Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Spizixos

Spizixos là một chi chim biết hót trong họ Pycnonotidae. Chi này chỉ chứa 2 loài chim chào mào là: - Chào mào mỏ lớn (Spizixos canifrons)- Chào mào khoang cổ (Spizixos semitorques)

**Tham khảo**
Thể loại:Họ Chào mào
Chào mào khoang cổ

Chào mào khoang cổ (danh pháp hai phần: Spizixos semitorques) là một loài chim thuộc họ Chào mào. Nó được tìm thấy ở Trung Quốc, Đài Loan, Việt Nam. Loài chim này ưa thích rừng đồi ở độ cao vừa phải. Chủ yếu là ăn trái cây, chào mào khoang cổ cũng ăn hạt và côn trùng. Chúng thường chỉ sống theo chế độ một vợ một chồng, con cái xây dựng tổ trên cây và đẻ trứng.

**Tham khảo**
 BirdLife International 2004.  Spizixos semitorques.  2006 IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on ngày 24 tháng 7 năm 2007.
S
Thể loại:Chim Việt Nam
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1861
Thể loại:Chim Trung Quốc
Thể loại:Chim Đài Loan
Thể loại:Chim Hồng Kông
Thể loại:Chim Nhật Bản
Tuyến hỏa xa ngầm

Bản đồ các đường trốn trên Tuyến hỏa xa ngầm
Tập tin:Harriet Tubman.jpg|nhỏ|phải|Hình Harriet Tubman do H. B. Lindsley chụp khoảng 1870. Bà Tubman qua lại tới miền Nam trên Tuyến hỏa xa ngầm 13 lần để giúp giải phóng hơn 70 người.p=xvii
Tuyến hỏa xa ngầm hay Đường sắt ngầm (tiếng Anh: Underground Railroad) là một mạng lưới đường trốn và ngôi nhà an toàn bí mật được sử dụng bởi các nô lệ gốc Phi tại Hoa Kỳ để chạy trốn tới các tiểu bang tự do và Canada nhờ sự giúp đỡ của những người theo chủ nghĩa bãi nô và những người thông cảm. Thuật ngữ này cũng chỉ đến những người theo chủ nghĩa bãi nô, cả Mỹ da trắng và da đen, cả người tự do và nô lệ, mà đều giúp đỡ những người lánh nạn. Các tuyến khác dẫn đến México hoặc hải ngoại. Tuy một "tuyến hỏa xa ngầm" chạy về phía nam đến Florida, hồi đó là một lãnh thổ Tây Ban Nha, từ cuối thế kỷ 17 cho đến ngay sau Cách mạng Mỹ, nhưng mạng lưới hiện nay thường được gọi là Tuyến hỏa xa ngầm được sáng lập vào đầu thế kỷ 19 và đạt tới đỉnh cao nhất từ 1850 đến 1860. Có ước lượng rằng, vào năm 1850, 100.000 nô lệ đã chạy trốn trên "đường sắt" này. Bắc Mỹ thuộc Anh, một khu vực cấm chế độ nô lệ, là một nơi chốn cuối cùng của nhiều người, tại vì có nhiều nơi băng qua biên giới dài. Theo chuyện kể, hơn 30.000 người chạy tới đấy trên mạng lưới trong thời kỳ 20 năm thông dụng nhất, nhưng thống kê từ Điều tra dân số Hoa Kỳ chỉ đếm 6.000 người.

**Xem thêm**
Túp lều bác Tôm
*Trung tâm Tự do Tuyến hỏa xa ngầm Quốc gia
*Nội chiến Hoa Kỳ

**Chú thích**

**Tham khảo**
Chú thích sách|author=Kate Larson|authorlink=Kate Larson|last=Larson|first=Kate Clifford|year=2004|title=Bound For the Promised Land: Harriet Tubman, Portrait of an American Hero|url=https://archive.org/details/boundforpromised0000lars|location=Thành phố New York|publisher=Ballantine Books|isbn=0-345-45627-0|language=tiếng Anh

**Liên kết ngoài**
 Trung tâm Tự do Tuyến hỏa xa ngầm Quốc gia- Danh sách các nơi chính trên Tuyến hỏa xa ngầm date = ngày 1 tháng 9 năm 2014

Thể loại:Lịch sử người Mỹ gốc Phi
Thể loại:Chủ nghĩa bãi nô
Thể loại:Chế độ nô lệ ở Hoa Kỳ
Thể loại:Lịch sử Canada
Thể loại:Địa điểm bí mật
Thể loại:Chủ nghĩa bãi nô ở Hoa Kỳ
Núi Sinai

Núi Sinai (הַר סִינָֽי Har Sīnay; Aramaic: ܛܘܪܐ ܕܣܝܢܝ Ṭūrāʾ dəSīnăy) còn được biết đến là Jabal Musa (جَبَل مُوسَىٰ nghĩa là "Núi của Moses" là một ngọn núi nằm tại Bán đảo Sinai của Ai Cập. Đây là một trong một số địa điểm được cho là Núi Sinai trong Kinh Thánh, nơi mà theo theo Cựu Ước, Kinh Thánh và Kinh Qur'an, Moses tiếp nhận Mười Điều Răn.
Núi Sinai cao adj=on nằm gần thành phố Saint Catherine, trong khu vực ngày nay được gọi là Bán đảo Sinai. Nó được bao quanh tứ phía bởi các đỉnh núi cao hơn trong dãy núi mà nó là một phần. Cạnh đó là Núi Catherine, ở độ cao disp=or, là đỉnh cao nhất ở Ai Cập.

**Địa chất**
Địa chất của nó hình thành trong giai đoạn cuối của quá trình kiến tạo Vách chắn Ả Rập-Nubia. Ngọn núi là một tổ hợp đài vòng gồm đá granit kiềm xâm lấn vào nhiều loại đá khác, trong đó có cả đá núi lửa. Đá granit có thành phần là Syenogranit cho đến Felspat kiềm.

**Ý nghĩa trong tôn giáo**

**Do Thái giáo và Kitô giáo**
Ngay phía bắc ngọn núi là Tu viện Thánh Catarina có từ thế kỷ thứ 6. Đỉnh núi có một Nhà thờ Hồi giáo vẫn còn được sử dụng và một Nhà thờ Chính thống giáo Hy Lạp được xây dựng vào năm 1934 trên tàn tích của một nhà thờ thế kỷ 16, hiện không mở cửa cho công chúng. Nhà nguyện bao quanh tảng đá được coi là nguồn gốc của Các tấm bia Lề luật trong Kinh Thánh. Trên đỉnh còn có "hang động của Moses", được cho là nơi mà Moses đã nhận Mười Điều Răn. 

**Hồi giáo**
Ngọn núi gắn liền với nhà tiên tri Musa. Đặc biệt, có nhiều tài liệu tham khảo về Jabal Musa trong Kinh Qur'an, trong đó nó được gọi là Ṭūr Saināʾ, Ṭūr Sīnīn,, aṭ-Ṭūr và al-Jabal (cả hai đều có nghĩa là "núi"). Còn đối với Wād Ṭuwā (Thung lũng của Tuwa) liền kề, nó được coi là muqaddas (linh thiêng), và một phần của nó được gọi là Al-Buqʿah Al-Mubārakah ("Nơi may mắn"). Đó là nơi Musa nói chuyện với Thượng Đế.

**Hình ảnh**
File:St Catherines From Sinai.JPG|Tu viện Thánh Catarina, một Di sản thế giới được UNESCO công nhận nhìn xuống từ núi Sinai
File:MasjidMountSinai.jpg|Nhà thờ Hồi giáo trên đỉnh
File:Greek Orthodox Chapel at top of Mt Sinai.jpg|Nhà nguyện trên đỉnh
File:MtSinaiJune2006.JPG|Bình minh trên đỉnh núi
File:جبل موسى.jpg|Nhìn xuống từ đỉnh núi
File:NearSinaiTop.JPG|Những đoạn cuối cùng lên đỉnh núi

**Xem thêm**
 Hashem El Tarif- Jebel Musa

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Caucasian Albanian Alphabet Discovered and Deciphered, Azerbaijan International, Vol. 11:3 (Autumn 2003). Six articles.-  View OF Mount Sinai (as opposed to the view FROM Mount Sinai) date=2020-10-10 -  Information about the town of St. Katherine and the Sinai mountains-  A Report on Mount Sinai-  Old maps of Mount Sinai. Eran Laor Cartographic Collection, The National Library of Israel.
Thể loại:Địa danh được đề cập trong Kinh Thánh
Thể loại:Núi Ai Cập
Thể loại:Núi linh thiêng
Thể loại:Địa điểm hành hương Kitô giáo
Thể loại:Moses
Thể loại:Bán đảo Sinai
Thể loại:Điểm tham quan ở Ai Cập
Thể loại:Núi trong Kinh Thánh Hebrew
Thể loại:Núi linh thiêng

Núi thiêng còn gọi là linh sơn là những ngọn núi gắn liền với các sự kiện, sự tích tôn giáo được tín đồ sùng bái, ngưỡng mộ và hành hương.
Thể loại:Núi
Thể loại:Địa danh tôn giáo
Thể loại:Địa điểm linh thiêng
Mắm ba khía

Mắm ba khía
Mắm ba khía, là loại mắm được làm chủ yếu từ con ba khía (một loài họ cua có càng to, đặc trưng ở vùng Nam bộ, sống tập trung ở vùng nước lợ, mặn, trải từ Cần Thơ đến Sóc Trăng, Cà Mau, nhiều nhất ở U Minh. Do có ba gạch ở trên lưng nên được đặt tên ba khía).

**Chuẩn bị**
Mỗi năm ba khía chỉ "hội" (tập trung) một lần vào 3-4 đêm của tháng 10,vào mùa nước lên, khi những hang dày đặc của chúng dưới gốc đước, gốc mắm bị chìm trong nước, ba khía phải leo lên những rễ cây để trú ẩn và giao phối. Để bắt ba khía người dân Nam bộ phải ngủ rừng, ăn cơm bờ bụi, chịu đựng môi trường khắc nghiệt nhiều đỉa, vắt, muỗi,.... Đi “làm ba khía” được xem là "nghề hạ bạc của con nhà nghèo".

**Phương pháp chung bảo quản**
Ba khía bắt về rửa sạch bùn đất, thả từng “trự” vào nồi hoặc lu có chứa sẵn nước muối.Chất lượng của ba khía sau này phụ thuộc độ mặn của nước muối(lạt quá ba khía hư, mặn quá ba khía sẽ rụng càng, đen da, chát thịt, nếu lẫn nước mưa thì sẽ trở mùi). Công đoạn này đòi hỏi nhiều kỹ thuật và kinh nghiệm. Sau đó lấy lá dừa nước phủ lên. Ba khía làm “tới” có thể để cả năm không hư hỏng..Phần nước muối còn lại trong khạp sau khi bảo quản ba khía có thể dùng nấu nước mắm rất ngon.

**Thực hiện**
Ba khía rửa sạch bằng nước sôi, tách mai, đập dập sơ hai càng.
Thêm tỏi, ớt, chanh, đường cát trắng vào rồi cho khóm bằm nhỏ, xoài xắt sợi, khế vừa chín tới xắt nhỏ, trái cóc đập dập.
Trộn đều tất cả với ba khía, để đó cho thấm qua ngày thì ăn được.

**Thưởng thức**
Ba khía thường ăn với cơm như các món mắm Việt Nam khác, phần nước trộn giàu đạm có thể dùng làm nước chấm.
Hương vị của mắm ba khía: "thơm mùi đặc trưng khác với những loại mắm tôi từng ăn, càng ba khía mập mạp đỏ au, cắn vỡ ra để lộ những miếng thịt mằn mặn hơi giống thịt cua muối, ăn kèm khế chua chua, gừng cay nồng và những gia vị, rau thơm khác làm vị giác kích thích dễ sợ."

**Văn học**
Tháng bảy nước chảy Cà Mau
Tháng mười ba khía, hội kéo nhau đi làm
U Minh, Rạch Gốc, rừng tràm
Muỗi kêu kệ muỗi tao ham ba khía rồi
(Dân ca)

**Chú thích**

**Xem thêm**
http://tuoitre.vn/Tuoi-tre-cuoi-tuan/Tuoi-tre-cuoi-tuan/314522/Chuyen-mam-ba-khia-o-London.html
Thể loại:Mắm
Thể loại:Món cua
Thể loại:Xốt cá
Thể loại:Ẩm thực Việt Nam
Thể loại:Ẩm thực Cà Mau
Cảnh Đan

Cảnh Đan (chữ Hán: 景丹, ? - 26), tên tự là Tôn Khanh, người Lịch Dương, Phùng Dực, là tướng lĩnh, khai quốc công thần nhà Đông Hán, một trong Vân Đài nhị thập bát tướng.

**Sự nghiệp**
Nhà Tân dựa vào "Tứ khoa" (tức là Đức hạnh, Ngôn ngữ, Chánh sự và Văn học) để tuyển chọn nhân tài, Đan nhờ "Ngôn ngữ" mà được làm Cố Đức hầu (quốc) tướng, có tiếng là tài năng. Sau đó được thăng làm Sóc Điều liên soái phó nhị .
Canh Thủy đế lên ngôi (23), sai sứ đến Thượng Cốc, liên soái Cảnh Huống hàng, Đan được làm Thượng Cốc trưởng sử. Sau đó, Huống cùng bọn Đan lại quy thuận Lưu Tú. Ông được làm Thiên tướng quân, phong Phụng Nghĩa hầu. Đan lĩnh kỵ binh Ô Hoàn tinh nhuệ, trong thời gian đánh dẹp Vương Lang, bình định Hà Bắc lập được rất nhiều chiến công.
Hán Quang Vũ Đế lên ngôi (25), mượn lời sấm lấy Tôn Hàm làm Đại tư mã, các tướng đều không phục. Đế cho phép họ đề cử, Cảnh Đan và Ngô Hán được nêu tên. Đế cho rằng công lao của 2 người ngang nhau, nên lấy Hán làm Đại tư mã, Đan làm Phiêu kỵ đại tướng quân.
Năm sau (26), được phong Lịch Dương hầu. Mùa thu, cùng bọn Ngô Hán, Kiến uy đại tướng quân Cảnh Yểm, Kiến nghĩa đại tướng quân Chu Hỗ, Chấp kim ngô Giả Phục, Thiên tướng quân Phùng Dị, Cường nỗ tướng quân Trần Tuấn, Tả tào Vương Thường, Kị đô úy Tang Cung đánh dẹp quân nông dân Ngũ Hiệu ở Hà Nam, thu hàng 5 vạn người.
Bấy giờ, Tô Huống công phá Hoằng Nông, bắt sống Quận thú, áp sát Lạc Dương. Đan đang bệnh, nhưng Đế cho rằng ông là tướng cũ, ngay trong đêm gọi vào, sai đi gấp. Đan không dám từ chối, ôm bệnh đến quận, được mười mấy ngày thì mất. Con là Thượng kế tự.

**Tham khảo**
 Hậu Hán thư- Tư trị thông giám

**Chú thích**
Thể loại:Vân Đài nhị thập bát tướng
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 26
Thể loại:Người Thiểm Tây
Đá Chim Én

Tập tin:Paracel Islands (Vietnamese names).png|trái|nhỏ|Quần đảo Hoàng Sa
Đá Chim Én là một rạn san hô vòng thuộc nhóm đảo Lưỡi Liềm của quần đảo Hoàng Sa. Đá này cách đá Lồi 9,7 hải lý (18 km) về phía đông bắc và cách đảo Quang Hòa 16,2 hải lý (30 km) về phía đông nam.
Đá Chim Én là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc. Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát đá này.- Tên gọi: đá Chim Én hay đá Chim Yến; tiếng Anh: Vuladdore Reef; p=Yùzhuó jiāo, Hán-Việt: Ngọc Trác tiêu- Đặc điểm: có chiều dài tính từ đông sang tây vào khoảng 8,4 hải lý (15,6 km) và chiều rộng 1,8 hải lý (3,3 km). Rạn vòng này chìm dưới nước phần lớn thời gian trong ngày; khi thủy triều xuống thì cũng chỉ có vài hòn đá nhô lên.
Ngày 24 tháng 6 năm 2012, tỉnh Hải Nam (Trung Quốc) quyết định thành lập bốn khu bảo tồn "di sản văn vật dưới nước" tại quần đảo Hoàng Sa, trong đó có đá Chim Én.

**Tham khảo**
Chim Én
Đá Bắc (Hoàng Sa)

Tập tin:Paracel Islands (Vietnamese names).png|nhỏ|Quần đảo Hoàng Sa
Đá Bắc hoặc bãi đá Bắc là một rạn san hô vòng thuộc nhóm đảo Lưỡi Liềm của quần đảo Hoàng Sa. Đá Bắc nằm cách đảo Hoàng Sa thuộc khu trung tâm nhóm Lưỡi Liềm khoảng 32,6 hải lý (60,4 km), cách đảo Phú Lâm thuộc khu trung tâm nhóm An Vĩnh khoảng 47 hải lý (87 km), cách bãi Ốc Tai Voi ở cực nam 91,8 hải lý (170 km) và là điểm cực bắc của cả quần đảo.
Đá Bắc là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc. Hiện Trung Quốc đang kiểm soát đá này.- Tên gọi: đá Bắc hoặc bãi đá Bắc; tiếng Anh: North Reef; p=Běi jiāo, Hán-Việt: Bắc tiêu- Đặc điểm: dài khoảng 7 hải lý (13 km) khi tính từ tây sang đông và rộng tối đa là 2,5 hải lý (4,6 km). Trên vành san hô của rạn san hô vòng này còn có nhiều hòn đá nổi lên. Đây hoàn toàn không phải là một đảo.
Ngày 24 tháng 6 năm 2012, tỉnh Hải Nam (Trung Quốc) quyết định thành lập bốn khu bảo tồn "di sản văn vật dưới nước" tại quần đảo Hoàng Sa, trong đó có đá Bắc.
Tháng 11 năm 2014, thành phố Đà Nẵng lấy tên đá Bắc của quần đảo Hoàng Sa để đặt tên cho một con đường dài 640 m, rộng 10,5 m nối từ đường Lê Văn Hiến với đường Chương Dương, gọi là đường Đảo Đá Bắc thuộc phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn thành phố Đà Nẵng.

**Tham khảo**
Bắc
Đá Lồi

Đá Lồi (tiếng Anh: Discovery Reef; p=Huáguāng jiāo, Hán-Việt: Hoa Quang tiêu) là một rạn san hô vòng thuộc nhóm đảo Lưỡi Liềm, quần đảo Hoàng Sa. Đá này nằm cách đảo Quang Hoà thuộc khu trung tâm nhóm Lưỡi Liềm khoảng 14 hải lý (26 km) về phía nam. Đây được xem là rạn san hô lớn nhất quần đảo Hoàng Sa.
Đá Lồi là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc. Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát đá này.

**Đặc điểm**
Tập tin:Paracel Islands (Vietnamese names).png|trái|nhỏ|Quần đảo Hoàng Sa
Rạn san hô đá Lồi thon dài, khá dốc và có nhiều vùng nước xoáy xung quanh. Chiều dài tính từ đông sang tây khoảng 15,5 hải lý (28,7 km), tính từ bắc xuống nam khoảng 3,8 hải lý (7 km). Hầu hết đá Lồi chìm dưới 3,7 m nước biển và chỉ có vài hòn đá nổi lên. Tàu thuyền có thể theo các lạch nước ở mặt bắc và nam để vào vụng biển ở giữa. Giáo sư Sơn Hồng Đức miêu tả "đầm nước lặng" (vụng biển) của đá Lồi như sau:
Ở phía nam của đá Lồi, người ta đã tìm thấy một xác tàu đổ bộ tầm trung bị đắm của Pháp.
Ngày 24 tháng 6 năm 2012, tỉnh Hải Nam (Trung Quốc) quyết định thành lập bốn khu bảo tồn "di sản văn vật dưới nước" tại quần đảo Hoàng Sa, trong đó có đá Lồi.

**Chú thích**
Lồi
Đá Bông Bay

Tập tin:Paracel Islands.png|trái|nhỏ|Vị trí đá Bông Bay trong quần đảo Hoàng Sa
Đá Bông Bay (tiếng Anh: Bombay Reef; p=Lànghuā jiāo, Hán-Việt: Lãng Hoa tiêu) là một rạn san hô vòng thuộc nhóm đảo An Vĩnh của quần đảo Hoàng Sa. Đá này nằm ở góc đông nam của quần đảo, cách đảo Phú Lâm thuộc khu trung tâm nhóm An Vĩnh gần 46,7 hải lý (86,5 km) về phía nam đông nam và cách đảo Quang Hòa thuộc khu trung tâm nhóm Lưỡi Liềm khoảng 48,6 hải lý (90 km) về phía đông nam.
Đá Bông Bay là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc. Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát đá này.

**Đặc điểm**
Rạn san hô đá Bông Bay có dáng thon dài, đa phần chìm dưới nước. Chiều dài tính từ đông sang tây khoảng 10 hải lý (18,5 km)..

**Lịch sử**
Năm 1929, phái đoàn Perrier-Rouville của Pháp từng đề xuất kế hoạch xây dựng một ngọn đèn biển tại đá Bông Bay. Sau Hải chiến Hoàng Sa năm 1974, Trung Quốc giành quyền kiểm soát đá Bông Bay.
Năm 1980, Trung Quốc xây dựng một hải đăng cao 22,5 m trên đá Bông Bay. Cuối năm 2018, Trung Quốc xây dựng thêm một cấu trúc dài 27 m và rộng 12 m có gắn các tấm pin năng lượng mặt trời.

**Tham khảo**
Bông Bay
Thể loại:Sơ khai địa lý Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Núi Bát Phúc

Nhà nguyện Công giáo Rôma Dòng Phanxicô
Núi Bát Phúc là ngọn đồi ở phía bắc Israel, nơi Chúa Giêsu có loạt Bài giảng trên núi mà trọng tâm là bài Tám mối phúc thật (bát phúc).
Dựa vào các nguồn tư liệu Tân Ước, vị trí núi Bát Phúc được cho là trên bờ tây bắc của biển hồ Galilee, giữa Capernaum và Gennesaret. Tuy vậy, không thể xác định chính xác vị trí thực sự mà Giêsu đã giảng về tám mối phúc, nhưng khu vực hiện tại (còn được gọi là núi Eremos) đã có niên đại xác định hơn 1600 năm. Gần đây có một nhà thờ Byzantine được xây dựng vào thế kỷ thứ 4, và đã được sử dụng cho đến thế kỷ thứ 7 mà phế tích còn lại chỉ là một bể nước và một tu viện, Giáo hội Công giáo Rôma thì còn một nhà nguyện Dòng Phanxicô được xây dựng vào năm 1938.

**Tham khảo**
Thể loại:Lịch sử Israel
Thể loại:Kitô giáo tại Israel
Thể loại:Địa danh được đề cập trong Kinh Thánh
Josephine Baker

Josephine Baker (sinh ngày 3 tháng 6 năm 1906 - mất ngày 12 tháng 4 năm 1975 tại St Louis, Missouri, Hoa Kỳ) là một vũ công, ca sĩ, và nữ diễn viên người Pháp gốc Mỹ. Bà trở thành công dân Pháp vào năm 1937. Thông thạo cả tiếng Anh và tiếng Pháp, Baker là một biểu tượng âm nhạc quốc tế.
Năm 2021, gần 50 năm sau ngày mất, thi hài Baker được đưa vào Panthéon, trở thành người phụ nữ thứ sáu và phụ nữ da đen đầu tiên được đưa vào "ngôi đền thiêng" của Pháp.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Josephine Baker Official website- Les Milandes- Josephine Baker's castle in France- A la recherche de Joséphine official site date=2012-02-08 - A Josephine Baker photo gallery date=2003-10-03 - Photographs of Josephine Baker- The electric body: Nancy Cunard sees Josephine Baker (2003) date=2013-07-24 —review essay of dance style and contemporary critics- Guide to Josephine Baker papers at  Houghton Library date=2011-11-21 , Harvard University
Thể loại:Vũ công Mỹ
Thể loại:Nữ ca sĩ Mỹ
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Thể loại:Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Pháp
Thể loại:Sinh năm 1906
Thể loại:Mất năm 1975
Thể loại:Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20
Thể loại:Nhà hoạt động quyền công dân Mỹ
Thể loại:Diễn viên song tính
Thể loại:Nhạc sĩ song tính
Thể loại:Người song tính nữ
Thể loại:Nghệ sĩ của Columbia Records
Thể loại:Ca sĩ LGBT
Thể loại:Nghệ sĩ của Mercury Records
Thể loại:Nữ diễn viên Pháp thế kỷ 20
Thể loại:Thành viên Hội Tam Điểm Mỹ
Thể loại:Thành viên Hội Tam Điểm Pháp
Thể loại:Hiệp sĩ Bắc Đẩu Bội tinh
Lăng Chấn

Lăng Chấn, tên hiệu Oanh Thiên Lôi (tiếng Trung: 轟天雷), là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc Thủy hử. Ông là một trong 72 Địa Sát Tinh của 108 anh hùng Lương Sơn Bạc.

**Xuất thân**
Lăng Chấn quê ở Yên Lăng. Ông là một chuyên gia trong việc chế tạo hoả pháo và thuốc súng nên có tên hiệu nghĩa là Tiếng sét vang trời. Lăng Chấn cũng giỏi võ nghệ và cung nỏ. Ông giữ chức phó sứ kho giáp trượng cho triều đình.
Lăng Chấn được biết đến là một chuyên gia chế tạo hỏa pháo và thuốc súng.

**Gia nhập Lương Sơn Bạc**
Tống Huy Tông cử Hô Diên Chước lãnh đạo quân triều đình, với Hàn Thao và Bành Dĩ làm phó tướng đến đánh dẹp thảo khấu ở Lương Sơn Bạc. Ban đầu, Hô Diên Chước giành thắng lợi khi sử dụng ngựa liên hoàn. Tuy nhiên, Bành Dĩ bị bắt và đầu hàng quân Lương Sơn. Hô Diên Chước biết tài của Lăng Chấn, lại thấy Lương Sơn Bạc bốn mặt toàn nước, khó đánh theo đường bộ nên xin triều đình cử Lăng Chấn ra trận, dùng hoả pháo để tấn công. Lăng Chấn mang theo pháo, thuốc súng đến và dựng các giá súng ở bờ nước để bắn vào Lương Sơn Bạc.
Ngô Dụng đưa ra kế hoạch đối phó Lăng Chấn. Ông lệnh cho thủy quân Lương Sơn lên bờ, phá hoại các giá pháo, dụ Lăng Chấn xuống sông cướp thuyền. Lăng Chấn mắc mưu, khi cướp thuyền thì thuyền bị đục thủng, lật úp và cuối cùng ông bị bắt. Tống Giang đối xử với Lăng Chấn một cách tôn trọng và thuyết phục ông thành công gia nhập Lương Sơn Bạc với tôn chỉ "thế thiên hành đạo".

**Sau khi chiêu an**
Khi phân định ngôi thứ ở Lương Sơn Bạc, Lăng Chấn trở thành đầu lĩnh chuyên chế tạo hoả pháo. Sau khi nhận chiêu an, ông cùng các đầu lĩnh tham gia các chiến dịch đánh dẹp quân Liêu và các lực lượng khác chống đối triều đình nhà Tống. Trong chiến dịch đánh Phương Lạp, hoả pháo của Lăng Chấn bắn vào thành trì đối phương và gây ra sự hỗn loạn. Các anh hùng Lương Sơn tận dụng ưu thế đó để tấn công và chiếm thành trì.
Lăng Chấn là một trong những đầu lĩnh sống sót trở về. Ông được triều đình phong cho chức quan ở Hoả dược cục, chuyên chế tạo hoả pháo, vũ khí nổ.

**Trong Đãng Khấu chí**
Tại hồi 56, Lương Sơn bị quân của Từ Hổ Lâm bao vây hơn 1 năm trời, Ngô Dụng muốn giải vây nên lệnh Lăng Chấn, Thạch Dũng và Trương Khôi trà trộn vào Vận Thành chôn địa lôi và phối hợp với quân Gia Tường đánh phá Vận Thành. Địa lôi đã chôn xong, chỉ chờ quân Gia Tường đến. Nào ngờ đâu kế hoạch bị lộ, Thạch Dũng bị bắt, Lăng Chấn trốn xuống địa đạo, rồi châm lửa. Địa lôi phát nổ, tường thành đổ mấy trượng, gạch đá tung tận trời xanh, trong thành hoảng loạn, chỉ tiếc là quân Gia Tường chưa đến. Lăng Chấn đã quên mình trong địa đạo.

**Tham khảo**
 chú thích sách|title=Thủy hử|author= Thi Nại Am|publisher= Nhà sách Khai Trí|date= 1973|edition= bản dịch của Trần Tuấn Khải- edition= bản dịch của Ngô Đức Thọ và Nguyễn Thuý Nga
Lilia Gildeeva

Lilia Faridovna Gildeeva (translit=Liliä́ Färít qızı Gildíyeva, sinh ngày 14 tháng 6 năm 1976) là phóng viên truyền hình người Nga làm việc cho kênh NTV với chương trình tin tức Segodnya từ năm 2006. Cô nổi tiếng với nhiều câu chuyện đùa với đối tác và đồng nghiệp Alexey Pivovarov.
Cô sinh ra ở Zainsk, Cộng hòa Tatarstan, theo học tại trường Đại học Bang Kazan và bắt đầu sự nghiệp phóng viên truyền hình ở Naberezhnye Chelny. Lilia có hai con (1 trai, 1 gái) cùng chồng.

**Giải thưởng**
 Thư khen ngợi của Tổng thống Liên bang Nga (26 tháng 7 năm 2021) - "vì những đóng góp tận tâm cho sự phát triển của truyền thông Nga"- Thư cảm ơn của Tổng thống Liên bang Nga (23 tháng 4 năm 2008) - "vì hỗ trợ tích cực cho sự phát triển của xã hội dân sự ở Liên bang Nga"

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1976
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Phóng viên truyền hình Nga
Hoàng Khương

Hoàng Khương tên thật là Nguyễn Văn Khương (sinh 1975-) tại Khánh Hòa là một nhà báo Việt Nam. Ông được biết đến vì có những bài phóng sự chuyên đề trên báo Tuổi Trẻ. Bị tuyên án 4 năm tù giam về tội đưa hối lộ, nhưng ông cho rằng mình mắc "sai sót trong tác nghiệp" và kháng cáo.

**Tiểu sử**
Hoàng Khương sinh năm 1975 tại Khánh Hòa. Ông tốt nghiệp Đại học Đà Lạt. Hoàng Khương từng là phóng viên các báo Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh và báo Tuổi Trẻ.

**Bị bắt giam vì tội danh đưa hối lộ**
Trong thời gian công tác tại báo Tuổi Trẻ, Hoàng Khương là tác giả của bài điều tra về hành vi nhận hối lộ để giải cứu đua xe trái phép của cảnh sát giao thông. Bị cho là có hành vi đưa hối lộ nên ông bị đề nghị tước thẻ nhà báo và điều tra về tội danh này. Ngày 02 tháng 1 năm 2012, Cơ quan Cảnh sát điều tra công an Thành phố Hồ Chí Minh đã tống đạt các quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Hoàng Khương. Đến ngày 23 tháng 5 đã đề nghị truy tố ông về hành vi đưa hối lộ. Trong 2 ngày 6 và 7 tháng 9 năm 2012, Hoàng Khương bị đưa ra xét xử tại tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, tại phiên tòa sơ thẩm ông bị tuyên án 4 năm về tội đưa hối hộ, nhưng ông cho rằng mình chỉ mắc sai sót trong nghề nghiệp. Không đồng ý với bản án này, Hoàng Khương cho biết sẽ kháng cáo.

**Phản ứng**
Báo Tuổi Trẻ, cơ quan Hoàng Khương công tác khi viết bài điều tra đã lên tiếng xác nhận rằng "loạt bài viết về mãi lộ và giải cứu xe đua là theo chủ trương của ban biên tập báo Tuổi Trẻ", trong khi đó báo Công An Nhân dân viết "Hoàng Khương, cùng các đối tượng liên quan đã bàn tính kỹ càng từ trước những nội dung nhằm mục đích có lợi cho bản thân và em vợ mình".Tổ chức Phóng viên Không biên giới trong thông cáo của mình nói "Ông Khương không nên bị khởi tố tội đưa hối lộ vì những gì ông làm trong khi đang điều tra bí mật. Ngay sau phiên tòa đầu tiên, báo Tuổi Trẻ một lần nữa khẳng định tất cả hành động của Hoàng Khương là hoạt động tác nghiệp báo chí và sẽ thay mặt anh chăm sóc gia đình. Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (Reporters Without Borders - RSF) đòi trả tự do cho Hoàng Khương, gọi bản án tù bốn năm cho phóng viên Hoàng Khương là "bất công và đáng hổ thẹn".

**Chú thích**
Thể loại:Người Khánh Hòa
Thể loại:Nhà báo Việt Nam
Nguyễn Hữu Thiết

Nguyễn Hữu Thiết (1927-2002) là một nhạc sĩ kiêm ca sĩ của nền tân nhạc Việt Nam trong thế kỷ 20. Ông cùng với vợ là ca sĩ Ngọc Cẩm tạo thành một cặp song ca một thời tỏa sáng bằng tài năng nghệ thuật và được ngưỡng mộ bởi lòng chung thủy trong tình yêu.

**Sáng tác**
Ai đi ngoài sương gió (1961)
*Ai biết cho tôi
*Anh đi chiều thu ấy (1961)
*Anh về mùa thu này (1961)
*Anh nhớ về thăm mẹ (2002)
*Anh từ đâu đến (1966)
*Anh ơi về đường này (Minh Duy - Nguyễn Hữu Thiết)
*Bài ca cho người yêu nhỏ
*Chỉ có tình yêu
*Cánh hoa pensée (1965)
*Cánh hoa xuân (1963)
*Chàng là ai? (1963)
*Chiều mơ (1962)
*Còn đâu Huế đẹp và thơ (1968)
*Còn gì đâu em (1964)
*Điệp khúc ưu tư
*Đêm mưa biên giới
*Đêm xuân đợi chàng (1964)
*Đời chỉ còn tình yêu
*Đợi anh (1960)
*Đôi ngả (1961)
*Đôi bước chân khuya (1968)
*Đường đời (1958) 
*Giọt mưa chiều hay nước mắt em (1970)
*Gửi người tôi yêu
*Gửi trọn tình em (1965)
*Hò lên dốc
*Hòa bình ở đâu
*Hoa nhớ thương ai (1963)
*Kỷ niệm xa rồi (1962)
*Khúc hát tiễn đưa
*Màu áo thiên thanh (1961)
*Một bài ca (1961)
*Mưa chiều nhớ nhau (1964)
*Nàng là ai (1963)
*Nàng xuân của tôi (1962)
*Người đã đi rồi (1962)
*Nhạc khúc trường giang (1958)
*Nước mắt mẹ tôi (1966)
*Lời nguyền cho một tình yêu (1970)
*Sài Gòn Hà Nội quê hương ta
*Tôi đi giữa lòng phố nhỏ
*Thuyền em xuôi ngược (1957)
*Thư về biên khu (1963)
*Tiếng hát đôi tim (1966)
*Tiếng hát em tôi (1960)
*Tiếng hát trên đồi (1956)
*Tiếng hát trên ngàn (với Văn Lương) (1957)
*Tiếng hò mùa gặt
*Tiếng nói tim tôi
*Tìm mãi thương yêu (1963)
*Tình hoa bướm (1965)
*Tình đời (1958) (Minh Mỹ - Nguyễn Hữu Thiết)
*Tình ca mùa lúa
*Tình em đã chết
*Tình người còn đó (1963)
*Tình trao xuân nữ (1970)
*Tình xuân cho quê hương (1973)
*Tơ tình (1961)
*Trăng đẹp tình quê
*Trọn một lời thề
*Vương vấn (1959)
*Xuân xanh (1957)
*Yêu nhau đi (1970)

**Băng, đĩa đã xuất bản**
 Băng nhạc đặc biệt 1: "Tiếng hát quê hương hoà bình"- Băng nhạc đặc biệt 2: "18 tình khúc quê hương yêu dấu"- Băng nhạc đặc biệt 3: "Tiếng hát quê hương hoà bình" (1973)- Băng nhạc đặc biệt 4: "Quê hương, hoà bình và tình yêu"- CD "Tìm mãi thương yêu" (2006)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 date=2011/2/13
Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam
Thể loại:Nam ca sĩ Việt Nam
Thể loại:Người Phan Thiết
Thể loại:Sinh năm 1928
Thể loại:Mất năm 2002
Chrysopa

Chrysopa (trong tiếng Anh gọi là green lacewings, cánh ren xanh lá cây) là một chi trong họ Chrysopidae thuộc Bộ Neuroptera.
Trong họ Chrysopidae, chi này và chi Chrysoperla là phổ biến nhất tại của Bắc Mỹ, Châu Âu và Châu Á. Chúng chia sẻ các đặc tính tương tự và một số loài đã được di chuyển từ chi này sang chi kia và ngược lại rất nhiều lần . Ấu trùng của chúng là động vật ăn thịt và ăn rệp và các thành viên của chi này đã được sử dụng làm tác nhân sinh học phòng trừ dịch bệnh gây hại.
William Elford Leach lần đầu tiên mô tả chi này vào năm 1815 ở Edinburgh Encyclopaedia của Brewster.

**Phân loại**
 Chrysopa abbreviata- Chrysopa chi Fitch, 1855 - Chrysopa coloradensis Banks, 1895 - Chrysopa dorsalis - Chrysopa excepta Banks, 1911 - Chrysopa formosa - Chrysopa incompleta Banks, 1911 - Chrysopa intima - Chrysopa lezeyi - Chrysopa nigra - Chrysopa nigricornis Burmeister, 1839 - Chrysopa oculata Say, 1839 - Chrysopa pallens - Chrysopa perla - Chrysopa pleuralis Banks, 1911 - Chrysopa quadripunctata Burmeister, 1839 - Chrysopa slossonae Banks, 1924 - Chrysopa viridana 

**Chú thích**

**Tham khảo**

Thể loại:Tác nhân kiểm soát dịch bệnh sinh học
Thể loại:Chrysopini
Thể loại:Chrysopidae
Thành phố Atlantic (định hướng)

Thành phố Atlantic có thể là:
*Thành phố Atlantic, New Jersey, một thành phố tại tiểu bang New Jersey, Hoa Kỳ
*Thành phố Atlantic, Wyoming, một thành phố tại tiểu bang Wyoming, Hoa Kỳ
*Atlantic City, một phim nhạc năm 1944
*Atlantic City, một phim kịch năm 1980
*"Atlantic City", một bài hát năm 1982 của Bruce Springsteen
*"Atlantic City" (How I Met Your Mother), một tập năm 2006 của bộ phim truyền hình How I Met Your Mother
Jason Bateman

Jason Kent Bateman (sinh ngày 14 tháng 1 năm 1969) là diễn viên Mỹ. Anh được biết đến nhiều nhất với các vai diễn Arrested Development.

**Các phim tham gia**
Jason tại Liên hoan Phim Quốc tế Toronto năm 2007

**Điện ảnh**

**Phim truyền hình**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 0000867- 4511
Thể loại:Sinh năm 1969
Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Thể loại:Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Thể loại:Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Thể loại:Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Thể loại:Nam diễn viên thiếu nhi Mỹ
Thể loại:Người Mỹ gốc Anh
Thể loại:Đạo diễn truyền hình Mỹ
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nhà sản xuất phim Mỹ
Thể loại:Nam diễn viên đến từ New York
Thể loại:Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Thể loại:Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Thể loại:Người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài truyền hình xuất sắc nhất
Thể loại:Người đoạt giải Primetime Emmy
Thể loại:Phim và người giành giải Annie
Huấn luyện viên

Tập tin:Coach Ross Lyon addresses team, St Kilda FC 01.jpg|phải|nhỏ|350px|Huấn luyện viên cao cấp Ross Lyon chỉ thị cho các cầu thủ đội bóng St Kilda tại giải Australian Football League trước trận chung kết AFL năm 2009 của Úc.
Trong thể thao, huấn luyện viên là người trực tiếp huấn luyện, đào tạo và hướng dẫn các hoạt động của một đội thể thao hoặc của một cá nhân vận động viên.
Một huấn luyện viên, đặc biệt trong một trận đấu lớn, thường được hỗ trợ bởi một hoặc nhiều trợ lý huấn luyện viên. Họ có thể là điều phối viên hoặc chuyên gia thể lực.

**Tham khảo**
 Cassidy, Jones and Potrac, Understanding Sports Coaching: The Social, Cultural and Pedagogical Foundations of Coaching Practice, Routledge, 2008, ISBN 978-0-415-44272-5- Jones, Hughes and Queenston, An Introduction to Sports Coaching, Routledge, 2007, ISBN 978-0-415-41131-8
Thể loại:Nghề nghiệp trong ngành giáo dục

Thể loại:Nghề nghiệp và vai trò thể thao
Thể loại:Chức vụ quản trị
Tiên đề đếm được

Các tiên đề đếm được là hai tiên đề trong tô pô về tính đếm được của một số cấu trúc liên quan nhất định. Một không gian tô-pô có thể thỏa mãn hoặc không các tiên đề này.

**Các tiên đề đếm được**
 Tiên đề 1. Không gian tôpô được gọi là thỏa mãn tiên đề đếm được thứ nhất nếu mọi điểm đều có một cơ sở lân cận đếm được. Các không gian thỏa mãn tiên đề đếm được thứ nhất được gọi là các không gian đếm được bậc nhất.- Tiên đề 2. Không gian tôpô được gọi là thỏa mãn tiên đề đếm được thứ hai nếu nó có một cơ sở đếm được. Một không gian tô-pô thỏa mãn tiên đề đếm được thứ hai cũng là một không gian khả ly. Các không gian thỏa mãn tiên đề đếm được thứ hai được gọi là các không gian đếm được bậc hai.

**Tính chất**
 Tiên đề đếm được thứ hai ngụ ý tiên đề đếm được thứ nhất. Thật vậy, các tập mở chứa điểm  trong cơ sở đếm được tạo thành một cơ sở lân cận đếm được của , với mọi điểm  trong không gian tô-pô.

**Ghi chú**

**Tham khảo**
James Munkres, Topology: A frist course, 2nd edition, Prentice-Hall, New Jersey. ISBN 0-13-181629-2.
*Marco Manetti, Topology, Springer-Verlag, Italia, Milano. ISBN 978-3-319-16958-3.
Thể loại:Thuộc tính của không gian tô pô
Huyện Bandarban

Bandarban là một huyện thuộc division Chittagong, Bangladesh. Huyện này có diện tích 4479 km², dân số năm 2002 là 292900 người, mật độ dân số là 65 người/km².

**Tham khảo**
Bandarban
Thể loại:Du lịch Bangladesh
Huyện Magura

Magura là một huyện thuộc division Khulna, Bangladesh. Huyện này có diện tích 1049 km², dân số năm 2002 là 811160 người, mật độ dân số là 773 người/km².

**Tham khảo**
Magura
Thể loại:Sơ khai địa lý Bangladesh
Huyện Moulvibazar

Người dân địa phương đang khai thác tre ở Lawachara
Moulvibazar là một huyện thuộc Sylhet của Bangladesh. Huyện này có diện tích 2799 km², dân số năm 2002 là 1604028 người, mật độ dân số là 573 người/km².

**Tham khảo**
Moulvibazar
Huyện Nilphamari

Nilphamari là một huyện thuộc division Rangpur, Bangladesh. Huyện này có diện tích 1641 km², dân số năm 2002 là 1550686 người, mật độ dân số là 945 người/km².

**Tham khảo**
Nilphamari
Thể loại:Sơ khai địa lý Bangladesh
Huyện Parbattya Chattagram

Parbattya Chattagram là một huyện thuộc division Chittagong, Bangladesh. Huyện này có diện tích 6116 km², dân số năm 2002 là 507180 người, mật độ dân số là 83 người/km².

**Tham khảo**
Parbattya Chattagram
Huyện Sylhet

Sylhet là một huyện thuộc division Sylhet, Bangladesh. Huyện này có diện tích 3490 km², dân số năm 2002 là 2569788 người, mật độ dân số là 736 người/km².

**Tham khảo**
Sylhet
Thể loại:Khởi đầu năm 1782 ở Ấn Độ
Judy Ann Santos-Agoncillo

Judy Anne Lumagui Santos hay nghệ danh là Judy Ann Santos (sinh ngày 11 tháng 5 năm 1978) là một diễn viên, nhà sản xuất phim nổi tiếng người Philippines. Sau khi lấy chồng là Ryan Agoncillo, tên của bà đã được chuyển sang họ chòng là  Judy Anne Lumagui Santos-Agoncillo và nghệ danh cũng là Judy Ann Santos-Agoncillo

**Tiểu sử**
Nguyên tên cô là Judy Anne Lumagui Santos, sinh ngày 11 tháng 5 năm 1978 tại Manila, Philippines. Cha mẹ cô là Manuel Santos và Carolina Santos.. Mẹ cô chuyển sang Toronto, Canada khi cô mới 5 tuổi để học vào ngành y.
Khi bước vào sự nghiệp điện ảnh, cô lấy nghệ danh là Judy Ann Santos. Sau khi lấy chồng là Ryan Agoncillo, cô ghép họ chồng với họ mình để thành  Judy Anne Lumagui Santos-Agoncillo. Nghệ danh của cô theo đó cũng đổi thành Judy Ann Santos-Agoncillo.

**Con cái**
Cô và Ryan Agoncillo chính thức trở thành vợ chồng từ năm 2009.Sau đó,cô có một con trai: Juan Luis Santos-Agoncillo (Lucho) và một con gái: Johanna Louis Santos-Agoncillo (Yohan)

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Judy Ann Santos
Thể loại:Sinh năm 1978
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Philippines
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người Thành phố Quezon
Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Nữ diễn viên thiếu nhi Philippines
Thể loại:Nữ người mẫu Philippines
Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Philippines
Người Việt tại Anh

Người Việt tại Anh là một bộ phận cấu thành nên cộng đồng Việt kiều ở nước ngoài. Người Anh gốc Việt (tiếng Anh: Vietnamese British people, British Vietnamese hoặc Vietnamese Britons) là những người Việt nhập cư vào Anh, họ có thể là công dân hoặc không phải công dân Anh.
Có khoảng 30 ngàn người Việt sống hợp pháp ở Anh. Ngoài ra, cảnh sát phỏng đoán khoảng 35 ngàn người khác sống bất hợp pháp ở nước này. (2010) 

**Lịch sử định cư**

**Nhân khẩu học**

**Dân cư**
Tập tin:Lewisham.jpg|nhỏ|200px|Lewisham tại London là nơi có cộng đồng người Việt tại Anh lớn nhất

**Tệ nạn**
Theo Reuters, Việt Nam luôn nằm trong ba nước có số lượng nạn nhân cao nhất của tệ nạn nô lệ hiện đại ở Anh Quốc. Số liệu cho thấy hơn một nửa nạn nhân là trẻ dưới vị thành niên.
Nạn nhân thường bị bóc lột lao động ở các trang trại trồng cần sa hay các tiệm làm móng. Một số còn bị lạm dụng tình dục.

**Buôn trẻ em Việt làm nô lệ**
Theo báo "The Guardian" ngày 23/5/2015, Philip Ishola, cựu Cục trưởng Cục Phòng chống nạn buôn người tại Anh, cho biết: "Chúng tôi ước tính có khoảng 3.000 trẻ em Việt Nam đang bị lợi dụng để kiếm tiền cho các băng nhóm tội phạm ở Anh". Họ bị buộc phải lao động như nô lệ ở Anh để kiếm tiền cho các tổ chức tội phạm đang vận hành các xưởng cần sa, tiệm làm móng, xưởng may quần áo, nhà thổ... Cơ quan Phòng chống Ma túy và Tội phạm của Liên Hợp Quốc ước tính khoảng 30 trẻ em Việt Nam bị đưa bất hợp pháp vào Anh mỗi tháng.,

**Làm móng tay bất hợp pháp**
Gần 100 người làm việc trong các tiệm làm móng tay ở nước Anh, đa phần là người Việt, đã bị bắt vì tình nghi nhập cư trái phép. Các nhân viên phụ trách nhập cư đã kiểm tra các tiệm làm móng tay trên khắp nước Anh vào khoảng thời gian từ 27/11 tới 3/12/2016. 14 người được xác định có thể là nạn nhân nạn buôn bán người.
Chiến dịch truy quét mới nhất chống sử dụng lao động phi pháp ở Anh được Thứ trưởng chuyên trách Nhập cư, ông Robert Goodwill cho là nỗ lực nhằm giải quyết những "tội ác man rợ của chế độ nô lệ hiện đại". Luật về Nạn Nô lệ Hiện đại (Modern Slavery Act 2015) nêu ra hai định nghĩa 'bắt người khác làm nô lệ' (slavery) và 'khai thác, hưởng dụng khổ sai' (servitude) là những hành động phạm pháp.

**Xem thêm**
Người Anh
*Việt kiều
*Người Mỹ gốc Việt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trafficked and enslaved: the teenagers tending UK cannabis farms, www.theguardian.com, 25.3.2017
Thể loại:Người châu Á Vương quốc Liên hiệp Anh
Việt Nam
Anh
Trường phái Frankfurt

Hình:AdornoHorkheimerHabermasbyJeremyJShapiro2.png|250px|nhỏ|Max Horkheimer (phía trước bên trái), Theodor Adorno (phía trước bên phải), và Jürgen Habermas phía sau bên phải, năm 1965 tại Heidelberg.
Trường phái Frankfurt (tiếng Đức: Frankfurter Schule) là trường phái lý thuyết xã hội tân Marxist, có gắn với Viện Nghiên cứu Xã hội của Đại học Frankfurt am Main. Trường phái này bao gồm những người theo chủ nghĩa Marx bất đồng chính kiến, những người này cho rằng một vài người theo chủ nghĩa Marx đã bắt chước những ý tưởng của Marx một cách hạn hẹp, thường là để bảo vệ cho những đảng phái cộng sản chính thống. Trong khi đó, rất nhiều nhà lý thuyết cho rằng lý thuyết Marx chưa giải thích tương xứng sự phát triển hỗn loạn và không mong đợi của các xã hội tư bản trong thế kỷ 20. Chỉ trích cả chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa cộng sản, các tác phẩm của trường phái Frankfurt chỉ ra khả năng về một hướng đi khác cho sự phát triển xã hội.
Dù đôi khi liên kết một cách lỏng lẻo, những nhà lý thuyết của trường phái Frankfurt thường có chung một mô thức suy nghĩ, chia sẻ cùng những giả thuyết và quan tâm tới những vấn đề tương tự nhau. Nhằm lấp đầy khoảng trống của chủ nghĩa Marx truyền thống, họ cố gắng tìm ra câu trả lời từ những trường phái tư tưởng khác, từ đó sử dụng quan điểm của xã hội học phản thực chứng, phân tâm, triết học hiện sinh và nhiều chuyên ngành khác. Các nhân vật chính của trường phái Frankfurt cố gắng học hỏi và tổng hợp các tác phẩm của rất nhiều nhà tư tưởng như Kant, Hegel, Marx, Freud, Weber và Lukács.
Giống như Marx, họ cũng quan tâm tới những điều kiện cho phép xảy ra sự thay đổi xã hội và sự hình thành của những thể chế duy lý. Sự nhấn mạnh của trường phái Frankfurt vào lý thuyết phê phán có mục đích là khắc phục những hạn chế của chủ nghĩa thực chứng, chủ nghĩa duy vật và thuyết quyết định bằng cách trở lại với triết học phê phán của Kahn và những người kế tục ông thuộc chủ nghĩa duy tâm Đức, nền tảng là triết học của Hegel, trong đó nhấn mạnh cho rằng biện chứng và mâu thuẫn là những thuộc tính vốn có của thực tế.

**Những nhân vật chủ yếu**
 Max Horkheimer- Theodor Adorno- Herbert Marcuse- Walter Benjamin- Erich Fromm- Friedrich Pollock- Leo Löwenthal- Jürgen Habermas

**Chú thích**

Thể loại:Triết học xã hội
Thể loại:Triết học chính trị
Thể loại:Triết học phê phán
Thể loại:Văn hóa học
Thể loại:Lý thuyết phê bình
Thể loại:Lý thuyết Mác-xít
Theodor W. Adorno

Theodor W. Adorno (11 tháng 9 năm 1903 - 6 tháng 8 năm 1969) là một nhà xã hội học, triết học và âm nhạc học người Đức, nổi tiếng với lý thuyết phê phán xã hội.
Ông là thành viên chủ chốt của trường phái Frankfurt, trường phái có gắn với những nhà tư tưởng như Ernst Bloch, Walter Benjamin, Max Horkheimer và Herbert Marcuse, trong đó các tác phẩm của Freud, Marx và Hegel được sử dụng để phê phán xã hội hiện đại. Adorno được coi là một trong những nhà tư tưởng tiên phong về mỹ học và triết học của thế kỷ 20, cũng như một nhà tiểu luận xuất chúng. Với tư cách là một người phê phán chủ nghĩa Phát xít và cái ông gọi là công nghiệp văn hóa - các tác phẩm của Adorno - ví dụ như Dialectic of Enlightenment (1947), Minima Moralia (1951) và Negative Dialectics (1966) đã có những ảnh hưởng sâu sắc tới phe cánh tả châu Âu.

**Tham khảo**
   Audiodokumente von Theodor W. Adorno: Radiosendungen, Vorträge, Kompositionen-  Reinhard Pabst:  Ein Sohn aus gutem Hause. Theodor W. Adornos Kindheit in Frankfurt - PDF (742,7 KB)
Thể loại:Nhà xã hội học Đức
Thể loại:Nhà triết học Đức
Thể loại:Triết gia thế kỷ 20
Thể loại:Người Frankfurt
Thể loại:Nhà soạn nhạc Đức
Thể loại:Nhà lý luận Mác-xít
Thể loại:Sinh năm 1903
Thể loại:Mất năm 1969
Bãi Xà Cừ

Bãi Xà Cừ (tiếng Anh: Observation Bank; p=Yín yǔ, Hán-Việt: Ngân dự) là một rạn san hô, trên đó có một cồn cát nhỏ nổi lên. Thực thể địa lý này được xếp vào nhóm đảo Lưỡi Liềm của quần đảo Hoàng Sa. Bãi Xà Cừ cách đảo Hoàng Sa 5,8 hải lý (10,7 km) về phía đông bắc và tạo thành đỉnh của vòng cung san hô đặc trưng cho nhóm Lưỡi Liềm. 
Bãi Xà Cừ là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc. Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát bãi này.

**Đặc điểm**
Bãi Xà Cừ là rạn san hô với nơi dài nhất khoảng 5 km, nơi rộng nhất khoảng 2,3 km. Trên bãi Xà Cừ còn có một cồn cát nhỏ có diện tích đất nổi khoảng 1,7 ha, nhưng hiện chưa rõ tên gọi tiếng Việt cụ thể. Trung Quốc gọi nó là Ngân dự tử (tiếng Trung: 银屿仔, p=Yínyǔzǎi).

**Xã khu Ngân Dự**
Xã khu Ngân Dự là một đơn vị hành chính không chính thức (tương đương với cấp thôn ở Việt Nam) được Trung Quốc thành lập năm 2013 trên địa phận bãi Xà Cừ, quy thuộc nó vào địa phận của Khu quản lý hành chính Quần đảo Vĩnh Lạc, quận Tây Sa, thành phố Tam Sa, tỉnh Hải Nam. Xã khu này có khoảng 10 hộ gia đình cư trú trên cồn cát mà phía Trung Quốc gọi là Ngân Dự Tử.  

**Tham khảo**

**Hình ảnh**
Xà Cừ
Đá Hải Sâm

Vị trí của đá Hải Sâm trong quần đảo.
Đá Hải Sâm (tiếng Anh: Antelope Reef; p=Língyáng jiāo, Hán-Việt: Linh Dương tiêu) là một rạn san hô vòng thuộc nhóm đảo Lưỡi Liềm của quần đảo Hoàng Sa. Đá này nằm cách đảo Quang Ảnh khoảng 1,5 hải lý (2,8 km) về phía đông và cách đảo Hữu Nhật khoảng 0,5 hải lý (0,9 km) về phía nam.
Đá Hải Sâm là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc. Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát rạn vòng này.

**Đặc điểm**
Rạn san hô đá Hải Sâm dài khoảng 3 hải lý (5,6 km), rộng khoảng 2 hải lý (3,7 km) và chìm xuống nước khi thủy triều lên.
Ở góc đông nam của ran san hô nổi lên một cồn cát cao 1 m so với mực nước biển và rộng 1,5 ha; Trung Quốc gọi nó là bãi cát Khuông Tử  (tiếng Trung: 筐仔沙洲; bính âm: Kuāngzǎi Shāzhōu; Hán-Việt: Khuông Tử sa châu), có tọa độ địa lý là E.

**Xã khu Linh Dương**
Xã khu Linh Dương là một đơn vị hành chính không chính thức (tương đương cấp thôn ở Việt Nam) được Trung Quốc thành lập năm 2010 trên địa phận đá Hải Sâm và đảo Hữu Nhật, thuộc Khu quản lý hành chính Quần đảo Vĩnh Lạc, quận Tây Sa, thành phố Tam Sa, tỉnh Hải Nam. Năm 2014, đảo Hữu Nhật được tách ra khỏi xã khu Linh Dương để thành lập xã khu Cam Tuyền.

**Chú thích**

**Hình ảnh**
Hải Sâm
Julia Montes

Mara Hautea Schnittka hay nghệ danh là Julia Montes/Mara Montes/Mara Schnittka (sinh ngày 19 tháng 3 năm 1995 tại thành phố Quezon, Philippines).Cô là một diễn viên, ca sĩ, người mẫu của Philippines.Quê quán của cô tại Đức.Từ nhỏ bố cô đã bỏ về nước,mẹ cô thì bị câm và điếc nên cô sống trong vòng tay của bà ngoại. Cô đã tham gia diễn xuất bộ phim Mara Clara được nhiều khán giả yêu thích.

**Chú thích**
Thể loại:Sinh năm 1995
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Philippines
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người Thành phố Quezon
Thể loại:Nữ diễn viên thiếu nhi Philippines
Who Says (bài hát của Selena Gomez & the Scene)

Who Says là một bài hát của nhóm nhạc Selena Gomez & the Scene, từ album phòng thu thứ ba của họ, When the Sun Goes Down. Bài hát được phát hành dưới dạng đĩa đơn đầu tiên từ album vào ngày 14 tháng 3 năm 2011.

**Video âm nhạc và trình diễn**
Gomez biểu diễn "Who Says" tại 2011 Much Music Video Awards (Photo: Tony Felgueiras)
MV được sản xuất bởi đạo diễn người Mỹ Chris Applebaum. 1 đoạn clip ngắn 8 giây đã được tiết lộ vào ngày 2 tháng 3 năm 2011, và MV chính được công chiếu trên VEVO ngày 11 tháng 3 năm 2011..

**Danh sách ca khúc**
Đĩa đơn CD
# "Who Says" - 3:15
# "Ghost of You" - 3:23
*Đĩa đơn iTunes / Đĩa đơn CD quảng bá ở Anh
# "Who Says" - 3:15
# "Who Says" (Instrumental) - 3:15
*EP Remix ở Úc
# "Who Says" (Bimbo Jones Radio Remix) - 2:49
# "Who Says" (Dave Audé Radio Remix) - 3:33
# "Who Says" (Tony Moran and Warren Rigg Radio Remix) - 3:38
*EP Remix ở Anh
# "Who Says" (Dave Audé Club Mix) - 7:07
# "Who Says" (Bimbo Jones Club Mix) - 5:46
# "Who Says" (Tony Moran & Warren Rigg Club Mix) - 7:24
# "Who Says" (Joe Bermudez-Chico Club Remix) - 6:51
# "Who Says" (SmashMode Extended Remix) - 5:41

**Xếp hạng và chứng nhận**

**Xếp hạng**
Chứng nhận
Xếp hạng cuối năm

**Chú thích**
Thể loại:Pop ballad
Thể loại:Ballad thập niên 2010
Thể loại:Đĩa đơn năm 2011
Thể loại:Bài hát năm 2011
Thể loại:Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Thể loại:Video âm nhạc do Chris Applebaum đạo diễn
Thể loại:Bài hát của Selena Gomez & the Scene
Thể loại:Bài hát về chủ nghĩa nữ giới
Rune

Rune là tựa game hành động chặt chém góc nhìn thứ ba lấy bối cảnh thần thoại Bắc Âu về cuộc xung đột giữa thần Odin và Loki cùng sự kiện Ragnarok do hãng Human Head Studios phát triển và Gathering of Developers phát hành vào cuối năm 2000.
Ngoài ra nhà phát triển còn tung ra một bản mở rộng độc lập là Rune: Halls of Valhalla được phát hành vào năm 2001. Riêng bản chuyển sang Linux do hãng Loki Software thực hiện, bản chuyển sang PlayStation 2 với cái tên Rune: Viking Warlord cũng được phát hành vào năm 2001. Game còn được tái phát hành trên Steam dưới cái tên Rune Classic vào ngày 13 tháng 6 năm 2012.

**Cốt truyện**
Cốt truyện của game kể về Ragnar, một dũng sĩ Viking dũng cảm, là một trong những chiến binh thực thụ của ngôi làng Rutanlke ở vùng phương Bắc xa xôi. Trên đường cứu viện cho làng Copperulf, chiếc thuyền chở anh và những người bạn đã bị chìm xuống biển sâu. Nhưng Odin, vị thần bảo trợ cho chiến binh Viking, đã hiện thân cứu Ragnar. Lúc tỉnh dậy, anh thấy mình đang ở trong một hang động sâu dưới lòng biển. Làm sao quay về để cứu thế, quay về gặp lại người thân?... một loạt câu hỏi đã xuất hiện trong đầu, thôi thúc anh tìm đường quay về.

**Lối chơi**
Thần linh đã giao cho Ragnar nhiệm vụ cao cả là bảo vệ con người thoát khỏi nanh vuốt của loài quỷ dữ. Vì thế, người chơi phải cùng rong đuổi với Ragnar phiêu lưu qua rất nhiều vùng đất và chiến đấu với rất nhiều loại sinh vật khác nhau: từ những tà thần dưới lòng biển đến người khổng lồ trong hang động đầy băng tuyết trên núi cao, cuối cùng là Sark Amen – chiến binh nắm giữ khá nhiều ma thuật nhưng là kẻ ác tâm. Game có giao diện đơn giản giúp người chơi dễ làm quen rất nhanh. Người chơi có thể nhìn, di chuyển và chiến đấu dưới rất nhiều góc nhìn khác nhau. Nhân vật trong Rune thực hiện được nhiều động tác võ thuật như đâm, chém; đặc biệt là chiêu bay người tuyệt đẹp và chém bằng rìu trên không. Khi bị trúng đòn, thân thể nhân vật sẽ xuất hiện những vết thương như thật chứ không đơn giản chỉ là tóe máu.

**Đón nhận**
Khi phát hành trò chơi nhận được lời đánh giá tích cực lẫn lộn, với phiên bản chuyển thể PlayStation 2 bị chỉ trích nặng nề hơn so với phiên bản gốc trên máy tính. Rune hiện đang nắm giữ xếp hạng 76 trên trang web tập hợp lời phê bình Metacritic. Cũng như số điểm 77,12% trên GameRankings và 82 từ MobyGames.

**Xem thêm**
Rune: Halls of Valhalla

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang chủ chính thức của Rune date = ngày 5 tháng 12 năm 2007
Thể loại:Trò chơi điện tử năm 2000
Thể loại:Trò chơi hành động phiêu lưu
Thể loại:Trò chơi Dreamcast bị hủy
Thể loại:Trò chơi về Viking
Thể loại:Trò chơi có phần chơi mạng
Thể loại:Trò chơi dựa trên thần thoại
Thể loại:Trò chơi dùng Unreal Engine
Thể loại:Trò chơi điện tử phát triển ở Mỹ
Thể loại:Trò chơi trên macOS
Thể loại:Trò chơi PlayStation 2
Thể loại:Trò chơi trên Windows
Thể loại:Trò chơi trực tuyến nhiều người cùng chơi
Thể loại:Trò chơi điện tử có bản mở rộng
Thể loại:Trò chơi trên Linux