U bã đậu là bệnh gì? Lành tính hay ác tính? Các vị trí mọc ưa thích
20/02/2023

U nang bã đậu (sebaceous cyst), còn được gọi là u bã đậu hoặc nang bã đậu; đây là bệnh phổ biến, ảnh hưởng đến ít nhất 20% người trưởng thành. Bệnh không nguy hiểm nhưng gây khó chịu và mất thẩm mỹ. Vậy u bã đậu là bệnh gì? Lành tính hay ác tính? Các vị trí mọc ưa thích của bã đậu là những đâu? Câu trả lời sẽ có trong bài viết dưới đây.
 Mục lụcU bã đậu là gì?Nguyên nhân hình thành u bã đậu?Dấu hiệu nhận biết u bã đậu?U bã đậu có nguy hiểm không?Chẩn đoán u bã đậuPhương pháp điều trị u bã đậuCác câu hỏi có thể bạn quan tâm1. U bã đậu có nên mổ không?2. Mổ u bã đậu có đau không?3. U bã đậu có tái phát không?4. Ngăn ngừa u bã đậu như thế nào?U bã đậu là gì?
 U bã đậu (hay u tuyến bã) là một nốt phồng phát triển chậm ở dưới da, có màng bao bọc. Bên trong bao là chất nhờn đặc mềm màu vàng hoặc vàng đục, có cặn như chất bã và bao có thể có lỗ thông ra ngoài da. U bã đậu thường lành tính, không đau, thỉnh thoảng có thể bị nhiễm trùng, lúc đó người bệnh sẽ có cảm giác khó chịu, tấy đỏ, đau nhức. (1)
 U bã đậu có thể mọc ở mọi nơi trên cơ thể: đầu, cổ, tai, lưng, tay, chân. U bắt nguồn từ lớp ngoài cùng của da (lớp biểu bì), tên thật của chúng là nang biểu bì (epidermoid cyst), nhưng nhiều người, kể cả những người trong ngành y, thường sử dụng thuật ngữ là nang bã hơn là nang thượng bì.
 Sự hình thành u bã đậu (u tuyến bã)
 Nguyên nhân hình thành u bã đậu?
 Tuyến bã nhờn là cơ quan bên trong da, có nhiệm vụ sản xuất và bài tiết một chất như sáp hay dầu (chất bã). Chất này đi theo một đường ống đổ vào nang lông, sau đó thoát ra ở lỗ chân lông giúp bôi trơn da. Khi đường ống bị tắc, chất bã không được bài tiết ra ngoài, tích tụ lại hình thành u bã đậu. (2)
 Dấu hiệu nhận biết u bã đậu?
 U bã đậu thường nổi lên trên bề mặt da, sờ vào có cảm giác mềm, không đau. Dùng tay ấn nắn thấy u di chuyển được.
 U bã đậu thường xuất hiện ở da dầu hoặc vùng da tiết nhiều mồ hôi, chất bã như: lưng, nách, ngực, phía trước hoặc sau vành tai, mông…
 U bã đậu có triệu chứng giống như nổi mụn bọc, dễ nhầm với mụn, nhọt. Thế nhưng, nếu tự nặn bã đậu tại nhà lại dễ tái phát.
 U bã đậu lành tính không gây khó chịu nhưng nếu viêm nhiễm lâu ngày sẽ gây hoại tử, đau đớn và khó chịu. Đầu u màu xanh, khi bể sẽ có chất dịch màu vàng kèm mùi hôi chảy ra.
 Một số trường hợp u bã đậu quá to sẽ chèn vào các dây thần kinh khiến bệnh nhân khó chịu, đau nhức.
 U bã đậu có nguy hiểm không?
 Không! U bã đậu không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, một số người lầm tưởng u bã đậu giống mụn bọc nên tự ý dùng tay rạch, nặn lấy nhân bên trong. Khi đó, bệnh chẳng những không giảm mà còn tái phát nhiều lần tăng nguy cơ nhiễm trùng. Ngoài ra, sau phẫu thuật u bã đậu, việc chăm sóc và vệ sinh không đảm bảo, vi khuẩn xâm nhập làm vết thương dễ viêm nhiễm. (3)
 U có kích thước nhỏ thường không gây đau. Song, nếu u to, viêm nhiễm sẽ gây hoại tử, hình thành các vết loét, mưng mủ.
 U bã đậu không ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe nhưng gây mất thẩm mỹ khi mọc ở cằm, mặt, phía trước hoặc sau tai.
 Yếu tố tăng khả năng hình thành u bã đậu
 Bệnh không chỉ hình thành do ống tuyến bã bị tắc mà còn xuất hiện do vệ sinh không kỹ các vùng tiết nhiều mồ hôi, từng mắc bệnh về da,…
 Chẩn đoán u bã đậu
 Ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ bị u bã đậu, người bệnh cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám và điều trị kịp thời. Hiện u bã đậu được chẩn đoán dựa trên khám lâm sàng. Bác sĩ sẽ căn cứ vào dấu hiệu nhận biết, vị trí mọc để xác định có phải là u bã đậu hay không, từ đó đưa ra hướng điều trị phù hợp. (4)
 Trường hợp chưa thể chắc chắn có phải u bã đậu hay không, bác sĩ sẽ chỉ định một số xét nghiệm cần thiết như: siêu âm, chụp CT (chụp cắt lớp vi tính), chụp cộng hưởng từ (MRI),…từ đó giúp xác định và chẩn đoán chính xác.
 Lưu ý, u bã đậu không điển hình, có thể là ung thư khi có những dấu hiệu sau: đường kính lớn hơn 5cm, tái phát nhanh sau khi đã loại bỏ, nhiễm trùng hoặc chảy mủ.
 Bác sĩ thăm khám u bã đậu cho bệnh nhân
 Phương pháp điều trị u bã đậu
 Là một loại u lành tính, không gây nguy hiểm nhưng mất thẩm mỹ. Phương pháp tối ưu để loại bỏ u bã đậu là phẫu thuật, chủ yếu thực hiện tiểu phẫu (ca phẫu thuật nhỏ, thực hiện ngay mà không cần gây mê, chỉ gây tê tại chỗ).
 Người bệnh nên điều trị khối u sớm, chưa nhiễm trùng, kích thước nhỏ tầm 1-2cm. Nếu điều trị chậm trễ, u bã đậu dễ nhiễm khuẩn, chảy mủ và viêm loét, lúc này việc cắt bỏ u phức tạp, mất nhiều thời gian và nguy cơ để lại sẹo xấu rất cao. Tuyệt đối không tự ý dùng tay nặn, rạch để loại bỏ u bã đậu, vì có thể gây nhiễm trùng, viêm loét.
 Tại cơ sở y tế, các bác sĩ sẽ gây tê và sát trùng tại vị trí mọc u bã đậu, sau đó dùng lưỡi dao rạch một vết trên da để lấy toàn bộ nang bã.
 Trường hợp u bã đậu đã viêm nhiễm, bác sĩ sẽ chỉ định dùng các loại thuốc chữa nhiễm trùng, kháng viêm và giảm đau. Nếu tình trạng viêm nhiễm đã ổn, bác sĩ sẽ xem xét làm tiểu phẫu bóc tách, loại bỏ lớp vỏ nang bao bọc bên ngoài cùng chất bã bên trong.
 U bã đậu có thể tự hết nhưng rất hiếm. Nên uống nhiều nước, ăn các loại trái cây chứa nhiều vitamin C, rèn luyện thể dục thể thao, đặc biệt là luôn giữ cho da thông thoáng, khi đó tuyến bã nhờn ở lỗ chân lông không còn bí tắc, cơ thể được giải độc, giải nhiệt, khối u sẽ nhỏ dần và teo lại.
 Các câu hỏi có thể bạn quan tâm
 1. U bã đậu có nên mổ không?
 Phẫu thuật (mổ) cắt bỏ là phương pháp chữa trị u bã đậu phổ biến và mang lại hiệu quả. Vì vậy, ngay khi có những dấu hiệu nghi ngờ mắc u bã đậu, người bệnh nên đến các bệnh viện chuyên khoa để chẩn đoán và điều trị kịp thời.
 2. Mổ u bã đậu có đau không?
 Trong quá trình loại bỏ u bã đậu, bệnh nhân được bác sĩ gây tê tại chỗ nên không có cảm giác đau. Sau mổ, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc cho người bệnh để điều trị tại nhà.
 3. U bã đậu có tái phát không?
 Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ loại bỏ hoàn toàn tạp chất và vỏ bọc của u. Chẳng may nang vỏ còn sót lại thì khả năng tái phát rất cao.
 4. Ngăn ngừa u bã đậu như thế nào?
 Để ngăn ngừa u bã đậu hình thành, cần lưu ý một số biện pháp sau:
 Giữ cho lỗ chân lông sạch, khô thoáng. Với da dầu, việc vệ sinh cần làm thường xuyên.
 Vệ sinh cơ thể hàng ngày để tránh tích tụ bã nhờn.
 Chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM có các dịch vụ điều trị những bệnh về da. Với trang thiết bị hiện đại, cùng đội ngũ bác sĩ, nhân viên y tế giàu kinh nghiệm, BVĐK Tâm Anh luôn mang đến những dịch vụ chăm sóc sức khỏe tận tâm, chất lượng, hiệu quả cho người bệnh.
 Để đặt lịch khám và điều trị với các chuyên gia đầu ngành tại Chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, quý khách có thể đặt hẹn trực tuyến qua các cách sau đây:
 Gọi tổng đài 0287 102 6789 – 093 180 6858 (TP HCM) hoặc 024 3872 3872 – 024 7106 6858 (Hà Nội) để đăng ký lịch hẹn khám bệnh riêng với chuyên gia, thông qua nhân viên chăm sóc khách hàng.
 Đăng ký hẹn khám bệnh với bất kỳ bác sĩ nào mà mình tin tưởng tại đường link: https://tamanhhospital.vn/danh-cho-khach-hang/dat-lich-kham/
 Gửi tin nhắn trên Fanpage Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hoặc Fanpage Tiết niệu – Nam học BVĐK Tâm Anh
 Nhắn tin qua Zalo OA của BVĐK Tâm Anh.
 Những thông tin hữu ích từ bài viết trên sẽ giúp hiểu thêm về khái niệm u bã đậu là gì? Bệnh lành hay ác tính? Vị trí mọc ưa thích là những đâu? Người bệnh có thể dựa vào đó để kịp thời phát hiện và điều trị.