Bảo tồn khả năng sinh sản cho nam giới điều trị ung thư
09/07/2023

Điều trị ung thư, mắc các bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng sinh tinh… là những mối đe dọa đến sức khỏe sinh sản của nam giới. Không ít quý ông hiện nay quan tâm đến phương pháp bảo tồn khả năng sinh sản cho nam giớiđể có thể làm cha “chính chủ” trong tương lai.
 Mục lụcBảo tồn chức năng sinh sản cho nam giới là gì?Đối tượng cần được bảo đảm chức năng sinh sảnĐiều trị ung thư ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nam giới như thế nào?Trường hợp nào không cần thực hiện?Các phương pháp bảo đảm khả năng sinh sản nam1. Lưu trữ tinh trùng2. Kho lạnh mô tinh hoàn3. Đông lạnh tế bào gốc sinh tinhCần cân nhắc điều gì khi lựa chọn phương pháp bảo tồn sinh sản?Bảo tồn chức năng sinh sản cho nam giới là gì?
 Bảo tồn chức năng sinh sản cho nam giới là phương pháp lưu trữ các tế bào sinh sản khỏe mạnh của người nam như tinh trùng, mô tinh hoàn để sử dụng cho việc thụ thai trong tương lai.
 Theo ThS.BS Lê Đăng Khoa “Tại IVFTA-HCMC tỷ lệ vô sinh nam đơn thuần không có yếu tố từ người vợ chiếm khá cao. Nếu như trước đây quan niệm sinh con không được đến từ nguyên nhân người phụ nữ thì ngày nay quan niệm đó được chứng minh hoàn toàn sai lầm. Nam giới có thể đối mặt với nguy cơ vô sinh do vấn đề về bệnh lý, di truyền, quá trình điều trị ung thư…” (1)
 “Bên cạnh đó, theo các nghiên cứu gần đây cho thấy, tuổi của người cha càng lớn thì khả năng sinh sản càng thấp và nguy cơ di truyền cao hơn cho con cái. Vì vậy nhiều nam giới tìm đến các biện pháp bảo tồn khả năng sinh sản để duy trì khả năng làm cha và cơ hội sinh những em bé khỏe mạnh trong tương lai.” Bác sĩ Khoa cho biết thêm.
 Đối tượng cần được bảo đảm chức năng sinh sản
 Phương pháp bảo tồn khả năng sinh sản có thể được áp dụng cho cả nam giới trưởng thành và trẻ em. Đấy được xem là phương án tối ưu với những trường hợp mắc bệnh ác tính như ung thư, người có vấn về về bất thường di truyền như mắc hội chứng Klinefelter, mất đoạn nhỏ một vùng tại nhiễm sắc thể Y, bất sản ống dẫn tinh, hội chứng Kallmann…, người làm việc ở môi trường có rủi ro cao như thường xuyên tiếp xúc với hóa chất, chất phóng xạ, bức xạ, sóng điện từ…, người bị tổn thương sau phẫu thuật vùng bẹn bìu, sau chấn thương… (2)
 Bên cạnh đó, với nam giới trưởng thành và trẻ em mắc ung thư phải trải qua hóa trị, xạ trị có thể gây ra những biến chứng liên quan đến khả năng sinh sản. 30% các phương pháp điều trị các bệnh lý ác tính ở trẻ em có thể dẫn đến vô sinh.
 Tuy nhiên, với nam giới trưởng thành có ưu thế hơn khi đã có sẵn mô tinh hoàn và tinh trùng trưởng thành nên dễ dàng cho việc trữ đông. Với trẻ em đang hóa trị, xạ trị thường đối mặt với tình trạng thiếu tế bào sinh tinh và không có tinh trùng trưởng thành. Vì vậy cần được tham vấn kỹ càng trước khi lưu trữ mô tinh hoàn khi mà công nghệ nuôi cấy/biệt hóa/trưởng thành các loại tế bào gốc sinh tinh chưa được biết rõ hoặc hiệu quả thấp.
 Vì vậy những phương pháp bảo tồn khả năng sinh sản ở nam giới ra đời giúp giải quyết vấn đề vô sinh và duy trì khả năng làm cha trong tương lai. Hiện nay ở các trung tâm Hỗ trợ sinh sản như IVFTA-HCMC việc bảo tồn sức khỏe sinh sản được thực hiện cá thể hóa, tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, dự định trong tương lai… sau khi thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết bác sĩ sẽ đưa ra định hướng để bảo tồn khả năng sinh sản cho người nam.
 Điều trị ung thư ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nam giới như thế nào?
 Việc điều trị ung thư ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nam giới theo 2 cách bao gồm: (3)
 Điều trị ung thư gây tổn hại đến các tuyến nội tiết hoặc cơ quan liên quan đến tuyến nội tiết như tinh hoàn, tuyến giáp, tuyến thượng thận. Đây là những cơ quan quan trọng trong việc giải phóng hormone, kích thích sinh tinh và kiểm soát khả năng sinh sản…
 Những thay đổi ở não bộ kiểm soát hệ thống nội tiết
 Bên cạnh đó những vấn đề về khả năng sinh sản có thể xuất phát từ nguyên nhân như:
 Giảm sinh tinh, tinh trùng không chất lượng.
 Giảm sản xuất tinh dịch hoặc không còn khả năng sản xuất tinh dịch.
 Trường hợp nào không cần thực hiện?
 Phương pháp bảo tồn khả năng sinh sản thường không khuyến cáo với những nam giới khỏe mạnh, có sức khỏe bình thường, đã có đủ con hoặc mong muốn có con trong tương lai gần. Các phương pháp bảo tồn khả năng sinh sản cho nam giới hiện nay đều tiêu tốn chi phí và một số phương pháp cần làm thủ thuật, phẫu thuật xâm lấn. Vì vậy để biết đối tượng nào nên thực hiện phương pháp này, nam giới có thể đến các Trung tâm hỗ trợ sinh sản có chuyên khoa hiếm muộn nam như IVFTA-HCMC để được thăm khám và có phác đồ cụ thể.
 Các phương pháp bảo đảm khả năng sinh sản nam
 1. Lưu trữ tinh trùng
 Trữ tinh trùng là phương pháp đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn sức khỏe sinh sản ở nam giới. Áp dụng được với nhiều đối tượng như nam giới có bệnh lý, trước khi điều trị hoặc đang điều trị ung thư.
 Theo bác sĩ Khoa có hai nhóm trữ tinh trùng là trữ tinh trùng bình thường và trữ tinh trùng số lượng ít. Với trữ tinh trùng bình thường thì tỷ lệ tinh trùng sau rã đông kết hợp với trứng để tạo phôi tương đương như sử dụng tinh trùng tươi.
 Trữ tinh trùng số lượng ít là một bước tiến lớn trong hỗ trợ sinh sản, thay vì trước đây chúng ta lưu trữ những mẫu tinh trùng thường quy từ vài chục triệu đến trăm triệu con tinh trùng thì với trường hợp nam giới vô tinh, ẩn tinh… họ chỉ có vài con tinh trùng cóp nhặt từ quay li tâm hay mẫu tinh trùng từ vi phẫu micro-TESE, việc trữ được tinh trùng số lượng ít mà vẫn đảm bảo tỷ lệ sống, tiên lượng tạo phôi tốt sau rã là một kỳ công.
 Bác sĩ Khoa cũng cho biết thêm “hiện nay có nhiều bệnh lý có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng làm cha của nam giới như biến chứng từ quai bị gây viêm và teo tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh… vì vậy nam giới nếu có những bệnh lý này hoặc cảm thấy sức khỏe sinh sản đang gặp vấn đề nên đến thăm khám sớm, trong một số trường hợp sẽ được khuyến nghị nên trữ tinh trùng để làm bảo hiểm sinh học cho tương lai.” (4)
 Thu hồi tinh trùng giúp nam giới có “của để dành” bảo tồn khả năng sinh sản.
 2. Kho lạnh mô tinh hoàn
 Kỹ thuật lưu trữ mô lạnh hoàn ngày nay đang được thử nghiệm mở rộng hơn trên thế giới. Việc bảo quản mô tính hoàn toàn bằng cách đông lạnh mẫu mô trước khi thực hiện hóa trị và sau đó sẽ tổng hợp lại được đề xuất ra trong Dự kiến ​​duy trì khả năng sinh sản với những đứa trẻ bị ung thư.
 Ginsberg và cộng sự (2014) đã đông lạnh mô tinh hoàn của bệnh nhân ung thư trẻ tuổi, và thấy rằng đặc điểm cấu trúc của mô tinh hoàn người sau khi đông lạnh được duy trì. Shetty and cộng sự ( 2018) đã ghép mô hình tinh hoàn ở trạng thái trống để thấy sự phân biệt đến giai đoạn tinh tế hóa. Phương pháp này có thể áp dụng ở những bệnh nhân trước tuổi dậy thì để bảo tồn khả năng sinh sản.
 Vì vậy, việc áp dụng các kỹ thuật này vào cuộc sống thực tế cần phải có thời gian.
 3. Đông lạnh tế bào gốc sinh tinh
 Đông lạnh là phương pháp tốt nhất để bảo tồn lâu dài tế bào gốc sinh tinh ( spermatogonia stem cells – SSCs). Tế bào gốc sinh tinh sau khi được phân lập khỏi tinh hoàn và trữ lạnh. Sau khi kết thúc quá trình điều trị ung thư, tế bào gốc sinh tinh sẽ được rã đông và đưa trở lại mô tinh hoàn của bệnh nhân.
 Hiện nay có nhiều nghiên cứu xoay quanh vấn đề này, một nghiên cứu năm 2013 của Mirzapour và cộng sự cho thấy tế bào gốc sinh tinh thu nhận từ bệnh nhân azoospermia được đông lạnh và rã đông bằng DMSO cho thấy khả năng hình thành các dòng tế bào. (Cần thời gian kiểm chứng khả năng áp dụng thực tế).
 Cần cân nhắc điều gì khi lựa chọn phương pháp bảo tồn sinh sản?
 Các phương pháp bảo tồn khả năng sinh sản của nam giới cho phép người đàn ông có thể tạm hoãn kế hoạch có con mà vẫn yên tâm vì mình đã có của để dành. Tỷ lệ mang thai, sinh con khỏe mạnh với tinh trùng rã đông hiện đang ở mức cao.
 Tuy nhiên việc trữ, rã kết hợp với trứng tạo phôi và nuôi phôi đều là những kỹ thuật đòi hỏi nhiều kinh nghiệm và phòng lab hiện đại. Vì vậy nam giới nên cân nhắc lựa chọn những trung tâm hỗ trợ sinh sản uy tín, sở hữu trang thiết bị công nghệ cao để lưu trữ mẫu.
 Vi xử lý micro-TESE giúp nam giới vô tinh có cơ hội tìm thấy tinh trùng và bảo tồn khả năng sinh sản.
 Bên cạnh đó, vấn đề về chi phí, phương pháp thực hiện cũng là điều mà nam giới nên tìm hiểu. Chi phi sẽ được dựa trên quy trình thực hiện, phí lưu trữ theo tháng hoặc năm, vì vậy cần chuẩn bị về vấn đề chi phí trước khi thực hiện phương pháp bảo tồn.
 Tại IVFTA-HCMC sở hữu những kỹ thuật trữ tinh trùng hiện đại, có thể áp dụng trong trữ tinh trùng thường quy và trữ tinh trùng số lượng ít. Việc trữ tinh trùng tại IVFTA không chỉ giúp bảo tồn khả năng sinh sản trong tương lai mà còn mở ra cơ hội có con chính chủ với những trường hợp vô sinh nam khó như vô tinh, người chỉ có vài con tinh trùng trong tinh dịch…
 Bên cạnh đó, IVFTA là trung tâm Hỗ trợ sinh sản có tỷ lệ thành công cao hàng đầu cả nước, với việc áp dụng các công nghệ tiên tiến và kỹ thuật hiện đại như: Ứng dụng huyết tương giàu tiểu cầu trong điều trị nội mạc tử cung mỏng, suy nội mạc, sảy thai nhiều lần liên tiếp; Sử dụng phác đồ kích thích buồng trứng nhẹ cho nhóm phụ nữ có dự trữ buồng trứng (AMH) thấp, suy buồng trứng sớm, đáp ứng buồng trứng kém; xét nghiệm ERA Test đánh giá khả năng tiếp nhận của nội mạc tử cung; trưởng thành trứng non (IVM); tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI); hỗ trợ phôi thoát màng; xét nghiệm di truyền tiền làm tổ (PGT); trữ lạnh giao tử (tinh trùng, trứng); Trữ lạnh mô (mô tinh hoàn, mô buồng trứng)… cùng các phác đồ tiên tiến, các loại thuốc mới… góp phần tăng tỷ lệ IVF thành công, đảm bảo sức khỏe sinh sản cho người bệnh.
 Bảo tồn khả năng sinh sản cho nam giới đang là một trong những dịch vụ được nhiều người quan tâm. Việc bảo tồn sức khỏe sinh sản giúp nam giới có “của để dành” cho tương lai, chủ động được thời gian có con sau khi điều trị bệnh lý.