Khó khăn trong chẩn đoán sớm ung thư dạ dày không do nhiễm H.pylori

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Bác sĩ nội soi tiêu hóa - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Ung thư dạ dày không do nhiễm vi khuẩn HP tuy khá thấp nhưng gây khó khăn trong việc chẩn đoán. Tùy thuộc vào các triệu chứng, các bác sĩ sẽ thực hiện thăm khám và sử dụng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh phù hợp.Chữ viết tắt:Ung thư dạ dày có liên quan đến H. pylori (HpPGC)Ung thư dạ dày không do nhiễm H. pylori ( Ung thư dạ dày không do nhiễm H. pylori )
 1. Tần suất ung thư dạ dày không do nhiễm H. pylori
 Tần suất ung thư dạ dày không do nhiễm H. pylori thấp, nhưng con số này dự kiến ​​sẽ tăng lên và tần suất ung thư dạ dày không do nhiễm H. pylori có thể tăng tương ứng. Hiện nay, ung thư dạ dày không do nhiễm H. pylori vẫn hiếm khi được báo cáo và tần suất thay đổi đáng kể từ 0,66% - 14% các trường hợp ung thư dạ dày . Sự khác biệt trong phạm vi này có thể do sự khác biệt trong định nghĩa về tình trạng không nhiễm H. pylori trong các báo cáo trước đây.
 2. Các phương pháp phát hiện H. pylori
 Các phương pháp phát hiện H. pylori có độ nhạy và độ đặc hiệu cao và thường được chia thành các phương pháp xâm lấn (dựa trên nội soi) và không xâm lấn. Các xét nghiệm chẩn đoán xâm lấn bao gồm hình ảnh nội soi, mô học, nuôi cấy và phương pháp phân tử. Các xét nghiệm chẩn đoán không xâm lấn bao gồm Test hơi thở tìm H.Pylori C13, xét nghiệm kháng nguyên trong phân, xét nghiệm huyết thanh và phân tử. Độ chính xác của chẩn đoán nhiễm H. pylori khác nhau tùy thuộc vào xét nghiệm. Độ nhạy và độ đặc hiệu của UBT, kháng thể kháng HP-IgG huyết thanh là 95% và 95%, 91% -100% và 50% -91% và 85% -95% và 95% -100%, tương ứng, tuy nhiên, một số xét nghiệm có thể tạo ra âm tính giả do thuốc ức chế Proton Pomp (PPI) hoặc các yếu tố của bệnh nhân, bao gồm cả việc sử dụng kháng sinh trong quá khứ. Để xác nhận H. pylori tình trạng chưa nhiễm bệnh, cần chứng minh nhiều xét nghiệm, ngay cả khi bệnh nhân hiện âm tính với H. pylori. Bởi có khả năng, người bệnh bị nhiễm trùng trong quá khứ, vì thế, đánh giá tình trạng teo dạ dày là cần thiết để phân biệt xác định xem có bị nhiễm trùng trong quá khứ hay không.
 3. Chẩn đoán ung thư dạ dày do nhiễm H.pylori bằng nội soi phóng đại với hình ảnh dải hẹp (ME-NBI)
 Nội soi phóng đại với hình ảnh dải hẹp (ME-NBI) là một kỹ thuật được phát triển gần đây. Đây là sự kết hợp của nội soi phóng đại và hình ảnh dải hẹp. Nó được sử dụng rộng rãi trong việc phát hiện ung thư thực quản, dạ dày dựa trên các phát hiện vi mô cơ bản về cấu trúc vi mạch (MV) và cấu trúc bề mặt siêu nhỏ (MS) của niêm mạc bề ngoài. Niêm mạc dạ dày được cấu tạo bởi biểu mô tuyến, khác với các tuyến bình thường. Có nhiều hệ thống phân loại khác nhau để mô tả mối tương quan giữa hình ảnh vi mô và hình ảnh thực tế được hiển thị bằng ME-NBI.
 4. Mô hình MV (Microvascular) và MS (Microsurface) và đường ranh giới trong chẩn đoán ung thư sớm dạ dày
 Mô hình MV (Microvascular – vi mạch) và MS (Microsurface – vi bề mặt) được báo cáo bởi Yao và những người khác, trong đó ba mô hình vi mạch / bề mặt vi mô được mô tả: đều đặn, không đều và không có. Theo các mẫu MS / MV này, người ta có thể phân biệt u tuyến loạn sản độ thấp ở dạ dày với ung thư dạ dày giai đoạn sớm hoặc xác định mức độ lan sang bên và độ sâu xâm lấn khối u của ung thư dạ dày sớm để điều trị cắt bỏ nội soi. Tiêu chuẩn chẩn đoán ung thư dạ dày phụ thuộc vào sự hiện diện của mẫu MS / MV không đều với đường phân giới.Điều đáng nói là 97% EGC phù hợp với các tiêu chí trên. Kaise và cộng sự đã xem xét tầm quan trọng của các thay đổi MS và MV khác nhau, chẳng hạn như sự biến mất của mẫu MS, sự thay đổi về kích thước tàu và sự không đồng nhất về hình dáng. Các tiêu chuẩn này xác định chẩn đoán ung thư với độ nhạy 69,1% và độ đặc hiệu 85,3%. Để phân biệt giữa ung thư biểu mô tuyến và ung thư biểu mô tuyến không biệt hoá, Nakayoshi đã phân loại các mô hình MV của ung thư dạ dày bề ngoài thành ba nhóm: mô hình mạng lưới nhỏ, mô hình hình xoắn ốc và mô hình chưa được phân loại. Yokoyama và cộng sự nhận thấy rằng mô hình vòng lặp nội nhãn (Karaoke) và sự hiện diện của mạng lưới mịn hoặc các mạch xoắn trên mô hình MV có thể liên quan đến loại phụ mô học, nhưng không rõ liệu các tiêu chí này có thể được áp dụng rộng rãi hay không.     Mô hình MV (Microvascular) và MS (Microsurface): Hình ảnh một tổn thương ung thư sớm ở dạ dày, với đường ranh giới (Dermacation line), bất thường vi bề mặt (Microsurface) và vi mạch máu (Microvascular)  5. Khó khăn trong chẩn đoán ung thư dạ dày không do nhiễm H.pylori
 Những thay đổi bất thường về tân sinh trong ung thư dạ dày không do nhiễm H.pylori ME-NBI là do các tế bào khối u chỉ tồn tại trong vùng tăng sinh của niêm mạc và lớp bề mặt được bao phủ bởi biểu mô không ung thư. Đây là lý do tại sao các phát hiện bệnh lý không cho thấy bất thường ở vi mạch / bề mặt vi mô. Về mặt miễn dịch, các tế bào khối u cho thấy một kiểu hình dạ dày. Được biết, ung thư biểu mô tế bào nhẫn dấu hiệu của kiểu hình ruột xâm nhập từ vùng tăng sinh của niêm mạc vào lớp niêm mạc sâu và xâm nhập riêng lẻ vào lớp dưới niêm mạc trong khi duy trì niêm mạc cơ và đôi khi tiến triển thành ung thư dạ dày. Ung thư biểu mô tế bào dạng vòng nhẫn kiểu hình dạ dày tiến triển từ vùng tăng sinh đến lớp bề mặt của niêm mạc, có khả năng ác tính thấp hơn so với kiểu hình ruột.     Ung thư biểu mô tuyến dạng tuyến cơ bản ở dạ dày không nhiễm H.pylori  6. Có thể chẩn đoán nhầm ung thư dạ dày không do nhiễm H. pylori với một số bệnh lý khác
 Các báo cáo trước đây về loại ung thư dạ dày không do nhiễm H. pylori biệt hóa hầu hết đã xác định được ung thư biểu mô tuyến dạng tuyến cơ bản và ung thư dạ dày kiểu hình dạ dày với chứng teo cơ mức độ thấp. Tuy nhiên, với số lượng ít các báo cáo, rất khó để xác định các đặc điểm bệnh lý lâm sàng nhất quán của ung thư dạ dày không do nhiễm H. pylori.Điều đáng chú ý là, ngoài ung thư biểu mô tế bào vòng nhẫn đơn thuần và ung thư biểu mô tuyến cơ bản, thường thấy trong các báo cáo trước đây, nghiên cứu của các tác giả còn bao gồm ung thư biểu mô tuyến dạng thấp kiểu hình dạ dày, ung thư biểu mô tuyến kiểu ổ và ung thư biểu mô tuyến ruột. Sự xuất hiện của các loại ung thư biểu mô tuyến cơ bản đã được báo cáo bên cạnh loại không biệt hóa trong các báo cáo trước đây của ung thư dạ dày không do nhiễm H. pylori. Khối u này có kiểu hình dạ dày và ung thư biểu mô tuyến cấp thấp xảy ra ở tuyến cơ bản trên lớp niêm mạc giữa hoặc ngay trên lớp cơ niêm mạc. Khối u được bao phủ bởi biểu mô không phải ung thư, do đó, nó thể hiện hình thái giống khối u dưới niêm mạc (giống SMT) và đôi khi thâm nhiễm vào lớp dưới niêm mạc.     Ung thư biểu mô tuyến ruột      Ung thư biểu mô tuyến dạng phế nang. Hình A: Cấu trúc lông nhung bao gồm các tế bào trụ loạn sản với tế bào chất rõ ràng. Hình E: Một dạng niêm mạc mịn như nhú hoặc lông nhung với các mạch không đều cấu trúc bên trong ở tất cả các tổn thương, một tổn thương cho thấy hình dạng giống quả mâm xôi, nội soi phóng đại với hình ảnh dải hẹp; F: Một tổn thương có biểu hiện giống quả mâm xôi.  Tài liệu tham khảo1. Uemura N, Okamoto S, Yamamoto S, Matsumura N, Yamaguchi S, Yamakido M, Taniyama K, Sasaki N, Schlemper RJ. Helicobacter pylori infection and the development of gastric cancer. N Engl J Med. 2001;345:784-789. [PubMed] [DOI]2. Schistosomes, liver flukes and Helicobacter pylori. IARC Working Group on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans. Lyon, 7-14 June 1994. IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum 1994; 61: 1-241. [PubMed]3. Chiko Sato, Kingo Hirasawa và cống sự, Clinicopathological features of early gastric cancers arising in Helicobacter pylori uninfected patients, World J Gastroenterol. May 28, 2020; 26(20): 2618-2631