Chiến dịch Crusader

Chiến dịch Crusader là một hoạt động quân sự lớn do Tập đoàn quân số 8 Anh tiến hành từ ngày 18 tháng 11 đến 30 tháng 12 năm 1941, một phần của Chiến dịch Sa mạc Tây trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Chiến dịch này đã giải vây thắng lợi cho thành phố Tobruk đang bị phong tỏa trong cuộc vây hãm Tobruk năm 1941.
Kế hoạch ban đầu của Tập đoàn quân số 8 là tiêu diệt lực lượng thiết giáp của phe Trục trước khi đưa bộ binh tiến lên đã bị thất bại sau khi Sư đoàn Thiết giáp số 7 Anh đã bị Quân đoàn châu Phi của Đức đánh thua thê thảm tại Sidi Rezegh, sau một số trận giao chiến bất phân thắng bại. Tiếp đó, trung tướng Erwin Rommel đã thúc các sư đoàn thiết giáp của mình tiến đến các vị trí pháo đài của phe Trục trên biên giới Ai Cập nhưng không tìm được bộ binh chủ lực của Đồng Minh, vì họ đã bỏ qua các pháo đài và tiến về Tobruk. Do đó, Rommel phải rút các đơn vị thiết giáp về để hỗ trợ chiến sự tại Tobruk. Dù đã giành được một số thắng lợi chiến thuật tại đây, nhưng sự cần thiết phải bảo toàn phần lực lượng còn lại đã làm Rommel phải rút quân về tuyến phòng thủ tại Gazala, phía tây Tobruk, rồi đưa tất cả lên đường quay lại El Agheila. Đây là thắng lợi trên bộ đầu tiên của các lực lượng do Anh cầm đầu trước quân Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

**Bối cảnh**
Khu vực chiến sự của Chiến dịch Crusader, 18 tháng 11 năm 1941 – 31 tháng 12 năm 1941
Bản đồ hành quân và trận đánh trong Chiến dịch Crusader
Giải vây Tobruk năm 1941: sơ đồ chiến trường

**Binh lực hai bên**

**Cuộc chiến**

**Kế hoạch tác chiến của Tập đoàn quân số 8**

**Tập đoàn quân số 8 tiến công**
Xe tăng Anh tiến qua sa mạc

**Quân đồn trú Tobruk gia nhập tấn công**
Tập tin:Tobruk 1941 - British Matilda tanks.jpg|nhỏ|trái|Xe tăng Matilda II tại Tobruk

**Sư đoàn Thiết giáp số 7 thất bại tại Sidi Rezegh**
Kết thúc trận đánh tại Sidi Rezeg

**Quân đoàn XIII cô lập các căn cứ của phe Trục trên biên giới Ai Cập**

**Rommel đánh đến biên giới Ai Cập**
Tập tin:Bundesarchiv Bild 101I-443-1589-07, Nordafrika, Rommel in Befehlsfahrzeug.jpg|nhỏ|phải|Erwin Rommel (đầu tiên bền trái) trong chiếc xe háp-trắc chỉ huy SdKfz.250/3 của mình.

**Quân đoàn XIII tận dụng việc tái triển khai quân thiết giáp Đức**
Các lực lượng Đức chiếm đóng trong thời gian trận Sidi Rezegh.

**Quân đoàn châu Phi trở lại Tobruk**
Quân lính Úc tại Tobruk

**Thay thế Cunningham**

**Rommel lên kế hoạch bao vây sư đoàn New Zealand**
Quân Anh tuần tra tại Tobruk

**Rommel cố gắng lần nữa để giải vây các vị trí Sollum**

**Cố thủ Ed Duda**

**Tập đoàn quân số 8 thực hiện cam kkeets với Quân đoàn XXX**

**Phe Trục rút lui về vị trí Gazala**

**Tổ chức lại Tập đoàn quân số 8**

**Tập đoàn quân số 8 tấn công tuyến Gazala**
Tập tin:Damaged Panzer IIIs near Belhamed2 1941.jpg|nhỏ|Xe tăng Panzer III bị thương tại Belhamed, 16 tháng 12 năm 1941.
Tập tin:Operation Crusader.jpg|nhỏ|phải|Một nhóm lính người Sikh thuộc Lục quân Ấn Độ trong chiến dịch.

**Lực lượng thiết giáp Anh bỏ lỡ cơ hội**

**Hậu quả**
Tập tin:Bundesarchiv Bild 183-1982-0927-503, Bei El Agheila, Rommel bei italienischer Division.jpg|nhỏ|Erwin Rommel trò chuyện với bộ tham mưu ở gần El Agheila, 12 tháng 1 năm 1942.

**Chú thích**

**Ghi chú**

**Thư mục**
 chú thích sách| first=Howard| last=Kippenberger| author-link=Howard Kippenberger| title=Infantry Brigadier| location=Wellington, NZ| publisher=New Zealand Electronic Text Centre| year=2007| orig-year=1949| series=New Zealand Texts Collection| url=http://www.nzetc.org/tm/scholarly/tei-KipInfa.html| oclc=276433219-  oclc=1412578
*archive-url=https://web.archive.org/web/20130728072934/https://www.awm.gov.au/histories/second_world_war/volume.asp?levelID=67905- chú thích sách|first1=Major-General I.S.O.| last1=Playfair| author1-link=Ian Stanley Ord Playfair|first2=Captain F.C.|last2=with Flynn R.N.| first3=Brigadier C.J.C.| last3=Molony| first4=Group Captain T.P.| last4=Gleave |editor-last=Butler|editor-first=J.R.M|editor-link=James Ramsay Montagu Butler| series=History of the Second World War United Kingdom Military Series| title=The Mediterranean and Middle East, Volume III: British Fortunes reach their Lowest Ebb (September 1941 to September 1942)| publisher=Naval & Military Press| year=2004| orig-year=1st. pub. HMSO 1960| isbn=1-84574-067-X
*jstor= 40106368- bot=InternetArchiveBot 

**Liên kết ngoài**
  The 2nd Battalion The Blackwatch At Tobruk-  BBC – WW2 People's War – Operation Crusader-  Operation Crusader and Rommel's Dash To The Wire-  Animated Map of Operation Crusader date = ngày 7 tháng 1 năm 2016
Thể loại:Mặt trận Bắc Phi
Thể loại:Chiến dịch Sa mạc Tây
Thể loại:Xung đột năm 1941
Thể loại:Ai Cập trong Thế chiến thứ hai
Thể loại:Erwin Rommel
Thể loại:Libya trong Thế chiến thứ hai