Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai

Đại học Công nghệ Đồng Nai (tiếng Anh: Dong Nai Technology University) là một trường đại học  tư thục tại Đồng Nai do TS. Phan Ngọc Sơn đứng tên thành lập theo quyết định số 929/QĐ-TTg ngày 16 tháng 6 năm 2011 của thủ tướng chính phủ.

**Hình thành**
Tiền thân của trường là Trường Cao đẳng Kỹ thuật - Công nghệ Đồng Nai (Dongnai College of Technology), thành lập ngày 3 tháng 10 năm 2005. Trường đào tạo nhiều lĩnh vực Khoa học kỹ thuật - Công nghệ - Kinh tế khác nhau, gồm các hệ: Đại học, sau đại học.

**Ngành đào tạo**
Các ngành đào tạo của trường bao gồm :- Bậc Đại học: 
*#Công nghệ chế tạo máy
*#Công nghệ kỹ thuật điện, Điện Tử
*#Công nghệ kỹ thuật xây dựng
*#Công nghệ kỹ thuật ô tô
*#Công nghệ thông tin
*#Kỹ thuật phần mềm
*#Truyền thông đa phương tiện
*#Thiết kế đồ họa
*#Ngôn ngữ Anh
*#Ngôn ngữ Trung Quốc
*#Đông phương học
*#Công nghệ thực phẩm
*#Công nghệ kĩ thuật hóa học
*#Công nghệ sinh học 
*#Công nghệ kỹ thuật môi trường
*#Điều dưỡng
*#Kỹ thuật xét nghiệm y học 
*#Kế toán
*#Tài chính-Ngân hàng
*#Quản trị kinh doanh
*#Quản trị khách sạn 
*#Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành
*Thời gian đào tạo 4 năm. tốt nghiệp cấp bằng kỹ sư đối với khối ngành công nghệ và Cử nhân đối với khối ngành Kinh tế,.- Bậc Thạc sĩ:
*#Quản lý kinh tế
*#Ngôn ngữ Anh
*#Công nghệ thông tin 
*#Quản trị kinh doanh- Bậc Tiến sĩ:
*#Quản lý kinh tế

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Thành lập trường ĐH Công nghệ Đồng Nai date = ngày 16 tháng 11 năm 2012-  ĐH Công nghệ Đồng Nai tuyển sinh hai ngành mới, Tuổi trẻ-  ĐH Công nghệ Đồng Nai tuyển nguyện vọng bổ sung, Tiền Phong Online-  Giáo sư – TSKH Bùi Văn Ga Thứ trưởng Bộ GD & ĐT về tham dự lễ kỷ niệm 1 năm trường Đại học Công nghệ Đồng Nai nâng cấp lên Đại họcbot=InternetArchiveBot 
Công nghệ Đồng Nai
Công nghệ Đồng Nai
Công nghệ Đồng Nai
Thể loại:Trường đại học thành lập năm 2011
Blue Jeans (bài hát của Lana Del Rey)

"Blue Jeans" là một bài hát của nữ nghệ sĩ-nhạc sĩ người Mỹ Lana Del Rey, trích từ album phòng thu thứ hai của cô Born to Die (2011). Ca khúc được phát hành như một đĩa đơn thứ ba của album vào ngày 8 tháng 4 năm 2012 bởi hãng đĩa Interscope.

**Thực hiện**
Ca khúc được chính thức phát hành trong đĩa đơn "Video Games" ở mặt B, sau đó mới được phát hành như một đĩa đơn riêng biệt. EP remix của "Blue Jeans" được phối lại bởi D/R/U/G/S, Blood Orange, Kris Menace và RAC.

**Biểu diễn thực tế**
Vào 14 tháng 1 năm 2012, Lana Del Rey biểu diễn ca khúc trên chương trình truyền hình Saturday Night Live. Cô còn biểu diễn ca khúc này ở Le Grand Journal tại Pháp vào 30 tháng 1 năm 2012. Vào 13 tháng 4 năm 2012, Lana biểu diễn ca khúc trong buổi nói chuyện truyền hình trực tiếp ở bên Ý, Le invasioni barbariche. Vào 28 tháng 4, ca khúc được cô biểu diễn tại chương trình The Voice UK và trên BBC One vào ngày hôm sau.

**Video âm nhạc**
Video âm nhạc đầu tiên cho "Blue Jeans" được Lana đăng tải trên tài khoản Youtube của cô vào 9 tháng 9 năm 2011. Cũng giống như video cho đĩa đơn "Video Games", cô ghép những đoạn băng cũ lấy trên Internet với những cảnh cô tự quay chính mình bằng webcam với nhau để tao ra video này.
Video âm nhạc chính thức được đạo diễn bởi Yoann Lemoine, người đã từng làm đạo diễn video cho đĩa đơn trước đó "Born to Die". Bradley Soileau đóng vai người tình của Del Rey trong video này, và anh cũng chính là người đã đóng vai ấy trong video "Born to Die" . Video được quay vào đầu tháng 3 năm 2012  và được phát hành vào 19 tháng 3 năm 2012 .

**Truyền thông**
"Blue Jeans" xuất hiện trong tập "It's Easy to Cry When This Much Cash Is Involved" của phim truyền hình Ringer mùa thứ nhất. Đây là lần thứ hai ca khúc của cô xuất hiện trong sêri này, trước đó là "Video Games" .

**Danh sách ca khúc**
EP Remix (1)
# "Blue Jeans" (Remastered)
# "Blue Jeans" (Gesaffelstein Remix)
# "Blue Jeans" (Odd Future's the Internet Mix)
# "Blue Jeans" (Blood Orange Remix)
EP Remix (2)
# "Blue Jeans" (Smims & Belle Remix) (hợp tác với Azealia Banks)	
# "Blue Jeans" (Gesaffelstein Remix)
# "Blue Jeans" (RAC Mix)
# "Blue Jeans" (Club Clique's Nothing Is Real Remix)	
# "Blue Jeans" (Kris Menace Remix)
# "Blue Jeans" (Penguin Prison Remix)
Picture Vinyl
# "Blue Jeans"
# "Carmen"
CD mở rộng 
# "Blue Jeans" (Radio edit)
# "Blue Jeans" (Album version)

**Đội ngũ sản xuất**
 Hát chính – Lana Del Rey- Sản xuất – Emile Haynie- Viết lời – Lana Del Rey, Emile Haynie, Dan Heath

**Xếp hạng**

**Lịch sử phát hành**

**Chú thích**
Thể loại:Bài hát năm 2012
Thể loại:Đĩa đơn năm 2012
Thể loại:Bài hát của Lana Del Rey
Thể loại:Pop ballad
Thể loại:Video âm nhạc đen trắng
Thể loại:Bài hát Trip hop
Thể loại:Bài hát năm 2011
Thể loại:Đĩa đơn của Interscope Records
Yurgovuchia

Yurgovuchia hay còn gọi với tên là Yurgovuchia doellingi là một chi khủng long thuộc họ Dromaeosauridae, mới được phát hiện vào năm 2012 ở Vườn quốc gia Arches, trong một khu vực có tên gọi Doelling’s Bowl Bone Bed. Chi này có 1 loài, hóa thạch của loài này được các nhà cổ sinh vật học Mỹ tìm thấy tại khu vườn quốc gia ở bang Utah. Yurgovuchia là loài khủng long ăn thịt có niên đại 130 triệu năm tuổi và có kích cỡ to bằng một con chó sói đồng cỏ Bắc Mỹ, nó này có một móng vuốt cong lớn trên ngón chân thứ hai, đây là móng vuốt chúng dùng làm vũ khí săn mồi và công cụ hỗ trợ khi bơi hoặc đào bới.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Khủng long Bắc Mỹ
Thể loại:Khủng long kỷ Phấn Trắng
Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
National Anthem (bài hát của Lana Del Rey)

"National Anthem" (Quốc ca) là một bài hát của nữ nghệ sĩ-nhạc sĩ người Mỹ Lana Del Rey, trích từ album phòng thu thứ hai của cô Born to Die (2011). Nó được chọn làm một đĩa đơn thứ năm của album và được phát hành vào ngày 6 tháng 7 năm 2012 bởi Interscope.

**Video âm nhạc**
Del Rey trong video ca nhạc, đang trèo lên nóc xe ô tô sau khi Kennedy (do diễn viên gốc Phi đóng) bị bắn chết.
Video ca nhạc cho "National Anthem"được đạo diễn bởi Anthony Mandler vào tháng 5 năm 2012  và được phát hành vào 27 tháng 6 năm 2012. Trong video, Del Rey đóng hai vai Marilyn Monroe và Jacqueline Kennedy Onassis còn nghệ sĩ nhạc rap A$AP Rocky đóng vai John F. Kennedy.
Tính đến tháng 4 năm 2020, video đã đạt hơn 73 triệu lượt xem.

**Danh sách ca khúc**
EP kĩ thuật số
# "National Anthem" - 3:50		
# "National Anthem" (Fred Falke Remix Edit) - 3:46	 	
# "National Anthem" (Tensnake Remix) - 3:43		
# "National Anthem" (Afterlife Remix) - 3:48
Picture Vinyl
# "National Anthem"
# "National Anthem" (BretonLABS Remix)

**Thực hiện**
 Lana Del Rey – hát chính, viết lời- The Nexus – viết lời, chỉnh giọng- Justin Parker – viết lời- Emile Haynie – sản xuất, trống, keyboard- Jeff Bhasker – bổ sung sản xuất, bổ sung keyboard, guitar- James Bauer-Mein, David Sneddon, Emilie Bauer-Mein – hát bè- Manny Marroquin – phối âm- Erik Madrid, Chris Galland – trợ lý phối âm

**Xếp hạng**

**Lịch sử phát hành**

**Chú thích**

**Liên kết khác**
 Video âm nhạc chính thức
Thể loại:Đĩa đơn năm 2012
Thể loại:Bài hát Trip hop
Thể loại:Bài hát về Marilyn Monroe
Thể loại:Bài hát của Lana Del Rey
Thể loại:Bài hát năm 2011
Thể loại:Đĩa đơn của Interscope Records
Lana Del Ray (album)

Lana Del Ray (tên khác là Lana Del Ray A.K.A. Lizzy Grant) là album đầu tay của nghệ sĩ-nhạc sĩ Lana Del Rey được phát hành bởi 5 Points vào năm 2010, khi Lana Del Ray mới chỉ được biết đến với tên thật của cô Lizzy Grant.

**Danh sách ca khúc**

**Chú thích**
Thể loại:Album của Lana Del Rey
Thể loại:Album đầu tay năm 2010
Cá voi mõm khoằm Andrews

Cá voi mõm khoằm Andrews (danh pháp hai phần:  ) là một loài cá trong họ Ziphidae. Cá voi mõm khoằm Andrews sinh sống ở Nam bán cầu, và phạm vi chính xác là không chắc chắn. Khoảng 35 mẫu vật bị mắc kẹt đã được ghi nhận ở Úc và New Zealand, Macquarie Island, quần đảo Falkland, và Tristan da Cunha. Đó là phạm vi có thể bao hàm sự phân phối quanh vùng Nam Cực. Tuy nhiên, có không nhìn thấy xác nhận để xác nhận điều này.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
B
Thể loại:Cá voi châu Úc
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1908
Cá heo California

Cá heo California (danh pháp hai phần: Phocoena sinus) Cá heo California còn có tên gọi quốc tế là Vaquita theo tiếng Tây Ban Nha nghĩa là "con bò nhỏ "là một loài cá trong họ Cá heo chuột. Cá heo California có môi trường sống giới hạn khu vực phía bắc của vịnh California, Baja California, Mexico. Chúng sống ở các đầm phá nông, đục dọc theo các bờ biển và hiếm khi được nhìn thấy ở nhiều nước sâu hơn 30 mét, thật sự nó có thể tồn tại trong các ao hồ để nông nhô ra trở lại trên bề mặt. Loài cá vi này thường được nhìn thấy trong nước 11-50 mét sâu, 11–25 km từ bờ biển, trên đáy bùn và đất sét. Môi trường sống của nó được đặc trưng bởi nước đục với có nhiều con mồi với hàm lượng dinh dưỡng cao.
Vaquita, loài động vật có vú biển quý hiếm nhất thế giới, đang trên bờ vực tuyệt chủng. Hoàn cảnh khó khăn của các loài giáp xác—cá voi, cá heo và cá heo—nói chung được minh họa bằng sự suy giảm nhanh chóng của loài vaquita ở Mexico, chỉ còn lại khoảng 10 cá thể . Loài cá heo nhỏ này mãi đến năm 1958 mới được phát hiện và hơn nửa thế kỷ sau, chúng ta đang trên bờ vực mất chúng mãi mãi. Vaquita thường bị đánh bắt và chết đuối trong lưới rê được sử dụng bởi các hoạt động đánh bắt trái phép ở các khu bảo tồn biển thuộc Vịnh California của Mexico. Dân số đã giảm đáng kể trong vài năm qua. Theo WWF 

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
S
Thể loại:Loài EDGE
Thể loại:Động vật có vú México
Thể loại:Động vật đặc hữu México
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1958
Thể loại:Hệ sinh thái loài cực kỳ nguy cấp México
Thể loại:Họ Cá heo chuột
Cá lúi sọc

Cá lúi sọc (Danh pháp khoa học: Osteochilus microcephalus) là một loài cá nước ngọt thuộc họ Cá chép (Cyprinidae), có thân hình cỡ vừa, mình dày và hơi tròn, lưng màu đen.

**Phân bố**
Cá lúi sọc phân bố rộng trong khu vực Đông Nam Á, từ hạ lưu sông Mê Kông (Campuchia (Tonle Sap và các chi lưu của sông Mê Kông, bao gồm cả sông Srêpốk), Lào (từ thác Khone về phía nam), Thái Lan và Việt Nam) tới lưu vực Salween, Mae Klong và Chao Praya ở Thái Lan (Vidthayanon et al. 1997), tới Indonesia (Sumatra và Kalimantan), Malaysia (Sarawak và Malaysia bán đảo) và Brunei Darussalam.
Sinh sống trong khu vực từ các con sông suối cao nguyên tới các con sông vùng đất thấp và đầm lầy than bùn. Tìm thấy trong nhiều loại môi trường sống nhưng chủ yếu trong vùng nước chảy chậm và đục. Sống ở vùng nước từ giữa tới đáy trong sông, suối, kênh mương, đầm lầy. Di chuyển vào vùng đất rừng và đồng cỏ bị ngập nước trong mùa lũ. Khi nước rút thì trở về sông, với số lượng đông nhất xuất hiện từ tháng 12 năm trước tới tháng 2 năm sau. Được sử dụng để làm món prahoc ở Campuchia.

Tại Việt Nam, cá lúi sọc sinh sống ở những con sông, suối dọc miền Trung Việt Nam. Loại cá này đặc biệt chỉ có ở sông Côn (Bình Định), sông Ba (Gia Lai) và thường xuất hiện nhiều vào những tháng mùa hè oi bức của miền Trung.

**Đặc điểm**
Loại cá này sinh sản nhanh và sống từng đàn, nhưng con lớn nhất cũng thường chỉ bằng độ hai ngón tay, nhỏ thì bằng ngón tay cái, vảy cũng đều sáng bóng. Cá lúi mẹ to đến hai ba ngón tay, con nào cũng mập, mỡ nhiều, bụng đầy trứng. Cá lúi ở suối là mập, xương mềm, thịt thơm, ngọt và xương có vị chát.
Khi đến mùa sinh sản, cá có đặc điểm là từng đàn cá dưới sông cái theo dòng nước chảy trở ngược về đầu nguồn, lên những dòng suối có nhiều thác ghềnh tìm nơi trú ẩn rồi chuẩn bị mùa đẻ trứng. Hằng năm cứ đến đầu mùa nước lũ lên, thì cá lúi mẹ từ trên nguồn xuôi theo con nước xuống đẻ trứng. Đến giữa tháng 11, đầu tháng 12 âm lịch là hết mùa lũ, nước sông trong xanh là cá lúi con theo dòng nước đi ngược lên nguồn nên gọi là cá lúi lên, từng đàn cá dày đặc như tấm chiếu trải.

**Chế biến**
Cá lúi sọc là loài đặc sản có giá trị chế biến nhiều món ngon người ở quê không nấu nướng mà thường làm những món dân dã, như cá lúi nấu với rau răm, kho với gừng, kho nghệ, nấu canh rau mương, nấu chua lá giang, nướng dầm nước mắm, cá lúi nướng ăn với rau thơm, cá lúi um nghệ... Tương truyền rằng, chính loại cá này là một trong những loại dược phẩm giúp nghĩa quân Tây Sơn có những ngày đêm hành quân thần tốc để đánh đuổi quân Mãn Thanh.
Đối với món cá lúi suối nướng, không nhất thiết phải làm ruột, không nạo vảy, không ướp bất kỳ gia vị nào mà chỉ cần rửa sơ bằng nước suối, đem nẹp thành từng ghim hoặc từng kẹp rồi nướng đều trên lửa than hồng. Giữ độ nóng vừa phải, tránh cháy sém cá sẽ mất ngon. Cá nướng thường được ăn kèm với các loại rau thơm, rau chuối thái nhỏ, và cơm.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Cá lúi đồng quê-  Cá lúi Tây Sơn-  Nhớ mùa cá lúi quê tôi
M
Ga Nasva

Ga Nasva– điểm dừng tàu, từng là ga đường sắt thuộc tuyến đường sắt Saint Petersburg-Vitebsk của Đường sắt tháng Mười. Điểm dừng này nằm gần ngôi làng cùng tên ở tỉnh Pskov, Nga.
Tại khu vực nhà ga, vẫn còn tồn tại một khu phức hợp kinh tế gồm ba toà nhà xây bằng đá cuội, được xây dựng vào năm 1904. Công trình này thuộc về thương gia Zakhár Teréntyev, người đã làm giàu nhờ việc bán đất phục vụ cho việc xây dựng tuyến đường sắt.
Tên của ga được đặt theo con sông Nasva, nhưng dòng chảy tự nhiên của con sông này đã bị gián đoạn do các công trình cải tạo đất. Theo đó, sông Nasva đã bị chuyển hướng qua một con kênh và chảy vào lòng sông Smérdel.
Trước khi tuyến đường sắt được xây dựng, trên khu vực ngày nay thuộc khu dân cư Nasva, từng tồn tại các ngôi làng như Melékhovо, Petríshchevo và một số khu định cư khác.

**Tham khảo==
.рф

.рф là tên miền cấp quốc gia của Nga được viết bằng Kirin và được dùng từ năm 2010 thay thế .ru và .su. Nó được sử dụng để truy cập trang web về Nga mà không phải chuyển giữa 2 bàn phím Latin-Kirin như trước đây.

**Tham khảo**
Thể loại:Tên miền quốc gia cấp cao nhất
Chudovo

Chudovo (Чудово) là tên của một số điểm dân cư ở Liên bang Nga.
Điểm dân cư đô thị
*Chudovo, Chudovsky, Novgorod, một thị xã có tầm quan trọng cấp huyện, thuộc huyện Chudovsky, tỉnh Novgorod
Điểm dân cư nông thôn
*Chudovo, Semyonov, Nizhny Novgorod, là một làng thuộc Xô Viết Bokovskoy, thành phố Semyonov, tỉnh Nizhny Novgorod
*Chudovo, Koverninsky, Nizhny Novgorod, một làng thuộc Xô Viết Bolshemostovsky Selsoviet, huyện Koverninsky, tỉnh Nizhny Novgorod
*Chudovo, Okulovsky, Novgorod, một làng thuộc khu dân cư kiểu đô thị Uglovka, huyện Okulovsky, tỉnh Novgorod
*Chudovo, Kalininsky, Tver, một làng thuộc huyện Kalininsky, tỉnh Tver
*Chudovo, Staritsky, Tver, một làng thuộc huyện Staritsky, tỉnh Tver
Thượng Đô

Thượng Đô (, lang), còn được gọi là Xanadu (uː; Mông Cổ: Šandu) là thủ đô dưới chế độ cai trị của hoàng đế Mông Cổ Hốt Tất Liệt thời nhà Nguyên ở Trung Quốc, trước khi dời đô về Trung Đô () mà sau đó được đổi thành Khanbaliq, Bắc Kinh ngày nay. Sau đó nó trở thành thủ đô mùa hè, nằm ở Chính Lam, Nội Mông.
Marco Polo từng ghé thăm Thượng Đô vào năm 1275 trước khi nó bị phá hủy vào năm 1369 bởi quân đội nhà Minh dưới thời Chu Nguyên Chương. Năm 1797, lịch sử của thành phố này đã truyền cảm hứng cho nhà thơ lãng mạn người Anh Samuel Taylor Coleridge sáng tác ra bài thơ nổi tiếng Kubla Khan

**Mô tả**
Thượng Đô ngày nay là một di tích nằm tại thị trấn Thượng Đô, Chính Lam, Nội Mông. Nó nằm cách 350 km về phía bắc của Bắc Kinh, và về tây bắc của thị trấn Dolon Nor khoảng 28 km. Bố trí của thành phố gần như là hình vuông với cạnh khoảng 2.200 mét. Nó bao gồm khu ngoại thành và một khu nội thành nằm ở phía đông nam. Khu nội thành cũng được bố trí như một hình vuông với cạnh là 1.400 mét là nơi có cung điện của hoàng đế, nơi Hốt Tất Liệt cư trú vào mùa hè. Cung điện có mặt ngoài khoảng 550 mét, có diện tích bằng khoảng 40% diện tích của Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh. Tàn tích có thể nhìn thấy là bức tường đất, mặc dù vẫn còn nền gạch.
Tên của thành phố ban đầu là Khai Bình (开平, Kāipíng), được thiết kế bởi kiến trúc sư Lưu Bỉnh Trung (1252-1256) và nó mang ảnh hưởng của kiến trúc Trung Quốc sâu sắc. Năm 1264, nó được đổi tên thành Thượng Đô. Thời kỳ đỉnh cao, thành phố là nơi có 100.000 người sinh sống bên trong các bức tường. Năm 1369, Thượng Đô bị chiếm đóng bởi quân đội nhà Minh, bị phá hủy và đổi tên thành Khai Bình. Vị hoàng đế cuối cùng của nhà Nguyên là Nguyên Huệ Tông đã chạy trốn khỏi thành phố, và nó bị bỏ hoang trong vài thế kỷ kế tiếp.
Năm 1872, Steven Bushell phối hợp cùng với Quân đội Anh ở Bắc Kinh đã đến nơi này và đã báo cáo về những đền đài, khối đá cẩm thạch lớn và nền gạch còn sót lại tại đó. Vào những năm 1990, tất cả các hiện vật đã biến mất, và rất có thể nó đã bị những người dân ở thị trấn Dolon Nor gần đó thu thập để xây nhà ở. Các tác phẩm nghệ thuật điêu khắc vẫn được nhìn thấy trong các bức tường của một số tòa nhà Dolon Nor.
Ngày nay, Thượng Đô chỉ còn là một tàn tích được bao quanh bởi một gò phủ đầy cỏ trước đây là bức tường thành phố. Từ năm 2002, những nỗ lực để phục hồi di tích này đã được thực hiện. Tháng 6 năm 2012, Thượng Đô đã trở thành Di sản thế giới của UNESCO.

**Xem thêm**
 Karakorum, thủ đô trước đây của đế chế Mông Cổ được thành lập bởi Thành Cát Tư Hãn và được xây dựng bằng đá bởi Oa Khoát Đài năm 1220.- Shangri-La- Shambhala

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Shangdu Google Satellite Map-  Sites of the Yuan Dynasty Upper Capital (Xanadu) and Middle Capital  ( UNESCO World Heritage)
Thể loại:Thành phố cổ
Thể loại:Di sản thế giới tại Trung Quốc
Thể loại:Lịch sử Nội Mông
Thể loại:Đế quốc Mông Cổ
Thể loại:Nhà Nguyên
Chuyển động lăn

Hình:Sndienquang1.png|nhỏ|phải|Sự kết hợp giữa quay và tịnh tiến: Khối tâm di chuyển tịnh tiến, các điểm còn lại quay quanh khối tâm.
Chuyển động lăn là chuyển động kết hợp giữa chuyển động quay và chuyển động tịnh tiến. Ở điều kiện lý tưởng, thì một vật có thể chuyển động lăn tương đối so với một vật khác mà không bị trượt.

**Các công thức vật lý**
Chuyển động lăn cơ bản
right
Ta xét tại một thời điểm, vật thể lăn có thể được xem như đang xoay quanh điểm tiếp xúc với bề mặt lăn, các điểm tiếp xúc sẽ thay đổi theo thời gian. Khi vật thể quay được 1 vòng, nó sẽ di chuyển được 1 đoạn bằng chu vi đường tròn, mỗi điểm trên đường tròn sẽ tiếp xúc với mặt phẳng lăn 1 lần.
Khi vật thể quay được một góc θ, thì quãng đường mà khối tâm đã dịch chuyển là:


với:
 là vận tốc khối tâm đối với bề mặt tiếp xúc
 là vận tốc của một điểm trên vật thể khi lăn
right
Xét các điểm trên đỉnh của đường tròn:


Suy ra:

Điểm trên đỉnh của đường tròn sẽ có tốc độ tương đối so với mặt đất gấp 2 lần vận tốc của khối tâm.
right
Xét các điểm tiếp xúc với mặt đất



Điểm tiếp xúc với mặt đất có một tốc độ bằng 0, tức là đang đứng im.
right
Xét một vật thể lăn từ độ cao h xuống một cái nêm có góc θ mà không bị trượt:
Giả sử nêm đứng yên thì vận tốc và vận tốc góc ở trên dốc có thể tính bằng cách sử dụng định luật bảo toàn năng lượng:

Với:
ω là vận tốc góc.
Icom là mômen quay.
right
Theo định luật bảo toàn năng lượng, ta có:
 ⇒ 
Khi vật thể lăn:
 




Suy ra:   
 ⇒ 
 

**Ứng dụng**
Chuyển động lăn được ứng dụng để làm giảm ma sát trong các chi tiết hay bộ phận máy (từ ma sát trượt chuyển thành ma sát lăn): các ổ bi, ổ trục, các điểm tiếp xúc cơ khí hay cảm biến...

**Tham khảo**
 http://www.physics.ohio-state.edu/~gan/teaching/spring99/C12.pdf
Thể loại:Chuyển động
Thể loại:Luyện kim loại
Iris (vịnh)

""Iris"" là một cái vịnh nhỏ nằm về phía nam của mũi Muller và tọa lạc ở phía đông nam của đảo Nam Georgia, cách mũi Vahsel 6 dặm (10 km) về phía tây bắc. Vịnh nhỏ này được đoàn thám hiểm của James Cook tìm ra năm 1775 và đặt tên là "vịnh Sandwich", theo tên của John Montagu, 4 Earl of Sandwich. Cái tên vịnh Iris được chính thức sử dụng cho đến ngày nay sau cuộc khảo sát Nam Georgia năm 1951 - 1952.

**Trích nguồn**
 ^ "Iris Bay". Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Truy cập 2012-07-09.

**Tham khảo==
Vịnh Royal

Vịnh Royal
Royal là một vịnh nhỏ, rộng khoảng 4 dặm (6 km), nằm giữa mũi Charlotte và mũi Harcourt, dọc theo bờ biển phía bắc của Nam Georgia. Giống như các nơi khác trên đảo, vịnh là nơi có nhiều loài chim sinh sống và sinh sản tại đây, trong đó có chim cánh cụt vua, chim cánh cụt gentoo và chim cốc mắt xanh.
Vịnh Royal được phát hiện và đặt tên bởi đoàn thám hiểm người Anh của James Cook vào năm 1775.

**Trích nguồn**
 Stonehouse, B (ed.) Encyclopedia of Antarctica and the Southern Oceans (2002, ISBN 0-471-98665-8)
Thể loại:Vịnh
Khói

Tập tin:Bee smoker02.jpg|thumb|Khói nhả ra từ máy hung khói ong, dùng trong ngành nuôi ong
Khói từ một đám cháy
Khói hương
Khói là tập hợp các khí và các hạt chất lỏng hoặc chất rắn lơ lửng trong không khí sinh ra khi một nguyên liệu bị đốt cháy hoặc chưng khô, khô cạn, sau phản ứng có sinh ra chất khí có màu, kèm theo đó là một lượng không khí bị cuốn theo và trộn lẫn vào các phần tử đó.

**Tham khảo**
Thể loại:Khói
Thể loại:Lửa
Thể loại:Ô nhiễm không khí
Thể loại:Ô nhiễm
Bellubrunnus

Bellubrunnus là một chi (có nghĩa là cái đẹp của Brun trong tiếng Latin) thằn lằn có cánh Rhamphorhynchidae từ cuối kỷ Jura (giai đoạn Kimmeridgia) ở miền nam nước Đức. Nó chứa một loài duy nhất, Bellubrunnus rothgaengeri. Bellubrunnus được phân biệt từ các rhamphorhynchidae khác bởi thiếu các chỗ nhô ra trên các đốt sống đuôi, ít răng ở hàm, và đầu cánh đường cong về phía trước chứ không phải là xuôi ngược như thằn lằn bay khác.

**Phát hiện**
Tập tin:Bellubrunnus UV.png|nhỏ|trái|Holotype BSP–1993–XVIII–2 lit under multiple UV wavelengths 
Bellubrunnus được biết đến từ một bộ xương khớp nối hoàn chỉnh được gọi là BSP-1993-XVIII-2. Nó được tìm thấy vào năm 2002 bởi một nhóm khai quật dẫn đầu bởi Monika Rothgaenger, trùng tên của loài. Nó được bảo quản dưới bụng, có nghĩa là mặt dưới của bộ xương có thể được nhìn thấy từ các phiến đá vôi. Mẫu vật được đặt trong Viện bảo tàng Bürgermeister-Müller, mặc dù nó được xếp vào mục lục cho Paläontologie Staatssammlung Bayerische für und historische. Nó đến từ một mỏ đá gần ngôi làng Brunn, Upper Palatinate, trong một lớp đá nằm dưới lớp đá vôi được biết đến nhiều hơn Solnhofen. Mỏ đá từ giai đoạn Kimmeridgian của thời kỳ cuối kỷ Jura, khoảng 155-150.000.000 năm trước đây. Tia cực tím chiếu sáng tiết lộ nhiều chi tiết của hóa thạch.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Rhamphorhynchidae
Thể loại:Đơn vị phân loại hóa thạch được mô tả năm 2012
Crocus vernus

Crocus vernus là một loài hoa thuộc họ Diên vĩ. Việc trồng trọt loài cây này và Crocus flavus được sử dụng làm cây cảnh. Crocus flavus lớn hơn so với các loài cây diên vĩ được trồng khác (ví dụ, Crocus chrysanthus). Tùy thuộc vào năm, Crocus vernus bắt đầu ra hoa cùng một thời điểm hoặc lên đến 2 tuần sau khi Crocus chrysanthus bắt đầu ra hoa. Chiều cao loài này từ 10–15 cm.

**Gallery**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 USDA Plants Profile: Crocus vernus- Gardening:Crocus vernus
V
Thể loại:Thực vật vườn
Thể loại:Thực vật châu Âu
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Điều hòa thân nhiệt

Cách điều hòa thân nhiệt của chó.
Điều hòa thân nhiệt là khả năng duy trì nhiệt độ cơ thể của một sinh vật trong các giới hạn nhất định, ngay cả khi nhiệt độ môi trường xung quanh chênh lệnh lớn với nhiệt độ cơ thể của nó. Một sinh vật biến nhiệt, thì ngược lại, chỉ tiếp thu nhiệt độ môi trường làm nhiệt độ của chính cơ thể nó, do đó không cần đến sự điều nhiệt nội môi. Quá trình kiểm soát nhiệt nội môi là một phương diện của cân bằng nội môi.
Với sự ra đời của nhiệt kế, ta có thể thu được các số liệu chính xác về nhiệt độ trên cơ thể động vật. Dựa trên đó, sự khác biệt về nhiệt độ giữa các vùng khác nhau trên một cơ thể sinh vật được phát hiện, sự khác biệt này là do sự sinh và thải nhiệt ở mỗi cơ quan trên cơ thể khác nhau, với nhiệt độ của máu thường là nhiệt độ trung bình của các nội tạng trong cơ thể sinh vật đó.

**Phân loại thú dựa trên các tính chất về nhiệt**
Dựa trên sự kiểm soát nhiệt ở sinh vật sống, trước đây các nhà khoa học chia chúng ra thành động vật máu nóng và động vật máu lạnh.
Sau này, với nhiều nghiên cứu về khả năng điều nhiệt ở sinh vật sống, người ta thấy động vật có thể theo một hay nhiều cơ chế khác nhau sau đây để điều chỉnh nhiệt độ của chúng:- Ngoại nhiệt: điều hòa thân nhiệt dựa vào các tác nhân bên ngoài ví dụ như nguồn nhiệt từ ánh sáng Mặt Trời;- Biến nhiệt: khả năng duy trì hoạt động sống trong một phạm vi thân nhiệt rộng;- Biến dưỡng chậm: khả năng giảm đáng kể tốc độ biến dưỡng khi cần thiết, ví dụ các động vật ngủ đông;- Nội nhiệt: khả năng trong việc kiểm soát thân nhiệt của chúng thông qua các biện pháp nội tại như co cơ hay gia tăng trao đổi chất. Một số tác giả hạn chế việc sử dụng thuật ngữ này chỉ là các cơ chế trực tiếp làm tăng tốc độ trao đổi chất ở động vật để sinh ra nhiệt. Ngược lại với động vật nội nhiệt là động vật ngoại nhiệt.- Hằng nhiệt: khả năng điều chỉnh nhiệt để duy trì một thân nhiệt nội tại ổn định, không phụ thuộc vào ảnh hưởng từ bên ngoài. Nhiệt độ này thường (nhưng không phải luôn luôn) cao hơn so với nhiệt độ của môi trường xung quanh. Ngược lại với động vật hằng nhiệt là động vật biến nhiệt.- Biến dưỡng nhanh: sự trao đổi chất vẫn cao ngay cả trong giai đoạn "nghỉ ngơi". Các động vật biến dưỡng nhanh có thể coi là chuyển hóa không ngừng nghỉ. Mặc dù trao đổi chất khi nghỉ ngơi của chúng vẫn thấp hơn trao đổi chất khi hoạt động của chúng nhiều lần, nhưng khác biệt này là không lớn như ở động vật biến dưỡng chậm. Động vật biến dưỡng nhanh nói chung gặp khó khăn nhiều hơn khi khan hiếm thức ăn.

**Tham khảo**
Thể loại:Cân bằng nội môi
Thể loại:Sinh lý học động vật
Thể loại:Truyền nhiệt
Thể loại:Toán học trong y học
VTV Cup 2012

Giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Cup 2012 là giải đấu lần thứ 9 với sự phối hợp tổ chức của Liên đoàn bóng chuyền Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam. Giải đấu được tổ chức tại nhà thi đấu tỉnh Vĩnh Phúc. Giải đấu được sự tài trợ chính của Exim Bank, nên giải còn có tên gọi là Giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Eximbank Cup 2012.

**Các đội tham dự**
VIE Việt Nam
*AUS Úc
*KAZ Kazakhstan
*THA Nonthaburi
*CHN Giang Tô
*JPN Nhật Bản  (Thực chất là đội tuyển Sinh viên Nhật Bản)
*KOR Ngân hàng công nghiệp Hàn Quốc
*PRK CHDCND Triều Tiên

**Vòng bảng**

**Bảng A**

**Bảng xếp hạng**

**Kết quả chi tiết**

**Bảng B**

**Bảng xếp hạng**

**Kết quả chi tiết**
Nguồn date=2012-07-23 

**Vòng tranh thứ hạng 1–4**

**Bán kết**

**Tranh hạng 3**

**Chung kết**

**Vòng tranh thứ hạng 5–8**

**Tranh hạng 5–8**

**Tranh hạng 7**

**Tranh hạng 5**

**Xếp hạng chung cuộc**

**Các giải thưởng cá nhân**
 Vận động viên xuất sắc toàn diện: PRK CHDCND Triều Tiên Jong Jin-sim- Vận động viên tấn công xuất sắc nhất: PRK CHDCND Triều Tiên Jong Jin-sim- Vận động viên chắn bóng tốt nhất: VIE Việt Nam Nguyễn Thị Ngọc Hoa- Vận động viên chuyền hai tốt nhất:PRK CHDCND Triều Tiên Min Ok Ju- Vận động viên phát bóng tốt nhất:KOR Ngân hàng công nghiệp Hàn Quốc Lee Hyo Hee- Vận động viên Libero tốt nhất: JPN Nhật Bản Yamaghishi Akane- Vận động viên phòng thủ tốt nhất:JPN Nhật Bản Yamaghishi Akane- Hoa khôi VTV Eximbank Cup 2012: JPN Nhật Bản Misaki Tanaka

**Tham khảo**
2012
Thể loại:Thể thao Việt Nam năm 2012
Huỳnh Liên

Huỳnh Liên (sinh năm 1923 và mất ngày 16 tháng 04 năm 1987 ) là một ni sư của giáo hội Phật giáo Việt Nam, bà có tên thật (thế danh) là Nguyễn Thị Trừ. Bà là Trưởng Giáo Đoàn Ni và là Đại biểu Quốc hội Khóa VI, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt Trận Tổ Quốc TP, Ủy viên ủy ban Trung ương Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban Bảo vệ Hòa Bình Thế giới của Thành phố Hồ Chí Minh.

**Tiểu sử**
Ni sư Huỳnh Liên sinh năm 1923  tại làng Phú Mỹ, quận Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho (ngày nay là xã Phú Mỹ, huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang). Cha là ông Nguyễn Văn Vận, mẹ là bà Lê Thị Thảo đã xuất gia.
Năm 1943, khi được 20 tuổi, bà đã quy y Phật Đường Minh Sư, tu học theo hạnh cư sĩ tại gia. Bà kế tục sự nghiệp Tổ Thầy, trực tiếp lãnh đạo hàng Ni chúng Khất Sĩ trong phận sự Ni Trưởng Ni năm 1954.
Từ năm 1960 đến năm 1975, Ni Sư Huỳnh Liên âm thầm và công khai tham gia đấu tranh cho hòa bình, độc lập, thống nhất đất nước. Sau đó từ năm 1975, bà là thành viên Đoàn Đại biểu miền Nam Hiệp Thương Thống Nhất Tổ Quốc Việt Nam. Bà mất ngày 16 tháng 4 năm 1987.

**Hoạt động**
 Từ năm 1947 đến năm 1954, bà là Trưởng tử Ni trong hàng đệ tử của Đức Tổ Sư Minh Đăng Quang.- Từ năm 1954 đến năm 1987, Ni sư đảm nhận chức Ni Trưởng Giáo hội Ni Giới Khất Sĩ Việt Nam.- Từ năm 1976 đến năm 1987, Phó Chủ tịch Ban liên lạc Phật giáo yêu nước TP. HCM.- Từ năm 1980 đến năm 1981, Ủy viên Ban vận động thống nhất Phật giáo Việt Nam.- Từ năm 1981 đến 1987, Ủy viên kiểm soát Hội đồng Trị Sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam.- Từ năm 1976 đến năm 1980, Đại biểu Quốc hội Khóa VI. Nhiều nhiệm kỳ bà là Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt Trận Tổ Quốc Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban Bảo vệ Hòa Bình Thế giới của Thành phố Hồ Chí Minh.

**Vinh danh**
Tên của Ni sư Huỳnh Liên được đặt cho một con đường tại Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

**Tấm gương đạo đức**
Ni sư Huỳnh Liên có rất nhiều những người con nuôi, đó là những trẻ em mồ côi. Trong số những người bà cưu mang dạy dỗ có "Ni sư Thích Nữ Liên Thanh" là bác sĩ giám đốc Phòng khám đa khoa từ thiện Long Bửu, bà từng là một trong 5 sinh viên xuất sắc được nhận học bổng của Nhật Bản và có 3 bằng cử nhân: Phật học, Xã hội học và Y dược học.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Danh sách Ban chấp hành khoá IV TW Hội LHPN Việt Nam, Giai đoạn 1955-1975 date=2016-03-04 
Thể loại:Sinh năm 1923
Thể loại:Mất năm 1987
Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VI
Thể loại:Đạo Phật Khất sĩ Việt Nam
Thể loại:Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất
Thể loại:Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Thể loại:Ni sư Việt Nam
Diên vĩ hoa tím

Diên vĩ hoa tím (danh pháp hai phần: Iris spuria) là một loài thực vật thuộc họ Diên vĩ. Loài được trồng và lai để sử dụng trong vườn. Nó được tìm thấy ở châu Âu, châu Á và châu Phi. Nó được mô tả lần đầu tiên năm 1753 bởi Linnaeus, người đã mô tả nó trong Species Plantarum Đức.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 url-status = dead - quote = a section of the  American Iris Society, was organized in 1952. - quote = "Habitat in Germaniae pratis." - quote = "Habitat in Germaniae pratis."
*chú thích web | url = http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=439117-1 | title = Iris spuria |access-date = ngày 29 tháng 7 năm 2007 | work = Plant Name Details | publisher = IPNI | pages = | language = | quote = 

**Liên kết ngoài**
 Spuria iris homepage
*access-date =ngày 25 tháng 6 năm 2013
S
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Thể loại:Thực vật Algérie
Thể loại:Thực vật châu Âu
Thể loại:Thực vật Pakistan
Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Bằng sáng chế Hoa Kỳ số 6469

Tập tin:Abraham Lincoln O-116 by Gardner, 1865-crop.png|thumb| Tổng thống Abraham Lincoln
Bằng sáng chế số 6469 cấp tại Hoa Kỳ cho sáng chế ứng dụng cho các con tàu hơi nước vào thế kỷ 19, giúp những con tàu vượt qua bãi cạn mà không cần bốc dỡ hàng hoá khỏi tàu. Chủ nhân của bằng sáng chế là Tổng thống Abraham Lincoln, với tấm bằng sáng chế này ông trở thành vị Tổng thống đầu tiên trong lịch sử của nước Mỹ có bằng sáng chế.

**Lịch sử**
Trên thực tế nhiều người xem vị tổng thống thứ ba của nước Mỹ, Thomas Jefferson là nhà sáng chế vĩ đại nhất từng sống ở Nhà Trắng. Nhưng vị Tổng thống này chưa bao giờ lấy bằng sáng chế cho những ý tưởng của mình. Trong lịch sử nước Mỹ, chỉ duy nhất một Tổng thống từng được cấp bằng sáng chế cho dù bình thường ông ít quan tâm đến công nghệ, đó là Tổng thống Abraham Lincoln.
Vào cuối những năm 1840, Lincoln là đại biểu Quốc hội của bang Illinois. Ông thường đi lại giữa Washington và Illinois trên con tàu chạy bằng hơi nước Great Lakes. Một lần tàu bị mắt kẹt ở bãi cát ngay giữa sông. Tất cả hành khách và hàng hoá phải chuyển đi để con tàu nổi dần lên. Đó là một quá trình dài và buồn tẻ.
Điều này mang đến cho Lincoln một ý tưởng, khi trở về văn phòng luật sư của mình ở Illinois, ông bắt đầu sáng chế ra một thiết bị có thể làm con tàu nổi lên mà không cần phải làm cho nó nhẹ đi bằng việc bóc dở hàng hoá xuống. Ông tranh thủ gọt đẽo mô hình giữa các phiên toà. Kết quả, ông nhận được bằng sáng chế số 6469: "Cách làm nổi những con tàu lớn".

**Nội dung bằng sáng chế**
Ý tưởng của Lincoln là thêm vào "các khoang chứa không khí có thể điều chỉnh được" bên dưới gấn nước. Khi bị mắc kẹt, những khoang này sẽ được làm đầy khí để con tàu nổi lên. Nó gần giống với ý tưởng các nhà sáng chế sau này sử dụng để tạo ra tàu ngầm hiện đại.

**Nhận xét**
Sáng chế của Lincoln được chứng minh là không thực tế và không được đưa vào sản xuất. Nhưng nó đã cho thấy vị luật sư có tài xoay xở này sở hữu một trí tuệ đầy sáng tạo và dám thực hiện những ý tưởng mới. Đó là ý chí mà nước Mỹ rất cần trong những năm tháng bất ổn sau này.

**Trích nguồn**
(tiếng Anh)- The Greatest Stories Never Told - 100 tales from history to astonish, bewilder, and stupefy_Rick Beyer.-  Nội dung bằng sáng chế Hoa Kỳ số 6469

**Xem thêm**
 Abraham Lincoln

**Tham khảo**
Thể loại:Bằng sáng chế cấp tại Mỹ
Thể loại:Phát minh của Hoa Kỳ
Nuôi ong

Tập tin:Visit to 'Bee Farm'.JPG|300px|nhỏ|phải|Nuôi ong nội ở Bến Tre
Hình:27-alimenti, miele, Taccuino Sanitatis, Casanatense 4182..jpg|nhỏ|250px|Nuôi ong,casanatensis tacuinum sanitatis (thế kỷ 14)
Nuôi ong nội ở Serbia
Hình:Cueva arana.svg|250px|phải|nhỏ|Hình ảnh người đi tìm mật ong được mô tả trong một bức tranh hang động 8000 năm tuổi ở gần Valencia, Tây Ban Nha
Nuôi ong là việc con người duy trì những đàn ong mật, thường là trong các tổ ong. Người nuôi ong sẽ thu được mật ong và các sản phẩm khác như phấn hoa, keo ong, sáp ong, sữa ong chúa; ngoài ra mục đích của việc nuôi ong còn là để thụ phấn cho cây trồng hoặc tạo ra đàn ong mới để bán cho người nuôi ong khác.

**Lịch sử ngành nuôi ong**

**Khởi nguyên**
Có trên 20.000 loài ong dại. Nhiều loài sống đơn độc trong khi nhiều loài khác nuôi những con nhỏ tạo thành những bầy đàn (ví dụ ong nghệ). Nuôi ong liên quan đến việc quản lý khéo léo các loài ong sống theo bầy, mà bầy đàn đó có thể có đến 100.000 cá thể. Ở châu Âu và Hoa Kỳ, loài ong được nuôi phổ biến là ong mật phương Tây (Apis mellifera).

**Xem thêm**
 Nông nghiệp

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Ethnology meets the Saharan bee and the South Moroccan beekeepers: Online video (12 min)bot=InternetArchiveBot - International Bee Research Association- Honey Bees and AFRICAN Engineers, The effect on Agribusiness date = ngày 2 tháng 6 năm 2012.- The international federation of beekeepers associations- Natural Beekeeping Network Forum- New Zealand Beekeepers Forum date = ngày 16 tháng 3 năm 2013- National Bee Association, New Zealand  date=2016-02-21 - Hobbyist beekeeping site: Christchurch New Zealand- Seasonal Care in Apiculture - Agriculture Guide date = ngày 4 tháng 11 năm 2011- A Different Kind of Beekeeping Takes Flight
Thể loại:Chăn nuôi
Thể loại:Nuôi ong
Euryplatea nanaknihali

Euryplatea nanaknihali là một loài ruồi thuộc nhóm ruồi lưng gù phorid (gồm khoảng 4.000 loài) sinh sống ở tại Thái Lan vừa được phát hiện và công nhận là loài ruồi nhỏ nhất thế giới với kích thước nhỏ hơn gấp năm lần so với ruồi giấm, thậm chí còn bé hơn hạt muối (0,4 mm) nhưng lại không kém phần hung bạo so với họ hàng của mình. Viện Bảo tàng tự nhiên Los Angeles (Mỹ) đã tìm ra loài ruồi mới tại Công viên quốc gia Kaeng Krachan (Thái Lan). Đây cũng là loài ruồi đầu tiên thuộc dạng này được phát hiện ở châu Á.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Brown, B.V. 2012: Small size no protection for acrobat ants: world's smallest fly is a parasitic phorid (Diptera: Phoridae). Annals of the Entomological Society of America, 105(4): 550-554. 10.1603/AN12011-  Ruồi nhỏ nhất thế giới
N
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2012
Thể loại:Côn trùng được mô tả năm 2012
Thể loại:Côn trùng Thái Lan
Thể loại:Phoridae
Pseudacteon formicarum

Pseudacteon formicarum là một loài ruồi thuộc họ ruồi lưng gù phorid, loài ruồi này được tìm thấy tại châu Âu. Pseudacteon formicarum có kích thước cơ thể dài từ 1 đến 3 mm và chỉ săn con mồi có hình dạng lớn hơn. Loài ruồi này nổi tiếng với hành vi trừ khử kiến trong đó bao gồm hành động cắt đầu con mồi.

**Ký sinh trên thân kiến**
Ban đầu, ruồi sẽ đẻ trứng trên thân kiến. Trứng nở ra và di chuyển lên phần đầu, ăn dần các bó cơ lớn chịu trách nhiệm hoạt động đóng mở hàm kiến. Loài ký sinh này còn có thể chui vào não kiến, khiến con mồi lâm vào tình trạng lang thang không định hướng trong hai tuần.
Cuối cùng, đầu kiến bị cắt lìa, sau khi nhộng ruồi phân hủy lớp màng nối phần đầu với thân. Con nhộng tiếp tục chiếm cứ phần đầu và làm tổ trong vòng hai tuần tiếp theo, trước khi phát triển thành ruồi trưởng thành.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 chú thích tạp chí |author=Disney, R. H. L. |year=2000 |title=Revision of European Pseudacteon Coquillett (Diptera, Phoridae) |journal=Bonner Zoologische Beiträge |volume=49 |issue=1–4 |pages=79–91 |url=http://www.zfmk.de/BZB/B49_H1_4/B49H14S1.PDF -  BioLib-  Loài ruồi nhỏ nhất thế giới
R
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1877
Thể loại:Bộ Ruồi châu Âu
Thể loại:Côn trùng được mô tả năm 1877
Thể loại:Phoridae
Sciurumimus

Sciurumimus ("bắt chước sóc," được đặt tên theo việc lông vũ trên đuôi mọc theo kiểu giống trên đuôi sóc) là một chi khủng long theropoda Coelurosauria sống vào thời kỳ Jura muộn tại Đức. Nó được biết tới từ một mẫu vật duy nhất còn non đại diện cho loài điển hình, Sciurumimus albersdoerferi, được tìm thấy ở một mỏ đá vôi gần Painten tại Hạ Bayern.
Mậu vật Sciurumimus được công bố vào năm 2011, nhưng được mô tả và đặt tên chính thức vào năm sau (2012).

**Tham khảo**
  AMNH Press Release- Rauhut, O. W. M.; Foth, C.; Tischlinger, H.; Norell, M. A. (2012). "Exceptionally preserved juvenile megalosauroid theropod dinosaur with filamentous integument from the Late Jurassic of Germany". Proceedings of the National Academy of Sciences. DOI:10.1073/pnas.1203238109.- Switek, B. (2012). "Rise of the fuzzy dinosaurs". Nature. DOI:10.1038/nature.2012.10933-  Hóa thạch tuyệt đẹp về loài khủng long sóc
Thể loại:Khủng long châu Âu
Thể loại:Khủng long kỷ Jura
Thể loại:Coelurosauria
Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Thể loại:Đơn vị phân loại hóa thạch được mô tả năm 2012
Thể loại:Tetanurae
Jean-Joseph Merlin

John Joseph Merlin (17 tháng 9 năm 1735 – 4 tháng 5 năm 1803, tên khai sinh là Jean-Joseph Merlin) là một thợ làm đồng hồ và là một nhà phát minh người Bỉ. Ông sinh năm 1735 tại thành phố Huy thuộc tỉnh Liège, Bỉ. Lớn lên một chút, Joseph Merlin sang sinh sống ở Paris. Ông theo học nghề thợ cơ khí chế tạo máy chính xác và đồng hồ và được đánh giá là một người thợ có tài năng bẩm sinh. Chính vì điều này, viên Đại sứ Tây Ban Nha ở Anh đã tìm cách đưa Merlin đến Luân Đôn định cư và lập nghiệp vào năm 1760.
Một trong những phát minh đáng nhớ của Joseph Merlin là giày trượt patin, ra đời vào năm 1760 và được xem là cha đẻ của môn thể thao này. Merlin đã trình bày phát minh mới của mình trong một buổi vũ hội hóa trang khi vừa chơi đàn vĩ cầm vừa trượt patanh, nhưng không may ông không điều khiển được phương hướng, đâm sầm vào một chiếc gương lớn và bị thương nặng.
Merlin cũng là một nhạc công nghiệp dư, chơi các loại đàn vĩ cầm và harpsicord. Và ông là tác giả của một số nhạc cụ cải tiến và là người chế tạo ra nhiều máy tự động, tỉ như đồng hồ Cox (đồng sáng chế với James Cox. Chiếc máy tự động Thiên nga Bạc (hiện đang trưng bày ở Bảo tàng Bowes) là một sản phẩm của Merlin.
Ông đã bỏ công xây dựng nên Bảo tàng Cơ khí Merlin tại Quảng trường Hanover để trưng bày các máy móc của mình. Bảo tàng này trong một thời gian dài là nơi thăm viếng của rất nhiều người dân. Một trong những người đến đó chính là Charles Babbage, người thiết kế ra chiếc máy vi tính cơ học đầu tiên.
Danh sách một số phát minh được cho là của Merlin - nếu không kể chiếc giày trượt patin:- Xe lăn với chỗ ngồi kiểu ghế kiệu dành cho người bị bệnh gút- Lò quay- Máy chuyển động liên tục dựa theo sự thay đổi của áp suất khí quyển- Cân máy- Đàn harpsicord với cơ chế pianoforte- Đàn ống- Đàn harpsichord ghép
Jean-Joseph Merlin qua đời năm 1803 ở Luân Đôn, hưởng thọ 67 tuổi.

**Chú thích**
Thể loại:Nhà phát minh Bỉ
Thể loại:Sinh năm 1735
Thể loại:Mất năm 1803
Di sản thế giới hỗn hợp

Tập tin:Muaxuantamcoc.jpg|nhỏ|phải|280px|Quần thể danh thắng Tràng An hiện là di sản thế giới hỗn hợp duy nhất ở Việt Nam
Di sản thế giới hỗn hợp (hay di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới) là một loại di sản thế giới kép, đáp ứng đủ cả hai yếu tố nổi bật về văn hóa và thiên nhiên. Một địa danh được công nhận là di sản thế giới hỗn hợp phải thỏa mãn ít nhất là một tiêu chí về di sản văn hóa (tiêu chuẩn i,ii,iii,iv,v,vi) và một tiêu chí về di sản thiên nhiên (tiêu chuẩn vii,viii,ix,x).

**Tổng quan**
Tính đến hết năm 2023, UNESCO đã công nhận 40 di sản hỗn hợp trên tổng số 1172 di sản thế giới. Số lượng di sản hỗn hợp chỉ chiếm khoảng ~3,4% số lượng di sản thế giới. Nhiều di sản hỗn hợp từng được UNESCO công nhận từ 2 lần trở lên do bổ sung thêm tiêu chuẩn hoặc mở rộng diện tích. Chính là bởi trước khi trở thành di sản thế giới hỗn hợp, nhiều khu vực đã là một di sản thiên nhiên thế giới (như Khu bảo tồn Ngorongoro, Ohrid, Tassili n'Ajjer, Vườn quốc gia Tongariro) hoặc di sản văn hóa thế giới (như núi Thái Sơn, Thành cổ Maya và rừng Calakmul).
Trung Quốc và Úc là hai quốc gia có số lượng di sản hỗn hợp nhiều nhất với 4 địa điểm, tiếp theo là Peru, Mexico, Hy Lạp, Tây Ban Nha và Thổ Nhĩ Kỳ với hai địa điểm. Vùng hoang dã ở Tasmania của Úc và Thái Sơn của Trung Quốc là 2 di sản thế giới kép đáp ứng nhiều tiêu chuẩn nhất (7 tiêu chuẩn); trong khi đó, Vách đá Bandiagara; Tehuacán-Cuicatlán; Paraty và Ilha Grande-Văn hóa và Đa dạng sinh học; Vùng các hồ Willandra lại là 4 di sản hỗn hợp đạt ít tiêu chuẩn nhất (với chỉ 1 tiêu chuẩn về văn hóa và 1 tiêu chuẩn về thiên nhiên). Có hai di sản xuyên quốc gia là Pyrénées-Mont Perdu và Khu bảo tồn xuyên biên giới Maloti-Drakensberg. Quần thể danh thắng Tràng An (Ninh Bình) hiện là di sản hỗn hợp duy nhất ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

**Danh sách các di sản kép**

**Hình ảnh**

**Xem thêm**
Di sản thế giới
*Quần thể danh thắng Tràng An

**Tham khảo**

Thể loại:Di sản
Thể loại:UNESCO
Thể loại:Danh hiệu UNESCO
Thể loại:Tự nhiên
Thể loại:Văn hóa
Lý Chính Thắng

Lý Chính Thắng (1917–1946) tên thật là Nguyễn Đức Huỳnh (Nguyễn Đắc Huỳnh) là một liệt sĩ cách mạng Việt Nam, quê ở thôn thọ lộc xã Sơn Lễ, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Ông là đại biểu Quốc hội khóa I khu vực Sài Gòn – Chợ Lớn.

**Tiểu sử**
Ông học trung học tỉnh Thanh Hóa, sau đó vào Nam tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1930 ông là đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương, trải qua các công việc cấp ủy từ chi bộ lên đến thành ủy viên kiêm thư ký công đoàn Sài Gòn – Gia Định. Ông gây cơ sở Đảng ở khu vực Đa Kao.
Tháng 3 năm 1945, ông được phái ra Bắc để bắt liên lạc với Trung ương, sau đó lên đường vào Nam đem theo quyết định khởi nghĩa vũ trang cho xứ ủy Nam Kỳ.
Sau ngày Nam Bộ kháng chiến bùng nổ, từ tháng 11 năm 1945 ông lập trạm đón tiếp công nhân từ thành phố ra ở An Phú Đông và phụ trách tờ báo Cảm tử của quân đội. Lý Chính Thắng là Chỉ huy trưởng mặt trận phía Đông Sài Gòn, Tổng Thư kí Tổng Công đoàn Nam Bộ từ tháng 10 năm 1945
Tháng 1 năm 1946, tại cuộc bầu cử Quốc hội khóa đầu tiên, ông trúng cử đại biểu Quốc hội khóa I đại diện khu vực Sài Gòn – Chợ Lớn.
Tháng 3 năm 1946 ông hoạt động trong ngành giao thông liên lạc tại vùng Sài Gòn bị chiếm. Quân Pháp tấn công An Phú Đông lần thứ hai, quân ta chống cự rất anh dũng từ sáng đến chiều, đẩy lui được địch, giết chết 100 tên, bên ta 20 chiến sĩ hy sinh. Lý Chính Thắng bị thương nặng, bị quân Pháp bắt và tra tấn cực hình.
Ngày 30 tháng 9 năm 1946 ông mất tại bệnh viện Chợ Rẫy.

**Vinh danh**
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh ngày 25 tháng 4 năm 1949 truy tặng Lý Chính Thắng Huân chương Độc Lập hạng nhì.
Tên ông được đặt cho một con đường ở quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh (đường Lý Chính Thắng trước năm 1975 đường có tên là Yên Đổ) và trường tiểu học Lý Chính Thắng 2, THCS Lý Chính Thắng 1 ở huyện Hóc Môn.
Trường THPT Lê Hữu Trác 2, Hương Sơn, Hà Tĩnh từ tháng 9 năm 2013 được UBND tỉnh Hà Tĩnh đổi tên thành Trường THPT Lý Chính Thắng.

**Ghi chú**

**Liên kết ngoài**
 Đường Lý Chính Thắng
Thể loại:Liệt Sĩ
Thể loại:Người Hà Tĩnh
Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Thể loại:Tổng biên tập Việt Nam
Thể loại:Người Hương Sơn
Trận Puebla

Trận Puebla diễn ra vào ngày 5 tháng 5 năm 1862 gần thành phố Puebla trong cuộc can thiệp của Pháp vào México. Trận đánh kết thúc với chiến thắng của Quân đội México trước quân xâm lược Pháp, buộc quân Pháp phải bỏ chạy. Quân Pháp sẽ đánh bại quân México trong những trận đánh sau đó, nhưng chiến thắng Puebla của quân México trước một đội quân lớn và được trang bị tốt hơn hẳn của Pháp đã lên dây cót cho sĩ khí quân đội México và cũng trì hoãn bước tiến của người Pháp vào Thành phố México.
Trận Puebla được xem là thắng lợi quân sự lớn nhất của México, và là biểu tượng cho tình đoàn kết cùng với chủ nghĩa yêu nước của người México. Mỗi năm, họ làm lễ mừng chiến thắng Puebla vào ngày 5 tháng 5. Việc kỷ niệm trận thắng mang tính chất vùng miền tại México, chủ yếu là ở bang Puebla, nơi ngày lễ được tổ chức với cái tên "Ngày Trận Puebla" (El Día de la Batalla de Puebla). Ở các miền đất khác của nước này, ngày lễ này cũng được một số sự công nhận hạn chế. Đây vẫn là một ngày lễ phổ biến ở Hoa Kỳ, nơi nó được tổ chức hàng năm với tên gọi Cinco de Mayo.

**Xem thêm**
 Danh sách trận đánh trong cuộc can thiệp của Pháp vào México

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 French Intervention in Mexico: Battle of Puebla date=2017-02-18 - Phil's Findings: Did Battle of Puebla change the course of U.S. history? by PHILIP A. RUE

Thể loại:Xung đột 1862
Thể loại:México năm 1862
Thể loại:Pháp năm 1862
Puebla 1862
Puebla 1862
Thể loại:Puebla, Puebla
Thể loại:Những trận đánh lớn trong lịch sử
Thể loại:Xung đột năm 1862
Trận Lincoln (1217)

Trận Lincoln lần thứ hai diễn ra tại Lâu đài Lincoln vào ngày 20 tháng 5 năm 1217, trong cuộc Chiến tranh Tử tước lần thứ nhất, giữa quân đội của vua Pháp tương lai Louis VIII và của vua Henry III của Anh. Quân của Louis bị quân cứu viện Anh do William Marshal, Bá tước Pembroke thứ nhất chỉ huy tấn công. Bá tước de la Perche, chỉ huy quân Pháp, bị tiêu diệt và đại bại này khiến cho Louis bị đánh đuổi khỏi căn cứ của mình ở miền Đông Nam nước Anh. Cuộc xâm lược nước Anh của Louis đã chấm dứt. Sự kiện này được gọi là "Lincoln Fair" sau vụ cước bóc xảy ra sau trận đánh. Thị dân ở đây trung thành với Louis do đó quân đội của Henry III đã cướp phá thành phố. Cái tên này cũng gợi nên chiến thắng dễ dàng của người Anh trong trận đánh.

**Xem thêm**
Trận Lincoln (1141)
*Magna Carta
*William Marshal
*Chiến tranh Tử tước lần thứ nhất
*Lâu đài Lincoln
*Nicola de la Haye

**Chú thích**

**Tham khảo**
 The of Lincoln (1217), according to Roger of Wendover.- Jim Bradbury,  The Routledge Companion to Medieval Warfare, Routledge, 08-04-2004. ISBN 0415221269.
*Freeman, Edward Augustus. The History of the Norman Conquest of England: Its Causes and Its Results. Clarendon Press. Oxford: 1879. p719
*Lincoln: A city on top of the world. http://money.independent.co.uk/property/homes/article295083.ece date = ngày 27 tháng 5 năm 2006
*Lincoln Castle. http://www.lincolnshire.gov.uk/section.asp?sectiontype=listmixed&docId=36836&catId=7014&pageTitle=Lincoln+Castle date=2009-05-14 

Thể loại:Trận đánh trong Chiến tranh Tử tước lần thứ nhất
Thể loại:Anh năm 1217
Thể loại:Lịch sử quân sự Lincolnshire
Thể loại:Lincoln, Anh
Thể loại:Xung đột 1217
Thể loại:Xung đột năm 1217
Vịnh Đông Cumberland

Trạm dừng Grytviken của các tàu đánh bắt cá voi ở Vịnh Đông Cumberland
Đông Cumberland là một cái vịnh nhỏ nằm về phía đông của vịnh Cumberland, Nam Georgia. Nó nằm giữa mũi Sappho và mũi Barff. Lối vào vịnh rộng 4,3 km và mở rộng về phía đông nam lên 13 km. Nó được khảo sát bởi đoàn thám hiểm Nam cực của Thuỵ Điển năm 1901 - 1094 và đặt tên là vịnh Nam (South Bay). Nó được đổi tên thành vịnh Đông Cumberland sau khi nhân viên của Discovery Investigations làm việc tại đây (1926 - 1929), việc đặt tên dựa vào phương hướng của vịnh so với vịnh anh em của nó (vịnh Tây Cumberland). Tên vịnh Đông (East Bay) cũng được sử dụng để chỉ cho cái vịnh này trong thời gian đó.
Trong năm 1951 - 1952, dưới cuộc khảo sát của Ủy ban về Địa danh Nam Cực của Anh (UK-APC), đề nghị tên của vịnh là Cumberland East Bay (vịnh Đông Cumberland) và các tên khác bị từ chối sử dụng, và cái tên vịnh Đông Cumberland được sử dụng chính thức trên truyền thông, giáo dục cho đến ngày nay. Quyết định này nhăm mục đích tránh nhằm lẩn với một cái vịnh khác cũng nằm ở Nam Georgia tên East Bay (Vịnh Đông).

**Trích nguồn**
 ^ Bicheno, Hugh (2006) Razor's Edge: The Unofficial History of the Falklands War. London. Weidenfield & Nicholson. ISBN 978-0-7538-2186-2

**Tham khảo==