Rắn lục nưa

Rắn chàm quạp, hay còn gọi là rắn lục nưa, rắn cà tên, rắn cà tênh, rắn lục Malaysia, danh pháp hai phần: Calloselasma rhodostoma, là một loài rắn độc thuộc chi Calloselasma thuộc phân họ Crotalinae ("rắn hang").

**Đặc điểm nhận dạng**
Hình dạng một con rắn chàm quạp.
Rắn có màu nâu hay đỏ nâu dài khoảng 0,2 – 1 m, nặng 100 – 2000g, đầu hình tam giác, dọc theo sống lưng có nhiều hình tam giác màu nâu đối xứng giống cánh bướm. Hoa văn trên thân gồm từ 19 đến 31 dấu hình tam giác sẫm màu trên nền nâu đỏ tía hoặc hung đỏ đậm nhạt. Màu sắc của rắn mới thoạt nhìn giống loài trăn hoa nên người dân dễ nhầm lẫn dẫn đến tai nạn. Rắn thường nằm cuộn tròn trong lá cây khô nên rất khó phát hiện. Sau khi cắn, rắn thường nằm yên tại chỗ, không di chuyển nên được nhận diện dễ dàng.

**Nọc độc**
Nọc độc của rắn chàm quạp chủ yếu là các protein gây độc thuộc họ phospholipase A2 (PLA2s), chủ yếu là các enzyme gây độc tế bào và gây ảnh hưởng đến máu. Khi bị trúng độc, con mồi của chúng (chuột, chim, các loài bò sát,...v.v) sẽ bị xuất huyết đến chết. Đối với con người, tỷ lệ tử vong gây ra bởi loài rắn này thường không cao, theo thống kê của bệnh viện Chợ Rẫy, TP. HCM, chỉ có 20% bệnh nhân bị rắn chàm quạp cắn được chuyển về điều trị tại đây tử vong mỗi năm, thường là do nhập viện quá muộn, bị nhiễm trùng do sơ cứu sai cách hay do áp dụng các bài thuốc dân gian, truyền miệng chưa có cơ sở khoa học. Vết cắn của loài này thường gây sưng, phù nề, có bóng nước, xuất hiện bầm máu, hoại tử và xuất huyết rải rác.

**Phân bố**
Việt Nam: Nhiều nhất tại Bình Thuận, Ninh Thuận (Nha Hố, Phan Rang), Sông Bé (Bến Cát, Lộc Ninh, Thủ Dầu Một), Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh, Đồng Nai (Biên Hoà, Long Bình, Xuân Lộc), An Giang (Phú Vinh).Thế giới: Loài rắn này được tìm thấy trên khắp Thái Lan và các tiểu bang phía Bắc bán đảo Mã Lai, Lào, Campuchia, Ấn Độ.

**Đặc điểm sinh thái**
Là loài ăn đêm và thích độ ẩm cao, thường dùng chiếc đuôi đu đưa để hấp dẫn con mồi. Thức ăn của chúng là các loài bò sát, lưỡng cư, gặm nhấm, một số loài chim sống trên mặt đất. thường tấn công con mồi một cách bất ngờ. Các con cái đẻ tử 13 đến 30 trứng và canh giữ trong suốt khoảng thời gian từ 5 đến 7 tuần lễ ấp trứng. Rắn con dài từ 13 – 20 cm trông giống như rắn trưởng thành. Loài rắn sống trên cạn này thích những khu đất rừng thấp, khô ráo nhưng đã được tìm thấy ở độ cao 2000m.

**Tham khảo**

**Thư mục**
 Kuhl, H. 1824. Sur les Reptiles de Java. Bull Sci. nat. Géol. 2: 79-83. (Trigonocephalus rhodostoma)
*chú thích tạp chí |author=Warrell DA, Looareesuwan S, Theakston RD |title=Randomized comparative trial of three monospecific antivenoms for bites by the Malayan pit viper (Calloselasma rhodostoma) in southern Thailand: clinical and laboratory correlations |journal=The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene |volume=35 |issue=6 |pages=1235–47 |date=November 1986 |pmid=3538922 |doi= |url=http://www.ajtmh.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=3538922 |issn= |access-date = ngày 30 tháng 8 năm 2012 |display-authors=etal
*chú thích tạp chí |author=Ho M, Warrell DA, Looareesuwan S |title=Clinical significance of venom antigen levels in patients envenomed by the Malayan pit viper (Calloselasma rhodostoma) |journal=The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene |volume=35 |issue=3 |pages=579–87 |date=May 1986 |pmid=3706625 |doi= |url=http://www.ajtmh.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=3706625 |issn= |access-date = ngày 30 tháng 8 năm 2012 |display-authors=etal
*chú thích tạp chí |author=Au LC, Lin SB, Chou JS, Teh GW, Chang KJ, Shih CM |title=Molecular cloning and sequence analysis of the cDNA for ancrod, a thrombin-like enzyme from the venom of Calloselasma rhodostoma |journal=The Biochemical Journal |volume=294 |issue= 2|pages=387–90 |date=September 1993 |pmid=8373353 |pmc=1134466 |doi= |url=http://www.biochemj.org/bj/294/0387/bj2940387.pdf |issn= |access-date = ngày 30 tháng 8 năm 2012
*pmid=8080286
*doi=10.1016/j.toxicon.2003.09.001
*doi=10.1016/0041-0101(86)90026-7
*doi=10.1111/j.1600-0587.1998.tb00391.x

**Liên kết ngoài**
 year=2007-  C. rhodostoma at Thailand Snakes. Truy cập 21 Dec 2014.
R
Thể loại:Rắn độc
Thể loại:Động vật bò sát Indonesia
Thể loại:Động vật bò sát Malaysia
Thể loại:Động vật bò sát Thái Lan