Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Nguyễn Đình Đống

Nguyễn Đình Đống (1716 - 1783): còn có tên là Nguyễn Đình Dĩnh, húy là Nguyễn Đình Tôn, thụy Mẫn Nhuệ, một danh tướng cuối thời Lê Trung Hưng được phong Dĩnh Quận Công  tước Đoan Nam Vương Sử gọi là Dũng Liệt Đại Vương .

**Hành trạng**
Nguyễn Đình Đống còn có tên là Nguyễn Đình Dĩnh, húy là Nguyễn Đình Tôn, thụy Mẫn Nhuệ, trực hệ đời thứ 10 của dòng họ Nguyễn Hoành Từ, hậu duệ đời thứ 16 của anh hùng dân tộc, công thần khai quốc Thái sư Cương Quốc công Nguyễn Xí. Ông sinh năm Bính Thân (1716), tại làng Phương Duệ, tổng Hoa Duệ, phủ Kỳ Hoa, trấn Nghệ An (nay là làng Hưng Mỹ, Cẩm Thành, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) - là nhân vật lịch sử Thế kỷ XVIII.
Ban đầu ông xuất thân theo đường binh nghiệp, tham gia trấn áp cuộc khởi nghĩa của Lê Duy Mật dưới quyền Trấn thủ Nghệ An Bùi Thế Đạt. Nhờ có chiến công, ông được thăng thưởng tước Dĩnh Vũ hầu.
Khi Hoàng Ngũ Phúc đem quân vào nam đánh họ Nguyễn, Dĩnh Vũ hầu Nguyễn Đình Đống được phong chức Tiền Tướng quân. Ông tham gia nhiều trận đánh lớn với quân Nguyễn.
Khi đánh đồn Hối Miệt ở Quảng Nam, Nguyễn Đình Đống bắt được mẹ và vợ của Định vương Nguyễn Phúc Thuần, người cậu là Nghiêm Quận công Nguyễn Phúc Nghiễm.
Sau đó, Nguyễn Đình Đống tham gia các trận đánh Cẩm Lệ, Cẩm Sa giao chiến với quân Tây Sơn của Nguyễn Văn Nhạc, Tập Đìnhư và Lý Tài. Do lập chiến công, ông được phong tước Quận công (gọi là Dĩnh Quận công), hàm Thái bảo.
Khi Hoàng Ngũ Phúc mất, ông được cử ở lại Phú Xuân phụ tá cho Bùi Thế Đạt lĩnh chức Bình Nam Phó Tướng quân kiêm Đốc lĩnh Thuận Hóa.
Sau đó, trong nước có loạn, triều đình lại mời ông ra cầm quân và phong chức Đại tư mã, tước Đoan Nam Vương
Nguyễn Đình Đống mất trước khi Tây Sơn chiếm Phú Xuân.
Tháng chạp, năm Nhâm Dần (1782), dưới triều Lê Hiển Tông, niên hiệu Cảnh Hưng thứ 43, ông tạ thế khi đang đương chức, thọ 67 tuổi. Vua Lê Hiển Tông ra sắc chỉ phong tặng chức Đại tư đồ, Bao phong phúc thần Dũng liệt tráng du tuẩn tích địa vương, linh cữu được rước về an táng tại quê nhà, tổ chức an táng theo nghi thức của triều đình và giao cho làng Phương Duệ lập đền thờ tự.
Dưới các triều vua, Thành Thái năm thứ 6 (1894), Khải Định năm thứ 9 (1924) đều có sắc phong ghi công trạng, phong thần và giao cho làng Phương Duệ quê hương ông hàng năm tổ chức tế lễ theo nghi lễ quốc gia.
Tôn vinh những người đã có công với lịch sử dân tộc, ngày 29/5/2009 UBND tỉnh Hà Tĩnh đã có quyết định số 1571/QĐ-UBND công nhận Khu mộ và Nhà thờ Nguyễn Đình Dĩnh là di tích lịch sử văn hóa. Lễ đón nhận bằng công nhận đã được Đảng ủy, HĐND, UBND và UBMTTQ xã Cẩm Thành (Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) tổ chức trọng thể vào sáng ngày 27/10/2009.

**Dòng dõi**
Cháu ông là danh tướng Đắc Vũ hầu Nguyễn Đình Đắc của Nguyễn Phúc Ánh và Nguyễn Trọng Thao

**Nguồn tham khảo**
1. Đại Nam Thực Lục - Tập 1 - Quốc sử quán triều Nguyễn
2. Đại Nam chính biên liệt truyện - Tập 2 - Quốc sử quán triều Nguyễn
3. Cương Mục - Quốc sử quán triều Nguyễn

**Tham khảo**
Thể loại:Võ tướng chúa Trịnh
Thể loại:Người Hà Tĩnh
Tiếng Đại Liên

Tiếng Đại Liên hay (chữ Hán phồn thể: 大連話) là phương ngữ Đại Liên của Quan thoại.

**Giọng nói**

**Phụ âm**

**Bảng Phụ âm**
 Các màu đậm là nguyên âm.

**Nguyên âm**

**Bảng nguyên âm - 1**

**Nguyên âm bảng - 2**
 Các màu đậm là tổng hợp nguyên âm.

**Nguyên âm bảng - 3**

**Thanh điệu**
 Thanh điệu số 1 + thanh điệu số 1 hoặc thanh điệu số 4 + thanh điệu số 1 → thanh điệu số 5 + thanh điệu số 1.- Thanh điệu số 1 + thanh điệu số 4 → thanh điệu số 1 + thanh điệu số 6.- Thanh điệu số 4 + thanh điệu số 4 → thanh điệu số 5 + thanh điệu số 6.

**Khác**

**Phân bổ của Tiếng Lai**
 Vùng Bán đảo: Bán đảo Sơn Đông, Bán đảo Liêu Đông.- Vùng Biên giới: Áp Lục, Ussuri.

**Tham khảo**
Thể loại:Tiếng Đại Liên
Thể loại:Đại Liên
Thể loại:Tiếng Liêu Đông
Thể loại:Tiếng Trung Quốc
Thể loại:Phương ngữ Hán ngữ
Tiếng Lai

Ngôn ngữ Lai hay Lai Chin là ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin trung tâm khác nhau được sử dụng bởi người Lai, một dân tộc thuộc "nhóm Kuki-Chin" cư trú chủ yếu ở bang Mizoram Ấn Độ, bang Chin Myanmar, và một số ở Bangladesh.
Nó bao gồm Lai Holh (tiếng Hakha-Chin) được nói xung quanh thủ phủ Haka (Hakha/Halkha) của bang Chin ở Myanmar và ở quận Lawngtlai của bang Mizoram, Ấn Độ. Ở Bangladesh là tiếng Bawm của người Bawm. Được biết đến ở địa phương là Hakha Holh, nó có thể là ngôn ngữ được nói nhiều nhất ở bang Chin. Một chi nhánh khác của "Lai Kuki" bao gồm Falam Lai (Laizo, Zahau and Sim), được biết đến với tên "Laitong".
Các ngôn ngữ Lai khác là tiếng Senthang và phương ngữ Zokhua của Hakha Holh được nói ở làng Zokhua.
Ngôn ngữ Lai được sử dụng tại các thị trấn Hakha, Falam, Matupi và Thantlang của bang Chin. Tuy nhiên, ngôn ngữ Lai được nói ở thị trấn Falam được gọi là "Laizo" (Hlawnceu), phương ngữ Zahau và Sim và hơi khác so với phiên bản được nói trong Hakha Lai . Tuy nhiên, 87% việc sử dụng nó trong phương ngữ Laizo và Falam Lai hoặc Laizo là như nhau. Do đó, có thể thông hiểu lẫn nhau giữa Falam Lai và Hakha Lai. Tiếng Laizo rất gần với tiếng Mizo anh chị em của nó, chủ yếu được sử dụng ở bang Mizoram Ấn Độ. Do sự gần gũi với tiếng Mizo, các từ vựng ngôn ngữ Laizo đã được nhìn thấy khá phổ biến trong tiếng Mizo. Có lẽ là do lịch sử mà một số người Mizo đã sống ở phía tây của bang Chin trước khi họ di cư đến Mizoram hiện nay. Lịch sử cũng cho thấy tiếng Mizo có nguồn gốc từ tiếng Zahau (Lai).

**Tham khảo**
Xem thêm- Haye-Neave, D.R. (1948) Lai Chin grammar and dictionary, Rangoon: Superintendent of Government Printing and Stationery, Burma.- George Bedell, AGREEMENT IN MIZO - Papers from the Eleventh Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, Tempe, Arizona: Program for Southeast Asian Studies, Arizona State University, pp. 51–70, 2001.- George Bedell, AGREEMENT IN LAI - Papers from the Fifth Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, Tempe, Arizona: Program for Southeast Asian Studies, Arizona State University, pp. 21–32, 1995.

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Ngôn ngữ Kuki-Chin
Thể loại:Ngôn ngữ tại Myanmar
Thể loại:Ngôn ngữ tại Mizoram
Thể loại:Ngôn ngữ tại Bangladesh
Thể loại:Huyện Lawngtlai
Bergmann 1896

Bergmann 1896 là loại súng ngắn bán tự động do nhà thiết kế người Đức Theodor Bergmann phát triển. Cùng thời với hai khẩu súng ngắn khác là Mauser C96 và Borchardt C-93 nhưng không được sử dụng rộng rãi bằng và chỉ có khoảng 2000 khẩu được chế tạo. Vì thế Bergmann đã không tiếp tục nâng cấp loại súng này mà chuyển sang phát triển các mẫu mới tốt hơn cũng như tham gia phát triển súng tiểu liên với kết quả là khẩu MP 18 rất thành công sau đó.

**Thiết kế**
Bergmann 1896 sử dụng cơ chế nạp đạn blowback. Khi bắn vỏ đạn sẽ được đẩy ra ngoài qua khe nằm phía trên. Búa điểm hỏa nằm ở bên ngoài phía sau khối trược, trước khi bắn người sử dụng sẽ phải lên cò búa điểm hỏa trước nhưng khi bắt đầu bắn thì khối trược bị đẩy về phía sau sẽ tự động lên cò và nạp đạn sau mỗi lần bắn. Hộp đạn của súng là cố định gắn phía trước cò súng, mỗi lần nạp đạn thì người sử dụng sẽ mở hộp đạn ra và nạp 5 viên đạn vào bằng kẹp hay từng viên bằng tay.
Loại đạn dầu tiên của loại súng này không có khía ở vỏ đạn và các đầu đạn được mài nhọn để tránh việc bị kẹt đạn nhưng phải nạp đạn từng viên bằng tay. Tuy nhiên các loại đạn sau đó bắt đầu được cắt khía ở vỏ đạn để có thể kẹp lại thành từng nhóm 5 viên giúp việc nạp đạn được dễ dàng hơn.
Khi bắn quá nhanh sẽ khiến cho khối trượt chưa kịp hoàn tất chu trình nạp đạn thì búa điểm hỏa đã hoạt động và đẩy khối trượt lùi lại nhả vỏ đạn ra ngoài với tốc độ nhanh hơn khi nó được cố định rồi mới bắn vì thế vỏ đạn được đẩy ra khỏi súng khi áp suất trong nòng súng còn rất cao. Việc chênh lệch áp suất cũng như tốc độ của khối trược lùi lại quá nhanh này tác động rất mạnh vào cấu trúc của súng khiến cho súng trở nên dễ vỡ.

**Tham khảo**
Gerhard Bock: Moderne Faustfeuerwaffen und ihr Gebrauch 1911 by Verlag J. Neumann, Neudamm, DE.
*Melvin Johnson & Charles T. Haven Automatic Weapons of the World Copyright 1945 by M. Johnson. Publ. William Morrow and Co. New York, NY, USA.
*W.H.B.Smith & Joseph E.Smith Small Arms of the World 1957 by W.H.B.Smith. Publ. The Stackpole Co. Harrisburg, PA, USA.
*Jaroslav Lugs Handfeuerwaffen 1956 Praha, Herausgeber: Militärverlag der DDR.
*Reiner Lidschun & Günter Wollert Infanteriewaffen 1918-1945 Copyright 1998 by Brandenburgisches Verlagshaus Berlin. ISBN 3-89488-057-0

**Liên kết ngoài**
  Bergmann 1896 nº 2 in 5x15mm- http://www.genitron.com/Unique-Handgun/2/Bergmann-1896-Pistol- http://www.forgottenweapons.com/bergmann-no-2-1896-pistol/
Thể loại:Súng ngắn
Thể loại:Súng Đức
Cua nhện

Cua nhện có thể là tên gọi của nhiều loài cua khác nhau trong siêu họ Majoidea. Đừng nhầm lẫn với họ Nhện cua (Thomisidae).- Hyas, một chi cua nhện, bao gồm loài cua nhện khổng lồ (Hyas araneus) sinh sống tại Đại Tây Dương và biển Bắc- Macrocheira kaempferi, hay Cua nhện Nhật Bản, loài cua lớn nhất Trái Đất, sống ở vùng đáy biển Thái Bình Dương.- Libinia emarginata, hay cua nhện béo, sống ở vùng cửa sông ở duyên hải phía Đông của Bắc Mỹ.- Maja squinado, đôi khi được gọi là "cua nhện châu Âu"- Hyastenus pleione, tên thông dụng tại Việt Nam là cua nhện- Doclea rissoni, tên thông dụng tại Việt Nam là cua nhện
Libinia emarginata

Libinia emarginata, hay Cua nhện béo, là một loài cua nhện trong họ Epialtidae. Loài này thường sống ở vùng cửa sông ở duyên hải phía Đông của Bắc Mỹ.

**Phân bố**
L. emarginata phân bố từ Nova Scotia đến Florida Keys và thông qua vịnh Mexico. Nó sống ở độ sâu lên đến 160 ft (49 m), đặc biệt với các hồ sơ ghi nhận độ sâu đến 400 ft (120 m).

**Mô tả**
L. emarginata có hình tam giác, mai dài khoảng 4 in (100 mm) và sải chân 12 inch (300 mm). cua toàn bộ khaki, mai được bao phủ trong gai và nốt.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Libinia emarginata
Thể loại:Libinia
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1815
Thể loại:Động vật giáp xác Đại Tây Dương
Hyas (chi cua nhện)

Hyas, một chi cua nhện, bao hàm loài cua nhện khổng lồ (Hyas araneus) sinh sống tại Đại Tây Dương và biển Bắc. Chi này có 5 loài còn tồn tại.
*Hyas alutaceus Brandt, 1851
*Hyas araneus (Linnaeus, 1758)
*Hyas coarctatus Leach, 1815
*Hyas lyratus Dana, 1851
*Hyas ursinus Rathbun, 1924

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Hyas
Thể loại:Oregoniidae
Thể loại:Cua nhện
Hyas coarctatus

Hyas coarctatus là một loài cua nhện trong họ Inachidae. Cua nhện đỏ có một hình cây đàn lia hình tam giác ở mai, có chiều dài lên đến 61 mm.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Hyas coarctatus- Hyas coarctatus
C
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1815
Molybdenit

Molybdenit là một khoáng vật molybden disulfide, MoS2. Khoáng vật này có hình dạng tương tự như than chì, và có hiệu ứng bôi trơn do cấu trúc phân lớp của nó. Cấu trúc nguyên tử bao gồm các tấm nguyên tử molybden xen kẹp với các tấm nguyên tử lưu huỳnh. Các liên kết Mo-S là mạnh, nhưng tương tác giữa các nguyên tử lưu huỳnh ở đỉnh và đáy của ba lớp xen kẹp riêng biệt thì yếu làm cho chúng dễ trượt lên nhau như mặt phẳng cát khai.
Molybdenit kết tinh theo hệ lục phương thường gặp là các dạng đa hình 2H và cũng có kết tinh theo hệ ba phương như đa hình 3R.
Cấu trúc tinh thể molybdenit

**Phân bố**
Mẫu khoáng molybdenit ít nguyên chất hơn so với một tiêu bản tinh thể riêng biệt ở bên phải
Molybdenit có mặt trong các tích tụ quặng nhiệt dịch nhiệt độ cao. Các khoáng vật đi kèm gồm pyrit, chalcopyrit, thạch anh, anhydride, fluorit, và scheelit. Các mỏ quan trọng như ở Questa, New Mexico và Henderson và Climax ở Colorado. Molybdenit cũng có mặt trong các mỏ đồng ban tinh ở Arizona, Utah, và México.
Nguyên tố rheni luôn có mặt trong molybdenit ở dạng thay thế cho molybden, thường có hàm lượng vài ppm nhưng có thể lên đến 1–2%. Hàm lượng rheni cao trong nhiều kiểu cấu trúc khác nhau có thể được phát hiện từ các kỹ thuật tán xạ tia X. Các quặng molybdenit là nguồn duy nhất cung cấp rheni. Việc đồng vị phóng xạ rheni-187 và các đồng vị con của osmi-187 cung cấp kỹ thuật định tuổi niên đại địa chất hữu ích.

**Chất bán dẫn**
Các vảy molybdenit là một chất bán dẫn có độ rộng vùng cấm với  khả năng linh động điện tử tốt và có thể được sử dụng để tạo ra các transitor điện thế thấp hoặc transitor nhỏ  có thể dễ hơn graphen.

**Xem thêm**
Powellit (calci molybdat: CaMoO4)
*Rheniit (ReS2
*Wulfenit (chì molybdat: PbMoO4)

**Tham khảo**
Thể loại:Khoáng vật sulfide
Thể loại:Khoáng vật molybden
Thể loại:Chất bôi trơn khác gốc dầu
Thể loại:Chất bôi trơn khô
Thể loại:Khoáng vật hệ sáu phương
Diều Harris

Diều Harris (danh pháp hai phần: Parabuteo unicinctus) là một loài chim săn mồi lớn trung bình thuộc Họ Ưng. Chúng sinh sản từ vùng tây nam Hoa Kỳ ở phía nam Chile và trung bộ Argentina. Loài chim đôi khi được báo cáo có nhiều ở Tây Âu, đặc biệt là Anh, nhưng nó là một loài chim phổ biến và những trường hợp ghi chép là do chúng sổng khỏi lồng nuôi.
Nó là thành viên duy nhất của chi Parabuteo. Diều Harris có chiều dài từ 46 đến 76 cm (18 đến 30) và thường có một sải cánh khoảng 1,1 m (3,6 ft). Con trống và con mái có bề ngoài khác nhau, con mái lớn hơn con trống khoảng 35%. Tại Hoa Kỳ, trọng lượng trung bình đối với con trống là khoảng 710 g (25 oz), trong khi mức trung bình của con mái là 1.020 g (36 oz). Chúng có tiếng kêu rít rất khó nghe.

**Phân loài**
 P. u. harrisi- P. u. superior- P. u. unicinctus

**Chú thích**

**Tham khảo**
U
Thể loại:Chim México
Thể loại:Chim Nam Mỹ
Thể loại:Chim được mô tả năm 1824
Thể loại:Chim Trung Mỹ
Adaina planaltina

Adaina planaltina là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Brazil (Distrito Federal). Con trưởng thành có sải cánh dài 14 mm. Đầu màu trắng vàng. Cánh trước màu trắng vàng với các vết nâu đậm và rìa trắng hơi nâu. Phía dưới màu nâu xám. Cánh sau màu xám nâu nhạt với các rìa trắng hơi nâu, phía dưới màu nâu xám. Con trưởng thành bay vào tháng 8 trong năm.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Adaina
Adaina simplicius

Adaina simplicius là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Bắc Mỹ (bao gồm Mississippi và Florida), Brasil, Costa Rica, Ecuador, Paraguay và Puerto Rico. Nó đã được du nhập vào Nam Phi để làm tác nhân kiểm soát sinh học đối với Campuloclinium macrocephalum. Con trưởng thành có sải cánh dài 10 mm mm. Đầu màu hơi vàng nhạt. Cánh sau màu đục. Con trưởng thành bay vào tháng trong năm. Ấu trùng ăn các loài thực vật Carphephorus odoratissimus, Carphephorus paniculatus, Conoclinium coelestinum và Pluchea odorata.. Chúc đục lỗ hoa của cây chủ.

**Chú thích**

**Tham khảo**
S
S
Adaina thomae

Adaina thomae là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Saint Thomas, Brasil, Hispaniola México và Puerto Rico. Con trưởng thành có sải cánh dài 12 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 1, 7, 8, 10, 12 trong năm.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Adaina
Adaina zephyria

Adaina zephyria là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở California, México (Oaxaca), Peru (Huanaca), Venezuela, Bolivia, Costa Rica và Ecuador.. Con trưởng thành có sải cánh dài 14–17 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 1 đến tháng 5 và 9, 10 trong năm. Con trưởng thành có màu trắng hơi nâu nhưng đầu hơi đậm hơn ở trước và nhạt giữa các râu.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Adaina
Thể loại:Côn trùng México
Hellinsia coquimboicus

Hellinsia coquimboicus là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Chile. Con trưởng thành có sải cánh dài 19 mm. Cánh trước màu xám nâu với các đốm nâu đậm. Cánh sau màu nâu và rìa màu trắng xám. Con trưởng thành bay vào tháng 11 trong năm. Ấu trùng ăn các loài thực vật.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Hellinsia
Thể loại:Côn trùng Nam Mỹ
Thể loại:Động vật Chile
T-159

Tàu T-159 là một tàu tuần tiễu từng đặt trong biên chế của Quân chủng Hải quân, Quân đội nhân dân Việt Nam.

**Thông tin**
T-159 là chiếc tàu duy nhất thuộc kiểu tàu tuần tiễu 40T (40 tấn) trong Quân chủng Hải quân được ghi chép lại.
Chiếc tàu tham gia vào cuộc Chiến tranh Việt Nam trong khoảng thời gian không quân và hải quân Hoa Kỳ tấn công nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Năm 1973, tàu bị loại khỏi biên chế do hư hỏng nặng, không còn khả năng khôi phục.

**Tham khảo**
 Lịch sử ngành Kỹ thuật Hải quân Việt Nam - Tập 1.- Lịch sử Hải quân Nhân dân Việt Nam (1955-2005). Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, 2005.
159
Hellinsia wrangeliensis

Hellinsia wrangeliensis là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Nga, nơi nó được mô tả từ đảo Wrangel

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Hellinsia
Thể loại:Động vật Nga
Thể loại:Bướm đêm châu Á
Hellinsia sulphureodactylus

Hellinsia sulphureodactylus là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Bắc Mỹ. Con trưởng thành có sải cánh dài 25 mm. Đầu màu đất son. Cánh sau hơi trắng, có lốm đốm màu xám tro. Các rìa đồng nhất màu. Con trưởng thành bay vào tháng trong năm. Ấu trùng ăn các loài thực vật Helianthus pumilus.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Hellinsia
Thể loại:Động vật Canada
Thể loại:Động vật Mỹ
Thể loại:Động vật California
Maniola jurtina

Maniola jurtina là một loài bướm ngày được tìm thấy trong khu vực sinh thái Cổ Bắc giới. Phạm vi của nó bao gồm phía nam của châu Âu 62 N, về phía đông Ural thuộc Nga, Tiểu Á, Iraq, Iran, Bắc Phi và quần đảo Canaria. Con ấu trùng ăn cỏ.

**Mô tả**
Loài tương tự là Pyronia tithonus (thích nghỉ ngơi với cánh mở) và Coenonympha pamphilus (nhỏ hơn).
Đây là loài có tính lưỡng hình giới tính ở loài này. Con đực ít nhiều màu sắc, với những đốm mắt nhỏ hơn và giảm nhiều khu vực màu cam trên cánh trước trên. Con đực hoạt động nhiều hơn và di chuyển nhiều nơi hơn còn con cái bay ít hơn và thường có thể không rời các khu vực nơi họ lớn lên.

**Chế độ ăn**
Các loài cây sâu bướm loài bướm này ăn gồm Poa trivialis, Poa pratensis, Festuca spp., Agrostis spp., Dactylis glomerata, Brachypodium sylvaticum, Helictotrichon pubescens. Loài cây chúng ít ăn hơn gồm có Poa, Bromus, Festuca, Milium, Brachypodium, Lolium, Avena, Alopecurus, Anthoxanthum.
Bướm trưởng thành ăn mật hoa các loài cây sau Centaurea , Cirsium, Leontodon, Erica, Rubus, Heracleum, Eupatorium, Origanum, Senecio, Scabiosa, Succisa, Ligustrum, Filipendula....

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Stevens, Martin (2005): The role of eyespots as anti-predator mechanisms, principally demonstrated in the Lepidoptera. Biol. Rev. 80(4): 573–588.10.1017/S1464793105006810 (HTML abstract)
Thể loại:Maniola
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Thể loại:Bướm Iran
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Polygonia interrogationis

Polygonia interrogationis là một loài bướm giáp sinh sống ở Bắc Mỹ. Chúng sống trong các khu vực rừng và công viên thành phố, hay nói chung trong khu vực có cây xanh và không gian tự do. Con bướm trưởng thành có sải cánh dài 4,5-7,6 cm (1,8-3,0 in). Chúng bay là từ tháng năm-tháng chín. Trong tiếng Anh nó được gọi là Dấu hỏi "Dấu màu bạc ở mặt dưới của hindwing được chia thành hai phần, một đường cong và một dấu chấm, tạo ra một nhãn hiệu hình? Cung cấp cho các loài tên phổ biến của nó là bướm dấu hỏi."

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Polygonia
Thể loại:Bướm Canada
Dryadula phaetusa

Dryadula phaetusa là một loài bướm ngày thuộc Họ Bướm giáp. Đây là đại diện duy nhất của chi. Loài này bản địa từ Brasil đến trung México, và trong mùa hè, nó có thể được tìm thấy hiếm khi xa về phía bắc trung Kansas. Sải cánh của nó dài khoảng từ 86 đến 89 mm, và nó có màu cam tươi sáng với các sọc đen dày ở con đực, và một màu da cam đục hơn với sọc đen ở con cái.
Dryadula phaetusa
Chúng ăn chủ yếu là mật hoa của hoa và phân chim, sâu bướm ăn Passiflora tetrastylis. Nó thường được tìm thấy ở các thung lũng và cánh đồng nhiệt đới đất thấp. Loài này không phải là mồi ngon của các loài chim .
Trước khi mùa giao phối, con đực của loài này tụ thành đàn hàng trăm con trên đất ẩm có chứa muối khoáng. Khi chúng không thể tìm thấy đất như thế, chúng sẽ tìm đến các động vật khác nhau để uống dịch mặn từ da và lỗ mũi của chúng.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Dryadula phaetusa- Dryadula phaetusa, Butterflies of North America, from the United States Geological Survey, Northern Prairie Wildlife Research Center.- Minnesota Zoo's Butterfly Garden date=2008-12-05  – features the Dryadula phaetusa butterfly.
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Thể loại:Dryadula
Thể loại:Động vật Brasil
Coenonympha pamphilus

Coenonympha pamphilus là một loài bướm thuộc Họ Bướm giáp, (phân họ Satyrinae). Loài này phổ biến rộng rãi ở Âu Á và tây bắc châu Phi, thích môi trường sống khô hơn các loài thuộc Coenonymphae khác. Các cây chủ của ấu trùng là cỏ, đặc biệt là cừu của cây roi nhỏ và đồng cỏ cỏ Poa trivialis.
Loài này gần giống như loài Maniola jurtina nhưng màu nâu của cánh xuất hiện đáng chú ý nhạt màu trong chuyến bay. 
Ấu trùng có tuổi thọ của chiều dài khác nhau, thậm chí trong cùng một khí hậu, do đó hình ảnh của một thế hệ có thể được nhìn thấy qua một thời gian dài. Bướm thường có 2, thỉnh thoảng ba, con non và cánh từ giữa tháng năm đến đầu tháng Mười (cuối tháng sáu đến giữa tháng Tám ở vùng khí hậu lạnh hơn). Các côn trùng trải qua mùa đông trong giai đoạn ấu trùng của nó.
Loài này cũng giống như loài Lasiommata megera, đã bị suy giảm nghiêm trọng ở hầu khắp miền Nam nước Anh vì lý do không rõ ràng, và phù hợp được chỉ định là một loài ưu tiên BAP Anh quốc (chỉ nghiên cứu) bởi DEFRA trong năm 2007.

**Phân loài**
Loài này có các phân loài
*C. p. lyllus (Esper, 1806)
*C. p. marginata Heyne, 1894
*C. p. fulvolactea Verity (1926)
*C. p. centralasiae Verity (1926)
*C. p. infrarasa Verity (1926)
*C. p. juldusica Verity (1926)
*C. p. ferghana Stauder (1924)
*C. p. nitidissima Verity (1924)
*C. p. asiaemontium Verity (1924)
*C. p. rhoumensis Harrison (1948)
(MHNT) Coenonympha pamphilus - Foret de Bouconne, France - male dorsal.jpg|Coenonympha pamphilus pamphilus ♂ 
(MHNT) Coenonympha pamphilus - Foret de Bouconne, France - male ventral.jpg|Coenonympha pamphilus pamphilus ♂ △
(MHNT) Coenonympha pamphilus marginata - Foret de Bouconne, France - female dorsal.jpg|Coenonympha pamphilus marginata ♀ 
(MHNT) Coenonympha pamphilus marginata - Foret de Bouconne, France - female ventral.jpg|Coenonympha pamphilus marginata ♀ △

**Hình ảnh**
Coenonympha pamphilus-02 (xndr).jpg
Coenonympha pamphilus qtl1.jpg
Coenonympha.pamphilus.couple.jpg
Farthing Downs grassland.JPG
South1906Plate93.jpg

**Chú thích**


**Tham khảo**
 Butterfly Conservation species page date=2012-10-22 - Images of Small Heath- Small Heath, Moths and Butterflies of Europe and North Africa
Thể loại:Coenonympha
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Apaturinae

Apaturinae là một phân họ trong Họ Bướm giáp. Phân họ này có 20 chi.

**Các chi**
Apatura
Apaturina
Apaturopsis
Asterocampa
Chitoria
Dilipa
Doxocopa
Euapatura
Eulaceura
Euripus
Helcyra
Herona
Hestina
Hestinalis
Mimathyma
Rohana
Sasakia
Sephisa
Thaleropis
Timelaea

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Checklist Nearctic Nymphalidae date=2011-01-14  List of North American species with images.- Pteron Images.In Japanese but binomial names.
Thể loại:Apaturinae
Thể loại:Họ Bướm giáp
Nymphalinae

Nymphalinae là một phân họ trong Họ Bướm giáp. Phân họ này có 6 tông.

**Các tông**
Có 6 tông thường được công nhận thuộc Nymphalinae được liệt kê ở chuỗi phát sinh loài giả định.- Coeini (6-7 chi)- Nymphalini – (khoảng 15 chi, 2 hóa thạch)- Kallimini (khoảng 5 chi)- Victorinini (4 chi, trước đây trong Kallimini)- Junoniini (khoảng 5 chi)- Melitaeini – fritillaries (khoảng 25 chi)
Các chi incertae sedis:- Rhinopalpa – The Wizard- Kallimoides Shirôzu & Nakanishi, 1984- Vanessula Dewitz, 1887
Crenidomimas đôi khi được đặt ở đây, nhưng có thể thực sự thuộc về Limenitidinae chi Euryphura.
Hóa thạch Late Eocene chi Lithodryas có thể thuộc về nơi này, nhưng nó thường được giao cho các Lycaenidae.

**Hình ảnh**
 Savela, Markku (2010): Markku Savela's Lepidoptera và some other life forms –  Nymphalinae. Version of 2010-JUN-30. Truy cập 2011-FEB-08.
Thể loại:Nymphalinae
Biblidinae

Tập tin:Biblis hyperia MHNT dos.jpg|nhỏ|phải|Red Rim (Biblis hyperia: Biblidini)
Tập tin:Joker (Byblia ilithyia) W IMG 4305.jpg|nhỏ|phải|Byblia ilithyia
Tập tin:PanaceaprocillaUns.jpg|nhỏ|phải|Panacea procilla mẫu thuộc (Ageroniini)
Tập tin:Dynamine athemon athemon MHNT ventre.jpg|nhỏ|Dynamine athemon (Eubagini)
Tập tin:Diaethria clymena.jpg|nhỏ|Diaethria clymena, một trong 88 loài trước đây nằm trong "Catagramma" (nay là Callicorini)
Biblidinae là một phân họ trong Họ Bướm giáp. Phân họ này đôi khi được sáp nhập vào Limenitidinae, nhưng nay người ta đã công nhận là khác dòng.Phân họ này có 38 chi với khoảng 340 loài.

**Các chi**

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài ==
Calinaginae

Calinaginae là một phân họ trong Họ Bướm giáp. Phân họ này có 1 chi Calinaga phân bố ở châu Á.

**Loài**
Calinaga lhatso Oberthür, 1893
*Calinaga buddha Moore, 1857 - The Freak
*Calinaga cercyon de Nicéville
*Calinaga davidis Oberthür
*Calinaga gautama Moore, 1896 - The Sikkim Freak
*Calinaga aborica Tytler, 1915 - The Abor Freak
*Calinaga sudassana Melville, 1893
*Calinaga funeralis Monastyrskii & Devyatkin, 2000

**Tham khảo**
Igarashi, S. & H. Fukuda. 2000. The life histories of Asian butterflies vol. 2. Tokai University Press, Tokyo.- Markku Savela's webpage

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Calinaginae
Thể loại:Họ Bướm giáp
Thể loại:Bướm tại Ấn Độ
Thể loại:Động vật Pakistan
Bướm phượng đuôi kiếm răng tù

Bướm phượng đuôi kiếm răng tù (danh pháp hai phần: Teinopalpus imperialis) là một loài bướm phượng quý hiếm được tìm thấy từ Nepal và Bắc Ấn Độ, đông bắc Việt Nam. Màu sắc xanh ở cánh là do cấu trúc lượng tử ảnh sáng của các vảy và là đối tượng của nhiều cuộc nghiên cứu.
Loài bướm phượng đuôi kiếm răng tù có phạm vi phân bố hẹp, ở tây nam Trung Quốc,Nêpan, Đông Bắc Ấn Độ (Sikkim, Assam), Mianma, Bắc Thái Lan, Lào. Ở Việt Nam loài này phân bố rải rác từ miền Bắc: Lào Cai (Vườn quốc gia Hoàng Liên), Cao Bằng (Khu bảo tồn Pioac), Vĩnh Phúc (Vườn quốc gia Tam Đảo), vào tới Kontum (Khu bảo tồn Ngọc Linh).

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Sinh vật rừng Việt Nam
I
Thể loại:Bướm tại Ấn Độ
Thể loại:Bướm Việt Nam
Apatura

Tập tin:Apatura eat frog 2010 G2.jpg|thumb|left|Apatura iris và Apatura ilia ăn chất ẩm trên xác chết chủa Rana temporaria, Ukraina
Apatura là một chi thuộc phân họ Apaturinae trong Họ Bướm giáp thường được gọi là "hoàng đế". Chi này có loài.

**Các loài**
Các loài xếp theo bảng chữ cái- Apatura ilia (Denis and Schiffermüller, 1775)- Apatura iris (Linnaeus, 1758)- Apatura laverna Leech, 1893- Apatura metis Freyer, 1829
Đã chuyển đến chi Chitoria:- Apatura fasciola (Leech, 1890) nay ở trong Chitoria fasciola- Apatura sordida (Moore, 1865) nay ở trong Chitoria sordida- Apatura ulupi (Doherty, 1889) – nay ở trong Chitoria ulupi- Apatura vietnamica Nguyen, 1979 nay ở trong Chitoria vietnamica
Đã chuyển đến chi Mimathyma:- Apatura ambica (Kollar, 1844) nay ở trong Mimathyma ambica- Apatura chevana Moore 1865 – nay ở trong Mimathyma chevana- Apatura nycteis Ménétriès, 1859 nay ở trong Mimathyma nycteis- Apatura schrenckii Ménétriès, 1858 nay ở trong Mimathyma schrenckii

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Apatura
Tháng 4 năm 2012

Tháng 4 năm 2012 bắt đầu vào Chủ Nhật và kết thúc sau 30 ngày vào thứ Hai.

**Chủ đề:Thời sự**

**Tham khảo**
Thể loại:Tháng tư
*2012-4
Chitoria ulupi

Chitoria ulupi là một loài bướm giáp sinh sống ở châu Á nhiệt đới.

**Phân loài**
Loài này có 6 phân loài:
*Chitoria ulupi ulupi (Assam, Manipur, Burma)
*Chitoria ulupi dubernardi (Oberthür) (Tây Trung Hoa: Vân Nam)
*Chitoria ulupi arakii (Naritomi) (Đài Loan)
*Chitoria ulupi kalaurica Tytler, 1926 (Myanma)
*Chitoria ulupi fulva Leech, 1891 (Triều Tiên, đông Trung Hoa, Tứ Xuyên)
*Chitoria ulupi tong Yoshino, 1997 (Guanxi)

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Chitoria
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1889
Chitoria

Chitoria là một chi thuộc phân họ Apaturinae trong Họ Bướm giáp. Chi này có loài sinh sống ở Đông Nam Á.

**Các loài**
Xếp theo bảng chữ cái.- Chitoria chrysolora (Fruhstorfer, 1908)- Chitoria cooperi (Tytler, 1926)- Chitoria fasciola (Leech, 1890)- Chitoria sordida (Moore, 1866)- Chitoria subcaerulea (Leech, 1891)- Chitoria ulupi (Doherty, 1889)- Chitoria vietnamica Nguyen, 1979

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Chitoria
Chitoria sordida

Chitoria sordida là một loài bướm giáp thuộc chi Chitoria trong phân họ Apaturinae, Họ Bướm giáp. Sải cánh dài 68–80 mm. Loài này phân bố đông bắc Ấn Độ và Đông Nam Á.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1865
S
Thể loại:Bướm tại Ấn Độ
S
Thaleropis

Thaleropis là một chi thuộc phân họ Apaturinae trong Họ Bướm giáp. Chi này có 5 loài.

**Các loài**
Thaleropis ammonia Herrich-Schäffer 1851- Thaleropis ionia Fischer von Waldheim & Eversmann 1851- Thaleropis jonina Kind 1856- Thaleropis kilusa Smith 1891- Thaleropis trigona Holland 1892

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Thaleropis at funit.fi
Thể loại:Thaleropis
Thể loại:Apaturinae
Thể loại:Bướm ngày châu Á
Apatura iris

Apatura iris hay bướm hoàng đế tím là một loài bướm giáp thuộc chi Apatura, phân họ Apaturinae trong Họ Bướm giáp. Loài này có 9 phân loài. Loài này được tìm thấy trong rừng khắp Trung Âu và miền nam nước Anh. Con trưởng thành có đôi cánh màu nâu sẫm với đường trắng và một vòng xuyến nhỏ màu cam trên các cánh sau. Con đực có màu ánh xanh tím mà con cái thiếu. Con sâu bướm có màu xanh với những mảng màu trắng và màu vàng và có hai cái sừng.
Chúng chủ yếu sinh sống trong tán cây, chỉ bay xuống lúc đẻ trứng. Con đực cũng dành nhiều thời gian của chúng trong các ngọn cây, bảo vệ lãnh thổ của chúng khỏi bị đối thủ xâm chiếm, mặc dù đôi khi chúng bay xuống để uống nước hay ăn. Không giống như hầu hết các loài bướm, loài này không ăn mật hoa mà ăn dịch ngọt tiết ra bởi rầy mềm và nước tiểu, phân và xác động vật.

**Các loài**

**Hình ảnh**
Apatura iris Weinsberg 20080618 2.jpg
Apatura iris - Gro%C3%9Fer Schillerfalter.jpg
Apatura eat frog 2010 G3.jpg
Apatura iris Weinsberg 20080618 3.jpg
Großer Schillerfalter - Jungraupe 01 (HS).JPG
Apatura iris MHNT CUT 2013 3 18 Compiegne.jpg

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Thể loại:Apatura
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Apatura ilia

Apatura ilia là một loài bướm giáp thuộc chi trong phân họ Apaturinae trong Họ Bướm giáp. Loài này là loài bản địa phần lớn châu Âu và châu Á. Loài này giống với Apatura iris. Sải cánh dài 55–60 mm. Chúng bay từ tháng 6 đến tháng 7 tùy theo địa điểm.

**Hình ảnh**
Apatura ilia MHNT CUT 2013 3 18 Compiegne Dos.jpg|♂ Apatura ilia ilia
Apatura ilia MHNT CUT 2013 3 18 Compiegne Ventre.jpg| ♂ △ Apatura ilia ilia
Apatura_ilia_1.jpg
Apatura_ilia_3.jpg
Kleiner_Schillerfalter_-_Jungraupe_02_%28HS%29.JPG|Caterpillar

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Apartura ilia at Native Butterflies of Europe- Apartura ilia date = ngày 8 tháng 4 năm 2018 at ButterflyCorner.net
Thể loại:Apatura
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1775
Đinh Phụng

Đinh Phụng (chữ Hán: 丁奉; bính âm: Ding Feng; ???- 271) tự Thừa Uyên (承淵), Ông là một tướng lĩnh của Đông Ngô trong thời Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc. Ông được biết đến là người dũng cảm và tháo vát, trưởng thành từ vị trí của một tiểu tốt dần thăng chức lên Tả thượng thư Bộ Binh. Em trai của ông, Đinh Phong (丁封), cũng phục vụ cho Đông Ngô.

**Tiểu sử**
Đinh Phụng quê ở An Huy ông bắt đầu sự nghiệp của mình bằng cách phục vụ cho quân Ngô và làm một đội trưởng dưới quyền Cam Ninh, trong các trận chiến, ông luôn xung phong đi đầu và hăng hái chiến đấu, lập nhiều chiến công vang dội. Sau này Đinh Phụng là một trong những tướng võ thời Tam Quốc. Ông theo phò Ngô từ thời Tôn Sách, hay cầm quân chung với viên tướng Từ Thịnh. Sau khi Tôn Sách chết ông theo phò Tôn Quyền và tiếp đến là Tôn Hưu và Tôn Hạo.
Năm 258, quyền thần Tôn Lâm phế truất Ngô chủ Tôn Lượng rồi lập Tôn Hưu lên ngôi. Tôn Hưu thấy Tôn Lâm chuyên quyền, độc đoán nên rất lo sợ, bí mật bàn với Trương Bố kế sách diệt trừ Lâm. Trương Bố tiến cử Đinh Phụng, ông nói "Lão tướng Đinh Phụng là người lão luyện chính sự, lắm mưu nhiều kế, quyết đoán mà cẩn trọng, nên nhờ cậy ông ấy". Tôn Hưu liền mật gọi Đinh Phụng hỏi kế sách. Đinh Phụng nói rằng "Tướng quốc(Tôn Lâm) và anh em hắn có nhiều vây cánh. Triều thần nhiều người về phe của hắn. Chúng ta nên tránh đối đầu trực tiếp. Thần kiến nghị mai phục binh mã vào Tết Lạp Bát". Tôn Hưu theo kế sách đã định, tổ chức tiệc vào Tiết Lạp Bát và mời Tôn Lâm tới dự. Khi Tôn Lâm vừa bước vào sảnh, Đinh Phụng và Trương Bố hét quân mai phục đổ ra chém chết Tôn Lâm. Nhờ công trạng này, Đinh Phụng được phong làm Đại Đô Đốc nắm giữ binh quyền.
Năm 263, tướng của Tư mã Chiêu là Đặng Ngải sang đánh lấy Thục, con Gia Cát Lượng là Gia Cát Chiêm viết thư cầu cứu Đông Ngô, lão tướng Đinh Phụng vẫn còn cầm quân sang cứu Thục nhưng không thành công. Ngô Chúa sau này là Tôn Hạo ngông cuồng nên bị Tấn Công Tư Mã Viêm sai Đỗ Dự đánh lấy Đông Ngô lúc đó Đinh Phụng đã mất nên rường cột không còn, góp phần làm Đông Ngô nhanh chóng sụp đổ.

**Trong Tam Quốc diễn nghĩa**
Trong Tam Quốc diễn nghĩa, Đinh Phụng được nhắc đến khi là tướng cùng với Từ Thịnh đem quân rượt đuổi đoàn xe của Lưu Bị và Tôn phu nhân khi hai người định chạy về Kinh Châu. Lúc này Tôn phu nhân dừng xe và quát mắng Đinh Phụng và Từ Thịnh, cả hai người đều kinh sợ và rút lui.
Trong trận Lữ Mông đuổi theo và giết chết Quan Vũ, Đinh Phụng cùng với Từ Thịnh là một trong các tướng cùng nhau rượt đuổi Quan Vũ và góp phần làm Quan Vũ tử trận. Quân của Đinh Phụng phục từ trong hang núi xông ra với khí thế dậy đất, chiêng trống rầm trời, vây khốn Quan Công mà đánh.

**Xem thêm**
 Danh sách nhân vật thời Tam Quốc- Danh sách nhân vật hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa- Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam Quốc diễn nghĩa

**Tham khảo**

Thể loại:Nhân vật quân sự Đông Ngô
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 271
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Nhân vật chính trị Đông Ngô
Thể loại:Người họ Đinh tại Trung Quốc
Rắn cạp nong đầu đỏ

Rắn cạp nong đầu đỏ (danh pháp hai phần: Bungarus flaviceps) là một loài cạp nong thuộc họ Rắn hổ. Loài này được mô tả năm 1843 bởi Reinhardt. Loài này phân bố ở nam Thái Lan, nam Myanmar, Campuchia, Việt Nam, Malaysia (bán đảo Mã Lai, đảo Tioman), Indonesia (Bangka, Sumatra, Java, Billiton, Borneo). Loài này có thể dài đến 2,1 mét. Chúng sinh sống ở rừng mưa thấp.

**Các phân loài**
Có hai phân loài:
*Bungarus flaviceps flaviceps Reinhardt, 1843
*Bungarus flaviceps baluensis Loveridge, 1938

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
F
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1843
Thể loại:Động vật bò sát Campuchia
Thể loại:Động vật bò sát Indonesia
Thể loại:Động vật bò sát Malaysia
Thể loại:Động vật bò sát Myanmar
Thể loại:Động vật bò sát Thái Lan
Thể loại:Động vật bò sát Việt Nam
Rắn cạp nia nam

Rắn cạp nia Mã Lai hay cạp nia miền nam, rắn hổ khoang, rắn vòng bạc (danh pháp hai phần: Bungarus candidus) là một loài rắn cạp nia thuộc họ Rắn hổ. Loài này được mô tả năm 1758 bởi Linnaeus. Loài này phân bố ở Campuchia, Indonesia (Java, Sumatra, Bali, Sulawesi), Malaysia (Malaya), Singapore, Thái Lan, Việt Nam.

**Nọc độc**
Ở chuột,  IV của loài này là 0,1 mg/kg. Nọc rắn cạp nia nam gây tử vong tới 50% ngay cả khi điều trị bằng huyết thanh chống nọc độc; còn khi không điều trị bằng huyết thanh thì tỷ lệ tử vong là 70% đối với người

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
C
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
C
Thể loại:Động vật bò sát Campuchia
Thể loại:Động vật bò sát Indonesia
Thể loại:Động vật bò sát Lào
Thể loại:Động vật bò sát Malaysia
Thể loại:Động vật bò sát Thái Lan
Thể loại:Động vật bò sát Việt Nam
Nữ thần biển

Tranh vẽ về những nữ thần biển trong hang động trước cơn bão biển
Nữ thần biển hay Nereid (chữ Hy Lạp: νεράϊδα, neráïda) là những thần nữ sống ở vùng biển trong thần thoại Hy Lạp cổ đại, những thần nữ này có nhiều điểm tương đồng với nàng tiên cá. Những nữ thần biển này gồm năm mươi con gái của Nereus và Doris chị em Nerites. Họ thường đi theo Vua thủy tề Poseidon và có thể thân thiện và hữu ích cho các thủy thủ để giúp họ đối đầu với những cơn bão nguy hiểm.
Nereids đặc biệt liên quan đến biển Aegean, nơi họ cư ngụ cùng với cha của mình nằm sâu trong một hang động bạc. Đáng chú ý nhất trong số đó là Thetis vợ của Peleus và là mẹ của Achilles, người tiếp theo là Amphitrite, vợ của Poseidon và Galatea tình yêu của Polyphemus Cyclops. Trong Trường ca Iliad XVIII, có mô tả khi Thetis khóc trong sự cảm thông cho nỗi đau của Achilles cho Patroclus bị giết thì các nữ thần biển tụ tập lại để chia sẻ nỗi đau với bà.

**Danh sách một số nữ thần**
Andromeda bị xích vào vách đá để hiến tế cho quái vật biển để chuộc lỗi cho sự cho khoe khoang của mẹ nàng. Hoàng hậu Cassiopeia tự hào nàng đẹp hơn nhiều lần chị em Nữ thần biển hay Nereid
# Actaea
# Agave
# Amathia
# Amphinome
# Amphithoe
# Amphitrite
# Apseudes
# Arethusa
# Asia
# Autonoe
# Beroe
# Callianassa
# Callianira
# Calypso
# Ceto
# Clio
# Clymene
# Cranto
# Creneis
# Cydippe
# Cymo
# Cymatolege
# Cymodoce
# Cymothoe
# Deiopea
# Dero
# Dexamene
# Dione
# Doris
# Doto
# Drymo
# Dynamene
# Eione
# Ephyra
# Erato
# Eucrante
# Eudore
# Eulimene
# Eumolpe
# Eunice
# Eupompe
# Eurydice
# Evagore
# Evarne
# Galene
# Galatea
# Glauce
# Glauconome
# Halie
# Halimede
# Hipponoe
# Hippothoe
# Iaera
# Ianassa
# Ianeira
# Ione
# Iphianassa
# Laomedeia
# Leiagore
# Leucothoe
# Ligea
# Limnoria
# Lycorias
# Lysianassa
# Maera
# Melite
# Menippe
# Nausithoe
# Neaera
# Nemertes
# Neomeris
# Nesaea
# Neso
# Opis
# Orithyia
# Panopea (Panope)
# Pasithea
# Pherusa
# Phyllodoce
# Plexaure
# Ploto
# Polynome
# Pontomedusa
# Pontoporeia
# Poulunoe
# Pronoe
# Proto
# Protomedeia
# Psamathe
# Sao
# Speio
# Thaleia
# Themisto
# Thetis
# Thoe
# Xantho

**Liên kết ngoài**
  Nereids in classical literature and art-  Nereid and Triton Mosaic from Ephesus Terrace Home -2 date=2008-01-02 -  3D stereoview of Nereid and Triton relief from Apollon Temple in Didim date=2007-10-14 
Thể loại:Thần thoại Hy Lạp
Thể loại:Nữ thần biển cả Hy Lạp
Nữ thần cây

Họa phẩm nữ thần cây đang hiện ra ngăn gã tiều phu đốn ngã thân cây
Nữ thần cây hay Hamadryad (tiếng Hy Lạp: Ἁμαδρυάδες, Hamadryádes) là một thần nữ trong thần thoại Hy Lạp chuyên sống trên cây. Đây là một loại hình cụ thể của những câu chuyện thần thoại và là một loại đặc biệt của nữ thần. Theo thần thoại Hy Lạp thì những Hamadryad được sinh ra từ một cái cây. Một số người tin rằng hamadryad là những cái cây thực thụ. Deipnosophistae của Athenaeus liệt kê tám Hamadryad con gái của Oxylus và Hamadryas gồm:- Karya- Balanos- Kraneia- Morea- Aigeiros- Ptelea- Ampelos- Syke

**Tham khảo**
 The Deipnosophists, or, Banquet of the Learned of Athenaeus presented online by the  University of Wisconsin Digital Collections Center- Theoi Project - Hamadryades
Thể loại:Thần thoại Hy Lạp
Thể loại:Thực vật trong văn hóa
Nữ thần núi Nysa

Họa phẩm về hai nữ thần núi Hy Lạp ở núi Nysa
Nữ thần núi Nysa hay Nysiads là một vị thần nữ trong thần thoại Hy Lạp cổ đại và thuộc dạng những nữ thần núi, những nữ thần này ngự tại núi Nysa và đóng vai trò là những người chăm sóc và dạy dỗ những trẻ sơ sinh của Dionysus. Những vị thần cũng đề cập đến là Callichore và Calyce (sau này khi mà hai vệ tinh của Sao Mộc là Kallichore và Kalyke, được đặt tên). Trong những giai thoại về thời thơ ấu của Dionysus, các vị thần núi xuất hiện được xác định là Hyades và là gia sư của Dionysus.

**Các nữ thần núi**
Một số vị thần núi này có tên gọi là:- Ambrosia- Arsinoe- Bromia hay Bromis- Cisseis- Coronis- Erato- Eriphia- Nysa- Pedile- Polymno hay Polyhymno

**Tham khảo**
 Homeric Hymn 26 to Dionysus 2 ff- Diodorus Siculus, Library of History 4. 2. 3- Theoi Project - Nysiades
Thể loại:Thần thoại Hy Lạp
Thể loại:Thần thoại về Dionysus
Nysa
Thể loại:Nữ thần Hy Lạp
Thể loại:Oceanid
Dipsacus pilosus

Dipsacus pilosus là một loài thực vật có hoa trong họ Dipsacaceae.

**Chú thích**

**Tham khảo**
P
Thể loại:Thực vật Vương quốc Liên hiệp Anh
Thể loại:Thực vật châu Âu
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Khởi nhung thảo

Dipsacus fullonum 
Khởi nhung thảo (danh pháp hai phần: Dipsacus fullonum) là một loài thực vật trong họ Tục đoạn, có tài liệu ghi thuộc họ Kim ngân. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753. Đây là loài bản địa Eurasia và Bắc Mỹ nhưng cũng biết đến ở châu Mỹ, nam châu Phi, Úc và New Zealand là loài du nhập.

**Hình ảnh**
Hình:Teasel Ottawa.jpg|nhỏ|trái|Hoa, ở Ottawa, Ontario

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Dipsacus fullonum- Dipsacus fullonum- access-date =ngày 18 tháng 9 năm 2013 - 10.1371/journal.pone.0017935
F
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Thể loại:Thực vật Liban
Thể loại:Thực vật xâm hại
Dipsacus laciniatus

Dipsacus laciniatus là một loài thực vật có hoa Họ Tục đoạn. Nó có nguồn gốc châu Âu và châu Á. Nó hiện diện ở Bắc Mỹ như là một cỏ dại xâm lấn. Loài này là loại cây thân thảo lâu năm có thể phát triển lên chiều cao đến 2 đến 3 mét. Thân phân nhánh thẳng là rỗng và có gai. 
Loài bét Leipothrix dipsacivagus đang được xem xét để chọn làm tác nhân sinh học khả dĩ chống lại loài cỏ này.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
  USDA Plants Profile
L
Thể loại:Thực vật Liban
Thể loại:Thực vật xâm hại
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Charaxinae

Charaxinae là một phân họ trong Họ Bướm giáp. Phân học này bao gồm khoảng 400 loài, chủ yếu sống ở các vùng nhiệt đới, mặc dù một số loài mở rộng thành các vùng ôn đới ở Bắc Mỹ, châu Âu, Trung Quốc và miền nam Úc. Có sự thay đổi đáng kể giữa các loài. Ví dụ, một số là kích thước trung bình và màu da cam sáng ở trên, nhưng lốm đốm màu xám hoặc nâu ở dưới. 

**Các loài**

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Charaxinae
Heliconiinae

Heliconiinae là một phân họ trong Họ Bướm giáp. Phân họ này có các tông và chi như sau.

**Các tông và chi**
Tập tin:Caterpillar-Both-02 crop.JPG|nhỏ|phải|Các con sâu bướm Heliconiini: Julia Heliconian (Dryas iulia) (trái) và Zebra Longwing (Heliconius charithonia) (phải).
Acraeini (Boisduval, 1833)- Bematistes (Hemming, 1935)- Acraea (cận ngành)- Miyana (Fruhstorfer, 1914) (đặt vào đây không chắc chắn)- Actinote (Hübner, 1819) (gồm cả Abananote và Altinote)
Heliconiini (Swainson, 1822)- Agraulis (Boisduval & Le Conte, 1835)
**Agraulis vanillae – Gulf Fritillary- Cethosia (Fabricius, 1807)
** Cethosia biblis
** Cethosia cyane – Leopard Lacewing
** Cethosia nietneri – Tamil Lacewing- Dione (Hübner, 1819)- Dryadula – Banded Orange- Dryas – Julia Heliconian- Eueides (Hübner, 1816)
** Eueides isabella – Isabella's Heliconian- Heliconius – Brush-foot butterflies- Laparus - Doris Longwing- Neruda Turner 1976- Philaethria (Billberg, 1820)- Podotricha (Michener, 1942)- Speyeria (Scudder, 1872) – Greater fritillaries
Tập tin:Butterfly vindula arsinoe.jpg|nhỏ|phải|cruiser butterfly Vindula arsinoe thuộc tông Vagrantini.
Tập tin:RN009 Cethosia cyane.jpg|nhỏ|phải|Leopard Lacewing (Cethosia cyane) thuộc về chi nan giải Cethosia.
Vagrantini (Pinratana & Eliot, 1996)- Lachnoptera (Doubleday, 1847)- Phalanta (Horsfield, 1829)
** Bướm báo nhỏ, Phalanta alcippe- Smerina (Hewitson, 1874)- Vindula (Hemming, 1934)
** Vindula arsinoe
** Vindula erota- Cirrochroa (Doubleday, 1847)
** Cirrochroa aoris
** Cirrochroa thais- Algiachroa (Parsons, 1989)- Algia (Herrich-Schäffer, 1864)- Terinos (Boisduval, 1836)- Cupha (Billberg, 1820)- Vagrans (Hemming, 1934)
** Vagrans egista - bướm đuôi
Argynnini (khoảng 7 chi)
Incertae sedis- Pardopsis (Trimen, 1887) (có lẽ thuộc Argynnini)

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo==
Đào Công Giản

Đào Công Giản là một tướng lĩnh cao cấp của phong trào Tây Sơn

**Hành trạng**
Đào Công Giản là Đại Đô đốc dưới quyền tiết chế của Thiếu phó Trần Quang Diệu. Đào Công Giản tham gia trận đánh vây thành Bình Định đang do Võ Tánh tử thủ, sau đó ông được điều vào Phú Yên để ngăn chặn cánh quân của Nguyễn Văn Thành, Nguyễn Đức Xuyên đang kéo ra giải vây.
Đại Nam Thực Lục của triều Nguyễn viết: (Tướng giặc) Trần Quang Diệu nghe tin đại binh đến Diên Khánh, sai người đảng là bọn Đại đô đốc Đào Công Giản và Đô đốc Tuấn (không rõ họ) đem quân Hổ hầu vào Phú Yên, họp với Phạm Văn Điềm đóng giữ các bảo Hội An và La Thai. (trang 422-Tập 1)
Mặc dù chống lại kịch liệt, nhưng do quân thế yếu hơn, Đại đô đốc Đào Công Giản bị bắt, ông nhịn ăn mà chết.
Đại Nam Thực Lục của triều Nguyễn viết: Quân Nguyễn Văn Thành đến Xuân Đài, phân phái các tướng, sai Đô thống chế Lê Chất, Phó tướng Nguyễn Đình Đắc và Trương Tiến Bảo, ba đạo đều tiến, cùng quân giặc đánh nhau ở Xích Thổ và Thanh Kỳ (đều tên đất), thắng to. Quân ta lấy được bảo Hội An. Đô đốc giặc là Tuấn và Phạm Văn Điềm chạy ra gò ái Thạch, dựa thế núi để giữ. Bộ binh của bọn Nguyễn Đức Xuyên vừa tới. Thành lại thân đốc các quân tiến đánh. Tiền đạo Lê Chất vị trúng đạn, càng hăng máu đánh khỏe. Đức Xuyên giục quân và voi tiếp ứng, các quân thừa thế đánh theo. Quân giặc thua to, lùi về đồn La Thai. Thành bèn để quản dinh Tiên phong Nguyễn Văn Tánh ở lại đóng đồn ở Chi Phụ, rồi chia quân làm hai đạo, theo đường tắt vượt đèo mà tiến, đánh úp sau lưng giặc. Quân giặc sợ hãi cả vỡ. Đại đô đốc giặc là Đào Công Giản bỏ đồn chạy. Tánh đón đánh bắt sống được. Còn Tuấn và Điềm thì chạy thoát. Quân ta bắt sống đảng giặc và thu được cờ trống súng ống khí giới không xiết kể. Tin thắng trận báo lên. Thưởng cho tướng sĩ 3.000 quan tiền. Tù giặc là Đào Công Giản thì giam ở trong quân mà không giết. Rồi Giản bị bệnh chết, sai đem xác gửi cho giặc. (trang 423-Tập 1)

**Nhận xét**
Chúng ta có rất ít tư liệu về Đại Đô đốc Đào Công Giản. Nhưng có thể nói ông là một trong số những tướng lĩnh tận lực trung thành với nhà Tây Sơn.

**Ghi chú**
Đô đốc Tuấn: tức Đại Đô đốc Trần Danh Tuấn
Phạm Văn Điềm: tức Tham đốc Phạm Văn Điềm

**Nguồn tham khảo**
1. Đại Nam Thực Lục - Tập 1 - Quốc sử quán triều Nguyễn
2. Đại Nam chính biên liệt truyện - Tập 2 - Quốc sử quán triều Nguyễn
3. Tây Sơn thuật lược - Tạ Quang Phát

**Tham khảo**
Thể loại:Võ tướng nhà Tây Sơn
HQ-505

HQ-505 là một tàu hải quân từng phục vụ trong Hải quân Hoa Kỳ, Hải quân Việt Nam Cộng hòa và cuối cùng là Hải quân Nhân dân Việt Nam.
HQ-505 là tàu đổ bộ lớp LST-491 được đóng cho Hải quân Hoa Kỳ để tham gia chiến đấu trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Nó được đặt lườn vào ngày 7 tháng 10 năm 1943, hạ thủy ngày 23 tháng 11 năm 1943 và đưa vào biên chế vào ngày 20 tháng 1 năm 1944. Hải quân Hoa Kỳ sử dụng tàu này trong mặt trận châu Âu và đổ bộ lên Normandie. Sau chiến tranh, nó có tên là USS Bulloch County với số hiệu là LST-509. LST-509 được tặng một huân chương quân công.
Ngày 8 tháng 4 năm 1970, tàu được loại biên và đem cho Hải quân Việt Nam Cộng hòa thuê. Trong lực lượng này, nó được gọi là dương vận hạm (tàu vận chuyển trên biển) và được đặt tên mới là Quy Nhơn với số hiệu là HQ-504. Những năm 1973-1975, Quy Nhơn HQ-504 đã tham gia vận chuyển vật liệu, thiết bị và nhân lực để xây dựng các chốt trên đảo và giữ quần đảo Trường Sa.
Sau ngày Việt Nam thống nhất, nó trở thành tàu của Hải quân Nhân dân Việt Nam với số hiệu HQ-505 và tiếp tục được sử dụng để phục vụ việc xây dựng và bảo vệ Trường Sa. Trong Chiến dịch CQ-88, HQ-505 được giao nhiệm vụ từ đảo Trường Sa ra đóng giữ đá Cô Lin (trước lúc đó, đá này không có người). Thuyền trưởng HQ-505 Vũ Huy Lê lệnh cho tàu thả neo ở sát đá và cử chiến sĩ lên đá cắm quốc kỳ Việt Nam. Sau đó, khi phát hiện thấy tàu HQ-604 bị hai tàu khu trục Trung Quốc bắn chìm ở bãi đá Gạc Ma, ông đã ra lệnh nhổ neo cho tàu ủi bãi. Phát hiện tàu 505 đang lên bãi, 2 tàu của Trung Quốc quay sang tiến công tàu HQ-505. Khi tàu HQ-505 trườn lên được hai phần ba thân tàu lên đá thì bốc cháy và thiệt hại nặng. Các chiến sĩ tàu HQ-505 vừa chữa cháy cứu tàu, vừa bảo vệ cờ tổ quốc, vừa di chuyển sang Đá Gạc Ma cứu đồng đội. Sau đó Hải quân Nhân dân Việt Nam đã cố gắng cứu tàu đưa tàu HQ-505 về quân cảng Cam Ranh để sửa chữa, nhưng không thành. Tàu bị chìm ở ngay gần đá. Tàu và toàn thủy thủ đoàn của nó được tăng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

**Tham khảo**
 access-date=ngày 6 tháng 4 năm 2007
Thể loại:Tàu đổ bộ lớp LST-491
Thể loại:Tàu đổ bộ của Hoa Kỳ trong Chiến tranh thế giới thứ hai
Thể loại:Tàu đổ bộ của Hoa Kỳ trong Chiến tranh Lạnh
Thể loại:Tàu Hải quân Việt Nam Cộng hòa
505
Thể loại:Tàu thủy năm 1943
Thể loại:Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Hemera

Hemera (tiếng Hy Lạp: Ἡμέρα, "ngày", phát âm là hɛ ː Mera) là một vị thần trong thần thoại Hy Lạp, vị thần này là hiện thân của ban ngày và một trong những vị thần nguyên thủy của Hy Lạp. Cô là nữ thần của ban ngày và đối lập với Nyx. Hemera là con gái của thần Erebus với nữ thần Nyx (nữ thần của đêm), em gái của ông này và là anh em với Aether (thần bầu trời) và Moirai (Số phận). Có thuyết cho rằng cô là mẹ của thần Uranus (cha trời). Uranus được coi là tổ tông của hầu hết các vị thần Hy Lạp.

**Tham khảo**
Thể loại:Thần thoại Hy Lạp