Trận Glorieta Pass

Trận Glorieta Pass, diễn ra từ ngày 26 cho đến ngày 28 tháng 3 năm 1862, tại Lãnh thổ New Mexico, là trận đánh quyết định của Chiến dịch New Mexico thời Nội chiến Hoa Kỳ. Được một số tác giả mệnh danh là "Gettysburg của miền Tây" (một cái tên "phù hợp với nhà viết tiểu thuyết hơn là nhà sử học" ), trận Glorietta Pass là mối đe dọa lớn cuối cùng của miền Nam đến quyền kiểm soát của miền Bắc tại miền Tây Nam Hoa Kỳ. Nó được dự kiến như là một đòn giáng trí mạng của các lực lượng Liên minh miền Nam nhằm xâm phạm lãnh thổ của Liên bang miền Bắc tại miền Tây dọc theo chân dãy núi Rocky. Trận chiến đã xảy ra tại đèo Glorieta Pass ở dãy núi Sangre de Cristo tại nơi mà ngày nay là New Mexico, và là một sự kiện quan trọng trong lịch sử Lãnh thổ New Mexico thời Nội chiến Hoa Kỳ.
Vào ngày 26 tháng 3, một cuộc đụng đổ nhỏ diễn ra giữa các lực lượng tiên phong của hai bên, và đến ngày 28 tháng 3 thì trận đánh chính bùng nổ. Mặc dù quân miền Nam đã đánh bật được quân miền Bắc qua đèo, họ buộc phải triệt thoái khi đoàn xe tiếp tế của miền Nam bị tiêu diệt và phần lớn ngựa và lừa của họ bị giết hoặc là bị xua đuổi. Cuối cùng, quân đội miền Nam đã rút lui hoàn toàn khỏi Lãnh thổ New Mexico về Arizona thuộc Liên minh và sau đó là Texas. Như vậy, trận Glorieta Pass đã trở thành đỉnh điểm của chiến dịch.

**Chú thích**

**Tham khảo**
  National Park Service battle description date = ngày 30 tháng 12 năm 2004- The Battle of Glorieta Pass date = ngày 15 tháng 9 năm 2006 from the University of San Diego history department-  location = Des Moines, Iowa - Frazier, Donald S. Blood and Treasure: The Confederate Empire in the Southwest. College Station, Texas: Texas A & M University Press, 1995. ISBN 978-0-89096-639-6- Josephy, Jr., Alvin M. The Civil War in the American West. New York: Alfred A. Knopf, 1991. ISBN 0-394-56482-0-  isbn = 0-8263-0631-4 - Whitlock, Flint. Distant Bugles, Distant Drums: The Union Response to the Confederate Invasion of New Mexico. Boulder Colorado: University Press of Colorado, 2006. ISBN 978-0-87081-835-6-  location = Washington, DC -  isbn = 0-9754923-4-9 

**Đọc thêm**
 Alberts, Don. The Battle of Glorieta: Union Victory in the West. Texas A&M University Press, 1996. ISBN 0-89096-825-X.- Edrington, Thomas. The Battle of Glorieta Pass: A Gettysburg in the West, March 26–28, 1862. University of New Mexico Press, 1998. ISBN 0-8263-1896-7.- Nagle, P. G. Glorieta Pass a novel. New York: Forge, 1999. ISBN 0-312-86548-1.- Scott, Robert. "Glory, Glory, Glorieta: The Gettysburg of the West." Johnson Books, 1992. ISBN 1-55566-098-3.- Simmons, Mark. "The Battle at Valley's Ranch: First account of the Gettysburg of the West, 1862." San Pedro Press, 1987. ISBN 0-943369-00-2.- Whitford, William. "Battle of Glorieta Pass: The Colorado Volunteers in the Civil War." Rio Grande Press, 1990. ISBN 0-87380-171-7.- John Stewart Bowman,  The World almanac of the American West, World Almanac, 1986. ISBN 0886872731.

**Liên kết ngoài**
 The Battle of Glorieta Pass: A Shattered Dream, a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan- Glorieta and Raton Passes: Gateways to the Southwest, a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan- On this date in Civil War history – Battle of Glorieta Pass date=2023-06-24 
Glorieta Pass
Glorieta Pass
Thể loại:Colorado trong Nội chiến Hoa Kỳ
Thể loại:New Mexico trong Nội chiến Hoa Kỳ
Thể loại:Lãnh thổ New Mexico
Thể loại:Lịch sử Hạt Santa Fe, New Mexico
Thể loại:Lịch sử Hạt San Miguel, New Mexico