Thoát vị bẹn nghẹt: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán, phòng ngừa
29/03/2024

Thoát vị bẹn nghẹt là biến chứng phức tạp, nguy hiểm của các bệnh lý thoát vị bẹn. Bệnh nếu không có biện pháp can thiệp sớm có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng.
 Thoát vị bẹn nghẹt xảy ra khi các tạng (cơ quan) ở trong túi thoát vị bị siết lại ở cổ túi, không thể chui vào lại được ổ bụng và bị thiếu máu nuôi. Nếu không được xử trí sớm, tình trạng này có thể dẫn tới hoại tử tạng thoát vị. Khi bị thoát vị bẹn nghẹt, người bệnh có thể xuất hiện những triệu chứng như vùng thoát vị bị sưng, đỏ viêm và có thể sốt đi kèm.
 Mục lụcThoát vị bẹn nghẹt là gì?Nguyên nhân thoát vị bẹn nghẹtTriệu chứng thoát vị bẹn nghẹt1. Triệu chứng cơ năng2. Triệu chứng thực thểChẩn đoán thoát vị bẹn nghẹtBiến chứng của thoát vị bẹn nghẹtĐiều trị thoát vị bẹn nghẹt1. Điều trị thoát vị bẹn nghẹt không mổ2. Phẫu thuật điều trị thoát vị bẹn nghẹtCách phòng ngừa thoát vị bẹn nghẹtThoát vị bẹn nghẹt là gì?
 Thoát vị bẹn nghẹt là tình trạng các tạng (ruột, buồng trứng, mạc nối…) trong túi thoát vị bị thắt nghẽn lại ở cổ túi. Chúng bị đè ép, không thể di chuyển để về lại vị trí ban đầu và thiếu máu nuôi.
 Thoát vị bẹn nghẹt là tình trạng nguy hiểm, cần có biện pháp xử trí sớm
 Thoát vị bẹn nghẹt cần phải được chẩn đoán và xử trí ngay lập tức. Vì nếu sau 6 – 12 tiếng, những tạng trong túi thoát vị sẽ ứ trệ tuần hoàn, không được cung cấp đủ máu nuôi, dẫn tới hoại tử. Tình trạng này có thể gây tắc ruột, nghẹt ruột, viêm phúc mạc và các rối loạn toàn thân khác. Các tình trạng này đều có thể dẫn đến tử vong nếu không xử lý kịp thời.
 Nguyên nhân thoát vị bẹn nghẹt
 Những nguyên nhân gây thoát vị bẹn nghẹt gồm:
 Đột ngột tăng áp lực ổ bụng như vận động mạnh, ho mạnh, nâng vác vật nặng… làm các tạng chui qua lỗ thoát vị nhanh, gây nghẹt đột ngột.
 Lỗ thoát vị hẹp hay do những cân cơ tại lỗ thoát vị chắc, ít đàn hồi. Các tạng gặp nhiều khó khăn trong việc di chuyển, dẫn tới tình trạng nghẹt.
 Tạng mới chui xuống túi thoát vị, trong khi một tạng khác đã chui xuống trước đó.
 Quai ruột trong túi thoát vị gấp khúc nhiều làm cho các chất dịch, hơi ứ đọng. Tình trạng này khiến áp lực trong lòng quai tăng cao, giãn to, bị đè ép.
 Triệu chứng thoát vị bẹn nghẹt
 Để nhận biết bệnh thoát vị bẹn nghẹt cần quan sát, chú ý tới các triệu chứng bệnh dưới đây:
 1. Triệu chứng cơ năng
 Tại vùng thoát vị, người bệnh bị đau nhói, đau dữ dội, đột ngột. Triệu chứng đau có thể lan xuống vùng bìu hoặc lan lên lưng và bụng.
 Khối phồng do thoát vị bẹn nghẹt gây ra sẽ khác với thoát vị bẹn. Khối phồng do thoát vị bẹn nghẹt có cảm giác đau, cố định một chỗ, không tự mất đi khi thay đổi tư thế.
 Nôn mửa, bí trung đại tiện.
 2. Triệu chứng thực thể
 Tại vùng bẹn, bìu xuất hiện khối phồng, gây khó chịu cho người bệnh.
 Dùng tay chạm vào khối phồng có cảm giác căng chắc, ấn vào rất đau.
 Khối phồng thoát vị giữ nguyên kích thước khi người bệnh ho và rặn. Ngoài ra, khi dùng tay đẩy và ấn, khối phồng vẫn giữ nguyên vị trí, không dịch chuyển.
 Vùng da ở vị trí thoát vị có màu sẫm hay đỏ hơn so với màu da xung quanh.
 Người bệnh bị mệt do sốt, xuất hiện triệu chứng táo bón, phân lẫn máu, tăng nhịp tim, suy nhược cơ thể…
 Người bệnh thoát vị bẹn nghẹt có thể bị sốt, tăng nhịp tim, suy nhược cơ thể
 Chẩn đoán thoát vị bẹn nghẹt
 Thoát vị bẹn nghẹt thường được chẩn đoán trong phòng cấp cứu, có thể dễ dàng nhận thấy khi kiểm tra tổng quát người bệnh và khi người bệnh mô tả các triệu chứng. Bác sĩ có thể chỉ định bệnh nhân thực hiện các chẩn đoán hình ảnh, chẳng hạn như siêu âm, để kiểm tra xem liệu thoát vị có làm tắc ruột không.(1)
 Thoát vị nghẹt cần được điều trị bằng phẫu thuật ngay lập tức, giúp ngăn ngừa tổn thương nghiêm trọng cho cơ thể, hạn chế tổn thương vĩnh viễn các mô trong cơ thể.
 Biến chứng của thoát vị bẹn nghẹt
 Thoát vị bẹn nghẹt cần được phát hiện sớm và xử trí càng nhanh càng tốt. Nếu sau 6-12 tiếng, tình trạng có thể tiến triển thành những biến chứng rất nguy hiểm như:(2)
 Nghẹt ruột: Biến chứng này xuất hiện khi các tạng dính với túi thoát vị, với cổ hay với những phần ở trong túi thoát vị, dẫn tới tình trạng các tạng không thể di chuyển trở lại vào ổ bụng. Bệnh nhân sẽ thấy kích thước túi thoát vị tăng lên, gây đau ở vùng thoát vị.
 Tắc ruột: Biến chứng này thường xảy ra ở ruột non hay đôi khi là ở đại tràng, ít nhất là ở trực tràng và dạ dày. Tắc ruột khiến các mạch máu bị tắc nghẽn. Lúc này, người bệnh sẽ bị đau liên tục tại vùng thoát vị hay đau quặn theo từng cơn. Nếu không có biện pháp xử trí ngay, bệnh nhân có nguy cơ cao bị hoại tử ruột.
 Nghẽn ruột: Tình trạng quai ruột bị chèn ép tại cổ thoát vị sẽ làm gián đoạn quá trình lưu thông trong ruột. Những đoạn ruột ở phía trước bị tắc nghẽn. Bệnh nhân có thể xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, nôn, thậm chí có nguy cơ cao bị viêm phúc mạc.
 Điều trị thoát vị bẹn nghẹt
 1. Điều trị thoát vị bẹn nghẹt không mổ
 Bác sĩ thường chỉ định điều trị nội khoa thường đối với bệnh nhi dưới 1 tuổi, phát hiện sớm trước 6 giờ từ khi bắt đầu đau và chưa có biến chứng, cụ thể:
 Cho người bệnh sử dụng thuốc giảm đau và an thần theo theo liều lượng phù hợp.
 Đặt nửa bệnh nhân trong chậu nước ấm khoảng 15-20 phút, để khối thoát vị có thể tự di chuyển lên được.
 Nhẹ nhàng xoa khối thoát vị để tránh làm vỡ những tạng bên trong hay đẩy một đoạn ruột đã hoại tử lên ổ bụng.
 Người bệnh có thể được chỉ định dùng thuốc giảm đau và an thần
 Nếu các tạng đã lên được, người bệnh cần được đeo băng ép tại chỗ, theo dõi sát để phòng ngừa tình trạng ruột hoại tử thứ phát gây viêm phúc mạc, sau đó đợi ống phúc tinh mạc bị xơ hóa và bịt kín. Tuy nhiên, nếu người bệnh không đáp ứng với hướng điều trị này, bác sĩ sẽ cân nhắc đến chỉ định phẫu thuật.
 2. Phẫu thuật điều trị thoát vị bẹn nghẹt
 Với người trưởng thành, khi khối thoát vị nghẹt gây tắc ruột, bệnh nhân cần được phẫu thuật. Phương pháp này giúp giải phóng nhanh những tạng bị nghẹt, bị thiếu máu; xử trí những tạng bị tổn thương (nếu có) và quan trọng nhất là phục hồi thành bụng – nguyên nhân gây thoát vị.
 Phẫu thuật điều trị thoát vị bẹn nghẹt được thực hiện bằng phương pháp mổ mở hay phẫu thuật nội soi. Tùy thuộc tình trạng biến chứng, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp thích hợp.
 So với mổ mở truyền thống, phẫu thuật nội soi sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội. Đây là phương pháp xâm lấn tối thiểu nên ít gây đau, ít chảy máu và hạn chế xuất hiện những biến chứng trong và sau phẫu thuật. Thời gian nằm viện ngắn, bệnh nhân phục hồi nhanh. Ngoài ra, phẫu thuật nội soi còn hỗ trợ bác sĩ đánh giá tình trạng bẹn ở bên còn lại, có thể xử trí luôn nếu có xảy ra thoát vị.
 Lưu ý khi phẫu thuật điều trị thoát vị bẹn nghẹt:
 Tránh để những tạng thoát vị tuột vào trong ổ bụng khi chưa có kết luận chính xác về tình trạng nghẹt.
 Đánh giá tình trạng thoát vị nghẹt đúng để có phương án xử trí phù hợp.
 Đánh giá đúng đoạn ruột còn khả năng phục hồi.
 Cách phòng ngừa thoát vị bẹn nghẹt
 Dù đã được điều trị, thoát vị bẹn nghẹt vẫn có thể tái phát. Do đó, phòng ngừa bệnh là điều cần thiết giúp hạn chế thoát vị bẹn và thoát vị bẹn nghẹt, cụ thể:
 Kiểm soát tốt cân nặng thông qua việc xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh kết hợp tập thể dục thể thao mỗi ngày.
 Uống nhiều nước, tăng cường bổ sung các thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh trái cây…, để hạn chế tình trạng táo bón.
 Tránh nâng vác vật nặng; hạn chế công việc nặng nhọc hay công việc yêu cầu đứng trong thời gian dài.
 Không hút thuốc để ngăn ngừa tình trạng viêm phế quản mạn tính, gây ho kéo dài.
 Duy trì khám sức khỏe tổng quát (6 tháng/lần hoặc 1 năm/lần) để kiểm soát các bệnh lý có nguy cơ, dẫn tới tình trạng thoát vị bẹn trong tương lai.
 Thường xuyên tập thể dục để kiểm soát tốt cân nặng, giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh thoát vị bẹn nghẹt
 Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật nội soi tiêu hóa (BVĐK Tâm Anh TP.HCM) và Khoa Ngoại Tổng hợp (BVĐK Tâm Anh Hà Nội) thuộc Hệ thống BVĐK Tâm Anh là những trung tâm y tế chuyên khoa Tiêu hóa uy tín, cung cấp dịch vụ thăm khám và điều trị cao cấp, hiệu quả cho người bệnh gặp các vấn đề về đường tiêu hóa từ nhẹ đến nặng.
 Nơi đây quy tụ đội ngũ bác sĩ Nội soi tiêu hóa – Nội khoa và Ngoại khoa Tiêu hóa – Gan Mật Tụy – Hậu môn trực tràng chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm. Đặc biệt, các phương pháp ngoại khoa tiên tiến được áp dụng trong các lĩnh vực Nội soi và Phẫu thuật nội soi ít xâm lấn, giúp bệnh nhân nhanh hồi phục, không để lại sẹo bởi các tuổi hàng đầu như TS.BS Đỗ Minh Hùng, TTƯT.TS.BS Phạm Hữu Tùng, BS.CKII Nguyễn Quốc Thái, TS.BS Trần Thanh Bình, ThS.BS.CKII Trần Hiếu Nhân, BS.CKII Hồ Thị Bích Thủy, BS.CKI Đặng Lê Bích Ngọc; điều trị Gan Mật Tụy kỹ thuật hiện đại với TS.BS Phạm Công Khánh, BS.CKII Võ Ngọc Bích; thăm khám và tư vấn bệnh lý nội tiêu hóa với ThS.BS.CKII Lê Thanh Quỳnh Ngân, BS.CKI Huỳnh Văn Trung, BS.CKI Hoàng Đình Thành, ThS.BS Nguyễn Thị Ngọc Bích, ThS.BS.CKI Đoàn Hoàng Long; phẫu thuật trong điều trị các bệnh lý hậu môn trực tràng như ThS.BS Nguyễn Văn Hậu, ThS.BS Ngô Hoàng Kiến Tâm, ThS.BS Nguyễn Thanh Biên…
 Các bác sĩ Khoa Ngoại Tổng hợp cũng dẫn đầu với các kỹ thuật hiện đại trong phẫu thuật nội soi ổ bụng với các tên tuổi chuyên gia như TTƯT.PGS.TS Triệu Triều Dương, ThS.BS.CKII Nguyễn Văn Trường, ThS.BS Lê Văn Lượng… Các chuyên gia thuộc lĩnh vực nội soi tiêu hóa tiêu biểu như TS.BS Vũ Trường Khanh, BSNT Đào Trần Tiến, BSNT Hoàng Nam, BS.CKII Bùi Quang Thạch…
 Ngoài ra, bệnh viện còn được trang bị hệ thống thiết bị y tế hiện đại, nhập khẩu từ nước ngoài, phục vụ tối đa nhu cầu thăm khám và điều trị của khách hàng.
 Để đặt lịch thăm khám và điều trị các bệnh lý đường tiêu hóa với các chuyên gia bác sĩ về Tiêu hóa của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, xin vui lòng liên hệ:
 Thoát vị bẹn nghẹt là biến chứng nguy hiểm, cần có biện pháp xử trí càng sớm càng tốt. Vì thế, khi xuất hiện các triệu chứng của thoát vị bẹn nghẹt, bệnh nhân cần nhanh chóng tới những cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán và điều trị càng sớm càng tốt, giảm thiểu nguy cơ xuất hiện các biến chứng nguy hiểm.