Các kiến thức cơ bản về mộng du bạn cần biết

Mộng du- chứng rối loạn khiến cho người bệnh có thể thực hiện được trạng thái đứng lên và đi bộ khi đang ngủ. Chứng bệnh thường xảy ra khi người bệnh đang chuyển từ giai đoạn ngủ sâu sang giai đoạn chuẩn bị thức dậy. Mộng du chủ yếu xảy ra ở trẻ em với độ tuổi từ 4 đến 8 tuổi. Nhưng vẫn có thể xảy ra ở người lớn. Bài viết sẽ cung cấp thêm thông tin về chứng bệnh này giúp bạn phòng ngừa và điều trị hiệu quả.
 1. Mộng du
 Mộng du - rối loạn hành vi bắt nguồn từ giấc ngủ sâu và dẫn đến việc đi bộ hoặc thực hiện các hành vi phức tạp khác trong khi hầu như vẫn đang ngủ. Bệnh này phổ biến hơn ở trẻ em so với người lớn và có nhiều khả năng xảy ra nếu một người có tiền sử gia đình mắc bệnh này, bị thiếu ngủ hoặc dễ bị thức giấc vào ban đêm nhiều lần.Tai nạn trong những đợt này có thể gây ra chấn thương, và mộng du có liên quan đến giấc ngủ tồi tệ hơn và buồn ngủ ban ngày. Điều trị tích cực có thể không cần thiết đối với nhiều người, nhưng khi các đợt cấp thường xuyên hơn hoặc dữ dội hơn, một số lựa chọn điều trị có thể có lợi.Mộng du là sao? Mộng du - một dạng rối loạn giấc ngủ hay chứng ngủ ký sinh. Rối loạn giấc ngủ thường xảy ra những hành vi bất thường trong khi ngủ. Những rối loạn này nằm ở ranh giới giữa ngủ và thức, vì vậy các hành động xảy ra trong các đợt mất ngủ bất thường. Rối loạn giấc ngủ có thể được phân loại dựa trên một phần của chu kỳ ngủ mà chúng xảy ra. Mộng du xảy ra trong giấc ngủ không REM (NREM), thường ở giai đoạn III của chu kỳ giấc ngủ, còn được gọi là giấc ngủ sâu. Cùng với các chứng rối loạn giấc ngủ khác như nói khi ngủ, rối loạn kích thích và kinh hoàng khi ngủ, mộng du được phân loại là một chứng rối loạn kích thích NREM.
 2. Các triệu chứng của mộng du
 Vì sao bị mộng du? Các triệu chứng của mộng du có thể liên quan đến nhiều loại hành động đơn giản hoặc phức tạp mà một người thực hiện trong khi hầu như vẫn đang ngủ. Người bệnh có thể mở to đôi mắt thủy tinh với vẻ mặt trống rỗng và thường phản ứng không mạch lạc trong bài phát biểu của họ.Mộng du không chỉ giới hạn ở việc đi bộ mà còn có các loại hành động khác có thể xảy ra và vẫn nằm dưới sự che chở của mộng du. Ví dụ như chạy, các hành động thường ngày như mặc quần áo, di chuyển đồ đạc, thực hiện hành vi tình dục (mất ngủ) hoặc đi tiểu ở những nơi không thích hợp. Hoặc có thể xảy ra các hành ít ít thường xuyên hơn chẳng hạn như các hành vi có thể gây ra bạo lực hoặc có thể phức tạp hơn, bao gồm cả việc cố gắng lái xe ô tô.Các cơn mộng du có thể kéo dài trong vài giây đến nửa giờ với hầu hết kết thúc trong vòng chưa đầy 10 phút. Người bệnh có thể quay trở lại giường và ngủ tiếp hoặc có thể thức dậy bối rối khi vẫn chưa ra khỏi giường.Một triệu chứng chính của chứng mộng du và các chứng rối loạn giấc ngủ NREM khác là người đó hầu như không bao giờ nhớ lại cơn mộng du khi họ thức dậy. Vì lý do đó, người bệnh thường tìm hiểu về chứng mộng du của mình từ một thành viên trong gia đình hoặc bạn cùng nhà.Một yếu tố phổ biến khác của rối loạn giấc ngủ NREM thường xảy ra trong một phần ba hoặc nửa đêm đầu tiên khi một người có xu hướng dành phần trăm thời gian cao hơn trong giai đoạn ngủ sâu NREM.     Người mộng du hầu như không nhớ những việc mình làm khi họ thức dậy  3. Sự phổ biến của tình trạng mộng du
 Mộng du xảy ra ở trẻ em nhiều hơn so với người lớn. Một nghiên cứu dài hạn cho thấy 29% trẻ em từ khoảng 2 đến 13 tuổi bị mộng du với tỷ lệ mắc bệnh cao nhất ở độ tuổi từ 10 đến 13. Ở người lớn, tỷ lệ mắc bệnh ước tính lên đến 4%. Những người mộng du không nhớ các giai đoạn khiến việc xác định chính xác tần suất nó xảy ra là một thách thức. Ngoài ra, các nghiên cứu đôi khi định nghĩa mộng du theo nhiều cách khác nhau.
 4. Mối nguy hiểm của mộng du
 Mộng du có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe. Thương tích có thể xảy ra nếu một người đi và ngã hoặc va chạm với vật gì đó trong khi đi bộ hoặc chạy hoặc có thể xảy ra một tình huống nguy hiểm đến tính mạng. Hành vi bạo lực có thể gây tổn hại cho người mộng du hoặc những người khác.Các hành động trong giai đoạn mộng du có thể mang lại cảm giác xấu hổ. Ví dụ, một người có thể cảm thấy xấu hổ về hành vi khiêu dâm, bộc phát mạnh bạo hoặc đi tiểu không đúng chỗ.Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng những người mộng du có mức độ buồn ngủ quá mức vào ban ngày và các triệu chứng mất ngủ. Người ta không biết liệu những vấn đề này phát sinh do những xáo trộn thực sự từ mộng du hay có một yếu tố tiềm ẩn nào ảnh hưởng đến giấc ngủ của họ khiến họ có nguy cơ mắc cả mộng du và buồn ngủ ban ngày.Ngoài ra, mộng du có thể gây ra hậu quả cho bạn cùng giường, bạn cùng phòng và / hoặc bạn cùng nhà. Tình trạng mộng du xảy ra có thể khiến giấc ngủ của họ bị gián đoạn và chúng có thể bị ảnh hưởng tiêu cực bởi hành vi của một người trong các tập.
 5. Nguyên nhân của mộng du
 Các chuyên gia về giấc ngủ tin rằng mộng du thường xảy ra khi một người đang trong giai đoạn ngủ sâu và bị đánh thức một phần theo cách kích hoạt hoạt động thể chất trong khi hầu như vẫn ngủ. Các yếu tố khác nhau ảnh hưởng đến khả năng xảy ra kiểu thức tỉnh từng phần này:Di truyền và tiền sử gia đình: Các nghiên cứu cho thấy một mô hình rõ ràng trong đó một số người có khuynh hướng di truyền với chứng mộng du và các chứng rối loạn giấc ngủ NREM khác. Khoảng 22% trẻ em có cha mẹ không có tiền sử mộng du sẽ gặp phải tình trạng này. Ngược lại, 47% trẻ em bị mộng du nếu cha hoặc mẹ có tiền sử mắc bệnh này và 61% trẻ em bị mộng du nếu cả cha và mẹ đều mắc bệnh này.Thiếu ngủ: Thiếu ngủ có liên quan đến nguy cơ cao mắc chứng mộng du, có thể do mất nhiều thời gian hơn để ngủ sâu sau một thời gian thiếu ngủ.Một số loại thuốc: Thuốc có tác dụng an thần có thể đẩy mọi người vào một kiểu ngủ làm tăng khả năng mắc chứng mộng du.Rượu: Uống rượu vào buổi tối có thể tạo ra sự bất ổn trong giai đoạn ngủ của một người và có thể làm tăng nguy cơ mộng du.Chấn thương não: Các tình trạng ảnh hưởng đến não, bao gồm sưng não (viêm não 6), có thể là nguyên nhân dẫn đến chứng mộng du.Sốt: Ở trẻ em, sốt được phát hiện làm cho khả năng mộng du cao hơn và nó có thể liên quan đến việc gia tăng số lần kích thích bệnh tật vào ban đêm.Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA): OSA là một chứng rối loạn giấc ngủ, trong đó đường thở bị tắc nghẽn, gây khó thở khi ngủ. Những khoảng dừng này, có thể xảy ra hàng chục lần mỗi đêm, tạo ra sự gián đoạn giấc ngủ và có thể dẫn đến mộng du.Hội chứng chân không yên (RLS): RLS một dạng rối loạn giấc ngủ gây ra cảm giác muốn cử động các chi, đặc biệt là chân khi nằm xuống. Nó gây ra kích thích vào ban đêm, từ đó một người có thể chuyển sang giai đoạn mộng du.Căng thẳng: Nhiều loại căng thẳng khác nhau có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, bao gồm cả việc gây ra giấc ngủ rời rạc hoặc gián đoạn hơn có thể làm tăng khuynh hướng mộng du. Căng thẳng có thể là về thể chất, chẳng hạn như do đau đớn hoặc xúc động. Một số loại căng thẳng có thể liên quan đến sự khó chịu hoặc thay đổi chẳng hạn như khi đi du lịch và ngủ ở một nơi xa lạ.Trẻ em bị mộng du có thể thấy rằng các cơn ngừng xảy ra khi chúng lớn hơn hoặc chúng có thể tiếp tục mộng du khi trưởng thành. Mặc dù hầu hết mộng du bắt đầu từ thời thơ ấu, tình trạng này cũng có thể bắt đầu ở tuổi trưởng thành.     Tình trạng thiếu ngủ có thể liên quan đến chứng mộng du  6. Điều trị mộng du
 Điều trị mộng du phụ thuộc vào độ tuổi của bệnh nhân, tần suất xảy ra và mức độ nguy hiểm hoặc mức độ nguy hiểm của các cơn. Đối với trẻ em và người lớn, tốt nhất nên nêu lo lắng về chứng mộng du với bác sĩ, người có thể làm việc để tìm ra nguyên nhân có khả năng xảy ra nhất và lập một kế hoạch điều trị phù hợp.Trong nhiều trường hợp, mộng du không cần điều trị tích cực vì các cơn rất hiếm và ít gây nguy hiểm cho người ngủ hoặc những người xung quanh. Các cơn mộng du thường ít xảy ra hơn theo độ tuổi, vì vậy đối với một số người, chứng mộng du sẽ tự giải quyết bằng bất kỳ liệu pháp cụ thể nào.Loại bỏ rủi ro an toàn. Giảm tác hại của bệnh mộng du được xem như cân nhắc quan trọng đối với những người mộng du. Một số cách có thể giảm thiểu rủi ro an toàn bao gồm:Giữ các vật sắc nhọn hoặc vũ khí ở nơi xa và xa tầm tayĐóng và chốt cửa bao gồm cả của ra vào và cửa sổLoại bỏ các nguy cơ vấp ngã khỏi sàn nhàLắp đặt đèn có sử dụng cảm biến chuyển độngSử dụng chuông báo cửa hoặc chuông báo đi ngủ nếu người bệnh rời khỏi giườngĐiều trị các nguyên nhân cơ bảnNếu mộng du của một người có liên quan đến chứng rối loạn tiềm ẩn như OSA hoặc RLS, thì việc điều trị tình trạng đó có thể giải quyết được chứng mộng du. Tương tự, nếu việc sử dụng thuốc an thần hoặc các loại thuốc khác góp phần gây ra chứng mộng du, bác sĩ có thể khuyên bạn nên thay đổi liều lượng thuốc sử dụng hoặc chuyển sang một loại thuốc khác.Đánh thức dự đoánĐánh thức dự đoán-đánh thức một người nào đó ngay trước khi cơn mộng du tiềm ẩn có khả năng xảy ra. Vì mộng du có liên quan đến một giai đoạn ngủ cụ thể, nên nó thường xảy ra vào cùng một thời điểm mỗi đêm. Đánh thức ai đó ngay trước thời điểm đó có thể ngăn họ bị đánh thức một phần có thể gây ra mộng du. Sự thức tỉnh được dự đoán trước đã có hiệu quả trong việc giúp nhiều trẻ em hết mộng du và có thể hữu ích cho những người khác nhưng chưa được nghiên cứu cẩn thận ở bệnh nhân người lớn.
 Cải thiện vệ sinh giấc ngủVệ sinh giấc ngủ đề cập đến môi trường và thói quen liên quan đến giấc ngủ của một người. Vệ sinh giấc ngủ kém, chẳng hạn như có lịch trình ngủ không nhất quán hoặc uống caffein hoặc rượu gần giờ đi ngủ hoặc nằm trên nệm không thoải mái, có thể góp phần gây ra các vấn đề về giấc ngủ và mất ngủ.Cải thiện vệ sinh giấc ngủ khuyến khích giấc ngủ ổn định và đáng tin cậy hơn đồng thời giảm nguy cơ thiếu ngủ có thể gây ra mộng du.Liệu pháp hành vi nhận thứcLiệu pháp nhận thức hành vi (CBT) là một hình thức trị liệu nói chuyện nhằm chống lại những suy nghĩ và hành động tiêu cực. CBT cho chứng mất ngủ (CBT-I) đã chứng minh hiệu quả trong việc cải thiện giấc ngủ, thường bằng cách điều chỉnh lại cách một người nghĩ về giấc ngủ. Sự thích nghi của CBT tồn tại đối với căng thẳng và lo lắng, và áp dụng cẩn thận CBT, bao gồm các kỹ thuật thư giãn, có thể giúp ngăn ngừa các đợt mộng du liên quan đến căng thẳng.ThuốcKhi các phương pháp điều trị khác không hiệu quả, có thể cân nhắc sử dụng thuốc để cố gắng chấm dứt chứng mộng du. Ví dụ như thuốc benzodiazepine và thuốc chống trầm cảm. Nghiên cứu ban đầu đã chỉ ra rằng melatonin cũng có thể hữu ích trong việc giải quyết chứng mộng du.Bất kỳ loại thuốc nào, dù là thuốc kê đơn hay không kê đơn, đều có những lợi ích và rủi ro tiềm ẩn và bác sĩ luôn ở vị trí tốt nhất để xác định xem liệu thuốc đó có phù hợp trong tình huống cụ thể của bất kỳ người nào hay không.
 7. Đánh thức một người bị mộng du có an toàn hay không
 Hầu hết các chuyên gia khuyên không nên đánh thức chói tai đối với những người đang trong giai đoạn mộng du. Bởi vì họ không nhận thức được tình hình của mình, một sự thức giấc bất chợt có thể gây ra sự sợ hãi, bối rối hoặc tức giận. Nếu có thể, bạn hãy cố gắng hướng dẫn người mộng du tránh khỏi những nguy hiểm tiềm ẩn và quay trở lại giường. Một giọng nói nhẹ nhàng, êm ái và nhiều nhất là một cái chạm nhẹ có thể hữu ích trong việc hướng dẫn họ.Nếu bạn cần đánh thức một người đang mộng du, bạn hãy cố gắng đánh thức một cách nhẹ nhàng nhất có thể cho người bệnh và lưu ý rằng người bệnh có thể sẽ bị mất phương hướng khi thức dậy. Nguồn tham khảo: webmd.com, mayoclinic.org, sleepfoundation.org