Thay toàn bộ xương bả vai điều trị bệnh lý ung thư xương bả vai

Bài viết của Ths. BS Nguyễn Trần Quang Sáng - Trưởng khoa Phẫu thuật u xương và phần mềm - Trung tâm Chấn thương chỉnh hình & Y học thể thao - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City 1. Ung thư xương bả vai có thể thay thế được không?
 Thay thế xương bả vai là một phẫu thuật hiếm gặp. Được thực hiện sau khi cắt bỏ hoàn toàn xương bả vai hay gặp trong điều trị các bệnh lý ung thư xương vùng bả vai. Nhằm phục hồi lại chức năng khớp vai, thông qua đó bảo tồn chức năng của khớp khuỷu, và khớp cổ bàn tay.
 Mặc dù ra đời sớm từ hơn 100 năm trước, nhưng đây là vẫn là một kỹ thuật phức tạp và thách thức cho các phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình. Thay thế xương bả vai không chỉ phục hồi giải phẫu xương bả vai mà cần phục hồi hệ thống gân cơ phức tạp xung quanh xương bả vai và khớp vai, đảm bảo cân bằng hoạt động giữa các nhóm cơ..Các kỹ thuật mới, cùng thiết kế về cấu tạo xương bả vai và khớp vai nhân tạo không ngừng được cải tiến. Cho đến ngày nay, thay xương bả vai nhân tạo được áp dụng hầu hết cho các bệnh lý ung thư xương bả vai.
 2. Chỉ định và chống chỉ định thay xương bả vai
 Chỉ định:Ung thư xương bả vaiUng thư phần mềm vùng bả vai xâm lấn xương vaiChống chỉ định:Bệnh nhân không thể thực hiện phẫu thuật như: nhiễm trùng; các bệnh về máu; tim mạch.Ung thư xương giai đoạn muộn, khối u xâm lấn mạch máu thần kinh vùng nách.
 3. Kỹ thuật thực hiện thay thế xương bả vai
 Bệnh nhân được hoàn thiện hồ sơ, báo cáo hội đồng ung thư bệnh viện. Trong đó bao gồm các giáo sư và chuyên gia về ung thư xương trong và ngoài nước.Bệnh nhân phải khám gây mê trước phẫu thuật. Nhập viện 01 ngày trước phẫu thuật và được giải thích kỹ nguy cơ và lợi ích của phẫu thuật.Các bước tiến hành phẫu thuật như sau:Tư thế: Bệnh nhân nằm nghiêng sấpRạch da: Không có đường rạch da theo tiêu chuẩn. Song đường mổ đi hình chữ Z theo gai vai và bờ trong xương bả vai được áp dụng nhiều nhất.Lần lượt bộc lộ, cắt và đánh dấu điểm bám tất cả các hệ thống gân cơ xung quanh xương bả vai. Bảo tồn thần kinh lưng vai và thần kinh trên gai. Bộc lộ cắt và đánh dấu điểm bám phần gân chóp xoay. Toàn bộ xương bả vai được giải phóng, lấy bỏ.Sau khi cắt bỏ toàn bộ xương bả vai, tiến hành sinh thiết tức thì diện cắt phần mềm xung quanh. Đảm bảo không còn tế bào ác tính.Tạo hình lại xương bả vai: Xương bả vai được đặt lại đúng giải phẫu nguyên thuỷ, dưới sự trợ giúp của Robot phẫu thuật, ứng dụng công nghệ 3D.Phục hồi gân cơ bám xung quanh xương bả vai và khớp vai. Đây là bước khó, đòi hỏi phẫu thuật viên phải nắm rõ giải phẫu và chức năng của 17 nhóm cơ xung quanh xương bả vai, cùng hệ thống gân cơ phức tạp xung quanh khớp vai.Cuối cùng vết mổ được sát trùng làm sạch kỹKhâu vết mổ.Bệnh nhân được tập phục hồi chức năng ngay ngày tiếp theo sau mổ.     Hình ảnh sau khi đã thay thế xương bả vai  3. Thay xương bả vai tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec
 Trên thế giới đã thực hiện thay xương bả vai từ lâu và khá rộng rãi. Tuy nhiên tại Việt Nam đây vẫn là kỹ thuật phức tạp và chưa được thực hiện nhiều, chỉ được tiến hành trong vài năm gần đây. Trong đó bệnh viện Vinmec là cơ sở tiên phong thực hiện kỹ thuật này, với sự tham gia của GS.TS. Trần Trung Dũng và cộng sự. Với kinh nghiệm phẫu thuật đi đầu trong nước, ông và cộng sự đã thực hiện hàng trăm ca bảo tồn chi thể trong điều trị bệnh lý ung thư xương.Thay xương bả vai đòi hỏi hệ thống trang thiết bị hiện đại mới có thể tiến hành được. Tại bệnh viện Vinmec ứng dụng công nghệ 3D có thể dựng hình lại toàn bộ xương bả vai. Từ dữ liệu này đưa ra phương án phẫu thuật, đồng thời tái tạo lại xương bả vai nhân tạo phù hợp với giải phẫu ban đầu của xương bả vai.Quá trình cấy ghép xương bả vai đúng vị trí giải phẫu nguyên thuỷ trong cơ thể là bài toán khó. Phòng mổ Hybrid tại Bệnh viện Vinmec tiêu chuẩn châu âu có trang bị hệ thống Robot hỗ trợ, định vị chính xác vị trí giải phẫu giúp giải được bài toán khó khi cấy ghép xương bả vai.     Bệnh nhân sau 3 tháng thay toàn bộ khớp vai. (Chức năng khớp vai gần như bình thường trong khi khớp khuỷu và khớp cổ bàn tay chức năng được bảo tồn nguyên vẹn).  Trung tâm Chấn thương chỉnh hình & Y học thể thao - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City là chuyên khoa chuyên điều trị các chấn thương và tình trạng bệnh liên quan đến hệ thống cơ xương khớp và dây chằng.Trung tâm có thế mạnh chuyên môn trong phẫu thuật, điều trị các bệnh lý:Thay thế một phần hoặc toàn bộ đoạn xương và khớp nhân tạo;Thay khớp háng, gối, khuỷu tay;Thay khớp vai đảo ngược, các khớp nhỏ bàn ngón tay ;Phẫu thuật nội soi khớp tái tạo và sửa chữa các tổn thương dây chằng, sụn chêm;Ung thư xương, u xương và mô mềm cơ quan vận động;Phục hồi chức năng chuyên sâu về Y học thể thao;Phân tích vận động để chẩn đoán, theo dõi và cải thiện thành tích cho các vận động viên; chẩn đoán và hỗ trợ phục hồi cho người bệnh.Trung tâm đang áp dụng các công nghệ hiện đại, tối tân vào điều trị như công nghệ tái tạo hình ảnh 3D và in 3D xương, khớp nhân tạo, công nghệ trợ cụ cá thể hóa được chế tạo và in 3D, công nghệ chế tạo và ứng dụng xương khớp nhân tạo bằng các vật liệu mới, kỹ thuật phẫu thuật chính xác bằng Robot.