Suy tĩnh mạch là bệnh gì? Có nguy hiểm không?

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Lã Thị Thùy - Trung tâm Tim mạch - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. Chiếm một tỷ lệ dân số đáng kể nhất là đối tượng nữ, bệnh có xu hướng tăng theo tuổi. Suy tĩnh mạch nếu không được điều trị sớm gây nhiều hậu quả ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống của người bệnh, một số ít hậu quả có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.
 1. Bệnh suy tĩnh mạch là gì?
 Suy van tĩnh mạch mạn là bệnh lý thường gây phù nề chi dưới, thay đổi da, và khó chịu do tăng áp lực tĩnh mạch chi dưới. Đây là bệnh lý phổ biến, gây giảm chất lượng cuộc sống, giảm năng suất làm việc.Bệnh suy tĩnh mạch mạn bản chất có thể xảy ra ở bất kỳ tĩnh mạch nào trên cơ thể. Tuy nhiên là bệnh thường xảy ra nhất là ở các tĩnh mạch chân do hệ thống tĩnh mạch chân dài, cấu tạo phức tạp thường phải chịu áp lực lớn. Trắc nghiệm: Bạn có hiểu đúng về huyết áp cao không?
 Huyết áp cao còn được gọi là kẻ giết người thầm lặng vì bệnh thường không có triệu chứng. Thiếu hụt kiến thức về huyết áp cao có thể làm cho tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn. Dưới đây là những câu hỏi trắc nghiệm vui giúp bạn hiểu đúng về bệnh cao huyết áp.  Bắt đầu  2. Bệnh học
 Nguyên nhân suy tĩnh mạch mạn là do trào ngược hay tắc nghẽn dòng máu trong tĩnh mạch. Suy tĩnh mạch mạn có thể tiến triển từ suy giảm chức năng của van tĩnh mạch. Trong tất cả trường hợp thì hậu quả đều là tăng áp lực tĩnh mạch chi dưới.Rối loạn chức năng van tĩnh mạch nông thường là do suy yếu hay bất thường trong cấu trúc van hoặc giãn tĩnh mạch làm van tĩnh mạch không thể hoạt động tĩnh thường. Một số trường hợp, rối loạn chức năng van là do bẩm sinh hay cũng có thể là hậu quả của chấn thương, đứng lâu, thay đổi nội tiết tố, huyết khối.Rối loạn chức năng tĩnh mạch sâu thường do huyết khối tĩnh mạch sâu trước đó dẫn đến viêm, sẹo dính van và hẹp lòng mạch. Thủng van tĩnh mạch cho phép áp lực cao đi vào hệ thống tĩnh mạch nông dẫn đến giãn nở van, làm van tĩnh mạch nông không thể khép lại được.Bất kể nguyên nhân gì thì áp lực tĩnh mạch tăng cao hậu quả là gây đau, phù và bệnh lý tĩnh mạch nhỏ. Một số bệnh nhân tăng sắc tố da vĩnh viễn do lắng đọng hemosiderin khi tế bào hồng cầu thoát ra ngoài mô xung quanh. Nhiều người cũng sẽ bị chứng xơ cứng da-mỡ, là tình trạng da dày lên do xơ hóa mỡ dưới da. Khi bệnh tiến triển, vi tuần hoàn bị xáo trộn, sự suy yếu của lớp da có thể hình thành loét.
 3. Nguyên nhân và các yếu tố gây suy tĩnh mạch
 Nguyên nhân suy van tĩnh mạch có thể chia thành nguyên nhân nguyên phát (70%) và thứ phát (30%).Nguyên nhân nguyên phát thường do khiếm khuyết bẩm sinh hoặc thay đổi trong sinh hóa thành tĩnh mạch. Nghiên cứu cho thấy có sự giảm elastin, tăng tái cấu trúc chất nền ngoại bào và thâm nhiễm viêm. Những sự thay đổi này làm mất sự toàn vẹn của tĩnh mạch thúc đẩy sự giãn nở thành tĩnh mạch và suy chức năng van tĩnh mạch.Nguyên nhân thứ phát do hậu quả của huyết khối tĩnh mạch sâu kích thích phản ứng viêm làm tổn thương thành tĩnh mạch. Dù nguyên nhân gì thì suy tĩnh mạch kéo dài cũng gây ra tăng áp lực tĩnh mạch. Nguyên nhân không thể thay đổi phổ biến nhất là giới nữ, hội chứng May-Thurner (tăng áp lực tĩnh mạch chậu không do huyết khối). Những yếu tố nguy cơ khác bao gồm: hút thuốc, béo phì, thai kỳ, đứng lâu, huyết khối tĩnh mạch sâu và tổn thương tĩnh mạch.Yếu tố nguy cơ của suy tĩnh mạch chi dưới:Tuổi caoTiền căn huyết khối tĩnh mạch chi dướiLối sống tĩnh tạiSử dụng thuốc tránh thaiChấn thương ở chânTăng huyết áp.     Thừa cân cũng là một trong những yếu tố nguy cơ làm suy tĩnh mạch  4. Triệu chứng nhận biết
 4.1 Giai đoạn sớm
 Cảm giác khó chịu ở bắp chân, nặng chân, có khi có các cảm giác dị cảm kiến bò, nóng rátChuột rút ở bắp chân thường xảy ra vào ban đêmSưng phù xung quanh mắt cá chân, rõ vào buổi tốiGiãn các mao mạch và tĩnh mạch nông ở chânĐau nhức , tê mỏi chânCác triệu chứng tăng lên vào chiều tối, sau khi đứng lâu và giảm sau khi ngủ dậy, sau nghỉ ngơi, kê chân cao, chườm lạnh...
 4.2 Giai đoạn sau
 Hình thành huyết khối tĩnh mạch gây ra các triệu chứng:Huyết khối tĩnh mạch nông: Tĩnh mạch nổi hẳn lên có thể nhìn rõ bằng mắt thường, sờ ấm và cứng dọc theo tĩnh mạch, rất đau và có thể kèm theo đỏ da. Huyết khối tĩnh mạch nông thường ít gây các biến chứng và hậu quả ảnh hưởng tới tính mạng.Huyết khối tĩnh mạch sâu: Chân nóng, sưng đỏ, đau nhức nhối, ngứa, có thể bị chảy máu, nhiễm trùng thứ phát. Trường hợp huyết khối tĩnh mạch sâu có thể nguy hiểm tới tính mạng do huyết khối có thể bong và đi lên phổi gây tắc mạch phổi.Loạn dưỡng da chân: Da phù nề, dày lên, có thể bong vảy da, chảy nước và thay đổi màu sắcLoét chân: Xuất hiện các vết loét rất đau, ban đầu loét nông sau sâu và rộng dần, dễ bội nhiễm vi khuẩn.
 5. Biến chứng của suy tĩnh mạch mạn tính
 Bệnh nếu không điều trị gây các biến chứng có thể ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống và có thể là tính mạng:Huyết khối tĩnh mạch sâuThuyên tắc phổi (tắc mạch máu ở phổi) nguy hiểm và gây tử vong caoĐau mạn tính và loét chânPhù mạch bạch huyết thứ phát.     Huyết khối tĩnh mạch sâu là biến chứng của suy tĩnh mạch