Ung thư vú ở người cao tuổi: Nguyên nhân, điều trị và phòng ngừa
12/01/2024

Tại các nước châu Á và Việt Nam, ung thư vú ở phụ nữ sau 70 tuổi ít gặp hơn người trẻ từ 40 – 50 tuổi, bệnh thường phát triển chậm, dễ bị bỏ qua đến giai đoạn khối u tiến triển do không có triệu chứng. Vậy chẩn đoán và điều trị ung thư vú ở người cao tuổi ra sao? Bài viết sau đây của Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Đỗ Thùy Giang, Trưởng khoa Ngoại Vú sẽ giải đáp những thắc mắc nói trên.
 Mục lụcUng thư vú ở người cao tuổi là gì?Khó khăn khi chẩn đoán ung thư vú ở người cao tuổiChẩn đoán ung thư vú ở phụ nữ lớn tuổi thế nào?Ung thư vú ở người cao tuổi có nguy hiểm không?Điều trị ung thư vú ở người cao tuổiTác dụng phụ của quá trình điều trị u vú ác tính ở người lớn tuổiĐiều trị ung thư vú xâm lấn có bộ ba âm tính ở bệnh nhân lớn tuổi?Các câu hỏi được quan tâm1. Tuổi của bạn ảnh hưởng đến việc điều trị như thế nào?2. Ung thư vú lan đến hạch bạch huyết vùng nách, có cần cắt bỏ hạch bạch huyết không?3. Bệnh nhân 70 tuổi trở lên, ung thư vú xâm lấn có gây tử vong không?Điều trị ung thư vú ở người cao tuổi tại BVĐK Tâm AnhUng thư vú ở người cao tuổi là gì?
 Ung thư vú ở người cao tuổi giống như người trẻ tuổi hơn, là một loại ung thư phát sinh từ tế bào bất thường bên trong tuyến vú. Ung thư vú có thể xâm lấn và lan sang các khu vực khác của cơ thể qua máu hoặc hệ thống bạch huyết. Hầu hết ung thư xâm lấn ở nhóm người cao tuổi đều dương tính với thụ thể hormone. [1]
 Ung thư vú là căn bệnh của tuổi già tại các nước Âu – Mỹ. Độ tuổi trung bình để chẩn đoán ung thư vú tại Mỹ là khoảng 60 tuổi. Hơn 40% tổng số ca ung thư vú được chẩn đoán nằm ở nhóm phụ nữ từ 65 tuổi trở lên. Nghiên cứu dự đoán đến năm 2030, khoảng 20% ​​dân số sẽ ở độ tuổi trên 65.
 Khó khăn khi chẩn đoán ung thư vú ở người cao tuổi
 Chẩn đoán ung thư vú ở người cao tuổi có thể gặp một số khó khăn như:
 Bệnh nền: người cao tuổi mắc nhiều bệnh nền, các triệu chứng của ung thư vú có thể nhầm lẫn với những vấn đề sức khỏe khác.
 Thu thập thông tin y tế: người cao tuổi hay quên hoặc gặp khó khăn trong việc cung cấp tiền sử bệnh hoặc chi tiết các triệu chứng.
 Nguy cơ phẫu thuật cao do tình trạng sức khỏe kém.
 Chẩn đoán ung thư vú ở phụ nữ lớn tuổi thế nào?
 Chẩn đoán ung thư vú trên người cao tuổi trên 70 tuổi khá dễ dàng và đơn giản. Người cao tuổi trên 70, mô tuyến vú rất mềm mại và dễ khám vú lâm sàng, dễ phát hiện bướu còn nhỏ. Với siêu âm tuyến vú và X-quang tuyến vú, vì tuổi già mô vú thoái hóa, mỡ nhiều nên tổn thương trong vú rất dễ chẩn đoán và rất hiếm khi cần thiết phải chụp cộng hưởng từ tuyến vú.
 Sinh thiết vú cũng khá thuận lợi bằng sinh thiết kim hoặc sinh thiết mở.
 Ung thư vú ở người cao tuổi có nguy hiểm không?
 Ung thư vú ở người lớn tuổi thường diễn tiến chậm và ác tính thấp nhưng bệnh nhân thường được chẩn đoán muộn do bệnh nhân ít được quan tâm chăm sóc tuyến vú và hầu hết tổn thương không gây triệu chứng. Khi bệnh nhân có dấu hiệu muộn hơn như bướu to lên, bướu gây loét ra da vú, bướu gây xâm nhiễm núm vú hay loét núm vú hoặc chảy dịch màu nâu đỏ của máu hoặc có hạch nách di căn thì mới đến bác sĩ khám.
 Mức độ đánh giá mức độ nặng của bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố gồm loại ung thư, sinh học bướu, giai đoạn bệnh, phương pháp điều trị có thể dung nạp được và tình trạng sức khoẻ chung của bệnh nhân.
 Điều trị ung thư vú ở người cao tuổi
 Bệnh nhân và người thân lo lắng liệu người bệnh có thể chịu được các phương pháp điều trị hay không.
 Một số người cao tuổi thắc mắc bệnh nền nhiều liệu có ảnh hưởng việc điều trị ung thư không. Bệnh nhân và người thân muốn bác sĩ tư vấn dựa trên kết quả đánh giá sức khỏe toàn diện của người bệnh.
 Quá trình điều trị ung thư có thể là mối quan tâm đặc biệt đối với người cao tuổi mắc nhiều bệnh nền như tiểu đường, tim mạch và các vấn đề về trí nhớ. Ngoài bác sĩ chuyên về ung thư, bệnh nhân lớn tuổi có thể cần sự hỗ trợ của bác sĩ tim mạch, phục hồi thể chất, dinh dưỡng, giảm đau, các nhóm tư vấn hỗ trợ.
 Thực tế rất khó để đạt được các khuyến cáo lâm sàng bằng những phác đồ điều trị. Người cao tuổi thường gặp bất lợi vì họ không được điều trị đúng mức hoặc nhận được các liệu pháp chưa được thử nghiệm trong các thử nghiệm lâm sàng liên quan trước đây.
 Nghiên cứu trên bệnh nhân lớn tuổi, các tác giả đều đặt câu hỏi “liệu điều trị nhắm mục tiêu HER-2 với độc tính tối thiểu cho người cao tuổi có thể trì hoãn hoặc thậm chí không cần hóa trị taxan thông thường?”. Tiên lượng sống của người bệnh ung thư vú dương tính với HER-2 cải thiện rõ ràng nhờ sự kết hợp giữa taxan và các thuốc nhắm mục tiêu HER-2. Tuy nhiên, hóa trị taxan thường đi kèm với các tác dụng phụ, ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe của người bệnh lớn tuổi.
 Với những liệu pháp nhắm mục tiêu mới được dung nạp tốt này, bác sĩ hy vọng sẽ kiểm soát sự phát triển của khối u trong vài năm. Không cần thiết hóa trị vì độc tính trên người bệnh lớn tuổi và cũng có thể họ tử vong vì các bệnh khác liên quan đến tuổi già mà không do ung thư vú.
 Thông thường, các phương pháp điều trị có thể tương tự những bệnh nhân trẻ tuổi. Tuy nhiên, cần phải điều chỉnh để tính đến tính không đồng nhất cao của tình trạng già hóa để việc xét nghiệm và phát triển các phác đồ phù hợp với tình trạng sức khỏe.
 Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và mong muốn cá nhân của người bệnh và gia đình, các lựa chọn điều trị sẽ phức tạp hơn nếu người bệnh có sức khỏe kém, nhất là mất trí nhớ hoặc Parkinson. Tuy nhiên, ngay cả những tình huống đó, các bác sĩ vẫn đưa ra phương pháp điều trị giúp người bệnh nhân thoải mái hơn.
 Điều quan trọng là phải xem xét “tuổi chức năng” của người bệnh bằng cách tính đến các yếu tố như: hạn chế về thể chất, bệnh đi kèm, hỗ trợ xã hội và gia đình. Vì thế, cần tiến hành đánh giá chính thức về chức năng ở người bệnh cao tuổi. Chẳng hạn như yêu cầu người bệnh đứng khỏi ghế mà không cần chống tay.
 Có nhiều công cụ khác nhau để đánh giá lão khoa và dự đoán độc tính của hóa trị ở người cao tuổi. Tuổi cao không phải rào cản đối với bất kỳ phương pháp điều trị nào, tuy nhiên đối tượng này có khả năng cao bị độc tính huyết học khi hóa trị như giảm bạch cầu, thiếu máu và suy giảm chức năng. Tất cả những điều đó phải được xem xét khi lập phác đồ điều trị.
 Một nghiên cứu năm 2020 ở Hoa Kỳ cho thấy, tiên lượng sống cao hơn ở người trên 70 tuổi mắc nhiều bệnh đi kèm và ung thư vú dương tính với thụ thể estrogen, có hạch dương tính đã trải qua hóa trị so với những người không hóa trị.
 Trong một số trường hợp, việc điều trị tích cực như phẫu thuật có thể không phù hợp do mong muốn hoặc tình trạng sức khỏe của người bệnh. Trong những trường hợp đó, việc dùng thuốc ức chế hormone là lựa chọn tốt cho người bệnh.
 Can thiệp bằng phẫu thuật sẽ phù hợp ngay cả khi ưu tiên điều trị ở mức tối thiểu, chẳng hạn như khối u có nguy cơ vỡ qua da, gây lở loét hay chảy máu. Việc cắt bỏ khối u to có thể là lựa chọn tốt nhất so với hóa trị.
 Việc thiếu dữ liệu khiến việc dự đoán kết quả ở người bệnh ung thư vú lớn tuổi gặp khó khăn. Đánh giá năm 2018 cho thấy, dữ liệu ở phụ nữ trên 80 tuổi thường bị bỏ qua hoặc không được trình bày đầy đủ trong các thử nghiệm lâm sàng và các khuyến nghị điều trị. Tuy nhiên, người cao tuổi mắc ung thư vú có tình trạng bệnh nặng hơn so với người trẻ tuổi.
 Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Đỗ Thùy Giang đang tư vấn cho người bệnh.
 Tác dụng phụ của quá trình điều trị u vú ác tính ở người lớn tuổi
 Việc hóa trị và xạ trị đều khiến người cao tuổi thấy mệt mỏi. Các tác dụng phụ nghiêm trọng hiếm xảy ra, chủ yếu tác dụng phụ nhẹ và cơ thể sẽ nhanh chóng hồi phục sau khi kết thúc quá trình điều trị.
 Người bệnh cảm thấy được chăm sóc chu đáo, đặc biệt là y tá, bác sĩ trực tiếp điều trị luôn sẵn lòng giải đáp mọi thắc mắc.
 Bác sĩ lão khoa đánh giá để đảm bảo việc hóa trị không gây bất kỳ vấn đề nào ảnh hưởng đến tinh thần của bệnh nhân. Các vấn đề về nhận thức có thể do tác dụng phụ của thuốc điều trị ung thư vú, đặc biệt ở người cao tuổi.
 Bác sĩ dinh dưỡng cũng hỗ trợ người bệnh ăn uống tốt, giữ tinh thần lạc quan trong suốt quá trình điều trị.
 Điều trị ung thư vú xâm lấn có bộ ba âm tính ở bệnh nhân lớn tuổi?
 Nhiều khả năng phải hóa trị nhưng phần lớn loại ung thư này nên được phẫu thuật trước. Trường hợp ung thư chưa lan đến các hạch bạch huyết, bác sĩ phẫu thuật sẽ cố gắng giảm thiểu mức độ điều trị sau phẫu thuật.
 Bác sĩ thực hiện phẫu thuật cắt bỏ khối u và xác nhận rằng ung thư chưa lan đến các hạch bạch huyết và cố gắng tối ưu hóa tỷ lệ khỏi bệnh, giảm thiểu tác dụng phụ của điều trị với không chỉ người bệnh cao tuổi mà với tất cả mọi người. Bằng cách cá nhân hóa chăm sóc cho từng người bệnh dựa trên tình trạng và sức khỏe tổng thể của họ.
 Ekip bác sĩ khoa Ngoại Vú đang thực hiệnphẫu thuật ung thư vú cho người bệnh.
 Các câu hỏi được quan tâm
 1. Tuổi của bạn ảnh hưởng đến việc điều trị như thế nào?
 Tuổi tác có thể ảnh hưởng đến quá trình điều trị ung thư vú, một số yếu tố gồm [2]:
 Khả năng chịu đựng: người cao tuổi có khả năng chịu đựng thấp đối với một số phương pháp điều trị, chẳng hạn như hóa trị hoặc phẫu thuật.
 Tình trạng sức khỏe: các vấn đề sức khỏe khác như bệnh tim, tiểu đường, thận có thể ảnh hưởng đến phương pháp điều trị.
 Loại và giai đoạn ung thư.
 Mục tiêu điều trị: có thể thay đổi từ kiểm soát bệnh sang cải thiện chất lượng cuộc sống hoặc điều trị giảm triệu chứng.
 Sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè và nhân viên y tế.
 2. Ung thư vú lan đến hạch bạch huyết vùng nách, có cần cắt bỏ hạch bạch huyết không?
 Không phải lúc nào cũng vậy. Hiện các bác sĩ chuyên khoa Ngoại Vú thực hiện ít ca phẫu thuật cắt bỏ hạch nách hơn. Vài năm trước, nếu người bệnh đến gặp bác sĩ với tình trạng ung thư vú đã di căn đến các hạch bạch huyết, tất cả các hạch đó sẽ phải nạo vét hết, điều này làm tăng nguy cơ phù bạch huyết.
 Các nghiên cứu gần đây cho thấy, với một số người mắc ung thư di căn hạch nách, việc xạ trị đến các hạch bạch huyết còn lại có thể kiểm soát tại chỗ ung thư, tương tự như phẫu thuật nạo vét hạch nách.
 Một cách khác, để tránh bị nạo vét hạch nách, cần thu nhỏ khối u bằng hóa trị trước. Nếu đáp ứng tốt sau hoá trị tiền phẫu thì có thể loại bỏ ít hạch bạch huyết hơn.
 3. Bệnh nhân 70 tuổi trở lên, ung thư vú xâm lấn có gây tử vong không?
 Người lớn tuổi thường lo lắng hơn khi được chẩn đoán ung thư. Tuy nhiên, có nhiều lý do để không hoảng sợ hay lo lắng về căn bệnh này:
 Người bệnh từ 70 tuổi trở lên thường mắc ung thư xâm lấn dương tính với thụ thể hormone, điều này có nghĩa là ung thư phát triển chậm hơn.
 Hầu hết người bệnh được điều trị ung thư vú xâm lấn đều có tiên lượng sống tốt. Ngay cả khi được chẩn đoán ở độ tuổi lớn hơn, việc điều trị vẫn thành công, tiên lượng sống tốt, tử vong vì những nguyên nhân khác không phải ung thư vú. Điều này đặc biệt đúng với người có sức khỏe tổng quát tốt tại thời điểm được chẩn đoán và biết tự chăm sóc bản thân.
 Tầm soát sức khỏe định kỳ là biện pháp hữu hiệugiúp phát hiện kịp thời những bất thường ở tuyến vú.
 Điều trị ung thư vú ở người cao tuổi tại BVĐK Tâm Anh
 Những bệnh nhân lớn tuổi mắc bệnh ung thư vú đều có thể được hưởng lợi từ việc chăm sóc tại một trung tâm hay bệnh viện đa khoa kết hợp toàn diện, điều chỉnh bệnh nền kết hợp kế hoạch điều trị ung thư. Các bác sĩ sẽ trao đổi về trường hợp của từng bệnh nhân, điều này giúp mang lại kết quả điều trị tốt nhất.
 Bài viết đã cung cấp những thông tin về chẩn đoán và điều trị ung thư vú ở người cao tuổi. Ung thư vú ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, tâm lý với không chỉ người trẻ mà còn ở người cao tuổi. Tuy các bệnh nền của người cao tuổi làm thay đổi kế hoạch điều trị khó đạt kết quả tối ưu nhất, nhưng thường bệnh nhân sẽ được ổn định bệnh lâu dài do diễn tiến chậm và loại sinh học của bệnh ung thư vú người cao tuổi dễ điều trị.