Trẻ bị nổi hạch sau tai có sao không? Triệu chứng và nguyên nhân
14/05/2024

Trẻ bị nổi hạch sau tai xuất phát từ nhiều nguyên nhân, đây là hiện tượng không hiếm gặp. Vấn đề đáng nói là nhiều bậc phụ huynh vẫn không biết hạch sau tai ở trẻ em trong trường hợp nào sẽ gây nguy hiểm để tìm cách bảo vệ sức khỏe của trẻ.
 Bài viết sau sẽ được thạc sĩ bác sĩ CKII Đoàn Minh Trông, Đơn vị Đầu Mặt Cổ, BVĐK Tâm Anh TP.HCM chia sẻ về trẻ có hạch nổi sau tai có sao không? Triệu chứng và nguyên nhân hình thành.
 Mục lụcHạch sau tai ở trẻ em là gì?Nguyên nhân trẻ bị nổi hạch sau tai1. Sưng hạch bạch huyết2. Nhiễm trùng3. Miễn dịch suy giảm4. Chấn thương vùng đầu mặt cổ5. Khối u ung thưTriệu chứng nổi hạch sau tai ở trẻKhi nào cần gặp bác sĩ?Chẩn đoán tình trạng hạch nổi sau tai ở trẻ như thế nào?Phương pháp xử lý khi trẻ bị nổi hạch sau tai1. Chườm ấm2. Massage nhẹ nhàng cho trẻ3. Bổ sung cho trẻ thực phẩm giàu vitamin C4. Biện pháp phòng ngừa khi trẻ bị nổi hạch sau taiHạch sau tai ở trẻ em là gì?
 Trẻ bị nổi hạch sau tai là tình trạng hạch bạch huyết tại vị trí này xuất hiện tình trạng sưng. Hạch sau tai là một nhân tố vô cùng quan trọng trong hệ thống hạch bạch huyết trên cơ thể con người, có tác dụng kiểm soát sự lưu thông của dịch bạch huyết.
 Nhờ vậy mà hạch bạch huyết có một vai trò vô cùng lớn, giúp ngăn chặn sự tấn công của các yếu tố gây hại từ bên ngoài cơ thể. Chính vì thế, điều này vô cùng cần thiết đối với sức khỏe của trẻ. (1)
 Vị trí hệ thống hạch bạch huyết ở đầu và cổ
 Thực tế hiện nay cho thấy, hạch sau tai ở trẻ em không còn là tình trạng quá xa lạ, hiện tượng xuất hiện hạch sau tai ở trẻ nhỏ khá phổ biến. Trong nhiều trường hợp, hạch xuất hiện giúp loại bỏ các tác nhân gây bệnh ở trẻ như virus hoặc vi khuẩn.
 Tuy nhiên, khi bị nổi hạch sau tai, bậc phụ huynh nên thận trọng, đây có thể là dấu hiệu cho thấy virus, vi khuẩn đang tích tụ trong cơ thể trẻ và có nguy cơ dẫn đến nhiều bệnh nghiêm trọng, đáng báo động.
 Hạch bạch huyết thường có kích thước khá nhỏ chỉ tầm khoảng 1-2mm. Thông thường, chỉ khi cơ thể có sự tích tụ quá mức các tác nhân gây hại, hạch bạch huyết hoạt động quá mức thì mới nổi lên.
 Nguyên nhân trẻ bị nổi hạch sau tai
 Khi gặp phải tình trạng sưng hạch sau tai ở trẻ, nhiều phụ huynh thường lo lắng không biết đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Khi nắm được nguyên nhân trẻ bị nổi hạch sau tai, cha mẹ sẽ có kế hoạch đưa trẻ đi thăm khám để sức khỏe trẻ không bị ảnh hưởng nhiều cũng như có phương pháp điều trị kịp thời.
 Cha mẹ cần xác định nguyên nhân và đưa trẻ đi khám kịp thời
 Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trẻ bị nổi hạch sau tai, tuy nhiên, đa số nguyên nhân là do bệnh lý liên quan, bao gồm cả những bệnh lành tính và ác tính. (2)
 1. Sưng hạch bạch huyết
 Sưng hạch bạch huyết là tình trạng các hạch bạch huyết trong cơ thể trẻ bị sưng. Nếu trẻ bị sưng hạch bạch huyết, cha mẹ không nên chủ quan mà đây có thể là dấu hiệu của nhiều loại bệnh, nhất là ung thư. Dù sưng hạch bạch huyết là lành tính hay ác tính thì cha mẹ cũng nên đưa trẻ đi thăm khám để điều trị cũng như ngăn ngừa những biến chứng xấu có thể xảy ra.
 2. Nhiễm trùng
 Một trong những nguyên nhân nổi hạch sau tai ở trẻ nhỏ là do nhiễm trùng. Khi các vết thương nhiễm trùng hoặc do mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, nhiễm trùng răng miệng, nhiễm trùng do viêm tai giữa,… thì các hạch bạch huyết phải hoạt động một cách mạnh mẽ để ngăn vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể trẻ. Khi trẻ nổi hạch sau tai do nhiễm trùng sẽ đi kèm thêm nhiều triệu chứng như ho, sốt, sổ mũi, đau họng,…
 Bên cạnh đó, nguyên nhân nhiễm trùng còn do vi khuẩn, virus tính tụ lâu ngày trong cơ thể trẻ, cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe mà cha mẹ không được xem thường.
 3. Miễn dịch suy giảm
 Miễn dịch suy giảm là tình trạng không phải hiếm gặp ở trẻ, do sức đề kháng của trẻ yếu hơn người lớn nên hạch bạch huyết cần hoạt động một cách tích cực. Cha mẹ yên tâm là khi sức khỏe trẻ ổn định trở lại thì hạch sau tai sẽ tự khắc xẹp xuống.
 4. Chấn thương vùng đầu mặt cổ
 Nhiều bậc cha mẹ thường nghĩ chấn thương nhẹ chỉ ảnh hưởng đến bề mặt da nhưng không biết chúng cũng có thể gây viêm các tế bào bên trong cơ thể trẻ. Sưng hạch sau tai ở trẻ nhỏ nguyên nhân có thể do tắc nghẽn đường ống dịch bạch huyết.
 5. Khối u ung thư
 Ngoài những nguyên nhân ở trên đều lành tính, thì hạch sau tai trẻ em có thể đang cảnh báo giai đoạn đầu của một số căn bệnh ung thư như ung thư vòm họng, ung thư hạch, ung thư tuyến giáp,… mà cha mẹ không thể xem thường khi trẻ bị nổi hạch sau tai.
 Triệu chứng nổi hạch sau tai ở trẻ
 Khi cha mẹ nhìn thấy trẻ bị nổi hạch sau tai, để không gây nguy hiểm cho trẻ, cần nắm rõ các triệu chứng để có hướng xử lý kịp thời.
 Tùy thuộc vào nguyên nhân sưng hạch bạch huyết sẽ có các triệu chứng khác nhau như:
 Nổi hạch nhưng không gây đau: Khi phát hiện trẻ nổi hạch sau tai nhưng không kêu đau hay khó chịu, cha mẹ không cần quá lo lắng vì đây là dấu hiệu cho biết con đang mắc một bệnh thông thường nào đó. Khi trẻ bị nổi hạch sau tai mà không có cảm giác đau cho thấy cơ thể trẻ đang hoạt động rất tốt, đang bảo vệ trẻ khỏi các tác nhân gây hại như virus, vi khuẩn.
 Hạch nổi sau tai ở trẻ nhỏ gây đau, đỏ, sưng và nóng: Khi xuất hiện các triệu chứng sưng, đỏ, nóng cha mẹ nên thận trọng và đưa con đi khám ngay. Đây là một trong những triệu chứng cho thấy sức khỏe của trẻ đang ở mức báo động. Nguyên nhân có thể do trẻ bị viêm đường hô hấp, viêm tai giữa hoặc có thể do viêm xoang,…
 Hạch sau tai ở trẻ nhỏ sẽ không gây ra cảm giác đau dữ dội cho trẻ nhưng sẽ đau theo từng giai đoạn, nhất là khi dùng tay chạm vào. Trong trường hợp này thì hạch sau tai trẻ em sẽ không nằm một chỗ mà chạm vào có thể di chuyển.
 Triệu chứng trẻ bị nổi hạch sau tai cứng mà không có sự di chuyển: Là triệu chứng có mức độ nguy hiểm cao nhất mà cha mẹ không nên xem thường, nên đưa trẻ đến thăm khám để có thể điều trị kịp thời, đây có thể là khối u ung thư đáng báo động.
 Khi nào cần gặp bác sĩ?
 Như đã chia sẻ về các triệu chứng trẻ bị nổi hạch sau tai, cha mẹ nên đưa trẻ đi thăm khám khi xuất hiện các triệu chứng ở trên, cụ thể hơn là các dấu hiệu dưới đây:
 Hạch sau tai ở trẻ em có kích thước lớn hơn 2cm.
 Hạch bạch huyết đã sưng hơn 3 tuần mà không có dấu hiệu thuyên giảm.
 Hạch sau tai ở trẻ nhỏ bị sưng đột ngột theo từng giai đoạn, hạch có cảm giác cứng, đau hoặc có thể không đau.
 Hạch sau tai trẻ em bị đỏ, khiến trẻ đau hoặc nóng.
 Trẻ xuất hiện các dấu hiệu như sốt, đổ mồ hôi về đêm hoặc có dấu hiệu khó thở, sụt cân.
 Cần đưa trẻ đi khám ngay khi có triệu chứng nổi hạch sau tai
 Chẩn đoán tình trạng hạch nổi sau tai ở trẻ như thế nào?
 Khi trẻ bị nổi hạch sau tai, để chẩn đoán chính xác nguyên nhân, bác sĩ có thể sẽ sử dụng các phương pháp sau:
 Kiểm tra tiền sử bệnh của trẻ: Cha mẹ lúc này cần cung cấp thông tin cho bác sĩ về thời gian gần đây của trẻ, có mắc các bệnh nào khác không cũng như trẻ bị nổi hạch sau tai khi nào. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng sẽ hỏi trẻ còn có các dấu hiệu hay triệu chứng nào để đưa ra những chẩn đoán ban đầu.
 Kiểm tra tình trạng hạch sau tai ở trẻ nhỏ: Lúc này, bác sĩ sẽ các định kích thước cũng như độ mềm, độ ấm và cấu trúc của hạch. Bác sĩ sẽ sờ xem hạch của trẻ có di chuyển hay không cũng như có gây đau hay khó chịu gì nhiều cho trẻ.
 Xét nghiệm máu: Khi xuất hiện tình trạng hạch nổi ở sau tai, để xác định đó là nguyên nhân lành tính hay ác tính, bác sĩ sẽ tiến hành cho trẻ xét nghiệm máu để đánh giá tổng thể tình trạng của trẻ xem trẻ có đang nhiễm trùng hay mắc bệnh bạch cầu.
 Chụp X-quang hoặc chụp CT: Tùy vào tình trạng cụ thể của trẻ, bác sĩ sẽ đưa ra các phương pháp chẩn đoán phù hợp, chụp X-quang hoặc chụp CT khu vực nổi hạch để xác định các yếu tố khiến trẻ nổi hạch.
 Sinh thiết: Nếu như bác sĩ chẩn đoán, nghi ngờ hạch sau tai ở trẻ nhỏ là khối u ác tính sẽ thực hiện sinh thiết để có kết quả chính xác nhất. Với phương pháp này, bác sĩ sẽ lấy mẫu một phần hoặc toàn bộ hạch sau tai trẻ em để mang đến phòng xét nghiệm, kiểm tra một cách kỹ càng dưới kính hiển vi.
 Bên cạnh đó, cha mẹ có thể tự kiểm tra tình trạng hạch sau tai ở trẻ em. Lúc này, cha mẹ nên rửa tay sạch sẽ, dùng tay chạm vào khu vực nổi hạch theo chuyển động tròn cảm nhận độ mềm, độ cứng của hạch. Không nên chạm vào quá mạnh có thể làm đau hoặc khó chịu cho trẻ.
 Phương pháp xử lý khi trẻ bị nổi hạch sau tai
 Trẻ bị nổi hạch sau tai có thể chỉ là một triệu chứng nhỏ, cha mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện thăm khám để có căn cứ xác định nguyên nhân gây bệnh cũng như phương pháp điều trị bệnh.
 Điều trị bằng chườm ấm và massage để xử các hạch có kích thước nhỏ
 Khi trẻ nổi hạch sau tai có kích thước nhỏ và không gây đau nhức, cha mẹ có thể áp dụng các phương pháp xử lý dưới đây: (3)
 1. Chườm ấm
 Đây được xem là phương pháp dân gian được nhiều bậc phụ huynh áp dụng khi trẻ bị nổi hạch sau tai. Chườm ấm có tác dụng giúp trẻ giảm sưng hạch, kích thích lưu thông máu cũng như tránh ứ đọng dịch bạch huyết tại vùng hạch bị sưng. Phương pháp xử lý này cũng vô cùng đơn giản, cha mẹ chỉ cần dùng khăn sạch nhúng nước ấm rồi vắt khô, đắp lên vùng sau tai của trẻ cho đến khi khăn nguội.
 2. Massage nhẹ nhàng cho trẻ
 Massage nhẹ nhàng cho trẻ với mục đích giúp giảm căng cứng các cơ, hiệu quả trong việc giảm sưng hạch sau tai trẻ em. Cha mẹ cũng nên lưu ý không nên massage quá mạnh cũng như bóp mạnh sẽ làm vỡ các mạch máu bên trong sẽ khiến tình trạng nổi hạch của trẻ nghiêm trọng hơn.
 3. Bổ sung cho trẻ thực phẩm giàu vitamin C
 Có thể nói, vitamin C đóng vai trò vô cùng quan trọng cho cơ thể trẻ, giúp tăng cường sức đề kháng, phục hồi thể trạng cho trẻ. Hạch sau tai ở trẻ em có thể đang báo động cơ thể trẻ thiếu hụt vitamin C, cần tiêu thụ vitamin C để ngăn nguy cơ nhiễm trùng. Cha mẹ nên bổ sung vitamin C tự nhiên cho trẻ bằng nước cam hoặc các loại nước trái cây giàu vitamin C.
 4. Biện pháp phòng ngừa khi trẻ bị nổi hạch sau tai
 Cha mẹ có thể phòng ngừa trẻ bị nổi hạch sau tai với những biện pháp dưới đây:
 Nhắc nhở trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng sau khi ăn uống, học hành hoặc tiếp xúc với môi trường bên ngoài.
 Thường xuyên khử trùng các vật dụng trong nhà như tay nắm cửa, đồ chơi của trẻ, mặt bàn,… nhằm giúp ngăn vi khuẩn sinh sôi, phát triển.
 Tăng cường hệ thống miễn dịch cho trẻ bằng cách bổ sung nhiều trái cây, rau xanh cũng như nhắc nhở, cho trẻ uống đủ 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày.
 Cho trẻ tiêm phòng các loại vaccine được bác sĩ khuyến nghị để bảo vệ sức khỏe, hệ miễn dịch của trẻ và ngăn ngừa nổi hạch sau tai trẻ em.
 Trẻ bị nổi hạch sau tai là tình trạng đáng lo ngại nhưng các bậc phụ huynh không cần quá lo lắng vì có thể giải quyết nếu như phát hiện sớm các nguyên nhân và triệu chứng nổi hạch. Bởi cơ thể của trẻ rất nhạy cảm, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện như người lớn nên rất dễ bị virus, vi khuẩn tấn công, gây ra các tổn thương nghiêm trọng.
 Bài viết đã cung cấp thông tin về vấn đề trẻ bị nổi hạch sau tai. Hy vọng bài viết sẽ giúp ích cho các bậc phụ huynh trong vấn đề chăm sóc sức khỏe trẻ em.