Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Cao Ly Thần Tông

Cao Ly Thần Tông (Hangul: 고려 신종; chữ Hán: 高麗 神宗; 11 tháng 8 năm 1144 – 15 tháng 2 năm 1204, trị vì 1197 – 1204) là quốc vương thứ 20 của vương triều Cao Ly. Ông là con trai thứ năm của Cao Ly Nhân Tông và Cung Duệ Vương hậu. Ông là người kế vị vương huynh Cao Ly Minh Tông, người bị Thôi Trung Hiến (최충헌; 崔忠獻) đưa đi sống lưu đày. Ông tên húy là Vương Trác (왕탁, 王晫) và Vương Mân (왕민, 王旼), tự Chí Hoa (지화; 至華).
Ông là người khôn ngoan, song cũng giống như vị vua trước, ông không không có quyền lực thực sự và nằm trong tay của Thôi Trung Hiến, điều này cũng đánh dầu sự bắt đầu của chế độ quân sự do gia tộc Thôi lãnh đạo, gọi là Thôi thị chính quyền (최씨정권, 崔氏政權).
Thần Tông cũng chứng kiến xung đột của gia tộc họ Thôi và sớm sau khi ngã bệnh, ông đã thoái vị để nhường ngôi cho con trai là Cao Ly Hi Tông. Có tư liệu nói rằng ông đã phải cầu xin Thôi Trung Hiến để cho phép vương tử lên ngôi và không xóa bỏ vương triều Cao Ly.
Thần Tông băng ở độ tuổi 60, táng tại Dương lăng (陽陵), được truy thụy là Kính Cung Tĩnh Hiếu Đại vương (敬恭靖孝大王).

**Gia quyến**
 Cha: Cao Ly Nhân Tông.- Mẹ: Cung Duệ Vương hậu.- Huynh đệ:
** Vương huynh Cao Ly Nghị Tông.
** Vương huynh Cao Ly Minh Tông.- Thê thiếp: Tuyên Tĩnh Vương hậu (선정 왕후; ? – 1222), con gái của Giang Lăng công Vương Uẩn. Uẩn là chắt nội của Cao Ly Văn Tông và là cháu nội của Tương Hiến vương Vương Đào. Bà là em của Nghị Tông Trang Kính Vương hậu và Minh Tông Quang Tĩnh Vương hậu.
*# Cao Ly Hi Tông Vương Anh (고려 희종 왕영; 1181 – 1237).
*# Tương Dương công Vương Thứ (양양공 왕서), nguyên phong Đức Dương hầu (덕양후), Thần Tông phong tước Công. Về sau bị lưu đày.
*# Hiếu Hoài Công chúa (효회공주; 1183 – 1199), nguyên phong Hưng Đức Cung chúa (흥덕궁주), lấy Hà Nguyên công Vương Xuân (하원공 왕춘).
*# Kính Ninh Công chúa (경녕궁주), lấy Hoài An công Vương Đỉnh (회안공 왕정).

**Xem thêm**
Lịch sử Triều Tiên
*Danh sách vua Triều Tiên

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Cao Ly
Thể loại:Sinh năm 1144
Thể loại:Mất năm 1204
Cao Ly Khang Tông

Thông tin nhân vật hoàng gia|tên=Cao Ly Khang Tông 고려 강종|tước vị=|hình=|ghi chú hình=|chức vị=Vua Cao Ly|tại vị=1211 – 1213|đăng quang=|tiền nhiệm=Cao Ly Hi Tông|kế nhiệm=Cao Ly Cao Tông|phối ngẫu=xem văn bản|kiểu phối ngẫu=Hậu phi|con cái=Cao Ly Cao Tông|thụy hiệu=Tuấn Triết Văn Liệt Đản Thông Minh Hiến Di Mưu Mục Thanh Nguyên Hiếu Đại Vương (浚哲文烈亶聰明憲貽謀穆清元孝大王)|miếu hiệu=|hoàng tộc=|cha=Cao Ly Minh Tông|mẹ=Quang Tĩnh Vương hậu|sinh=10 tháng 5 năm 1152|nơi sinh=|mất=26 tháng 8 năm 1213 (61-62 tuổi)|nơi mất=|nơi an táng=Hậu lăng|tôn giáo=Phật giáo
Cao Ly Khang Tông (Hangul: 고려 강종, chữ Hán: 高麗 康宗; 10 tháng 5 năm 1152 – 26 tháng 8 năm 1213, trị vì 1211 – 1213) là quốc vương thứ 22 của vương triều Cao Ly tại Triều Tiên. Ông là con trai cả của Cao Ly Minh Tông, em họ của Cao Ly Hi Tông. Ông có tên húy là Vương Ngô (왕오, 王祦) hay Vương Thọ (왕숙, 王璹), tên tự là Đại Chủy (대수, 大菙).
Khang Tông được xác định là người kế vị vào năm 1173. Năm 1197, ông và phụ vương đã bị tướng là Thôi Trung Hiến (Choe Chung-heon) đưa đến đảo Ganghwa (Giang Hoa). Năm 1210 Khang Tông trở về kinh đô Khai Thành, và được Hi Tông ban cho một tước hiệu vương thất vào năm sau. Sau khi họ Thôi kéo Hi Tông ra khỏi khai vàng, ông được đưa lên ngôi.
Khang Tông ở ngôi 2 năm thì băng, được táng tại Hậu lăng (厚陵), thuộc địa phận Hyŏnhwa-ri, Kaepung, Hwanghae Nam, Bắc Triều Tiên ngày nay. Thụy hiệu Tuấn Triết Văn Liệt Đản Thông Minh Hiến Di Mưu Mục Thanh Nguyên Hiếu Đại Vương (浚哲文烈亶聰明憲貽謀穆清元孝大王). Ông thọ 61 tuổi.

**Gia đình**
 Cha: Cao Ly Minh Tông.- Mẹ: Quang Tĩnh Vương hậu (광정왕후), con gái của Giang Lăng công Vương Uẩn. Uẩn là chắt nội của Cao Ly Văn Tông và là cháu nội của Tương Hiến vương Vương Đào. Bà nguyên phong Nghĩa Tịnh Vương hậu (義靜王后; 의정왕후). Khang Tông truy phong Quang Tĩnh Thái hậu (光靖太后; 광정태후). Bà là em của Nghị Tông Trang Kính Vương hậu và là chị của Thần Tông Tuyên Tĩnh Vương hậu.- Thê tử:
** Tư Bình Vương hậu (사평왕후), con gái của phiến quân Lý Nghĩa Phương. Năm Minh Tông thứ 4 (1174), bà được phong làm Thái tử phi, sau đó bị phế truất, được truy phong Vương hậu.
**# Thọ Ninh Cung chủ (수령궁주), lấy Hà Nguyên công Vương Xuân (하원공 왕춘).
** Nguyên Đức Vương hậu (원덕왕후; 1167 – 1239), cháu ngoại của Cao Ly Nhân Tông. Năm Minh Tông thứ 5 (1175), bà được sắc phong Thái tử phi. Vào năm Khang Tông đầu tiên, bà tiếp tục được sắc phong Diên Đức Cung chủ (延德宮主)..
**# Cao Ly Cao Tông (고려 고종; 1192 – 1259).
** Thứ phi không rõ danh tính.
**# Tĩnh Hòa Trạch chủ (정화택주), lấy loạn thần Thôi Trung Hiến, sinh Thôi Cầu.

**Xem thêm**
Lịch sử Triều Tiên
*Danh sách vua Triều Tiên

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Cao Ly
Thể loại:Sinh năm 1152
Thể loại:Mất năm 1213
Cao Ly Nguyên Tông

Cao Ly Nguyên Tông (Hangul: 고려 원종, chữ Hán: 高麗 元宗; 5 tháng 4 năm 1219 – 23 tháng 7 năm 1274, trị vì 1260 – 1274) là quốc vương thứ 24 của vương triều Cao Ly tại Triều Tiên. Ông có tên là Vương Trị (왕식, 王禃) hay Vương Điển (왕전, 王倎), tự là Nhật Tân (일신, 日新). Ông là con trai cả của Cao Ly Cao Tông và là anh của Cao Ly Anh Tông.
Nguyên Tông lên ngôi với sự giúp đỡ của Hốt Tất Liệt. Dưới thời ông trị vì, Cao Ly trở thành một nước phiên thuộc của nhà Nguyên tại Trung Quốc.
Ông cũng là vị vua Cao Ly cuối cùng sử dụng miếu hiệu, và nó sẽ chỉ được phục hồi lại vào thời nhà Triều Tiên, và cũng từ đời ông trở đi, những người trị vì Cao Ly sử dụng tước hiệu "Trung" (충, 忠, nghĩa là "trung thành"), theo yêu cầu của Hốt Tất Liệt.
Năm 1269, quyền thần Lâm Diễn (임연, 林衍) đã tiến hành chính biến để loại bỏ Nguyên Tông. Diễn đã đưa An Khánh công Vương Xương lên ngôi, tức Cao Ly Anh Tông và nói dối rằng Nguyên Tông đã thoái vị vì bệnh tật. Hốt Tất Liệt đã cử 3000 lính để đương đầu với quân nổi dậy. Năm 1270, Lâm Diễn và con trai Lâm Duy Mậu bị quân Nguyên giết, kết thúc 100 năm Vũ thần chính quyền.
Nguyên Tông trở về cung vào năm 1271 và tái lên ngôi. Ông cai trị thêm 3 năm nữa thì mất, thọ 55 tuổi, táng tại Thiều lăng (韶陵), thụy là Trung Kính Thuận Hiếu Đại Vương (忠敬順孝大王).

**Gia đình**
 Cha: Cao Ly Cao Tông.- Mẹ: An Huệ Vương hậu (안혜왕후; ? – 1232), con gái của Cao Ly Hi Tông, xét vai vế thì bà là chị họ của Cao Tông. Nguyên Tông truy phong Vương thái hậu.- Thê tử:
** Tĩnh Thuận Vương hậu (정순왕후; 1222 – 1237), con gái của Kim Nhược Tiên (김약선), nguyên là Thái tử phi, truy phong Kính Mục Hiền phi (敬穆賢妃) rồi Tĩnh Thuận Vương hậu (靜順王后), Trung Liệt Vương truy tôn Thuận Kính Thái hậu.
**# Cao Ly Trung Liệt Vương (1236 – 1308).
** Khánh Xương Cung chủ (경창궁주), cháu ngoại của Cao Ly Hi Tông, được sắc phong Vương hậu, bị vu tội chửi rủa mà phế tước dưới thời Trung Liệt Vương.
**# Thủy Dương hầu Vương Di (시양후 왕이; ? – 1266).
**# Thuận An công Vương Tông (순안공 왕종).
**# Khánh An Cung chúa (경안궁주), lấy Tề Tư công Vương Thục (제안공 왕숙).
**# Hàm Ninh Cung chúa (함녕궁주), lấy Quảng Bình công Vương Huệ (광평공 왕혜).

**Xem thêm**
Lịch sử Triều Tiên
*Danh sách vua Triều Tiên

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Cao Ly
Thể loại:Sinh năm 1219
Thể loại:Mất năm 1274
Trung Mục Vương

Cao Ly Trung Mục Vương (Hangul: 고려 충목왕; chữ Hán: 高麗 忠穆王; 15 tháng 5 năm 1337 – 25 tháng 12 năm 1348, trị vì 1344 – 1348) là quốc vương thứ 29 của Cao Ly. Ông là con trai cả của Trung Huệ Vương. Ông có tên Mông Cổ là Bát Tư Ma Đóa Nhân Chỉ (八思麻朵儿只, Palsamanaeisa). Ông có tên húy là Vương Hân (왕흔, 王昕).
Sau khi Cao Ly Trung Huệ Vương bị lật đổ vào năm 1343, Trung Mục Vương đã yết kiến đại hãn của nhà Nguyên. Ông được hỏi xem có thích làm theo cách của cha hay mẹ; Trung Mục trả lời rằng ông muốn theo cách của mẹ, Đại hãn nói rằng ông là một đứa trẻ biết phân biệt đúng sai và đưa ông lên ngôi. Lúc đó Mục Vương mới 8 tuổi và mẹ ông, công chúa Diệc Liên Chân Ban (hay còn gọi là Trinh Thuận Thục Nghi Công chúa (贞顺淑仪公主), cháu 5 đời của Hốt Tất Liệt) nhiếp chính.
Mục Vương mất khi còn rất nhỏ, chỉ mới 11 tuổi, được chôn cất tại Minh lăng (明陵), nhà Nguyên truy thụy là Trung Mục Hiển Hiếu Đại vương (忠穆顯孝大王). Em khác mẹ của  Mục Vương kế vị, tức Cao Ly Trung Định Vương.

**Xem thêm**
Lịch sử Triều Tiên
*Danh sách vua Triều Tiên

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Cao Ly
Thể loại:Sinh năm 1337
Thể loại:Mất năm 1348
Cao Ly Trung Định Vương

Cao Ly Trung Định Vương (Hangul: 고려 충정왕, chữ Hán: 高麗 忠定王; 1338 – 23 tháng 3 năm 1352, trị vì 1348 – 1351) là quốc vương thứ 30 của Cao Ly. Ông có tên Mông Cổ là Mê Tư Giám Đóa Nhi Chỉ (迷思监朵儿只, Mishgan Dorji) và tên húy là Vương Chi (왕저, 王胝).
Định Vương là con trai thứ của Trung Huệ Vương và là em cùng cha với Trung Mục Vương. Mẹ ông là Doãn Hi phi, con gái của Doãn Kế Quân và phu nhân họ Mẫn.
Ông lên ngôi từ năm 10 tuổi. Trong thời gian trị vì của ông, việc triều chính được kiểm soát bởi những họ hàng hùng mạnh của vương thất, bao gồm cả người bà con bên ngoại của ông là Doãn Trạch (尹澤) và Mẫn Tế (閔霽). Ngoài ra, vương quốc cũng phải hứng chịu các cuộc tấn công nghiêm trọng của giặc Uy khấu từ năm 1349.
Thúc phụ của Định Vương là Vương Kì đã bảo vệ lợi ích của vương quốc và đã kết hôn với công chúa nhà Nguyên là Lỗ Quốc Đại Trưởng công chúa. Ngay sau đó, Trung Định Vương bị phế truất và Vương Kì lên ngôi, trở thành Cung Mẫn Vương.
Định Vương bị đày đến đảo Giang Hoa, và mất một năm sau đó, được chôn cất tại Thông lăng (聰陵), chỉ được truy thụy là Trung Định Đại Vương (忠定大王).

**Xem thêm**
Lịch sử Triều Tiên
*Danh sách vua Triều Tiên

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Cao Ly
Thể loại:Sinh năm 1338
Thể loại:Mất năm 1351
Thể loại:Mất năm 1352
Thể loại:Vua chết trẻ
U vương

U Vương (chữ Hán: 幽王 hoặc 禑王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.

**Danh sách U Vương (幽王)**
 Tây Chu U Vương- Chiến Quốc Sở U Vương- Tây Hán Triệu U Vương- Đông Hán Phái U Vương- Bắc Ngụy Dương Bình U Vương Thác Bạt Tân Thành- Đại Mông U Vương

**Danh sách U Vương (禑王)**
 Cao Ly U Vương (có phiên âm khác là Vũ Vương)

**Xem thêm**
 Tuyên Vương- Điệu Vương- Lệ Vương- U Công- U bá- Trịnh U Công- Huệ Công- Văn Công- Vũ Công
Thể loại:Thụy hiệu
Cao Ly Xương Vương

Cao Ly Xương Vương (Hangul: 고려 창왕; chữ Hán: 高麗 昌王; 6 tháng 9 năm 1381 – 31 tháng 12 năm 1389, trị vì 1388 – 1389) là quốc vương thứ 33 và là vua lên ngôi khi trẻ tuổi nhất trong lịch sử Cao Ly. Ông là con trai của Cao Ly U Vương và Cẩn phi họ Lý, có húy là Xương. Cũng như phụ vương, ông không được truy tôn thụy hiệu.
U Vương đã bị buộc phải thoái vị sau cuộc binh biến của Lý Thành Quế và năm 1388, và Xương Vương lên ngôi để kế vị phụ vương. Song Lý Thành Quế đã kiểm soát toàn bộ quân binh, Xương Vương sau đó bị đày đến đảo Giang Hoa cùng U Vương và kế vị là Cao Ly Cung Nhượng Vương, do ông không được coi là có dòng máu vương thất thực sự.
Xương Vương cùng với phụ thân là U Vương bị đầu độc một thời gian ngắn sau khi Cung Nhượng Vương lên ngôi. Khi ấy, ông mới 8 tuổi.

**Xem thêm**
Lịch sử Triều Tiên
*Danh sách vua Triều Tiên

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Cao Ly
Thể loại:Mất năm 1389
Cung Nhượng Vương

Cao Ly Cung Nhượng Vương (Hangul: 공양왕, chữ Hán: 恭讓王; 9 tháng 3 năm 1345 – 17 tháng 5 năm 1394, trị vì 1389 – 1392) là quốc vương thứ 34 và cuối cùng của Cao Ly. Ông bị Lý Thành Quế lật đổ, người mà sau đó thành lập nên vương triều Triều Tiên. Ông có tên húy là Vương Diêu (hoặc Dao; 왕요, 王搖)
Cung Nhượng Vương là hậu duệ đời thứ 7 của Cao Ly Thần Tông, là con trai của Vương Huân (왕균). Năm 1389, những người ủng hộ của Lý Thành Quế đã truất ngôi Xương Vương và đưa Cũng Nhượng Vương lên thay thế. Bè cánh này mới chính là những người nắm quyền trong thời gian trị vì ngắn ngủi của Cung Nhượng, bao gồm cả việc hành thích hai vị vua trước đó là U Vương và Xương Vương.
Sau khi ám sát Trịnh Mộng Chu, người ủng hộ chính yếu cuối cùng của các vua Cao Ly, Cung Nhượng Vương bị lật đổ và triều đại Cao Ly đi đến hồi kết. Ông cùng vợ bị Lý Thành Quế sát hại tại Giang Hoa.

**Gia quyến**
 Cha: Diên Đức Phủ viện đại quân Vương Huân (연덕부원대군 왕훈, 延德府院大君 王塤).- Mẹ: Quốc đại phi Vương thị (국대비 왕씨, 國大妃王氏), chắt nội của Cao Ly Trung Liệt Vương.- Vợ: Lư Thuận phi (노순비, 順妃盧; ? – 1394), con gái của Lư Chân (盧稹), bị giết cùng Nhượng Vương.- Con cái:
*# Định Thành quân Vương Thích (정성군 왕석, 定城君 王奭; ? – 1394), vợ là Lý phu nhân, đều bị giết. 
*# Túc Ninh Cung chúa (숙녕궁주, 肅寧宮主), lấy Vương Tập (왕집, 王緝). 
*# Trinh Tín Cung chúa (정신궁주, 貞信宮主; ? – 1421), lấy Vũ Thành Phạm (우성범, 禹成範). 
*# Kính Hòa Cung chúa (경화궁주, 敬和宮主), lấy Khương Hoài Quý (강회계, 姜淮季). 

**Xem thêm**
Lịch sử Triều Tiên
*Danh sách vua Triều Tiên

**Chú thích**
Thể loại:Vua Cao Ly
Thể loại:Sinh năm 1345
Thể loại:Mất năm 1394
Cao Ly An Tông

Cao Ly An Tông (chữ Hán: 高麗 安宗, Hangul: 고려 안종; ? – 24 tháng 7 năm 996), tên húy là Vương Úc (王郁, 왕욱) là vương tử thứ 13 của vua sáng lập nên nhà Cao Ly là Thái Tổ Vương Kiến và Thần Thành Vương thái hậu họ Kim.
Ông đồng thời là huynh đệ cùng cha khác mẹ của các vua Huệ Tông, Định Tông, Quang Tông và Đới Tông; là vương thúc của các vua Cao Ly Cảnh Tông, Cao Ly Thành Tông và là cha đẻ của vua Cao Ly Hiển Tông. Vương Úc sinh năm không rõ nhưng chắc chắn là sau khi nhà Cao Ly thành lập nhiều năm và mất năm Thành Tông thứ 15, về sau khi Hiển Tông lên ngôi đã truy tôn ông làm Vương với miếu hiệu là An Tông, thụy hiệu là Hiến Cảnh Thánh Đức Hiếu Ý Đại Vương (憲景孝懿大王, 헌경효의대왕), được táng ở Vũ lăng (武陵).
Không rõ vợ của ông là ai, có tài liệu gọi là Vương hậu Sunan, nhưng ông đã tư thông với Hiến Trinh Vương hậu, là cháu gọi ông bằng chú, con của Cao Ly Đới Tông; sinh ra Vương Tuân vào năm 992. An Tông còn có một người con gái là Thành Mục Trưởng công chúa (성목장공주, 成穆長公主), có thể là con gái của Vương hậu Sunan, chị của Vương Tuân.

**Bê bối với Hiến Trinh Vương hậu**
Năm 679, khi mới 13 tuổi, Hiến Trinh Vương hậu cùng với chị bà ta là Hiến Ai Vương hậu được gả cho vua Cao Ly Cảnh Tông (cháu họ của ông). Sau khi vua Cao Ly Cảnh Tông băng hà năm 981, Hiến Trinh Vương hậu mới chỉ vừa 15. Anh của bà ta là Vương Trị lên ngôi, tức là vua Cao Ly Thành Tông.
Là một góa phụ, bà ta chuyển đến nhà mẹ đẻ bên ngoài cung điện ở Khai Thành; ngôi nhà gần với Vương Uất, nằm ở chùa Vương Luân tự (왕륜사, 王輪寺), núi Songak. Vì luật pháp Cao Ly cấm thái hậu tiếp cận những người đàn ông khác nên bà ta thường đến thăm ông và khi họ dành thời gian bên nhau, họ trở nên thân thiết. Mười năm trôi qua: bà ta đã ngoài hai mươi, còn ông đã ngoài 50.
Một ngày nọ, Hiến Trinh Vương hậu nằm mơ thấy được leo lên núi Songak và đi tiểu từ trên đỉnh núi, tràn ngập khắp đất nước và biến nó thành biển nước bạc. Choáng váng, bà ta hỏi ý kiến ​​một cung nữ rất giỏi giải mộng. Người cung nữ này tiên đoán rằng nếu sinh được một đứa con trai thì người con trai đó sẽ trở thành vua của Cao Ly và thống trị đất nước Cao Ly. Hiến Trinh Vương hậu nói: "Ta đã góa bụa rồi, làm sao có con trai được?" và khiển trách người giúp việc.
Vương Uất thường xuyên qua lại cung phủ của Hiến Trinh Vương hậu. Từ đó hai người nảy sinh tình cảm. Một đêm năm 991, sau khi cầu nguyện cho hạnh phúc của người chồng quá cố (Cao Ly Cảnh Tông) tại chùa Vương Luân tự, Vương Uất và Hiến Trinh Vương hậu đã xác nhận có tình cảm với nhau và họ tư thông với nhau. Kết quả là Hiến Trinh Vương hậu đã mang thai.
Cao Ly Đới Tông

Cao Ly Đới Tông (Hangul: 고려 대종, Hanja: 高麗 戴宗; ? - tháng 11 năm 969), có tên húy là Vương Húc (王旭, 왕욱, Wang Wook) là vương tử thứ 8 của Cao Ly Thái Tổ Vương Kiến và là cha của Cao Ly Thành Tông, ngoại tổ phụ của Cao Ly Mục Tông và Cao Ly Hiển Tông. Ông qua đời năm Quang Tông thứ 20. Con cháu kế vị sau này đã truy tôn miếu hiệu cho ông là Đới Tông, thụy hiệu Duệ Thánh Hòa Giản Cung Thận Hiển Hiến Tuyên Khánh Đại Vương (睿聖和簡恭慎顯獻宣慶大王, 예성화간공신현헌선경대왕). Ông được táng tại Thái lăng.

**Gia đình**
 Cha: Cao Ly Thái Tổ (877 - 943).- Mẹ: Thần Tĩnh Vương thái hậu họ Hoàng Phủ (신정왕태후 황보씨; 900 – 983). Thành Tông truy tôn Vương thái hậu. Bà còn sinh Đại Mục Vương hậu (대목왕후), lấy Cao Ly Quang Tông, mẹ đẻ của Cao Ly Cảnh Tông.- Vợ: Tuyên Nghĩa Vương hậu họ Liễu (선의왕후 류씨), con của Trinh Đức Vương thái hậu Liễu thị (정덕왕태후 류씨), tức chị em cùng cha với ông.- Con: 
** Hiếu Đức Thái tử (효덕태자; 孝德太子), không rõ truyện.
** Cao Ly Thành Tông (960 - 997), vua thứ sáu của vương triều Cao Ly.
** Kính Chương Thái tử (경장태자; 敬章太子), có một người con gái lấy Cao Ly Hiển Tông, tức Nguyên Dung Vương hậu (원용왕후).
** Hiến Ai Vương hậu (헌애왕후; 獻哀王后) họ Hoàng Phủ (964 - 1029), thứ thất của Cao Ly Cảnh Tông, sinh Cao Ly Mục Tông.
** Hiến Trinh Vương hậu (헌정왕후; 獻貞王后) họ Hoàng Phủ (966 - 992), thứ thất của Cao Ly Cảnh Tông, tư thông với chú ruột (tức Cao Ly An Tông) sinh ra Cao Ly Hiển Tông.

**Xem thêm**
Lịch sử Triều Tiên
*Danh sách vua Triều Tiên

**Tham khảo**
Thể loại:Cao Ly
Thể loại:Mất năm 969
Nokia Lumia 800

Nokia Lumia 800 là một điện thoại thông minh chạy trên nền tảng hệ điều hành Windows Phone, ra mắt lần đầu vào ngày 26 tháng 10 năm 2011 ở sự kiện Nokia toàn cầu 2011. Đây là chiếc điện thoại đầu tiên của Nokia chạy Windows Phone. Nó đánh dấu xu hướng tập trung vào Windows Phone cho dòng điện thoại giá cao. Lumia 800 co phong cách khá giống với chiếc điện thoại được ra đời sớm hơn chạy trên hệ điều hành Meego Nokia N9. Điểm khác biệt duy nhất là có thêm 1 phím bấm vật lý để chụp ảnh ở phía bên phải của điện thoại và 2 đèn flash được chuyển thẳng ra phía trước ống kính Carl Zeiss. Giống với N9, nó có màn hình AMOLED với chế độ Clear Black giúp chống ánh nắng mặt trời. Kích cỡ màn hình được giảm từ 3,9 inches (854 x 480 pixels) xuống còn 3,7 inches (800x480 pixels) để phù hợp với đặc điểm của Windows Phone, đặc biệt là 3 phím cảm ứng đặt dưới kính. Phần thân máy được làm bằng nhựa polycacbonat có màu trong suốt.
Việc sản xuất phần thân máy được giao cho công ty Compal Electronics ở Trung Quốc. Theo như Nokia, điều này là do thời gian hạn chế cùng với những kinh nghiệm của Qualcomm trong việc sản xuất chip. Model tiếp theo, Lumia 710, sẽ được sản xuất ở nhà máy của Nokia. Chiếc điện thoại sẽ được thiết kế, thử nghiệm và đóng gói ở nhiều khu vực, cùng với nhà máy Nokia ở Salo, Phần Lan.

**Tham khảo**
Thể loại:Điện thoại di động Nokia
Thể loại:Microsoft Lumia
Thể loại:Thiết bị Windows Phone
Thể loại:Điện thoại thông minh
Thể loại:Thiết bị định vị GPS
Thể loại:Điện thoại di động được giới thiệu năm 2011
Ronan Parke

Ronan David Parke (sinh ngày 8 tháng 8 năm 1998), là ca sĩ người Anh. Cậu sinh ra tại Poringland, hạt Norfolk, Vương quốc Anh. Cậu là á quân trong chương trình Britain's Got Talent. Sau chương trình, nhiều nguồn tin cho rằng cậu đã ký hợp đồng với hãng thu âm Sony Music.

**Tiểu sử**

**Thân thế và con đường đến với âm nhạc**
Ronan Parke sinh ra và lớn lên tại Poringland, một thị trấn nhỏ tại Norfolk, Anh. Cậu là con thứ hai trong một gia đình gồm bốn người. Cha là Maggie Parke, mẹ là Trevor Parke  và anh trai Declan Parke. Hiện nay, Ronan Parke là học sinh trường  Framingham Earl High School tại quê nhà.
Năm 2011 Ronan Parke tham gia cuộc thi Tìm kiến tài năng nước Anh, Britain's Got Talent. Cậu là một trong những thí sinh xuất sắc nhất của chương trình. Xuất hện với sự giản dị, cùng với giọng hátđược đánh giá là rất tốt, cậu chiếm được cảm tình rất tốt từ phía ban giám khảo và tất cả khán giả. Sau khi vựot qua các vòng thi một các dễ dàng, Ronan Parke lọt vào vòng chung kết. Tại đây, cậu thể hiện ca khúc Because of you của Kelly Clarkson và nhận được sự thích thú và ủng hộ từ phía ban giám khảo và khán giả. Tuy nhiên Ronan về nhì vì có số phiếu bình chọn thấp hơn Jai McDowall 2,6%.

**Sự nghiệp hiện nay**
Hai ngày sau đên chung kết, Ronan được cho là đã được Sony Music đề nghị một bản hợp đồng thu âm trị giá 1 triệu bảng Anh. Ngoài ra cậu còn được Simon Cowell đề nghị cho song ca với á quân America's Got Talent 2010 - Jackie Evancho
Ronan đã thực sự gây nên một hiệu ứng khắp nước Anh. Nhiều công ty du lịch và nhiều chương trình âm nhạc đã mời cậu với mức cát-xê 30.000 bảng Anh, gấp đôi so với Jai McDowall - quán quân chương trình.
Ronan Parke thông báo trên facebook rằng " A thousand miles", ca khúc của Vanessa Carlton, có thể trở thành single đầu tay của cậu được phát hành vào ngày 14 tháng 9, năm 2011. Nhưng video "Athousand miles" của Ronan đã được đăng lên Youtube từ ngày 2 tháng 9, năm 2011 và nhận được nhiều phản hồi tích cực từ cư dân mạng.

**Danh sách bài hát, đĩa nhạc**

**Studio albums**

**Singles**

**Video âm nhạc**

**Liên kết**
RonanParke
*RonanParkeMusic
*Ronan Parke
*Ronan Parke Vevo

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1998
Thể loại:Britain's Got Talent contestants
Thể loại:Nhân vật còn sống
Trường Sơn (định hướng)

Trường Sơn có thể là:

**Địa danh**
 Dãy Trường Sơn: dãy núi ở phía đông bán đảo Đông Dương, nằm trên lãnh thổ Việt Nam và Lào- Đường Trường Sơn: hệ thống đường giao thông quân sự chạy dọc theo dãy núi Trường Sơn từ miền Bắc vào miền Nam được sử dụng trong Chiến tranh Việt Nam để chi viện cho Quân Giải phóng miền Nam- Phường Trường Sơn, thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa- Thị trấn Trường Sơn, huyện An Lão, thành phố Hải Phòng- Xã Trường Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang- Xã Trường Sơn, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh- Xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình- Xã Trường Sơn, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa- Xã cũ Trường Sơn thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình; nay là một phần xã Cao Sơn cùng huyện.

**Tên người**
Nguyễn Ngọc Trường Sơn: đại kiện tướng cờ vua Việt Nam
*Nguyễn Trường Sơn: Thứ trưởng Bộ Y tế Việt Nam hiện nay

**Sinh học**
 Trường sơn, một loài thực vật đặc hữu của Việt Nam.

**Xem thêm**
"Trường Sơn"
Phú Trung (phường)

Phú Trung là một phường thuộc quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

**Địa lý**
Phường Phú Trung nằm ở phía đông nam quận Tân Phú, có vị trí địa lý: - Phía đông giáp quận Tân Bình- Phía tây và phía bắc giáp phường Hòa Thạnh - Phía nam giáp Quận 11.
Phường có diện tích 0,89 km², dân số năm 2021 là 43.142 người,  mật độ dân số đạt 48.474 người/km².

**Lịch sử**
Phường được thành lập vào ngày 5 tháng 11 năm 2003 trên cơ sở 89,65 ha diện tích tự nhiên và 38.397 người của Phường 19, quận Tân Bình, đồng thời với việc thành lập quận Tân Phú.

**Hành chính**
Phường Phú Trung được chia thành 7 khu phố.

**Chú thích**

**Tham khảo==
Vịnh Ōsaka

Ảnh chụp từ vệ tinh của vịnh Ōsaka. Phía tay là đảo Awaji. Phía nam là eo biển Kitan ra đại dương
là một vịnh biển ở miền tây Nhật Bản thông với Biển Seto ở phía tây bằng eo biển Akashi. Ở phía nam thì eo biển Kitan thông ra Thái Bình Dương bằng lạch biển Kii. đảo Awaji nằm ở phía tây vịnh còn về phía đông và bắc là đảo Honshu. Dọc bờ biển Honshu là một số hải cảng lớn như Ōsaka, Kobe, Nishinomiya, Sakai, Amagasaki và Hannan.
Trong vịnh có một số đảo nhân tạo vào thế kỷ 20, tạo nên những cơ sở kỹ nghệ mới như Sân bay quốc tế Kansai. Ngược lại một đảo ở cực nam của vịnh Ōsaka được bảo vệ để duy trì môi trường thiên nhiên của Vườn quốc gia Setonaikai.
Là cửa ngỏ thông thương, vịnh Ōsaka tập trung nhiều công nghiệp nặng và kỹ thuật cao. Khu vực này cũng chiếm ưu thế với hệ thống giao thông dày đặc, trong đó có xe lửa cao tốc Shinkansen. Kể từ cuối thế kỷ 20, công nghiệp nặng có phần suy giảm, như trường hợp của Nippon Steel đóng cửa, trong khi kỹ nghệ mới như công nghệ thông tin và nghiên cứu lại khởi sắc.

**Cảng chính**
Cảng Kobe
*Cảng Osaka

**Sân bay**
Sân bay quốc tế Kansai
*Sân bay Kobe

**Tham khảo**
Thể loại:Ōsaka (thành phố)
Thể loại:Vịnh của Nhật Bản
Awaji (đảo)

nằm ở tỉnh Hyōgo, Nhật Bản, thuộc phần phía đông của Biển nội địa Seto, giữa hai đảo chính là Honshū và Shikoku. Hòn đảo có diện tích 592,17 km². Giống như là một nơi quá cảnh giữa hai đảo Honshū và Shikoku, Awaji có nghĩa gốc là "đường đến Awa", một tỉnh cũ nằm bên Shikoku qua eo biển Naruto, nay là một phần của tỉnh Tokushima.

**Địa lý**
Hòn đảo tách rời khỏi Honshū qua eo biển Akashi và tách rời khỏi Shikoku qua eo biển Naruto. Từ ngày 5 tháng 4 năm 1998 đảo có thể kết nối với Kobe trên đảo Honshū qua cầu Akashi-Kaikyo, cây cầu treo dài nhất thế giới. Kể từ khi hoàn thành đường cao tốc Kobe Awaji Naruto chủ yếu qua phần phía đông của đảo nối giữa Honshū và Shikoku, xoáy nước Naruto đã được tạo thành trên eo biển giữa Naruto, Tokushima và Awaji.
Đới đứt gãy Nojima, thủ phạm gây ra trận động đất Kobe 1995, cắt ngang qua đảo. Một phần của đới đứt gãy được bảo vệ và trở thành Bảo tàng bảo quản Đới đứt gãy Nojima tại nihongo|Công viên kỉ niệm Động đất Hokudancho|北淡町震災記念公園 để cho mọi người thấy chuyển động của mặt đất qua các con đường, hàng rào và các công trình khác. Bên ngoài khu bảo tồn này, các đới đứt gãy không thể nhìn thấy. Ōnarutokyō Kinenkan và Uzushio Kagakukan nằm gần Fukura.

**Lịch sử**
Theo thần thoại sáng thế trong Thần đạo, đảo Awaji là đảo đầu tiên của các đảo ōyashima tạo ra từ hai kami (thần) Izanagi và Izanami. Awaji tự mình đã tạo thành một tỉnh (quốc) từ thế kỷ 7 đến thế kỷ 19, Awaji, và là một phần của Nankaidō. Ngày nay trên đảo có ba khu tự quản là Awaji, Sumoto và Minamiawaji.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang thông tin Awaji của tỉnh Hyōgo-  Hiệp hội du lịch đảo Awaji date=ngày 12 tháng 3 năm 2008 -  Cổng thông tin đảo Awaji
Thể loại:Hyōgo
Thể loại:Đảo Nhật Bản
Thể loại:Kinki
Tsushima

Tsushima có thể đề cập đến:

**Địa điểm**
 Tsushima, Nagasaki, một thành phố thuộc tỉnh Nagasaki (trên đảo Tsushima)- Hải bồn Tsushima, cũng gọi là hải bồn Ulleung, nằm ở nơi giao nhau giữa biển Nhật Bản và eo biển Triều Tiên- Đảo Tsushima, thuộc tỉnh Nagasaki- Tsushima, một tỉnh cũ (quốc) nằm trên đảo Tsushima- Tsushima, một đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Nagasaki (trên đảo Tsushima)- Phiên Tsushima Fuchū, một lãnh địa phong kiến vào thời kỳ đầu hiện đại.- Eo biển Tsushima, luồn phía đông của eo biển Triều Tiên- Tsushima, Aichi, một thành phố của tỉnh Aichi- Tsushima, Ehime, một thị trấn bị bãi bỏ từ tháng 8 năm 2005, nguyên thuộc tỉnh Ehime- Đền Tsushima, tỉnh Aichi- Đền Tsushima Shrine, nằm ở thành phố Mitoyo, Kagawa và chỉ có thể đến vào một ngày trong năm vào đầu tháng 8

**Sự kiện**
 Hải chiến Tsushima (1905), trận hải chiến cuối cùng trong chiến tranh Nga-Nhật- Sự kiện Tsushima (1861), liên quan đến Nhật Bản, Nga và Anh Quốc

**Tàu**
 Tsushima Maru, một chiếc tàu dân sự bị hải quân Hoa Kỳ đánh chìm trong chiến tranh thế giới thứ 2- Tuần dương hạm phòng hộ Tsushima của Nhật Bản

**Liên quan đến đảo Tsushima**
 hải lưu Tsushima, một nhánh của Hải lưu Kuroshio đổ vào biển Nhật Bản- Ngựa Tsushima, một giống ngựa Nhật Bản

**Nhân vật**
 Tsushima Yūko (sinh 1947), bút danh của "Tsushima Satoko", một tiểu thuyết gia, nhà văn tiểu luận và phê bình người Nhật Bản- Tsushima Yūji, một chính trị gia
Đặng Trần Phất

Đặng Trần Phất (1902-1929), bút danh Như Hiền; là nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc.

**Tiểu sử**
Ông sinh năm 1902 tại nhà số 37 phố Hàng Thiếc, Hà Nội. Nguyên quán ông là làng Trung Tựu, xã Tây Tựu, huyện Từ Liêm, ngoại thành Hà Nội (nay là huyện Từ Liêm, Hà Nội).

Xuất thân trong một gia đình khoa bảng, ông là con trai thứ tư của Đặng Trần Vỹ (Giải nguyên khoa thi hương năm Tân Mão: 1891) và Lê Thị Bình. Ông mồ côi mẹ năm 13 tuổi. Vợ ông là bà Tô Thị Nhâm (Thạch Lan): con gái cụ Tô Nha cử nhân khoa Canh Tý (1900) người làng Xuân cầu, Văn Giang (nay là Mỹ Văn - Hải Dương)

Ông học tiểu học và trung học (trường Albert-Sarraut) ở Hà Nội. Sau khi thi đỗ Tú tài Pháp và được tuyển vào ngành bưu điện, năm 1926, ông sang Lào làm việc ở Sở bưu điện Viêng Chăn. Ít lâu sau, ông nhận lệnh lên Paksé (Bản vàng) làm việc, rồi bị bệnh mất tại đây vào ngày 22 tháng 6 năm 1929 , và được đưa về an táng nơi quê nhà. Khi ấy, nhà văn Đặng Trần Phất mới 27 tuổi.

**Tác phẩm**
Đặng Trần Phất sáng tác từ rất sớm. Bài thơ Tự tình (dài 333 câu lục bát) viết về người mẹ quá cố, đề năm 1919, là tác phẩm sớm nhất còn giữ được.

Các tác phẩm của ông đã xuất bản gồm có: 
*Cành hoa điểm tuyết (tiểu thuyết, Bùi Văn Học xuất bản 1921)
*Một tấm cảm tình (tuyển tập thơ văn bằng tiếng Pháp và tiếng Việt, nhà in Ngô Tử Hạ xuất bản 1922)
*Cuộc tang thương (tiểu thuyết, Bùi Văn Học xuất bản 1923)
Ngoài ra, ông còn một cuốn khác (có lẽ là bút ký) có tên là Những nỗi dọc đường (nhưng hiện còn thất lạc) , và một số bài báo đăng trên Nam Phong tạp chí, L’Indépendance TonKin...

Nhìn chung, các bài thơ của ông đều xoay quanh cảm hứng tâm tình hoặc thế sự; còn hai quyển tiểu thuyết đều được tác giả đề là "xã hội tiểu thuyết". Với hai tác phẩm này, ông được kể là "nhà văn có tiểu thuyết viết bằng tiếng Việt xuất bản vào hàng sớm nhất ở miền Bắc, trước cả Tố Tâm (1925) của Hoàng Ngọc Phách".

**Sách tham khảo**
Nguyễn Huệ Chi, mục từ "Đặng Trần Phất" in trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.

**Chú thích**
Thể loại:Người Hà Nội
Thể loại:Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc
Trợ giúp:OpenStreetMap

Tập tin:Công cụ OpenStreetMap tại Wikipedia tiếng Việt - Bắc Kinh.png|nhỏ|phải|Tiện ích OpenStreetMap ở bài "Bắc Kinh"
Bạn có thể kích hoạt bản đồ  OpenStreetMap tiếng Việt vào đầu các bài địa lý có thẻ coord. Bản đồ này có các địa danh tiếng Việt, bao gồm tên Hán-Việt của các thành phố Trung Quốc và Đài Loan, do cộng đồng OpenStreetMap đóng góp và Wikimedia Toolserver kết xuất.
Để kích hoạt tính năng này, hãy chọn "OpenStreetMap" vào thẻ "Tiện ích" của Tùy chọn.

**Liên kết ngoài**
 Bản đồ đầy đủ
*Hướng dẫn sử dụng tiện ích OpenStreetMap (tiếng Anh, Đức)
*Trang chủ dự án OpenStreetMap- Các vị trí ngoài Việt Nam có địa danh tiếng Việt
Nguyễn Hiệu (định hướng)

Nguyễn Hiệu có thể là một trong các nhân vật sau trong lịch sử Việt Nam:- Nguyễn Hiệu (1674-1735), đại thần nhà Lê trung hưng- Nguyễn Duy Hiệu (1847–1887), còn gọi là Nguyễn Hiệu hay Hường Hiệu, một thủ lĩnh phong trào Cần Vương chống Pháp tại Quảng Nam cuối thế kỷ 19.
Sơn ca mỏ dài miền đông

Sơn ca mỏ dài miền đông (danh pháp hai phần: Certhilauda semitorquata) là một loài chim thuộc Họ Sơn ca. Loài này sinh sống ở Lesotho, Nam Phi và Swaziland. Môi trường sinh sống của chúng là thảo nguyên đất thấp khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Certhilauda semitorquata- BirdLife International 2004.  Certhilauda semitorquata.  2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 24 tháng 7 năm 2007.
S
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1836
Thái Ly hầu

Sái Li hầu hay Sái Hi hầu (chữ Hán: 蔡釐侯 hay 蔡僖侯; trị vì: 808 TCN-762 TCN), tên thật là Cơ Sở Sự (姬所事), là vị vua thứ tám của nước Sái – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Cơ Sở Sự là con của Sái Di hầu - vua thứ 7 nước Sái. Năm 809 TCN, Di hầu mất, Sái Li hầu lên nối ngôi.
Sử sách không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Sái trong thời gian ông làm vua.
Năm 762 TCN, Sái Li hầu mất. Ông ở ngôi được 47 năm. Con ông là Cơ Hưng lên nối ngôi, tức là Sái Cộng hầu.

**Xem thêm**
Sái Di hầu
*Sái Cộng hầu

**Tham khảo**
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Quản Sái thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Sái
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 762 TCN
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Nước Sái
Thái Cung hầu (Cơ Hưng)

Sái Cung hầu (chữ Hán: 蔡共侯; trị vì: 761 TCN-760 TCN), tên thật là Cơ Hưng (姬興), là vị vua thứ chín của nước Sái – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Cơ Hưng là con của Sái Ly hầu - vua thứ 8 nước Sái. Năm 762 TCN, Ly hầu mất, Cơ Hưng lên nối ngôi, tức là Sái Cung hầu.
Sử sách không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Sái trong thời gian ông làm vua.
Năm 760 TCN, Sái Cung hầu mất. Ông ở ngôi được 2 năm. Con ông là Sái Đái hầu lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Sái Ly hầu
*Sái Đái hầu

**Tham khảo**
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Quản Sái thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Sái
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 760 TCN
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Nước Sái
Thể loại:Mất năm 759 TCN
Thể loại:Sơ khai nhân vật Trung Quốc
Thể loại:Quý tộc nhà Chu
Cơ Hưng

Cơ Hưng (chữ Hán: 姬興) có thể là một trong các vua chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc:- Sái Cộng hầu, vua thứ 9 nước Sái, cai trị từ năm 761 TCN-760 TCN- Lỗ Văn công, vua thứ 20 nước Lỗ, cai trị từ năm 626 TCN-609 TCN
Cả Sái Cộng hầu và Lỗ Văn công đều là dòng dõi của Chu Văn Vương, trong đó Sái Cộng hầu thuộc thế hệ thứ 9 và Lỗ Văn công thuộc thế hệ thứ 17.
Danh sách 100 loài xâm hại mạnh nhất thế giới

Đây là danh sách 100 loài xâm hại mạnh nhất thế giới trong Global Invasive Species Database. Dữ liệu này do nhóm chuyên gia về các loài xâm thực của IUCN đưa ra.

**Danh sách**

**Chú thích**

Xâm thực
Xâm thực
Thể loại:Danh sách liên quan đến toàn cầu hóa
Hồ trăn

Hồ trăn hay quả hồ trăn hay hạt cười hay hạt dẻ cười (Danh pháp khoa học: Pistacia vera) là một loài thực vật thuộc Họ đào lộn hột. Loài này được Carl von Linné miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Hồ trăn có nguồn gốc từ vùng Ba Tư nay phân bố rộng rãi ở Iraq, Syria, Liban, Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp, Tunisia, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan, Ấn Độ, Pakistan, Ai Cập, Sicilia, Uzbekistan, Afghanistan, Hoa Kỳ (trồng nhiều ở California) và Việt Nam. Hạt dẻ cười hầu như thường xuất hiện trên các mâm bánh kẹo ngày Tết ở Việt Nam.

**Công dụng**
Hạt cười khô
Hạt cười khô
Quả hồ trăn là một trong những nguồn phong phú chất xơ và protein (chất đạm). Bạn có thể ăn ít mà vẫn cảm thấy no lâu. Một phần quả hồ trăn 25 g chứa 2,6 g chất xơ, nhiều hơn các loại hạt khác", chuyên gia dinh dưỡng Naini Setalvad nói. Ngoài ra, 25 g hồ trăn cung cấp hơn 260 mg kali và nhiều khoáng chất khác giúp duy trì huyết áp.
Ăn hạt cười (quả hồ trăn) có thể chống được béo phì, thừa cân và giảm nguy cơ mắc bệnh tim, tiểu đường và các hội chứng trao đổi chất, hạt cười có hàm lượng HDL-C, folate, protein C-reactive và homocysteine thấp, qua đó giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và ung thư, hiệu quả đặc biệt của quả hồ trăn trong việc giảm chất béo và lipoprotein, tác nhân gây bệnh tim mạch.

**Xuất khẩu**

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Pistacia vera
*Pistacia vera
*access-date =ngày 19 tháng 9 năm 2013
V
Thể loại:Ẩm thực Ý
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Thể loại:Thực vật Tây Á
Thể loại:Thực vật Trung Á
Quần đảo Gotō

Quần đảo Gotō (in đậm)
Quần đảo Goto tại tỉnh Nagasaki
là nằm trên biển Hoa Đông, ngoài khơi phía tây của đảo Kyūshū. Quần đảo về mặt hành chính thuộc tỉnh Nagasaki.

**Địa lý**
Quần đảo gồm tổng cộng 140 đảo, 5 đảo chính trong đó là:
, 
, 
,
, và
.
Nhóm đảo này kéo dài xấp xỉ abbr=on. Phía bắc của quần đảo là đảo Tsushima trên eo biển Triều Tiên, và phía đông là  Kyūshū và phần còn lại của tỉnh Nagasaki. Quần đảo cách khoảng 100 km từ cảng Nagasaki. Hải lưu Tsushima (một nhánh của hải lưu Kuroshio) vòng quanh đảo.
Phía nam là hòn đảo chính, đảo Fukue, dài xấp xỉ 25 km từ bắc đến nam và 25 km từ đông sang tây; đảo chính ở phía bắc, Nakadori, dài xấp cỉ 40 km từ bắc đến nam và 20 km từ đông sang tây ở điểm lớn nhất. Tuy nhiên, hầu hết đảo Nakadori lại khá hẹp, chủ yếu chỉ rộng khoảng 6 km. Đất trồng tại đảo Fukue có độ cao; hươu nai và các loài thú săn khác có nhiều, cá hồi khá phong phú ở các dòng suối trên núi.
Do việc hợp nhất vào năm 2004, thành phố Gotō được hình thành. Thành phố quản ly các đảo Fukue, Hisaka, Naru, và bảy hòn đảo có người cư trú khác. Thị trấn Shinkamigotō, cũng được hình thành từ lần hợp nhất năm 2004, quản lý các đảo Nakadōri  và Wakamatsu.

**Nhân khẩu**
Nhiều cư dân trên quần đảo là hậu duệ của những người Ki-tô hữu Công giáo La Mã có nguồn gốc từ giáo phái Kakure Kirishitan, và cho đến ngày nay những người Hanare Kirishitan vẫn tồn tại ở đây, song phần lớn đã quay trở lại Công giáo sau khi tôn giáo này được hợp pháp hóa vào thế kỷ 19 hoặc cải sang các tín ngưỡng trước đó. Quần đảo có một số nhà thờ Công giáo, cổ vào nổi tiếng nhất trong số này là nhà thờ Dozaki, xây năm 1868 và năm cách 6 km về phía bắc của cảng Fukue.

**Sản xuất**
Các loại hải sản như hàu và nhím biển là các sản phẩm chủ yếu của quần đảo. Dầu hoa trà tự nhiên của đảo Fukue nổi tiếng tại Nhật Bản trong việc sử dụng để làm mỹ phẩm.

**Giao thông**
Sân bay Goto-Fukue (FUJ/RJFE) nằm trên đảo Fukue. Dịch vụ phà từ Nagasaki và Sasebo do công ty Kyusyu Shosen Co. Ltd điều hành.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang du lịch Gotō
Thể loại:Đảo Nhật Bản
Thể loại:Nagasaki
Thể loại:Quần đảo Thái Bình Dương
Thể loại:Quần đảo của Nhật Bản
Thể loại:Đảo biển Hoa Đông
Thể loại:Quần đảo Nhật Bản
Fukue (đảo)

Đảo Fukue (Fukuejima) nằm ở cực nam của quần đảo Gotō
là đảo lớn nhất và nằm ở cực nam của quần đảo Gotō tại Nhật Bản. Hòn đảo là một phần của thành phố Gotō thuộc tỉnh Nagasaki. Sân bay Goto-Fukue nằm trên đảo.
Fukue nhìn chung có khí hậu ấm áp và rất ẩm ướt (Köppen Cfa) với mùa hè nóng và rất ẩm và mùa đông mát và ẩm và thực tế không có tuyết rơi ở phần phía nam của đảo. Mặc dù vậy, vào những tháng mùa đông, dòng nước lạnh chảy xuống phía nam từ biển Okhotsk theo tuyến phìa đông của áp cao Siberi khiến cho thời tiết âm u và có ít ánh nắng hơn so với bờ biển "San‘in" từ Hagi đến Wakkanai. Giống như phần còn lại của Kyūshū, Fukue và các đảo khác của quần đảo Gotō hay bị ảnh hưởng của bão vào mùa hè vf mùa thu với lượng mưa từng lên đến 1 vào ngày 10 tháng 9 năm 2005 và 1 vào ngày 7 tháng 7 năm 1987. Tháng ẩm ướt nhất từng được ghi nhận là tháng 7 năm 1987 với lượng mưa 0 và tháng khô nhất là tháng 11 năm 1971 chỉ với 1.

**Tham khảo**
Thể loại:Đảo Nhật Bản
Thể loại:Nagasaki
Quần đảo Satsunan

Bản đồ tỉnh Kagoshima, bao gồm quần đảo Satsunan
là một nhóm các đảo tạo thành phần phía bắc của quần đảo Nansei (hay quần đảo Ryukyu). Toàn bộ nhóm đảo thuộc về tỉnh Kagoshima, Nhật Bản.

**Các đảo chính**
 Quần đảo Satsunan
** Quần đảo Ōsumi với các đảo:
*** Tanegashima, Yakushima, Kuchinoerabujima, Mageshima ở Nhóm Đông Bắc, 
*** Takeshima, Iojima, Kuroshima ở Nhóm Tây Bắc. 
** Quần đảo Tokara: Kuchinoshima, Nakanoshima, Gajajima, Suwanosejima, Akusekijima, Tairajima, Kodakarajima, Takarajima
** Quần đảo Amami: Amami Ōshima, Kikaigashima, Kakeromajima, Yoroshima, Ukeshima, Tokunoshima, Okinoerabujima, Yoronjima

**Lịch sử**
Mặc dù Satsunan có nghĩa là phía nam của Satsuma-no Kuni (Tát Ma quốc), song nhóm đông bắc của quần đảo Ōsumi từng tạo thành "quốc" Tane trong một thời gian ngắn vào thế kỷ 8 và 9 và sau đó hợp nhất vào quốc Ōsumi. Quần đảo Tokara và nhóm tây bắc của quần đảo Ōsumi thuộc về huyện Kawanabe của "quốc" Satsuma. Quần đảo Amami nằm ngoài hệ thống hành chính Ritsuryō Mặc dù sau đó, nó đã nằm dưới quyền của phiên Satsuma trong thời kỳ Edo.
Năm 1879, quần đảo Amami trở thành Huyện Ōshima của tỉnh Kagoshima. Quần đảo Tokara và nhóm tây bắc của quần đảo Ōsumi được chuyển về huyện Ōshima vào năm 1897, và sau đó chuyển về Huyện Kagoshima vào năm 1973. Sau Thế chiến II, quần đảo Tokara và quần đảo Amami nằm dươi sự kiểm soát của Hoa Kỳ. Quần đảo Tokara trở về Nhật Bản vào năm 1952, và sau đó là quần đảo Amami năm 1953.

**Tham khảo**

Thể loại:Vùng sinh thái biển
Thể loại:Đảo Kagoshima
Thể loại:Quần đảo Thái Bình Dương
Thể loại:Quần đảo của Nhật Bản
Thể loại:Quần đảo Ryukyu
Quần đảo Ōsumi

Quần đảo Ōsumi
Bản đồ tổng quan tỉnh Kagoshima
Trung tâm không gian Tanega-shima
tạo thành phần phía bắc của quần đảo Satsunan, Nhật Bản. Quần đảo cách phía nam của bán đảo Osumi ở Kyūshū khoảng 60 km về phía nam.
Các đảo trong quần đảo có nguồn gốc núi lửa và có tổng diện tích 1.030 km². Quần đảo có khí hậu cận nhiệt đới. Đỉnh cao nhất của quần đảo Ōsumi là Miyanoura-dake với cao độ 1.935 mét thuộc đảo Yakushima.
Quần đảo gồm 3 đảo chính:- Tanegashima- Yakushima- Kuchinoerabujima
và các đảo nhỏ như:- Magejima phía tây của Tanegashima- Kuroshima- Iōjima- Takeshima
Các đô thị trên quần đảo gồm:- Thành phố Nishinoomote tại Tanegashima- Các thị trấn Nakatane và Minamitane tại Tanegashima- Thị trấn Yakushima tại Yakushima và Kuchinoerabujima- Làng Mishima tại Kuroshima, Iōjima, và Takeshima
Dân số quần đỏ khỏng 50.000 người và trong đó có 19.000 sống ở thành phố Nishinoomote ở bờ biển tây bắc của đảo Tanegashima. Quần đảo là một phần của tỉnh Kagoshima.

**Giao thông**
Nhu cầu hàng không của quần đảo được đáp ứng với Sân bay Tanegashima mới và sân bay Yakushima. Có thể kết nối đến Kagoshima và quần đảo Amami bằng các tuyến phà thường xuyên.

**Lịch sử**
Không rõ là quần đảo đã được khám phá khi nào. Các đề cập đầu tiên về nó được ghi trong Nihon Shoki (Nhật Bản thư kỷ) từ năm 720. Năm 1543 một tàu của Trung Hoa cùng với một người Bồ Đào Nha tên là Mendes Pinto đã bị mắc cạn trên đảo và do vậy đã đem mía và súng cầm tay đến Nhật Bản. Cho đến thời nay, súng cầm tay còn được gọi một cách thông tục tại Nhật Bản là "Tanega-shima,". Tên thực tế, Pinto không phải là người Bồ Đào Nha đầu tiên tiếp xúc với Nhật Bản, mặc dù ông đã ghé thăm Tanegashima ngay sau đó và truyền thuyết kể rằng ông đã kết hôn với một phụ nữ bản địa và có một con trai. Những người châu Âu đến giao thương không chỉ có súng mà còn có xà phòng, thuốc là và các hàng hóa khác.
Năm 1969 "Trung tâm Không gian Tanegashima" (TNSC) bao gồm một sân bay vũ trụ đã được Cơ quan nghiên cứu và phát triển hàng không vũ trụ Nhật Bản mở. TNSC nằm ở cực đông nam của đảo Tanegashima.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Địa lý quần đảo Ōsumi-  về trung tâm không gian TNSC date=2006-12-08 
Thể loại:Quần đảo Satsunan
Thể loại:Đảo Kagoshima

Thể loại:Quần đảo Thái Bình Dương
Thể loại:Quần đảo của Nhật Bản
Quần đảo Tokara

Miệng núi lửa tại đỉnh cao nhất (Otake) thuộc đảo Nakanoshima
là một nhóm đảo thuộc quần đảo Satsunan, một phần của quần đảo Nansei (hay quần đảo Ryukyu). Toàn bộ quần đảo thuộc Làng Toshima, tỉnh Kagoshima, Nhật Bản.

**Các đảo chính**
Kuchinoshima
*Nakanoshima
*Gajajima （không có người ở）
*Kogajajima （không có người ở）
*Tairajima
*Suwanosejima
*Akusekijima
*Kojima （không có người ở）
*Kodakarajima
*Takarajima
*Kaminonejima （không có người ở）
*Yokoatejima （không có người ở）

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Quần đảo Satsunan
Thể loại:Quần đảo Thái Bình Dương
Thể loại:Đảo Kagoshima
Thể loại:Quần đảo của Nhật Bản
Thể loại:Quần đảo Tokara
Dầu lai có củ

Dầu lai có củ hay còn gọi dầu lai lá sen, sen lục bình (danh pháp hai phần: Jatropha podagrica) là một loài thực vật có hoa thuộc chi Dầu mè, họ Đại kích. Nó là một loài đặc hữu của vùng nhiệt đới châu Mỹ, nhưng đã được trồng làm cảnh ở khắp nơi trên thế giới. Hoa của cây có màu đỏ, nở quanh năm. Cả cây chứa chất độc curcin.
J. podagrica có khả năng thu hút mạnh với nhiều loài bướm ở nơi nó được trồng.

**Đặc điểm sinh học**
Cây bụi, cao đến 2,5 mét, lá nhẵn, thân phình to ở gần gốc. Lá: Cuống lá dài 10 – 20 cm; lá bản tròn, chia 3-5 thùy hình ovan (trứng) hoặc ô-van ngược, thùy giữa có thể tới 11 cm (với lá to 20 cm), các thùy cạnh thường nhỏ hơn một chút; mặt dưới lá nhạt. Hoa: Hoa dạng chùm dày, rộng lên tới 26 cm, cuống hoa có thể dài đến 20 cm; lá bắc hình tam giác, dài 2 mm, bán cấp đỉnh. Hoa đực: lá đài hình ô-van, cánh hoa hình ô-van ngược, đỉnh tù, màu đỏ tươi; nhị hoa dài 6-8,5 mm, dạng sợi mọc ra từ đáy bông; bao phấn màu da cam. Hoa cái: Lá đài hình ô-van hoặc e-líp, dài 2 mm, đỉnh tù; cánh hoa dài 6–7 mm. Quả: hình e-líp tròn xoay (elipxoit), ba thùy; đường kính 1,5 cm, đỉnh cụt, nứt tách khi chín. Hạt hình elip (elipxoit), nhục phụ nhỏ.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 InChem: J. podagrica- USDA Plants Profile- GRIN Species Profile date = ngày 28 tháng 9 năm 2012- Botany Photo of the Day date = ngày 7 tháng 10 năm 2009- Flora of China- Flora of Thailand
P
Thể loại:Thực vật có hoa có độc
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1848
Thể loại:Thực vật Trung Mỹ
Thể loại:Cây trồng trong nhà
Móng bò trắng

Móng bò trắng, móng bò nhọn (danh pháp hai phần: Bauhinia acuminata) là một loài thực vật có hoa đặc hữu của Đông Nam Á. Không thể xác định vùng đặc hữu chính xác của loài do loài này được lai tạo và nhân giống phổ biến, nhưng có thể đây là loài cây từ Malaysia, Indonesia (Java, Borneo, Kalimantan, Quần đảo Nusa Tenggara), và Philippines.
Cây móng bò trắng có thể phát triển cao đến 3 mét. Như các loài khác thuộc chi Ban, lá cây gồm có hai thùy, và có dạng như móng chân bò; dài và rộng tương ứng 6 và 15 centimet, phần khuyết vào trong sâu khoảng 5 cm; cuống lá dài từ 1,5 đến 4 cm. Các hoa có mùi thơm, đường kính từ 8 đến 12 cm, gồm năm cánh hoa màu trắng, mười nhị hoa có đầu nhị màu vàng và một nhụy hoa có đầu nhụy màu xanh lá. Quả của cây có dạng quả đậu dài từ 7,5 đến 15 cm, rộng 1,5 đến 1,8 cm.
Cây móng bò trắng được lai tạo rộng rãi ở những vùng nhiệt đới để trồng làm cảnh.

**Chú thích**
A
Thể loại:Thực vật vườn châu Á
Thể loại:Cây trang trí
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Thể loại:Thực vật Philippines
Thể loại:Thực vật Đông Nam Á
Thể loại:Thực vật Kalimantan
Tòa soạn điện tử

Tòa soạn điện tử (hay còn gọi với tên đầy đủ là "Tòa soạn báo điện tử" là cơ quan báo chí chuyên sản xuất và phát hành các bài báo dưới dạng ấn bản điện tử (còn gọi là báo điện tử hay báo mạng).
Tòa soạn điện tử tương tự các tòa soạn báo của báo giấy thông thường, đều có các cấp bậc, chức vụ đảm nhận những nhiệm vụ khác nhau từ tổng biên tập, thư ký tòa soạn, biên tập viên, phóng viên, quảng cáo... nhưng không thể thiếu Ban điện tử. Ban này có trách nhiệm quản lý, biên tập và xử lý trang tin điện tử (Nếu là báo điện tử kết hợp báo giấy) hoặc quản lý toàn bộ tòa soạn (nếu không có ấn bản báo giấy).
Tòa soạn điện tử có thể là một bộ phận trực thuộc tòa soạn báo thông thường dưới tên gọi là Ban điện tử hoặc toàn toàn độc lập ví dụ như Vnexpress hoặc VietNamNet. Tương tự như các tòa soạn thông thường, mỗi tòa soạn điện tử có thể phát hành một hoặc nhiều tờ báo điện tử, chuyên trang điện tử khác nhau.
Một tòa soạn điện tử thông thường được hỗ trợ quản lý và điều hành bởi một phần mềm là phần mềm tòa soạn điện tử. Phần mềm tòa soạn điện tử là hệ quản trị nội dung với mô hình như một tòa soạn báo hoạt động trên môi trường Internet.
Với ưu thế tận dụng tối đa sức mạnh về công nghệ, toàn bộ quy trình biên tập, duyệt đăng, xuất bản, quảng cáo... hoàn toàn dựa trên nền tảng công nghệ thống nhất, Tòa soạn điện tử có thể giúp giảm thiểu các chi phí quản lý, chi phí phát hành, tăng hiệu quả và năng suất hoạt động so với báo giấy truyền thống, do đó có nhiều đánh giá cho rằng báo điện tử sẽ thay thế báo giấy trong tương lai không xa.

**Xem thêm**
 Báo hình- Báo viết- Báo điện tử- Tòa soạn báo

**Tham khảo**
Thể loại:Tin tức
Người cô đơn (phim 1972)

Người cô đơn là một bộ phim tâm lý, có phần lãng mạn của đạo diễn Hoàng Thi Thơ, ra mắt năm 1972.

**Nội dung**
Truyện phim là cuộc đời của một nhạc sĩ tài hoa bị thất thế do thời cuộc, nhiều phen lận đận cho đến chết.

**Diễn xuất**
Thanh Nga, Vân Hùng, Túy Hoa, Ngọc Đức, Thảo Sương, Huy Khanh, Minh Ngọc, Hoàng Long, Kim Ngọc, Ngọc Trai, Bà Bảy Ngọc, Chú Lùn, Bé Tâm, Bé Châu, Mỹ Hà, Mỹ Dung, Ngọc Tuyết, Duy Chúc, Hồng Oanh, Minh Tâm, Viễn Phương, Minh Phương, Phát Giàu, Năm Phới.
Cùng các tài tử ngoại quốc Mỹ, Nhật, Philippines. Với sự tham gia của 2 ban nhạc CBC Bích Loan, Maxim Ngọc Hiếu. Cùng các giọng ca: Thái Thanh, Tuyết Hằng, Bích Loan, Nguyên Khang, Ngọc Hiếu

**Ê-kíp**

**Hậu trường**

**Sự kiện thú vị**
 Trong phim có nhiều màn ca vũ kịch và những cảnh đẹp thơ mộng, hoang sơ của thiên nhiên. Thanh Nga diễn hai vai là chị em rất sống động vì đạo diễn biết khéo léo kết hợp nét diễn, vũ, ca của cô vào trong vai diễn. Người diễn đạt thứ hai là Thảo Sương trong vai cô nữ sinh mê anh chàng nhạc sĩ.- Nhạc sĩ Hoàng Thi Thao tiết lộ rằng, qua bộ phim, Hoàng Thi Thơ muốn gián tiếp cho mọi người thấy con người thật của ông. Một con người nhiều tài năng, nhưng không vì thế mà thoát được chiếc lưới… cô đơn!

**Nhạc phim**
 Ca khúc chủ đề: "Người cô đơn"
Sáng tác: Hoàng Thi ThơThể hiện: Thái Thanh- Trích đoạn ca vũ kịch Cô gái điên
Sáng tác: Hoàng Thi ThơDiễn xuất: Thanh NgaGiọng hát: Tuyết Hằng- Ca khúc: "Con tim và nước mắt" (hay "Có ai trên đời mà không yêu?")
Sáng tác: Hoàng Thi ThơThể hiện: Bích Loan và ban nhạc CBC

**Tham khảo**
Thể loại:Hoàng Thi Thơ
Thể loại:Phim Việt Nam
Thể loại:Phim lãng mạn Việt Nam
Thể loại:Phim ca nhạc Việt Nam
Thể loại:Phim năm 1972
Thể loại:Hoàng Thi Thơ

Thể loại:Nhạc sĩ tiền chiến
Thể loại:Nhạc sĩ nhạc vàng
Thể loại:Nhạc sĩ gốc Việt
Thể loại:Đạo diễn điện ảnh Việt Nam
Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam Cộng hòa
Thể loại:Thể loại theo tên nhạc sĩ Việt Nam
Sơn ca Sabota

Sơn ca Sabota (danh pháp hai phần: Mirafra sabota, đôi khi đặt trong chi Calendulauda) là một loài chim thuộc Họ Sơn ca. Loài này sinh sống ở Angola, Botswana, Mozambique, Namibia, Nam Phi, Swaziland, và Zimbabwe. Phạm vi phân bố trên một diện tích 2,3 triệu km2. Môi trường sinh sống của nó ở các vùng bụi cây khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xa vẳn ẩm, xa vẳn khô.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Mirafra sabota
S
Thể loại:Chim Nam châu Phi
S
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1836
Sơn ca Nhật Bản

Sơn ca Nhật Bản (danh pháp hai phần: Alauda japonica) là một loài chim thuộc Họ Sơn ca. Đây là loài đặc hữu Nhật Bản.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Alauda japonica- BirdLife International 2004. .  2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 24 tháng 7 năm 2007.
J
Thể loại:Chim Nhật Bản
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1848