Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Trịnh Li công

Trịnh Li công hay Trịnh Hi công (chữ Hán: 鄭釐公 hay 鄭僖公; trị vì: 570 TCN–566 TCN), tên thật là Cơ Uẩn (姬恽), hay còn gọi là Cơ Khôn Ngoan (姬髡顽), là vị vua thứ 15 của nước Trịnh – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Cơ Uẩn là con trai của Trịnh Thành công – vị vua thứ 11 của nước Trịnh.

**Làm vua lần thứ nhất**
Theo Tả truyện, năm 582 TCN, vua cha Trịnh Thành công đã theo Sở nhưng vẫn muốn giữ quan hệ với nước Tấn bèn sang triều kiến Tấn Cảnh công, bị vua Tấn bắt giữ. Đại phu Bá Quyên đến xin giảng hòa, cũng bị giết, Tấn Cảnh công lại cử Loan Thư đi đánh Trịnh. Đầu năm 582 TCN, quân Tấn tiến đến nước Trịnh. Trước tình hình đó, công tử Ban lập chú ông là công tử Nhu làm vua, tức Trịnh quân Nhu để nước Tấn thả Trịnh Thành công. Tuy nhiên tháng sau, người nước Trịnh giết công tử Nhu, lập Khôn Ngoan làm vua, tức Trịnh Hi công. Công tử Ban trốn sang nước Hứa.
Theo kế hoạch của Công Tôn Thân, Trịnh bèn mang quân vây nước Hứa. Tháng 5 năm 582 TCN, nước Tấn tập hợp liên minh Tề, Tống, Tào đi đánh Trịnh. Loan Thư thấy Trịnh đã tân quân bèn bàn nên trả lại Trịnh Thành công. Nước Trịnh sai công tử Hãn mang đồ quý là chuông Tương Chung đi hối lộ cho nước Tấn, công tử Nhiên đi hội thề với nước Tấn ở đất Vu Trạch, công tử Tứ đi làm con tin, Tấn Lệ công bèn thả Trịnh Thành công về nước, Khôn Ngoan phải nhường lại ngôi vua.
Tuy nhiên theo ghi chép trong Sử kí-Trịnh thế gia thì sau khi nghe tin nước Trịnh lập Trịnh quân Nhu, Tấn Cảnh công thả Trịnh Thành công. Sau người nước Trịnh giết Trịnh Nhu để đón Thành công, không nhắc tới lần lên ngôi này của Trịnh Hi công.

**Làm vua lần thứ 2**
Năm 571 TCN, Trịnh Thành công qua đời. Người nước Trịnh lại lập Khôn Ngoan lên ngôi lần thứ hai. Tháng 7 năm đó, nước Tấn hội minh tại đất Thích của nước Vệ bàn kế phạt Trịnh. Khanh sĩ nước Lỗ là Trọng Tôn Miệt muốn đắp thành Hổ Lao để khống chế nước Trịnh, Trịnh Hi công phải xin hòa, thần phục nước Tấn.
Năm sau, 570 TCN, Trịnh Hi công đến dự hội chư hầu với các nước Tấn, Tống, Vệ, Lỗ, Cử, Chu ở Tiêu Ngư, tha hết tù binh của nước Trịnh, rút hết quân đội khỏi nước Trịnh. Nước Trịnh lại theo Tấn.
Năm 568 TCN, Tấn Điệu công lại hội chư hầu, Trịnh cùng các nước Tấn, Tống, Trần, Vệ, Lỗ, Tào, Cử, Chu, Đằng, Tiết và Ngô hội thề ở đất Vệ.
Trịnh Li công không coi trọng lễ. Khi còn là thế tử nước Trịnh đi dự hội chư hầu ông đã nhiều lần vô lễ, vì vậy các công tử trong nước không bằng lòng. Có người can ngăn bị ông giết chết.
Năm 566 TCN, tể tướng nước Trịnh là Tử Tứ đến triều kiến Trịnh Hi công, Trịnh Hi công cũng không giữ lễ.

Tử Tứ tức giận bèn bí mật đầu độc giết chết ông, rồi tuyên cáo với chư hầu rằng Hi công bị bệnh mất. Tử Tứ lập con ông là công tử Gia mới 5 tuổi lên nối ngôi, tức Trịnh Giản công.

**Xem thêm**
Trịnh Thành công
*Trịnh Giản công
*Trịnh quân Nhu

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Trịnh thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
*Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 4, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Trịnh
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 566 TCN
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Dị đoan

Trong Tiếng Việt, từ dị đoan có thể là:
*Mê tín (hay thường viết chung là mê tín dị đoan): niềm tin cơ bản không đúng với sự thật, không hợp lý một cách cơ bản.
*Một cách khác rộng hơn để chỉ sự Dị giáo: bất cứ niềm tin hay lý thuyết nào không đúng với niềm tin chuẩn mực tôn giáo hoặc phong tục có sẵn đương thời. Dị giáo khác với cải đạo, tức việc từ bỏ quan hệ với một tôn giáo hay nguyên tắc nào đó
Linh mục

Tập tin:Priests rome.jpg|nhỏ|Hình ảnh hai linh mục Công giáo tại Roma, 2005
Linh mục (còn được gọi là thầy cả trong tài liệu tiếng Việt xưa) là một chức phẩm của Giáo hội Công giáo Rôma, là giáo sĩ có quyền thực hiện các lễ nghi tôn giáo trực tiếp cho giáo dân. Chức linh mục là chức phẩm cơ bản để được tấn phong lên chức cao hơn là Giám mục. Chức linh mục gồm hai loại: linh mục triều là các linh mục có giáo tịch tại một giáo phận nào đó dưới quyền một Giám mục (hoặc giám chức), linh mục dòng là các linh mục thành viên của một dòng tu Công giáo, dưới quyền một vị bề trên. Tùy theo sự bổ nhiệm của Giám mục hoặc bề trên mà các linh mục có thể đảm nhận các nhiệm vụ như: quản trị một giáo xứ, làm việc cho các cơ quan của giáo hội hoặc đi truyền giáo. Giáo Luật Giáo hội Công giáo La Mã không truyền chức linh mục cho nữ giới.
Quy định đối với một người linh mục là khác nhau giữa các giáo hội địa phương trực thuộc Giáo hội Công giáo, cụ thể là Giáo hội Latinh và 23 giáo hội Công giáo Đông phương. Các linh mục thuộc Giáo hội Latinh phải tuyên giữ lời khấn khiết tịnh (sống độc thân), còn linh mục thuộc phần lớn các giáo hội Công giáo Đông phương thì không và những người đàn ông đã có gia đình thì vẫn được thụ phong linh mục. Các thầy phó tế phải là nam giới và thường trực thuộc một giáo sĩ đoàn giáo phận; tuy nhiên khác với tuyệt đại đa số các linh mục thuộc Giáo hội Latinh và toàn bộ giám mục Công giáo Đông phương và Tây phương, các thầy phó tế thì được phép cưới vợ trước khi thụ phong thánh chức của họ. Giáo hội Công giáo dạy rằng khi một người nam lãnh nhận chức vụ linh mục trong bí tích Truyền Chức Thánh, người ấy hành động Lang|la|in persona Christi, tức là chính Chúa Kitô hành động nơi linh mục khi họ truyền phép bánh, rượu và giải tội.

**Chú thích**
Thể loại:Giáo hội Công giáo Rôma
Thể loại:Chức vụ trong Giáo hội Công giáo Rôma
Procavia capensis

Procavia capensis là một trong bốn loài chuột còn sống của bộ Hyracoidea, và loài duy nhất còn sống của chi Procavia. Nó có trọng lượng khoảng gần 4 kg, bên ngoài giống chuột lang nhà với tai và đuôi ngắn. Loài này được tìm thấy khắp châu Phi và Trung Đông trong môi trường sống với các khe đá để thoát khỏi các kẻ thù. Chúng thường sống trong các nhóm của 10-80 cá thể, và đi kiếm ăn theo nhóm. Hành vi của họ nổi bật nhất là việc sử dụng lính gác: một hoặc nhiều cá thể đứng ở trên một điểm thuận lợi và báo động bằng tiếng kêu khi thấy loài săn mồi.
Chúng hoạt động nhiều nhất vào buổi sáng và buổi tối, mặc dù mô hình hoạt động của chúng thay đổi đáng kể với mùa và khí hậu.
Loài này có thân dài đến abbr=on và cân nặng khoảng abbr=on, và một chút dị hình giới tính; con đực nặng hơn khoảng 10% so với con cái. Bộ lông dày và màu nâu xám dù màu lông khác nhau nhiều theo môi trường sinh sống.
Loài này hiện diện ở châu Phi hạ Sahara, ngoài trừ lưu vực Congo và Madagascar. Một phân loài lớn hơn với lông dài hơn có nhiều ở trong các trầm tích băng ở vùng núi cao của núi Kenya date=7-2014. Phân bố tiếp tục vào miền Bắc Algeria, Libya và Ai Cập, Trung Đông, với quần thể ở Israel, Jordan, Syria, bán đảo Ả Rập và đông Thổ Nhĩ Kỳ.
Kẻ săn mồi của loài này là báo, rắn hổ mang Ai Cập, Bitis arietans, linh miêu tai đen, chó hoang, và đại bàng. Đại bàng đen châu Phi đặc biệt là loài chuyên săn loài này.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Animal Diversity: Procavia capensis-  Cute dassie on Table Mountain
Thể loại:Động vật có vú châu Phi
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1766
Thể loại:Động vật có vú Tây Nam châu Á
Thể loại:Động vật có vú Trung Đông
Thể loại:Động vật có xương sống bán đảo Ả Rập
Thể loại:Procavia
Loài sắp bị đe dọa

Loài sắp bị đe dọa (trong phân loại tình trạng bảo tồn là "Near Threatened", viết tắt là NT) là một tình trạng bảo tồn dùng để chỉ những loài hoặc cấp phân loại thấp hơn có thể được xem là bị đe dọa tuyệt chủng trong tương lai gần, mặc dù nó hiện không hội đủ điều kiện cho tình trạng bị đe dọa. IUCN ghi nhận tầm quan trọng của việc đánh giá lại phân loại bị đe dọa ở những giai đoạn thích hợp. Hiện tại IUCN áp dụng phiên bản phân loại 3.1.
IUCN lưu ý tầm quan trọng của việc đánh giá lại các đơn vị phân loại gần bị đe dọa ở những khoảng thời gian thích hợp.
Lý do được sử dụng cho các đơn vị phân loại sắp bị đe dọa thường bao gồm các tiêu chí của đơn vị phân loại dễ bị tổn thương ở mức độ được thừa nhận gần như đáp ứng, chẳng hạn như giảm số lượng cá thể hoặc thu hẹp phạm vi sinh sống. Loài sắp bị đe dọa được đánh giá từ năm 2001 trở đi cũng có thể là phụ thuộc vào những nỗ lực bảo tồn để ngăn ngừa chúng trở thành nhóm bị đe dọa, trong khi trước nhóm này, loài phụ thuộc bảo tồn được xếp vào một danh mục riêng biệt ("Phụ thuộc bảo tồn").
Ngoài ra, có 402 đơn vị loài phụ thuộc bảo tồn cũng có thể được xem là sắp bị đe dọa.

**Tiêu chí và xếp loại của IUCN phiên bản 2.3**
Sơ đồ Nguy cơ thấp/sắp bị đe dọa theo phân loại của IUCN phiên bản 2.3, so với phân nhóm trước đây Nguy cơ thấp/phụ thuộc bảo tồn
Trước năm 2001, IUCN đã sử dụng Danh mục và Tiêu chí phiên bản 2.3 để ấn định tình trạng bảo tồn, trong đó bao gồm một danh mục riêng cho các loài phụ thuộc bảo tồn ("Phụ thuộc vào khu bảo tồn", LR/cd). Với hệ thống danh mục này, Gần bị đe dọa và Phụ thuộc vào bảo tồn đều là các danh mục phụ của danh mục "Rủi ro thấp hơn". Các đơn vị phân loại được đánh giá lần cuối trước năm 2001 có thể vẫn giữ trạng thái LR/cd hoặc LR/nt, mặc dù ngày nay nếu phân loại được gán cùng thông tin thì loài này sẽ được chỉ định đơn giản là "Gần bị đe dọa (NT)" trong cả hai trường hợp.

**Hình ảnh**
Hình:Otter in Southwold.jpg|Rái cá châu Âu được xếp vào nhóm sắp bị đe dọa.
Hình:Maned wolf-aguara guazu.jpeg|Sói bờm là một loài sắp bị đe dọa do mất môi trường sống, đặc biệt là do khu vực tồn chuyển thành đất nông nghiệp.
File:Gray Bat USACE.jpg|Loài dơi xám đã được chuyển từ "có nguy cơ tuyệt chủng" sang "sắp nguy cấp" do những nỗ lực bảo tồn thành công. Bây giờ nó đã được chuyển đến phân loại dễ bị tổn thương.
File:Plains zebra in Mlilwane Wildlife Sanctuary 02.jpg|Ngựa vằn đồng bằng (hoặc Equus quagga) được IUCN liệt vào danh sách 'gần bị đe dọa'.
File:Python regius.jpg|Trăn hoàng gia, trước đây là một loài phổ biến, đã gần như bị đe dọa do nạn buôn bán bất hợp pháp và săn trộm.

**Xem thêm**
Danh sách đỏ IUCN các loài gần bị đe dọa, sắp xếp theo bậc phân loại.
*:Thể loại: Loài sắp bị đe dọa, sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Danh sách các loài sắp bị đe dọa được xác định theo Sách đỏ IUCN

Thể loại:Bảo tồn môi trường
Thể loại:Sách đỏ IUCN
Thể loại:Hệ sinh thái theo tình trạng bảo tồn
Chùa Phra Keo

Chùa Phra Keo
Chùa Phra Keo hay Haw Phra Kaew là ngôi chùa Phật ngọc của Thủ đô Viêng Chăn (Lào).
Trước đây ngôi chùa là nơi mà Hoàng tộc thường đến để cầu nguyện. Do vậy, chùa còn có tên là chùa Hoàng gia và có rất nhiều đồ vật quý hiếm đã được đặt ở đây. Trong đó, phải kể đến là một bức tượng Phật bằng ngọc. Ngày nay, chùa không còn được sử dụng làm nơi thờ cúng nữa mà được chuyển thành một nhà bảo tàng.
Tập_tin:Emerald_Buddha.jpg|link=https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%ADp_tin:Emerald_Buddha.jpg|thumb|Tượngbot=InternetArchiveBot  Phật ngọc từng ở chùa Phra Keo, sau bị đem sang Bangkok.
Chùa được vua Setthathirat cho xây dựng năm 1565 để làm nơi lưu giữ bức tượng phật ngọc (cái tên Phra Kaew có nghĩa là hình ảnh của Phật Ngọc). Sau cái chết của cha là vua Phothisarat, ông buộc phải rời Lanna – nơi ông đang cai trị để trở về Vientiane và mang theo bức tượng này từ Chiang Mai về theo. Bức tượng ngày nay không còn ở trong chùa nữa.
Khi người Thái Lan dưới sự chỉ huy của vị tướng Chakri (sau nay sẽ là vua Rama đệ nhất) cướp phá Vientiane vào năm 1779, họ đã mang theo bức tượng phật ngọc về Thái Lan và đặt tại chùa Wat Phra Kaew (Chùa Phật ngọc) ở Bangkok. Sau cuộc tấn công đó, Chùa Haw Phra Kaew đã bị phá hủy. Người Lào đã phục dựng lại nhưng rồi ngôi đền này lại bị phá hủy một lần nữa khi người Thái lại tấn công nơi đây vào năm 1828. Sau khi tiến đánh Lào và chiếm pho tượng phật quý, vị vua Thái Lan khi đó vốn là một Phật tử đã làm lại một bức tượng y hệt và trả lại cho đất nước Lào. Bức tượng này được đặt thay thế vào vị trí bức tượng đã bị lấy đi.
Vào năm 1936 và 1942, Haw Phra Kaew được xây dựng lại dưới sự giám sát của hoàng tử Souvanna Phouma - được đào tạo chuyên ngành kiến trúc tại Pháp và sau này là thủ tướng đầu tiên của Lào.
Haw Phra Kaew cũng là một công trình kiến trúc độc đáo: được xây trên nền đá, chạy dọc cầu thang là 2 rồng Lào chạm khắc từ đá.
Ngày nay, có thể thưởng lãm một số tượng phật bằng nhiều chất liệu khác nhau tại Haw Phra Kaew như đồng, đá, đất nung... được tạc theo phong cách Lào - sắc sảo và thanh tú. Đặc biệt, các bức tượng Phật bao quanh chùa mang các sắc thái biểu cảm khác nhau tạo nên một sự đa dạng và độc đáo ở nơi đây. Không bức tượng nào giống bức tượng nào. Và điều quan trọng nhất là cái hồn của bức tượng được thể hiện rất thành công. Các bức tượng ở đây cũng được dát vàng tại những điểm quan trọng như đầu, ngực, bụng...Những bức tượng này như che chở cho người dân Lào có một cuộc sống ấm no và hạnh phúc. Trên các mảng cửa sổ, cửa lớn còn trang trí tượng thần vũ nữ Apsara...
Haw Phra Kaew hiện đang lưu giữ nhiều hiện vật quý: một chiếc ngai vàng, tượng phật Kh’mer, một số tác phẩm điêu khắc gỗ hay các văn tự được khắc trên đá liên quan đến Phật giáo. Đây là những tư liệu rất quý hiếm mà đất nước Lào coi như báu vật quốc gia.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Bảo tàng Lào
Thể loại:Viêng Chăn
Thể loại:Sơ khai Lào
Thể loại:Công trình kiến trúc ở Viêng Chăn
Wat Si Saket

302x302px
Chùa Sisaket (ວັດສີສະເກດ - Wat Sisaket) là một trong những ngôi chùa quan trọng nhất tại Vientiane, toạ lạc ngay trên con phố dẫn đến Phủ Thủ tướng Lào.

**Tổng quan**
Ngôi chùa này được xây dựng bởi vua Chao Anuvong, vị vua cuối cùng của vương quốc Lan Xang, vào năm 1818. Chùa nằm gần ngôi chùa nổi tiếng khác là chùa Phra Keo, nơi có bức tượng Phật ngọc nổi tiếng. Vào thời điểm này, Lào vừa trở thành nước chư hầu của Xiêm, điều này lý giải tại sao ngôi chùa này có kiến trúc Bangkok (với mái 5 tầng và hồi lang bao quanh chùa chính). Có lẽ chính vì vậy mà Wat Sisaket đã không bị phá hủy khi quân Xiêm tấn công Vientiane năm 1828,chỉ bị cướp bức tượng Phật ngọc. Vì lý do đó mà Wat Sisaket được biết đến là ngôi chùa cổ nhất tại Vientiane. Nhưng cũng có truyền thuyết cho rằng, khi quân Xiêm định tấn công chùa, một đám mây đen phủ kín bầu trời, tất thảy quan quân thất kinh hồn vía, cho là cơn giận dữ của trời đất nên đã tự động rút lui. Nhờ thế mà duy nhất chùa Sisaket còn tồn tại, tiếp tục đóng vai trò là chốn tu hành thiêng liêng trong suốt thế kỷ XIX và cho đến tận ngày nay.
Một chi tiết thu hút du khách là dãy hành lang bao quanh " sim " (chùa chính). Những tường phía trong hành lang là nơi trưng bày hơn 2000 tượng phật lớn nhỏ được làm trong TK 16 – 19. Xung quanh hành lang có đặt hơn 300 tượng phật mang phong cách điêu khắc Lào bằng chất liệu gỗ, đá hoặc thiếc được làm tại Vientiane vào thế kỉ 16 và 19. Giá phía dưới cũng trưng bày hơn 300 tượng phật theo phong cách Lào. Dãy hành lang phía Tây có trưng bày một loạt những bức tượng bị vỡ - kết quả của cuộc tấn công của quân Xiêm năm 1828.
Nơi đây cũng là một bảo tàng - nơi lưu giữ hơn 8000 cuốn sách có giá trị và 6840 tượng phật được làm bằng nhiều chất liệu như đồng, đá, gỗ, bạc hay thạch cao... Mặt trong của chính điện có hàng ngàn hốc nhỏ, mỗi hốc đặt một bức tượng Phật, tạo cảm giác che chở cho người cầu nguyện. Hệ thống trường lang bên ngoài cũng đặt hàng trăm bức tượng Phật lớn nhỏ. Tại đây còn có một thư viện gần 400 năm tuổi với nhiều kinh sách Phật cổ viết bằng tay trên lá cọ...

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Chùa Lào
Thể loại:Viêng Chăn
Thể loại:Sơ khai Lào
Thể loại:Công trình kiến trúc ở Viêng Chăn
Wat Si Muang

Wat Si Muang
Wat Si Muang hay chùa Sỉ Muông (Sí Muông) được xây dựng năm 1566 là nơi đặt cột trụ chính của thành phố và là ngôi chùa linh thiêng nhất tại Thủ đô Viêng Chăn. Ngôi chùa là linh hồn của thành phố, nơi người dân Lào thường đến để cầu an, cầu phúc, cầu bình yên.
Truyền thuyết địa phương kể rằng, khi xây dựng Viêng Chăn, Đức Vua đã lựa chọn địa điểm tại huyện Sỉ Xắc Ta Nạt để cắm cột trụ thiêng khẳng định chủ quyền của đất nước. Đức Vua đã cho truyền lời kêu gọi thần dân tình nguyện hiến dâng sinh thể của mình làm " cột mốc" thiêng cho Tổ quốc. Vào một buổi sáng ngày lành tháng tốt, sau khi lập đàn cúng bái trời đất, khi người ta đào hố để chôn cột trụ thì trúng mạch nước ngầm, nước phun lên không dứt. Và Nàng Sỉ, một phụ nữ trẻ đang mang thai đã tình nguyện hiến sinh, nhảy xuống để lấp cột nước. Phải 100 ngày sau, hố sâu tự liền lại và nhô lên một cột trụ thiêng. Người ta lấy gạch (xỉ) bao xung quanh thành một ngọn đồi nhỏ (ước chừng cao 5m, dài 15m và rộng 11m) và từ đó gọi tên là Chau Me Sỉ Mương (Chau: chủ; Mương: mường, huyện; Me: mẹ; Sỉ: tên riêng; Chau Me Sỉ Mương: Mẹ Sỉ làm chủ mường, làm chủ đất nước). Cũng từ đó, Nàng Sỉ được coi như vị thần bảo vệ thành phố.
Ngoài sự tích nêu trên chùa Mẹ Sỉ Muông còn có thêm 1 sự kiện nổi bật mang đậm nét tâm linh huyền bí về đôi chim hạc cự ngụ ngay trên hòn giả sơn sau hậu điện. Chẳng biết chúng đến tự bao giờ nhưng nghe nói là đã có rất lâu rồi. Từ khi chim hạc xuất hiện, dân chúng thêu dệt thêm nhiều huyền thoại. Có người cho rằng Đức Phật phái chim hạc bay về canh giữ cho Mẹ Sỉ; lại có người cho rằng linh hồn của Mẹ Sỉ nhập vào chim hạc mà về. Phải đất nước an lành, tươi đẹp, lòng người hài hòa chim hạc mới bay về đậu.
Chùa Sỉ Muông có diện tích khoảng hơn 2 ha. Cấu trúc của chùa gồm một nhà chính thờ Phật và khu vực thờ Mẹ Sỉ Muông. Khuôn viên chùa có đặt nhiều tượng phật, đáng chú ý nhất là bức tượng phật Thích Ca được đặt dưới tán cây bồ đề. Bên cạnh đó, còn có 6 bức tượng đứng và một bức tương nằm tượng trưng cho sự bao bọc thiêng liêng của Thánh Mẹ. 

Chùa chính có 2 gian. Gian trước khá sơ sài, thường có một nhà sư ngồi buộc chỉ vào tay để ban phước.Gian sau là gian thờ - chiếm hầu hết diện tích. Điều đặc biệt là bên trong hậu điện của chùa, chính giữa không phải tượng Phật mà lại là một khối đá cao to. Khối đá đó không phải đặt lên trên bàn thờ, mà là một cột đá xuyên thẳng xuống sâu trong lòng đất. Bàn thờ chỉ xây quanh cột đá thôi. Cột đá đó là một trong 2 cột thần trấn giữ cho thành phố Vientiane. Đây là cột mẹ, còn một cột nữa là cột cha nằm trong That Luông, bảo vệ cho xá lị của Phật. Ngôi chùa được trang trí hết sức cầu kỳ và tinh xảo. Ngay ở cổng chính điện, bạn có thể nhìn thấy những bức tranh, bức phù điêu kể về huyền thoại Mẹ và Đức Phật.
Ngôi chùa này được xây dựng trên phế tích của một ngôi đền Khmer. Đằng sau chùa chính hiện vẫn còn phế tích của ngôi đền này với cửa ra vào và tháp mang đậm phong cách Khmer.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Chùa Lào
Thể loại:Viêng Chăn
Thể loại:Sơ khai Lào
Thể loại:Công trình kiến trúc ở Viêng Chăn
Ponginae

Ponginae là một phân họ trong họ Người (hominidae). Phân họ này từng được xếp vào họ Pongidae (Pilbeam, 1977) mà nay là tên đồng nghĩa của họ Người.

**Các chi**
Phân họ này gồm một số chi, nhưng chỉ có một chi còn sinh tồn là đười ươi:
*†Ankarapithecus
*†Gigantopithecus
*†?Griphopithecus
*Pongo (đười ươi)
*†Khoratpithecus
*†Lufengpithecus
*†Ouranopithecus
*†Sivapithecus
Mẫu hàm dưới của Khoratpithecus ayeyarwadyensis

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Hominidae
Thể loại:Họ Người
Dancing Queen (bài hát của Girls' Generation)

"Dancing Queen" (댄싱 퀸) là một bài hát của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc Girls' Generation, được phát hành vào ngày 21 tháng 12 năm 2012 với vai trò là đĩa đơn mở đường cho album tiếng Hàn thứ tư của nhóm, I Got a Boy. Bài hát được thu âm vào năm 2008 theo kế hoạch ban đầu là để làm ca khúc chủ đề cho mini-album tiếng Hàn đầu tay của nhóm, tuy nhiên đã bị giữ lại. Sau đó "Gee" đã được chọn để thay thế "Dancing Queen".
"Dancing Queen", được làm lại từ bài "Mercy" của ca sĩ người Anh Duffy, là bài hát đầu tiên mà Girls' Generation phát hành tại Hàn sau 14 tháng tạm ngừng hoạt động để ra mắt một số đĩa đơn tại Nhật Bản cũng như album tiếng Nhật thứ hai của nhóm, Girls & Peace.

**Thực hiện và phát hành**
Ngày 20 tháng 12 năm 2012, SM Entertainment đăng lên Twitter một bức ảnh với dòng chữ "2012. 12. 21 10 A.M." bên dưới một biểu trưng chứa tên của nhóm được bao quanh bởi quốc hoa của Hàn Quốc. Bài hát được cho là một bản cover.
Một ngày sau, cả đĩa đơn và video âm nhạc của bài hát được phát hành, cùng với sự ra mắt của các hình ảnh giới thiệu cho album "I Got a Boy" của từng thành viên, bắt đầu với Hyoyeon.

**Quảng bá**
Girls' Generation biểu diễn "Dancing Queen" lần đầu tiên trên chương trình đặc biệt Girls’ Generation’s Romantic Fantasy của đài MBC vào ngày 1 tháng 1 năm 2013. Sau đó, cùng với "I Got a Boy", nhóm cũng biểu diễn bài hát này trên M! Countdown của Mnet, Music Bank của KBS, Music Core của MBC và Inkigayo của SBS lần lượt vào các ngày 3, 4, 5 và 6 tháng 1 năm 2013.

**Doanh số**
Sau khi được phát hành, "Dancing Queen" nhanh chóng đứng đầu tất cả các bảng xếp hạng âm nhạc trực tuyến của Hàn Quốc. Chỉ trong vòng một ngày, bài hát đã bán được 138,344 bản, sau đó lọt vào vị trí thứ 7 trên bảng xếp hạng Gaon Download Chart, và thứ 11 trên bảng xếp hạng Gaon Singles Chart trong tuần đầu tiên. Bài hát cũng đạt vị trí thứ 65 trên bảng xếp hạng Gaon Streaming Chart. "Dancing Queen" xuất hiện lần đầu tiên trên bảng xếp hạng K-Pop Hot 100 ở vị trí thứ 2. Một tuần sau, bài hát chiếm vị trí đầu bảng trên cả hai bảng xếp hạng Gaon Singles và Download.

**Bảng xếp hạng**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Video âm nhạc của "Dancing Queen" trên YouTube
Thể loại:Đĩa đơn năm 2012
Thể loại:Bài hát của Girls' Generation
Thể loại:Bài hát Hàn Quốc
Thể loại:Bài hát tiếng Triều Tiên
Thể loại:Bài hát nhạc soul
Thể loại:Đĩa đơn quán quân Gaon Digital Chart
Thể loại:Đĩa đơn của SM Entertainment
Đại bàng Mã Lai

Đại bàng Mã Lai (tên khoa học Ictinaetus malaiensis), là một loài chim săn mồi duy nhất thuộc chi Ictinaetus. Chúng sống ở vùng núi rừng nhiệt đới của châu Á, được nhận biết rất dễ khi chúng bay với hình ảnh cánh dài, xòe giống như những "ngón tay" dài, chân màu vàng, tương phản với màu lông đen đặc trưng.

**Phân bố**
Hình ảnh một con đại bàng đen khi bay
Chúng sống ở vùng rừng có độ che phủ lớn tại các khu vực núi cao của châu Á từ phía Tây dãy Himalaya qua Nepal tới Đông bắc Murree, Tây Ghats sang Aravalli ở bán đảo Ấn Độ, Sri Lanka. Ngoài ra là khu vực Miến Điện, Nam Trung Quốc (Vân Nam, Phúc Kiến, Đài Loan) và bán đảo Mã Lai cũng thấy sự xuất hiện của loài này.

**Mô tả**
Đây là loài chim ăn thịt dài khoảng 70 – 80 cm, có bộ lông màu đen đặc trưng cùng bàn chân màu vàng. Cánh rộng dài qua cả chóp đuôi, lông đuôi nhạt hơn, móng vuốt dài và ít cong hơn so với các loài đại bàng khác. Khi bay, chúng bay với tốc độ chậm.
Thức ăn của chúng là động vật có vú, chim và trứng. Chúng làm tổ từ giữa tháng giêng tới tháng tư, trên cây cao và đẻ từ 1 - 2 trứng.

**Phân loài**
 Ictinaetus malaiensis perniger - Ấn Độ, Nepal, Bhutan và Sri Lanka.- Ictinaetus malaiensis malaiensis - Myanmar tới miền nam Trung Quốc, Đông Nam Á tới Indonesia.

**Phát sinh chủng loài**
Ba loài đại bàng đốm trong chi Clanga (trước đây từng gộp trong Aquila) tạo thành một nhánh có quan hệ chị em với Lophaetus occipitalis và Ictinaetus malaiensis. Lophaetus occipitalis đôi khi cũng từng được gộp trong Ictinaetus như là Ictinaetus occipitalis.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Ictinaetus malaiensis- Ictinaetus malaiensis-  Internet Bird Collection-  Call and sonogram date = ngày 15 tháng 6 năm 2009
M
Thể loại:Đại bàng
Thể loại:Chim châu Á
Thể loại:Chim Ấn Độ
Thể loại:Chim Pakistan
Thể loại:Chim Đông Nam Á
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1822
M
Thể loại:Chim Nepal
Motorlet M-701

M-701 là loại động cơ máy bay tuốc bin phản lực do công ty Motorlet tại Tiệp Khắc thiết kế để trang bị trên các máy bay huấn luyện Aero L-29 của hầu hết các nước thuộc khối Warszawa. Đây là động cơ phản lực đầu tiên được phát triển tại Tiệp Khắc. Có khoảng 9020 động cơ đã được chế tạo.
M-701 đã được chứng minh là rất đáng tin cậy trong các vùng khí hậu khác nhau và chi phí bảo dưỡng thấp. Trong suốt lịch sử của ngành công nghiệp hàng không Tiệp Khắc, M-701 là động cơ thành công nhất.

**Phát triển**
Việc ra đời của các máy bay phản lực vào đầu những năm 1950 dẫn tới yêu cầu về các loại máy bay huấn luyện cũng phải có động cơ phản lực. Vì thế Bộ Quốc phòng Tiệp Khắc đã đưa ra yêu cầu về một loại động cơ phản lực đáp ứng được các yêu cầu vào nửa cuối những năm 1950. Ban đầu nhà thiết kế dự tính động cơ sẽ chỉ có sáu giai đoạn tuy nhiên thiết kế đã được thay đổi một chút vào năm 1956 do một hội nghị của kỹ sư hàng không của Liên Xô khi đến thăm Tiệp Khắc đã nói rằng nên thêm giai đoạn nén ly tâm vì nó giúp động cơ ít bị ảnh hưởng bởi bụi đất và kinh nghiệm này có được do nhiều sân bay của Liên Xô khi đó là một bãi đất trống không có đường băng.
Năm 1956, sau khi tham khảo ý kiến những người đại diện của không quân Liên Xô về thiết kế máy bay huấn luyện thì máy bay C-29 (sau này được gọi là L-29) sẽ không những là máy bay huấn luyện mà nó còn có thể đáp xuống các bãi đất. Việc này yêu cầu một số thay đổi trong thiết kế nhưng không ảnh hưởng nhiều đến các yêu cầu của bộ quốc phòng và thiết kế mới đã được phê duyệt vào tháng 3 năm 1957. Một máy nén xuyên tâm được thêm vào để nó ít chịu ảnh hưởng bởi môi trường.
Nguyên mẫu đầu tiên được hoàn tất vào tháng 9 năm 1958 và được gắn vào máy bay ném bom Il-28 để bay thử nghiệm. Chiếc L-29 được gắn động cơ M-701 bay thử lần đầu vào tháng 7 năm 1960. Và bộ quốc phòng hoàn tất việc kiểm tra vào tháng 3 năm 1961 sau đó phê duyệt để trang bị cho các máy bay trong lực lượng không quân Tiệp Khắc. Các thử nghiệm chuyên sâu hơn được thực hiện tại Liên Xô. Động cơ đã giành được chiến thắng quan trọng một cuộc so sánh tại Liên Xô giữa các máy bay L-29, TS-11 và Yak-32 để được chế tạo hàng loạt và giúp L-29 trở thành máy bay huấn luyện tiêu chuẩn của khối Warszawa.

**Liên kết ngoài**
http://www.leteckemotory.cz/motory/m701/
*http://articles.janes.com/articles/Janes-Aero-Engines/Walter-Motorlet-M701-Czech-Republic.html date=2012-08-14 
Thể loại:Động cơ máy bay
Thể loại:Động cơ tuốc bin phản lực
Công thức Bellard

Công thức Bellard là công thức được chỉnh sửa từ công thức Bailey-Borwein-Plouffe. Công thức này được dùng để tính ra chữ số thứ n trong số Pi theo hệ nhị phân. Nó nhanh hơn 43% so với công thức Bailey-Borwein-Plouffe.
Công thức này được sử dụng trong dự án tính toán phân tán PiHex.
Công thức được khám phá bởi Fabrice Bellard vào năm 1997.

**Công thức**
 

**Chú thích**
Thể loại:Giới thiệu năm 1997
Hành tinh khỉ (phim 2001)

Hành tinh khỉ là một bộ phim khoa học viễn tưởng của Mỹ, được sản xuất năm 2001, dựa trên tiểu thuyết cùng tên của Pierre Boulle và là phần làm lại của bộ phim năm 1968 Hành Tinh Khỉ. Tim Burton là đã diễn của phim, cùng với các ngôi sao Mark Wahlberg, Tim Roth, Helena Bonham Carter, Michael Clarke Duncan, Paul Giamatti, and Estella Warren. Đây là câu chuyện về một phi hành gia tên Leo Davidson bị sự cố phải hạ cánh bất ngờ xuống một hành tinh kì lạ, nơi có loài Khỉ thông minh. Các con khỉ đối xử với con người như nô lệ, nhưng nhờ sự giúp đỡ của một cô khỉ cái tên Ari, Leo bắt đầu làm thay đổi mọi chuyện.

**Đọc thêm**
 chú thích sách | author=William Thomas Quick |title=Planet of the Apes | url=https://archive.org/details/planetofapes00quic | others=Novelization of the film |format=Mass Market Paperback |date=ngày 31 tháng 7 năm 2001|publisher=HarperCollins |isbn=978-0-06-107635-0 - isbn=978-1-55704-487-7 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Planet of the Apes- Planet of the Apes- Planet of the Apes- Planet of the Apes-  Mark Wahlberg Explains Why His 'Planet Of The Apes' Reboot Failed date=2012-04-20 
Thể loại:Phim của 20th Century Fox
Thể loại:Phim khoa học viễn tưởng Mỹ
Thể loại:Phim làm lại
Thể loại:Phim quay tại California
Thể loại:Phim đề tài du hành thời gian
Thể loại:Phim Mỹ
Thể loại:Nhạc nền phim của Danny Elfman
Thể loại:Phim quay tại Hawaii
Thể loại:Phim hậu tận thế
Thể loại:Phim khoa học viễn tưởng thập niên 2000
Thể loại:Phim quay ở Sydney
Thể loại:Phim lấy bối cảnh năm 2029
Công tử Bạc Liêu (định hướng)

Dân gian từ hiện nay khi nhắc tới câu "công tử Bạc Liêu" thì có thể chỉ:- Biệt danh của Trần Trinh Huy- Bộ phim tiểu sử chính kịch của Việt Nam ra mắt năm 2024 được đạo diễn bởi Lý Minh Thắng với sự tham gia diễn xuất của Song Luân, NSƯT Thành Lộc, Kaity Nguyễn, NS Thanh Thủy, NSƯT Hữu Châu, NS Kiều Mai Lý, Hoa hậu Đoàn Thiên Ân, Công Dương và Hứa Minh Đạt.- hay nhắc tới những người giàu có và ăn chơi nổi tiếng nhất nước Việt Nam thời đó làm một ví dụ điển hình: Nhóm các công tử Bạc Liêu
Wat Xieng Thong

Wat Xieng Thong
Wat Xieng Thong hay chùa Xiêng Thoong là một trong những ngôi chùa cổ nhất và là ngôi chùa quan trọng nhất của thành phố Luang Prabang tại Lào. Ngôi chùa nằm ở ngã ba sông Mê Kông và sông Nậm Khăn (hoặc Nậm Khan). Ngôi chùa được tạo dựng dưới triều vua Setthathirat năm 1559-1560. Tên gọi Wat Xieng Thong có nghĩa là chùa của thành phố vàng.
Từ cổng ra vào, bên trái là một đền nhỏ, bên trong là cỗ xe của hoàng gia. Chiếc xe đồ sộ, nổi bật với sắc vàng và được trang trí bằng 5 rắn thần Naga. Cỗ xe này đã được vua Sisavong sử dụng vào năm 1960.
Là ngôi chùa đẹp và quan trọng nhất của Luang Prabang với lối kiến trúc đặc thù Lào, mái cong cong buông xuống gần mặt đất. Wat Xieng Thong là ngôi chùa chính bao quanh là những miếu đường nhỏ có cùng một lối kiến trúc, hợp thành một cảnh quan đẹp đẽ.
Từ ngoài vào trong, trên các tường ta thấy cơ man phù điêu, điêu khắc, chạm trỗ công phu, sắc sảo nội dung dựa theo Phật tích. Nội thất của Wat Xiêng Thoong phải kể là tuyệt tác. Mỗi miếu đường cũng vậy. Mặt sau Wat, trên tường có họa một cây nhân sinh, màu đỏ cam.
Mỗi năm, vào dịp Bunpimay (Tết Lào) mọi chức sắc trong giáo hội Phật giáo Lào cũng như quan chức trong chính quyền tại Luang Prabang đều hội tụ về chùa Xiêng Thoong hành lễ chào mừng năm mới, rước tượng Prabang từ Bảo Tàng Viện về an vị trong sân Wat Xieng Thong, mọi người cùng tắm tượng Phật Prabang bằng nước hoa đại suốt một ngày, biểu hiện lòng sùng tín đối với Phật giáo.
File:The_main_building_of_Wat_Xieng_Thong_(14418933217).jpg
File:Buddhist_monks_cleaning_the_yard_at_Wat_Xieng_Thong_temple.jpg
File:Budhism_in_LBP_(1489789275).jpg
File:Wat_Xieng_Thong.jpg
File:Luang Prabang Views... (LAOS) (6689957819).jpg
File:Parting_shot_of_the_sanctum_sanctorum_of_Wat_Xieng_Thong_(14418707248).jpg|Tượng Phật bên trong
File:Buddha_Statues_-_Wat_Xieng_Thong_-_Luang_Prabang_-_Laos.JPG
File:Le_Vat_Xieng_Thong_(Luang_Prabang)_(4336602669).jpg|Các tòa nhà phụ

**Tham khảo**
Thể loại:Chùa Lào
Thể loại:Louangphabang
Trịnh Vỉ

Công tử Vỉ (chữ Hán: 公子亹; trị vì: 695 TCN – 694 TCN), tên Vỉ (亹) hoặc Vỉ (斖), là vị vua thứ sáu của nước Trịnh – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc. Dã xưng Tử Vỉ (子亹), Trịnh tử Vỉ (郑子亹).
Công tử Vỉ là con trai của Trịnh Trang công – vị vua thứ ba của nước Trịnh, em của Trịnh Chiêu công và Trịnh Lệ công – vua thứ 4 và thứ năm của nước Trịnh.

**Lên ngôi và bị hại**
Tháng 10 năm 695 TCN, đại phu nước Trịnh là Cao Cừ Di vốn có hiềm khích với vua anh Trịnh Chiêu công, bèn nhân lúc Trịnh Chiêu công đi tế lễ sai người ám sát giết chết Trịnh Chiêu công. Người nước Trịnh muốn đón Trịnh Lệ công (cũng là anh của Trịnh Vỉ) về phục ngôi, nhưng Cao Cừ Di và Tế Trọng không nghe, lập công tử Vỉ lên làm vua.
Tháng 7 năm 694 TCN, Trịnh Vỉ lên ngôi được 7 tháng, Tề Tương công hội chư hầu ở đất Thủ Chỉ, triệu Trịnh Vỉ đến hội. Trịnh Vỉ định cùng Cao Cừ Di và Tế Trọng chuẩn bị đi sứ. Tế Trọng sợ Trịnh Lệ công từ đất Lịch đem quân về đánh, khuyên không nên đi nhưng ông không nghe, vì sợ nước Tề mạnh, sẽ thống suất chư hầu đến đánh mình. Tế Trọng sợ bị vạ lây, xưng bệnh không đi.
Trịnh Vỉ và Cao Cừ Di đến đất Thủ Chi, nhưng không chịu tạ vua Tề. Tề Tương công tức giận lén đặt phục binh, sai quân xông vào bắt Trịnh Vỉ và Cao Cừ Di. Để trị tội sát hại Trịnh Chiêu công, Tề Tương công giết chết ông và phanh thây Cao Cừ Di. Tế Trọng ở nước Trịnh nghe tin, lập em ông là công tử Anh đang ở nước Trần về nối ngôi.
Trịnh Vỉ chỉ ở ngôi được 7 tháng.

**Xem thêm**
Trịnh Chiêu công
*Trịnh Tử Anh
*Tề Tương công

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Trịnh thế gia
**Tề Thái công thế gia- Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Trịnh
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 694 TCN
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ cho Album Pop/Rock được yêu thích nhất

Giải thưởng Âm nhạc Mỹ cho hạng mục Album Pop được yêu thích nhất bắt đầu được trao tặng kể từ năm 1974.
Hạng mục này tôn vinh những album Pop xuất sắc của năm trước đó (từ 2003 trở đi khi các giải thưởng đã được trao vào tháng 11 cùng năm).
Nghệ sĩ giành chiến thắng nhiều nhất trong hạng mục này là Michael Jackson, với ba lần đoạt giải.

**Winners and nominees**

**1970s**

**1980s**

**1990s**

**2000s**

**2010s**
Năm
Nghệ Sĩ
Album
Ghi Chú
American Music Awards of 2010|2010(38th)
Justin Bieber
My World 2.0

Eminem
Recovery
Katy Perry
Teenage Dream
American Music Awards of 2011|2011(39th)
Adele
21

Lady Gaga
Born This Way
Rihanna
Loud
American Music Awards of 2012|2012(40th)
Justin Bieber
Believe

Maroon 5
Overexposed
Nicki Minaj
Pink Friday: Roman Reloaded
One Direction
Up All Night
American Music Awards of 2013|2013(41st)
One Direction
Take Me Home

Taylor Swift
Red
Justin Timberlake
The 20/20 Experience
American Music Awards of 2014|2014(42nd)
One Direction
Midnight Memories

Lorde
Pure Heroine
Katy Perry
Prism
American Music Awards of 2015|2015(43rd)
Taylor Swift
1989

Ed Sheeran
×
Sam Smith
In the Lonely Hour
American Music Awards of 2016|2016(44th)
Justin Bieber
Purpose

Adele
25
Drake
Views
American Music Awards of 2017|2017(45th)
Bruno Mars
24K Magic

Drake
More Life
The Weeknd
Starboy
American Music Awards of 2018|2018(46th)
Taylor Swift
Reputation

Drake
Scorpion
Ed Sheeran
÷
American Music Awards of 2019|2019(47th)
Taylor Swift
Lover

Billie Eilish
When We All Fall Asleep, Where Do We Go?
Ariana Grande
Thank U, Next

**2020s**
Năm
Nghệ Sĩ
Album
Ghi Chú
American Music Awards of 2020|2020(48th)
Harry Styles
Fine Line

Taylor Swift
Folklore
The Weeknd
After Hours
American Music Awards of 2021|2021(49th)
Taylor Swift
Evermore

Ariana Grande
Positions
The Kid Laroi
F*ck Love
Dua Lipa
Future Nostalgia
Olivia Rodrigo
Sour
American Music Awards of 2022|2022(50th)
Adele
30
Bad Bunny
Un Verano Sin Ti
Beyoncé
Renaissance
Harry Styles
Harry's House
Taylor Swift
Red (Taylor's Version)
The Weeknd
Dawn FM

**Kỷ lục**

**Chiến thắng nhiều nhất**
 Thắng 4 lần- Taylor Swift
 Thắng 3 lần- Justin Bieber- Michael Jackson
 Thắng 2 lần- Eagles- Whitney Houston- Olivia Newton-John- One Direction

**Đề cử nhiều nhất**
 Đề cử 7 lần- Taylor Swift
 Đề cử 5 lần- Eagles- Michael Jackson
 Đề cử 3 lần- Justin Bieber- Mariah Carey- Fleetwood Mac- Janet Jackson- Elton John- One Direction- Justin Timberlake

**Tham khảo**
Thể loại:Giải thưởng Âm nhạc Mỹ
Thể loại:Khởi đầu năm 1974 ở Hoa Kỳ
Thể loại:Giải thưởng thành lập năm 1974
Thể loại:Giải thưởng nhạc rock
Trịnh tử

Trịnh tử Anh (chữ Hán: 鄭子嬰; trị vì: 694 TCN – 681 TCN), tên Anh (嬰), tên chữ Tử Nghi (子儀), là vị vua thứ bảy của nước Trịnh – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc. Thường gọi là Tử Nghi (子儀), Trịnh tử (鄭子) hoặc Trịnh tử Anh (鄭子嬰).
Công tử Anh là con trai của Ung thị nước Tống và Trịnh Trang công – vị vua thứ ba của nước Trịnh, em của Trịnh Chiêu công – vị vua thứ tư của nước Trịnh, Trịnh Lệ công – vị vua thứ năm của nước Trịnh và Trịnh Vỉ – vị vua thứ sáu của nước Trịnh. Phu nhân là Trần Qui, nữ công tộc họ Qui nước Trần.

**Sự nghiệp**
Năm 694 TCN, vua anh Trịnh Vỉ và đại phu Cao Cừ Di bị Tề Tương công lừa đến hội ở Thủ Chỉ rồi giết chết, đại phu Tế Trọng đón công tử Anh đang làm con tin ở nước Trần về lập làm vua.
Năm 691 TCN, Tề Tương công đánh nước Kỷ (紀), Lỗ Trang công mời công tử Anh đến hội bàn nên cứu Kỉ, nhưng công tử Anh từ chối, cuối cùng Tề Tương công tiêu diệt nước Kỉ, Trịnh tử Anh sợ bị Tề đánh, lại giảng hoà với Tề.
Năm 682 TCN, Tế Trọng qua đời, anh ông là Trịnh Lệ công đang ở đất Lịch muốn phục ngôi bèn tập hợp quân chuẩn bị chiếm lại nước Trịnh. Năm 681 TCN, Trịnh Lệ công phát binh đánh Tử Anh, tướng Phó Hà bị bắt đã xin Lệ công thả mình và hứa sẽ đi giết công tử Anh, Lệ công nghe theo. Phó Hà trở về kinh giết chết công tử Anh cùng 2 người con ông và đón Lệ công phục ngôi. Trịnh Lệ công cho rằng Phó Hà là người bất trung bèn giết chết.
Trịnh Tử Anh ở ngôi được 15 năm.

**Xem thêm**
Trịnh Lệ công
*Trịnh Vỉ

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Trịnh thế gia
*Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh
*Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Trịnh
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 680 TCN
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ cho Album Đồng quê được yêu thích nhất

==Thập niên 2010**
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2012
**Carrie Underwood, Blown Away
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2011
**Taylor Swift, Speak Now
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2010
**Carrie Underwood, Play On

**Thập niên 2000**
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2009
**Taylor Swift, Fearless
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2008
**Carrie Underwood, Carnival Ride
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2007
**Carrie Underwood, Some Hearts
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2006
**Tim McGraw, Tim McGraw Reflected: Greatest Hits Vol. 2
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2005
**Tim McGraw, Live Like You Were Dying
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2004
**Toby Keith, Shock'N Y'all
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2003 (tháng 11)
**Toby Keith, Unleashed
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2003
**Dixie Chicks, Home
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2002
**Tim McGraw, Set This Circus Down
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2001
**Faith Hill, Breathe
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2000
**Garth Brooks, Double Live

**Thập niên 1990**
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1999
**Garth Brooks, Sevens
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1998
**George Strait, Carrying Your Love with Me
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1997
**George Strait, Blue Clear Sky
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1996
**Garth Brooks, The Hits
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1995
**Reba McEntire, Read My Mind
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1994
**Alan Jackson, A Lot About Livin' (And a Little 'Bout Love)
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1993
**Reba McEntire, For My Broken Heart
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1992
**Garth Brooks, No Fences
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1991
**Reba McEntire, Reba Live
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1990
**Randy Travis, Old 8x10

**Thập niên 1980**
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1989
**Randy Travis, Always & Forever
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1988
**Randy Travis, Always & Forever
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1987
**Alabama, Greatest Hits
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1986
**Alabama, 40-Hour Week
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1985
**Kenny Rogers, Eyes That See in the Dark
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1984
**Alabama, The Closer You Get...
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1983
**Willie Nelson, Always on My Mind
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1982
**Kenny Rogers, Greatest Hits
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1981
**Kenny Rogers, The Gambler
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1980
**Kenny Rogers, The Gambler

**Thập niên 1970**
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1979
**Kenny Rogers, Ten Years of Gold
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1978
**Dolly Parton, New Harvest, First Gathering
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1977
**Glen Campbell, Rhinestone Cowboy
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1976
**John Denver, Back Home Again
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1975
**Olivia Newton-John, Let Me Be There
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1974
**Charley Pride, A Sun Shiny Day

**Tham khảo**
Thể loại:Giải thưởng Âm nhạc Mỹ
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ cho Nam nghệ sĩ Pop/Rock được yêu thích nhất

Giải thưởng Âm nhạc Mỹ cho hạng mục Nam Nghệ sĩ Pop/Rock được Yêu thích Nhất bắt đầu được trao tặng kể từ năm 1974.
Hạng mục này tôn vinh những nam nghệ sĩ nhạc Pop/Rock xuất sắc của năm trước đó (từ 2003 trở đi khi các giải thưởng đã được trao vào tháng 11 cùng năm).
Có bốn nghệ sĩ giành được nhiều chiến thắng nhất trong hạng mục này, đó là Eric Clapton, Michael Bolton, Michael Jackson và Barry Manilow, với mỗi người ba lần giành được chiến thắng. Thêm vào đó, Michael Jackson là ca sĩ duy nhất giành được chiến thắng ở hạng mục này trong ba thập niên riêng biệt (1984, 1996, và 2009). Trong khi, Justin Bieber lại là nghệ sĩ trẻ nhất giành được danh hiệu này, khi ở tuổi 16.

**Chiến thắng và đề cử**

**1970s**

**1980s**

**1990s**

**2000s**

**2010s**

**2020s**

**Kỷ lục**

**Chiến thắng nhiều nhất**
 Thắng 4 lần- Justin Bieber
 Thắng 3 lần- Michael Bolton- Eric Clapton- Michael Jackson- Barry Manilow
 Thắng 2 lần- John Denver- Bruno Mars- Lionel Richie- Kid Rock- Kenny Rogers- Ed Sheeran- Will Smith- Justin Timberlake

**Đề cử nhiều nhất**
 Đề cử 7 lần- Michael Jackson
 Đề cử 6 lần- Justin Bieber
 Đề cử 5 lần- Michael Bolton- Drake- Elton John
; Đề cử 4 lần- Bryan Adams- Eric Clapton- Eminem- Billy Joel- Barry Manilow- Ed Sheeran- Usher
 Đề cử 3 lần- Lenny Kravitz- Bruno Mars- Lionel Richie- Kid Rock- Kenny Rogers- Will Smith- The Weeknd- Justin Timberlake

**Tham khảo**
Thể loại:Giải thưởng Âm nhạc Mỹ
Mỹ
Mỹ
Thể loại:Giải thưởng thành lập năm 1974
Thể loại:Khởi đầu năm 1974 ở Hoa Kỳ
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ cho Nam nghệ sĩ Đồng quê được yêu thích nhất

Giải thưởng Âm nhạc Mỹ cho hạng mục Nam nghệ sĩ Đồng quê được Yêu thích Nhất bắt đầu được trao tặng kể từ năm 1974.
Hạng mục này tôn vinh những nam nghệ sĩ nhạc Đồng quê xuất sắc của năm trước đó (từ 2003 trở đi khi các giải thưởng đã được trao vào tháng 11 cùng năm).
Nghệ sĩ giành chiến thắng nhiều nhất trong hạng mục này là Garth Brooks với 8 lần thắng cuộc.

**Thập niên 2010**
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2011
**Blake Shelton
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2010
**Brad Paisley

**Thập niên 2000**
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2009
**Keith Urban
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2008
**Brad Paisley
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2007
**Toby Keith
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2006
**Toby Keith
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2005
**Tim McGraw
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2004
**Toby Keith 
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2003 (tháng 11)
**Tim McGraw
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2003
**Tim McGraw
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2002
**Tim McGraw
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2001
**Tim McGraw
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2000
**Garth Brooks

**Thập niên 1990**
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1999
**Garth Brooks
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1998
**George Strait
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1997
**Garth Brooks
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1996
**Garth Brooks
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1995
**Garth Brooks
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1994
**Garth Brooks
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1993
**Garth Brooks
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1992
**Garth Brooks
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1991
**George Strait
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1990
**Randy Travis

**Thập niên 1980**
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1989
**Randy Travis
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1988
**Randy Travis
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1987
**Willie Nelson
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1986
**Willie Nelson
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1985
**Kenny Rogers
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1984
**Willie Nelson
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1983
**Kenny Rogers
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1982
**Willie Nelson
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1981
**Kenny Rogers
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1980
**Kenny Rogers

**Thập niên 1970**
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1979
**Kenny Rogers
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1978
**Conway Twitty
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1977
**Charley Pride
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1976
**John Denver
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1975
**Charlie Rich
*Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 1974
**Charley Pride

**Tham khảo**
Thể loại:Giải thưởng Âm nhạc Mỹ
Trịnh Định công

Trịnh Định công (chữ Hán: 鄭定公; trị vì: 529 TCN–514 TCN), tên thật là Cơ Ninh (姬寧), là vị vua thứ 17 của nước Trịnh – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Cơ Ninh là con trai của Trịnh Giản công – vị vua thứ 16 của nước Trịnh. Năm 530 TCN, Trịnh Giản công mất, Cơ Ninh lên làm vua, tức Trịnh Định công.
Mùa thu năm 529 TCN, Trịnh Định công sang nước Tấn, yết kiến Tấn Chiêu công và dự hội chư hầu do nước Tấn tổ chức tại Bình Khưu.
Cùng năm đó, Sở Linh vương bị em là Khí Tật giết để giành ngôi tức Sở Bình vương. Sở Bình vương đem những đất Sở Linh vương đã lấn chiếm trước đây trả lại cho nước Trịnh.
Năm 522 TCN, Sở Bình vương muốn giết thế tử Kiến (để lập con nhỏ là Trân làm thái tử), thế tử Kiến bỏ trốn sang nước Trịnh. Trịnh Định công cho ở nhờ.
Năm 520 TCN, thái tử Kiến nước Sở mưu cùng nước Tấn tập kích đánh úp chiếm nước Trịnh. Trịnh Định công phát hiện ý định, bèn giết chết Kiến. Con Kiến là công tôn Thắng cùng thủ hạ Ngũ Viên chạy trốn sang nước Ngô.
Năm 519 TCN, Trịnh Định công sang nước Tấn. Nước Tấn và nước Trịnh cùng hợp binh dẹp loạn nhà Chu, dẹp vương tử Triều, đưa Chu Kính Vương lên ngôi.
Năm 514 TCN, Trịnh Định công qua đời. Ông ở ngôi 16 năm. Con ông là Cơ Mãi lên kế vị, tức Trịnh Hiến công.

**Xem thêm**
Trịnh Giản công
*Trịnh Hiến công

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Trịnh thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới- Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 5, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Trịnh
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 514 TCN
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ cho Nữ nghệ sĩ Pop/Rock được yêu thích nhất

Giải thưởng Âm nhạc Mỹ cho hạng mục Nữ nghệ sĩ Pop được Yêu thích Nhất bắt đầu được trao tặng kể từ năm 1974.
Hạng mục này tôn vinh những nữ nghệ sĩ nhạc Pop xuất sắc của năm trước đó (từ 2003 trở đi khi các giải thưởng đã được trao vào tháng 11 cùng năm).
Nghệ sĩ giành chiến thắng nhiều nhất trong hạng mục này là Taylor Swift, với sáu lần thắng.

**Chiến thắng và đề cử**

**1970s**

**1980s**

**1990s**

**2000s**

**2010s**

**2020s**

**Kỷ lục**

**Chiến thắng nhiều nhất**
 Thắng 6 lần- Taylor Swift
 Thắng 4 lần- Whitney Houston- Olivia Newton-John
 Thắng 3 lần- Mariah Carey
 Thắng 2 lần- Paula Abdul- Pat Benatar- Sheryl Crow- Celine Dion- Lady Gaga- Janet Jackson- Katy Perry- Linda Ronstadt

**Đề cử nhiều nhất**
 Đề cử 10 lần- Mariah Carey
 Đề cử 7 lần- Whitney Houston- Taylor Swift
 Đề cử 6 lần- Celine Dion- Janet Jackson- Madonna- Olivia Newton-John- Linda Ronstadt
 Đề cử 5 lần- Lady Gaga- Rihanna- Barbra Streisand
 Đề cử 4 lần- Katy Perry- Helen Reddy

**Tham khảo**
Thể loại:Giải thưởng Âm nhạc Mỹ
Mỹ
Mỹ
Mỹ
Thể loại:Giải thưởng thành lập năm 1974
Trịnh Hiến công

Trịnh Hiến công (chữ Hán: 鄭獻公; trị vì: 513 TCN–501 TCN), tên thật là Cơ Mãi (姬躉) hay Cơ Độn, là vị vua thứ 18 của nước Trịnh – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Cơ Mãi là con trai của Trịnh Định công – vị vua thứ 17 của nước Trịnh. Năm 514 TCN, Trịnh Định công qua đời, Cơ Mãi lên làm vua, tức Trịnh Hiến công.
Tháng 3 năm 506 TCN, Trịnh Hiến công đi hội chư hầu cùng các nước Tấn, Tống, Lỗ, Sái, Vệ, Trần, Tào, Hứa, Cử, Tiết, Kỷ, Tiểu Châu, Đằng tại Thiệu Lăng bàn đánh nước Sở vì Sở ức hiếp bắt giam Sái Chiêu hầu. Nhưng hai tướng Tấn cũng muốn đòi tiền hối lộ của nước Sái, Sái Chiêu hầu từ chối. Vì vậy quân Tấn đóng một thời gian rồi từ tạ Sái Chiêu hầu về nước. Từ đó nước Tấn mất tín nhiệm bá chủ với chư hầu.
Năm 504 TCN, Lỗ Định công mang quân đánh Trịnh, chiếm đất Khuông, rồi lấy của cải cướp được ở Trịnh nộp cho nước Tấn bá chủ.
Năm 502 TCN, đại phu nước Tấn là Phạm Ưởng lại cầm quân sang đánh nước Trịnh rồi sang đánh nước Vệ. Trịnh Hiến công bèn cùng Vệ Linh công họp ở Khúc Bộc thề cùng liên minh.
Năm 501 TCN, Trịnh Hiến công qua đời. Ông ở ngôi 13 năm. Con ông là Cơ Thắng lên kế vị, tức Trịnh Thanh công.

**Xem thêm**
Trịnh Thanh công
*Trịnh Định công

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Trịnh thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới- Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 5, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Trịnh
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 501 TCN