9 lầm tưởng về ung thư vú phổ biến và cuộc sống khi mắc bệnh
06/07/2023

Mỗi năm, Việt Nam có gần 22.000 ca mắc mới ung thư vú, chiếm 25,8% trong tổng số bệnh ung thư ở phụ nữ. Ở giai đoạn sớm, tỷ lệ người bệnh sống sau 5 năm đạt 90% – 95%, ở giai đoạn cuối tỷ lệ này chỉ còn khoảng 10%. Người bệnh thường tìm mọi cách để cải thiện sức khỏe và mong chặn đứng bệnh tiến triển. Thế nhưng, nhiều người lại hiểu chưa đúng về cuộc sống sau khi bị ung thư vú. Dưới đây là 9 lầm tưởng về ung thư vú phổ biến và cuộc sống khi mắc bệnh.
 Mục lục9 lầm tưởng về ung thư vú phổ biến1. Dùng sản phẩm từ đậu nành tăng khả năng tái phát ung thư2. Người mang đột biến gen BRCA1 hoặc BRCA2 thì bị ung thư vú3. Chụp X-quang tuyến vú có thể khiến ung thư vú lan rộng4. Nếu đã phẫu thuật đoạn nhũ thì không bị tái phát ung thư vú5. Bị ung thư vú thì không thể mang thai6. Ăn theo chế độ hữu cơ để giảm khả năng tái phát ung thư vú7. Kinh nguyệt chưa có trở lại và đang dùng tamoxifen nên không thể mang thai8. Tránh các hoạt động cử tạ nếu bị phù bạch huyết9. Đau xương hông và gối thì ung thư vú di cănCuộc sống bệnh nhân ung thư vú1. Trong lúc điều trị2. Sau điều trịGiải pháp giúp bạn vượt qua sợ hãi và lo âu9 lầm tưởng về ung thư vú phổ biến
 1. Dùng sản phẩm từ đậu nành tăng khả năng tái phát ung thư
 Lầm tưởng: Ăn các sản phẩm từ đậu nành sau khi bị ung thư vú dương tính với thụ thể nội tiết ER hoặc PR sẽ làm tăng khả năng tái phát bệnh?
 Sự thật: Nghiên cứu về đậu nành đã mâu thuẫn trong nhiều năm. Nó có khả năng bắt chước cũng như ngăn chặn một số estrogen nhất định. Nhìn chung, đậu nành ăn kiêng tự nhiên ở dạng sữa đậu nành, mầm đậu nành, đậu phụ hoặc tempeh (món ăn truyền thống của Indonesia) có vẻ an toàn và có thể mang lại lợi ích sức khỏe đáng kể khi thay thế các nguồn sữa và protein động vật. Tuy nhiên, đậu nành ở dạng cô đặc như viên, bột và chất bổ sung có tiềm năng hoạt động estrogen mạnh nhất và có lẽ nên tránh đối với bất kỳ ai đã được chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú có dương tính thụ thể nội tiết ER hoặc PR.
 2. Người mang đột biến gen BRCA1 hoặc BRCA2 thì bị ung thư vú
 Lầm tưởng: Nếu xét nghiệm dương tính với đột biến gen BRCA1 hoặc BRCA2, tôi phải phẫu thuật đoạn nhũ hai bên.
 Sự thật: Phụ nữ có đột biến BRCA tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú thứ hai và nhiều người chọn phẫu thuật đoạn nhũ hai bên như một biện pháp phòng ngừa. Tuy nhiên, có đột biến BRCA không có nghĩa là bạn phải phẫu thuật đoạn nhũ. Phụ nữ có đột biến BRCA vẫn có thể phẫu thuật bảo tồn vú và nhiều người chọn phương pháp này để điều trị ung thư vú. Phụ nữ có đột biến BRCA và bất kỳ mô vú còn sót lại nào cần được theo dõi chặt chẽ và nên tăng cường sàng lọc ung thư vú.
 Phụ nữ có đột biến BRCA tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú thứ hai.
 3. Chụp X-quang tuyến vú có thể khiến ung thư vú lan rộng
 Lầm tưởng: sau điều trị ung thư vú, tôi sẽ ngừng chụp X-quang tuyến vú.
 Sự thật: Sau khi chẩn đoán ung thư vú, bạn vẫn nên chụp X-quang tuyến vú hàng năm trong suốt quãng đời còn lại, trừ khi bạn đã phẫu thuật đoạn nhũ hai bên.
 4. Nếu đã phẫu thuật đoạn nhũ thì không bị tái phát ung thư vú
 Lầm tưởng: Nếu tôi đã phẫu thuật đoạn nhũ thì ung thư vú không thể tái phát.
 Sự thật: Trải qua phẫu thuật đoạn nhũ hai bên làm giảm đáng kể khả năng tái phát ung thư vú vì hầu hết các mô vú của bạn đã bị cắt bỏ. Thế nhưng, một khả năng rất nhỏ là mô vú còn sót lại hoặc tế bào ung thư có thể tái phát trên thành ngực. Đó là lý do tại sao phải tiếp tục tự khám vú; gặp bác sĩ thường xuyên để kiểm tra. Bạn báo với bác sĩ bất kỳ thay đổi trên vú . Nếu bạn đã trải qua phẫu thuật đoạn nhũ một bên, bạn vẫn có nguy cơ phát triển ung thư vú ở bên còn lại. Chụp X-quang tuyến vú hàng năm ở vú còn lại, điều này rất quan trọng để phát hiện bất kỳ thay đổi tiềm ẩn nào ở vú. Phẫu thuật đoạn nhũ phòng ngừa hai bên không làm giảm nguy cơ phát triển ung thư vú tái phát ở những nơi khác trong cơ thể bạn.
 Trải qua phẫu thuật đoạn nhũ hai bên làm giảm đáng kể khả năng tái phát ung thư vú.
 5. Bị ung thư vú thì không thể mang thai
 Lầm tưởng: Trước đây tôi bị ung thư vú nên tôi không mang thai.
 Sự thật: Mang thai sau khi bị ung thư vú giai đoạn đầu không được chứng minh có ảnh hưởng đến sự tái phát hoặc sống sót của bệnh ung thư vú. Bạn nên đợi một thời gian sau khi hoàn thành tất cả các phương pháp điều trị ung thư (bao gồm cả liệu pháp nội tiết) trước khi cố gắng mang thai vì cơ thể bạn đã trải qua rất nhiều điều. Không có công thức kỳ diệu nào về thời điểm tốt nhất để mang thai là sau khi bạn điều trị xong. Bạn nên tham khảo với bác sĩ để đưa ra quyết định tốt nhất cho bạn và gia đình.
 6. Ăn theo chế độ hữu cơ để giảm khả năng tái phát ung thư vú
 Lầm tưởng: Tôi nên ăn theo chế độ hữu cơ để giảm khả năng tái phát bệnh.
 Sự thật: Ăn một chế độ ăn uống cân bằng với đầy đủ trái cây và rau quả tươi luôn hữu ích để cải thiện và duy trì sức khỏe tổng thể của bạn. Bất cứ khi nào có thể, bạn nên ăn trái cây, rau và thịt hữu cơ để hạn chế tiếp xúc với thuốc trừ sâu và hormone được thêm vào thịt. Tuy nhiên, không có mối liên hệ nào được khoa học chứng minh giữa việc tiêu thụ thực phẩm không hữu cơ và tăng nguy cơ ung thư vú.
 7. Kinh nguyệt chưa có trở lại và đang dùng tamoxifen nên không thể mang thai
 Lầm tưởng: Vì kinh nguyệt của tôi chưa bắt đầu trở lại và tôi đang dùng tamoxifen nên tôi không thể mang thai.
 Sự thật: Ngay cả khi kinh nguyệt của bạn chưa trở lại hoặc kinh nguyệt không đều, tamoxifen cũng không bảo vệ bạn khỏi việc mang thai. Trên thực tế, tamoxifen ban đầu được phát triển như một loại thuốc hỗ trợ sinh sản. Tamoxifen có khả năng gây hại cho thai nhi. Trong khi dùng thuốc này, bạn nên hết sức cẩn thận để không mang thai bằng cách sử dụng một hình thức ngừa thai không có nội tiết tố mỗi khi bạn quan hệ tình dục.
 Giữ có thể khỏe mạnh thông qua hoạt động thể chất thường xuyên giúp giảm nguy cơ ung thư vú.
 8. Tránh các hoạt động cử tạ nếu bị phù bạch huyết
 Lầm tưởng: Tôi nên tránh các hoạt động cử tạ nếu tôi bị phù bạch huyết.
 Sự thật: Một nghiên cứu năm 2006 cho thấy những phụ nữ tham gia các hoạt động cử tạ vừa phải không có nhiều khả năng bị phù bạch huyết hơn so với những phụ nữ không thực hiện bất kỳ hoạt động cử tạ nào. Giữ cho cơ thể khỏe mạnh thông qua các hoạt động thể chất thường xuyên (bao gồm cả rèn luyện sức mạnh) cũng là một cách tuyệt vời để giảm nguy cơ tái phát ung thư vú.
 Theo Mạng lưới Phù bạch huyết Quốc gia, những điều sau đây có thể được thực hiện để giảm nguy cơ phát triển phù bạch huyết:
 Giữ cho cánh tay của bạn sạch sẽ và khô ráo.
 Không cắt lớp biểu bì móng tay.
 Bảo vệ da tiếp xúc với kem chống nắng và thuốc chống côn trùng.
 Sử dụng cẩn thận với dao cạo để tránh vết xước và kích ứng da.
 Giảm thiểu các xét nghiệm máu, chụp và đo huyết áp trên cánh tay nơi phẫu thuật.
 Đeo găng tay khi thực hiện các hoạt động có thể gây tổn thương da (ví dụ: rửa chén bát, làm vườn, làm việc với các dụng cụ, sử dụng hóa chất như chất tẩy rửa).
 Tăng dần thời lượng và cường độ của bất kỳ hoạt động hoặc bài tập nào. Bằng chứng mới cho thấy cử tạ có giám sát vừa phải có thể làm giảm nguy cơ phù bạch huyết.
 Duy trì cân nặng khỏe mạnh.
 Nếu trước đây bạn đã được chẩn đoán mắc bệnh phù bạch huyết, hãy cân nhắc việc đeo băng ép khi đi máy bay và đeo đồ trang sức và quần áo nên được rộng rãi.
 9. Đau xương hông và gối thì ung thư vú di căn
 Lầm tưởng: Đau xương ở hông và đầu gối có nghĩa là bệnh ung thư vú của tôi đã di căn.
 Sự thật: Nghĩ rằng ung thư của bạn đã lan rộng là một điều rất đáng sợ đối với nhiều bệnh nhân. Thực tế, một tác dụng phụ rất phổ biến của thuốc ức chế aromatase là đau xương và cứng khớp. Điều này có thể dần dần trong một vài năm hoặc bắt đầu ngay sau khi bạn bắt đầu dùng thuốc này. Nếu cơn đau xương tiếp tục, trở nên tồi tệ hơn hoặc ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bạn, hãy nói chuyện với bác sĩ chuyên khoa ung thư của bạn có thể dùng thêm thuốc chống loãng xương và bổ sung thêm thuốc tạo chất nhờn cho khớp.
 Cuộc sống bệnh nhân ung thư vú
 Ung thư vú gây tổn thương về mặt thể chất, tâm lý và xã hội cho phụ nữ ở mọi lứa tuổi, mọi tầng lớp; không chỉ trên người bệnh mà cả người thân; không chỉ lúc đang bệnh mà còn là nỗi lo kéo dài sau đó. [1]
 Phụ nữ mắc ung thư vú thường ở độ tuổi đang gánh trách nhiệm lớn với gia đình, con cái, công việc và xã hội. Tuy vậy, khi ra quyết định chọn lựa điều trị thì các chị lại ít dành những điều tốt nhất cho bản thân,… vì sợ mất thời gian, tốn kém, và lo lắng ngược lại cho người thân dù bản thân đang bị cú sốc tâm lý rất lớn… về nhiều mặt.
 Trọng tâm điều trị ung thư vú không chỉ kiểm soát tình trạng bệnh mà còn quan tâm đến sức khỏe tinh thần của người bệnh.
 Phụ nữ mắc ung thư vú bị ảnh hưởng rất nhiều yếu tố bao gồm thể chất, tâm lý lo sợ bị tái phát hay thay đổi hình dáng bản thân sau phẫu thuật vú, thay đổi cảm xúc trong mối quan hệ gia đình hoặc “chuyện” vợ chồng,…
 1. Trong lúc điều trị
 Bệnh nhân ngày nay tham gia nhiều hơn vào các quyết định điều trị so với nhiều năm trước nhưng họ cũng sẽ gặp phải những cảm xúc lo âu trong suốt quá trình điều trị:
 Lo lắng về biến dạng: ​”Sau phẫu thuật, liệu tôi có còn hấp dẫn?”, “Điều gì sẽ xảy ra với đời sống vợ chồng của tôi?”
 Sợ những điều chưa biết rõ: “Điều này sẽ như thế nào?”, “Tôi có thể sống sót sau quá trình điều trị không?”
 Lo lắng về tác dụng phụ: “Có vẻ rất mệt, rất sợ. Có cách nào khác không?”, “Tôi sẽ đối phó tác dụng phụ như thế nào?”
 Lo lắng về hiệu quả của điều trị: “Liệu phương pháp điều trị của tôi có thực sự hiệu quả?”
 Nghi ngờ về kết quả kiểm tra: “Khi nào tin xấu sẽ kết thúc?”
 Mối quan tâm về gia đình và công việc: “Điều này ảnh hưởng đến gia đình tôi như thế nào?”, “Liệu tôi có bị mất việc không?”, “Liệu con gái tôi có giống tôi rồi sẽ dễ mắc bệnh?”
 2. Sau điều trị
 Sau quá trình phẫu thuật, bệnh nhân có thể quay lại cuộc sống bình thường nhưng có thể vẫn bị xáo trộn tâm lý. Vì vậy, người bệnh và thân nhân cần hiểu thay đổi tâm lý để có sự quan tâm đầy đủ.
 Sợ tái phát: “Ung thư của tôi có tái phát không?”, “Liệu nó có lây lan không?”, “Có phải cơn đau mà tôi đang cảm thấy chỉ là do cơ bắp bị kéo hay có thể là căn bệnh ung thư của tôi đã quay trở lại?”
 Cảm thấy dễ bị tổn thương: “Tôi đã điều trị xong. Tôi phải bảo vệ sức khỏe của mình như thế nào?”
 Sợ đau tiếp tục: “Ngực tôi bị đau.”, “Tôi kiệt sức.”, “Bao giờ tôi mới cảm thấy bình thường trở lại?”
 Sợ chết: “Gia đình tôi cần tôi. Tôi chưa sẵn sàng cho việc này.”
 Giải pháp giúp bạn vượt qua sợ hãi và lo âu
 Vì vậy, bạn hãy:
 Tiếp tục yêu cầu trợ giúp.
 Đôi khi trong điều trị bạn cảm thấy rất cô đơn, người thân cũng sẽ quay trở lại cuộc sống của chính họ. Điều này cũng bình thường và bạn cứ nhờ nếu cần giúp đỡ.
 Hãy tham gia các lớp thiền, yoga, thư giãn,… Các liệu pháp này đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc giảm lo âu.
 Tham gia câu lạc bộ bệnh nhân ung thư vú để chia sẻ khó khăn và nhân sự đồng cảm.
 Chuẩn bị tâm lý trước, trong và sau điều trị, chia sẻ với người thân và tham gia các hội nhóm, câu lạc bộ sẽ giúp người bệnh có tâm lý vững vàng, lạc quan, có thêm kinh nghiệm. Tinh thần lạc quan cũng góp phần giúp tăng cao hiệu quả điều trị
 Tiền sử gia đình mắc ung thư vú, người bệnh có khả năng bị ung thư cao hơn nhưng chỉ chiếm khoảng 10%.
 Ung thư vú là bệnh phổ biến. Người bệnh sống lành mạnh có thể giảm phần nào nguy cơ ung thư vú nhưng cũng cần cảnh giác. Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu ung thư vú nào hãy gặp bác sĩ càng sớm càng tốt.
 Khoa Ngoại Vú, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM quy tụ các chuyên gia đầu ngành, bác sĩ giàu kinh nghiệm, liên tục cập nhật phương pháp điều trị mới trên thế giới giúp chị em tầm soát ung thư vú, điều trị hiệu quả bệnh lý tuyến vú liên quan khác. Đặc biệt, chị em có thể chia sẻ những khó khăn với các thành viên trong Câu lạc bộ bệnh nhân ung thư vú – Bệnh viện Tâm Anh.
 Ung thư vú hoặc bất kỳ ung thư nào khi được mọi người nhắc đến, đưa ra lời khuyên để giảm thiểu sự phát triển bệnh ung thư thì không phải lúc nào điều đó cũng luôn đúng, là sự thật. Thông qua bài viết “9 lầm tưởng về ung thư vú phổ biến và cuộc sống khi mắc bệnh” mà bác sĩ đã tổng hợp được trong quá trình điều trị cho người bệnh, mong rằng người bệnh hiểu rõ về bệnh và cách chăm sóc sức khỏe tốt cho bản thân.