Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Boesenbergia burttiana

Boesenbergia burttiana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia burttiana
*Boesenbergia burttiana
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
B
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1982
Boesenbergia clivalis

Boesenbergia clivalis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Nicholas Ridley mô tả khoa học đầu tiên năm 1899 dưới danh pháp Gastrochilus clivalis. Năm 1913, Rudolf Schlechter chuyển nó sang chi Boesenbergia.

**Chú thích**
Boesenbergia clivalis
*Boesenbergia clivalis
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
C
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1899
Thể loại:Thực vật Malaysia
Boesenbergia cordata

Boesenbergia cordata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia cordata
*Boesenbergia cordata
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
C
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1982
Boesenbergia curtisii

Boesenbergia curtisii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Baker) Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia curtisii
*Boesenbergia curtisii
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
C
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Boesenbergia flabellata

Boesenbergia flabellata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia flabellata
*Boesenbergia flabellata
*accessdate =ngày 16 tháng 7 năm 2013
F
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Boesenbergia flava

Boesenbergia flava là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1950.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia flava
*Boesenbergia flava
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
F
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1950
Boesenbergia flavoalba

Boesenbergia flavoalba là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia flavoalba
*Boesenbergia flavoalba
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
F
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1987
Boesenbergia flavorubra

Boesenbergia flavorubra là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia flavorubra
*Boesenbergia flavorubra
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
F
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1982
Boesenbergia gelatinosa

Boesenbergia gelatinosa là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia gelatinosa
*Boesenbergia gelatinosa
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
G
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Boesenbergia grandifolia

Boesenbergia grandifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) Merr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia grandifolia
*Boesenbergia grandifolia
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
G
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1921
Boesenbergia grandis

Boesenbergia grandis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia grandis
*Boesenbergia grandis
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
G
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1982
Boesenbergia hirta

Boesenbergia hirta là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) Merr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia hirta
*Boesenbergia hirta
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
H
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1921
Boesenbergia hosensis

Boesenbergia hosensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Cowley mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia hosensis
*Boesenbergia hosensis
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
H
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2000
Boesenbergia hutchinsonii

Boesenbergia hutchinsonii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được B.L.Burtt & R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia hutchinsonii
*Boesenbergia hutchinsonii
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
H
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Boesenbergia imbakensis

Boesenbergia imbakensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2009.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia imbakensis
*Boesenbergia imbakensis
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
I
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2009
Boesenbergia ischnosiphon

Boesenbergia ischnosiphon là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia ischnosiphon
*Boesenbergia ischnosiphon
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
I
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Boesenbergia islamii

Boesenbergia islamii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Yusof & M.A.Rahman mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia islamii
*Boesenbergia islamii
I
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Boesenbergia jangarunii

Boesenbergia jangarunii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Cowley mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia jangarunii
*Boesenbergia jangarunii
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
J
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Boesenbergia kenali

Boesenbergia kenali là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được C.K.Lim mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia kenali
*Boesenbergia kenali
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
K
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2008
Boesenbergia kerbyi

Boesenbergia kerbyi là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia kerbyi
*Boesenbergia kerbyi
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
K
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1982
Boesenbergia laevivaginata

Boesenbergia laevivaginata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2009.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia laevivaginata
*Boesenbergia laevivaginata
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
L
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2009
Boesenbergia lambirensis

Boesenbergia lambirensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia lambirensis
*Boesenbergia lambirensis
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
L
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Boesenbergia loerzingii

Boesenbergia loerzingii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) K.Larsen ex M.F.Newman, Lhuillier & A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia loerzingii
*Boesenbergia loerzingii
L
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Boesenbergia longiflora

Boesenbergia longiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Nathaniel Wallich mô tả khoa học đầu tiên năm 1829 dưới danh pháp Gastrochilus longiflora (danh pháp chính xác là Gastrochilus longiflorus do Gastrochilus là danh từ giống đực). Năm 1891, Carl Ernst Otto Kuntze thiết lập chi Boesenbergia và chuyển nó sang chi này.

**Phân bố**
Loài này có tại nam và tây nam Myanmar cũng như du nhập vào Bangladesh.

**Lưu ý**
Mô tả loài tại Flora of China không giống với mô tả của Nathaniel Wallich cho Gastrochilus longiflora, mà giống với mô tả của Alexander von Lingelsheim và Alexandru Borza cho Kaempferia fallax.

**Chú thích**
Boesenbergia longiflora
*Boesenbergia longiflora
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
L
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1829
Thể loại:Thực vật Myanmar
Thể loại:Thực vật Bangladesh
Boesenbergia longipes

Boesenbergia longipes là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (King & Prain ex Ridl.) Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia longipes
*Boesenbergia longipes
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
L
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Boesenbergia longipetiolata

Boesenbergia longipetiolata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) Merr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia longipetiolata
*Boesenbergia longipetiolata
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
L
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1924
Boesenbergia lysichitoides

Boesenbergia lysichitoides là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia lysichitoides
*Boesenbergia lysichitoides
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
L
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Boesenbergia macropoda

Boesenbergia macropoda là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Merr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1926.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia macropoda
*Boesenbergia macropoda
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
M
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1926
Boesenbergia minor

Boesenbergia minor là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Baker) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia minor
*Boesenbergia minor
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
M
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Boesenbergia ochroleuca

Boesenbergia ochroleuca là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia ochroleuca
*Boesenbergia ochroleuca
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
O
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Boesenbergia oligosperma

Boesenbergia oligosperma là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia oligosperma
*Boesenbergia oligosperma
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
O
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980
Boesenbergia orbiculata

Boesenbergia orbiculata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia orbiculata
*Boesenbergia orbiculata
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
O
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1982
Boesenbergia ornata

Boesenbergia ornata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (N.E.Br.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia ornata
*Boesenbergia ornata
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
O
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980
Boesenbergia parva

Boesenbergia parva là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) Merr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia parva
*Boesenbergia parva
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
P
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1921
Boesenbergia parvula

Boesenbergia parvula là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Wall. ex Baker) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia parvula
*Boesenbergia parvula
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
P
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Boesenbergia petiolata

Boesenbergia petiolata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Sirirugsa mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia petiolata
*Boesenbergia petiolata
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
P
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1987
Boesenbergia plicata

Boesenbergia plicata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1950.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia plicata
*Boesenbergia plicata
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
P
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1950
Boesenbergia prainiana

Boesenbergia prainiana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (King ex Baker) Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia prainiana
*Boesenbergia prainiana
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
P
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Boesenbergia pulchella

Boesenbergia pulchella là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) Merr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia pulchella
*Boesenbergia pulchella
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
P
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1921
Boesenbergia pulcherrima

Boesenbergia pulcherrima là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Wall.) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia pulcherrima
*Boesenbergia pulcherrima
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
P
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Boesenbergia regalis

Boesenbergia regalis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Kharuk. & Tohdam mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia regalis
*Boesenbergia regalis
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
R
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Boesenbergia roseopunctata

Boesenbergia roseopunctata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) I.M.Turner mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia roseopunctata
*Boesenbergia roseopunctata
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
R
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2000
Bồng nga truật

Bồng nga truật, cam địa la, lưỡi cọp, ngải bún hay củ ngải (danh pháp khoa học: Boesenbergia rotunda) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Carl Linnaeus mô tả khoa học đầu tiên năm 1753 dưới danh pháp Curcuma rotunda. Năm 1958, Rudolf Mansfeld chuyển nó sang chi Boesenbergia.

**Phân bố**
Loài này phân bố rộng trong khu vực như miền nam tỉnh Vân Nam (Tây Song Bản Nạp), Đông Dương, Java, Malaysia, Sumatra, quần đảo Andaman; du nhập vào Ấn Độ lục địa và Sri Lanka. Môi trường sống là rừng rậm, ở cao độ 300-1.000 m. Được gieo trồng rộng khắp trong khu vực Đông Dương.

**Mô tả**
Địa thực vật cao tới 50 cm. Thân rễ màu vàng tươi, hình trứng-hình cầu, mùi thơm nồng; rễ mập. Lá 3 hoặc 4; bẹ lá màu đỏ; lưỡi bẹ 2 khe, khoảng 5 mm; cuống lá 7–16 cm, có rãnh; phiến lá màu xanh lục ở cả hai mặt, hình trứng-thuôn dài hoặc hình elip-hình mác, 25-50 × 7–12 cm, nhẵn nhụi ngoại trừ phần gân giữa có ít lông ở mặt xa trục, gốc lá thuôn tròn đến hình nêm, đỉnh nhọn đột ngột. Cụm hoa tận cùng trên các thân giả, xuất hiện từ trong các bẹ lá ở đỉnh, gần như không cuống, 3–7 cm; lá bắc hình mác, 4–5 cm. Hoa thơm. Đài hoa 1,5–2 cm, đỉnh có 2 khe. Tràng hoa màu hồng; ống tràng 4,5-5,5 cm; các thùy thuôn dài, 1,5–2 cm. Các nhị lép ở bên màu hồng nhạt, hình trứng ngược, khoảng 1,5 cm. Môi dưới màu trắng hoặc hồng với sọc tía, dài 2,5-3,5 cm, lõm, mép hơi nhăn, đỉnh nguyên. Chỉ nhị ngắn; phần phụ liên kết đảo ngược, 2 khe, 1–3 mm. Ra hoa tháng 7-8. Nhiễm sắc thể 2n = 36.

**Sử dụng**
Loài này được sử dụng phổ biến ở Đông Nam Á như một nguyên liệu thực phẩm, một vị thuốc dân gian để điều trị một số bệnh như loét áp-tơ, khô miệng, đau bụng, khí hư và bệnh lỵ.
Theo Phạm Hoàng Hộ, tại Việt Nam nó được sử dụng làm thuốc chữa đau bụng, đau mắt và mắt cườm.

**Lưu ý**
Trong tiếng Trung thì Boesenbergia rotunda được gọi là "ao thần khương" (凹唇姜). Tên gọi "nga truật" (莪朮) hay "bồng nga truật" (蓬莪朮) là để chỉ Curcuma phaeocaulis, loài mà trước đây (và ngay cả cho tới gần đây) trong các tài liệu Trung văn thường bị định danh nhầm thành Curcuma zedoaria, nhưng C. zedoaria dường như không có ở Trung Quốc.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia rotunda
*Boesenbergia rotunda
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
R
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Thể loại:Gia vị
Thể loại:Cây thuốc châu Á
Thể loại:Zingiberoideae
Boesenbergia rubrolutea

Boesenbergia rubrolutea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Baker) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia rubrolutea
*Boesenbergia rubrolutea
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
R
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Boesenbergia siamensis

Boesenbergia siamensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Gagnep.) Sirirugsa mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia siamensis
*Boesenbergia siamensis
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
S
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1987
Boesenbergia siphonantha

Boesenbergia siphonantha là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (King ex Baker) M.Sabu mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia siphonantha
*Boesenbergia siphonantha
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
S
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Thể loại:Thực vật Đông Dương
Thể loại:Zingiberoideae
Boesenbergia stenophylla

Boesenbergia stenophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia stenophylla
*Boesenbergia stenophylla
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
S
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1987
Boesenbergia striata

Boesenbergia striata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) Loes. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia striata
*Boesenbergia striata
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
S
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1930
Boesenbergia subulata

Boesenbergia subulata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2009.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia subulata
*Boesenbergia subulata
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
S
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2009
Boesenbergia tenuispicata

Boesenbergia tenuispicata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia tenuispicata
*Boesenbergia tenuispicata
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
T
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993
Boesenbergia thorelii

Boesenbergia thorelii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Gagnep.) Loes. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia thorelii
*Boesenbergia thorelii
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
T
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1930
Boesenbergia tiliifolia

Boesenbergia tiliifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Baker) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia tiliifolia
*Boesenbergia tiliifolia
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
T
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Boesenbergia tillandsiodes

Boesenbergia tillandsiodes là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Baker) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia tillandsiodes
*Boesenbergia tillandsiodes
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
T
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Boesenbergia trangensis

Boesenbergia trangensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia trangensis
*Boesenbergia trangensis
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
T
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Boesenbergia urceoligena

Boesenbergia urceoligena là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia urceoligena
*Boesenbergia urceoligena
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
U
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993
Boesenbergia variegata

Boesenbergia variegata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia variegata
*Boesenbergia variegata
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
V
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1982
Boesenbergia vittata

Boesenbergia vittata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (N.E.Br.) Loes. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia vittata
*Boesenbergia vittata
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
V
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1930
Boesenbergia xiphostachya

Boesenbergia xiphostachya là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1906 dưới danh pháp Gastrochilus xiphostachyum. Năm 1930, Ludwig Eduard Theodor Loesener chuyển nó sang chi Boesenbergia.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia xiphostachya
*Boesenbergia xiphostachya
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
X
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1906
Burbidgea longiflora

Burbidgea longiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Nicholas Ridley mô tả khoa học đầu tiên năm 1913 dưới danh pháp Alpinia longilora. Năm 1972, Rosemary Margaret Smith chuyển nó sang chi Burbidgea.

**Phân bố**
Loài này có ở Sarawak, Malaysia, trên đảo Borneo.

**Chú thích**
Burbidgea longiflora
*Burbidgea longiflora
*access-date =ngày 28 tháng 1 năm 2021
L
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Thể loại:Thực vật Malaysia
Burbidgea nitida

Burbidgea nitida là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Joseph Dalton Hooker mô tả khoa học đầu tiên năm 1879.

**Phân bố**
Loài này có ở Sarawak, Malaysia, trên đảo Borneo. Loài điển hình của chi. Mẫu vật do Frederick William Burbidge (1847-1905) thu thập năm 1879. Môi trường sống là rừng nhiều bóng râm trong huyện Murut, giữa các sông Lawas và Trusan, ở cao độ 300–450 m, trên các loại đất đá ẩm ướt (theo Burbidge).

**Hình ảnh**

**Chú thích**
Burbidgea nitida
*Burbidgea nitida
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
N
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1879
Thể loại:Thực vật Malaysia
Burbidgea pauciflora

Burbidgea pauciflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Theodoric Valeton mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.

**Phân bố**
Loài này có ở đảo Borneo, do giáo sư người Hà Lan là Anton Willem Nieuwenhuis (1864-1953) thu thập trong chuyến đi tới đó, nhưng không có chỉ dẫn chính xác về vị trí thu thập. Tuy nhiên, do Nieuwenhuis đã tham gia vào 3 chuyến thám hiểm lớn từ 1893 đến 1900 ở miền trung đảo Borneo và là người châu Âu đầu tiên vượt qua Borneo dưới sự bảo hộ của người Hà Lan (từ 1891) theo chiều từ tây sang đông (hoặc ngược lại), từ Pontianak (nay là thủ phủ tỉnh Tây Kalimantan, Indonesia) đến Samarinda (nay là thủ phủ tỉnh Đông Kalimantan, Indonesia) trong giai đoạn 1896–1897, nên rất có thể loài này phân bố tại Indonesia.

**Chú thích**
Burbidgea pauciflora
*Burbidgea pauciflora
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
P
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1906
Thể loại:Thực vật Indonesia
Burbidgea schizocheila

Burbidgea schizocheila là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Walter Hackett mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.

**Phân bố**
Loài này có ở Sabah (núi Kinabalu) và Sarawak trên đảo Borneo thuộc Malaysia.

**Tác giả**
Phần Kew Notes tại trang 301 trong số 931, series 3, volume 36 ra ngày 29 tháng 10 năm 1904 của Gardeners' Chronicle có mô tả của loài này, nhưng không đề tên tác giả. Tuy nhiên, vào thời điểm năm 1903-1905 thì Walter Hackett (~1874 - 21/5/1957) là người phụ trách Phòng Nhiệt đới tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew, nên ông được cho là tác giả của phần Kew Notes này.

**Hình ảnh**

**Chú thích**
Burbidgea schizocheila
*Burbidgea schizocheila
*access-date=ngày 28 tháng 1 năm 2021
S
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1904
Thể loại:Thực vật Malaysia
Burbidgea stenantha

Burbidgea stenantha là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Nicholas Ridley mô tả khoa học đầu tiên năm 1937.

**Phân bố**
Loài này có ở Kuching, Sarawak, Malaysia, trên đảo Borneo. Tìm thấy ở cao độ 910-1.220 m (3.000-4.000 ft).

**Chú thích**
Burbidgea stenantha
*Burbidgea stenantha
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
S
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1937
Thể loại:Thực vật Malaysia
Camptandra gracillima

Camptandra gracillima là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Karl Moritz Schumann mô tả khoa học đầu tiên năm 1904 dưới danh pháp Kaempferia gracillima. Năm 1918, Theodoric Valeton chuyển nó sang chi Camptandra. Trong Checklist of the Zingiberaceae of Malesia 2004, Newman et al. coi nó là đồng nghĩa của Camptandra parvula var. angustifolia Ridl., 1899.

**Phân bố**
Loài này được tìm thấy ở cao độ khoảng 100 m trên đá gần Selebut, Sarawak, Malaysia. Mẫu vật điển hình: G.D. Haviland 448 do George Darby Haviland (1857-1901) thu thập năm 1892.

**Chú thích**
Camptandra gracillima
*Camptandra gracillima
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
G
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1904
Thể loại:Thực vật Malaysia
Camptandra latifolia

Camptandra latifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Nicholas Ridley mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.

**Phân bố**
Loài này được tìm thấy ở cao độ khoảng 910-1.200 m (3.000-4.000 ft) trên đất hay đá ở núi (Gunung) Bujong Malacca / Bujung Melaka (núi Bujang Melaka) display=inline, bang Perak, Malaysia. Tuy nhiên, Ruth Kiew (2013) dẫn theo danh sách không hoàn chỉnh của Narayanaswami cho rằng Hermann H. Kunstler đã thu thập mẫu này ở đồi Mesah (Gunung Mesah) gần Gopeng, trên đường từ thành phố Perak tới núi Bujong Malacca ở phía đông nam và Ridley đã diễn giải sai ký hiệu "G.M." mà Kunstler ghi lại trên các mẫu vật được ông thu thập thành Gunung Malacca (một địa danh không tồn tại) để suy ra rằng nó là Gunung Bujong Malacca.
Mẫu vật điển hình: Dr. King 7219 = H.H. Kunstler 7219, do Hermann H. Kunstler (1837-1887) thu thập tháng 1 năm 1885.

**Chú thích**
Camptandra latifolia
*Camptandra latifolia
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
L
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1899
Thể loại:Thực vật Malaysia
Camptandra ovata

Camptandra ovata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Nicholas Ridley mô tả khoa học đầu tiên năm 1907.

**Phân bố**
Loài này được tìm thấy ở cao độ khoảng 1.200 m (4.000 ft) ở Hulu Semangkok, Selangor, Malaysia.
Mẫu vật điển hình: A.M. Burn-Murdoch s.n. do Alfred M. Burn-Murdoch (1868-1914) thu thập tháng 2 năm 1904.

**Chú thích**
Camptandra ovata
*Camptandra ovata
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
O
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1907
Thể loại:Thực vật Malaysia
Camptandra parvula

Camptandra parvula là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Gilbert Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1890 dưới danh pháp Kaempferia parvula theo mô tả trước đó của George King. 1899, Henry Nicholas Ridley chuyển nó sang chi Camptandra.
Trong Checklist of the Zingiberaceae of Malesia 2004, Newman et al. coi Camptandra gracillima như là một thứ của C. parvula, với danh pháp Camptandra parvula var. angustifolia Ridl., 1899.

**Phân bố**
Loài này được tìm thấy ở cao độ khoảng 600-1.200 m (2.000-4.000 ft) trên đất đá hay bờ sông ở các bang Selangor (Bukit Kutu), Pahang (sông Tahan), Penang (Government Hill), Perak (Thaiping Hills, Bujong Malacca, Goping = Gopeng), Malaysia.
Mẫu vật điển hình: Dr. King s.n. = H.H. Kunstler s.n., do Hermann H. Kunstler (1837-1887) thu thập.

**Chú thích**
Camptandra parvula
*Camptandra parvula
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
P
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1890
Thể loại:Thực vật Malaysia
Boesenbergia alba

Boesenbergia alba là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Kai Larsen và Rosemary Margaret Smith mô tả khoa học đầu tiên năm 1972 dưới danh pháp Caulokaempferia alba. Năm 2014, John Donald Mood và Linda M. Prince chuyển nó sang chi Boesenbergia.

**Mẫu định danh**
Mẫu định danh: Larsen K., Smitinand T. & Warncke E. 949; thu thập tại tọa độ display=inline, núi Phu Miang, tỉnh Phitsanulok, Thái Lan. Mẫu holotype lưu giữ tại Đại học Aarhus, Đan Mạch (AAU), mẫu isotype lưu giữ tại Cục Vường quốc gia, Bảo tồn Động vật hoang dã và Thực vật ở Chatuchak, Băng Cốc (BKF).

**Quan hệ**
B. alba có quan hệ họ hàng gần nhất với B. thailandica và B. violacea. Hiện nay Zingiberaceae Resource Centre vẫn coi B. thailandica và B. violacea là đồng nghĩa của B. alba.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh alba (giống đực: albus, giống trung: album) là tiếng Latinh nghĩa là trắng; ở đây là để nói tới đặc điểm hoa màu trắng của loài này.

**Phân bố**
Loài này là bản địa Thái Lan (tỉnh Phitsanulok) và Lào (tỉnh Bolikhamsai.

**Chú thích**
Boesenbergia alba
*Boesenbergia alba
*access-date =ngày 30 tháng 11 năm 2020
A
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Thể loại:Thực vật Lào
Thể loại:Thực vật Thái Lan
Caulokaempferia amplexicaulis

Caulokaempferia amplexicaulis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Suksathan mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia amplexicaulis
*Caulokaempferia amplexicaulis
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2005
Caulokaempferia appendiculata

Caulokaempferia appendiculata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen & Triboun mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia appendiculata
*Caulokaempferia appendiculata
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002
Caulokaempferia bracteata

Caulokaempferia bracteata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen & S.S.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia bracteata
*Caulokaempferia bracteata
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002
Boesenbergia burttii

Boesenbergia burttii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen & Jenjitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 2003 dưới danh pháp Caulokaempferia burttii. Năm 2014, Mood & L.M.Prince chuyển nó sang chi Boesenbergia.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia burttii
*Boesenbergia burttii
*accessdate=ngày 30 tháng 11 năm 2020
B
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Caulokaempferia coenobialis

Caulokaempferia coenobialis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Hance) K.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia coenobialis
*Caulokaempferia coenobialis
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Caulokaempferia jirawongsei

Caulokaempferia jirawongsei là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Picheans. & Mokkamul mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia jirawongsei
*Caulokaempferia jirawongsei
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Caulokaempferia khaomaenensis

Caulokaempferia khaomaenensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Picheans. & Mokkamul mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia khaomaenensis
*Caulokaempferia khaomaenensis
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Caulokaempferia kuapii

Caulokaempferia kuapii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia kuapii
*Caulokaempferia kuapii
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Boesenbergia laotica

Boesenbergia laotica là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Chayan Picheansoonthon & Piya Mokkamul mô tả khoa học đầu tiên năm 2006 dưới danh pháp Caulokaempferia laotica. Năm 2014, Mood & L.M.Prince chuyển nó sang chi Boesenbergia.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia laotica
*Boesenbergia laotica
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
L
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Caulokaempferia larsenii

Caulokaempferia larsenii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Suksathan & Triboun mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia larsenii
*Caulokaempferia larsenii
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Caulokaempferia limiana

Caulokaempferia limiana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Mokkamul & Picheans. mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia limiana
*Caulokaempferia limiana
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Caulokaempferia linearis

Caulokaempferia linearis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Wall.) K.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia linearis
*Caulokaempferia linearis
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Caulokaempferia pedemontana

Caulokaempferia pedemontana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Triboun & K.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia pedemontana
*Caulokaempferia pedemontana
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2005
Monolophus petelotii

Monolophus petelotii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1964 dưới danh pháp Caulokaempferia petelotii. Tên gọi trong tiếng Việt của nó là trục thiền liền hay đại bao khương.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Monolophus petelotii
*Monolophus petelotii
*access-date=ngày 24 tháng 10 năm 2017
P
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Thể loại:Thực vật Việt Nam
Caulokaempferia phulangkaensis

Caulokaempferia phulangkaensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Picheans. mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia phulangkaensis
*Caulokaempferia phulangkaensis
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2008
Caulokaempferia phuluangensis

Caulokaempferia phuluangensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Picheans. & Mokkamul mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia phuluangensis
*Caulokaempferia phuluangensis
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Caulokaempferia phutokensis

Caulokaempferia phutokensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Picheans. mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia phutokensis
*Caulokaempferia phutokensis
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2008
Caulokaempferia phuwoaensis

Caulokaempferia phuwoaensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Picheans. & Koonterm mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia phuwoaensis
*Caulokaempferia phuwoaensis
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2008
Caulokaempferia saksuwaniae

Caulokaempferia saksuwaniae là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1973.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia saksuwaniae
*Caulokaempferia saksuwaniae
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1973
Caulokaempferia satunensis

Caulokaempferia satunensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Picheans. mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia satunensis
*Caulokaempferia satunensis
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007
Caulokaempferia saxicola

Caulokaempferia saxicola là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia saxicola
*Caulokaempferia saxicola
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Caulokaempferia secunda

Caulokaempferia secunda là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Wall.) K.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia secunda
*Caulokaempferia secunda
*accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Caulokaempferia sikkimensis

Caulokaempferia sikkimensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (King ex Baker) K.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia sikkimensis
*Caulokaempferia sikkimensis
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Caulokaempferia sirirugsae

Caulokaempferia sirirugsae là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ngamr. mô tả khoa học đầu tiên năm 2009.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Caulokaempferia sirirugsae
*Caulokaempferia sirirugsae
*accessdate =ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Caulokaempferia
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2009
Boesenbergia thailandica

Boesenbergia thailandica là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Kai Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1973 dưới danh pháp Caulokaempferia thailandica. Năm 2014, Mood & L.M.Prince chuyển nó sang chi Boesenbergia.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia thailandica
*Boesenbergia thailandica
*accessdate=ngày 30 tháng 11 năm 2020
T
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1973
Boesenbergia violacea

Boesenbergia violacea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen & Triboun mô tả khoa học đầu tiên năm 2002 dưới danh pháp Caulokaempferia violacea. Năm 2014, Mood & L.M.Prince chuyển nó sang chi Boesenbergia.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Boesenbergia violacea
*Boesenbergia violacea
*access-date=ngày 30 tháng 11 năm 2020
V
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002
Pyrgophyllum yunnanense

Pyrgophyllum yunnanense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1902 dưới danh pháp Kaempferia yunnanensis và coi nó thuộc về phân chi Pyrgophyllum. Năm 1972, Rosemary Margaret Smith chuyển nó sang tổ Pyrgophyllum của chi Caulokaempferia. Năm 1989, Te Ling Wu và Zhong Yi Chen tách tổ Pyrgophyllum ra khỏi chi Caulokaempferia để lập chi riêng Pyrgophyllum và chuyển loài duy nhất của tổ này sang chi mới thiết lập.
Tuy nhiên, phần lớn các tài liệu vẫn duy trì nó trong chi Caulokaempferia. Năm 2014, Mood et al. cho rằng tốt nhất nên duy trì loài này trong chi riêng của chính nó là  Pyrgophyllum.

**Mẫu định danh**
Mẫu định danh: Delavay, J.M. 2721; (xem các tiêu bản  lưu giữ tại MNHN) do nhà truyền giáo người Pháp Père Jean Marie Delavay (1834-1895) thu thập ngày 23 tháng 8 năm 1887 tại hẽm núi Tsong So (Ten Tchouan), khoảng 50 km về phía bắc Đại Lý, tây bắc tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.

**Từ nguyên**
Pyrgophyllum bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp cổ πύργος (pyrgos, kèn cornet/coocnê) và φύλλον (phyllon, lá, lá bắc).

**Phân bố**
Loài này có trong rừng rậm ở cao độ 1.500-2.800 m tại Tứ Xuyên, Vân Nam. Tên gọi trong tiếng Trung của nó là 苞叶姜 (bao ye jiang, bao diệp khương).

**Mô tả**
Cây thảo lâu năm, cao ~55 cm. Thân rễ hình cầu; rễ mập, hình chỉ. Lưỡi bẹ chẻ 2, có màng; cuống lá có rãnh, dài 2–5 cm; phiến lá hình trứng hoặc thuôn dài-hình mác, 20 × 5 cm. Cụm hoa tận cùng trên các thân giả; lá bắc 1-3, lớn, 10 × 3 cm, lõm, mép hợp sinh tại gốc vào trục chính của cụm hoa, đỉnh có phần mở rộng giống như lá, chứa 1-2 hoa. Hoa không cuống, màu vàng, sớm héo, trải phẳng cao 5 cm. Đài hoa hình ống, xẻ sâu một bên, đỉnh 2 răng. Ống tràng hoa dài hơn đài hoa; thùy trung tâm rộng hơn các thùy bên. Các nhị lép bên gần thẳng, các thùy tràng hoa bằng nhau. Môi dưới 2 thùy ở đỉnh; thùy hình trứng. Chỉ nhị ngắn; bao phấn đính đáy; phần phụ liên kết dễ thấy, hình tam giác, nguyên. Bầu nhụy hình trứng ngược, 3 ngăn. Đầu nhụy 3 thùy, có lông rung khó thấy. Nhụy lép 2, thẳng. Quả nang gần hình cầu. Hạt hình trứng, có áo hạt ngắn. Đĩa mật 2, nhọn ngắn.
Thân giả 25–55 cm, mọc thẳng, gốc hình cầu, với 1 hoặc 2 lá không phiến lá. Lá 4 hoặc 5; cuống lá 0,5–7 cm; phiến lá 8-20 × 4–5 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, mặt xa trục có lông tơ, gốc lá gần thuôn tròn, nhọn hoặc thon dần, đỉnh nhọn. Lá bắc 7–13 cm, có 1 hoặc 2 hoa. Ống tràng hoa dài khoảng gấp đôi đài hoa; thùy trung tâm rộng gần gấp đôi thùy bên hình mác hẹp. Quả nang đường kính khoảng 1 cm. Ra hoa tháng 9-11. Nhiễm sắc thể 2n = 42.

**Chú thích**
Pyrgophyllum yunnanensis
*Pyrgophyllum yunnanensis
*access-date=ngày 30 tháng 11 năm 2020
Y
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1902
Thể loại:Thực vật Trung Quốc
Cautleya cathcartii

Cautleya cathcartii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1890.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Cautleya cathcartii
*Cautleya cathcartii
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Cautleya
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1890
Cautleya petiolata

Cautleya petiolata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1890.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Cautleya petiolata
*Cautleya petiolata
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
Thể loại:Cautleya
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1890
Cautleya spicata

Cautleya spicata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng.

**Phân loại**
C. gracilis được James Edward Smith mô tả lần đầu tiên năm 1822 dưới danh pháp Roscoea spicata. Năm 1890, John Gilbert Baker chuyển nó sang chi Cautleya. Trong cùng tác phẩm này, Baker cũng mô tả hai loài khác là C. robusta và C. petiolata. Hiện nay cả 2 danh pháp này đều được coi là đồng nghĩa của C. spicata.

**Tên gọi thông thường**
Tên gọi trong tiếng Trung: 红苞距药姜 (hồng bao cự dược khương, nghĩa là cự dược khương lá bắc đỏ).

**Phân bố**
Nền rừng hoặc biểu sinh trên cây; ở cao độ 1.100-3.600 m tại miền bắc Ấn Độ (Assam, Sikkim, Uttarakhand), Bhutan, Myanmar, Nepal, Trung Quốc (Quý Châu, Tứ Xuyên, Tây Tạng, Vân Nam). Theo Phạm Hoàng Hộ (1999) thì loài này cũng có ở Việt Nam, nhưng không chỉ ra địa điểm phát hiện.

**Mô tả**
Thân giả 30–60 cm. Lá 4-7, có cuống lá; lưỡi bẹ 5–10 mm, dạng màng, đỉnh tù hoặc nhọn; cuống lá 1,5–2 cm; phiến lá hình mũi mác-thuôn dài đến thẳng, 12-30 × 1,6–4 cm, gốc thuôn tròn hoặc tù, đỉnh hình đuôi-nhọn. Cành hoa 7–12 cm, nhiều hoa dày dặc; lá bắc màu đỏ (từ đây mà có tên gọi hồng bao cự dược khương), thuôn dài 2,5–3 cm, dài hơn đài hoa. Hoa màu vàng. Đài hoa 1,5-2,5 cm, chẻ 1 bên, đỉnh 2 răng. Tràng hoa 2-2,5 cm; thùy hình mũi mác, 2-2,5 cm. Các nhị lép bên hình trứng ngược-thuôn dài, dài gần bằng thuỳ trung tâm của tràng hoa. Cánh môi ~2,5 cm, đỉnh 2 khe. Bao phấn thẳng, ~1,5 cm. Quả nang màu đỏ, hình cầu, đường kính ~1 cm. Hạt màu đen, hình trứng, được bao bọc trong áo hạt màu trắng, khô xác. Ra hoa tháng 7, tạo quả tháng 9-10. 2n = 34.

**Gieo trồng**
Cautleya spicata được trồng làm cây cảnh sân vườn. Nó là loài cây chịu lạnh ngoài trời trong điều kiện khí hậu vùng trung du nước Anh, nhưng người ta khuyến cáo nen có lớp bổi che phủ trong mùa đông. Nó cũng có thể được trồng trong chậu, khi cần thiết phải bảo vệ nó khỏi sương giá. Nó cần loại đất giữ ẩm, giàu mùn, tránh nhiều ánh nắng mặt trời.
Một số giống cây trồng được biết đến. 'Crug Canary' cho cây cao tới 1 m (3 ft), với thân màu đỏ, lá bắc màu đỏ sẫm và hoa màu vàng cam. 'Arun Flame' cho cây có chiều cao tương tự, với các cành hoa nhiều hoa dày dặc hơn; mặt dưới của lá có ánh màu đỏ tía. Một dạng được biết đến với tên gọi "lutea" không có màu đỏ. Các cây trồng thuộc bộ sưu tập số CC 3676 có thân ngắn hơn và hoa màu da cam sẫm.

**Chú thích**
Cautleya spicata
*Cautleya spicata
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
S
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1822
Thể loại:Thực vật Ấn Độ
Thể loại:Thực vật Bhutan
Thể loại:Thực vật Myanmar
Thể loại:Thực vật Nepal
Thể loại:Thực vật Trung Quốc
Cornukaempferia aurantiflora

Cornukaempferia aurantiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Kai Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.

**Phân bố**
Quần thể hoang dã của loài này được tìm thấy ở cao độ khoảng 765 m trong rừng thứ sinh nhiều bóng râm ở tỉnh Phetchabun, đông bắc Thái Lan. Được trồng tại Thái Lan, Hoa Kỳ và Australia. Mẫu mô tả loài: Mood 96P24, thu thập tại chợ ở Băng Cốc.

**Mô tả**
Cây thảo thân rễ thấp. Thân rễ đường kính ~15–20 mm, màu trắng với lõi màu vàng; củ ~1 × 8 cm, màu vàng với lõi màu nâu nhạt, mùi thơm nhẹ và vị đắng. Lá 2-3, ban đầu mọc thẳng đứng, sau mọc ngang so với đất nhưng cao dần lên. Bẹ lá ~3–10 cm; lưỡi bẹ ngắn, 2–4 mm, có khía răng cưa; cuống lá 5–11 cm, màu xanh lục với một dải màu tím vừa; phiến lá hình trứng rộng tới hình gần tròn, 20-25 × 14–15 cm; mặt trên màu xanh lục với các vệt màu trắng bạc giữa các gân, nhẵn nhụi với các gân nổi lên, mặt dưới màu tía sẫm với lông dài màu trắng; mép gợn sóng. Cụm hoa ít hoa (10-15 hoa); lá bắc hình mác, đầu nhọn, màu ánh lục với đỉnh màu hồng, lá phía dưới ~5 cm nhỏ dần lên phía trên; ống đài hoa ~13 mm, răng 7–9 mm; ống tràng hoa 25–30 mm; các thùy màu da cam ánh đỏ sẫm; các thùy bên 40 × 7 mm, thùy lưng dài ~50 mm, tại gốc 10 mm thon dần về đỉnh có nắp, mép cuốn trong; nhị lép bên màu da cam, hình mác ngược với mép gợn sóng, 30 × 13 mm; cánh môi màu da cam với các vạch đỏ ở gốc, hình tam giác rộng, hình túi, vớp mép gợn sóng; nhị với chỉ nhị rất ngắn, bao phấn dài ~15 mm, mở theo chiều dọc, phần phụ liên kết tạo thành một mào dài, hẹp, cong về phía trước, dài 10–13 mm tương tự như mào ở Zingiber. Bầu nhụy hình elipxoit, với lông ngắn, dài ~10 mm. Không thấy quả chín.

**Chú thích**
Cornukaempferia aurantiflora
*Cornukaempferia aurantiflora
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
A
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Thể loại:Thực vật Thái Lan
Cornukaempferia longipetiolata

Cornukaempferia longipetiolata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Kai Larsen  mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.

**Phân bố**
Loài này được tìm thấy ở cao độ 765 m trong Vườn quốc gia Nam Nao, tỉnh Phetchabun, đông bắc Thái Lan. Mẫu định danh: Mood 97P139, thu thập ở tọa độ display=inline.

**Chú thích**
Cornukaempferia longipetiolata
*Cornukaempferia longipetiolata
*access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013
L
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Thể loại:Thực vật Thái Lan
Curcuma aeruginosa

Nghệ xanh, nghệ đen, ngải tím, nghệ ten đồng (danh pháp khoa học: Curcuma aeruginosa) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Roxburgh mô tả khoa học đầu tiên năm 1810 theo giống cây do Carey đưa về từ Pegu (nay là Bago, Myanmar).

**Từ nguyên**
Tính từ định danh aeruginosa là tính từ tiếng Latinh (giống đực: aeruginosus, giống trung: aeruginosum), bắt nguồn từ aerūgō nghĩa là gỉ đồng, ten đồng. Trong tiếng Việt thì chữ ten (Hán-Nôm: 銑) nghĩa là màu xanh đồng, do đồng bị oxi hóa. Ở đây là nói tới màu xanh đồng của ruột thân rễ.

**Phân bố**
Loài này có tại Ấn Độ, Bangladesh, Campuchia, Indonesia (Java, Sumatra), Malaysia bán đảo, Myanmar, Thái Lan, Việt Nam. Môi trường sống là rừng, ở cao độ 100–259 m.

**Mô tả**
Thân hành (tác giả muốn nói tới phần thân rễ của loài này) hình trứng, và với nhiều củ chân vịt ruột màu xanh đồng. Lá có cuống, hình mũi mác rộng, phía trên điểm giữa thoảng màu tía nhạt mờ ở mặt trên; mọi phần khác đều màu xanh lục. Hoa nở trong tháng 5, ngay sau khi lá xuất hiện. Nó khác với tất cả các loài Curcuma khác ở chỗ màu sắc bên trong của thân hành màu xanh đồng; trong khi củ nhiều, hình bầu dục, rủ xuống, bên trong có màu ngọc trai nhạt. Cành hoa bên có mào ở loài này cũng giống như ở các loài Curcuma khác. Viền bên ngoài của tràng hoa màu hồng; bên trong màu vàng sẫm. Các lá nhẵn dài 2–3 ft (60–90 cm), các cuống và bẹ lá cũng dài khoảng chừng đó, làm cho chiều cao tổng thể khoảng 4–6 ft (1,2-1,8 m).

**Hình ảnh**

**Chú thích**
Curcuma aeruginosa
*Curcuma aeruginosa
*access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013
A
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1810
Thể loại:Thực vật Ấn Độ
Thể loại:Thực vật Bangladesh
Thể loại:Thực vật Campuchia
Thể loại:Thực vật Indonesia
Thể loại:Thực vật Malaysia
Thể loại:Thực vật Myanmar
Thể loại:Thực vật Thái Lan
Thể loại:Thực vật Việt Nam