Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Jean Robert Yelou

Jean Robert Yelou (sinh 25 tháng 9 năm 1983) là một cầu thủ bóng đá người Vanuatu. Anh cũng thi đấu giải OFC Nations Cup 2012.

**Liên kết khác**
Thể loại:Sinh năm 1983
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Vanuatu
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Vanuatu
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Tafea F.C.
Thể loại:Tiền vệ bóng đá
Derek Malas

Derek Malas (sinh 10 tháng 12 năm 1983 ở Port Vila) là cầu thủ bóng đá người Vanuatu. Anh cũng thi đấu giải OFC Nations Cup 2012.

**Chú thích**

**Liên kết khác**
 24292
Thể loại:Sinh năm 1983
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Vanuatu
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Vanuatu
François Sakama

François Sakama là cầu thủ người Vanuatu và đang chơi cho câu lạc bộ Tafea F.C..

**Tham khảo**
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Vanuatu
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Vanuatu
Thể loại:Tiền vệ bóng đá
Jean Nako Naprapol

Jean Nako Naprapol (sinh 20 tháng 7 năm 1980) là một cầu thủ bóng đá Vanuatu). Anh chơi cho đội tuyển quốc gia ở giải OFC Nations Cup 2012.

**Tham khảo**

**Liên kết khác**
  Jean Nako Naprapol at transfermarkt.co.uk- 24298
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Vanuatu
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Vanuatu
Bạo chúa

Bạo chúa (tiếng Hy Lạp: τύραννος, tyrannos) ban đầu là một người sử dụng sức mạnh của dân chúng một cách trái với thông lệ để chiếm đoạt và kiểm soát quyền lực của chính phủ trong một thành bang. Bạo chúa là một nhóm các cá nhân xuất hiện trên nhiều thành bang Hy Lạp trong cuộc nổi dậy lật đổ chính phủ quý tộc của tầng lớp trung lưu vào thế kỷ VI và VII TCN. Plato và Aristotle định nghĩa một bạo chúa là một trong những người cai trị không có luật pháp,mà chỉ dựa vào lợi thế của riêng  mình và sử dụng những biện pháp cực kỳ tàn bạo để đàn áp và chống lại dân chúng cũng như những kẻ khác".
Theo Plutarchus thì chính sự phẫn uất của người nghèo chống lại sự kiêu ngạo của người giàu sẽ trao quyền lực vào tay một kẻ độc tài để tiến hành những cải cách xã hội. Được những kẻ ăn bám và những kẻ tội phạm ủng hộ, bè phái của tên bạo chúa sẽ giết chết bất cứ ai dám đe dọa quyền lực của hắn bất chấp công lý. Dưới quyền lực của tên bạo chúa, không có cuộc sống và tài sản nào được an toàn. Không ai dám nổi dậy vì đội quân của tên bạo chúa sẽ đè bẹp bất cứ ai đứng ngoài đám đông. Lòng nhiệt tình và sự đổi mới bị tê liệt vì nỗi sợ hãi, xã hội phát triển chậm chạp về kỹ thuật, tư tưởng bị tù túng và nghệ thuật khô cứng.

**Từ nguyên học**
Thời Hy Lạp cổ đại, bạo chúa là những kẻ cơ hội đã lợi dụng ảnh hưởng để chiếm đoạt quyền lực bằng cách được đảm bảo sự hỗ trợ từ các phe phái khác của một deme (tương tự như một quận của thành bang). Từ tyrannos có thể bắt nguồn từ trước thời đại Hy Lạp, Pelasgia hoặc xuất xứ từ phương Đông. Danh từ bạo chúa (tyrant) trong tiếng Anh mượn từ tiếng Pháp xuất hiện ở nước Anh thời kỳ Trung Cổ vào khoảng thập niên 1290. Từ này có nguồn gốc từ tyrannus trong tiếng Latinh, có nghĩa là "người cai trị bất hợp pháp", trong tiếng Hy Lạp τύραννος nghĩa là "vua, người cai trị một thành bang". Chữ -t cuối cùng lấy từ tiếng Pháp cổ xưa bằng cách kết hợp với các phân từ hiện tại trong vần -ant. Tự thân tiếng Hy Lạp cũng vay mượn từ này cùng một nguồn, có vẻ như là mượn từ một phạm vi ngữ nghĩa. Suy đoán về nguồn gốc vùng Tyrrhenia có mối liên hệ tên thần Turan đến Venus của người Etrusca (có lẽ từ một tính ngữ "*Quý Bà" kết hợp với Atunis "*Lãnh chúa") và từ thiểu số của chính Tyrrhenia.

**Xem thêm**
Danh sách bạo chúa Hy Lạp cổ đại
*Danh sách bạo chúa Syracuse
*Chuyên chế đa số
*Người giết bạo chúa
*Nhà độc tài
*Chế độ độc tài

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Khái niệm bạo chúa date = ngày 14 tháng 10 năm 2012 của Jona Lendering tại trang livius.org.- Bài đánh giá cổ điển của Bryn Mawr

Thể loại:Danh hiệu Hy Lạp cổ đại
Thể loại:Chính quyền La Mã cổ đại
Thể loại:Chính quyền Hy Lạp cổ đại
Thể loại:Chức vụ công quyền
Thể loại:Chức vụ có thẩm quyền
Danh sách vua Athena

Trước thời kỳ của nền dân chủ, bạo chúa và những chấp chính quan Athena, thành bang Athena được cai trị bởi những vị vua. Hầu hết trong số này có thể là huyền thoại hoặc chỉ đúng một nửa lịch sử. Danh sách dưới đây dựa trên nguồn tài liệu của sử gia kiêm Giám mục Thiên Chúa giáo sống vào thế kỷ IV là Eusebius xứ Caesarea đưa ra.

**Vua Athena== 

**Sơ khai**
Ba vị vua được cho là đã cai trị thành bang trước trận lũ lụt trong huyền thoại về Deucalion.  
*Periphas
*Ogyges (Vua xứ Agea, không phải Athena)
*Actaeus

**Truyền thuyết**
Cecrops được coi là vị vua thật sự đầu tiên của Athena, dù theo truyền thuyết ông là nửa người nửa rắn. Niên đại các đời vua sau đây được các nhà sử học của thời kỳ Hy Lạp hóa phỏng đoán mấy thế kỷ sau bằng cách tham khảo các nguồn tài liệu cổ xưa như cuốn Biên niên sử xứ Parian. Không những vậy mà hiện nay ngành niên đại học đã có thể xác minh về mặt khoa học. Truyền thống nói rằng vua Menestheus đã tham gia vào cuộc chiến thành Troy, và Codrus, vị vua cuối cùng, là một trong những người đã đẩy lùi cuộc xâm lược Attica của người Dorian.        
*Cecrops I 1556 - 1506 TCN. 50 năm—Băng hà
*Cranaus 1506 - 1497 TCN. 9 năm—Truất ngôi
*Amphictyon 1497 - 1487 TCN. 10 năm—Truất ngôi
*Erichthonius 1487 - 1437 TCN. 50 năm—Băng hà
*Pandion I 1437 - 1397 TCN. 40 năm—Tự sát
*Erechtheus 1397 - 1347 TCN. 50 năm—Băng hà
*Cecrops II 1347 - 1317 TCN. 30 năm—Truất ngôi
*Chyrasos 1317 - 1292 TCN. 25 năm—Truất ngôi
*Pandion II 1292 TCN - 1291 TCN. Vài tháng—Tự sát
*Metion 1291 TCN - 1291 TCN. Vài tháng—Truất ngôi
*Aegeus 1291 TCN - 1234 TCN. 57 năm—Tự sát
*Theseus 1234 - 1204 TCN. (hoặc 1213 TCN).
*Menestheus 1204 - 1181 TCN (hoặc 1213 - 1191 TCN).
*Demophon 1181 - 1147 TCN.
*Oxyntes 1147 - 1135 BC.
*Apheidas 1135 - 1134 BC.
*Thymoetes 1134 - 1126 BC.

**Cuối cùng=== 
Melanthus đã bị đuổi khỏi vương quốc của mình ở Pylos sang Athena sống lưu vong, tại đây chính Thymoestes đã tự mình nhường ngôi cho ông.     
*Melanthus 1126 - 1089 TCN.
*Codrus 1089 - 1068 TCN.
Sau khi Codrus mất, hai người con của ông là Medon và Acastus đều nối ngôi vua, hoặc trở thành những chấp chính quan cha truyền con nối. Vào năm 753 TCN, tước vị chấp chính quan cha truyền con nối đã được thay thế bằng một hệ thống không thừa tự (xem thêm Quan chấp chính Athena)

**Chú thích== 

**Tham khảo**
 Felix J., "Die Attische Königsliste," Klio 3 (1902), 406-439.

Athena
Thể loại:Tước hiệu Hy Lạp cổ đại
Thể loại:Thần thoại Hy Lạp
Thể loại:Mycenaea Hy Lạp
Thể loại:Vua thần thoại
Athena, vua
Thể loại:Danh sách liên quan đến Athena
Danh sách bạo chúa Siracusa

Siracusa (Gr. Συρακοῦσαι) là một thành bang Hy Lạp cổ đại, nằm trên bờ biển phía đông đảo Sicilia. Thành phố được thành lập bởi những người định cư từ Corinth vào năm 734 TCN hoặc 733 TCN và bị người La Mã chinh phục vào năm 212 TCN, về sau trở thành trung tâm thiết lập quyền cai trị của người La Mã ở Sicilia. Trong suốt lịch sử thành bang này đã từng là một thành phố độc lập bị thống trị bởi một loạt bạo chúa, chỉ với một khoảng thời gian ngắn ngủi của nền dân chủ và chính thể đầu sỏ. Thi sĩ Pindar trong các bài thơ ca ngợi của ông đã gọi những bạo chúa Sicilia (người chiến thắng cuộc đua chiến xa) trong các trò chơi Olympic và Pythian là vua, vào năm 304 TCN, Agathocles đã tự mình chấp nhận tước hiệu tuyệt đối của một vị vua (basileus).

**Bạo chúa Siracusa**
 Gelon I (491 TCN - 478 TCN)- Hieron I (478 TCN - 466 TCN)- Thrasybulus (466 TCN - 465 TCN)- Thời kỳ Dân chủ (465 TCN - 405 TCN)- Dionysius I Cha (405 TCN - 367 TCN)- Dionysius II Con (367 TCN - 357 TCN)- Dion (357 TCN - 354 TCN)- Calippus (354 TCN - 352 TCN)- Hipparinus (352 TCN - 351 TCN)- Aretaeus (352 TCN - 350 TCN)- Nysaeos (350 TCN - 346 TCN)- Dionysius II Con (tái lập, 346 TCN - 344 TCN)- Timoleon (345 TCN - 337 TCN)- Thời kỳ Chính trị đầu sỏ (337 TCN - 317 TCN)- Agathocles (317 TCN - 289 TCN)- Hicetas (289 TCN - 280 TCN)- Toinon (280 TCN)- Sosistratus (280 TCN - 277 TCN)- Epirus (277 TCN - 275 TCN)- Hieron II (275 TCN - 215 TCN)- Gelon II (240 TCN - 216 TCN)- Hieronymus (215 TCN - 214 TCN)- Adranodoros (214 TCN - 212 TCN)- Hippocrates và Epicydes (213 TCN - 212 TCN)
Sau khi bị người La Mã đánh bại tại trận Cannae, Hieronymus đã gia nhập vào một liên minh với Hannibal, mà cuối cùng sẽ quyết định số phận của thành phố về mặt chính trị. Kết quả là Carthage nhận được sự hỗ trợ từ Syracuse, khiến cho người La Mã dưới quyền Marcus Claudius Marcellus đã bắt đầu bao vây thành phố này vào năm 214 TCN. Thành phố đã cầm cự cho đến tận năm 212 TCN, khi có tin đồn rằng những người La Mã đã bí mật dàn xếp cho phép một đảng phái thuộc phe chủ hòa ở Syracuse lên tiếp quản thành phố và kể từ đó chính thức đặt dưới quyền thống trị của người La Mã.

**Tham khảo**
Thể loại:Danh sách
Bạo chúa
Thể loại:Lịch sử Sicilia
Thể loại:Syracuse cổ đại
Danh sách bạo chúa Hy Lạp cổ đại

Đây là danh sách các bạo chúa ở tất cả các thành bang Hy Lạp cổ đại.

**Agrigentum (Acragas)**
 Phalaris, 570 TCN-554 TCN- Theron, 488 TCN-472 TCN

**Atarneus**
 Hermias của Atarneus

**Athena**
 Pisistratus, 561 TCN, 559 TCN-556 TCN và 546 TCN-528 TCN.- Hipparchus (527 TCN-514 TCN) và Hippias (527 TCN-510 TCN), con trai của Pisistratus; Hipparchus về sau bị Harmodius và Aristogeiton sát hại. - Theramenes, Critias và Charicles dẫn đầu các thành viên của Ba mươi bạo chúa sau khi Athena bị đánh bại trong cuộc Chiến tranh Peloponnesus.

**Argos**
 Pheidon, khoảng 650 TCN

**Byzantium**
 Clearchus của Sparta, Thế kỷ 5 TCN

**Corinth**
 Cypselus (hoặc Kypselos), Thế kỷ 7 TCN- Periander, con trai của Cypselus- Psammetichus, cháu trai của Periander và là người kế nhiệm ông, nhưng cai trị chỉ kéo dài được ba năm.

**Cộng hòa Síp**
 Nicocreon

**Ephesus**
 Athenagoras, Thế kỷ 6 TCN- Pythagoras, Thế kỷ 6 TCN- Pindarus, khoảng 560 TCN- Pasicles

**Gela**
 Cleandrus, 505 TCN-498 TCN- Hippocrates, 498 TCN-491 TCN- Gelo, 491 TCN-485 TCN- Hieron I, 485 TCN-466 TCN - Polyzalus?

**Heraclea Pontica**
 Clearchus- Timotheus- Dionysius- Oxyathres

**Halicarnassus**
 Artemisia I của Caria, Thế kỷ 5 TCN

**Katane**
 Euarchus, 729 TCN-?- Deinomenes, 470 TCN-465 TCN- Mamercus, 335 TCN-338 TCN

**Megara**
 Theagenes, Thế kỷ 7 TCN

**Miletus**
 Amphitres, cuối Thế kỷ 8 hoặc 7 TCN- Thrasybulus, Thế kỷ 7 TCN- Histiaeus, Thế kỷ 6 TCN- Aristagoras, Thế kỷ 6 TCN- Thoas, Thế kỷ 6 TCN - Damasanor, Thế kỷ 6 TCN- Timarchus, Thế kỷ 3 TCN

**Mytilene**
 Melandrus, cuối thế kỷ 7 TCN- Myrsilus, cuối thế kỷ 7 TCN, (Alcaeus chống lại ông)- Coes, Thế kỷ 5 TCN

**Naxos**
 Lygdamis, Thế kỷ 6 TCN

**Pellene**
 Chaeron

**Pherae**
 Jason, bị ám sát năm 370 TCN- Alexander, con trai của Jason, 369 TCN-358 TCN

**Rhegium**
 Anaxilas 494 TCN-474 TCN

**Samos**
 Demoteles, Thế kỷ 7 TCN - Syloson, đầu thế kỷ 6 TCN- Polycrates, 535 TCN-515 TCN- Douris, Thế kỷ 4 TCN

**Sicyon**
 Orthagoras, 676 TCN- Myron I- Aristonymus- Myron II và Isodemus, khoảng 600 TCN- Cleisthenes, 600 TCN-560 TCN- Aeschines, khoảng 510 TCN- Cleon - Tidas

**Syracuse**
 Gelon, 491 TCN-478 TCN- Hieron I, 478 TCN-466 TCN- Thrasybulus, 466 TCN-465 TCN- Dionysius Cha, 405 TCN-367 TCN - Dionysius Con, 367 TCN-356 TCN và 347 TCN-344 TCN- Dion, 356 TCN-347 TCN- Nysaeos, 350 TCN-346 TCN- Timoleon, 345 TCN-337 TCN - Agathocles, 317 TCN-289 TCN- Icetas, 289 TCN-280 TCN- Toinon, 280 TCN- Sosistratus, 280 TCN-277 TCN- Hiero II, 275 TCN-215 TCN- Gelon II, 240 TCN-216 TCN- Hieronymus, 215 TCN-214 TCN- Adranodoros, 214 TCN-212 TCN- Hippocrates, 213 TCN-212 TCN- Epicydes, 213 TCN-212 TCN - Acestorides ?- Apollocrates ?- Heracleides ?

**Tham khảo**
Thể loại:Danh sách

Bạo chúa
Thể loại:Danh sách nhân vật cổ đại
Bạo chúa cổ đại
Nguyễn Anh Dũng (kỳ thủ)

Nguyễn Anh Dũng (sinh 17 tháng 3 năm 1976) là một đại kiện tướng cờ vua của Việt Nam.

**Sự nghiệp**
Năm 1993, Nguyễn Anh Dũng vô địch thanh niên châu Á tại Qatar, được đặc cách phong danh hiệu kiện tướng quốc tế. Năm 1994 được Liên đoàn cờ vua thế giới xếp vào tốp 20 kỳ thủ trẻ có sức cờ mạnh nhất hành tinh. Năm 1998 được đi tập huấn tại Hungary và đến năm 2001 được phong danh hiệu đại kiện tướng, trở thành đại kiện tướng thứ ba của Việt Nam, sau Đào Thiên Hải và Từ Hoàng Thông.
Năm 2000, Nguyễn Anh Dũng vô địch giải First Saturday tháng 8 với 9,5/13 điểm, giành được một chuẩn đại kiện tướng.
Năm 2001, Nguyễn Anh Dũng vô địch giải khu vực 3.2a với 7/9 điểm và giành một suất tham dự Giải vô địch thế giới FIDE 2002. Tại giải vô địch thế giới FIDE vào cuối năm 2001 đầu năm 2002, Nguyễn Anh Dũng gây bất ngờ khi thắng đối thủ Elo cao hơn Rublevsky ở vòng đầu tiên với tỉ số 3–1. Tuy nhiên ở vòng hai anh thua Tkachiev 0,5–1,5.
Năm 2003, Nguyễn Anh Dũng vô địch giải Khối thịnh vượng chung ở Mumbai một cách thuyết phục với 8,5/10 điểm, hơn nhóm xếp sau 1 điểm, xếp trên những kỳ thủ mạnh thời điểm đó như Kasimdzhanov, Sasikiran.
Năm 2010, Nguyễn Anh Dũng giành ngôi á quân giải Kuala Lumpur mở rộng với 7/9 điểm, kém nhà vô địch Hầu Dật Phàm nửa điểm.

**Đội tuyển**
Nguyễn Anh Dũng tham gia đội tuyển quốc gia từ năm 14 tuổi. Từ năm 1990, anh đã có mặt trong lần đầu tiên Việt Nam tham dự Olympiad cờ vua. Trong khoảng thời gian 1990 đến 2010, anh liên tục có mặt trong đội tuyển Việt Nam dự Olympiad, chỉ trừ năm 2008. Trong 10 lần tham dự, thành tích cao nhất của Nguyễn Anh Dũng vào năm 2004. Anh bất bại sau 11 ván đấu (+6 =5), đạt Rp 2692 và giành huy chương bạc cá nhân bàn 2.
Tại các Giải vô địch cờ vua đồng đội châu Á, Nguyễn Anh Dũng cũng liên tiếp tham dự 8 lần từ 1991 đến 2009. Thành tích cao nhất của anh là hai huy chương vàng cá nhân năm 2005 (bàn 2) và 2009 (bàn dự bị). Cũng trong hai năm đó anh có hai huy chương bạc đồng đội.

**Gia đình**
Nguyễn Anh Dũng lập gia đình với một kỳ thủ cờ vua là kiện tướng FIDE nữ Lê Thị Phương Liên. Con gái của hai người, Nguyễn Lê Cẩm Hiền, giành được ngôi vô địch thế giới lứa tuổi U8 năm 2015.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
name=Nguyễn Anh Dũng
*id=10766
Thể loại:Người Quảng Ninh
Thể loại:Đại kiện tướng cờ vua Việt Nam
Biển Hồ (xã)

Biển Hồ là một xã thuộc thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai, Việt Nam.

**Địa lý**
Xã Biển Hồ có diện tích 28,84 km², dân số năm 2022 là 16.734 người, mật độ dân số đạt  người/km².

**Lịch sử**
Ngày 28 tháng 9 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1195/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Gia Lai giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 11 năm 2024). Theo đó, sáp nhập toàn bộ 8,65 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 6.355 người của xã Tân Sơn vào xã Biển Hồ.
Xã Biển Hồ có 28,84 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 16.734 người.

**Chú thích**

**Tham khảo==
Gào

Gào là một xã thuộc thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
Xã có diện tích 58,31 km², dân số năm 2018 là 9.124 người, mật độ dân số đạt 156 người/km².

**Chú thích**

**Tham khảo==
Trịnh Nhu công

Trịnh Nhu công (chữ Hán: 鄭繻公; trị vì: 423 TCN–396 TCN), tên thật là Cơ Đãi (姬駘), là vị vua thứ 23 của nước Trịnh – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Cơ Đãi là con trai thứ của Trịnh Cung công – vị vua thứ 21 của nước Trịnh và là em của Trịnh U công – vua thứ 22 của nước Trịnh. Năm 423 TCN, Hàn Khải Chương đem quân đánh Trịnh, giết Trịnh U công. Người nước Trịnh lập Cơ Đãi lên nối ngôi tức là Trịnh Nhu công.
Năm 408 TCN, thủ lĩnh họ Hàn là Hàn Kiền (tức Hàn Cảnh hầu sau này) lại đem quân đánh Trịnh, chiếm đất Ung Khâu. Năm sau, 407 TCN, quân Trịnh phản công, đánh bại quân Hàn ở Phụ Thử.
Năm 400 TCN, Trịnh Nhu công lại sai quân đánh Hàn (lúc này nước Hàn đã được công nhận là chư hầu), bao vây Dương Địch của nước Hàn nhưng không chiếm được.
Năm 398 TCN, Trịnh Nhu công giết đại phu là Tử Dương. Năm 396 TCN, dư đảng của Tử Dương hợp lại giết Trịnh Nhu công. Người nước Trịnh lập em của Trịnh U công là công tử Ất lên làm vua, tức Trịnh Khang công.
Trịnh Nhu công ở ngôi được 27 năm.

**Xem thêm**
Trịnh U công
*Trịnh Khang công
*Hàn Cảnh hầu

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Trịnh thế gia
** Hàn thế gia

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Trịnh
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 396 TCN
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Bác Vọng

Bác Vọng (v=Bác Vọng khu) là một khu (quận) của địa cấp thị Mã An Sơn của tỉnh An Huy, Trung Quốc. Tiền thân của khu là Ủy ban quản lý tân khu Bác Vọng, được thành lập vào ngày 10 tháng 2 năm 2011. Khu Bắc Vọng chính thức được thành lập vào tháng 9 năm 2012 trên cơ sở ba trấn Bác Vọng (博望), Đan Dương (丹阳) và Tân Thị (新市) của huyện Đang Đồ. Khu Bác Vọng có diện tích km2 và tổng dân số năm 2010 là khoảng 183.500 người. Khu Bắc Vọng được chia tiếp thành 37 thôn, 3 ủy hội cư dân và 3 xã khu. Ngôn ngữ bản địa của khu Bắc Vọng là phương ngữ Tuyên Châu của tiếng Ngô và cũng là đơn vị hành chính cấp huyện duy nhất chỉ có ngôn ngữ bản địa là tiếng Ngô tại tỉnh An Huy.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện An Huy
Thể loại:Thành lập năm 2012 tại Trung Quốc
Thể loại:Mã An Sơn
Thể loại:Khởi đầu năm 2012 ở Trung Quốc
Capsicum chinense

Capsicum chinense (hay còn viết là Capsicum sinense), thường được biết đến dưới tên gọi "Ớt Đèn lồng Vàng" - "Yellow Lantern Chili". Đây là một loài ớt có nguồn gốc từ châu Mỹ. Ớt C. chinense nổi tiếng bởi độ cay hiếm có của chúng. Một số nhà phân loại xếp chúng vào loài Capsicum annuum.

**Tham khảo**
Thể loại:Chi Ớt
Vy Văn Thành

Vy Văn Thành (sinh ngày 23 tháng 8 năm 1956) là một chính khách Việt Nam. Ông nguyên là Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn.

**Tiểu sử**
Ông là người dân tộc Tày, sinh tại xã Vạn Linh huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn. Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 21/11/1984.

**Quá trình công tác**
4/1980-4/1987: Cán bộ, Phó Đoàn Quy hoạch Thủy lợi Lạng Sơn (4/1984-4/1985 học tiếng Nga tập trung tại Hà Nội)
4/1987-8/1988: Phó Trưởng phòng, Trưởng phòng Thủy lợi, Phó phòng Nông lâm Thủy lợi, ủy ban nhân dân huyện Chi Lăng
9/1988-8/1990: Học viên Trường Nguyễn Ái Quốc I tập trung tại Hà Nội
9/1990-8/1992: Huyện ủy viên, Phó Chủ tịch ủy ban nhân dân huyện Chi Lăng
9/1992-8/1999: Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch ủy ban nhân dân huyện Chi Lăng
9/1999-12/2000: Phó Giám đốc, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Lạng Sơn
1/2001-8/2001: Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Lạng Sơn
8/2001-6/2004: Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Thị ủy, Bí thư Thành ủy Lạng Sơn
6/2004-11/2007: Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn
12/2007 - 4/2016: Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Tiểu sử tóm tắt Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn Vy Văn Thành-  ban nhân dân/node/2449 Kết luận của đồng chí Vy Văn Thành, Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh tại buổi làm việc với Công ty cổ phần xi măng Đồng Bành về tiến độ thực hiện dự án xây dựng nhà máy xi măng Đồng Bành.-  Đồng chí Vy Văn Thành - Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh kiểm tra công tác bầu cử tại Chi Lăng, Lạng Sơn TV
Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Thể loại:Huân chương Lao động
Thể loại:Sinh năm 1956
Thể loại:Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn
Thể loại:Người Lạng Sơn
Thể loại:Người Tày
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người họ Vi tại Việt Nam
The Twilight Zone (phim truyền hình 2002)

The Twilight Zone là một bộ phim truyền hình của Mỹ được sản xuất năm 2002 là một sự tiếp nối của loạt phim cùng tên của Rod Serling thập niên 1950/60s, The Twilight Zone. Với người dẫn chuyện là Forest Whitaker, anh sẽ đưa ta tới những nơi mà kì ảo nhất.

**Giải thưởng**
 2003 Nominated Saturn Award Best Network Television Series

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 The Twilight Zone- The Twilight Zone
Thể loại:Phim truyền hình Mỹ ra mắt năm 2002
Thể loại:Phim truyền hình Mỹ kết thúc năm 2003
Thể loại:Phim truyền hình Mỹ thập niên 2000
Thể loại:Chương trình truyền hình tiếng Anh
Thể loại:Chương trình truyền hình của Warner Bros. Television Studios
Andie MacDowell

Rosalie Anderson MacDowell (sinh ngày 21/04/1958) là một nữ diễn viên và người mẫu thời trang người Mỹ.

**Danh mục phim**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 0000510-  E!Online 1999 article and interview
Thể loại:Sinh năm 1958
Thể loại:Nữ Diễn viên điện ảnh Mỹ
Thể loại:Nữ Diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Thể loại:Nữ Diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Thể loại:Nữ Diễn viên truyền hình Mỹ
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người Mỹ gốc Anh
Thể loại:Người Mỹ gốc Ireland
Thể loại:Người Mỹ gốc Scotland
Thể loại:Phim và người đoạt giải Tinh thần độc lập
Thể loại:Nữ người mẫu Mỹ
Thể loại:Người Mỹ gốc Pháp
Trận Adrianople (1205)

Trận chiến Adrianople diễn ra vào ngày 14 tháng 4 năm 1205 giữa quân Bulgaria của Sa hoàng Kaloyan với Thập Tự Quân của Baldwin I. Quân Bulgaria đã chiến thắng bằng cách phục kích khéo léo và cả nhờ sự giúp đỡ của từ người Cuman và đồng minh người Đông La Mã. Khoảng 300 hiệp sĩ bị giết, trong đó có Louis Blois, công tước của Nicaea trong khi Baldwin đã bị bắt sống rồi chết trong ngục. Quân Bulgaria sau đó đã tràn vào Thrace và Macedonia. Người em trai của Baldwin, Henry của Flanders, lên ngôi vào ngày 20 tháng 8 năm 1206.

**Bối cảnh**
Năm 1204, quân đội viễn chinh của Thập tự chinh thứ tư đã không đi tới Đất Thánh, thay vào đó họ chiếm đóng và cướp phá thành phố Constantinopolis, thủ đô của Đông La Mã. Sau khi đô thành rơi vào tay quân Thập Tự, các lãnh thổ trung thành với Đông La Mã đã nhanh chóng đoàn kết với Đế chế Bulgaria để chống lại Đế chế Latinh mới được thành lập.

**Chú thích**
Thể loại:Năm 1205
Thể loại:Trận chiến liên quan đến Bulgaria
Thể loại:Xung đột năm 1205
Cá bơn thông thường

Cá bơn thông thường, cá bơn Dover hay cá bơn đen (Solea solea) là một loài cá bơn thuộc họ cùng tên thuộc bộ Cá thân bẹt. Chúng sinh sống ở những vùng nước nông với đáy nước bao phủ bởi cát hay bùn. Phân bổ địa lý của loài này ở vùng Đông Đại Tây Dương, từ miền Bắc Na Uy đến tận Senegal và hầu như ở khắp vùng Địa Trung Hải. Vào mùa Đông chúng tới trú đông ở các vùng biển ấm hơn ở phía Nam của biển Bắc.
Giống như các loài cá bơn khác, Solea solea có cả hai mắt nằm trên mặt quay hướng lên trên của cơ thể, ở đây là mặt phải (và mặt trái, nằm hướng xuống dưới đất, thì không có mắt nào). Vị trí của mắt nằm khá sát nhau nhờ đó khiến cá có thể đặt một phần lớn cơ thể chìm ngập trong cát bùn để săn mồi. Và cũng tương tự như các loài cá bơn khác, Solea solea lúc mới sinh có hai mắt nằm trên hai mặt của cơ thể như các loài cá thông thường và quá trình di chuyển vị trí của mắt chỉ bắy đầu khi các con dài được 1 cm. Kích thước của Solea solea có thể đạt đến 70 cm.
Trong ẩm thực, cá bơn Solea solea được ưa chuộng vì vị ngọt dịu và hơi béo béo như bơ, cũng dễ được lóc bỏ xương (phi-lê). Phi-lê cá bơn cũng rất thích hợp với nhiều loại gia vị khác nhau.
Cái tên "cá bơn Dover" bắt nguồn từ cảng Dover của Anh, nơi nhận về nhiều cá bơn từ các chuyến đi biển nhất trong thế kỷ 19. Tuy nhiên "cá bơn Dover" cũng là tên của loài cá thân bẹt Microstomus pacificus ở Thái Bình Dương, với thân mỏng hơn, phi-lê ít dày hơn và giá rẻ hơn.
Năm 2010, Greenpeace International đã bổ sung thêm cá bơn vào danh sách đỏ của những loài cá được tiêu thụ rộng rãi do nhu cầu cao của người dân thế giới có thể dẫn đến nạn đánh bắt cá quá mức gây suy giảm nghiêm trọng quần thể loài ngoài tự nhiên."

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
Solea solea
S
Thể loại:Cá biển Bắc
Thể loại:Cá ăn được
Thể loại:Cá thương mại
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Yên hầu Khắc

Yên hầu Khắc (chữ Hán: 燕侯克; trị vì: 1046 TCN - ?), là vị vua đầu tiên của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông tên thật là Cơ Khắc (姬克), theo Yên quốc sử cảo, ông là con trai trưởng của Thiệu công Thích, phụ chính của nhà Chu dưới thời Chu Vũ Vương, Chu Thành Vương và Chu Khang Vương. Thiệu công vốn được phong ở ấp Thiệu, sau đó lại được Chu Vũ Vương đổi phong cho đất Yên.
Do Thiệu công làm phụ chính của nhà Chu nên Cơ Khắc thay cha đến trấn nhận đất ấy, đóng đô ở Kế Thành (nay là khu vực trấn Lưu Ly Hà thuộc quận Phòng Sơn, Bắc Kinh), còn người em ông nối chức phụ chính nhà Chu.
Sau không rõ ông mất năm nào. Em ông là Cơ Chỉ (tức con trai thứ ba của Thiệu công Thích) lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Yên hầu Chỉ
*Thiệu công Thích

**Chú thích**

**Tham khảo**
Yên quốc sử cảo
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Năm mất thiếu
Yên hầu Chỉ

Yên hầu Chỉ (chữ Hán: 燕侯旨; trị vì: ?-?), là vị vua thứ hai của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông tên thật là Cơ Chỉ (姬旨), theo Yên quốc sử cảo, ông là con trai thứ ba của Triệu công Thích, phụ chính của nhà Chu dưới thời Chu Vũ Vương, Chu Thành Vương và Chu Khang Vương. Cha ông được phong đất Yên nhưng ở lại triều đình phụ chính, sai anh ông là Cơ Khắc ra thay. Sau đó, Yên hầu Khắc mất, ông lên nối ngôi, còn người anh thứ hai của ông nối chức phụ chính nhà Chu.
Sử sách không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi cũng như những sự việc xảy ra tại nước Yên vào thời của ông.
Sau không rõ ông mất năm nào. Sau khi ông mất, con ông là Yên hầu Vũ lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Yên hầu Vũ
*Triệu công Thích
*Yên hầu Khắc

**Chú thích**

**Tham khảo**
Yên quốc sử cảo
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Năm mất thiếu
Yên hầu Vũ

Yên hầu Vũ (chữ Hán: 燕侯舞; trị vì: ?-?), là vị vua thứ ba của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông tên thật là Cơ Vũ (姬舞), theo Yên quốc sử cảo, ông là con trai của Yên hầu Chỉ- vua thứ hai của nước Yên. Sau khi Yên hầu Chỉ mất, Yên hầu Vũ nối ngôi.
Sử sách không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi cũng như những sự việc xảy ra tại nước Yên vào thời của ông.
Sau không rõ ông mất năm nào. Sau khi ông mất, con ông là Yên hầu Hiến lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Yên hầu Chỉ
*Yên hầu Hiến

**Tham khảo**
Yên quốc sử cảo

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Năm mất thiếu
Thể loại:Lịch sử kinh tế

Lịch sử kinh tế, hay Sử học kinh tế, là một chuyên ngành kinh tế học. Nó sử dụng cả các phương pháp luận của khoa học lịch sử lẫn khoa học kinh tế. Đối tượng nghiên cứu của môn sử kinh tế là sự phát triển trong quá khứ của các nền kinh tế quốc dân, các hiện tượng kinh tế và cả các lý luận kinh tế.
Xem bài chính Lịch sử kinh tế.
Thể loại:Kinh tế học
Thể loại:Lĩnh vực lịch sử
kinh tế
Saviô Hàn Đại Huy

Huy hiệu Giám mục Savio Hàn Đại Huy
Savio Hàn Đại Huy, SDB (tiếng Trung: 韩大辉, tiếng Anh: Hon Tai-Fai; sinh ngày 21 tháng 10 năm 1950) là một tổng giám mục Công giáo Rôma hiện đang giữ chức Sứ thần Tòa Thánh tại Hy Lạp. Trước đó, ông từng là tổng thư ký Bộ Phúc Âm hóa các Dân tộc, Giám quản Tông Tòa Giáo phận Agaña (Guam). Ông là một tu sĩ Dòng Salêdiêng Don Bosco (SDB), từng là giáo sư thần học tại Đại chủng viện Thánh Linh ở Hồng Kông.
Hàn Đại Huy sinh tại Hồng Kông năm 1950. Sau khi học tại một trường học Dòng Salêdiêng Don Bosco, ông khấn lần đầu vào ngày 15 tháng 8 năm 1969 và khấn trọn vào ngày 15 tháng 8 năm 1975. Đến ngày 17 tháng 7 năm 1982, ông được thụ phong linh mục tại Giáo phận Hồng Kông. Hàn Đại Huy có bằng cử nhân triết học của Đại học London và tiến sĩ thần học của Đại học Giáo hoàng Salêdiêng ở Roma. Ông từng là một giáo sư thỉnh giảng tại các chủng viện khác nhau ở Trung Quốc. Các công trình nghiên cứu của ông đã xuất hiện trên nhiều ấn phẩm khác nhau, đặc biệt là thần học. Ông cũng đóng vai trò lớn trong bản dịch quyển Sách Giáo lý Giáo hội Công giáo sang tiếng Trung Quốc.
Ngày 23 tháng 12 năm 2010, ông được Giáo hoàng Biển Đức XVI bổ nhiệm làm Tổng giám mục Hiệu tòa Sila, giữ chức tổng thư ký Bộ Phúc Âm hóa các Dân tộc của Giáo triều Rôma. Lễ tấn phong được cử hành ngày 5 tháng 2 năm 2011 tại Vatican. Ngày 6 tháng 6 năm 2016, ông được Giáo hoàng Phanxicô bổ nhiệm kiêm chức giám quản Tông Tòa tại Giáo phận Agana, Guam. Ngày 28 tháng 9 năm 2017, ông được bổ nhiệm làm Sứ thần Tòa Thánh tại Hy Lạp.
Kể từ khi giữ chức tổng thư ký Thánh bộ truyền giáo, tổng Giám mục Hàn Đại Huy đã đóng vai trò quan trọng để Tòa Thánh tìm hiểu về các vấn đề liên quan đến Giáo hội Công giáo tại Trung Quốc.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Giám mục Công giáo Hồng Kông
Thể loại:Tu sĩ Dòng Salêdiêng Don Bosco
Thể loại:Giám mục Công giáo thế kỉ 20
Thể loại:Giám mục Công giáo thế kỉ 21
Thể loại:Người bản địa

Người bản địa hay thổ dân là người sống nguyên thủy và đầu tiên hay là lâu đời tại một địa phương nào đó.
Thể loại:Dân tộc học
Thể loại:Dân tộc thiểu số
Thể loại:Nhóm sắc tộc
Pratt & Whitney PW6000

PW6000 là loại động cơ máy bay tuốc bin phản lực cánh quạt hệ số hai viền khí cao do hãng Pratt & Whitney tại Hoa Kỳ bắt đầu phát triển từ khoảng năm 1994 đến 1995, bay thử lần đầu năm 2000 và đưa vào hoạt động năm 2007. Động cơ được phát triển với tiêu chí rẻ, sạch, yên tĩnh, đáng tin cậy, và bền để trang bị trên các máy bay chở khách 100 chỗ ngồi tầm ngắn như chiếc Airbus A318.
Động cơ được phát triển để giảm sự phức tạp vốn ảnh hưởng nhiều đến chi phí bảo dưỡng, trọng lượng cũng như cố gắng đạt hiệu suất sử dụng nhiên liệu tốt.

**Liên kết ngoài**
http://www.pw.utc.com/PW6000_Engine date=2013-01-26 
*http://www.pw.utc.com/Content/PW6000_Engine/pdf/B-1-6_commercial_pw6000.pdf
*http://articles.janes.com/articles/Janes-Aero-Engines/Pratt--Whitney-PW6000-United-States.htmlbot=InternetArchiveBot 
*http://www.aero-news.net/subsite.cfm?do=main.textpost&id=53485397-c566-4d96-85cd-90722bb1655b
Thể loại:Động cơ máy bay
Thể loại:Động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt
Trịnh Khang công

Trịnh Khang công (chữ Hán: 郑康公; trị vì: 395 TCN–375 TCN), tên thật là Cơ Ất (姬乙), là vị vua thứ 24 và cũng là vị vua cuối cùng của nước Trịnh – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Cơ Ất là con của Trịnh Cung công – vị vua thứ 21 của nước Trịnh, em của Trịnh U công – vua thứ 22 của nước Trịnh và Trịnh Nhu công – vua thứ 23 của nước Trịnh.
Năm 395 TCN, vua anh Trịnh Nhu công bị giết, người nước Trịnh lập Cơ Ất lên ngôi, tức là Trịnh Khang công.
Nước Trịnh nằm giáp nước Hàn lớn mạnh. Sau khi Trịnh Khang công lên ngôi đã phải quy phục nước Hàn. Năm 394 TCN, đất Phụ Thử nước Trịnh phản Trịnh về hàng nước Hàn.
Năm 385 TCN, Hàn Văn hầu đem quân đánh Trịnh, chiếm đất Dương Thành.
Năm 375 TCN, Hàn Ai hầu đem quân đánh Trịnh, tiêu diệt nước Trịnh.
Sau không rõ kết cục của Trịnh Khang công ra sao. Ông làm vua tất cả 21 năm.
Nước Trịnh từ Trịnh Hoàn công đến Trịnh Khang công tồn tại 432 năm với 24 vị vua thuộc 14 thế hệ.

**Xem thêm**
Trịnh Nhu công
*Trịnh Cung công
*Hàn Ai hầu

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
**Trịnh thế gia
**Hàn thế gia

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Trịnh
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Năm mất thiếu
Trịnh quân Nhu

Trịnh quân Nhu (chữ Hán: 郑君繻; trị vì: 581 TCN-581 TCN, tên thật là Cơ Nhu (姬 繻) là vị vua thứ 14 của nước Trịnh, chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Cơ Nhu con của Trịnh Tương công- vị vua thứ 11 của nước Trịnh, em của Trịnh Điệu công, vua thứ 12 của nước Trịnh và là anh Trịnh Thành công, vua thứ 13 của nước Trịnh
Năm 582 TCN, Trịnh Thành công bỏ Tấn theo Sở, sợ nước Tấn đem quân vấn tội bèn sang triều kiến Tấn Cảnh công và bị vua Tấn bắt giam. Đại phu nước Trịnh là công tôn Thân bàn nên lập vua mới để nước Tấn thả Thành công. Công tử Ban bèn đưa Cơ Nhu lên làm vua nhưng người nước Trịnh muốn lập con của Thành công nên chỉ một tháng sau thì nổi loạn giết ông và đưa công tử Khôn Ngoan lên ngôi, tức Trịnh Hi công.
Sử ký, Trịnh thế gia ghi chép khác với Tả truyện, cho rằng sau khi Trịnh Nhu bị giết, nước Tấn thả Trịnh Thành công về phục ngôi, không nhắc đến việc lập Trịnh Hi công.

**Xem thêm**
Trịnh Thành công
*Trịnh Hi công

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
**Trịnh thế gia
*Tả truyện, Thành công năm thứ bảy và Thành công năm thứ 9

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Trịnh
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 581 TCN
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Sean Young

Sean Young (sinh ngày 20 tháng 11 năm 1959) là một diễn viên Mỹ, nổi danh qua các phim trong những thập niên 1980 và 1990 như: Blade Runner, Dune và No Way Out.

**Danh mục phim**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Official site- John C. Tibbetts interviews Sean Young about Blade Runner in 1982- Sean Young with David Letterman (2011/10/05)
*Sean Young
*name=Sean Young
Thể loại:Sinh năm 1959
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Thể loại:Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Thể loại:Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nữ vũ công kịch múa Mỹ
Thể loại:Nữ vũ công Mỹ
Thể loại:Nữ người mẫu Mỹ
Thể loại:Nữ diễn viên từ Louisville, Kentucky
Yên hầu Hiến

Yên hầu Hiến (chữ Hán: 燕侯憲; trị vì: ?-?), là vị vua thứ tư của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Theo Yên quốc sử cảo, ông tên thật là Cơ Hiến (姬憲), con trai của Yên hầu Vũ - vua thứ ba của nước Yên. Sau khi Yên hầu Vũ mất, Yên hầu Hiến nối ngôi.
Sử sách không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi cũng như những sự việc xảy ra tại nước Yên vào thời của ông.
Sau không rõ ông mất năm nào. Sau khi ông mất, con ông là Yên hầu Hoà lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Yên hầu Hoà
*Yên hầu Vũ

**Tham khảo**
Yên quốc sử cảo

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Năm mất thiếu
Yên hầu Hòa

Yên hầu Hoà (chữ Hán: 燕侯和; trị vì: ?-?), là vị vua thứ năm của nước Yên, chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Theo Yên quốc sử cảo, ông tên thật là Cơ Hoà (姬和), con trai của Yên hầu Hiến- vua thứ tư của nước Yên. Sau khi Yên hầu Hiến mất, Yên hầu Hoà nối ngôi.
Sử sách không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi cũng như những sự việc xảy ra tại nước Yên vào thời của ông.
Sau không rõ ông mất năm nào, cũng không rõ người nối ngôi ông là ai. Bốn đời vua Yên tiếp theo cũng không được xác định.

**Xem thêm**
Yên hầu Hiến

**Chú thích**

**Tham khảo**
Yên quốc sử cảo
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Năm mất thiếu
Yên hầu Hoà

Yên hầu Hoà (chữ Hán: 燕侯和; trị vì: ?-?), là vị vua thứ năm của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Theo Yên quốc sử cảo, ông tên thật là Cơ Hoà (姬和), con trai của Yên hầu Hiến- vua thứ tư của nước Yên. Sau khi Yên hầu Hiến mất, Yên hầu Hoà nối ngôi.
Sử sách không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi cũng như những sự việc xảy ra tại nước Yên vào thời của ông.
Sau không rõ ông mất năm nào, cũng không rõ người nối ngôi ông là ai. Bốn đời vua Yên tiếp theo cũng không được xác định.

**Xem thêm**
Yên hầu Hiến

**Tham khảo**
Yên quốc sử cảo

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Năm mất thiếu
Yên Huệ hầu

Yên Huệ hầu (chữ Hán: 燕惠侯; trị vì: 864 TCN-827 TCN), là vị vua thứ 10 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Sử ký không xác định được vài đời vua giữa Triệu Khang công và Yên Huệ hầu, chỉ xác định Yên Huệ hầu là cháu 10 đời của Triệu Khang công – em vua Chu Vũ Vương. Yên quốc sử cảo chỉ bổ sung được 5 đời vua Yên từ thứ 1 đến thứ 5 và cũng không xác định được 4 đời vua trước Yên Huệ hầu.
Ông là hậu duệ mười đời của Triệu công Thích, không rõ tên là gì, cũng không rõ cha mẹ ông là ai. Ông lên ngôi vua năm 864 TCN.
Sử ký không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Yên trong thời gian ông làm vua.
Năm 827 TCN, Huệ hầu qua đời. Ông ở ngôi được 37 năm. Con ông là Cơ Trang lên kế vị, tức là Yên Li hầu.

**Xem thêm**
Yên Li hầu
*Triệu công Thích

**Ghi chú**

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
**Yên Thiệu công thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 827 TCN
Yên Ly hầu

Yên Li hầu hay Yên Hi hầu (chữ Hán: 燕釐侯; trị vì: 826 TCN-791 TCN), tên thật là Cơ Trang (姬莊), là vị vua thứ 11 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
CƠ Trang con của Yên Huệ hầu- vị vua thứ 10 nước Yên. Năm 827 TCN, Huệ hầu mất, Cơ Trang lên kế vị tức Yến Li hầu.
Sử sách không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi cũng như những sự việc xảy ra tại nước Yên dưới thời của ông.
Năm 791 TCN, Yên Li hầu qua đời. Ông ở ngôi được 36 năm. Con ông là Yên Khoảnh hầu lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Yên Huệ hầu
*Yên Khoảnh hầu

**Ghi chú**

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
**Yên Thiệu công thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 791 TCN
Yên Khoảnh hầu

Yên Khoảnh hầu (chữ Hán: 燕頃侯; trị vì: 790 TCN-767 TCN), là vị vua thứ 12 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con của Yên Li hầu- vị vua thứ 11 nước Yên, không rõ tên thật của ông là gì. Năm 791 TCN, Yên Li hầu mất, Yên Khoảnh hầu lên nối ngôi.
Sử sách không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi cũng như những sự việc xảy ra tại nước Yên dưới thời của ông. Cùng thời gian ông ở ngôi, năm 771 TCN, nhà Chu xảy ra biến loạn, quân Khuyển Nhung giết Chu U Vương, các nước chư hầu đem quân dẹp loạn đưa Chu Bình Vương lên ngôi, mở ra thời Đông Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Năm 767 TCN, Khoảnh hầu qua đời. Con ông là Yên Ai hầu lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Yên Li hầu
*Yên Ai hầu
*Chu U Vương

**Ghi chú**

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
**Yên Thiệu công thế gia
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 767 TCN
Yên Ai hầu

Yên Ai hầu (chữ Hán: 燕哀侯; trị vì: 766 TCN-765 TCN), là vị vua thứ 13 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con của Yên Khoảnh hầu- vị vua thứ 12 nước Yên, tên thật Cơ Ai. Năm 767 TCN, Yên Khoảnh hầu mất, Yên Ai hầu lên nối ngôi.
Theo truyền thuyết dân gian ông được cho là một trong những Đại phương sư đầu tiên của phái Phương sĩ đã tu đạo thành tiên, ông có một người em kết nghĩa tên là Ngô Miễn.
Yên Ai hầu làm vua chỉ được một năm rồi mất. Con ông là Cơ Trịnh lên nối ngôi, tức Yên Trịnh hầu.

**Xem thêm**
Yên Khoảnh hầu
*Yên Trịnh hầu

**Ghi chú**

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
**Yên Thiệu công thế gia
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 765 TCN
Yên Trịnh hầu

Yên Trịnh hầu (chữ Hán: 燕鄭侯; trị vì: 764 TCN-729 TCN), là vị vua thứ 14 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con của Yên Ai hầu- vị vua thứ 13 nước Yên, không rõ tên thật của ông là gì. Năm 765 TCN, Yên Ai hầu mất, Yên Trịnh hầu lên nối ngôi.
Sử sách không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi cũng như những sự việc xảy ra liên quan đến nước Yên dưới thời của Trịnh hầu.
Năm 729 TCN, Yên Trịnh hầu qua đời. Ông làm vua được 36 năm. Con ông là Yên Mục hầu lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Yên Ai hầu
*Yên Mục hầu

**Ghi chú**

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
**Yên Thiệu công thế gia
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 729 TCN
Yên Mục hầu

Yên Mục hầu (chữ Hán: 燕穆侯; trị vì: 728 TCN-711 TCN), hay còn gọi là Yên Mâu hầu, là vị vua thứ 15 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con của Yên Trịnh hầu- vị vua thứ 14 nước Yên, không rõ tên thật của ông là gì. Năm 728 TCN, Yên Trịnh hầu mất, Yên Mục hầu lên nối ngôi.
Sử sách không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi cũng như những sự việc xảy ra liên quan đến nước Yên dưới thời của Mục hầu.
Năm 711 TCN, Yên Mục hầu qua đời. Ông làm vua được 18 năm. Con ông là Yên Tuyên hầu lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Yên Tuyên hầu
*Yên Trịnh hầu

**Ghi chú**

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
**Yên Thiệu công thế gia
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 711 TCN
Yên Tuyên hầu

Yên Tuyên hầu (chữ Hán: 燕宣侯; trị vì: 710 TCN-698 TCN), là vị vua thứ 16 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con của Yên Mục hầu- vị vua thứ 15 nước Yên, không rõ tên thật của ông là gì. Năm 711 TCN, Yên Mục hầu mất, Yên Tuyên hầu lên nối ngôi.
Năm 706 TCN, quân Sơn Nhung đem quân đánh nước Tề, giữa đường đi ngang qua lãnh thổ nước Yên. Yên Tuyên hầu chống không lại, quân Sơn Nhung tràn sang lãnh thổ nước Tề nhưng lại bị quân Tề hợp với nước Trịnh đánh lui.
Năm 698 TCN, Yên Tuyên hầu qua đời. Ông làm vua được 13 năm. Con ông là Yên Hoàn hầu lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Yên Hoàn hầu	
*Yên Mục hầu

**Ghi chú**

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
**Yên Thiệu công thế gia
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 698 TCN
Thái tử Đan

là một nhân vật cuối đời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông chính là người đã phái thích khách Kinh Kha đi hành thích Tần Thủy Hoàng nhằm ngăn chặn công cuộc tiêu diệt 6 nước của nước Tần.

**Hành trạng trong lịch sử**
Tổ tiên tiên của Thái tử Đan thuộc dòng dõi Triệu công Thích nhà Chu, vốn họ Cơ, được phong ở đất Yên, nên ông còn được gọi là p=Yān Dān. Ông là con của Yên vương Hỉ, vị quân chủ cuối cùng của nước Yên.
Cuối thời Chiến Quốc, nước Yên là quốc gia yếu nhất trong Thất hùng, vì vậy thường xuyên bị o ép. Yên Đan lúc còn nhỏ, từng phải đi làm con tin ở nước Triệu, có chơi thân với Doanh Chính. Sau khi Doanh Chính lên ngôi quân chủ nước Tần, Yên Đan là được cử sang làm con tin ở Tần. Vì vua Tần đối đãi với thái tử Đan không tử tế cho nên Đan giận trốn về nước vào khoảng năm 232 TCN.
Năm 230 TCN, Tần diệt Hàn. Năm 228 TCN, quân Tần chiếm kinh đô của Triệu là Hàm Đan, tiến sát nước Yên, thành trì nước Yên lúc này trở thành mục tiêu tấn công của quân Tần. Để đối lại, tập đoàn thống trị nước Yên bày ra 2 đối sách: thứ nhất dùng mưu giết Tần vương; thứ hai là cùng tàn dư thế lực của Triệu là Đại vương Gia liên hợp chống Tần. Thái tử Đan nhờ có sự tiến cử của Điền Quang đã chiêu nạp Kinh Kha để làm thích khách vua Tần. Năm 227 TCN, thái tử Đan tiễn Kinh Kha cùng trợ thủ là Tần Vũ Dương mới 13 tuổi tới bờ sông Dịch Thủy ở Yên Thành (nay là huyện Dịch, tỉnh Hà Bắc). Kinh Kha ứng tác hai câu thơ:
Phong tiêu tiêu hề Dịch Thủy hàn
Tráng sĩ nhất khứ hề bất phục hoàn
Dịch
Gió hiu hắt chừ, Dịch thủy lạnh ghê
Tráng sĩ ra đi chừ, không bao giờ về
Sau đó Kinh Kha định giết Tần vương Doanh Chính nhưng không thành. Vì sự kiện này mà quân Tần quyết định tấn công Yên ngay.
Cùng năm, vua Tần hạ lệnh đại tướng Vương Tiễn, Tân Thắng dẫn quân công phá Yên. Tại Dịch Thủy, quân Yên đại bại, lãnh thổ nước Yên bị quân Tần chiếm quá nửa. Năm 226 TCN, quân Tần công phá Kế Thành, Yên vương Hỉ cùng thái tử Đan dẫn quân lui về Liêu Đông, tướng Tần là Lý Tín xuất quân truy đuổi. Yên vương giết thái tử Đan dâng thủ cấp để cầu hòa. Tại vùng đất quân Tần chiếm được, vua Tần cho thành lập các quận Ngư Dương, Hữu Bắc Bình, Liêu Tây. Năm sau lại lập quận Thượng Cốc, Quảng Dương. Năm 222 TCN, vua Tần sai Vương Bí tấn công Yên ở Liêu Đông. Quân Yên đại bại, Yên vương Hỉ bị bắt. Nước Yên diệt vong. Quân Tần quay sang tấn công Đại, Đại vương Gia cũng bị bắt. Vùng Liêu Đông của Yên và vùng đất của Đại bị Tần chia ra thành quận Liêu Đông và quận Đại.

**Tham khảo**
Thể loại:Nước Yên
Thể loại:Người nhà Chu
Thể loại:Nhân vật chính trị Chiến Quốc
Yên Hoàn hầu

Yên Hoàn hầu (chữ Hán: 燕桓侯; trị vì: 697 TCN-691 TCN), là vị vua thứ 17 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con của Yên Tuyên hầu- vị vua thứ 16 nước Yên, không rõ tên thật của ông là gì. Năm 698 TCN, Yên Tuyên hầu mất, Yên Hoàn hầu lên nối ngôi.
Do sợ quân Sơn Nhung xâm lấn, Yên Hoàn hầu đã thiên đô từ Kế Thành đến Lâm Dịch (nay thuộc huyện Hùng, tỉnh Hà Bắc), thế nước ngày một suy yếu.
Năm 691 TCN, Yên Hoàn hầu qua đời. Ông làm vua được 7 năm. Con ông là Yên Trang công lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Yên Tuyên hầu	
*Yên Trang công
*Sơn Nhung

**Ghi chú**

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
**Yên Thiệu công thế gia
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 691 TCN
Yên Trang công

Yên Trang công (chữ Hán: 燕莊公; trị vì: 690 TCN-658 TCN), là vị vua thứ 18 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con của Yên Hoàn hầu- vị vua thứ 17 nước Yên, không rõ tên thật của ông. Năm 691 TCN, Yên Hoàn hầu mất, Yên Trang công lên nối ngôi.

**Chống nhà Chu**
Năm 675 TCN, thiên tử nhà Chu lúc đó là Chu Huệ Vương chiếm đoạt vườn tược của các đại thần làm chỗ thả dã thú. Đại thần Biên Bá (边伯) bất mãn, cùng 4 đại thần khác chống lại vua Chu. Yên Trang công và Vệ Huệ công hùa với Biên Bá, hợp quân đánh Chu Huệ vương. Huệ vương bỏ chạy về đất Ôn nương nhờ nước Trịnh. Biên Bá lập vương tử Đồi lên ngôi vua. Năm 673 TCN, Trịnh Lệ công cùng Quắc công đem quân đánh bại quân Yên và Vệ, đưa Huệ Vương phục vị.

**Nhờ Tề đánh bại Sơn Nhung**
Năm 664 TCN, Sơn Nhung đem quân đánh Yên nhằm thôn tính nước Yên. Yên Trang công không địch nổi, sai sứ sang cầu viện bá chủ chư hầu là Tề Hoàn công. Vua Tề đem quân đội sang cứu, lấy lý do cứu Yên xuất quân chinh phạt Sơn Nhung, nhân cơ hội đó cũng đánh chiếm và tiêu diệt các quốc gia/bộ lạc du mục phương bắc khác như Cô Trúc, Lệnh Chi (令支), Vô Chung (无终).
Khi Tề Hoàn công về nước giao lại đất đai mấy nước bị diệt cho Yên Trang công. Từ đó bờ cõi nước Yên được mở rộng thành một nước lớn và từ đó mới có đường giao thông với các nước trung nguyên, vì trước đó bị tộc Sơn Nhung ngăn trở. Yên Trang công thi hành chính sách của Thiệu công Thích khiến nước Yên được ổn định.

**Qua đời**
Năm 658 TCN, Yên Trang công qua đời. Ông làm vua được 33 năm. Con ông là Yên Tương công lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Yên Hoàn hầu	
*Yên Tương công
*Sơn Nhung
*Tề Hoàn công
*Chu Huệ Vương

**Ghi chú**

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
**Yên Thiệu công thế gia
**Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới- Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh
Thể loại:Vua nước Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 658 TCN
Trận sông Yser

Trận sông Yser, là một trận đánh về cực bắc trong cuộc "Chạy đua ra biển" trên Mặt trận phía Tây thời Chiến tranh thế giới thứ nhất,, đã diễn ra từ ngày 18 cho đến ngày 30 tháng 10 năm 1914. Trong trận chiến này, quân đội Bỉ dưới quyền chỉ huy của Quốc vương Albert I, được sự hỗ trợ của một số đơn vị quân đội Pháp và 1 hải đoàn của Hải quân Hoàng gia Anh do Đô đốc Horace Hood chỉ huy, đã phòng ngự thành công trước sự tấn công của quân đội Đế quốc Đức dưới sự điều khiển của Thượng tướng Erich von Falkenhayn (với Tập đoàn quân số 4 do Albrecht, Công tước xứ Württemberg chỉ huy). Mặc dù chịu thiệt hại nặng nề, thắng lợi của khối Hiệp ước tại sông Yser đã củng cố cánh trái của họ. Quân đội phe Hiệp ước vẫn giữ được chiến tuyến Yser cho đến hết cuộc chiến tranh.
Vào đầu tháng 10 năm 1914, quân đội Bỉ đã tiến hành rút lui khỏi Antwerp – thành phố thất thủ về tay quân đội Đức vào ngày 10 tháng 10. Cuộc triệt thoái của quân Bỉ đã chấm dứt tại sông Yser. Vào ngày 15 tháng 5, quân Bỉ đã thiết lập tuyến phòng thủ của mình. Họ sẽ đóng quân trên trận tuyến từ bờ biển tới Dixmude trong khi thủy quân lục chiến pháp do Đô đốc Pierre Alexis Ronarc'h chỉ huy phòng ngự Dixmude và quân đội Anh phòng ngự khu vực xung quanh Ypres. Trong khi đó, người Đức đã tập trung lực lượng hùng mạnh về Dixmude và Ypres. Vào ngày 18 tháng 10, Tập đoàn quân số 4 của Đức đã bắt đầu tấn công các lực lượng Bỉ được triển khai dọc theo kênh Yser, sau một cuộc pháo kích ác liệt. Quân Đức ban đầu giành lợi thế, nhưng nhờ hỗ trợ của các tàu chiến Anh ở ngoài khơi, quân Bỉ đã đẩy lùi cuộc công kích của đối phương Sau đó, quân đội Đức đã tiếp tục mở hàng loạt các đợt tiến công. hòng đập tan quân đội Bỉ, nhưng gặp khó khăn trước sự kháng cự dữ dội của quân Bỉ và thủy quân lục chiến Pháp. Nhưng rồi, vào ngày 22 tháng 10, quân Đức đã lập được đầu cầu ở Tervaete, sau khi vượt qua một cầu bộ hành tạm thời không được canh giữ bắc qua sông Yser. Các cuộc phản công của quân Bỉ đã bị đánh tan.
Tại Dixmude, cách Nieuwpoort 12 dặm Anh về phía Nam, thiệt hại của thủy quân lục chiến Pháp cũng đã gia tăng. Sư đoàn Bộ binh số 42 và 2 sư đoàn khác của Pháp đã tăng viện cho mặt trận. Trong khi đó, tình hình cho thấy là quân Bỉ đã đuối sức. Vua Bỉ, được sự gợi ý của 1 thị dân, đã quyết định tháo nước kênh Yser vào ngày 25 tháng 10. Sự kiện này đã khiến cho vùng đất thấp giữa con kênh và tuyến đường sắt bị ngập nước dần dần, và dẫn đến sự kết thúc của trận đánh vào ngày 30 tháng 10. Cùng ngày, quân Đức lội qua dòng nước ngập và đánh chiếm làng Ramscapelle, nhưng bị Sư đoàn số 42 của Pháp đánh bật. Giao tranh chuyển sang Ypres. Đến ngày 10 tháng 11, một đợt tấn công của quân Đức đã đẩy lùi liên quân Pháp - Bỉ tại Dixmude và đem lại Dixmude cho họ.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Flanders Fields tourism information site-  Illustrated Article on the Battle of the Yser at 'Battlefields Europe'
*Paul Van Pul: In Flanders Flooded Fields, before Ypres there was Yser, Pen & Swort Military, 2006 ISBN 1-84415-492-0
Yser
Yser
Yser
Yser
Thể loại:Trận đánh liên quan tới Pháp
Yser
Thể loại:Bỉ năm 1914
Thể loại:Pháp năm 1914
Thể loại:Tọa độ không có sẵn trên Wikidata
Thể loại:Chính khách Liên Xô

Thể loại này bao gồm những chính khách Liên Xô (1917–1991).
Thể loại:Người Liên Xô theo nghề nghiệp
Thể loại:Chính trị Liên Xô
Liên Xô
Liên Xô
Liên Xô
Liên Xô
Bản mẫu:Hebei Prefectures Image Map

File:Hebei_prfc_map.png|350px|centre|Nhấp vào để xem các địa cấp thị của Hà Bắc
rect 49 390 98 426 Thạch Gia Trang
rect 60 556 109 588 Hàm Đan
rect 240 393 273 417 
rect 118 320 169 353 
rect 169 436 203 468 Hành Thủy
rect 91 484 136 521 Hình Đài
rect 96 145 153 192 Trương Gia Khẩu
rect 289 97 336 147 Thừa Đức
rect 219 298 245 332 Lang Phường
rect 282 288 320 323 Lang Phường
rect 337 241 378 281 Đường Sơn
rect 414 208 452 249 Tần Hoàng Đảo
desc bottom-left
Thể loại:Hà Bắc