Quần đảo Bắc Cực thuộc Canada

Quần đảo Bắc Cực thuộc Canada (Canadian Arctic Archipelago), cũng gọi là Quần đảo Bắc Cực (Arctic Archipelago), là một quần đảo của Canada nằm ở phía bắc phần đại lục của đất nước này. Quần đảo nằm ở vùng cực bắc của Bắc Mỹ, có diện tích khoảng abbr=on và là quần đảo lớn thứ hai trên thế giới(sau quần đảo Mã Lai), quần đảo gồm có 36.563 đảo và bao gồm nhiều lãnh thổ của Miền Bắc Canada – hầu hết Nunavut và một phần của Các Lãnh thổ Tây Bắc.

**Lịch sử**
Người Anh đã tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo dựa trên các cuộc thám hiểm trong thập niên 1570 của Martin Frobisher. Chủ quyền của Canada, ban đầu (1870–80) chỉ trên các đảo thuộc vùng bồn địa Foxe, vịnh Hudson và eo biển Hudson, và Anh Quốc đã chuyển giao cho Canada các đảo còn lại vào năm 1880; Quận Franklin được thành lập vào năm 1895 và bao gồm hầu hết quần đảo; quận này bị giải thể khi thành lập Nunavut năm 1999. Canada tuyên bố rằng tất cả các tuyến đường thủy của Các hành lang Tây Bắc đều nằm trong vùng nội thủy của Canada; tuy nhiên Hoa Kỳ và hầu hết các quốc gia hàng hải khác lại nhìn nhận rằng chúng nằm trong vùng biển quốc tế.

**Địa lý**
Ảnh vệ tinh đảo Baffin, hòn đảo lớn nhất về diện tích trong quần đảo Bắc Cực
Ảnh vệ tinh dựng phim gồm đảo Ellesmere và các đảo lân cận, như đảo Axel Heiberg (bên trái Ellesmere). Greenland ở bên phải của ảnh.
Quần đảo trải dài khoảng abbr=on theo chiều dọc và abbr=on từ đại lục đến mũi Columbia, điểm cực bắc của đảo Ellesmere. Quần đảo bị giới hạn bởi biển Beaufort ở phía tây; ở phía tây bắc là Đại Tây Dương; phía đông là Greenland, vịnh Baffin và eo biển Davis; và ở phía nam là vịnh Hudson và đại lục Canada. Các hòn đảo bị tách rời khỏi nhau và với lục địa bằng một loạt các tuyến đường thủy được gọi chung là Hành lang Tây Bắc. Hai bán đảo lớn nhất, Boothia và Melville, kéo dài về phía bắc từ lục địa.
Sau Greenland, quần đảo là vùng đất cận Bắc Cực lớn nhất. Quần đảo có khí hậu Bắc Cực, địa hình quần đảo phần lớn là lãnh nguyên, còn lại là các khu vực đồi núi. Hầu hết các đảo không có cư dân sinh sống; các khu định cư đặc biệt nhỏ và thưa thớt, chủ yếu là các khu định cư của người Inuit tại vùng ven biển của các đảo phía nam.
Quần đảo bao gồm 36.563 đảo, 94 trong đó được phân loại là đảo chính với diện tích lớn hơn 0, tổng diện tích của quần đảo là khoảng abbr=on. Những hòn đảo thuộc quần đảo có diện tích trên abbr=on, theo thứ tự diện tích giảm dần là:
* NT = Các Lãnh thổ Tây Bắc, NU = Nunavut

**Bản đồ liên kết đến các đảo**
Các đảo không thể hiện trên bản đồ- Beecheymap 62- Duke of Yorkmap 63- Gatesheadmap 64- Haig-Thomasmap 65- Hansmap 66- Killiniqmap 67- Jenny Lindmap 68- Ottawamap 69- Prince Leopoldmap 70- Skraelingmap 71- Trodeleymap 72- Westonmap 73

**Tọa độ**
 map 1đảo King Christian Island, name=King Christian Island, NU- map 2đảo Borden, name=Borden Island, NT, NU- map 3đảo Lougheed, name=Lougheed Island, NT- map 4đảo Brock, name=Brock Island, NT- map 5đảo Mackenzie King, name=Mackenzie King Island, NT, NU- map 6đảo Helena, name=Helena Island, NU- map 7đảo Cameron, name=Cameron Island, NU- map 8đảo Emerald, name=Emerald Isle, NT- map 9đảo Prince Patrick, name=Prince Patrick Island, NT- map 10Île Vanier, name=Île Vanier, NU- map 11đảo Eglinton, name=Eglinton Island, NT- map 12đảo Alexander, name=Alexander Island, NU- map 13đảo Bathurst, name=Bathurst Island, NU- map 14đảo Melville, name=Melville Island, NT, NU- map 15đảo Byam Martin, name=Byam Martin Island, NU- map 16đảo Banks, name=Banks Island, NU- map 17đảo Stefansson, name=Stefansson Island, NU- map 18đảo Russell, name=Russell Island, NU- map 19đảo Prince of Wales, name=Prince of Wales Island, NU- map 20đảo Prescott, name=Prescott Island, NU- map 21đảo Somerset, name=Somerset Island, NU- map 22đảo Victoria, name=Victoria Island, NT, NU- map 23đảo King William, name=King William Island, NU- map 24đảo Matty, name=Matty Island, NU- map 25đảo Wales, name=Wales Island, NU- map 26quần đảo Belcher, name=Belcher Islands, NU- map 27đảo Long, name=Long Island, NU- map 28đảo Akimiski, name=Akimiski Island, NU- map 29đảo Charlton, name=Charlton Island, NU- map 30đảo Ellesmere, name=Ellesmere Island, NU- map 31đảo Meighen, name=Meighen Island, NU- map 32đảo Axel Heiberg, name=Axel Heiberg Island, NU- map 33Ellef Ringnes Island, name=Ellef Ringnes Island, NU- map 34đảo Amund Ringnes, name=Amund Ringnes Island, NU- map 35đảo Cornwall, name=Cornwall Island, NU- map 36đảo Graham, name=Graham Island, NU- map 37đảo North Kent, name=North Kent Island, NU- map 38đảo Baillie-Hamilton, name=Baillie-Hamilton Island, NU- map 39đảo Little Cornwallis, name=Little Cornwallis Island, NU- map 40đảo Cornwallis, name=Cornwallis Island, NU- map 41đảo Devon, name=Devon Island, NU- map 42đảo Bylot, name=Bylot Island, NU- map 43đảo Baffin, name=Baffin Island, NU- map 44đảo Jens Munk, name=Jens Munk Island, NU- map 45đảo Koch, name=Koch Island, NU- map 46đảo Bray, name=Bray Island, NU- map 47đảo Rowley, name=Rowley Island, NU- map 48đảo Foley, name=Foley Island, NU- map 49đảo Air Force, name=Air Force Island, NU- map 50đảo Prince Charles, name=Prince Charles Island, NU- map 51đảo Vansittart, name=Vansittart Island, NU- map 52đảo White, name=White Island, NU- map 53đảo Southampton, name=Southampton Island, NU- map 54đảo Resolution, name=Resolution Island, NU- map 55đảo Loks Land, name=Loks Land Island, NU- map 56đảo Akpatok, name=Akpatok Island, NU- map 57đảo Big, name=Big Island, NU- map 58đảo Salisbury, name=Salisbury Island, NU- map 59đảo Nottingham, name=Nottingham Island, NU- map 60đảo Mansel, name=Mansel Island, NU- map 61đảo Coats, name=Coats Island, NU- map 62đảo Beechey, name=Beechey Island, NU- map 63quần đảo Duke of York, name=Duke of York Archipelago, NU- map 64đảo Gateshead, name=Gateshead Island, NU- map 65đảo Haig-Thomas, name=Haig-Thomas Island, NU- map 66đảo Hans, name=Hans Island, Canada, Denmark- map 67đảo Killiniq, name=Killiniq Island, NU- map 68đảo Jenny Lind, name=Jenny Lind Island, NU- map 69quần đảo Ottawa, name=Ottawa Islands, NU- map 70đảo Prince Leopold, name=Prince Leopold Island, NU- map 71đảo Skraeling, name=Skraeling Island, NU- map 72đảo Trodely, name=Trodely Island, NU- map 73đảo Weston, name=Weston Island, NU

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 Aiken, S.G., M.J. Dallwitz, L.L. Consaul, et al. Flora of the Canadian Arctic Archipelago: Descriptions, Illustrations, Identification, and Information RetrievalCD. Ottawa: NRC Research Press; Ottawa: Canadian Museum of Nature, 2007. ISBN 978-0-660-19727-2.- Aiken, S. G., Laurie Lynn Consaul, and M. J. Dallwitz. Grasses of the Canadian Arctic Archipelago. Ottawa: Research Division, Canadian Museum of Nature, 1995.- Bouchard, Giselle. Freshwater Diatom Biogeography of the Canadian Arctic Archipelago. Ottawa: Library and Archives Canada = Bibliothèque et Archives Canada, 2005. ISBN 0-494-01424-5- Brown, Roger James Evan. Permafrost in the Canadian Arctic Archipelago. National Research Council of Canada, Division of Building Research, 1972.- Cota GF, LW Cooper, DA Darby, and IL Larsen. 2006. "Unexpectedly High Radioactivity Burdens in Ice-Rafted Sediments from the Canadian Arctic Archipelago". The Science of the Total Environment. 366, no. 1: 253-61.- Dunphy, Michael. Validation of a modelling system for tides in the Canadian Arctic Archipelago. Canadian technical report of hydrography and ocean sciences, 243. Dartmouth, N.S.: Fisheries and Oceans Canada, 2005.- Hamilton, Paul B., Konrad Gajewski, David E. Atkinson, and David R.S. Lean. 2001. "Physical and Chemical Limnology of 204 Lakes from the Canadian Arctic Archipelago". Hydrobiologia. 457, no. 1/3: 133-148.- Mi︠a︡rss, Tiĭu, Mark V. H. Wilson, and R. Thorsteinsson. Silurian and Lower Devonian Thelodonts and Putative Chondrichthyans from the Canadian Arctic Archipelago. Special papers in palaeontology, no. 75. London: Palaeontological Association, 2006. ISBN 0-901702-99-4- Michel, C Ingram, R G, and L R Harris. 2006. "Variability in Oceanographic and Ecological Processes in the Canadian Arctic Archipelago". Progress in Oceanography. 71, no. 2: 379.- Porsild, A.E. The Vascular Plants of the Western Canadian Arctic Archipelago. Ottawa: E. Cloutier, Queen's printer, 1955.- Rae, R. W. Climate of the Canadian Arctic Archipelago. Toronto: Canada Dept. of Transport, 1951.- Thorsteinsson, R., and Ulrich Mayr. The Sedimentary Rocks of Devon Island, Canadian Arctic Archipelago. Ottawa, Canada: Geological Survey of Canada, 1987. ISBN 0-660-12319-3- Van der Baaren, Augustine, and S. J. Prinsenberg. Geostrophic transport estimates from the Canadian Arctic Archipelago. Dartmouth, N.S.: Ocean Sciences Division, Maritimes Region, Fisheries and Oceans Canada, Bedford Institute of Oceanography, 2002.

Thể loại:Vùng của Bắc Cực
Bắc Cực
Thể loại:Bắc Canada
Canada