Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
White Oak Springs, Wisconsin

White Oak Springs là một thị trấn thuộc quận Lafayette, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 113 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Lafayette, Wisconsin
White River, Wisconsin

White River là một thị trấn thuộc quận Ashland, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 887 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Ashland, Wisconsin
Whitefish Bay, Wisconsin

Whitefish Bay là một làng thuộc quận Milwaukee, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 14163 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Làng của Wisconsin
Thể loại:Quận Milwaukee, Wisconsin
Thể loại:Làng ở quận Milwaukee, Wisconsin
Whitehall, Wisconsin

Whitehall là một thành phố thuộc quận Trempealeau, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2000, dân số của thành phố này là 1651 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Wisconsin
Thể loại:Quận Trempealeau, Wisconsin
Whitelaw, Wisconsin

Whitelaw là một làng thuộc quận Manitowoc, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 730 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Làng của Wisconsin
Thể loại:Quận Manitowoc, Wisconsin
Whitestown, Wisconsin

Whitestown là một thị trấn thuộc quận Vernon, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 498 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Vernon, Wisconsin
Whitewater, Wisconsin

Whitewater là một thị trấn thuộc quận Walworth, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 1.425 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Walworth, Wisconsin
Whiting, Wisconsin

Whiting là một làng thuộc quận Portage, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 1760 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Làng của Wisconsin
Thể loại:Quận Portage, Wisconsin
Wien, Wisconsin

Wien là một thị trấn thuộc quận Marathon, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 819 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Marathon, Wisconsin
Wild Rose, Wisconsin

Wild Rose là một làng thuộc quận Waushara, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 765 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Làng của Wisconsin
Thể loại:Quận Waushara, Wisconsin
Wilkinson, Wisconsin

Wilkinson là một thị trấn thuộc quận Rusk, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 38 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Rusk, Wisconsin
Willard, Wisconsin

Willard là một thị trấn thuộc quận Rusk, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 490 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Rusk, Wisconsin
Williams Bay, Wisconsin

Williams Bay là một làng thuộc quận Walworth, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 2415 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Làng của Wisconsin
Thể loại:Làng ở quận Walworth, Wisconsin
Williamstown, Wisconsin

Williamstown là một thị trấn thuộc quận Dodge, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 736 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Dodge, Wisconsin
Willow, Wisconsin

Willow là một thị trấn thuộc quận Richland, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 569 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Richland, Wisconsin
Willow Springs, Wisconsin

Willow Springs là một thị trấn thuộc quận Lafayette, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 739 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Lafayette, Wisconsin
Wilson, Quận Dunn, Wisconsin

Wilson là một thị trấn thuộc quận Dunn, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 527 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Dunn, Wisconsin
Wilson, Quận Eau Claire, Wisconsin

Wilson là một thị trấn thuộc quận Eau Claire, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 475 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Eau Claire, Wisconsin
Wilson, Quận Lincoln, Wisconsin

Wilson là một thị trấn thuộc quận Lincoln, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 303 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Lincoln, Wisconsin
Wilson, Quận Rusk, Wisconsin

Wilson là một thị trấn thuộc quận Rusk, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 104 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Rusk, Wisconsin
Wilson, Quận Sheboygan, Wisconsin

Wilson là một thị trấn thuộc quận Sheboygan, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 3.135 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Sheboygan, Wisconsin
Wilson, Wisconsin

Wilson là một làng thuộc quận St. Croix, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 176 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Làng của Wisconsin
Thể loại:Quận St. Croix, Wisconsin
Wilton (thị trấn), Wisconsin

Wilton là một thị trấn thuộc quận Monroe, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 1.006 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Monroe, Wisconsin
Winchester, Quận Vilas, Wisconsin

Winchester là một thị trấn thuộc quận Vilas, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 375 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Vilas, Wisconsin
Winchester, Quận Winnebago, Wisconsin

Winchester là một thị trấn thuộc quận Winnebago, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 1.744 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Winnebago, Wisconsin
Windsor, Wisconsin

Windsor là một thị trấn thuộc quận Dane, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 5.981 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Dane, Wisconsin
Winfield, Wisconsin

Winfield là một thị trấn thuộc quận Sauk, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 850 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Sauk, Wisconsin
Wingville, Wisconsin

Wingville là một thị trấn thuộc quận Grant, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 348 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Grant, Wisconsin
Winneconne (thị trấn), Wisconsin

Winneconne là một thị trấn thuộc quận Winnebago, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 2.315 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Winnebago, Wisconsin
Winneconne, Wisconsin

Winneconne là một làng thuộc quận Winnebago, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 2401 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Làng của Wisconsin
Thể loại:Quận Winnebago, Wisconsin
Thể loại:Chủ nghĩa ly khai ở Hoa Kỳ
Winter (thị trấn), Wisconsin

Winter là một thị trấn thuộc quận Sawyer, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 867 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Sawyer, Wisconsin
Wiota, Wisconsin

Wiota là một thị trấn thuộc quận Lafayette, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 844 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Lafayette, Wisconsin
Wisconsin Rapids, Wisconsin

Wisconsin Rapids là một thành phố thuộc quận Wood, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2000, dân số của thành phố này là 18435 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Wisconsin
Thể loại:Quận Wood, Wisconsin
Thể loại:Thành phố ở quận Wood, Wisconsin
Withee (thị trấn), Wisconsin

Withee là một thị trấn thuộc quận Clark, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 947 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Clark, Wisconsin
Wittenberg (thị trấn), Wisconsin

Wittenberg là một thị trấn thuộc quận Shawano, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 766 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Shawano, Wisconsin
Wittenberg, Wisconsin

Wittenberg là một làng thuộc quận Shawano, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 1177 người.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Làng của Wisconsin
Thể loại:Quận Shawano, Wisconsin
Thể loại:Làng ở quận Shawano, Wisconsin
Wolf River, Quận Langlade, Wisconsin

Wolf River là một thị trấn thuộc quận Langlade, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 711 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Langlade, Wisconsin
Wolf River, Quận Winnebago, Wisconsin

Wolf River là một thị trấn thuộc quận Winnebago, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 1.169 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Winnebago, Wisconsin
Wonewoc (thị trấn), Wisconsin

Wonewoc là một thị trấn thuộc quận Juneau, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 674 người.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Juneau, Wisconsin
Wonewoc, Wisconsin

Wonewoc là một làng thuộc quận Juneau, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 834 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Làng của Wisconsin
Thể loại:Quận Juneau, Wisconsin
Wood, Wisconsin

Wood là một thị trấn thuộc quận Wood, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 787 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Wood, Wisconsin
Wood River, Wisconsin

Wood River là một thị trấn thuộc quận Burnett, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 912 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Burnett, Wisconsin
Woodboro, Wisconsin

Woodboro là một thị trấn thuộc quận Oneida, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 802 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Oneida, Wisconsin
Woodland, Wisconsin

Woodland là một thị trấn thuộc quận Sauk, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 784 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Sauk, Wisconsin
Woodman (thị trấn), Wisconsin

Woodman là một thị trấn thuộc quận Grant, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 182 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Grant, Wisconsin
Woodmohr, Wisconsin

Woodmohr là một thị trấn thuộc quận Chippewa, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 921 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Chippewa, Wisconsin
Woodruff, Wisconsin

Woodruff là một thị trấn thuộc quận Oneida, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 1.944 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Oneida, Wisconsin
Woodville, Quận Calumet, Wisconsin

Woodville là một thị trấn thuộc quận Calumet, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 950 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Calumet, Wisconsin
Woodville, Wisconsin

Woodville là một làng thuộc quận St. Croix, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 1104 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Làng của Wisconsin
Thể loại:Quận St. Croix, Wisconsin
Worcester, Wisconsin

Worcester là một thị trấn thuộc quận Price, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 1.537 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Price, Wisconsin
Worden, Wisconsin

Worden là một thị trấn thuộc quận Clark, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 660 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Clark, Wisconsin
Wrightstown, Wisconsin

Wrightstown là một thị trấn thuộc quận Brown, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 2.095 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Brown, Wisconsin
Thể loại:Làng của Wisconsin
Wyalusing, Wisconsin

Wyalusing là một thị trấn thuộc quận Grant, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 333 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Grant, Wisconsin
Wyocena (thị trấn), Wisconsin

Wyocena là một thị trấn thuộc quận Columbia, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 1.644 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Columbia, Wisconsin
Wyoming, Quận Iowa, Wisconsin

Wyoming là một thị trấn thuộc quận Iowa, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 295 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Iowa, Wisconsin
Wyoming, Quận Waupaca, Wisconsin

Wyoming là một thị trấn thuộc quận Waupaca, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 323 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Waupaca, Wisconsin
York, Quận Clark, Wisconsin

York là một thị trấn thuộc quận Clark, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 867 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Clark, Wisconsin
York, Quận Dane, Wisconsin

York là một thị trấn thuộc quận Dane, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 630 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Dane, Wisconsin
York, Quận Green, Wisconsin

York là một thị trấn thuộc quận Green, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 882 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Green, Wisconsin
Thể loại:Thị trấn ở quận Green, Wisconsin
Yorkville, Wisconsin

Yorkville là một thị trấn thuộc quận Racine, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 2.976 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin
Thể loại:Quận Racine, Wisconsin
Yuba, Wisconsin

Yuba là một làng thuộc quận Richland, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 92 người.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Làng của Wisconsin
Thể loại:Quận Richland, Wisconsin
Lạc đà không bướu

Lạc đà không bướu hay còn gọi là đà mã (danh pháp hai phần: Lama glama) là một loài động vật thuộc họ Camelidae ở Nam Mỹ. Lạc đà không bướu đã được nuôi lấy thịt và sức kéo bởi các nền văn hóa Andes từ thời kỳ tiền Colombo.
Một con lạc đà không bướu trưởng thành đầy đủ có thể cao 1,7 đến 1,8 m (5,5 đến 6,0 ft) và nặng 130 đến 200 kilôgam (280 đến 450 lb). Lúc mới sinh, lạc đà không bướu con (còn gọi là cria) có thể nặng từ 9 đến 14 kg (20 đến 30 lb). Lạc đà không bướu có thể sống đến 20-30 năm, tùy theo điều kiện chăm sóc. Lạc đà không bướu là loài vật sống rất tập thể, chúng thường chung sống thành bày đàn. Lông lấy từ lạc đà không bướu rất mềm và không có lanolin (mỡ ở lông). Lạc đà không bướu cũng là loài động vật thông minh, chúng có thể học được một số việc sau vài lần bắt chước. Lạc đà không bướu có thể thồ được hàng nặng 25% đến 30% trọng lượng cơ thể suốt quãng đường 5-8 dặm.
Cái tên gốc llama (trước đây là "lama" hoặc "glama") là do những người khai phá châu Âu đặt theo cách gọi của người Peru bản xứ.
Lạc đà không bướu đã xuất hiện và có nguồn gốc từ các đồng bằng trung tâm ở Bắc Mỹ từ khoảng 40 triệu năm trước. Chúng di cư đến Nam Mỹ 3 triệu năm trước. Trước khi kỷ băng hà kết thúc (10.000-12.000 năm trước), các loài thuộc họ Camelidae đã bị tuyệt chủng ở Bắc Mỹ. Từ năm 2007, có trên 7 triệu con llama và alpaca ở Nam Mỹ. Do được nhập từ Nam Mỹ vào cuối thế kỷ 20 cũng có hơn 158.000 con llama và 100.000 con alpaca ở Hoa Kỳ và Canada.

**Tham khảo**
G
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Thể loại:Động vật đã được thuần hóa
Thể loại:Gia súc
Thể loại:Động vật có vú Argentina
Thể loại:Động vật có vú Bolivia
Thể loại:Động vật có vú Chile
Thể loại:Động vật có vú Ecuador
Thể loại:Động vật có vú Peru
Thể loại:Động vật có vú Nam Mỹ
Những đứa con biệt động Sài Gòn

Những đứa con biệt động Sài Gòn (tên khác: Không chùn bướcTựa đề phần 1 của phim.) là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Hãng phim Long Vân cùng Công ty Cổ phần Dịch vụ Truyền thông Hòa Bình do NSƯT Khương Đức Thuận, Đặng Minh Quang (phần 1) và Đỗ Chí Hướng (phần 2) làm đạo diễn. Phần 1 của phim được phát sóng vào lúc 20h30 từ thứ hai đến thứ tư hàng tuần bắt đầu từ ngày 28 tháng 3 năm 2011 và kết thúc vào ngày 11 tháng 5 năm 2011 trên kênh THVL1, phần 2 của phim được phát sóng vào lúc 20h00 từ thứ hai đến thứ năm và chủ nhật hàng tuần bắt đầu từ ngày 26 tháng 5 năm 2014 và kết thúc vào ngày 13 tháng 7 năm 2014 trên kênh HTV7.

**Nội dung**
Những đứa con biệt động Sài Gòn xoay quanh cuộc chiến chống các tội phạm về ma tuý, bắt đầu vào thời điểm trật tự an toàn tại thành phố Hồ Chí Minh diễn biến phức tạp, một số ổ nhóm tội phạm tranh giành lãnh địa hoạt động khá manh động, gây ra bao phiền toái và bất an với Nhân dân thành phố... Ba chiến sĩ công an Nguyễn Đắc Vi (Bá Cường), Giang Quân (Ngọc Hùng) và Trần Cao Dũng (NSƯT Khương Đức Thuận) là con của các chiến sĩ biệt động Sài Gòn năm xưa, được Bộ Công an giao cho nhiệm vụ triệt phá hang ổ của bọn buôn bán và vận chuyển ma túy.

**Diễn viên**

**Diễn viên chính**
NSƯT Khương Đức Thuận trong vai Trần Cao Dũng
*Bá Cường trong vai Nguyễn Đắc Vi
*Ngọc Hùng trong vai Giang Quân

**Phần 1**
NSƯT Hai Nhất trong vai Bảy Xoài
*Kim Chi trong vai Vợ Bảy Xoài
*Trần Minh trong vai Hai Quý
*Kim Phượng trong vai Phượng "đê"
*Trúc Phương trong vai Thuý "kiếm"
*Văn Luật trong vai Sứ
*Minh Hoàng trong vai Người Vô Danh
*Lệ Hà trong vai Minh Thư
*Lan Phương trong vai Diệu Linh

**Phần 2**
Khánh Huyền trong vai Trang Hạ
*Bình Minh trong vai Hoàng Hiệp
*Thục Châu trong vai Thanh Hằng
*Robert Dũng trong vai Hoàng Vũ
*NSƯT Tạ Minh Thảo trong vai Giàng A Páo
*Phương Hạnh trong vai Tuyết Nhung
Cùng một số diễn viên khác....

**Ca khúc trong phim**
 Xin được thấy bình minh
Sáng tác: Tuấn Khanh
Thể hiện: Phạm Anh Khoa- Tôi đang ở đâu
Sáng tác: Tuấn Khanh
Thể hiện: Siu Black

**Doanh thu và đánh giá**
Những đứa con của biệt động Sài Gòn được báo chí chính thống Việt Nam đánh giá tích cực, với các nhận xét như "đỉnh cao của nghệ thuật", "hoàn hảo về mặt võ thuật", "thật đến từng chi tiết"... Nhưng về doanh thu, đến tháng 11 năm 2011, trả lời phỏng vấn của báo Tiền Phong, đạo diễn Long Vân cho biết bộ phim vẫn còn lỗ .
Nhiều blogger và một số phản hồi trên các trang web xem phim trực tuyến cho rằng bộ phim quá xa rời thực tế, diễn viên (nhất là diễn viên đóng thế) còn quá gượng gạo và trong phim có nhiều lời lẽ thô tục không phù hợp cho trẻ em.

**Giải thưởng**

**Chú thích**

**Ghi chú**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Những đứa con biệt động Sài Gòn (phần 1) trên THVLi-  Những đứa con biệt động Sài Gòn (phần 2) trên Giai Tri TV
Thể loại:Phim truyền hình Việt Nam ra mắt năm 2011
Thể loại:Phim truyền hình Việt Nam ra mắt năm 2014
Thể loại:Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh HTV7
Thể loại:Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh THVL1
Thể loại:Phim truyền hình giành giải Cánh diều bạc
Hande Yener

Makbule Hande Özyener (sinh ngày 12 tháng 1 năm 1973), được biết đến với cái tên Hande Yener, là một ca sĩ và kiêm viết nhạc người Thổ Nhĩ Kỳ.

**Danh sách đĩa hát**

**Album phòng thu**
 2000: Senden İbaret- 2001: Extra- 2002: Sen Yoluna... Ben Yoluma- 2004: Aşk Kadın Ruhundan Anlamıyor- 2006: Apayrı- 2006: Hande Maxi- 2007: Nasıl Delirdim?- 2008: Hipnoz- 2009: Hayrola?- 2010: Hande'ye Neler Oluyor?- 2010: Hande'yle Yaz Bitmez- 2011: Teşekkürler

**Chú thích**
Thể loại:Ca sĩ pop Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Nữ ca sĩ Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Khí hậu xavan

Các khu vực có khí hậu xavan trên thế giới (Aw).
Khí hậu xavan hay khí hậu nhiệt đới xavan là kiểu khí hậu được bảng Phân loại khí hậu Köppen xếp ở mục "Aw" và'"As."
Khí hậu nhiệt đới xavan có nhiệt độ trung bình tất cả các tháng trong năm trên 18 °C và thường có một mùa khô rõ rệt, tháng khô nhất có lượng mưa trung bình dưới 60 mm và cũng thấp hơn (100 − tổng lượng mưa hàng năm  {mm}/25). Đây là điều đối nghịch với khí hậu nhiệt đới gió mùa, kiểu khí hậu cũng có lượng mưa dưới 60 mm trong tháng khô nhất nhưng có nhiều hơn (100 − tổng lượng mưa hàng năm {mm}/25). Nhìn chung, kiểu khí hậu xavan thường hoặc là có lượng mưa thấp hơn hoặc là có mùa khô rõ rệt hơn khí hậu nhiệt đới gió mùa.

**Phân bố**
Khí hậu xavan hay khí hậu nhiệt đới xavan thường được phân bố ở châu Phi,châu Á và Nam Mỹ. Kiểu khí hậu này cũng được bất gặp ở một số vùng của Trung Mỹ, phía bắc Australia và phía nam của Bắc Mỹ, đặc biệt ở một số khu vực của Mexico và bang Florida của Mỹ.

**Việt Nam**
Ở Việt Nam, tỉnh Ninh Thuận thuộc về khí hậu nhiệt đới Xavan, nhiệt độ trung bình hàng năm từ 26-27 độ C. Thời tiết có 2 mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 11; mùa khô từ tháng 12 đến tháng 9 năm sau. Mỗi năm chỉ có trên dưới 50 ngày mưa, lượng mưa bình quân hàng năm chỉ khoảng trên dưới 700 mm (trong khi đó, lượng mưa bình quân của Nha Trang là 1356 mm, ở Phan Thiết là 1187 mm).

**Tham khảo**
Thể loại:Khí hậu
Thể loại:Nhiệt đới
Khí hậu cận nhiệt đới ẩm

Các khu vực có Khí hậu cận nhiệt đới ẩm trên thế giới
Khí hậu cận nhiệt đới ẩm (Phân loại khí hậu Köppen Cfa hoặc Cwa) là một kiểu khí hậu đặc trưng bởi mùa hè nóng và nhiệt độ ẩm, mùa đông lạnh và hanh khô hơn. Đây là kiểu khí hậu phổ biến ở khu vực Đông Á, bao gồm phần phía đông nam lục địa Trung Quốc, những khu vực nhỏ ở dọc eo biển Hàn Quốc và Nhật Bản (Kyushu, Shikoku, và phần lớn Honshu) cùng với miền bắc Việt Nam. Nhiệt độ trung bình các tháng mùa đông dưới 20 độ.

**Đặc điểm**
Trong khí hậu cận nhiệt đới ẩm, mùa hè thường kéo dài, nóng và ẩm ướt. Nhiệt độ mùa hè trung bình hàng tháng thường là từ 24 đến 27°C (75 và 81°F). Một luồng không khí nhiệt đới sâu bao trùm các vùng cận nhiệt đới ẩm vào thời điểm mặt trời cao, và những trận mưa rào đối lưu cường độ cao (nhưng ngắn ngủi) hàng ngày là phổ biến. Nhiệt độ cao vào mùa hè thường ở mức cao từ 20 đến giữa 30°C (80 hoặc 90°F), trong khi nhiệt độ thấp nhất qua đêm vào mùa hè thường ở dưới 20°C (70°F). Nhiệt độ trung bình hàng tháng vào mùa đông thường nhẹ, thường trung bình từ 7,5 đến 16°C (45,5 đến 60,8°F). Nhiệt độ cao nhất vào ban ngày vào mùa đông thường nằm trong khoảng 10 đến 16°C (50 đến 61°F), trong khi mức thấp nhất qua đêm là từ C, mặc dù ranh giới cực của khí hậu này có nhiệt độ lạnh hơn, có thể dưới mức đóng băng.
Lượng mưa thường cao nhất vào mùa hè, đặc biệt là những nơi gió mùa phát triển tốt, như ở Đông Nam Á và Nam Á. Các khu vực khác có chu kỳ mưa đồng đều hơn hoặc thay đổi, nhưng luôn thiếu các tháng mùa hè khô hạn có thể dự đoán được. Phần lớn lượng mưa mùa hè xảy ra trong những cơn giông bão tích tụ do bề mặt nóng lên dữ dội và góc mặt trời cận nhiệt đới mạnh. Các áp thấp nhiệt đới yếu di chuyển đến từ các đại dương nhiệt đới ấm áp liền kề, cũng như các cơn bão nhiệt đới không thường xuyên thường góp phần vào các đỉnh lượng mưa theo mùa vào mùa hè. Lượng mưa mùa đông thường liên quan đến các cơn bão lớn ở miền tây có mặt trước tiếp cận với các vĩ độ cận nhiệt đới. Tuy nhiên, nhiều vùng khí hậu cận nhiệt đới như Đông Nam Á và Florida ở Hoa Kỳ có mùa đông rất khô, thường xuyên xảy ra cháy nổ và thiếu nước.

**Ở Việt Nam**
Phân loại khí hậu koppen ở Việt Nam
Theo phân loại khí hậu Koppen, Miền bắc Việt Nam mang đặc điểm khí hậu cận nhiệt đới ẩm chịu ảnh hưởng của gió mùa (Koppen: Cwa) đối với phần lớn khu vực và khi độ cao lên khoảng 3000m (đối với dãy Hoàng Liên Sơn); khí hậu chuyển sang cao nguyên cận nhiệt đới (Koppen: Cwb).

**Tham khảo**
Thể loại:Khí hậu
Thể loại:Khí hậu châu Phi
Thể loại:Khí hậu châu Á
Thể loại:Khí hậu Úc
Thể loại:Khí hậu châu Âu
Thể loại:Khí hậu Bắc Mỹ
Thể loại:Khí hậu Nam Mỹ
Bộ cắm dây

Bộ cắm dây với một mạch đầy đủ
Một máy đếm nhị phân được thiết kế trên một bộ cắm dây
Bộ cắm dây (tiếng Anh: breadboard, protoboard) là một loại dây cắm xuất xứ từ Anh dùng để tạo mẫu những mạch điện tử. Danh từ này thường dùng để diễn tả những mạch không cần sử dụng mỏ hàn.
Vì bộ cắm dây không dùng những mối hàn nên nó có thể sử dụng lại trong nhiều lần thí nghiệm. Do đó rất dễ tạo ra những nguyên mẫu tạm thời và thí nghiệm với những mạch điện. Nhiều hệ thống điện tử có thể tạo ra dùng bộ cắm dây: từ những mạch tương tự hay mạch số, cho đến nguyên cả một CPU.
Loại bộ cắm dây thường dùng nhất hiện nay làm bằng nhựa trắng và có nhiều lỗ để cắm dây. Nó được sáng chế bởi Ronald J Portugal (làm việc cho hãng EI Instruments Inc.) vào năm 1971.

**Tham khảo**
Thể loại:Thiết bị điện tử
Thể loại:Thiết kế điện tử
Bujurquina

Bujurquina là chi của họ Cá hoàng đế, đặc hữu ở Nam Mỹ. Chi này bao gồm 17 loài.

**Các loài**
Bujurquina apoparuana Kullander, 1986 	
*Bujurquina cordemadi Kullander, 1986 	
*Bujurquina eurhinus Kullander, 1986 	
*Bujurquina hophrys Kullander, 1986 	
*Bujurquina huallagae Kullander, 1986 	
*Bujurquina labiosa Kullander, 1986 	
*Bujurquina mariae Eigenmann, 1922 	
*Bujurquina megalospilus Kullander, 1986 	
*Bujurquina moriorum Kullander, 1986 	
*Bujurquina oenolaemus Kullander, 1987 	
*Bujurquina ortegai Kullander, 1986 	
*Bujurquina peregrinabunda Kullander, 1986 	
*Bujurquina robusta Kullander, 1986 	
*Bujurquina syspilus Cope, 1872) 	
*Bujurquina tambopatae Kullander, 1986 	
*Bujurquina vittata Heckel, 1840
*Bujurquina zamorensis Regan, 1905

**Tham khảo**
FishBase (2006) Chủ biên Froese R. & D. Pauly. World Wide Web electronic publication.  fishbase.org version (07/2006).
Thể loại:Họ Cá hoàng đế
Thể loại:Cá Nam Mỹ
Caquetaia

Caquetaia là chi nhỏ trong họ Cá hoàng đế từ Trung Mỹ và Nam Mỹ. Chi hiện tại chứa 4 loài.

**Các loài**
Caquetaia kraussii Steindachner, 1878	
*Caquetaia myersi Schultz, 1944	
*Caquetaia spectabilis Steindachner, 1875	
*Caquetaia umbrifera Meek & Hildebrand, 1913

**Chú thích**

**Tham khảo**
FishBase (2006) Eds. Froese, R. and D. Pauly. World Wide Web electronic publication.  fishbase.org version (07/2006).
Thể loại:Họ Cá hoàng đế
Thể loại:Cá Trung Mỹ
Chilochromis duponti

Chilochromis là chi đơn loài của họ Cá hoàng đế, chứa loài duy nhất Chilochromis duponti. Đây là chi đặc hữu ở các sông thuộc Châu Phi.

**Chú thích**

**Tham khảo**
  month = Apr
D
Thể loại:Cá châu Phi
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1902
Thể loại:Tông Cá rô phi
Xilinx

Cổng vào hãng Xilinx
Xilinx, Inc. (XLNX) (s lingks) là một công ty bán dẫn Mỹ. Hãng này sáng chế ra FPGA (field programmable gate array).
Ra đời năm 1984 ở Silicon Valley, công ty này có tổng hành dinh ở San Jose, California, và văn phòng ở nước ngoài tại Dublin, Ireland; Singapore; Hyderabad, Ấn Độ; và Tokyo, Nhật Bản.

**Tham khảo**
Thể loại:Công ty được niêm yết trên NASDAQ
Thể loại:Công ty điện tử Mỹ
Thể loại:Nhãn hiệu Mỹ
Cá đuôi kiếm lục

Cá đuôi kiếm (Xiphophorus hellerii) là một loài cá nước ngọt/nước lợ trong họ Cá khổng tước, bộ Cá chép răng. Loài này có quan hệ họ hàng gần với loài Xiphophorus maculatus và có thể lai ghép với nhau. Chúng có nguồn gốc từ khu vực Bắc và Trung Mỹ trải dài từ Veracruz, Mexico, đến tây bắc Honduras.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Xiphophorus hellerii
H
Thể loại:Cá cảnh
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1848
Thể loại:Cá México
Thể loại:Cá đẻ thai trứng
Tần số kế

Hình:Volt Ohm Frequency meter.jpg|thumb|right|220px|Đồng hồ vạn năng này vừa là vôn kế vừa là tần kế
Hình:NixieFrequencyCounter.jpg|thumb|left|Tần kế Systron-Donner hiện số đèn Nixie năm 1973
Tần số kế hay tần kế hay máy đo tần số là thiết bị điện tử dùng để đo tần số của tín hiệu điện .
Loại máy này tích lũy số lần xảy ra của một dữ kiện trong một thời gian xác định thông thường là 1 giây. Sau thời gian xác định này, số lần đếm được được biểu thị trên màn ảnh LED hay LCD.
Các tần kế có sự khác nhau về cách thức hoạt động, tùy theo dải tần số làm việc. Hiện nó được chia ra tần cực thấp, tần thấp gồm tần âm thanh và siêu âm, tần cao gồm sóng radio, sóng cực ngắn, và tần siêu cao .
Các tần kế chính xác cao đảm bảo đếm các tần số với 6 - 9 chữ số. Chúng hoạt động với đồng hồ định thời (timer) ổn định cực cao.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Electronics and Electrical test and measurement equipment- LCD Frequency Counter date=2008-01-12 - How to build your own Frequency Counter
Thể loại:Dụng cụ đo lường điện tử
Thể loại:Điện học
Thể loại:Thiết bị đếm
Thể loại:Điện tử kỹ thuật số
Thư Cừ An Chu

Thư Cừ An Chu (p=Jǔqú Ānzhōu) (?-460) được một số sử gia xem là một người cai trị của nước Bắc Lương trong lịch sử Trung Quốc. Sau khi lãnh thổ Bắc Lương phần lớn rơi vào tay Bắc Ngụy vào năm 439, và anh trai Thư Cừ Mục Kiền cũng bị Bắc Ngụy bắt giữ, anh trai của Thư Cừ An Chu là Thư Cừ Vô Húy đã cố gắng kháng chiến chống Bắc Ngụy, ban đầu là tại lãnh thổ cũ của Bắc Lương, và sau khi thất bại, ông ta đã dời đại bản doanh đến Cao Xương tại Tây Vực. Thư Cừ An Chu đã lên ngôi sau khi Thư Cừ Vô Húy qua đời vào năm 444, và ông vẫn tiếp tục dùng tước hiệu Hà Tây vương, một tước hiệu đã được hai anh trai của ông và trước đó là phụ thân Thư Cừ Mông Tốn sử dụng. Các sử gia Trung Quốc có tranh nghị về việc có coi Thư Cừ Vô Húy và Thư Cừ An Chu là những người cai trị Bắc Lương hay không, và hầu hết cho rằng Thư Cừ Mục Kiền là vua cuối cùng của Bắc Lương.

**Dưới thời Thư Cừ Mục Kiền và Thư Cừ Vô Húy**
Không rõ về thời điểm Thư Cừ An Chu sinh ra. Tham chiếu đầu tiên ghi về ông là vào năm 431, khi đó Thư Cừ Mông Tốn đã cử ông đến kinh đô Bình Thành (平城, nay thuộc Đại Đồng, Sơn Tây) của Bắc Ngụy. Lần thư hai mà các thư tịch nói đến ông là trong năm 439, khi kinh đô Cô Tang (姑臧, nay thuộc Vũ Uy, Cam Túc) của Bắc Lương bị quân Bắc Ngụy chiếm được, và Thư Cừ Mục Kiền bị Thái Vũ Đế Thác Bạt Đảo của Bắc Ngụy bắt giữ, và quân Bắc Ngụy đã tấn công vào các thành còn lại do gia tộc Thư Cừ Trấn giữ. Thư Cừ An Chu khi đó là thái thú quận Lạc Đô (樂都, nay thuộc Hải Đông, Thanh Hải), và ông đã từ bỏ Lạc Đô rồi chạy trốn đến Thổ Dục Hồn. Tuy nhiên, đến mùa đông năm 441, ông đã hội quân cùng Thư Cừ Vô Húy tại Đôn Hoàng, và Thư Cừ Vô Húy, vừa mới để mất Tửu Tuyền về tay Bắc Ngụy, đã muốn tái lập quyền cai trị đối với Tây Vực. Ông cử Thư Cừ An Chu đi đánh nước Thiện Thiện, song Thư Cừ An Chu ban đầu đã không thể chiếm được nước này. Tuy nhiên, năm 442, Thư Cừ Vô Húy đã hội quân cùng ông, và quốc vương của Thiện Thiện do sợ hãi nên đã chạy trốn, Thư Cừ Vô Húy chiếm được Thiện Thiện. Đến cuối năm, họ lại chuyển đến Cao Xương. Năm 444, Thư Cừ Vô Húy qua đời, và Thư Cừ An Chu lên kế vị.

**Trị vì**
Đến năm 444, Lưu Tống Văn Đế Lưu Nghĩa Long đã phong cho Thư Cừ An Chu tước hiệu Hà Tây vương. Rất ít tư liệu nói về sự cai trị của ông tại Cao Xương, chỉ biết rằng ông vẫn tiếp tục sử dụng niên hiệu Thừa Bình của Thư Cừ Vô Húy, và rằng sau khi ông đoạt lấy đội quân dưới sự chỉ huy của Thư Cừ Càn Thọ (沮渠乾壽, con trai của Thư Cừ Vô Húy), Thư Cừ Càn Thọ đã đến đầu hàng Bắc Ngụy. Thư Cừ An Chu đã cố duy trí một mối quan hệ hữu hảo với Nhu Nhiên. Tuy nhiên, năm 460, không rõ vì nguyên cớ gì, Nhu Nhiên đã tiến đánh Cao Xương và giết chết Thư Cừ An Chu, và sau đó là gia tộc của ông. Người Nhu Nhiên lập Hám Bá Chu (闞伯周) làm quốc vương của Cao Xương.

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Bắc Lương
Thể loại:Mất năm 460
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Người Lưu Tống
Thác Bạt Y Lư

Thác Bạt Y Lư (p=Tuòbá Yīlú) (?-316) là một thủ lĩnh tây bộ Thác Bạt từ năm 295 đến 307, thủ lĩnh tối cao của Thác Bạt từ năm 307 đến 316, Đại công từ năm 310 đến 315, vau đầu tiên của nước Đại Thác Bạt từ năm 315 đến 316. Ông là con trai của Thác Bạt Sa Mạc Hãn và là anh em với Thác Bạt Y Đà và Thác Bạt Phất.
Năm 295, Thác Bạt Lộc Quan, thủ lĩnh Thác Bạt (một nhánh của người Tiên Ti) đã phân chia lãnh thổ nằm dưới quyền kiểm soát của người Thác Bạt thành ba khu vực: một vùng đất rộng lớn trải rộng về phía tây từ Bạch Sơn (đông bắc Trương Gia Khẩu), đến Đại (Đại Đồng, Sơn Tây); một khu vực từ Thịnh Lạc (phía nam của Hohhot) và xa hơn nữa; một khu vực trung tâm, bao gồm phía bắc của Sơn Tây và các vùng ở phía bắc của nó. Thác Bạt Y Lư được phong làm thủ lĩnh tây bộ. Với vai trò là thủ lĩnh tây bộ Tiên Ti, Thác Bạt Y Lư đã đánh bại Hung Nô và Ô Hoàn ở phía tây, có được sự ủng hộ của người dân các sắc tộc Hán và Ô Hoàn, cộng thêm người dân sắc tộc Tiên Ti của ông. Năm 304, Thác Bạt Y Lư cùng với Thác Bạt Y Đà đã hội quân cùng với quân Tấn và đánh bại được Lưu Uyên. Năm 305, Thác Bạt Y Đà chết, và năm 307 Thác Bạt Lộc Quan cũng mất, do vậy Thác Bạt Y Lư trở thành thủ lĩnh tối cao của bộ lạc Tiên Ti.
Bản thân cái tên "Đại" bắt nguồn khi Thác Bạt Y Lư được nhà Tấn lập làm Đại công (代公) và ban cho năm quận vào năm 310 vì đã giúp đỡ Lưu Côn, thứ sử Tịnh Châu (nay là tỉnh Sơn Tây), đánh nước Hán Triệu của người Hung Nô. Thái ấp này sau đó đã phát triển thành một công quốc dưới triều đại Tây Tấn vào năm 315. Năm 312, Thác Bạt Y Lư trợ giúp Lưu Côn để thu hồi lại Tấn Dương từ tay tướng Lưu Diệu của Hán Triệu. Năm 313, Thác Bạt Y Lư lấy Thịnh Lạc làm bắc đô, lấy Bình Thành làm nam đô, cho con trai cả Thác Bạt Lục Thu trấn giữ phần phía nam của công quốc. Khi Thác Bạt Y Lô chỉ định người con trai út là Thác Bạt Bỉ Diên (拓跋比延) làm người kế vị thay vì con trai cả Thác Bạt Lục Tu (拓跋六修), điều này đã dẫn đến tranh chấp giữa ông và Thác Bạt Lục Tu. Sau khi Thác Bạt Lục Tu giết chết ông nhằm tranh giành thừa kế, Thác Bạt Phổ Căn lên ngôi kế vị vào năm 316.

**Tham khảo**
 Tấn thư- Ngụy thư
Thể loại:Mất năm 316
Thể loại:Vua nước Đại
Thể loại:Nhân vật quân sự nhà Tấn
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thác Bạt Phổ Căn

Thác Bạt Phổ Căn (p=Tuòbá Pǔgēn (?-316) là một thủ lĩnh của trung bộ Thác Bạt từ năm 305 đến 316, và đến năm 316 trở thành vua của nước Đại và là thủ lĩnh tối cao của bộ lạc Thác Bạt (một nhánh của người Tiên Ti).
Ông là con trai của Thác Bạt Y Đà, và là anh em với Thác Bạt Hạ Nhục và Thác Bạt Hột Na.
Năm 305, ông kế vị phụ thân Thác Bạt Y Đà làm thủ lĩnh của trung bộ Tiên Ti, dưới quyền Thác Bạt Y Lô, khi đó đang là Đại công. Năm 316, Thác Bạt Y Lô, lúc này đã có tước hiệu Đại vương, bị con trai cả là Thác Bạt Lục Tu (拓跋六修) giết chết, Thác Bạt Phổ Căn hay tin đã dẫn quân tấn công và giết chết Thác Bạt Lục Tu, sau đó kế vị Thác Bạt Y Lô trở thành Đại vương. Tuy nhiên, trong bối cảnh Thác Bạt Y Lô qua đời, nhiều lực lượng người Hán và Ô Hoàn do Thác Bạt Y Lô chỉ huy đã bỏ nước Đại và trung thành với viên quan Lưu Côn (劉琨) của nhà Tấn. Thác Bạt Phổ Căn đã qua đời vài tháng sau đó và kế vị là người con trai sơ sinh của ông (chưa có hoặc không bao giờ có tên).

**Tham khảo**
 Tấn thư- Ngụy thư
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 316
Thể loại:Vua nước Đại
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thác Bạt Úc Luật

Thác Bạt Úc Luật (p=Tuòbá Yùlǜ, ?-321) là một người cai trị của nước Đại vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc từ năm 316 đến 321, thủ lĩnh tối cao của bộc lạc Thác Bạt của người Tiên Ti.
Ông là con trai của Thác Bạt Phất (拓跋弗), là cha của Thác Bạt Ế Hòe và Thác Bạt Thập Dực Kiền. Năm 310, Thác Bạt Úc Luật nhận lệnh của Thác Bạt Y Lô đến trợ giúp Lưu Côn (劉琨), thứ sử Tĩnh Châu (并州) (nay là tỉnh Sơn Tây) để đánh thủ lĩnh Lưu Hổ (劉虎) của bộ lạc Thiết Phất của người Hung Nô. Năm 316, Thác Bạt Úc Luật trở thành Đại vương sau cái chết của một người con trai nhỏ tuổi của Thác Bạt Phổ Căn. Năm 318, ông đánh bại thủ lĩnh Lưu Hổ của Thiết Phất bộ và cũng chiếm được một số lãnh thổ từ tay người Ô Tôn. Năm 321 ông bị giết chết trong một cuộc chính biến do một người anh em họ tên là Thác Bạt Hạ Nhục tiến hành, Thốc Phát Hạ Nhục sau đó kế vị làm Đại vương.
Thác Bạt Úc Luật có ít nhất hai con gái: một kết hôn với thủ lĩnh Hạ Hột (贺纥) của bộ lạc Hạ Lan, một người sinh ra Lưu Khố Nhân (劉庫仁) thủ lĩnh tương lai của Độc Cô bộ.
Sau khi Bắc Ngụy Đạo Vũ Đế Thác Bạt Khuê đăng cơ, ông đã truy thụy cho Thác Bạt Úc Luật là "Bình Văn Hoàng đế" (平文皇帝), sau truy tôn miếu hiệu "Thái Tổ" (太祖)

**Tham khảo**
 Ngụy thư
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 321
Thể loại:Vua nước Đại
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Nhà lãnh đạo bị đảo chính lật đổ
Thể loại:Người Bắc Ngụy
Thác Bạt Ế Hòe

Thác Bạt Ế Hòe (p=Tuòbá Yìhuái) (?-338), là một thủ lĩnh tối cáo của người Tiên Ti và là vua của nước nước Đại vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông tại vị từ năm 329 đến 335 và một lần nữa từ năm 337 đến 338. Ông là con trai của Thác Bạt Úc Luật và là cháu trai của Thác Bạt Hột Na.
Khi Thác Bạt Hột Na đang là Đại vương, Thác Bạt Ế Hòe cư trú tại Hạ Lan bộ của cữu phụ Hạ Lan Ái Đầu (賀蘭藹頭). Năm 327, Thác Bạt Hột Na lệnh cho Hạ Lan Ái Đầu Thác Bạt Ế Hòe cho mình, song Hạ Lan Ái Đầu đã không làm theo, Thác Bạt Hột Na bèn liên hiệp với Vũ Văn bộ để tiến đánh Hạ Lan bộ song không thể có được chiến thắng. Năm 329, Hạ Lan Ái Đầu cùng với các tù trưởng khác cùng nhau lập Thác Bạt Ế Hòe làm Đại vương, Thác Bạt Hột Na không thể chống lại, đã đào thoát đến Vũ Văn bộ. Thác Bạt Ế Hòa phái em trai là Thác Bạt Thập Dực Kiền đến Hậu Triệu làm con tim để thỉnh hòa.
Năm 335, Thác Bạt Ế Hòe dựa vào việc cữu phụ Hạ Lan Ái Đầu bất kính nên đã giết chết, do đó các bộ lạc khác tiến hành binh biến, lúc này Thác Bạt Hột Na từ Vũ Văn bộ trở về, lại được ủng hộ lên ngôi Đại vương, Thác Bạt Ế Hòe phải chạy trốn đến Hậu Triệu, được Hậu Triệu ủng hộ. Năm 337, Thác Bạt Ế Hòe được tướng Lý Mục (李穆) của Hậu Triệu bạo hộ đi đến kinh thành Đại Ninh (大寧, nay thuộc Trương Gia Khẩu, Hà Bắc) của Đại, các thuộc hạ cũ của Thác Bạt Ế Hòe lần lượt quy phục, Thác Bạt Hột Na do vậy lại phải chạy đến Tiền Yên. Sau đó Thác Bạt Ế Hòe lại cho xây Thịnh Lạc (盛樂, nay thuộc Horinger, Nội Mông để làm thủ đô.
Năm 338, Thác Bạt Ế Hòe qua đời, để lại di mệnh muốn Thác Bạt Thập Dực Kiền (khi đó đang ở Hậu Triệu) kế vị làm Đại vương. Thác Bạt Ế Hòe là một trong các tổ tiên của Thác Bạt Khuê, sau khi Thác Bạt Khuê xưng đế, trở thành Bắc Ngụy Đạo Vũ Đế, ông ta đã truy phong thụy thiệu cho Thác Bạt Ế Hòe là Liệt Hoàng đế (烈皇帝)

**Tham khảo**
 Ngụy thư
Thể loại:Vua nước Đại
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 338
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thác Bạt Hột Na

Thác Bạt Hột Na (p=Tuòbá Hénà), không rõ năm sinh và mất, là một Đại vương của nước Đại và thủ lĩnh tối cao của bộ lạc Thác Bạt của người Tiên Ti vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông tại vị từ năm 325 đến 329 và từ năm 335 đến 337. Ông là con trai của Thác Bạt Y Đà và là em trai của Thác Bạt Hạ Nhục. Năm 325, Thác Bạt Hạ Nhục qua đời, Thác Bạt Hột Na lên kế vị.
Năm 327, Trung Sơn công Thạch Hổ của Hậu Triệu phái quân tấn công Thác Bạt Hột Na, Thác Bạt Hột Na bại trận phải dời thủ phủ đến Đại Ninh (大寧, nay thuộc Trương Gia Khẩu, Hà Bắc). Năm 329, Hạ Lan bộ và các tù trưởng khác cùng nhau lập con trai của một người anh em họ của Thác Bạt Hột Na là Thác Bạt Ế Hòe lên làm Đại vương. Thác Bạt Hột Na đào thoát đến Vũ Văn bộ.
Năm 335, Thác Bạt Ế Hòe giết chết cữu phụ là Hạ La Ái Đầu (賀蘭藹頭), tức tù trưởng của Hạ Lan bộ, các bộ lạc do vậy đã nổi loạn, Thác Bạt Hột Na từ Vũ Văn bộ trở về, lại được ủng hộ lên làm Đại vương, Thác Bạt Ế Hòe đào thoát đến Hậu Triệu. Năm 337, Thác Bạt Ế Hòe được tướng Lý Mục (李穆) của Hậu Triệu hộ tống về Đại Ninh, các thuộc hạ cũ của Thác Bạt Ế Hòe lần lượt quy phục, Thác Bạt Hột Na lại phải chạy đến Tiền Yên, sau đó không rõ tung tích.
Thác Bạt Hột Na là một trong số các tổ tiên của Thác Bạt Khuê. Thác Bạt Khuê sau khi xưng đế, trở thành Bắc Ngụy Đạo Vũ Đế đã truy thụy hiệu cho Thác Bạt Hột Na là Dương Hoàng đế (煬皇帝).

**Tham khảo**
 Ngụy thư
Thể loại:Vua nước Đại
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Năm mất thiếu
Thác Bạt Hạ Nhục

Thác Bạt Hạ Nhục (p=Tuòbá Hèrǔ) (?-325) là một vua của nước Đại và thủ lĩnh tối cao của bộ lạc Thác Bạt của người Tiên Ti vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông làm Đại vương từ năm 321 đến 325. Ông là con trai của Thác Bạt Y Đà, và là anh em với Thác Bạt Phổ Căn và Thác Bạt Hột Na.
Năm 321, khi một người anh em họ tên là Thác Bạt Úc Luật đang trị vì, mẫu thân Duy thị của Thác Bạt Hạ Nhục đã tiến hành chính biến, giết chết Thác Bạt Úc Luật và đưa Thác Bạt Hạ Nhục lên ngôi. Đã có hàng chục các tù trưởng đã thiệt mạng trong cuộc chính biến này. Sau chính biến, Duy thị nắm quyền cai quản việc nước, đến năm 324 thì Thác Bạt Hạ Nhục thân chính. Sau đó, không ít bộ lạc vẫn chưa hoàn toàn thần phục, do vậy đã thiên cư đến Trúc Thành ở đông Mộc Căn sơn. Năm 325, Thác Bạt Hạ Nhục qua đời, em trai là Thác Bạt Hột Na lên kế vị.
Thác Bạt Hạ Nhục là một trong số các tổ tiên của Thác Bạt Khuê. Sau khi Thác Bạt Khuê xưng đế, trở thành Bắc Ngụy Đạo Vũ Đế, ông ta đã truy thụy cho Thác Bạt Hạ Nhục là Huệ hoàng đế (惠皇帝).

**Tham khảo**
 Ngụy thư
Thể loại:Vua nước Đại
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 325
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thác Bạt Thập Dực Kiền

Thác Bạt Thập Dực Kiền (p=Tuòbá Shíyìjiān) (320-376), là một thủ lĩnh tối cao của người Tiên Ti và là vua của nước Đại vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông tại vị từ năm 338 đến năm 376. Thác Bạt Thập Dực Kiền là con trai thứ của Thác Bạt Úc Luật và là em trai của Thác Bạt Ế Hòe.
Năm 329, Thác Bạt Ế Hòe lên ngôi Đại vương, đã đưa Thác Bạt Thập Dực Kiền đến Hậu Triệu để làm con tin với mục đích thỉnh cầu hòa giải giữa hai bên. Năm 338, Thác Bạt Ế Hòe bệnh trọng, đã để lại di mệnh lập Thác Bạt Thập Dực Kiền làm người kế vị. Các tù trưởng bộ lạc do nghĩ rằng Thác Bạt Thập Dực Kiền khó mà có thể quay trở về từ Hậu Triệu, bèn ủng hộ em trai của Thác Bạt Thập Dực Kiền và Thác Bạt Cô (拓跋孤) lên ngôi. Thác Bạt Cô tuy vậy lại cự tuyệt và tự nguyện đến Hậu Triệu để làm con tim thay cho Thác Bạt thập Dực Kiền, Thiên vương Thạch Hổ của Hậu Triệu cảm kích trước điều này và đã cho cả hai hồi quốc. Vì vậy, khi Thác Bạt Thập Dực Kiền làm Đại vương ở Phồn Trì (繁峙, nay thuộc Hồn Nguyên, Sơn Tây) và đặt niên hiệu "Kiến Quốc", đã phân phong một nửa lãnh thổ cho Thác Bạt Cô. Năm Kiến Quốc thứ 3 (340), Thác Bạt Thập Dực Kiền thiên đô về Thịnh Lạc (盛樂, nay thuộc Horinger, Nội Mông).
Thác Bạt Thập Dực Kiền là người có cả hai đức tính can đảm và khôn ngoan, do vậy sự nghiệp của tổ tiên dần dần được phục hưng, ông bắt đầu thiết lập hàng quan phẩm, phân biệt quản lý chính vụ, luật lệ đơn giản, dân chúng an cư lạc nghiệp. Lãnh thổ phía đông từ Uế Mạch (nay là bắc bộ bán đảo Triều Tiên), nam đến Âm Sơn, bắc giáp sa mạc. Năm Kiến Quốc thứ 39 (376), Tiền Tần tấn công nước Đại, lúc này con trai của Thác Bạt Cô là Thác Bạt Cân vì không thể kế thừa chức vụ của cha nên trong lòng oán giận, do đó đã lừa thứ trưởng tử của Thác Bạt Thập Dực Kiền là Thác Bạt Thật Quân giết chết huynh đệ, Thác Bạt Thật Quân do vậy đã giết hết huynh đệ cùng phụ thân. Tiền Tần nhân lúc nước Đại có loạn nên đã phát động công kích, nước Đại diệt vong.
Năm 398, cháu của Thác Bạt Thập Dực Kiền là Thác Bạt Khuê đã xưng đế, trở thành Bắc Ngụy Đạo Vũ Đế. Thác Bạt Khuê đã truy thụy cho Thác Bạt Thập Dực Kiền là Chiêu Thành Hoàng đế (昭成皇帝), miếu hiệu là Cao Tổ (高祖)

**Tham khảo**
 Ngụy thư- Tư trị thông giám- Bắc sử
Thể loại:Vua nước Đại
Thể loại:Sinh năm 320
Thể loại:Mất năm 376
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Mộ Dung Hoằng

Mộ Dung Hoằng (p=Mùróng Hóng) (?-384) là người sáng lập ra nước Tây Yên vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là một trong số các con trai của hoàng đế Mộ Dung Tuấn của Tiền Yên và là em trai của hoàng đế Mộ Dung Vĩ của Tiền Yên.
Không rõ về thời điểm Mộ Dung Hoằng được sinh ra. Năm 359, ông được phong làm Tế Bắc vương. Sau khi Tiền Yên bị Tiền Tần tiêu diệt vào năm 370, ông cùng các anh em khác đã phong làm các quan địa phương của Tiền Tần. Năm 384, ông là một tướng cấp cao của thái thú quận Bắc Địa (北地, gần tương ứng với Đồng Xuyên, Thiểm Tây ngày nay).
Đầu năm đó, ông hay tin về việc thúc phụ Mộ Dung Thùy đã nổi loạn chống lại Tiền Tần trong bối cảnh Tiền Tần vừa đại bại trong trận Phì Thủy trước Đông Tấn vào năm 383. Ông đã bỏ trốn khỏi vị trí của mình và tập hợp được hàng nghìn binh sĩ người Tiên Ti và sau khi đánh bại tướng Cường Vĩnh (強永) của Tiền Tần, ông đã tự xưng là lãnh chỉ huy cấp cao và thứ sử Ung Châu (雍州, nay là trung bộ và bắc bộ Thiểm Tây), song vẫn chỉ xưng là Tế Bắc vương như hồi còn là thân vương của Tiền Yên.
Mộ Dung Hoằng, khi hay tin rằng em trai của Phù Kiên là Phù Duệ (苻叡) đã dẫn quân Tiền Tần đến đánh, ông đã muốn chạy trốn về phía đông để đến đất Yên của tổ tiên cùng với các binh sĩ người Tiên Ti. Thay vào đó, Phù Duệ lại từ chối lời đề nghị của phụ tá là Diêu Trường rằng hãy để Mộ Dung Hoằng rút quân, Phù Duệ đã cho cắt đường thoát của Mộ Dung Hoằng và tấn công, tuy nhiên, Mộ Dung Hoằng đã đánh bại và giết chết Phù Duệ. Trong khi đó, em trai của ông là Mộ Dung Xung cũng nổi loạn chống lại Tiền Tần, song sau một thất bại, ông ta đã hội quân với Mộ Dung Hoằng.
Mộ Dung Hoằng đã gửi một yêu cầu cho Phù Kiên để ông ta trao trả Mộ Dung Vĩ cho mình, hứa hẹn sẽ rời khỏi Quan Trung và không tấn công Tiền Tần nếu yêu cầu được thực hiện. Phù Kiên triệu Mộ Dung Vĩ đến và quở trách, song Phù Kiên đã tha cho Mộ Dung Vĩ khi Mộ Dung Vĩ cam kết trung thành. Phù Kiên cũng lệnh cho Mộ Dung Vĩ viết một lá thư cho Mộ Dung Thùy, Mộ Dung Hoằng và Mộ Dung Xung để thúc giục họ đầu hàng. Tuy nhiên, Mộ Dung Vĩ cũng cử một người đưa tin bí mật đến cho Mộ Dung Hoằng, chuyển lời rằng:
Ta là một đấng nam nhi trong một lồng sắt, và không có lý do gì để ta không chết. Hơn nữa, ta cũng đắc tội với Yên, và ngươi không nên bận tâm đến ta. Ngươi nên tìm cách để củng cố chính mình.
Mộ Dung Vĩnh cũng thúc giục Mộ Dung Hoằng hãy chuẩn bị xưng đế nếu hay tin Phù Kiên đã xử tử ông ta. Mộ Dung Hoằng do đó đã tiến về Trường An và chính thức tuyệt giao với Tiền Tần với việc cải nguyên niên hiệu. Tuy nhiên, vào mùa hè năm 384, chiến lược gia Cao Cái (高蓋) của ông và một số thuộc hạ khác đã cảm thấy rằng danh tiếng của Mộ Dung Hoằng không lớn bằng Mộ Dung Xung, và rằng Mộ Dung Hoằng trừng phạt cấp dưới quá khắc nghiệt, vậy nên họ đã giết chết Mộ Dung Hoằng và ủng hộ Mộ Dung Xung lên kế vị.

**Tham khảo**
 Tấn thư- Tư trị thông giám
Thể loại:Vua Tây Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 384
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Thể loại:Thân vương Tiền Yên
Thể loại:Năm sinh không rõ
Đoàn Tùy

Đoàn Tùy (p=Duàn Suí) (?-386) là vua thứ 3 nước Tây Yên của người Tiên Ti vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông chỉ trị vì trong một thời gian ngắn ngủi và không phải là một thành viên của gia tộc Mộ Dung, hoàng tộc của Tiền Yên.
Ông nguyên là một tướng dưới quyền hoàng đế Mộ Dung Xung. Do người dân Tây Yên muốn trở về quê hương ở phía đông song sau khi chiếm được kinh thành Trường An của Tiền Tần, Mộ Dung Xung lại muốn định cư tại Trường An, chống lại ý nguyện của người dân. Vào mùa xuân năm 386, tướng Hàn Diên (韓延) đã ám sát Mộ Dung Xung trong một cuộc chính biến và ủng hộ Đoàn Tùy lên làm Yên vương. Tuy nhiên, khoảng một tháng sau đó, các quan Mộ Dung Hằng (慕容恆) và Mộ Dung Vĩnh đã phục kích Đoàn Tùy và giết chết ông. Họ ủng hộ Mộ Dung Nghĩ, là con trai của Nghi Đô vương Mộ Dung Hoàn (慕容桓) dưới thời Tiền Yên lên làm Yên vương mới.

**Tham khảo**
 Tư trị thông giám, quyển 106.
Thể loại:Vua Tây Yên
Thể loại:Tướng Tây Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 386
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Thể loại:Năm sinh không rõ
Mộ Dung Dao

Mộ Dung Dao (p=Mùróng Yáo) (?-386), Ngụy thư ghi là Mộ Dung Vọng (慕容望) là vua thứ 5 nước Tây Yên của người Tiên Ti vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là con trai của hoàng đế Mộ Dung Xung, Mộ Dung Xung là con trai của hoàng đế Mộ Dung Tuấn của Tiền Yên.
Mộ Dung Xung bị tướng Hàn Diên (韓延) giết chết vào năm 386 do Mộ Dung Xung muốn ở lại Trường An và chống lại nguyện vọng muốn trở về quê nhà ở phía đông của người dân. Tiếp đó là hai người cai trị ngắn ngủi là Đoàn Tùy và Mộ Dung Nghĩ, song sau khi Mộ Dung Thao (慕容韜) giết chết Mộ Dung Nghĩ, Mộ Dung Hằng (慕容恆), người không ủng hộ các hành động của em trai Mộ Dung Thao, đã ủng hộ Mộ Dung Dao làm hoàng đế mới. Tuy nhiên, người dân không ủng hộ Mộ Dung Dao và quay sang ủng hộ tướng Mộ Dung Vĩnh, Mộ Dung Vĩnh sau đó đã giết chết Mộ Dung Dao trong một cuộc chính biến và đưa Mộ Dung Trung lên thay thế. Mộ Dung Trung là con trai của người khai quốc Tây Yên, Tế Bắc vương Mộ Dung Hoằng.

**Tham khảo**
 Tấn thư- Tư trị thông giám
Thể loại:Vua Tây Yên
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 386
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Thể loại:Năm sinh không rõ