Làm gì khi bị viêm họng do trào ngược dạ dày thực quản?

Bài viết được tham vấn chuyên môn cùng Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Văn Thái - Bác sĩ Tai Mũi Họng - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng. Ít người biết rằng bệnh trào ngược dạ dày thực quản không chỉ gây ợ nóng và khó chịu thoáng qua mà nó còn gây ra viêm họng. Viêm họng do trào ngược dạ dày thực quản là căn bệnh nguy hiểm và rất khó điều trị nếu không được chẩn đoán đúng.
 1. Tổng quan về trào ngược dạ dày
 Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là hiện tượng các chất chứa trong dạ dày trào ngược trở lên thực quản, họng gây tình trạng ợ nóng, ợ hơi và đau rát vùng ngực dọc theo xương ức.Theo thời gian, hiện tượng trào ngược sẽ gây kích ứng niêm mạc thực quản, làm cho nó bị viêm. Đây là một trong những nguyên nhân chính gây ra các bệnh về đường hô hấp trên trong đó có viêm/sưng/đau ở họng, viêm thanh quản, lâu ngày có thể để lại các biến chứng như: hơi thở có mùi, hẹp thực quản, loét thực quản, tiền ung thư thực quản,...Do vậy, chính các thuốc dạ dày được bác sĩ tai mũi họng kê trong toa là giải pháp giúp tiêu diệt bệnh viêm họng, thanh quản từ nguyên nhân gốc gác.     Trào ngược dạ dày thực quản là nguyên nhân gây viêm họng.  2. Phân biệt viêm họng thông thường và viêm họng do trào ngược dạ dày thực quản
 Bệnh viêm họng thông thường và viêm họng do trào ngược rất dễ nhầm lẫn với nhau.Ngoài các triệu chứng thông thường của viêm họng bao gồm khô họng, mắt đau, ngứa và vướng họng.Viêm họng do trào ngược dạ dày còn kèm theo các triệu chứng như:● Cồn cào ruột gan.● Nóng rát ở ngực sau xương ức.● Ăn không tiêu, đầy hơi, nấc liên tục, ợ chua, buồn nôn,...Tuy nhiên, lại có khá nhiều người không hề có biểu hiện trào ngược hoặc đôi khi chỉ cảm thấy nghẹn, vướng ở cổ họng, đau tức ngực hoặc dễ bị khàn giọng khi nói to, nói nhiều.Nếu cảm thấy cơ thể có những dấu hiệu bất thường thì bạn nên đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác, tránh tự ý điều trị.     Nóng rát ở ngực thường là triệu chứng đi kèm với viêm họng do trào ngược dạ dày thực quản  3. Cách chữa trị và biện pháp phòng tránh bệnh viêm họng trào ngược
 Điều trị triệu chứng● Thuốc làm lỏng chất nhầy như: Bromhexin, acetylcystein,...● Thuốc kháng viêm: Alphachymotrypsin, lysozyme,...● Thuốc chống dị ứng: Các thuốc kháng histamin như cetirizine, chlorpheniramine,...● Thuốc giảm ho: Thảo dược.Điều trị nguyên nhân do trào ngược dạ dàyTuy nhiên, viêm họng mãn tính trào ngược dạ dày cần điều trị từ nguyên nhân trào ngược. Một số yếu tố gây ra tình trạng trào ngược dạ dày thực quản có thể là việc người bệnh sử dụng đồ ăn có chứa nhiều dầu mỡ, dùng nước ngọt có ga hoặc người bệnh dùng café, trà hay thuốc lá cũng làm gia tăng tình trạng trào ngược. Các thuốc điều trị hội chứng trào ngược bao gồm có:● Thuốc trung hòa acid: Có tác dụng trung hòa acid dịch vị. Các thuốc thường dùng là: nhôm hydroxyd, magie hydroxyd● Thuốc kháng thụ thể H2: Kháng histamin H2 làm giảm tiết acid như cetirizin, clorpheniramin,...● Thuốc ức chế bơm proton (PPI): Ngăn tiết acid tốt nhất: omeprazole, Lansoprazol, esomeprazole,... thường phù hợp cho trào ngược họng - thanh quản.Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc trong thời gian dài sẽ dẫn đến giảm axit trong dạ dày, thức ăn tiêu hóa kém hơn, dạ dày đầy chướng gây tác động ngược lại lên cơ thắt thực quản dưới nên trào ngược vẫn có thể xảy ra. Do vậy, chỉ dùng thuốc để khắc phục trào ngược tạm thời, không điều trị lâu dài được.Thông thường, khi bệnh đã diễn tiến nặng hoặc bệnh nhân đã điều trị trong một khoảng thời gian dài nhưng không hiệu quả thì phẫu thuật là phương pháp cần thiết. Phẫu thuật giúp tạo một van mới vùng cơ tâm vị nhằm mục đích ngăn chặn dịch vị và thức ăn trào lên thực quản và họng.Biện pháp phòng tránh     Tránh những thực phẩm như đồ uống có cồn, ga để phòng viêm họng  Tránh những thực phẩm dễ kích ứng niêm mạc như đồ uống có cồn, ga.Hạn chế tình trạng ăn quá no vào một lúc, trước khi đi ngủ 3h thì bạn cũng nên hạn chế ăn uống, nên nằm kê cao đầu khi ngủ để thức ăn không bị đẩy lên ống thực quản.Hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc lá, kiểm soát cân nặng. Bệnh nhân cũng nên hạn chế mặc quần áo quá chật để quá trình tiêu hóa thức ăn được dễ dàng hơn.Ngoài viêm họng, trào ngược dạ dày thực quản còn gây ra một số biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe như: Acid trào ngược lên thực quản khiến người bệnh có thể bị khản giọng, viêm thanh quản, gây chảy máu thực quản, loét thực quản, hẹp thực quản, ung thư thực quản,...Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu khác thường về sức khỏe, người bệnh nên đi khám sớm, tránh tự ý điều trị khi chưa được chẩn đoán bệnh.BSCK II Nguyễn Văn Thái nguyên là Bác sĩ Tai Mũi Họng và Phẫu thuật Đầu cổ tại Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện Trung Ương Huế với hơn 17 năm kinh nghiệm điều trị, đặc biệt trong lĩnh vực Phẫu thuật Đầu cổ. Hiện là Bác sĩ Tai Mũi Họng tại Phòng khám Liên Chuyên khoa thuộc Khoa Khám bệnh và Nội Khoa Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng. Nguồn tham khảo: Bộ Y tế  Sự hình thành của bệnh trào ngược dạ dày thực quản   Điều trị trào ngược dạ dày khi mang thai