Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Karamay (quận)

Khu Karamay (p= Kèlāmǎyī qū, Hán Việt: Khắc Lạp Mã Y thị; K̡aramay Rayoni) là một khu (quận) của địa cấp thị Karamay, khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc.

**Nhai đạo**
 Thiên Sơn Lộ (天山路街道)- Tiểu Quải Hương (小拐乡街道)- Côn Lôn Lộ (昆仑路街道)- Ngân Hà Lộ (银河路街道)- Kim Long Trấn (金龙镇街道)- Ngũ Ngũ Tân Trấn (五五新镇街道)

**Hương=== - Tiểu Quải (小拐乡)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang thông tin chính thức date = ngày 16 tháng 11 năm 2007 
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Thể loại:Karamay
Thể loại:Địa lý Tân Cương
Sơ Lặc

Sơ Lặc (p=Shūlè Xiàn; K̡ǝxk̡ǝr Yengixǝh̡ǝr nah̡iyisi) là một huyện của địa khu Kashgar, Tân Cương, Trung Quốc.

**Trấn**
 Sơ Lặc (疏勒镇)- Hãn Nam Lực Khắc (罕南力克镇)- Nha Phủ Tuyền (牙甫泉镇)

**Hương=== - Ba Nhân (巴仁乡)- Dương Đại Man (洋大曼乡)- Á Man Nha (亚曼牙乡)- Ba Cáp Tề (巴合齐乡)- Tháp Tư Hồng (塔孜洪乡)- Anh Nhĩ Lực Khắc (英尔力克乡)- Khố Mộc Tây Lực Khắc (库木西力克乡)- Tháp Nhĩ Kỳ (塔尕尔其乡)- Ngải Nhĩ Mộc Đông (艾尔木东乡)- A Lạp Lực (阿拉力乡)- A Lạp Phủ (阿拉甫乡)- Anh A Ngoã Đề (英阿瓦提乡)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang thông tin chính thức 
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Thể loại:Karamay
Minh Trí (thiền sư)

Thiền sư Minh Trí  (明智, ? -1196), tên tục: Tô Thiền Trí (蘇禪智); là thiền sư Việt Nam thời nhà Lý, thuộc thế hệ thứ 10 thiền phái Vô Ngôn Thông.

**Thân thế và hành trạng**
Tô Thiền Trí là người làng Phù Cầm, nay thuộc xã Dũng Liệt, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.
Ông vốn thông minh, đọc nhiều sách vở. Đến tuổi 20, gặp Đạo Huệ thượng sĩ bèn bỏ tục xuất gia .

Sau một thời gian tu tập với thiền sư Đạo Huệ, ông hiểu được yếu chỉ của đạo, và hiểu được ý chỉ của các bộ kinh Viên Giác, Nhân Vương, Pháp Hoa và sách Truyền Đăng. Do chuyên cần tu trì và giảng dạy đồ chúng không biết mệt mỏi, nên được ban hiệu là Minh Trí.
Về sau thiền sư Minh Trí đến trụ trì chùa Phúc Thánh ở hương Điển Lãnh (nay thuộc Bắc Ninh) , tăng chúng theo học rất đông.
Đến năm 1196 đời vua Lý Cao Tông, sau khi nói kệ cho đồ chúng nghe, thiền sư Minh Trí lặng lẽ qua đời.
Bài kệ ấy như sau:
Tùng phong thủy nguyệt minh
Vô ảnh diệc vô hình
Sắc thân giá cá thị
Không không tầm hưởng thanh.
Nghĩa là:
Thông reo trăng nước sáng
Không ảnh cũng không hình
Sắc thân cũng thế vậy
Hư không tìm tiếng vang!


**Một câu chuyện thiền**
Một hôm thiền sư Minh Trí đang cắt cỏ, có vị tăng khoanh tay đến đứng bên cạnh. Sư ném chiếc liềm đến trước mặt vị tăng làm đứt một bụi cỏ.
Vị tăng hỏi: Cổ nhân dạy Hòa thượng chỉ cắt được một cái đó sao?
Thiền sư cầm chiếc liềm đưa lên, vị tăng nhận lấy rồi vung tay làm một động tác như cắt cỏ. 
Thiền Sư nói: Còn nhớ câu nói sau của ông không? Ông chỉ cắt được cái đấy, mà không cắt được cái kia sao?
Vị tăng ngẫm nghĩ, rồi bỏ đi.
Thiền sư Minh Trí kể lại cho tăng đồ nghe chuyện ấy. Một vị tăng đứng cạnh nói: Người nói là Văn Thù,, kẻ im lặng là Duy Ma.
Thiền sư nói: Không nói không im lặng, chẳng phải là ông sao?
Vị tăng ấy nhận là phải. Sư hỏi: Sao không hiện pháp thần thông?
Vị tăng đáp: Đệ tử không từ chối. Nhưng hiện pháp thần thông chỉ sợ hòa thượng thu vào trong đạo.
Thiền sư nói: Thế là ông chưa phải đã có con mắt ở ngoài giáo điển. Nói đoạn thiền sư đọc kệ rằng:
Giáo ngoại khả biệt truyền
Hy di Tổ, Phật uyên
Nhược nhân dục biện đích
Dương diệm mịch cầu yên.
Dịch:
Giáo ngoại khá riêng truyền
Phật, Tổ đạo uyên nguyên
Nếu mong thấy rõ đích
Hãy tìm mây khói lúc nắng xuân lên!.

**Sách tham khảo== 
*Sách Thiền uyển tập anh (mục: "Thiền sư Minh Trí". Bản dịch của Ngô Đức Thọ-Nguyễn Thúy Nga). Nhà xuất bản Văn học, 1990. Bản điện tử ở đây:  date = ngày 27 tháng 8 năm 2011
*Sách Thiền uyển tập anh (mục: "Thiền sư Minh Trí". Bản dịch của Lê Mạnh Thát). Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1999.
*Thích Thanh Từ, Thiền sư Việt Nam. Thành hội Phật giáo Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành năm 1992.

**Chú thích**
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Người Bắc Ninh
Thể loại:Thiền sư Việt Nam
Thể loại:Thiền phái Vô Ngôn Thông
Cabinda (tỉnh)

Tỉnh Cabinda là một tỉnh của Angola, giáp biên giới với bang Kouilou của Cộng hòa Congo và tỉnh Bas-Congo của CHDC Congo. Tỉnh Cabinda là một tỉnh nằm ở một vùng đất lọt bên ngoài Angola, một tình trạng mà đã bị tranh chấp bởi nhiều tổ chức chính trị trong lãnh thổ. Tỉnh lỵ đóng ở Cabinda. Tỉnh được chia thành bốn khu tự quản Belize, Buco Zau, Cabinda và Cacongo.
Cabinda ngày nay là kết quả của một sự hợp nhất của ba vương quốc: N'Goyo, Loango và Kakongo. Tỉnh có diện tích 7.823 km² (3020 sq mi) và dân số của 357.576 người (ước tính năm 2006). Theo số liệu thống kê năm 1988 của Chính phủ Hoa Kỳ , tổng dân số của tỉnh là 147.200 người, với 50% là thị dân và 50% là nông dân.
Cabinda là tách ra khỏi phần còn lại của Angola bởi một dải hẹp của lãnh thổ thuộc nước CHDC Congo, giới hạn các tỉnh ở phía nam và phía đông. Cabinda được bao bọc ở phía bắc Cộng hòa Congo (Congo-Brazzaville), và phía tây giáp Đại Tây Dương. Tiếp giáp với bờ biển là một số trong các mỏ dầu khí ngoài khơi lớn nhất trên thế giới. Công tác thăm dò dầu khí bắt đầu vào năm 1954 bởi Công ty Dầu Cabinda Vịnh, khi lãnh thổ dưới sự cai trị của Bồ Đào Nha. Cabinda cũng sản xuất gỗ, cà phê, ca cao, cao su và các sản phẩm dầu cọ, tuy nhiên, sản xuất dầu khí chiếm hầu hết các sản phẩm quốc nội của Cabinda. Cabinda sản xuất 700.000 thùng dầu (111.000 m3) dầu thô mỗi ngày. Dầu Cabinda có liên quan với Sonangol, Agip Angola Lda (41%), Chevron (39,2%), Total (10%) và Eni (9,8%).
Năm 1885, Hiệp ước Simulambuco thành lập trong Cabinda một nước bảo hộ của Bồ Đào Nha và một số phong trào độc lập Cabindan xem xét việc chiếm đóng lãnh thổ Angola bất hợp pháp. Trong khi Nội chiến Angola phần lớn kết thúc vào năm 2002, một cuộc đấu tranh vũ trang kéo dài trong vùng đất lọt Cabinda, nơi mà một số các phe phái đã công bố một nước Cộng hòa độc lập Cabinda, với các văn phòng tại Paris.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Số liệu thống kê chính phủ Mỹ năm 1988
Thể loại:Tỉnh của Angola
Thể loại:Tỉnh Cabinda
Thể loại:Vùng lãnh thổ tranh chấp tại châu Phi
Thể loại:Chủ nghĩa ly khai tại Angola
Thể loại:Cựu thuộc địa của Bồ Đào Nha
Thể loại:Thực dân Bồ Đào Nha tại châu Phi
Thể loại:Biên giới Angola-Cộng hòa Congo
Thể loại:Biên giới Angola-Cộng hòa Dân chủ Congo
Thợ may

Một thợ may ở Uganda
Máy may (máy khâu) dụng cụ cần thiết của thợ may
Họa phẩm về một thợ may
Thợ may là người làm nghề may vá, khâu, sửa quần áo, đo vẽ, thiết kế các loại quần áo đặc biệt là các loại quần áo dành cho nam giới lẫn nữ giới. Thợ may trở thành một nghề nghiệp bắt đầu vào khoảng thế kỷ 13, trước đó việc thêu thùa, may vá đã xuất hiện từ lâu nhưng quy mô nội bộ, chỉ là một công việc nội trợ trong gia đình. Tuy nhiên đến thế kỷ thứ 18 thì nghề thợ may và hoạt động cung cấp dịch vụ may vá mới có dáng dấp chuyên nghiệp như thời hiện đại.
Nghề thợ may cũng như hoạt động may vá gắn liền với các nguyên liệu và vật dụng như vải vóc, kim, chỉ, cúc, nút, khuy, kéo, thước may, phấn (thường là phấn có màu như vàng, hồng, xanh) loại phấn được thiết kế trong thợ may có khác so với phấn viết bảng (có hình tròn), phấn chuyên dụng của thợ may dẹt, mỏng để thuận lợi trong việc kẻ chỉ, ngoài ra còn có máy may (bàn đạp).
Thuật ngữ thợ may dùng để chỉ những người thợ lao động tại các tiệm may vá (theo cách hiểu truyền thống) tuy nhiên thợ may ngày nay không đơn thuần chỉ làm việc trong các tiệm may vá mà họ có thể làm việc tại các cửa hàng thời trang, các cửa hiệu áo quần... họ là người sẽ chỉnh sửa trực tiếp kích cỡ, kiểu dáng theo yêu cầu trực tiếp của khách hàng mua áo quần. Một thợ may đôi khi còn hoạt động độc lập, cung cấp các dịch vụ may vá sửa chữa theo yêu cầu tại các địa điểm không cố định.

**Tham khảo**
be-x-old:Кравец
Thể loại:Thời trang
Thể loại:Nghề nghiệp
Thể loại:Nghệ nhân
Thể loại:Nghề nghiệp thời trang
Thể loại:Công nghiệp quần áo
Thể loại:Thợ may
Người Cuman

Kipchak (Cuman) trên bản đồ thế giới
Liên minh Cuman-Kipchak khoảng năm 1200
Người Cuman hay Người Khâm Sát (Ngữ hệ Turk: kuman, tiếng Hungary: kunok, tiếng Hy Lạp: Κο (υ) μάνοι, Ko (u) manoi, tiếng România: cuman, tiếng Nga: Половцы, tiếng Bulgaria: Кумани, tiếng Anh: Cuman, tiếng Trung Quốc: 欽察, tiếng Nhật: クマン人) – là tộc người du mục gốc Turk bao gồm các chi nhánh phía tây biển Đen của Liên minh Cuman-Kipchak. Các cuộc xâm lược của người Mông Cổ (1237) buộc họ phải tìm kiếm sự tị nạn ở Hungary, và sau đó là Bulgaria. Người Cuman cũng đã định cư tại Bulgaria trước cuộc xâm lược của người Mông Cổ.

**Tên gọi và đặc điểm dân tộc**
Người Cuman được gọi là Folban và Vallani (tiếng Đức), Kun (Qoun) (tiếng Hungary) và Polovtsy (tiếng Nga) –
tất cả có nghĩa là "tóc vàng", nghĩa là các tên gọi này chỉ diện mạo chứ không phải dân tộc. Riêng tên gọi này trong tiếng Nga còn có các giả thiết là từ Polovtsy xuất phát từ Pol (полъ – nửa kia) ý nói là những người sống ở bên bờ hữu của sông Dnepr, đối diện với bờ tả là Kiev Rus của người Nga. Lại có giả thiết là xuất phát từ cách để gọi dân thảo nguyên (жители поля). Tiếng Trung Quốc thì gọi là người Kipchak, thực ra Kipchak và Cuman là hai quốc gia nhưng có thể đã có những trao đổi văn hóa và hợp nhất ngôn ngữ trong quá trình sống chung.Sau trận đánh giữa người Nga và người Cuman - tranh của Viktor VasnetsovNgười Cuman là những chiến binh du mục lão luyện từng một thời làm mưa làm gió ở vùng biển Đen và Balkan. Đặc biệt là trong nửa đầu thế kỷ XI, trước cuộc xâm lăng của người Mông Cổ, người Cuman thường xuyên tổ chức các cuộc tấn công chớp nhoáng và hiệu quả vào các vùng đất phía nam của Kiev Rus. Kết quả của những cuộc tấn công như vậy là cướp phá, bắt súc vật và tù binh Nga sau đó bắt làm nô lệ hoặc bán làm nô lệ ở Trung Á. Các công tước của Kiev Rus nhiều lần mở các cuộc tấn công vào người Cuman để phản công và không ít lần chịu thất bại một cách thê thảm. Điều này được phản ánh rõ ràng nhất trong tác phẩm "Câu chuyện về cuộc hành binh Igor" của một tác giả khuyết danh Nga thời Trung Cổ.
Trong thế kỷ XIII, người Cuman bị đội quân của người Mông Cổ đánh bại và sau đó dần dần bị các dân tộc khác đồng hóa hoặc hòa tan vào các cộng đồng của các dân tộc khác.
*Một số tranh ảnh về văn hóa của người Cuman-Kipchak:

**Xem thêm**
Chiến tranh Nga-Cuman
*Lịch sử Nga
*Câu chuyện về cuộc hành binh Igor
*Kim Trướng hãn quốc
*Trận chiến sông Stugna
*Debrecen
*Bạt Đô

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Mitochondrial DNA of ancient Cumanians: culturally Asian steppe nomadic immigrants with substantially more western Eurasian mitochondrial DNA lineages- Map of migration date=ngày 3 tháng 3 năm 2016 - Cuman Royal House date=ngày 14 tháng 8 năm 2018 
Thể loại:Nhóm sắc tộc tuyệt chủng
Thể loại:Xâm lược châu Âu
Thể loại:Lịch sử Rus Kiev
Thể loại:Vương quốc Hungary trung cổ
Thể loại:Ukraina thời Trung cổ
Thể loại:Moldova sơ kỳ trung cổ
Thể loại:Bộ lạc du mục Á-Âu
Thể loại:România sơ kỳ trung cổ
Thể loại:Các dân tộc Turk ở châu Âu
Thể loại:Nga thời Trung cổ
Cửa hàng bán lẻ

Một cửa hàng ở phương Tây
Bên trong một cửa hàng bán lẻ
Cửa hàng bán lẻ hay cửa hàng tổng hợp (General store) là một công trình (thường là một ngôi nhà hoặc dãy nhà) được dùng trong việc mua bán hàng hóa với quy mô nhỏ phục vụ trực tiếp cho các cá nhân trực tiếp tiêu thụ bằng cách mua sắm tại chỗ, thoả thuận và trả tiền, nhận hàng tại chỗ đối với các mặt hàng gọn nhẹ giá cả bình dân (thường là các mặt hàng gia dụng, dân dụng). Cửa hàng bán lẻ có thể bao gồm các dịch vụ kèm theo chẳng hạn như giao hàng tận nơi, bao hàng. Người mua có thể là cá nhân hoặc các doanh nghiệp (tuy nhiên những cửa hàng bán lẻ có quy mô nhỏ do cá nhân, hộ gia đình đầu tư mở ra thì không có tư cách pháp nhân nên không có con dấu và không thể xuất được hóa đơn). Cửa hàng bán lẻ có thể được đặt trên đường phố đông dân cư, đường phố mua sắm hoặc trong những ngôi nhà nhỏ hoặc đặt trong một trung tâm mua sắm. Đường phố mua sắm có thể được chỉ dành cho người đi bộ. Cửa hàng bán lẻ đôi khi gọi gọn là cửa hàng, cửa hiệu, tiệm  hay còn gọi là Cửa hàng thương mại tổng hợp, cũng còn được gọi là cửa hàng tổng hợp (General merchandise store), đại lý tổng hợp (General dealer), cửa hàng thôn làng (Village shop) hoặc cửa hàng nông thôn (Country store).

**Trong kinh tế**
Tập tin:ToadLane2009.jpg|nhỏ|phải|300px|Bên trong một cửa hàng bán lẻ ở Anh
Mua sắm thường là hành vi mua sản phẩm được thực hiện để có được các nhu cầu thiết yếu trong đời sống cá nhân như thực phẩm và quần áo, đôi khi nó được thực hiện như một hoạt động giải trí. Trong hoạt động thương mại, một nhà bán lẻ thường mua hàng hoá, sản phẩm với số lượng lớn từ các nhà sản xuất hoặc nhập khẩu, mua trực tiếp (trực tiếp đi gom hay thu mua) hoặc thông qua một người bán buôn, và sau đó bán số lượng nhỏ hơn hay bỏ cho người trung gian để bán đến tay người tiêu dùng và như vậy các cửa hàng chính là một khâu và là mắt xích quan trọng trong chuỗi tiêu thụ này.
Cơ sở bán lẻ thường được gọi là cửa hàng bán lẻ, cửa hàng mua sắm (shop) nơi chuyên bày bán các loại áo quần, hàng mỹ phẩm, giày dép..., cửa hàng bách hóa (cửa hàng mậu dịch), tiệm tạp hóa, chợ, hệ thống siêu thị.... Các nhà bán lẻ nằm ở phần cuối của chuỗi cung ứng. Ngày nay các nhà tiếp thị xem quá trình bán lẻ như là một phần cần thiết của chiến lược phân phối tổng thể của họ. Thuật ngữ "nhà bán lẻ" cũng được áp dụng cho các dịch vụ cung cấp theo nhu cầu của nhiều cá nhân.

**Tham khảo**


**Xem thêm**
 Bán sỉ
Thể loại:Tiếp thị

Thể loại:Công ty bán lẻ
Chi Dâu da

Chi Dâu da (danh pháp khoa học: Baccaurea) là một chi thực vật có hoa thuộc họ Phyllanthaceae. Chi này bao gồm hơn 100 loài, phân bố từ Indonesia cho đến phía Tây Thái Bình Dương. Ở Việt Nam các loài dâu da thường được trồng làm cây ăn trái. Dâu da có quả cỡ nhỏ, khi chín có màu vàng, quả có vị ngọt và chua.
Tập tin:Baccaurea 木奶果属 Chi Dâu da in Hue-Vietnam DSCF0547b.JPG|nhỏ|250px|phải|Một loài dâu da ở Huế, Việt Nam

**Các loài**

**Hình ảnh**

**Liên kết ngoài**
 Baccaurea- Baccaurea

**Chú thích==
Piz Boè

Piz Bòe là một ngọn núi cao 3152 mét, ngọn núi cao nhất và chỉ có ba đỉnh của Nhóm Sella trong Dolomites, Ý. 
Các đỉnh núi khác trong khối núi là những đỉnh Pisciadù (2.985 m), Boèseekofel (2.910 m), Sellatürme (đỉnh cao nhất 2.696 m) và Pordoi (2.952 m).
Nó nằm trên biên giới các tỉnh: tỉnh Trento, tỉnh Bolzano và tỉnh Belluno. 
Có tuyến cáp treo lên đến độ cao 2950 mét. Núi này có khu vực trượt tuyết thể thao.

**Tham khảo**
Thể loại:Núi Ý
Thể loại:Núi ở Anpơ
Thái Thiếu Đường

Thái Thiếu Đường (Leon Ong Chua theo tiếng Anh, 蔡少棠 theo tiếng Trung), sinh ngày 28 tháng 6 năm 1936, là một thành viên của Viện kỹ nghệ Điện và Điện Tử Hoa Kỳ và là một giáo sư tại khoa Kỹ Nghệ Điện và Khoa Học Máy Tính tại trường Đại học California tại Berkeley, nơi mà ông gia nhập năm 1971. Được coi là "cha đẻ của lý thuyết mạch phi tuyến và mạng nơ-ron lân cận ( cellular neural network), ông còn là cha đẻ của công trình Thái Mạch (Chua's circuit) và là người đầu tiên thai nghén các lý thuyết nền tảng của nó, và dự đoán sự tồn tại của  Memristor thể rắn (solid-state memristor). Ba mươi bảy năm sau đó, một memristor thể rắn được tạo ra bởi nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi R. Stanley Williams tại Hewlett Packard.
Họ Chua của ông là phiên âm từ 蔡 (Thái theo tiếng Việt) trong ngôn ngữ Malaysia / Philippines.
Thái Thiếu Đường là cha của giáo sư luật Thái Amy (Amy Chua), tác giả của cuốn sách "Chiến Ca Mẹ Hổ" 1 đã được dịch sang tiếng Việt nói về phương pháp dạy con kiểu Trung Quốc tại Mỹ.

**Chú thích**
1 http://en.wikipedia.org/wiki/Battle_Hymn_of_the_Tiger_Mother
Thể loại:Sinh năm 1936
Thể loại:Người Mỹ gốc Hoa
Thể loại:Người Philippines gốc Hoa
Thể loại:Người Mân Nam
Thể loại:Cựu sinh viên Viện Công nghệ Massachusetts
Thể loại:Giáo sư Đại học California tại Berkeley
Thể loại:Nhân vật còn sống
Somanniathelphusa

Somanniathelphusa là một chi cua nước ngọt sinh sống ở đông nam Trung Quốc, Đài Loan và Đông Nam Á thuộc Họ Cua đồng.

**Các loài**
Chi này bao gồm 33 loài sau đây:
*Somanniathelphusa amoyensis Naiyanetr & Dai, 1997
*Somanniathelphusa araeochela Naiyanetr & Dai, 1997
*Somanniathelphusa bawangensis Dai & Xing, 1994
*Somanniathelphusa boyangensis Dai, Peng & Zhou, 1994
*Somanniathelphusa brevipodum Tai, Song,He, Cao, Xu & Zhong, 1975
*Somanniathelphusa dangi Yeo & Nguyen, 1999
*Somanniathelphusa falx Ng & Dudgeon, 1992
*Somanniathelphusa gaoyunensis Dai, Peng & Zhou, 1994
*Somanniathelphusa grayi (Alcock, 1909)
*Somanniathelphusa guillinensis Naiyanetr & Dai, 1997
*Somanniathelphusa hainanensis Dai & Xing, 1994
*Somanniathelphusa huaanensis Naiyanetr & Dai, 1997
*Somanniathelphusa huanglungensis Dai, Peng & Zhou, 1994
*Somanniathelphusa kyphuensis Dang, 1975
*Somanniathelphusa lacuvita Ng, 1995
*Somanniathelphusa linchuanensis Dai, Peng & Zhou, 1994
*Somanniathelphusa longicaudus Naiyanetr & Dai, 1997
*Somanniathelphusa megachela Naiyanetr & Dai, 1997
*Somanniathelphusa nanningensis Naiyanetr & Dai, 1997
*Somanniathelphusa pax Ng & Kosuge, 1995
*Somanniathelphusa plicatus (Fabricius, 1798)
*Somanniathelphusa qiongshanensis Dai & Xing, 1994
*Somanniathelphusa ruijiensis Dai, Peng & Zhou, 1994
*Somanniathelphusa sinensis (H. Milne-Edwards, 1853) – cua đồng, điền giải
*Somanniathelphusa taiwanensis Bott, 1968
*Somanniathelphusa tongzhaensis Naiyanetr & Dai, 1997
*Somanniathelphusa triangularis Dang & Hai, 2005
*Somanniathelphusa yangshanensis Naiyanetr & Dai, 1997
*Somanniathelphusa yuilinensis Naiyanetr & Dai, 1997
*Somanniathelphusa zanklon Ng & Dudgeon, 1992
*Somanniathelphusa zhangpuensis Naiyanetr & Dai, 1997
*Somanniathelphusa zhapoensis Naiyanetr & Dai, 1997
*Somanniathelphusa zhongshiensis Dai, Peng & Zhou, 1994

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Họ Cua đồng
AC0

AC0 là một lớp độ phức tạp trong độ phức tạp mạch.  Nó là lớp nhỏ nhất trong cấp bậc AC, bao gồm tất cả các mạch có chiều sâu O(1) và kích thước đa thức, với cổng AND và cổng OR có fan-in (số dữ liệu vào) không giới hạn.  (cổng NOT chỉ được sử dụng cho dữ liệu vào). Nó bao hàm lớp NC0 (chỉ cho phép cổng AND và OR với fan-in là hằng số).
Năm 1984, Furst, Saxe, và Sipser chứng minh rằng không thể kiểm tra tính chẵn lẻ của dữ liệu vào bằng bất kì mạch AC0 nào.
Do đó, AC0 không bằng NC1, do tồn tại một gia đình các mạch trong NC1 kiểm tra được tính chẵn lẻ.
Năm 2008, Mark Braverman đã chứng minh các mạch trong AC0 không thể phân biệt được phân bố với độ độc lập đa thức của lôgarit của kích thước với phân bố ngẫu nhiên thực sự.

**Ghi chú**
Thể loại:Độ phức tạp mạch
Thể loại:Lớp độ phức tạp
Mua sắm cá nhân

Tranh vẽ về một chuyến mua sắm tại một cửa hàng
Mua sắm cá nhân còn gọi là đi chợ (siêu thị,...) hay mua đồ là các hoạt động lựa chọn và mua hàng hóa trực tiếp tại các điểm bán lẻ, đây không chỉ là một hoạt động mua bán đơn thuần mà còn là hoạt động giải trí. Mua sắm là thuật ngữ có nghĩa hẹp hơn với khái niệm mua. Mua sắm thường được thực hiện ở các địa điểm cố định (tại các cửa hàng, các cửa hàng bách hóa, tiệm tạp hóa hoặc chợ, siêu thị...), các mặt hàng mua sắm thường là những mặt hàng gia dụng, thẩm mỹ. Trong tiếng Anh từ mua sắm (Shopping) chỉ những hoạt động mua và sắm các loại hàng hóa từ các cửa hàng nhất là các cửa hàng thời trang như áo quần, giày dép...
Khi vào các cửa hàng, khách hàng được phát các dụng cụ như xe đẩy, giỏ... để có thể dạo quanh các kệ hàng, xem các mặt hàng ưng ý để lựa chọn mua. Thông thường giá cả đều được niêm yết và việc mua sắm ít khi có quá trình mặc cả giống như mua bán thông thường. Ngoài ra việc mua sắm thường tính tiền trực tiếp tại quầy (thường có đặt máy tính tiền) hoặc khách hàng có thể lựa chọn phương thức trả tiền thông qua các hình thức tín dụng khác
Từ thời La Mã cổ đại, người dân ở đây đã có thị trường riêng cho hoạt động này đó là chợ Trajan phục vụ cho khách hàng như là đơn vị bán lẻ. Danh sách mua sắm được đo là đã được sử dụng bởi người La Mã. Đối với nhiều người, mua sắm được coi là một hoạt động giải trí, theo đó họ dạo thăm một loạt các cửa hàng để biết trước giá cả nhằm tính toán trước để mua một sản phẩm ưng ý nhất. Đối với một số người, việc mua sắm và việc bất tiện và dễ gây bực dọc vì phải chờ đợi người mua lựa chọn hoặc phải xếp hàng để tính tiền trong các cửa hàng lớn hay siêu thị.

**Tham khảo**
 "Roman shopping list deciphered". Australian Broadcasting Corporation. ngày 5 tháng 3 năm 2001. Archived from the original on ngày 3 tháng 3 năm 2008. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2007.- Popcorn, Faith and Hyperion, Lys Marigold (2000) EVEolution The Eight Truths of Marketing to Women New York. (ISBN 0-7868-6523-7)- Kavilanz, Parija B. (2007-08-09). "Back-to-school sales' mixed grades". CNNMoney.com (CNN). Truy cập 2008-01-27.

**Xem thêm**
 Mua sắm trực tuyến- Mua sắm Chính phủ
Thể loại:Kinh tế
Thể loại:Thương mại bán lẻ
Thể loại:Hoạt động du lịch
Thể loại:Cửa hàng
NL (độ phức tạp)

Trong lý thuyết độ phức tạp tính toán, NL (viết tắt tiếng Anh - Nondeterministic Logarithmic-space) là lớp độ phức tạp bao gồm các bài toán quyết định có thể giải bằng máy Turing không đơn định bằng bộ nhớ lôgarit.

**Bài toán NL-đầy đủ**
Một số bài toán được biết là NL-đầy đủ theo phép quy về sử dụng bộ nhớ lôgarit, bao gồm liên thông có hướng ST và 2-SAT. Bài toán liên thông có hướng ST hỏi xem có hay không đường đi từ S đến T trong một đồ thị có hướng. Bài toán 2-SAT hỏi xem liệu có hay không một tập giá trị các biến sao cho một biểu thức logic cho trước với mỗi điều kiện là tuyển của hai biến được thỏa mãn. Chẳng hạn như biểu thức sau


**Quan hệ với các lớp khác**
NL nằm trong P do có thuật toán đa thức cho bài toán liên thông có hướng ST, nhưng vẫn chưa biết liệu NL có bằng P và liệu L có bằng NL. Năm 1987, Neil Immerman và Róbert Szelepcsényi đã độc lập chứng minh NL=co-NL (định lý Immerman-Szelepcsényi) và đã được nhận giải Gödel năm 1995 cho công trình này.

**Định nghĩa thông qua xác suất**
Giả sử C là một lớp độ phức tạp gồm các bài toán giải được bằng máy Turing ngẫu nhiên dùng bộ nhớ lôgarit sao cho máy không bao giờ chấp nhận sai nhưng được phép từ chối sai với xác suất 1/3. Hằng số 1/3 là tùy ý, bất kì số x nào thỏa mãn 0 ≤ x n lần. Do không có đường tính toán nào có độ dài lớn hơn n, và có tất cả 2n đường tính toán, xác suất tìm được một đường được chấp nhận là cao (chặn dưới bởi một hằng số).
Có một vấn đề là ta không có đủ bộ nhớ để đếm đến 2. Để vượt qua trở ngại này, ta sử dụng một thuật toán đếm ngẫu nhiên: tung n đồng xu và dừng khi tất cả đều ngửa. Do sự kiện này xảy ra với xác suất 2-n, trung bình thuật toán lặp lại 2n lần trước khi dừng. Do chỉ cần đếm số đồng xu ngửa, ta chỉ cần bộ nhớ lôgarit.
Do đó, khi ta chỉ quan tâm đến lượng bộ nhớ, trong trường hợp này, có vẻ như sự ngẫu nhiên và không đơn định là mạnh ngang nhau.

**Ghi chú**

**Tài liệu thao khảo**
 chú thích sách|author = Michael Sipser | year = 1997 | title = Introduction to the Theory of Computation |url = https://archive.org/details/introductiontoth00sips | publisher = PWS Publishing | isbn = 0-534-94728-X | chapter= Sections 8.4–8.6: The Classes L and NL, NL-completeness, NL equals coNL | pages= 294–302 -  Introduction to Complexity Theory: Lecture 7. Oded Goldreich. Proposition 6.1. Goldreich gọi lớp C ở trên là badRSPACE(log n).
Thể loại:Lớp độ phức tạp
Chiến tranh Nga-Cuman

Cuộc hành binh của công tước Igor - tranh của Nikolai Rerikh
Chiến tranh Nga-Cuman – là một loạt các cuộc chiến tranh kéo dài khoảng một thế kỷ rưỡi giữa Nga Kiev và các bộ lạc Cuman-Kipchak. Những cuộc chiến tranh này là do xung đột lợi ích của nhà nước Nga cổ đại và các tộc người du mục thảo nguyên Biển Đen. Một khía cạnh khác của các cuộc chiến tranh này là gia tăng sự xung đột giữa các công tước Nga, những người đôi khi liên minh với người Cuman.
Các cuộc chiến tranh này thường được chia ra làm ba giai đoạn: phần đầu (nửa đầu thế kỷ XI), phần hai liên quan đến hoạt động của nhà chính trị và quân sự nổi tiếng, Vladimir Monomakh (hai thập niên đầu thế kỷ XII), và phần cuối (đến giữa thế kỷ XIII) mà một phần giai đoạn này là cuộc hành binh của công tước Igor Novgorod-Seversky được mô tả trong "Câu chuyện về cuộc hành binh Igor" nổi tiếng.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Гумилев Л.Н. "Древняя Русь и Великая степь." - М.: ООО "Издательство АСТ", 2002. - 839 с.- Разин Е.А. "История военного искусства VI-XVI вв." С.-Пб.: ООО "Издательство Полигон"; 1999. - 656 с.- Шефов Н. А. "Самые знаменитые войны и битвы России. -М.: Вече, 2000. - 528с.
Thể loại:Chiến tranh
Thể loại:Lịch sử Nga
Memento mori

Hư vô ở cõi trần gian và ơn cứu rỗi của Chúa Trời - tranh của Hans Memling
Memento mori là một câu thành ngữ, tiếng Latin có nghĩa là "Hãy nhớ rằng ngươi sẽ phải chết", là một lời nhắc nhở mang tính nghệ thuật hoặc biểu tượng về việc không thể tránh khỏi cái chết. Khái niệm này phát triển theo sự phổ biến của Kitô giáo với Thiên đường, Địa ngục và sự cứu rỗi cho linh hồn ở cõi trời.
Tương tự như carpe diem, hình ảnh liên quan đến memento mori chia sẻ cùng một mục tiêu: nhắc nhở công chúng về cái chết của chính họ.

**Bối cảnh**
Thời La Mã cổ đại, câu này được nói trong buổi lễ long trọng đón những người chiến thắng trở về. Ngồi sau lưng vị tướng thắng trận trở về là một nô lệ có nhiệm vụ thường xuyên nhắc cho người chiến thắng biết rằng dù vinh quang có lên đến tận mây xanh thì cũng đừng quên rằng anh là con người và anh sẽ phải chết.
Có thể câu danh ngôn này xuất phát từ câu Respice post te! Hominem te memento! (Hãy nhìn lại phía sau! Hãy nhớ rằng bạn là con người!) của Tertullian trong tác phẩm Apologeticus.

**Biểu tượng**
Biểu tượng lặp lại liên quan đến trong memento moris được tạo ra lần đầu vào thời Trung Đại. Có lẽ nổi bật và dễ nhận biết nhất với công chúng thời đương đại là biểu tượng về đồng hồ cát, đầu lâu, thần chết cùng cây lưỡi hái, những xác chết đang phân hủy và xương. Mặc dù công chúng thời đương đại có thể giải thích về biểu tượng khác với những thế kỷ trước thì những tác phẩm trong chủ đề này cho thấy rằng memento mori đã ăn sâu vào văn hóa phương Tây như một lời nhắc nhở về sự chóng tàn của đời sống con người.

**Xem thêm**
Vanitas
*Carpe diem
*Ars Moriendi
*Vũ điệu của cái chết
*Chết vì cười
*Thơ Rubaiyat của Omar Khayyam
*Những nụ hồng hãy nhanh tay góp nhặt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Memento mori and vanitas elements in the funerary art at St. John's Co-Cathedral, Valetta, Malta date=2017-06-30 , an article on memento mori and ars moriendi appearing in the journal "Treasures of Malta", December 2004.
Thể loại:Thuật ngữ tiếng Latinh
Thể loại:Chết
Thể loại:Triết học
Thể loại:Nghệ thuật theo lĩnh vực
Ars longa, vita brevis

Ars longa, vita brevis (tiếng Latin nghĩa là: Nghệ thuật thì dài lâu mà cuộc đời thì ngắn ngủi) – là một câu thành ngữ Latinh của bác sĩ, nhà tư tưởng, nhà tự nhiên học của Hy Lạp cổ đại Hippocrates. Câu này thường được trích bằng tiếng Latin. 

**Ý nghĩa**
Thực ra ý nghĩa của câu nói này không hẳn là nghệ thuật thì dài lâu hơn cuộc sống, mặc dù theo nghĩa này mà nó trở thành những lời có cánh. Hippocrates muốn nói rằng nghệ thuật thì rộng lớn vô cùng mà cuộc đời người thì không đủ để nắm bắt hết được. 

**Xem thêm**
Memento mori
*Vanitas
*Ars Moriendi
*Vũ điệu của cái chết

**Tham khảo**
Thể loại:Thuật ngữ tiếng Latinh
Thể loại:Thời gian
Thể loại:Câu cửa miệng
Vũ điệu tử thần

Vũ điệu tử thần - tranh của Michael Wolgemut
Vũ điệu tử thần - tranh của Hans Holbein the Younger
Vũ điệu tử thần (Tiếng Latinh: Mortis Saltatio, tiếng Hy Lạp cổ: Χορός του Θανάτου, tiếng Đức: Totentanz, tiếng Anh: Dance of Death, tiếng Pháp: Danse macabre, tiếng Ý: Danza macabra, tiếng Tây Ban Nha: Danza de la muerte) – là một câu chuyện ngụ ngôn bằng hội họa thời Trung cổ về cái chết và tính chất phù vân của đời sống con người: Cái chết tập hợp các đại diện từ mọi tầng lớp trong xã hội cùng khiêu vũ với ngôi mộ, trong số này có: nhà vua, nhà sư, giáo hoàng, các chàng trai, cô gái và cả người già lẫn trẻ em...

**Lịch sử**
Nội dung chính là ý tưởng về sự tịnh vô của đời sống con người, từng giờ từng phút bị cái chết đe dọa, về tính tạm thời của những lạc thú ở trần gian, về sự bình đẳng của tất cả mọi người trước cái chết.
Ý tưởng tương tự xuất phát từ bản chất của giáo huấn Thiên Chúa giáo nhưng đặc biệt hấp dẫn ở thời đại Trung Cổ, khi điều kiện sống khắc nghiệt, bệnh tật hoành hành thì cái chết có thể là một lối thoát, là con đường dẫn vào một thế giới tốt đẹp hơn.
Ý tưởng về cái chết, về sự phù vân của tất cả mọi thứ ở chốn trần gian đặc biệt phổ biến trong thế kỷ thứ X, khi người ta nghĩ là đã sắp đến ngày tận thế. Sau đó là thời kỳ bệnh dịch lan tràn, người chết chôn không kịp, rồi những cuộc chiến tranh triền miên, rồi thiên tai càng làm cho ý tưởng này trở nên thường xuyên hơn nữa.
Tập tin:Bernt Notke Danse Macabre.jpg|nhỏ|400px|Bernt Notke: Surmatants(Totentanz) in St. Nicholas' Church, Tallinn.

**Xem thêm**
Memento mori
*Vanitas
*Ars Moriendi
*Chết vì cười

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  A collection of historical images of the Danse Macabre at Cornell's The Fantastic in Art and Fiction-  Holbein's Totentanz
Thể loại:Chết
Thể loại:Hội họa
Thể loại:Triết học
Thể loại:Tập tục chôn cất
Thể loại:Nghệ thuật theo lĩnh vực
Thể loại:Giả tưởng kinh dị
Thể loại:Vũ đạo trong nghệ thuật
Thể loại:Mỹ thuật trung cổ
Thể loại:Loại hình nghệ thuật thị giác
Ars Moriendi

Nghệ thuật chết, thiên thần và quỷ sứ đứng vây quanh - tranh của tác giả vô danh
Nghệ thuật chết - tranh của Master E. S.
Ars Moriendi (tiếng Latin: Nghệ thuật chết) – là tên hai văn bản bằng tiếng Latin (có niên đại khoảng từ 1415 đến 1450), nói về những nghi lễ và cách thức để được chết một cách tốt đẹp nhất, phải lẽ nhất theo những lời giáo huấn của Thiên Chúa giáo cuối thời đại Trung Cổ.
Những văn bản này đầu tiên chỉ được các cha đạo sử dụng nhưng về sau trở thành phổ biến theo dạng những cuốn sách có hình minh họa. Những cuốn sách này được viết trong bối cảnh lịch sử của nỗi ám ảnh về bệnh dịch hạch (Cái chết Đen) và hậu quả của những biến động xã hội trong thế kỷ XV, chúng được dịch ra hầu hết các ngôn ngữ châu Âu, trở thành một thứ sách hướng dẫn cho mọi người cách chết cũng như cách xử sự trong giờ phút lâm chung.

**Nội dung**
Có hai phiên bản: dài và ngắn.
Bản gốc "phiên bản dài" gọi là Tractatus (hoặc Speculum) Artis Bene moriendi, do một tu sĩ vô danh Dòng Đa Minh sáng tác vào năm 1415 theo yêu cầu của nhà thờ Constance, Đức (1414-1418). Phiên bản này được dịch sang hầu hết các ngôn ngữ châu Âu và được phổ biến rộng rãi, đặc biệt là ở Anh. Năm 1650, cuốn "Sống khôn và Thác thiêng" (Holy Living and Holy Dying) trở thành đỉnh cao của loại sách này.
Phiên bản ngắn cũng phổ biến không kém nhưng không có bản dịch sang tiếng Anh.
Nghệ thuật chết là một trong những cuốn sách đầu tiên được in bằng máy. Những bức hình minh họa cho sách này mô tả thiên thần và quỷ sứ tranh giành người chết. Người hấp hối nằm trên giường và hễ tắt thở thì linh hồn thoát ra khỏi miệng đi theo một nhóm các thiên thần hoặc quỷ sứ.

**Xem thêm**
Memento mori
*Vanitas
*Vũ điệu của cái chết
*Chết vì cười
*Carpe diem

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Eleven woodblock pictures presented in framed pairs. German language.- 'Ars Moriendi' page by page {Rosenwald 424} - 'L'art de Bien Vivre et de Bien Mourir, etcet' - at the Library of Congress, circa 1493- Ars moriendi date=2005-04-06  in Castilian, with an introduction by E. Michael Gerli of Georgetown University. - Ars Moriendi, by Donald F. Duclow.- Danemunro.com date=2017-06-30 , an article on memento mori and ars moriendi appearing in the publication of Dane Munro, 'Memento Mori, a companion to the most beautiful floor in the world' (Malta, 2005) ISBN 9993290115, 2 vols. The ars moriendi eulogies of the Knights of the Order of St John.
Thể loại:Thuật ngữ tiếng Latinh
Thể loại:Chết
Thể loại:Triết học
Bié (tỉnh)

Tỉnh Bié là một tỉnh của Angola. Nằm trên cao nguyên Bié một phần trung tâm của đất nước. Tỉnh lỵ là Kuito và tỉnh có diện tích 70.314 km ² và dân số khoảng 800.000 người. Các khu tự quản trên địa bàn tỉnh bao gồm Andulo, Nharea, Cunhinga, Chinguar, Chitembo, Catabola, Camacupa và Cuemba. Tỉnh trưởng hiện tại là José Amaro Tati. Tỉnh giáp với tỉnh Malanje, phía Đông Bắc với các tỉnh Lunda Sul, Moxico, phía Nam với Cuando Cubango và phía tây với các tỉnh Huila, Huambo và Cuanza Sul.
Khí hậu của Bie là tươi và mưa nhiều có thể làm cho nền văn hóa của ngô, mía đường, gạo, cà phê và đậu phộng. Mặt đất của nó được biết đến là một trong những vùng màu mỡ nhất của Angola.
Bié có địa hình rãnh nhăn về phía đông và phía bắc sông Cuanza, trượt về phía bắc, đánh dấu một phần của biên giới với Malanje. Phía tây nam là nhăn từ Củ Chi sông, một giàu có của sông Cubango.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Số liệu thống kê chính phủ Mỹ năm 1988
Thể loại:Tỉnh của Angola
Thể loại:Tỉnh Bié
Nhóm Sella

Nhóm Sella vào buổi tối
Tập tin:Sella group panorama.jpg|nhỏ|upright=1.25|Nhóm Sella nhìn từ đèo Sella
Tập tin:Sella Val Gardena01.jpg|nhỏ|upright=1.25|Nhóm Sella nhìn từ Val Gardena
Nhóm Sella (tiếng Ladin: l Sela) là một khối núi cao nguyên hình ở vùng núi Dolomites ở miền bắc nước Ý. Sella nằm phía bắc của Marmolada và phía đông của Langkofel. Đỉnh cao nhất là Piz Boè với độ cao 3.151m / 10.338 ft trên mực nước biển.
Sella nằm giữa thung lũng Ladin của Badia, Gherdëina, Fascia, và Fodom và được chia giữa các tỉnh Nam Tyrol, Trentino và Belluno. Có thể lái xe hơi qua đèo Campolongo, đèo Pordoi, đèo Sella, và đèo Gardena. Vào mùa đông, nó có thể trượt tuyết quanh khối núi toàn bộ bằng cách sử dụng băng chuyền nâng trượt tuyết Sella Ronda. Ngoài ra mỗi mùa đông trượt tuyết Sellaronda cuộc đua Skimarathon và đường trượt tuyết vòng quanh núi được tổ chức xung quanh Sella. Những con đường mòn tương tự mùa hè có thể đi xe đạp.

**Tham khảo**
Thể loại:Núi Ý
Thể loại:Dãy núi Alpes
Tấn Khoảnh công

Tấn Khoảnh công (chữ Hán: 晋頃公, cai trị: 525 TCN – 512 TCN), tên thật là Cơ Khứ Tật (姬去疾) hay Cơ Khí Tật (姬弃疾), là vị vua thứ 33 của nước Tấn - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

**Vua yếu tôi mạnh**
Tấn Khoảnh công là con của Tấn Chiêu công – vua thứ 32 nước Tấn. Năm 526 TCN, Tấn Chiêu công mất, Cơ Khứ Tật lên nối ngôi, tức là Tấn Khoảnh công.
Năm 520 TCN, Chu Cảnh Vương mất. Các con vua Chu tranh nhau ngôi. Lục khanh nước Tấn mang quân sang dẹp loạn, lập vương tử Cơ Cái lên ngôi, tức là Chu Kính Vương.
Lỗ Chiêu công mâu thuẫn với các họ quý tộc trong nước, phải bỏ chạy sang nước Tề. Năm 516 TCN, Vệ Linh công và Tống Cảnh công sai sứ sang Tấn, đề nghị nước Tấn giúp Lỗ Chiêu công về nước, trị tội họ Quý. Nhưng đại phu họ Quý nước Lỗ sai sứ sang đút lót cho đại phu họ Phạm để nước Tấn đừng giúp vua Lỗ. Lục khanh tâu với Tấn Khoảnh công rằng họ Quý không có lỗi. Vì vậy nước Tấn không ra tay giúp Lỗ Chiêu công.
Năm 514 TCN, lục khanh nhân cơ hội Tấn Khoảnh công không bằng lòng với mấy người cùng họ công thất là Kỳ Doanh và Dương Tự Ngã, bèn dùng pháp luật buộc tội và giết chết hai người. Tấn Khoảnh công diệt hẳn hai họ công thất, khiến vây cánh họ vua Tấn ngày càng yếu không có ai giúp. Lục khanh chia đất của họ Kỳ làm 7 huyện, đất họ Dương thành 3 huyện, chia nhau và cho con cháu mình vào triều làm quan. Thế lực vua Tấn suy trong khi lục khanh càng mạnh.
Tháng 6 năm 512 TCN, Tấn Khoảnh công mất. Ông làm vua được 14 năm. Thế tử Cơ Ngọ lên nối ngôi, tức là Tấn Định công.

**Xem thêm**
 Tấn Chiêu công- Tấn Định công- Lục khanh

**Tham khảo**
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Tấn thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới- Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 5, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Tấn
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Mất năm 512 TCN
Thể loại:Năm 512 TCN
Russell Global Index

Russell Global Index là chỉ số tham khảo quan trọng và phổ biến cho các chiến lược đầu tư trên toàn cầu. Vào năm 2008, 9 công ty của Việt Nam đã được xét đủ điều kiện và được đưa vào chỉ số toàn cầu này cũng như các chỉ số phụ khác như Russell Emerging Markets Index (chỉ số dành cho thị trường mới nổi), Russell Asia Index (chỉ số dành cho khu vực châu Á) và Russell Asia Pacific Index (chỉ số dành cho khu vực châu Á Thái Bình Dương). Theo ông Stephen Wood, chiến lược gia cao cấp của Russell Investments, "Chỉ số Russell Vietnam Index đóng góp một phần quan trọng vào bộ chỉ số thế giới. Quá trình tái tổ chức hàng năm giúp nắm bắt những thay đổi ở các thị trường chủ chốt và rà soát lại các chỉ số để đưa ra đánh giá về thực trạng một cách chính xác. Quá trình này đưa ra những chuẩn mực cơ bản đáng tin cậy để nhà đầu tư có thể đánh giá khả năng hoạt động của các cổ phiếu trong danh mục đầu tư hoặc ngừng kế hoạch đầu tư."
Các công ty Việt Nam được gia nhập chỉ số Russell Global Index bao gồm:
# Tập đoàn Đầu tư và Phát triển công nghệ (mã chứng khoán FPT)
# Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (STB)
# Công ty Khoan và Dịch vụ dầu khí (PVD)
# CTCP Tập đoàn Kỹ nghệ Gỗ Trường Thành)
# Công ty Phân đạm và hoá chất dầu khí (DPM)
# Công ty Sữa Việt Nam (VNM)
# Công ty cổ phần nhiệt điện Phả Lại (PPC)
# Công ty cổ phần Vincom (VIC)
# Công ty chứng khoán Sài Gòn (SSI)
Russell Investments là công ty cung cấp các giải pháp chiến lược và hàng loạt sản phẩm đầu tư được thành lập năm 1936 ở Mỹ. Tính tới cuối tháng 3 năm 2008, công ty quản lý danh mục trị giá hơn 213 tỷ USD và cung cấp dịch vụ cho các cá nhân, tổ chức và các nhà tư vấn ở hơn 40 nước.
Bộ chỉ số chứng khoán Russell Investments được xem như một tham khảo quan trọng và phổ biến cho các chiến lược đầu tư trên toàn cầu. Các chỉ số này được xây dựng và công bố hằng năm dựa trên các số liệu khách quan thu thập được từ các thị trường chứng khoán, trong đó quan trọng nhất là tỷ lệ vốn hóa thị trường.

**Chú thích**
Thể loại:Kinh tế Việt Nam
S&P Vietnam 10 Index

S&P Vietnam 10 Index (Chỉ số S&P Việt Nam 10) đã được hãng định mức tín nhiệm Standard & Poors công bố với danh mục 10 cổ phiếu có giá trị vốn hóa lớn và tính thanh khoản tốt nhất Việt Nam hiện nay.
Danh sách 10 công ty được lọt vào chỉ số S&P Vietnam 10 Index bao gồm:
# Công ty Cổ phần Phát triển Đầu tư Công nghệ FPT (Mã chứng khoán: FPT)
# Tổng Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí (PVS)
# Tổng Công ty Cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PVD)
# Tổng công ty Phân bón và Hoá chất dầu khí (Đạm Phú Mỹ) (DPM)
# Tổng công ty Cổ phần Bảo hiểm Dầu khí Việt Nam (PVI)
# Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Đô thị và Khu công nghiệp Sông Đà (SJS)
# Công ty Cổ phần Nhiệt điện Phả Lại (PPC)
# Công ty Cổ phần Vincom (VIC)
# Công ty Cổ phần đầu tư và công nghiệp Tân Tạo (ITA) thuộc Tập đoàn Tân Tạo
# Công ty Cổ phần phát triển Đô thị Kinh Bắc (KBC)
S&P xây dựng chỉ số S&P Vietnam 10 dựa trên những tiêu chuẩn về quy mô, tính thanh khoản, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài và khả năng thương mại không bị giới hạn bởi vị trí địa lý. Các công ty lọt vào danh mục này phải có mức vốn hóa đạt trên 50 triệu đồng/công ty và giao dịch trong 3 tháng trở lại đây phải đạt trên 250.000 USD/ngày.
Bộ chỉ số này ra đời sẽ tạo điều kiện cho các nhà đầu tư quốc tế bước đầu tiếp cận với thị trường chứng khoán Việt Nam cũng như định hướng cho các nhà đầu tư trong nước.

**Chú thích**
Thể loại:Thị trường chứng khoán Việt Nam
Thể loại:Kinh tế Việt Nam
Nhạc viện Quốc gia (Hy Lạp)

Nhạc viện Quốc gia Hy Lạp (Εθνικό Ωδείο, Ethnikó Ōdeío) là một nhạc viện được thành lập vào năm 1926 ở thành phố Athens bởi nhà soạn nhạc Manolis Kalomiris cùng một số nghệ sĩ nổi tiếng khác như Charikleia Kalomoiri, Marika Kotopouli, Dionysios Lavrangas, và Sophia Spanoudi. Trong suốt nhiều năm Nhạc viện Quốc gia Hy Lạp là tổ chức văn hóa giáo dục Hy Lạp duy nhất tiếp cận được với cộng đồng người Hy Lạp trong nước và hải ngoại với việc thành lập các chi nhánh ở Ai Cập và đảo Síp (1948). Nhiều nghệ sĩ nổi tiếng đã từng công tác tại trường như Maria Callas, Gabriel Pierné, Dimitris Mitropoulos, Avra Theodoropoulou và bản thân trường cũng đã đào tạo ra nhiều nghệ sĩ tài danh như Maria Callas, Leonidas Kavakos, Agnes Baltsa và Manto. Khi Nhà hát kịch Quốc gia Hy Lạp thành lập năm 1940, 2 phần 3 nhân viên của Nhà hát là các sinh viên hoặc cựu sinh viên của Nhạc viện Quốc gia Hy Lạp.
Trường đã thay đổi trụ sở chính vài lần tại thủ đô Athens trong suốt lịch sử của nó. Ban đầu nằm ở Irakleitou 6, trụ sở được dời đến Dorou 3 (1932), Solomou và G. Septemvriou (1935), và Solomou 67 và Aristotelous (1940). Trụ sở hiện nay của trường nằm ở Maizonos 8 và giám đốc nghệ thuật của trường là Periklis Koukos.

**Xem thêm**
Nhạc viện Athens
*Nhạc viện Hy Lạp

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang mạng của nhạc viện Hy Lạp nhánh Nea Smyrni
Thể loại:Công trình xây dựng ở Athena
Thể loại:Trường học âm nhạc ở Hy Lạp
Thể loại:Giáo dục Athens
Thể loại:Âm nhạc Athens
Tumxuk

Tumxuk hay Tumushuke (p= Túmùshūkè, Hán Việt:  Đồ Mộc Thư Khắc; Tumxuk̡ là một thành phố cấp huyện của khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc. Thành phố không trực thuộc địa khu nào và nằm ở phía tây khu tự trị, được bao quanh bốn phía bởi địa khu Kashgar.

**Trấn**
 Kim Đôn (金墩镇)- Cái mễ Lý Khắc (盖米里克镇)- Kỳ Cái Mạch Đán (其盖麦旦镇)- Đồ Môn Thư Khắc (图木舒克镇)- Bì Cáp Khắc Tùng Địa (皮恰克松地镇)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang thông tin chính thức date = ngày 11 tháng 7 năm 2011 
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Thể loại:Khu dân cư ở Tân Cương
Aral, Tân Cương

Aral hay Alaer (p=Ālā'ěr, Hán Việt: A Lạp Nhĩ; Aral là một thành phố cấp huyện của khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc. Thành phố không trực thuộc địa khu nào và nằm trên sa mạc Taklamakan.

**Nhai đạo**
 Hạnh Phúc Lộ (幸福路街道)- Kim Ngân Xuyên (金银川街道)- Thanh Tùng Lộ (青松路街道)- Nam Khẩu (南口街道)

**Hương**
 Thác Khác Y (托喀依乡(

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang thông tin chính thức date = ngày 31 tháng 3 năm 2017 
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Thể loại:Khu dân cư ở Tân Cương
Thạch Hà Tử

Thạch Hà Tử (p= Shíhézǐ; Xihənzə) là một thành phố cấp huyện của khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc. Thành phố không trực thuộc địa khu nào và là đô thị lớn thứ hai ở Tân Cương sau Urumqi. Đại đa số cư dân của thành phố là người Hán, các dân tộc thiểu số chỉ chiếm 5,4%.
Ngành công nghiệp dệt và thực phẩm là những lĩnh vực công nghiệp quan trọng nhất của thành phố. Đường sắt nối giữ Ô Tô và Ürümqi đi qua địa giới của thành phố, trong khi cũng có một kế hoạch xây dựng một hệ thống xa lộ chất lượng tốt xung quanh thành phố.

**Nhai đạo**
 Tân Thành (新城街道)- Hướng Dương (向阳街道)- Hồng Sơn (红山街道)- Lão Nhai (老街街道)- Đông Thành (东城街道)

**Trấn**
 Bắc Tuyền (北泉镇)

**Hương=== - Thạch Hà Tử (石河子乡)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang thông tin chính thức date = ngày 4 tháng 9 năm 2011 
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Thể loại:Khu dân cư ở Tân Cương
Y Ngô

Y Ngô hay Ara Türük (Ara Türük Nah̡iyisi; p= Yīwú Xiàn) là một huyện của địa cấp thị Hami, khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc. Y Ngô nằm ở phía đông bắc của khu tự trị ở phần giữa của dãy núi Qarliq Shan.

**Hành chính**
Huyện Y Ngô được chia thành 7 đơn vị hành chính cấp hương bao gồm 3 trấn, 3 hương và 1 hương dân tộc. Ngoài ra còn có 3 đơn vị ngang cấp hương khác.
*Trấn: Y Ngô (伊吾镇), Náo Mao Hồ (淖毛湖镇), Diêm Trì (盐池镇)
*Hương: Vi Tử Hạp (苇子峡乡), Hạ Mã Nhai (下马崖乡), Thổ Hồ Lô (吐葫芦乡)
*Hương dân tộc: Kazakh-Tiền Sơn (前山哈萨克族乡)
Đơn vị ngang cấp hương khác
*Nông trường binh đoàn Náo Mao Hồ (兵团淖毛湖农场)
*Ủy viên hội khu khai phát Sơn Nam huyện Y Ngô (伊吾县山南开发区管委会)
*Khu gia công công nghiệp huyện Y Ngô (伊吾县工业加工区)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang thông tin chính thức date=2002-07-22  
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Thể loại:Hami
Y Châu

Y Châu (Iwirghol, p=Yīzhōu) là một khu của thành phố Hami, khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc. Khu nằm trên một khu vực ốc đảo và có một khu vực lõm, sâu 200 mét dưới mực nước biển. Kumul có khí hậu sa mạc lạnh, nhiệt độ trung bình vào tháng giêng là -15,9C và nhiệt độ trung bình tháng bảy là 34,2C. Lượng mưa tại đây rất hiếm, chỉ khoảng 39mm mỗi năm. Tháng 2 năm 2016, địa khu Hami chuyển thành địa cấp thị, thành phố Hami được đổi thành khu Y Châu.

**Hành chính**
Quận Y Châu được chia thành 24 đơn vị hành chính cấp hương bao gồm 5 nhai đạo, 7 trấn, 10 hương và 2 hương dân tộc. Ngoài ra còn có 9 đơn vị ngang cấp hương khác.
*Nhai đạo: Đông Hà (东河街道), Tây Hà (西河街道), Thành Bắc (城北街道), Lệ Viên (丽园街道), Thạch Du Tân Thành (石油新城街道)
*Trấn: Nhã Mãn Tô (雅满苏镇), Thất Giác Tĩnh (七角井镇), Tinh Tinh Hạp (星星峡镇), Nhị Bảo (二堡镇), Đào Gia Cung (陶家宫镇), Ngũ Bảo (五堡镇), Tam Đạo Lĩnh (三道岭镇)
*Hương: Thấm Thành (沁城乡), Song Tĩnh Tử (双井子乡), Đại Tuyền Loan (大泉湾乡),  Hồi Thành (回城乡), Hoa Viên (花园乡), Nam Hồ (南湖乡), Tây Sơn (西山乡), Thiên Sơn (天山乡), Bách Thạch Đầu (白石头乡), Liễu Thụ Câu (柳树沟乡)
*Hương dân tộc: Kazakh-Ô Lạp Đài (乌拉台哈萨克乡), Kazakh- Đức Ngoại Đô Như (德外都如克萨克乡)
Đơn vị ngang cấp hương khác
*Khu quản lí nông nghiệp hiện đại (现代农业园区管理委员会)
*Khu công nghiệp Kumul (哈密工业园区)
*Khu quản lí khu khai phát Đông Giao (东郊开发区管理委员会)
*Các đoàn trường của lực lượng bộ đội Hồng Tinh: 1, 2, 4 (兵团红星一场, 兵团红星二场, 兵团红星四场)
*Các nông trường binh đoàn: Hoàng Điền (兵团黄田农场), Hỏa Tiễn (兵团火箭农场), Liễu Thụ Tuyền (兵团柳树泉农场)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang thông tin chính thức date=2011-08-18  

**Tham khảo**
Giles, Lionel (1930–1932). "A Chinese Geographical Text of the Ninth Century." BSOS VI, pp. 825–846.
*Grosier, Abbe (1888). A General Description of China. Translated from the French. G.G.J. and J. Robinson, London.
*Hill, John E. (2009) Through the Jade Gate to Rome: A Study of the Silk Routes during the Later Han Dynasty, 1st to 2nd Centuries CE. BookSurge, Charleston, South Carolina. ISBN 978-1-4392-2134-1.
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Thể loại:Hami
Barkol

Huyện tự trị dân tộc Kazak-Barköl  (p=Bālǐkūn Hāsàkèzú Zìzhìxiàn, Hán Việt: Ba Lý Khôn Cáp Tát Khắc tự trị huyện; , (باركول قازاق اۆتونوميالى اۋدانى Баркөл Қазақ аутономиялық ауданы) là một huyện tự trị của địa khu Hami, khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc. Huyện có biên giới phía bắc với Mông Cổ.

**Thành phần dân tộc năm 2000**

**Hành chính**
Huyện tự trị Barkol được chia thành 12 đơn vị hành chính cấp hương bao gồm 5 trấn và 7 hương. Ngoài ra còn có 4 đơn vị ngang cấp hương khác.
*Trấn: Ba Lý Khôn (巴里坤镇), Bác Nhĩ Khương Cát (博尔羌吉镇), Đại Hà (大河镇), Khuê Tô (奎苏镇), Tam Đường Hồ (三塘湖镇)
*Hương: Tát Nhĩ Kiều Khắc (萨尔乔克乡), Hải Tử Duyên (海子沿乡), Hạ Lạo Bá (下涝坝乡), Thạch Nhân Tử (石人子乡), Hoa Viên (花园乡), Đại Hồng Liễu Hạp (大红柳峡乡), Bát Tường Tử (八墙子乡)
Đơn vị ngang cấp hương khác:
*Khu chăn nuôi gây giống tốt (良种繁育场)
*Nông trường binh đoàn Hồng Sơn (兵团红山农场)
*Khu khai phát Hoàng Thổ (黄土场开发区)
*Khu khai phát Sơn Nam Barkol (巴里坤县山南开发区)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang thông tin chính thức date=2009-02-02  
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Thể loại:Hami
Thể loại:Huyện tự trị Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Toksun

Toksun (Toqsun) (Tok̡sun Nah̡iyisi; p= Tuōkèxùn xiàn, Hán Việt: Thác Khắc Tốn huyện) là một huyện của địa cấp thị Turfan, khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc. Vào ngày 31 tháng 7 năm 1964, nhiệt độ tại một địa điểm trong huyện đã lên tới 53,3 °C, và đây là nhiệt độ cao nhất từng được ghi nhận tại Trung Quốc.

**Hành chính**
Huyện Toksun được chia thành 8 đơn vị hành chính cấp hương, bao gồm 7 trấn và 1 hương.
*Trấn: Thác Khắc Tốn (托克逊镇), Khố Mễ Thập (库米什镇), Khắc Nhĩ Dảm (克尔碱镇), A Lạc Huệ (阿乐惠镇), Y Lạp Hồ (伊拉湖镇), Hạ (夏镇), Bác Tư Thản (博斯坦镇)
*Hương: Quách Lặc Bố Y (郭勒布依乡)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang thông tin chính thức 
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Thể loại:Turfan
Thiện Thiện, Turfan

Thiện Thiện (p=Thiện Thiện huyện; Piqan Nah̡iyisi) là một huyện của địa cấp thị Turfan, khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc.

**Hành chính**
Huyện Thiện Thiện được chia thành 10 đơn vị hành chính cấp hương, bao gồm 7 trấn, 2 hương và 1 hương dân tộc. Ngoài ra còn có 2 đơn vị ngang cấp hương khác.
*Trấn: Thiện Thiện (鄯善镇), Thất Khắc Đài (七克台镇), Hoả Xa Trạm (火车站镇), Liên Mộc Thấm (连木沁镇), Lỗ Khắc Thấm (鲁克沁镇), Phích Triển (辟展镇), Địch Khảm (迪坎镇)
*Hương: Thổ Dục Câu (吐峪沟乡), Đạt Lãng Khảm (达朗坎乡)
*Hương dân tộc: Hương dân tộc Hồi-Đông Ba Trát (东巴扎回族乡)
Đơn vị ngang cấp hương khác
*Khu mỏ quặng Nam Sơn (南山矿区)
*Khu vườn ươm (园艺场)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang thông tin chính thức date = ngày 2 tháng 9 năm 2011 
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Thể loại:Turfan