Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Kẹo mè xửng

Kẹo mè xửng hay mè xửng là một đặc sản có nguồn gốc từ thành phố Huế, Việt Nam. Kẹo được làm từ bột năng, mạch nha pha trộn lẫn với đậu phộng, có mè bao phủ xung quanh kẹo, được cắt từng miếng vuông nhỏ (bao giấy bóng nhỏ) gói trong hộp.

**Từ nguyên và lịch sử**
Từ mè xửng được cắt nghĩa gồm từ mè (vừng), xửng (cách hoán đường). Đây là sự suy diễn sai lầm do mấy luận văn, bài nghiên cứu đưa ra. Từ đó được phổ biến rồi coi là chân lí bởi được viết bởi một số nghiên cứu sinh. Xửng ở đây là cái xửng, nguyên nghĩa tiếng Nôm là cái vỉ tre. Xửng được bỏ vào nồi dùng để hấp xôi hay củ quả, rau đậu. Trong quá trình làm kẹo mè xửng, sau khi nấu (mạch nha, mật mía hay đường trộn với lạc rang bóc vỏ tách đôi) ra thành kẹo lỏng còn nóng, thì người ta đổ vào xửng tre đã có rải lớp dày những hạt mè rang chín lên trên. Mè xửng là món quà dân giã của xứ Huế, kinh đô phong kiến cuối cùng của triều đại nhà Nguyễn ở Việt Nam.
Từ điển Tiếng Huế của tác giả Bùi Minh Đức (in lần thứ 3, 2009) mục "mè xửng" có ghi kẹo mè xửng có thể đã được bà Từ Dũ mang từ miền Nam ra với tên là "kẹo mè láu". Một cách lý giải khác cũng trong sách này nói "mè xửng" do biến âm của "mè thửng" mà nên. Thửng là một cách rang mè trộn đều để không bị cháy.

**Đặc điểm**
Tên gọi của kẹo mè xửng do hai yếu tố tạo thành bao gồm mè và xửng (cách hoán đường thành chất dẻo cô đặc). Ngoài vừng còn có bột đậu, mạch nha, bánh đa,... Hoán đường cộng với gia giảm nguyên vật liệu là khâu quan trọng nhất. Nó làm nên các loại mè xửng khác nhau.
Mè xửng có độ dẻo đến mức có thể cuộn tròn hoặc bẻ gập thanh kẹo, nhưng bỏ tay ra nó lại trở về trạng thái ban đầu. Mè xửng giòn, thành phần bột đậu nhiều hơn, đường ít hơn, được bọc ngoài một lớp bánh đa nướng, ăn giòn tan trong miệng. Mè xửng gương, giơ lên ngắm thấy trong suốt như gương. Mè xửng đen gồm toàn vừng đen bùi và bổ.
Người dân xứ Huế có thói quen uống trà và ăn nhâm nhi thanh mè xửng, vừa thưởng thức, vừa đọc sách,... Đây là một nét văn hóa rất Huế. Mè xửng đã trở thành một trong những biểu tượng văn hóa Huế. Kẹo này cũng thường được dùng là quà biếu khi du khách đến Huế.Đầu tiên, người thợ sẽ nấu đường cùng với hỗn hợp bột gạo đã được hòa ra nước. Khi bột keo lại và chuyển sang màu trong thì thêm đường vào rồi tiếp tục nấu. Tưởng chừng như đây là công đoạn đơn giản nhưng đòi hỏi người thợ phải canh thời gian sao cho khi đường tan hết ra, rồi cho thêm bột vào. Sau đó phải đảo cho đều tay để kẹo không bị vón cục.
Kế đó, người làm sẽ cho thêm mạch nha, chờ đến khi kẹo chín thì đổ đậu phộng đã rang vào và đảo đều hỗn hợp. Lúc này, người thợ sẽ trải lên trên nia một lớp mè rang vàng hoặc đen. Sau đó, cho phần kẹo ra đổ lên trên rồi cán mỏng. Thành phẩm này sẽ được cắt thành từng miếng nhỏ vừa ăn bằng dao hoặc kéo.

**Xem thêm**
 Kẹo gương- Chè lam

**Chú thích**
Thể loại:Ẩm thực thành phố Huế
Thể loại:Kẹo Việt Nam
Gordon Pai'ea Chung-Hoon

Gordon Pai'ea Chung-Hoon (1910-1979; Honolulu, Hawaii) là một đề đốc hải quân Hoa Kỳ, người đã tham chiến trong chiến tranh thế giới thứ 2 và là một người gốc Á đầu tiên giữ chức chỉ huy cao cấo trong quân đội Hoa Kỳ. Choong-Hoon là một người gốc Hoa, cha ông là William Chung-Hoon Jr là một người gốc Hoa sống ở Hawaii. Tên của Chung-Hoon được đặt cho một chiến hạm của Mỹ, USS Chung-Hoon (DDG-93). Tàu chiến này hiện đang xuất hiện ở khu vục Biển Đông khi có tranh chấp chủ quyền đang diễn ra.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 JO1 Daniel J. Calderón (ngày 20 tháng 9 năm 2004). "Chung-Hoon Commissioned". Navy Region Hawaii Public Affairs. United States Navy. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2011. "The commissioning ceremony paid homage to Adm. Chung-Hoon’s combined Chinese and Hawaiian ancestry."- William Cole (ngày 16 tháng 9 năm 2004). "USS Chung-Hoon at home in Pearl Harbor". The Honolulu Advertiser. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2011. "Chinese, Hawaiian and English ancestry."- Gelfand, H. Michael (2006). Sea change at Annapolis: the United States Naval Academy, 1949-2000, Volume 415. UNC Press. p. 48. ISBN 080783047X. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2009.- Jack Clary (ngày 19 tháng 10 năm 2008). "Navy To Play Its 1200th Football Game Saturday Against SMU". Navysports.com. CBS Interactive. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2009.- AsianWeek Staff (8 Kuly 2009). "Gordon Pai’ea Chung-Hoon". Chinese American Heroes. AsianWeek. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2009.- Lt. j.g. James McLeod (ngày 10 tháng 9 năm 2004). "Chung-Hoon arrives today". Hawai'i Navy News. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2009.- Journalist 1st Class Daniel J. Calderón (ngày 20 tháng 9 năm 2004). "Chung-Hoon Commissioned". Navy NewsStand. Truy cập October 2009.
Thể loại:Đề đốc Hải quân Hoa Kỳ
Thể loại:Người Mỹ gốc Hoa
Thể loại:Người Mỹ gốc Anh
Chuyện con gà trống vàng

Chuyện con gà trống vàng (tiếng Nga: Сказка о золотом петушке) là một câu chuyện cổ tích của đại thi hào Aleksandr S.Pushkin, đây là tác phẩm cuối cùng thuộc thể loại thần tiên - cổ tích của nhà thơ. Ra đời năm 1834, tác phẩm xuất hiện lần đầu trên tạp chí văn học Biblioteka dlya chteniya (Tập IX, quyển 16).

**Nguồn gốc**

**Nội dung**

**Nhân vật**
 Con gà trống- Nhà vua- Bà lão

**Chuyển thể**

**Xem thêm**
 Бойко К. А. « Об арабском источнике мотива о золотом петушке в сказке Пушкина» // Временник Пушкинской комиссии, 1976 / АН СССР. ОЛЯ. Пушкинская комиссия — Л.: Наука. Ленинградское отделение, 1979. — С. 113—120
Thể loại:Đồng thoại Pushkin
Salva Kiir Mayardit

Salva Kiir Mayardit (sinh ngày 13 tháng 9 năm 1951) là tổng thống của Nam Sudan.

**Cuộc đời và sự nghiệp**
Kiir là một người Dinka nhưng thuộc về một thị tộc khác so với tổng thống Miền Nam Sudan tiền nhiệm là John Garang. Vào cuối những năm 1960, Kiir gia nhập lực lượng của người Anyanya trong Nội chiến Sudan lần 1. Vào năm 1972, sau khi ký kết thảo thuận Addis Ababa, ông trở thành một sĩ quan cấp thấp. Năm 1983, khi Garang tổ chức binh biến, ông đã được cử đến để dập tắt đội quân này, Kiir và các lãnh đạo Miền Nam khác sau đó đã gia nhập quân nổi dậy Phong trào Giải phóng Nhân dân Sudan (SPLM) trong cuộc Nội chiến Sudan lần 2. Garang chỉ có một đội quân nhỏ và ít kinh nghiệm và họ đã đặt tin tưởng vào những người Anyanya vốn có kinh nghiệm chiến trường, trong đó có Kiir.
Một nỗ lực nhằm loại bỏ Kiir khỏi vị trí lãnh đạo của SPLA vào năm 2004 dường như có nguyên nhân từ sự chia rẽ nội bộ. Sau khi ký kết Hiệp ước Hòa bình Toàn diện để kết thúc chiến tranh vào năm 2005, ông được bổ nhiệm làm Phó Tổng thống Miền Nam Sudan. Sau cái chết của Garangtrong một vụ rơi máy bay vào ngày 30 tháng 7 năm 2005, ông được bổ nhiệm làm Phó Tổng thống thứ Nhất Sudan và Tổng thống Miền Nam Sudan. Ông nổi tiếng vì đã dẫn dắt SPLM đến những thắng lợi trên chiến trường và nhận được sự ủng hộ của dân chúng, vốn mong muốn ly khai.
Bình luận của Kiir vào tháng 10 năm 2009 về cuộc trưng cầu dân ý sắp tới là lựa chọn giữa việc trở thành "một công dân hạng hai trên đất nước của chính các bạn" hay "một người tự do trên nhà nước độc lập của các bạn" đã tạo ra căng thẳng về chính trị. Các ghi nhận vào tháng 1 năm 2010 cho thấy Kiir sẽ không tranh cử chức Tổng thống Sudan trong cuộc bầu cử tháng 4, nhưng sẽ là tiêu điểm của cuộc tái bầu cử Tổng thống Miền Nam Sudan trong bối cảnh sắp diễn ra trưng cầu dân ý về độc lập.
Kiir đã tái cử với 93% số phiếu trong Tổng tuyển cử Sudan, 2010. Mặc dù được bầu tại cả cấp quốc gia và cấp khu tự trị đã gặp phải sự phê phán của một số nhà hoạt động dân chủ và quán sát viên quốc tến, điều đó đã không chống lại được Kiir tái cử được các phương tiện truyền thông coi là "Bước Một" trong quá trình ly khai. Sau khi ông tái cử, Omar al-Bashir đã phục chức cho Kiir là Phó Tổng thống thứ Nhất Sudan trong một hành động để phù hợp với hiến pháp lâm thời.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Salva Kiir Speaks at the International Peace Institute, ngày 22 tháng 9 năm 2010-  Kiir's Speech on First Visit to Washington date=2011-07-16 , at Woodrow Wilson International Center for Scholars, ngày 4 tháng 11 năm 2005
Thể loại:Người Dinka
Thể loại:Chính khách Nam Sudan
Thể loại:Chính khách Sudan
Truyện ông lão đánh cá và con cá vàng (phim hoạt hình)

Truyện ông lão đánh cá và con cá vàng (tiếng Nga: Сказка о рыбаке и рыбке) là một phim hoạt hình đạo diễn Mikhail Tsekhanovsky, trình chiếu lần đầu năm 1950.
Bộ phim phỏng theo cổ tích cùng tên của Aleksandr S.Pushkin.

**Nội dung**

**Ê-kíp thực hiện**

**Vinh danh**

**Xem thêm**
 Truyện ông lão đánh cá và con cá vàng

**Tham khảo**
 Thông tin trên Website  Animator.RU- Thông tin trên Website  RuData date=2015-06-08 
Thể loại:Phim do Mikhail Tsekhanovsky đạo diễn
Thể loại:Phim của Soyuzmultfilm
Thể loại:Phim dựa theo tác phẩm của Aleksandr Sergeyevich Pushkin
Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở thời kỳ Trung Cổ
Thể loại:Phim hoạt hình Liên Xô
Thể loại:Phim thiếu nhi Liên Xô
Thể loại:Phim dựa theo truyện cổ tích
Thể loại:Phim hoạt hình năm 1950
Thể loại:Phim năm 1950
Long Sơn, thị xã Tân Châu

Long Sơn là một phường thuộc thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang, Việt Nam.

**Địa lý**
Phường Long Sơn nằm ở phía đông nam thị xã Tân Châu, bên hữu ngạn sông Tiền, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp tỉnh Đồng Tháp
*Phía tây giáp phường Long Phú
*Phía nam giáp huyện Phú Tân
*Phía bắc giáp phường Long Thạnh.
Phường có diện tích 12,75 km², dân số năm 2019 là 9.157 người, mật độ dân số đạt 718 người/km².

**Hành chính**
Phường Long Sơn được chia thành 3 khóm: Long Hưng 1, Long Hưng 2 và Long Thạnh 1.

**Lịch sử**
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, phường Long Sơn ngày nay là một phần xã Long Sơn, quận Tân Châu, tỉnh Châu Đốc.
Sau năm 1975, xã Long Sơn thuộc huyện Phú Tân, tỉnh An Giang.
Ngày 12 tháng 1 năm 1984, sáp nhập ấp Long Hậu của xã Long Sơn vào xã Phú Long.
Ngày 19 tháng 5 năm 2003, thành lập xã Long Hòa trên cơ sở 780 ha diện tích tự nhiên và 8.757 người của xã Long Sơn.
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Long Sơn còn lại 1.299 ha diện tích tự nhiên và 13.006 người.
Ngày 24 tháng 8 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 40/NQ-CP. Theo đó:
*Chuyển xã Long Sơn về thị xã Tân Châu mới thành lập
*Điều chỉnh 47 ha diện tích tự nhiên và 3.675 người của xã Long Sơn về phường Long Thạnh mới thành lập
*Thành lập phường Long Sơn thuộc thị xã Tân Châu trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số còn lại của xã Long Sơn.
Sau khi thành lập, phường Long Sơn có 1.314 ha diện tích tự nhiên và 9.707 người.

**Chú thích==
Long Châu (phường)

Long Châu là một phường thuộc thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang, Việt Nam.

**Địa lý**
Phường Long Châu có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp phường Long Hưng
*Phía tây giáp xã Long An
*Phía nam giáp phường Long Phú
*Phía bắc giáp xã Tân An và tỉnh Đồng Tháp.
Phường có diện tích 5,71 km², dân số năm 2019 là 7.952 người, mật độ dân số đạt 1.393 người/km².

**Hành chính**
Phường Long Châu được chia thành 3 khóm: Long Châu, Long Hưng, Long Thạnh.

**Lịch sử**
Phường Long Châu được thành lập vào ngày 24 tháng 8 năm 2009 trên cơ sở điều chỉnh 222,9 ha diện tích tự nhiên và 7.993 người của thị trấn Tân Châu; 358,30 ha diện tích tự nhiên và 3.690 người của xã Long An.
Sau khi thành lập, phường có 581,20 ha diện tích tự nhiên và 11.683 người.

**Chú thích**
Thể loại:Xã, phường, thị trấn An Giang
Bang của Nam Sudan

Tập tin:SouthSudanStates.svg|nhỏ|phải|400px|10 bang của South Sudan vốn là ba tỉnh lịch sử của Sudan.legend|#9BCD9B|Bahr el Ghazal
Nam Sudan được chia thành 10 bang, vốn được tạo thành từ ba tỉnh trong lịch sử là Bahr el Ghazal, Equatoria và Đại Thượng Nin. Các bang này được chia tiếp thành 86 quận.

**Bahr el Ghazal**
Vùng này nằm ở phái tây bắc của Nam Sudan và gồm các bang Bắc Bahr el Ghazal, Tây Bahr el Ghazal, Lakes, và Warrap. Theo cuộc điều tra gây tranh cãi năm 2008, Tây Bahr al Ghazal là bang ít dân cư nhất tại Nam Sudan.

**Equatoria**
Vùng này ở phía nam của Nam Sudan gồm các bang Tây Equatoria, Trung Equatoria, và Đông Equatoria. Thủ phủ của bang Trung Equatoria, bang có diện tích nhỏ nhất Nam Sudan, là Juba, và thành phố này cũng là thủ đô của đất nước.

**Đại Thượng Nin**
Vùng này nằm ở phái bắc và đông của Nam Sudan và gồm các bang Jonglei, Unity, và Thượng Nin. Jonglei ilà bang có diện tích và dân số lớn nhất Nam Sudan theo thống kê năm 2008.

**Xem thêm**
Danh sách Thống đốc bang Nam Sudan

**Liên kết ngoài**
 title=States of Sudan

**Tham khảo**
Thể loại:Phân cấp hành chính Nam Sudan

Nam Sudan
Nam Sudan
Thể loại:Danh sách (Nam Sudan)
Thể loại:Danh sách phân cấp hành chính
Long Châu (định hướng)

Long Châu có thể là một trong số các địa danh sau đây:

**Việt Nam**
 Long Châu tỉnh lỵ tỉnh Vĩnh Long.- Phường Long Châu, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang- Xã Long Châu, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh- Quần đảo Long Châu: một quần đảo nằm trong vịnh Bắc Bộ, do thành phố Hải Phòng quản lý- Đảo Long Châu: hòn đảo lớn nhất trong quần đảo Long Châu

**Trung Quốc**
 Huyện Long Châu, địa cấp thị Sùng Tả, tỉnh Quảng Tây
Jonglei

Jonglei (جونقلي), đôi khi viết là Junqali, là một trong 10 bang của Nam Sudan, giáp biên giới với vùng Gambela của Ethiopia. Jonglei là tiểu bang lớn nhất tại Cộng hòa Nam Sudan, với diện tích khoảng 122.581 km2, cũng là bang đông dân nhất theo điều tra dân số năm 2008 gây tranh cãi được tiến hành trong giai đoạn thứ hai của Nam Sudan ngày nay tự chủ. Bor là thủ phủ bang. Thống đốc hiện hành của Nhà nước Jonglei Kuol Manyang Juuk. Jonglei ly khai từ Sudan như là một phần của nước Cộng hoà Nam Sudan vào ngày 9 tháng 7 năm 2011.

**Hành chính**
Jonglei được chia thành 9 quận: Akobo, Ayod, Bor, Duk, Fangak, Nyirol, Pigi, Twic Đông và Uror.

**Nhân khẩu**
Theo ước tính năm 2014, bang Jonglei có 1.228.824 cư dân, chủ yếu bao gồm người Dinka (còn được gọi Monyjang hoặc Jieng) và người Nuer.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Jonglei
Thể loại:Đại Thượng Nin
Thể loại:Bang của Nam Sudan
Tiếng Ả Rập Juba

Tiếng Ả Rập Juba là ngôn ngữ chính chủ yếu được sử dụng tại tỉnh lịch sử Equatoria thuộc Nam Sudan, tên gọi của ngôn ngữ này xuất phát từ thành phố Juba, Nam Sudan. Ngôn ngữ này cũng được một số cộng đồng người Nam Sudan sống tại các đô thị của Bắc Sudan sử dụng. Thứ tiếng bồi này được phát triển từ thế kỷ 19, và xuất phát từ các binh lính người Sudan, nhiều người trong số họ là những tân binh bị bắt ép đi lính từ miền Nam Sudan. Các cư dân tại các tđô thị lớn của Nam Sudan, đặc biệt là Malakal và Wau, không thường xuyên sử dụng tiếng Ả Rập Juba, và giữ việc sử dụng tiếng Ả Rập gần gũi hơn với tiếng Ả Rập Sudan, cộng thêm ngôn ngữ địa phương.

**Phân loại**
Tiếng Ả Rập Juba là một tiếng bồi dựa trên cơ sở tiếng Ả Rập Sudan. Ngôn ngữ này đơn giản hóa hết sức ngữ pháp cũng như chịu ảnh hưởng của các ngôn ngữ địa phương ở phía nam đất nước. DeCamp, được viết vào giữa thập niên 1970, phân loại tiếng Ả Rập Juba là một tiếng bồi hơn là một ngôn ngữ creole (nghĩa là không phải ngôn ngữ thứ nhất được sử dụng), theo Mahmud, viết sau đó ít lâu, đã nói một cách không rõ ràng rằng tiếng Ả Rập Juba không phải là đơn thuần do "nói tiếng Ả Rập không sõi" nhưng là một phương ngữ riêng biệt. Công việc của Mahmoud mang tính chính trị khá lớn vì ông là trí thức Bắc Sudan.
Do nội chiến xảy ra tại Nam Sudan từ năm 1983, các nghiên cứu mới về vấn đề này bị hạn chế. Tuy nhiên, đô thị Juba đã có sự phát triển về kích cỡ từ khi bắt đầu nội chiến, nơi đây trở thành một vùng đất biệt lập sâu trong nội địa, và vì thế số người dùng ngôn ngữ này đã tăng lên. Chính quyền Nam Sudan mới tuyên bố độc lập đã chon tiếng Anh àm ngôn ngữ chính thức mặc dù tiếng Ả Rậpvà các ngôn ngữ bản địa như Juba Arabic, Dinka, Nuer, Shilluk có nhiều người sử dụng hơn.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Juba Arabic English Dictionary: Kamuus ta Arabi Juba wa Ingliizi date=2006-09-01 - Podcasts in Juba Arabic date=2011-07-17 - Juba-Arabic-Verbs-and-Phrases

**Thư mục**

**Đọc thêm**
Manfredi, Stefano "Juba Arabic: A Grammatical Description of Juba Arabic with Sociolinguistic notes about the Sudanese community in Cairo", Università degli Studi di Napoli "L'Orientale". (unpublished thesis)- Miller, Catherine, 1983, "Le Juba-Arabic, une lingua-franca du Sudan méridional; remarques sur le fonctionnment du verbe", Cahiers du Mas-Gelles, 1, Paris, Geuthner, pp 105–118.- Miller, Catherine, 1983, "Aperçu du système verbal en Juba-Arabic", Comptes rendu du GLECS, XXIV–XXVIII, 1979–1984, T. 2, Paris, Geuthner, pp 295–315.- Watson, Richard L., (1989), "An Introduction to Juba Arabic", Occasional Papers in the Study of Sudanese Languages, 6: 95-117.

**Xem thêm**
Tiếng Ả Rập Sudan
Thể loại:Ngôn ngữ tại Nam Sudan
Quan hệ ngoại giao của Nam Sudan

Quan hệ ngoại giao của Nam Sudan là các mối quan hệ giữa Nam Sudan với các nhà nước có chủ quyền cùng các tổ chức quốc tế. Việc hình thành các quan hệ này bắt đầu từ khi Nam Sudan tuyên bố độc lập vào ngày 9 tháng 7 năm 2011. Sudan trở thành nhà nước đầu tiên trên thế giới công nhận.

**Chính sách đối ngoại**
Ngay sau khi độc lập, những người điều hành chính sách đối ngoại của Nam Sudan đã cho biết họ sẽ cân bằng các mối quan hệ với các nước phương Tây, các nước châu Phi và các nước thuộc thế giới Ả Rập. Từ khi độc lập, Nam Sudan đã tìm các loại bỏ dần ảnh hưởng trước đây của Sudan, như có kế hoạch giới thiệu tiếng Swahili và định hướng tới khu vực Đông Phi (Sudan được phân thuộc khu vực Bắc Phi).

**Công nhận ngoại giao**
Các nước đã công nhận Nam Sudan.
Nhiều chính phủ đã công nhận Nam Sudan là một quốc gia độc lập, hoặc cho biết sẽ công nhận. Sudan là nước đầu tiên làm điều này, từ ngày 8 tháng 7 năm 2011, 1 ngày trước khi độc lập. Bốn quốc gia khác cũng đã công nhận Nam Sudan ngay từ ngày 8 tháng 7. Trên 25 quốc gia đã công nhận nam Sudan vào ngày 9 tháng 7, bao gồm tất cả các thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

**Đại diện tại Nam Sudan**
Hoa Kỳ đã nâng cấp lãnh sự quán tại Juba thành đại sứ quán ngay từ ngày 9 tháng 7 năm 2011., cùng với Pháp. Sudan đã loan báo sẽ mở đại sứ quán tại Juba, sau khi độc lập, trong khi Ai Cập cho biết sẽ chuyển lãnh sự quán tại Juba thành một đại sứ quán. Anh Quốc cũng đã mở đại sứ quán tại Nam Sudan.
Theo chính quyền Ấn Độ, New Delhi sẽ nâng cấp lãnh sự quán tại Juba thành một đại sứ quán và bổ nhiệm đại sứ tới Nam Sudan.

**Các tổ chức**
Nam Sudan đã trở thành một thành viên Liên Hợp Quốc vào ngày 14 tháng 7 năm 2011. Quốc gia này cũng đã gia nhập Liên minh châu Phi vào ngày 27 tháng 7 năm 2011.

**Tham khảo==
Tiếng Dinka

Tiếng Dinka (nội danh Thuɔŋjäŋ, Thuɔŋ ee Jieng hay Jieng) là một cụm phương ngữ, bản ngữ của người Dinka, dân tộc lớn nhất ở Nam Sudan. Ngôn ngữ này có nhiều phân dạng, Ngok, Rek, Agaar, Awiel, Twic Mayardit, Hol, Nyarweng, Twi và Bor; những phương ngữ này đủ khác biệt (dù vẫn thông hiểu lẫn nhau) để có dạng viết chuẩn riêng. Rek là dạng chuẩn và phương ngữ uy tín.
Ngôn ngữ gần gũi nhất với tiếng Dinka là tiếng Nuer, đối địch truyền thống của người Dinka.

**Ngữ âm**

**Phụ âm**
Có 20 âm vị phụ âm:

**Nguyên âm**
Tiếng Dinka có một hệ thống nguyên âm lớn, với ít nhất mười ba nguyên âm được phân biệt. Dấu hai chấm bên dưới (IPA|◌̤) biểu thị cho nguyên âm hà hơi:

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 OpenRoad page on Dinka date = ngày 9 tháng 7 năm 2011- Dinka Language Institute (Australia) (DLIA) multilingual site on Dinka, including in Dinka date = ngày 22 tháng 10 năm 2012- SIL page on Dinka "macrolanguage" (access to SIL & Ethnologue pages)- PanAfrican L10n page on Dinka- Dinka alphabet on Answer.com

**Tài liệu**
Andersen T. (1987). "The phonemic system of Agar Dinka". Journal of African Languages and Linguistics 9, 1–27.
*Andersen T. (1990). "Vowel length in Western Nilotic languages". Acta Linguistica Hafniensia 22, 5–26.
*Andersen T. (1991). "Subject and topic in Dinka". Studies in Language 15, 265–294.
*Andersen T. (1993). "Vowel quality alternation in Dinka verb inflection". Phonology 10, 1–42.
*Beltrame, G. (1870). Grammatica della lingua denka. Firenze: G. Civelli.
*Deng, Makwei Mabioor (2010). Piööcku Thuoŋjäŋ: The Elementary Modern Standard Dinka (Multilingual Edition), Xlibris, ISBN 1450052401.
*Malou, Job. (1988) Dinka Vowel System. Summer Institute of Linguistics and the University of Texas at Arlington Publications in Linguistics. ISBN 0-88312-008-9.
*Mitterrutzner, J. C. (1866). Die Dinka-Sprache in Central-Afrika; Kurze Grammatik, Text und Worterbuch. Brixen: A. Weger.
*Nebel, A. (1979). Dinka-English, English-Dinka dictionary. 2nd. ed. Editrice Missionaria Italiana, Bologna.
*Nebel, A. (1948). Dinka Grammar (Rek-Malual dialect) with texts and vocabulary. Instituto Missioni Africane, Verona.
*Trudinger. R. (1942-44). English-Dinka Dictionary. Sudan Interior Mission
*Tuttle. Milet Picture Dictionary English-Dinka. (at WorldLanguage.com)
Thể loại:Ngôn ngữ tại Sudan
Thể loại:Ngôn ngữ tại Nam Sudan
Thể loại:Ngôn ngữ Tây Nin
Danh sách Phó Tổng thống Nam Sudan

==Danh sách Phó Tổng thống Cộng hòa Nam Sudan**

**Xem thêm**
Nam Sudan
*Chính phủ Miền Nam Sudan (1972–1983)
*Chính phủ Miền Nam Sudan (2005–2011)
**Chính trị Nam Sudan

**Tham khảo**
Thể loại:Chính phủ Nam Sudan
Nam Sudan

Nam Sudan
Riek Machar

Riek Machar
Riek Machar Teny (sinh năm 1953), là một người Nuer, là Phó Tổng thống đương nhiệm của Nam Sudan.

**Tiểu sử**
Riek Machar là một trong những thành viên đầu tiên của Quân đội Giải phóng Nhân dân Sudan (SPLA/M) do John Garang thành lập vào năm 1984. Ông tách khỏi SPLA/M năm 1991 cùng với Lam Akol và Gordon Kong Chuol để thành lập SPLA-Nasir (1991–1993), sau đó là SPLA-United (1993–94).
Machar đã kết hôn với Emma McCune, một nhân viên cứu trợ người Anh. Bà qua đời do tai nạn giao thông tại Nairobi năm 1993.
Machar đã ký Thỏa thuận Hòa bình Khartoum năm 1997. Machar và đội quân của ông đã gia nhập Mặt trận Hồi giáo Quốc gia tại Khartoum. Sau khi ký kết thỏa thuận, ông trở thành người đứng đầu Lực lượng Quốc phòng Nam Sudan (SSDF, hiện đổi tên là SSIM) (1997–2002). Thỏa thuận Hòa bình Khartoum đã đề xuất Miền Nam tự xác định và khiến Machar trở thành phụ tá của Tổng thống Cộng hòa Sudan và Tổng thống của Hội đồng Phối hợp Miền Nam Sudan (7 tháng 8 năm 1997 - 31 tháng 1 năm 2000).

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 Douglas H. Johnson (2003) The Root Causes of Sudan's Civil Wars (African Issues), Đại học Indiana Press, ISBN 0-253-21584-6- Deborah Scroggins (2004) Emma's War Vintage Books USA - Academi, ISBN 0-375-70377-2
*Maggie McCune (1999) Till The Sun Grows Cold Headline Book Publishing Ltd, ISBN 0-7472-7539-4

**Liên kết ngoài**
 South Sudan: A history of political domination: A case of self-determination by Riek Machar- Oil caused realignment of Southern rebel forces and escalation of war, late 1999 by Human Rights Watch
Thể loại:Chính khách Nam Sudan
Thể loại:Chính khách Sudan
Afrojack

Nick van de Wall, sinh ngày 9 tháng 9 năm 1987, thường được biết đến với nghệ danh Afrojack, là một nhà sản xuất thu âm và DJ từng đoạt giải Grammy người Hà Lan. Anh sinh ra và lớn lên tại Spijkenisse, Hà Lan, Anh được xếp ở vị trí 19 trên danh sách top 100 DJ của tạp chí DJ Mag năm 2010, là vị trí xuất hiện lần đầu cao nhất của danh sách này trong năm đó.
Bài hát "Take Over Control" của Afrojack, có sự tham gia của ca sĩ Hà Lan Eva Simons, đã lọt vào bảng xếp hạng ở một số quốc gia. Tháng 7 năm 2010, Afrojack tạo một Essential Mix cho BBC Radio 1. Tháng 12 năm đó, Afrojack phát hành album Lost & Found. Trong năm 2011, Afrojack đã remix đĩa đơn "Last Night" của Ian Carey và Snoop Dogg, và sau đó không lâu là tham gia vào đĩa đơn quán quân của Pitbull "Give Me Everything", cùng với Ne-Yo và Nayer. Anh cũng đóng góp vào việc thực hiện ca khúc "Run the World (Girls)" của Beyoncé.

**Danh sách đĩa nhạc**

**Album phòng thu**
 Forget the World (2014)

**Đĩa đơn**

**Với vai trò hợp tác**

**Bài hát được xếp hạng khác**

**Xuất hiện khác**

**Remix**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
afrojack.com
*djafrojack
Thể loại:DJ Hà Lan
Thể loại:Nhà sản xuất thu âm Hà Lan
Thể loại:Người đoạt giải Grammy
Thể loại:Sinh năm 1987
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người Hà Lan gốc Suriname
Warrap (bang)

Bang Warrap (واراب) là một trong 10 bang của Nam Sudan, trong vùng Bahr el Ghazal. Jonglei là tiểu bang lớn nhất tại Cộng hòa Nam Sudan. Bang có diện tích 31.027 km2. Thủ phủ bang là thành phố Kuajok, thay cho Warrap. Bang được chia thành các hạt.

**Tham khảo**
Thể loại:Bahr el Ghazal
Thể loại:Bang của Nam Sudan
Tây Equatoria

Tây Equatoria (غرب الاستوائية; chuyển tự: Gharb al-Istiwa'iyah) là một trong 10 bang của Nam Sudan, giáp biên giới với tỉnh Orientale của CHDC Congo và tỉnh Haut-Mbomou của Cộng hòa Trung Phi. Jonglei là tiểu bang lớn nhất tại Cộng hòa Nam Sudan. Bang này có diện tích 79.319 km2. Thủ phủ là Yambio. Bang này được chia thành các hạt.

**Tham khảo**
Thể loại:Equatoria
Thể loại:Bang của Nam Sudan
Bắc Bahr el Ghazal

Bắc Bahr el Ghazal (شمال بحر الغزال; chuyển tự: Šamāl Baḥr al-Ğazāl) là một trong 10 bang của Nam Sudan, giáp biên giới với các vùng Nam Darfur và Nam Kurdufan của Sudan. Bang này có diện tích 30.543 km² và thuộc vùng Bahr el Ghazal. Bang này giáp Nam Darfur về phía bắc, Tây Bahr el Ghazal về phía tây và phía nam và giáp Warab và Abyei về phía đông. Aweil là thủ phủ bang. Bắc Bahr el Ghazal được cắt từ Sudan vào Cộng hòa Nam Sudan ngày 9 tháng 7 năm 2011.

**Tham khảo**
Thể loại:Bahr el Ghazal
Thể loại:Bang của Nam Sudan
Giải vô địch bóng đá U-16 Đông Nam Á 2011

Giải vô địch bóng đá U-16 Đông Nam Á 2011 (AFF U-16 Championship 2011) là giải bóng đá lần thứ ba giữa các đội tuyển bóng đá dưới 16 tuổi các quốc gia Đông Nam Á do Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á tổ chức tại Viêng Chăn, Lào từ ngày 7 tháng 7 đến ngày 20 tháng 7 năm 2011.
Tham gia giải có 10 đội thành viên.

**Địa điểm thi đấu**
Sân vận động Quốc gia Lào mới, Viêng Chăn, Lào
*Sân vận động Quốc gia Lào, Viêng Chăn, Lào

**Vòng bảng**
10 đội tham dự  chia thành hai bảng, mỗi bảng đấu vòng tròn một lượt tính điểm, hai đội đầu mỗi bảng sẽ tham gia vòng đấu loại trực tiếp.

**Bảng A**
----
----
----
----

**Bảng B**
----
----
----
----

**Bán kết**

**Tranh hạng ba**

**Chung kết**

**Đội vô địch**

**Cầu thủ ghi bàn**
5 bàn
*SIN Adam Swandi
4 bàn
*Việt Nam Đỗ Duy Mạnh
*Việt Nam Triệu Việt Hưng
3 bàn
*Malaysia Adam Nor Azlin
*Myanmar Wai Hin Tun
*Thái Lan Saran Puangbut
*Việt Nam Y Thuyn Mlo
2 bàn
*Campuchia Nub Tola
*Lào Anousay Nyavong
*Myanmar Aung Myat Soe
*Myanmar Aung Thu
*Singapore Muhamad Azhar Ramli
*Thái Lan Sittichok Kannoo
*Thái Lan Suchanon Makison
*Thái Lan Atthawit Sukchuai
1 bàn
*Campuchia Hoy Phallin
*Campuchia Firo Fi In
*Indonesia Muhammad Hargianto
*Indonesia Indra Kelana Nasution
*Indonesia Zalnando
*Indonesia Rendi Refsanyami
*Lào Sisawad Dalavong
*Lào Armisay Kettavong
*Lào Sonevilay Sihavong
*Lào Sounthavone Thammada
*Malaysia Muhamad Akram Asidi
*Malaysia Muhammad Amirul Syafieq
*Malaysia Muhammad Hakimi Hussin
*Malaysia Muhamad Zahin Zainal
*Myanmar Phoe La Pyae
*Philippines Yves Caballero
*Philippines Ryu Fegidero
*Singapore R. Aaravin
*Singapore Khairuddin Omar
*Singapore Mahathir Azeman
*Singapore Muhammad Noor Fridzuan Mohd Fuad
*Singapore Mohammad Sadik
*Singapore Mohammad Sadik Mohd Said
*Singapore Muhammad Zulfadhmi
*Thái Lan Chavarit Buntee
*Thái Lan Supravee Miprathang
*Thái Lan Nattawut Sombatyotha
*Thái Lan Chaowat Veerachat
*Đông Timor Augustnho Da Silva Araujo
*Đông Timor Francyatma Alves Ima Kefi
*Đông Timor Januario Jesus
*Đông Timor Jorge Alves
*Đông Timor Jose Santos
*Việt Nam Huỳnh Hoàng Khanh
*Việt Nam Lê Xuân Hòa
*Việt Nam Nguyễn Quang Hải
Ghi vào lưới nhà
*Malaysia Mohd Amirul Hafizul Samsol (cho Thái Lan)

**Vua phá lưới**
Singapore Adam Swandi (5 bàn)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang chủ của giải vô địch bóng đá U-16 Đông Nam Á 2011
2011
Assab

Assab hay Aseb (ዓሰብ, ʿAsäb; عصب) là một thành phố cảng ở vùng Nam Biển Đỏ của Eritrea. Thành phố nằm ở phía tây Biển Đỏ.
Các ngôn ngữ được sử dụng tại Assab là tiếng Afar, Tigrinya, và Ả Rập.

**Tổng quan**
Assab nổi tiếng với khu chợ lớn, các bãi biển và cuộc sống về đêm. Tại đây có Sân bay quốc tế Assab.
Vào năm 1989, Assab có dân số 39.600 người. Thành phố từng có một nhà máy lọc dầu, tuy nhiên nhà máy đã đóng cửa từ năm 1997 vì lý do kinh tế. Cho tới năm 1998, Ethiopia sử dụng Assab làm cầu nối xuất khẩu 2/3 hàng hóa của quốc gia này ra thế giới. Tuy nhiên kể từ năm 1998 do Eritrea và Ethiopia đóng cửa biên giới, thành phố cảng mất đi nhiều ý nghĩa. Vào năm 2005, dân số của Assab theo ước tính là 20.222 người. Vào năm 2008, sau cuộc đụng độ biên giới với Djibouti và tình trạng an ninh bất ổn ở biên giới hai nước, dẫn tới việc các lực lượng quân đội Qatar phải đóng vai trò trung gian hòa giải, vai trò của Assab ngày càng giảm dần. Gần thành phố còn có di tích thành cổ Arsinoe.

**Khí hậu**
Assab có khí hậu hoang mạc nóng điển hình (phân loại khí hậu Köppen BWh) của khu vực Danakil. Khí hậu của thành phố cực kì khô và nóng, với lượng mưa trung bình một năm chỉ abbr=on. Assab có nhiệt độ cao cả ban ngày và ban đêm, với nhiệt độ trung bình hàng năm là 1.

**Lịch sử**
Vào năm 1869 Công ty Tàu thủy Rubattino của Vương quốc Ý mua lại thành phố này từ vị vua địa phương. Thương vụ này mở đường cho việc thành lập thuộc địa Eritrea thuộc Ý mà sau này trở thành Eritrea.

**Kinh tế**
Công trình cảng được mở rộng vào đầu những năm 1990 với việc xây dựng bến tiếp nhận hàng mới, tuy nhiên hoạt động tại cảng đi xuống kể từ khi giao thương với Ethiopia bị cắt đứt vào năm 1998 do hậu quả của Chiến tranh Eritrea-Ethiopia. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất sử dụng cảng và sân bay cho công tác logistics, và làm trại tập trung người nhập cư.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 short=x

Thể loại:Khu dân cư ở Eritrea
Thể loại:Vùng Nam Biển Đỏ
Thể loại:Căn cứ hải quân Nga và Liên Xô
Thể loại:Thành phố cảng biển Đỏ
Thể loại:Thủ phủ vùng Eritrea
Thể loại:Thành phố cảng Eritrea
Nam Biển Đỏ (vùng)

Vùng Nam Biển Đỏ (màu đỏ)
Vùng Nam Biển Đỏ của Eritrea là một trong 6 vùng của Eritrea. Vùng này nằm dọc theo nửa phía nam của Biển Đỏ và có thành phố biển Asseb. Vùng này giáp với vùng Bắc Biển Đỏ, và có diện tích khoảng 27.600 km².
Dân số là 203.618 người.

**Vị trí và khí hậu**
Vùng Nam Biển Đỏ kéo dài 500 km dọc theo bờ Biển Đỏ nhưng chỉ rộng 50 km, giáp biên giới với các vùng Obock, Tadjourah của Djibouti và vùng Afar của Ethiopia. Tạo thành một phần của sa mạc Danakil, các thành thị chính vùng này gồm có Asseb, Beilul, Rahaita và T'i'o. Điểm cao nhất vùng này là núi Ramlu (2248 mét).
Vùng này thường được xem là một trong những khu vực có khí hậu khó chịu nhất Trái Đất, ngoài trừ khu vực duyên hải.

**Các huyện**
Vùng bao gồm các huyện:- Huyện Are'eta- Huyện Trung Denkalya- Huyện Nam Denkalya

**Tham khảo**

Thể loại:Vùng của Eritrea
Thể loại:Biển Đỏ
Nin Xanh (bang)

Nin Xanh (النيل الأزرق; Chuyển tự Ả Rập: an-Nyl al-Azraq; được gọi là Trung Al Wustá thời kỳ 1991—1994) là một trong 15 bang của Sudan, giáp biên giới với bang Thượng Nin của Nam Sudan và vùng Benishangul-Gumuz của Ethiopia. Bang được thành lập theo Sắc lệnh Tổng thống Số 3 vào năm 1992 và được đặt tên theo Sông Nin Xanh. Bang có diện tích 45.844 km² và dân số ước tính là 1.193.293 người. Cụ Thống kê Trung ương ước tính dân số là 696.000 năm 2003. Ad-Damazin thủ phủ của bang. Có 6 khu vực tại bang là: Ad-Damazin, Baw, Geissan, Kurmuk, Roseires và Tadamon. Bang Nin Xanh sở hữu đập Roseires, vốn là nguồn thủy điện chính của Sudan cho đến khi hoàn thành đập Merowe năm 2010.
Bang Nin Xanh có khoảng 40 dân tộc khác nhau. Kinh tế bang chủ yếu phụ thuộc vào nông nghiệp trong khi ngành khai mỏ đang phát triển. Năm 2011, cư dân bang Nin Xanh dự kiến sẽ tổ chức "hỏi ý kiến nhân dân" để quyết định tương lai của bang.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  History and geography-  UN Work Plan for Blue Nile State date=2011-07-23 
Thể loại:Bang của Sudan
Ad-Damazin

Ad-Damazin (tiếng Ả Rập: الدمازين) là thành phố thủ phủ của bang Nin Xanh phía nam Sudan. Đây là nơi có đập Roseires và nhà máy thủy điện.
Thành phố Ad-Damazin có nhà ga tàu hỏa thuộc một nhánh của mạng lưới đường sắt quốc gia. Tuy nhiên, dịch vụ tàu hỏa kết nối với Ad-Damazin đã bị chấm dứt nhiều năm trước đây. Thay vào đó, có thể đến thành phố này từ Khartoum qua tuyến đường bộ và đường hàng không. Tuy nhiên, sân bay Damazine chủ yếu phục vụ bởi UNMIS hoặc các chuyến bay của Chính phủ.

**Khí hậu**
Ad-Damazin có khí hậu bán khô hạn nóng (phân loại khí hậu Köppen BSh).

**Giáo dục**
Đại học Nin Xanh (Jameat Al Neel Alazraq) là một trường đại học công lập nằm ở Ad-Damazin, được thành lập vào năm 1995.

**Xem thêm**
 Ga tàu hỏa ở Sudan- Trang trại Al-Damazin

**Tham khảo**
Thể loại:Khu dân cư ở Nin Xanh (bang)
Thể loại:Thủ phủ bang Sudan
Đập Roseires

200px
Đập Roseires (tiếng Ả Rập: خزان الروصيرص) là một con đập trên dòng sông Nin Xanh (một nhánh thượng nguồn của sông Nin) tại Ad-Damazin, thượng nguồn của các thị trấn Er Roseires, ở Sudan. Đập bao gồm: Đập bê tông ở giữa với kiểu đập trụ chống có chiều rộng 1 km và chiều cao lớn nhất 68m, hai bên là đập đất. Phần đập đất bên bờ phía đông dài 4 km, và bờ tây dài 8,5 km. Hồ chứa có lưu vực rộng khoảng 290 km2.
Đập được hoàn thành xây dựng vào năm 1966, ban đầu cho mục đích thủy lợi. Sau đó, vào năm 1971 Một nhà máy thủy điện được xây dựng bổ sung với công suất phát điện tối đa là 280 MW. Một dự án nâng cao đập đang được tiến hành, với ngày hoàn thành theo kế hoạch năm 2013.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Sudan Government: Dams Implementation Unit date = ngày 11 tháng 4 năm 2011-  Sudan, Electric power. Library of Congress-  Africa Dams Briefing 2010 - International Rivers p. 54
Thể loại:Sông Nin Xanh
Roseires
Thể loại:Môi trường Sudan
Nam Kordofan

Nam Kordofan (جنوب كردفان; Chuyển tự Ả Rập: Janub Kurdufan) là một trong những wilayat hay bang của Sudan, giáp biên giới với các bang Bắc Bahr el Ghazal, Warrap, Unity và Thượng Nile của Nam Sudan. Diện tích của bang là 158.355 km² và dân số ước tính năm 2000 là xấp xỉ 1.100.000 người. Kaduqli là thủ phủ của bang. Bang có trung tâm là Vùng đồi Nuba.
Theo Hiệp ước Hòa bình Toàn diện, cư dân Nam Kordofan sẽ tổ chức "hỏi ý kiến nhân dân" vào năm 2011 để xác định tương lai của bang. Tuy nhiên, Thống đốc Nam Kordofan Ahmed Haroun đã hoãn lại quá trình này và bạo lực đã diễn ra sau đó, có ý kiến cho rằng điều này liên quan đến quá khứ bức hại dân thường của ông.

**Lịch sử**
Nam Kordofan chia sẻ lịch sử với Bắc Kordofan. Mặc dù Nam Kordofan hiện nằm ở biên giới phía bắc với Nam Sudan, bang có nhiều cộng đồng thân miền nam, đặc biệt là vùng đồi Nuba, mặc dù một số trong họ đã chiến đấu với quân nổi dậy miền nam trong Nội chiến Sudan lần hai.
Năm 2009 và 2010 a một loạt các vụ bạo lực giữa các bộ tộc du cư tại Nam Kordofan là nguyên nhân khiến cho một phần lớn cư dân thương vong và phải đi lánh nạn.
Vào ngày 6 tháng 6 năm 2011 Xung đột Nam Kordofan đã nổ ra giữa các lực lượng miền bắc và Nam Sudan, ngay trước thềm Miền Nam tuyên bố độc lập vào ngày 9 tháng 7. Sau đó cả hai bên đã thỏa thuận rút khỏi Abyei. Vào ngày 20 tháng 6, thảo thuận giữa các bên nhằm phi quân sự hóa khu vực tranh cãi Abyei đã được ký và quân gìn giữ hòa bình Ethiopia đã được triển khai.

**Xêm thêm**
 Kurdufan

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 The Nuba Mountains Homepage
Thể loại:Bang của Sudan
Trung Equatoria

Trung Equatoria (الاستوائية الوسطى al-Istiwāʾiyya al-Wusṭā) là một trong 10 bang của Nam Sudan. Jonglei là tiểu bang lớn nhất tại Cộng hòa Nam Sudan, giáp biên giới với vùng Bắc của Uganda và tỉnh Orientale của CHDC Congo ở phía nam. Bang có diện tích 22.956 km², là bang nhỏ nhất Cộng hòa Nam Sudan. Tên trước đây của bang này là Bahr al Jabal (tiếng Ả Rập: بحر الجبل, Sông của Các núi) theo chi lưu của Nin Trắng chảy qua bang. Bang này được đổi tên thành Trung Equatoria trong kỳ họp lập phát lâm thời ngày 1 tháng 4 năm 2005 dưới thời chính quyền Nam Sudan. Thủ phủ bang là Juba cũng là thủ đô Cộng hòa Nam Sudan.

**Tham khảo**

Thể loại:Equatoria
Thể loại:Bang của Nam Sudan
Tây Bahr el Ghazal

Tây Bahr el Ghazal (غرب بحر الغزال Gharb Bahr al-Ghazal) là một trong 10 bang của Nam Sudan.
Bang có diện tích 0 và là bang ít dân nhất Nam Sudan, theo kết quả điều tra dân số gây tranh cãi của Sudan năm 2008. Bang này thuộc vùng Bahr el Ghazal. Các dân tộc sinh sống ở bang gồm Dinka, Balanda, Luo (Jur), Ndogo, Kresh, và Bai.
Bang này giáp vùng Nam Darfur của Sudan và các tỉnh Haute-Kotto, Haut-Mbomou của Cộng hòa Trung Phi.

**Đơn vị hành chính**
Bang Tây Bahr el Ghazal được chia thành các hạt: 
Tàu hỏa ở Tây Bahr el Ghazal- Boro- Deim Zubeir- Ere- Kata- Khor Gana- Naarjur- Sopo- Udici- Wau

**Thành phố thị xã chính**
 Wau thủ phủ bang.- Raga nằm ở phía tây của bang.- Acongeong nằm ở đông bắc Wau.- Deim Zubeir nằm ở miền trung bang.

**Tham khảo**
Thể loại:Bahr el Ghazal
Thể loại:Bang của Nam Sudan
Bang của Sudan

Danh sách dưới đây bao gồm 25 bang của Cộng hòa Sudan được tổ chức từ các tỉnh dưới thời thuộc Anh. Tên gọi trong tiếng Ả Rập cũng được thêm vào. Các bang không phải là tỉnh trước năm 1994 được ký hiệu (*). Chuyển tự từ tiếng Ả Rập sang ký tự Latinh có nhiều cách và chưa thống nhất; chẳng hạn như mạo từ "al" thỉnh thoảng được chuyển tự thành "el". Số thứ tự của các bang phù hợp với thể hiện trên bản đồ. Từ 9 tháng 7 năm 2011, các khu vực thuộc Miền nam Sudan trở thành nước Nam Sudan độc lập.
Các bang của Sudan

**Các bang của Cộng hòa Sudan**
Cộng hòa Sudan từ ngày 9 tháng 7 năm 2010 gồm 15 bang.
*Nin Xanh
** Al Jazirah (7)
** Nin Xanh (An Nil al Azraq) (24)
** Sennar (*) (25)
** Nin Trắng (An Nil al Abyad) (8)
*Darfur (Hội đồng khu vực Darfur chuyển tiếp cũng tồn tại)
** Bắc Darfur (Shamal Darfur) (2)
** Nam Darfur (Janub Darfur) (11)
** Tây Darfur (Gharb Darfur) (12)
*Kassala (Hội đồng Phối hợp các bang Đông Sudan cũng tồn tại)
** Kassala (Ash Sharqiyah) (5)
** Al Qadarif (6)
** Biển Đỏ (Al Bahr al Ahmar) (26)
*Khartoum
** Khartoum (Al Khartum) (3)
*Kurdufan
** Bắc Kurdufan (Shamal Kurdufan) (9)
** Nam Kurdufan (Janub Kurdufan) (13)
*Miền Bắc
** Northern (Ash Shamaliyah) (1)
** Sông Nin (Nahr an Nil) (4)

**Các bang của Cộng hòa Nam Sudan**
Vào ngày 9 tháng 7 năm 2011, 10 bang miền nam trở thành quốc gia Nam Sudan độc lập. 10 bang này được chia thành 86 Quận.- Bahr el Ghazal
** Lakes (Al Buhayrat) (18)
** Bắc Bahr el Ghazal (Shamal Bahr al Ghazal) (15)
** Tây Bahr el Ghazal (Gharb Bahr al Ghazal) (14)
** Warrap (*) (21)
*Equatoria
** Trung Equatoria (*) (17)
** Đông Equatoria (Sharq al Istiwa'iyah) (19)
** Tây Equatoria (Gharb al Istiwa'iyah) (16)
*Thượng Nin
** Jonglei (20)
** Unity (Al Wahdah) (*) (22)
** Thượng Nin (A'ali an Nil) (23)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 title=States of Sudan-  States of Sudan date=2011-04-17 

Thể loại:Phân cấp hành chính Sudan
Sudan
Sudan
Thể loại:Danh sách địa lý Sudan
Sudan
Cẩm Giang, Gò Dầu

Cẩm Giang là một xã thuộc huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh, Việt Nam.

**Địa lý**
Xã Cẩm Giang nằm ở cực tây của huyện Gò Dầu, bên bờ trái sông Vàm Cỏ Đông, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp xã Thạnh Đức
*Phía bắc giáp thị xã Hòa Thành
*PPhía tây giáp huyện Châu Thành và huyện Bến Cầu
*Phía nam giáp huyện Bến Cầu ranh giới là sông Vàm Cỏ Đông.
Xã Cẩm Giang có diện tích 26,37 km², dân số năm 2019 là 15.174 người, mật độ dân số đạt 575 người/km².
Xã Cẩm Giang có Quốc lộ 22B từ hướng thị trấn Gò Dầu đi Kampong Cham chạy ngang qua.

**Hành chính**
Xã Cẩm Giang được chia thành 4 ấp: Cẩm Thắng, Cẩm Long, Cẩm Bình, Cẩm An.

**Lịch sử**
Cẩm Giang vào thế kỷ 19 là nơi đặt một đồn bảo (bảo là đồn binh nhỏ thường đắp bằng đất, vừa có chức năng quân sự vừa là cửa khẩu thông thương) gọi là bảo Quang Hóa huyện Quang Hóa phủ Tây Ninh tỉnh Gia Định của nhà Nguyễn.
Đại Nam nhất thống chí viết về huyện Quang Hóa có các đoạn: 
*"... Hồi đầu bản triều, đặt đạo Quang Phong ở địa phận thôn Cẩm Giang, năm Minh Mạng thứ 5 (1824), đắp bảo gọi là bảo Quang Hóa; năm thứ 17 (1836) bỏ đạo, đặt tên huyện hiện nay (tức huyện Quang Hóa), thuộc phủ Tây Ninh thống hạt. Lãnh 4 tổng,32 xã thôn."
*"Thành huyện Quang Hóa: chu vi 147 trượng 7 thước 4 tấc, cao 7 thước, hào rộng 1 trượng sâu 5 thước, mở 3 cửa, ở thôn Long Giang, năm Minh Mạng thứ 5 đắp bảo Quang Hóa ở địa phận thôn Cẩm Giang; năm thứ 17 đổi làm thành của huyện; năm Thiệu Trị thứ 3 (1843) đắp bảo Định Liêu; năm Tự Đức thứ 3 (1850) lại lấy bảo Định Liêu làm thành của huyện, mà Quang Hóa vẫn để làm bảo như cũ."

**Chú thích**


**Tham khảo ==
Thạnh Đức (định hướng)

Thạnh Đức có thể là:

**Việt Nam**
 Xã Thạnh Đức
** Xã Thạnh Đức, huyện Bến Lức, tỉnh Long An
** Xã Thạnh Đức, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh

**Trung Quốc**
 Thạnh Đức (盛德)

**Bán đảo Triều Tiên**
 성덕왕 (기자조선) (성덕왕, 盛德王)

**Mã Lai Á**
 张盛德 (张盛德)

**Niên hiệu**
 Thạnh Đức (盛德)- Thạnh Đức (盛德)

**Xem thêm**
 Thanh Đức
Đại Thượng Nin

Bản đồ thể hiện Đại Thượng Nin tại Nam Sudan.
Đại Thượng Nin (Greater Upper Nile, أعظم أعالي النيل) là một vùng ở đông bắc Nam Sudan. Tên của vùng bắt nguồn từ Sông Nin Trắng, một phụ lưu của Sông Nin ở Bắc Phi và Đông Phi
Vùng gồm có 3 bang của Nam Sudan là Jonglei, Unity, và Thượng Nin. Vùng có biên giới với Ethiopia ở phía đông và Sudan ở phía bắc.
Vùng Đại Thượng Nin ly khai khỏi Cộng hòa Sudan vào ngày 9 tháng 7 năm 2011 cùng với hai vùng Bahr el Ghazal và Equatoria để tạo thành một quốc gia độc lập là Cộng hòa Nam Sudan.

**Xem thêm**
Nin Trắng

**Tham khảo**

Thể loại:Vùng của Nam Sudan
Thể loại:Vùng lịch sử
Hồng Nam (định hướng)

Hồng Nam có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:- Xã Hồng Nam, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng- Xã cũ Hồng Nam thuộc thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên; nay là một phần của xã Phương Nam- Xã cũ Hồng Nam thuộc huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế; nay là thị trấn A Lưới.

**Xem thêm**
Nam Hồng
Sân bay Malakal

Sân bay Malakal HSSM là một sân bay ở Malakal, Nam Sudan.

**Hãng hàng không và điểm đến**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Photo of Malakal Airport In 2011bot=InternetArchiveBot -  Photo of Malakal Airport In 2007 date=2016-10-11 - MAK-  Location of Malakal Airport At Google Maps
Thể loại:Malakal
Thể loại:Sân bay Nam Sudan
Thể loại:Đại Thượng Nin
Thể loại:Bang Thượng Nin
Vông nem

Vông nem hay vông, hải đồng bì, thích đồng bì (danh pháp hai phần: Erythrina orientalis) là loài thực vật thuộc chi Erythrina.
Cây vông nem cao từ 10 m đến 20 m, thân có gai ngắn. Lá dài 10 cm đến 15 cm, gồm 3 lá chét. Hoa màu đỏ tươi, quả giáp, dài 15 cm đến 30 cm.
Từ gỗ vông nem có thể điều chế chất pterocarpan orientanol A. Pterocarpans orientanol B và C, folitenol và erythrabyssin II, pterocarpene erycristagallin và prenylated isoflavone bidwillol A được điều chế từ rễ vông nem.
Lá và thân vông nem chứa một alkaloid độc là erythrine. Lá vông nem có tác dụng an thần, chữa trĩ, giúp vết loét sớm lên da non...
Tại một số vùng ở Việt Nam, lá vông nem thường được dùng để gói nem.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
O
Bahr el Ghazal

Vị trí Bahr el Ghazal tại Nam Sudan.
Cờ của Bahr el Ghazal
Bahr el Ghazal (بحر الغزال) là một vùng tại miền tây Nam Sudan. Tên của vùng xuất phát từ tên con sông Bahr el Ghazal.
Vùng này bao gồm bốn bang Bắc Bahr el Ghazal, Tây Bahr el Ghazal, Lakes (các hồ), và Warrap. Vùng giáp với Cộng hòa Trung Phi ở phía tây. Đây là một khu vực đầm lầy và các cao nguyên có nhiều quặng sắt. Cư dân trong vùng chủ yếu là người Dinka và họ sống nhờ trồng trọt và chăn nuôi gia súc.
Vùng từng chịu nhiều ảnh hưởng từ cuộc nội chiến trong nhiều năm. Vùng là nơi đã diễn ra những hành động mở màn cho Nội chiến Sudan lần thứ nhất. Năm 1982, Quân đội Giải phóng Nhân dân Sudan (SPLA) được thành lập do John Garang đứng đầu đã chiến đầu chống lại chính quyền do người Ả Rập chiếm ưu thế tại Khartoum. Các hành động quân sự nhanh chóng trở thành Nội chiến Sudan lần thứ hai. Các cuộc xung đột tiếp tục cho đến năm 2003 và đã lấy đi mạng sống của hơn hai triệu người. Một phần dân cư của vùng đã phải đi tị nạn trong và ngoài nước. Bắc Bahr el Ghazal là tỉnh chịu ảnh hưởng tồi tệ nhất.

**Tham khảo**
Wyndham, R, 1936, The Gentle Savage, A Journey in the Province of Bahr El Ghazal, thường được biết đến với tên 'The Bog', (New York: William Morrow and Company).

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Bahr-el-Ghazal date=2009-05-14 , The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition

Thể loại:Vùng của Nam Sudan
Equatoria

Vị trí Equatoria tại Nam Sudan.
Equatoria (tiếng Ả Rập: Al-Istiwa'iyah, الاستوائية) là một vùng phía nam của Nam Sudan dọc theo phần thượng của Nin Trắng, gồm các bang Tây Equatoria, Trung Equatoria, và Đông Equatoria. Nguyên là một tỉnh thuộc Ai Cập, vùng cũng từng bao gồm hầu hết phần phía bắc của Uganda ngày nay gồm cả Hồ Albert.
Equatoria do Samuel Baker thành lập năm 1870. Charles George Gordon được bầu làm thống đốc năm 1874, tiếp sau là Emin Pasha năm 1878. The Khởi nghĩa Mahdist đã đặt dấm chấm hết cho việc Equatoria là một tiền đồn của Ai Cập vào năm 1889. Các Thống đốc người Anh sau này có Martin Parr. Các điểm dân cư quan trọng tại Equatoria gồm Lado, Gondokoro, Dufile và Wadelai. Hai nơi cuối nay thuộc Uganda.
Dưới thời kỳ Sudan thuộc Anh-Ai Cập, hầu hết Equatoria trở thành một trong 8 tỉnh của thuộc địa này. Bang Bahr al Ghazal được chia tách từ Equatoria năm 1948. Năm 1976, được chia thành hai bang là Đông Equatoria và Tây Equatoria. Khu vực này từng phải hứng chịu nhiều khó khăn từ cả hai cuộc nội chiến, Nội chiến Sudan lần thứ nhất và Nội chiến Sudan lần thứ hai cũng như quân nổi dậy chống Ugandan có trụ sở tại Sudan, như Đội quân Kháng chiến của Chúa và Mặt trận Bờ Tây sông Nin.

**Nguồn**
 R. Gray, A History of the Southern Sudan, 1839-1889 (London, 1961)- Iain R. Smith, The Emin Pasha Relief Expedition 1886-1890, Oxford University Press, 1972

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Equatorians Abroad- Video of Equatorians Abroad

Thể loại:Vùng của Nam Sudan
Cẩm Giang (định hướng)

Cẩm Giang có thể là một trong số các địa danh sau:

**Việt Nam**
 Thị trấn Cẩm Giang, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương- Xã Cẩm Giang, huyện Gò Dầu, Tây Ninh- Xã Cẩm Giang, huyện Cẩm Thủy, Thanh Hóa

**Hàn Quốc**
 Tên Hán Việt của sông Geum (금강, 錦江), Jeolla Bắc

**Trung Quốc**
 Quận Cẩm Giang thuộc thành phố Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên
Lakes (bang)

Lakes (tiếng Anh của "các hồ"; البحيرات, al-Buhayrat) là một trong 10 bang của Nam Sudan. Bang có diện tích là 40.235 km². Rumbek là thủ phủ của bang. Lakes thuộc vùng Bahr el Ghazal của Nam Sudan, cùng với Bắc Bahr el Ghazal, Tây Bahr el Ghazal, và Warrap. Bản thân Bahr el Ghazal nguyên là một tỉnh được tách ra từ mudiriya, hay tỉnh Equatoria vào năm 1948. Biên giới phía đông của bang là Nin Trắng với Jonglei bên bờ đối diện. Phía đông bắc là bang Unity. Các biên giới khác bao gồm bang Warrap theo hướng tây bắc, Tây Equatoria phía nam và tây, và Trung Equatoria ở phía nam.
Giống như tất cả các bang tại Nam Sudan, Lakes được chia thành các quận; bang có 8 quận, do Ủy viên Hội đồng Quận đứng đầu. Các quận được chia thành Payams, rồi đến Bomas. Lakes ly khai khỏi Sudan như là một phần của Cộng hòa Nam Sudan vào ngày 9 tháng 7 năm 2011.

**Tham khảo**
Thể loại:Bahr el Ghazal
Thể loại:Bang của Nam Sudan
Đông Equatoria

Đông Equatoria (Eastern Equatoria, شرق الاستوائية; Chuyển tự Ả Rập: Sharq al-'Istiwa'iyah) là một trong 10 bang của Nam Sudan. Diện tích của bang là 82.542 km². Thủ phủ là Torit.

**Địa lý**
Bang có biên giới quốc tế với vùng Bắc của Uganda ở phía nam, với hạt Turkana của Kenya ở phía nam-đông và với vùng Các dân tộc Phương Nam của Ethiopia ở phía bắc-đông. Trong nước, bang có ranh giới với Trung Equatoria ở phía tây và Jonglei ở phía bắc. Tam giác Ilemi ở phía đông, giữa Đông Equatoria và Hồ Turkana, là nơi tranh chấp giữa ba nước (Nam Sudan, Kenya và Ethiopia).

**Dân cư**
Tập tin:Peace agreement dancers in Kapoeta, Sudan.jpg|nhỏ|trái|Vũ công ăn mừng hiệp ước hòa bình tại Kapoeta, Đông Equatoria
Đông Equatoria là nơi sinh sống của nhiều nhóm dân tộc khác nhau. Người Toposa, người Gie và người Nyangathom sống tại quận Kapeota ở phía đông của bang. Người Didinga, người Dodos và người Boya sống ở quận Budi xung quanh Chukudum. Xa hơn về phía tây, các quận Lafon, Torit và Ikotos là nơi sinh sống của người Otuho, người Lopits, người Lango, người Pari, và người Tenet vốn định cư tại một phần của vùng đồi Lopit sau khi họ chia tách từ người Didinga và Murle đầu thế kỷ 19 và người Lokoya của Lowoi. Người Acholi, người Madi, người Iriye và người Ofiriha sống tại cực tây của quận Magwi.
Hầu hết cư dân Đông Equatoria sống nhờ trồng trọt và chăn nuôi gia súc như cừu và dê và sử dụng sản vật địa phương. Vùng đồi Didinga tại quận Buda có đất đai phì nhiêuđược dùng để trồng cây thuốc lá, khoai tây, ngô.

**Hành chính**
400px
Đông Equatoria, giống như các bang khác tại Nam Sudan, được chia thành các quận. Các quận được tiếp tục chia thành Payams, sau đó là Bomas. Mỗi quận chịu sự lãnh đạo của Ủy viên Hội đồng của quận, do Tổng thống Salva Kiir Mayardit của Nam Sudan bổ nhiệm.
Các quận và người đứng đầu:

**Xem thêm**
 Equatoria
** Trung Equatoria
** Tây Equatoria

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Equatorians Abroad-  Video of Equatorians Abroad
Thể loại:Equatoria
Thể loại:Bang của Nam Sudan