Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Nhà máy nhiệt điện

Nhà máy điện nhiệt là một nhà máy điện, trong đó hóa năng của nhiên liệu biến thành nhiệt năng cấp nhiệt cho nước để biến thành hơi. Nước được đun nóng, chuyển thành hơi nước và quay một tua bin hơi nước và tuabin này làm chạy một máy phát điện. Sau khi đi qua tuabin, hơi nước được ngưng tụ trong bình ngưng và tuần hoàn lại đến nơi mà nó đã được làm nóng, quá trình này được gọi là chu trình Rankine. Khác biệt lớn nhất trong thiết kế của nhà máy nhiệt điện là do các nguồn nhiên liệu khác nhau. Một số thiết kế thích sử dụng thuật ngữ trung tâm năng lượng hạn bởi vì các cơ sở đó chuyển đổi hình thức của năng lượng từ nhiệt năng thành điện năng. Một số nhà máy nhiệt điện cũng cung cấp năng lượng nhiệt cho mục đích công nghiệp, để sưởi ấm, hoặc để khử muối trong nước cũng như cung cấp năng lượng điện. Một tỷ lệ lớn khí CO2 được tạo ra từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch ở các nhà máy nhiệt điện gây ảnh huởng rất lớn đến bầu không khí sống của con người.Vì vậy nhà máy nhiệt điện luôn được hạn chế sử dụng một cách tối ưu để giảm tác hại của khí thải công nghiệp.

**Tham khảo**
Thể loại:Điện lực
Thể loại:Năng lượng
Thể loại:Điện từ học
Thể loại:Biến đổi năng lượng
Thể loại:Công nghệ nhà máy điện

Thể loại:Kỹ thuật xử lý hóa chất
Elias Lönnrot

Elias Lönnrot  (sinh ngày 9 tháng 4 năm 1802 - mất ngày 19 tháng 3 năm 1884) là một nhà ngữ văn, nhà sư tập thơ truyền miệng Phần Lan truyền thống. Ông được biết đến với sáng tác Kalevala, sử thi quốc gia Phần Lan biên soạn từ văn hóa dân gian quốc gia. Lönnrot sinh năm tại Sammatti, ở tỉnh Uusimaa, Phần Lan. Ông học y khoa tại Học viện Turku. Năm ông nhập học học viện này là năm có đại hỏa hoạn Turku, thiêu rụi một nửa thị trấn - và trường đại học này. Lönnrot (và rất nhiều các phần còn lại của trường đại học này) đã chuyển đến Helsinki, nơi ông tốt nghiệp năm 1832. mất=1884

**Tham khảo**
Thể loại:Nhà thơ Phần Lan
Thể loại:Nhà khoa học Phần Lan
Thể loại:Nhà thực vật học với tên viết tắt
Thể loại:Sinh năm 1802
Thể loại:Mất năm 1884
Chi Loa kèn

Loa kèn, loa kèn thực thụ (danh pháp khoa học: Lilium) là một chi thực vật có hoa thân thảo mọc từ củ. Phần lớn các loài có nguồn gốc ôn đới Bắc bán cầu. Chúng bao gồm một chi với khoảng 110 loài trong họ Loa kèn (Liliaceae).
Các chi - bắt đầu từ nguồn gốc tiến hóa của nó trong dãy Himalaya - được tìm thấy trên tất cả các lục địa của Bắc bán cầu, nhất là ở các vùng khí hậu ôn hòa. Vùng phân bố chủ yếu là Trung Quốc (Đài Loan), trung tâm thứ cấp là Nhật Bản, Bắc Mỹ và châu Âu và vùng Kavkaz. Liên quan đến hoa Loa kèn gần nhất là các loại hoa thuộc chi Bối mẫu.
Chi này là loài cây hoa vườn quan trọng. Ngoài ra, chúng rất quan trọng về văn hóa và văn học trong nhiều thế giới. Một số loài đôi khi được trồng hoặc thu hoạch cho củ ăn được.
Các loài trong chi này là hoa loa kèn thật sự. Nhiều cây khác có tên "hoa loa kèn" trong cách gọi thông thường, một số trong đó là khá không liên quan đến hoa loa kèn thật sự.

**Loài**

**Section Martagon**

**Section Pseudolirium**

**Section Liriotypus**

**Section Archelirion**

**Section Sinomartagon**

**Section Leucolirion**

**Section Daurolirion**

**Section not specified**

**Hình ảnh**

**Chú thích**


**Tham khảo**
 Farr, E.R. & Zijlstra, G. (eds.) 1996-. Index Nominum Genericorum (Plantarum)- Govaerts, R. & al. 2011. Lilium in World Checklist of Selected Plant Families. The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. Published on internet. Truy cập: 2011 July 15- Linnaeus, C. 1753. Species Plantarum 1: 302.

Thể loại:Thực vật vườn
Thể loại:Hoa
Điện ảnh Thụy Sĩ

phải
Điện ảnh Thụy Sĩ (tiếng Pháp: Cinéma suisse, tiếng Đức: Schweizer Film, tiếng Ý: Cinema Svizzero) là tên gọi ngành công nghiệp Điện ảnh của Liên bang Thụy Sĩ từ 1896 đến nay.

**Lịch sử hình thành và phát triển**

**Hãng phim**

**Phim nổi tiếng**

**Nhân vật nổi tiếng**

**Nhà làm phim tên tuổi**
Hình:Alain Tanner répondant à André S. Labarthe à la Cinémathèque française.JPG|nhỏ|phải|Alain Tanner à la Cinémathèque française en 2008- Jean-Paul Cardinaux- Richard Dembo- Charles-Georges Duvanel- Kurt Früh- Jean-Luc Godard- Claude Goretta- Elena Hazanov- Thomas Koerfer- Xavier Koller- Markus Imhoof- Leopold Lindtberg- Franz Schnyder- Casimir Sivan- Alain Tanner- August Kern- Lazar Wechsler

**Diễn viên nổi tiếng**
 Ursula Andress- Anne-Marie Blanc- Sibylle Blanc- Zarli Carigiet- Eliane Chappuis- Bruno Ganz- Heinrich Gretler- Emil Hegetschweiler- Max Haufler- Marthe Keller- Maximillian Schell

**Giải thưởng Điện ảnh**
Hình:Locarno fg2.jpg|nhỏ|phải|150px|Chiếu phim ở quảng trường Piazza Grande- Liên hoan phim Quốc tế Locarno- Liên hoan phim Zurich

**Xem thêm**
  Điện ảnh Thụy Sĩ-  DVD Thụy Sĩ-  artfilm.ch Swiss Films in the theatres, television, DVD and VOD-  Swiss Film Directory date=2010-04-06 -  Phim Thụy Sĩ từ 1896 date=2007-02-13 

**Tham khảo==
Phân rã alpha

Phân rã alpha
Phân rã alpha hay Phân rã α là một loại phân rã phóng xạ trong đó một hạt nhân nguyên tử phát ra một hạt alpha và qua đó biến đổi (hay "phân rã") bị giảm cả số hiệu nguyên tử lẫn số neutron đi 2 đơn vị, còn số khối lượng bị giảm mất 4 đơn vị. Ví dụ:
238 → 234 + charge=2+
hay có thể viết là:
238 → 234 + Alpha
Hạt alpha gồm hai proton và hai neutron liên kết với nhau thành một hạt giống hệt hạt nhân nguyên tử heli .
Tia alpha là chùm của các hạt  bay ra với vận tốc khoảng 2*107 (m/s), đi được vài centimet trong không khí và vài micromet trong chất rắn.

**Lịch sử phát hiện**
Các hạt alpha được Ernest Rutherford mô tả đầu tiên trong khảo sát về phóng xạ vào năm 1899 và đến năm 1907, và chúng được xác định là các ion He2+.
Đến năm 1928 George Gamow đã giải quyết lý thuyết phân rã alpha thông qua hiệu ứng đường hầm. Hạt alpha bị hạt nhân giữ lại trong một hố thế năng. Về mặt kinh điển, nó bị cấm trốn thoát, nhưng theo các nguyên lý cơ học lượng tử mới được phát hiện (sau đó), nó có xác suất "đường hầm" nhỏ (nhưng vẫn khác không) xuyên qua hàng rào và xuất hiện ở phía bên kia để thoát khỏi hạt nhân. 
Gamow đã giải một mô hình thế năng cho hạt nhân và dẫn xuất, theo các nguyên lý đầu tiên, mối quan hệ giữa chu kỳ bán rã của phân rã và năng lượng phát xạ, điều đã được phát hiện theo thực nghiệm trước đây và được gọi là định luật Geiger-Nuttall.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Phóng xạ
Thể loại:Vật lý hạt nhân
Thể loại:Heli
Điện ảnh Tây Tạng

Điện ảnh Tây Tạng là tên gọi ngành công nghiệp Điện ảnh của Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc.
100px

**Lịch sử hình thành và phát triển**

**Hãng phim**

**Phim nổi tiếng**

**Nhà làm phim tên tuổi**
 Khyentse Norbu- Neten Chokling

**Diễn viên nổi tiếng**
 Khyentse Norbu- Sogyal Rinpoche- Namgyal Lhamo- Neten Chokling

**Xem thêm**
  Slowly taking back the screen - Cinema in Tibet date=2010-09-03 -  The Sun Behind the Clouds: Tibet’s Struggle for Freedom date=2010-06-01 

**Tham khảo**
Thể loại:Điện ảnh Tây Tạng
Tiếng Brahui

Tiếng Brahui (براہوئی) là một ngôn ngữ Dravida chủ yếu được nói bởi người Brahui ở miền trung Baluchistan của Pakistan, với những cộng đồng nhỏ rải rác ở Afghanistan. Ngôn ngữ này, nhờ sự hiện diện của người nhập cư và kiều dân, cũng có mặt tại Qatar, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất, Iraq, và Iran. Nó cách các ngôn ngữ Dravida khác tại Nam Ấn Độ hơn km. Các huyện Kalat, Mastung Khuzdar và một phần Quetta của Balochistan có người nói tiếng Brahui chiếm số đông. Tiếng Brahui chịu ảnh hưởng của các ngôn ngữ Iran trong vùng, nhất là tiếng Baloch.

**Chữ viết**
Tiếng Brahui là ngôn ngữ Dravida duy nhất không dùng chữ viết Brahmic; thay vào đó, nó đã được viết bằng chữ Ả Rập từ nửa sau của thế kỷ 20. Ở Iran, Afghanistan và Pakistan, chữ viết Nastaʿlīq dựa trên tiếng Urdu được sử dụng:

**Tham khảo**

**Nguồn**
author-link=Elena Bashir
*editor2-link=Elena Bashir
*Bray, Denys. The Brahui Language, an Old Dravidian Language Spoken in Parts of Baluchistan and Sind: Grammar. Gian Publishing House, 1986. 
*doi=10.2143/SI.16.2.2014604
*jstor=985488
*Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=54fV7Lwu3fMC|title=The Dravidian Languages|last=Krishnamurti|first=Bhadriraju|publisher=Cambridge University Press|year=2003|isbn=978-0-521-77111-5
*oclc=435877932
*s2cid=161638780
*author-link=Bernard Sergent
*s2cid=165751802

**Liên kết ngoài**
  Online Brahui Dictionary date=2012-01-27 -  Handbook of the Birouhi language By Allâh Baksh (1877)-  Brahui Language Board date=2012-06-07 -  Bráhuí Báşágal (Brahui Alphabet) date=2012-11-14 -  Profile of the Brahui language-  Partial bibliography of scholarly works on Brahui-  Britannica Brahui language-  Brahui basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database
Thể loại:Ngôn ngữ chắp dính
Thể loại:Ngữ hệ Dravida
Thể loại:Ngôn ngữ tại Balochistan (Pakistan)
Thể loại:Ngôn ngữ tại Iran
Thể loại:Ngôn ngữ tại Afghanistan
Thể loại:Ngôn ngữ tại Iraq
Thể loại:Ngôn ngữ tại Qatar
Thể loại:Ngôn ngữ bị đe dọa
Thể loại:Bảng chữ cái Ả Rập cho ngôn ngữ Nam Á
Thể loại:Ngôn ngữ tại Pakistan
Thể loại:Ngôn ngữ tại Turkmenistan
Chaetognatha

Chaetognatha, có nghĩa là hàm lông hay hàm tơ, và thường được gọi là trùng mũi tên, là một ngành sâu ăn thịt biển là một thành phần chủ yếu của sinh vật phù du trên toàn thế giới. Khoảng 20% loài được biết đến là những sinh vật đáy, đó là thuộc vùng thấp nhất của đại dương, hoặc vùng đáy, và có thể bám vào tảo và đá. Chúng được tìm thấy trong tất cả các vùng nước biển, từ bề mặt nước nhiệt đới và vực nước nông với biển sâu và các vùng cực. Hầu hết các chaetognaths trong suốt và có hình dạng như quả ngư lôi, nhưng một số loài sâu biển có màu da cam. Chúng có kích thước 2–120 mm (0,079-4,7 in). Hiện có hơn 120 loài hiện đại được phân loại trong hơn 20 chi. Mặc dù tính đa dạng giới hạn của các loài, số lượng các cá nhân là rất lớn.

**Hình ảnh**

**Xem thêm**
 Phân loại giới Động vật

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Chaetognatha- Image of Pseudosagitta gazellae with a krill in its gut from the Tasmanian Aquaculture and Fisheries Institute date = ngày 20 tháng 7 năm 2008- Chaetognatha of the World date = ngày 11 tháng 3 năm 2007 – last retrieved ngày 13 tháng 12 năm 2006- List of valid chaetognath species date = ngày 18 tháng 5 năm 2011- Hints for identifying chaetognaths date = ngày 28 tháng 10 năm 2017
Thể loại:Gnathifera
Thể loại:Phiêu sinh vật học
Phenacovolva recurva

Phenacovolva recurva Phenacovolva là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.
Chúng hiện diện ở phía tây Thái Bình Dương từ Nhật Bản đến bắc New Zealand.

**Chú thích**


**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 Powell A. W. B., New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1
Thể loại:Phenacovolva
Thể loại:Động vật thân mềm Thái Bình Dương
Thể loại:Ovulidae
Ovulidae

Ovulidae là một họ ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc siêu họ Cypraeoidea.
Chúng hiện điện chủ yếu ở vùng nước nhiệt đới và cận nhiệt đới, với hầu hết các vùng trong khu vực Ấn-Tây Thái Bình Dương. Nhưng một số loài sống ở vùng nước ôn đới.

**Các chi**

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Ovulidae
Tiếng Filipino

Tiếng Filipino hay Tiếng Philippines là một ngôn ngữ dựa theo tiếng Tagalog và là một trong hai ngôn ngữ chính thức của Philippines, cùng với tiếng Anh. Tagalog là ngôn ngữ mẹ đẻ của một phần ba dân số Philippines. Nhất là xung quanh thủ đô Manila, nhưng hầu như toàn bộ dân Philippines cũng có thể sử dụng ngôn ngữ này.

**Lịch sử**
Ngày 12 tháng 11 năm 1937, Philippines chấp thuận một đạo luật xây dựng một ngôn ngữ quốc gia, dựa trên việc khảo sát các ngôn ngữ bản địa hiện có, nhằm lựa chọn một trong số đó để sử dụng làm cơ sở cho ngôn ngữ quốc gia của Philippines. Ba ứng cử viên chính là tiếng Tagalog, Tiếng Visayan và Tiếng Ilocano.
Ngày 14 tháng 7 năm 1936, Surián ng Wikáng Pambansâ (Viện Ngôn ngữ Quốc gia) đã lựa chọn tiếng Tagalog là cơ sở của Wikang Pambansâ ("Quốc ngữ") dựa trên các yếu tố sau:
#Tagalog được sử dụng rộng rãi và là ngôn ngữ dễ hiểu nhất trong tất cả các khu vực của Philippines;
#Ngôn ngữ này không bao gồm các nhánh nhỏ hơn như tiếng Visayan hay tiếng Bikol;
#Đây là ngôn ngữ được sử dụng trong sách báo và văn học nhiều hơn bất kỳ ngôn ngữ bản địa nào khác ở Philippines.
#Đây là ngôn ngữ ở Manila — thủ đô chính trị và kinh tế của Philippines trong suốt thời kỳ phụ thuộc vào Tây Ban Nha và Hoa Kỳ;
#Tagalog là ngôn ngữ của Cách mạng 1896 và cách mạng Katipunan - hai yếu tố rất quan trọng trong lịch sử Philippines
Năm 1959, ngôn ngữ được biết đến như là Pilipino trong một nỗ lực để tách nó ra khỏi người Tagalog.
Sau đó, Hiến pháp 1973 quy định một ngôn ngữ quốc gia riêng biệt để thay thế Pilipino, một ngôn ngữ mà nó có tên là Filipino. Tuy nhiên, Điều XV, mục 3) không đề cập đến việc tiếng Tagalog và Pilipino làm nền tảng cho tiếng Filipino

**Tham khảo**
Thể loại:Ngôn ngữ tại Philippines
Thể loại:Phương ngữ Tagalog

Thể loại:Ngôn ngữ tiêu chuẩn
Thể loại:Biểu tượng quốc gia Philippines
Vũ Ngọc Khánh

Vũ Ngọc Khánh (1926 – 26 tháng 6 năm 2012) là Phó Giáo sư, một nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam, các công trình của ông chủ yếu về nghiên cứu văn hóa dân gian.

**Tiểu sử**
Ông sinh năm 1926 tại xã Xuân Hội, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, lớn lên đi học tại TP. Vinh, Nghệ An và sau đó ra Hà Nội học trường Thăng Long.
Năm 1945, ông về Hà Tĩnh, tham gia hoạt động giành chính quyền khi cách mạng tháng 8 nổ ra, sau cách mạng ông tham gia chính quyền địa phương tại Nghi Xuân, Hà Tĩnh.
Năm 1948 ông chuyển sang ngành giáo dục tại Hà Tĩnh, ông là một trong những người xây dựng nên nền giáo dục tại địa phương. Từ năm 1953 ông chuyển công tác ra ngành giáo dục tại Thanh Hóa.
Từ năm 1970, ông chuyển từ ngành giáo dục sang làm việc tại Ty Văn hóa Thanh Hóa, Phụ trách Tiểu ban Văn nghệ Dân gian. Với công việc tại đây ông có nhiều điều kiện tìm hiểu, nghiên cứu về văn hóa dân gian của xứ Thanh và sau đó là nghiên cứu văn hóa Việt Nam.
Năm 1980, ông chuyển ra Hà Nội làm việc tại Ban văn hóa dân gian (tiền thân của Viện Văn hóa dân gian, thuộc Ủy ban Khoa học Xã hội Nhà nước), nay là Viện nghiên cứu Văn hóa, Viện Khoa học Xã hội Việt Nam. Tại đây ông tham gia thành lập Hội Văn nghệ dân gian trực thuộc Viện và làm việc tạp chí của Viện. Từ đây ông tập trung nghiên cứu về văn hóa dân gian Việt Nam nói riêng và văn hóa Việt Nam nói chung.
Ông qua đời tại Hà Nội năm 2012.

**Công trình nghiên cứu**
GS Vũ Ngọc Khánh đọc tham luận tại một hội thảo khoa học.
Trong hơn hai mươi năm nghiên cứu ông đã có hàng trăm tác phẩm nghiên cứu về văn hóa, văn học, giáo dục, truyện danh nhân, địa chí địa phương, lịch sử...nhưng lĩnh vực ông để lại nhiều dấu ấn nhất là các công trình nghiên cứu về văn hóa Việt Nam
Sách in riêng
*Thờ cúng dị đoan, Nhà xuất bản Thanh Hóa 1988
*Lược truyện thần tổ các ngành nghề, Nhà xuất bản Khoa học Xã hội 1991
*Thành hoàng làng Việt Nam, Nhà xuất bản Thanh Niên 2001
*Văn hóa Làng ở Việt Nam, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin 2011
*Văn hóa Việt Nam những điều học hỏi, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin 2008
*Văn hóa dân gian người Việt, Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân 2007
*Người có vấn đề trong sử nước ta, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin 2007
Sách chủ biên
*Địa chí Vĩnh Phú, Nhà xuất bản Vĩnh Phú 1986
*Địa chí Nghệ Tĩnh, 1989
*Địa chí Lạng Sơn, 1999
*Địa chí Cao Bằng, 1999
*Địa chí Thanh Hóa, 2002
*Chùa cổ Việt Nam, 2002
*Nữ thần và Thánh mẫu Việt Nam, 2002
*Tứ bất tử, 1990
*Lễ hội Việt Nam, 2008
*Từ điển văn hóa dân gian, 2002

**Thông tin thêm**
Trong dịp Hà Nội kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, ông là người soạn bài cáo cho đại lễ nghìn năm Thăng Long đại cáo, bài cáo được phát liên tục trong 10 ngày đại lễ trên sóng phát thanh ở Hà Nội.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Lễ hội phải hướng đến sự hài hòa date=2010-03-25 
Thể loại:Người Hà Tĩnh
Thể loại:Nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam
Võ Đắc Danh

Võ Đắc Danh là một nhà văn, nhà báo, nhà viết kịch và là nhà đạo diễn phim tài liệu Việt Nam. Lĩnh vực ông tạo nên tên tuổi là các thể loại bút ký về cuộc sống của người dân Nam bộ, ông được biệt danh là người nông dân cầm bút vì các đề tài viết về cuộc sống của người nông dân hiện nay tại Đồng bằng sông Cửu Long

**Tiểu sử**
Ông sinh tại Tân Thành, Cà Mau. Năm 1981 ông bắt đầu bước chân vào lĩnh vực báo chí tại báo Minh Hải, một tờ báo của tỉnh Minh Hải cũ, nay là hai tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu. Sau đó là làm việc tại Hội Văn học Nghệ thuật Minh Hải.
Đầu năm 2000 ông chuyển lên Thành phố Hồ Chí Minh sinh sống vừa làm báo vừa làm phim tài liệu. Ông lần lượt làm việc tại các báo Người lao động, Pháp luật, sau đó ông làm việc ở báo Sài Gòn tiếp thị. Nhiều bút ký của ông được hãng phim truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh mua bản quyền và dựng thành phim tài liệu.
Bỗng dưng ông gác bút về sống ở vùng Xẻo Lá thuộc huyện Nhà Bè (Thành phố Hồ Chí Minh). Ở đây, ông đã xây dựng và phát triển nghề nuôi chim yến gắn liền với thương hiệu "Yến Sào Xẻo Lá" nổi tiếng về chất lượng trên thị trường.

**Tác phẩm**
Bút ký
Trong hơn 20 năm làm việc trong lĩnh vực văn học, báo chí ông có tới hàng trăm bút ký in trên các báo, và được các nhà xuất bản tổng hợp in lại trong các tác phẩm:
*Canh bạc, Nhà xuất bản Trẻ 2009
*Đồng cỏ chát, Nhà xuất bản Trẻ 2008
*Nổi niềm U Minh hạ, Nhà xuất bản Trẻ 2001
*Thế giới người điên, Nhà xuất bản Văn hóa Sài Gòn 2006
Các bộ phim tài liệu biên kịch và đạo diễn
*Đất lành, Sở VHTT Minh Hải 1994
*Dòng sông ra biển, Sở VHTT Minh Hải 1995
*Sông Trẹm giữa U Minh, hãng phim Hội nhà văn 1996
*Nhức nhối một vùng quê, Đài TH Cần Thơ 1996
*Con trâu, Hãng phim Giải phóng 1997
*Nổi niềm U Minh hạ, Hãng phim truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh 1999
*Một vùng sông nước, Hãng phim truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh 2000

**Giải thưởng**
Giải nhất cuộc thi do báo Văn nghệ tổ chức năm 2008 cho tác phẩm bút ký Cổ tích trên đỉnh mồ côi
*Giải thưởng liên hoan phim Việt Nam lần thứ 12 cho phim tài liệu Con trâu

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Sức hấp dẫn của "nông dân" Võ Đắc Danh  date=2012-08-18 
*Người nông dân cầm bút  date=2013-06-12 
*Facebook: http://www.facebook.com/dacdanhmientay
*Website: http://www.vodacdanh.com date=2018-10-23 
*Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCMSlp508vKajdtlGH3h093g
Thể loại:Người Cà Mau
Thể loại:Nhà văn Việt Nam thời kỳ từ 1976
Thể loại:Nhà báo Việt Nam
Thể loại:Nhà viết kịch Việt Nam
Thể loại:Đạo diễn Việt Nam
Chua me đất hoa vàng

Cây chua me đất hoa vàng
Chua me đất hoa vàng hay chua me ba chìa, chua me, rau chua me, me đất nhỏ, me đất chua, chua me đất (danh pháp hai phần: Oxalis corniculata) là cây thuộc họ Chua me đất. Lá cây được chia thành ba thùy giống như cỏ ba lá. Một số giống cây có lá màu xanh, trong khi một số giống khác như Oxalis corniculata var. atropurpurea lại có màu tím. Quả hình nón, nhỏ, dài từ 1 cm đến 2 cm, chứa những hạt dài 1 mm.

**Phân bố**
Chua me đất hoa vàng là loài chưa rõ nguồn gốc, mọc dại trong vườn và trên đồng ruộng, ở nơi ẩm. Cây này có thể có nguồn gốc từ châu Âu, hiện phân bố ở khu vực Đông Nam Á.

**Sử dụng**
Lá của cây chua me có mùi thơm của chanh, có thể ăn được. Nước từ lá cây có thể được chế biến bằng cách nghiền trong nước nóng khoảng 10 phút, thêm đường và sau đó làm lạnh. Toàn bộ cây giàu vitamin C. Việc sử dụng cây chua me là an toàn ở liều lượng thấp, nhưng nếu ăn với số lượng lớn trong một khoảng thời gian có thể ức chế sự hấp thụ calci của cơ thể.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Quattrofolium date = ngày 19 tháng 8 năm 2007-  Jepson Manual Treatment-  USDA Plants Profile-  Photo gallery
C
Thể loại:Thực vật Nepal
Thể loại:Loài toàn cầu
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Thể loại:Hệ thực vật đảo Norfolk
Golf (lớp tàu ngầm)

Tàu ngầm Đề án 629 (tiếng Nga: Проекта 629 - Proyekta 629) là loại tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo của Liên Xô. Đây là loại chạy bằng điện-diesel dùng trong lực lượng hải quân Liên Xô. Lớp tàu này đã được thiết kế sau khi 6 tàu ngầm Đề án 611 phóng thử nghiệm thành công tên lửa Scud. Loại tàu này đã hoạt động tại Liên Xô cho đến năm 1990. NATO gọi loại tàu ngầm này là lớp Golf.

**Lịch sử**
Việc thiết kế bắt đầu vào giữa những năm 1950 tại cục thiết kế OKB-16 cùng hệ thống phóng tên lửa D-2 và thiết kế dựa trên tàu ngầm Đề án 641. Thiết kế ban đầu của lớp tàu này có thể mang theo 3 tên lửa R-11 FM với tầm bắn 150 km. Nó gắn ba ống tên lửa ở phái sau tháp tiềm vọng và chỉ có thể bắn khi nổi nhưng nó vẫn có thể bắn khi đang di chuyển. chỉ có chiếc đầu trang bị loại tên lửa này số còn lại trang bị tên lửa R-13 có tầm bắn xa hơn.
Từ năm 1966–1972 14 chiếc đã được mang ra sử đổi và thử nghiệm để tạo ra mẫu Đề án 629A. Mẫu mới có thể mang tên lửa R-21 với tốc độ di chuyển tăng đáng kể cũng như có thêm các ống ngư lôi để tự vệ hoặc tấn công.
Tất cả các con tàu này đều hoạt động cho đến năm 1990. Năm 1993, 10 chiếc đã được bán cho Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên để tháo sắt vụn. Một chiếc cũng được bán cho Trung Quốc năm 1966.

**Chương trình AZORIAN**
Vào ngày 08 tháng 3 năm 1968 một chiếc tàu ngầm Đề án 629 là K-129 đã đột ngột đâm sâu xuống và nổ tung tại vị trí 1.560 hải lý (2.890 km) hướng Tây-Bắc Oahu với lý do không rõ. Tai nạn này đã được thông báo qua hệ thống SOSUS, tất cả 98 thủy thủ trên tàu đều bị tử nạn và chìm cùng với ba tên lửa hạt nhân và hai ngư lôi hạt nhân. Hoa Kỳ đã thực hiện một chương trình mang tên AZORIAN với chi phí 800 triệu USD tương đương 3,6 tỷ USD năm 2011 để cố gắng trục vớt chiếc tàu này vào tháng 7 năm 1975 với hy vọng có thể lấy được sách mật mã bí mật bằng giấy mà con tàu này mang theo cho dù nó đã năm dưới nước nhiều năm hoặc bí mật mà con tàu này có thể mang theo.
Hai tàu ngầm hạt nhân là USS Halibut (SSN-587) và USS Seawolf (SSN-575) vốn có dự tính cho về hưu đã được gấp rút đóng lại với khả năng lặn sâu xuống vị trí mà chiếc K-129 bị chìm nằm 5 km dưới mặt nước biển. Sau khi chiếc Halibut tìm ra chiếc K-129 cùng một tên lửa đã gắn đầu đạn hạt nhân thì Melvin Laird, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ dưới thời tổng thống Richard Nixon đã phê duyệt chương trình AZORIAN. Không biết kết quả ra sao nhưng Hoa Kỳ đã thành công trong việc trục vớt chiếc K-129 sáu năm sau đó.

**Liên kết ngoài**
 Golf submarine details on FAS website- Russian Golf I/II submarines - Complete Ship List (English)
Đề án 629
Thể loại:Tàu ngầm hải quân Nga
Thể loại:Lớp tàu ngầm
Thể loại:Lớp tàu ngầm của Hải quân Liên Xô và Nga
Thyrocopa minor

Thyrocopa minor là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Molokai. It is possibly extinct.
Chiều dài cánh trước khoảng 9 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 6.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thyrocopa spilobathra

Thyrocopa spilobathra là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Oahu. It is possibly extinct.
Chiều dài cánh trước là 8–9 mm. Con trưởng thành bay ít nhất vào tháng 7. 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thyrocopa seminatella

Thyrocopa seminatella là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Kauai.
Chiều dài cánh trước là 10–14 mm. Con trưởng thành bay quanh năm. 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Động đất Jōgan 869

tấn công vào khu vực xung Sendai ở phần phía bắc của Honshu vào ngày 9 tháng 7, 869 (26 tháng 5 năm Jōgan 11). Trận động đất được ước tính có độ lớn 8,6 theo thang độ lớn sóng mặt. Đợt sóng thần gây ngập lụt trên diện rộng ở đồng bằng Sendai, với lớp trầm tích cát kép dài km từ bờ biển.

**Tên gọi**
Sanriku là một tên gọi trước đây của khu vực mà ngày nay là địa phận của tỉnh Aomori, Iwate và một vài phần của Miyagi. Trận động đất này còn có tên gọi khác là Jōgan Sanriku jishin ở Nhật Bản, với Jōgan là niên hiệu trong giai đoạn từ 859 đến 877.
Nihon Sandai Jitsuroku đã ghi nhận trận động đất và sóng thần năm 869 ở tỉnh Mutsu.

**Môi trường kiến tạo**
Phần phía bắc của đảo chính Honshu nằm trên ranh giới hội tụ, trong đó mảng Thái Bình Dương bị hút chìm bên dưới mảng Okhotsk (được xem làm một mảng nhỏ của mảng Bắc Mỹ). Ranh giới này liên quan đến một loạt các trận động đất lớn lịch sử, bắt nguồn hoặc từ đứt gãy dọc theo bề mặt mảng hoặc do các mảng trượt lên nhau, nhiều trận động đất gây sóng thần tàn phá nặng nề như trận động đất Sanriku-Meiji 1896.

**Phá hủy**
Trong khu vực xảy ra động đất, triều đình Nhật chiến đấu với người địa phương ở vùng Tōhoku, Emishi, vào thời điểm đó. Theo Nihon Sandai Jitsuroku, khoảng 1000 người dân thiệt mạng do sóng thần.
Do không có các nguồn có thể tin cậy, nên có những giai thoại về trận động đất ở vùng Tōhoku đến bán đảo Bōsō.
Sóng thần gây ngập lụt trên diện rộng ở đồng bằng Sendai, phá hủy thị trấn Tagajō. Các nghiên cứu khảo cổ xác định những vết tích về các ngôi nhà thế kỷ 8 và 9 bên dưới thị trấn, chúng bị phủ bởi lớp trầm tích có tuổi từ giữa thế kỷ 10.

**Động đất và sóng thần**
Độ lớn ước tính của trận động đất là 8,6 theo thang độ lớn sóng mặt, giá trị này được tính dựa trên mô hình về sóng thần. Khu vực nghiên cứu khoảng km dài và km rộng với biên độ dịch chuyển m phù hợp với sự phân bố và cấp độ ngập lụt quan sát được.
Các khu vực ngập lụt do sóng thần ở đồng bằng Sendai được vẽ lại từ các dữ liệu cát trầm tích đã được định tuổi. Sóng thần gây ngập ít nhất là km sâu vào đất liền.

**Tai biến động đất trong tương lai**
Có 3 lớn trầm tích do sóng thần được xác định trong Holocene ở đồng bằng Sendai, tất cả các lớp này có tuổi trong vòng 3.000 năm trở lại, người ta đề xuất rằng tuần suất xuất hiện lại các trận động đất có sóng thần lớn là từ 800 đến 1.100 năm. Năm 2001, người ta tính rằng có vẻ như đợt sóng thần lớn tấn công đồng bằng Sendai lớn hơn 1.100 đã trôi qua. Đối với 2 đợt sóng thần lớn được ghi nhận trước đợt sóng thần 869, một vào thời điểm giữa 1000 TCn và 500 TCN và một đợt khác vào khoảng 500 TCN và 1. Năm 2007, có thể có một trận động đất với độ lớn Mw8,1–8,3 được ước tính xảy ra với xác suất 99% trong vòng 30 năm sau. Động đất và sóng thần Sendai 2011 lớn hơn sự kiện dự đoán, nhưng xảy ra vào cùng địa điểm và đã gây ngập lụt ở khu vực Sendai.

**Tham khảo**
Thể loại:Động đất tại Nhật Bản
Thể loại:Sóng thần Nhật Bản
Thể loại:Sóng thần tại Nhật Bản
Thể loại:Động đất thế kỷ 9
Thyrocopa vagans

Thyrocopa vagans là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Kauai.
Chiều dài cánh trước khoảng 8 mm. Con trưởng thành bay ít nhất vào tháng 5, tháng 8, và tháng 9. 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thyrocopa peleana

Thyrocopa peleana là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Oahu. It is possibly extinct.
Chiều dài cánh trước là 11–19 mm. Con trưởng thành bay ít nhất vào tháng 9. 
Ấu trùng ăn Melicope.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thyrocopa kanaloa

Thyrocopa kanaloa là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Kahoolawe.
Chiều dài cánh trước là 7–8 mm. Con trưởng thành bay ít nhất vào tháng 10.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thể loại:Bướm đêm được mô tả năm 2009
Thyrocopa indecora

Thyrocopa indecora là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Oahu, Maui và Hawaii.
Chiều dài cánh trước là 7–15 mm. Con trưởng thành bay quanh năm. 
Ấu trùng ăn Acacia koa.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thyrocopa subahenea

Thyrocopa subahenea là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Molokai và Maui.
Chiều dài cánh trước là 8–12 mm. Con trưởng thành bay quanh năm. Màu nền của cánh trước là màu nâu.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thyrocopa nihoa

Thyrocopa nihoa là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Nihoa.
Chiều dài cánh trước khoảng 7 mm. Con trưởng thành bay vào ít nhất tháng 8 và tháng 9.
Tên gọi là nihoa đề cập đến đảo Nihoa, nơi duy nhất loài này xuất hiện.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thể loại:Bướm đêm được mô tả năm 2009
Thyrocopa leonina

Thyrocopa leonina là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Lanai. It is possibly extinct.
Chiều dài cánh trước khoảng 9 mm. Con trưởng thành bay ít nhất vào thángg 1. Màu nền của cánh trước là màu nâu. Cánhh sau màu nâu nhạt. Rìa cánh có màu nâu rất sáng.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thyrocopa megas

Thyrocopa megas là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Oahu và Maui.
Chiều dài cánh trước khoảng 13–18 mm. Con trưởng thành bay ít nhất từ tháng 3 đến tháng 10. Màu nền của cánh trước nâu trắng rất sáng.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thyrocopa epicapna

Thyrocopa epicapna là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Kauai, Lanai, Kahoolawe, Maui, Hawaii và có thể là Oahu.
Chiều dài cánh trước là 8–11 mm. Con trưởng thành bay quanh năm.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thyrocopa kea

Thyrocopa kea là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Kauai.
Chiều dài cánh trước là 12–20 mm. Con trưởng thành bay ít nhất từ tháng 3 đến tháng 11. 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thyrocopa usitata

Thyrocopa usitata là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Kauai, Oahu và Hawaii.
Chiều dài cánh trước là 7–11 mm. Con trưởng thành bay quanh năm. Màu nền cánh trước là màu naua.
Ấu trùng đã được sưu tập từ vỏ thối của Acacia koa.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thyrocopa kikaelekea

Thyrocopa kikaelekea, a loài of flightless bướm đêm from Hawaii in chi Thyrocopa, gần đây được phát hiện bởi nhà côn trùng học tại Đại học California, Berkeley và mô tả năm 2008.
Chiều dài cánh trước khoảng 8–11 mm. Con trưởng thành hoạt động ban ngày. Con trưởng thành bay ít nhất từ tháng 5 đến tháng 9.
Ấu trùng có lẽ ăn xác của Sophora chrysophylla hoặc cỏ như Deschampsia.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thyrocopa kokeensis

Thyrocopa kokeensis là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Kauai. 
Chiều dài cánh trước là 8–9 mm. Con trưởng thành bay ít nhất từ tháng 7 đến tháng 10. 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thể loại:Bướm đêm được mô tả năm 2009
Thyrocopa sapindiella

Thyrocopa sapindiella là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Oahu. Nó có lẽ đã tuyệt chủng.
Chiều dài cánh trước khoảng 9 mm. Con trưởng thành bay ít nhất vào tháng 11. Ấu trùng được ghi nhận ăn Abutilon và lá của loài Sapindus. Sâu bướm xuất hiện nhiều trên vài loài cây. Nhộng dài 9 mm và có màu nâu.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Động đất và sóng thần Sanriku 1896

là trận động đất xảy ra vào lúc 19:32 (JST), ngày 15 tháng 6 năm 1896. Trận động đất có cường độ 8.5 richter, tâm chấn nông. Động đất đã gây ra sóng thần cực lớn lên đến 38,1 m. Hậu quả trận động đất làm 21.915 người chết, 4.398 người bị thương và 44 người mất tích.

**Tham khảo**
Sanriku
Thể loại:Sóng thần tại Nhật Bản
Thể loại:Nhật Bản năm 1896
Thể loại:Đế quốc Nhật Bản
Thể loại:Động đất năm 1896
Thể loại:Siêu động đất tại Nhật Bản
Xylorycta

Xylorycta là một chi bướm đêm oecophorid Úc. Các loài Xylorycta quan hệ rất chặt chẽ với họ Proteaceae, tìm thấy trên Hakea, Lambertia, Grevillea, Leptospermum, Macadamia, Oreocallis, Persoonia và Telopea. Ấu trùng vài loài trong chi này đục thân hay cành cây hay hoa của Banksia, nhưng phần lớn sinh sống trong tổ kén ở lá cây.
Chi này được xuất bản lần đầu bởi nhà côn trùng học không chuyên Edward Meyrick vào năm 1890 trong cuốn Transactions of the Royal Society of South Úc. Chi này hiện đang được đặt trong phân họ lớn Xyloryctinae, họ Oecophoridae.

**Các loài**

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Oecophoridae
Thể loại:Bướm đêm Châu Phi
Thể loại:Bướm đêm Úc
Xylorycta luteotactella

Xylorycta luteotactella là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Loài này có ở Úc. Sâu bướm là loài gây gại cho waratah và macadamia do nó phá hoại đầu hoa.
Nó là loài bản địa phần lớn đông Úc và được mô tả vởi nhà côn trùng Anh Francis Walker năm 1864 với tên Cryptolechia cognatella.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Xylorycta luteotactella
Thể loại:Xylorycta
Thyrocopa gigas

Thyrocopa gigas là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Kauai, Oahu, Molokai và Maui. Tuy nhiên, có lẽ nó đã tuyệt chủng ở Oahu, nơi hai tiêu bản con đực được sưu tập năm 1892 nhưng từ đó không có tiêu bản nào được sưu tập.
Chiều dài cánh trước là 17–23 mm. Con trưởng thành bay ít nhất từ tháng 4 đến tháng 9.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thyrocopa neckerensis

Thyrocopa neckerensis là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của đảo Necker.
Chiều dài cánh trước là 7–8 mm. Con trưởng thành bay ít nhất vào tháng 9. 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Thyrocopa alterna

Thyrocopa alterna là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Maui và Hawaii.
Chiều dài cánh trước là 8–15 mm. Con trưởng thành bay ít nhất từ tháng 5 đến tháng 11. 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera- A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)
Thể loại:Thyrocopa
Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Batrachedra agaura

Batrachedra agaura là một loài bướm đêm thuộc họ Batrachedridae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.
Sải cánh dài 13–17 mm.
Ấu trùng ăn scale insects.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Batrachedra
Metacrias strategica

Metacrias strategica là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand, ở đó nó được tìm thấy ở phía nam của Đảo Nam.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Metacrias
Thể loại:Động vật đặc hữu New Zealand
Thể loại:Bướm đêm New Zealand
Thể loại:Spilosomina
Oegoconia caradjai

Oegoconia caradjai là một loài bướm đêm. Nó được tìm thấy ở hầu hết Europe, trừt Fennoscandia và đông bắc. Nó cũng hiện diện ở New Zealand.
Sải cánh dài khoảng 15 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8 làm một đợt in miền tây Europe. Indoors, they can be observed till tháng 10.
Ấu trùng ăn lá thối, rau hư.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Oegoconia
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Batrachedra eucola

Batrachedra eucola là một loài bướm đêm thuộc họ Batrachedridae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Batrachedra
Thể loại:Batrachedridae
Thể loại:Động vật đặc hữu New Zealand
Thể loại:Bướm đêm New Zealand
Batrachedra filicicola

Batrachedra filicicola là một loài bướm đêm thuộc họ Batrachedridae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.
Sải cánh dài khoảng 8 mm. 

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Batrachedra
Thể loại:Batrachedridae
Thể loại:Động vật đặc hữu New Zealand
Thể loại:Bướm đêm New Zealand
Thể loại:Bướm đêm được mô tả năm 1917
Metacrias erichrysa

Metacrias erichrysa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand, ở đó nó được tìm thấy ở the khu vực núi phía tây của Đảo Nam và vùng núi của nửa thấp hơn ở Đảo Bắc.
Ấu trùng ăn Senecio bellidioides.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Metacrias
Thể loại:Động vật đặc hữu New Zealand
Thể loại:Bướm đêm được mô tả năm 1886
Thể loại:Bướm đêm New Zealand
Thể loại:Spilosomina
Metacrias huttoni

Metacrias huttoni là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae. Loài này có ở New Zealand, ở đó Loài này có ở khu vự phía đông của Đảo Nam ở vùng núi thấp.
Ấu trùng ăn nhiều loại cỏ.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Thể loại:Metacrias
Zygaena exulans

Sâu bướm
Tiêu bản
Zygaena exulans là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae.
Loài này sinh sống ở vùng núi Trung Âu, Scotland, Scandinavia và Bắc Nga.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Zygaena
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Zygaena cambysea

Zygaena cambysea là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó được tìm thấy ở Trung Đông, bao gồm Iran.

**Phụ loài**
Zygaena cambysea cambysea (Iran)
*Zygaena cambysea kamarana
*Zygaena cambysea hafis (Iran)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Zygaena
Zygaena carniolica

Zygaena carniolica là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae.
Zygaena carniolica

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1763
Thể loại:Zygaena
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Zygaena cocandica

Zygaena cocandica là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó được tìm thấy ở Uzbekistan, Tajikistan và Kirgizstan.
Chiều dài cánh trước khoảng 12 mm.

**Phụ loài**
Zygaena cocandica cocandica (southern Kirgizstan)
*Zygaena cocandica minor
*Zygaena cocandica hafiza (Tadzhikistan)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Colour Atlas of the Siberian Lepidoptera
Thể loại:Zygaena
Thể loại:Bướm đêm châu Á
Zygaena ephialtes

Zygaena ephialtes là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae.
Bướm có sải cánh dài 35–40 mm. Cánh trước có màu xanh, có năm hoặc sáu điểm rất khác nhau về màu sắc, vì chúng có thể có màu đỏ, vàng hoặc trắng. Thông thường, những đốm màu đỏ, trong khi rìa ở phần bụng có thể có màu vàng hoặc đỏ. Các cánh sau có màu đỏ, vàng hoặc đen hoàn toàn và có một mép ngoài màu đen mỏng.
Ấu trùng ăn chủ yếu ăn các loài Coronilla Varia và Coronilla emerus, mà còn trên cây húng tây hoang dã (tuyến ức serpyllum), đậu tằm móng ngựa (Hippocrepis comosa) và các loại cỏ ba lá (Trifolium), huyền sâm (Veronica) và chuối (Plantago).
Loài này có thể được tìm thấy ở hầu hết châu Âu, ngoại trừ Ireland, Anh, Hà Lan, Bồ Đào Nha, Fennoscandia, Đan Mạch, Estonia và Latvia.. Ở Italia thường được gọi là Prete (linh mục).

**Phân loài**
Zygaena ephialtes ephialtes
*Zygaena ephialtes albaflavens Verity, 1920
*Zygaena ephialtes albarubens Verity, 1946
*Zygaena ephialtes athamanthae (Esper, 1789)
*Zygaena ephialtes bohemia Reiss, 1922
*Zygaena ephialtes chalkidikae Holik, 1937
*Zygaena ephialtes corcyrica Rauch, 1981
*Zygaena ephialtes coronillae (Denis & Schiffermuller, 1775)
*Zygaena ephialtes danastriensis Holik, 1939
*Zygaena ephialtes istoki Silbernagel, 1944
*Zygaena ephialtes ligus Verity, 1946
*Zygaena ephialtes lurica Dujardin, 1965
*Zygaena ephialtes medusa (Pallas, 1771)
*Zygaena ephialtes meridiei Burgeff, 1926
*Zygaena ephialtes pannonica Holik, 1937
*Zygaena ephialtes peucedani (Esper, 1780)
*Zygaena ephialtes podolica Holik, 1932
*Zygaena ephialtes retyesati Holik, 1948
*Zygaena ephialtes roussilloni Koch, 1940
*Zygaena ephialtes smolikana Naumann & Rose, 1981
*Zygaena ephialtes tambovensis Holik & Sheljuzhko, 1953
*Zygaena ephialtes taurida Holik & Sheljuzhko, 1953
*Zygaena ephialtes transpadana Verity, 1946
*Zygaena ephialtes tymphrestica Holik, 1948

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Zygaena
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Zygaena lonicerae

Zygaena lonicerae là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó được tìm thấy ở hầu hết châu Âu.
Nhộng
Sâu bướm
Sải cánh dài 30–46 mm. Con trưởng thành bay during daytime từ tháng 6 đến tháng 7 tùy theo địa điểm.
Ấu trùng ăn nhiều loại cây mọc thấp, bao gồm Trifolium and Lathyrus, cũng như Vicia silvatica, Lotus corniculatus.

**Phân loài**
Zygaena lonicerae lonicerae
*Zygaena lonicerae alpiumgigas
*Zygaena lonicerae latomarginata 
*Zygaena lonicerae linnei
*Zygaena lonicerae jocelynae 
*Zygaena lonicerae insularis 
*Zygaena lonicerae natolica
*Zygaena lonicerae abbastumana
*Zygaena lonicerae kalkanensis
*Zygaena lonicerae nobilis

**Hình ảnh**
Zygaena lonicerae MHNT CUT 2011 0 437 Mont-Louis.jpg
Moths of the British Isles Series2 Plate145.jpg

**Chú thích**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Zygaena lonicerae-  UKmoths-  Catalogue of the Lepidoptera of Belgium date = ngày 13 tháng 5 năm 2007
L
L
L
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1777
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Zygaena laeta

Zygaena laeta là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó được tìm thấy ở miền trung and South-Eastern châu Âu.
Sải cánh dài 26–34 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.
(MHNT) Zygaena laeta - Bzenec Tchéquie - male dorsal.jpg|♂ 
(MHNT) Zygaena laeta - Bzenec Tchéquie - male ventral.jpg|♂  △
The larva chủ yếu ăn Eryngium campestre.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  lepiforum.de-  www.pyrgus.de/Zygaena_laeta pyrgus.de-  lepidoptera.pl date=2011-07-22 -  faunaeur.org date=2007-03-21 
Thể loại:Zygaena
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Zygaena loti

Zygaena loti là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Đây là loài bướm đêm hoạt động ban ngày với đặc điểm là thân đen, chân sáng màu và có đốm đỏ trên cánh. Sâu bướm có màu vàng lục và thường lột xác sau thời kỳ ngủ đông vào cuối tháng 2 đến đầu tháng 3.
(MHNT) Zygaena loti loli - Amiel Tarn France - female dorsal.jpg|  ♀
(MHNT) Zygaena loti loli - Amiel Tarn France - female ventral.jpg|  ♀ △ 

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Zygaena
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Thể loại:Bướm đêm Châu Âu
Zygaena filipendulae

Bướm đêm sáu đốm, Zygaena filipendulae, là một loài ngài bay ban ngày thuộc họ Zygaenidae. Đây là loài phổ biến khắp Âu Châu.
Con cái và con đực giống nhau và có sải cánh 1. Cánh trước màu xanh lá cây kim loại đậm vơi 6 đốm đỏ. Con trưởng thành bay vào những ngày nóng từ tháng 6 đến tháng 8.
upright=1.25

**Phân loài**
Z. f. altapyrenaica
*Z. f. arctica
*Z. f. balcanirosea
*Z. f. campaniae
*Z. f. duponcheli
*Z. f. filipendulae
*Z. f. gemella
*Z. f. gemina
*Z. f. gigantea
*Z. f. himmighofeni
*Z. f. liguris
*Z. f. maior
*Z. f. mannii
*Z. f. noacki
*Z. f. oberthueriana
*Z. f. polygalae
*Z. f. praeochsenheimeri
*Z. f. pulcherrima
*Z. f. pulcherrimastoechadis
*Z. f. pyrenes
*Z. f. seeboldi
*Z. f. siciliensis
*Z. f. stephensi
*Z. f. stoechadis
*Z. f. zarana

**Ghi chú**

**Tham khảo**
Chinery, Michael. Collins Guide to the Insects of Britain and Western Europe 1986. (reprinted 1991).
*Skinner, Bernard.Colour Identification Guide to Moths of the British Isles 1984.- Fauna Europaea date=2017-06-02 
Thể loại:Zygaena
Thể loại:Bướm đêm được mô tả năm 1758
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Zygaena fausta

Zygaena fausta là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae.
(MHNT) Zygaena fausta fausta - Amiel Tarn France - male dorsal.jpg|♂
(MHNT) Zygaena fausta fausta - Amiel Tarn France - male ventral.jpg|♂  △

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Zygaena
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1767
Zygaena occitanica

The Provence Burnet (Zygaena occitanica) là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó được tìm thấy ở the Algarve and miền nam Tây Ban Nha up to phần phía đông của núi Cantabria.
Sải cánh dài khoảng 23 mm.

**Phụ loài**
Zygaena occitanica eulalia
*Zygaena occitanica albarracinensis
*Zygaena occitanica praematura

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1789
Thể loại:Zygaena
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Thể loại:Bướm đêm Châu Âu
Zygaena transalpina

Zygaena transalpina là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae.

**Phân bố**
Loài này sống ở Áo, Andorra, Bỉ, Croatia, Pháp, Đức, Ý, Liechtenstein, Luxembourg, Slovenia, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ, Bosna và Hercegovina. Dễ bắt gặp loài này ở nơi đạt độ cao trên 2000 m tại dãy Alps.

**Phân loài**
Loài này gồm các phân loài sau:
*Zygaena transalpina transalpina
*Zygaena transalpina alpina Boisduval, 1834
*Zygaena transalpina altitudinaria Turati, 1910
*Zygaena transalpina annae Aistleitner, 1979
*Zygaena transalpina astragali (Borkhausen, 1793)
*Zygaena transalpina bavarica  Burgeff, 1922
*Zygaena transalpina centralis  Oberthur, 1907
*Zygaena transalpina centricataloniae  Burgeff, 1926 
*Zygaena transalpina centripyrenaea  Burgeff, 1926
*Zygaena transalpina collina  Burgeff, 1926
*Zygaena transalpina curtisi  Tremewan, 1961
*Zygaena transalpina dufayi  Dujardin, 1965
*Zygaena transalpina emendata  Verity, 1916 
*Zygaena transalpina gulsensis  Daniel, 1954
*Zygaena transalpina helvetica  Bethune-Baker & Rothschild, 1921
*Zygaena transalpina hilfi  Reiss, 1922
*Zygaena transalpina hippocrepidis  Hübner, 1799
*Zygaena transalpina intermedia  Rocci, 1914
*Zygaena transalpina jugi  Burgeff, 1926
*Zygaena transalpina latina  Verity, 1920
*Zygaena transalpina maritima  Oberthur, 1898
*Zygaena transalpina marujae  Tremewan & Manley, 1965
*Zygaena transalpina miltosa  Candeze, 1883
*Zygaena transalpina philippsi  Romei, 1927
*Zygaena transalpina provincialis  Oberthur, 1907
*Zygaena transalpina pseudoalpina  Turati, 1910
*Zygaena transalpina rupicola  Rocci, 1936
*Zygaena transalpina sorrentinaeformis  Rocci, 1938
*Zygaena transalpina splugena  Burgeff, 1926 
*Zygaena transalpina subalticola  Rocci, 1918
*Zygaena transalpina tenuissima  Burgeff, 1914
*Zygaena transalpina tilaventa  Holik, 1935
*Zygaena transalpina xanthographa  Germar, 1836

**Chú thích**

**Tham khảo**
 www.lepiforum.de- schmetterling-raupe.de- Heiner Ziegler: Schmetterlinge am Calanda date = ngày 3 tháng 3 năm 2007- Moths and Butterflies of Europe and North Africa
T
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1780
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Zygaena osterodensis

Zygaena osterodensis là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó được tìm thấy ở continental Europe.
Zygaena osterodensis on Vicia cracca Sải cánh dài khoảng 35 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 6 and tháng 7. They fly during the day.
Ấu trùng ăn Vicia cracca, Lathyrus vernus.

**Phụ loài**
Z. o. osterodensis Reiss, 1921
*Z. o. valida Burgeff, 1926
*Z. o. mentzeri G. & H. Reiss, 1972
*Z. o. validior (Burgeff, 1926)
*Z. o. koricnensis Reiss, 1922

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Fauna Europaea date=2011-06-29 - Leps.it- Funet- lepidoptera.pl date=2012-10-06 
Thể loại:Zygaena
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Zygaena trifolii

Zygaena trifolii là một loài the Zygaenidae.
(MHNT) Zygaena trifolii - Chrastava Tchéquie - male dorsal.jpg|♂  
(MHNT) Zygaena trifolii - Chrastava Tchéquie - male ventral.jpg|♂  △ 
(MHNT) Zygaena trifolii - Chrastava Tchéquie - female dorsal.jpg|♀  
(MHNT) Zygaena trifolii - Chrastava Tchéquie - female ventral.jpg|♀  △ 

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Zygaena
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1783
Thể loại:Bướm đêm Châu Phi
Thể loại:Bướm đêm Châu Âu