Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Cải bắp cuốn

Một món bắp cải cuốn
Cải bắp cuốn là một món ăn bao gồm bắp cải nấu chín lá quấn quanh một số loại nhân. Nó là món ăn phổ biến với các món ăn dân tộc ở Balkan và các khu vực của châu Âu và Trung Đông cũng như Phần Lan và Thụy Điển.
Tại châu Âu, nhân để cuốn theo truyền thống là thịt, thường là thịt bò, thịt cừu, hoặc thịt lợn và được ướp với tỏi, hành tây và gia vị. Ngũ cốc như gạo và lúa mạch, trứng, nấm, và các loại rau thường cũng được làm nhân. Lá cải bắp ngâm thường được sử dụng làm lớp vỏ cuốn, đặc biệt là ở Đông Nam Âu. Ở châu Á, nấm hải sản, đậu phụ và nấm hương (shiitake) cũng có thể được sử dụng và bắp cải Trung Quốc thường được sử dụng làm vỏ cuốn.
Lá bắp cải nhồi với nhồi nhân sau đó được nướng, nấu hoặc hấp trong một nồi được kín và thường ăn nóng, thường đi kèm với sốt. Nước sốt rất khác nhau của các món ăn. Luôn luôn ở Thụy Điển và đôi khi ở Phần Lan, món cuốn cải bắp được ăn với mứt việt quất, có vị ngọt và chua. Ở Đông Âu, nước sốt cà chua hoặc kem chua không là điển hình. Tại Liban, nó là một món phổ biến, cải bắp nhồi với cơm và thịt băm nhỏ và chỉ có cuộn nhỏ bằng điếu xì gà. Nó thường được ăn với sữa chua và một loại dấm dầu ôliu và chanh ướp với tỏi và bạc hà khô.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Bắp cải cuốn thịt sốt cà chua
Thể loại:Ẩm thực Áo
Thể loại:Ẩm thực Argentina
Thể loại:Ẩm thực Chile
Thể loại:Ẩm thực Cộng hòa Séc
Thể loại:Ẩm thực Phần Lan
Thể loại:Ẩm thực Đức
Thể loại:Ẩm thực Hungary
Thể loại:Ẩm thực Nhật Bản
Thể loại:Ẩm thực Litva
Thể loại:Ẩm thực Moldova
Thể loại:Ẩm thực Ba Lan
Thể loại:Ẩm thực România
Thể loại:Ẩm thực Thụy Điển
Thể loại:Ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Ẩm thực Ukraina
Thể loại:Ẩm thực Việt Nam
Thể loại:Ẩm thực Slovakia
Thể loại:Ẩm thực Azerbaijan
Thể loại:Ẩm thực Nga
Thể loại:Ẩm thực Trung Quốc
Thể loại:Ẩm thực Armenia
Thể loại:Ẩm thực Bulgaria
Thể loại:Ẩm thực Ả Rập
Thể loại:Ẩm thực Belarus
Thể loại:Ẩm thực Croatia
Thể loại:Ẩm thực Israel
Thể loại:Ẩm thực Do Thái
Thể loại:Ẩm thực Jordan
Thể loại:Ẩm thực Triều Tiên
Thể loại:Ẩm thực Liban
Thể loại:Ẩm thực Levant
Thể loại:Ẩm thực Palestine
Thể loại:Ẩm thực Slav
Thể loại:Ẩm thực Syria
Thể loại:Loại thực phẩm
Tống Thương công

Tống Thương công (chữ Hán: 宋殤公; 750 TCN-711 TCN), tên thật là Tử Di (子夷), là vị vua thứ 15 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

**Thân thế**
Tống Thương công là con thứ của Tống Tuyên công – vua thứ 13 nước Tống. Cha ông truyền ngôi cho chú là Mục công mà không nhường ngôi cho ông. Khi Mục công sắp mất, nhớ ơn cha ông, bèn truyền ngôi cho ông chứ không truyền cho con mình là công tử Phùng. Năm 719 TCN, Mục công mất, Tử Dữ Di lên nối ngôi, tức là Tống Thương công.
Người em họ Tử Phùng bỏ trốn sang nước Trịnh, được Trịnh Trang công cho ở nhờ.

**Chiến tranh với nước Trịnh**
Vệ Châu Dụ mới giết Vệ Hoàn công giành ngôi, để lấy uy thế, bèn đề nghị Tống Thương công cùng đánh Trịnh. Tống Thương công lấy cớ Trịnh Trang công chứa chấp công tử Phùng nên nhất trí với Châu Dụ, cùng mời thêm nước Trần và nước Sái. Bốn nước cùng mang quân đánh Trịnh. Sau đó lại gọi thêm nước Lỗ, công tử Huy nước Lỗ mang quân đi hội. Quân 5 nước vây đất Đông Môn nước Trịnh một thời gian rồi gặt lúa lấy mang về nước.
Năm 718 TCN, nhân có người nước Chu đến tố cáo nước Tống lấn đất, Trịnh Trang công mang quân đánh Tống báo thù việc xâm lược năm trước. Hai bên đánh nhau bất phân thắng bại.
Tống Thương công chưa chịu ngừng chiến, mang quân vây đánh đất Trường Cát của nước Trịnh. Nhân lúc vua Trịnh đi đánh Trần, Tống Thương công đánh chiếm Trường Cát.
Năm 713 TCN, Trịnh Trang công cùng Tề Ly công và công tử Huy nước Lỗ hội binh đánh Tống. Quân Trịnh lần lượt đánh chiếm đất Cáo và đất Phòng của Tống, đều cho nước Lỗ. Tống Thương công liên minh với nước Vệ, nước Sái chống lại. Tháng 7 năm đó, vua Tống và vua Vệ lấy cớ tiến vào nước Đái – phụ dung của nước Trịnh - nhân tiện đánh nước Sái. Sau đó liên quân Tống-Vệ-Sái có bất hòa, Trịnh Trang công bèn tiến vào nước Đái, đánh bại liên quân Tống-Vệ-Sái.

**Bị giết**
Thái tể Hoa Đốc ra đường, thấy vợ Khổng Phủ Gia đẹp, nảy ý muốn chiếm đoạt. Tháng 2 năm 711 TCN Hoa Đốc mang quân tập kích nhà Khổng Phủ Gia, giết chết Phủ Gia. Tống Thương rất giận. Hoa Đốc sợ bị trị tội, bèn mang quân tấn công luôn vào cung, giết chết Tống Thương công.
Trịnh Trang công bèn họp các nước Lỗ, Tề, Trần cùng bàn về loạn nước Tống. Hoa Đốc bèn mang của đút lót cho cả bốn nước và xin đón công tử Phùng về nước làm vua. Trịnh Trang công và các chư hầu bằng lòng, cho Tử Phùng về nước lên ngôi, tức là Tống Trang công.
Tống Thương công làm vua được 9 năm.

**Xem thêm**
Tống Mục công
*Tống Trang công

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên Tống Vi Tử thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới- Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Tống
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 711 TCN
Tống Trang công

Tống Trang công (chữ Hán: 宋莊公;744 TCN-692 TCN, trị vì: 710 TCN-692 TCN), tên thật là Tử Duệ (子睿), là vị vua thứ 16 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

**Lưu vong và lên ngôi**
Tử Phùng là con của Tống Mục công – vua thứ 14 nước Tống. Năm 719 TCN, vua cha Mục công mất, nhớ tới ơn vua anh Tuyên công truyền ngôi cho mình, nên không truyền ngôi cho ông mà truyền ngôi cho con Tuyên công – tức anh họ Tử Phùng - là Tử Dữ Di lên nối ngôi, tức là Tống Thương công.
Tử Phùng bỏ chạy sang nước Trịnh, được Trịnh Trang công cho ở nhờ.
Năm 711 TCN, Thái tể Hoa Đốc giết chết Tư mã Khổng Phủ Gia để chiếm đoạt người vợ và tấn công luôn vào cung, giết chết Tống Thương công.
Trịnh Trang công bèn họp các nước Lỗ, Tề, Trần cùng bàn về loạn nước Tống. Hoa Đốc bèn mang của đút lót cho cả bốn nước và xin đón công tử Phùng về nước làm vua. Trịnh Trang công và các chư hầu bằng lòng, cho Tử Phùng về nước lên ngôi, tức là Tống Trang công.

**Quan hệ với chư hầu**
Năm 700 TCN, đại phu Tế Trọng (祭足) nước Trịnh đi sứ nước Tống. Công tử Đột là con thứ của Trịnh Trang công ở nước Tống được Tống Trang công ủng hộ, muốn lập làm vua. Nhân Tế Trọng đến, Tống Trang công uy hiếp Tế Trọng lập Cơ Đột đoạt ngôi, nếu không sẽ giết chết. Tế Trọng nghe theo, mật ước với nước Tống, rồi trở về nước ép Trịnh Chiêu công nhường ngôi, lập công tử Đột làm vua tức Trịnh Lệ công.
Sau khi lập vua Trịnh, Tống Trang công nhiều lần đòi của cải với Trịnh Lệ công để trả công giúp lên ngôi, hai nước trở thành thù hằn. Năm 700 TCN, Trịnh liên minh với nước Kỷ và nước Lỗ, còn Tống liên minh với các nước Tề, Yên, Vệ; hai bên giao tranh ở nước Kỷ. Kết quả liên quân Trịnh-Lỗ-Kỷ đánh bại liên quân Tống-Tề-Yên-Vệ.
Sang năm 699 TCN, Tống Trang công lại kêu gọi các nước Tề, Sái, Vệ, Trần đi đánh Trịnh để báo thù. Liên quân tiến vào Đại Quỳ, chiếm ấp Ngư Thủ.
Năm 698 TCN, Tống Trang công hợp quân với Tề Hi công đánh nước Kỉ, nhưng không thắng. Năm 697 TCN, Tế Trọng đuổi Trịnh Lệ công đón Trịnh Chiêu công trở về phục nghiệp. Lệ công trốn sang đất Lịch. Tống Trang công không ủng hộ Trịnh Chiêu công nên cùng hội binh cùng các nước Lỗ, Tề, Trần, Sái đánh Trịnh để giúp Lệ công, nhưng cuối cùng không thắng phải rút quân.
Năm 692 TCN, Tống Trang công qua đời. Ông làm vua 19 năm. Con ông là Tử Tiệp lên nối ngôi, tức Tống Mẫn công.

**Xem thêm**
Tống Thương công
*Tống Mục công
*Tống Mẫn công

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
** Tống Vi Tử thế gia
**Trịnh thế gia
*Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
*Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1-2, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Tống
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 692 TCN
Tanzimat

Tập tin:Mustafa reshid pasha.jpg|nhỏ|200px|Koca Mustafa Reşid Pasha, lãnh tụ chính của phong trào cải cách Tanzimat.
Tanzimât (tiếng Thổ Ottoman: تنظيمات), nghĩa là "tái tổ chức" là một thời kì cải cách ở Đế quốc Ottoman bắt đầu vào năm 1839 trước khi bắt đầu Thời kỳ Hiến pháp thứ nhất năm 1876. Đây là một nỗ lực nhằm hiện đại hóa Đế quốc Ottoman trên nhiều lĩnh vực khác nhau, nhằm bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ trước làn sóng dân tộc chủ nghĩa trong nội bộ đế quốc cũng như các cường quốc hiếu chiến bên ngoài. Bên cạnh nỗ lực vực dậy nền kinh tế - xã hội bằng những biện pháp học tập theo người châu Âu, Tanzimat cũng khuyến khích chủ nghĩa Ottoman trong dân chúng và trao nhiều quyền bình đẳng cho những sắc dân không phải Thổ và không theo Hồi giáo nhằm đồng hóa họ.

**Chú thích**

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
Hussain, Ishtiaq. "The Tanzimat: Secular reforms in the Ottoman Empire",  Faith Matters date=2012-01-12  2011
Thể loại:Đế quốc Ottoman
Thể loại:Lịch sử của phong trào xã hội
Nấm lưỡi

Bệnh nấm lưỡi hay nấm lưỡi hay còn gọi là bệnh tưa lưỡi/tưa lưỡi hay còn gọi là đẹn là một loại bệnh xảy ra ở lưỡi và thường gặp phải đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ (thường dưới 1 năm tuổi) nhưng cũng có thể xuất hiện ở trẻ lên 10 tuổi, thậm chí 15 tuổi. Nấm lưỡi là một trong những nguyên nhân chính gây chứng biếng ăn ở trẻ, nhưng lại ít được chú ý, bệnh chữa lâu khỏi và dễ tái phát này lại rất phổ biến.

**Nguyên nhân và triệu chứng**
Bệnh nấm lưỡi do một loại nấm men có tên gọi là Candida albicans thường có trong khoang miệng của trẻ gây ra đây là loại nấm cơ hội, luôn hiện diện trong cơ thể mỗi người và phát triển mạnh khi vệ sinh không tốt hoặc sức đề kháng kém, nấm cũng có thể lây nhiễm từ mẹ trong khi sinh hoặc nhiễm thứ phát sau sinh
Đặc điểm chung là lưỡi của trẻ thường xuyên bị nổi những mảng trắng trên bề mặt và có một số đường nứt nhỏ, hoặc có thể mọc ở lưỡi, niêm mạc miệng, mép. Khi trẻ vệ sinh răng miệng không tốt, loại nấm này sinh sôi nhanh chóng và gây bệnh, bắt đầu là những chấm trắng nhỏ xuất hiện ở phía trên đầu lưỡi, sau đó lan rộng thành mảng trắng trên mặt lưỡi, những đám màu trắng ngà mọc trên mặt lưỡi sau chuyển màu vàng nâu trên lưỡi hoặc cả vùng niêm mạc họng, thậm chí xuống vùng thanh môn và thanh quản, hiếm hơn có thể xuống sâu trong phổi gây nguy hiểm cho đường hô hấp hoặc qua đường tiêu hóa xuống dạ dày gây tiêu chảy... Nếu tự cạo hoặc bóc ra thì rất đau có thể khiến trẻ bỏ ăn.

**Phòng trị**
Việc đề phòng bệnh nấm lưỡi ở trẻ em bằng cách cho trẻ ăn xong phải vệ sinh khoang miệng và lưỡi của trẻ đúng cách. Dùng nước lọc để cho trẻ uống cho sạch khoang miệng và lưỡi ngay sau khi ăn hoặc có thể dùng dung dịch nước muối sinh lý 0,9% để súc miệng cho trẻ Nên vệ sinh lau lưỡi cho trẻ hàng ngày bằng nước muối sinh lý: Dùng gạc sạch thấm nước muối sinh lý lau lưỡi cho trẻ ngày 2 lần sáng và trước khi đi ngủ.
Sau khi vệ sinh lưỡi miệng sạch sẽ, dùng 1 gói Nystatine 1g loại dùng cho trẻ nhỏ pha với 2 thìa cà phê nước đun sôi để nguội rồi dùng gạc sạch quấn quanh ngón tay trỏ lau lưỡi và lớp lót trong miệng cho bé ngày 1 lần, sau khi lau khoảng 20 - 25 phút mới cho bé ăn. Trường hợp dùng mật ong để rơ lưỡi cho trẻ (mật ong sát trùng rất tốt) nhưng khi làm xong phải cho trẻ uống nước lọc tráng miệng để khỏi lưu lại chất đường trong miệng.

**Chú thích**
Thể loại:Bệnh
Dendrocopos medius

Dendrocopos medius
Dendrocopos medius là một loài chim thuộc họ Gõ kiến. Loài gõ kiến này dài 20–22 cm và có bộ lông tương tự như chim gõ kiến nhỏ sườn đỏ. 
Loài gõ kiến này chỉ phân bố ở châu Âu và phía tây nam châu Á, từ miền bắc Tây Ban Nha và Pháp phía đông Ba Lan và Ukraina, và phía nam miền trung Italia, bán đảo Balkan, Litva, Latvia, Thổ Nhĩ Kỳ và Kavkaz. Loài này đã từng sinh sản ở Thụy Điển nhưng đã trở nên tuyệt chủng trong những năm 80. Tuy nhiên, loài gõ kiến này đã được nhìn thấy ở Thụy Điển trong môi trường sống giống thích hợp sau khi bị tuyệt diệt. Do tính chất ít di chuyển của nó, nó đã không bao giờ được ghi nhận ở Anh. Nó thích khu vực rừng rụng lá, đặc biệt là khu vực có sồi già, cây trăn và cây du, và các khu phát quang, đồng cỏ và rừng dày đặc.
Nó đục một lỗ trong thân cây để làm tổ, lỗ rộng khoảng 5 cm trong một cành cây mục hoặc nhánh dày. Mỗi tổ đẻ 4-7 quả trứng và ấp 11-14 ngày. Loài gõ kiến này ăn chủ yếu là côn trùng và ấu trùng côn trùng mà nó thấy từ cành cây thay vì lôi ra từ vỏ cây. Nó cũng ăn nhựa cây.

**Tham khảo**
Medius
Thể loại:Chim Tây Á
Thể loại:Chim châu Âu
Hiệp ước Lausanne

Hiệp ước Lausanne là một hiệp ước hòa bình ký ở Lausanne, Thụy Sĩ vào ngày 24 tháng 7 năm 1923. Nó chính thức kết thúc trạng thái chiến tranh tồn tại giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Đồng minh Đế quốc Anh, Cộng hòa Pháp, Italy, Hy Lạp, Vương quốc Romania, Đế quốc Nhật, và Nhà nước Serbia-Croatia-Slovenia kể từ lúc bắt đầu Chiến tranh thế giới thứ nhất. Hiệp ước quy định các đường biên giới của nước Thổ Nhĩ Kỳ (gần giống như hiện tại) trừ biên giới với Iraq, Thổ Nhĩ Kỳ buộc phải từ bỏ mọi tuyên bố chủ quyền lãnh thổ với phần còn lại của Đế quốc Ottoman để đổi lại sự công nhận chủ quyền pháp lý với biên giới mới.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Toàn văn nội dung Hiệp ước Lausanne (1923)- Hiệp ước Ouchy (1912), còn gọi là Hiệp ước Lausanne thứ nhất date=2013-09-01 
Thể loại:Hòa ước
Thể loại:Lausanne
Thể loại:Di cư bắt buộc
Thể loại:Hiệp ước của Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Hiệp ước của Đế quốc Nhật Bản
Thể loại:Hiệp ước của Đệ Tam Cộng hòa Pháp
Thể loại:Hiệp ước của Vương quốc Liên hiệp Anh
Thể loại:Hiệp ước Thế chiến thứ nhất
Gõ kiến nhỏ sườn đỏ

Gõ kiến nhỏ sườn đỏ (danh pháp hai phần: Dendrocopos major) là một loài chim thuộc họ Gõ kiến. Nó được phân phối khắp châu Âu và phía Bắc châu Á, và thường cư trú quanh năm ngoại trừ trong phần lạnh hơn phạm vi của nó. Nó không được IUCN xem là một loài bị đe dọa, loài chim này có phạm vi phân bố rộng rãi và khá phổ biến.

**Mô tả**
Gõ kiến nhỏ sườn đỏ có chiều dài khoảng 23–26 cm, sải cánh dài 38–44 cm. Phần trên lưng có màu đen bóng, với màu trắng ở hai bên của khuôn mặt và cổ. Một dòng màu đen chạy từ vai nửa chừng trên ngực (trong một số phân loài gần trung tâm), trở lại sau gáy, có sọc đen, kéo dài từ mỏ, chạy bên dưới mắt phần sau này của dòng ngoằn ngoèo. Trên vai là một mảng màu trắng lớn và những chiếc lông với màu đen và trắng. Ba lông đuôi bên ngoài khi đuôi ngắn cứng mở ra, đóng vai trò như hỗ trợ trong leo trèo. Các phần dưới trắng tối, bụng và phía dưới cuối thân lông màu đỏ thẫm. Chân đen hoặc màu xám xanh.
Chim trống có một điểm màu đỏ thẫm trên gáy, trong khi chim mái và chim non không có. Chim trống trưởng thành năm thứ hai, đỉnh đầu là màu đỏ thẫm giữa mỏ và trung tâm của đỉnh đầu. Nó là loài cư trú ở rừng và công viên, tùy theo thực phẩm và các khu vực làm tổ trên cây cổ thụ. 
Thực phẩm chủ yếu bao gồm côn trùng và ấu trùng quả hạt, trái cây, động vật gặm nhấm nhỏ.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Trứng Dendrocopos major - Dendrocopos major
M
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Thể loại:Chim Đại lục Á Âu
Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Cá mập nước ngọt

Cá mập nước ngọt là cá mập có thể sinh sống trong môi trường nước ngọt như các hồ, sông, bao gồm:- Cá mập bull (Carcharhinus leucas), có mặt ở các sông vùng nhiệt đới trên thế giới.- Cá mập sông (Glyphis), tìm thấy ở môi trường nước lợ, nước ngọt ở châu Á và Úc.
Halaelurus

Halaelurus là chi (sinh học) thuộc Họ Cá nhám mèo.

**Phân loài**
 Halaelurus boesemani S. Springer & D'Aubrey, 1972 (Cá nhám mèo Speckled)- Halaelurus buergeri (J. P. Müller & Henle, 1838) (Cá nhám mèo Blackspotted)- Halaelurus lineatus Bass, D'Aubrey & Kistnasamy, 1975 (Cá nhám mèo Lined)- Halaelurus maculosus W. T. White, Last & Stevens, 2007 (Cá nhám mèo Indonesian speckled)- Halaelurus natalensis (Regan, 1904) (Cá nhám mèo hổ)- Halaelurus quagga (Alcock, 1899) (Cá nhám mèo Quagga)- Halaelurus sellus W. T. White, Last & Stevens, 2007 (Cá nhám mèo Rusty)

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
  year = 2011
Bãi cuội bờ biển

Bãi cuội bờ biển ở vịnh Torrisdale, Argyll và Bute, Scotland
Bãi cuội bờ biển là một loại bãi biển được bao phủ bởi đá cuội từ cỡ nhỏ đến cỡ trung (đối lập với bãi biển cát mịn) với đường kính viên đá từ 2 đến 200 mm. Do giữa các viên cuội có những khoảng trống đáng kể nên nước có thể dễ dàng chảy lách qua các khe này, làm giảm hiện tượng xâm thực nên bãi cuội bờ biển thường có độ dốc lớn hơn bãi cát thông thường.
Tập tin:Pebbleswithquarzite.jpg|phải|250px|nhỏ|Đá cuội trên một bãi biển ở Somerset, Anh
Loại địa hình bãi biển này phổ biến nhất ở Tây Âu; bên cạnh đó, nhiều nơi khác trên thế giới cũng có các bãi cuội bờ biển, ví dụ Bahrain, Bắc Mỹ và bờ biển phía đông đảo Nam (New Zealand). Mặc dù hình thành ở các đường bờ biển nhưng những bãi cuội bờ biển chịu ảnh hưởng của hiện tượng đất nẩy hậu sông băng có thể dâng cao đến 200 m so với mực nước biển, ví dụ trường hợp của Bờ Biển Cao tại Thuỵ Điển.

**Những bãi cuội bờ biển nổi bật**
 Alby, Öland, Thụy Điển- Birdling's Flat, Canterbury, New Zealand- Brighton, Anh- Chesil Beach, Anh- Dungeness, Anh- Quần đảo Hawar, Bahrain- Herne Bay, Kent, Anh- Slapton Sands, Anh- Bãi biển Ngắn, Oregon, Mỹ- The Stade, Hastings, Anh- Bãi biển Ixia, Rhodes, Hy Lạp- Bajo del Mar, Playas de Rosarito, México

**Xem thêm**
Bãi biển bão
*Machair

**Tham khảo**

**Chú thích**

**Thư mục**
 url=http://books.google.com.vn/books?id=C7oIHQDDrxsC
Thể loại:Bãi biển
Thể loại:Địa lý ven biển
Hendrick Motorsports

Jeff & Jimmie
Hendrick Motorsports (HMS), trước đây được gọi là All-Star Racing, là một đội đua xe ô tô từ Hoa Kỳ, được thành lập bởi Rick Hendrick. Hiện nay, nhóm nghiên cứu cạnh tranh trong NASCAR Sprint Cup Series. Nhóm nghiên cứu đã thành công trong lịch sử của mình giành được danh hiệu 10 đua xe (1995, 1996, 1997, 1998, 2001, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010).

**Các tay đua nổi tiếng**
Kasey Kahne
*Jeff Gordon
*Jimmie Johnson
*Dale Earnhardt Jr.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang web chính thức
Bãi biển bão

Tập tin:Veantrow Bay, Shapinsay - geograph.org.uk - 485260.jpg|250px|nhỏ|phải|Bãi biển bão ở vịnh Veantrow, đảo Shapinsay thuộc quần đảo Orkney, Scotland. Vệt tảo biển màu nâu trên bãi biển đánh dấu ngấn nước triều cao nhất.
Bãi biển bão là loại bãi biển chịu tác động trực tiếp của sóng và gió trong các cơn bão. Thường thì bãi biển bão hình thành từ vật liệu thô như đá cuội. Những cơn sóng và cơn gió mạnh thường phá huỷ các bãi biển này thành các địa hình hẹp và dốc. Kích cỡ của đá cuội trên bãi biển bão phân hoá từ nhỏ (gần mép nước) đến lớn (ở nơi cao nhất).

**Tham khảo**
Thể loại:Bãi biển
Thể loại:Địa lý ven biển
Rìa rửa trôi

Hai rìa rửa trôi liên tiếp nhau (ở giữa và ở dưới bên phải) với tảo biển và rong lươn
Rìa rửa trôi (tiếng Anh: wash margin) là một khu vực trên bờ biển mà tại đó vật chất hữu cơ được đùn lên hoặc cuốn đi. Rìa thường chạy dọc theo bờ của một khối nước và phân thành nhiều dải bởi có nhiều mực nước khác nhau. Lượng dinh dưỡng dồi dào tại các rìa rửa trôi dẫn đến sự có mặt thường xuyên của các loài thực vật mọc nơi đổ nát (thực vật tạp thảo).

**Tham khảo**
 page=870

**Hình ảnh**
Tập tin:Spuelsaum 20040724.jpg|nhỏ|trái|Cận cảnh vật chất hữu cơ trên một rìa rửa trôi tại một bãi biển ở Cuxhaven, Đức
Thể loại:Địa mạo đại dương và duyên hải
Thể loại:Địa lý ven biển
Thể loại:Bãi biển
Thể loại:Địa mạo học
Dragon Ball Z: Kami to Kami

là bộ phim hoạt hình dựa trên loạt phim Bảy viên ngọc rồng. Bộ phim được chiếu trên các rạp của Nhật vào ngày 30 tháng 3 năm 2013. Movie là một phần cốt truyện nguyên gốc của bộ Manga của tác giả Toriyama Akira, tương ứng với chapters 517 và 518, bối cảnh được lấy vào thời điểm 4 năm sau cuộc chiến đánh bại Majin-Buu.
Bộ phim do Hosoda Masahiro làm đạo diễn (series anime Cell arc of Dragon Ball Z), kịch bản Watanabe Yuusuke (20th Century Boys, Gantz movie adaptations). Mangaka - Toriayama Akira cũng đã tham gia vào dự án này, ngay từ khâu kịch bản.

**Nội dung phim**
Bối cảnh phim diễn ra vài năm sau cuộc chiến đánh bại Majin-Buu. Beerus, vị thần hủy diệt duy trì trạng thái cân bằng cho vũ trụ đã thức dậy sau một giấc ngủ dài. Nghe tin đồn rằng có một người Saiyan đã đánh bại Frieza, Beerus lập tức đi tìm Goku.
Sau một thời gian dài không có đối thủ mạnh, Goku bỏ qua lời khuyên của King Kai và thách thức Beerus trong một trận chiến. Tuy nhiên, Goku trong trạng thái Super Saiyan 3 dễ dàng bị Beerus đánh bại chỉ với 2 đòn. Beerus tiếp tục đến Trái đất để tìm tung tích của đối thủ có tên gọi là Thần Siêu Saiyan (Super Saiyan God). Các anh hùng và bạn bè của họ đang ở Capsule Corporation, nơi đang tổ chức tiệc sinh nhật cho Bulma. Beerus đã dễ dàng đánh bại Kuririn, Gohan, Piccolo, Vegeta, và những người khác. Vegeta có vẻ đã gặp Bills từ trước. Vegeta đã cố gắng để không làm Bills nổi giận nhưng mọi công sức của anh đều không thành công. Goku gọi rồng thần ra để hỏi về Super Saiyan God. Rồng thần đã giải thích và cách để trở thành Super Saiyan God: Nếu 5 người Saiyan có trái tim lương thiện cùng truyền năng lượng cho 1 người Saiyan khác cũng có trái tim lương thiện thì người đó sẽ trở thành Super Saiyan God. Goku dưới sự giúp đỡ của 5 chiến binh Saiyan là Vegeta, Trunks, Gohan, Goten và Pan trong bụng Videl đã trở thành Thần Saiyan và cuộc chiến bắt đầu.

**Chú thích**
Thể loại:Bảy viên ngọc rồng
Thể loại:Phim hoạt hình Bảy viên ngọc rồng
Thể loại:Funimation
Thể loại:Phim hành động thập niên 2010
Thể loại:Phim IMAX
Thể loại:Phim Nhật Bản
Thể loại:Phim võ thuật kỳ ảo
Thể loại:Phim của 20th Century Fox
Tống Mẫn công (Tiệp)

Tống Mẫn công (chữ Hán: 宋閔公; ?-682 TCN; trị vì: 691 TCN-682 TCN), tên thật là Tử Tiệp (子捷), là vị vua thứ 17 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Tử Tiệp là con của Tống Trang công – vua thứ 16 nước Tống. Năm 692 TCN, Trang công qua đời, Tử Tiệp lên làm vua, tức Tống Mẫn công.

**Chiến tranh với nước Lỗ**
Thời Tống Mẫn công, nước Tống và nước Lỗ hay xảy ra xung đột. Năm 685 TCN, sau khi đánh bại quân Tề ở Trường Thược, Lỗ Trang công đem quân quấy nhiễu nước Tống.
Tống Mẫn công bắt hiếp nước Túc nhỏ bé, bắt vua Túc thiên đô về gần mình làm nước phụ dung.
Tháng 6 năm 684 TCN, Tống Mẫn công cùng Tề Hoàn công đều có thù với nước Lỗ, bèn hội binh đánh Lỗ. Hai nước hội ở đất Lang. Lỗ Trang công nghe theo công tử Yển, bất ngờ từ Vũ Môn đi ra, ngựa trùm da hổ tiến lên đánh vào đạo quân Tống ở Thừa Khâu trước. Quân Tống tan vỡ, quân Tề bèn rút lui. Tướng Lỗ là Thuyên Tôn Sinh bắt được tướng Tống là Nam Cung Trường Vạn.
Năm 683 TCN, Tống Mẫn công đem quân đánh Lỗ trả thù, hai bên giao chiến ở Ư Ấp gần Khúc Phụ kinh đô nước Lỗ, quân Lỗ đánh bại quân Tống.
Năm 683 TCN, nước Tống gặp lũ lụt. Lỗ Trang công sai sứ là Tang Văn Trọng đến giúp trị thủy. Tống Mẫn công tạ tội rằng mình không biết tu chính, phụng sự quỷ thần nên mới gây họa.

**Bị giết**
Năm 682 TCN, Tống Mẫn công sai sứ đến giảng hòa với nước Lỗ. Lỗ Trang công thả Nam Cung Trường Vạn về nước.
Tống Mẫn công thấy Nam Cung Trường Vạn là tù binh từ Lỗ trở về, tỏ ý coi thường, dù vẫn cho làm Đại phu. Trong lúc đánh cờ với Tống Mẫn công, Trường Vạn ca ngợi vua Lỗ là người hiền khiến Tống Mẫn công tức giận mắng lại Vạn chỉ là thằng tù. Trường Vạn tức giận bèn dùng bàn cờ đánh Tống Mẫn công vỡ đầu mà chết.
Các đại phu nước Tống là Cừu Mục và thái tể Đốc cũng bị Trường Vạn giết. Trường Vạn lập công tử Du lên ngôi vua, tức Tống Tử Du. Không lâu sau, công tử Ngự Thuyết đem quân chiếm Thương Khâu, Nam Cung Trường Vạn trốn sang nước Trần, bị người nước Trần đem về Tống giết chết.

**Xem thêm**
Tống Trang công
*Tống Tử Du
*Nam Cung Trường Vạn

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Tống Vi Tử thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
*Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Tống
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 682 TCN
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Tống Tử Du

Tống Tử Du (chữ Hán: 宋子游; ?-681 TCN; trị vì: 681 TCN), tên thật là Tử Du (子游), là vị vua thứ 18 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Sử ký không rõ thân thế của Tống Tử Du, chỉ biết ông là quý tộc nước Tống. Theo Kinh Xuân Thu và Tả truyện, Tử Du là con của Tống Trang công, vua thứ 16 nước Tống và em Tống Mẫn công, vua thứ 17 của nước Tống.
Năm 681 TCN, tướng Tống là Nam Cung Trường Vạn giết chết Tống Mẫn công ở Mông Trạch, lập Tử Du lên làm vua.
Các công tử nước Tống bất bình với Nam Cung Trường Vạn đều bỏ trốn sang nước ngoài, em Tống Mẫn công là công tử Ngự Thuyết trốn đến đất Hào. Nam Cung Trường Vạn sai con trai là Nam Cung Ngưu vây đất Hào để bắt Ngự Thuyết. Mùa đông năm đó, các công tử nước Tống hợp quân với Hào công. Đại phu Tiêu Thúc mượn quân nước Tào, tấn công giết chết Nam Cung Ngưu rồi đem quân về kinh, giết chết Tống Tử Du.
Sau đó các đại phu nước Tống lập công tử Ngự Thuyết làm vua mới (tức Tống Hoàn công). Nam Cung Trường Vạn và Mãnh Hoạch bỏ chạy, Tử Du bị giết. Ông chỉ ở ngôi được vài tháng. Nam Cung Trường Vạn trốn sang nước Trần, sau bị đưa về nước giết chết.

**Xem thêm**
Tống Hoàn công
*Tống Mẫn công
*Nam Cung Trường Vạn

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Tống Vi Tử thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
*Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1,2 Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Tống
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 682 TCN
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Tống Hoàn công

Tống Hoàn Công (chữ Hán:宋桓公) có thể là một trong các vị vua nước Tống, chư hầu nhà Chu:

**Danh sách**
 Tống Hoàn công, tên thật là Tử Ngữ Thuyết, vua thứ 19 nước Tống- Tống Hoàn công, tên thật là Tử Tích Binh, vua thứ 32 nước Tống

**Xem thêm**
 Hoàn Công- Vũ Hoàn Công- Tề Hoàn Công- Chu Hoàn Công- Yên Hoàn Công
*Tống Mẫn công
*Tống Minh Vương
*Tống Minh Đế
*Tống Thiếu Đế 
Thể loại:Thụy hiệu
MattyBraps

Matthew David Morris (sinh ngày 6 tháng 1 năm 2003), hay còn biết đến nhiều hơn với cái tên MattyB hay MattyBRaps (chữ cái B đại diện cho sự kết hợp giữa chữ cái đầu D của tên đệm David và M của tên họ Morris), là một rapper nhí nổi tiếng với những video thực hiện lại của các bài hát nổi tiếng. Cậu bé bắt đầu phát hành các video của mình trên Youtube năm 2010, đạt 500.000 lượt xem ngay trong tuần đầu tiên phát hành.

**Cuộc sống và sự nghiệp**
MattyB cư ngụ ở Atlanta, Georgia. Cậu bám đít Justin Bieber và Usher để nổi tiếng. Gia đình của cậu bé giàu có, nên có phòng thu studio ngay trong nhà.
MattyB đã phát hành hơn 445 videos trên Youtube (tính đến ngày 20 tháng 5 năm 2015), đạt hơn 1.704.577.385 triệu lượt xem và hơn 4.014.835 người đăng ký theo dõi. Video nổi tiếng nhất của cậu, "Call Me Maybe", đạt hơn 119.662.476 lượt xem, và hơn 50 video khác đạt ít nhất 1 triệu lượt xem mỗi video. Cậu bé dùng trang Facebook của mình và tài khoản Twitter để giao lưu với fans hâm mộ. Quản lý của MattyB là Blake Sr., cha dượng của cậu bé.
MattyB bắt đầu phát hành những video của mình trên Youtube vào năm 2010, với bản phối lại đầu tiên "Eenie Meenie", đạt 500.000 lượt xem ngay trong tuần đầu tiên. Nghe theo ông bầu, cậu đã hát và phối lại cũng như viết kịch bản hài cho các bài hát thịnh hành như "Ice Ice Baby" của Vanilla Ice, "Party Rock Anthem" của LMFAO, "Born This Way" của Lady Gaga. Bố mẹ MattyB cũng đã dùng tiền thuê người sáng tác vài bài hát, rồi MattyB tự nhận là chính mình sáng tác, bao gồm "The Royal Wedding Song", "Sugar Sugar", "Be Right There", "That's The Way", "Forever and Always", và "That Girl Is Mine".
Bài hát MattyB mua về và nhận là tự sáng tác "That's The Way" năm 2012 đứng vị trí thứ 11 trên bảng xếp hạng Billboard Social 50 vào tháng 10 năm 2012.

**Chú thích**

**Tham khảo ngoài**
  Trang web chính thức-  Kênh Youtube chính thức- Facebook: https://www.facebook.com/MattyBRaps- Twitter: https://twitter.com/MattyBRaps
Thể loại:Sinh năm 2003
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nhạc sĩ nhạc pop Mỹ
Thể loại:Nhạc sĩ nhạc pop thiếu nhi
Tống Khang vương

Tống Khang vương (chữ Hán: 宋康王; ?-286 TCN; trị vì: 334 TCN-286 TCN) hay Tống vương Yển (宋王偃), tên thật là Tử Yển (子偃), là vị vua thứ 34 và là vua cuối cùng của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Tử Yển là con trai thứ của Tống Hoàn công, vị vua thứ 32 của nước Tống, em của Tống Dịch Thành quân, vua thứ 33 của nước Tống.

**Sự nghiệp**
Năm 335 TCN, ông làm biến loạn để chống lại anh là Dịch Thành quân. Dịch Thành quân trốn sang nước Tề. Tử Yển tự lập làm vua.
Năm 315 TCN, Tử Yển thấy nhiều nước chư hầu đã xưng vương nên cũng tự lập làm vương, tức là Tống Khang vương. Ông chủ trương khuếch trương thế lực, mang quân đánh các nước chư hầu. Phía đông, ông tấn công nước Tề, chiếm 5 thành. Phía nam, ông đánh bại quân Sở, chiếm 300 dặm đất nước Sở. Phía tây, ông đánh nước Ngụy.
Sau khi mở rộng thế lực, Tống Khang vương xa vào hưởng lạc tửu sắc và tàn ác, làm thần dân oán ghét và phẫn nộ, nên mọi người gọi là Kiệt Tống.
Năm 286 TCN, Tề Mẫn vương huy động nước Sở và nước Ngụy cùng đánh Tống báo thù việc lấn đất. Liên quân 3 nước đánh bại quân Tống, Tống Khang vương phải trốn sang nước Ngụy và qua đời tại đó. Đất Tống bị chia làm ba giữa Tề, Sở và Ngụy.
Tống Khang vương làm vua được 49 năm thì nước Tống diệt vong. Theo niên đại của Sử ký, vua cha Tống Hoàn công mất năm 375 TCN, như vậy Tống Khang vương mất vào năm 286 TCN có thọ ít nhất 90 tuổi. Tính từ Tống Vi Tử Khải đến Khang vương, nước Tống trải qua 34 đời vua.
Ở thời Tống Khang vương trị vì, ông đã có những cải cách quân đội khiến nước Tống chuyển mình nhanh chóng, kêu gọi tráng đinh nhập ngũ và ra sức tập luyện. Ông đã làm được một việc mà các chư hầu khác như Trịnh, Lỗ, Vệ... không thể làm, đó là đánh chiếm đất đai của Thất Hùng, trong đó nổi bật nhất là việc ông xua quân chiếm lãnh thổ phía đông của nước Sở, chia cắt nước này với nước Tề. Nước Sở hùng mạnh cùng tam Tấn, Hàn, Triệu, Ngụy đã phải thay đổi cách nhìn nhận về nước Tống bạc nhược mà trước đây họ từng thay phiên nhau hà hiếp ở thời Xuân Thu. Xét ra, ông là một vị vua giỏi dụng binh và đôn thúc, quản lý quân đội, chính vì vậy mà nước Tống đã quật khởi và hùng cường trong một khoảng thời gian ngắn. Nhưng do tính cách buông thả và ham mê tửu sắc mà khiến ông đánh mất tất cả vào phút chót.

**Xem thêm**
Tống Dịch Thành quân
*Tề Mẫn vương

**Chú thích**

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Tống Vi Tử thế gia
Thể loại:Vua nước Tống
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 286 TCN
Các Thánh Anh Hài

Tập tin:Massacre of the Innocents - Capella dei Scrovegni - Padua 2016.jpg|nhỏ|The Holy Innocents của Giotto di Bondone.
Các thánh Anh Hài là câu chuyện được ghi lại trong Kinh Thánh Tân Ước đề cập đến vụ thảm sát do Herodes Đại vương (Hêrôđê Cả) - vị vua người Do Thái được Đế quốc La Mã bổ nhiệm cai trị tỉnh Iudaea - thực hiện trong xứ thuộc quyền mình. Vấn đề lịch sử của vụ việc này vẫn đang được tranh luận mà chưa có hồi kết, nhưng theo Phúc Âm Mátthêu, sau khi nghe tin từ các nhà đạo sĩ từ Phương Đông cho biết có một vị vua người Do Thái mới được sinh ra thì Hêrôđê đã ra lệnh giết tất cả các bé trai sơ sinh trong làng Bethlehem (Bêlem) để không bị mất ngai vàng của mình. Chưa có lời khẳng định nào về số lượng bé trai sơ sinh bị thiệt mạng từ vụ thảm sát này, tuy nhiên trong sách phụng vụ Hy Lạp, người ta ước tính con số có thể là 14.000 bé trai; những người Syria lại nói có thể tới 64.000 em. Đến thời Trung Cổ, một số tác giả ước đoán có tới 144.000 bé căn cứ theo sách Khải Huyền (Kh 14:3) nhưng các tác giả gần đây đã ước đoán con số đó rất nhỏ, có thể chỉ vào khoảng 15 hay 20 em, vì Bêlem khi ấy là một làng rất nhỏ với dân số ít. Họ được Kitô giáo tuyên phong là thánh tử đạo với danh hiệu Anh Hài. Giáo hội Công giáo Rôma mừng lễ vào ngày 28 tháng 12 hằng năm.

**Bản văn Tân Ước**

**Chú thích**
Thể loại:Câu chuyện trong Tân Ước
Thể loại:Thánh Công giáo Rôma
Thể loại:Tử đạo Kitô giáo
Thể loại:Từ ngữ trong Tân Ước
Thể loại:Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Mười Hai
Thể loại:Ngày lễ trong mùa Giáng Sinh
Thể loại:Phúc Âm Mátthêu
Ramon Magsaysay

Ramón del Fierro Maqsaysay (1907-1957) là tổng thống thứ 7 của Philippines. Ông là tổng thống Philippines đầu tiên sinh ra vào thế kỷ 20 và cũng là tổng thống Philippines đầu tiên sinh sau độc lập. Magsaysay tại nhiệm từ năm 1953 đến khi qua đời vào năm 1957 trong một tai nạn máy bay. Ông từng là một lãnh đạo du kích trong Chiến tranh Thái Bình Dương. Ông được bầu làm Tổng thống khi phục vụ Đảng Thống nhất Quốc gia (Philippines).

**Tham khảo**
Thể loại:Tổng thống Philippines
Động đất Constantinopolis 1509

Động đất Constantinopolis 1509 là một trận động đất diễn ra ở biển Marmara lúc 10 giờ tối giờ địa phương ngày 10 tháng 9 năm 1509. Trận động đất có cường độ ước tính là 7,2 ± 0,3 trên thang cường độ theo sóng bề mặt. Bốn mươi lăm ngày dư chấn sau trận động đất, cũng như một cơn sóng thần. Hơn một nghìn ngôi nhà và 109 nhà thờ Hồi giáo đã bị phá hủy, sóng thần làm phá vỡ các bức từng chắn của thành phố và làm thiệt mạng hơn 10.000 người. Khu vực thiệt hại đáng kể (cường độ ≥ 7) kéo dài từ Corlu ở phía tây Izmit ở phía đông. Galata và Büyükçekmece cũng bị thiệt hại nghiêm trọng. Tại Constantinopolis nhiều nhà sụp đổ, ống khói sập và các bức tường nứt. Bayezid mới được xây dựng Nhà thờ Hồi giáo II đã bị hư hỏng nặng, mái vòm chính đã bị phá hủy và một ngọn tháp sụp đổ. Nhà thờ Hồi giáo Fatih bị hỏng bốn cột lớn và mái vòm vỡ ra. Nhà thờ cũ Hagia Sophia hầu như không bị tổn hại mặc dù một ngọn tháp bị sụp đổ. Bên trong nhà thờ Hồi giáo, thạch cao được sử dụng để che đậy khảm Byzantine bên trong mái vòm đã đổ xuống, để lộ những hình ảnh Kitô giáo.

**Tham khảo**
Thể loại:Lịch sử Istanbul
Thể loại:Khoa học năm 1509
Constantinopolis
Thể loại:Động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ
Warren Beatty

Warren Beatty (i tee; sinh ngày 30/03/1937, là một diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất, kịch bản gia Mỹ. Ông 15 lần được đề cử giải Oscar, nhưng chỉ một lần giành giải này về Đạo diễn xuất sắc nhất.

**Danh mục phim**

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
Ellis Amburn, The Sexiest Man Alive: A Biography of Warren Beatty, HarperCollins Publishers Inc., New York, 2002. ISBN 0-06-018566-X
*Suzanne Finstad, Warren Beatty: A Private Man, Random House, Inc., New York, 2005. ISBN 1-4000-4606-8
*Mark Harris, "Pictures at a Revolution: Five Movies and the Birth of New Hollywood", Penguin Press, New York, 2008. ISBN 978-1-59420-152-3
*Suzanne Munshower, "Warren Beatty: His Life, His Loves, HIs Work", St. Martin's Press, New York, 1990. ISBN 0-8065-0670-9
*Lawrence Quirk, "The Films of Warren Beatty", Citadel Press, New Jersey, 1979. ISBN 0-8065-0670-9
*Stephen J. Ross, "Hollywood Left and Right: How Movie Stars Shaped American Politics", Oxford Press, New York, 2011. ISBN 978-0-19-518172-2
*Peter Swirski, "1990s That Dirty Word, Socialism: Warren Beatty's Bulworth." Ars Americana Ars Politica. Montreal, London: McGill-Queen's University Press, 2010. ISBN 978-0-7735-3766-8
*David Thomson, "Warren Beatty: A Life and Story", Secker and Warburg, London, 1987. ISBN 0-436-52015-X
*David Thomson, "Warren Beatty and Desert Eyes", Doubleday and Co., Inc., New York, 1987. ISBN 0-385-18707-6
*Peter Biskind, Star: How Warren Beatty Seduced America, Simon & Schuster, Inc. New York, 2010. ISBN 978-0-7432-4658-3
*Peter Biskind, "Easy Riders, Raging Bulls: How the Sex-drugs-and-rock-'n'-roll Generation Saved Hollywood", Simon & Schuster, Inc. New York, 1998. ISBN 0-684-80996-6

**Liên kết ngoài**
886
*31401
*81105
*1800020836- The Carolyn Jackson Collection, no. 13 - Interview with Warren Beatty, from the Texas Archive of the Moving Image
Thể loại:Sinh năm 1937
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Thể loại:Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Thể loại:Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Thể loại:Giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc
Thể loại:Nam biên kịch Mỹ
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Northwestern
Thể loại:Nhà sản xuất phim Mỹ
Thể loại:Người đoạt giải Quả cầu vàng cho Đạo diễn xuất sắc nhất
Thể loại:Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất
Thể loại:Người giành giải Quả cầu vàng Cecil B. DeMille
Thể loại:Người được vinh danh tại Trung tâm Kennedy
Tống Dịch Thành quân

Tống Dịch Thành quân (chữ Hán: 宋剔成君; trị vì: 375 TCN(?)-335 TCN), tên thật là Tử Đới Hỉ (子戴喜), là vị vua thứ 33 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Sử sách chép khác nhau về thân thế Dịch Thành quân. Theo sử ký, ông là con trai của Tống Hoàn công, vị vua thứ 32 của nước Tống. Năm 375 TCN, Tống Hoàn công mất, Đới Hỉ lên nối ngôi, tức là Tống Dịch Thành quân.
Theo Trúc thư kỉ niên, Dịch Thành là hậu duệ của Tử Văn (con Tống Đái công), vì Tống Hoàn công hoang dâm vô độ nên bị ông cướp ngôi.
Năm 356 TCN, ông cùng Tề Uy vương và Triệu Thành hầu họp mặt tại Bình Lục.
Năm 354 TCN, Ngụy Huệ Thành vương đánh Tống, tiến vào đất Hoàng Trì. Tống quân phản công, tấn công trở lại đất Thủ Chỉ của Ngụy.
Năm 329 TCN, em ông là Tử Yển nổi loạn, Ông chạy sang tị nạn Tề được Tề vương phong cho quân hiệu ở đất Dịch Thành về sau gọi là Dịch Thành quân (剔成君), Tử Yển tự lập làm vua, tức Tống Khang vương.
Ông làm vua được 41 năm, không rõ mất năm nào và kết cục ra sao.

**Xem thêm**
Tống Hoàn công (Chiến Quốc)
*Tống Khang vương

**Chú thích**

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
** Tống Vi Tử thế gia
** Triệu thế gia
** Điền Tề thế gia
Thể loại:Vua nước Tống
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Năm mất thiếu
Tống Hoàn công (Chiến Quốc)

Tống Hoàn hầu (chữ Hán: 宋桓侯; trị vì: 362 TCN-350 TCN hay 377 TCN-375 TCN), hay Tống Hoàn công (宋桓公), tên thật là Tử Tích Binh (子闢兵) hay Tử Tích (子闢), là vị vua thứ 32 hay 33 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con trai của Tống Hưu công, vị vua thứ 31 hay 32 của nước Tống. Năm 362 TCN (hay 378 TCN), Tống Hưu công qua đời, Tích Binh lên làm vua, tức Tống Hoàn công.
Theo Sử kí-Tống Vi tử thế gia, Tống Hoàn hầu ở ngôi 3 năm thì mất, con là Dịch Thành quân lên nối ngôi. Theo Trúc thư kỉ niên, Dịch Thành là hậu duệ Tống Đái công, giết con Hoàn hầu để cướp ngôi.

**Xem thêm**
Tống Hưu công
*Tống Dịch Thành quân

**Chú thích**

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Tống Vi Tử thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Thể loại:Vua nước Tống
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 375 TCN
Thể loại:Mất năm 350 TCN
Truyền thần

Tập tin:Nghệ nhân trong nhà vẽ truyền thần, số 47 Hàng Ngang, Hà Nội.jpg|nhỏ|phải|230px|Nghệ nhân vẽ tranh truyền thần trong cửa hàng số 47 Hàng Ngang, khu phố cổ Hà Nội
Tranh truyền thần là một thể loại hội họa mà người họa sĩ truyền lại cái "thần" của người được vẽ, tức là truyền đạt được cảm xúc, thần thái thông qua tác phẩm.
Tập tin:Portrait of Mr. Trinh Dinh Kien, 18th century, Vietnam National Museum of Fine Arts - Hanoi, Vietnam.jpg|nhỏ|200px|trái|Tranh truyền thần thời Lê trung hưng vẽ chân dung Trịnh Đình Kiên (1715 - 1786), hiện trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
Tập tin:Nhà vẽ truyền thần Kim Ngọc, số 36 Hàng Cấp, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định.jpg|nhỏ|230px|phải|Một nhà vẽ truyền thần ở số 36 Hàng Cấp, khu phố cổ Thành Nam, thành phố Nam Định
Để vẽ lại một bức ảnh đòi hỏi người họa sĩ phải có ý chí kiên trì, cần mẫn, tập trung cao độ, bức ảnh sau khi hoàn thành không chỉ giống với ảnh được chụp mà còn phải truyền được thần thái của con người đó. Quan trọng nhất đó chính là đôi mắt của người được vẽ mà người họa sĩ gọi là điểm nhãn, đó chính là nét độc đáo trong các bức tranh truyền thần mà không một loại tranh nào khác thực hiện được.

**Xem thêm**
 Nghệ thuật Việt Nam- Mỹ thuật cổ truyền Việt Nam- Hội họa cổ truyền Việt Nam

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  "Lão kỳ nhân" truyền thần ở Sài Gòn-  Tranh truyền thần sống "thoi thóp" giữa thời số hoábot=InternetArchiveBot -  "Sợ tranh truyền thần thất truyền, mỗi năm tôi đều giữ một bức vào phòng trưng bày" date = ngày 21 tháng 6 năm 2012-  Người vẽ truyền thần cuối cùng giữa Sài Gòn date = ngày 25 tháng 10 năm 2012-  Sài Gòn kỳ nhân - kỳ sự (Kỳ 11): Bậc thầy truyền thần
Thể loại:Hội họa
Tống Hưu công

Tống Hưu công (chữ Hán: 宋休公; trị vì: 385 TCN-363 TCN hay 399 TCN-377 TCN), tên thật là Tử Điền (子田), là vị vua thứ 31 hay 32 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con trai của Tống Điệu công- vị vua thứ 30 hay 31 của nước Tống. Năm 385 TCN (hay 399 TCN), Tống Điệu công mất, Tử Điền lên làm vua, tức Tống Hưu công.
Sử ký không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi.
Năm 363 TCN (hay 377 TCN), Tống Hưu công mất. Con ông là Tử Tích Binh lên nối ngôi, tức Tống Hoàn công.

**Xem thêm**
Tống Điệu công
*Tống Hoàn công (Chiến Quốc)

**Chú thích**

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Tống Vi Tử thế gia
**Hàn thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Thể loại:Vua nước Tống
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 363 TCN
Ishikawajima-Harima J3

J3 là loại động cơ máy bay tuốc bin phản lực do tập đoàn công nghiệp nặng Ishikawajima-Harima tại Nhật Bản chế tạo. Đây là loại động cơ phản lực đầu tiên mà Nhật Bản phát triển sau chiến tranh thế giới thứ hai. Động cơ này được trang bị cho các loại máy bay huấn luyện Fuji T-1 và máy bay tuần tra biển Kawasaki P-2J.

**Phát triển**
Fuji T-1 là loại máy bay phản lực huấn luyện đầu tiên mà Nhật Bản phát triển sau chiến tranh thế giới thứ hai vì thế yêu cầu về động cơ nội địa đã được đặc ra và nó được phát triển đồng thời với máy bay. Vào tháng 5 năm 1955, công ty Nippon Jet-Engine đã bắt đầu thiết kế XJ3 cho T-1, kết quả được đưa cho cơ quan quân đội kiểm tra và sau đó hai nguyên mẫu đã được chế tạo theo như thỏa thuận đến cuối tháng 3 năm 1956.
Việc thiết kế diễn ra suôn sẻ trong 6 tháng và nguyên mẫu mẫu XJ3-3 được hoàn tất. Nhưng sau đó nó gặp vô số rắc rối cần khắc phục trong vận hành cùng một đống vấn đề khác vì thế phải mất hai năm rưỡi để khắc phục các vấn đề này cũng như giảm kích thước của động cơ và đưa vào sử dụng. Việc chế tạo được giao cho tập đoàn công nghiệp nặng Ishikawajima-Harima. Chiếc T-1 hoàn thành thiết kế năm 1957 nhanh hơn động cơ khoảng một năm, vì thế trước khi loại động cơ này sẵn sàng các chiếc T-1 trong loạt chế tạo đầu tiên đã sử dụng động cơ Bristol Siddeley Orpheus. Đến phiên bản T-1B thì bắt đầu chuyển sang trang bị mẫu J3-3 sau đó mẫu có công suất cao hơn là J3-7 được dùng để nâng cấp T-1B cũng như làm động cơ phụ trợ cho các chiếc Kawasaki P-2J.

**Biến thể**
J3-3: Mẫu trang bị cho T-1B.
*XJ3-S1 đến S3: Các mẫu giảm kích thước của mẫu cơ bản.
*XJ3-G: Mẫu dùng để thí nghiệm hệ thống nhiên liệu mới.
*XJ3-F: Mẫu động cơ tuốc bin cánh quạt đẩy thử nghiệm.
*J3-7B: Mẫu tăng công suất dùng để nâng cấp T-1B.
*J3-7C: Mẫu dùng như động cơ phụ trợ cho các chiếc P-2J.
*J3-7D: Mẫu nâng cấp của J3-7C với công suất cao hơn.
*YJ3-8: Mẫu thử nghiệm với công suất cao hơn các mẫu trước.
*XJ3-A/B・I: Là mẫu XJ3-3 có thêm chức năng đốt sau.
*YJ3-A/B・II: Mẫu nâng cấp của XJ3-A/B・I.

**Liên kết ngoài**
http://www.saitama-subaru.co.jp/plane/11_j3.html date=2010-08-26 
*http://kikuchi.mook.to/AIRPLANE/t-1/index.htm date = ngày 28 tháng 3 năm 2013
*http://www.kahaku.go.jp/exhibitions/vm/past_parmanent/rikou/Field_10/Detail_1005.html date = ngày 11 tháng 1 năm 2013
*http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1976/1976%20-%202321.html?search=IHI%20J3&tracked=1
Thể loại:Động cơ máy bay
Thể loại:Động cơ tuốc bin phản lực
Vệ Kính công

Vệ Kính công (chữ Hán: 衞敬公; trị vì 450 TCN-432 TCN), tên thật là Cơ Phất (姬弗) là vị vua thứ 34 của nước Vệ – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Cơ Phất là con của Vệ Điệu công, vua thứ 33 nước Vệ. Năm 451 TCN, Điệu công chết, Cơ Phí nối ngôi, tức là Vệ Kính công.
Sử sách không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi.
Năm 432 TCN, Vệ Kính công mất, con ông là Cơ Củ lên nối ngôi, tức Vệ Chiêu công.

**Xem thêm**
Vệ Điệu công
*Vệ Chiêu công

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Vệ Khang thúc thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Vệ
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 432 TCN
Vệ Chiêu công

Vệ Chiêu công (chữ Hán: 衞昭公; trị vì: 431 TCN-426 TCN), tên thật là Cơ Củ (姬糾), là vị vua thứ 35 của nước Vệ – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Vệ Chiêu công là con của Vệ Kính công – vua thứ 35 nước Vệ. Năm 432 TCN, Vệ Kính công mất, Cơ Củ lên nối ngôi, tức là Vệ Chiêu công.
Thời kỳ này, nước Tấn ngày một lớn mạnh, 3 nhà Hàn, Triệu, Ngụy chi phối tình hình nước Tấn. Nước Vệ ngày càng nhỏ yếu, phải lệ thuộc vào nước Tấn.
Năm 426 TCN, Vệ Chiêu công bị công tử Đản sát hại để cướp ngôi. Ông làm vua được 6 năm. Công tử Đản lên làm vua, tức là Vệ Hoài công.

**Xem thêm**
Vệ Kính công
*Vệ Hoài công

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên các thiên:
** Vệ Khang Thúc thế gia

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Vệ
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 426 TCN
Vệ Hoài công

Vệ Hoài công (chữ Hán: 衞懷公; trị vì: 425 TCN-415 TCN), tên thật là Cơ Đản (姬亹), là vị vua thứ 36 của nước Vệ – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con của Vệ Chiêu công - vua thứ 35 nước Vệ. Năm 426 TCN, công tử Đản giết Vệ Chiêu công để cướp ngôi, tức là Vệ Hoài công.
Vệ Kính công có người con nhỏ là Cơ Thích, Cơ Thích sinh ra công tử Đồi. Năm 415 TCN, Cơ Đồi nổi loạn giết Vệ Hoài công rồi tự lập lên ngôi, tức Vệ Thận công.
Vệ Hoài công ở ngôi 11 năm.

**Xem thêm**
Vệ Thận công
*Vệ Chiêu công

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Vệ Khang thúc thế gia

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Vệ
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 415 TCN
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Vùng Tây Bắc (Cameroon)

Vùng Tây Bắc (Tỉnh Tây Bắc cho đến năm 2008; Région du Nord-Ouest) của Cameroon là một vùng của Cameroon. Vùng Tây Bắc nằm ở cao nguyên phía tây của Cameroon. Vùng này về phía tây nam giáp vùng Tây Nam, phía nam giáp vùng Tây, phía đông giáp vùng Adamawa, còn phía bắc giáp Cộng hòa Liên bang Nigeria.

**Hành chính**
Tỉnh Tây Bắc (từ năm 2008 được gọi là vùng Tây Bắc) là tỉnh đông dân thứ ba ở Cameroon. Nó có một thành phố đô: Bamenda với một số thị xã khác nhỏ hơn như Wum, Kumbo, Mbengwi, Ndop, Nkambé, Batibo, Bambui và Oshie. Tỉnh đã chứng kiến sự gia tăng dân số của nó từ khoảng 1,2 triệu vào năm 1987 lên 1,8 triệu người vào năm 2001. Mật độ dân số, ở mức 99,12 người trên mỗi km vuông, cao hơn mức trung bình toàn quốc là 22,6 người trên mỗi km vuông. Tốc độ tăng trưởng đô thị tỉnh là 7,95% (so với mức trung bình toàn quốc là 5,6%), trong khi tốc độ tăng trưởng nông thôn, ở 1,16%, tương đương với tỷ lệ quốc gia. Theo Cục thống kê tỉnh Tây Bắc năm 2001, dân số của tỉnh phần lớn là người trẻ, với trên 62% cư dân từ dưới 20 tuổi. 
Divisions of Northwest Cameroon
Cũng như các tỉnh khác ở Cameroon, tỉnh Tây Bắc được tạo thành đơn vị hành chính. Tỉnh đã được tạo ra vào năm 1972 với năm đơ vị hay tỉnh (department): Bui, Donga-Mantung, Menchum, Mezam và Momo. Ngày nay, vùng có 7 đơn vị, những cái mới là Boyo (tách ra từ Donga-Mantung) và Ngo-Ketunjia hoặc Ngoketunjia (tách ra từ Mezam). Mỗi đơn vị lại được chia thành các đơn vị nhỏ hơn. Có 31 phân khu ở tỉnh Tây Bắc. Đơn vị cơ bản của các cơ quan chính quyền địa phương, tuy nhiên, có 32 hội đồng trên địa bàn tỉnh.

**Dân số**
Dân số của tỉnh Tây Bắc gồm nhiều dân tộc, bao gồm người dân bản xứ và một tỉ lệ đáng kể của những người nhập cư từ các tỉnh khác và từ nước ngoài, đặc biệt là Nigeria, là quốc gia mà tỉnh có chung biên giới ở miền Bắc và Tây Bắc. Các cư dân bản địa bao gồm một loạt các nhóm dân tộc-ngôn ngữ. Tuy nhiên, các nhóm dân tộc chính là: Tikari, Widikum, Fulani, và Moghamo. Các ngôn ngữ chính được nói trong tỉnh bao gồm Mungaka, Bafmen, Oku, Lamnso, Ngemba, tiếng Anh bồi, Balikumbat, Papiakum, Moghamo, và Nkom.

**Tham khảo**

Thể loại:Vùng của Cameroon
Vệ Thận công

Vệ Thận công (chữ Hán: 衞慎公; trị vì: 414 TCN-373 TCN), tên thật là Cơ Đồi (姬穨), là vị vua thứ 37 của nước Vệ – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con của công tử Cơ Thích, cháu nội Vệ Kính công, vua thứ 34 nước Vệ.
Năm 415 TCN, Cơ Đồi nổi loạn giết Vệ Hoài công rồi tự lập lên ngôi, tức Vệ Thận công.
Sử ký không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi.
Năm 373 TCN, Vệ Thận công mất, làm vua 42 năm. Con ông là Cơ Huấn lên nối ngôi, tức Vệ Thanh công.

**Xem thêm**
Vệ Hoài công
*Vệ Thanh công

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Vệ Khang thúc thế gia

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Vệ
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 373 TCN
Vệ Thanh công

Vệ Thanh công (chữ Hán: 衞聲公; trị vì: 372 TCN-362 TCN) hoặc Vệ Thánh công (衞聖公), tên thật là Cơ Huấn (姬訓), là vị vua thứ 38 của nước Vệ – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con của Vệ Thận công, vua thứ 37 nước Vệ. Năm 373 TCN, Thận công mất, Cơ Huấn lên làm vua, tức Vệ Thanh công
Sử sách không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi.
Năm 362 TCN, Vệ Thanh công mất, làm vua 11 năm. Con ông là Cơ Bất Thệ lên nối ngôi, tức Vệ Thành hầu.

**Xem thêm**
Vệ Thận công
*Vệ Thành hầu

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Vệ Khang thúc thế gia

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Vệ
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 362 TCN