Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Hồ Kanas

Hồ Kanas (hv=Khách nạp tư hồ; Tiếng Mông Cổ: Ханас нуур; yengi=Ⱪanas köli, chữ Uyghur Cyrill: Қанас Көли) là một hồ nước nằm ở địa khu Altay, Tân Cương, Trung Quốc. Hồ này nằm trong thung lũng của Dãy núi Altay, gần mũi phía bắc Tân Cương, gần với biên giới Kazakhstan, Mông Cổ và Nga. Nó hình thành cách đây 200.000 năm, trong thời Kỷ Đệ Tứ như là kết quả của quá trình băng hà. Hồ nước có hình trăng lưỡi liềm, dung tích ước đạt 53,8 tỷ mét khối nước với độ sâu trung bình đạt 120 mét. Các sông Kanas chảy ra khỏi hồ, sau đó hợp lưu với sông Hemu để hình thành sông Burqin,đổ vào sông Irtysh tại thị trấn Burqin, huyện lỵ của Burqin.
Thung lũng Kanas là nơi có số lượng lớn người Tuva và Kazakh sinh sống. Trong khi hầu hết những người này vẫn duy trì cuộc sống nông nghiệp và du mục truyền thống, thì nhiều người khác làm việc trong ngành công nghiệp du lịch đang phát triển và đã thiết lập cơ sở để định hướng, với các hoạt động đi bộ đường dài, đi bè trên hồ, leo núi, dù lượn và cắm trại. Hồ Kanas phân loại là một khu vực Thắng cảnh loại AAAAA bởi Tổng cục Du lịch Quốc gia Trung Quốc.

**Mô tả**
Nơi đây là nhà của khoảng 117 loài chim sống dọc theo bờ hồ. Trong hồ là nhiều loài cá, trong đó có những loài có thể nặng tới hơn 4 tấn, với chiều dài từ 10 - 15 mét. Nhiều sinh vật lớn trông thấy trong hồ được suy đoán là loài Cá hồi Xibia.

**Hình ảnh**
File:LakeKanas.jpg
File:Kanas glacier alpine.jpg
File:Kanas silk road tour.jpg
File:Kanas Lake, China, LandSat image.jpg|Hồ nhìn từ vệ tinh Landsat 7, 2006
File:Quaternary age Kanas lake 2009-0827.jpg|Sông Kanas

**Tham khảo**
Sổ tay du lịch Trung Quốc - Minh Châu - Thế Anh - Nhà xuất bản văn hóa thông tin.

**Liên kết ngoài**
Lake Kanas- CCTV News: Unknown Creatures Videotaped by An Amateur in Lake Kanas
Kanas
Kanas
Kanas
Linh Cừ

Linh Cừ
Tuyến đường Linh Cừ (xanh sẫm).
Linh Cừ (p=Líng Qú) là một con kênh nằm ở Hưng An, gần Quế Lâm, tây bắc tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc. Nó nối Sông Tương chảy về phía bắc sông Dương Tử với Sông Ly chảy về phía nam vào sông Quế Giang và Tây Giang. Do đó, nó là tuyến đường lịch sử nối sông Dương Tử với Châu Giang. Đây là kênh đào lớn đầu tiên trên thế giới nối hai thung lũng sông với nhau và cho phép tàu thuyền đi lại quãng đường 2.000 km từ Bắc Kinh đến Hồng Kông.

**Lịch sử**
Vào năm 214 TCN, Tần Thủy Hoàng đã ra lệnh xây dựng một kênh đào nối sông Tương và sông Ly nhằm chiếm đánh Bách Việt trong Chiến tranh Tần-Việt. Người thiết kế kênh đào là một viên quan Ngự sử có tên là Sử Lộc. Đây là kênh đào lâu đời nhất trên thế giới, nhận nước từ sông Tương. Chiều dài của nó là 36,4 km và được trang bị 37 khóa điều chỉnh mực nước cao thấp vào năm 825. Thiết kế của nó cũng giúp tận dụng nguồn nước khi một phần ba lưu lượng nước của sông Tương có thể chuyển hướng qua sông Ly. Nó là điểm tham quan nổi tiếng ở tỉnh Quảng Tây, đồng thời hiện cũng là một Di sản thế giới dự kiến của UNESCO.

**Xem thêm**
 Đại Vận Hà- Kênh Trịnh Châu

**Tham khảo**
Sổ tay du lịch Trung Quốc - Minh Châu - Thế Anh - Nhà xuất bản văn hóa thông tin.
Thể loại:Kênh đào Trung Quốc
Thể loại:Giao thông ở Quảng Tây
Thể loại:Quế Lâm
Thể loại:Địa lý Quảng Tây
Thể loại:Nước Tần
Thể loại:Phát minh của Trung Quốc
Douglas XB-31

Douglas XB-31 (Douglas Model 423) là một thiết kế của hãng Douglas theo yêu cầu của Không quân Lục quân Hoa Kỳ về một loại máy bay ném bom hạng nặn, yêu cầu này đã đưa tới sự xuất hiện của các loại máy bay Boeing B-29 Superfortress, Lockheed XB-30, và Consolidated B-32 Dominator.

**Tính năng kỹ chiến thuật (theo thiết kế)**

**Xem thêm**

**Tham khảo**
Chú thích
Tài liệu- Francillon, René J. McDonnell Douglas Aircraft since 1920. London: Putnam & Company Ltd., 1979. ISBN 0-370-00050-1.- Jones, Lloyd S. U.S. Bombers: B-1 1928 to B-1 1980s. Fallbrook, California: Aero Publishers, Inc., 1974. ISBN 0-8168-9126-5.

**Liên kết ngoài**
 Joe Baugher's Encyclopedia of American Aircraft date=2006-02-18 - Photo of a model at 456fis.org date=2013-09-23 
B-31
Thể loại:Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1930
Thể loại:Máy bay chiến đấu
Thể loại:Máy bay ném bom
Thể loại:Máy bay bốn động cơ
Thể loại:Máy bay cánh quạt
Thể loại:Máy bay cánh trên
Thể loại:Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Douglas XB-43 Jetmaster

Douglas XB-43 Jetmaster là một mẫu thử máy bay ném bom động cơ phản lực trong thập niên 1940 của Hoa Kỳ.

**Tính năng kỹ chiến thuật (XB-43)**

**Xem thêm**

**Tham khảo**
Chú thích
Tài liệu- Jones, Lloyd. U.S. Bombers. Fallbrook, California: Aero Publishers, 1974. ISBN 0-8168-9126-5.- O'Leary, Michael, ed. "America's First Jet Bomber" America's Forgotten Wings, Volume 1, 1994, pp. 66–75.- Wagner, Ray. American Combat Planes. New York: Doubleday & Company, Inc., 1968. ISBN 0-385-04134-9.

**Liên kết ngoài**
  National Museum of the United States Air Force: XB-43 Data Sheet
B-43 Jetmaster
B-43 Jetmaster
Thể loại:Máy bay chiến đấu
Thể loại:Máy bay ném bom
Thể loại:Máy bay phản lực hai động cơ
Thể loại:Máy bay cánh giữa
Thể loại:Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Nhà thờ chính tòa Cần Thơ

Nhà thờ Cần Thơ đầu thế kỷ 20Nhà thờ chính tòa Cần Thơ với tước hiệu Thánh Tâm Chúa Giêsu là nhà thờ chính tòa của Giáo phận Cần Thơ tọa lạc tại số 14 đường Nguyễn Thị Minh Khai, phường Tân An, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ. Nhà thờ chính tòa Cần Thơ cách Thành phố Hồ Chí Minh 167 km.trái
Năm 1850, Toà Thánh Vatican chia giáo phận Tông tòa Tây Đàng Trong thành giáo phận Tông tòa Nam Vang và Giáo phận Tông tòa Tây (Sài Gòn). Giáo phận Nam Vang gồm cả phần đất thuộc giáo phận Cần Thơ, Long Xuyên và một phần giáo phận Vĩnh Long và Mỹ Tho hiện nay.
Năm 1899, dưới thời Giám mục Bouchut - Giám mục Địa phận Nam Vang, linh mục Duquet (Hội Thừa sai Paris) làm linh mục chánh sở họ Cầu Xéo đã khởi công xây cất nhà thờ với ước tích kinh phí khoảng 700.000 đồng. Đây cũng là năm thành lập họ đạo. 
Hang đá Đức Mẹ Lộ Đức trong khuôn viên nhà thờ.
Công việc xây cất chưa hoàn thành, thì Giám mục Bouchut thuyên chuyển ông về làm Giám đốc Đại Chủng viện Nam Vang. Sau đó công trình được linh mục Larrabure khánh thành năm vào năm 1916.
Ngày 24 tháng 11 năm 1960 với sắc lệnh Venerabilium Nostrorum, hàng giáo phẩm Việt Nam được thiết lập, nhà thờ họ Cầu Xéo khi đó trở thành nhà thờ Chính Toà Cần Thơ. Giám mục Philipphê Nguyễn Kim Điền được tấn phong làm Giám mục cai quản giáo phận Cần Thơ, thay thế Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình về làm Tổng Giám mục giáo phận Sài Gòn.
Nhà thờ có diện tích khoảng 300m², cao 8m. Mặt bằng có dạng hình thánh giá và không có tháp chuông. Trong lòng nhà thờ còn có phần mộ của Giám mục Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang và Giám mục Emmanuel Lê Phong Thuận.
Số giáo dân ngày càng đông do đó, cuối năm 1993, nhà thờ được sửa lại phần cung thánh và mở thêm 2 cánh nhằm đáp ứng nhu cầu dự lễ của giáo dân.

**Chú thích**
Thể loại:Nhà thờ thuộc Giáo phận Cần Thơ
C
Thể loại:Tôn giáo tại Cần Thơ
Convair XB-53

Convair XB-53 là một mẫu máy bay ném bom hạng trung phản lực do Convair đề xuất cho Không quân Lục quân Hoa Kỳ.

**Tính năng kỹ chiến thuật (XB-53)**

**Xem thêm**

**Tham khảo**

**Ghi chú**

**Tài liệu**
 Andrade, John M. U.S. Military Aircraft Designations and Serials since 1909. Earl Shilton, Leicester: Midland Counties Publications, 1979. ISBN 0-904597-22-9.- Jones, Lloyd S. U.S. Bombers, B-1 1928 to B-1 1980s. Fallbrook, California: Aero Publishers, 1962, second edition 1974. ISBN 0-8168-9126-5.- Knaack, Marcelle Size. Encyclopedia of U.S. Air Force Aircraft and Missile Systems, Volume II - Post-World War II Bombers 1945-1973. Washington, D.C.: Office of Air Force History, USAF, 1988. ISBN 0-912799-59-5.- Wagner, Ray. American Combat Planes - Second Edition. Garden City, New York: Doubleday and Company, 1968. ISBN 0-370-00094-3.

**Liên kết ngoài**
  Convair XB-53, from USAF Museum-  Convair XB-53, from "Aviation Enthusiast Corner" (has drawing at bottom of page) date=2007-03-12 -  Fantastic Plastic model of the Convair XB-53
B-53
Thể loại:Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
Thể loại:Máy bay chiến đấu
Thể loại:Máy bay ném bom
Thể loại:Máy bay cường kích
Thể loại:Máy bay phản lực ba động cơ
Thể loại:Máy bay cánh trên
Thể loại:Máy bay không đuôi
Thể loại:Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Thể loại:Máy bay cường kích Hoa Kỳ
Boeing XB-55

Boeing XB-55 (định danh công ty Model 474) là một mẫu máy bay ném bom chiến lược do Boeing đề xuất. XB-55 được kỳ vọng sẽ thay thế cho loại Boeing B-47 Stratojet trong biên chế của Không quân Hoa Kỳ (USAF).

**Tính năng kỹ chiến thuật (ước lượng)**

**Xem thêm**

**Tham khảo**
Chú thích
Tài liệu- Bowers, Peter M. Boeing Aircraft Since 1916. London: Putnam, 1989. ISBN 0-85177-804-6.- Butler, Tony (2010). American Secret Projects. Hinckley, England: Midland Publishing. ISBN 978-1-85780-331-0.- Jones, Lloyd S. U.S. Bombers, B-1 1928 to B-1 1980s. Fallbrook, CA: Aero Publishers, 1962, second edition 1974. ISBN 0-8168-9126-5.
B-55
Thể loại:Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
Thể loại:Máy bay chiến đấu
Thể loại:Máy bay ném bom
Thể loại:Máy bay ném bom chiến lược
Thể loại:Máy bay bốn động cơ
Thể loại:Máy bay động cơ turboprop
Thể loại:Máy bay cánh quạt
Thể loại:Máy bay phản lực
Thể loại:Máy bay cánh trên
Thể loại:Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Thể loại:Máy bay động cơ tuốc bin cánh quạt
Comme toi (bài hát của Jean-Jacques Goldman)

"Comme toi" (tạm dịch: "Cũng như con") là một bài hát/đĩa đơn của ca sĩ người Pháp Jean-Jacques Goldman, ra mắt vào năm 1983. Đây là đĩa đơn thứ hai được trích từ album Minoritaire của ông. "Comme toi" nhận được chứng nhận đĩa Vàng khi doanh số đạt mốc 500.000 bản trong năm đó. Ca khúc vượt lên đứng đầu các bảng xếp hạng và mang về cho Goldman giải "Diamant d’Or de la Chanson Francaise". "Comme toi" là một trong những bài hát của Goldman vẫn luôn vang vọng mãi trong tâm trí thính giả hâm mộ và vẫn được phát trên truyền thanh - truyền hình. Bài hát đã được đặt hai lời tiếng Việt khác nhau với tiêu đề "Về chốn thiên đường" và "Hãy đến với em".

**Hoàn cảnh sáng tác**
"Comme toi" là bản nhạc trữ tình nhẹ nhàng hiếm hoi trong album Minoritaire đậm chất pop rock. Theo lời của Goldman - một người gốc Do Thái - thì ông viết ca khúc này dành cho cô con gái đầu lòng của mình tên Caroline, lấy cảm hứng từ nỗi niềm xúc cảm khi ông xem album ảnh của cha mẹ, thấy hiện hữu trong đó những gương mặt họ hàng đã thất lạc hoặc bỏ mạng tại những trại tập trung của Đức Quốc xã thời Thế chiến thứ hai.

**Nội dung**
"Comme toi" có nội dung kể về cô bé 8 tuổi người Ba Lan tên Sarah. Chiến tranh phá tan tuổi thơ và mái ấm gia đình của Sarah, khiến giấc mơ về một cuộc sống bình thường của em không có lấy một tia hy vọng trở thành hiện thực. Ca khúc là lời nhắn nhủ của Goldman đến con gái Caroline: ""Cũng như con", Sarah có một tâm hồn non trẻ thuần khiết đầy khát vọng nhưng sóng gió cuộc đời nổi lên và Sarah không bao giờ chạm đến được tuổi xuân nồng đằm thắm."

**Phiên bản ngôn ngữ khác**
Ca khúc "Comme toi" được dịch sang một số thứ tiếng khác như tiếng Anh ("As You Are"; "Calling You" do ca sĩ người Liban Grace Deeb thể hiện), tiếng Do Thái, tiếng Tây Ban Nha ("Como tu"), tiếng Trung Quốc "散了吧", do ca sĩ Lâm Chí Huyền (林志炫) thể hiện và tiếng Ý ("Come te"). Trong tiếng Việt, bài hát được dịch ra hai lời khác nhau dưới các nhan đề là "Về chốn thiên đường" (lời Lê Quang) và "Hãy đến với em". Ca sĩ Mỹ Tâm có thu âm bài "Về chốn thiên đường" trong album Ngày ấy & Bây giờ (2003) của cô.

**Tham khảo**
Thể loại:Bài hát của Jean-Jacques Goldman
Thể loại:Bài hát năm 1982
Thể loại:Đĩa đơn năm 1983
Thể loại:Đĩa đơn Epic Records
Thể loại:Bài hát Pháp
Comme toi

Comme toi có thể là một trong các bài hát sau:- "Comme toi", bài hát của Peter Holm (1968)- "Comme toi", bài hát của Dalida (1979)- "Comme toi", bài hát của Jean-Jacques Goldman, là đĩa đơn thứ hai trích từ album Minoritaire của ông.- "Comme toi", đĩa đơn của Frank Michael, ra mắt năm 1986- "Comme toi", đĩa đơn thứ ba trích từ album Entre deux mondes... En équilibre của Najoua Belyzel (2006)- "Comme toi", bài hát trong album Calimera của DiStefano (2008)- "Comme toi", đĩa đơn của Lætitia Larusso, ra mắt năm 2009
Tỷ số tài chính

Tỷ số tài chính hay tỷ số kế toán là mức độ tương đối của hai giá trị số được chọn từ báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Thuật ngữ thường được sử dụng trong kế toán, khi có nhiều tỷ lệ chuẩn được sử dụng để đánh giá tình trạng tài chính chung của một công ty hoặc tổ chức. Các tỷ lệ tài chính có thể được sử dụng bởi các nhà quản lý trong một công ty, bởi các cổ đông hiện tại và tiềm năng (chủ sở hữu) của một công ty và bởi các chủ nợ của công ty. Các nhà phân tích tài chính sử dụng các tỷ số tài chính để so sánh "sức khỏe" của các công ty. Nếu cổ phiếu của một công ty được giao dịch trên thị trường tài chính, giá thị trường của cổ phiếu được sử dụng trong các tỷ lệ tài chính nhất định.
Tỷ lệ có thể được biểu thị dưới dạng giá trị thập phân, chẳng hạn như 0,10 hoặc được cho dưới dạng giá trị phần trăm tương đương, chẳng hạn như 10%. Một số tỷ lệ thường được trích dẫn dưới dạng tỷ lệ phần trăm, đặc biệt là các tỷ lệ nhỏ hơn 1, chẳng hạn như lợi tức, trong khi các tỷ lệ khác thường được trích dẫn dưới dạng số thập phân, đặc biệt là các tỷ lệ thường lớn hơn 1, chẳng hạn như tỷ số P/E; còn gọi là bội số. Với bất kỳ tỷ lệ nào, người ta có thể lấy nghịch đảo của nó: Nếu tỷ lệ trên 1, số nghịch đảo sẽ dưới 1 và ngược lại. Số nghịch đảo thể hiện cùng một thông tin, nhưng dễ hiểu hơn. Ví dụ, lợi tức (5%) có thể được so sánh với tỉ suất trái phiếu, trong khi tỷ lệ P/E (20) thì không thể.

**Tham khảo**

Thể loại:Tỷ số tài chính
Cầu Eisbach

Cầu Eisbach
Nordbalustrade (lan can)
Cầu Eisbach là một cầu ở München,Đức

**Vị trí**
Cầu Eisbach nằm ở quận Lehel phần cuối về phía Nam của Vườn Anh. Nó dẫn con đường Prinzregentenstraße qua hai con suối mà sau cái cầu nhập lại thành suối Eisbach.

**Lịch sử**
Cầu Eisbach được xây vào năm 1890 khi con đường Prinzregentenstraße được hình thành, theo tuyến đường Tây Đông nên hay gặp các con suối ở thành phố thường chảy theo hướng Nam Bắc.
Dưới ba vòng cung chảy nước từ suối Papiererbach, Stadtmühlbach và Stadtsägmühlbach sau cây cầu thì nhập lại thành suối Eisbach, cái tên mà được đặt cho cầu này. Suối Papiererbach bây giờ không được dùng nữa, nên vòng cung nằm phía Tây bị xây bịt lại.

**Mô tả**
Cầu Eisbach có 3 vòng cung, mỗi cái có chiều dài là 4,90 m.
Đằng sau cầu nước chảy tạo nên sóng mà rất được ưa chuộng bởi những người trượt nước.

**Sách báo**
  ISBN= 978-3-9811425-2-5

**Xem thêm**

**Tham khảo==
Amaretto

Chai rượu Amaretto.
Amaretto là một loại rượu có nguồn gốc từ Saronno của Ý, chúng được làm từ các nguyên liệu phổ biến là nhân của hạt mơ hoặc hạnh nhân, đôi khi cả hai. Mặc dù Amaretto được làm từ nguyên liệu chủ yêu là nhân của hạt mơ nhưng nó có vị ngọt giống như hương vị của quả anh đào.
Trong tiếng Ý, Amaretto có tên gõi tắt là amaro (nghĩa là "đắng"), chỉ dẫn về hương vị khác biệt của nó bằng từ mượn " mandorla amara" - vị đắng của hạnh nhân & nhân của quả hạnh.

**Chú thích**
Thể loại:Ẩm thực Ý
Gỏi sầu đâu

Gỏi sầu đâu là một món ăn ngon có xuất xứ từ Campuchia.

**Giới thiệu khái quát**
Sầu đâu hay còn được gọi là "sầu đông" hoặc "cây xoan", mọc rất nhiều ở các tỉnh như An Giang, Kiên Giang. Cần phân biệt cây sầu đâu mọc ở miền Tây và sầu đâu (sầu đông) mọc ở miền Trung. Cây mọc ở miền Trung lá màu xanh, hoa màu tím, đặc biệt lá độc không ăn được. Còn cây sầu đâu mọc ở miền Tây có hoa màu trắng xanh, lá màu xanh vị đắng nhưng chứa nhiều vị thuốc tốt.
Gỏi sầu đâu là món ăn của người Campuchia, được dùng như một món rau trong bữa cơm hằng ngày. Tuy nhiên món này thường được dùng nhiều vào khoảng thời gian từ tháng 11 đến tháng 3 âm lịch vì đây là khoảng thời gian cây sầu đâu ra hoa và lá mới. Món ăn này du nhập vào Việt Nam thông qua những gia đình người Khmer sống ven biên giới Việt Nam ở các tỉnh như An Giang, Kiên Giang, Bạc Liêu. Gỏi sầu đâu có vị đắng đặc trưng của lá sầu đâu kết hợp với vị mặn của khô cá sặc cùng với một số loại khác như thơm, dưa leo, xoài sống tạo nên một món ăn tuy dân dã nhưng rất tinh tế. Vị đắng của rau sẽ bị thay thế bởi vị ngọt thanh khi bạn nhai thật kỹ và chậm.

**Thành phần nguyên liệu**
Gỏi sầu đâu bao gồm những nguyên liệu chính như:
*Lá và hoa cây sầu đâu.
*Khô cá sặc hoặc khô cá lóc.
*Thịt ba rọi.
Một số loại củ quả như thơm, dưa leo, xoài sống.
*Nước mắm, me vắt, tỏi, ớt.

**Cách chế biến**

**Sơ chế**
Lá và hoa sầu đâu rửa sạch, trần sơ với nước sôi. Lưu ý khi trần nên cho một ít muối vào để lá xanh đẹp.
*Khô cá sặc nướng hoặc chiên, xé nhỏ, không lấy xương. Thịt ba rọi rửa sạch, luộc và thái mỏng vừa ăn.
*Dưa leo gọt vỏ thái mỏng, thơm cắt hình tam giác nhỏ vừa ăn, xoài sống gọt vỏ, thái miếng mỏng.

**Trộn Gỏi**
Pha nước mắm tỏi ớt chua ngọt.
*Trộn hỗn hợp gồm lá và hoa sầu đâu,dưa leo, thơm, xoài sống cùng nước mắm pha. Cuối cùng là cho khô cá sặc và thị ba rọi vào trộn đều. Lưu ý không nên cho vào quá nhiều nước mắm chua ngọt, vì như vậy sẽ làm rau dễ bị mềm nhanh không còn độ tươi ngon.
*Pha chế nước mắm me. Cho hỗn hợp tỏi ớt vã nhuyễn vào nước đun đến khi vừa ấm thì cho vắt me vào dầm sao cho me tan đều, cuối cùng là đường và nước mắm sao cho vừa có vị chua chua ngọt ngọt nhưng không mất vị mặn thơm đặc trưng của nước mắm. Đun sôi hỗn hợp cho đến khi nước chấm kẹo lại. Lưu ý phải luôn khuấy đều tay.
*Gỏi dùng kèm với nước mắm me và cơm nóng.
Gấp một miếng gỏi gồm khô cá sặc,thịt ba rọi kẹp với dưa leo, thơm, xoài và đặc biệt là lá sầu đâu chấm với một ít nước mắm me chua ngọt. Cảm giác lúc đầu là vị đắng thanh kết hợp vị chua của nước chấm, càng nhai kĩ sẽ càng cảm nhận được vị ngọt của món gỏi sầu đâu. 

**Chú thích**

**Tham khảo**
  Sầu đâu mang lại tin vui. -  Gỏi sầu đâu-  Về Châu Đốc thưởng thức gỏi lạ sầu đâu
Thể loại:Ẩm thực Việt Nam
Wikipedia tiếng Catalunya

Wikipedia tiếng Catalunya là phiên bản tiếng Catalunya của Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở. Tính đến tháng 10 năm 2021, Wikipedia tiếng Catalunya có gần 700.000 bài viết.

**Xem thêm**
Wikipedia

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Catalan
Wikipedia tiếng Séc

Wikipedia tiếng Séc là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

**Xem thêm**
Wikipedia
*Wikipedia tiếng Anh
*Wikipedia tiếng Việt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Séc
Thể loại:Tính năng Internet thành lập năm 2002
Wikipedia tiếng Thổ Nhĩ Kỳ

Wikipedia tiếng Thổ Nhĩ Kỳ là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

**Chặn Wikipedia**

**Xem thêm**
Wikipedia
*Wikipedia tiếng Anh
*Wikipedia tiếng Việt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Thổ Nhĩ Kỳ
Wikipedia tiếng Ả Rập

Wikipedia tiếng Ả Rập là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.
Nó bắt đầu vào ngày 09 tháng 7 năm 2003. Tính đến tháng 4 năm 2015, nó đã có hơn 350.000 bài viết, 974.500 người dùng đăng ký và hơn 23.000 hình ảnh. Wikipedia tiếng Ả Rập hiện là phiên bản lớn thứ 21 của Wikipedia tính theo số bài viết, và là ngôn ngữ Semitic đầu tiên vượt quá 100.000 bài viết.
Thiết kế của Wikipedia tiếng Ả Rập khác một chút đối với các phiên bản Wikipedia khác. Đáng chú ý nhất, từ tiếng Ả Rập được viết từ phải sang trái, vị trí của liên kết là một hình ảnh phản chiếu của những Wikipedia trong các ngôn ngữ được viết từ trái sang phải. Trước khi cập nhật của Wikipedia lên MediaWiki 1.16, Wikipedia tiếng Ả Rập đã có một nền trang mặc định của trang lấy cảm hứng từ đá ốp lát Ả Rập/Hồi giáo hay phong cách trang trí. Chuyển từ mới bố trí Vector mặc định của MediaWiki để bố trí MonoBook gốc có thể khôi phục lại trang nền này. Vào thời điểm   năm , Wikipedia tiếng Ả Rập có tổng cộng N bài viết.

**Kiểm duyệt**
Ví dụ về ISP Ả Rập Xê Út chặn một website
Vào tháng 9 năm 2020, hai bảo quản viên tình nguyện của Wikipedia đã bị bắt cùng ngày: Osama Khalid bị kết án 32 năm tù, trong khi Ziyad al-Sofiani bị kết án tám năm tù, theo Smex, một tổ chức phi chính phủ của Liban nhằm thúc đẩy các xã hội thông tin tự quản ở cộng đồng nói tiếng Ả Rập, và Democracy for the Arab World Now. Một cuộc điều tra sau đó của Wikimedia Foundation đã xác định 16 người dùng dường như thường xuyên tham gia vào việc sửa đổi có tính xung đột lợi ích—bị báo cáo là gồm cả việc làm gián điệp cho chính phủ Xê Út.

**Xem thêm**
Wikipedia
*Wikipedia tiếng Anh
*Wikipedia tiếng Việt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Ả Rập
Thể loại:Tiếng Ả Rập
Thể loại:Khoa học và công nghệ thế giới Ả Rập
Wikipedia tiếng Đan Mạch

Wikipedia tiếng Đan Mạch (Phát âm: /ˈdænɪʃ/ DAH-nish) là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở. Nó là một văn bản kỹ thuật số do Wikipedia cộng đồng tạo nên và được đăng ký dưới Giấy chứng nhận Creative Commons Tải về Tự do Phi Thương hiệu-Phân vùng 2.5. Wikipedia bao hàm một số loại nội dung đa văn hóa.

**Xem thêm**
Wikipedia
*Wikipedia tiếng Anh
*Wikipedia tiếng Việt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Đan Mạch
Wikipedia tiếng Esperanto

Wikipedia tiếng Esperanto là phiên bản tiếng Esperanto của Wikipedia. Website được kích hoạt lần đầu tiên vào ngày 11 tháng 5 năm 2001.

**Xem thêm**
Wikipedia
*Wikipedia tiếng Anh
*Wikipedia tiếng Việt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Esperanto
Wikipedia tiếng Anh đơn giản

Wikipedia tiếng Anh đơn giản (tiếng Anh: Simple English Wikipedia) là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở được viết chủ yếu bởi tiếng Anh cơ bản và tiếng Anh Học. Nó được ra mắt vào năm 2001, và là một trong bảy Wikipedia được viết bằng nhóm ngôn ngữ gốc Anh hoặc pidgin dựa trên tiếng Anh hoặc creole. Trang web có mục đích đã nêu là cung cấp bách khoa toàn thư cho "những người có nhu cầu khác nhau, chẳng hạn như sinh viên, trẻ em, người lớn gặp khó khăn trong học tập và những người đang cố gắng học tiếng Anh." Phong cách trình bày đơn giản của Wikipedia tiếng Anh đơn giản giúp ích cho người mới bắt đầu học tiếng Anh. Cấu trúc từ ngữ và ngữ pháp đơn giản hơn của Wikipedia tiếng Anh đơn giản có thể làm cho thông tin trở nên dễ hiểu hơn khi so sánh với Wikipedia tiếng Anh thông thường.

**Lịch sử**
Wikipedia tiếng Anh đơn giản được ra mắt vào ngày 18 tháng 9 năm 2001.
Tài liệu từ Wikipedia tiếng Anh đơn giản đã hình thành cơ sở cho One Encyclopedia per Child, một dự án của One Laptop per Child đã kết thúc vào năm 2014.
Vào năm 2018, đã có một đề xuất dừng dự án Wikipedia tiếng Anh đơn giản với lý do "không có bằng chứng nào cho thấy dự án đang tiếp cận đối tượng mục tiêu". Tuy nhiên, sau khi thảo luận và bỏ phiếu bởi hơn 100 biên tập viên, quyết định đã được đưa ra là tiếp tục duy trì hoạt động của dự án này do cộng đồng biên tập viên vẫn hoạt động tích cực.
Tính đến  , trang web này có hơn  trang nội dung, và có hơn  người dùng đã đăng ký, trong đó  người đã thực hiện chỉnh sửa trong tháng qua.

**Cấu trúc website**
Các bài viết trên Wikipedia tiếng Anh đơn giản thường ngắn hơn so với Wikipedia tiếng Anh, thường chỉ trình bày thông tin cơ bản. Tim Dowling của tờ báo The Guardian giải thích rằng "phiên bản tiếng Anh đơn giản có xu hướng bám sát vào các sự kiện thường được chấp nhận". Giao diện của Wikipedia tiếng Anh đơn giản cũng được đơn giản hơn; chẳng hạn, liên kết "Bài viết ngẫu nhiên" ("Random article") trên Wikipedia tiếng Anh được thay thế bằng liên kết "Hiển thị trang bất kỳ" ("Show any page"); nhấp vào liên kết đỏ sẽ hiển thị thông báo "trang chưa được tạo" ("page not created") thay vì "trang không tồn tại" ("page does not exist").

**Xem thêm**
Wikipedia
*Wikipedia tiếng Anh
*Wikipedia tiếng Việt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Anh đơn giản
Thể loại:Wikipedia ngữ tộc German
Wikipedia tiếng Albani

Wikipedia tiếng Albani là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

**Xem thêm**
Wikipedia
*Wikipedia tiếng Anh
*Wikipedia tiếng Việt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Albani
Thể loại:Sơ khai Albania
Wikipedia tiếng Hy Lạp

Wikipedia tiếng Hy Lạp là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

**Xem thêm**
Wikipedia
*Wikipedia tiếng Anh
*Wikipedia tiếng Việt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Hy Lạp
Thể loại:Tiếng Hy Lạp
Wikipedia tiếng Latinh

Wikipedia tiếng Latinh (Vicipaedia Latina) là phiên bản tiếng Latinh của Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở. Phiên bản này đạt được con số 125.669 bài viết vào ngày 12 tháng 12 năm 2016. Vào thời điểm hiện tại,  năm , phiên bản này có tổng cộng tất cả  bài viết. Mặc dù tất cả nội dung đều được viết bằng tiếng Latinh, nhưng trong các cuộc thảo luận, các ngôn ngữ hiện đại như tiếng Anh, tiếng Ý, tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Tây Ban Nha thường được sử dụng nhiều hơn, vì nhiều thành viên (usores) cho rằng làm thế sẽ dễ dàng hơn là viết bàng tiếng Latinh.
Các chuyên gia tiếng Latinh đã nhận thấy sự tiến bộ dần dần trong bách khoa toàn thư này: theo Robert Gurval tại UCLA, "những bài viết tốt thật sự rất tốt", dù một vài người đóng góp hiện vẫn chưa thể sử dụng ngôn ngữ này một cách hoàn hảo.

**Biểu trưng**

**Xem thêm**
Wikipedia
*Wikipedia tiếng Anh
*Wikipedia tiếng Việt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang Chính Wikipedia tiếng Latinh-   Wikipedia tiếng Latinh phiên bản dành cho điện thoại di động (not fully supported)- Anne Mahoney, " Vicipaedia Latina: Encyclopedia and Community" at DCC: Dickinson College Commentaries. Also published in Classical Outlook vol. 90 no. 3 (Spring 2015) pp. 68–90

Thể loại:Tiếng Latinh
Latinh
Wikipedia tiếng Hạ Saxon của Hà Lan

Wikipedia tiếng Hạ Saxon của Hà Lan là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

**Xem thêm**
Wikipedia
*Wikipedia tiếng Anh
*Wikipedia tiếng Việt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Hạ Saxon của Hà Lan
Wikipedia tiếng Ả Rập-Ai Cập

Wikipedia tiếng Ả Rập-Ai Cập là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

**Xem thêm**
Wikipedia
*Wikipedia tiếng Anh
*Wikipedia tiếng Việt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Ả Rập-Ai Cập
Thể loại:Tiếng Ả Rập Ai Cập
Thayeria boehlkei

Thayeria boehlkei là một loài cá nước ngọt thuộc ho Characidae đặc hữu của sông Amazon và lưu vực sông Araguaia, lần lượt trong Peru và Brazil.

**Vị trí và môi trường sống**
Chúng sinh sống ở suối nhỏ và các con sông nhỏ trong các lưu vực sông Amazon của vùng đồng bằng Amazon, nơi mà chúng là một phần của hệ sinh thái cá rất đa dạng.

**Xác định sai**
Loài này trước đây được xác định nhầm là Thayeria sanctaemariae và Thayeria obliqua. T. obliqua là một loài bề ngoài tương tự, nhưng khác nhau, trong khi T. sanctaemariae, là một từ đồng nghĩa của T. obliqua.

**Chế độ ăn uống**
Loài này ăn sâu, côn trùng nhỏ, thực ăn động vật và động vật giáp xác.

**Chú thích**

**Tham khảo**
  Penguin Tetra Fact Sheet date=2013-09-24 -  Badmans Tropical Fish-  Mongabay
B
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1957
Thể loại:Cá Nam Mỹ
Fernando González

Fernando Francisco González Ciuffardi (sinh ngày 29 tháng 7 năm 1980 tại Santiago, Chile) là cựu vận động viên quần vợt chuyên nghiệp người Chile. Anh được biết đến như một trong những tay vợt có cú đánh thuận tay mạnh nhất.
González có thành tích là ít nhất vào đến tứ kết của tất cả các giải Grand Slam. Tại Úc mở rộng 2007, anh đã lọt tới trận chung kết nhưng đã thất bại trước tay vợt huyền thoại Roger Federer.
Trong sự nghiệp của mình, anh đã từng đánh bại rất nhiều tay vợt hàng đầu như: Lleyton Hewitt, Andre Agassi, Roger Federer, Novak Djokovic, Rafael Nadal, Andy Roddick, Juan Carlos Ferrero, Carlos Moyà, Gustavo Kuerten, Marat Safin, Juan Martín del Potro, Andy Murray và Pete Sampras.

**Các trận chung kết quan trọng**

**Chung kết Grand Slam**

**Đơn: 1 ( 1 á quân)**

**Chung kết Olympic**

**Đơn: 2 (1 huy chương bạc, 1 huy chương đồng)**

**Đôi: 1 (1 huy chương vàng)**

**Chung kết Masters Series**

**Đơn: 2 (2 á quân)**

**Chung kết ATP**

**Singles: 22 (11 danh hiệu, 11 á quân)**

**Trận tranh huy chương đồng Olympic**

**Đôi: 4 (3 danh hiệu, 1 á quân)**

**Giải đấu đồng đội**

**Chú thích**
Thể loại:Vô địch Pháp Mở rộng
Thể loại:Người Mallorca
Thể loại:Manacor
Thể loại:Vận động viên quần vợt Chile
Thể loại:Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2004
Thể loại:Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2008
Thể loại:Huy chương quần vợt Thế vận hội
Thể loại:Vô địch Mỹ Mở rộng trẻ
Thể loại:Vô địch Roland-Garros trẻ
Thể loại:Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2008
Thể loại:Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2004
Hãng Thông tấn Trung ương (Trung Hoa Dân Quốc)

Hãng Thông tấn Trung ương hay Thông tấn xã Trung ương (phồn thể: 中央通訊社; giản thể: 中央通讯社; bính âm: Zhōngyāng Tōngxùnshè; Hán-Việt: Trung ương Thông tấn xã; tiếng Anh: Central News Agency; viết tắt: CNA) là hãng thông tấn cấp Nhà nước của Trung Hoa Dân Quốc. Hãng tin được thành lập ở Quảng Châu, Trung Quốc ngày 1 tháng 4 năm 1924 và đã được chuyển đến Đài Bắc, Đài Loan trong cuộc Nội chiến Trung Quốc khi chính phủ Trung Hoa Dân Quốc di dời tới Đài Loan.
Hãng Thông tấn Trung ương
CNA có các bản tin bằng tiếng Hoa, tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Nhật. Hãng tin có các chi nhánh hải ngoại ở 35 quốc gia. Hãng làm việc với một số hãng thông tấn nổi tiếng trên thế giới, chẳng hạn như Associated Press của Hoa Kỳ, Reuters của Anh và Agence France-Presse của Pháp.

**Xem thêm**
 Truyền thông Đài Loan

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Hãng Thông tấn Trung ương- Hãng Thông tấn Trung ương - Bản tin tiếng Pháp- Hãng Thông tấn Trung ương - Bản tin tiếng Tây Ban Nha date=2013-07-05 
Thể loại:Hãng thông tấn
Lạp sườn Cao Bằng

Lạp xưởng Cao Bằng  là một trong những đặc sản của Cao Bằng. Nó nhìn gần giống với lạp xưởng của miền xuôi nhưng hương vị khác đôi chút khi ăn có mùi khói ám vào do được treo trên gác bếp khoảng ba tháng thì mới ăn và có hương vị đặc trưng riêng chỉ có ở Cao Bằng.

**Nguyên liệu**
Nguyên liệu chính để làm món này bao gồm: thịt vai, thịt mông lợn hoặc thịt thăn, lòng lợn và các gia vị.

**Cách chế biến**
Lòng lợn được rửa sạch nhiều lần, cuối cùng rửa bằng rượu sau đó sẽ phơi khô, thổi bong bóng để làm lớp bao bọc bên ngoài lạp sườn. Nhân lạp sườn làm bằng thịt vai, thịt mông lợn hoặc thịt thăn băm nhỏ, ướp các loại gia vị và cho vào một ít rượu để lên men sau đó sẽ nhồi vào lòng lợn đã được thổi bong bóng. Để lạp sườn ngon khâu chọn thịt là quan trọng nhất. Thịt phải được chọn khi vừa mới mổ và chọn thịt heo màu đỏ thẫm, mỡ có màu trắng trong, bóng bì mỏng có một màu. Sau khi làm xong thịt được phơi khoảng ba nắng và mang vào treo ở gác bếp để khói và hơi nóng của lửa giúp thịt thơm ngon mang hương vị riêng. Lạp sườn thường rán lên hoặc hấp và cắt ra thanh từng lát để ăn có thể ăn cùng cơm, xôi hoặc ăn không.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 date = ngày 5 tháng 10 năm 2013
Thể loại:Ẩm thực Cao Bằng
Thể loại:Đặc sản Cao Bằng
Archaeothyris

Archaeothryis là một chi động vật một cung bên của họ Ophiacodontidae nó là một trong các chi Synapsida cổ nhất, sống cách nay 306 triệu năm, sinh sống ở Nova Scotia vào kỷ Than Đá.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 isbn=978-0-19-850761-1 -  Transitional Vertebrate Fossils - includes description of important transitional genera from reptile to mammal (includes a little information about Archaeothyris)
Thể loại:Ophiacodontidae
Thể loại:Hóa thạch chuyển tiếp
Thể loại:Lớp Một cung bên kỷ Than đá
Hút mật họng đen

Hút mật họng đen (tên khoa học Cinnyris asiaticus) là một loài chim trong họ Nectariniidae.. Loài chim này có mặt ở Việt Nam.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Cinnyris asiaticus
A
Thể loại:Chim Bhutan
Thể loại:Chim Pakistan
Thể loại:Chim Nepal
Thể loại:Chim Bangladesh
Thể loại:Chim Việt Nam
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1790
I
M
Thể loại:Chim Ấn Độ
Hylonomus

Hylonomus (hylo- "rừng" + nomos "người/vật ở") là một chi động vật bò sát từng sống cách nay 312 triệu năm vào cuối kỷ Than đá.
Đây là chi bò sát cổ nhất (Westlothiana cổ hơn, nhưng nó có thể là động vật lưỡng cư). Loài duy nhất hiện được biết đến và cũng là loài điển hình là Hylonomous lyelli.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Protorothyrididae
Thể loại:Hóa thạch chuyển tiếp
Thể loại:Động vật bò sát kỷ Than đá
Thể loại:Động vật mặt thú

Lớp Mặt thú còn được biết đến như là Lớp Một cung bên (danh pháp khoa học: Synapsida, nghĩa đen là cung hợp nhất) hay lớp Cung thú (Theropsida), và theo truyền thống được miêu tả như là 'bò sát giống như thú'...
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
S
Shinohara Chie

là 1 mangaka thiên và chuyên về Shoujo. Manga của bà phần lớn đều mang một gam màu tím đầy huyền ảo và lãng mạn, mặc dù trong đó xen vào một chút rùng rợn. Tác phẩm đầu tiên phải kể đến là Akai Densetsu – Red Legend, được xuất bản năm 1981. Nhưng mãi đến khi Purple Eyes in the Dark ra đời thì tên tuổi của bà mới thực sự được chú ý. Đây là 1 series manga mang nhiều tình tiết kinh dị, đã đạt giải tại Shogakukan Manga Award lần thứ 32.Sau đó, Anatolia Story ra đời, đánh dấu một bước ngoặt trong cuộc đời sáng tác của bà, bộ manga nói về số phận của một cô gái trẻ bị bàn tay lạ kéo về quá khứ này đã gây được tiếng vang lớn, Anatolia Story đã thắng lớn cũng tại giải Shogakukan Manga Award lần thứ 41.
Bên cạnh những tập truyện dài, những tuyển tập manga ngắm, đôi khi tác giả Shinohara còn viết cả một loạt các bộ sách dài. Có thể ví dụ như: Kaettekita Musume phần 1 và phần 2 là bộ sách nổi tiếng được đón đọc nhiều nhất của bà.
Chie Shinohara thường không trau chuốt nhân vật, mà bà thường quan tâm nhiều đến cốt truyện. Với một nét vẽ thoáng và thanh mảnh, Chie vẽ rất đạt những vật thể bay hoặc những gì nổi trên mặt nước. Cũng có thể do năng khiếu trên mà bà thường lấy nước làm nhân tố chủ đạo trong các bộ manga của mình, từ đó vẽ nên những câu chuyện làm say mê lòng người.

**Một số tác phẩm**
 Akatsuki no Lion- Aoi no Fuuin (Blue Seed)- Houmonsha wa mayonaka ni (Midnight Visitor)- Kioku no Ashiato- Kootta Natsu no Hi (Frozen Summer Day)- Mizu ni Sumu Hana (Romance of Darkness)- Mokugekisha ni sayounara (Farewell to the Eyewitness)- Nanika ga yami de mite ire (Something Watching in the Dark)- Ryouko no Shinreijikenbo (A Record of Ryoko's Psychic Events)- Sanninme ga kieta (A Third Person Disappeared)- # Sora wa Akai Kawa no Hotori: Anatolia Story (Red River)- So****e Gokai no Suzu ga naru (Then Five Bells Rang)- Touboukyuukou (Runaway Express)- Umi no yami, tsuki no Kage (Moon Shadow on a Dark Sea)- Yami no Purple Eye (Purple Eye of Darkness)

**Chú thích**
Thể loại:Người Nhật
Thể loại:Mangaka
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Mangaka từ Kanagawa
Lý Khả Nhiễm

Lý Khả Nhiễm (Tiếng Hoa: 李可染; 1907–1989) - là họa sĩ Giang Tô - Từ Châu, một họa sĩ đương đại nổi tiếng của Trung Quốc. Họa sĩ Lý Khả Nhiễm là một họa sĩ nổi tiếng vẽ tranh phong cảnh, các tác phẩm của ông ảnh hưởng phong cách của các họa sĩ nổi tiếng trước đó. Nổi tiếng nhất bức tranh của ông là bức tranh "Vạn Sơn Hồng Biến" đã lập kỷ lục tại phiên đấu giá mùa xuân tại Poly, tại Bắc Kinh, với giá 293,25 triệu nhân dân tệ (khoảng 961,24 tỷ đồng). Lấy cảm hứng từ một bài thơ do Mao Trạch Đông sáng tác năm 1925 - tạm diễn ý là:
:"Ngàn đồi đỏ thẫm tôi nhìn
Rừng kia xếp lớp, màu in nhuộm trời" 
Họa sĩ đã vẽ nên bức tranh này vào năm 1964. 

**Tham khảo**
  Lý Khả Nhiễm trên bảo tàng Trung Hoa.
Thể loại:Họa sĩ Trung Quốc
Thể loại:Sinh năm 1907
Thể loại:Mất năm 1989
Tượng đất sét Thiên Tân

Tượng đất sét là một loại hình nghệ thuật dân gian nổi tiếng ở Thiên Tân, thành phố lớn thứ hai của Trung Quốc. Nó được khởi xướng bởi Zhang Mingshan (1826-1906), một nghệ sĩ dân gian của Thiên Tân, trong triều đại nhà Thanh (1821-1851). Cho đến nay, đất sét Zhang có bốn thế hệ và gần 180 năm lịch sử.
Những tác phẩm Zhang khác nhau từ cung nữ, nhân vật lịch sử, nhân vật tôn giáo, và các nhân vật hiện đại với phong tục địa phương. Nó thường được người dân trưng bày trong nhà, trên kệ, vì kích thước nhỏ của nó (cao thường là 20 cm). Đất sét hình Zhang có đặc điểm thực tế sống động, và có thể miêu tả tính cách và tư thế của nhân vật.

**Tham khảo**
 Thủ công Mỹ nghệ truyền thống Trung Quốc - Hàng Gian, Quách Thu Huệ, Nhà xuất bản. Tổng hợp Thành phố.
Gốm sứ Lò Điếu

Lò Điếu là lò tập trung chủ yếu ở huyện Vũ – tỉnh Hà Nam, các di chỉ lò Điếu có ở khắp nơi trong huyện, có tới hang tram di chỉ cho thấy đây là lò gốm chuyên phục vụ cho cung đình nhà Tống. Lò Điếu có từ thời Đường tuy nhiên đến thời Tống mới phát triển cực thịnh. Loại sứ này độc đáo ở men kết tủa, trong men có đồng oxit. Nếu sứ xanh và sứ đen dùng sắt oxit để làm chất xúc tác tạo màu thì sứ lò Điếu dùng đồng oxit làm sắc trạch rực rỡ kỳ diệu mà thần bí.

**Tham khảo**
 Phương Ý Lợi (2013), Gốm sứ Trung Hoa, Nhà xuất bản. Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
Thể loại:Nghệ thuật Trung Quốc
Thể loại:Gốm Trung Quốc
Bao tiểu thể

Bao Bowman hay bao tiểu thể là một túi bao hình cái cốc nằm ở đoạn đầu thành phần ống của một đơn vị thận trong thận của động vật có vú, thực hiện bước đầu tiên trong quy trình lọc máu tạo nước tiểu. Trong mỗi bao là một quản cầu. Các dịch từ máu trong quản cầu được thu thập trong bao Bowman (nói một cách khác, lọc cầu thận) và sau đó sẽ được tiếp tục xử lý xuyên suốt đơn vị thận để tạo thành nước tiểu. Bao Bowman được đặt theo tên của Sir William Bowman, người đã xác định nó vào năm 1842.

**Giải phẫu**
Trong bao có chùm mao mạch malpighi gần các tiểu động mạch đến và đi
Bao Bowman là một cái bọc có hai lớp, ôm lấy cuộn mạch.
Lá ngoài là một biểu mô lát đơn lót ngoài bởi màng đáy. Ở cực niệu biểu mô này nối tiếp với biểu  mô của ống gần.
Lá trong được cấu tạo bởi những tế bào hình sao gọi là tế bào có chân (podocytes). Từ thân tế bào tỏa ra những nhánh bào tương bậc 1 và bậc 2 đến tiếp xúc với màng đáy bởi những chân phình.
Giữa hai lớp là khoang Bowman, trong khoang chứa dịch siêu lọc (nước tiểu đầu). Bình thương mỗi phút có 120–130 cm³ chất siêu lọc của huyết tương lọt qua bộ phận lọc của tiểu cầu thận ra khoang Bowman Khoang Bowman thông trực tiếp với ống lượn gần. Miệng bao rất hẹp là nơi đi vào và đi ra của động mạch. Động mạch đến (nhánh của động mạch thẳng) sau khi vào bao Bowman nó chia ra khoảng 50 mao mạch chạy song song và có những chỗ thông sang nhau, tạo nên một mạng lưới mao động mạch(cuộn mạch) nằm gọn trong bao Bowman. Sau đó các mao động mạch tập trung lại thành động mạch đi ra khỏi tiểu cầu.

**Chú thích**
Thể loại:Thận học
Thể loại:Giải phẫu thận
Di chỉ Miếu Để Câu

Di chỉ khảo khảo cổ Miếu Để Câu đại diện cho gốm màu Cam Túc tạo hình đa dạng, đẹp mắt, với nhiều hoa văn, màu sắc tươi tắn, cũng như hình thức phong phú và nội hàm văn hóa sâu dày, đã chiếm một vị trí chói lọi trong nền văn minh gốm màu thế giới, đây là niềm kiêu hãnh của dân tộc Trung Hoa. Có thể nói đồ gốm màu là một hình ảnh thu nhỏ của nền văn minh thời tiền sử tỉnh Cam Túc.

**Tham khảo**
 Allan, Sarah (ed), The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective, ISBN 0-300-09382-9- Chang, Kwang-chih. The Archaeology of Ancient China, ISBN 0-300-03784-8- Liu, Li. The Chinese Neolithic: Trajectories to Early States, ISBN 0-521-81184-8
Trần gia từ

Trần gia từ (t=陳家祠 là từ đường tại thành phố Quảng Châu - Trung Hoa. Nó là thư viện, vừa là từ đường. Trước khi trở thành từ đường 祠堂, Trần Gia Từ là một thư viện 书院 (thư viện là nơi dùng cho việc học - ôn luyện) và cũng là nơi ở của tầng lớp giàu - quyền thế trong xã hội phương Nam.
Kiểu trúc Tứ hợp viện 
Điển tích và các câu chuyện dân gian trên gốm sứ
Các điển cố trên trường lang kiến trúc Tứ Hợp Viện
Điêu khắc trên đá mang đậm nét tín ngưỡng dân gian

**Kiến trúc**
Kiến trúc Tứ Hợp Viện cùng với kiến trúc văn hóa đa dạng phương Nam là nhà rường với kiểu truyền thống khép kín, toàn bộ kiến trúc đều được làm bằng gỗ, sử dụng tất cả hoạ tiết vốn có trong văn hoá đa dạng của phương Nam. Cách bài trí khá phức tạp kết hợp hình thể với màu sắc là 1 đặc điểm của văn hóa miền Nam Trung Hoa, thể hiện trên các kiến trúc tổng hợp, nhất là trên mái ngói - đỉnh nhà của các kiến trúc này.
Với nội dung là các câu chuyện dân gian với tích truyện thần tiên, thể hiện nét văn hóa đa dạng - kết hợp nhiều tinh hoa của các vùng văn hóa địa phương của văn hoá miền Nam Trung Quốc được trang trí tinh xảo, khéo léo trong hầu hết các kiến trúc của từ đường.
Hiện nay, Trần gia từ là địa điểm tham quan hấp dẫn của thành phố Quảng Châu.

**Tham khảo**
 Thành phố Quảng Châu - sổ tay du lịch Trung Quốc - Minh Châu - Thế Anh - Nhà xuất bản văn hóa thông tin.- Thành phố Quảng Châu - Trung Hoa Ký sự - Đài truyền hình T.p Hồ Chí Minh.
Thể loại:Du lịch Trung Quốc
Chu quý nhân

Tấn Thành Đế Chu Quý nhân (chữ Hán: 晉成帝周貴人, ? - 363), là phi tần của Tấn Thành Đế - vị Hoàng đế thứ 7 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc. Bà là mẹ của 2 vị Hoàng đế liên tiếp Tấn Ai Đế và Tấn Phế Đế.
Trong lịch sử, bà được biết đến là người đầu tiên nhận danh vị Hoàng thái phi.

**Tiểu sử**

**Sinh hai hoàng tử**
Sử sách không nói rõ xuất thân, tên thật của Chu thị, cũng không biết bà nhập cung khi nào. Thời Tấn Thành Đế, Chu thị được Hoàng đế sủng ái, hạ sinh hai hoàng tử là Tư Mã Phi (tức Tấn Ai Đế) và Tư Mã Dịch (tức Tấn Phế Đế), do đó được bái lên làm Quý nhân.
Năm Hàm Khang thứ 8 (342), Chu thị sinh ra Tư Mã Dịch, thì liền tháng 6 (âm lịch) năm ấy Tấn Thành Đế băng thệ. Hai người con của Chu thị còn nhỏ, không được lập lên ngôi mà ngôi vị thuộc về em trai của Thành Đế là Lang Tà vương Tư Mã Nhạc, tức Tấn Khang Đế. Cùng năm ấy, Tư Mã Phi được tấn phong làm Lang Gia vương; 琅琊王, bái Tán kỵ Thường thị (散骑常侍).
Năm Khang Nguyên thứ 2 (344), Tấn Khang Đế băng hà. Con trai duy nhất của ông là Tư Mã Đam kế vị, sử gọi Tấn Mục Đế. Theo lý, Tư Mã Phi là đường huynh của Mục Đế, lại là dòng trưởng, vẫn xứng đáng kế thừa Hoàng vị, nhưng dưới sự tác động của Hoàng thái hậu Chử Toán Tử cùng quyền thần Dữu Băng (庾冰) can thiệp, do đó Lang Gia vương Tư Mã Phi vô pháp kế vị. Năm Vĩnh Hòa thứ 12 (356), Tư Mã Phi thăng Trung quân Tướng quân (中军将军).

**Tấn tôn Hoàng thái phi**
Năm Khai Bình thứ 5 (361), Tấn Mục Đế Tư Mã Đam băng. Hoàng thái hậu Chử Toán Tử hạ chiếu tôn Lang Gia vương Tư Mã Phi lên ngôi, sử gọi là Tấn Ai Đế.
Vào lúc nào, triều thần tranh nghị tôn phong danh hiệu cho Chu Quý nhân. Khi ấy, Chử Thái hậu vẫn đã là Hoàng thái hậu, không thể thay đổi, vị trí độc tôn. Bên cạnh đó, do Quý nhân Chu thị vốn không phải Hoàng hậu triều trước, nên triều thần đề nghị cũng không được tôn làm Hoàng thái hậu để tránh loạn đích thứ. Trong quá trình thương nghị, Thái úy Hoàn Ôn đề nghị tôn Chu thị làm Phu nhân; 夫人, còn Thượng thư bộc xạ Giang Bân (江虨) nghị xin tôn làm Thái phu nhân; 太夫人. Tấn Ai Đế đều không nghe, xuống chiếu tôn mẫu thân Chu thị làm Hoàng thái phi; 皇太妃, ban cho nghi phục giống với Chử Thái hậu.
Năm Hưng Ninh nguyên niên (363), Hoàng thái phi Chu thị mất, không rõ bao nhiêu tuổi, thụy hiệu là Chương Hoàng thái phi (章皇太妃).

**Xem thêm**
 Tấn Thành Đế- Tấn Ai Đế- Chử Toán Tử- Hoàng thái hậu- Hoàng thái phi

**Tham khảo**
Tấn thư
*Tư trị thông giám
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Mất năm 363
Thể loại:Phi tần nhà Tấn
Thể loại:Sinh mẫu của Hoàng đế Trung Quốc nhưng không được tôn Hậu vị
Bão Usagi

Tên Usagi được dùng để đặt tên cho 3 cơn bão nhiệt đới ở tây bắc Thái Bình Dương. Tên gọi này do Nhật Bản đề xuất, trong tiếng Nhật nó là tên gọi của chòm sao Thiên Thố hay con thỏ.
*Bão Usagi (2001) (T0110, 13W) - đổ bộ vào Việt Nam
*Bão Usagi (2007) (T0705, 05W) - quét qua Nhật Bản
*Bão Usagi (2013) (T1319, 17W)
*Bão Usagi (2018) (T1829, 33W, Samuel) - Quét qua miền Nam, Việt Nam
*Bão Usagi (2024) (T2425, 27W, Ofel)
Hà Pháp Nghê

Hà Pháp Nghê (chữ Hán: 何法倪, 339 - 404), là hoàng hậu của Tấn Mục Đế, vua thứ 9 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

**Tiểu sử**
Hà hậu nguyên quán thuộc quận Lư Giang (廬江). Phụ thân của Hà Pháp Nghê là Hà Chuẩn (何准), vốn là một danh sĩ có tiếng; em trai của Phiêu kị tướng quân Hà Sung (何充), làm đến chức Tể tướng trong triều. Hà Chuẩn lấy Ngô thị và sinh ra Hà Pháp Nghê. Do xuất thân cao quý nên Hà Pháp Nghê được tuyển vào cung hầu hạ cho Tấn Mục Đế.
Tháng 8 năm 357, Mục Đế hạ chiếu phong bà làm Hoàng hậu. Phụ thân của bà cũng được Tấn triều truy phong Quang Lộc đại phu, tước Tấn Hưng huyện hầu. Hà Pháp Nghê làm hoàng hậu 4 năm và không sinh được con.
Năm 361, Mục Đế băng hà, anh họ là Tấn Ai Đế lên ngôi, phong bà làm Mục hoàng hậu (穆皇后), chuyển sang Vĩnh An cung (永安宮). Bà sống trong Vĩnh An cung từ các đời Ai Đế qua Phế Đế, Giản Văn Đế, Hiếu Vũ Đế và An Đế.
Năm 402, thời Tấn An Đế, tướng Hoàn Huyền ở Kinh Châu khởi binh tạo phản, chiếm được Kiến Khang và nuôi mộng cướp ngôi. Năm 403, Hoàn Huyền bắt bà dời khỏi cung, cùng Tư Mã Đức Văn (em trai An Đế) đến sống ở phủ Tư đồ, dời An Đế sang Vĩnh An cung. Khi xa giá của bà ra khỏi Thái miếu, có người xa phu quỳ xuống kêu khóc khiến Hoàn Huyền rất tức giận.
Tháng 12 cùng năm, Hoàn Huyền chính thức soán ngôi xưng đế, lập ra nhà nước Hoàn Sở, cho biếm bà làm Linh Lăng Huyện quân (零陵縣君), dời bà cùng An Đế và hoàng hậu đến Ba Lăng. Không bao lâu sau, Lưu Dụ kiến nghĩa, đánh dẹp Hoàn Huyền, tướng quân Ân Trọng Văn lại đón Hà Pháp Nghê trở về Kiến Khang.
Tháng 7 năm 404, bà qua đời ở Kiến Khang, thọ 66 tuổi, được truy tôn là Mục Chương hoàng hậu (穆章皇后), an táng ở Vĩnh Bình Lăng (永平陵).

**Tham khảo**
Tấn thư
*Tư trị thông giám
Thể loại:Hoàng hậu nhà Tấn
Thể loại:Sinh năm 339
Thể loại:Mất năm 404
Thể loại:Người An Huy
Vương Mục Chi

Vương Mục Chi (chữ Hán: 王穆之, ? - 364), nguyên quán ở huyện Tấn Dương, quận Thái Nguyên là hoàng hậu dưới thời Tấn Ai Đế, vua thứ 10 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

**Tiểu sử**
Phụ thân của Vương Mục Chi là Tư đồ tả trưởng sử Vương Mông (thuộc Thái Nguyên Vương thị), làm quan trong triều đình Đông Tấn. Bà được đem gả cho Lang Nha vương Tư Mã Phi, con trai trưởng của Tấn Thành Đế và trở thành vương phi. Năm 361, Tư Mã Phi lên ngôi vua, tức Tấn Ai Đế, bèn cho lập bà làm hoàng hậu, đồng thời truy tặng mẹ bà là Viên thị làm An Quốc hương quân.
Năm 364, Vương Mục Chi qua đời, được truy tặng danh hiệu Ai Tĩnh hoàng hậu (哀靖皇后).

**Xem thêm**
Tấn Ai Đế

**Tham khảo**
Tấn thư

**Chú thích**
Thể loại:Hoàng hậu nhà Tấn
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Mất năm 364
Thể loại:Mất năm 365
Dữu Đạo Liên

Dữu Đạo Liên (chữ Hán: 庾道怜, ? - 366), là hoàng hậu dưới thời Tấn Phế Đế, vị hoàng đế thứ 11 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

**Tiểu sử**
Dữu Đạo Liên xuất thân trong một gia đình vọng tộc, quê ở huyện Yên Lăng, quận Dĩnh Xuyên. Phụ thân của bà là Dữu Băng (庾冰), anh trai của Thái hậu Dữu Văn Quân, vợ Tấn Minh Đế và mẹ của hai vua Tấn Thành Đế và Tấn Khang Đế. Đến khi trưởng thành, Dữu Đạo Liên được gả cho Đông Hải vương Tư Mã Dịch, con trai của Tấn Thành Đế.
Năm 365, Tư Mã Dịch đăng quang, tức Tấn Phế Đế, đã xuống chiếu sắc phong bà làm Hoàng hậu. Sang năm sau (366), Dữu Đạo Liên qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi. Bà được truy phong làm Hiếu hoàng hậu (孝皇后), an táng ở Kính Bình lăng (敬平陵).
Về sau, tướng Hoàn Ôn phế đế, biếm đế là Hải Tây công và đày đến Ngô huyện, lại cho biếm bà làm Hải Tây công phu nhân (海西公夫人). Năm 386, Phế Đế qua đời, Dữu Đạo Liên bị cải táng đến Ngô Lăng cùng Phế Đế.

**Tham khảo**
Tấn thư
*Tư trị thông giám

**Chú thích**
Thể loại:Hoàng hậu nhà Tấn
Thể loại:Sinh thế kỷ 4
Thể loại:Mất năm 366