Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Thuật toán Borůvka

Thuật toán Borůvka là một thuật toán để tìm cây bao trùm nhỏ nhất trên đồ thị.
Thuật toán này được xuất bản lần đầu năm 1926 bởi Otakar Borůvka dưới dạng một phương pháp để xây dựng mạng lưới điện cho Moravia.
Thuật toán này được tìm ra lại nhiều lần sau đó bởi Choquet năm 1938; bởi Florek,  Łukasiewicz, Perkal, Steinhaus, và Zubrzycki năm 1951; và một lần nữa bởi Sollin
năm 1965. Do Sollin là nhà nghiên cứu khoa học máy tính duy nhất trong danh sách trên sống ở một quốc gia nói tiếng Anh, nên thuật toán này thường được gọi là thuật toán Sollin, đặc biệt là trong tính toán song song.
Ban đầu thuật toán khởi tạo cây bao trùm cần tìm là một tập rỗng và dần dần từng bước thêm các cạnh vào tập hợp đó. Trong mỗi bước, thuật toán kiểm tra một đỉnh bất kì của đồ thị, thêm vào cây bao trùm cạnh nhỏ nhất kề với đỉnh đó, và hợp hai đỉnh ở hai đầu cạnh mới thêm lại làm một. Lặp lại bước trên cho tới khi đồ thị chỉ còn đúng một đỉnh.

**Mã giả**
Định nghĩa một "thành phần" là một đỉnh hay một tập hợp liên thông các đỉnh, sau đây là mã giả của thuật toán Borůvka (không mất tính tổng quát giả sử các cạnh đồ thị G có trọng số khác nhau):
1 Khởi tạo một tập rỗng T
2 Chừng nào các đỉnh của G vẫn chưa liên thông bởi tập cạnh trong T:
3   Khởi tạo một tập rỗng E
4   Với mỗi thành phần:
5     Thêm cạnh nhỏ nhất nối S với một đỉnh không thuộc S vào E
6   Thêm tập hợp E vào T.
7 Tập hợp T là một cây bao trùm nhỏ nhất của G.
Có thể chứng minh vòng lặp ngoài của thuật toán Borůvka thực hiện O(log |V|) lần, và mỗi lần mất thời gian  nên thuật toán chạy trong thời gian O(|E|log |V|), trong đó E là tập hợp cạnh, và V là tập hợp đỉnh G. Trong đồ thị phẳng, và tổng quát hơn là các lớp đồ thị đóng bởi toán tử đồ thị con đồng phôi, có thể làm thuật toán chạy trong thời gian tuyến tính, bằng cách loại đi tất cả các cạnh ngoại trừ cạnh nhỏ nhất giữa hai thành phần.
Một vài thuật toán khác cho bài toán này bao gồm thuật toán Prim (thực ra được tìm ra đầu tiên bởi Vojtěch Jarník) và thuật toán Kruskal. Một thuật toán ngẫu nhiên một phần dựa trên thuật toán Borůvka tìm ra bởi Karger, Klein, và Tarjan chạy trong thời gian kì vọng . Thuật toán đơn định tốt nhất hiện nay cho cây bao trùm nhỏ nhất là của Bernard Chazelle cũng một phần dựa trên thuật toán Borůvka và chạy trong thời gian O(|E| α(|V|)), trong đó α là hàm ngược của hàm Ackermann. Các thuật toán này kết hợp các bước của thuật toán Borůvka để giảm số thành phần liên thông, với một bước khác để giảm số cạnh giữa các thành phần.

**Ghi chú**
Thể loại:Giải thuật lý thuyết đồ thị
Thể loại:Cây bao trùm
Tiêu Bân

Tiêu Bân (chữ Hán: 萧斌, ? – 453), người Nam Lan Lăng, là tướng lĩnh nhà Lưu Tống trong lịch sử Trung Quốc.

**Cuộc đời**

**Phụng sự Văn đế**
Cha ông là Tiêu Mô Chi, làm Đan Dương doãn, truy tặng Chinh lỗ tướng quân.
Tiêu Bân được Lưu Tống Văn đế cất nhắc. Bành Thành vương Lưu Nghĩa Khang trấn Dự Chương, dùng làm Đại tướng quân tư nghị tham quân, Dự Chương thái thú, trải qua các chức vụ Nam Man hiệu úy, Thị trung, Phụ quốc tướng quân, Thanh, Ký 2 châu thứ sử.
Năm Nguyên Gia thứ 27 (450), Tiêu Bân thống lĩnh các cánh quân của bọn Vương Huyền Mô đi đánh Bắc Ngụy. Huyền Mô không hạ nổi Hoạt Đài, Bân đành lui quân về Lịch Hạ.
Năm thứ 28 (451), Tư Mã Thuận Tắc tự xưng tông thất nhà Tấn, đặt hiệu Tề vương, tụ binh chiếm thành Lương Trâu. Lại có sa môn Tư Mã Bách Niên, đặt hiệu An Định vương và bọn Tần Khải Chi, Tổ Nguyên Minh nổi lên hưởng ứng Thuận Tắc. Bân chỉ huy việc trấn áp, chém được Thuận Tắc, Bách Niên.
Bân vì thua chạy Hoạt Đài, miễn quan. Một thời gian sau, được phục chức làm Nam Bình vương Lưu Thước hữu quân trường sử.

**Phụng sự Nguyên Hung**
Đêm 21/2 năm thứ 30 (453), thái tử Lưu Thiệu gọi Tiêu Bân và bọn Tả vệ soái Viên Thục, Trung xá nhân Ân Trọng Tố, Tả tích nỗ tướng quân Vương Chính Kiến vào cung, cùng nhau tiến hành binh biến. Sáng hôm sau, Bân ngồi xe với Thiệu, xông vào cung giết chết Văn đế, bọn đại thần Từ Trạm Chi, Giang Trạm và mấy chục người thân tín của Văn đế.
Lưu Thiệu lên ngôi (thụy là Nguyên Hung), muốn đổi niên hiệu, sai Tiêu Bân làm chiếu, ông từ chối: "Phép cũ phải sang năm mới đổi!" Thiệu theo lời Vương Tăng Xước, đổi thành Thái Sơ năm đầu. Dùng Bân làm Tán kị thường thị, thượng thư bộc xạ, lĩnh quân tướng quân.
Vũ Lăng vương Tuấn khởi binh, Thiệu lấy Bân làm Tổng chúng sự, trong ngoài giới nghiêm. Thủy Hưng vương Tuấn và Bân khuyên Thiệu đưa thủy quân từ thượng du xuống tấn công nghĩa quân, nếu không xong, thì cố thủ Lương Sơn. Giang Hạ vương Nghĩa Cung sợ thuyền, phảng của nghĩa quân nhỏ bé, không địch nổi đài quân, nên chê bai Vũ Lăng là trẻ con, nghĩa quân vừa ô hợp vừa mệt mỏi, khuyên Thiệu cố thủ đài thành, chẳng phải vất vả đến Lương Sơn làm gì, Thiệu thích kế ấy. Bân rơi nước mắt mà can ngăn, Thiệu không nghe.
Đại thần, tướng lĩnh của Thiệu nối nhau đầu hàng nghĩa quân, lòng người tan rã. Ngày 21/4, bọn Liễu Nguyên Cảnh đến Tân Đình. Ngày 22, Thiệu sai Bân thống lĩnh bộ quân, Trử Trạm Chi thống lĩnh thủy quân, tấn công Tân Đình, bị nghĩa quân đánh bại. Thiệu dốc toàn quân tấn công, lại bị đánh bại. Ông bị trúng tên vào cánh tay, Thiệu hoảng sợ chạy về đài thành.
Ngày 3/5, nghe tin cầu Đại Hàng thất thủ, Tiêu Bân bàng hoàng sợ hãi, sai bộ hạ cởi giáp, cầm cờ trắng từ Thạch Đầu đến gặp Hiếu Vũ đế (Vũ Lăng vương đã lên ngôi) xin hàng. Nhưng không được dung, lập tức bị chém đầu ở cửa quân.

**Tham khảo**
 Tống thư- Tư trị thông giám

**Chú thích**
Thể loại:Tướng nhà Lưu Tống
Thể loại:Người Giang Tô
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 453
Bắc Iwo Jima

Hòn đảo nhìn từ biển
Bản đồ Kita-Iwojima
Bắc Iwo Jima (北硫黄島 chính thức Kita-iōtō, cũng đọc là Kita-iōjima: "đảo lưu huỳnh bắc") và đảo cực bắc của nhóm đảo Kazan (Núi lửa) của quần đảo Ogasawara, 80 km về phía bắc của Iwo Jima. Hòn đảo nằm cách 1170 km về phía nam của Tokyo, 207 km nam tây nam của Chichijima.

**Địa lý**
Hòn đảo gồm có một đỉnh bị xoái mòn mạnh của núi lửa dạng tầng, cao 792 m trên mực nước biển (804 m theo các nguồn khác). Đỉnh này được gọi là Sakagigamine (榊ヶ峰), ngoài ra còn có một đỉnh khác tên là Shimizu (清水峰, 665m). Đảo có diện tích 5,57 km², và chiều dài bờ biển là 8,0 km. Về mặt hành chính, đảo là một phần của làng Ogasawara và không có cư dân sinh sống. Cách đọc tiếng Nhật của đảo là Kita-iōtō từ ngày 18 tháng 6 năm 2007.

**Lịch sử**
Hòn đảo vốn không có cư dân sinh sống. Những người Nhật từ quần đảo Izu đã đến vào năm 1889, và họ tạo nên hai khu dân cư, Ishinomura (đông) và Nishimura (tây). Khi bắt đầu Thế chiến II, dân cư trên đảo là 103 người, tuy nhiên sau đó đã được sơ tán. Hòn đảo chưa được tổ chức hành chính cho đến năm 1940, khi nó trở thành một phần của Iōtō năm 1940, và thuộc Ogasawara-mura năm 1968 sau khi Hoa Kỳ trao trả lại đảo cho Nhật Bản.
Khi diễn ra Nhật thực 22 tháng 7 năm 2009, hòn đảo có nhiệt thực toàn phần trong 6 phút rưỡi, nhiều hơn bất kỳ nơi nào khác.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
   Bắc Iwo Jima date=2019-04-26 
Thể loại:Quần đảo Ogasawara
Thể loại:Đảo không người ở tại Nhật Bản
Nam Iwo Jima

Hòn đảo nhìn từ Ogasawara-maru
Nam Iwo Jima (南硫黄島 chính thức  Minami-iōtō, cũng thường viết là Minami-iōjima: "đảo nam lưu huỳnh") là đảo cực nam của nhóm đảo Kazan (Núi lửa) của quần đảo Ogasawara, 60 km về phía nam của Iwo Jima. Hòn đảo cách 1300 km về phía nam của Tokyo, 330 km nam tây nam của Chichijima. Diện tích của đảo là 3,4 km², chiều dài bờ biển là 7,5 km, và đỉnh cao nhất là 916m, cao nhất cả quần đảo Ogasawara. Đảo thuộc làng Ogasawara của Tokyo và không có cư dân sinh sống. Cách phát âm tiếng Nhật của đảo được chuyển đổi từ ngày 18 tháng 6 năm 2007 thành Minami-iōtō, còn kanji vẫn giữ nguyên.  Hòn đảo tiếp theo ở phía nam là Farallon de Pajaros của Quần đảo Mariana.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang Nam Iwo Jima page bằng tiếng Nhật date=2008-04-05 
Thể loại:Quần đảo Ogasawara
Thể loại:Đảo không người ở của Nhật Bản
Quần đảo Kazan

Vị trí
là một nhóm gồm ba hòn đảo ở tại phía nam của quần đảo Ogasawara của Nhật Bản và về mặt hành chính thuộc về Ogasawara. Các đảo đều là các núi lửa nằm trên đỉnh một cung đảo kéo dài về phía nam đến quần đảo Mariana của Mỹ.

**Địa lý**
Quần đảo Kazan gồm:
*Kita Iwo Jima (北硫黄島 Kita-Iō-jima hay Kita-Iō-tō, nghĩa là: Đảo Bắc Lưu huỳnh), diện tích 5.57 km², điểm cao nhất: 792 m (Sakaki-ga-mine)
*Iwo Jima (硫黄島 Iō-jima hay Iō-tō, nghĩa là: Đảo Lưu huỳnh), diện tích 20,60 km², điểm cao nhất: 166 m (Suribachi-yama).
*Minami Iwo Jima (南硫黄島 Minami-Iō-jima hay Minami-Iō-tō, nghĩa là: Đảo Nam Lưu huỳnh) diện tích 3,54 km², độ cao lớn nhất 916 m.
Có một căn cứ của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản với khoảng 400 nhân viên. Ngoài ra, không có cư dân cư trú trên các đảo.

**Lịch sử**
Hòn đảo không có dân cư sinh sống cho đến năm 1889, khi hai hòn đảo ở phía bắc có những người Nhật đến định cư từ quần đảo Izu. Các đảo được sáp nhập vào Nhật Bản năm 1891.
Dân số trên các đảo đạt 1100 vào năm 1939, phân bổ thành 5 điểm định cư là Higashi, Minami, Nishi, Kita và Motoyama (lần lượt có nghĩa là "Đông", "Nam", "Tây", "Bắc" và "Bản Sơn") tại Iwo Jima và hai điểm dân cư tại Kita Iwo Jima, Ishinomura ("đô thị Ishino") và Nishimura ("đô thị Tây"). Các cơ cấu hành chính này tồn tại cho đến năm 1940 (khi bị hợp nhất vào Ogasawara, Tokyo) và có văn phòng ở Higashi.
Iwo Jima là nơi diễn ra trận Iwo Jima trong Thế chiến II.

**Xem thêm**
 Quần đảo Nanpō- Địa lý Nhật Bản

**Tham khảo**
Thể loại:Quần đảo Ogasawara
Thể loại:Quần đảo của Nhật Bản

Thể loại:Vòng cung núi lửa Izu-Bonin
Thể loại:Đảo của Tokyo
Thể loại:Đảo núi lửa
Thể loại:Quần đảo Thái Bình Dương
Thể loại:Khởi đầu năm 1889
Thể loại:Khởi đầu năm 1891 ở Nhật Bản
Thể loại:Các đảo ở châu Đại Dương
Thể loại:Khu vực chim biển
Quần đảo Nanpō

Quần đảo Nanpō
là một thuật ngữ chung đến chỉ các nhóm đảo nằm ở phía nam của quần đảo Nhật Bản. Kéo dài từ bán đảo Izu ở phía tây vịnh Tokyo về phía nam 1200 km (750 mi). Quần đảo Nanpō nằm dưới quyền hành chính của thủ đô Tokyo.
Ban Thủy văn học và Đại dương học của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nhật Bản định nghĩa Nanpō Shotō như sau:- Nanpō Shotō (Quần đảo Nanpō)
**Izu Shotō (Quần đảo Izu)
** Ogasawara Shotō (Quần đảo Ogasawara) với một ý nghĩa rộng hơn)
*** Ogasawara Guntō (Quần đảo Ogasawara)
**** Mukojima Rettō
**** Chichijima Rettō
**** Hahajima Rettō
*** Kazan Rettō (Quần đảo Kazan) bao gồm Nishinoshima
*** Okinotorishima
*** Minamitorishima
Cơ quan Thông tin Địa lý Nhật Bản, một tổ chức chính quyền khác chịu trách nhiệm tiêu chuẩn hóa các địa danh, không sử dụng thuật ngữ Nanpō Shotō mặc dù nó đồng ý với Lự lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản về tên gọi của các nhóm đảo nhỏ hơn của Nanpō Shotō.

**Tham khảo**
Thể loại:Quần đảo của Nhật Bản
Thể loại:Quần đảo Thái Bình Dương
Thể loại:Đảo của Tokyo
Thể loại:Vòng cung núi lửa Izu-Bonin
Hatoma

Bản đồ quần đảo Yaeyama
Hatoma (鳩間島, Hatoma-jima tiếng Yaeyama và tiếng Okinawa: Hatuma) là một hòn đảo nhỏ thuộc quần đảo Yaeyama. Đảo nằm dưới quyền quản lý của làng Taketomi, tỉnh Okinawa, Nhật Bản. Hatoma nằm ở phía bắc của đảo Iriomote. Đảo có diện tích 0,96 km², chu vu 3,8 km, đường kính 1 km và có khoảng 60 cư dân.
Hatoma đã liên tục có cư dân ít nhất là từ vài thế kỷ. Các cuộc khai quật trên đảo đã chỉ ra rằng cho đến trước thời gian gần đây, các cư dân Hatoma sinh sống nhờ thu lượng sò hến ở vùng nước nông bao quanh và trồng rau.Đầu thập niên 1900s, Hatoma phát triển thành một cảng cảng cá ngừ và số cư dân lên đến hàng trăm. Đến năm 1968, do hoạt động đánh bắt sụt giảm, số cư dân trên đảo giảm xuống. Do xa xôi và dân số thấp nên đến những năm 1960, đảo mới có điện

**Tham khảo**
Thể loại:Đảo Nhật Bản
Thể loại:Quần đảo Yaeyama
Thể loại:Đảo Okinawa
Kuroshima, Okinawa

Bản đồ quần đảo Yaeyama
Kuroshima (黒島, Hắc đảo; tiếng Yaeyama: Fishiima tiếng Okinawa: Kurushima), là một hòn đảo thuộc thị trấn Taketomi, Okinawa, và là một quần của quần đảo Yaeyama. Hòn đảo có hình gần giống với biểu tượng của trái tim khi nhìn ở trên không và còn được gọi là "Đảo Trái tim".
Hòn đảo có diện tích 10 km² và dân số xấp xỉ 210 và năm 2006. Kuroshima là một hòn đảo tương đối bằng phẳng, điểm cao nhất cao 15 m so với mực nước biển.
Chăn nuôi gia súc là ngành kinh tế chính và một lễ hội bò sữa được tổ chức hàng năm. Thỉnh thoảng đảo cũng được gọi là "Đảo bò sữa" và số bò trên đảo vượt cả số cư dân. Hoạt động du lịch bao gồm lặn biển và tắm nắng.
Kuroshima có thể tiếp cận bằng phá từ Ishigaki vài lần mỗi ngày. Xe đạp được cho thuê ở một cảng nhỏ phía bắc hòn đảo. Tất cả các thắng cảnh trên đảo đều có thể tiếp cận dễ dàng chỉ bằng việc đi bộ. Có một vài nhà nghỉ (minshuku) tại Kuroshima. Trong làng, có một cửa hàng và bưu điện.

**Tham khảo**
Thể loại:Đảo Nhật Bản
Thể loại:Quần đảo Yaeyama
Taketomi

Quần đảo Yaeyama cho thấy vị trí của đảo Taketomi
Taketomi (竹富島, Trúc Phú đảo; tiếng Yaeyama: Teedun tiếng Okinawa: Dakidun) là một hòn đảo thuộc Yaeyama tỉnh Okinawa, Nhật Bản.  Nằm cách 10 phút đi thuyền từ đảo Ishigaki, hòn đảo có một ngôi làng ở trung tâm, cũng gọi là Taketomi.  Taketomi có dân số khoảng 361 (năm 2006) và diện tích là 6,32 km². Hình dạng của đảo khá tròn, có thể đi bộ đến khắp nơi.
Taketomi được biết đến với những ngôi nhà truyền thống Ryukyu, các tường rào đá, và các đường bằng cát, và là một điểm du lịch quen thuộc.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Islands of Japan
Thể loại:Yaeyama Islands
Kohama

Kohama nằm giữa các đảo Iriomote và Ishigaki
Quần đảo Yaeyama nằm ở tây nam của tỉnh Okinawa
(tiếng Yaeyama: Kumoo tiếng Okinawa: Kubama), là một hòn đảo thuộc quần đảo Yaeyama ở cực tây nam của quần đảo Ryukyu, và là một phần của Taketomi, Huyện Yaeyama, Okinawa, tỉnh Okinawa, Nhật Bản. Đảo có diện tích 7,84 km², với một khu vự bao quanh rộng 16,6 km². Hòn đảo cách 25 phút đi phà từ đảo Ishigaki, tức là trung tâm kinh tế và giao thông của cả quần đảo Yaeyama.
Phim truyền hình năm 2001 của NHK mang tên Churasan được thực hiện trên đảo này. Shinobu Miyara, cựu thành viên của Da Pump, đến từ Kohamajima.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
   Quần đảo Taketomi date=2008-01-11 
Thể loại:Quần đảo Yaeyama
Shō Chū

là vị quốc vương thứ ba của vương quốc Lưu Cầu.
Shō Chū là con trai thứ của vua Shō Hashi. Sau khi Shō Hashi diệt thành Nakijin của vua Bắc Sơn là Hananchi và sáp nhập lãnh thổ Bắc Sơn vào Trung Sơn, Shō Chū được cử làm giám thủ của Bắc Sơn. Năm 1439, Shō Hashi qua đời, Shō Chū trở thành người kế vị. Trong thời gian tại vị, ông từng cử sứ thần mang theo ngựa sang triều cống nhà Minh; ngoài ra còn phái sứ giả tới Java để mua hồ tiêu và tô mộc, phát triển mạnh thương mại với vùng phương nam. Năm 1442 (năm Chính Thống thứ 7), Shō Chū sai trưởng sang nhà Minh thỉnh cầu sắc phong. Minh Anh Tông sau đó đã cử người sang sắc phong chính thức. Ông ở ngôi được 5 năm thì băng hà.

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Lưu Cầu
Thể loại:Mất năm 1444
Thể loại:Sinh năm 1391
Shō Shitatsu

là vị quốc vương thứ tư của vương quốc Lưu Cầu. Ông có thần hiệu là Quân Nhật. Shō Shitatsu là con trai của vua Shō Chū. Kế vị ông là người chú Shō Kinpuku.

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Lưu Cầu
Thể loại:Mất năm 1449
Thể loại:Sinh năm 1408
Shō Kinpuku

là vị vua thứ năm của vương quốc Lưu Cầu. Ông tại vị từ năm 1449 đến năm 1453 và có thần hiệu là Quân Chí. Ông là con trai của vua Shō Hashi và là đệ của Shō Chū.
Năm 1451, Shō Kinpuku tiếp kiến nhà Minh và được nhận sắc phong. Trong thời gian tại vị, một người Trung Quốc tên là Hoài Cơ giữ vai trò nhiếp chính và đã cho xây một đường đê ở cảng Naha dài 1000 mét, tức Trường Hồng đê.
Năm 1453, Shō Kinpuku mất,  người con là Shiro và người em là Furi tranh đoạt vương vị, sử xưng "Chí Lỗ Bố Lý chi loạn". Hai bên bị tổn thất nghiêm trọng, thành Shuri bị tiêu hủy phần lớn. Sau đó dưới đề nghị của Kanamaru, Shō Taikyū, đệ của Bố Lý là người kế thừa vương vị.

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Lưu Cầu
Thể loại:Mất năm 1453
Shō Taikyū

là một vị vua thứ sáu của vương quốc Lưu Cầu. Thời gian trị vì của ông chứng kiến việc nhiều ngôi chùa được xây dựng, và việc đúc chiếc chuông Vạn Quốc Tân Lương (万国津梁の鐘, Bankoku shinryō no kane).
Shō Taikyū là con trai thứ 7 của Shō Hashi, người sáng lập nên vương quốc Lưu Cầu và triều đại nhà Shō. Năm 1453, ông được đặt tên là vương tử Goeku, và được giao gian thiết (magiri) Goeku  (nay là một phần của thành phố Okinawa) làm lãnh địa.
Khi vua Shō Kinpuku mất vào năm 1453, một cuộ tranh giành quyền kế vị đã diến ra giữ con trai của vua là  và người em trai là 布里. Thành Shuri đã bị đốt trong cuộc xung đột này, cuối cùng cả Shiro và Furi đều chết, và Shō Taikyū bước lên ngai vàng.
Từng được tu học với một vị sư thầy Thiền tông đến từ Kyoto, Shō Taikyū đã cho lập một số ngôi chùa, bao gồm Kōgen-ji, Fumon-ji, Manju-ji, và Tenryū-ji., and the so-called "Bridge of Nations" Bell cast. Một chiếc chuông đã được đúc trong thời kỳ này, với một câu khắc miêu tả sự thịnh vượng của vương quốc trong thương mại hàng hải và ngoại giao, được treo trong thành Shuri hàng thế kỷ và trở thành mộ biểu tượng nổi tiếng của thành và cả vương quốc.
Thời kỳ trị vì của Shō Taikyū thực sự là một giai đoạn hưng thịnh của thương mại hàng hải. Sử gia George H. Kerr đã viết rằng các thương nhân Lưu Cầu thỉnh thoảng kiếm được nhiều đến nỗi mang về hàng nghìn loại hành hòa xa xỉ, và rằng Naha đã phát triển đầy đủ hơn để hình thành nên một đô thị cảng thịnh vượng, và đất đai của các lãnh chúa (án ti) cũng phát triển hơn. Tuy nhiên, Kerr cũng ghi rằng sự bảo trợ của Shō Taikyū đối với Phật giáo và việc xây chùa đã vượt quá xa nhu cầu hay sự ủng hộ của người dân, và các hoạt động này đã làm bần cùng ngân khố quốc gia.
Triều đại của Shō Taikyū cũng chứng kiến một trong nhiều hồi tranh chấp chính trị giữa các "án ti" trong lịch sử vương quốc. Amawari, án ti của thành Katsuren và là phò mã của nhà vua, cho rằng Gosamaru, án ti của thành Nakagusuku và là nhạc phụ của vua Shō Taikyū, có mưu đồ chiếm ngai vàng, Shō Taikyū đã cho phép Amawari dẫn một đội cấm quân tấn công Nakagusuku. Sau khi Gosamaru bị đánh bại và chết, nhà vau đã khám phá ra sự thật là Amawari đã có âm mưu chống lại ông từ đầu, và đã lên kế hoạch tiêu diệt một người trung thành với hoàng tộc. Katsuren sau đó bị tấn công, và án ti Amawari bị bắt và hành quyết.
Sau khi ông chết vào năm 1460, kế vị là người con trai Shō Toku.

**Xem thêm**
 Danh sách vua Lưu Cầu

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Kerr, George H. (1965). Okinawa, the History of an Island People. Rutland, Vermont: C.E. Tuttle Co.  OCLC  39242121
Thể loại:Vua Lưu Cầu
Thể loại:Mất năm 1460
Shō Toku

là vị vua thứ 7 của vương quốc Lưu Cầu, trị vì từ năm 1460 đến năm 1469. Shō Toku là con trai của vua Shō Taikyū, thần hiệu là Bát Phiên Án Ti, hựu xưng Thế Cao Vương. Shō Toku là vị vua cuối cùng của nhà Shō I. Trong giai đoạn này, Lưu Cầu đã chinh phục các đảo Kikai, quần đảo Kerama, đảo Kume, đưa chúng nằm dưới quyền lực của các án ti.
Shō Toku là vương tử thứ ba của Shō Taikyū. Sau khi phụ vương qua đời, Shō Toku đã phái sứ thần sang nhà Minh thông báo việc vua cha li thế và đồng thời thỉnh cầu ban sắc phong cho mình là người kế vị. Shō Toku từng cử sứ giả sang Malacca để khai thông mậu dịch, mở rộng thị trường giao thương của Lưu Cầu. Theo hướng bắc đến Triều Tiên và Nhật Bản, nam đến Malacca và Ayuthaya, và đặc biệt là Trung Quốc, điều này đã hình thành nên một thời đại giao dịch của vương quốc.
Năm 1466, Shō Toku mang theo 2000 binh viễn chinh đến đảo Kikai, mở rộng lãnh thổ của vương quốc. Đồng thời, Lưu Cầu cũng cử sứ tiết đến Tướng Quân Ashikaga Yoshimasa ở Nhật Bản, đồng thời, tặng anh vũ và khổng tước cho Triều Tiên.
Năm 1469, Shō Toku đột nhiên tử vong khi mới 29 tuổi. Sử sách của Lưu Cầu không đề cập đến lý do tử vong, còn George H. Kerr đặt nghi vẫn rằng ông bị mưu sát hoặc chết trong một cuộc biến loạn.
Việc ông qua đời đã kéo theo nội loạn, vương triều Shō I bị diệt vong. Kanamaru sau đó đã lên ngôi và lập ra triều đại Shō II.

**Xem thêm**
 Danh sách vua Lưu Cầu

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Lưu Cầu
Thể loại:Mất năm 1469
Ba Đồ Lỗ

Đại hãn Nỗ Nhĩ Cáp Xích một Ba Đồ Lỗ của người Mãn Châu
Ba Đồ Lỗ (tiếng Mãn Châu: 17px, phiên âm: Baturu, chữ Hán: 巴图鲁) là một danh hiệu vinh dự của người Mãn Châu vào thời nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc. Ba Đồ Lỗ là danh hiệu dành cho những tướng lĩnh và những binh sĩ chiến đấu dũng cảm, can trường và thiện chiến trong chiến trường hay trong những trận đánh, các cuộc đọ sức.
Trong tiếng Mãn Châu, Ba Đồ Lỗ có nghĩa là Dũng sĩ hay Dũng sĩ Mãn Châu/Nữ Chân hay Dũng sĩ của Bát Kỳ (Mãn Kỳ dũng sĩ) dùng để chỉ về những chiến binh dũng cảm. Ba Đồ Lỗ bắt nguồn từ tiếng Mông Cổ là Bạt Đô (Batu hay Baγatur) cũng có nghĩa tương tự là Dũng sĩ. Đây là sự ảnh hưởng văn hóa tương đồng giữa hai dân tộc du mục ở phía bắc Trung Quốc. Batu hay Baturu có phát âm tương đồng với Babur/babr/Bābur (بابر) hay Ba-lưa (Бар), tiếng Mông Cổ có nghĩa là Hổ.
Vào lúc bắt đầu của triều đại nhà Thanh, chỉ có người Mãn Châu và người Mông Cổ mới được đặc cách có đủ điều kiện để nhận danh hiệu Ba Đồ Lỗ. Trong giai đoạn cai trị của Hoàng đế Gia Khánh tức hơn 100 năm sau khi triều đại của người Mãn Châu được thành lập trên lãnh địa Trung Quốc, các nhà Vương giả Mãn Châu mới bắt đầu công nhận danh hiệu này cho một số binh sĩ có nguồn gốc là người Hán. Kể từ khi giai đoạn Hoàng đế Hàm Phong những người không tham gia chiến trận hay những người nước ngoài (như trong đội quân đánh thuê Thường Thắng quân) cũng bắt đầu có cơ hội để triều đình xem xét công nhận danh hiệu Ba Đồ Lỗ.

**Tham khảo**
Thể loại:Tước hiệu
Thể loại:Chiến binh
Thể loại:Tước vị
Thể loại:Danh hiệu
Hàm số xác định theo từng khoảng

Hàm số xác định theo từng khoảng - hàm số xác định trên tập số thực và được cho theo các công thức khác nhau trên từng khoảng khác nhau của tập xác định.

**Định nghĩa hình thức**
Giả sử  - là các điểm thay đổi công thức của hàm.
Hàm số xác định theo từng khoảng được cho theo công thức sau:

**Phân loại hàm số xác định theo từng khoảng**
 Nếu các hàm thành phần  là hàm hằng, thì  - hàm hằng từng khoảng, hay hàm bậc thang.- Nếu tất cả các hàm  là hàm tuyến tính, thì  - hàm số tuyến tính từng khoảng.- Nếu tất cả các hàm  là hàm liên tục, thì  - hàm số liên tục từng khoảng.- Nếu tất cả các hàm  là hàm khả vi, thì  - hàm số khả vi từng khoảng, hay hàm số trơn từng khoảng.- Nếu tất cả các hàm  là hàm đơn điệu, thì  - hàm số đơn điệu từng khoảng. Khi đó tính đơn điệu trên các khoảng kề nhau có thể khác nhau.

**Tham khảo**
Thể loại:Hàm toán học
Vĩnh Nguyên

Vĩnh Nguyên là một phường ven biển nằm về phía đông nam của thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam.

**Địa lý**
Phường Vĩnh Nguyên nằm ở phía đông nam thành phố Nha Trang, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp Biển Đông
*Phía tây giáp phường Phước Long và phường Phước Hải
*Phía nam giáp phường Vĩnh Trường
*Phía bắc giáp phường Tân Lập, Phước Hòa, Lộc Thọ.
Phường Vĩnh Nguyên có diện tích 42,62 km², chiếm 16,87% diện tích toàn thành phố. Dân số năm 1999 là 17.969 người, mật độ dân số đạt 422 người/km².
Phường có sân bay quân sự, có cảng biển đa chức năng và có cảng du lịch là đầu mối giao lưu của tuyến giao thông đường thủy nối đất liền với khu du lịch biển đảo; tạo mối quan hệ chặt chẽ cả về kinh tế - xã hội, môi trường và an ninh quốc phòng.

**Xem thêm**
 Hòn Miễu

**Tham khảo**
Thể loại:Địa lý Khánh Hòa
Bố của Simon

Bố của Simon (tiếng Pháp: Le Papa de Simon) là một truyện ngắn của nhà văn người Pháp Guy de Maupassant, được ra mắt lần đầu tiên vào năm 1879. Truyện này đã được đưa vào giảng dạy vào sách giáo khoa ngữ văn lớp 9, 8 tập 2. 
Với truyện ngắn này, Maupassant được trả nhuận bút 16 centime cho một dòng. Trong khi đó, Gustave Flaubert đã từng từ chối lời đề nghị 30 centime một dòng của tờ báo này.

**Tóm tắt nội dung**
Truyện viết về cậu bé Simon (phiên âm: Xi-mông). Mẹ của cậu là Blanchotte (phiên âm: Blăng-sốt) bị một người đàn ông lừa dối rồi sinh ra Simon. Vì thế, dưới con mắt mọi người, cậu bé Simon không có bố. Khi mới đến trường, cậu bị đám bạn chế giễu là không có bố. Cậu cảm thấy xấu hổ, đau đớn và buồn bã.
Cậu bé muốn ra bờ sông tự tử nhưng tình cờ lại gặp được một bác thợ rèn tên Philippe Remy (phiên âm: Phi-líp Rê-mi). Bác thợ rèn hỏi thăm, muốn giúp em nên đã hứa sẽ cho em một ông bố. Không ngờ Simon tin tưởng và dẫn ông về gặp mẹ của mình . Trước yêu cầu tha thiết của Simon, bác Philippe phải nhận làm bố để Simon yên lòng. Từ việc đùa để an ủi Simon, Philippe nghiêm túc cầu hôn Blanchotte và họ trở thành một gia đình hạnh phúc. Hiện nay nó đã được thêm vào chương trình Ngữ Văn 8. Đoạn trích kể về việc Xi-mông đang định nhảy xuống sông tự tử do bị bạn đánh vì không có bố.
Thể loại:Truyện của Guy de Maupassant
Vịnh Tokyo

Vịnh Tokyo nhìn từ không gian
Vịnh Tokyo, (màu hồng) và eo biển Uraga (màu xanh)
là một vịnh nước ở phía nam vùng Kantō của Nhật Bản. Tên cũ của vịnh là Edo-wan.

**Địa lý**
Vịnh Tokyo thông ra biển ở phía nam bằng eo biển Uraga. Phía đông là bán đảo Bōsō (tỉnh Chiba) còn phía tây là bán đảo Miura (tỉnh Kanagawa). Có nơi định nghĩa chính xác hơn, cho rằng vịnh Tokyo là vịnh nước nằm phía bắc con đường thẳng giữa nihongo|Mũi Kannon|観音崎|Kannon-zaki|hanviet=Quan Âm kì|kyu=|hg=|kk=| bên Miura và nihongo|Mũi Futsu|富津岬|Futsu-misaki|hanviet=Phú Tân giáp|kyu=|hg=|kk=| bên Boso. Diện tích của vịnh Tokyo là 922 km².
Xét rộng hơn thì vịnh Tokyo bao gồm cả Eo biển Uraga, tăng diện tích lên thành 1320 km². Khu vực quanh vịnh Tokyo có đến 249 km² đất đai cấu tạo bằng cách nạo vét ven vịnh và bồi đắp thêm.

**Hải đảo**
Hòn đảo tự nhiên duy nhất trên vịnh là , Yokosuka, Kanagawa. Ngoài ra có nhiều đảo nhỏ do con người đắp thêm dùng làm căn cứ hải quân vào thời kỳ Minh Trị và thời kỳ Đại Chính.- Yumenoshima- Odaiba- Sarushima (đảo tự nhiên duy nhất)- Đảo Heiwa :ja:平和島- Katsushima :ja:勝島- Đảo Showa Island :ja:昭和島- Đảo Keihin :ja:京浜島- Hakkeijima- Higashi Ogijima :ja:東扇島- Sân bay quốc tế Tokyo

**Phát triển**
Các cảng của Tokyo, Chiba, Kawasaki, Yokohama, và Yokosuka đều nằm trên vịnh Tokyo. Cảng Yokosuka có một căn cứ hải quân của Hoa Kỳ và Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản.
Ở bờ biển phía tây của vịnh Tokyo, giữa Tokyo và Yokohama, Vùng công nghiệp Keihin đã được phát triển từ thời kỳ Minh Trị. Nơi này được mở rộng thành Khu công nghiệp Keiyo dọc theo các bờ biển bắc và đông sau Thế chiến II.
Tuyến đường vượt biển Vịnh Tokyo nối giữa Kawasaki và Kisarazu; Phà Tokyo-Wan cũng nối qua eo biển Uraga giữa Kurihama (tại Yokosuka) và Kanaya (tại Futtsu bên phía Chiba).

**Lịch sử**
Hình:Missouri-flyover.jpg|nhỏ|phải|200px|Phi cơ Hoa Kỳ trên USS Missouri và vịnh Tokyo, 2 tháng 9 năm 1945
Vịnh Tokyo là nơi gặp gỡ của Phó Đề đốc Hải quân Hoa Kỳ là Matthew C. Perry trong cuộc thương thảo với Mạc phủ Tokugawa vào thập niên 1850, cũng như các cuộc giao thiệp Âu-Nhật trước cải cách Minh Trị.
Văn kiện Nhật Bản đầu hàng chấm dứt Thế chiến II được ký trên USS Missouri bỏ neo ngoài vịnh vào ngày 2 tháng 9 năm 1945.
Tập tin:Rainbow Bridge,Tokyo Bay from Odaiba.jpg|nhỏ|giữa|1000px|Toàn cảnh phần phía bắc của vịnh Tokyo đối diện với Tokyo từ đảo Odaiba

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Tokyo
Thể loại:Chiba
Thể loại:Yokohama
Thể loại:Vịnh của Nhật Bản
Thể loại:Địa mạo Chiba
Thể loại:Địa mạo Tokyo
Bạt Đô (định hướng)

Trong tiếng Việt, từ Bạt Đô có thể được chỉ về:- Đại hãn của Hãn Quốc Kim Trướng: Bạt Đô, con trai cả của Truật Xích, cháu đích tôn của Thành Cát Tư Hãn- Danh hiệu Dũng sĩ của người Mông Cổ cũng như những dân tộc du mục bị ảnh hưởng bởi Mông Cổ.
Đồng phân lập thể

Đồng phân lập thể là đồng phân tồn tại ở các hợp chất giống nhau về công thức phân tử, công thức cấu tạo nếu chỉ xét trong phạm vi mặt phẳng nhưng khi xét trong phạm vi không gian, cách thức phân bố các nhóm thế của các đồng phân lập thể là khác nhau. Đồng phân lập thể, hay còn gọi là đồng phân cấu hình (configurational isomer), bao gồm 2 loại: (i) Đồng phân hình học (geometric isomer hay còn gọi là cis-trans isomer), và (ii) đồng phân chứa trung tâm bất đối xứng (asymmetric center hay chirality center). Trung tâm bất đối xứng và trung tâm gây ra đồng phân hình học được gọi chung là trung tâm lập thể.

**Phân loại**

**Đồng phân cis-trans**
- Hai nhóm thế ở cùng một phía của liên kết đôi: cis
- Hai nhóm thế ở hai phía khác nhau của liên kết đôi: trans
- Cách phân biệt: hai đồng phân hình học có nhiều tính chất khác nhau. Đồng phân trans thường bền hơn, có nhiệt độ nóng chảy cao hơn nhưng có nhiệt độ sôi thấp hơn đồng phân cis.

**Danh pháp E–Z**
Danh pháp cis – trans không được sử dụng cho các alken có nhiều hơn hai nhóm thế khác nhau, điều này được khắc phục bằng cách sử dụng danh pháp E–Z để mô tả cấu hình tuyệt đối của phân tử. Đây là một phần mở rộng của danh pháp cis–trans (chỉ mô tả cấu hình lập thể tương đối) được sử dụng để mô tả các liên kết đôi có hai, ba hoặc bốn nhóm thế khác nhau.
Chọn cho mỗi nguyên tử C một nguyên tử hay nhóm nguyên tử tương đối hơn cấp, dựa theo sự cao hơn về số thứ tự của số hiệu nguyên tử của các nguyên tố. Sau đó xem xét vị trí không gian của hai nhóm thế hơn cấp ở hai nguyên tử C.
Nếu hai nhóm thế ở cùng phía: Z
Nếu hai nhóm thế ở khác phía: E

**Quy tắc Cahn–Ingold–Prelog**
I> Br> Cl> SO3H > F > OCOR > OR > OH > NO2 > NR2 > NHR > CCl3

**Tham khảo**
1. Hóa học đại cương tập 1 (Lâm Ngọc Thiềm)
2. Hóa học đại cương (Phạm Văn Nhiêu)
3. Hóa học các quá trình (Vũ Đăng Độ)
Thể loại:Đồng phân
Thể loại:Hóa học lập thể
Chu Tự Tề

Chu Tự Tề
Chu Tự Tề (w=Chou Tzu-ch'i, 1871–1923) là một chính trị gia cuối đời nhà Thanh và đầu thời Dân Quốc. Ông cũng là một thành viên Giao thông hệ.

**Tiểu sử**
Ông sinh ra tại Quảng Châu và nói được cả tiếng Quảng Đông và Quan thoại, nhưng về sau về sống tại quê cũ Sơn Đông. Ông du học tại Đại học Columbia, Hoa Kỳ. Sau khi trở về Trung Hoa, ông thành lập Đại học Thanh Hoa để chuẩn bị kiến thức Anh ngữ, khoa học và toán học cho các sinh viên muốn du học Hoa Kỳ, trong khi ông phụ trách gửi sinh viên đi Mỹ học tập. Ông cũng từng là Hiệu trưởng của trường năm 1911.
Khi làm Đốc quân Sơn Đông, ông ủng hộ Viên Thế Khải khôi phục đế chế vì ông tin rằng người Trung Hoa, với 98% dân số mù chữ, chưa sẵn sàng để tự quyết định các quyết sách quốc gia. Chỉ có các chính trị gia mới có thể cai trị đất nước, đem lại sự ổn định cho quốc qia. Về sau ông từng giữ các chức vụ: Thống đốc Ngân hàng Trung Hoa, Tổng trưởng Giao thông, Tổng trưởng Quân vụ, Tổng trưởng Tài chính, Tổng trưởng Nông Thương, và Chánh thanh tra Diêm vụ (muối).
Ông cũng giúp tiết lộ thông tin về yêu sách 21 điều của Đế quốc Nhật Bản cho báo giới. Chu có thể cũng từng mời nhà khoa học chính trị Frank Johnson Goodnow của Đại học Columbia biện hộ cho chế độ quân chủ tại Trung Hoa.
Trong thời kỳ Viên khôi phục đế chế, ông được cử làm đặc sứ sang Nhật. Chính phủ Nhật dưới quyền Okuma Shigenobu từ chối tiếp ông và ông phải trở về thông báo với Viên rằng chính phủ của ông ta đã mất sự ủng hộ của ngoại bang. Năm 1916, Chu trốn sang Nhật sau khi Tổng thống Lê Nguyên Hồng ra lệnh bắt giữ 8 nhân vật cao cấp trong chính quyền của Viên. Ông trở về Trung Hoa sau khi lệnh này được bãi bỏ vào tháng 2 năm 1918.
Năm 1915, ông khởi xướng Ngày Trồng cây, vẫn còn tồn tại đến ngày nay tại Đài Loan (người ta chỉ đổi ngày lễ này từ ngày Thanh minh sang ngày mất của Tôn Dật Tiên, 12 tháng 3). Năm 1916, ông bị kết tội "phản bội Dân Quốc" và bị truy nã vì ủng hộ đế chế của Viên Thế Khải, và tị nạn tại Nhật Bản. Năm 1918, ông được Tổng thống Phùng Quốc Chương tha bổng. Năm 1920, ông được bổ nhiệm Tổng trưởng Tài chính.
Là Tổng trưởng Tài chính của Từ Thế Xương, ông thất bại trong một cuộc tranh chấp quyền lực với Thủ tướng Cận Vân Bằng năm 1921 và buộc phải từ chức. Để báo thù, ông thuyết phục Trương Tác Lâm thay thế Cận bằng Lương Sĩ Di, thủ lĩnh Giao thông hệ. Về sau ông làm Quyền Thủ tướng rồi Quyền Tổng thống trong một thời gian ngắn sau khi Từ từ chức năm 1922. Chức Tổng thống của ông, với nhiệm kì ngắn ngủi nhất trong lịch sử Trung Hoa, chỉ là lâm thời vì phe Trực Lệ muốn đưa Lê Nguyên Hồng trở lại ngôi vị Tổng thống. Than phiền về sự can thiệp của Trực hệ, ông sang Mỹ nghiên cứu điện ảnh rồi trở về Trung Hoa mở một studio. Ông mất vào năm sau.
Vợ ông bị Hồng vệ binh chặt đầu tại nhà của bà ở Bắc Kinh trong Cách mạng Văn hóa. Con gái thứ tư của bà bị buộc phải chứng kiến và rồi trở nên mất trí.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1871
Thể loại:Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc
Thể loại:Thủ tướng Trung Hoa Dân Quốc
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Columbia
Thể loại:Người Quảng Châu
Thể loại:Mất năm 1923
Thể loại:Quân phiệt Trung Hoa Dân Quốc
Shō Sen'i

là vị vua thứ hai của triều Shō II tại vương quốc Lưu Cầu. Ông chỉ tại vị trong 6 tháng năm 1477 và có thần hiệu là Tây Chi Thế Chủ. Ông là em trai của Shō En, vị vua khai sáng vương triều.
Căn cứ theo Trung Sơn thế phả, Shō Sen'i mồ côi cha mẹ khi mới lên 5 tuổi và được anh trai là Shō En dưỡng dục. Năm lên 9 tuổi, ông theo anh trai đến thành Shuri. Năm 1463, ông đượng thăng làm quan triều đình. Năm 1470, nhân dịp huynh Shō En lên làm vua, Shō Sen'i được phong làm gian thiết (Magiri) và có lãnh địa riêng, xưng là vương tử Goeku (Việt Lai).
Năm Bính thân 1476, Shō En qua đời, người con trưởng là thế tử Shō Shin khi đó còn quá nhỏ, quần thần đã tôn Shō Sen'i lên ngôi. Sau đó, chúc nữ mượn thần mệnh, bức Shō En nhường ngôi lại cho Shō Shin, ông về ở ẩn tại Goeku và chết cùng năm đó. Ông có thụy hiệu là Nghĩa Trung. Có thuyết cho rằng đây là âm mưu đoạt quyền của mẫu thân Shō Shin, và rằng việc ông chết là do bị ám sát.
Sau khi ông qua đời, các hậu duệ của ông được thừa hưởng chức gian thiết Goeku. Tương truyền phần mộ của ông nằm trên đảo Yaeshima của thành phố Okinawa hiện nay.

**Tham khảo**
 zh Chūzan Seifu(中山世譜)

**Liên kết ngoài**
《中山世譜·卷六·尚宣威王》- http://www.koza.ne.jp/bunkazai/shiseki/page/shouseniou.html date = ngày 9 tháng 11 năm 2007
Thể loại:Vua Lưu Cầu
Thể loại:Mất năm 1477
Thể loại:Sinh năm 1430
Dương Trung (định hướng)

Dương Trung có thể là:- Dương Trung, con trai của đại thần Dương Sưởng, được xem là thủy tổ của sĩ tộc họ Dương ở quận Hoằng Nông (quận trị nay là huyện Linh Bảo, Hà Nam) của nhà Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc.- Dương Trung, tướng nhà Tây Ngụy, Bắc Chu thời Nam Bắc triều trong lịch sử Trung Quốc, cũng là con cháu họ Dương ở Hoằng Nông.
*Tên thật của Giao Tiên, nhạc sĩ Việt Nam- Dương Trung, là một huyện cấp thị thuộc địa cấp thị Trấn Giang, tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Chân lục địa

Hình:Oceanic basin.svg|thumb|right|Mặt cắt ngang của bồn trũng đại dương.
Chân lục địa là một dạng địa hình dưới biển được giới hạn bởi sườn lục địa và đồng bằng biển thẳm. Dạng địa hình này có thể gặp ở khắp các biển trên thế giới, và nó là phần cuối cùng của ranh giới giữa lục địa và phần sâu nhất của đại dương. Môi trường của chân lục địa khá đồng nhất, và một số nhà hải dương học nghiên cứu nó với mong muốn là tìm kiếm nhiều thông tin về lịch sử địa chất và đại dương.

**Phân bố**
Sườn lục địa bị biến mất ven các rìa của Thái Bình Dương nơi Hầu hết các khu vực xung quanh Đại Tây Dương, nơi sườn lục địa chuyển trực tiếp xuống rãnh đại dương, trong khi đó dạng địa hình này phát triển rộng rãi ở Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương, và Nam Đại Dương. Bề rộng của chân lục địa thay đổi từ 100–1000 km, và độ dốc của nó chỉ bằng 1/8 độ dốc của sườn lục địa, độ dốc khoảng 1⁰, hay 5%, và độ sâu kết thúc phần chân lục địa khoảng 4 km.
Các trầm tích tái tích tụ bởi các dòng chảy rối tạo ra các nón phóng vật dưới biển chồng lên nhau, chúng là thành phần trầm tích chủ yếu của chân lục địa.

**Sinh vật**
Có ít loài cá sống trong khu vực của chân lục địa so với sườn lục địa. Các loài động vật sống trong đới này gồm bathypterois spp., macrouridae, bythitidae, liparididae, halosauridae, và notacanthidae. Trong đới này thức ăn thì khan hiến chủ yếu là các động vật không xương sống.

**Tham khảo**
Thể loại:Hải dương học
Andrés Bonifacio

Andrés de Castro Bonifacio (30 tháng 11,1863-10 tháng 5,1897) là một nhà cách mạng Philippines,người đã sáng lập tổ chức Katipunan,một tổ chức lãnh đạo cách mạng Philippines hoạt động từ 1892-1897. Ông được người đời sau gọi là: cha đẻ của cách mạng Philippines. Ông được coi là anh hùng dân tộc của Philippines, và được công nhận là một vị tổng thống đầu tiên của Philippines.

**Tiểu sử**
Bonifacio sinh ngày 30 tháng 11 năm 1863 tại Santiago Bonifacio và Catalina de Castro ở Tondo, Manila và là con cả trong năm người con. Cha ông là một thợ may người phục vụ như là một tenyente mayor của Tondo, Manila, trong khi mẹ của ông là một người lai (cha là người Tây Ban Nha và mẹ là người Philipine-Hoa), họ đã làm việc tại một nhà máy sản xuất thuốc lá. Theo tập quán, sau khi rửa tội, ông đã được đặt tên theo tên vị thánh có lễ ông được sinh ra, Thánh Anrê.

**Katipunal**
Ngày 7 tháng 7 năm 1892, một ngày sau khi Rizal bị trục xuất khỏi Philippines, Bonifacio và một số khác thành lập Katipunal, sau một thời gian thì làm việc ở cả hai tổ chức Katipunal và La Liga Filipina hợp nhất. Từ Manila, Katipunan mở rộng sang một số tỉnh, bao gồm Batangas, Laguna, Cavite, Bulacan, Pampanga và Nueva Ecija. Hầu hết các thành viên của nó, được gọi là Katipuneros, đến từ các thấp và trung bình lớp học, với nhiều lãnh đạo địa phương là nhân vật nổi bật trong thành phố của họ. Lúc đầu, thành viên là nam giới, sau đó được mở rộng cho con cái, với Bonifacio vợ của de Jesús Gregoria

**Xem thêm**
 Ang Supremo - Filipino Culture by The Pinoy Warrior and  What if Andres Bonifacio had a Facebook Page?-  The Records of the Court Martial of Andres and Procopio Bonifacio date=2009-03-17  Full text and online collection of court documents in Spanish and old Tagalog with regards to the Andres and Procopio Bonifacio trial.-  The Courtmartial of Andres Bonifacio date=2009-08-27  English translation of the historical court documents and testimonies in the trial and execution of Andres and Procopio Bonifacio processed by  Filipiniana.net date=2008-12-17 -  Ang Dapat Mabatid ng mga Tagalog date=2009-08-27  Summary and full text of an article written by Andres Bonifacio in the Katipunan newspaper Kalayaan posted in  Filipiniana.net date=2008-12-17 -  Andres Bonifacio: 1863-1897. United States Library of Congress.

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Sinh năm 1863
Thể loại:Mất năm 1897
Thể loại:Cách mạng Philippnies
Thể loại:Người Philippines
Thể loại:Katipunan
Thể loại:Tổng thống Philippines
Thể loại:Người Philippines gốc Hoa
Thể loại:Nhà hoạt động độc lập
Charlie Took

Charlie Took tên đầy đủ là Charlie Took Essome là cầu thủ bóng đá người Cameroon đang chơi cho câu lạc bộ UB Conquense. Anh chơi ở vị trí Trung vệ, là một cầu thủ trẻ có khả năng đánh chặn rất tốt. 

**Sự nghiệp**

**RCD Mallorca B**
Vào cuối năm 2010, câu lạc bộ Tây Ban Nha RCD Mallorca B mua anh từ 1 câu lạc bộ tại đất nước Cameroon, trận đầu tiên anh thi đấu cho Mallorca B là vào Thứ bảy ngày 1 tháng 10 năm 2011, trận này RCD Mallorca B bị Orihuela cầm hòa với tỉ số 0-0. Vào Chủ nhật ngày 9 tháng 10 năm 2011, anh ra mắt câu lạc bộ ở trận thứ 2 - đụng độ với Valencia B trận này Mallorca B đã thắng với tỉ số sát nút là 4-3. (đây là trận bóng đầu tiên Took nhận 1 thẻ vàng). Sau khi kết thúc mùa giải 2011 Charlie Took Essome nhận tổng cộng 2 thẻ vàng và ra sân 12 trận. "Anh ấy có khả năng đánh chặn rất tốt và lối chơi xông xáo đầy nhiệt huyết cả đội rất tin tưởng anh ấy" - Huấn luyện viên ông Miquel Solder phát biểu

**Tham khảo**
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Cameroon
Thể loại:Sinh năm 1993
Thể loại:Hậu vệ bóng đá
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Thể loại:Cầu thủ bóng đá La Liga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Segunda División B
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Tercera División
Thể loại:Cầu thủ bóng đá RCD Mallorca B
Thể loại:Cầu thủ bóng đá RCD Mallorca
Thể loại:Cầu thủ bóng đá UD Almería B
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Arandina CF
Thể loại:Cầu thủ bóng đá UD Somozas
Thể loại:Cầu thủ bóng đá UB Conquense
Bất đẳng thức Khinchin

Trong toán học, bất đẳng thức Khinchin, đặt theo tên của Aleksandr Khinchin là một định lý về xác suất, và thường được sử dụng trong giải tích. Ý tưởng về mặt định tính của bất đẳng thức là với mọi bộ  số phức , nếu nhân mỗi số với một dấu ngẫu nhiên  rồi cộng lại, thì giá trị kì vọng của mô đun sẽ xấp xỉ bằng .

**Phát biểu định lý**
Xét  biến ngẫu nhiên độc lập  cùng phân bố theo  với mọi , nghĩa là một dãy phân bố theo phân phối Rademacher. 
Xét  và . Khi đó

với hai hằng số  chỉ phụ thuộc vào  (trong đó  là giá trị kì vọng). Giá trị chặt của các hằng số  được tìm ra bởi 1982; xem thêm chứng minh đơn giản hơn ở 2000.

**Ứng dụng trong giải tích**
Bất đẳng thức này được sử dụng rộng rãi trong toán học chứ không chỉ ở lý thuyết xác suất. Một ví dụ sử dụng bất đẳng thức này trong giải tích là như sau: giả sử  là một biến đổi tuyến tính giữa hai không gian Lp  đến , , với chuẩn bị chặn, thì ta có thể dùng bất đẳng thức Khinchin để chứng minh

với hằng số  chỉ phụ thuộc  và .

**Xem thêm**
 Bất đẳng thức Marcinkiewicz–Zygmund

**Tham khảo**
#ISBN=0-8218-3449-5
#year=1982
#year=2000

**Tham khảo**
Thể loại:Giải tích toán học
Thể loại:Bất đẳng thức xác suất
Thể loại:Định lý trong giải tích
Shō Ei

là vị vua thứ sáu của nhà Shō II tại vương quốc Lưu Cầu. Ông là nhị vương tử của vua Shō Gen và tại vị từ năm 1573 đến 1588. Ông có thần hiệu là Anh Tổ Nhân Da Thiêm Án Ti Thiêm và được phong A Ứng Lý Ốc Huệ Vương tử. Năm 1572, Shō Gen qua đời, nhân việc vương tử trưởng là Shō Kōhaku không phải là do chính phi sinh ra, quần thần đã ủng hộ thứ tử là Shō Ei lên ngôi. Năm 1579, nhà Minh sai sứ thần sang phong vương cho Shō Ei.
Ngày 25 tháng 11 năm 1588, Shō Ei qua đời, do không có con trai, triều thần đã tôn người con rể trưởng, Tiểu Lộc ngự điện là Shō Nei, cũng là hậu duệ của vị vua thứ ba của nhà Shō II là Shō Shin, lên làm vua.

**Xem thêm**
 Danh sách vua Lưu Cầu

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Lưu Cầu
Thể loại:Mất năm 1588
Thể loại:Sinh năm 1559
Thể loại:Sinh thập niên 1550
Ricardo Gabriel Álvarez

}
Ricardo Gabriel Álvarez (sinh 12 tháng 4 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Argentina đang chơi cho câu lạc bộ Sunderland. Anh thuận chân trái, vị trí sở trường là tiền vệ tấn công.

**Sự nghiệp**

**Vélez Sársfield**
Álvarez bắt đầu thi đấu chuyên nghiệp đầu tiên của mình với câu lạc bộ Vélez Sársfield trong năm 2008. Sau khi ra mắt, anh đã bị chấn thương dây chằng.
Anh ghi bàn thắng đầu tiên của mình trong trận thua 1-2 River Plate tại Estadio Monumental và nhận thẻ đỏ từ trọng tài Javier Collado trong thất bại 1-3 của Vélez de Racing trong một pha phàn nàn về một chiếc thẻ vàng. Anh đạt tổng cộng 11 trận trong giải đấu.
Anh cũng ghi bàn thắng thứ hai chuyên nghiệp của mình trong chiến thắng đội nhà 1-0 trên Lanus cho trận đấu thứ 14.
Anh có tố chất là một tiền vệ với khả năng đi bóng khéo léo, chuyền bóng linh hoạt và rất nhanh nhẹn trong các pha đối mặt.

**Inter Milan**
Ngày 5 tháng 7 năm 2011, Álvarez được câu lạc bộ Ý - Inter Milan chiêu mộ với phí chuyển nhượng là 11,5 triệu €. Anh ra mắt chính thức cho câu lạc bộ của mình trong thất bại 2011 tại giải Supercoppa Italiana. Dưới sự huấn luyện của Claudio Ranieri, anh khi bàn thắng đầu tiên cho Inter ở phút thứ 18' trong trận đấu tại giải UEFA Champion League khi đá với câu lạc bộ Trabzonspor giúp Inter thắng với tỉ số 1-0.

**Sự nghiệp Quốc tế**
Ngày 18 tháng 8 năm 2011, Álvarez được gọi vào Đội tuyển bóng đá quốc gia Argentina.

**Danh hiệu**
Vélez Sársfield
*Argentine Primera División: 2009, 2011 ==Chú thích

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Argentina
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Inter Milan
Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2014
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Argentina
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Argentina ở nước ngoài
Thể loại:Tiền vệ bóng đá
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Premier League
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Serie A
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Sunderland A.F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá U.C. Sampdoria
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Mexico
Shō Sei

là một vị vua vương quốc Lưu Cầu, trị vì từ 1526 đến1555. Ông là vương tử thứ năm của vua Shō Shin, người mà ông kế vị.
Shō Sei vốn mang vị là Trung Thành vương tử, nhũ danh là Chân Nhân Nghiêu Tôn Kim, do Tạ hoa hậu sinh ra. Hoa hậu muốn con mình làm thế tử nên đã sàm ngôn với Shō Shin về thế tử Shō Ikō. Nghe xong, vua rất tức giận và cho phế thế tử Shō Ikō, và đưa Shō Sei lên thay.
Ngày 11 tháng 12 năm 1526, đức vua qua đời, Shō Sei bước lên ngai vàng vào năm sau, đồng thời phái chính nghị đại phu sang Minh triều xin sắc phong. Tuy nhiên viên quan này bị chết trên đường đi do gặp bão. Shō Sei sau đó lại phái trưởng sử đi triều cống. Năm 1534, nhà Minh phái người sang sắc phong cho Shō Sei.
Năm 1537, tù trưởng của Amami Ōshima đến trình với Shō Sei, vu cáo rằng đại thần Yuwan có ý muốn phát động bạo loạn, vua phát binh đến trấn áp, đại thần Yuwan bị treo cổ. Shō Sei bắt được kì tử của đại thần Yuwan sau đó. Năm 1542, thương thuyền Lưu Cầu và Trung Quốc phát sinh tranh chấp và ẩu đả. Nhà Minh phát lệnh cho là Lưu Cầu chớ khinh thương thuyền Trung Quốc. Năm 1553, Shō Sei cho tu sửa thành gần cảng Naha, đối phó với giặc Uy khấu.
Ngày 29 tháng 6 năm 1555, Shō Sei qua đời, thọ 59 tuổi. Trước khi chết, ông đã để lại di mệnh cho ba pháp ti, mong họ phò tá Shō Gen. Tuy nhiên, về sau hai trong ba người đột nhiên thay đổi lòng dạ, ủng hộ Shō Kanshin làm quân vương mới. Cuối cùng, với sự trợ giúp của người còn lại là Mao Long Huyên, Shō Gen được kế vị ngai vàng theo đúng di mệnh.

**Xem thêm**
 Danh sách vua Lưu Cầu

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Kerr, George H. (1965). Okinawa, the History of an Island People. Rutland, Vermont: C.E. Tuttle Co.  OCLC 39242121- Smits, Gregory. (1999).  Visions of Ryukyu: Identity and Ideology in Early-Modern Thought and Politics, Honolulu: University of Hawaii Press. 10-ISBN 0-824-82037-1/13-ISBN 978-0-824-82037-4;  OCLC 39633631
Thể loại:Vua Lưu Cầu}}
Thể loại:Mất năm 1555
Shō Gen

là một vị vua của vương quốc Lưu Cầu, tại vị từ năm 1556 đến 1572. Ông là vương tử thứ hai của vua Shō Sei và có thần hiệu là Nhật Thủy Án Ti Thiêm. Tên thời trẻ của ông là "Kim Thiên Đại" (金千代). Theo học gia George H. Kerr khảo chứng, ông yêu cầu sự ủng hộ của các tam ti quan (Sanshikan), các cố vấn hoàng gia. Thời kỳ trị vì của ông đánh dấu sự bắt đầu của việc Tam ti quan đóng vai trò quan trọng hơn so với trước đây.
Theo Trung Sơn thế phả, Shō Gen nguyên là người được vua cha chỉ định kế vị. Năm 1555, Shō Sei qua đời, tuy nhiên, về sau hai trong ba pháp ti đột nhiên thay đổi lòng dạ, ủng hộ Shō Kanshin làm quân vương mới. Cuối cùng, với sự trợ giúp của người còn lại là Mao Long Huyên, Shō Gen được kế vị ngai vàng theo đúng di mệnh. Hai pháp tư bị đày ra đảo Kume và Iheya.
Năm 1562, Minh Thế Tông phái hình khoa cấp sự trung Quách Nhữ Lâm sang sắc phong cho Shō Gen, ông cũng tiếp nhận sứ thần của gia tộc Shimazu của phiên Satsuma tại Nhật Bản vào các năm 1570 và 1572. Nhà Shimazu mong muốn thành lập một số quyền kiểm soát đối với Lưu Cầu, biến nước này thành chư hầu hay nước cống nạp. Lưu Cầu chống lại lời đề nghị của nhà Shimazu, gia tộc Shimazu đã phái một đoàn quân nhỏ sang nhằm trừng trị và đã gây nên một cuộc đụng độ nhỏ trên đảo Amami Ōshima năm 1571. Năm 1571, Shō Gen thân chinh cùng với 50 chiến thuyền và giao tranh tại đảo Kume với quân Satsuma và giành được thắng lợi.
Ông qua đời ngày 1 tháng 4 năm 1572, kế vị là người con thứ Shō Ei.

**Xem thêm**
 Danh sách vua Lưu Cầu

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Kerr, George H. (1965). Okinawa, the History of an Island People. Rutland, Vermont: C.E. Tuttle Co.  OCLC  39242121- Smits, Gregory. (1999).   Visions of Ryukyu: Identity and Ideology in Early-Modern Thought and Politics, Honolulu: University of Hawaii Press. 10-ISBN 0-824-82037-1/13-ISBN 978-0-824-82037-4;  OCLC 39633631- Suganuma, Unryu. (2000). Sovereign Rights and Territorial Space in Sino-Japanese Relations: Irredentism and the Diaoyu/Senkaku Islands. Honolulu: University of Hawaii Press. 10-ISBN 0824821599/13-ISBN 9780824821593; 10-ISBN 0824824938/13-ISBN 9780824824938;   OCLC 170955369
Thể loại:Vua Lưu Cầu
Thể loại:Mất năm 1572
Rùa khổng lồ Aldabra

Aldabrachelys gigantea
Rùa khổng lồ Aldabra (danh pháp hai phần: Aldabrachelys gigantea) là một trong những loài rùa cạn lớn nhất trên thế giới. Cái mai màu nâu có dáng cao, hình mái vòm. Chúng có chân phủ vảy chắc nịch, nặng nề để nâng đỡ cơ thể. Cổ rùa khổng lồ Aldabra rất dài, để giúp con vật vươn tới các nhánh cây cách mặt đất tới một mét làm thức ăn. Có kích thước tương tự như loài rùa Galápagos nổi tiếng, mai rùa khổng lồ Aldabra có thể đạt chiều dài abbr=on với khối lượng abbr=on. Con cái thường nhỏ hơn con đực, một mẫu vật trung bình dài abbr=on và nặng abbr=on.

**Phân loại**
Bốn phân loài hiện đang được công nhận:
*A. g. gigantea Schweigger 1812:327, đảo Aldabra, Seychelles. 
*A. g. arnoldi Bour 1982:118, đảo Mahé, Seychelles (nay tuyệt chủng trong tự nhiên)
*A. g. daudinii Duméril and Bibron 1835:123, đảo Mahé, Seychelles (tuyệt chủng năm 1850)
*A. g. hololissa Günther 1877:39, các đảo Cerf, Cousine, Frégate, Mahé, Praslin, Round, và Silhouette; Seychelles (nay tuyệt chủng trong tự nhiên)

**Chú thích**

**Tham khảo**
G
Thể loại:Động vật Seychelles
Thể loại:Động vật bò sát châu Phi
G
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1812