Nội soi trực tràng: Có đau không, chi phí và quy trình nội soi
05/10/2021

Theo BS.CKI Hồ Thị Bích Thủy, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật nội soi tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, có nhiều phương pháp giúp phát hiện và chẩn đoán các bệnh lý liên quan đến trực tràng, bao gồm nội soi, siêu âm, chụp X-quang… Trong đó, nội soi trực tràng là phương pháp được đánh giá cao nhờ tính chính xác và hiệu quả mà nó mang lại.
 Vậy nội soi trực tràng được diễn ra như thế nào? Khi nào người bệnh cần nội soi? Trong bài viết sau, bác sĩ Thủy sẽ giúp người bệnh hiểu rõ hơn về phương pháp này, đồng thời lưu ý một số vấn đề cần nắm cho người bệnh chuẩn bị tiến hành nội soi.
 Mục lụcNội soi trực tràng là gì?Phân loại nội soi trực tràngKhi nào cần nội soi trực tràng?Các trường hợp chống chỉ định nội soiQuy trình nội soi trực tràng1. Chuẩn bị trước khi nội soi trực tràng2. Quá trình tiến hành nội soi3. Những điều cần lưu ý sau khi nội soiChế độ ăn uống sau khi nội soi1. Sau nội soi trực tràng nên ăn gì?2. Sau nội soi không nên ăn gì?Địa chỉ nội soi trực tràng uy tín và chi phí nội soi1. Nội soi trực tràng ở đâu?2. Nội soi trực tràng bao nhiêu tiền?Các thắc mắc thường gặp về nội soi trực tràng1. Nội soi trực tràng có đau không?2. Nội soi trực tràng mất bao lâu?3. Nội soi trực tràng có phải nhịn ăn không?Nội soi trực tràng là gì?
 Nội soi trực tràng là phương pháp đưa ống nội soi có gắn camera qua hậu môn, vào trực tràng để quan sát bề mặt bên trong trực tràng. Nhờ vào hình ảnh thu được từ ống nội soi, bác sĩ có thể phát hiện các tổn thương ở trực tràng như viêm loét, polyp, xuất huyết niêm mạc, khối u lành tính/ác tính… Đồng thời, bác sĩ cũng có thể tiến hành sinh thiết lấy bệnh phẩm trong khi nội soi hoặc can thiệp loại bỏ polyp, cầm máu, lấy dị vật… nếu cần thiết. (1)
 Hình ảnh minh họa nội soi trực tràng
 Trực tràng là đoạn cuối của ruột già, dài khoảng 20 – 30 cm. Chức năng chính của trực tràng là nơi lưu giữ phân và các chất thải từ quá trình tiêu hóa và tham gia đào thải các chất cặn bã ra khỏi cơ thể. Trực tràng giữ một vai trò quan trọng trong cơ thể, do đó, nếu cơ quan này gặp vấn đề, người bệnh không những gặp khó khăn trong việc loại thải phân mà còn ảnh hưởng đến hoạt động của nhiều cơ quan trong cơ thể.
 Phân loại nội soi trực tràng
 Căn cứ vào đặc điểm ống nội soi, phương pháp nội soi trực tràng được chia thành hai loại là nội soi ống cứng và nội soi ống mềm.
 Trước đây, khi chưa có dụng cụ nội soi ống mềm, phương pháp nội soi bằng ống cứng được sử dụng phổ biến. Tuy nhiên, khi nội soi ống mềm ra đời và chứng minh được nhiều ưu điểm, nó nhanh chóng được ứng dụng rộng rãi và được nhiều bác sĩ nội soi lựa chọn cho người bệnh của mình.
 Nội soi trực tràng ống mềm sử dụng ống nội soi có đường kính khoảng 1,3cm, dài khoảng 65cm, thân ống mềm, được làm bằng chất liệu đặc biệt để có thể uốn được theo các đoạn khúc khuỷu của ruột. Với thiết kế như vậy, ống nội soi dễ dàng di chuyển trong lòng ruột, hạn chế gây tổn thương, ít gây đau và khó chịu cho người bệnh.(2)
 Không những thế, các kỹ thuật điều trị qua nội soi ống mềm được thực hiện dễ dàng nhờ kênh sinh thiết và hệ thống kín bơm hút bằng máy. Điều này khắc phục nhược điểm lớn nhất của nội soi ống cứng là phải mở nắp ống để đưa dụng cụ vào. Khi đó, ống sẽ hở và làm thoát hơi ra ngoài, khiến lòng ruột bị xẹp xuống, gây khó khăn cho việc quan sát các tổn thương.
 Khi nào cần nội soi trực tràng?
 Nội soi trực tràng thường được chỉ định cho người bệnh đại tiện ra máu nhiều lần trong ngày
 Nội soi trực tràng được chỉ định để chẩn đoán các bệnh lý liên quan đến vùng trực tràng – hậu môn như viêm loét, xuất huyết trực tràng, polyp trực tràng, ung thư trực tràng, rò hậu môn, trĩ… Người bệnh có các dấu hiệu sau có thể được bác sĩ yêu cầu tiến hành nội soi trực tràng:
 Đau bụng kéo dài: đặc biệt là vùng bụng dưới rốn, đau bụng bên trái hoặc đau theo cơn co thắt của nhu động ruột
 Đại tiện ra máu nhiều lần trong ngày
 Phân có lẫn máu và chất nhầy
 Tiêu chảy, táo bón kéo dài
 Đau, ngứa, chảy dịch vùng hậu môn
 Sụt cân không rõ nguyên nhân…
 Bên cạnh đó, những người đã hoặc đang điều trị viêm loét đại trực tràng, polyp, ung thư trực tràng, bệnh Crohn… cũng cần nội soi trực tràng định kỳ theo chỉ định của bác sĩ để theo dõi tiến triển bệnh. Đặc biệt, nội soi trực tràng là phương pháp giúp tầm soát, phát hiện sớm ung thư trực tràng ở đối tượng có nguy cơ cao như người bệnh trên 40 tuổi, người có tiền sử gia đình bị ung thư trực tràng, polyp có tính chất gia đình.(3)
 Các trường hợp chống chỉ định nội soi
 Không có chống chỉ định tuyệt đối cho nội soi trực tràng. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn trong quá trình thực hiện, bác sĩ cần cân nhắc hoặc không chỉ định nội soi cho trường hợp bệnh nhân quá già yếu, thai phụ (đặc biệt là trong những tháng đầu thai kỳ), bệnh nhân bị suy tim, loạn nhịp tim, rối loạn đông máu, thuyên tắc phổi…, bệnh nhân nghi ngờ thủng ruột, tắc ruột hoặc vừa phẫu thuật đường ruột…
 Quy trình nội soi trực tràng
 Quy trình nội soi trực tràng bao gồm 3 bước cơ bản: Chuẩn bị nội soi, tiến hành nội soi và theo dõi sau nội soi.
 1. Chuẩn bị trước khi nội soi trực tràng
 Quá trình chuẩn bị nội soi cần được thực hiện kĩ càng để đảm bảo thuận lợi và an toàn tuyệt đối cho người bệnh khi nội soi. Trước khi nội soi, người bệnh sẽ được bác sĩ thăm khám và thực hiện một số xét nghiệm cần thiết. Người bệnh cần trình bày rõ ràng về tiền sử bệnh cũng như các loại thuốc đang sử dụng.
 Khác với nội soi đại trực tràng toàn bộ, nội soi trực tràng chỉ soi đoạn cuối của đại tràng nên bệnh nhân không cần nhịn ăn, chỉ cần bơm một ống thuốc (như Fleet enema, Golistin Enema…) để người bệnh đi tiêu trước soi. Bệnh nhân sau khi đi tiêu xong sẽ được đưa vào phòng nội soi.
 2. Quá trình tiến hành nội soi
 Đầu tiên, bác sĩ sẽ kiểm tra bên trong hậu môn bệnh nhân xem có tổn thương nào không. Nếu có, bác sĩ sẽ tiến hành xử lý để tránh tình trạng viêm nhiễm hoặc làm tổn thương nặng thêm.
 Tiếp theo, bệnh nhân được hướng dẫn nằm ở tư thế nghiêng, giữ tinh thần thoải mái, thả lỏng. Sau khi bôi trơn ống nội soi, bác sĩ đưa đèn soi vào trực tràng bệnh nhân, vừa soi vừa quan sát, tìm kiếm các tổn thương.
 Khi nội soi, nếu phát hiện polyp, bác sĩ có thể đề nghị người bệnh nội soi đại trực tràng toàn bộ và cắt polyp.
 Các can thiệp khác như lấy dị vật, cầm máu… cũng có thể được thực hiện trong quá trình nội soi.
 Thời gian nội soi trực tràng có thể diễn ra nhanh chóng trong 5 – 10 phút đối với các trường hợp không có phát hiện tổn thương cần xử lý.
 3. Những điều cần lưu ý sau khi nội soi
 Sau khi nội soi, người bệnh được đưa đi nghỉ ngơi, thư giãn đến khi các triệu chứng khó chịu thuyên giảm.
 Các triệu chứng sau khi nội soi có thể bao gồm đầy hơi, đau bụng, khó chịu… nếu có can thiệp cắt polyp hoặc sinh thiết thì có thể đi tiêu ra máu. Người bệnh không cần quá lo lắng, đây là các triệu chứng bình thường và sẽ sớm biến mất sau đó. Tuy nhiên, nếu bị đau bụng dữ dội, đi tiêu ra máu nhiều, sốt, chóng mặt… người bệnh nên thông báo với bác sĩ ngay để được kiểm tra.
 Chế độ ăn uống sau khi nội soi
 Biết được những gì nên ăn và nên kiêng sau nội soi sẽ giúp bệnh nhân hạn chế các triệu chứng khó chịu và giúp sức khỏe đường ruột tốt hơn.
 1. Sau nội soi trực tràng nên ăn gì?
 Sau khi soi, người bệnh nên ăn những thức ăn mềm, dễ tiêu hóa như cháo, soup, bánh bông lan mềm… Lưu ý, các loại cháo, soup, canh cần được để nguội bớt trước khi ăn, trong quá trình chế biến không nêm nếm quá nhiều gia vị.
 Người bệnh cũng nên ăn thêm các loại trái cây để bổ sung vitamin, khoáng chất để tăng cường hệ miễn dịch và tốt cho hệ tiêu hóa. Tuy nhiên, không nên chọn những loại trái cây cứng, khó tiêu như táo, ổi… hoặc có vị chua như chanh, xoài, bưởi… vì dễ gây kích ứng đường ruột.
 Sau nội soi, tốt nhất là người bệnh nên chia khẩu phần ăn thành nhiều bữa nhỏ thay vì 3 bữa như bình thường. Lượng thức ăn ít trong mỗi lần ăn sẽ giúp việc tiêu hóa diễn ra dễ dàng hơn.
 2. Sau nội soi không nên ăn gì?
 Bác sĩ Bệnh viện đa khoa Tâm Anh hướng dẫn người bệnh nghỉ ngơi, ăn uống sau nội soi
 Sau khi soi, người bệnh cần tránh những thực phẩm chua, có hàm lượng axit cao, các món ăn muối chua lên men như kim chi, dưa kiệu, cà muối… Không nên ăn các thức ăn quá nhiều dầu mỡ, thức ăn nhanh, thực phẩm đóng hộp như khoai tây chiên, xúc xích, lạp xưởng… Hạn chế tối đa các loại bánh kẹo ngọt, nước uống có gas. Tránh xa rượu, bia, thuốc lá, cà phê và các chất kích thích khác vì chúng hoàn toàn không tốt cho sức khỏe đường tiêu hóa.
 Địa chỉ nội soi trực tràng uy tín và chi phí nội soi
 Nội soi trực tràng là một kỹ thuật chẩn đoán dễ thực hiện, chi phí thấp nhưng lại có hiệu quả cao. Do đó, có rất nhiều cơ sở y tế cung cấp dịch vụ nội soi siêu âm trực tràng cho người bệnh. Tuy nhiên, bệnh nhân cần cân nhắc, lựa chọn thực hiện nội soi tại các cơ sở y tế uy tín, có máy móc hiện đại, đảm bảo vô trùng theo quy định để có kết quả chính xác và hạn chế nguy cơ lây nhiễm bệnh qua sử dụng chung dụng cụ nội soi.
 1. Nội soi trực tràng ở đâu?
 Trung tâm Nội soi & Phẫu thuật Nội soi tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là một trong những đơn vị cung cấp dịch vụ nội soi tiêu hóa chất lượng hàng đầu của cả nước. Trung tâm quy tụ các chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực Ngoại tiêu hóa – Nội tiêu hóa – Nội soi tiêu hóa, là đơn vị đầu tiên của Việt Nam thống nhất trong tầm soát, phát hiện, chẩn đoán và điều trị hiệu quả nhất với kỹ thuật ít xâm lấn nhất cho các bệnh lý ống tiêu hóa.
 Với tiêu chuẩn quốc tế, trung tâm được đầu tư hệ thống nội soi tiêu hóa Fuji 7000 tối tân, sử dụng nguồn sáng BLI (blue light imaging) và LCI (linked color imaging) giúp phát hiện những tổn thương rất sớm mà khi quan sát bằng ánh sáng trắng thông thường dễ bỏ sót. Tất cả các thiết bị, dụng cụ nội soi trực tràng trước khi được sử dụng đều được xử lý vô khuẩn theo quy trình chặt chẽ, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người bệnh.
 Hệ thống nội soi tiêu hóa tân tiến, hiện đại của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
 Bên cạnh đó, quá trình nội soi được diễn ra theo quy trình chuẩn, đảm bảo đầy đủ các bước chuẩn bị cần thiết trước nội soi để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người bệnh. Cơ sở vật chất Trung tâm được đầu tư mới, khang trang, dịch vụ chăm sóc y tế tận tình, chu đáo, người bệnh sẽ hoàn toàn cảm thấy an tâm khi điều trị tại bệnh viện.
 2. Nội soi trực tràng bao nhiêu tiền?
 Chi phí cho một buổi nội soi trực tràng sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như trang thiết bị được sử dụng, chuyên môn kỹ thuật, có cắt polyp hay tiến hành các thủ thuật khác hay không… Tuy nhiên, nhìn chung phương pháp này có chi phí không cao vì chỉ thực hiện ở một đoạn ruột ngắn là trực tràng, thời gian tiến hành nhanh chóng và cũng không gây ra quá nhiều khó chịu cho người bệnh.
 Tại BVĐK Tâm Anh ngoài nội soi trực tràng còn thực hiện các kỹ thuật nội soi dạ dày, nội soi mật tụy ngược dòng ERCP và nội soi đại tràng giúp chẩn đoán phát hiện các bệnh về đường tiêu hóa tốt hơn, và có phác đồ điều trị hợp lý.
 Các thắc mắc thường gặp về nội soi trực tràng
 1. Nội soi trực tràng có đau không?
 Nội soi trực tràng có thể gây khó chịu, đau thốn nhẹ vùng bụng dưới và khiến người bệnh có cảm giác muốn đi đại tiện. Tuy nhiên, vì ống nội soi chỉ đưa vào vùng trực tràng một đoạn ngắn 15 – 20cm nên đa số bệnh nhân đều có thể chịu được, không cần gây mê trước khi soi.
 2. Nội soi trực tràng mất bao lâu?
 Khác với nội soi đại trực tràng toàn bộ, việc thực hiện nội soi trực tràng diễn ra rất nhanh chóng. Tổng thời gian nội soi chỉ khoảng từ 5 – 10 phút, tùy vào việc có can thiệp cắt polyp, cầm máu, sinh thiết… hay không.(2)
 3. Nội soi trực tràng có phải nhịn ăn không?
 Nội soi trực tràng không yêu cầu người bệnh nhịn ăn trước khi soi mà chỉ cần bơm một ống thuốc (như Fleet enema, Golistin Enema…) để người bệnh đi tiêu trước soi. Bệnh nhân sau khi đi tiêu xong sẽ được đưa vào phòng nội soi.
 Nội soi trực tràng là phương pháp được sử dụng phổ biến và có nhiều ưu điểm trong việc chẩn đoán và điều trị các bệnh lý trực tràng – hậu môn. Hy vọng bài viết đã cung cấp những thông tin hữu ích về phương pháp nội soi này, giúp người bệnh hiểu đúng và không còn cảm thấy sợ hãi khi được chỉ định thực hiện nội soi.