Viêm ruột thừa mạn tính: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa
13/07/2023

Viêm ruột thừa mạn tính gây ra những cơn đau kéo dài hàng tháng, hàng năm. Tình trạng bệnh lý này có nguy cơ tiến triển thành nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Tùy theo mức độ biểu hiện, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc hoặc phẫu thuật để cắt bỏ vùng tổn thương.
 Mục lụcViêm ruột thừa mạn tính là gì?Nguyên nhân viêm ruột thừa mạn tínhTriệu chứng viêm ruột thừa mạn tínhPhương pháp chẩn đoán viêm ruột thừa mạn tínhBiến chứng của viêm ruột thừa mạn tínhĐiều trị viêm ruột thừa mạn tính1. Điều trị bằng thuốc2. Cắt ruột thừaCách phòng ngừa viêm ruột thừa mạn tínhCâu hỏi thường gặp về viêm ruột thừa mạn tính?1. Viêm ruột thừa mạn tính và cấp tính có sự khác biệt không?2. Viêm ruột thừa cấp tính hay mạn tính nguy hiểm hơn?3. Viêm ruột thừa mạn tính có cần phẫu thuật không?Viêm ruột thừa mạn tính là gì?
 Viêm ruột thừa mạn tính là tình trạng viêm nhiễm kéo dài xảy ra trên ruột thừa (một đoạn ruột tận kéo dài từ ruột già), gây ra cơn đau ngay phần bụng dưới bên phải. Triệu chứng có thể kéo dài hàng tháng, hàng năm hoặc xuất hiện rồi biến mất theo thời gian tùy vào từng trường hợp.
 Viêm ruột thừa mạn tính thường có thể chưa phẫu thuật khi có thể kiểm soát triệu chứng hiệu quả bằng các phương pháp nội khoa. Khoảng 23% trong tổng số trường hợp viêm ruột thừa mạn phải thực hiện cắt bỏ ruột thừa.
 Về ruột thừa, đây là cơ quan không có vị trí cố định, gốc ruột thừa thường ở manh tràng nơi hội tụ 3 dải cơ dọc.
 Ở 65% người bệnh, ruột thừa nằm sau phúc mạc và 31% ở hố chậu. Qua chẩn đoán hình ảnh, nhiều trường hợp ruột thừa ở khoang sau phúc mạc, trong tiểu khung hoặc nằm sau hồi tràng, manh tràng… Thực tế, ruột thừa có nhiều vị trí, dẫn đến nhiều sự thay đổi đáng kể về dấu hiệu lâm sàng… khi xảy ra viêm nhiễm.
 Tình trạng viêm mạn tính xảy ra trên ruột thừa
 Nguyên nhân viêm ruột thừa mạn tính
 Viêm ruột thừa mạn tính có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau. Một số trường hợp không xác định nguyên nhân chính xác. Các nguyên nhân phổ biến có thể kể đến gồm:
 Sạn phân
 Phì đại hạch bạch huyết gây chèn ép gốc ruột thừa
 Tổn thương niêm mạc của ruột thừa (thường do virus)
 Khối u
 Do sự xâm nhập và gây hại của giun đường ruột
 Viêm nhiễm mạn của đường tiêu hóa
 Sự tích tụ của các vật thể lạ, phổ biến nhất là hạt trái cây
 Triệu chứng viêm ruột thừa mạn tính
 Viêm ruột thừa mạn tính thường khó chẩn đoán do triệu chứng không rõ ràng và dễ gây nhầm lẫn với một số vấn đề bệnh lý khác. Ở một số trường hợp, biểu hiện nhận thấy duy nhất là đau bụng nhẹ. Cơn đau xuất phát ở vùng bụng dưới bên phải sau đó lan dần về phía rốn. Các triệu chứng khác có liên quan đến tình trạng này bao gồm:
 Sốt
 Cảm thấy mệt mỏi, mất năng lượng
 Buồn nôn hoặc tiêu chảy
 Không phải tất cả người bệnh đều có chung những dấu hiệu này. Triệu chứng có thể cải thiện sau đó quay trở lại lần nữa, gây cản trở đáng kể đến quá trình chẩn đoán. Tuy nhiên, viêm mạn tính ở ruột thừa có nguy cơ trở thành một tình trạng viêm cấp, do đó cần theo dõi, phát hiện sớm để điều trị kịp thời.
 Cơn đau viêm ruột thừa mãn tính xuất hiện ở vùng bụng dưới bên phải
 Phương pháp chẩn đoán viêm ruột thừa mạn tính
 Viêm ruột thừa mạn tính thường được chẩn đoán dựa theo kết quả từ các phương pháp sau:(1)
 Khám lâm sàng các triệu chứng, đặc biệt cần khai thác tiền sử đau vùng bụng ¼ dưới bên phải lặp đi lặp lại
 Khám thực thể vùng bụng
 Xét nghiệm máu để kiểm tra dấu hiệu nhiễm trùng
 Xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu để loại trừ nhiễm trùng bàng quang hoặc thận
 Xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh để phát hiện viêm và tình trạng vỡ ruột thừa như: Chụp cắt lớp vi tính (CT), chụp cộng hưởng từ ( MRI ), siêu âm.
 Tình trạng viêm ruột thừa mạn tính rất dễ chẩn đoán sai khi người bệnh dường như không có triệu chứng điển hình, đặc biệt là ở phụ nữ trong độ tuổi hoạt động tình dục (nhầm lẫn với các vấn đề phụ khoa) hoặc điều trị thuốc kháng sinh liên quan đến bệnh lý khác.
 Biến chứng của viêm ruột thừa mạn tính
 Viêm ruột thừa mạn tính nếu không được theo dõi và điều trị có thể có những tiến triển nghiêm trọng như sau:
 Viêm ruột thừa cấp
 Vỡ ruột thừa
 Hình thành áp xe trong ổ bụng
 Viêm phúc mạc
 Nhiễm trùng huyết
 Tất cả các tình trạng trên đều rất nguy hiểm, cần được can thiệp y tế sớm để tránh đe dọa đến tính mạng.
 Điều trị viêm ruột thừa mạn tính
 Với người bệnh mắc viêm ruột thừa mạn tính, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp dựa trên mức độ nghiêm trọng, bao gồm:
 1. Điều trị bằng thuốc
 Khác với tình trạng cấp tính, viêm mạn tính trên ruột thừa không yêu cầu phẫu thuật khẩn cấp.
 Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc kháng sinh để điều trị nhiễm trùng, kết hợp theo dõi sự thuyên giảm triệu chứng viêm.
 Cefotetan và cefoxitin là hai loại kháng sinh thường được sử dụng phổ biến
 Người bệnh dị ứng với penicillin thì có thể thay thế bằng carbapenem
 Người bệnh đang mang thai (cần phải thận trọng trong dùng thuốc và các cận lâm sàng hình ảnh học)
 Kháng sinh có thể dùng dự phòng trước phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa.
 Người bệnh có thể ngừng dùng kháng sinh điều trị khi triệu chứng sốt biến mất và số lượng bạch cầu trở về trạng thái bình thường.
 2. Cắt ruột thừa
 Trong viêm ruột thừa mạn, nếu người bệnh bị đau nhiều (ảnh hưởng sinh hoạt, làm việc) hoặc viêm tái phát nhiều lần liên tục, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa. Hiện nay, phẫu thuật nội soi luôn được lựa chọn. Ca phẫu thuật thường diễn ra trong vòng chưa đầy 1 giờ đồng hồ. Ở Việt Nam, sau mổ 1 ngày, người bệnh có thể về nhà và tái khám khoảng 5 -7 ngày sau đó thay vì ở lại bệnh viện lâu hơn.
 Hầu hết các trường hợp đều cảm thấy tình trạng bệnh cải thiện tích cực sau mổ. Tuy nhiên, người bệnh cần tuyệt đối tuân theo chỉ định chăm sóc, kiêng cữ, tái khám của bác sĩ để đảm bảo đẩy nhanh thời gian phục hồi.
 Phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa do viêm mạn tính
 Cách phòng ngừa viêm ruột thừa mạn tính
 Hiện nay, viêm ruột thừa mạn tính (kể cả viêm ruột thừa cấp) vẫn chưa có giải pháp phòng ngừa hiệu quả. Cách tốt nhất vẫn là xây dựng chế độ ăn uống giàu chất xơ để làm giảm nguy cơ mắc bệnh, chẳng hạn như ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh, trái cây…
 Câu hỏi thường gặp về viêm ruột thừa mạn tính?
 Dưới đây là một số giải đáp thắc mắc thường gặp liên quan đến viêm ruột thừa mạn tính, người bệnh nên tham khảo để cập nhật thêm thông tin hữu ích:
 1. Viêm ruột thừa mạn tính và cấp tính có sự khác biệt không?
 Cả hai tình trạng này thường có các triệu chứng tương tự nhau nên rất dễ gây nhầm lẫn. Tuy nhiên, người bệnh có thể phân biệt qua một số dấu hiệu sau:(2)
 Viêm ruột thừa mạn tính: Tình trạng viêm xuất hiện với các triệu chứng kéo dài, thường xuất hiện rồi biến mất, sau đó tái phát. Nếu người bệnh không được điều trị kịp thời, cơn đau có thể xảy ra liên tục hàng tháng, hàng năm. Cơn đau thường nhẹ hơn so với viêm ruột thừa cấp tính.
 Viêm ruột thừa cấp tính: Đây là tình trạng viêm xuất hiện với các triệu chứng đau đột ngột, mức độ đau nhiều, kéo dài trong vòng 24 – 48 giờ, cần can thiệp y tế khẩn cấp để tránh nguy hiểm đến tính mạng. Dấu hiệu dễ nhận biết là đau bụng, cơn đau bắt đầu xung quanh rốn sau đó di chuyển xuống vùng bụng dưới bên phải. Cơn đau có thể nhẹ, âm ỉ sau đó tăng dần. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể sốt nhẹ, buồn nôn, táo bón và tiêu chảy.
 2. Viêm ruột thừa cấp tính hay mạn tính nguy hiểm hơn?
 Do các biểu hiện tương tự nhau, viêm ruột thừa mạn tính và viêm ruột thừa cấp tính dễ bị nhầm lẫn. Trong một số trường hợp, viêm ruột thừa mạn tính không được chẩn đoán cho đến khi trở thành viêm ruột thừa cấp tính.(3)
 Viêm ruột thừa mạn tính có thể có các triệu chứng nhẹ hơn, tồn tại trong một thời gian dài và biến mất rồi lại xuất hiện. Tình trạng này có thể không được chẩn đoán trong vài tuần, vài tháng hoặc nhiều năm.
 Viêm ruột thừa cấp tính có các triệu chứng nghiêm trọng hơn, xuất hiện đột ngột trong 24 đến 48 giờ. Viêm ruột thừa cấp tính cần điều trị ngay lập tức.
 3. Viêm ruột thừa mạn tính có cần phẫu thuật không?
 Trong một số trường hợp, viêm ruột thừa mạn tính không nhất thiết phải phẫu thuật. Tùy mức độ nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc kháng sinh để kiểm soát nhiễm trùng hoặc triệu chứng đau. Nếu các giải pháp này hoàn toàn không mang lại hiệu quả, người bệnh cần tiến hành phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa bằng phẫu thuật nội soi.
 Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật nội soi tiêu hóa (BVĐK Tâm Anh TP.HCM) và Khoa Ngoại Tổng hợp (BVĐK Tâm Anh Hà Nội) là những trung tâm y tế chuyên khoa Tiêu hóa uy tín, cung cấp dịch vụ thăm khám và điều trị cao cấp, hiệu quả cho các bệnh nhân mắc các vấn đề về gan từ nhẹ đến nặng (gan nhiễm mỡ, viêm gan cấp tính, mạn tính, xơ gan, ung thư gan…). Hệ thống BVĐK Tâm Anh quy tụ đội ngũ bác sĩ Nội khoa – Ngoại khoa – Nội soi tiêu hóa chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm, bên cạnh đó là sự hỗ trợ của hệ thống thiết bị y tế hiện đại, nhập khẩu từ nước ngoài, phục vụ tối đa nhu cầu thăm khám và điều trị của khách hàng.
 Để đặt lịch thăm khám và điều trị các bệnh về gan với các chuyên gia bác sĩ về Tiêu hóa của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, xin vui lòng liên hệ:
 Trên đây là tổng hợp tất cả các thông tin liên quan đến tình trạng viêm ruột thừa mãn tính, nguyên nhân, triệu chứng điển hình và phương pháp điều trị hiệu quả. Hy vọng thông qua những chia sẻ này, bạn đã có thêm nhiều cập nhật hữu ích để chủ động theo dõi, phát hiện bệnh từ sớm.