VHDL

Tập tin:Vhdl signed adder source.svg|nhỏ|Mã nguồn VHDL cho một mạch cộng có dấu
VHDL (VHSIC-HDL, Very High-Speed Integrated Circuit Hardware Description Language, tạm dịch: Ngôn ngữ Mô tả Phần cứng cho Vi mạch tích hợp Tốc độ cao) là một ngôn ngữ lập trình dùng để mô tả phần cứng, dùng trong thiết kế điện tử tự động để mô tả những hệ thống điện tử và bán điện tử như FPGA và các vi mạch tích hợp. VHDL còn được dùng như là một ngôn ngữ đa dụng trong lập trình song song.

**Lịch sử**
Vào năm 1983, VHDL được khai triển theo yêu cầu của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ để ghi lại hành vi của các mạch ASIC mà các công ty cung cấp linh kiện đang dùng trong thiết bị của họ. Chuẩn MIL-STD-454N, Yêu cầu 64, Mục 4.5.1 "Ghi chép về ASIC bằng VHDL" có chỉ định rõ yêu cầu ghi chép tư liệu của "Các thiết bị Vi điện tử" bằng ngôn ngữ VHDL.
Ý tưởng giả lập các mạch ASIC chỉ từ thông tin trong các tư liệu trên cuốn hút đến nỗi các trình giả lập mạch logic được phát triển để đọc định dạng file VHDL này. Bước phát triển tiếp sau đó là các công cụ tổng hợp mạch logic đọc mã VHDL và xuất ra cách cài đặt bằng phần cứng của mạch đã cho.
Do Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ yêu cầu cú pháp của VHDL gần với Ada nhất có thể để tránh phải "phát minh lại" các khái niệm đã có sẵn và được thực nghiệm kĩ từ trước trong ngôn ngữ Ada, VHDL mượn khá nhiều khái niệm và cú pháp ngôn ngữ từ Ada.
Phiên bản đầu tiên của VHDL được thiết kế dựa theo chuẩn IEEE 1076-1987, bao gồm các kiểu dữ liệu như:- Số nguyên và số thực- Logic (bit và boolean)- Kí tự- Thời gian- Mảng bit (bit_vector)- Mảng kí tự (string)

**Phần mềm liên quan**
Bảng dưới đây là danh sách tổng hợp các phần mềm, trình giả lập liên quan đến ngôn ngữ VHDL.

**Xem thêm**
Về VHDL chính nó
**numeric std - một thư viện hỗ trợ cho VHDL, cung cấp các hàm tính toán với vector
*Ngôn ngữ khác
**Ngôn ngữ mô tả phần cứng Altera (AHDL)
**Verilog
** SystemC
**SystemVerilog
**Chisel
*Phần cứng
**Vi mạch chuyên dụng (Application-specific Integrated Circuit, ASIC)
**Vi mạch lập trình được (Complex Programmable Logic Device, CPLD)
** Mảng cổng lập trình được (Field-programmable Gate Array, FPGA)- Khái niệm cấp cao về thiết kế phần cứng
**Chuyển đổi thanh ghi mức cực cổng (Register-transfer Level, RTL) - một mô hình thiết kế mạch điện tử
** Tự động hóa thiết kế điện tử

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Bryan Mealy, Fabrizio Tappero (February 2012).  "Free Range VHDL" date=2012-06-29 . The no-frills guide to writing powerful VHDL code for your digital implementations.  freerangefactory.org date=2012-06-29 .- url=http://www.sandstrom.org/systemde.htm — Sandstrom presents a table relating VHDL constructs to Verilog constructs.- version=1.1- version=1.0- Janick Bergeron, "Writing Testbenches: Functional Verification of HDL Models", 2000, ISBN 0-7923-7766-4. (The HDL Testbench Bible)

**Liên kết ngoài**
  IEEE VASG (VHDL Analysis and Standardization Group), nhóm công tác chính thức của VHDL- Nhóm tin Usenet comp.lang.vhdl (liên kết:  Usenet,  Google Groups)
*Trang  FAQ (các câu hỏi thường gặp) tại VHDL.org (trang chủ của Tổ chức Sáng kiến Hệ thống Accellera)- Ví dụ và thủ thuật lập trình VHDL trên  blog cá nhân VHDL Guru.- Diễn đàn trực tuyến  Overmapped. date = ngày 6 tháng 1 năm 2012
Thể loại:Họ ngôn ngữ lập trình Ada