Hạ thân nhiệt: Cách dự phòng và điều trị

Bài viết bởi Bác sĩ Trần Hải Hà - Khoa Cấp cứu - Bệnh viện Đa khoa quốc tế Vinmec Times City Hạ thân nhiệt là một trường hợp cấp cứu y tế xảy ra khi cơ thể bạn mất nhiệt nhanh hơn mức có thể tạo ra nhiệt, gây ra nhiệt độ cơ thể thấp nguy hiểm. Nhiệt độ cơ thể bình thường là khoảng 98,6 F (37 C). Hạ thân nhiệt xảy ra khi nhiệt độ cơ thể của bạn giảm xuống dưới 95 F (35 C).
 Khi nhiệt độ cơ thể giảm xuống, tim, hệ thần kinh và các cơ quan khác không thể hoạt động bình thường. Nếu không được điều trị, hạ thân nhiệt có thể dẫn đến suy tim và hệ hô hấp hoàn toàn, cuối cùng dẫn đến tử vong.Hạ thân nhiệt thường do tiếp xúc với thời tiết lạnh hoặc ngâm mình trong nước lạnh. Phương pháp điều trị chính để hạ thân nhiệt là các phương pháp làm ấm cơ thể trở lại nhiệt độ bình thường.
 1. Phòng ngừa
 Giữ ấm trong thời tiết lạnhTrước khi bạn hoặc con bạn bước ra ngoài không khí lạnh, hãy nhớ lời khuyên sau đây với từ viết tắt đơn giản COLD - che phủ, vận động quá mức, nhiều lớp, lau khô:Che. Đội mũ hoặc đội mũ bảo vệ khác để ngăn nhiệt cơ thể thoát ra khỏi đầu, mặt và cổ. Che tay bằng găng tay.Cố gắng quá sức. Tránh các hoạt động khiến bạn đổ nhiều mồ hôi. Sự kết hợp của quần áo ẩm ướt và thời tiết lạnh có thể khiến bạn mất nhiệt cơ thể nhanh chóng hơn.Các lớp. Mặc quần áo rộng rãi, nhiều lớp, nhẹ. Quần áo bên ngoài làm bằng chất liệu vải dệt khít, thấm nước là nhất để chắn gió. Các lớp bên trong bằng len, lụa hoặc polypropylene giữ nhiệt cơ thể tốt hơn cotton.Khô. Giữ khô ráo nhất có thể. Ra khỏi quần áo ướt càng sớm càng tốt. Đặc biệt lưu ý giữ tay chân khô ráo vì tuyết rất dễ dính vào găng tay và ủng.     Lưu ý giữ ấm cơ thể trong thời tiết giá lạnh  Giữ an toàn cho trẻ em khỏi cái lạnhĐể giúp ngăn ngừa hạ thân nhiệt khi trẻ ra ngoài vào mùa đông:Mặc cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nhiều lớp hơn người lớn sẽ mặc trong cùng điều kiện.Mang trẻ vào trong nhà nếu trẻ bắt đầu run - đó là dấu hiệu đầu tiên cho thấy tình trạng hạ thân nhiệt đang bắt đầu.Cho trẻ vào trong nhà thường xuyên để sưởi ấm khi chúng chơi bên ngoài.Không cho trẻ ngủ trong phòng lạnh.RượuĐể tránh nguy cơ hạ thân nhiệt liên quan đến rượu, không uống rượu:Nếu bạn định ra ngoài trời lạnhNếu bạn đang chèo thuyềnTrước khi đi ngủ vào những đêm lạnh giáNước lạnh an toànNước không cần phải quá lạnh để gây hạ thân nhiệt. Bất kỳ nước nào lạnh hơn nhiệt độ cơ thể bình thường đều gây mất nhiệt. Những mẹo sau đây có thể tăng thời gian sống sót của bạn trong nước lạnh nếu bạn chẳng may rơi vào:Mặc áo phao. Nếu bạn định đi tàu thủy, hãy mặc áo phao. Áo phao có thể giúp bạn sống lâu hơn trong nước lạnh bằng cách cho phép bạn nổi mà không cần sử dụng năng lượng và bằng cách cung cấp một số lớp cách nhiệt. Gắn một chiếc còi vào áo phao để báo hiệu sự giúp đỡ.Ra khỏi nước nếu có thể. Lên khỏi mặt nước càng nhiều càng tốt, chẳng hạn như trèo lên một chiếc thuyền bị lật úp hoặc bám vào một vật nổi.Đừng cố bơi trừ khi bạn đến gần nơi an toàn. Trừ khi có thuyền, người khác hoặc áo phao ở gần, hãy giữ nguyên. Bơi lội sẽ sử dụng hết năng lượng và có thể rút ngắn thời gian sống sót.Định vị cơ thể để giảm thiểu sự mất nhiệt. Sử dụng một tư thế cơ thể được gọi là tư thế giảm bớt thoát nhiệt (HELP) để giảm mất nhiệt trong khi bạn chờ được hỗ trợ. Giữ đầu gối của bạn vào ngực của bạn để bảo vệ thân của bạn. Nếu bạn đang mặc áo phao quay mặt xuống ở tư thế này, hãy ôm chặt hai chân vào nhau, hai tay để sang hai bên và ngửa đầu ra sau.Đừng cởi bỏ quần áo của bạn. Trong khi ở dưới nước, đừng cởi bỏ quần áo vì nó giúp cách ly bạn khỏi nước. Khóa, cài nút và kéo quần áo của bạn. Che đầu nếu có thể. Chỉ cởi quần áo sau khi bạn ra khỏi nước an toàn và có thể thực hiện các biện pháp để khô và ấm.     Cố gắng lên khỏi mặt nước càng nhanh càng tốt để cơ thể đỡ mất nhiệt  2. Chẩn đoán
 Chẩn đoán hạ thân nhiệt thường rõ ràng dựa trên các dấu hiệu thể chất của một người và các tình trạng mà người bị hạ thân nhiệt bị ốm hoặc được phát hiện.Tuy nhiên, chẩn đoán có thể không rõ ràng, nếu các triệu chứng nhẹ, như khi một người lớn tuổi ở trong nhà có các triệu chứng lú lẫn, thiếu phối hợp và các vấn đề về giọng nói.
 3. Điều trị
 Tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức cho bất kỳ ai có biểu hiện hạ thân nhiệt. Cho đến khi có trợ giúp y tế, hãy làm theo các hướng dẫn sơ cứu hạ thân nhiệt sau.Hãy nhẹ nhàng. Khi giúp một người bị hạ thân nhiệt, hãy nhẹ nhàng xử lý họ. Chỉ hạn chế những cử động cần thiết. Không xoa bóp hoặc chà xát người đó. Các cử động quá mạnh, mạnh hoặc chói tai có thể gây ngừng tim.Di chuyển người ra khỏi lạnh. Di chuyển người đó đến một vị trí khô ráo, ấm áp nếu có thể. Nếu bạn không thể di chuyển người đó ra khỏi cái lạnh, hãy che chắn cho họ khỏi cái lạnh và gió càng nhiều càng tốt. Giữ người đó ở tư thế nằm ngang nếu có thể.Cởi bỏ quần áo ướt. Nếu người đó đang mặc quần áo ướt, hãy cởi bỏ nó. Cắt bớt quần áo nếu cần để tránh cử động quá nhiều.Đắp chăn cho người đó. Dùng nhiều lớp chăn hoặc áo khoác khô để làm ấm người. Che đầu của người đó, chỉ để hở mặt.Cách li cơ thể người bệnh khỏi nền đất lạnh. Nếu bạn đang ở bên ngoài, hãy đặt người đó nằm ngửa trên một tấm chăn hoặc bề mặt ấm khác.Theo dõi nhịp thở. Một người bị hạ thân nhiệt nghiêm trọng có thể bất tỉnh, không có dấu hiệu rõ ràng về mạch hoặc nhịp thở. Nếu hơi thở của người đó ngừng thở hoặc có vẻ thấp hoặc nông một cách nguy hiểm, hãy bắt đầu hô hấp nhân tạo ngay lập tức nếu bạn đã được huấn luyện.Cung cấp đồ uống ấm. Nếu người bị ảnh hưởng tỉnh táo và có thể nuốt được, hãy cung cấp đồ uống ấm, ngọt, không cồn, không chứa caffein để giúp làm ấm cơ thể.     Cung cấp đồ uống ấm cho người bệnh để làm ấm cơ thể từ bên trong  Dùng gạc khô và ấm. Dùng một miếng gạc ấm để sơ cứu (một túi chứa đầy chất lỏng bằng nhựa sẽ ấm lên khi bóp) hoặc một miếng gạc tạm thời bằng nước ấm trong một chai nhựa hoặc một chiếc khăn ủ bằng máy sấy. Chỉ chườm lên cổ, thành ngực hoặc bẹn.Không chườm ấm lên cánh tay hoặc chân. Nhiệt áp dụng cho cánh tay và chân sẽ đẩy máu lạnh trở lại tim, phổi và não, khiến nhiệt độ cơ thể giảm xuống. Điều này có thể gây tử vong.Không áp dụng nhiệt trực tiếp. Không sử dụng nước nóng, đệm sưởi hoặc đèn sưởi để làm ấm người. Nhiệt độ quá cao có thể làm tổn thương da hoặc thậm chí tệ hơn là gây ra nhịp tim không đều, nghiêm trọng đến mức có thể khiến tim ngừng đập.Điều trị cụ thểTùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng hạ thân nhiệt, chăm sóc y tế khẩn cấp để hạ thân nhiệt có thể bao gồm một trong các biện pháp can thiệp sau để tăng thân nhiệt:Làm nóng lại thụ động. Đối với người bị hạ thân nhiệt nhẹ, chỉ cần đắp chăn sưởi và cho uống nước ấm là đủ.Làm nóng máu. Máu có thể được rút ra, làm ấm và tái tuần hoàn trong cơ thể. Một phương pháp làm ấm máu phổ biến là sử dụng máy chạy thận nhân tạo, máy thường được sử dụng để lọc máu ở những người có chức năng thận kém. Cũng có thể cần sử dụng máy bắc cầu tim.Làm ấm dịch truyền tĩnh mạch. Có thể đưa dung dịch nước muối ấm vào tĩnh mạch để giúp làm ấm máu.Làm nóng lại đường thở. Việc sử dụng oxy ẩm qua mặt nạ hoặc ống xông mũi có thể làm ấm đường hô hấp và giúp tăng nhiệt độ của cơ thể.Nếu có nhu cầu tư vấn và thăm khám tại các Bệnh viện và phòng khám thuộc hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc, Quý khách hàng vui lòng liên hệ Website để được phục vụ tốt.