Ung thư vú tiến triển: Nguyên nhân, điều trị và tiên lượng bệnh
29/04/2024

Bài viết này, thạc sĩ bác sĩ Nguyễn Đỗ Thùy Giang, Trưởng khoa Ngoại Vú, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sẽ giải đáp thắc về bệnh ung thư vú tiến triển để giúp bạn hiểu thêm về triệu chứng, phương pháp điều trị và triển vọng hiện tại của bệnh ung thư vú tiến triển.
 Mục lụcUng thư vú tiến triển là gì?Triệu chứng ung thư vú giai đoạn tiến triển phổ biếnChẩn đoán ung thư vú giai đoạn tiến triểnBiến chứng rủi ro của bệnhCách điều trị ung thư vú tiến triển1. Hóa trị2. Liệu pháp nhắm mục tiêu3. Liệu pháp hormone4. Liệu pháp miễn dịch5. Phẫu thuật hoặc xạ trịTiên lượng và triển vọng điều trị bệnhPhòng ngừa ung thư vú tiến triển được không?Khám, điều trị & chăm sóc tại khoa Ngoại Vú – BVĐK Tâm AnhCâu hỏi thường gặp về ung thư vú tiến triển1. Tỷ lệ tiến triển ung thư vú là bao nhiêu?2. Ung thư vú giai đoạn di căn có chữa được không?Ung thư vú tiến triển là gì?
 Ung thư vú tiến triển là giai đoạn khối u ung thư đã lan sang bộ phận khác của cơ thể. Nếu người bệnh được chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú giai đoạn muộn, điều quan trọng phải biết điều gì sẽ xảy ra. May mắn thay, với các phương pháp điều trị mới và đang phát triển hiện tại, việc người bệnh sống chung với bệnh ung thư giai đoạn muộn không còn hiếm gặp.
 Ung thư vú giai đoạn tiến triển bao gồm: ung thư vú giai đoạn 3 và giai đoạn 4.
 Ung thư vú giai đoạn 3 hoặc tiến triển cục bộ: người bệnh có tất cả đặc điểm ung thư vú tiến triển. Tuy nhiên, ung thư vú tiến triển cục bộ không ảnh hưởng đến cơ quan ở xa như xương hoặc phổi. Thay vào đó, bệnh ung thư có thể ảnh hưởng đến hạch bạch huyết gần đó và mô hoặc da xung quanh bướu.
 Ung thư vú di căn hoặc giai đoạn 4: lúc này ung thư đã lan sang bộ phận khác của cơ thể. Bệnh vẫn được xem là ung thư vú ngay cả khi tế bào ung thư có trong xương hoặc phổi, bởi vẫn thuộc tế bào ung thư vú.
 Triệu chứng ung thư vú giai đoạn tiến triển phổ biến
 Không phải tất cả người bệnh ung thư vú giai đoạn tiến triển đều có triệu chứng giống nhau. Một số triệu chứng ung thư vú giai đoạn tiến triển phổ biến, bao gồm:
 Khối u vú rõ có thể nhìn hoặc sờ thấy.
 Có sự thay đổi trên da vú như lúm đồng tiền hoặc phát ban.
 Tiết dịch núm vú.
 Đau hoặc khó chịu trong vú.
 Mệt mỏi.
 Giảm cân không rõ nguyên nhân.
 Ăn không ngon.
 Ngoài ra, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng khác phụ thuộc vào nơi ung thư đã lan rộng đến như:
 Xương: ung thư vú giai đoạn tiến triển đã lan đến xương, người bệnh có thể đau hoặc dễ gãy xương khi có chấn thương nhẹ,…
 Não: khi ung thư vú giai đoạn tiến triển đến não, người bệnh có thể đau đầu, gặp vấn đề về trí nhớ hoặc ảnh hưởng trên vận động,…
 Phổi: ung thư vú giai đoạn iến triển ở phổi có thể gây ho mãn tính hoặc khó thở,…
 Gan: ban đầu, bệnh ung thư vú lan đến gan không gây triệu chứng. Tuy nhiên, khi bệnh đến giai đoạn tiến triển có thể làm vàng da hoặc sưng bụng.
 Ung thư vú giai đoạn tiến triển là tình trạng khối u ung thư đã lan sang bộ phận khác của cơ thể.
 Chẩn đoán ung thư vú giai đoạn tiến triển
 Các xét nghiệm chẩn đoán ung thư vú giai đoạn tiến triển được thực hiện, bao gồm:
 Chụp X-quang ngực.
 Chụp CT ngực, bụng, não, xương sống hoặc toàn thân.
 Quét xương (xạ hình xương).
 Quét MRI các bộ phận nghi ngờ ung thư di căn.
 Các xét nghiệm chẩn đoán khác, bao gồm:
 Xét nghiệm máu: kiểm tra dấu ấn sinh học của khối u để tìm dấu hiệu bệnh trong máu.
 Chẩn đoán hình ảnh: một số phương pháp chẩn đoán hình ảnh bác sĩ thường áp dụng, gồm:
 Quét xương toàn bộ cơ thể, chụp X-quang một số xương nhất định.
 Quét MRI cột sống hoặc não.
 Sinh thiết vú: bác sĩ sẽ sinh thiết bất kỳ mô hoặc khu vực cụ thể nào nghi ngờ di căn. Sinh thiết vú được thực hiện bằng cách lấy mô hoặc dịch ở khu vực có triệu chứng để kiểm tra tế bào ung thư, giống như chọc hút dịch màng phổi nhằm loại bỏ chất lỏng giữa phổi và thành ngực. Nếu bác sĩ đề nghị phẫu thuật trong kế hoạch điều trị, người bệnh có thể được yêu cầu sinh thiết hạch trong quá trình phẫu thuật để kiểm tra tế bào ung thư có khả năng lây lan ở đâu.
 Khi nhận được chẩn đoán ung thư vú, người bệnh cũng sẽ biết được giai đoạn bệnh ung thư của mình. Việc phân giai đoạn rất quan trọng vì giúp xác định liệu trình điều trị và tiên lượng của bản thân.
 Biến chứng rủi ro của bệnh
 Ung thư vú tiến triển có thể gây ra một số biến chứng gồm [1]:
 Cục máu đông: một trong những biến chứng phổ biến nhất, thường bắt đầu ở chân hoặc xương chậu (huyết khối tĩnh mạch sâu), có thể vỡ và di chuyển đến phổi (thuyên tắc phổi).
 Cơn đau: tình trạng này thường phụ thuộc vào vị trí di căn và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
 Suy nhược cơ thể: giảm cân, teo cơ và giảm cảm giác thèm ăn. Đây là nguyên nhân trực tiếp gây tử vong cho 20% số người mắc bệnh ung thư.
 Biến chứng khi ung thư tiến triển đến xương: gãy xương bệnh lý, chèn ép tủy sống, tăng canxi máu…
 Biến chứng khi ung thư tiến triển đến phổi: khó thở, viêm phổi, tràn dịch màng phổi, ho ra máu…
 Biến chứng khi ung thư tiến triển đến não: co giật, mất cân bằng, mất thị lực hoặc ý thức…
 Biến chứng khi tiến triển đến gan: suy gan, vỡ bướu di căn,…
 Biến chứng khác: tràn dịch màng tim, cổ trướng, chấn thương đám rối cánh tay…
 Cách điều trị ung thư vú tiến triển
 Liệu pháp điều trị bằng thuốc toàn thân là hình thức điều trị chính cho dạng ung thư vú giai đoạn tiến triển này. Bởi, thuốc này có thể đi theo dòng máu đến tế bào ung thư ở bộ phận khác trên cơ thể ngoài vú. Ngoài ra, còn có một số phương pháp điều trị ung thư vú giai đoạn tiến triển khác, bao gồm:
 1. Hóa trị
 Hóa trị đi theo dòng máu để tiếp cận tế bào ung thư khắp cơ thể. Phương pháp này thường được sử dụng cho bệnh ung thư vú giai đoạn tiến triển, đặc biệt khi ung thư âm tính với thụ thể hormone. Các loại thuốc hóa trị phổ biến để điều trị bệnh ung thư vú giai đoạn tiến triển, gồm:
 Taxan (paclitaxel, docetaxel).
 Anthracycline (doxorubicin, doxorubicin liposome pegylat hóa, epirubicin).
 Tác nhân platinum (cisplatin, carboplatin).
 Vinorelbine (Navelbine).
 Capecitabin (Xeloda).
 Gemcitabine (Gemzar).
 Ixabepilone (Ixempra).
 Eribulin (Halaven).
 Liệu pháp nhắm mục tiêu ngăn tế bào ung thư phát triển và lan rộng bằng cách can thiệp vào các gen, protein hoặc mạch máu cụ thể.
 2. Liệu pháp nhắm mục tiêu
 Thuốc điều trị nhắm mục tiêu giống thuốc hóa trị vì đều di chuyển qua dòng máu. Tuy nhiên, thuốc nhắm mục tiêu còn ngăn bệnh ung thư phát triển và lan rộng bằng cách can thiệp vào gen, protein hoặc mạch máu cụ thể. Liệu pháp nhắm mục tiêu có thể được sử dụng để điều trị:
 Ung thư vú dương tính với thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì ở người (còn gọi nhóm Her2 dương tính).
 Ung thư vú dương tính với thụ thể hormone ER hoặc PR dương tính.
 Ung thư do đột biến gen BRCA.
 Ung thư vú bộ ba âm tính.
 Liệu pháp nhắm mục tiêu điều trị các dạng ung thư vú tiến triển khác nhau, cụ thể:
 Liệu pháp nhắm mục tiêu cho bệnh ung thư vú dương tính với HER2: bệnh ung thư vú dương tính với yếu tố tăng trưởng biểu bì 2 (HER2) ở người do tế bào ung thư có nhiều protein tăng trưởng HER2. Khoảng 1- 5 phụ nữ (chiếm khoảng 20%) có ung thư vú dương tính với HER2. Liệu pháp nhắm mục tiêu sẽ tập trung vào việc kiểm soát protein HER2. Các loại thuốc như trastuzumab (herceptin) hoặc pertuzumab (perjecta) giúp điều trị ung thư vú dương tính với HER2.
 Liệu pháp nhắm mục tiêu cho bệnh ung thư vú dương tính với thụ thể hormone: thuốc này nhắm vào một số protein nhất định trong tế bào để ngăn tế bào phân chia. Đôi khi, bác sĩ có thể kết hợp liệu pháp nhắm mục tiêu với liệu pháp hormone truyền thống để điều trị ung thư vú. Chẳng hạn như, palbociclib (ibrance) được sử dụng để điều trị ung thư vú giai đoạn muộn, dương tính với thụ thể hormone HER2 âm tính. Ngoài ra, bác sĩ có thể dùng palbociclib kết hợp với liệu pháp hormone như chất ức chế aromatase.
 Liệu pháp nhắm mục tiêu với đột biến gen BRCA và ung thư vú: thuốc ức chế poly ADP-ribose polymerase (PARP) được sử dụng để điều trị ung thư vú ở người có đột biến gen BRCA. Protein PARP thường giúp sửa chữa DNA hư trong tế bào, nhưng đột biến có thể ngăn điều này xảy ra. Chất ức chế PARP sẽ chặn protein PARP. Thuốc nhắm mục tiêu bao gồm olaparib (lynparza) và talazoparib (talzenna).
 Liệu pháp nhắm mục tiêu cho bệnh ung thư vú bộ ba âm tính: trong ung thư vú bộ ba âm tính, tế bào ung thư không có thụ thể estrogen hoặc progesterone và không dương tính với HER2. Liệu pháp nhắm mục tiêu thường liên hợp thuốc được tạo bởi sự kết hợp kháng thể và thuốc hóa trị. Trong đó, sacituzumab govitecan (trodelvy) nằm trong danh mục này.
 3. Liệu pháp hormone
 Liệu pháp hormone hoạt động trong trường hợp ung thư vú dương tính với thụ thể hormone bằng cách ngăn hoặc giảm sản xuất estrogen. Trong ung thư vú có khoảng 2/3 số ca bệnh dương tính với thụ thể hormone. Điều này có nghĩa hormone estrogen và progesterone đang kích thích sự phát triển của tế bào ung thư.
 Những loại thuốc thường dùng trong liệu pháp hormone, gồm:
 Tamoxifen (Nolvadex).
 Toremifene (Fareston).
 Fulvestrant (Faslodex).
 Leuprolide (Lupron).
 Chất ức chế aromatase, gồm letrozole (Femara), anastrozole (Arimidex) và exemestane (Aromasin).
 4. Liệu pháp miễn dịch
 Liệu pháp miễn dịch giúp kích thích hệ thống miễn dịch của cơ thể nhận biết và tiêu diệt tế bào ung thư. Phương pháp này có hiệu quả với một số loại ung thư vú tiến triển. Thuốc trị liệu miễn dịch ngày nay được gọi là thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch.
 Để giữ hệ thống miễn dịch không tấn công cơ thể, protein sẽ hoạt động như “điểm kiểm tra” trên tế bào miễn dịch. Tuy nhiên, protein này cần được bật hoặc tắt để bắt đầu phản ứng miễn dịch. Tế bào ung thư vú có thể sử dụng protein này để tránh bị tấn công. Các loại thuốc trị liệu miễn dịch như pembrolizumab (keytruda) và atezolizumab (tecentriq) sẽ nhắm vào điểm kiểm soát để khôi phục phản ứng miễn dịch với tế bào ung thư.
 5. Phẫu thuật hoặc xạ trị
 Phẫu thuật hoặc xạ trị có thể được sử dụng trong một số trường hợp mang tính làm sạch, giảm triệu chứng hoặc điều trị tạm thời biến chứng như chảy máu,…
 Tiên lượng và triển vọng điều trị bệnh
 Việc điều trị ung thư vú giai đoạn tiến triển thường sẽ tiếp tục trong suốt quãng đời còn lại của người bệnh. Điều này sẽ giúp bệnh ung thư được kiểm soát nhiều nhất có thể để làm giảm các triệu chứng và có thể cải thiện chất lượng sống và thời gian sống của người bệnh.
 Phòng ngừa ung thư vú tiến triển được không?
 Để phòng ngừa ung thư vú tiến triển, người bệnh ngay khi phát hiện bệnh hãy điều trị sớm và đúng theo phác đồ để giảm nguy cơ tế bào ung thư tiến triển nghiêm trọng hơn. Sau khi điều trị, người bệnh cần theo dõi định kỳ để phát hiện sớm trường hợp bệnh tái phát. Bởi, một số tế bào ung thư vẫn tồn tại sau điều trị và tiến triển đến cơ quan khác qua đường máu hoặc hệ bạch huyết.
 Khám, điều trị & chăm sóc tại khoa Ngoại Vú – BVĐK Tâm Anh
 Việc điều trị bệnh ung thư vú giai đoạn muộn có thể gây nhiều áp lực. Tại khoa Ngoại Vú, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM quy tụ nguồn lực mạnh với các chuyên gia đầu ngành, bác sĩ giàu năm kinh nghiệm liên tục cập nhật phương pháp điều trị mới trên thế giới giúp người bệnh đối phó với tình trạng này, giải đáp thắc mắc và mối quan tâm của người bệnh.
 ThS.BS Nguyễn Đỗ Thùy Giang, Trưởng khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP.HCM đang phẫu thuật điều trị cho người bệnh ung thư vú.
 Người bệnh có thể hỏi bác sĩ về các lựa chọn phương pháp điều trị ung thư vú tiến triển hiện có hoặc một số câu hỏi khác như:
 Việc sống chung với bệnh ung thư vú giai đoạn tiến triển như thế nào?
 Hướng dẫn nâng cao về cách nhận hỗ trợ và tìm kiếm nguồn lực cho người bệnh ung thư vú.
 Các hoạt động hỗ trợ tinh thần và cơ thể của người bệnh trong quá trình điều trị ung thư vú giai đoạn muộn.
 Trao đổi với bác sĩ để hiểu thêm về tình trạng bệnh ung thư vú giai đoạn cuối.
 Câu hỏi thường gặp về ung thư vú tiến triển
 1. Tỷ lệ tiến triển ung thư vú là bao nhiêu?
 Viện Ung thư quốc gia Mỹ thống kê, khoảng 20%-30% phụ nữ mắc bệnh ung thư vú giai đoạn sớm sau đó sẽ phát triển thành ung thư vú di căn. [2]
 2. Ung thư vú giai đoạn di căn có chữa được không?
 Ung thư vú di căn không thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng bác sĩ có thể kiểm soát được. Điều quan trọng, bác sĩ cần tìm ra phương pháp điều trị phù hợp nhất với tình trạng người bệnh để giảm bớt triệu chứng và ít để lại tác dụng phụ nhất. Nói chuyện với bác sĩ ung thư về những mong đợi của bạn với việc điều trị và bất kỳ phương pháp điều trị nào trong tương lai có thể có.
 Khối u ung thư vú.
 Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM quy tụ các chuyên gia đầu ngành, bác sĩ giàu kinh nghiệm, liên tục trau dồi các phương pháp điều trị mới trên thế giới giúp chị em tầm soát ung thư vú, các bất thường bẩm sinh hay mắc phải; giúp người bệnh lập kế hoạch điều trị toàn diện, hiệu quả và rút ngắn thời gian đáng kể.
 Ngoài ra, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cũng liên tục nhập các máy móc, trang thiết bị tân tiến nhằm hỗ trợ bác sĩ trong việc chẩn đoán và điều trị cho người bệnh. Ngoài ra, khoa còn lập nhóm “CLB bệnh nhân ung thư vú bệnh viện Tâm Anh” giúp người bệnh có thể chia sẻ những khó khăn, lo lắng với những người bệnh cùng hoàn cảnh.
 Thông qua bài “Ung thư vú tiến triển: Nguyên nhân, điều trị và tiên lượng bệnh”, người bệnh hiểu rõ hơn giai đoạn tiến triển của bệnh. Đồng thời, bạn hãy đến gặp bác sĩ ung bướu chuyên điều trị bệnh lý tuyến vú tại BVĐK Tâm Anh TP.HCM để được giải quyết từng mối lo ngại của bản thân.