Một số thuốc mới được khuyến cáo sử dụng để điều trị hội chứng ruột kích thích

Bài được viết bởi Thạc sĩ - Bác sĩ Mai Viễn Phương - Trưởng Đơn nguyên Nội soi tiêu hóa - Khoa Khám bệnh và Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. Hội chứng ruột kích thích (IBS) là một chứng rối loạn mãn tính tương tác giữa ruột và não, thường gây suy nhược và rất phổ biến (trước đây được gọi là rối loạn tiêu hóa chức năng). Trong thực hành lâm sàng, IBS được đặc trưng bởi các triệu chứng đau bụng tái phát và rối loạn đại tiện. Trong bài viết sau, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu một số thuốc mới được khuyến cáo sử dụng để điều trị IBS.
 1. Các tác giả khuyến nghị sử dụng Rifaximin để điều trị các triệu chứng IBS-D
 Rifaximin là một loại kháng sinh không hấp thu được FDA Hoa Kỳ chấp thuận để điều trị cho bệnh nhân IBS-D. Điều trị bằng Rifaximin dựa trên giả thuyết rằng, một phần bệnh nhân mắc IBS-D có hệ vi sinh vật bất thường. Việc sử dụng thuốc này được hỗ trợ bởi nhiều thử nghiệm lâm sàng.Trong 2 nghiên cứu mù đôi quy mô lớn được thiết kế giống hệt nhau, Rifaximin mang lại lợi ích đáng kể so với giả dược. Trong tháng sau đợt dùng rifaximin ngắn (2 tuần), 40,8% đối tượng đã cải thiện được cả đau bụng và độ đặc của phân so với 31,7% ở nhóm giả dược.Trong thử nghiệm thứ ba, hiệu quả của việc sử dụng Rifaximin cũng đã được đánh giá. Trong thử nghiệm này, tất cả các đối tượng ban đầu được dùng Rifaximin nhãn mở. Sau lần điều trị ban đầu này, 44% đối tượng đáp ứng với Rifaximin. Các đối tượng sau đó được theo dõi trong 18 tuần để đánh giá sự tái phát triệu chứng. Trong số những người đáp ứng ban đầu với rifaximin, 36% không tái phát. 64% còn lại cuối cùng tái phát và sau đó được phân ngẫu nhiên để dùng tiếp Rifaximin hoặc giả dược trong 2 tuần. Sau khi ngừng điều trị, Rifaximin vượt trội hơn so với giả dược trong việc cải thiện các triệu chứng IBS-D. Nghiên cứu này đã ủng hộ việc phê duyệt Rifaximin để điều trị với tối đa 2 phương pháp điều trị bổ sung để tái phát triệu chứng.Một phân tích tổng hợp gần đây đã tóm tắt 5 thử nghiệm có đối chứng sử dụng Rifaximin ở bệnh nhân IBS-D. Những điều này chứng minh lợi ích đáng kể của Rifaximin so với giả dược. Tính an toàn đã được kiểm tra thêm về sự phát triển của khả năng kháng thuốc của vi khuẩn. Ngay cả sau 3 lần điều trị với rifaximin, không có sự đề kháng ổn định nào trong hệ vi sinh vật. Hơn nữa, không có sự gián đoạn đáng kể nào trong hệ vi sinh vật và sự phát triển của viêm đại tràng do C. difficile là rất hiếm.Vẫn còn suy đoán về cơ chế hoạt động chủ yếu của Rifaximin ở bệnh nhân IBS. Một nghiên cứu mới bắt nguồn từ thử nghiệm cai nghiện Rifaximin đã cung cấp một số thông tin rõ ràng. Trong thử nghiệm này, thử nghiệm hơi thở được tiến hành trên một nhóm nhỏ bệnh nhân. Thử nghiệm hơi thở dương tính đồng nghĩa với tỷ lệ đáp ứng cao hơn (56%), trong khi xét nghiệm hơi thở âm tính có nghĩa là tỷ lệ đáp ứng với Rifaximin thấp hơn (25%). Mặc dù đây là một tập hợp con nhỏ trong tổng số nghiên cứu nhưng những dữ liệu này hỗ trợ rằng, những bất thường ở hệ vi sinh vật ban đầu có thể là một yếu tố dự báo phản ứng với rifaximin. Tóm lại, rifaximin là một lựa chọn điều trị hiệu quả, an toàn cho bệnh nhân có các triệu chứng IBS-D.
 2. Alosetron nên được sử dụng để làm giảm các triệu chứng IBS-D ở những phụ nữ có các triệu chứng nghiêm trọng đã thất bại với liệu pháp thông thường
 Alosetron hydrochloride đã được chứng minh là cải thiện các triệu chứng, giảm đau và khó chịu do IBS gây ra, đồng thời, cải thiện các triệu chứng đa ruột như tiểu gấp, độ đặc của phân và tần suất phân ở phụ nữ bị IBS-D. Serotonin (5-hydroxytryptamine; 5-HT) đóng một vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh cảm giác và nhu động nội tạng. Alosetron là một chất đối kháng 5-HT và do đó, cơ chế hoạt động chính của nó trong điều trị IBS-D là làm chậm quá trình vận chuyển của ruột.Hai nghiên cứu gần đây (cả hai thử nghiệm mù đôi và ngẫu nhiên có đối chứng) đã đánh giá hiệu quả của các liều Alosetron khác nhau; từ 0,5 đến 1,0 mg 2 lần 1 ngày, sự cải thiện dao động từ 12,2% đến 32% so với giả dược. Tổng hợp thử nghiệm lâm sàng IBS-D hiện tại của FDA Hoa Kỳ đã xác định tỷ lệ đáp ứng tổng thể là 45%.Hồ sơ an toàn của Alosetron đã được quan tâm kể từ khi nó được tự nguyện thu hồi vào ngày 28 tháng 11 năm 2000, với các báo cáo sau khi đưa ra thị trường về việc tăng tỷ lệ viêm đại tràng do thiếu máu cục bộ, táo bón phức tạp (tắc nghẽn hoặc thủng) và tử vong. Táo bón là tác dụng phụ có nhiều khả năng xảy ra nhất với 4,55%. Alosetron được đưa vào sử dụng lại theo chiến lược đánh giá và giảm thiểu rủi ro (REMS) vào tháng 6 năm 2002, hạn chế sử dụng cho phụ nữ trải qua các triệu chứng IBS-D mãn tính (> 6 tháng), những người trước đây không đáp ứng với các liệu pháp truyền thống.     Alosetron có tác dụng điều trị hội chứng ruột kích thích với những người đã thất bại với phương pháp thông thường  Thuật ngữ “liệu ​​pháp truyền thống” vẫn chưa được định nghĩa thêm và nhiều tác nhân đã được FDA Hoa Kỳ chấp thuận cho IBS-D trong những năm kể từ khi giao thức REMS được thành lập. Những lo ngại ban đầu về tính an toàn đã được xoa dịu bởi dữ liệu tiếp theo cho thấy tỷ lệ mắc bệnh viêm đại tràng do thiếu máu cục bộ thấp, ở mức ổn định và giảm tỷ lệ táo bón phức tạp (tương ứng là 1,03 trường hợp và 0,25 trường hợp / 1.000 bệnh nhân - năm tiếp xúc), có thể là do liều lượng kê đơn hạn chế từ 0,5–1,0 mg được thiết lập bởi REMS.Tóm lại, các bằng chứng hiện tại ủng hộ việc sử dụng Alosetron để làm giảm các triệu chứng ở phụ nữ bị IBS-D nặng khi các biện pháp can thiệp khác không thành công. Với liều lượng nhỏ (0,5–1 mg mỗi lần), nó có vẻ an toàn và ít nguy cơ phát triển chứng táo bón nặng hoặc viêm đại tràng do thiếu máu cục bộ.
 3. Các tác giả đề xuất sử dụng các chất chủ vận / đối kháng opioid hỗn hợp để điều trị các triệu chứng IBS-D
 Eluxadoline là một chất chủ vận hỗn hợp thụ thể mu- và kappa-opioid tác động ngoại vi / đối kháng thụ thể delta-opioid đã được phê duyệt để điều trị IBS-D cho nam và nữ. Liều khuyến cáo là 100 mg po, mặc dù liều thấp hơn (75 mg) được khuyến cáo cho một số bệnh nhân.Hai nghiên cứu lớn, giai đoạn 3, ngẫu nhiên, mù đôi, có đối chứng với giả dược đã đánh giá hiệu quả và độ an toàn của eluxadoline đối với người lớn đáp ứng tiêu chí Rome III đối với IBS-D. Kết quả là các cơn đau bụng tồi tệ nhất đã giảm so với mức cơ bản điểm số thống nhất của phân hàng ngày là <5 khi sử dụng Thang điểm đánh giá phân Bristol. Kết quả hiệu quả được tổng hợp từ một nghiên cứu kéo dài 26 tuần và 26 tuần đầu tiên của một nghiên cứu trong 52 tuần riêng biệt.Trong 2 nghiên cứu này, hiệu quả chính có nhiều khả năng được đáp ứng hơn ở những bệnh nhân được điều trị bằng eluxadoline 75 mg hoặc 100 mg hai lần mỗi ngày so với những người được điều trị bằng giả dược trong cả hai 12 tuần đầu tiên (26,2% và 27,0%, so với 16,7% của giả dược) và 26 tuần đầu tiên của 2 thử nghiệm (26,7% và 31,0%, so với 19,5% giả dược).Tác dụng phụ được báo cáo phổ biến nhất khi sử dụng eluxadoline là táo bón (8% so với 2,5% đối với giả dược). Điều này có xu hướng xảy ra trong vòng 3 tháng đầu điều trị. Buồn nôn được báo cáo bởi 7,7% bệnh nhân (so với 5% của giả dược); các biến cố tim rất ít và không khác biệt giữa thuốc và giả dược.     Eluxadoline điều trị hội chứng ruột kích thích hiệu quả nhưng có tác dụng là gây táo bón  Một phân tích an toàn tổng hợp đã xác định cơ vòng Oddi co thắt ở 0,5% bệnh nhân; tất cả đều xảy ra ở những người không có túi mật. Viêm tụy xảy ra ở 0,4% bệnh nhân; bình thường hóa lipase thường xảy ra trong vòng vài ngày sau khi ngừng eluxadoline. Eluxadoline hiện được chống chỉ định ở những bệnh nhân có tiền sử viêm tụy, những người không có túi mật, những bệnh nhân có tiền sử nghiện rượu, lạm dụng rượu hoặc nghiện rượu và ở những người tiêu thụ hơn 3 đồ uống có chứa cồn mỗi ngày. Liều 75 mg eluxadoline nên được sử dụng cho bệnh nhân suy gan nhẹ đến trung bình và không nên được sử dụng cho người lớn bị suy gan nặng.Tóm lại, eluxadoline được ghi nhận giúp cải thiện các triệu chứng IBS-D ở nam giới và phụ nữ. Một nghiên cứu tiền cứu, ngẫu nhiên và phân tích hồi cứu cũng cho thấy eluxadoline cải thiện các triệu chứng ở bệnh nhân IBS-D, những người đã thất bại trong các thử nghiệm loperamide trước đây. Nguồn tham khảo: journals.lww.com