Sa tinh hoàn: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị
21/03/2023

Sa tinh hoàn tình trạng thường gặp, liên quan tới nhiều bệnh lý. Tình trạng này ảnh hưởng đến nhiều hoạt động tình dục của nam giới. Sa tinh hoàn không phải là một bệnh lý mà là triệu chứng của những bệnh lý ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe sinh sản của nam giới.
 Mục lụcSa tinh hoàn là gì?Nguyên nhân gây bệnh sa tinh hoànTriệu chứng bệnh sa tinh hoànYếu tố rủi ro tăng khả năng mắc bệnh sa bìu ở nam giớiSa tinh hoàn cảnh báo bệnh gì?1. Viêm tinh hoàn2. Viêm mào tinh hoàn3. Xoắn tinh hoànSa tinh hoàn có nguy hiểm không?Khi nào cần gặp bác sĩ?Cách điều trị sa bìu ở nam giớiLàm thế nào để phòng ngừa sa bìu ở đàn ông? Sa tinh hoàn là gì?
 Sa tinh hoàn (xệ tinh hoàn) là tình trạng kích thước bìu treo tinh hoàn sẽ có chiều dài dài hơn dương vật ở trạng thái bình thường. Khi nam giới ngồi, lớp da bìu không thể co gói lại tinh hoàn như cơ chế hoạt động bình thường. Nguyên nhân là do bìu bị giãn làm tinh hoàn chảy xệ. (1)
 Tinh hoàn là bộ phận quan trọng đối với sinh lý của nam giới. Chức năng nội tiết của tinh hoàn là điều tiết hormone testosterone. Chức năng ngoại tiết của tinh hoàn là sản xuất ra tinh trùng. Tinh hoàn có 2 bên, được bìu liên kết và bao bọc.
 Ở người trưởng thành, tinh hoàn dài trùng bình từ 4 – 4.5cm và rộng là 2 – 2.5cm. Ở trạng thái tự nhiên, chiều dài của hai tinh hoàn sẽ hơn hoặc bằng so với dương vật khi không cương cứng.
 Nguyên nhân gây bệnh sa tinh hoàn
 Tình trạng sa tinh hoàn gây nhiều tác động tiêu cực tới sức khỏe tinh thần của phái mạnh. Một số nguyên nhân gây sa tinh hoàn như:
 Viêm tinh hoàn: Bệnh đặc trưng bởi những cơn sốt cao, đau nhức khó chịu, sưng tấy tại tinh hoàn, làm tinh hoàn to hơn bình thường, làm giãn bìu, dẫn tới tình trạng chảy xệ. Viêm tinh hoàn nếu không có biện pháp can thiệp sớm có thể gây các biến chứng như viêm lây sang những vùng khác như viêm tuyến tiền liệt, viêm thận…
 Tinh hoàn xoắn và giãn tĩnh mạch thừng tinh: Đây là tình trạng những tĩnh mạch của tinh hoàn bị xoắn lại hoặc giãn căng ra. Các bệnh lý này gây giãn tĩnh mạch tinh hoàn, khiến máu không lưu thông đều, khiến tinh hoàn tăng kích thước, dẫn tới tình trạng sa tinh hoàn.
 Da bìu rộng hơn túi tinh: Da bìu lớn hơn, không ôm sát hai bên tinh hoàn. Tình trạng có thể gây sa tinh hoàn 1 bên hoặc cả hai bên.
 Nhiệt độ tăng cao: Bìu có thể co hay giãn theo nhiệt độ. Điều này nhằm duy trì sự ổn định môi trường bên trong để tinh hoàn phát triển. Nhiệt độ nóng lên do thời tiết hay do vận động có thể khiến lớp da bìu giãn ra quá mức.
 Kích thước tinh hoàn: Kích thước tinh hoàn quá to, vượt khả năng co lại của bìu cũng là một trong số các nguyên nhân gây xệ tinh hoàn.
 Tràn dịch ở tinh mạc: Ống hút tinh mạc khi bị rối loạn chức năng có thể gây tràn dịch tinh mạc, làm túi tinh bị sa xuống, dẫn đến tình trạng xệ tinh hoàn.
 Ung thư ở tinh hoàn: Đây bệnh lý nguy hiểm và nghiêm trọng nhất ở người bệnh sa tinh hoàn. Các tế bào ung thư khi phát triển sẽ tạo ra những hạch tại tinh hoàn, dẫn tới việc thể tích và kích thước tinh hoàn lớn dần. Lúc này, bìu phải chịu áp lực lớn, khiến tình trạng chảy xệ càng nghiêm trọng.
 Thoát vị bẹn: Đây là nguyên nhân gián tiếp gây sa tinh hoàn. Thoát vị bẹn khiến tinh hoàn bị chảy xệ, gây đau tức vùng bìu, nhất là khi đi lại và khi đứng.
 Tổn thương lớp màng tinh hoàn.
 Triệu chứng bệnh sa tinh hoàn
 Bìu giãn xuống và lỏng lẻo.
 Thấy bộ phận bìu giãn xuống, không co lại trong khoảng thời gian dài, hoặc lớp bìu không co ngay lại khi tiếp xúc nhiệt độ lạnh. Khi co lại, lớp da bìu săn nhưng vẫn cảm thấy bìu lỏng lẻo.
 Một trong hai bên tinh hoàn to lên.
 Phần ruột phía trên bị kéo xuống dưới, dồn lại theo chiều bên tinh hoàn bị xệ.
 Kích thước của bìu ngày càng to.
 Cảm thấy nặng bất thường tại phần dưới. Khi bị xệ, tinh hoàn sẽ tăng trọng lượng khiến nam giới bị tức và khó chịu tại vùng bụng dưới.
 Yếu tố rủi ro tăng khả năng mắc bệnh sa bìu ở nam giới
 Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ bị xệ tinh hoàn như:
 Giãn tĩnh mạch thừng tinh: Đây là tình trạng búi tĩnh mạch xoắn lại ở tinh hoàn. Tình trạng này làm biến dạng tinh hoàn, gây đau đớn cho người bệnh. Búi tĩnh mạch xoắn lại sẽ khiến máu lưu thông kém. Ngoài ra, tĩnh mạch khi giãn nở quá mức có thể ảnh hưởng tới cơ quan sinh dục. Người bệnh thường bị đau tinh hoàn, gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống tình dục; thậm chí có thể bị liệt vật, xuất tinh sớm, suy giảm chất lượng tinh trùng…
 Tràn dịch tĩnh mạch: Đây là tình trạng lượng dịch trong tĩnh mạch bị ứ đọng, chỉ tập trung tại một bên túi bìu, khiến tinh hoàn bị sưng lên, to ra bất thường, gây chảy xệ.
 Tổn thương màng tinh hoàn: Khi bị tổn thương, màng tinh hoàn có thể khiến máu bị ứ đọng tại tinh hoàn, nghiêm trọng hơn là có dịch mủ. Khi không được phát hiện và điều trị sớm, nam giới có thể bị viêm tinh hoàn, búi tinh chảy xệ.
 Da bìu tinh hoàn rộng: Ở nam giới bình thường, cấu trúc cơ quan sinh dục sẽ có phần da bìu vừa đủ kích thước ôm gọn tinh hoàn. Tuy nhiên, một số nam giới lại có phần da bìu rộng hơn so với túi tinh, từ đó dẫn đến tình trạng tinh hoàn bị xệ.
 Ung thư tinh hoàn: Bệnh lý này có thể gây cảm giác nặng ở bìu. Một tinh hoàn có thể bị cứng hơn so với bên còn lại. Người bệnh có thể nhận thấy tinh hoàn phát triển lớn hơn, khiến phần da bìu trùng xuống, chảy xệ.
 Ung thư tinh hoàn có thể gây nặng ở bìu, dẫn tới tình trạng sa tinh hoàn
 Sa tinh hoàn cảnh báo bệnh gì?
 Sa tinh hoàn có thể là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh lý ở nam giới như: (2)
 1. Viêm tinh hoàn
 Bệnh thường xuất hiện ở nam giới trên 30 tuổi. Khi đó, tinh hoàn bị các vi khuẩn có hại xâm nhập và gây nhiễm khuẩn. Những vi khuẩn này thường xuất phát từ niệu đạo rồi lội ngược lên phía trên theo đường ống dẫn tinh, gây nhiễm khuẩn cho tinh hoàn.
 Các triệu chứng thường gặp ở người bệnh viêm tinh hoàn như sa tinh hoàn; tinh dịch có máu; đau khi tiểu, khi xuất tinh, khi quan hệ tình dục; cảm thấy nặng nề và vướng víu ở bẹn. Người bệnh thường bị mệt mỏi, suy nhược, có thể đi kèm sốt cao. Các trường hợp nghiêm trọng có thể bị sưng to, phù nề, tích dịch ở tinh hoàn.
 2. Viêm mào tinh hoàn
 Đây là tình trạng mào tinh hoàn sưng viêm do bị nhiễm khuẩn hoặc không. Nếu trì hoãn điều trị, nam giới có thể bị vô sinh hiếm muộn, suy giảm chức năng sinh lý, thậm chí là liệt dương. Một số trường hợp viêm mào tinh hoàn có thể dẫn tới những bệnh lý khác như viêm tuyến tiền liệt, nhiễm trùng đường tiết niệu.
 Người bệnh viêm mào tinh hoàn thường có triệu chứng như bìu ấm, sưng đỏ; đau một bên tinh hoàn (nhất là khi tiểu, xuất tinh, quan hệ tình dục); vùng xương chậu hoặc vùng bụng dưới bị khó chịu. Một số triệu chứng kèm theo có thể xuất hiện như dương vật bị chảy dịch và mủ, tinh dịch lẫn máu. Người bệnh có thể bị mệt mỏi, ớn lạnh và sốt cao.
 3. Xoắn tinh hoàn
 Xoắn tinh hoàn là tình trạng tinh hoàn xoắn lại tại đoạn cuối dây thừng tinh, làm mất nguồn cung máu đến tinh hoàn, gây tổn thương tinh hoàn, thậm chí là hoại tử. Bệnh lý này hiếm gặp, thường là do chấn thương hay các nguyên nhân không xác định. Xoắn tinh hoàn khiến lượng máu đổ về nuôi tinh hoàn bị ngưng trệ, dẫn tới tổn thương các mô, gây ra tình trạng sa tinh hoàn.
 Sa tinh hoàn có nguy hiểm không?
 Tinh hoàn là bộ phận quan trọng với sức khỏe sinh sản của nam giới. Do đó, khi bị xệ tinh hoàn, những chức năng của bộ phận này sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, đe dọa đến khả năng quan hệ của phái mạnh, cụ thể:
 Chất lượng và số lượng tinh trùng bị suy giảm, tăng khả năng dị dạng, khó thụ tinh với trứng, dẫn tới nguy cơ vô sinh rất cao.
 Gia tăng nguy cơ mắc chứng viêm tuyến tiền liệt.
 Khi bị sa tinh hoàn, cơ thể sẽ bị thiếu hụt hormone testosterone. Điều này làm giảm ham muốn và khả năng quan hệ tình dục của nam giới. Khi đó, người bệnh sẽ ngại gần gũi, lâu dần dẫn tới tình trạng lãnh cảm, yếu sinh lý.
 Khi nào cần gặp bác sĩ?
 Nếu được phát hiện sớm nguyên nhân gây sa tinh hoàn, triệu chứng này có thể được điều trị khỏi. Vì thế, nếu nhận thấy sự khác lạ tại cơ quan sinh dục như bị sưng, xệ tinh hoàn đi kèm đau và tức, nam giới cần phải đến ngay các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, chẩn đoán và đưa ra những phương pháp điều trị phù hợp.
 Cách điều trị sa bìu ở nam giới
 Tình trạng sa tinh hoàn có thể được chữa khỏi nếu được phát hiện sớm. Chỉ định bắt buộc là khi nam giới cần phải phát hiện ra được sự khác lạ ở cơ quan sinh dục như sưng, xệ tinh hoàn đi kèm cảm giác đau và tức. Lúc này, người bệnh nên nhanh chóng tới bệnh viện, cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, chẩn đoán, từ đó có các biện pháp can thiệp kịp thời, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.
 Điều trị sa tinh hoàn thường là điều trị dựa theo nguyên nhân, cụ thể:
 Do viêm tinh hoàn: Trường sử dụng này thường điều trị nội khoa. Người bệnh sẽ được chỉ định dùng thuốc đặc trị, tùy theo tình trạng nhiễm khuẩn.
 Do bị giãn tĩnh mạch thừng tinh, xoắn tinh hoàn: Các trường hợp này cần áp dụng các phương pháp ngoại khoa. Phẫu thuật sẽ cố định lại những dây tĩnh mạch thừng tinh bị giãn, giúp lượng máu lưu thông bình thường và ổn định hơn.
 Do bị thoát bị ở bẹn: Trường hợp này thường được chỉ định thực hiện các phương pháp ngoại khoa kết hợp nội khoa để bệnh tình được cải thiện nhanh chóng.
 Do ung thư tinh hoàn: Trường hợp này bác sĩ thường chỉ định thực hiện những phương pháp khác nhau, tùy theo giai đoạn mà người bệnh phát hiện như hóa trị, xạ trị hay sinh học phù hợp.
 Làm thế nào để phòng ngừa sa bìu ở đàn ông?
 Sa tinh hoàn là một phần tự nhiên của quá trình lão hóa. Chúng ta không có cách nào để ngăn chặn hoàn toàn. Ngay cả khi chọn phẫu thuật thẩm mỹ, da bìu cuối cùng sẽ bắt đầu chảy xệ.(3)
 Tuy nhiên, nam giới có thể làm chậm quá trình lão hóa ở bộ phận này bằng cách:
 Tập thể dục thường xuyên, khoảng 30 phút mỗi ngày.
 Không hút thuốc
 Hạn chế uống rượu bia.
 Bổ sung nhiều vitamin A, B, C và E cùng các axit béo sorbitol và omega 3 trong chế độ ăn uống.
 Uống nhiều nước: Uống khoảng 2 – 2,5 lít nước/ngày, tùy thuộc vào mức độ hoạt động.
 Trung tâm Tiết niệu Thận học, Khoa Nam học – Tiết niệu của Hệ thống BVĐK Tâm Anh quy tụ đội ngũ các chuyên gia đầu ngành, Nội khoa và Ngoại khoa, giỏi chuyên môn, tận tâm.
 Nhà giáo nhân dân GS.TS.BS Trần Quán Anh, Thầy thuốc ưu tú PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên là những cây đại thụ trong ngành Tiết niệu Thận học Việt Nam. Cùng với các tên tuổi Thầy thuốc ưu tú TS.BS Nguyễn Thế Trường Thầy thuốc ưu tú BS.CKII Tạ Phương Dung, TS.BS Nguyễn Hoàng Đức, TS.BS Từ Thành Trí Dũng, ThS.BS.CKI Nguyễn Đức Nhuận, BS.CKII Nguyễn Lê Tuyên, ThS.BS Nguyễn Tân Cương, BS.CKII Đinh Cẩm Tú, BS.CKII Ngô Đồng Dũng, BS.CKII Võ Thị Kim Thanh ThS.BS Tạ Ngọc Thạch, BS.CKI Phan Trường Nam…
 Các chuyên gia, bác sĩ của Trung tâm luôn tự tin làm chủ những kỹ thuật mới nhất, phát hiện sớm và điều trị hiệu quả các bệnh lý về thận, đường tiết niệu, giúp người bệnh rút ngắn thời gian nằm viện, hạn chế nguy cơ tái phát, nâng cao chất lượng cuộc sống.
 Với hệ thống máy móc, trang thiết bị hiện đại hàng đầu trong nước và khu vực; Phòng mổ đạt tiêu chuẩn quốc tế; Cùng với khu nội trú và dịch vụ cao cấp 5 sao… Trung tâm Tiết niệu Thận học nổi bật với các dịch vụ thăm khám, tầm soát và điều trị tất cả các bệnh lý đường tiết niệu. Từ các thường gặp cho đến các cuộc đại phẫu thuật kỹ thuật cao.
 Có thể kể đến phẫu thuật nội soi sỏi thận, ghép thận, cắt bướu bảo tồn nhu mô thận; cắt thận tận gốc; cắt tuyến tiền liệt tận gốc; cắt toàn bộ bàng quang tạo hình bàng quang bằng ruột non; cắt tuyến thượng thận; tạo hình các dị tật đường tiết niệu… Chẩn đoán – điều trị nội khoa và ngoại khoa tất cả các bệnh lý.
 Để đặt lịch khám và điều trị với các chuyên gia đầu ngành tại Trung tâm Tiết niệu Thận học, Khoa Nam học – Tiết niệu Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách có thể đặt hẹn trực tuyến qua các cách sau đây:
 Ngoài là dấu hiệu lão hóa tự nhiên, sa tinh hoàn cũng được xem là dấu hiệu của các bệnh lý nguy hiểm ở cơ quan sinh dục nam giới. Hiện có rất nhiều phương pháp được đưa ra nhằm xử trí tình trạng này. Trong đó, phổ biến nhất là điều trị dựa trên nguyên nhân. Để đảm bảo an toàn, nam giới khi có các dấu hiệu bất thường tại cơ quan sinh dục nên đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, chẩn đoán để có hướng can thiệp kịp thời.