Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Thung Nai

Thung Nai là một xã miền núi thuộc huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình, Việt Nam.
Xã Thung Nai có diện tích 36,38 km², dân số năm 1999 là 1617 người, mật độ dân số đạt 45 người/km².
Cái tên Thung Nai bắt nguồn từ việc trước đây, khu vực này là một thung lũng rộng lớn có rất nhiều hươu, nai sinh sống, cũng từ đó người dân địa phương gọi đây là Thung Nai. 

**Vị trí địa lý**
Xã Thung Nai giáp với các xã Bình Thanh, Bắc Phong của huyện Cao Phong, xã Ngòi Hoa và Trung Hòa của huyện Tân Lạc, xã Vầy Nưa của huyện Đà Bắc, dân cư chủ yếu là người Mường. Đây là một địa danh du lịch cách thành phố Hòa Bình 25 km và cách Hà Nội hơn 100 km.

**Du lịch**
Với vẻ đẹp kỳ thú, Thung Nai được nhiều du khách trong và ngoài nước yêu mến gọi là "Vịnh Hạ Long trên núi". Nhờ hệ thống núi đá vôi rất đặc trưng của Hòa Bình, khi ngập nước, Thung Nai chẳng khác nào một Hạ Long thu nhỏ.
Ở Thung Nai có rất nhiều địa danh để tham quan, khám phá như bản Mu, lòng hồ thủy điện Hòa Bình, đền Bà Chúa Thác Bờ, chợ nổi, hang Trạch, động Thác Bờ... Cảnh quan tại Thung Nai đẹp và hoang sơ với những đảo đá trên hồ hay những khu rừng rậm rạp. Ngoài tìm hiểu các nét văn hóa đặc sắc của người dân địa phương, du khách còn có dịp thưởng thức những món ăn ngon như cá thiểu hồ sông Đà hun khói, lợn Mường,...

**Động Thác Bờ**
Lối vào bên trong động Thác Bờ
Động Thác Bờ thuộc xóm Bưng, xã Ngòi Hoa, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình. Động sâu hơn 100m, lòng động gập ghềnh, nhấp nhô chỗ rộng, chỗ hẹp, nơi rộng nhất tới 20m. Động được chia làm 3 cung phòng lớn. Qua tìm hiểu và nghiên cứu thực tế, về mặt địa chất, địa mạo động Thác Bờ thuộc loại hình hang động karst có giá trị về mặt địa chất địa mạo và du lịch.

**Đền bà chúa Thác Bờ**
Đền Chúa Thác Bờ
Theo sử cũ, vào đầu thế kỷ 15, có bà Đinh Thị Vân, một người dân địa phương đã nhiều lần giúp vua Lê đánh giặc. Một lần, khi vận chuyển lương thực cho nhà vua đánh giặc, thuyền của bà gặp nạn. Xác bà trôi về đây và hiển linh. Để tưởng nhớ công lao của bà, người dân đã lập đền thờ và vinh danh bà là Đức thánh Thác Bờ, là người cai quản cả một dọc Tây Bắc, các xứ Mường Hòa Bình, xứ Thái Sơn La, Lai Châu... Chính vì vậy, du khách khi du ngoạn nơi này luôn ghé thăm, thưởng ngoạn vẻ đẹp cổ kính của ngôi đền.
Vào năm 1979 nhà nước quyết định đắp đập ngăn sông làm nhà máy thủy điện Hòa Bình, đền Thác Bờ xưa không còn nữa, một gia đình họ Quách đã phát tâm và nhờ sự đóng góp của thập phương qua 5 lần xây dựng và di chuyển đã xây dựng được đền Bờ ngày nay.

**Tham khảo ==
Tôm hùm

Tôm hùm trong tiếng Việt có thể là:
Tôm hùm và tôm rồng
#Các loài trong họ Họ Tôm hùm càng (Nephropidae).
#Các loài trong họ Họ Tôm hùm không càng hay họ Tôm rồng hoặc họ Tôm hùm gai (Palinuridae). Các loài tôm hùm có ở vùng biển Việt Nam thuộc họ này.
Nokia E72

Điện thoại nokia e72
Nokia E72 là chiếc điện thoại dành cho doanh nhân được sản xuất bởi hãng điện thoại Phần Lan Nokia. Chiếc Nokia E72 được cải tiến từ phiên bản đàn anh E71 sau khi được bổ sung, nâng cấp một số chức năng.

**Thông tin chung**
Mạng 2g GSM 850/900/1800/1900
Mạng 3g HSDPA 900/1900/2100

**Kích thước**
114x58x10 mm, 65 cc
Trọng lượng 128g

**Hiển thị**
Màn hình TFT 16 triệu màu
Độ phân giải 320x240 pixels, rộng 2.36 inches
Bàn phím Full QWERTY
Phím cuộn 5 chiều
Phím điều khiển Trackpad

**Âm thanh**
Có báo rung, nhạc chuông đa âm sắc, mp3
Loa ngoài với jack cắm 3.5 mm

**Bộ nhớ**
Có khả năng lưu không giới hạn các thư mục và danh bạ
Lưu không giới hạn các số đã gọi trong thời gian 30 ngày
Bộ nhớ trong 250MB, 128MB RAM
Khe cắm thẻ nhớ microSD, hỗ trợ lên đến 16GB

**Truyền dữ liệu**
GPRS class 32, 100 kbps
EDGE class 32, 296 kbps
3G HSDPA, 10,2 Mbps; HSUPA 2 MBPS
Hỗ trợ Wifi 802.11 b/g, bluetooth v2.0

**Media**
Camera chính 5 megapixel, tự động lấy nét, hỗ trợ đèn LED
Quay phim chất lượng VGA 15 khung hình trên giây
Có camera phụ cho videocall

**Đặc điểm**
Hệ điều hành Symbian 9.3, series 60v3.2 UI
Bộ xử lý ARM 11 tốc độ 600MHZ
Trình duyệt WAP 2.0/xHTLM, HTLM
Hỗ trợ công nghệ GPS và Nokia Map 3.0. Jave MIDP 2.0

**Pin**
Pin chuẩn Li-po 1500 mAh thời gian chờ 480 tiếng(2g), 576 tiếng (3g). thời gian đàm thoại tối đa 12 giờ

**Tham khảo**
Thể loại:Điện thoại di động Nokia
Thể loại:Thiết bị định vị GPS
Thể loại:Điện thoại thông minh
Émile Boutmy

Émile Boutmy (sinh ngày 13 tháng 4 năm 1835 - mất ngày 25 tháng 1 năm 1906) là nhà văn, nhà chính trị học và xã hội học người Pháp.
Émile Boutmy (1835-1906)
Ông học luật ở Paris và từ năm 1867 đến năm 1870 ông giảng các bài giảng về lịch sử và văn hóa của nền văn minh kiến trúc tại École Spéciale d'Architecture. Bị sốc bởi sự thiếu hiểu biết và không quan tâm tới các vấn đề chính trị của dân chúng trong thời công xã Paris, ông cùng một số nhà công nghiệp tiêu biểu thời đó và các học giả như Hippolyte Taine, Ernest Renan, Albert Sorel và Pierre Paul Leroy-Beaulieu thành lập École Libre des Sciences Politiques vào năm 1872, ngày nay là đại học Sciences Po Paris.
Tập tin:Émile Boutmy médaille1.JPG|nhỏ|trái|Émile Boutmy bởi Louis-Oscar Roty
Từ năm 1873 đến năm 1890, Boutmy mở các lớp học về lịch sử hiến pháp của Anh, Pháp và Hoa Kỳ. Năm 1879, ông được bổ nhiệm vào Académie des Sciences Morales et Politiques. Ngày nay, tên của ông được đặt cho khán phòng chính của Institut d'Études Politiques de Paris (Sciences Po) để vinh danh những cống hiến của ông.

**Các tác phẩm**
Philosophie de l'kiến trúc en Grèce (Triết học Kiến trúc Hy Lạp), năm 1870
*Quelques quan sát sur ​​la réforme de l'enseignement Superieur (Một số quan sát về Cải cách Giáo dục Đại học), 1876
*Etudes de droit constitutionnel (Nghiên cứu về Luật Hiến pháp), năm 1888
*Le recrutement des administrateurs coloniaux (Tuyển dụng quản trị viên thuộc địa), năm 1895
*Essai d'une psychologie politique du peuple Anglais au XIXe siècle (tiểu luận về Tâm lý học chính trị của nhân dân vào thế kỷ 19 ở Anh), năm 1901
*Le Parthenon et le Genie grec (Parthenon và Kỹ thuật Hy Lạp), năm 1901
*Etudes politiques: La souveraineté du peuple, la Tuyên bố des droits de l'homme (Nghiên cứu Chính trị: Chủ quyền của nhân dân, Tuyên bố về Quyền con người), năm 1907
*Eléments d'une psychologie politique du peuple américain (Các yếu tố của Tâm lý học chính trị của nhân dân Mỹ), năm 1911

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 This article is based on a translation of an equivalent article at the French Wikipedia.-  Societes savantes de France (list of published works).- Pierre Favre, La Naissance de la science politique en France (1870–1914), Fayard, Paris, 1989 (en francés)- Hervé Guettard, Un réformiste libéral. Émile Boutmy (1835–1906), thèse de doctorat en histoire du XXe siècle sous la direction de Raoul Girardet, Institut d'études politiques de Paris, 1991 (en francés)
Thể loại:Nhà khoa học Pháp
Thể loại:Người Paris
Thể loại:Nhà xã hội học Pháp
Thể loại:Nhà chính trị học
Thể loại:Sinh năm 1835
Thể loại:Mất năm 1906
C.198

Tàu 198 là một tàu vận tải quân sự thuộc đoàn tàu không số - Lữ đoàn 125, Quân chủng Hải quân, Quân đội nhân dân Việt Nam.

**Xuất xưởng**
Tàu 198 thuộc vào lớp tàu vận tải vỏ sắt đóng tại Xưởng đóng tàu III Hải Phòng (sau là  Nhà máy đóng tàu Tam Bạc date=2011-12-22 ).

**Hoạt động**
Đầu năm 1967, tàu 198 đã thực hiện được một chuyến vẩn tải thành công.
Ngày 6 tháng 7 năm 1967, tàu 198 do thuyền trưởng Vũ Tấn Ích và Chính trị viên Huỳnh Ngọc Trạch chỉ huy xuất phát từ bến Bính (K20) chở 100 tấn vũ khí vào bến Phổ Hiệp, Quảng Ngãi. Khi đến quần đảo Hoàng Sa, ngày 11 tháng 7, máy bay của Mỹ trong Chiến dịch Market Time phát hiện ra tàu. Chỉ huy chiến dịch Market Time của Mỹ là Charles Stephan ngay lập tức hạ lệnh cho tàu USS Wilhoite (DE-397) đuổi theo tàu. Dù đã thực hiện mọi nỗ lực cải trang, cắt dấu nhưng tàu 198 vào bị theo dõi bằng radar.
Ngày 13 tháng 7, tàu thả neo tạ vùng biển cách Hoàng Sa 50 hải lý tì bắt đầu tiến hành đổ bộ vào bến. Khi đó, lực lượng quân Mỹ ở Đà Nẵng lập tức vạch ra kế hoạch tấn công tàu 198 ở biển Sa Kỳ. 13 giờ 9 phút ngày 14 tháng 7, Mỹ quyết định cử 5 tàu gồm USS Wilhoite (DE-397), USS Gallup (PG-85), USS Walker (DD-517), PCF-79 và USCGC Point Orient (WPB-82319) tham gia cuộc rượt đuổi và vây bắt tàu. Trong đó, chỉ huy tàu USS Wilhoite (DE-397), Charles Stephen, chỉ huy trực tiếp tại hiện trường.
Đêm ngày 14 tháng 7, khi tàu 198 còn cách bến 1 hải lý thì tàu Mỹ bắt đầu tấn công, dùng loa dọa hàng. Con tàu đó mang số hiệu PFC-79. Thủy thủ đoàn vừa chống trả vừa đưa tàu vào bến. Thời điểm đó quân Hàn Quốc cũng bắt đầu đến tấn công. Đến sáng ngày 15 tháng 7, tàu bị mắc cạn.
Trước tình hình trên, thuyền trưởng Vũ Huy Ích quyết định cho thủy thủ rời tàu và hẹn kíp nổ bộc phá để hủy tàu. Tuy nhiên sau đó thuyền phó Phạm Chuyên nghiệp khi đang chuẩn bị kích hỏa thì bị tàu Mỹ bắn trúng hy sinh tại chỗ, còn chính trị viên Huỳnh Ngọc Trạch bị thương nặng khi rời tàu và mất sau đó. Sau một thời gian liên tục bắn phá con tàu bỏ trống, quân Mỹ cử chuyên gia thuốc nổ Eddie Knaup lên tàu cá để vô hiệu hóa hệ thống thuốc nổ trên tàu. 4 giờ 10 phút chiều, tàu cá được kéo về Chu Lai và tới nơi lúc 8 giờ tối. Trên đường kéo về Chu Lai, gió biển khiến khoang dưới tàu bén lửa bốc cháy và Mỹ phải cử người dập lửa.

**Số phận**
Sau khi bị kéo về Chu Lai, con tàu được đem về Đà Nẵng. Để giữ bí mật, đặc công quân Giải phóng tại Đà Nẵng đã tấn công phá hủy con tàu.
Tuy con tàu đã bị phá hủy, nhưng một phần vũ khí đã được lấy ra đem về Sài Gòn. Nguyễn Văn Thiệu đã đem một con tàu giả ra trưng bày ở bến Bạch Đằng, Sài Gòn. Còn tàu PCF-79 và bộ phận tham gia vụ vây bắt sau đó được chính quyền Sài Gòn trao thưởng Huân chương tại Đà Nẵng.

**Chú thích**
 Việt Cường,  Ký ức về ba lần tham gia tàu không số bot=InternetArchiveBot - Ngọc Hưng, Nguyên Minh,  Đi tìm con tàu bị địch bắt - Kỳ 1: Cuộc rượt đuổi ở cửa sông Sa Kỳbot=InternetArchiveBot - Nguyên Minh,  Đi tìm con tàu bị địch bắt - Kỳ 2: Sự thật, nỗi đau và niềm tinbot=InternetArchiveBot - Ngọc Hưng, Nguyên Minh,  Rèn "ngựa Thánh Gióng" của Biển Đông (Bài 1) date=2011-12-28 - Minh Ngọc,  Chúng tôi sẽ được minh oan
198
Mường Bú

Mường Bú là một xã thuộc huyện Mường La, tỉnh Sơn La, Việt Nam.
Xã Mường Bú có diện tích 88,73 km², dân số năm 1999 là 7.060 người, mật độ dân số đạt 79 người/km².

**Chú thích==
Phanh xe

Thắng đĩa ở xe máy.
Thắng (phương ngữ miền Nam) hay phanh ( từ tiếng Pháp frein) là một thiết bị cơ học làm giảm chuyển động. Cách gọi khác là Hãm hay bộ giảm tốc. Bộ phận có tác dụng ngược với thắng là bộ ly hợp.
Hầu hết những loại thắng dùng ma sát để chuyển động năng thành nhiệt năng mặc dù có những phương pháp chuyển đổi năng lượng khác cũng được dùng. Chẳng hạn thắng hoàn nhiệt chuyển đổi năng lượng sang điện năng được tích trữ để dùng sau này. Những phương pháp khác chuyển đổi động năng thành thế năng dưới dạng khí ép hoặc dầu ép. Bộ hãm dùng dòng Foucault dùng từ trường để chuyển động năng thành dòng điện trong đĩa thắng rổi chuyển thành nhiệt. Cũng có những phương pháp thắng khác như chuyển động năng thành nhiều dạng năng lượng khác như dùng năng lượng này để làm quay bánh trớn.
Bộ thắng hoạt động bằng cách tạo ma sát với trục quay hoặc bánh nhưng cũng có thể bằng cách khác như dùng tác dụng chuyển động của chất lỏng. Nhiều phương tiện sử dụng sự kết hợp giữa nhiều nguyên lý thắng chẳng hạn như giảm tốc xe đua hoặc máy bay bằng cả thắng bánh và dù cản gió để lợi dụng sức cản của không khí khi hạ cánh.
Vì động năng tỉ lệ thuận với bình phương vận tốc (), một vật chuyển động ở vận tốc 10 m/s có động năng 100 lần so với một vật có cùng khối lượng với vận tốc 1 m/s và do đó đường thắng có đồ dài gấp 100 lần. Thực tế, những phương tiện cao tốc thường có lực cản không khí đáng kể và năng lượng tan vào không khí tăng nhanh khi vận tốc tăng.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Brake (machine component)- Phanh- Bộ phanh
Thể loại:Cơ học
Thể loại:Xe
Thể loại:Ngân hàng Thế giới

Thể loại:Tổ chức kinh tế quốc tế
Thể loại:Tổ chức tài chính quốc tế
Thể loại:Cơ quan chuyên môn thuộc Liên Hợp Quốc
Thể loại:Ngân hàng đa quốc gia
Thể loại:Nhóm Phát triển Liên Hợp Quốc
Agrotis apicalis

Agrotis apicalis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Florida, Cộng hòa Dominica, Jamaica, Puerto Rico và Cuba. Sải cánh loài bướm này dài 36 mm.

**Chú thích**
A
Thể loại:Bướm đêm được mô tả năm 1868
Thể loại:Bướm đêm Bắc Mỹ
Bàn Carrel

Tập tin:Study carrel.JPG|phải|nhỏ|300px|Một số bàn carrel tại thư viện Robarts ở Đại học Toronto.
Bàn Carrel là một bàn nhỏ dùng để đọc sách (thông thường tại thư viện các trường đại học, cao đẳng) với ba mặt có tầm nhìn ngăn cách với xung quanh. Bàn Carrel là tổ tiên của bàn cubicle.

**Mô tả**
Bàn Carrel được sử dụng trong thư viện trường cao đẳng hoặc cao đẳng. 
Hầu hết bàn carrel có dạng hình chữ nhật. Ở khu vực chính của bàn thường là kệ sách. Đôi khi ghế ngồi được gắn kèm theo bàn. Không giống như bàn cubicle, bàn carrel thường không có ngăn kéo và các tiện ích khác. Từ nửa sau thập niên 90, một số bàn carrel cung cấp nguồn điện AC và Ethernet dành cho sinh viên dùng laptop. Bàn có nguồn gốc từ các tu viện để giúp ngăn tạp âm từ trong phòng nhiều các tu sĩ đang đọc kinh thánh.

**Xem thêm**
Danh sách các loại bàn

**Tham khảo**
Thể loại:Bàn ghế
Thể loại:Thư viện
Thể loại:Sơ khai thiết kế
Oebalus pugnax

Oebalus pugnax là một loài côn trùng trong họ Pentatomidae có nguồn gốc từ Bắc Mỹ đã trở thành một loài dịch hại nông nghiệp lớn ở miền Nam Hoa Kỳ. Nó đã là một loài dịch hại được biết đến ít nhất là từ thời Johan Christian Fabricius, người đã xuất bản phân loại loài này khoảng năm 1775.

**Mô tả**
Con trưởng thành có chiều dài 9,5 mm - 13 mm. Nó có hình dáng hẹp hình thành nên hình cái khiên đặc thù như của các loài rầy hôi khác. Nó có màu rơm màu với các điểm sắc nét trên đỉnh của "khiên" và một hình tam giác màu vàng ở giữa "khiên". Một số con trưởng thành có màu xám gần tam giác màu vàng, trong khi những con khác có thể là màu nâu tối chứ không phải màu rơm.
Loài bọ này là một loại sâu hại quan trọng của cây lúa ở miền nam Hoa Kỳ, bao gồm Mississippi, Arkansas, Louisiana, và Texas (vàng đai lúa gạo). Dịch hại nông nghiệp này được biết đến để tấn công các cây ngũ cốc hạt nhỏ, đặc biệt là lúa mì, lúa miến, và lúa. Côn trùng cũng sống trong cỏ hoang dã như cỏ Johnson, Echinochloa, cói. Đôi khi chúng được tìm thấy trên các cây trồng khác. Các cây chủ phi lương thực khác mà loài bọ này ăn gồm có: Echinochloa crusgalli, Echinochloa colonum, Digitaria sanguinalis, Panicum dicotomiflorum, Phalaris minor, Paspalum urvillei, và Sporobolus poiretti, hai loài cây sau là những loài phổ biến nhất mà chúng thích.

**Phân loài**
 O. p. pugnax- O. p. torrida

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1775
P
Pemalang (huyện)

Vị trí tại Pemalang
Pemalang là một huyện (kabupaten) ở bờ biển phía bắc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là thành phố Pemalang. Huyện có diện tích 996,09 km², dân số vào năm 2003 là 1.320.000 người, mật độ đạt 1.325,18 người/km².
Giống như các thành phố lớn Tegal ở phía tây và Pekalongan ở phía đông, vào thế kỷ 19, Pemalang có ngành công nghiệp mía đường chiếm ưu thế. Khu vực huyện có đất đai màu mỡ, được dùng để canh tác lúa. Vào giai đoạn kết thúc thế kỷ 19, phần đất phì nhiêu nhất nằm ở ven biển chủ yếu dành cho việc trồng mía, được phân thành 5 đồn điền lớn. Dưới thời Nhật Bant chiếm đóng trong Thế chiến II, huyện phải cung cấp gạo cho các nỗ lực chiến tranh của Nhật Bản, những kẻ chiếm đóng lập ra một hạn ngạch rất cao và gây nên tình trạng thiếu lương thực.
Huyện Pemalang được chia thành các phó huyện/xã: Ampelgading, Bantarbolang, Belik, Bodeh, Comal, Moga, Pemalang, Petarukan, Pulosari, Randudongkal, Taman, Ulujami, Warungpring, Watukumpul.

**Tham khảo**
Lucas, Anton (1977).  Social revolution in Pemalang, Central Java, 1945. Indonesia 24:87-122.

**Liên kết ngoài**
 Chính quyền huyện Pemalang date=2008-10-22  
Thể loại:Trung Java
Purbalingga (huyện)

Purbalingga là một huyện (kabupaten) tại tỉnh Trung Java của Indonesia. Huyện lị là Purbalingga. Purbalingga có diện tích 777.65 km² và dân số năm 2007 là 890.779 người, mật độ đạt 1145,3 người/km².
Huyện Purbalingga được chia thành các phó huyện/xã: Bobotsari, Bojongsari, Bukateja, Kaligondang, Kalimanah, Karanganyar, Karangjambu, Karangmoncol, Karangreja, Kejobong, Kemangkon, Kertanegara, Kutasari, Mrebet, Padamara, Pengadegan, Purbalingga, Rembang.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang chính thức
Thể loại:Huyện của Trung Java
Purworejo (huyện)

Purworejo là một huyện (kabupaten) ở phía nam tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Purworejo. Huyện có diện tích 1.034 km², dân số năm 2003 là 709.000 người, mật độ đạt 685,69 người/km².
Purworejo không phải là một khu vực du lịch nổi tiếng mặc dù huyện sở hữu một số điểm đến bao gồm cả dãy các ngọn đồi Menoreh ở phía tây nam với các hang động, các bãi biển ở phía nam (Ketawang, Congot, Jatimalang) và dãy núi ấn tượng ở phía bắc gồm hai núi lửa hoạt động là Sumbing và Sundoro.
Purworejo được phân thành các phó huyện/xã: Bagelen, Banyuurip, Bayan, Bener, Bruno, Butuh, Gebang, Grabag, Kaligesing, Kemiri, Kutoarjo, Loano, Ngombol, Pituruh, Purwodadi, Purworejo.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang chính thức 
Thể loại:Trung Java
Rembang (huyện)

Rembang
Vị trí tại Trung Java
Rembang là một huyện (kabupaten) ở phía đông bắc của tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Rembang. Huyện có tuyến đường chính liên tỉnh Bờ biển phía Bắc đi qua. Rembang có địa hình thấp, độ cao tối đa chỉ là 70 m so với mực nước biển. Huỵen có diện tích 1.014,10 km², dân số năm 2003 là 577.000 người, mật độ đạt 568,98 người/km²
Rembang giáp với:- Bắc: Biển Java- Đông: Huyện Tuban (Đông Java)- Nam: Huyện Blora- Tây: Huyện Pati
Huyện Rembang được chia thành các phó huyện/xã: Bulu, Gunem, Kaliori, Kragan, Lasem, Pamotan, Pancur, Rembang, Sale, Sarang, Sedan, Sluke, Sulang, Sumber.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang chính thức date=2020-10-28  
Thể loại:Trung Java
Semarang (huyện)

Semarang là một huyện (kabupaten) thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Ungaran. Về mặt địa giới, huyện Semarang giáp với Kendal và Temanggung ở phía tây, thành phố Salatiga ở phía nam, Grobogan và Demak ở phía đông và thành phố Semarang ở phía bắc.
Huyện được chia thành các phó huyện/xã:
#Ungaran Barat
#Ungaran Timur
#Bergas
#Pringapus
#Bawen
#Bringin
#Tuntang
#Pabelan
#Bancak
#Suruh
#Susukan
#Kaliwungu
#Tengaran
#Getasan
#Banyubiru
#Sumowono
#Ambarawa
#Jambu
#Bandungan

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
   Trang chính thức
Thể loại:Trung Java
Tegal (huyện)

Vị trí tại Trung Java
Tegal là một huyện (kabupaten) ở phía tây bắc của tỉnh Trung Java tại Indonesia. Thủ phủ là Slawi. Huyện có diện tích 878,79 km², dân số năm 2008 là 1.495.944 người, mật độ đạt 1.702,28 người/km².
Huyện Tegal được chia thành các phó huyện/xã: Adiwerna, Balapulang, Bojong, Bumijawa, Dukuhturi, Dukuhwaru, Jatinegara, Kedungbanteng, Kramat, Lebaksiu, Margasari, Pagerbarang, Pangkah, Slawi, Suradadi, Talang, Tarub, Warureja.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang chính thức 
Thể loại:Trung Java
Sragen (huyện)

Sragen
Vị trí tại Trung Java
Sragen là một huyện (kabupaten) ở phần phía đông của tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Sragen, phía đông Surakarta nằm cách 30 km về phía đông bắc của Solo. Sragen giáp với tỉnh Đông Java ở phía đông. Sông Solo chảy qua các cánh đồng lúa phì nhiêu trong huyện. Huyện Sragen có diện tích 946,49 km², dân số năm 2003 là 860.000, mật độ đạt 908,62 người/km².
Sragen được phân thành các phó huyện/xã: Gemolong, Gesi, Gondang, Jenar, Kalijambe, Karangmalang, Kedawung, Masaran, Miri, Mondokan, Ngrampal, Plupuh, Sambirejo, Sambungmacan, Sidoharjo, Sragen, Sukodono, Sumberlawang, Tangen, Tanon.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang thông tin chính thức date=2023-07-02  
Thể loại:Trung Java
Sukoharjo (huyện)

Sukoharjo
Vị trí tại Trung Java
Sukoharjo là một regency (kabupaten) thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Sukoharjo, cách khoảng 10 km về phía nam của Surakarta. Huyện giáp với Surakarta ở phía bắc, Karanganyar ở phía đông, Wonogiri và Yogyakarta ở phía nam và Klaten ở phía tây. Huyện có diện tích 466,66 km², dân số năm 2003 là 810.000 người, mật độ đạt 1.735,74 người/km².
Sông Solo phân huyện Sukoharjo ra thành hai phần, phần phía bắc có địa hình thấp và lượn sóng trong khi phần phía nam thì có nhiều đồi núi
Sukoharjo được chia thành 12 phó huyện (kecamatan): Baki, Bendosari, Bulu, Gatak, Grogol, Kartosuro, Mojolaban, Nguter, Polokarto, Sukoharjo, Tawangsari và Weru.

**Kiên kết ngoài**
  Trang chính thức 

**Tham khảo**
Thể loại:Trung Java
Temanggung (huyện)

Temanggung là một huyện thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Temanggung. Mọi du khách đến thăm tổ hợp đền Dieng từ Yogyakarta hay Semarang đều phải đi qua huyện này. Huyện nổi tiếng với sản vật long nhãn, được thu hoạch vào tháng 1 và tháng 2.
Temanggung nằm trên cao nguyên Dieng, một khu vực núi lửa với độ cao trung bình từ 500 đến 1450 và nằm trong lục địa. Các núi lửa Sundoro và Sumbing xuất hiện trên ranh giới với huyện Wonosobo. Lưu vực sông chính của huyện là Sông Progo.
Huyện Temanggung giáp với:- Pekalongan ở đông bắc;- Batang ở phía bắc;- Semarang ở phía đông;- Magelang ở phía nam;- Wonosobo ở phía tây nam.
Temanggung được chia thành 12 phó huyện (kecamatan).

**Chú thích**
Thể loại:Trung Java
Wonogiri (huyện)

Wonogiri là một huyện ở đông nam tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Wonogiri.
Wonogiri được chia thành các phó huyện (Kecamatan): Baturetno, Batuwarno, Bulukerto, Eromoko, Girimarto, Giritontro, Giriwoyo, Jatipurno, Jatiroto, Jatisrono, Karangtengah, Kismantoro, Manyaran, Ngadirojo, Nguntoronadi, Paranggupito, Pracimantoro, Puhpelem, Purwantoro, Selogiri, Sidoharjo, Slogohimo, Tirtomoyo, Wonogiri, Wuryantoro.
Hầu hết diện tích Wonogiri là đất đá và đồi núi do huyện nằm trên cao nguyên Sewu. Do cao nguyên có đặc trưng karst, huyện có nhiều hang động và ít nhất có 41 hang đã được khám phá.

**Tham khảo**
Thể loại:Trung Java
Wonosobo (huyện)

Wonosobo
Vị trí tại Trung Java
Wonosobo là một huyện (kabupaten) thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Wonosobo, nằm tại , cách 120 km từ Semarang. Huyện nằm trên cao nguyên Dieng. Huyện có diện tích 984,68 km², dân số năm 2009 là 810.000 người, mật độ đạt 822,6 người/km².
Tên gọi "Wonosobo" bắt nguồn từ tiếng Java Wanasaba, xuất phát từ tiếng Phạn Vanasabhā và có nghĩa là 'nơi tụ họp trong rừng'.
Wonosobo được chia thành các phó huyện/xã: Garung, Kalibawang, Kalikajar, Kaliwiro, Kejajar, Kepil, Kertek, Leksono, Mojotengah, Sapuran, Selomerto, Sukoharjo, Wadaslintang, Watumalang, Wonosobo.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang chính thức date=2012-04-18  
Thể loại:Trung Java
Thể loại:Huyện của Trung Java
Cao nguyên Dieng

Quang cảnh khu núi lửa Dieng
Tổ hợp đền tháp Dieng.
Cao nguyên Dieng, là một cao nguyên đầm lầy được tạo nên từ nền của một hõm chảo núi lửa phức thuộc Phu núi lửa Dieng gần Banjarnegara, Trung Java, Indonesia. Được người Indonesia gọi là "Dieng", cao nguyên nằm trên 2.000m so với mực nước biển và cách xa các trung tâm dân cư. Tên gọi "Dieng" bắt nguồn từ Di Hyang nghĩa là "Nơ ở của các vị thần".
Một phần của chiến dịch du kích của Sudirman trong Chiến tranh đọc lập Indonesia đã diễn ra tại đây.

**Đền tháp**
Cao nguyên có 8 đền tháp Ấn Độ giáo. Chúng được xây khoảng năm 750 SCN và là các cấu trúc bằng đá lâu đới nhất được biết đến tại Java. Xưa kia từng có 400 đền tháp song con số hiện nay chỉ là 8.
Với thời tiết sương mù do nằm 2000 m trên mực nước biển, tại Dieng có các khí độc tuôn ra cùng các hồ có màu lưu huỳnh khiến nơi đây trở thành một địa điểm tốt lành cho việc cúng tế tôn giáo. Các đền tháp là những đền thờ nhỏ được xây như những di tích thờ thần, tổ tiên và giành riêng cho Shiva. Các ngôi đền Ấn Độ giáo là các ngọn núi thu nhỏ của vũ trụ dựa trên các sơ đồ trong văn bản tôn giáo Ấn Độ, mặc dù các họa tiết thiết kế có kết nối không lớn tới Ấn Độ. Kiến trúc đầu tiên sử dụng mặt nạ ma quỷ Java và các quái vật biển hiện diện tại các hốc tường và ô cửa của phần kiến trúc còn lại.  Các kiến trúc Dieng nhỏ và tương đối bằng, song kiến trúc đá đã phát triển đáng kể và tạo nên những kiệt tác như khu phức hợp Prambanan và Borobudur.

**Chú thích**

**Xem thêm**
 Candi của Indonesia- Kiến trúc Indonesia

**Tham khảo**
 Backshall, Stephan et al. (1999) Indonesia The Rough Guide London Penguin ISBN 1-85828-429-5 pp. 190–195- Dalton, Bill Indonesia Handbook fourth edition pp. 280–283- Dumarcay, J and Miksic J. Temples of the Dieng Plateau  in Miksic, John 1996  (editor) 1996 Ancient History Volume 1 of Indonesian Heritage Series Archipleago Press, Singapore. ISBN 981-3018-26-7- Mertadiwangsa, S. Adisarwono, (1999) Dataran tinggi Dieng: objek wisata alam dan objek wisata budayanya = Dieng Plateau Yogyakarta: Kaliwangi Offset Yogyakarta, (In Indonesian)- chú thích sách| last =Witton  
title =Indonesia (7th edition) | publisher =Lonely Planet  
isbn = 1-74059-154-2  
Thể loại:Đền Indonesia
Thể loại:Di chỉ khảo cổ tại Indonesia
Thể loại:Trung Java
Thể loại:Địa điểm khảo cổ ở Indonesia
Thể loại:Cao nguyên núi lửa
Yitzhak Ben-Zvi

Yitzhak Ben-Zvi (24 tháng 11 năm 1884 - 23 tháng 4 năm 1963; יצחק בן צבי, يتسحاق بن تصفي Yitsihaq Bin Tusafi) là một nhà sử học, lãnh đạo, chính trị gia và là tổng thống thứ nhì và phục vụ trong thời gian dài nhất của Israel.

**Tiểu sử**
Sinh ra tại Poltava trong Đế quốc Nga (hiện nay ở Ukraina), Ben-Zvi là con trai cả của Zvi Shimshelevich, người sau này đã có tên Shimshi. Shimshi là một nhà hoạt động phục quốc Do Thái hàng đầu và một trong những người tổ chức Đại hội phục quốc Do Thái đầu tiên vào năm 1897. Năm 1952, ông được Knesset vinh danh là "quốc phụ của nhà nước". Ben-Zvi là nhà hoạt động trong các đơn vị tự vệ của người Do Thái tổ chức tại Ukraina để bảo vệ người Do Thái trong cuộc tàn sát năm 1905, và tham gia chính đảng phục quốc Do Thái Poale Zion. Ông là một đại diện trong đại hội phục quốc Do Thái năm 1907, và đó là nơi lần đầu ông gặp Israel Shochat. Ben-Zvi di cư Palestine cùng năm đó, và định cư ở Jaffa. "Bar-Giora", tiền thân bí mật của Hashomer, được tạo ra trong căn hộ của mình vào năm 1907. Năm 1909, ông đã tổ chức Gymnasia Rehavia trường trung học trong khu phố Bukharim Jerusalem cùng với Rachel Yanait.

**Tham khảo**
Thể loại:Tổng thống Israel
Thể loại:Thành viên Knesset
Thể loại:Nhà hoạt động độc lập
Eisriesenwelt

Chụp gần kiến tạo băng
Eisriesenwelt (tiếng Đức nghĩa là "Thế giới băng khổng lồ") là một hang động băng đá vôi tự nhiên nằm ở Werfen, Áo, khoảng 40 km về phía nam của Salzburg. Hang động bên trong ngọn núi Hochkogel trong phần Tennengebirge của dãy núi Alps. Đây là hang động băng đá lớn nhất thế giới, dài hơn 42 km và đón khoảng 200.000 khách du lịch mỗi năm. Du khách chỉ được phép tham quan 1 km đầu tiên. Kể từ khi lối vào động được mở quanh năm, gió đông lạnh thổi vào hang làm tuyết đóng băng dày thêm. Vào mùa hè, hơi lạnh từ bên trong thổi ra ngăn hệ thống băng tan chảy.
Hang động mở cửa từ 1 tháng 5 - 26 tháng 10 hàng năm. Giờ hoạt động phục vụ khách là 9:00 giờ sáng đến 4:30 trong tháng 7 và tháng 8 và 9:00 sáng đến 15:30 tháng 5/ tháng 6 và tháng 9/tháng 10. Nhiệt độ bên trong hang động dưới mức đóng băng, và khách tham quan được khuyên mặc quần áo ấm. Khi khách vào trong hang thì cấm chụp ảnh.
Vào mùa đông, khi nhiệt độ trong lòng núi ấm hơn bên ngoài, dòng khí lạnh đi vào núi và làm giảm nhiệt tại các khu vực thấp hơn của hang động xuống dưới điểm đông. Vào mùa xuân, băng tuyết tan chảy, nước thấm qua các vết nứt trong đá. Khi chảy tới các khu vực thấp lạnh hơn, nước đóng băng và lâu dần hình thành hệ thống băng.
Đến năm 1955, xe điện chở du khách tham quan động băng chính thức đi vào hoạt động, rút ngắn thời gian từ 30 phút leo núi thành 3 phút đi xe. Ngoài ra còn có một con đường bộ thông từ chân núi lên cửa hang, thời gian đi bộ mất khoảng 20 phút.

**Tham khảo**
Thể loại:Hang động Áo
Nguyễn Tuấn Anh

Nguyễn Tuấn Anh là tên người Việt rất phổ biến. Một số người có tên này:
*Nguyễn Tuấn Anh, sinh năm 1968, quê quán tại tỉnh Nghệ An, Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam, Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ, Bộ Công an Việt Nam.
*Nguyễn Tuấn Anh, Cục trưởng Cục Kỹ thuật, Quân khu 4, Bộ Quốc phòng.
*Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 11 tháng 8 năm 1975, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 tỉnh Long An
*Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 23 tháng 8 năm 1964, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 tỉnh Bình Phước
*Ca sĩ hải ngoại Tuấn Anh, sinh 1948, tên thật là Nguyễn Tuấn Anh
*Ca sĩ WanBi Tuấn Anh (1987–2013), tên thật là Nguyễn Tuấn Anh.
*Cầu thủ Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 16 tháng 5 năm 1995, cầu thủ bóng đá Việt Nam
*Giám mục Đa Minh Nguyễn Tuấn Anh
*Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 25 tháng 8 năm 1983, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, con trai Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình
*Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 12 tháng 8 năm 1975, Phó Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái

**Tham khảo==
Thuật toán Forney

Trong lý thuyết mã hóa, thuật toán Forney là một thuật toán để tính các giá trị lỗi khi đã biết các vị trí lỗi. Nó là một bước trong việc giải mã mã BCH và mã Reed–Solomon (một lớp con của mã BCH). George David Forney, Jr. đã xây dựng thuật toán này.

**Mô tả thuật toán**
Có thể xem các từ mã của mã BCH là các đa thức. Theo định nghĩa, đa thức sinh có các nghiệm αc, αc+1,..., αc+d−2. Đặt t=(d-1)/2 là số lỗi cần sửa.
Từ thông điệp nhận được, có thể tính các giá trị s0, s1,... gọi là các giá trị hội chứng.
Việc giải mã sử dụng khái niệm đa thức định vị lỗi  định nghĩa như sau:

Các nghiệm của Λ(x) là X1−1,..., Xν−1. Chúng là nghịch đảo của các vị trí lỗi .
Khi đã biết các vị trí lỗi, bước tiếp theo là tính các giá trị lỗi ở các vị trí này. Các giá trị lỗi được dùng để sửa giá trị nhận được và thu được từ mã ban đầu.
Một cách tổng quát, các giá trị lỗi  luôn có thể được tính bằng cách giải hệ phương trình tuyến tính



Tuy nhiên, có thể tính nhanh hơn bằng cách sử dụng thuật toán Forney dựa trên nội suy Lagrange. Đầu tiên tính đa thức tính giá trị lỗi

Trong đó S(x) là một phần đa thức hội chứng:

Sau đó có thể tính các giá trị lỗi như sau:

Với mã BCH nghĩa hẹp, c = 1, nên biểu thức trên trở thành:


**Đạo hàm hình thức**
Λ'(x) là đạo hàm hình thức của đa thức định vị lỗi Λ(x):

Trong biểu thức trên, i là một số tự nhiên, và λi là một phần tử của trường hữu hạn. Toán tử · biểu diễn phép nhân thông thường (lặp đi lặp lại phép cộng trong trường hữu hạn) và không phải là phép nhân trong trường hữu hạn.
Xem chi tiết cách suy ra biểu thức trên cho giá trị lỗi ở nội suy Lagrange.

**Lỗi xóa**
Định nghĩa đa thức định vị xóa là

Trong đó vị trí xóa được biểu diễn bởi ji. Áp dụng thuật toán trên, thay Γ vào vị trí của Λ.
Nếu có cả lỗi thay đổi và lỗi xóa thì dùng đa thức định vị lỗi và xóa sau


**Xem thêm**
Mã BCH
*Kỹ thuật sửa lỗi Reed–Solomon

**Tham khảo**
 Sách của W. Wesley Peterson
Thể loại:Phát hiện và sửa lỗi
Thể loại:Lý thuyết mã hóa
Ân Mỹ

Ân Mỹ là một xã trung du cách trung tâm huyện lỵ Hoài Ân, tỉnh Bình Định, Việt Nam 10 km về hướng Bắc. Ân Mỹ là  nơi đặt UBND mới của thị xã Hoài Nhơn, được thành lập năm 1989 (tách ra từ xã Ân Tín).

**Địa lý - Hành chính**
Phía bắc giáp thị xã Hoài Nhơn, phía nam giáp xã Ân Tín, Ân Thạnh, phía đông giáp thị xã Hoài Nhơn và phía tây giáp xã Ân Tín.
Xã Ân mỹ có 05 thôn gồm:
Mỹ Thành, Mỹ Đức, Long Quang, Long Mỹ và Đại Định. Trong đó có Làng Hóc khoai thuộc thôn Mỹ Đức có người Hre sinh sống.

**Giao thông**
Ân Mỹ không có quốc lộ chạy qua, phía bắc có tỉnh lộ 629 nối với Quốc lộ 1 tại phường Bồng Sơn, Hoài Nhơn, chạy qua địa phận 2 xã Ân Mỹ, Ân Hảo Đông lên tới huyện lỵ An Lão và đi Ba Tơ, Quảng Ngãi.
Và tuyến đường Tây Bình Định được thông tuyến vào năm 2010.

**Thắng cảnh và di tích**
- Có hồ chứa nước Mỹ Đức (Tư Đức), Thác đổ Ông Mè, Thác đổ Bà Dân.
- Có các địa danh gắn liền với lịch sử đấu tranh của quân và dân Ân Mỹ như Đồi Thánh Giá (Mỹ Thành), Cầu Bến Muồng, Đồi 174 (Mỹ Đức)...

**Văn hóa và giáo dục**
Ân Mỹ có 01 trường trung học phổ thông: Trung học phổ thông Võ Giữ.

**Lịch sử**
Đôi nét về lịch sử, mảnh đất, con người Ân Mỹ.
Năm 1999 vinh dự được Chủ tịch nước CHXHCNVN phong tăng Anh hùng LLVTND

**Tham khảo==
Vanessa kershawi

Vanessa kershawi là một loài bướm ngày có phạm vi phân bố chủ yếu là giới hạn ở Úc, mặc dù gió tây đã phân tán đến các đảo phía đông của Australia, bao gồm cả New Zealand. Trong mùa xuân dành cho con trưởng thành di cư về phía nam với số lượng lớn từ phía bắc bang Queensland và New South Wales. 
Cây thực phẩm chính của loài này là Ammobium alatum. Vanessa kershawi giống với Vanessa cardui V. cardui đôi khi được xem là một phân loài của nó.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
 CSIRO Ecowatch Australia, Vanessa kershawi date = ngày 12 tháng 6 năm 2007- Wildlife of Sydney, Australian Painted Lady, Blue Spotted Painted Lady Fact File date = ngày 26 tháng 10 năm 2009
Thể loại:Vanessa
Ngân hàng Nam Việt

Ngân hàng thương mại cổ phần Nam Việt (tên giao dịch bằng tiếng Anh: Nam Viet Commercial Joint Stock Bank), được gọi tắt là Navibank, được thành lập vào ngày 18 tháng 09 năm 1995 theo Giấy phép số 00057/NH–CP ngày 18/09/1995 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Ngày 13 tháng 09 năm 2010, được Navibank ghi nhận như là cột mốc chiến lược trong lịch sử phát triển bằng sự kiện chính thức niêm yết cổ phiếu tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) theo Quyết định số 566/QĐ–SGDCK ngày 12/08/2010 với mã chứng khoán NVB.

**Mạng lưới kênh phân phối**
Gồm 91 chi nhánh và phòng giao dịch, bao gồm: 01 Hội Sở Chính, 01 Sở Giao dịch, 19 Chi nhánh, 70 Phòng Giao dịch và Quỹ Tiết kiệm tại 24 tỉnh/thành trên toàn quốc.
Đưa vào hoạt động 32 máy ATM (trong đó 19 máy đặt tại TP. Hồ Chí Minh) và lắp đặt 359 POS trên toàn quốc.
Về mạng lưới chấp nhận thẻ, Navibank đã phát triển được 339 đơn vị chấp nhận thẻ (tăng 50 đơn vị so với năm trước).
Hệ thống ATM/POS của Navibank chấp nhận được thẻ nội địa của 41 ngân hàng thành viên trong hệ thống Smartlink, BanknetVN, VNBC và ngược lại chủ thẻ Navicard cũng giao dịch miễn phí trên ATM/POS của các ngân hàng trong các liên minh trên.
Tính đến 31/12/2011, Navibank hiện có quan hệ đại lý với hơn 100 tổ chức tín dụng trong và ngoài nước, nổi bật như Citibank, Bank of America, Deutsche Bank và nhiều tổ chức khác.

**Công ty trực thuộc**
Công ty Quản lý Nợ và Khai thác tài sản Nam Việt Ngân hàng
Được thành lập vào ngày 28 tháng 12 năm 2006, Công ty Quản lý nợ và Khai thác tài sản Nam Việt Ngân hàng (NAVIAMC) hoạt động theo mô hình công ty TNHH một thành viên do Ngân hàng TMCP Nam Việt là chủ sở hữu.

**Cơ cấu tổ chức**
 Cốt Thu Hương

**Nhân sự**
Tính đến 31/12/2011, có 15 người là thành viên Hội đồng Quản trị, Ban kiểm soát và Ban điều hành (trong đó có 07 người có trình độ trên Đại học và 08 người có trình độ Đại học) cùng 1,450 cán bộ nhân viên đang công tác tại Ngân hàng TMCP Nam Việt.30em
Nam Việt
Rùa cá sấu

Rùa cá sấu hay còn gọi là rùa ngoạm (Danh pháp khoa học: Macrochelys temminckii) là một trong những loài rùa nước ngọt lớn nhất thế giới. Danh pháp temminckii được đặt tên để vinh danh nhà động vật học Hà Lan Coenraad Jacob Temminck. Chi Macrochelys từng được cho là chỉ gồm một loài, các nghiên cứu cho thấy có ba loài riêng biệt: Macrochelys temminckii, Macrochelys suwanniensis, và Macrochelys apalachicolae.

**Phân bố**
Loài rùa này phân bố ở vùng Bắc Mỹ, xuất hiện nhiều ở các vùng nước miền Nam Hoa Kỳ. Chúng được tìm thấy từ miền đông của đông Texas đến Florida Panhandle, và phía bắc đến đông nam Kansas, Missouri, miền đông nam Iowa, phía tây Illinois, phía tây Kentucky, và phía tây Tennessee. Do việc buôn bán vật nuôi kỳ lạ và các yếu tố khác loài đã tới châu Á và châu Âu với một trung tâm sinh sản/nghiên cứu tìm thấy ở Nhật Bản.

**Đặc điểm**
Loài rùa này có đầu to, bộ hàm cực khỏe, có gờ nhọn sắc,lực cắn 480 kg/inch2 có thể cắn vỡ mai nhiều loài rùa khác để làm thức ăn, mai nhiều gai, cùng vẻ hung dữ, nên chúng thường được gọi là "quái thú rùa". Hình ảnh chúng gợi đến loài khủng long thời xưa. Mai của chúng có 3 hàng gai. Những hàng gai này chứa rất rất nhiều đầu dây thần kinh nhạy cảm. Có báo cáo chưa được kiểm chứng về con rùa nặng 183 kg ở Kansas năm 1937, nhưng một trong những mẫu vật lớn nhất có kiểm chứng gây tranh cãi.
Ở bể sinh vật cảnh Shedd Chicago là một con rùa 16 năm tuổi cân nặng 113 kg, được gửi đến bể cá cảnh bang Tennessee. Một con khác cân nặng 107 kg tại sở thú Brookfield ở ngoại ô Chicago. Chúng thường không phát triển đến kích thước lớn, trung bình con trưởng thành có cái mai rùa dài khoảng abbr=on với khối lượng abbr=on. Con đực thường lớn hơn con cái. Trong số các loài rùa nước ngọt còn sinh tồn, chỉ có các loài rùa mai mềm (ba ba) trong chi Chitra, Rafetus, và Pelochelys có thể vượt qua về kích thước.

**Sinh sản và vòng đời**
Rùa cá sấu
Loài này đặt độ tuổi thành thục khi khoảng 12 tuổi. Giao phối xảy ra vào đầu năm. Con cái xây tổ, hai tháng sau nó đẻ vào đó khoảng 10–50 trứng. Giới tính con non phụ thuộc vào nhiệt độ tổ. Thời gian ấp từ 100 tới 140 ngày, và trứng nở vào đầu mùa thu. Tuổi thọ của cá thể tự nhiên còn là ẩn số, rùa cá sấu được cho là sống tới 200 năm, nhưng từ 80 tới 120 năm thì có lẽ đúng hơn. Chúng thường sống từ 20 tới 70 năm khi bị nuôi nhốt.

**Tham khảo**
Trích dẫn
Thư mục- CITEREFRhodin2010- CITEREFFritz2007

**Liên kết ngoài**
  Alligator vs. Common Snapping Turtle - Chelydra.org-  Alligator Snapping Turtle Care Sheet-  CRUNCH, The Alligator Snapping Turtle
T
Thể loại:Hóa thạch sống
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1835
Thể loại:Động vật bò sát Mỹ
Thái Cảnh hầu

Sái Cảnh hầu (chữ Hán: 蔡景侯; trị vì: 591 TCN-543 TCN), tên thật là Cơ Cố (姬固), là vị vua thứ 17 của nước Sái – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Sái Cảnh hầu là con của Sái Văn hầu - vua thứ 16 nước Sái. Năm 592 TCN, Sái Văn hầu mất, Cơ Cố lên nối ngôi, tức là Sái Cảnh hầu.
Năm 549 TCN, Sái Linh hầu theo Sở Khang vương họp quân nước Trần, nước Hứa đi đánh nước Trịnh. Các chư hầu do nước Tấn cầm đầu đi cứu Trịnh. Liên quân theo Sở rút lui.
Năm 548 TCN, Sở Khang vương lại họp quân Sái, Trần đánh Trịnh. Liên quân tiến đánh phá thành Nam Lý nước Trịnh.
Sái Cảnh hầu lấy người con gái nước Sở là Vu thị cho thế tử Cơ Bàn. Nhưng sau khi Vu thị đã làm con dâu, ông lại tư thông với Vu thị.
Năm 543 TCN, thế tử Bàn giận cha tư thông với vợ mình bèn giết chết ông mà lên ngôi. Sái Cảnh hầu ở ngôi được 49 năm. Thế tử Bàn lên ngôi, tức là Sái Linh hầu.

**Xem thêm**
Sái Linh hầu
*Sái Văn hầu

**Tham khảo**
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Quản Sái thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới- Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 4-5, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Sái
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 543 TCN
Thái phu nhân

Thái phu nhân (chữ Hán: 蔡夫人), hay Sái phu nhân, còn được gọi tắt là Thái thị hoặc Sái thị (蔡氏), là người vợ thứ của Lưu Biểu, lãnh chúa của vùng Kinh châu trong thời kỳ Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc. Sái phu nhân là em gái (có tài liệu viết là chị) của Sái Mạo, một thuộc tướng của Lưu Biểu. 
Khi Tào Tháo và Viên Thiệu đang gìm nhau tại Quan Độ, một thuộc hạ của Lưu Biểu là Hàn Tung từ khuyên Lưu Biểu nên giữ thế trung lập (Lưu Biểu vốn về phe với Viên Thiệu) và gửi sứ giả đến Hứa Xương. Hàn Tung cho rằng Tào Tháo vốn thế mạnh, Lưu Biểu nên gửi con cháu làm con tin trong triều đình. Lưu Biểu nổi giận, định đưa Hàn Tung đi xử tử. Sái phu nhân thấy Hàn Tung là bậc trung lương, nên mới khuyên rằng: "Hàn Tung vốn là "Sở quốc chi vọng". Hắn là người trực ngôn, không có lý do gì để giết hắn". Vì vậy Lưu Biểu đã đổi ý, chỉ đem Hàn Tung đi giam cầm.
Lưu Biểu có hai người con là Lưu Kỳ và Lưu Tông. Lưu Kỳ là con vợ cả. Chưa có sử liệu về việc Lưu Tông là con vợ cả hay vợ kế. Sau đấy Lưu Biểu, Sái Phu nhân ủng hộ người con thứ. Sau khi Lưu Biểu chết, Sái phu nhân tìm kiếm sự ủng hộ của Tào Tháo để đưa Lưu Tông lên địa vị cao.
Căn cứ theo sách Tương Dương ký thì vợ của Gia Cát Lượng là Hoàng Nguyệt Anh là cháu bên ngoại (ngoại sanh) của Sái phu nhân.

**Trong Tam quốc diễn nghĩa**
Trong Tam quốc diễn nghĩa, Sái Phu nhân được nhắc đến qua 3 hồi gồm Hồi 34: Sái phu nhân nấp nghe chuyện kín/Lưu hoàng thúc nhảy ngựa Đàn Khê, Hồi 40: Sái phu nhân bàn hiến Ký Châu/Gia Cát Lượng hỏa thiêu Tân Dã và Hồi 41. Trong tác phẩm này, Sái Phu nhân được mô tả là mẹ đẻ của Lưu Tông. Đây là một người đàn bà có lòng dạ hiểm độc, thích can dự vào triều chánh, đặc biệt là gây ảnh hưởng cho con bà lên ngôi. Sái phu nhân hay chống đối Lưu Bị.
Khi Lưu Biểu đồng ý chứa chấp Lưu Bị, đến đêm, Sái phu nhân xàm tấu với Lưu Biểu đề nghị ông ta điều Lưu Bị đi chỗ khác vì "sợ người ta chẳng được như bụng ông nghĩ thôi". Mỗi lần Lưu Bị trò chuyện với Lưu Biểu thì Sái phu nhân nấp sau bình phong nghe trộm. Sái phu nhân vẫn luôn có ý nghi Lưu Bị.
Khi Lưu Biểu ốm nặng, Sái Phu nhân đóng của lại không cho Lưu Kỳ vào thăm, sai Sái Mạo, Trương Doãn canh giữ cửa ngoài. Khi Lưu Biểu chết rồi, Sái phu nhân cùng với Sái Mạo, Trương Doãn bàn bạc, viết tờ di chúc giả cho con thứ là Lưu Tông làm chủ Kinh Châu, xong rồi mới cho báo tang. Sái Mạo lập Lưu Tông lên làm chủ, tôn tộc họ Sái chia nhau lĩnh luôn Kinh Châu còn Sái phu nhân cùng Lưu Tông đến ở Tương Dương để phòng Lưu Kỳ, Lưu Bị.
Sau khi Tào Tháo nam chinh, Sái Phu nhân là người chủ trương hàng Tào. Lưu Tông cùng với Sái phu nhân đem ấn tín sang sông đón rước Tào Tháo. Tào Tháo cho Lưu Tông vào triều đình làm quan. Lưu Tông hai ba lần từ chối, Tháo không cho, bất đắc dĩ phải cùng Sái phu nhân đi Thanh Châu, chỉ có tướng cũ là Vương Uy đi theo. Tào Tháo sai Vu Cấm đem quân khinh kỵ đuổi theo và giết cả hai mẹ con. Khi bị vây, Sái phu nhân ôm Lưu Tông khóc ầm ĩ. Vu Cấm ép lệnh quân sĩ hạ thủ, Vương Uy tức giận phản kháng, nhưng cuối cùng cả 3 bị xử tử.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Thể loại:Nhân vật Tam Quốc
Thể loại:Năm mất không rõ
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thái Linh hầu

Sái Linh hầu (chữ Hán: 蔡靈侯; trị vì: 542 TCN-531 TCN), tên thật là Cơ Bàn (姬般), là vị vua thứ 18 của nước Sái – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Sái Linh hầu là con của Sái Cảnh hầu - vua thứ 17 nước Sái.
Vua cha Cảnh hầu đã cưới Vu thị cho ông làm vợ, nhưng sau đó lại tư thông với Vu thị. Năm 543 TCN, ông giận cha tư thông với vợ, nên giết cha và lên ngôi.
Sở Linh vương sau khi giành ngôi vua Sở, muốn khuếch trương thế lực với các chư hầu, bèn mang quân đánh các nước xung quanh.
Năm 536 TCN, Sái Linh hầu theo sự huy động của Sở Linh vương, cùng các chư hầu Trần, Hứa, Thẩm, Từ và Việt cùng đi đánh nước Ngô. Vua Ngô Dư Sái sai em là Quệ Do đi sứ, mang lễ tới khao quân Sở. Sở Linh vương bắt giữ Quệ Do. Sau vua Sở thấy quân Ngô đã phòng bị, bèn lui binh và bắt Quệ Do mang về nước Sở.
Năm 534 TCN, Linh vương sai công tử Khí Tật đánh nước Trần, diệt và chiếm đóng nước Trần. Năm 531 TCN, Sở Linh vương dụ Sái Linh hầu đến hội ở đất Thân. Sái Linh hầu thế yếu không thể chống lại, đành phải đến hội. Sở Linh vương đổ phục binh ra bắt giữ Sái Linh hầu, rồi giết chết ông.
Sau đó vua Sở sai công tử Khí Tật mang quân đánh nước Sái. Tháng 11 năm đó, Khí Tật hạ được nước Sái, giết thế tử Ẩn lấy máu làm lễ tế thần, diệt nước Sái. Khí Tật được Sở Linh vương lệnh làm Sái công cai trị đất Sái.
Sái Linh hầu ở ngôi được 12 năm. Mãi đến năm 528 TCN khi nước Sái được Sở Bình vương Khí Tật cho phục hồi, vua mới là Sái Bình hầu mới làm lễ an táng cho ông theo nghi lễ chư hầu.

**Xem thêm**
Sái Cảnh hầu
*Sở Linh vương
*Sở Bình vương

**Tham khảo**
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Quản Sái thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới- Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 4-5, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Sái
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 531 TCN
Bộ Chân đều

Bộ Chân đều hay còn gọi là động vật đẳng túc là một bộ động vật giáp xác. Danh pháp khoa học của bộ này là Isopoda có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp lang|el|ἴσος (lang|el|iso-, nghĩa là "giống nhau") và lang|el|ποδός (podos, là "chân"). Hóa thạch của các loài trong bộ này có tuổi vào kỷ Cacbon (tương đương với thế Pennsylvania ở Hoa Kỳ), ít nhất là 300 triệu năm.

**Miêu tả**
Tập tin:Porcellio scaber - male side 2 (aka).jpg|nhỏ|trái|The woodlouse Oniscus asellus from the side
Isopoda là những loài giáp xác có cơ thể tương đối nhỏ với 7 cặp chân giống nhau về kích thước và hình dạng, nằm trong khoảng từ 3 đến 0 như ở loài Bathynomus giganteus. Thông thường chúng dẹp theo chiều lưng bụng, mặc dù một số loài không có đặc điểm như vậy, đặc biệt là các loài sống trong lòng biển sâu hoặc trong nước ngầm (trong các hang động ngầm). Các loài chân giống không có giáp do nó bị thoái hóa thành một "tấm khiên đầu" chỉ che phủ phần đầu. Trao đổi khí diễn ra trong các chân bơi giống như mang chuyên biệt hóa ở phía sau của cơ thể. Các loài chân giống sống trên cạn, các chân bơi này thường biến đổi thành các cấu trúc giống như phổi, và các "lá phổi" này dễ dàng thấy ở mặt dưới của các loài trong phân bộ Oniscidea.

**Sự đa dạng và phân loại**
Isopoda thuộc nhóm Peracarida, một nhóm lớn được hợp lại bởi các loài trong nhóm đều có túi ấp trứng. 
Bộ Isopoda, bao gồm hơn 10.000 loài và 4.500 loài trong số đó được tìm thấy trong môi trường biển. Và được xếp vào 11 phân bộ.
Bộ Chân đều Isopoda
** Asellota
** Phreatoicidea- Scutocoxifera
** Calabozoidea 
** Cymothoida 
** Limnoriidea 
** Oniscidea 
** Phoratopidea 
** Sphaeromatidea 
** Tainisopidea 
** Valvifera
** Incertae sedis
**** Anhelkocephalon
*** Urdidae
**** Urda

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Isopoda
*Isopoda
*chú thích báo |url=http://www.aolnews.com/weird-news/article/cockroach-of-the-sea-wows-the-web/19423132 |title=Cockroach of the Sea Wows the Web |date=ngày 1 tháng 4 năm 2010 |publisher=AOL News |author=Katie Drummond
Bản Phùng

Bản Phùng là một xã thuộc huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

**Địa lý**
Xã Bản Phùng nằm ở phía tây của huyện Hoàng Su Phì, cách trung tâm huyện 28 km, có vị trí địa lý
*Phía đông giáp xã Chiến Phố
*Phía tây và nam giáp huyện Xín Mần
*Phía bắc giáp xã Bản Máy.
Xã Bản Phùng có diện tích 16,31 km², dân số năm 2019 là 2.149 người, mật độ dân số đạt 172 người/km².

**Hành chính**
Xã Bản Phùng được chia thành 8 thôn: Tô Meo, Na Pha, Cum Pu, Na Léng, Pu Mo, Lùng Cẩu, Thống Nhất, Phủng Cá.

**Lịch sử**
Ngày 14 tháng 5 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 185/1981/QĐ-CP về việc sáp nhập các xã Bản Pắng, Bản Phùng thành xã Bản Máy và tách các hợp tác xã Đống Chế, Thắng Lợi của xã Bản Phùng vào xã Nàn Xỉn.

**Chú thích**

**Tham khảo==
Chiến Phố

Chiến Phố là một xã thuộc huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

**Địa lý**
Xã Chiến Phố có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp xã Pố Lồ
*Phía tây giáp huyện Xín mần và xã Bản Phùng
*Phía nam giáp các xã Tụ Nhân, Pờ Ly Ngài, Nàng Đôn
*Phía bắc giáp xã Thàng Tín.
Xã Chiến Phố có diện tích 29,88 km², dân số năm 2019 là 3.873 người, mật độ dân số đạt 130 người/km².

**Hành chính**
Xã Chiến Phố được chia thành 8 thôn, bản: Đoàn Kết, Chiến Phố Hạ, Chiến Phố Thượng, Mỏ Phìn, Sui Thầu, Sín Chải, Vó Thấu Chải, Nhìu Sang.

**Chú thích**

**Tham khảo==
Đản Ván

Đản Ván là một xã thuộc huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

**Địa lý**
Xã Đản Ván nằm ở phía Bắc của huyện Hoàng Su Phì, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp xã Túng Sán
*Phía tây giáp xã Pố Lồ và xã Thèn Chu Phìn
*Phía nam giáp thị trấn Vinh Quang và xã Tân Tiến
*Phía bắc giáp huyện Vị Xuyên và xã Thèn Chu Phìn.
Xã Đản Ván có diện tích 17,22 km², dân số năm 2019 là 2.112 người, mật độ dân số đạt 123 người/km².

**Hành chính**
Xã Đản Ván được chia thành 8 thôn: Thinh Na, Lủng Khum, Lủng Nàng, Thượng 1, Thượng 2, Thượng 3, Xếp, Pô Ải.

**Chú thích**

**Tham khảo==