Tại sao người gầy cũng bị bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu?

Bài viết của Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) đã được công nhận là nguyên nhân chủ yếu của bệnh gan mãn tính ở thế giới công nghiệp hóa. Tỷ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu không chỉ tăng lên ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2, hội chứng chuyển hóa và béo phì mà còn liên quan đến các dạng bệnh nặng hơn, một tỷ lệ đáng kể đối tượng phát triển NAFLD mặc dù có chỉ số khối cơ thể (BMI) tương đối bình thường, một tình trạng được gọi là không béo phì hoặc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu ở người gầy.
 1. Cơ chế bệnh sinh – tại sao người gầy vẫn bị bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu?
 Người gầy vẫn bị bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, một số nguyên nhân của vấn đề này đã được liên quan, chẳng hạn như ăn nhiều fructose, suy dinh dưỡng protein (Kwashiorkor) cũng như sử dụng các loại thuốc steatogenic (amiodarone, tamoxifen, methotrexate, prednisolone, v.v. ) và khuynh hướng di truyền.Romeo và cộng sự đã nhấn mạnh sự tham gia của đa hình nucleotide đơn rs738409 trong protein chứa miền 3 của phospholipase giống patatin ( PNPLA 3) gen khởi phát và tiến triển NAFLD. Tuy nhiên, rất nhiều biến thể gen khác cũng có liên quan đến việc tăng tính nhạy cảm với NAFLD / NASH và tiến triển thành xơ hóa gan và thậm chí cả HCC, chẳng hạn như thành viên siêu họ 2 xuyên màng 6 (TM6SF2), gen điều hòa glucokinase (GCKR) và miền O-acyltransferase liên kết màng chứa 7 gen ( MBOAT7). Ngoài ra, một biến thể của gen interferon-λ3 (IFN-λ3) có liên quan đến việc gia tăng tình trạng viêm và xơ hóa gan ở bệnh nhân NAFLD, trong khi tính đa hình rs72613567 trong gen hydroxysteroid 17-beta dehydrogenase 13 (HSD17B13) gần đây đã được chứng minh là làm giảm nguy cơ xơ hóa gan, NASH và HCC. Đáng lưu ý, cả thành phần chế độ ăn uống và các yếu tố kinh tế xã hội đều có mối tương quan với sự phát triển NAFLD. Việc tuân thủ chế độ ăn Địa Trung Hải đã được chứng minh là cải thiện độ nhạy insulin ở gan và giảm tích tụ mỡ trong gan trong khi chế độ ăn phương Tây, chủ yếu bao gồm lượng fructose và chất béo bão hòa cao, có liên quan đến sự phát triển NAFLD. Hơn nữa, thời gian ngồi lâu, thường liên quan đến lượng calo cao và chế độ ăn uống không lành mạnh, và giảm hoạt động thể chất là các yếu tố nguy cơ độc lập đối với NAFLD, ngay cả ở những người gầy     Nếu người gầy ăn nhiều fructose vẫn có thể bị bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu  2. Dữ liệu hiện tại
 Dữ liệu hiện tại về tỷ lệ bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu không béo phì / bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu ở người gầy trên toàn thế giới được đặc trưng bởi sự thay đổi rộng rãi. Trong một tổng quan hệ thống gần đây bao gồm 84 nghiên cứu với 10530308 cá nhân, Ye và cộng sự đã chứng minh rằng trong dân số chung, tỷ lệ mắc NAFLD gầy và không béo phì lần lượt là 5,1% và 12,1%. Ngoài ra, tỷ lệ hiện mắc NAFLD chung của dân số gầy nói chung là 10,6%, trong khi tỷ lệ mắc NAFLD ở nhóm dân số không béo phì là 18,3%. Điều thú vị là tỷ lệ mắc NAFLD không béo phì trong tổng dân số NAFLD cao nhất ở Châu Âu (51,3%) và thấp nhất ở Đông Á (37,8%). Đáng chú ý, bệnh nhân NAFLD được phân loại theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Châu Á Thái Bình Dương là thừa cân và gầy khi BMI của họ lần lượt là 25 đến 30 kg / m 2 và <25 kg / m 2, ở những người không phải là người châu Á và 23 kg / m 2 đến 27,5 kg / m 2 và <23 kg / m 2, tương ứng ở dân số châu Á. Tuy nhiên, có cơ sở rõ ràng rằng những người có chỉ số BMI tương tự có thể có mức độ béo phì nội tạng khác nhau, có liên quan chặt chẽ với sự phát triển của NAFLD. Vòng eo được coi là một dấu hiệu chính xác hơn về béo phì nội tạng so với BMI, nhưng không có sẵn trong phần lớn các nghiên cứu liên quan. Bài xã luận này sẽ thảo luận về hồ sơ chuyển hóa, tiên lượng và các kết quả lâm sàng liên quan, cũng như việc quản lý bệnh nhân không béo phì hoặc gầy bị NAFLD.
 3. Tác động lâm sàng của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu không béo phì/ gầy
 Younossi và cộng sự trong một nghiên cứu được thực hiện ở Hoa Kỳ báo cáo rằng bệnh nhân NAFLD gầy (BMI <25 kg / m 2 ) so với những người gầy khỏe mạnh có tỷ lệ kháng insulin (IR), bệnh tiểu đường type 2, tăng cholesterol máu và tăng huyết áp cao hơn, tức là các thành phần của hội chứng chuyển hoá. Trong nghiên cứu cắt ngang NHANES III, Golabi và cộng sự báo cáo rằng bệnh nhân NAFLD gầy (BMI <25 kg / m 2), có nguy cơ cao hơn do mọi nguyên nhân [Tỷ lệ nguy cơ (HR): 1,54] và liên quan đến tim mạch tử vong (HR: 2,38) so với đối tượng gầy không NAFLD sau khi điều chỉnh các biến gây nhiễu tiềm ẩn. Thật thú vị, trong một nghiên cứu khác từ Hoa Kỳ, Zou và cộng sự cho thấy rằng ở nhóm dân số không béo phì (BMI <30 kg / m 2 đối với người không phải châu Á và <27 kg / m 2 đối với người châu Á), bệnh nhân NAFLD có huyết áp cao hơn, đường huyết lúc đói (đường huyết lúc đói), insulin, cholesterol toàn phần (Cholesterol toàn phần), cholesterol lipoprotein mật độ thấp (LDL-C) và mức Triglyceride và Đánh giá mô hình nội môi cao hơn đối với sự đề kháng insulin (HOMA-IR), một dấu hiệu của IR, so với các đối tượng không có NAFLD. Ngoài ra, nhóm trước đây đã gia tăng tỷ lệ tử vong liên quan đến tim mạch, tim mạch và ung thư trong thời gian theo dõi 15 năm, nhưng những phát hiện này không được xác nhận trong phân tích đa biến     Bệnh nhân gan nhiễm mỡ không do rượu ở ngươi gầy có nguy cơ về biến cố tim mạch hơn bình thường  Bệnh nhân NAFLD ở ngươi gầy có huyết áp cao hơn, tăng đường huyết lúc đói và nồng độ Triglyceride trong huyết thanhTrong một phân tích hậu kỳ ở các đối tượng Nhật Bản, Yoshitaka và cộng sự báo cáo rằng bệnh nhân gầy (BMI <23 kg / m 2) có NAFLD có huyết áp cao hơn, tăng đường huyết lúc đói và nồng độ Triglyceride trong huyết thanh, cũng như nguy cơ cao hơn (HR: 10,4) đối với các biến cố tim mạch hơn là đối với những người không bị NAFLD gầy, không phụ thuộc vào các yếu tố gây nhiễu tiềm ẩn. Trong một nghiên cứu thuần tập hồi cứu trên 4629 người Nhật gầy (BMI <23 kg / m 2) đã đăng ký vào chương trình kiểm tra sức khỏe thường xuyên, Fukuda và cộng sự cho thấy rằng bệnh nhân NAFLD có tỷ lệ mắc bệnh đái tháo đường type 2 cao hơn 3 lần so với chủ thể không có NAFLD. Về đối tượng không béo phì, Nishioji và cộng sự phát hiện ra rằng bệnh nhân NAFLD Nhật Bản không béo phì (BMI <25 kg / m 2) có tỷ lệ lưu hành các thành phần hội chứng chuyển hoá cao hơn so với những người khỏe mạnh. Cả hai nghiên cứu hồi cứu và tiền cứu từ Hàn Quốc cũng cho thấy bệnh nhân NAFLD không béo phì có nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường type 2 cao hơn so với người không mắc bệnh NAFLD, người không béo phì, độc lập với các yếu tố nguy cơ khác. Hơn nữa, Sung và cộng sự trong một nhóm lớn người Hàn Quốc không béo phì (BMI <27 kg / m 2 ), báo cáo rằng bệnh nhân NAFLD không béo phì có nguy cơ tim mạch ước tính cao hơn dựa trên điểm nguy cơ Framingham so với nhóm chứng khỏe mạnh. , trong khi trong một nghiên cứu cắt ngang khác của Hàn Quốc, người không béo phì (BMI <25 kg / m 2) đối tượng không có NAFLD có hồ sơ chuyển hóa tốt hơn so với bệnh nhân không béo phì có NAFLD. Theo đó, Kwon và cộng sự, trong một nghiên cứu hồi cứu khác từ Hàn Quốc, cho thấy bệnh nhân NAFLD không béo phì (BMI <25 kg / m 2) có tỷ lệ mắc các thành phần hội chứng chuyển hoá cao hơn so với nhóm chứng không béo phì và có.