Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Gastón Merlo

Sebastián Gastón Merlo (sinh ngày 26 tháng 1 năm 1985), tên tiếng Việt là Đỗ Merlo, là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Argentina nhập quốc tịch Việt Nam. Anh là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất trong lịch sử V.League với kỷ lục 4 lần đoạt danh hiệu vua phá lưới vào các năm 2009, 2010, 2011 và 2016.

**Sự nghiệp thi đấu**

**SHB Đà Nẵng**

**2012**
Đầu mùa giải V-League 2012 Merlo chơi khá hay và liên tục dẫn dầu danh sách ghi bàn. Gần cuối mùa giải anh gặp phải chấn thương và phải nghỉ thi đấu hết mùa, để lỡ danh hiệu vua phá lưới vào tay của tiền đạo Timothy Anjembe.

**2013**
Mùa giải 2013, tưởng rằng anh sẽ rời khỏi Việt Nam vì SHB Đà Nẵng là một trong những đội bóng đang bị khủng hoảng kinh tế. Thế nhưng SHB Đà Nẵng vẫn ký hợp đồng 1 năm với Merlo.

**2016**
Từ năm 2016, Gastón Merlo quay trở lại SHB Đà Nẵng.
Tháng 6 năm 2017, Gastón Merlo đã được nhập quốc tịch Việt Nam, lấy tên Việt là Đỗ Merlo.

**Ferro Carril Oeste**
Năm 2015, anh trở lại Argentina để thi đấu cho đội bóng cũ. Ở đây, anh ghi được 10 bàn sau 18 trận đấu.

**Nam Định**
Kết thúc mùa giải 2019, Merlo chia tay câu lạc bộ bóng đá SHB Đà Nẵng. Theo một số nguồn tin tức cho hay anh sẽ chuyển đến thi đấu cho câu lạc bộ mới lên hạng tại V.League 1 là Hồng Lĩnh Hà Tĩnh. Nhưng cuối cùng anh lại quyết định đầu quân thi đấu cho Dược Nam Hà Nam Định. Tuy tuổi tác đã cao và cũng không còn ở thời kỳ đỉnh cao phong độ nhưng anh vẫn tiếp tục chứng tỏ khả năng ghi bàn đẳng cấp của mình. Tại vòng 3 của giải vô địch quốc gia V.League 1, Merlo đã lập cho mình cú đúp (trong đó có 1 bàn thắng được ghi bằng cú đánh đầu) giúp cho Dược Nam Hà Nam Định giành thắng lợi 3-0 trước Sông Lam Nghệ An trên sân nhà Thiên Trường.
Hiện tại, Merlo vẫn đang tiếp tục đứng trong top những chân sút ngoại ghi được nhiều bàn thắng nhất tại V.League 1 2020 với 5 bàn ghi được trong 8 vòng đấu đã qua.

**Sài Gòn**
Tháng 11 năm 2020, Đỗ Merlo đầu quân cho câu lạc bộ bóng đá Sài Gòn theo hợp đồng một năm. Ngày 17 tháng 1 năm 2021, anh ghi bàn thắng đầu tiên cho Sài Gòn trong trận thắng 1–0 trước Hoàng Anh Gia Lai ngay tại vòng đấu mở màn V.League 2021.
Ngày 3 tháng 9 năm 2022, anh ghi bàn thắng quan trọng ở phút bù giờ cuối cùng giúp cho Sài Gòn cầm hoà thành công Hoàng Anh Gia Lai để nuôi hy vọng trụ hạng.
Ngày 23 tháng 1 năm 2023, Đỗ Merlo đã nói lời chia tay bóng đá Việt Nam sau 13 năm cống hiến để trở về quê nhà Argentina.

**Thống kê sự nghiệp**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
114260- Đỗ Merlo tại VPF
Thể loại:Công dân nhập tịch Việt Nam
Thể loại:Tiền đạo bóng đá nam
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Argentina
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Thể loại:Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Thể loại:Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá SHB Đà Nẵng
Thể loại:Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Nam Định
Thể loại:Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Sài Gòn
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Argentina ở nước ngoài
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Việt Nam
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Argentina
Cầu Pá Uôn

Cầu Pá Uôn là một cây cầu bắc qua sông Đà tại xã Chiềng Ơn, huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La, Việt Nam.
Cầu nằm trên Quốc lộ 279, cách bến phà Pá Uôn khoảng 1 km về phía thượng lưu và cách thành phố Sơn La khoảng 70 km về phía tây bắc.
Cầu Pá Uôn có thiết kế vĩnh cửu bằng bê tông cốt thép và bê tông cốt thép dự ứng lực, dài 918 m, rộng 9 m. Cầu gồm 2 mố và 11 trụ, trong đó trụ chính của cầu cao đến 98,6 m, là trụ cầu cao nhất Việt Nam.
Công trình được khởi công xây dựng vào ngày 28 tháng 5 năm 2007 và được thông xe kỹ thuật vào tháng 8 năm 2010.

**Chú thích**

**Xem thêm**
Cầu Tạ Khoa
*Cầu Hang Tôm
Thể loại:Giao thông Sơn La
Pá Uôn
Pá Uôn
Thể loại:Quỳnh Nhai
Cù lao Đất

Cù lao Đất nằm giữa cửa sông Hàm Luông thuộc ấp An Bình, xã An Hiệp, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre.
Cù lao Đất có diện tích 2,20 km² với khoảng gồm 1.152 người. Người dân cù lao sống bằng nghề nông như trồng lúa, mía,... và nuôi tôm, đánh bắt thủy sản trên sông Hàm Luông. Cù lao này được gọi là cù lao "4 không" gồm có không điện, không nước sạch, không trường học, không cơ sở y tế.
Cù lao Đất có diện tích tự nhiên 218 ha, trong đó đất sản xuất nông nghiệp 84 ha, 71,53 ha nuôi trồng thủy sản. Ấp An Bình có 242 hộ và 1.051 nhân khẩu.

**Chú thích**
Thể loại:Địa lý Bến Tre
Thể loại:Cù lao
Thể loại:Cù lao và cồn trên sông Tiền
Sinh suất

Công thức tính:
CBR: Tỷ suất sinh thô
B: Tổng số sinh trong năm
P: Dân số trung bình hoặc dân số giữa năm
Sinh suất hay Tỷ suất sinh thô (ký hiệu CBR tức viết tắt tiếng Anh: crude birth rate) là một trong những chỉ tiêu đo lường mức sinh của dân số, và là một trong hai thành phần của tăng tự nhiên dân số. Tỷ suất sinh thô lớn hay nhỏ có ảnh hưởng đến quy mô, cơ cấu và tốc độ gia tăng dân số. Tỷ suất sinh thô cho biết có 1.000 dân, thì có bao nhiêu trẻ em sinh ra sống trong năm.

**Tham khảo**
Thể loại:Dân số
Chùa Phật Lớn

Chùa Phật Lớn có thể là:- Chùa Phật Lớn, tên đầy đủ là Thiền viện chùa Phật Lớn, tọa lạc trên núi Cấm, thuộc xã An Hảo, thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang, Việt Nam.- Chùa Phật Lớn, tên chữ là Thiên Trúc tự, tọa lạc tại phường Bình San, thành phố Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang, Việt Nam.- Chùa Phật Lớn, nguyên tên là Watuttunmànjeay (phiên âm Việt: Ut Đôn Men Chi), tọa lạc tại phường Vĩnh Quang, thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang, Việt Nam.
Vô Dư

Vô Dư có thể là:
*Việt hầu Vô Dư (無餘), vua đầu tiên của nước Việt - chư hầu nhà Hạ trong lịch sử Trung Quốc.
*Việt vương Vô Dư (無余), vua thứ 40 (hay 41) của nước Việt, chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc, cai trị từ 372 TCN - 361 TCN.
*Hải Dương Tề Tín Hầu Diêu Vô Dư (無餘), quân chủ nước Hải Dương thời Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc, cai trị từ 201 TCN - 193 TCN.
Triệu Thành hầu

Triệu Thành hầu (Trung văn giản thể: 赵成侯, phồn thể: 趙成侯, bính âm: Zhào Chéng Hóu, trị vì 374 TCN - 350 TCN), tên thật là Triệu Chủng (趙種), là vị vua thứ tư của nước Triệu - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con của Triệu Kính hầu, vua thứ tư của nước Triệu.

**Chiến tranh với các nước**
Năm 374 TCN, Triệu Kính hầu qua đời, Triệu Chủng lên nối ngôi, xưng là Triệu Thành hầu.
Cùng năm đó, em Triệu Thành hầu là công tử Thắng nổi loạn tranh giành ngôi vua, Triệu Thành hầu đánh bại quân của công tử Thắng.
Năm 371 TCN, Triệu Thành hầu đem quân đánh nước Tần, hai bên giao chiến ở đất Cao Yên, quân Triệu thất bại.
Năm 370 TCN, Ngụy Vũ hầu qua đời, các vị công tử tranh giành ngôi vua. Tháng 7 năm đó, trưởng tử của Ngụy Vũ hầu là Ngụy Oanh đem quân đánh công tử Hoãn (公子緩), Hoãn chạy sang nước Triệu. Triệu Thành hầu muốn đánh Ngụy, bèn liên minh với Hàn Ý hầu đem quân đưa Ngụy Hoãn về nước. Năm 369 TCN, liên quân Triệu, Hàn tiến vào nước Ngụy, vây khốn Ngụy Oanh ở Trạc Trạch. Tuy nhiên sau đó giữa Triệu và Hàn nảy sinh bất hoà. Triệu Thành hầu muốn sau khi đưa công tử Hoãn lên ngôi sẽ ép Ngụy cắt đất chia cho mình nhưng Hàn Ý hầu không đồng tình. Rốt cuộc cả Triệu và Hàn đều lui binh, để lại một mình công tử Hoãn. Ngụy Oanh chớp lấy thời cơ phản công, giết Ngụy Hoãn, rồi tự lập làm vua, tức Ngụy Huệ vương.
Năm 367 TCN, Tây Chu Uy công (phụ chính nhà Chu) mất, hai con là công tử Căn và công tử Triêu tranh ngôi. Năm 366 TCN, Triệu Thành hầu và Hàn Ý hầu lập công tử Căn ở đất Củng, tức là Đông Chu Huệ công hoặc Đông Chu quân, chia nước Chu ra làm hai.
Năm 360 TCN, Triệu Thành hầu và Hàn Chiêu hầu đem quân đánh nước Tần.
Năm 359 TCN, Triệu liên kết với Hàn, Ngụy đánh nước Tấn, đày Tấn Tĩnh công ra đất Loan Thị.
Năm 356 TCN, Triệu Thành hầu hội minh với các nước Tề, Tống ở Bình Lục.
Năm 354 TCN, Triệu đem quân tấn công nước Vệ, Ngụy Huệ vương sai quân cứu Vệ, đánh thắng quân Triệu, rồi kéo 10 vạn binh bao vây Hàm Đan, tháng 10 năm đó, Hàm Đan thất thủ, Triệu Thành hầu phải bỏ chạy. Tề Uy vương sai Điền Kỵ mang quân vây Ngụy cứu Triệu, vua Ngụy sai Bàng Quyên ra giao chiến. Điền Kỵ đánh Đại Lương, buộc Bàng Quyên phải bỏ việc tấn công Triệu để quay về cứu Đại Lương, nhưng thất bại ở Quế Lăng. Triệu Thành hầu trở về Hàm Đan.

**Qua đời**
Năm 350 TCN, Triệu Thành hầu qua đời. Ông ở ngôi 24 năm. Sau khi Thành hầu mất, có con trai duy nhất là công tử Ngữ, Triệu Ngữ lên nối ngôi tức Triệu Túc hầu.

**Xem thêm**
Triệu Kính hầu
*Triệu Túc hầu
*Ngụy Huệ vương
*Vây Ngụy cứu Triệu

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
**Triệu thế gia
**Ngụy thế gia
*Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Triệu
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 350 TCN
Thể loại:Nước Triệu
Triệu Kính hầu

Triệu Kính hầu (chữ Hán: 趙敬侯, trị vì 386 TCN - 375 TCN), tên thật là Triệu Chương (趙章), là vị vua thứ ba của nước Triệu - chư hầu nhà Chu thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con của Triệu Liệt hầu, vua đầu tiên của nước Triệu, cháu gọi Triệu Vũ công, vua thứ hai của nước Triệu là chú. Sau khi Triệu Vũ công qua đời, người nước Triệu lập Triệu Chương lên làm vua tức Triệu Kính hầu.
Năm 386 TCN, con Triệu Vũ công là Triệu Triều tức giận vì không được nối ngôi, nổi lên chống Triệu Kính hầu, Ngụy Vũ hầu đem quân giúp Triều nhưng thất bại, Triều phải trốn sang nước Ngụy. Cùng năm đó, Triệu Kính hầu thiên đô từ Trung Mưu đến Hàm Đan.
Năm 378 TCN, Triệu Kính hầu liên minh cùng nước Hàn và nước Ngụy tấn công nước Tề, chiếm được Linh Khâu.
Năm 376 TCN, Triệu Kính hầu cùng Hàn Ai hầu, Ngụy Vũ hầu đem quân diệt nước Tấn, chia đất Tấn ra làm ba.
Năm 375 TCN, Triệu Kính hầu qua đời. Con ông là Triệu Thành hầu lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Triệu Vũ công
*Triệu Thành hầu

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên Triệu thế gia

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Triệu
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 375 TCN
Thể loại:Nước Triệu
Thể loại:Quý tộc nhà Chu
Đại học Máy tính, Magway

Đại học Máy tính Magway (ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် (မကွေး), pron), là một trường đại học tại Magway, Myanmar, trực thuộc Bộ Khoa học và Kỹ thuật Myanmar. Trường đào tạo bậc đại học về khoa học và công nghệ máy tính.

**Các chương trình đào tạo**
Trường đào tạo hệ cử nhân 3 năm và 4 năm. Bắt đầu từ năm học 2012–2013, tất cả các hệ đào tạo sẽ là 4 năm, và trường cũng mở ngành học cử nhân 5 năm.

**Khoa**

**Bộ môn**
 Bộ môn Toán tin- Bộ môn Công nghệ phần cứng- Bộ môn Khoa học thông tin- Bộ môn Công nghệ phần mềm- Bộ môn Ứng dụng- Bộ môn Tiếng Myanmar- Bộ môn Tiếng Anh

**Tham khảo**
Thể loại:Đại học ở Myanmar
Đông Chu Huệ công

Đông Chu Huệ công (chữ Hán: 東周惠公) là vị quân chủ đầu tiên của nước Đông Chu thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là con thứ của Tây Chu Uy công Cơ Táo và là em của Tây Chu Huệ công Cơ Triêu.
Theo Sử Ký Tư Mã Thiên - Chu bản kỷ thì Đông Chu Huệ công tên thật là Cơ Căn, còn theo một số thư tịch khác thì tên ông là Cơ Ban. Năm 367 TCN Tây Chu Uy công qua đời, thế tử Cơ Triêu nối ngôi cha tức là Chu Huệ công. Cơ Căn không chịu, đã dấy binh tạo phản đánh vào cung vua nhưng lúc ấy người dân nước Chu đa phần theo Cơ Triêu nên không ủng hộ ông, Cơ Căn thua to dẫn tàn quân tháo chạy ra đất Củng - nay thuộc huyện Củng tỉnh Hà Nam. Tại đây ông được sự hậu thuẫn của hai nước chư hầu là Hàn và Triệu, cũng tự xưng là Chu Huệ công.
Chu Hiển Vương không biết cư xử thế nào với tình cảnh đó - bởi lúc đó quyền lực của thiên tử chỉ còn trên danh nghĩa - nên đành chấp nhận sắc phong cho Cơ Căn. Thế là nước Chu nhỏ bé bị phân làm 2 nửa, nửa của Cơ Triêu gọi là Tây Chu quân còn nửa của Cơ Căn gọi là Đông Chu quân.
Sau khi Đông Chu Huệ công qua đời, con là Đông Chu Chiêu Văn quân lên kế vị.

**Xem thêm**
 Tây Chu- Đông Chu- Tây Chu Hoàn công- Tây Chu Uy công- Tây Chu Huệ công- Đông Chu Chiêu Văn quân

**Tham khảo**
 Sử Ký Tư Mã Thiên - Chu bản kỷ- Chiến Quốc sách- sách Vương Triều và Hoàng Đế Trung Quốc - phần viết về nhà Chu
Thể loại:Vua nước Đông Chu
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Năm mất thiếu
Judea

Judea hoặc Judaea, Giu-đa, Giuđê (ə; from יהודה, Standard Yəhuda, Tiberian Yəhûḏāh, Ἰουδαία, Ἰουδαία; Iūdaea) là Hebrew cổ và Kinh thánh Do Thái, đồng thời La Mã/Anh và tên hiện đại ngày nay của vùng núi phía nam, một phần của vùng Palestine. Cái tên bắt nguồn từ tên Hebrew Yehudah, con trai của vị tổ phụ thứ ba Jacob của Israel, và tổ tiên của Yehudah đã thành lập bộ lạc Judah và sau đó là Vương quốc Judah mà theo từ điển bách khoa Do Thái 1906 là có từ năm 934 đến 586 TCN. Tên của khu vực tiếp tục được hợp nhất thông qua các cuộc chinh phạt của Babylon, Ba Tư, Hy Lạp, La Mã như là Yehud, Yehud Medinata, Hasmonean Judea và La Mã Judea tương ứng.
Do hậu quả của cuộc nổi dậy Bar Kokhba vào năm 135 TCN, khu vực này đã được đổi tên và sáp nhập với La Mã Syria để hình thành tỉnh Syria Palestine bởi Hoàng đế La Mã Hadrian. Một phần lớn của Judea đã được sáp nhập vào Bờ Tây Jordan giữa năm 1948 và 1967 (tức Bờ Tây của Vương quốc Jordan). Thuật ngữ Judea như một thuật ngữ địa lý đã được chính phủ Israel hồi sinh vào thế kỷ 20 như một phần của khu vực hành chính Israel tên là Judea và Samaria cho vùng lãnh thổ thường được gọi là Bờ Tây.

**Tên**
Cái tên Judea là một bản chuyển thể của Hy Lạp và La Mã của tên "Judah", ban đầu bao gồm lãnh thổ của bộ lạc Israel của tên đó và sau đó là Vương quốc Judah cổ đại. Bảng khắc Nimrud K.3751 năm 733 TCN là bản ghi chép sớm nhất được biết đến của khu vực có cái tên Judah bằng chữ nêm Assyria là Yaudaya hoặc KUR.ia-ú-da-a-a.
Judea đôi khi được sử dụng làm tên cho toàn bộ khu vực, bao gồm cả những phần bên kia sông Jordan.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Judea and civil war-  The subjugation of Judea date=2006-07-17 -  Judaea 6–66 CE date=2015-05-03 -  Judea photos-  The Jewish History Resource Center Project of the Dinur Center for Research in Jewish History, Hebrew University of Jerusalem

Thể loại:Hoang mạc Israel
Thể loại:Khu vực Judea và Samaria
Thể loại:Do Thái ở Cộng hòa La Mã và Đế quốc La Mã
Thể loại:Địa lý Israel
Thể loại:Vùng trong Tân Ước
Thể loại:Vùng Israel
Thể loại:Vùng trong Kinh Thánh Hebrew
Thể loại:Lịch sử người Ba Tư Do Thái cổ đại
Thể loại:Lịch sử người Hy Lạp Do Thái cổ đại
Việt hầu Doãn Thường

Doãn Thường (chữ Hán: 允常; trị vì 538 TCN - 496 TCN), là tên của một vị vua nước Việt thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc, theo Sử Ký Tư Mã Thiên - Việt vương Câu Tiễn thế gia - thì Doãn Thường là con trai của Phu Đàm và là cha của Câu Tiễn.
Sau khi Doãn Thường nối ngôi cha trị vì nước Việt thì giữa nước này với nước Ngô láng giềng thường xuyên xảy ra xung đột, nguyên nhân chủ yếu là do sự cạnh tranh đánh bắt thủy hải sản giữa các ngư dân của 2 nước. Ngoài ra còn có lý do khác là giành quyền kiểm soát bờ biển để làm nghề phơi muối, cứ dăm bữa nửa tháng là quân dân hai nước lại có va chạm và tình trạng mâu thuẫn đó như giống như một lò lửa đang cháy âm ỷ chờ ngày bùng phát.
Năm 505 TCN, Việt hầu Doãn Thường nhân cơ hội vua Ngô là Hạp Lư trực tiếp dẫn binh tiến đánh nước Sở, vẫn còn đang đóng quân ở Sính Đô bèn ồ ạt công kích tổng lực sang nước Ngô, Hạp Lư vội vã sai Tôn Vũ về cứu viện cấp tốc để giải nguy ở mặt trận này. Vì lực lượng bị chi phối nên khi Tần Ai Công phát binh cứu Sở, lực lượng quân Ngô đồn trú quá mỏng buộc phải rút lui khiến nước Sở được phục hưng, vì mối hận trên mà Hạp Lư quyết tâm phải diệt nước Việt để trả thù.
Năm 496 TCN, Doãn Thường ốm nặng, nằm trên giường bệnh đang hấp hối chờ ngày chết, Hạp Lư biết tin lợi dung nước Việt có việc bèn đưa quân tiến thẳng vào biên giới nước Việt. Tuy nhiên, con Doãn Thường là Câu Tiễn đã đề phòng việc này nên đã có sự trù bị sẵn, Hạp Lư mắc bẫy quân Việt bị trúng tên ngã nhào xuống ngựa, về đến nước thì chết. Trước khi chết, Hạp Lư dặn con là Phù Sai phải trả thù cho cha, còn về phần Việt hầu Doãn Thường thì cũng chỉ chết sau Hạp Lư một vài hôm.

**Xem thêm**
 nước Việt- Việt hầu Phu Đàm- Câu Tiễn- Ngô Hạp Lư- Ngô Phù Sai

**Tham khảo**
 Sử Ký Tư Mã Thiên - Việt vương Câu Tiễn thế gia- sách Thượng Hạ Ngũ Thiên Niên - phần Việt vương Câu Tiễn "ngọa tân thưởng đảm"- sách Ngô Việt xuân thu- sách Trung Quốc thông sử- tiểu thuyết lịch sử Đông Chu Liệt Quốc
Thể loại:Vua nước Việt
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 496 TCN
Trường trung cấp chuyên nghiệp (Việt Nam)

Trường trung cấp chuyên nghiệp là một cấp đào tạo trong hệ thống giáo dục Việt Nam cho đến những năm 2010. Các chương trình đào tạo trung cấp chuyên nghiệp kéo dài 4 năm đối với có học sinh có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, và từ 1 đến 2 năm đối với người có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông. Từ 2017 theo Quyết định 1982/QĐ-TTg tất cả các trường trung cấp chuyên nghiệp và trung cấp nghề được gộp chung lại và gọi là trường trung cấp.

**Tham khảo**
Thể loại:Giáo dục Việt Nam
Thể loại:Giáo dục trung học
Thể loại:Dạng trường học
Zalophus

Zalophus là một chi sư tử biển trong họ Otariidae. Chi này gồm 3 loài trong đó một loài đã tuyệt chủng:
*Z. californianus: Sư tử biển California
*Z. japonicus: Sư tử biển Nhật Bản †
*Z. wollebaeki: Sư tử biển Galápagos

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Zalophus

Thể loại:Chi động vật có vú
Tây Chu Huệ công

Tây Chu Huệ công (chữ Hán: 西周惠公), tên thật là Cơ Triều (姬朝), là vị quân chủ thứ ba của nước Tây Chu thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Năm 367 TCN Tây Chu Uy công Cơ Táo qua đời, con trưởng là Cơ Triều kế nhiệm, hiệu là Chu Huệ công. Tuy nhiên, người em của ông là công tử Cơ Căn khởi binh chống lại ông, kéo quân vào cung điện định giết anh cướp ngôi. Cơ Triều đã có sẵn kinh nghiệm mấy đời trước ông nội mình là Tây Chu Hoàn công giúp ông bác Chu Khảo Vương đoạt vị thế nào nên đã có sự phòng bị kỹ càng, khi quân Cơ Căn đến nơi vừa vào trong thành thì quân bên ngoài lập tức ập vào vây hãm kết hợp với quân ở trong thành đánh ra. Cơ Căn thua to dẫn tàn quân tháo chạy, trên đường rút lui còn bị các nhóm dân quân vũ trang địa phương trung thành với Cơ Triều tập kích khiến cho thất bại thê thảm.
Cơ Căn chạy ra đất Củng - nay là huyện Củng tỉnh Hà Nam, được hai nước chư hầu là Hàn và Triệu ủng hộ, cũng tự lập làm Đông Chu Huệ công, từ đó nước Chu nhỏ bé bị phân liệt và Cơ Triều trở thành Tây Chu quân còn Cơ Căn chính là Đông Chu quân.
Sau khi Tây Chu Huệ công qua đời, thế tử Cơ Cộng Chi thế tập tức Tây Chu Vũ công.

**Xem thêm**
 Chu Khảo Vương- Tây Chu (nước)- Đông Chu (nước)- Tây Chu Hoàn công- Tây Chu Uy công- Tây Chu Vũ công- Đông Chu Huệ công

**Tham khảo**
 Sử Ký Tư Mã Thiên - Chu bản kỷ- Chiến Quốc sách- Tư trị thông giám của Tư Mã Quang đời nhà Tống- Vương Triều và Hoàng Đế Trung Quốc - phần viết về nhà Chu
Thể loại:Vua nước Tây Chu
Thể loại:Người nhà Chu
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Năm mất thiếu
Cryptocat

Cryptocat là ứng dụng web mã nguồn mở có mục đích để tạo ra một nền tảng chat bảo mật, mã hóa cho người dùng..Cryptocat thực hiện mã hóa các tin nhắn chat phía người dùng và gửi chúng tới những server được tin tưởng. Cryptocat được phát hành dưới dạng một plug-in trình duyệt, hỗ trợ Google Chrome, Mozilla Firefox và Apple Safari
Mục tiêu của Cryptocat là để cung cấp một dịch vụ liên lạc mã hóa có tính riêng tư hơn các dịch vụ khác như Google Talk hay Yahoo Messenger, trong khi giữ lại tính thân thiện với người dùng hơn các dịch vụ chat mã hóa khác và còn cho phép việc có nhiều người trong một phòng chat.

**Cách thức làm việc**
Cryptocat sử dụng phương thức Off-the-Record Messaging (OTR) để mã hóa. Để tăng tính tính bảo mật Cryptocat tự động tạo ra cặp khóa mới cho mỗi đoạn chat. Cryptocat cũng có thể kết hợp với Tor để ẩn danh máy khách khi kết nối với máy chủ. Dự án cũng có kế hoạch để tạo ra một phiên bản máy chủ cho Raspberry Pi.

**Các nghi ngờ về bảo mật**
Các phiên bản trước của Cryptocat bị nghi ngờ về mặt an toàn vì không sử dụng đúng nguồn entropy. Tuy nhiên, các phiên bản sau đã an toàn hơn khi sử dụng bộ tạo ngẫu nhiên trong trình duyệt.
Người phát minh ra Cryptocat Nadim Kobeissi đã bị Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ chặn lại và thẩm vấn vào tháng 6 năm 2012 tại biên giới Hoa Kỳ vì khả năng chống lại sự kiểm duyệt của Cryptocat. Anh tweet về vấn đề này sau đó, tạo ra sự gia tăng đột biến về só lượng người sử dụng Cryptocat.
Trong năm 2013, mạng Cryptocat đã được chuyến về Bahnhof, một công ty host được biết đến về việc hoạt động trong một hầm tránh bom nguyên tử được xây dựng trong thời kì Chiến tranh Lạnh.
Tháng 2 năm 2013, Cryptocat đã được Veracode kiếm tra và chứng nhận không có bất kì lỗ hổng nào với số điểm tuyệt đối 

**Xem thêm**
 Tor

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  GitHub
Thể loại:Phần mềm mật mã
Thể loại:Trình nhắn tin nhanh
Thể loại:Phần mềm bảo mật miễn phí
Thể loại:Phần mềm tự do
Rattus niviventer

Rattus niviventer là một loài động vật có vú trong họ Chuột, bộ Gặm nhấm. Loài này được Hodgson mô tả năm 1836. Chúng phân bố ở Trung Quốc; Đông Punjab, Nepal, Assam, Myanmar; Đông Dương, Thái Lan, Malaysia, Sumatra, Java, Bali, và có thể ở Borneo.

**Chú thích**

**Tham khảo**
N
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1836
Bán kính Trái Đất

Bán kính Trái Đất (ký hiệu là R🜨 hoặc ) là đơn vị đo chiều dài của Trái Đất. Do bề mặt Trái Đất có chỗ lồi lõm, cao thấp, hay nói cách khác Trái Đất không phải là hình cầu hoàn hảo, vì vậy bán kính Trái Đất không có giá trị chuẩn. Khoảng cách từ các điểm trên bề mặt Trái Đất đến điểm trung tâm lõi Trái Đất từ 6.353 km đến 6.384 km (≈3.947–3.968 mi). Có nhiều cách khác nhau để mô hình hóa Trái Đất như một hình cầu, khi đó bán kính trung bình của Trái Đất là 6.371 km (≈3.959 mi). Trong khi từ "bán kính" chỉ dùng để chỉ những vật thể cầu/tròn hoàn chỉnh. Theo NASA, bán kính ở xích đạo là 6.378 km.

**Xem thêm**
Khối lượng Trái Đất
*Trắc địa

**Chú thích**
Thể loại:Trái Đất
Thể loại:Đơn vị đo lường dựa theo cơ thể người
Thể loại:Đơn vị đo chiều dài (thiên văn học)
Thể loại:Khoa học hành tinh
Mực nước

Mực nước là độ cao của mặt nước nơi quan sát so với mặt nước biển, được tính Centimét(cm). Để quan trắc mực nước người ta thường dùng hệ thống cọc, thước và máy tự ghi.

**Tham khảo**
Thể loại:Thủy văn học
Thể loại:Khảo sát
Michel Mayor

Dr. Michel Gustave Édouard Mayor (sinh ngày 12 tháng 1 năm 1942 tại Lausanne) là một nhà thiên văn vật lý học, giáo sư danh dự người Thụy Sĩ tại khoa Vũ Trụ học, Đại học Geneva. Ông đã về hưu năm 2007, nhưng vẫn còn làm việc với tư cách nhà nghiên cứu tại Đài Quan Sát Geneva. Ông nhận giải thưởng Viktor Ambartsumian năm 2010.
Ông cùng hai người khác Jim Peebles, và Didier Queloz nhận giải Nobel vật lý 2019,
Mayor có bằng Thạc sĩ Vật lý tại Đại học Lausanne (1966) và Tiến sĩ Thiên văn học từ Đài thiên văn Geneva (1971). Luận án của ông cũng có một bài báo gọi là "Tiểu luận về tính chất động học của các ngôi sao trong vùng lân cận mặt trời: mối quan hệ có thể với cấu trúc xoắn ốc thiên hà". Ông là nhà nghiên cứu tại Viện Thiên văn học tại Đại học Cambridge năm 1971. Sau đó, ông đã trải qua các học kỳ nghỉ phép tại Đài thiên văn Nam châu Âu (ESO) ở phía bắc Chile và tại Viện Thiên văn học của Đại học Hawaii. 

**Tham khảo**
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Vật lý
Thể loại:Sinh năm 1942
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Thể loại:Nhà thiên văn học Thụy Sĩ
Thể loại:Người Lausanne
Thể loại:Người Thụy Sĩ đoạt giải Nobel
Thể loại:Người nhận huy chương Albert Einstein
Thể loại:Người nhận Huy chương vàng của Hội Thiên văn học Hoàng gia
Lưu lượng nước

Lưu lượng nước là lượng nước chảy qua mặt cắt ngang sông trong một đơn vị thời gian, Đơn vị tính lưu lượng nước thường là m3/s. Lưu lượng trung bình tháng là trị số bình quân của lưu lượng các ngày trong tháng. Dụng cụ đo lưu lượng nước là máy lưu tốc kế, phao trôi, hoặc máy chuyên dụng ADCP.

**Công thức lưu lượng còn lại**

trong đó:
*Qf = Tổng lưu lượng còn lại
*c = hệ số xả, phụ thuộc hình dạng lỗ thoát, thông thường bằng 1.
*d = đường kính lỗ thoát (inch)
*p = áp tốc (Pa)

**Tham khảo**
Thể loại:Thủy văn học
Thể loại:Khảo sát
Phần bù bình phương

Trong đại số sơ cấp, phần bù bình phương là phương thức chuyển đổi một đa thức bậc hai theo dạng

thành dạng
 
Theo nghĩa này, "hằng số" (constant) không phụ thuộc vào x. Biểu thức bên trong dấu ngoặc đơn có dạng (x  −  hằng số). Do đó, ta có thể chuyển đổi ax2 + bx + c  thành
 
và cần phải tìm h và k.
Phần bù bình phương được sử dụng để:- giải phương trình bậc hai,- vẽ đồ thị hàm số bậc hai,- đánh giá tích phân trong vi tích phân,- tìm phép biến đổi Laplace.
Trong toán học, phần bù bình phương được coi là một phép toán đại số cơ bản, và thường được áp dụng mà không cần chú thích trong các phép tính có đa thức bậc hai.

**Tổng quan**

**Khái quát**
Công thức đơn giản để tính bình phương của một nhị thức trong toán học sơ cấp:

Ví dụ

Với chính phương, số p luôn bằng một nửa hệ số của x, và hằng số thì bằng p2.

**Ví dụ cơ bản**
Xem xét đa thức bậc hai dưới đây

Phương trình bậc hai này không phải là chính phương, do 28 không phải là bình phương của 5:

Tuy nhiên, vẫn có thể viết phương trình bậc hai gốc dưới dạng tổng của bình phương và một hằng số:

Đây được gọi là "phần bù bình phương".

**Mô tả chung**
Với một đa thức lồi

Ta có thể tạo một bình phương với hai số hạng đầu tiên

Bình phương này chỉ khác với phương trình bậc hai gốc ở giá trị của hằng số. Do đó, ta có thể viết:

Trong đó k là một hằng số. Phép tính này được gọi là "phần bù bình phương".
Ví dụ:


**Trường hợp không phải đa thức lồi**
Với đa thức bậc hai theo dạng

Có thể phân tích nhân tử hệ số a, rồi thực hiện phần bù bình phương cho đa thức lồi
Ví dụ:

Điều này cho phép viết đa thức bậc hai theo dạng


**Công thức**
Kết quả của phần bù bình phương có thể được viết dưới dạng một công thức. Với những trường hợp chung:

Cụ thể hơn, khi a=1:

Trường hợp ma trận cũng tương tự:


**Chú thích**

**Liên kết**
title=Completing the square
Thể loại:Đại số sơ cấp
Triệu Liệt hầu

Triệu Liệt hầu (chữ Hán: 趙烈侯, trị vì: 408 TCN - 400 TCN), tên thật là Triệu Tịch (趙籍), là vị vua đầu tiên của nước Triệu - chư hầu nhà Chu thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Triệu Tịch là con của Triệu Hiến tử - quan thượng khanh nước Tấn. Họ Triệu từ nhiều đời đã cùng họ Hàn và họ Ngụy khống chế chính trường nước Tấn, đất đai và thế lực mạnh hơn hẳn vua Tấn.
Năm 403 TCN, Triệu Tịch cùng 2 họ Hàn, Ngụy được thiên tử Chu Uy Liệt vương phong làm chư hầu. Trên lãnh thổ nước Tấn cũ có 4 nước cùng tồn tại là Tấn, Hàn, Triệu, Ngụy. Thực lực của Tấn Liệt công lúc đó đã rất suy yếu.
Triệu Tịch trở thành Triệu Liệt hầu. Ông truy tôn cha làm Triệu Hiến hầu.
Ông là người yêu thích âm nhạc. Trong thời gian cai trị, Triệu Liệt hầu dùng Công Trọng làm tướng quốc, Tuân Hân làm trung úy, Từ Việt làm nội sử.
Năm 400 TCN, Triệu Liệt hầu qua đời. Ông tại vị 9 năm. Em ông là Triệu Vũ hầu lên nối ngôi.

**Xem thêm**
 Triệu Hiến tử- Triệu Vũ hầu

**Tham khảo**
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Triệu thế gia - Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Triệu
Thể loại:Nước Triệu
Triệu Vũ hầu

Triệu Vũ hầu (chữ Hán: 趙武侯, trị vì: 399 TCN - 387 TCN), cũng gọi là Triệu Vũ Công (趙武公), là vị vua thứ hai của nước Triệu - chư hầu nhà Chu thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Triệu Vũ hầu là con thứ của Triệu Hiến tử - quan thượng khanh nước Tấn và là em của Triệu Liệt hầu – vua đầu tiên nước Triệu.
Năm 400 TCN, Triệu Liệt hầu qua đời. Triệu Vũ hầu lên nối ngôi.
Sử sách không chép về các sự kiện liên quan đến nước Triệu trong thời gian ông làm vua.
Năm 387 TCN, Triệu Vũ hầu qua đời. Ông tại vị 13 năm. Người nước Triệu lập con Triệu Liệt hầu là Triệu Chương lên nối ngôi, tức là Triệu Kính hầu.

**Xem thêm**
 Triệu Kính hầu- Triệu Liệt hầu

**Tham khảo**
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Triệu thế gia - Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Triệu
Triệu vương Gia

Đại vương#Phong hiệu Đại vương (代王)
Triệu vương Gia (chữ Hán: 趙王嘉, trị vì: 227 TCN - 223 TCN), hay Đại vương Gia (代王嘉), tên thật là Triệu Gia (趙嘉), là vị vua thứ 11 và là vua cuối cùng của nước Triệu - chư hầu thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

**Duy trì nước Triệu**
Triệu Gia là con trưởng của Triệu Điệu Tương vương. Vua cha yêu người vợ thứ vốn làm nghề hát xướng, sinh ra người em là Triệu Thiên. Triệu Thiên được vua cha yêu mến nên lập làm thái tử. Năm 236 TCN, Triệu Điệu Tương vương mất, Triệu Thiên lên nối ngôi, tức là Triệu U Mục vương.
Năm 229 TCN, Tần vương Chính sai Vương Tiễn đánh Triệu. Triệu U Mục vương tin dùng gian thần Quách Khai, nghe lời Quách Khai đã nhận tiền của nước Tần gièm pha tướng Lý Mục. Triệu vương Thiên giết Lý Mục khiến quân Triệu không còn tướng giỏi, bị quân Tần đánh bại. Vương Tiễn tiến vào Hàm Đan bắt Triệu vương Thiên (228 TCN).
Lúc Hàm Đan thất thủ, Triệu Gia không chịu đầu hàng quân Tần, cùng với vài trăm quý tộc nước Triệu bỏ chạy lên đất Đại ở phía bắc. Ông tự xưng là Đại vương làm vua đất Đại, sai sứ sang nước Yên liên minh với Yên vương Hỉ và thái tử Đan, đóng quân ở Thượng Cốc, tiếp tục duy trì nước Triệu chống Tần.

**Thất bại**
Sau khi thích khách Kinh Kha do thái tử Đan phái đi giết Tần vương Chính không thành công, Kinh Kha bị giết, Tần vương Chính căm giận nước Yên, dốc quân đánh Yên. Năm 227 TCN, các tướng Tần là Vương Tiễn và Tân Thắng tiến quân đến nước Yên. Đại vương Gia ra quân, hợp sức với quân Yên cùng chống Tần. Hai bên đánh nhau 3 trận phía tây sông Dịch không phân thắng bại.
Năm 226 TCN, Tần vương Chính sai con Vương Tiễn là Vương Bí mang quân tiếp viện cho Vương Tiễn. Có thêm quân, Vương Tiễn đánh bại liên quân Yên – Đại. Yên vương Hỉ sợ hãi, phải bỏ Kế đô chạy sang Liêu Đông. Đại vương Gia lui quân về nước.
Sau đó trước sức ép của nước Tần, Yên vương Hỉ phải giết thái tử Đan nộp đầu cho Tần vương Chính để tạ tội hành thích. Vua Tần quay sang đánh Ngụy và Sở nên 2 nước Yên, Đại được yên một thời gian nữa.
Năm 223 TCN, sau khi diệt Ngụy và Sở, vua Tần lại đánh Yên. Vương Tiễn tiến quân vào Bình Nhưỡng bắt sống Yên vương Hỉ. Trên đường về nước, Vương Tiễn mang quân đánh vào nước Đại. Đại vương Gia không chống nổi, bị quân Tần bắt. Không chịu nhục, ông bèn tự sát.
Đại vương Gia làm vua được 6 năm thì mất nước. Nước Triệu được duy trì thêm 6 năm sau khi Hàm Đan thất thủ, gồm có 11 đời vua thì bị Tần diệt hoàn toàn.
Đời Tần mạt–Hán Sở, một công tộc nước Triệu là Triệu Yết xưng vương chống nhà Tần.

**Xem thêm**
 Triệu Điệu Tương vương- Triệu U Mục vương- Yên vương Hỉ

**Tham khảo**
 Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
** Triệu thế gia.
** Tần Thủy Hoàng bản kỷ- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Triệu
Thể loại:Người tự sát
Thể loại:Năm mất không rõ
Thể loại:Người nhà Tần
Thể loại:Năm 250 TCN
Thể loại:Nước Triệu
Marin Mersenne

Marin Mersenne, Marin Mersennus hay Cha Mersenne (8 tháng 9 năm 1588 – 1 tháng 9 năm 1648) là một nhà thần học, triết học, toán học và lý thuyết âm nhạc người Pháp, thường được coi là "cha đẻ của âm học" pp=225. Mersenne được đánh giá là "trung tâm của thế giới khoa học và toán học nửa đầu thế kỷ 17" .

**Chú thích**
Thể loại:Sinh năm 1588
Thể loại:Mất năm 1648
Thể loại:Nhà toán học Pháp
Thể loại:Nhà lý thuyết số
Thể loại:Tử vong vì bệnh phổi
Thể loại:Nhà toán học Pháp thế kỷ 17
Coup de grâce

Tập tin:Akashi Gidayu writing his death poem before committing Seppuku.jpg|nhỏ|phải|200px|Tướng Akashi Gidayu chuẩn bị tự mổ bụng sau khi thua trận bảo vệ chủ năm 1582. Ông vừa viết xong từ thế cú, có thể thấy ở góc phía trên.
Những thợ săn người Mỹ đang đứng xung quanh một con trâu trước khi dùng đòn ân sủng với nó.
Đòn ân huệ (Tiếng Pháp: goup de grâce) là đòn kết liễu một người hoặc con vật bị thương nặng để chấm dứt sự đau đớn của người hoặc con vật đó. Nó được coi như là một cái chết nhân đạo.
Nó có thể là giết hại dân thường hoặc một binh sĩ, bạn bè hay kẻ thù, có hoặc không có sự đồng ý của người bị thương. Khi một binh sĩ đang bị thương trong tình trạng không thể cứu chữa và đang chịu đau đớn. người đồng minh của họ sẽ chấp nhận từ bỏ người binh sĩ đó bằng một đòn ân sủng. việc này hay thường thực hiện bằng cách sử dụng súng bắn vào hộp sọ. Nhưng trong quá khứ, khi một samurai đã phạm lỗi sẽ tiến hành mổ bụng tự sát, có khi sẽ có người quan sát kết liễu họ bằng cách chặt đầu họ để nhanh chóng kết thúc cái chết đau đớn sau khi mổ bụng tự sát.

**Tham khảo**
Thể loại:Chết
Thể loại:Hành vi con người
Thể loại:An tử
Dẫn con từng bước

Dẫn con từng bước, tên gốc tiếng Anh: Lead, Kindly Light, là một bài thánh ca nổi tiếng được viết vào năm 1833 bởi Linh mục John Henry Newman dựa trên bài thơ "The pillar of cloud". Tại Việt Nam, lời bài hát được chuyển ngữ bởi Duy Minh và được nhạc sĩ Kim Long phổ lại, thường được dùng trong ca nguyện và hiệp lễ. Tuy nhiên không nên nhầm lẫn với một bài hát cùng tên khác, do nhạc sĩ Nguyễn Duy sáng tác.

**Lịch sử**
Khi Newman là vị linh mục, ông trở thành đau yếu khi ở Ý, và không du lịch được cho đến gần ba tuần. Trong lời nguyên một của ông:
Trước khi bắt đầu từ quán trọ của ta, ta ngồi xuống trên giường và bắt đầu khóc than cay đắng. Nữ tỳ của ta, ai trong vai cô y tá, hỏi những gì khổ sở ta. Ta có thể chỉ trả lời, "Tôi có làm việc để làm ở Anh." Ta rất đau để trở về nhà, muốn chiếc tàu ta đã giữ tại Palermo cho ba tuần. Ta bắt đầu đến thăm giáo đường, và họ đã làm yên sự thiếu kiên nhẫn, dù ta đã tham dự bất kỳ dịch vụ. Cuối cùng ta đã ra khỏi thuyền da cam, ràng buộc cho Marseilles. Chúng ta đã được làm yên lặng cho tuần toàn bộ trong Eo biển của Bonifacio, và nó ở đây rằng tôi viết những đường kẻ, Dẫn con từng bước, điều nào trở thành nổi tiếng.

**Câu thơ**

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Thánh ca
Thể loại:Bài hát Mỹ
Thể loại:Bài hát Anh
Thể loại:Bài hát tiếng Anh
Trận Mactan

Trận chiến Mactan (Tiếng Filipino: Labanan sa Mactan; Tiếng Cebu: Gubat sa Mactan; Tiếng Tây Ban Nha: Batalla de Mactán) là một trận giao tranh diễn ra vào ngày 27 tháng 4 năm 1521 giữa những thổ dân bản địa ở đảo Mactan thuộc đảo Cebu do chiến binh Lapu-Lapu làm thủ lĩnh giao tranh với đoàn thủy thủ thám hiểm của Tây Ban Nha do Ferdinand Magellan làm trưởng đoàn kiêm chỉ huy trận chiến. Trận chiến đã kết thúc với thắng lợi thuộc về người dân bản địa. Trong cuộc đụng độ này, bản thân Ferdinand Magellan đã bị giết chết trong trận chiến này do khi đang chiến đấu ông bị trúng một mũi giáo tre và sau đó bị tấn công tới tấp từ nhiều loại vũ khí thô sơ khác, tuy nhiên, đoàn thủ thủ Tây Ban Nha tuy mất chỉ huy tại trận đánh nhưng đã kịp rút chạy và sống sót trở về, kết thúc chuyến hành trình đã đề ra. Các chiến binh của Datu Lapulapu đã tìm thấy thi thể của Magellan. Humabon yêu cầu trao đổi thi thể của Magellan và một số thủy thủ đoàn đã chết của Magellan, để đổi lấy nhiều hàng hóa như các chiến binh mong muốn, nhưng đã bị từ chối. Một số binh lính sống sót sau trận chiến và trở về Cebu đã bị đầu độc tại một bữa tiệc do Humabon tổ chức. Magellan được Juan Sebastián Elcano kế nhiệm làm chỉ huy của đoàn thám hiểm. Sau khi Humabon phản bội, ông đã ra lệnh khởi hành ngay lập tức. Elcano và hạm đội của ông đã đi về phía tây. Họ đến Tây Ban Nha vào năm 1522, hoàn thành chuyến đi vòng quanh thế giới đầu tiên.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 The Death of Magellan according to Pigafetta- Reliving the Battle of Mactan- Battle of Mactan: History and Myth
Thể loại:Lịch sử Philippines
Thể loại:Xung đột năm 1521
Rắn cây nâu

Rắn cây nâu (danh pháp hai phần: Boiga irregularis) là một loài rắn sống trên cây có răng nanh sau thuộc họ Colubridae có nguồn gốc từ phía đông và ven biển phía Bắc Australia, Papua New Guinea, và một số lượng lớn các hòn đảo ở tây bắc Melanesia. Chúng được Bechstein mô tả khoa học đầu tiên năm 1802.
Rắn cây nâu thường dài khoảng hơn một mét, nhưng cũng có thể phát triển đến độ dài 3 mét. Đây là rắn khét tiếng là một loài xâm lấn tàn phá phần lớn dân số loài chim trên đảo Guam. Loài rắn cây nâu ăn chim, thằn lằn, dơi và các loài gặm nhấm nhỏ trong phạm vi phân bố gốc của nó. Nó ăn chim và chuột chù ở Guam.
Loài rắn này vô tình được nhập nội vào Guam vào khoảng ngay sau Thế chiến thứ hai và trước năm 1952 trên những tàu hàng . Hơn 60 năm qua, chúng trở thành nguyên nhân chính làm tuyệt chủng dần một loài chim bản địa trên đảo. Hiện có khoảng 2 triệu con rắn nâu ở Guam. Chúng không chỉ phá hoại môi trường hoang dã mà còn cắn người dân, thậm chí phá hỏng các đường dây điện, điện thoại.
Loài rắn này không có thiên địch. Chính quyền địa phương đã lên phương án thả chuột diệt rắn dự kiến bắt đầu vào tháng 3 hoặc tháng 4 năm 2013, trong đó những con chuột con đã chết sẽ được tẩm acetaminophen, hoạt chất chính trong các thuốc giảm đau phổ biến với con người nhưng là độc hại với loài rắn cây nâu này. 

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Boiga irregularis
I
I
I
I
I
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1802
Airco DH.3

Airco DH.3 là một loại máy bay ném bom của Anh trong Chiến tranh thế giới I. Nó được Geoffrey de Havilland thiết kế năm 1916 làm máy bay ném bom ngày tầm xa.

**Tính năng kỹ chiến thuật (DH.3)**

**Xem thêm**

**Tham khảo**

**Ghi chú**

**Tài liệu**
 Donald, David, ed. The Encyclopedia of World Aircraft. Etobicoke, Ontario, Canada: Prospero Books, 1997, p. 118. ISBN 1-85605-375-X.- Jackson, A.J. De Havilland Aircraft since 1909. London: Putnam, Third edition, 1987. ISBN 0-85177-802-X.- Mason, Francis K. The British Bomber since 1914. London: Putnam, 1994. ISBN 0-85177-861-5.

**Liên kết ngoài**
 British Aircraft Directory date=2007-02-10 
DH.003
Thể loại:Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Thể loại:Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Thể loại:Máy bay chiến đấu
Thể loại:Máy bay ném bom
Thể loại:Máy bay hai tầng cánh
Thể loại:Dự án máy bay hủy bỏ của Anh
Thể loại:Máy bay hai động cơ cánh quạt
Airco DH.9

Airco DH.9 (de Havilland 9) – sau năm 1920 còn gọi là de Havilland DH.9 – là một loại máy bay ném bom của Anh trong Chiến tranh thế giới I.

**Biến thể**
DH.9
*DH.9A - (còn gọi là Nine-Ack)
*DH.9B
*DH.9C
*DH.9J
*DH.9J M'pala I
*M'pala II
*Mantis
*Handley Page HP.17
*USD-9

**Quốc gia sử dụng**

**Quân sự**
1919

*Không quân Hoàng gia Australia

*Không quân Bỉ
1921
*Không quân Canada

*Không quân Bolivia

*Không quân Chile

*Không quân Estonia
British
old
*Cục Không quân Hải quân Hoàng gia Hy Lạp
Kingdom of Hejaz

*Cục Không quân Ireland
*Quân đoàn Không quân Ireland

*Không quân Latvia

*Không quân Lục quân Đông Ấn Hoàng gia Hà Lan

*Không quân Hoàng gia New Zealand
Paraguay
*Không quân Paraguay

*Không quân Peru

*Không quân Ba Lan
Romania
*Không quân Hoàng gia Romania
1785 Vương quốc Tây Ban Nha
*Không quân Tây Ban Nha
1928
*Không quân Nam Phi

*Không quân Liên Xô

*Không quân Thụy Sĩ

*Không quân Thổ Nhĩ Kỳ

*Quân đoàn Không quân Hoàng gia
*Cục Không quân Hải quân Hoàng gia
*Không quân Hoàng gia
1912
*Lực lượng Viễn chinh Hoa Kỳ
*Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ
Uruguay
*Không quân Uruguay

**Dân sự**

*Qantas

*Sabena

*Det Danske Luftfartselskab

*KLM
Romania
*SNNA
1785 Vương quốc Tây Ban Nha
*Cia Espanola del Trafico Aereo

*Aircraft Transport and Travel
*Handley Page Transport
 20px Nhà nước Bikaner

**Tính năng kỹ chiến thuật (D.H.9 (động cơ Puma))**

**Xem thêm**

**Tham khảo**

**Ghi chú**

**Tài liệu**
 Andersson, Lennart. "Wings Over the Desert: Aviation on the Arabian Peninsula: Part One Saudi Arabia". Air Enthusiast, No. 112, July/August 2004. pp. 39–43. ISSN 0143-5450.- Barnes, C.H. Handley Page Aircraft since 1907. London:Putnam, 1976. ISBN 0-370-00030-7.- Bruce, J.M. " The De Havilland D.H.9: Historic Military Aircraft: No. 12, Part I". Flight, ngày 6 tháng 4 năm 1956. Pages 385—388, 392.- Bruce, J.M. " The De Havilland D.H.9: Historic Military Aircraft: No. 12, Part II". Flight, ngày 13 tháng 4 năm 1956. Pages 422—426.- Gerdessen, F. "Estonian Air Power 1918 - 1945". Air Enthusiast No 18, April - July 1982. Pages 61–76. ISSN 0143-5450.- Jackson, A.J. British Civil Aircraft since 1919 Volume 2. London:Putnam, Second edition 1973. ISBN 0-370-10010-7.- Jackson, A.J. De Havilland Aircraft since 1909. London: Putnam, Third edition 1987. ISBN 0-85177-802-X.- Mason, Francis K. The British Bomber Since 1914. London: Putnam Aeronautical Books, 1994. ISBN 0-85177-861-5.- Winchester, Jim, ed. Bombers of the 20th Century. London: Airlife Publishing Ltd., 2003. ISBN 1-84037-386-5.

**Liên kết ngoài**
 British Aircraft Directory Entry for Airco DH.9 date=2007-09-30 - DH9 at Imperial War Museum, Duxford date=2007-04-28 
DH.009
Thể loại:Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Thể loại:Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Thể loại:Máy bay chiến đấu
Thể loại:Máy bay ném bom
Thể loại:Máy bay hai tầng cánh
Thể loại:Máy bay một động cơ cánh quạt
Airco DH.9A

Airco DH.9A là một loại máy bay ném bom hạng nhẹ một động cơ của Anh, được thiết kế chế tạo ngay trước khi Chiến tranh thế giới I kết thúc.

**Biến thể**
Airco DH.9A:
*de Havilland DH.9AJ:
*de Havilland DH.9R:
*Airco DH.15 Gazelle:
*Airco DH.16:
*de Havilland DH-49
*Engineering Division USD-9A:
*Engineering Division USD-9B:
*Armstrong Whitworth Tadpole
*Westland Walrus
Polikarpov R-1
*Polikarpov R-1 và R-2
*Polikarpov R-1 BMW:
*Polikarpov MR-1:
*Polikarpov PM-2:

**Quốc gia sử dụng**
1919
*Không quân Afghanistan

*Không quân Hoàng gia Australia
1921
*Không quân Canada (1918-1920)
*Không quân Hoàng gia Canada
1925
*Không quân Đế quốc Iran
Latvia
*Không quân Latvia

*Không quân Nhân dân Mông Cổ: Polikarpov R-1 và R-2
Thụy Sĩ
*Không quân Thụy Sĩ

*Không quân Hoàng gia

*Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ

*Không quân Liên Xô: Polikarpov R-1 và R-2

**Tính năng kỹ chiến thuật (DH.9A)**

**Xem thêm**

**Tham khảo**
Ghi chú
Tài liệu- Alexandrov, Andrei and Gennady Petrov. "Aah! De Havilland-Ski!:Origins and Development of the R-1, the Soviet DH.9A". Air Enthusiast, Number 74, March/April 1998. Stamford, UK: Key Publishing, các trang 54–63. ISSN 0143-5450.- Bowyer, Chaz. "de Havilland D.H.9A (RAF: 1918-30)". Aircraft in Profile, Volume 14. Windsor, Berkshire, UK: Profile Publications Ltd., 1974, các trang 25–49. ISBN 0-35383-023-1.- Bruce, J.M. " The De Havilland D.H.9A: Historic Military Aircraft No.13, Part I". Flight, ngày 25 tháng 5 năm 1956, các trang 641–644.- Bruce, J.M. " The De Havilland D.H.9A: Historic Military Aircraft No.13, Part II". Flight, ngày 1 tháng 6 năm 1956, các trang 677–680.- Cornelisse, Diana G. Splendid Vision, Unswerving Purpose: Developing Air Power for the United States Air Force During the First Century of Powered Flight. Wright-Patterson Air Force Base, Ohio: U.S. Air Force Publications, 2002. ISBN 0-16-067599-5.- Donald, David, ed. The Encyclopedia of World Aircraft. London: Aerospace Publishing, 1997. ISBN 1-85605-375-X.- Gunston, Bill. The Osprey Encyclopedia of Russian Aircraft from 1875 - 1995. London: Osprey Aerospace, 1995. ISBN 1-85532-405-9.- Jackson, A.J. De Havilland Aircraft since 1909. London: Putnam, Third edition, 1987. ISBN 0-85177-802-X.- Mason, Francis K. The British Bomber since 1914. London: Putnam Aeronautical Books, 1994. ISBN 0-85177-861-5.- Thetford, Owen. "By Day and By Night: Part 3". Aeroplane Monthly, Vol. 20, No. 8, Issue No. 232, August 1992, các trang 16–22. London: IPC. ISSN 0143-7240.- Williams, George K. Biplanes and Bombsights: British Bombing in World War I. Maxwell Air Force Base, Alabama: Air University Press, 1999. ISBN 1-41020-012-4.

**Liên kết ngoài**
  Airco DH.9A
Thể loại:Máy bay de Havilland
Thể loại:Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Thể loại:Máy bay trinh sát quân sự Liên Xô 1910–1919
Thể loại:Máy bay chiến đấu
Thể loại:Máy bay ném bom
Thể loại:Máy bay trinh sát
Thể loại:Máy bay hai tầng cánh
Thể loại:Máy bay một động cơ cánh quạt
Airco DH.10 Amiens

Airco DH.10 Amiens là một loại máy bay ném bom hạng trung hai động cơ của Anh, được chế tạo vào cuối Chiến tranh thế giới I. Nó được đưa vào biên chế một thời gian ngắn của RAF sau chiến tranh.

**Biến thể**
Amiens I
Amiens II
Amiens III
Amiens IIIA
Amiens IIIC

**Quốc gia sử dụng**

**Quân sự**

*Không quân Hoàng gia

**Dân sự**

*Aircraft Transport and Travel Ltd


**Tính năng kỹ chiến thuật (Amiens IIIA)**

**Xem thêm**

**Tham khảo**
Ghi chú
Tài liệu
*Jackson, A. J. British Civil Aircraft Since 1919, Volume 2. London: Putnam, Second Edition, 1973. ISBN 0-370-10010-7.
*Jackson A. J. De Havilland Aircraft since 1909. London:Putnam, 1987. ISBN 0-85177-802-X.
*Mason, Francis K. The British Bomber since 1914. London: Putnam Aeronautical Books, 1994. ISBN 0-85177-861-5.
*Thetford, Owen. Aircraft of the Không quân Hoàng gia 1918-57, 1st edition. London: Putnam, 1957.

**Liên kết ngoài**
  Virtual Aircraft Museum date = ngày 22 tháng 10 năm 2013-  British Aircraft Directory date = ngày 8 tháng 2 năm 2012
DH.010
Thể loại:Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Thể loại:Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Thể loại:Máy bay chiến đấu
Thể loại:Máy bay ném bom
Thể loại:Máy bay hai động cơ cánh quạt
Thể loại:Máy bay hai tầng cánh
Albatros C.III

Albatros C.III là một loại máy bay đa dụng hai tầng cánh của Đức trong Chiến tranh thế giới I, do hãng Albatros Flugzeugwerke chế tạo.

**Quốc gia sử dụng**

*Không quân Bulgary

*Không quân Phần Lan
German Empire
*Luftstreitkrafte

*Không quân Latvia
Lithuania
*Không quân Litva

*Không quân Ba Lan

*Không quân Ottoman

**Tính năng kỹ chiến thuật (C.III)**

**Xem thêm**

**Tham khảo**
1 Y. MIlanov: The aviation in Bulgaria in the wars from 1912 to 1945, Vol.I. Sveti Gueorgui Pobedonosetz, Sofia, 1995 (in Bulgarian)
*chú thích tạp chí |last=Bernád |first=Dénes |authorlink= |year= |title= Balkan Birds: Thirty Five Years of Bulgarian Aircraft Production|journal= Air Enthusiast |volume= |issue= 94, July/August 2001|pages=18–30|publisher= Key Publishing |location= Stamford, Lincs, UK|id=ISSN 0143-5450 |url= |access-date = |quote= 

**Liên kết ngoài**
C.03
Thể loại:Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
Thể loại:Máy bay trinh sát quân sự Đức 1910–1919
Thể loại:Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Thể loại:Máy bay chiến đấu
Thể loại:Máy bay ném bom
Thể loại:Máy bay trinh sát
Thể loại:Máy bay hai tầng cánh
Thể loại:Máy bay một động cơ cánh quạt
Albatros C.VII

Albatros C.VII là một loại máy bay trinh sát của Đức trong Chiến tranh thế giới I.

**Biến thể**
C.VI
N.I
Biến thể ném bom đêm

**Quốc gia sử dụng**
German Empire
*Luftstreitkräfte

**Tính năng kỹ chiến thuật (C.VII)**

**Xem thêm**

**Tham khảo**
 pages=52–53 - location=Berkhamsted 
C.07
Thể loại:Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
Thể loại:Máy bay trinh sát quân sự Đức 1910–1919
Thể loại:Máy bay chiến đấu
Thể loại:Máy bay ném bom
Thể loại:Máy bay trinh sát
Thể loại:Máy bay hai tầng cánh
Thể loại:Máy bay một động cơ cánh quạt
Albatros G.I

Albatros G.I (định dah công ty: Albatros L4) là một loại máy bay ném bom hai tầng cánh 4 động cơ của Đức trong Chiến tranh thế giới I.

**Tính năng kỹ chiến thuật (G.I)**

**Xem thêm**

**Tham khảo**
G.I
Thể loại:Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
Thể loại:Máy bay chiến đấu
Thể loại:Máy bay ném bom
Thể loại:Máy bay bốn động cơ
Thể loại:Máy bay cánh quạt
Thể loại:Máy bay hai tầng cánh
Thể loại:Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
Albatros G.II

Albatros G.II là một loại máy bay ném bom hai tầng cánh hai động cơ của Đức trong Chiến tranh thế giới I.

**Quốc gia sử dụng**
 German Empire

**Tính năng kỹ chiến thuật (G.II)**

**Xem thêm**

**Tham khảo**
G.II
Thể loại:Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
Thể loại:Máy bay chiến đấu
Thể loại:Máy bay ném bom
Thể loại:Máy bay hai tầng cánh
Thể loại:Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
Thể loại:Máy bay hai động cơ cánh quạt
Albatros G.III

Albatros G.III là một loại máy bay ném bom của Đức trong Chiến tranh thế giới I.

**Quốc gia sử dụng**
German Empire
*Luftstreitkräfte

**Tính năng kỹ chiến thuật (G.III)**

**Xem thêm**

**Tham khảo**
 pages= 
G.III
Thể loại:Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
Thể loại:Máy bay chiến đấu
Thể loại:Máy bay ném bom
Thể loại:Máy bay hai tầng cánh
Thể loại:Máy bay hai động cơ cánh quạt
Armstrong Whitworth F.K.8

Armstrong Whitworth F.K.8 là một loại máy bay đa dụng hai tầng cánh của Anh, do hãng Armstrong Whitworth chế tạo trong Chiến tranh thế giới I.

**Quốc gia sử dụng**

**Dân sự**

*QANTAS

**Quân sự**
Kingdom of Hejaz

*Chính phủ Paraguay
*Không quân Paraguay

*Quân đoàn Không quân Hoàng gia / Không quân Hoàng gia

**Tính năng kỹ chiến thuật (F.K.8)**

**Xem thêm**

**Tham khảo**
Ghi chú
Tài liệu- Andersson, Lennart. "Wings Over the Desert: Aviation on the Arabian Peninsula: Part One Saudi Arabia". Air Enthusiast, No. 112, July/August 2004. pp. 39–43. ISSN 0143-5450.- Bruce, J.M. "The Aeroplanes of the Quân đoàn Không quân Hoàng gia (Military Wing)." London: Putnam and Company, 1982. ISBN 0-370-30084-X.- Mason, Francis K. The British Bomber Since 1914. London: Putnam Aeronautical Books, 1994. ISBN 0-85177-861-5.- Munson, Kenneth. Aircraft of World War I. London: Ian Allan, 1967. ISBN 0-7110-0356-4.- Tapper, Oliver. Armstrong Whitworth Aircraft since 1913. London: Putnam, 1988. ISBN 0-85177-826-7.- Taylor, John W.R. "Armstrong Whitworth F.K.8." Combat Aircraft of the World from 1909 to the present. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.

**Liên kết ngoài**
  Armstrong Whitworth F.K.8
F.K.08
Thể loại:Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Thể loại:Máy bay huấn luyện quân sự Anh 1910–1919
Thể loại:Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Thể loại:Máy bay chiến đấu
Thể loại:Máy bay ném bom
Thể loại:Máy bay trinh sát
Thể loại:Máy bay huấn luyện
Thể loại:Máy bay hai tầng cánh
Thể loại:Qantas
Thể loại:Máy bay một động cơ cánh quạt