Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Tỉ lệ hoàn vốn nội bộ thay đổi

Tỷ lệ hoàn vốn nội bộ thay đổi (MIRR) là một thước đo tài chính độ  hấp dẫn của một đầu tư . Nó được sử dụng trong lập ngân sách vốn để xếp hạng các đầu tư thay thế có quy mô ngang nhau. Như tên của nó, MIRR là một sự thay đổi của tỷ lệ hoàn vốn nội bộ (IRR) và mục tiêu như vậy là để giải quyết một số vấn đề đối với IRR.

**Các vấn đề đối với IRR**
Trong khi có một số vấn đề với IRR, MIRR giải quyết hai trong số chúng.
Thứ nhất, IRR giả định rằng dòng tiền dương tạm thời được tái đầu tư tại cùng một tỷ lệ lợi nhuận của dự án tạo ra chúng . Điều này thường là một kịch bản không thực tế và tình hình nhiều khả năng là các quỹ sẽ được tái đầu tư với tốc độ gần với chi phí vốn của công ty hơn. IRR do đó thường cho một bức tranh quá mức lạc quan của các dự án được nghiên cứu. Nói chung để so sánh các dự án một cách tốt hơn, chi phí vốn bình quân gia quyền nên được sử dụng để tái đầu tư dòng chảy tiền mặt tạm thời.
Thứ hai, có thể tìm thấy nhiều hơn 1 IRR cho các dự án với các dòng tiền dương và âm xen kẽ, dẫn đến sự nhầm lẫn và mơ hồ. MIRR tìm thấy chỉ có một giá trị.

**Tính toán của các MIRR**
MIRR được tính như sau:
,
ở đây n là số lượng thời gian bằng nhau ở cuối của dòng tiền xảy ra (không phải là số của dòng tiền), PV là giá trị hiện tại (tại đầu của thời kỳ đầu tiên), FV là giá trị tương lai (ở cuối của thời kỳ cuối cùng).
Công thức cộng thêm dòng tiền âm sau khi chiết khấu chúng về thời gian T0 bằng cách sử dụng chi phí vốn bên ngoài, thêm các dòng tiền dương bao gồm cả tiền thu được tái đầu tư theo tỷ lệ tái đầu tư bên ngoài đối với giai đoạn cuối cùng, và sau đó làm việc ra những gì tỷ lệ lợi nhuận sẽ gây ra độ lớn của dòng tiền âm giảm giá tại thời gian T0 có tương đương với giá trị tương lai của dòng tiền dương tại thời kỳ cuối cùng.
Các ứng dụng bảng tính, chẳng hạn như Microsoft Excel, đã sẵn có chức năng để tính toán MIRR. Trong Microsoft Excel chức năng này là "= MIRR".

**Ví dụ**
Nếu một dự án đầu tư được mô tả theo trình tự của các dòng tiền mặt:
thì IRR  được cho bởi
.
Trong trường hợp này, câu trả lời là 25,48% (các nghiệm khác đối với phương trình này là -593,16% và -132,32%, nhưng chúng sẽ không được coi là các IRR có nghĩa).
Để tính toán MIRR, chúng ta sẽ giả định một tỷ lệ tài chính là 10% và tỷ lệ tái đầu tư là 12%. Đầu tiên, chúng ta tính giá trị hiện tại của dòng tiền âm (chiết khấu theo tỷ lệ tài chính):
.
Thứ hai, chúng ta tính giá trị tương lai của dòng tiền dương (tái đầu tư tại tỷ lệ tái đầu tư):
.
Thứ ba, chúng ta tìm MIRR:
.
MIRR tính được là (17,91%) khác đáng kể với IRR (25,48%).

**So sánh các dự án có quy mô khác nhau**
Giống như tỷ lệ hoàn vốn nội bộ, tỉ lệ hoàn vốn nội bộ sửa đổi có thể không được sử dụng một cách hợp lệ để xếp hạng thứ tự dự án có các quy mô khác nhau, bởi vì một dự án lớn hơn với một tỷ lệ hoàn vốn nội bộ thay đổi nhỏ hơn có thể có giá trị hiện tại cao hơn. Tuy nhiên, có tồn tại các biến thể của tỷ lệ hoàn vốn nội bộ sửa đổi có thể được sử dụng cho những so sánh như vậy.

**Tham khảo**
Thể loại:Toán học tài chính
Thể loại:Đầu tư
Saving Face (phim 2012)

Saving Face (tạm dịch: Cứu khuôn mặt) bộ phim tài liệu sản xuất năm 2011 và phát hành năm 2012, bộ phim có chủ đề về các cuộc tấn công bằng axít đối với phụ nữ mỗi năm tại Pakistan. Bộ phim được đạo diễn bởi Sharmeen Obaid Chinoy và Daniel Junge. Bộ phim đã được trao Giải Oscar cho phim tài liệu ngắn hay nhất, khiến cho đạo diễn Sharmeen Obaid-Chinoy là người, từng đoạt giải Oscar đầu tiên của Pakistan.
Bộ phim tập trung kể về bác sĩ phẫu thuật người Anh gốc Pakistan, Mohammad Jawad, có văn phòng ở Luân Đôn. Bác sĩ này đã quay trở về quê hương để giúp đỡ các nạn nhân phục hồi khuôn mặt và cuộc sống. Cứu khuôn mặt phô bày sự thật về số phận đầy nghiệt ngã của phụ nữ Pakistan chịu bạo lực chống phụ nữ bằng cách tạt axit do các bất công cơ cấu đối với phụ nữ từ những người đàn ông Hồi giáo. Bộ phim vén "mạng che mặt" cho thế giới biết về những người phụ nữ quanh năm bịt mặt cũng đề cập chủ đề của theo báo cáo của axit bạo lực đối với phụ nữ do sự bất bình đẳng văn hóa và cấu trúc đối với phụ nữ từ người đàn ông Hồi giáo Pakistan. Bộ phim cũng xoay quanh câu chuyện hai người phụ nữ bị tạt axit và cuộc đấu tranh cho công lý và chữa bệnh. Quỹ người sống sót sau khi bị tạt axit của Pakistan, một trong những nội dung chính của bộ phim, đã ghi nhận hơn 100 acid tấn công một năm ở Pakistan nhưng ước tính thấp hơn đến nay do thiếu báo cáo.

**Tham khảo**
Thể loại:Phim năm 2012
Thể loại:Phim Pakistan
Thể loại:Phim tài liệu Mỹ
Thể loại:Phim Mỹ
Chùa Chành

Chùa Chành thuộc địa phận xã Tân Bình-Thành phố Thái Bình. Là di tích lịch sử cấp tỉnh được cấp năm 1995. Chùa mới được trùng tu lại năm 2012, được khánh thành vào ngày 05/11/2012. Hàng năm chùa mở hội từ 01 tháng 3 đến 03 tháng 3 Âm Lịch. Là một ngôi chùa rất linh thiêng được rất nhiều các tín đồ thập phương xa gần biết đến. 

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Chùa tại Thái Bình
Sử Văn Cung

Sử Văn Cung (p=Shǐ Wéngōng) là nhân vật hư cấu trong Thủy Hử của Thi Nại Am, là một tướng của Tăng Đầu thị được coi là chiến tướng giỏi nhất của thành này, là huynh đệ đồng môn của Lâm Xung và Lư Tuấn Nghĩa. Ông chết trong cuộc chinh phục Tăng Đầu thị của Tống Giang
Trong cuộc chinh phục Tăng Đầu thị của Tiều Cái, có hai vị sư bày cho Tiều Cái con đường nhỏ vào thành. Không ngờ Sử Văn Cung đã cho mai phục ở đường này, quân Lương Sơn Bạc thua to. Tiều Cái trúng tên độc của Sử Văn Cung mà chết, Tống Công Minh cho quân đánh Tăng Đầu thị trả thù. Sử Văn Cung bị lừa ra khỏi thành, khi về thấy thành đã bị chiếm, quay ngựa chạy thì gặp mai phục của Lư Tuấn Nghĩa. Hai người đánh nhau, Sử Văn Cung bị đánh gãy giáo, nhưng Lư Tuấn Nghĩa lại đâm thương vào gốc cây không rút ra được. Sử Văn Cung cầm cây giáo đã gãy lao từ trên cây xuống định đâm, nhưng cuối cùng Lư Tuấn Nghĩa đã kịp rút cây thương và đâm Sử Văn Cung không kịp trở tay.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật Thủy hử
Đại học Luân Đôn

Viện Đại học Luân Đôn (tiếng Anh: University of London) là một viện đại học công lập liên hợp ở Luân Đôn, Anh. Viện đại học này bao gồm 18 đại học thành viên, 10 viện nghiên cứu, và một số các đơn vị học thuật quan trọng khác. Công chúa Anne hiện đang giữ vai trò là hiệu trưởng danh dự của Viện đại học, toàn thể đại học và trường đại học thành viên.
Đây là viện đại học lớn thứ hai ở Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland tính theo tổng số sinh viên học toàn thời gian, với khoảng 135.000 sinh viên theo học trong các khuôn viên và hơn 50.000 sinh viên học từ xa. Viện Đại học Luân Đôn được thành lập vào năm 1836 theo một sắc lệnh của hoàng gia trên cơ sở sáp nhập hai trường là Đại học Luân Đôn (nay là Đại học Cao đẳng Luân Đôn) và Học viện Hoàng đế (nay là Đại học Hoàng đế Luân Đôn). Ngày nay, trụ sở chính của Viện Đại học được đặt trong khu vực khuôn viên của Đại học Cao đẳng Luân Đôn - Đại học lớn nhất trong trực thuộc các thành viên của viện và là đại học đầu tiên ở Luân Đôn.
Trên thực tế, các hoạt động từ tuyển sinh cho đến hỗ trợ tài chính của các trường đại học thành viên hoạt động trên cơ sở bán động lập, và gần đây một số trường này còn có được thẩm quyền cấp bằng dù vẫn còn nằm trong viện đại học liên hợp. Chín trường đại học lớn nhất viện đại học là: 
*Trường Đại học Hoàng đế Luân Đôn (King's College London)
*Trường Đại học Cao đẳng Luân Đôn (University College London)
*Trường Birkbeck (Birkbeck, University of London)
*Trường Goldsmiths (Goldsmiths, University of London)
*Trường Kinh doanh Luân Đôn (London Business School)
*Trường Queen Mary (Queen Mary, University of London)
*Trường Royal Holloway (Royal Holloway, University of London)
*Trường Nghiên cứu Đông phương và Phi châu (School of Oriental and African Studies, University of London)
*Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị Luân Đôn (London School of Economics and Political Science).
Các trường đại học chuyên biệt của viện đại học bao gồm:
*Trường Đại học Heythrop (Heythrop College, University of London)
*Trường St George's (St George's, University of London).
Trường Đại học Hoàng gia Luân Đôn (Imperial College London) đã tách ra khỏi Viện Đại học Luân Đôn vào năm 2007. Và cũng kể từ sau sự kiện của Đại học Hoàng gia Luân Đôn vào ngày 9 tháng 7 năm 2007, các đại học trực thuộc Đại học Luân Đôn bắt đầu cấp bằng theo tên trường của họ thay vì là bằng chung của Viện đại học (bắt đầu từ mùa thu cùng năm). 

**Tham khảo**
Thể loại:Trường đại học Anh
Thể loại:Trường đại học và cao đẳng ở Luân Đôn
Thể loại:Đại học Luân Đôn
Chùy

Chùy là vũ khí dài có cán dài như thương, nối với một quả hình bầu dục có gai. Có loại chùy cán ngắn hơn. Chùy chủ yếu dùng để hạ gục đói thủ bằng gai, nhưng có nhiều loại dùng sức nặng để hạ đối thủ. Chùy loại này rất nặng nên người dùng phải có sức khỏe tốt. Trong tiểu thuyết Thủy hử có anh hùng Tần Minh và Thang Long thiện nghệ sử dụng chùy. Trong thời Xuân Thu ở Trung Quốc có Tào Mạt dùng chùy đe doạ vua. Thời nhà Đường có Lý Nguyên Bá và Bùi Nguyên Khánh, những người được coi là mãnh tướng khỏe nhất, sử dụng song chùy.

**Tham khảo**
Thể loại:Vũ khí
Thể loại:Vũ khí Trung Quốc
Thể loại:Phát minh của Trung Quốc
Ukulele

Ukulele, ( lee; bắt nguồn từ  ˈʔukuˈlɛlɛ) đôi khi được gọi tắt là uke) là một nhạc cụ thuộc họ guitar, thường có 4 dây.
Đàn ukulele xuất hiện vào thế kỷ XIX như là một phiên bản Hawaii của cavaquinho, braguinha và rajao, các loại đàn ghi ta nhỏ được những người nhập cư Bồ Đào Nha đưa đến Hawaii. Nó trở nên phổ biến trên khắp nước Mỹ trong thế kỷ XX và từ đó phổ biến ra toàn thế giới.
Giai điệu và âm lượng của nhạc cụ này đa dạng với kích cỡ và cấu tạo khác nhau. Ukulele thường có bốn kích cỡ phù hợp với giọng nữ cao, giọng nam cao, giọng nam trung và phối hợp. (soprano, tenor, baritone và concert.)

**Lịch sử**
Tập tin:Guitare oukelele et charango.jpg|thumb|So sánh giữa các cây đàn guitar, ukulele và charango
Ukulele thường được liên hệ với âm nhạc từ Hawaii, nơi mà tên được dịch gần như là "ruồi nhảy", có lẽ là do sự di chuyển linh hoạt của ngón tay của người chơi. Legend cho rằng nó là biệt danh của anh chàng người Anh Edward William Purvis, một trong số các sĩ quan của Vua Kalākaua, vì kích thước nhỏ bé, phong cách thận trọng và tài chơi nhạc của anh này. Theo nữ hoàng Lili'uokalani, quốc vương Hawaii cuối cùng, cái tên này có nghĩa là "món quà đến đây", từ những từ Hawaii uku (quà tặng hay phần thưởng) và lele (sắp tới). Tuy nhiên, việc sử dụng thuật ngữ này có thể bắt nguồn từ năm 1810, trước khi Purvis ra đời.

**Mỹ**
Tập tin:Ukulele Craze 1916 Glackens.jpg|right|thumb|Truyện tranh năm 1916 của Louis M. Glackens mỉa mai phong trào chơi ukulele lúc đó.

**Trước Chiến tranh thế giới thứ hai**
Đàn Ukulele điện dòng Acoustic
Ukulele đã được phổ biến rộng rãi cho một lượng khán giả tầm cỡ trong Triển lãm Quốc tế Panama-Thái Bình Dương, được tổ chức từ mùa xuân đến mùa thu năm 1915 tại San Francisco. Pavilion Hawaiian bao gồm một ban nhạc guitar và ukulele, George E. K. Awai và Tứ tấu Royal Hawaiian của mình, cùng với nhà sản xuất ukulele kiêm nhạc công Jonah Kumalae. Sự nổi tiếng của nhóm nhạc với khách viếng thăm đã tạo ra một thời kỳ cho các bài hát theo chủ đề Hawaii với nhạc sĩ kiêm sáng tác tại Tin Pan Alley. Nhóm nhạc cũng giới thiệu cả lap steel guitar và ukulele vào nhạc đại chúng ở Hoa Kỳ, nơi nó được các nghệ sĩ như Roy Smeck và Cliff "Ukulele Ike" Edwards biểu diễn.

**Sau chiến tranh thế giới thứ hai**

**Phục hồi sau năm 1990**

**Thế giới**

**Nghe thử**

**Liên kết ngoài**
 Beginner Ukulele Guide – information for beginning ukulele players- Live Ukulele – tabs, lessons, and reviews- Tiki King's Ukulele Brand name database – information on over 500 ukulele makers past and present- Ukulele đệm hát date = ngày 22 tháng 4 năm 2012 – Làm thế nào để học Ukulele đệm hát- Little Corner of @ Music Lover – A Blog About Specific Things For The Music Lovers

**Xem thêm**
Danh sách các nghệ sĩ ukulele nổi tiếng

**Chú thích**
Thể loại:Guitar
Thể loại:Nhạc cụ dây
Thể loại:Văn hóa Hawaii
Cầy hương châu Phi

Cầy hương châu Phi (danh pháp hai phần: Civettictis civetta) là đại diện lớn nhất của họ cầy châu Phi, đây là một loài động vật thuộc họ Cầy, là loài duy nhất của chi. Loài này phân bố ở châu Phi.. Cầy hương châu Phi có thể được tìm thấy ở các bờ biển khắp hạ Sahara châu Phi. Chúng là loài hoạt động về đêm và ban ngày ngủ, ban đêm chúng được tìm thấy ở nhiều môi trường sống khác nhau gồm rừng rậm và vùng đất mở.
Chúng là loài sống đơn độc. Chúng có tuyến đáy chậu tạo ra chất lỏng gọi là civetone và chúng rải để đánh dấu lãnh thổ riêng. Đã được sử dụng trong ngành sản xuất nước hoa, "xạ hương" đã được là tên gọi theo mùi thơm lấy từ loài này. Tiếng Pháp trung cổ civette, từ tiếng Ý cổ zibetto, từ tiếng Ả Rập zabAd, nước hoa xạ hương.

**Chú thích**

**Tham khảo**
C
Thể loại:Động vật có vú Uganda
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1776
Thể loại:Họ Cầy
Cầy linsang sọc

Cầy linsang sọc (danh pháp hai phần: Prionodon linsang) là một loài động vật thuộc Phân họ Cầy linsang châu Á của Họ Cầy. Loài này phân bố từ Myanma, Thái Lan, Malaysia tới Indonesia (Borneo, Java, Sumatra). Con trưởng thành dài 74 cm tính cả đuôi. Nó có bộ lông màu vàng nhạt với 5 dải sẫm màu. Nó có các sọc rộng ở cổ và đuôi có nhiều dải với chóp đuôi sẫm màu. Nó là loài ăn thịt, với thức ăn là sóc, chuột, chim và thằn lằn.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
L
Thể loại:Động vật có vú Indonesia
Thể loại:Động vật có vú Thái Lan
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1821
Thể loại:Động vật Sumatra
Thể loại:Động vật có vú Borneo
Nimravidae

Nimravidae là một họ thú có vú ăn thịt đã tuyệt chủng từng sống ở Bắc Mỹ và lục địa Á-Âu. Tuy không phải "mèo thực sự" (họ Felidae), Nimravidae vẫn có quan hệ gần và hiện được phân loại là một họ trong phân bộ Dạng mèo. Hóa thạch Nimravidae có niên đại từ giữa Eocen đến cuối Miocen (tầng Barton đến tầng Tortona, 40,4-7,2 triệu năm trước), tồn tại trong triệu năm.
Các loài nay thuộc Barbourofelidae từng được coi tạo nên một phân họ trong họ Nimravidae, song đến năm 2004, chúng được chuyển sang họ riêng.

**Hình thái học và tiến hóa**
Hầu hết các loài Nimravidae có vóc dáng thấp, lắm cơ bắp, giống mèo, với chân và đuôi ngắn hơn (tính theo tỉ lệ) so với mèo. Không như các họ dạng Mèo con sinh tồn, Nimravidae có cấu trúc xương nhỏ trong tai khác thường. Tai giữa của các loài họ Mèo (Felidae) nằm trong một cấu trúc ngoại vi gọi là bọng thính giác (auditory bulla) có hai khoang do vách ngăn chia cách. Hóa thạch Nimravidae cho thấy chúng hoặc có bọng xương hóa không vách ngăn hoặc hoàn toàn thiếu bọng. Có lẽ chúng có một cấu trúc sụn trong tai. Chân các loài Nimravidae ngắn, cho thấy lúc đi chúng áp hoặc nửa áp gang bàn chân xuống mặt đất.
Dù bề ngoài tựa như hổ răng kiếm trong chi Smilodon, hai bên không có quan hệ gần, sự tương đồng hình dáng là do tiến hóa song song. Chúng chia sẻ đặc điểm phái sinh với Barbourofelidae ở hộp sọ, xương hàm dưới, bộ răng và phần sau sọ. Chúng còn có gờ chìa ra ở mặt trước xương hàm dưới mặc dù không nổi bật như ở Thylacosmilus vẫn kéo dài ngang độ dài nanh.

**Phân loại**
Họ Nimravidae do nhà cổ sinh học Mỹ Edward Drinker Cope đặt tên năm 1880, với chi Nimravus lấy làm loài điển hình. Họ này được xếp vào Fissipedia (theo Cope (1889)); vào Caniformia (theo Flynn và Galiano (1982)); vào Aeluroidea (theo Carroll (1988)); vào Feliformia (theo Bryant (1991)); và vào Carnivoramorpha (theo Wesley-Hunt và Werdelin (2005)).
Một số học giả nhóm một số chi Nimravidae thành tông nhằm cho thấy rõ hơn mối quan hệ nội tại trong họ. Một số loài họ Nimravidae có vóc dáng to lớn, nanh hàm trên bè dẹt, hàm dưới có gờ chìa ra. Số khác có bộ răng giống mèo, nanh bé hơn.
Không chỉ có sự đa dạng ở bộ răng, hình thái của chúng cũng đa dạng ngang với của họ Mèo. Một số to cỡ báo hoa mai, số khác ngang ngửa hổ và sư tử, và một chi-Nanosmilus, chỉ bằng một con linh miêu đuôi cộc nhỏ.

**Phân loại**
 Họ: Nimravidae
** Dinailurictis
** Dinictis
** Eofelis
** Maofelis
** Pogonodon
** Quercylurus
** Tông Nimravini
*** Dinaelurus
*** Nimravus
** Tông Hoplophoneini
*** Eusmilus
*** Hoplophoneus
*** Nanosmilus

**Cây phát sinh**
Cây phát sinh dưới đây dựa trên Peigné et al. (2003), với chỉnh sửa của Averianov et al. (2016).

**Chú thích**
Zoological Journal of the Linnean Society, 2003, 138, 477–493
Thể loại:Bộ Ăn thịt
Khỉ đầu chó olive

Khỉ đầu chó olive (danh pháp khoa học: Papio anubis), còn gọi là khỉ đầu chó Anubis, là một loài khỉ thuộc họ Cercopithecidae (Họ Khỉ Cựu Thế ​​giới). Đây là loài khỉ đầu chó phân bố rộng rãi nhất, nó được tìm thấy tại 25 quốc gia khắp châu Phi, kéo dài từ Mali về phía đông tới Ethiopia và Tanzania. Quần thể bị cô lập cũng được tìm thấy ở một số vùng miền núi của sa mạc Sahara. Chúng sống ở xavan, thảo nguyên và rừng.
Khỉ đầu chó olive sinh sống thành từng nhóm từ 15 đến 150 con, bao gồm một vài con đực, nhiều con cái và con non của chúng. Mỗi con khỉ đầu chó có một thứ hạng xã hội ở trong nhóm.
Một lý do chính cho sự thành công cùa khỉ đầu chó ô liu là nhờ chúng là loài ăn tạp và giống như những con khỉ đầu chó khác, thực tế sẽ ăn bất cứ thứ gì. Như vậy, chúng có thể tìm thấy dinh dưỡng trong hầu hết mọi môi trường và có thể thích nghi với các chiến thuật kiếm ăn khác nhau. 

**Tham khảo**
A
Thể loại:Động vật có vú Tây Phi
Thể loại:Động vật có vú Ethiopia
Thể loại:Động vật có vú Somalia
Thể loại:Động vật có vú Tanzania
Thể loại:Động vật có vú Uganda
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1827
Thể loại:Động vật Đông Phi
Thể loại:Động vật Tây Phi
Thể loại:Động vật có vú châu Phi
Thể loại:Động vật có vú Burundi
Thể loại:Động vật có vú Cameroon
Thể loại:Động vật có vú Tchad
Thể loại:Động vật có vú Eritrea
Thể loại:Động vật có vú Kenya
Thể loại:Động vật có vú Rwanda
Thể loại:Động vật có vú Sudan
Thể loại:Động vật có vú Cộng hòa Trung Phi
Thể loại:Động vật có vú Cộng hòa dân chủ Congo
Thể loại:Động vật có vú Cộng hòa Congo
Cua cạn

Một con cua đất
Cua cạn hay Cua đất là tên gọi chỉ chung cho một số giống cua đã tiến hóa để sống chủ yếu trên đất liền. Những loài đặc trưng của cua đất gồm họ Gecarcinidae và Gecarcinucidae, cũng như một số loài cua từ các họ cua khác, chẳng hạn như Sesarma. Mặc dù thuật ngữ cua đất thường được sử dụng để có nghĩa là chỉ các loài trong họ Gecarcinidae. Cua đất thường phát triển từ cua nước ngọt, kể từ khi thay đổi sinh thái cần thiết để sống trong nước ngọt trước sự thích nghi cho cuộc sống trên cạn

**Tổng quan**
Không có sự phân biệt rõ ràng giữa của thuộc nhóm sống trên "mặt đất" và "bán mặt đất" cũng không thể phân biệt giữa cua "bán mặt đất" và cua "thủy sản". Đây vẫn là những con cua thật sự, mặc dù ngay cả khi hầu hết cua đất thích nghi với môi trường sống trên mặt đất nhưng nó vẫn phải quay trở lại biển để đẻ trứng, hàng năm nó phải di cư hàng năm ra biển. Sau gió mùa Ấn Độ Dương, cua đỏ đảo Christmas (Gecarcoidea natalis) di cư hàng loạt tạo thành một "thảm sống" cua. Các con cua có di chuyển lên đến 1,46 km (0.91 dặm) trong một ngày, và lên đến 4 km (2.5 dặm) tính chung.

**Xem thêm**
 Họ Cua đồng- Cua nước ngọt- Cua bể


**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Phân thứ bộ Cua
Dơi mũi nhẵn đốm vàng

Dơi mũi nhẵn đốm vàng (Kerivoula picta) là một loài dơi trong họ Dơi muỗi.
Nó được tìm thấy ở Brunei, Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Nepal, Sri Lanka, và Việt Nam. Nó được tìm thấy trong rừng khô cằn.
Thân và đuôi có cùng độ dài. Chiều dài cơ thể là 3 đến 5,5 cm. Chiều dài đuôi từ 3 đến 5,5 cm. Sải cánh dài 18–30 cm chiều dài.
Nhóm nhỏ của những con vật này thường được tìm thấy ở nơi khó có khả năng nhất nhưhẳng hạn như trong tổ treo của chim sẻ kiến và chim hút mật hoặc dưới mái hiên của những túp lều châu Phi. Không nghi ngờ gì, màu sắc đứt quãng và tươi sáng của những con dơi là một hình thức ngụy trang để bảo vệ chúng khi chúng ngủ trên các địa điểm dễ hiểm nguy. Người ta không biết về thói quen sinh sản của chún.
Chúng sinh sống ở miền Nam và miền đông Ấn Độ tới miền nam Trung Quốc. Họ rất hiếm và sống trong các nhóm chỉ có 2 - 6
Màu sắc của loài dơi nhẵn đốm vàng này có màu sáng màu cam hoặc đỏ tươi, với đôi cánh màu đen và màu da cam cùng các ngón. 

**Chú thích**

**Tham khảo**
Từng thấy 2 cá thể ở Đăk Lăk - Việt Nam khoảng 10 năm trước
-Phát hiện 1 cá thể ở Hải Phòng vào tháng 9-2022

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Dơi
Thể loại:Dơi Malaysia
Thể loại:Động vật có vú Ấn Độ
Thể loại:Động vật có vú Indonesia
Thể loại:Động vật có vú Nepal
Thể loại:Động vật có vú Sri Lanka
Thể loại:Động vật có vú Trung Quốc
Thể loại:Động vật có vú Việt Nam
Thể loại:Kerivoula
Cheo cheo nước

Cheo cheo nước (danh pháp hai phần: Hyemoschus aquaticus) là một loài động vật nhai lại móng guốc chẵn thuộc Họ Cheo cheo. Loài này phân bố ở châu Phi. Nó là Thành viên lớn nhất của Họ Cheo cheo, dài khoảng 80 cm và cân nặng khoảng 10 kg. Nó cũng được coi là giống như lợn nhất và nguyên thủy nhất trong số các loài cheo cheo. Cheo cheo nước được tìm thấy ở châu Phi nhiệt đới, ở ven biển Tây Phi và các khu rừng nhiệt đới Trung Phi.
Cheo cheo nước có một cơ thể chắc nịch tròn, chân mỏng với móng, và đầu giống chuột. Con đực có răng năng nên nó còn được gọi là "nai răng nanh". Như tên gọi chung của nó cho thấy, cheo cheo nước là một vận động viên bơi lội tốt và có thể lặn dưới nước. Lỗ mũi của nó là khe hở mà nó có thể ép đóng để giữ nước. Nó sẽ không bao giờ đi lạc xa từ một nguồn nước, và nó sẽ rút về nước và nhảy trong khi bị đe dọa. Nó có bộ lông màu nâu đỏ với sọc trắng và các điểm. Con trưởng thành trung bình 10–12 kg và dài tới 80 cm.
Chúng là động vật nhai lại, thức ăn chủ yếu thực vật, đặc biệt là quả. Chúng chủ yếu sinh hoạt về đêm và chủ yếu là sống đơn độc. Con giới có lãnh thổ chồng lấn với phạm vi lãnh thổ của con cái, các con đực giới hiếm khi quá hung hăng với nhau. Đôi khi chúng giao chiến, chúng sử dụng răng nanh làm vũ khí, chúng dường như muốn tránh nhau và giữ cho mình. Một con cái đến kỳ động dục sẽ giao phối với con đực mà nó chia sẻ một phạm vi sinh sống, nó mang thai trong 4 tháng.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Động vật có vú Tây Phi
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1841
Thể loại:Động vật Tây Phi
Thể loại:Động vật có vú châu Phi
Cheo cheo Williamson

Cheo cheo Williamson (danh pháp hai phần: Tragulus williamsoni) là một loài trong họ Cheo cheo. Sinh sống tại miền bắc Thái Lan và có thể có ở cả miền nam Trung Quốc và miền bắc Lào.
Trước đây loài này và Tragulus kanchil được gộp trong loài Tragulus javanicus.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Tragulus williamsoni
W
Thể loại:Động vật Thái Lan
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1916
Hươu chuột Philippines

Cheo cheo Philippines  (danh pháp hai phần: Tragulus nigricans) là một loài động vật guốc chẵn thuộc Họ Cheo cheo. Loài cheo cheo này phân bố ở Philippines. Chúng là loài động vật nhai lại và sinh hoạt vào ban đêm, đây là đặc hữu của Balabac và gần hòn đảo nhỏ hơn (Bugsuc và Ramos) về phía tây nam của Palawan ở Philippines. Nó dã được coi là một phân loài của con cheo cheo Napu (T. napu). Tuy nhiên, trong năm 2004 T. nigricans được tách ra khỏi T. napu làm thành một loài riêng của mình do sự khác biệt về hình thái hộp sọ (đo sọ).
Bên ngoài Philippines, chỉ có cheo cheo Philippines được nuôi nhốt ở sở thú Wroclaw ở Ba Lan.
Cheo cheo Philipin bị đe dọa do nhiều lý do khác nhau như săn bắn và bắt giữ cho buôn bán động vật hoang dã. Việc săn bắn cũng đã gây ra một sự suy giảm trong số lượng các cá nhân còn lại. Thịt được coi là một món ăn trên các đảo và da cũng được sử dụng để làm đồ da. Mặc dù không có bất kỳ ước tính thực sự của dân số cheo cheo Philippines cho đến nay, người ta giả định chúng đang bị suy giảm số lượng. Các thợ săn địa phương đã nhận xét rằng loài này đang trở nên khó khăn hơn để tìm. Lý do lớn nhất cho sự suy giảm là quá trình mất nơi sống.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Tragulus nigricans
N
Thể loại:Động vật có vú Philippines
N
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1892
Thể loại:Động vật đặc hữu Philippines
Thể loại:Động vật Palawan
Cầu Ải Trại

Cầu Ải Trại (chữ Hán:矮寨大桥, bính âm:Ǎi Zhài) là một cầu dây võng trên đường cao tốc G65 nối Bao Đầu-Mậu Danh gần Cát Thủ, Hồ Nam, Trung Quốc.
Với nhịp chính dài 1.146 mét (3,760 feet) và ở độ cao 350 m (1.150 ft) so với mặt đất, đây là cây cầu cao thứ 6 và cũng là cây cầu dây võng dài thứ 12 trên thế giới. Trên thế giới có 400 cây cầu treo bắc qua thung lũng tương tự nhưng cầu Ải Trại là cây cầu với nhịp chính dài nhất. Nó cũng là cầu cao nhất và dài nhất nối hai đường hầm.
Cầu Ải Trại được khởi công vào tháng mười 2007 và hoàn thành trước kế hoạch vào cuối năm 2011. Người ta tạm thời thông cầu cho người đi bộ vào lễ hội mùa xuân 2012 và cầu chính thức được khánh thành vào tháng ba 2012.
Ngân hàng Phát triển châu Á cho vay 208 triệu đô la để giúp đỡ xây dựng cầu; khoản vay dùng để xây 64 km (40 dặm) đường cao tốc và nâng cấp 129 km (80 dặm) đường địa phương. Cây cầu cùng với các công trình đường sá liên quan giảm thời gian đi lại giữa hai thị trấn Cát Thủ
và Trà Đống từ 4 giờ xuống còn hơn 1 giờ và thời gian đi từ thủ phủ Trường Sa của tỉnh Hồ Nam và thành phố trực thuộc trung ương Trùng Khánh từ vài ngày được rút xuống chỉ còn 8 tiếng.
Trưởng nhóm thiết kế Trương Niệm Lai cho biết cầu được quy hoạch với công nghệ và vật liệu hiện đại nhất, có thể chịu được mưa bão, băng giá và chịu lực cực tốt. Theo Trương, cầu có thể chịu được sức nặng của hơn 200 ôtô loại nhỏ băng qua cầu trong cùng một thời điểm. Trung Quốc gọi đây là "cây cầu chất lượng trăm năm".

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Cầu Ải Trại trên HighestBridges.com
Thể loại:Cầu dây võng tại Trung Quốc
Moschiola

Moschiola là một chi trong bộ guốc chẵn thuộc họ Cheo cheo. Chúng được tìm thấy ở Ấn Độ, Sri Lanka và có thể là Nepal, và trên lưng có các dãi hoặc đốm màu trắng nhạt khác với các loài khác trong họ này phân bố ở châu Á như chi Tragulus.
Trước đây, chỉ có một loài được nhận dạng tong chi này nhưng năm 2005 nó được tách thành 3 loài riêng biệt:
*Cheo cheo đốm Ấn Độ (Moschiola indica)
*Cheo cheo đốm Sri Lanka (Moschiola meminna)
*Cheo cheo sọc vàng (Moschiola kathygre)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài==
Mã hoàng hậu

Mã hoàng hậu (chữ Hán: 馬皇后) có thể là một trong các hoàng hậu trong lịch sử Trung Quốc:
*Mã hoàng hậu (Hán Minh Đế) vợ Hán Minh Đế
*Mã hoàng hậu (Lưu Kế Nguyên) vợ Bắc Hán Anh Võ Đế Lưu Kế Nguyên
*Mã hoàng hậu (Minh Thái Tổ) vợ Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương
*Mã hoàng hậu (Minh Huệ Đế) của Minh Huệ Đế Chu Duẫn Văn
Lý Biểu

Lý Biểu (chữ Hán: 李檦, ? - 560), tên tự là Linh Kiệt, người Tương Bình, Liêu Đông , tướng lĩnh nhà Tây Ngụy, em trai của Trụ quốc Lý Bật thời Nam Bắc triều trong lịch sử Trung Quốc.

**Làm tướng nhà Bắc Ngụy**
Mình dài không đến 5 thước, tính quả quyết, lại can đảm, từ nhỏ đi theo Nhĩ Chu Vinh.
Năm Vĩnh An đầu tiên (528) thời Bắc Ngụy Hiếu Trang đế, ông được kiêm chức Biệt tướng, theo Vinh phá Nguyên Hạo, được bái Thảo nghịch tướng quân.
Khi Vinh bị hại, Biểu theo Nhĩ Chu Thiên Quang đưa vợ của Vinh chạy đến Hà Bắc. Lại theo Nhĩ Chu Triệu vào Lạc Dương, ban tước Phì Thành quận nam, dời làm đô đốc.
Năm Phổ Thái đầu tiên, Nguyên Thụ từ nước Lương về chiếm Tiếu Thành. Biểu theo Hành đài Phàn Tử Hộc đánh phá ông ta, dời làm Hữu tướng quân.
Khi Bắc Ngụy Hiếu Vũ đế chạy vào Quan Trung, Biểu cùng Đại đô đốc Nguyên Bân giao chiến với Cao Hoan ở Thành Cao, thua trận, cùng Bân chạy sang nước Lương. Lương Vũ đế đãi theo lễ tân khách, sau lại trốn về.

**Làm tướng nhà Tây Ngụy**
Năm Đại Thống đầu tiên (535) nhà Tây Ngụy, Biểu được thụ Phủ quân tướng quân, tiến phong Tấn Dương huyện tử, thực ấp 400 hộ, làm đô đốc trong trướng của Vũ Văn Thái, tham gia thu phục Hoằng Nông, đại thắng Sa Uyển.
Biểu vẫy sóc cưỡi ngựa, xung phong phá trận, náu mình giữa cái yên và bộ giáp. Kẻ địch trông thấy, đều nói: "Tránh xa thằng nhỏ này!" mà không biết mặt mũi của ông ra sao!? Vũ Văn Thái nghe tiếng Biểu dũng mãnh, nhưng chưa được thấy, đến lúc này thì than thở: "Có được can đảm như thế này, thì cần đến thân dài 8 thước làm gì!?" Nhờ công được tiến tước làm công, tăng ấp 400 hộ.
Lại theo Vũ Văn Quý giao chiến với tướng Đông Ngụy là bọn Nghiêu Hùng ở Toánh Xuyên, đều phá được. Triệu về làm Thái tử trung thứ tử.
Năm thứ 9 (543), tham chiến Mang Sơn, dời làm trì tiết, đại đô đốc.
Năm thứ 13 (547), bái Xa kị đại tướng quân, nghi đồng tam tư. Lại theo Lý Bật đánh dẹp Kê Hồ. Biểu công đã nhiều, được ban chức Bân Châu thứ sử, tăng ấp 300 hộ.
Năm thứ 15 (549), bái Phiếu kị đại tướng quân, Khai phủ nghi đồng tam tư.
Đầu thời Tây Ngụy Phế đế (552 – 554), theo Triệu Quý đánh Như Như, luận công cao nhất, được phong Phong Sơn huyện công, tăng ấp kể cả trước đây là 2100 hộ.
Bắc Chu Hiếu Mẫn đế lên ngôi, tiến vị đại tướng quân. Đầu những năm Vũ Thành (557 -560) thời Minh đế, theo Đậu Lư Ninh chinh phạt Kê Hồ, đại thắng trở về, tiến tước Nhữ Nam quận công. Ra làm tổng quản Duyên, Tuy, Đan 3 châu chư quân sự, Duyên Châu thứ sử.
Năm thứ 4 (560), ông mất ở trấn, tặng Hằng, Sóc,… 5 châu thứ sử. Lý Biểu không có con, triều đình lấy con của Lý Bật là Xuân kế tự ông.

**Tham khảo**
 Chu thư

**Chú thích**
Thể loại:Tướng nhà Bắc Ngụy
Thể loại:Tướng nhà Tây Ngụy
Thể loại:Người Liêu Ninh
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 560
Thể loại:Tướng nhà Bắc Chu
RGS-50M

RGS-50M (tiếng Nga: РГС-50М) là loại súng phóng lựu bắn phát một được phát triển từ những năm 1980 cho lực lượng thi hành công vụ và trấn áp bạo động của Nga. Mẫu đầu tiên có tên RGS-50 được chế tạo và trang bị cho các lực lượng để dùng thử nghiệm. Đến cuối những năm 1990 thì mẫu này được tiến hành nâng cấp với một vài chi tiết nhỏ như cơ chế điểm hỏa, báng súng và đệm chống giật. Mẫu nâng cấp được gọi là RGS-50M được chế tạo với số lượng lớn và trang bị cho nhiều lực lượng thi hành công vụ tại Nga. Nhiều loại lựu đạn đặc biệt đã được phát triển cho loại súng này hầu hết là các loại lựu đạn ít gây sát thương và phá cửa, tuy nhiên cũng có các loại lựu đạn quân sự để dùng khi cần thiết như nổ mảnh và xuyên giáp. Có khá nhiều loại đạn đặc biệt được thiết kế cho loại súng này thậm chí có cả loại đạn tách vỏ có cánh ổn định để dùng cho tầm xa. Do cỡ đạn lớn đến 50mm nên loại súng này rất hiệu quả và có tác dụng trong một phạm vi lớn tuy nhiên nó lại khá nặng và cồng kềnh.

**Thiết kế**
RGS-50M sử dụng cơ chế bắn phát một và nạp đạn phía sau nòng. Nòng súng của RGS-50M là nòng trơn. Búa điểm hỏa ở bên ngoài phía bên phải thân súng xạ thủ sẽ đẩy búa điểm hỏa về sau trước khi bắn. Khi nạp đạn thì xạ thủ sẽ đẩy nút khóa nằm phía trên để để mở khóa, bẻ nòng súng gấp xuống ra khỏi thân súng và nạp viên đạn mới vào sau nòng.
Báng súng của RGS-50M có lò xo nằm phía trong, có thể co giãn và một miếng cao su ở cuối báng để vô hiệu hóa một phần lực giật khi bắn. Khi bắn báng súng sẽ co lại khi súng bị đẩy ra phía sau và xò xo sẽ hấp thu một phần độ giật này. Báng súng có thể được tháo ra để thuận tiện khi di chuyển và cũng có thể bắn khi không có bắn súng tuy nhiên xạ thủ phải đủ khỏe để chịu được lực giật khi không có báng. Một bộ phận chống giật gắn đầu nòng cho RGS-50M cũng đã được chế tạo.
Hệ thống nhắm tiêu chuẩn của loại súng này là điểm ruồi và thước ngắm dạng thang với ngắm hiệu quả là 150 m.

**Liên kết ngoài**
 World Guns
Thể loại:Súng phóng lựu
Thể loại:Súng Nga
Phạm Dương Mại I

Phạm Dương Mại I (tiếng Hán: 范阳迈—世, ?-430) tên thật là Văn Dịch, là vua của Chăm Pa từ năm 420 đến năm 430.

**Trị vì**
Sau nhiều năm gặp khó khăn về vấn đề nội bộ, Mại lật đổ vương triều trước đó để lên ngai vàng vào năm 421. Năm 425, người Trung Quốc từ miền bắc đã tiến đánh và đánh bại quân Chăm Pa và buộc người Chăm phải nộp cống nạp hàng năm.

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Chăm Pa
Thể loại:Mất năm 431
Phạm Dương Mại II

Phạm Dương Mại II (chữ Hán: 范阳迈二世, ?-455) là vua của Chăm Pa từ năm 431 tới khoảng năm 446.

**Trị vì**
Không có thư tịch cổ nào nói về Phạm Dương Mại còn tồn tại. Những điều biết về ông đều thông qua cuốn Đại Việt sử ký toàn thư, mà các tác giả dựa vào sử liệu Trung Hoa cổ. Năm 431, Mại đem quân đánh Giao Châu, xin vua Phù Nam viện trợ nhưng bị từ chối. Cuối cùng, Mại bị quân Tống đánh lui. Tháng 5 năm 432, Phạm Dương Mại cho sứ sang triều cống Lưu Tống Văn Đế và nhân tiện xin được cai trị Giao Châu nhưng bị vua Tống từ chối. Mại xin không được, nên thường xuyên cho quân sang cướp phá Giao Châu và chuyển hướng sang người Khmer và chiếm được huyện Panduranga của người Khmer vào năm 433.

**Kết cục**
Tháng 2 năm 436, Tống đế sai tướng Hoà Chi đem quân đánh Lâm Ấp. Dương Mại nghe tin, liền sai sứ xin giao nộp lại tất cả người Nhật Nam bị bắt và xin cống 1 vạn cân vàng và 10 vạn cân bạc. Vua Tống nhận cống, liện hạ chiếu bảo Hòa Chi: "Nếu Dương Mại thực có lòng thành, cũng cho quy thuận". Hòa Chi nhận được chiếu, liền đóng quân ở Chu Ngô thuộc quận Nhật Nam, rồi sai Hộ tào tham quân của phủ Thứ sử Giao Châu là Khương Trọng Cơ đến gặp Mại. Mại bắt giữ Cơ làm tù binh. Hòa Chi thấy Khương Trọng Cơ bị bắt, liền khởi binh đánh thành Khu Ấp (trên hữu ngạn sông Gianh), khi đó đang được Phạm Phù Long trấn giữ. Phạm Dương Mại sai Phạm Côn Sa Đạt đem quân ứng cứu, nhưng bị hạ tướng của Hoà Chi là Tông Xác phục kích chém chết. Quân Tông vây thành Khu Túc đến tháng 5 thì phá được thành. Phù Long tử trận. Quân Tống sau khi thắng trận, liền tiến đánh Tượng Phố (ở khoảng Trà Kiệu, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam ngày nay). Phạm Dương Mại dốc toàn lực ra ứng chiến. Dương Mại dùng quân thiết tượng, tức là voi được bọc giáp kín mít, trước sau không hở đánh quân Tống. Hoà Chi cho người làm hình nộm Sư tử khiến voi sợ hãi mà chạy.39–41324–325 Quân Lâm Ấp đại bại. Phạm Dương Mại phải trốn chay cùng gia quyến.

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Chăm Pa
Phạm Thần Thành

Phạm Thần Thành (chữ Hán: 范神成, ?-472) hay Phạm Chút là vua của Chăm Pa từ năm 455 đến 472.

**Trị vì**
Dưới thời trị vì của ông, người Chăm vẫn thần phục và hàng năm phải nộp cống cho triều Lưu Tống ở Trung Quốc. Vào năm 472, ông đã bị Phạm Đang Căng Thuần giết chết để cướp ngôi. Về sau, con ông là Phạm Chư Nông trả thù được Phạm Đăng Căng Thuần, giành lại ngôi báu.

**Chú thích**
Thể loại:Vua Chăm Pa
Phạm Chư Nông

Phạm Chư Nông (chữ Hán: 范諸農, ?-498) là vua Lâm Ấp từ năm 492 đến năm 498.

**Trị vì**
Sau khi cha mình bị Phạm Đang Căng Thuần giết và chiếm ngôi Lâm Ấp trong suốt 20 năm, năm 492, Phạm Chư Nông giết chết Phạm Đang Căng Thuần giành lại được ngôi báu. Ông được Nam Tề Vũ Đế phong Lâm Ấp vương. Sau khi lên ngôi, vào năm 498, Phạm Chư Nông bị chết đuối năm 498. Phạm Văn Tẩn lên nối ngôi.
Thể loại:Vua Chăm Pa
Phạm Văn Tẩn

Phạm Văn Tán (chữ Hán: 范文贊, ?-510?), còn có tên gọi khác là Phạm Văn Tẩn, Phạm Văn Tổn, là vua Chăm Pa từ 498 đến năm 510. Thân phụ Phạm Văn Tẩn là Phạm Chư Nông bị bão đánh chìm trong một chuyến đi sang Nam Tề, Phạm Văn Tẩn trở thành vị tân vương của Chăm Pa.
Thể loại:Vua Chăm Pa
Trận Torino

Cuộc vây hãm Torino do Công tước Orléans và Thống chế De la Feuillade phát động từ tháng 5 cho tháng 9 năm 1706 nhằm vào thành phố Torino của Công quốc Savoia trong cuộc Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha. Trước tình hình đó, Tổng tư lệnh Quân đội Đế quốc La Mã Thần thánh là Vương công Eugène de Savoie-Carignan đã tổ chức một cuộc hành binh hiển hách về cứu nguy Turin, và hợp binh với Quận công xứ Savoia. Không thể chọc thủng hệ thống phòng ngựu của Turin hoặc là buộc thành phố này phải đầu hàng, quân đội Pháp bị quân cứu viện của hai ông tấn công vào ngày 7 tháng 9 và đánh tan tác trong Trận Stura. Bất chấp ưu thế vượt trội về quân số của Pháp, quân đội Đồng minh đã gây cho cho quân Pháp thiệt hại rất lớn trong một chiến dịch có thể được xem là huy hoàng nhất trong cuộc chiến (ngay cả Thống chế Ferdinand de Marsin của Pháp cũng bị bắt làm tù binh ở Stura). Quân Pháp buộc phải bỏ vây Turin và bắt đầu rút chạy khỏi miền Bắc Ý. Cùng với thảm họa đương thời của quân Pháp tại Flanders—khi mà một lực lượng của Pháp bị Quận công Marlborough của Anh tiêu diệt hoàn toàn trong trận Ramillies—trận Turin đã đánh dấu năm 1706 là "năm thảm họa" (annus horribilis) của Pháp dưới thời vua Louis XIV.
Thắng lợi quyết định của Eugène tại Torino tại đã góp phần mang lại tiếng tăm cho ông như một chỉ huy quân sự tài năng. Trận đánh đã khẳng định quyền làm chủ của quân Đồng minh trên toàn vùng Milano và Lombardia, dứt điểm được mặt trận Ý của cuộc chiến. Ngoài ra, do đã đóng một vai trò hết sức quan trọng trong chiến thắng Torino, thanh thế của quân đội Phổ cũng như người chỉ huy của họ là Leopold I xứ Anhalt-Dessau gia tăng đáng kể.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Lynn, John A. The Wars of Louis XIV, 1667–1714. Longman, (1999). ISBN 0-582-05629-2- Henry Kamen,  Who's who in Europe, 1450-1750, Routledge, 2000. ISBN 0-415-14727-1.- Ellen Judy Wilson, Peter Hanns Reill,  Encyclopedia Of The Enlightenment, Infobase Publishing, 01-08-2004. ISBN 0-8160-5335-9.- Spencer C. Tucker,  A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East, ABC-CLIO, 23-12-2009. ISBN 1-85109-672-8.- Edward Sylvester Ellis, Augustus R. Keller, Charles Francis Horne,  History of the German people from the first authentic annals to the present time, Tập 9, International Historical Society, 1916.- Frederick II (King of Prussia),  Memoirs of the house of Brandenburg: From the earliest accounts, to the death of Frederick I. King of Prussia, Printed for J. Nourse, 1751. ISBN-  The New American encyclopaedia: a popular dictionary of general knowledge, Tập 7, D. Appleton, 1872.

**Liên kết ngoài**
 Pages about the siege date=2006-10-18    - Pietro Micca and Siege of Turin Museum date=2008-07-17  
Turin
Turin
Turin
Turin
Turin
Thể loại:Xung đột 1706
Thể loại:Pháp năm 1706
Thể loại:Ý năm 1706
Thể loại:Những trận đánh lớn trong lịch sử
Thể loại:Lịch sử Turin
Thể loại:Xung đột năm 1706
Sambhuvarman

Sambhuvarman (chữ Hán: 商菩跋摩 / Thương-bồ-bạt-ma, 范梵志 / Phạm-phạn-chí; ? - 629) là quốc vương Lâm Ấp trong giai đoạn 572 - 605 và Chăm Pa ở giai đoạn 605 - 629 . Hành trạng của ông được xác thực bởi Nam sử và Tùy thư.

**Tiểu sử**
Sambhuvarman đăng cơ vào năm 572date=2016.04.17, sau khi cha ông là Rudravarman I băng hà. Dưới sự thống trị của Sambhuvarman, xã hội Lâm Ấp đạt tới đỉnh thịnh, văn hóa của nó bắt đầu lan tỏa khắp Đông Nam Á. Như phải trả giá cho sự hưng vượng, Lâm Ấp trở thành miếng mồi ngon mà các nước lân cận thèm thuồng. Vào năm 598, nhà Tùy viện cớ Sambhuvarman xao nhãng việc tuế cống để khởi binh tiến đánh. Quân lực ít ỏi lâu ngày không thao luyện của Sambhuvarman khó kháng cự nổi đạo quân hùng hậu của từ phương bắc. Nhà Tùy đô hộ Bắc phần của Lâm Ấp (tương ứng khu vực Thừa Thiên trở ra Bắc), cất đặt quan thứ sử Ôn Phóng Chi và đại tướng Giao Tuấn để trấn thủ, lại chia xứ này thành ba lãnh địa Đảng Châu, Nông Châu, Xung Châu. Nhưng chưa thực an tâm, đến năm 605, nhà Tùy lại sai tướng Lưu Phương phát động một cuộc tổng công kích nhằm kinh đô Kandapurpura. Thành quách kiên cố này hoàn toàn bị hủy diệt sau nhiều tháng giao tranh. Từ thời điểm đó, vương quốc Lâm Ấp chính thức cáo chung sau 4 thế kỷ tồn tại.
Tuy nhiên, vua Sambhuvarman quyết bỏ kinh đô chạy ra biển xuôi thuyền vào Nam. Tại địa phận nay là tỉnh Quảng Nam, ông dựng lại một quốc gia mới, sự kiện này được Nam sử gọi là Biệt lập kiến quốc (別建國邑). Sambhuvarman hạ lệnh gấp rút xây tân đô Simhapura, lại đặt tên nước là Champa, theo tên một loài hoa đẹp mọc nhiều ở Nam Trung Bộ và ngỏ ý khai sáng thời đại mới. Vào khoảng thời gian này, Sambhuvarman bắt đầu cho dựng lại khu đền Bhadresvara bằng gạch cho kiên cố và đường bệ hơn để làm chốn níu giữ tâm linh cho thần dân, ngôi đền này vốn bằng gỗ và đã bị hủy hoại trong chiến tranh.
Sau khoảng 10 năm từ khi mất cố đô Kandapurpura, thừa thế nhà Tùy suy yếu, Sambhuvarman phát động một chiến dịch nhằm thu hồi các lãnh địa phương Bắc và thành công. Các vua nối nghiệp Sambhuvarman tiếp tục bành trướng lãnh thổ về phía Nam, vốn là nơi cư trú của các bộ lạc Cau.

**Dấu ấn**
Di tích thánh địa Mỹ Sơn gắn liền với công nghiệp lập quốc Chăm Pa của vua Sambhuvarman, ông cũng là lãnh tụ Chăm Pa khởi xướng việc dựng đền thờ cho chính mình nhằm coi vua như một á thần.

**Xem thêm**
 Rudravarman I- Kanharpadharma- Ôn Phóng Chi- Giao Tuấn- Lưu Phương

**Chú thích**
Thể loại:Vua Chăm Pa
Bhasadharma

Prabhasadharma (chữ Hán: 范鎮龍 / Phạm Trấn Long, ? - 645) là quốc vương Champa từ một thời điểm nào đó đến năm 645 khi ông bị sát hại bởi một lại thuộc của mình, cùng với tất cả phái nam trong gia đình ông. Hành trạng của ông được xác thực bởi Tân Đường thư.

**Tiểu sử**
Prabhasadharma được sử ký nhắc đến trong một sự kiện, giống như cha mình, ông cử một sứ bộ sang Trường An mừng hoàng đế Đường Cao Tông đăng cơ và nộp tuế cống theo thông lệ. Ông bị ám sát trong một cuộc thoán đoạt nơi vương cung bởi người sau là tân vương Bhadresvaravarman. Cái chết này đánh dấu kết cho ngôi vị dành cho gia tộc ông.

**Xem thêm**
 Kanharpadharma- Bhadresvaravarman

**Chú thích**
Thể loại:Vua Chăm Pa
Adaina primulacea

Adaina primulacea là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở đảo Taboga ở vịnh Panama, Costa Rica và nam Florida. Nó có lẽ là phổ biến rộng rãi trên khắp các Tân Nhiệt đớ, bao gồm cả Tây Ấn và Trung và Nam Mỹ.
Chiều dài của cánh trước là 6–7 mm cho con đực và 7–8 mm đối với con cái. Các cánh trước màu vàng rơm. Các cánh sau có màu xám vàng và các vân màu trắng vàng.
Con trưởng thành có sải cánh dài mm. Con trưởng thành bay vào tháng 9 và 12 trong năm.
. Ấu trùng ăn các loài thực vật Chromolaena odorata.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Adaina
Adaina ambrosiae

Adaina ambrosiae là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở California đông đến Florida và phía bắc Ontario . Nó còn được gọi từ Bermuda, Costa Rica, Jamaica, Puerto Rico và quần đảo Virgin. Con trưởng thành có sải cánh dài 13–17 mm. Cánh trước màu trắng hơi nâu và các đốm nâu đậm. Cánh sau và viền màu xám. Con trưởng thành bay vào các tháng trong năm ở phía nam khu vực phân bố. Ấu trùng ăn các loài thực vật Ambrosia artemissiifolia, Ambrosia acanthicarpa, Ambrosia chamissonis, Ambrosia confertiflora, Ambrosia dumosa, Ambrosia eriocentra, Ambrosia cumanensis, Pluchea rosea, Melanthera nivea, Helianthus annuus, Helianthus tuberosa, Xanthium strumarium và Cynara scolymus.. Ấu trùng ăn hết thịt lá và làm trơ gân lá cây chủ.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Adaina
Adaina beckeri

Adaina beckeri là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Colombia và Ecuador. Con trưởng thành có sải cánh dài 12–15 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 5, 9 và 10 trong năm. Cánh trước màu trắng son và các đốm màu nâu nhạt. Cánh sau và rìa màu nâu xám. Ấu trùng ăn các loài thực vật.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Adaina
Adaina bernardi

Adaina bernardi là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Costa Rica và México.. Con trưởng thành có sải cánh dài 15 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 7,8, 12 trong năm. Cánh trước màu trắng vàng nhạt với các đốm nâu và rìa xám, phía dưới màu nâu. Cánh sau màu nâu xám với rìa xám, phía dưới màu nâu. 

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Adaina
Adaina bipunctatus

Adaina bipunctatus là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Bắc Mỹ, bao gồm Florida và Mississippi.. Nó cũng được ghi nhận ở Trinidad, West Indies, Brasil and Ecuador.
Con trưởng thành có sải cánh dài 9-11,5 mm. Con trưởng thành hoàn toàn màu trắng hơi vàng nhạt. Con trưởng thành bay vào tháng 1 đến tháng 4 và một lần nữa tháng 8 trong năm ở các khu vực nhiệt đới. Tại Florida, chúng bay cuối tháng 3 đến cuối tháng 6 và một lần nữa từ giữa tháng 8 đến giữa tháng 12. Ấu trùng ăn các loài thực vật Conoclinium coelestinum, Carphephorus paniculatus, Carphephorus ordoratissimus, Pluchea rosea và Eupatorium cannabinum..

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Adaina
Hùng Đàm Lãng

Hùng Đàm Lãng (chữ Hán: 熊昙朗, ? - ?) người Nam Xương, Dự Chương, nhân vật quân sự cuối nhà Lương đầu nhà Trần.

**Cuộc đời**

**Dối trá khôn lường**
Đời đời là dõng dõi có tiếng tăm trong quận. Đàm Lãng phóng túng không giữ gìn, có sức mạnh, mặt mũi rất lớn.
Loạn Hầu Cảnh nổ ra, ông tụ tập thiếu niên, chiếm cứ huyện Phong Thành làm căn cứ, bọn giặc cướp phần nhiều xin quy phụ. Tương Đông vương Tiêu Dịch lấy Đàm Lãng làm Ba Sơn thái thú.
Kinh Châu thất thủ, Đàm Lãng có binh lực hùng mạnh, cướp bóc khắp nơi, khiến dân chúng phải trốn vào núi, trở thành 1 tai họa lớn.
Hầu Thiến trấn thủ Dự Chương, ông bề ngoài phục tòng, bên trong lại ngầm ám hại. Khi Hầu Phương Nhân phản Thiến, Đàm Lãng chính là chủ mưu. Thiến thất bại, ông bắt được ngựa, xe, trai, gái rất nhiều.
Khi Tiêu Bột khởi binh, Âu Dương Ngỗi làm tiền quân, Đàm Lãng theo Ngỗi cùng đi Ba Sơn tập kích Hoàng Pháp Cù, lại báo cho Cù cùng phá Ngỗi, ước rằng "việc xong thì chia cho tôi ngựa, xe". Khi ra quân, cùng Ngỗi kết thành thế ỷ giốc mà tiến, nói với Ngỗi rằng "Dư Hiếu Khoảnh muốn tập kích chúng ta, nên chia nhau đề phòng hắn, mà giáp trượng của tôi thì ít, không thể làm được!" Ngỗi đưa hơn 300 bộ giáp đến cho ông.
Khi đến dưới thành, đôi bên giao chiến, Đàm Lãng bỏ trận địa, Pháp Cù thừa cơ tấn công. Ngỗi mất trợ thủ, khốn đốn thua chạy, ông bắt lấy ngựa, xe của ông ta mà về.
Trần Định ở Ba Sơn cũng tụ binh lập trại, Đàm Lãng vờ gả con gái cho con trai của Định, lại nói với Định "Chu Địch, Dư Hiếu Khoảnh sẽ không đồng ý với cuộc hôn nhân này, nên dùng binh mạnh để đón dâu" Định bèn đem theo 300 giáp binh và 20 thổ hào đi đón dâu, đến nơi, ông bắt giữ bọn họ, thu lấy giáp binh, ngựa, xe, rồi đòi tiền chuộc.
Năm Thiệu Thái thứ 2 (556), Đàm Lãng đã là Nam Xuyên hào soái, theo lệ được làm Du kỵ tướng quân. Được ban chức Trì tiết, Tiêu mãnh tướng quân, Quế Châu thứ sử, lĩnh Phong Thành lệnh. Từng làm Nghi Tân, Dự Chương 2 quận thái thú.
Vương Lâm sai Lý Hiếu Khâm theo Dư Hiếu Khoảnh đánh Chu Địch ở Lâm Xuyên, Đàm Lãng đưa quân giúp Chu Địch. Năm ấy, nhờ công được làm Trì tiết, Thông trực tán kị thường thị, Ninh viễn tướng quân, phong Vĩnh Hóa huyện hầu, thực ấp 1000 hộ, cấp một bộ Cổ xuy. Tiếp tục có công chống lại Vương Lâm, được thụ Bình tây tướng quân, Khai phủ nghi đồng tam tư, còn lại như cũ.

**Phản Trần thất bại**
Khi Chu Văn Dục đánh Dư Hiếu Mại ở Dự Chương, Đàm Lãng đến giúp Văn Dục. Văn Dục thua trận, Đàm Lãng bèn sát hại ông ta, hưởng ứng Vương Lâm. Ông bắt hết bộ hạ của Văn Dục, chiếm huyện Tân Cam, lấy sông làm thành.
Vương Lâm đông hạ, Trần Văn đế hạ lệnh chinh thảo Nam Xuyên. Giang Châu thứ sử Chu Địch, Cao Châu thứ sử Hoàng Pháp Cù muốn men sông đối phó, Đàm Lãng bèn chiếm thành, bày thuyền hạm để ngăn trở. Bọn Chu Địch soái quân ở Nam Trung đắp thành vây lấy ông, cắt đứt đường đi lại với Vương Lâm.
Khi Vương Lâm thua chạy, bộ hạ của Đàm Lãng nản lòng, bọn Địch hãm được thành, bắt được hơn vạn nam nữ. Ông chạy vào trong thôn, bị thôn dân chém chết, truyền đầu về kinh sư. Cả họ bị giết, lớn nhỏ đều không bỏ qua.

**Tham khảo**
 Trần thư
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Năm mất thiếu
Thể loại:Tướng nhà Lương
Thể loại:Tướng nhà Trần (Trung Quốc)
Adaina cinerascens

Adaina cinerascens là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Bắc Mỹ (bao gồm California, Nevada, Utah, Oregon, Alberta và British Columbia). Con trưởng thành có sải cánh dài 19 mm. Ấu trùng ăn các loài thực vật Balsamorhiza sagittata. Ấu trùng được tìm thấy bên dưới lá cây chủ.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Adaina
Thể loại:Oidaematophorini
Adaina costarica

Adaina costarica là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Costa Rica. Con trưởng thành có sải cánh dài 13–16 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 7 trong năm. 

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Adaina
Adaina desolata

Adaina desolata là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Colombia. Con trưởng thành có sải cánh dài 15 mm, cánh trước màu nâu nhạt. Con trưởng thành bay vào tháng 8 trong năm ở độ cao 2750 mét.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Adaina
Adaina everdinae

Adaina everdinae là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Argentina(Salta).. Con trưởng thành có sải cánh dài 13 mm. Đầu màu nâu ô liu. Con trưởng thành bay vào tháng 4 và 12 trong năm. Ấu trùng ăn các loài thực vật.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Adaina