Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản

Distinguish|text=Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản, về cơ bản là lực lượng Tuần duyên (Cảnh sát biển) của Nhật Bản
Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản (tiếng Nhật: hanviet=Hải thượng Tự vệ đội) là một trong ba quân chủng thuộc Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản. Sau năm 1945, Lục quân Đế quốc Nhật Bản và Hải quân Đế quốc Nhật Bản bị giải tán, thay thế bằng Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản bao gồm 3 quân chủng là Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản, Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản và Lực lượng Phòng vệ Trên không Nhật Bản.
Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản có một hạm đội lớn và nhiệm vụ chính của lực lượng này là duy trì quyền kiểm soát các tuyến đường biển của quốc gia và tuần tra vùng lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải. Hiến pháp Nhật Bản cấm việc đưa quân tham chiến ở nước ngoài, tuy nhiên Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản gần đây cũng đã tăng cường tham gia vào các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc.
Tập_tin:Japan_Maritime_Self-Defense_Force_ships.png|nhỏ|250x250px|huấn luyện quân sựhuấn luyện quân sự

**Tên gọi**
Danh xưng chính thức của lực lượng này là hanviet=Hải thượng Tự vệ đội, tên chính thức tiếng Anh là Japan Maritime Self-Defense Force, viết tắt là JMSDF. Tuy nhiên, nhiều tài liệu Việt ngữ thường gọi lực lượng này là Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản, Lực lượng Phòng vệ Hàng hải Nhật Bản, hay Lực lượng Tự vệ Biển Nhật Bản. Tuy nhiên, tại Hàn Quốc và một số bài báo Việt Nam thì gọi lực lượng này vằn cái tên vắn tắt và đúng bản chất hơn là Hải quân Nhật Bản. Dù vậy, tên gọi vắn tắt này rất dễ nhầm lẫn và dễ gợi nhớ đến Hải quân Đế quốc Nhật Bản, nên về phương diện chính thức, danh xưng Hải quân Nhật Bản không được dùng đến.

**Lịch sử**
Sau khi Nhật Bản thua trận tại Thế chiến thứ 2, cùng với Tuyên bố đầu hàng được ký kết vào ngày 2 tháng 9 năm 1945 Hải quân Đế quốc Nhật Bản bị giải thể theo tuyên bố Potsdam. Các chiến hạm không còn được trang bị vũ khí, một số bị quân đồng minh tịch thu. Những tàu còn lại chỉ dùng để chở binh sĩ Nhật hồi hương hoặc gỡ mìn trong khu vực quanh biển Nhật Bản. Cùng với Bộ Lục quân, Bộ Hải quân bị giải thể.
Năm 1946, từ lực lượng còn lại sau khi giải thể của hải quân, Cục An ninh hàng hải được thành lập, đặt trong sự quản lý của  Bộ giao thông vận tải Nhật Bảnbot=InternetArchiveBot .
Năm 1952, Cảnh sát biển Nhật Bản được thành lập trên cơ sở của Cục An ninh hàng hải. Cũng trong năm đó, Đội Cảnh bị trên biển được chuyển thành Cảnh bị đội trực thuộc Cục Bảo an Nhật Bản.
Ngày 1 tháng 7 năm 1954, Cục Bảo an được đổi thành Cục Phòng vệ. Song song với sự kiện trên, Cảnh bị đội chính thức được đổi tên thành Hải thượng Tự vệ đội, trực thuộc Cục Phòng vệ Nhật Bản.
Ngày 9 tháng 1 năm 2007, Cục Phòng vệ Nhật Bản được nâng cấp thành Bộ Quốc phòng Nhật Bản.

**Trang bị**
Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản được trang bị nhiều và hiện đại. Mặc dù hiện không sở hữu tàu sân bay nào, nhưng họ có 2 tàu khu trục lớp Hyūga trọng tải 18.000 tấn có thể chở 11 máy bay trực thăng cùng đơn vị đổ bộ và 1 tàu lớp Izumo có lượng giãn nước tới 27.000 tấn có thể chở 9 trực thăng trên boong và 14 trực thăng trong kho chứa. Có nguồn tin, tàu sân bay trực thăng Izumo có thể mang được máy bay F-35B do Mỹ chế tạo.
Nhóm tàu khu trục trang bị tên lửa có điều khiển (DDG) gồm 2 tàu lớp Atago trọng tải 10.000 tấn (đầy tải), 4 tàu lớp Kongō trọng tải 9.500 tấn (chuẩn bị lắp hệ thống tên lửa đánh chặn SM-3), 2 tàu lớp Hatakaze trọng tải 4.600 tấn. Nhóm tàu khu trục thông thường (DG) gồm 4 tàu lớp Akizuki trọng tải 6.800 tấn, 5 tàu lớp Takanami trọng tải 6.500 tấn, 9 tàu lớp Murasame trọng tải 6.100 tấn, 8 tàu lớp Asagiri trọng tải 4.900 tấn, 6 tàu lớp Abukuma trọng tải 2.500 tấn.
Về tàu ngầm, dù không có tàu ngầm hạt nhân, nhưng Nhật Bản là một trong số các quốc gia có nhiều tàu ngầm diesel-điện ở châu Á cũng như trên thế giới với những đặc điểm kỹ - chiến thuật tương đối cao và sở hữu vũ khí điện tử, ngư lôi và tên lửa hiện đại. Hiện tại, Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản đang sở hữu 12 tàu ngầm tấn công lớp Sōryū, 9 tàu lớp Oyashio, 3 tàu lớp Harushio (dùng cho nhiệm vụ huấn luyện thủy thủ) và 1 tàu lớp Taigei (2 chiếc nữa đã hạ thủy nhưng chưa hoàn thành).
Trong thời kỳ chiến tranh lạnh, với nhiệm vụ là quét mìn do Hải quân Liên Xô rải, Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản có kỹ thuật quét mìn tiên tiến nhất thế giới. Ngày nay, kỹ thuật quét mìn vẫn được tiếp tục được phát triển và được trang bị một số loại tàu quét mìn tiên tiến, bao gồm: 3 tàu viễn dương lớp Yaeyama, 2 tàu cận duyên lớp Uraga, 9 tàu lớp Uwajima, 3 tàu lớp Hirashima và 12 tàu lớp Sugashima.
Lớp tàu hiện đại nhất của Đội phòng vệ này là các khinh hạm lớp Mogami. Chiếc tàu đầu tiên trong số chúng đã nhập biên vào ngay 28 tháng 4 năm 2022. Tính đến nay, lớp Mogami có 3 tàu nhập biên, 3 tàu nữa được hạ thủy  và 4 tàu nữa sẽ đóng trong tương lai.
Lực lượng tàu đổ bộ trong biên chế lực lượng này hiện nay gồm 3 tàu đổ bộ lớp Ōsumi và 1 tàu lớp LCU-2001.
Chính phủ Nhật Bản hiện có kế hoạch nâng số tàu khu trục lên 48-50 chiếc.

**Tàu chiến**
Hình ảnh
Tên loại tàu (Lớp)
Nước sản xuất
Năm hoạt động
Số lượng
Tên tàu
Ghi chú
Tàu ngầm (SS)
130px
Lớp Taigei
26px Nhật Bản
2022
5
*SS-513 Taigei
*SS-514 Hakugei (đã hạ thủy)
*SS-515 Jingei (đã hạ thủy)
*SS-516 (đang đóng)
*SS-517 (đang đóng)
130px
Lớp Sōryū
26px Nhật Bản
2009
12
*SS-501 Sōryū
*SS-502 Unryū
*SS-503 Hakuryū
*SS-504 Kenryū
*SS-505 Zuiryū
*SS-506 Kokuryū
*SS-507 Jinryū
*SS-508 Sekiryū
*SS-509 Seiryū 
*SS-510 Shōryū
*SS-511 Ōryū
*SS-512 Tōryū
Dùng động cơ AIP
130px
Lớp Oyashio
26px Nhật Bản
1998
11

*SS-590→TSS-3608 Oyashio
*SS-591→TSS-3609 Michishio
*SS-592 Kuroshio
*SS-593 Makishio
*SS-594 Isoshio
*SS-595 Narushio
*SS-596 Kuroshio
*SS-597 Takashio
*SS-598 Yaeshio
*SS-599 Setoshio
*SS-600 Mochisio
TSS: tàu huấn luyện
Hộ tống hạm đa chức năng (DDH)
130px
Lớp Izumo
26px Nhật Bản
2015
2

*DDH-183 Izumo
*DDH-184 Kaga
Hộ tống hạm chở trực thăng (DDH)
130px
Lớp Hyūga
26px Nhật Bản
2009
2

*DDH-181 Hyūga
*DDH-182 Ise
Tàu khu trục tên lửa (DDG)
130px
Lớp Maya
26px Nhật Bản
2018
2- DDG-179 Maya- DDG-180 Haguro
130px
Lớp Atago
26px Nhật Bản
2007
2

*DDG-177 Atago
*DDG-178 Ashigara
130px
Lớp Kongō
26px Nhật Bản
1993
4

*DDG-173 Kongō
*DDG-174 Kirishima
*DDG-175 Myoukou
*DDG-176 Choukai
130px
Lớp Hatakaze
26px Nhật Bản
1986
2

*DDG-171→TV-3520 Hatakaze
*DDG-172→TV-3521 Shimakaze
TV: Tàu huấn luyện
Tàu khu trục (DD)
130px
Lớp Asahi
26px Nhật Bản
Tháng 3 năm 2018
2
*DD-119 Asahi
*DD-120 Shiranui
130px
Lớp Akizuki
26px Nhật Bản
2012
4

*DD-115 Akizuki
*DD-116 Teruzuki
*DD-117 Suzutsuki
*DD-118 Fuyuzuki
130px
Lớp Takanami
26px Nhật Bản
2003
5

*DD-110 Takanami
*DD-111 Oonami
*DD-112 Makinami
*DD-113 Sazanami
*DD-114 Suzunami
130px
Lớp Murasame
26px Nhật Bản
1996
9

*DD-101 Murasame
*DD-102 Harusame
*DD-103 Yuudachi
*DD-104 Kurisame
*DD-105 Inazuma
*DD-106 Samidare
*DD-107 Ikazuchi
*DD-108 Akebono
*DD-109 Ariake
130px
Lớp Asagiri
26px Nhật Bản
1988
8

*DD-151→TV-3516 Asagiri
*DD-152→TV-3515 Yamagiri
*DD-153 Yuugiri
*DD-154 Amagiri
*DD-155 Hamagiri
*DD-156 Setogiri
*DD-157 Sawagiri
*DD-158 Umigiri
TV: tàu huấn luyện
Tàu hộ tống (DE)
130px
Lớp Abukuma
26px Nhật Bản
1989
6
*DE-229 Abukuma
*DE-230 Jintsuu
*DE-231 Ooyodo
*DE-232 Sendai
*DE-233 Chikuma
*DE-234 Tone

Tàu tuần phóng đa chức năng (FFM)
130px
Lớp Mogami
26px Nhật Bản
2022
10
*FFM-1 Mogami
*FFM-2 Kumano
*FFM-3 Noshiro
*FFM-4 Mikuma (đã hạ thủy)
*FFM-5 Yahagi (đã hạ thủy)
*FFM-6 Agano (đã hạ thủy)
*FFM-7 (đang đóng)
*FFM-8 (đang đóng)
*FFM-9 (đang đóng)
*FFM-10 (đang đóng)

Tàu tuần tra tên lửa (PG)
130px
Lớp Hayabusa
26px Nhật Bản
2002
6
*PG-824 Hayabusa
*PG-825 Makataka
*PG-826 Ootaka
*PG-827 Kumataka
*PG-828 Umitaka
*PG-829 Shirataka

Tàu quét mìn trực thăng (MST)
130px
Lớp Uraga
26px Nhật Bản
1997
2
*MST-463 Uraga
*MST-464 Bungo
Chở máy bay MH-53E
Tàu quét mìn (MSO)
130px
Lớp Awaji
26px Nhật Bản
2017
3 (dự kiến đóng thêm 1 chiếc)
*MSO-304 Awaji
*MSO-305 Hirado
*MSO-306 Etajima
*MSO-307 (dự kiến)

Tàu quét mìn ven bờ (MSC)
130px
Lớp Sugashima
26px Nhật Bản
1999
12 (1 chiếc đã nghỉ hưu)
*MSC-681 Sugashima
*MSC-682 Notojima (đã nghỉ hưu)
*MSC-683 Tsunoshima
*MSC-684 Naoshima
*MSC-685 Toyoshima
*MSC-686 Ukushima
*MSC-687 Isushima
*MSC-688 Aishima
*MSC-689 Aoshima
*MSC-690 Miyajima
*MSC-691 Shishijima
*MSC-692 Kuroshima

130px
Lớp Hirashima
26px Nhật Bản
2008
3 
*MSC-601 Hirashima
*MSC-602 Yakushima
*MSC-603 Takashima

130px
Lớp Enoshima
26px Nhật Bản
2012
3 
*MSC-604 Enoshima
*MSC-605 Chichijima
*MSC-606 Hatsushima


**Máy bay**
Hình ảnh
Tên loại máy bay
Nước sản xuất
Số lượng
Chức năng
Ghi chú
Máy bay trực thăng 
130px
SH-60J
26px Nhật Bản
103
Máy bay tuần tra, máy bay chống ngầm
130px
SH-60K
26px Nhật Bản
53
130px
UH-60J 	
26px Nhật Bản
19
Máy bay cứu hộ
130px
MCH-101
26px Nhật Bản
10 
Máy bay trực thăng vận tải & quét mìn
130px
CH-101
26px Anh
26px Ý
2
Máy bay vận tải
130px
TH-135
26px Pháp
15
Máy bay cánh cố định 
130px
F-35B
26px Hoa Kỳ
Không rõ
Máy bay chiến đấu đa năng
Dự kiến sẽ trang bị trên các Hộ tống hạm chở trực thăng
130px
P-3C Orion
26px Nhật Bản
80
Máy bay tuần tra, máy bay chống ngầm

130px
P-1
26px Nhật Bản
12
Vào 2007, loại máy bay này từng được đặt tên là XP-1
130px
US-1A
26px Nhật Bản
1
Máy bay tìm kiếm và cứu nạn
Thủy phi cơ
130px
US-2
26px Nhật Bản
5
130px
T-5
26px Nhật Bản
64
Máy bay huấn luyện

130px
TC-90
26px Nhật Bản
28

130px
C-130R
26px Nhật Bản
6
Máy bay vận tải


**Các đơn vị**
Các vùng hải quân của Nhật Bản- Hạm đội Phòng vệ
** Hạm đội tàu khu trục: 
***4 liên đội tàu cơ động và 5 liên đội tàu địa phương. Ngoài ra còn có các đơn vị huấn luyện.
****Mỗi liên đội cơ động chia thành 2 hải đội. Mỗi liên đội địa phương gồm 1 hải đội.
*****Mỗi liên đội cơ động có 4 tàu khu trục, gồm các loại tàu khu trục mang trực thăng (DDH), tàu khu trục mang tên lửa điều khiển (DDG) và tàu khu trục khác (DD). Mỗi liên đội địa phương có 3 hoặc 4 tàu khu trục (DD) hoặc tàu khu trục hạng nhẹ (tàu frigate).
** Không lực Hải quân: gồm 8 phi đội chống ngầm và các đơn vị vận tải, huấn luyện, chiến tranh điện tử khác.
** Hạm đội tàu ngầm: gồm 2 liên đội tàu ngầm và các đơn vị huấn luyện.
** Bộ Chỉ huy phá thủy lôi
** Tình báo hải quân
** Cục Hải dương học (Lực lượng Phòng vệ Biển)
** Cục Nghiên cứu và Phát triển (Lực lượng Phòng vệ Biển)
** Đơn vị Đặc nhiệm- Vùng Hải quân Yokosuka- Vùng Hải quân Kure- Vùng Hải quân Sasebo- Vùng Hải quân Maizuru- Vùng Hải quân Ominato- Các đơn vị khác

**Cấp bậc trong đơn vị**
Cấp bậc cao nhất trong Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản là Hải tướng (海将, Kaishō), tương đương cấp bậc Phó đô đốc trong hải quân của nhiều quốc gia. Ngoài ra, chức vụ Mạc liêu trưởng (幕僚長, Bakuryō-chō, tương đương Tham mưu trưởng), là chức vụ quân sự cao cấp nhất trong Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản, do một sĩ quan cấp Hải tướng nắm giữ, được mang một cấp hiệu khác biệt so với các Hải tướng khác, được xem là tương đương cấp bậc Đô đốc. Ngoài ra, trường hợp sĩ quan cấp Hải tướng nắm giữ chức vụ Thống hợp Mạc liêu trưởng (統合幕僚長, Tōgō Bakuryō-chō, tương đương Tham mưu trưởng Liên quân) cũng được mang cấp hiệu tương đương Đô đốc.
Dưới đây là hình ảnh quân hàm của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản.

**Tham khảo**