Cơn đau liên tục sau điều trị ung thư vú: Nguyên nhân và khắc phục
14/06/2024

Sau khi phẫu thuật hoặc xạ trị, cơn đau có thể kéo dài một thời gian. Vậy nguyên nhân gây đau do đâu? Cách khắc phục như thế nào? Bài viết sau được thạc sĩ bác sĩ Nguyễn Đỗ Thùy Giang, Trưởng khoa Ngoại Vú, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chia sẻ lý do tại sao và hướng dẫn cách xử lý cơn đau liên tục sau điều trị ung thư vú.
 Mục lụcĐau liên tục sau điều trị ung thư vú là bị gì?Nguyên nhân cơn đau kéo dài sau điều trị ung thư vú1. Tổn thương thần kinh2. Đau cơ xương khớp3. Phù bạch huyếtĐối tượng rủi ro bị đau liên tục sau điều trị ung thư vúCơn đau sau điều trị ung thư vú kéo dài bao lâu?Khi nào tình trạng đau dai dẳng cần gặp bác sĩ?Cách chăm sóc khắc phục cơn đau liên tục sau điều trị ung thư vú1. Thuốc giảm đau2. Tập thể dục và vật lý trị liệu3. Mặc áo ngực vừa vặn4. Liệu pháp bổ sung khác5. Liệu pháp tâm lý và kỹ thuật tự lực6. Thăm khám định kỳĐau liên tục sau điều trị ung thư vú là bị gì?
 Đau liên tục sau điều trị ung thư vú là tình trạng cơ thể xuất hiện cơn nóng, rát, đau, nhức kéo dài ở thành ngực, nách hoặc cánh tay sau điều trị ung thư vú như phẫu thuật cắt bỏ khối u, phẫu thuật cắt bỏ vú, cắt bỏ hạch bạch huyết và tái tạo vú. Đồng thời, cơn đau có thể xảy ra sau khi xạ trị và hóa trị. [1]
 Nguyên nhân cơn đau kéo dài sau điều trị ung thư vú
 Người bệnh xuất hiện cơn đau kéo dài sau điều trị ung thư vú do:
 1. Tổn thương thần kinh
 Hầu hết, các cơn đau liên tục sau điều trị ung thư vú diễn ra liên tục do dây thần kinh tổn thương, bầm hoặc căng giãn trong quá trình phẫu thuật hoặc khi hình thành mô sẹo. Thông thương, dây thần kinh ở phần trên, bên ngoài của vú và nách dễ tổn thương do phẫu thuật. Ngoài ra, một số phương pháp hóa trị cũng có thể làm dây thần kinh tổn thương trầm trọng hơn.
 Một dấu hiệu cảnh báo dây thần kinh tổn thương phổ biến gồm: đau vú và núm vú ảo. Cơn đau có cảm giác như thể xuất phát từ vú và núm vú đã cắt bỏ. Người bệnh khi đau sẽ cảm thấy như áp lực, ngứa, đau nhói hoặc như kim châm. Đôi khi, người bệnh có thể xuất hiện cơn đau ảo sau phẫu thuật, 1 năm hoặc lâu hơn.
 2. Đau cơ xương khớp
 Phẫu thuật ung thư vú và xạ trị ung thư vú có thể gây đau cơ xương. Đây là cơn đau ảnh hưởng đến cơ, khớp và xương. Nếu người bệnh đau hoặc khó chịu ở cơ xương khớp kéo dài có thể do kết quả của việc giảm cử động đau hoặc viêm ở khớp vai, nhóm cơ sau phẫu thuật và xạ trị. Trường hợp này, người bệnh hãy thực hiện các bài tập sau phẫu thuật ngực để lấy lại cử động của cánh tay và vai.
 3. Phù bạch huyết
 Sau điều trị ung thư vú, một số người bệnh xuất hiện triệu chứng mạn tính phù bạch huyết cánh tay. Đây là tình trạng hạch sưng tấy do chất lỏng tích tụ trong các mô của cơ thể. Phù bạch huyết có thể gây cứng và khó chịu ở cánh tay. Triệu chứng sưng hạch bạch huyết cũng xảy ra ở vú, ngực, vai hoặc phần lưng trên, phía ngoài, phía sau nách và bàn tay.
 Người bệnh có thể đau liên tục sau khi điều trị ung thư vú do phù bạch huyết ở cánh tay.
 Đối tượng rủi ro bị đau liên tục sau điều trị ung thư vú
 Người đã phẫu thuật ở vùng trên và nách thường đau và khó chịu liên tục sau điều trị ung thư vú. Điều này xảy ra do những khu vực này dây thần kinh dễ tổn thương hơn. Ngoài ra, cơn đau liên tục cũng phổ biến hơn ở những người:
 Nạo hạch bạch huyết: người bệnh đã cắt bỏ tất cả hạch bạch huyết trong quá trình nạo vét hạch nách thay vì chỉ 1 hoặc 2 hạch như trong sinh thiết hạch trọng điểm sẽ dễ đau dai dẳng sau điều trị ung thư vú.
 Phẫu thuật vú: người bệnh thường sẽ đau nhiều ngày sau phẫu thuật ung thư vú nếu không kiểm soát tốt. Ngoài ra, người bệnh có thể đau trước khi phẫu thuật với bất kể nguyên nhân gì và ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể.
 Xạ trị: người bệnh đã xạ trị vùng thành ngực và nách có sẹo hoặc hạch bạch huyết dưới cánh tay cũng có thể xuất hiện cơn đau.
 Hóa trị: người bệnh hóa trị cũng có thể đau nhói sau điều trị ung thư vú.
 Thừa cân: người bệnh thừa cân có thể đau kéo dài sau điều trị ung thư vú.
 Thạc sĩ bác sĩ Nguyễn Đỗ Thùy Giang, Trưởng khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP.HCM đang phẫu thuật điều trị cho người bệnh.
 Cơn đau sau điều trị ung thư vú kéo dài bao lâu?
 Thông thường, cơn đau sau điều trị ung thư vú sẽ thuyên giảm trong khoảng 3 tháng. Việc người bệnh đau hoặc khó chịu trong vài tuần hoặc vài tháng sau phẫu thuật trên tuyến vú, cắt bỏ hạch hoặc xạ trị đều bình thường. Một số người tiếp tục đau và khó chịu ở vú, ngực, lưng trên, cánh tay, nách trong nhiều tháng đến nhiều năm sau khi phẫu thuật hoặc xạ trị.
 Khi nào tình trạng đau dai dẳng cần gặp bác sĩ?
 Người bệnh hãy đến gặp bác sĩ nếu:
 Cơ thể xuất hiện bất kỳ cơn đau hoặc khó chịu nào sau điều trị ung thư vú, đặc biệt cơn đau mới xuất hiện hoặc khác với tình trạng đã từng gặp trước đây.
 Một số người có thể không hết đau hoàn toàn nhưng kiểm soát được cơn đau.
 Ngoài ra, người bệnh có thể ghi lại thời gian, dấu hiệu, mức độ cơn đau để bác sĩ tìm ra phương pháp điều trị, kiểm soát cơn đau phù hợp nhất.
 Cách chăm sóc khắc phục cơn đau liên tục sau điều trị ung thư vú
 Một số cách chăm sóc khắc phục cơn đau liên tục sau điều trị ung thư vú, bao gồm:
 1. Thuốc giảm đau
 Người bệnh có thể dùng thuốc giảm đau, chẳng hạn như paracetamol hoặc ibuprofen. Thuốc này có dạng viên uống hoặc bôi lên da. Tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý luôn làm theo hướng dẫn trên thuốc.
 Nếu việc dùng thuốc giảm đau không kiểm soát được các triệu chứng người bệnh, hãy đến gặp bác sĩ để được khám và lên điều trị kịp thời. Bác sĩ có thể đề nghị dùng thuốc mạnh hơn như thuốc chứa codeine. Ngoài ra, bác sĩ có thể kê toa thuốc điều trị trầm cảm hoặc động kinh để giảm đau dây thần kinh. Các thuốc này gồm amitriptyline, duloxetine, pregabalin và gabapentin.
 2. Tập thể dục và vật lý trị liệu
 Tùy vào nguyên nhân, người bệnh có thể thường xuyên thực hiện một số bài tập thể dục để giảm bớt cơn đau và cải thiện sức khỏe. Một số người bệnh có thể được giới thiệu đến một nhà vật lý trị liệu. Chuyên gia vật lý trị liệu có thể giúp người bệnh lập kế hoạch tập luyện để cải thiện khả năng vận động và tăng cường sức khỏe. Người bệnh hãy bàn với bác sĩ về lợi ích do hoạt động thể chất mang lại, trừ một số vùng người bệnh có thể tự tham khảo vật lý trị liệu hoặc bơi, đi bộ, yoga..
 3. Mặc áo ngực vừa vặn
 Người bệnh có thể chọn áo ngực vừa vặn với cơ thể để giảm bớt cơn đau. Ngoài ra, người bệnh có thể sử dụng áo ngực chuyên dụng cho phụ nữ đã phẫu thuật ngực.
 4. Liệu pháp bổ sung khác
 Châm cứu có thể giúp giảm đau sau phẫu thuật ung thư vú. Các liệu pháp bổ sung như xoa bóp, bấm huyệt cũng có thể giúp giảm đau. Người bệnh hãy trao đổi với bác sĩ trước khi thử liệu pháp bổ sung.
 5. Liệu pháp tâm lý và kỹ thuật tự lực
 Các liệu pháp tâm lý bao gồm tư vấn và trị liệu hành vi nhận thức có thể tìm ra cách mới để giảm suy nghĩ về cơn đau. Liệu pháp này cũng giảm bớt nỗi lo về cơn đau. Một số người bệnh có thể áp dụng các kỹ thuật tự lực như thư giãn, thiền định, chánh niệm và phân tâm. Kỹ thuật này có thể giúp kiểm soát cơn đau và cải thiện sức khỏe.
 Người bệnh có thể tập yoga hoặc áp dụng kỹ thuật tự lực như thiền định, chánh niệm hoặc phân tâm để giảm cơn đau liên tục sau điều trị ung thư vú.
 6. Thăm khám định kỳ
 Nếu không thể kiểm soát được cơn đau liên tục sau điều trị ung thư vú, người bệnh có thể đến gặp bác sĩ khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP.HCM để được khám và đưa ra phương pháp giúp giảm đau.
 Khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP.HCM quy tụ nhiều chuyên gia chăm sóc sức khỏe khác nhau như bác sĩ, điều dưỡng, chuyên gia vật lý trị liệu và nhà trị liệu nghề nghiệp giúp người bệnh kiểm soát cơn đau. Bác sĩ có thể tư vấn chương trình quản lý cơn đau (PMP)giúp cải thiện chất lượng cuộc sống bằng cách phát triển cách sống chung với cơn đau. Điều này giúp ích cho người bệnh nếu cơn đau vẫn xuất hiện dai dẳng dù đã thử các phương pháp điều trị khác.
 Hơn nữa, các chuyên gia, bác sĩ Khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP.HCM liên tục trau dồi các phương pháp điều trị mới trên thế giới giúp chị em tầm soát ung thư vú, các bất thường bẩm sinh hay mắc phải và bệnh lý tuyến vú khác. Bác sĩ giúp bạn lập kế hoạch điều trị toàn diện, hiệu quả và rút ngắn thời gian đáng kể.
 Ngoài ra, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cũng liên tục nhập các máy móc, trang thiết bị tân tiến nhằm hỗ trợ bác sĩ trong việc chẩn đoán và điều trị cho người bệnh. Khoa còn lập “CLB bệnh nhân ung thư vú bệnh viện Tâm Anh” giúp người bệnh có thể chia sẻ những khó khăn, lo lắng với những người bệnh cùng hoàn cảnh.
 Hầu hết người bệnh đều xuất hiện cơn đau liên tục sau điều trị ung thư vú. Thông qua bài này, người bệnh hiểu được nguyên nhân gây ra các cơn đau và biết cách kiểm soát. Đồng thời, nếu người bệnh phát hiện cơn đau có dấu hiệu bất thường hãy đến gặp bác sĩ khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP.HCM để được điều trị kịp thời.