Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Ngón

Ngón là bộ phận xa nhất của chi, như ngón tay và ngón chân, hiện diện ở nhiều loài động vật có xương sống. 
Tay

**Tên gọi**
Ở một số ngôn ngữ có tên gọi riêng cho ngón tay và ngón chân (tiếng Anh: tương ứng "finger" và "toe", tiếng Pháp: "doigts" và "orteils", Tiếng Đức: "Finger" và "Zeh"), trong khi ở tiếng Việt, tiếng Nga, tiếng Ba Lan, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ,... không có tên gọi riêng. Năm ngón ở mỗi chi là ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, ngón áp út và ngón út.

**Số ngón của con người**
Con người thường có 5 ngón trên mỗi chi. Mỗi ngón được hình thành bởi một só xương tên là phalanges và được bao quanh bởi mô mềm. Ngón tay con người thường có móng. Hiện tượng polydactyly xảy ra khi có thêm ngón; con người cũng có thể có ít ngón hơn bình thường và được gọi là hiện tượng ectrodactyly. Một đột biến có thể được điều chỉnh bằng phẫu thuật hay không và sự chỉnh sửa đó có được chỉ định hay không, tùy thuộc vào từng trường hợp. Ví dụ, nhà cựu vô địch cờ vua thế giới Mikhail Tal đã sống cả đời chỉ với ba ngón tay phải.

**Tham khảo**
Thể loại:Chi (giải phẫu)
Đại học liên bang Bahia

Đại học liên bang Bahia (tiếng Bồ Đào Nha: Universidade Federal da Bahia) là trường đại học công nằm ở thành phố Salvador. Nó là trường đại học lớn nhất bang Bahia, Brazil.
UFBA được lập ngày 8 tháng 4 năm 1946, thông qua Nghị định-Luật 9155. Trước đó, Đại học Liên bang Bahia được thành lập từ các trường Y và các trường liên quan của chúng, Nha khoa và Dược khoa, và các trường Triết học, Kinh tế, Luật cùng Trường Đại học Bách khoa. Thời điểm thành lập thực tế của trường đại học này diễn ra vào ngày 2 tháng 7 năm 1946, là trung tâm giáo dục bậc đại học lâu đời nhất của Brasil.

**Tham khảo**
Thể loại:Trường đại học Bahia
Câu (ngữ pháp)

Câu là một đơn vị ngữ pháp gồm một hay nhiều từ có liên kết ngữ pháp với nhau. Một câu có thể bao gồm các từ được nhóm lại để thể hiện một khẳng định, nghi vấn, cảm thán, yêu cầu, mệnh lệnh, hoặc đề nghị.” 

**Chú thích**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Ngữ pháp
Thể loại:Tuyên bố
Khuỷu tay

Ở động vật linh trưởng, gồm cả con người, khớp khuỷu tay là khớp giữa xương cánh tay ở cánh tay và xương trụ và xương quay ở cẳng tay. Một trong những điểm đáng chú ý ở vùng khuỷu tay là cùi chỏ.

**Chú thích**

**Đọc thêm**
 
  pmid = 11717088 
 
 
 
 
 
 
  archive-url = https://web.archive.org/web/20130517073105/http://home.gwu.edu/~brich/publications/1998-Richmond%20etal.pdf 
  url = http://books.google.com/books?id=NK9TgTaGt6UC&pg=PA240 
  archive-url = https://web.archive.org/web/20210224020336/http://ns2.scopemed.com/?mno=3291 
 
 
 
 
  doi = 10.3928/01477447-20080401-39 
*Elbow
Thể loại:Giải phẫu chi trên
Thể loại:Phân loại chi trên
Trán

Trong giải phẫu người, trán là phần nằm phía trên và hơi nhô ra phía trước đầu. Nó được đánh dấu bằng đường tóc mọc. Trán là khu vực được dùng cho ba tính năng, hai trong số này là bao phủ hộp sọ người và tính năng còn lại thuộc về da đầu.

**Thể hiện cảm xúc**
Các cơ của trán có thể giúp điểu biển cảm xúc khuôn mặt. Có bốn cảm xúc cơ bản, có thể thể hiện độc lập hoặc trong một tổ hợp để thể hiện nhiều cảm xúc khác nhau. Các cơ của trán có thể nâng lông mày đồng thời hoặc đơn lẻ, để diễn tả sự ngạc nhiên; hoặc kéo hai lông mày lại gần nhau diễn tả sự nghiêm nghị, khó chịu.

**Tham khảo**
Thể loại:Đầu và cổ
Thể loại:Đặc tính mặt
Haile Selassie

Haile Selassie I (ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ qädamawi haylä səllasé "Quyền lực của Chúa Ba ngôi") (23 tháng 7 năm 1892 – 27 tháng 8 năm 1975), sinh là Tafari Makonnen Woldemikael, là người đứng đầu Ethiopia từ năm 1916 đến năm 1930 và ông đã từng là Nhiếp chính toàn quyền của Ethiopia từ năm 1916. Ông là một nhân vật quan trọng trong lịch sử Ethiopia hiện đại. Ông là thành viên của triều đại Solomon, có nguồn gốc từ hoàng đế Menelik I.
Haile Selassie I đã cố gắng hiện đại hóa đất nước thông qua một loạt các cải cách chính trị và xã hội, bao gồm việc giới thiệu hiến pháp thành văn đầu tiên của Ethiopia và bãi bỏ chế độ nô lệ. Ông đã dẫn đầu những nỗ lực thất bại trong việc bảo vệ Ethiopia trong Chiến tranh Ý-Ethiopia lần thứ 2 và trải qua thời kỳ bị người Ý chiếm đóng khi đang lưu vong ở Anh. Ông trở lại lãnh đạo Ethiopia vào năm 1941 sau khi Đế quốc Anh đánh bại quân chiếm đóng Ý trong chiến dịch Đông Phi. Ông giải thể Liên bang Ethiopia và Eritrea được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thành lập vào năm 1950, và hợp nhất Eritrea thành một tỉnh của Ethiopia trong khi chiến đấu để ngăn chặn nền độc lập của họ. Quan điểm quốc tế chủ nghĩa của ông đã dẫn đến việc Ethiopia trở thành thành viên hiến chương của Liên hợp quốc. Năm 1963, ông chủ trì việc thành lập Tổ chức Thống nhất châu Phi, tiền thân của Liên minh châu Phi và là chủ tịch đầu tiên của tổ chức này. Ông bị lật đổ trong một cuộc đảo chính quân sự sau nạn đói năm 1973 ở Ethiopia và qua đời vào ngày 27 tháng 8 năm 1975 ở tuổi 83. Trong một số thành viên của phong trào Rastafari (được thành lập ở Ethiopia và sau đó được chuyển thể sang Jamaica vào những năm 1930 và số lượng tín đồ của họ hiện nay ước tính khoảng 700.000 đến 1.000.000), Haile Selassie được coi là đấng cứu thế trở lại của Kinh thánh, Thiên Chúa hiện thân. Mặc dù được gọi là "đấng cứu thế", Haile Selassie là một người theo đạo Cơ đốc và tuân theo các quy tắc của nhà thờ Chính thống Ethiopia. Ông đã bị một số nhà sử học chỉ trích vì đã trấn áp các cuộc nổi dậy của tầng lớp quý tộc trên cạn (mesafint), vốn luôn phản đối những cải cách của ông. Một số nhà phê bình cũng chỉ trích việc Ethiopia đã thất bại trong việc hiện đại hóa nhanh. Trong thời gian cai trị của ông, người Harari bị đàn áp và nhiều người rời khỏi Khu vực Harari. Chế độ của ông cũng bị các nhóm nhân quyền, chẳng hạn như Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, chỉ trích là chuyên quyền và phi tự do.

**Con cái**
Tập tin:SelassiesSon.jpg|nhỏ|120px|trái|Asfaw Wossen, con trai lớn nhất của Haile Selassie I.
Với Menen Asfaw, Haile Selassie có sáu con: Công chúa Tenagnework, Hoàng tử Asfaw Wossen, Công chúa Tsehai, Công chúa Zenebework, Công chúa Makonnen, và Hoàng tử Sahle Selassie.

**Chú thích**
Thể loại:Bảo quốc Huân chương
Thể loại:Sinh năm 1892
Thể loại:Mất năm 1975
Thể loại:Bắc Đẩu Bội tinh hạng nhất
Thể loại:Hoàng đế Ethiopia
Thể loại:Nhà hoạt động độc lập
Thể loại:Người được trao tặng Huân chương Polonia Restituta
Chủ quyền

Chủ quyền là có quyền lực độc lập đối với một khu vực địa lý, ví dụ như lãnh thổ. Nó được thể hiện trong quyền lực lãnh đạo và thiết lập luật pháp. Các quốc gia có thể có chủ quyền toàn phần hoặc hạn chế hoặc không có chủ quyền đối với những khu vực được luật pháp quốc tế quy định là di sản chung của nhân loại.

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 url=http://books.google.com/books?id=6BNZPgAACAAJ&dq- url=http://plato.stanford.edu/entries/sovereignty/-  isbn = 9781403913234 -  isbn = 9781845401412 - url=http://books.google.com/books?id=EvylnkgJ9ycC
Thể loại:Chủ quyền
Thể loại:Thẩm quyền
Thirty Seconds to Mars

Thirty Seconds to Mars (cũng thường cách điệu là 30 Seconds to Mars) là một ban nhạc rock người Mỹ đến từ Los Angeles, được thành lập vào năm 1998. Kể từ năm 2007, ban nhạc bao gồm nam ca sĩ Jared Leto (hát chính, guitar, bass, bàn phím, nhạc sĩ), Shannon Leto (trống, bộ gõ) và Tomo Miličević (lead guitar, bass, đàn organ, dây).
Cho đến nay, Thirty Seconds to Mars đã phát hành bốn abum phòng thu, gồm 30 Seconds to Mars (2002), A Beautiful Lie (2005), This Is War (2009) và Love, Lust, Faith and Dreams (2013) cùng các EP gồm AOL Sessions Undercover (2007), To the Edge of the Earth (2008) và MTV Unplugged: 30 Seconds to Mars (2011). Tính đến tháng 5 năm 2013, ban nhạc đã bán được hơn 10 triệu album trên toàn thế giới.

**Danh sách đĩa nhạc**
Album phòng thu- 30 Seconds to Mars (2002)- A Beautiful Lie (2005)- This Is War (2009)- Love, Lust, Faith and Dreams (2013)- America (2018)- It's the End of the World but It's a Beautiful Day (2023)

**Tham khảo**
Thể loại:Thirty Seconds to Mars
Thể loại:Nghệ sĩ của Universal Music Group
Thể loại:Bộ ba âm nhạc
Thể loại:Nghệ sĩ của Virgin Records
Thể loại:Ban nhạc từ Los Angeles
Thể loại:Ban nhạc hai người Mỹ
Thể loại:Ban nhạc alternative rock California
Thể loại:Nghệ sĩ của Interscope Records
Thể loại:Người đoạt giải Kerrang!
Thể loại:Ban nhạc thành lập năm 1998
Tường

Tường
Tường là cấu trúc thẳng đứng, thường rắn chắc, xác định và bảo vệ một khu vực. Xây tường có một tác dụng chính: nó đỡ cho trần nhà và mái nhà.

**Tường trong văn hóa đại chúng**
Tường thường được xem trong văn hóa đại chúng như là một đại diện cho một vật chắn chống lại sự tiến triển hay xâm nhập. Ví dụ nhóm nhạc rock Pink Loyd sử dụng tường ẩn dụ cho sự cô lập của nhân vật trong album concept  The Wall năm 1979 của họ. Một cách sử dụng khác xem tường như một bề mặt để viết lên. Ví dụ trang mạng xã hội Facebook sử dụng tường điện tử ("wall") trước khi áp dụng "timeline".

**Tham khảo**

Thể loại:Luật pháp sở hữu
Thể loại:Chỗ ở
Thể loại:Hệ thống kết cấu
Thể loại:Kỹ thuật kết cấu
Thể loại:Đặc điểm khảo cổ học
Thể loại:Thành phần kiến trúc
Mông

Mông hay vòng 3 là hai phần tròn trên cơ thể người, nằm ở phía sau và bao bọc khu vực xương chậu của động vật linh trưởng bao gồm con người, và nhiều loài động vật khác. Các cơ mông ổn định khớp hông và là cơ lớn nhất trong toàn bộ cơ thể con người có vai trò đẩy toàn bộ cơ thể về phía trước khi chạy và đi bộ, đảm bảo hoạt động đúng của toàn bộ chân. Về sinh lý, mông phân tán trọng lượng cơ thể khi ngồi. Trong nhiều nền văn hóa, mông có ý nghĩa hấp dẫn tình dục. Nhiều nền văn hóa cũng sử dụng mông như vị trí trừng phạt thân thể vì lớp mỡ dưới da của mông bảo vệ trước các chấn thương trong khi vẫn cho phép gây ra đau đớn cho người bị trừng phạt. Mông có ý nghĩa trong nghệ thuật, văn hóa và hài hước.

**Thư viện ảnh**

**Xem thêm**
Hõm Venus
*Hông
*Hở khe mông
*Tỷ số vòng eo trên vòng mông
*Vùng kín

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  "The Muscles and Fasciæ of the Thigh" (by Henry Gray) at  "Anatomy of the Human Body", 1918.
Thể loại:Giải phẫu học chi dưới
Thể loại:Xương chậu
Thể loại:Mông
James Gandolfini

James Gandolfini tại Liên hoan phim quốc tế Toronto 2011
James Gandolfini (18 tháng 9 năm 1961 – 19 tháng 6 năm 2013) là một diễn viên và là nhà sản xuất người Mỹ. Ông được biết đến với công chúng rộng rãi hơn nhờ vào vai diễn ông trùm người Mỹ gốc Ý tại New Jersey "Tony Soprano" trong bộ phim truyền hình Mỹ nổi tiếng của HBO The Sopranos. Vai diễn này đã đưa James lên hàng sao hạng A, với ba giải thưởng chiến thắng tại Emmy Awards, ba giải thưởng Screen Actors Guild Awards, và một giải thưởng Golden Globe Award.
James đột ngột qua đời vào năm 2013 vì cơn đau tim khi đang nghỉ mát cùng gia đình tại Rome, nước Ý. Thi hài của ông được gia đình đưa về Mỹ và hỏa táng. Tro của ông được lưu giữ tại New York, Hoa Kỳ.

**Phim**

**Tham khảo**
Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Thể loại:Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Thể loại:Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Thể loại:Nam diễn viên sân khấu Mỹ
Thể loại:Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Thể loại:Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Thể loại:Sinh năm 1961
Thể loại:Mất năm 2013
Thể loại:Người Mỹ gốc Ý
Thể loại:Nam diễn viên đến từ thành phố New York
Thể loại:Tín hữu Công giáo Rôma Hoa Kỳ
Thể loại:Người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim chính kịch truyền hình xuất sắc nhất
Thể loại:Nam diễn viên New Jersey
Krishna

Krishna (/ˈkrɪʃnə/, tiếng Phạn: कृष्ण; IAST: Kṛṣṇa) là vị thần chủ chốt trong Ấn Độ Giáo. Ngài được tôn thờ như một thế thân của Visnu và tự ngài cũng là vị thần lớn. Ngài là vị thần của lòng trắc ẩn, tình yêu, và trí tuệ và là một trong những vị thần được tôn kính và ca tụng rộng rãi trong các vị thần Ấn Độ. Krishna thường được miêu tả như có làn da xanh thẳm như vũ trụ và đi cùng với sợi lông chim công trên đầu và một cây sáo.

**Tên và danh hiệu**
Chữ Phạn của tên gốc Kṛṣṇa là một tính từ có nghĩa là "Đen" hoặc "Tối", thỉnh thoảng nó cũng được dịch là "tất cả hấp dẫn". Với tư cách là một tên của Vishnu, Krishna được liệt kê là tên thứ 57 trong Vishnu Sahasranama.

**Ghi chú**

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
The Mahabharata of Krishna-Dwaipayana Vyasa, translated by Kisari Mohan Ganguli, published between 1883 and 1896
*The Vishnu-Purana, translated by H. H. Wilson, (1840)
*The Srimad Bhagavatam, translated by A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada, (1988) copyright Bhaktivedanta Book Trust- postscript = 
*The Jataka or Stories of the Buddha's Former Births, edited by E. B. Cowell, (1895)
*chú thích sách |first=Maria|last= Ekstrand|editor= Bryant, Edwin H. |title=The Hare Krishna movement: the postcharismatic fate of a religious transplant |publisher=Columbia University Press |location=New York |year=2004 |pages= |isbn=0-231-12256-X |url=http://books.google.com/books?id=mBMxPdgrBhoC |postscript= 
*ngày truy cập=ngày 24 tháng 5 năm 2013- postscript = 
*Garuda Pillar of Besnagar, Archaeological Survey of India, Annual Report (1908–1909). Calcutta: Superintendent of Government Printing, 1912, 129.- postscript =
*postscript = 
*History of Indian Theatre By M. L. Varadpande. Chapter Theatre of Krishna, pp. 231–94. Published 1991, Abhinav Publications, ISBN 81-7017-278-0.
Thể loại:Ấn Độ giáo
Thể loại:Nam thần Ấn Độ giáo
Thể loại:Krishna
Đường Paulista

Đường Paulista nhìn từ trên cao
Đường Paulista là con đường quan trọng ở São Paulo, Brasil. Nó dài 2,8 km và có nhiều trụ sở tài chính và trung tâm văn hóa quan trọng.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:São Paulo, Brazil
Thể loại:Khu phố mua sắm
Thể loại:Khu vực trung tâm thành phố
Thể loại:Khu phố tài chính
Tiếng Scotland

Tiếng Scots hay tiếng Lallan (tiếng Gael Scotland: Albais/Beurla Ghallda) là một ngôn ngữ German được nói tại vùng Đất thấp Scotland và một phần của Ulster (nơi có một phương ngữ gọi là Scots Ulster). Nó đôi khi được gọi là tiếng Scots Đất thấp để phân biệt với tiếng Gael Scotland, một ngôn ngữ Celt từng hiện diện trên đa phần vùng Cao nguyên, nhóm đảo Hebrides và Galloway. Tiếng Scots phát triển từ tiếng Anh trung đại.
Christine nói tiếng Shetlandic
Vì không có sự thống nhất chung để phân biệt phương ngữ và ngôn ngữ, những học giả thường bất đồng ý kiến về tình trạng và mối quan hệ giữa tiếng Scots và tiếng Anh. Có thể xem tiếng Scots nằm ở một đầu một dãy phương ngữ, với tiếng Anh Scotland chuẩn đầu kia. Tiếng Scots nhiều khi được xem là một dạng cổ của tiếng Anh, nhưng nó đồng thời lại phương ngữ riêng. Ngược lại, tiếng Scots cũng thường được xem như một ngôn ngữ riêng biệt, tương tự như việc tiếng Na Uy rất giống, nhưng vẫn tách biệt, với tiếng Đan Mạch.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Scots-online- The Scots Language Society- Scots Language Centre- The Linguist List, Eastern Michigan University and Wayne State University- Scots at Omniglot- a phonetic description of Scottish Language and Dialects at Dictionary of the Scots Language- Words Without Borders Peter Constantine: Scots: The Auld an Nobill Tung- Scots in Schools- Emily SJE Kilborn (2007), The Politics of Language in Europe Case Studies in Scots, Occitan, Moldovan, & Serbo‐Croatian

**Từ điển và thông tin ngôn ngữ**
 The Dictionary of the Scots Language- Scottish Language Dictionaries Ltd.- Dialect Map- SAMPA for Scots date=2003-08-11 - Scottish words – illustrated- Abstract: Vowel height harmony and blocking in Buchan Scots, Mary Paster, University of California, Phonology Vol. 21, Issue 3- Scots Language Recordings

**Bộ sưu tập các văn bản**
 ScotsteXt – books, poems and texts in Scots- Scots Threap- Scottish Corpus of Texts & Speech – Multimedia corpus of Scots and Scottish English- BBC Voices, Scots section – The BBC Voices Project is a major though informal look at UK language and speech- Scots Syntax Atlas
Scots
Tiếng Corse

Tiếng Corse (corsu  hay lingua corsa ˈliŋɡwa ˈɡorsa) là một ngôn ngữ Ý-Dalmatia nói ở Corse (Pháp). Corse gần gũi với phương ngữ Tuscan và do vậy cũng gần gũi với tiếng Ý chuẩn. Một số phương ngôn nam tiếng Corse có mặt trên đảo Sardegna (Ý).
Tiếng Corse từng đóng vai trò ngôn ngữ nói chính trên đảo Corse, cùng với tiếng Ý (ngôn ngữ chính thức ở Corse cho đến năm 1859, khi nó bị tiếng Pháp thế chỗ). Trong hai thế kỷ tiếp theo, việc dùng tiếng Pháp lan rộng đến mức, vào lúc Giải phóng năm 1945, mọi người dân trên đảo đều biết ít nhiều tiếng Pháp. Đến thập niên 1960, không còn người đơn ngữ tiếng Corse nào. Năm 1995, ước tính 65% người đảo Corse biết tiếng Corse ở mức nào đó, và thiểu số, chừng 10%, dùng tiếng Corse làm ngôn ngữ thứ nhất.

**Chú thích**
Thể loại:Ngôn ngữ tại Sardegna
Thể loại:Ngôn ngữ tại Pháp
Thể loại:Tiếng Corse
Thể loại:Nhóm ngôn ngữ gốc Ý
Eid al-Fitr

Eid al-Fitr, còn gọi là Bayram (Bajram) hay "lễ nhịn ăn", "lễ ăn chay", là ngày lễ tôn giáo quan trọng của người Hồi giáo, vào ngày 1 Shawwal (tháng thứ 10 theo lịch Hồi giáo). Ngày lễ đánh dấu sự kết thúc của Ramadan mà người Hồi giáo tham dự hàng năm để đền đáp việc thánh Allah mặc khải kinh Koran đối với nhà tiên tri Muhammad.

**Thời gian**
Không có một ngày chính xác cho Eid-al-Fitr vì các nhà cầm quyền tôn giáo ở nhiều quốc gia khác nhau sẽ dựa vào việc nhìn thấy mặt trăng lưỡi liềm Eid xuất hiện để thông báo với người dân khi nào thì lễ hội sẽ chính thức bắt đầu. Nó có thể bị trì hoãn nếu bầu trời quá sáng, khi mặt trăng khuất, hoặc nếu mây cản trở. Đây cũng là lý do Ramadan có thể bắt đầu vào những ngày khác nhau ở những nơi khác nhau trên thế giới. Mọi người không được phép ăn chay vào dịp này trong năm, ngay cả khi họ muốn tiếp tục lễ hội Ramadan trước đó. Nó có thể bị trì hoãn nếu bầu trời quá sáng, khi mặt trăng khuất, hoặc nếu mây cản trở. Đây cũng là lý do Ramadan có thể bắt đầu vào những ngày khác nhau ở những nơi khác nhau trên thế giới. Mọi người không được phép ăn chay vào dịp này trong năm, ngay cả khi họ muốn tiếp tục lễ hội Ramadan trước đó.

**Sự thể**
Như một sự cảm tạ, người Hồi giáo sẽ đưa ra một khoản tiền nhất định dành cho từ thiện (zakat al-Fitr). Đây là một khoản quyên góp nhỏ hơn 2,5% so với khoản thông thường mà người Hồi giáo giàu có bị đánh thuế và cũng là một trong năm quy tắc trụ cột của đạo Hồi cần tuân theo. Ngoài các khoản này, một số người Hồi giáo còn chủ động làm việc tự nguyện tại những bếp nấu súp và quyên tặng thức ăn của họ cho những người cần cứu trợ. Các quốc gia trên thế giới thường tổ chức nhiều sự kiện lớn để chào mừng ngày lễ Eid-al-Fitr. Những buổi trình diễn pháo hoa đặc biệt phổ biến ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ả Rập Saudi, khi mọi người có cơ hội để dành thời gian quây quần bên nhau và tận hưởng kỳ nghỉ.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Sự thật về lễ hội Eid-al-Fitr có thể bạn chưa biết
Thể loại:Văn hóa Hồi giáo
Thể loại:Lễ hội Hồi giáo
Mikhail Aleksandrovich Bakunin

Mikhail Aleksandrovich Bakunin (tiếng Nga: Михаи́л Алекса́ндрович Баку́нин; 30 tháng 5 lịch cũ 18 tháng 5, 1814 – 1 tháng 7 năm 1876) là nhà chủ nghĩa xã hội tự do cá nhân, nhà cách mạng người Nga. Ông được xem là một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất của chủ nghĩa vô trị.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Nhà cách mạng Nga
Thể loại:Nhà triết học Nga
Thể loại:Nhà triết học vô thần
Tổ

Một tổ chim
Tổ (tiếng Anh: Nest) là cấu trúc do động vật tạo ra để giữ trứng, con của chúng hoặc thỉnh thoảng là bản thân chúng. Mặc dù tổ thường có liên quan đến các loài chim, một vài lớp khác của động vật có xương sống và động vật không xương sống cũng xây tổ.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Nests - Nest (zoology)
Thể loại:Công trình theo loại
Thể loại:Gia cầm
Thể loại:Động vật học
Thể loại:Tập tính học
Phi (chữ cái)

Phi (viết hoa Φ, viết thường φ, ký hiệu toán học ϕ là chữ cái thứ 21 trong bảng chữ cái Hy Lạp. Nó cũng giống ký tự Ф (ph hay f) trong bảng chữ cái tiếng Nga.

**Sử dụng**
Trong kỹ thuật thiết kế và xây dựng, nó thường được dùng để biểu thị đường kính của hình tròn là mặt cắt của 1 vật có dạng cầu hay trụ (ví dụ như đường kính ống nước).
Trong vật lý, nó thường được dùng để chỉ pha ban đầu của 1 vật dao động điều hòa, hay từ thông qua 1 đơn vị diện tích.
Ngoài ra còn được thấy trong các môn điện học có cos  

**Tham khảo**
Thể loại:Chữ cái Hy Lạp
Rho

Rho (viết hoa Ρ, viết thường ρ hoặc ϱ) là chữ cái thứ 17 trong bảng chữ cái Hy Lạp.
Trong Nhiêt động học còn được gọi là khối lượng riêng ( hay mật độ ) là đại lượng nghịch đảo của thể tích riêng được tính theo công thức
ρ = G / V kg/m3 , với G là khối lượng của mỗi chất tính theo kg
V là thể tích tính theo m3
Trong vật lí, ρ là kí hiệu của điện trở suất (Ωm)

**Tham khảo**
Thể loại:Chữ cái Hy Lạp
Luis Federico Leloir

Luis Federico Leloir (1906-1987) là nhà hóa học 
người Argentina. Ông giành Giải Nobel Hóa học năm 1987 nhờ những khám phá về các nucleotide đường và vai trò của chúng trong tổng hợp các cacbonhidrat. Ông trở thành nhà hóa học Mỹ Latin đầu tiên nhận giải thưởng cao quý này. Để tưởng nhớ, tên ông được dùng để đặt cho tiểu hành tinh 2548 Leloir.

**Chú thích**
Thể loại:Sinh năm 1906
Thể loại:Mất năm 1987
Thể loại:Nhà hóa học Argentina
Thể loại:Người Paris
Thể loại:Nhà khoa học Argentina
Thể loại:Người Argentina đoạt giải Nobel
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Hóa học
Tiếng Asturias

Tiếng Asturias (asturianu , từng được gọi là bable ), một ngôn ngữ Rôman được nói tại Asturias, Tây Ban Nha. Tiếng Asturias là một phần của nhóm ngôn ngữ Asturias-León. Số người nói ngôn ngữ này được ước tính là 100.000 người bản ngữ và 450.000 người nói như ngôn ngữ thứ hai. Academia de la Llingua Asturiana là tổ chức quy định của tiếng Asturias. Dù không phải ngôn ngữ chính thức tại Tây Ban Nha nó được bảo vệ và công nhận dưới Đạo luật Tự quản (Estatuto de Autonomía) và được dạy trong trường học.

**Tham khảo**
Thể loại:Ngôn ngữ tại Tây Ban Nha
Ngữ tộc Berber

Ngữ tộc Berber hay ngữ tộc Amazigh (tên Berber: ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ) Tamaziɣt /tæmæˈzɪɣt/ hay Tamazight /θæmæˈzɪɣθ/ là một nhóm gồm các ngôn ngữ và phương ngữ liên quan chặt chẽ đến nhau, nguồn gốc tại Bắc Phi.
Ngôn ngữ Berber có một lượng người nói lớn ở Algérie và Maroc, và một lượng người nói nhỏ hơn tại Libya, Tunisia, bắc Mali, bắc Niger, bắc Burkina Faso, Mauritanie, và ở ốc đảo Siwa thuộc Ai Cập. Ngoài ra, còn có những cộng đồng người nhập cư nói ngôn ngữ Berber tại châu Âu. Năm 2001, Berber trở thành ngôn ngữ quốc gia của Algérie, và năm 2011, trở thành ngôn ngữ chính thức của Maroc. Năm 2016, nó được công nhận là ngôn ngữ chính thức của Algérie, sau nhiều năm bị xem nhẹ.
Ngữ tộc Berber là một nhánh của ngữ hệ Phi-Á, đã được ghi nhận từ thời kỳ cổ đại. Số người Berber cao hơn nhiều so với số người nói ngôn ngữ Berber. Phần lớn người dân vùng Maghreb có tổ tiên Berber. Ví dụ như tại Algérie, đa phần dân cư là người Berber bị Ả Rập hóa.
Có một phong trào nhằm chuẩn hóa các ngôn ngữ Bắc Berber thành một ngôn ngữ chuẩn. Cái tên Tamazight, ban đầu là tên của vùng Atlas và Rif, nay thường được dùng để chỉ thứ tiếng Berber chuẩn hóa này, hay thậm chí cả nhóm Berber, gồm cả Tuareg-Berber.

**Tham khảo**
Thể loại:Maghreb
Thể loại:Ngữ hệ Phi-Á
Thể loại:Ngôn ngữ tại Algérie

Thể loại:Ngôn ngữ tại Tunisia
Thể loại:Ngôn ngữ tại Niger
Thể loại:Ngôn ngữ tại Mauritanie
Thể loại:Ngôn ngữ tại Maroc
Thể loại:Ngôn ngữ tại Mali
Thể loại:Ngôn ngữ tại Gibraltar
Chi (chữ cái)

Chi (chữ hoa Χ, chữ thường χ; χῖ) là chữ cái thứ 22 trong bảng chữ cái Hy Lạp.
Chi thường được sử dụng trong chữ cái Hy Lạp hiệu hóa học chữ chi được biết trong độ âm điện hóa học

**Tham khảo**
Thể loại:Chữ cái Hy Lạp
Thể loại:Văn hóa Hy Lạp
Paul Flory

Paul John Flory (1910-1985) là nhà hóa học người Mỹ. Ông giành Giải Nobel Hóa học năm 1974 nhờ tìm ra lý thuyết và thực nghiệm về phương diện hóa lý của các đại phân tử. Ngoài ra, ông còn nghiên cứu tính chất của polyme, một trong những vật liệu mới quan trọng nhất đối với thế giới.

**Chú thích**
Thể loại:Sinh năm 1910
Thể loại:Mất năm 1985
Thể loại:Nhà hóa học Hoa Kỳ
Thể loại:Nhà khoa học Hoa Kỳ
Thể loại:Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Hóa học
Thể loại:Người Mỹ gốc Đức
Dịch châu chấu Madagascar 2013

==Lịch sử**
Nạn châu chấu thường xảy ra ở các nước châu Phi nhưng tại Madagascar năm 2013 là tai họa nặng nề nhất trong hơn nửa thế kỷ. Từ cuối năm 2012 vùng Tây Phi báo động vì sự xuất hiện của hàng đàn châu chấu sa mạc. Bắt đầu sinh sôi nảy nở từ Tchad, Mali, Niger những đàn châu chấu bay tới những nước Bắc Phi. Đúng vào ngày Chủ Nhật Lễ Lá vào tháng 3 năm 2013, như chuyện của thời Kinh Thánh 2.000 năm trước, hàng triệu con châu chấu từ Sudan, Ai Cập tràn qua Israel và Palestine.
Madagascar là một nước rất nghèo, 90% trong dân số 22 triệu sống ở mức dưới $2 một ngày, tính đến năm 2013.

**Kiểm soát dịch hại**
Ngày 26 tháng 3 năm 2013, Cơ quan Lương Nông quốc tế (FAO) đưa ra báo động về tình trạng trầm trọng của nạn châu chấu ở Madagascar và cho biết cần nhiều triệu dollar cho công cuộc cứu đói. Hàng tỷ con châu chấu tràn ngập trên phân nửa quốc gia này. Hàng đàn châu chấu bay như những đám mây, đáp xuống đâu ăn trụi hết cây cối hoa cỏ. FAO dự đoán nạn châu chấu sẽ gây thiếu lương thực và đói cho 60% dân chúng Madagascar với 2/3 mùa màng bị tiêu hủy, và cho đến tháng 9 cần phải có $41.5 triệu cho công cuộc cứu trợ khẩn cấp.
Theo tài liệu của FAO, châu chấu mỗi ngày có thể bay xa tới 50 dặm và các đàn châu chấu trải ra trên mỗi dặm vuông khoảng 200 triệu con, đồng thời tiếp tục sinh đẻ và nở ra những con nhỏ. Một tấn châu chấu - chỉ là phần rất nhỏ trong một đàn - mỗi ngày tiêu thụ hay phá hoại một lượng lương thực cần dùng của 2.500 người. Tuy nhiên nhiều dân tộc, kể cả dân Do Thái, cũng ăn châu chấu và coi là một món thực phẩm hợp khẩu vị.
Ông Alexandre Huynh, nhân viên FAO làm việc tại thủ đô Antananarivo, Madagascar, nói rằng ở đâu cũng thấy châu chấu, lái xe đi hàng dặm vẫn chưa ra khỏi một đàn châu chấu và chúng bám lên kính xe không còn nhìn thấy đường. Theo lời ông: "Ngoài lương thực và phẩm vật cứu trợ, FAO cần có $22 triệu từ nay đến tháng 6 để mở chiến dịch rộng lớn phun thuốc trừ sâu".

**Tham khảo**

**Xem thêm**
Dịch châu chấu Palestine 1915
*Dịch châu chấu châu Phi 2014
Thể loại:Madagascar 2013
Thể loại:Thiên tai năm 2013
Tuyến

Tuyến là một cơ quan trong cơ thể động vật giúp tổng hợp những chất để giải phóng như hormone hoặc sữa, thường vào trong dòng máu (tuyến nội tiết) hoặc vào những chỗ hở trong cơ thể hoặc bề mặt ngoài của nó (tuyến ngoại tiết).

**Chức năng**
Dựa theo chức năng, các tuyến có thể chia thành hai loại:

**Các tuyến nội tiết**
Tuyến nội tiết là những tuyến tiết ra các chất lưu thông qua dòng máu, tiết thẳng vào máu do đó không có hệ thống ống dẫn.

**Các tuyến ngoại tiết**
Tuyến ngoại tiết (exocrine gland) là những tuyến tiết các sản phẩm của nó qua một hệ thống ống dẫn từ cơ quan sản xuất lên bề mặt. Tuyến ngoại tiết còn giữ liên lạc với biểu mô phủ tại xuất nguồn của tuyến; sự liên lạc này thể hiện dưới dạng ống bài xuất có cấu tạo bởi các tế bào biểu mô phủ, có tính năng bài xuất chất tiết của tuyến ra ngoài.
Dựa vào cơ chế bài tiết có thể chia thành 3 nhóm chính:- Các tuyến toàn vẹn (merocrine gland): Hạt tiết rời khỏi tế bào chế tiết theo kiểu xuất bào và tế bào chế tiết nguyên vẹn sau hoạt động chế tiết. Ví dụ: tuyến tụy.- Các tuyến toàn hủy (Holocrine gland): Chất tiết là toàn bộ cấu trúc của tế bào chế tiết bị đẩy ra khỏi tuyến. Ví dụ: tuyến bã.- Các tuyến bán hủy (Apocrine gland): Chất tiết chỉ là phần bào tương ở bên trên nhân tế bào chế tiết (trong chất tiết không có nhân tế bào chế tiết)
Dựa vào sản phẩm của các tuyến ngoại tiết có thể phân chia thành 3 nhóm sau:- Tuyến tiết dịch — tiết ra dung dịch như nước, thường giàu protein.- Tuyến tiết nhày — tiết ra các sản phẩm nhớt, giàu carbohydrat (như glycoproteins).- Tuyến tiết bã nhờn — tiết ra các sản phẩm giàu lipid. Các tuyến này thường gọi là các tuyến tiết dầu.

**Hình ảnh thêm**

**Tham khảo**
Thể loại:Tuyến tiết
Cá nheo khổng lồ hồ Biwa

Cá nheo khổng lồ hồ Biwa, tên khoa học Silurus biwaensis, còn gọi là Biwako-o'namazu (ビワコオオナマズ, Nhật Bản) là loài cá da trơn ăn thịt lớn nhất đặc hữu của hồ Biwa ở Nhật Bản.

**Mô tả**
Loài này là trực quan tương tự như cá nheo châu Âu. Chúng có một cơ thể hình trụ thon dài và có thể lên tới chiều dài 1,18 m (3 ft 10 in) và câu nặng khoảng 17 kg (37 lb). Phần trên của cơ thể là màu xám tối trong khi thân dưới màu nhạt, trắng. Những dịp hiếm hoi, Cá nheo khổng lồ hồ Biwa có thể đạt đến độ dài lên đến dài 8 feet, và nặng hơn 300 kg.

**Vòng đời**
S. biwaensis là loài cá săn mồi lớn nhất trong hồ Biwa. Sử dụng phương pháp đo từ xa các nhà nghiên cứu đã cố gắng để giải thích hành vi di trú của chúng. Các nghiên cứu khác đã chỉ ra rằng các tiểu quần thể hầu như không kết hợp với nhau.

**Mối quan hệ với con người**
Một số ngư dân cho rằng cá da trơn thay đổi hành vi của chúng và trở nên rất tích cực khi một trận động đất sắp xảy ra. Trong thần thoại Nhật Bản, cá da trơn khổng lồ có tên Namazu gây ra những trận động đất nó di chuyển bên dưới bề mặt trái đất.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Silurus biwaensis
B
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1961
Thể loại:Cá nước ngọt Nhật Bản
Thể loại:Động vật đặc hữu Nhật Bản
A.F.C. Bournemouth

date=tháng 8 năm 2020
A.F.C. Bournemouth là một đội bóng đá chuyên nghiệp đang thi đấu tại Giải bóng đá Ngoại hạng Anh. Đội bóng thi đấu trên sân Vitality ở Kings Park, Boscombe, Bournemouth, Dorset. Câu lạc bộ được thành lập năm 1899 với cái tên Boscombe, đến năm 1971 thì đổi thành Bournemouth. Với biệt danh The Cherries, đội bóng theo truyền thống thi đấu với chiếc áo đỏ với tay áo trắng cho đến năm 1971, sau đó chuyển thành áo sọc đỏ đen, giống A.C. Milan. Chiếc áo với phần lớn là màu đỏ được sử dụng vào mùa giải 2004–05 và 2005–06 trước khi chuyển về màu áo sọc ở mùa 2006–07 theo yêu cầu của người hâm mộ.

**Cầu thủ**

**Đội hình hiện tại**
url-status=live 

**Cho mượn**

**Tham khảo**

Thể loại:Câu lạc bộ Premier League
Thể loại:Câu lạc bộ Southern Football League
Thể loại:Khởi đầu năm 1899 ở Anh
Thể loại:Mua bán và sáp nhập năm 2022
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1899
Thể loại:Câu lạc bộ English Football League
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Dorset
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Anh
Tryptophan

Tryptophan (IUPAC-IUBMB viết tắt: Trp hoặc W; IUPAC viết tắt: L-Trp hoặc D-Trp, bán dùng trong y tế như Tryptan) là một amino acid có công thức là C11H12N2O2, không có mùi và là một amino acid không thay thế được. Tryptophan chứa dị vòng indol. Trong hệ tiêu hoá tryptophan được tiêu hoá thành hai dị vòng là indol và xcatol.

**Phân lập**
Sự phân lập của tryptophan lần đầu tiên được báo cáo bởi Frederick Hopkins vào năm 1901  thông qua quá trình thủy phân của casein. Từ 600 gram casein thô có được 4-8 gram tryptophan 

**Sinh tổng hợp và sản xuất công nghiệp**
Thực vật và vi sinh vật thường tổng hợp tryptophan từ acid shikimic hoặc anthranilate. Sau đó ngưng tụ với phosphoribosylpyrophosphate (PRPP), tạo ra pyrophosphate như một sản phẩm phụ. Sau khi mở vòng của phân nưa ribose và sau khử decarboxylation, sẽ sản xuất ra indole-3-glycerinephosphate, rồi chuyển thành indol. Sau cùng, synthase tryptophan xúc tác sự hình thành của tryptophan từ indole và các amino acid serine.
755px
Sản xuất công nghiệp của tryptophan cũng là sinh tổng hợp và được dựa trên quá trình lên men của serine và indole bằng cách sử dụng các vi khuẩn hoang dã hoặc biến đổi gen như B. amyloliquefaciens, B. subtilis, C. glutamicum hoặc E. coli. Các chủng mang đột biến hoặc ngăn chặn sự tái hấp thu các amino acid thơm. Việc chuyển đổi được xúc tác bởi các enzyme synthase tryptophan.

**Nguồn thực phẩm**
Tryptophan là một thành phần có mặt trong hầu hết các loại thực phẩm có protein. Nó đặc biệt phong phú trong sôcôla, yến mạch, chà là khô, sữa, sữa chua, pho mát, thịt đỏ, trứng, cá, gia cầm, mè, đậu xanh, hạt hướng dương, hạt bí đỏ, tảo spirulina, chuối, và đậu phộng. Người ta tin rằng  gà tây có một hàm lượng cao tryptophan, lượng tryptophan trong thịt gà tây điển hình plp cho hầu hết các gia cầm.  Ngoài ra còn có một số quan điểm cho rằng protein thực vật thiếu tryptophan; trên thực tế, tryptophan có mặt với hàm lượng đáng kể ở hầu hết các protein thực vật, thậm chí một số thực vật còn phong phú tryptophan.

**Tham khảo**
Thể loại:Chất dinh dưỡng bổ sung
Thể loại:Amino acid thiết yếu
Thể loại:Amino acid sinh đường
Thể loại:Amino acid sinh ceton
Thể loại:Amino acid sinh protein
Acioa edulis

Acioa edulis là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Acioa edulis
*Acioa edulis
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Acioa
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Thể loại:Trái cây nhiệt đới
Thể loại:Cây Amazon
Thể loại:Thực vật Brasil
Thể loại:Họ Cám
Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Thể loại:Cây Brasil
Acioa guianensis

Acioa guianensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Aubl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1775.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Acioa guianensis
*Acioa guianensis
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Acioa
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1775
Acioa schultesii

Acioa schultesii là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Maguire mô tả khoa học đầu tiên năm 1951.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Acioa schultesii
*Acioa schultesii
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Acioa
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1951
Acioa somnolens

Acioa somnolens là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Maguire mô tả khoa học đầu tiên năm 1951.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Acioa somnolens
*Acioa somnolens
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Acioa
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1951
Afrolicania elaeosperma

Afrolicania elaeosperma là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Mildbr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Afrolicania elaeosperma
*Afrolicania elaeosperma
*access-date=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Afrolicania
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1921
Atuna latifrons

Atuna latifrons là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được (Kosterm.) Prance & F.White mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Atuna latifrons
*Atuna latifrons
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Atuna
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Atuna nannodes

Atuna nannodes là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được (Kosterm.) Kosterm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1969.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Atuna nannodes
*Atuna nannodes
*access-date=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Atuna
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1969
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1965
Thể loại:Cây Borneo
Thể loại:Cây Malaysia bán đảo
Atuna racemosa

Atuna racemosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Raf. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838.


**Hình ảnh**

**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Atuna racemosa
*Atuna racemosa
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Atuna
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1838
Thể loại:Thực vật Thái Lan
Thể loại:Thực vật Tây Nam Thái Bình Dương
Thể loại:Cây Malesia
Thể loại:Cây Thái Lan
Chrysobalanus cuspidatus

Chrysobalanus cuspidatus là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Griseb. ex Duss mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Chrysobalanus cuspidatus
*Chrysobalanus cuspidatus
Thể loại:Chrysobalanus
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897
Chrysobalanus icaco

Chrysobalanus icaco là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.


**Hình ảnh**

**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Chrysobalanus icaco
*Chrysobalanus icaco
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Chrysobalanus
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Thể loại:Thực vật Bahamas
Thể loại:Thực vật Barbados
Thể loại:Thực vật Cuba
Thể loại:Thực vật Guyana
Thể loại:Thực vật Puerto Rico
Thể loại:Thực vật Caribe
Thể loại:Thực vật Florida
Thể loại:Thực vật Trung Mỹ
Thể loại:Trái cây nhiệt đới
Thể loại:Vườn cây Bắc Mỹ
Thể loại:Thực vật châu Phi
Thể loại:Thực vật México
Thể loại:Thực vật vườn Nam Mỹ
Thể loại:Thực vật vườn Trung Mỹ
Chrysobalanus prancei

Chrysobalanus prancei là một loài thực vật có hoa trong họ Cám.


**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Chrysobalanus prancei
*Chrysobalanus prancei
Thể loại:Chrysobalanus
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Couepia amaraliae

Couepia amaraliae là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia amaraliae
*Couepia amaraliae
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Couepia belemii

Couepia belemii là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia belemii
*Couepia belemii
*access-date=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Couepia bernardii

Couepia bernardii là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia bernardii
*Couepia bernardii
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1981
Couepia bondarii

Couepia bondarii là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia bondarii
*Couepia bondarii
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Couepia bracteosa

Couepia bracteosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1840.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia bracteosa
*Couepia bracteosa
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1840
Couepia canescens

Couepia canescens là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được (Gleason) Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1974.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia canescens
*Couepia canescens
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1974
Couepia canomensis

Couepia canomensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được (Mart.) Benth. ex Hook.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1867.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia canomensis
*Couepia canomensis
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1867
Couepia carautae

Couepia carautae là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia carautae
*Couepia carautae
*access-date=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Couepia caryophylloides

Couepia caryophylloides là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Benoist mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia caryophylloides
*Couepia caryophylloides
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922
Couepia cataractae

Couepia cataractae là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Ducke mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia cataractae
*Couepia cataractae
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1939
Couepia chrysocalyx

Couepia chrysocalyx là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được (Poepp.) Benth. ex Hook.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1867.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia chrysocalyx
*Couepia chrysocalyx
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1867
Couepia cidiana

Couepia cidiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia cidiana
*Couepia cidiana
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983
Couepia coarctata

Couepia coarctata là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia coarctata
*Couepia coarctata
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Couepia cognata

Couepia cognata là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được (Steud.) Fritsch mô tả khoa học đầu tiên năm 1889.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia cognata
*Couepia cognata
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1889
Couepia comosa

Couepia comosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1840.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia comosa
*Couepia comosa
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1840
Couepia dolichopoda

Couepia dolichopoda là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1974.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia dolichopoda
*Couepia dolichopoda
*access-date=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1974
Couepia elata

Couepia elata là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Ducke mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia elata
*Couepia elata
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1935
Couepia eriantha

Couepia eriantha là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Spruce ex Hook.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1867.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia eriantha
*Couepia eriantha
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1867
Couepia excelsa

Couepia excelsa là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Ducke mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia excelsa
*Couepia excelsa
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1930
Couepia exflexa

Couepia exflexa là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Fanshawe & Maguire mô tả khoa học đầu tiên năm 1948.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia exflexa
*Couepia exflexa
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1948
Couepia foveolata

Couepia foveolata là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia foveolata
*Couepia foveolata
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Couepia froesii

Couepia froesii là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia froesii
*Couepia froesii
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Couepia glabra

Couepia glabra là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia glabra
*Couepia glabra
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Couepia grandiflora

Couepia grandiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được (Mart. & Zucc.) Benth. ex Hook.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1867.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia grandiflora
*Couepia grandiflora
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1867
Couepia guianensis

Couepia guianensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Aubl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1775.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia guianensis
*Couepia guianensis
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1775
Couepia habrantha

Couepia habrantha là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Standl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1937.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia habrantha
*Couepia habrantha
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1937
Couepia hondurasensis

Couepia hondurasensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia hondurasensis
*Couepia hondurasensis
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Couepia impressa

Couepia impressa là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia impressa
*Couepia impressa
*access-date=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Couepia insignis

Couepia insignis là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Fritsch mô tả khoa học đầu tiên năm 1890.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia insignis
*Couepia insignis
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1890
Couepia joaquinae

Couepia joaquinae là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia joaquinae
*Couepia joaquinae
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Couepia krukovii

Couepia krukovii là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Standl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1937.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia krukovii
*Couepia krukovii
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1937
Couepia latifolia

Couepia latifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Standl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1937.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia latifolia
*Couepia latifolia
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1937
Couepia leitaofilhoi

Couepia leitaofilhoi là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia leitaofilhoi
*Couepia leitaofilhoi
*access-date =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Couepia longipendula

Couepia longipendula là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Pilg. mô tả khoa học đầu tiên năm 1914.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia longipendula
*Couepia longipendula
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1914
Thể loại:Cây Amazon
Thể loại:Thực vật Brasil
Couepia longipetiolata

Couepia longipetiolata là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia longipetiolata
*Couepia longipetiolata
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979
Couepia macrophylla

Couepia macrophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Spruce ex Hook.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1867.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia macrophylla
*Couepia macrophylla
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1867
Couepia magnoliifolia

Couepia magnoliifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Benth. ex Hook.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1867.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia magnoliifolia
*Couepia magnoliifolia
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1867
Couepia maguirei

Couepia maguirei là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia maguirei
*Couepia maguirei
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Couepia marleneae

Couepia marleneae là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1974.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia marleneae
*Couepia marleneae
*accessdate =ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1974
Couepia martinii

Couepia martinii là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia martinii
*Couepia martinii
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Couepia meridionalis

Couepia meridionalis là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia meridionalis
*Couepia meridionalis
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Couepia monteclarensis

Couepia monteclarensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia monteclarensis
*Couepia monteclarensis
*accessdate=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Couepia morii

Couepia morii là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.


**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
Couepia morii
*Couepia morii
*access-date=ngày 2 tháng 9 năm 2013
Thể loại:Couepia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1992