Bạn được yêu cầu loại bỏ các vật bằng kim loại, bao gồm trang sức, kính mắt, răng giả và kẹp tóc vì có thể ảnh hưởng đến hình ảnh CT. Bạn cũng có thể được yêu cầu loại bỏ máy trợ thính và dụng cụ nha khoa có thể tháo rời. Phụ nữ sẽ được yêu cầu loại bỏ áo ngực có dây kim loại. Bạn có thể được yêu cầu loại bỏ bất kỳ khuyên, nếu có thể.Phụ nữ phải luôn thông báo cho bác sĩ và kỹ thuật viên CT nếu nghi ngờ mang thai.Bạn sẽ nằm trên một bàn quét trượt vào một lỗ tròn lớn của máy quét. Gối và dây đai có thể được sử dụng để ngăn chặn sự di chuyển trong suốt quá trình.Kỹ thuật viên sẽ ở trong một phòng khác, nơi đặt bộ điều khiển máy quét. Loa bên trong máy quét sẽ cho phép kỹ thuật viên giao tiếp và nghe bạn. Bạn có thể có một nút gọi để bạn có thể cho kỹ thuật viên biết nếu bạn có bất kỳ vấn đề nào trong quá trình thực hiện. Kỹ thuật viên sẽ theo dõi bạn mọi lúc và sẽ liên lạc thường xuyên.Các tia X được hấp thụ bởi các mô của cơ thể sẽ được máy quét phát hiện và truyền đến máy tính. Máy tính sẽ biến đổi thông tin thành hình ảnh để được bác sĩ X quang giải thích.     Khi thực hiện chụp cắt lớp vi tính cột sống, bạn được hướng dẫn nằm ngửa trên một bàn quét  Nếu bạn phải thực hiện một thủ thuật với tiêm chất tương phản để hiện rõ tổn thương, Bạn sẽ được yêu cầu không ăn hoặc uống bất cứ thứ gì trong 4h giờ trước đó. Bạn nên thông báo cho bác sĩ của bạn về tất cả các loại thuốc bạn đang dùng và nếu bạn có bất kỳ dị ứng. Nếu bạn bị dị ứng với chất tương phản, bác sĩ có thể kê đơn thuốc (thường là steroid) để giảm nguy cơ phản ứng dị ứng. Một đường truyền tĩnh mạch (IV) sẽ được bắt đầu ở tay hoặc cánh tay để tiêm chất cản quang.Khi tiêm chất tương phản được sử dụng cho quy trình của bạn, bạn có thể cảm thấy một số hiệu ứng khi thuốc được đưa vào dòng tĩnh mạch. Những ảnh hưởng này bao gồm cảm giác đỏ bừng, vị mặn hoặc kim loại trong miệng, đau đầu ngắn hoặc buồn nôn và / hoặc nôn. Những hiệu ứng này thường kéo dài trong một vài khoảnh khắc.Bạn nên thông báo cho kỹ thuật viên nếu bạn cảm thấy khó thở, đổ mồ hôi, tê hoặc tim đập nhanh.Khi thủ tục đã hoàn tất, bạn sẽ được gỡ bỏ khỏi máy quét.Sau khi chụp CT nếu chất tương phản được sử dụng trong quá trình chụp, bạn có thể được theo dõi trong 30 phút để theo dõi phản ứng phản vệ, chẳng hạn như ngứa, sưng, phát ban hoặc khó thở. Thông báo cho bác sĩ X quang hoặc bác sĩ của bạn nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào trong số này.Bác sĩ có thể cung cấp cho bạn hướng dẫn bổ sung hoặc thay thế sau khi làm thủ thuật, tùy thuộc vào tình huống cụ thể của bạn.
 5. Lợi ích - rủi ro khi chụp Cắt lớp vi tính cột sống
 5.1 Những lợi ích
 Chụp CT cột sống là một thủ tục nhanh chóng và đưa ra đánh giá chính xác về xương và hầu hết các mô mềm, cột sống có thể được hiển thị trong nhiều mặt phẳng và hình ảnh ba chiều có thể được tái tạo.CT scan không đau, không xâm lấn và chính xác.Một lợi thế lớn của CT là cho hình ảnh xương, mô mềm và mạch máu cùng một lúc.Khám CT nhanh và đơn giản; trong trường hợp khẩn cấp, có thể cho biết thương tích bên trong và chảy máu đủ nhanh để giúp cứu sống người bệnh.CT ít nhạy cảm với chuyển động của bệnh nhân hơn MRI.CT có thể được thực hiện nếu bạn có một thiết bị y tế cấy ghép dưới mọi hình thức, không giống như MRI.     Chụp cắt lớp vi tính cột sống cho phép chẩn đoán hình ảnh chính xác, an toàn, không xâm lấn  Hình ảnh CT cung cấp hình ảnh thời gian thực, làm cho nó trở thành một công cụ tốt để hướng dẫn các thủ tục xâm lấn tối thiểu như sinh thiết kim và hút kim ở nhiều khu vực của cơ thể, đặc biệt là phổi, bụng, xương chậu và xương.Một chẩn đoán được xác định bằng CT scan có thể loại bỏ sự cần thiết phải phẫu thuật thăm dò và sinh thiết phẫu thuật.Không còn bức xạ trong cơ thể bệnh nhân sau khi kiểm tra CT.Tia X được sử dụng trong chụp CT nên không có tác dụng phụ ngay lập tức.
 5.2 Rủi ro
 Luôn có một nguy cơ ung thư nhỏ do tiếp xúc quá nhiều với bức xạ. Tuy nhiên, lợi ích của chẩn đoán chính xác vượt xa nguy cơ.Phụ nữ nên luôn luôn nói với bác sĩ và kỹ thuật viên X-quang hoặc CT nếu có bất kỳ cơ hội nào họ đang mang thai. Nói chung, CT scan không được khuyến cáo cho phụ nữ mang thai trừ khi cần thiết về mặt y tế vì nguy cơ tiềm ẩn cho thai nhi.Nguy cơ phản ứng dị ứng nghiêm trọng với các chất tương phản có chứa iốt là cực kỳ thấp và các khoa X quang được trang bị tốt để đối phó với chúng. Nếu bạn có phản ứng dị ứng trước với vật liệu tương phản CT, điều quan trọng là phải thông báo trước cho bác sĩ của bạn. Thuốc có thể được kê toa trước khi chụp CT để giảm thiểu nguy cơ phản ứng dị ứng.Bởi vì trẻ em nhạy cảm hơn với phóng xạ, chúng chỉ nên đi khám CT nếu điều đó là cần thiết để chẩn đoán và không nên kiểm tra CT lặp lại trừ khi thực sự cần thiết. Chụp CT ở trẻ em phải luôn luôn được thực hiện với kỹ thuật liều thấp.     Phụ nữ mang thai cần cân nhắc việc chụp CT để tránh ảnh hưởng đến thai nhi  6. Những hạn chế của CT Scanning của cột sống là gì?
 Một người rất to có thể không phù hợp với việc mở máy chụp CT thông thường hoặc có thể vượt quá giới hạn trọng lượng thường là 200kg.CT cột sống không nhất quán hiển thị đủ chi tiết để đánh giá đúng tủy sống. Nếu một bệnh nhân đã được phẫu thuật trước đó để đặt phần cứng như đinh hoặc vít, chất lượng của hình ảnh CT có thể bị suy giảm do phần cứng. MRI có thể phù hợp hơn CT để chứng minh dây chằng bị tổn thương, tình trạng của các đĩa đệm, bất thường tủy sống và khối máu tụ trong khu vực của cột sống.Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện không những đảm bảo chất lượng chuyên môn với đội ngũ y bác sĩ , hệ thống trang thiết bị công nghệ hiện đại mà còn nổi bật với dịch vụ khám, tư vấn và chữa bệnh toàn diện, chuyên nghiệp; không gian khám chữa bệnh văn minh, lịch sự, an toàn và tiệt trùng tối đa. Khách hàng khi chọn thực hiện các xét nghiệm tại đây có thể hoàn toàn yên tâm về độ chính xác của kết quả xét nghiệm.Nếu nhận thấy các vấn đề bất thường về sức khỏe bạn nên thăm khám và tư vấn với các bác sĩ chuyên khoa.