Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Ngày Động vật thế giới

Chăm sóc voi
Ngày quốc tế động vật được tổ chức vào ngày 4 tháng 10 hàng năm, là một ngày dành riêng cho việc tuyên truyền cổ động việc chăm sóc động vật trên toàn thế giới.

**Lịch sử**
Ngày Động vật thế giới khởi đầu ở Firenze, Ý vào năm 1931 tại một hội nghị của các nhà sinh thái học. Vào ngày này, đời sống động vật trong mọi hình thức được biểu dương, và các sự kiện kỷ niệm đặc biệt được dự trù ở mọi nơi trên toàn thế giới. 

Ban đầu, ngày 4 tháng 10 được chọn làm "Ngày Động vật thế giới" vì đó là ngày lễ kính thánh Phanxicô thành Assisi, một người yêu thiên nhiên và là vị thánh bảo trợ động vật cùng môi trường. Nhiều nhà thờ trên khắp thế giới giữ nghi thức chúc phúc lành cho động vật trong ngày Chúa nhật gần ngày 4 tháng 10 nhất.
Tuy nhiên, hiện nay "Ngày Động vật thế giới" đã vượt khỏi phạm vi lễ kính một vị thánh Kitô giáo, và được những người yêu động vật thuộc mọi tín ngưỡng và quốc tịch cử hành. Việc chúc phúc lành cho động vật được tổ chức trong các nhà thờ, giáo đường Do Thái giáo, hoặc do các tu sĩ tuyên úy động vật ở các vườn thú vv... Các nhóm cứu cấp động vật tổ chức việc quyên góp gây quỹ lập các nơi trú ẩn cho động vật và dành các ngày riêng cung cấp thông tin, giáo dục về các động vật hoang dã.
Tại Argentina, ngày động vật được tổ chức vào ngày 29 tháng 4 như một sự tuyên dương cái chết (năm 1926) của Tiến sĩ Lucas Ignacio Albarracín. Albarracín, cùng với Domingo Faustino Sarmiento, là một trong những người sáng lập ra "Argentina Sociedad Protectora de animales" (Hội bảo vệ Động vật Argentina) và người đề xuất Luật bảo vệ động vật quốc gia Argentina (số 2786).

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  World Animal Day-  4 octobre: Journée mondiale des animaux-  SPA-  World Animal Day in Pakistan date=2016-03-14 
Thể loại:Ngày lễ
Thể loại:Động vật
Thể loại:Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Mười
Thể loại:Ngày Hành động
Hợp tác xã

Hợp tác xã là một tổ chức kinh doanh thuộc sở hữu và được điều hành bởi một nhóm các cá nhân vì lợi ích chung của họ. Hợp tác xã được Liên minh quốc tế hợp tác xã định nghĩa là "một hiệp hội tự trị của những người đoàn kết tự nguyện để đáp ứng nhu cầu chung của kinh tế, xã hội và văn hóa và nguyện vọng thông qua các doanh nghiệp đồng sở hữu và kiểm soát dân chủ". Hợp tác xã cũng có thể được định nghĩa là một doanh nghiệp thuộc sở hữu và thuộc quyền kiểm soát của những người sử dụng dịch vụ do hợp tác xã cung cấp hoặc của những người làm việc ở đó. Khía cạnh khác nhau liên quan đến hợp tác xã là trọng tâm của nghiên cứu trong lĩnh vực kinh tế hợp tác xã.

**Kinh tế hợp tác xã tại Việt Nam**
Theo Luật Hợp tác xã năm 2012:- "Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý hợp tác xã.- Liên hiệp hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 04 hợp tác xã tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh nhằm đáp ứng nhu cầu chung của hợp tác xã thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý liên hiệp hợp tác xã.- Khi hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã phát triển đến trình độ cao hơn thì sẽ hình thành các doanh nghiệp của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; doanh nghiệp của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động theo Luật doanh nghiệp"

**Tham khảo**
Thể loại:Hợp tác xã
Thể loại:Mô hình kinh doanh
Thể loại:Loại tổ chức
Thể loại:Dạng thực thể kinh doanh
Vệ Tiệp bá

Vệ Tiệp bá (chữ Hán: 衞疌伯), là vị vua thứ năm của nước Vệ – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Vệ Tiệp bá là con của Vệ Tự bá – vua thứ tư nước Vệ. Sau khi Tự bá mất, ông lên nối ngôi.
Sử sách không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Vệ trong thời gian ông làm vua.
Không rõ Vệ Tiệp bá lên ngôi và mất năm nào. Sau khi ông mất, con ông là Vệ Tĩnh bá lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Vệ Tĩnh bá
*Vệ Tự bá

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Vệ Khang Thúc thế gia

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Vệ
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Năm mất thiếu
Vệ Tĩnh bá

Vệ Tĩnh bá (chữ Hán: 衞靖伯), là vị vua thứ sáu của nước Vệ – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Vệ Tĩnh bá là con của Vệ Ốt bá – vua thứ năm nước Vệ. Sau khi Ốt bá mất, ông lên nối ngôi.
Sử sách không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Vệ trong thời gian ông làm vua.
Không rõ Vệ Tĩnh bá lên ngôi và mất năm nào. Sau khi ông mất, con ông là Vệ Trinh bá lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Vệ Ốt bá
*Vệ Trinh bá

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Vệ Khang Thúc thế gia

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Vệ
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Năm mất thiếu
Vệ Trinh bá

Vệ Trinh bá (chữ Hán: 衞貞伯; trị vì: ? - 867 TCN), là vị vua thứ bảy của nước Vệ – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Vệ Trinh bá là con của Vệ Tĩnh bá – vua thứ sáu nước Vệ. Sau khi Tĩnh bá mất, ông lên nối ngôi.Tương ứng với Chu Hiếu vương và Chu Di vương thời kỳ 
Sử sách không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Vệ trong thời gian ông làm vua.
Không rõ Vệ Trinh bá lên ngôi năm nào. Năm 867 TCN, ông mất, con ông là Vệ Khoảnh hầu lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Vệ Tĩnh bá
*Vệ Khoảnh hầu

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Vệ Khang Thúc thế gia

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Vệ
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 867 TCN
Vệ Khoảnh hầu

Vệ Khoảnh hầu (chữ Hán: 衛頃侯; trị vì: 866 TCN-855 TCN), là vị vua thứ tám của nước Vệ – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Vệ Khoảnh hầu là con của Vệ Trinh bá – vua thứ bảy nước Vệ. Năm 867 TCN, Trinh bá mất, ông lên nối ngôi.
Trong thời gian làm vua, ông được  Chu Di vương thăng từ tước bá lên tước hầu. Từ đó nước Vệ là hầu quốc.
Năm 855 TCN, Vệ Khoảnh hầu qua đời. Ông ở ngôi được 12 năm. Con ông là Vệ Ly hầu lên nối ngôi.

**Xem thêm**
Vệ Trinh bá
*Vệ Ly hầu

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Vệ Khang Thúc thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Vệ
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 855 TCN
Chiếm lấy Phố Wall

Occupy Wall Street (Hãy chiếm lấy Phố Wall) là một cuộc biểu tình bắt đầu diễn ra ngày 17 tháng 9 năm 2011 tại Thành phố New York. Nhóm chống chủ nghĩa tiêu thụ Adbusters Canada ban đầu kêu gọi phản đối và lấy cảm hứng từ phong trào Mùa xuân Ả Rập, đặc biệt là các cuộc biểu tình Quảng trường Tahrir ở Cairo mà bắt đầu cuộc Cách mạng Ai Cập 2011.
Mục đích của cuộc biểu tình là để bắt đầu chiếm đóng lâu dài Phố Wall, khu tài chính của Thành phố New York, lên án giới ngân hàng, thủ phạm của cuộc khủng hoảng tài chính 2009. Phong trào này đã kêu gọi 20.000 người đến tập hợp để tràn ngập vào khu vực Hạ Manhattan vào ngày 17 tháng 9 năm 2011.
Hàng nghìn người biểu tình hàng ngày tại khu phố thương mại của New York. Những người biểu tình có mặt đông đảo trên quảng trường Liberty Plaza (Liberty Plaza Park). Người biểu tình Mỹ không đòi dân chủ, mà yêu cầu nhiều công bằng xã hội hơn. Đối tượng phản đối của họ là sự hung hãn và tham lam của giới tài chính, ảnh hưởng của giới tài chính lên nền chính trị Hoa Kỳ, ảnh hưởng của tiền và các tập đoàn đối với chế dân chủ, và một tác động trở lại về pháp lý và chính trị cho cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Những người tổ chức có ý định chiếm đóng Phố Wall sẽ kéo dài đến khi yêu cầu của họ đạt được. Các yêu cầu cụ thể đang trong quá trình triển khai.
Trên các biểu ngữ, có thể đọc thấy hàng chữ: "Tất cả các chủ ngân hàng đều là phát xít".
Có 1.500 người, trong đó có thanh niên và thành viên công đoàn tham gia biểu tình ngày 1 tháng 10. Khoảng 700 người biểu tình chống Phố Wall đã bị cảnh sát bắt giữ, giữa lúc họ đang chuẩn bị tuần hành qua cầu Brooklyn ở New York. Tuy nhiên, cảnh sát đã thả hầu hết số này một ngày sau đó.
Vào ngày 1 tháng 10, các cuộc biểu tình tương tự đã được tổ chức tại Los Angeles, San Francisco, Boston, Chicago, Albuquerque, Tampa, Charlotte, Seattle, Denver, và Portland, Maine.

**Tham khảo**
Thể loại:Phố Wall
Thể loại:Hiện tượng Internet
Thể loại:Chiếm lấy Phố Wall
Thể loại:Kinh tế năm 2011
Bình Minh, Thanh Oai

Bình Minh là một xã của huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

**Vị trí**
Xã Bình Minh nằm ở giữa huyện Thanh Oai, phía Bắc giáp xã Bích Hòa, phía Tây giáp các xã Cao Viên (ở phía Tây Bắc) và Thanh Cao (ở phía Tây Nam), phía Nam giáp xã Thanh Mai, phía Đông giáp 2 xã Tam Hưng (ở phía Đông Nam) và Cự Khê (ở phía Đông Bắc). Xã Bình Minh có làng Bình Đà từng là một làng nghề truyền thống nổi tiếng là sản xuất pháo nổ và pháo hoa. Rìa phía Tây của xã Bình Minh có đường quốc lộ 21B, theo hướng Bắc-Nam, từ xã Bích Hòa chạy qua sang xã Thanh Mai. Đường 71 từ Bình Minh qua Tam Hưng tới thị trấn Thường Tín.

**Lịch sử**
Vùng đất xã Bình Minh tới đầu thế kỷ 19, là các làng xã thuộc tổng Bảo Đà huyện Thanh Oai phủ Ứng Thiên trấn Sơn Nam Thượng. Tổng Bảo Đà đầu thế kỷ 17 gồm các làng xã: Bảo Đà (Bình Đà), Thạch Tuyền, Sinh Quả, Tê Quả, Suối Bi. Năm 1831 niên hiệu Minh Mạng thứ 12 nhà Nguyễn, tổng Bình Đà cùng với toàn bộ huyện Thanh Oai phủ Ứng Hoà được chia về tỉnh Hà Nội nhà Nguyễn.
Làng Bình Đà có Đền Nội Bình Đà thờ Đức Quốc tổ Lạc Long Quân của Việt Nam. Ngôi đình Ngoại thờ Linh Lang đại vương, hoàng tử nhà Lý con vua Lý Thánh Tông, người hy sinh trong chiến tranh chống Tống. Lễ hội Bình Đà được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2014. Bức giá tượng quốc tổ Lạc Long Quân tại đền Nội được khởi dựng từ thời nhà Đinh, khi Đinh Tiên Hoàng lên ngôi Hoàng đế đã cho xây đền Hùng tại Phong Châu cũng cho xây dựng đền Nội ở làng Bình Đà để thờ Lạc Long Quân. Vua Đinh đã giao cho Hoàng hậu Đan Gia và Đinh Quốc công Nguyễn Bặc đặc trách, cùng với Bộ Lễ tuyển các thợ giỏi để chế tác, Bức phù điêu được công nhận là bảo vật quốc gia năm 2015.
Làng Bình Đà xưa là một căn cứ chính của vùng Đỗ Động Giang mà tướng Đỗ Cảnh Thạc trong thời loạn 12 sứ quân đã xây dựng. Ông là người chiếm đóng căn cứ Đỗ Động Giang, có công trấn giữ bình yên cho khu vực này trong thời loạn lạc nên được dân lập đền thờ ở xã này. Cây trôi hơn nghìn năm tuổi là nơi Đỗ Cảnh Thạc lập căn cứ ở vùng Đỗ Động Giang được công nhận là cây di sản Việt Nam năm 2016. Đình Sinh Liên ở xã Bình Minh là nơi thờ Thần Vương Nguyễn Siêu, ông cũng là một sứ quân, từng kéo quân về đây tranh chấp ngôi Vua với Đỗ Cảnh Thạc.

**Chú thích**

**Tham khảo ==
Bình Minh, Kiến Xương

Bình Minh là một xã của huyện Kiến Xương tỉnh Thái Bình, Việt Nam.

**Lịch sử**
Tới đầu thế kỷ 19, vùng đất xã Bình Minh ngày nay thuộc tổng Thịnh Quang huyện Chân Định phủ Kiến Xương trấn Sơn Nam Hạ (tới năm 1831 thuộc tỉnh Nam Định nhà Nguyễn). Tổng Thịnh Quang đầu thế kỷ 19 gồm 10 xã phường (là các làng) sau: Thịnh Quang, Phú Ân, Phú Mỹ, Văn Minh, Dưỡng Thông, Mai Chử, Vũ Lăng, Vũ Lăng (phường), Thịnh Quang (phường) và Mai Chử (phường), (là vùng đất ven phủ lỵ phủ Kiến Xương, ngày nay thuộc địa phận xã Bình Minh và thị trấn Thanh Nê). Đến cuối thế kỷ 19, khi thành lập tỉnh Thái Bình năm 1890, vùng đất nay là xã Bình Minh vẫn thuộc tổng Thịnh Quang huyện Trực Định phủ Kiến Xương tỉnh Thái Bình, (tổng này khi đó gồm các làng xã: Dưỡng Thông, Mai Chử, Phú Ân, Phú Mỹ, Thịnh Quang, Văn Hanh, Văn Lăng và Vũ Lăng).

**Chú thích==
Hồng Thái, Kiến Xương

Hồng Thái là một xã của huyện Kiến Xương tỉnh Thái Bình, Việt Nam

**Vị trí**
Xã nằm ở phía Đông huyện Kiến Xương, phía Bắc giáp xã Trà Giang, phía Tây Bắc giáp xã Quốc Tuấn, góc phía Tây giáp xã Bình Nguyên, phía Nam giáp Lê Lợi. Phía Đông xã Hồng Thái tiếp giáp với xã Thái Thành (huyện Thái Thụy) (ranh giới là sông Trà Lý).
Xã Hồng Thái có diện tích tự nhiên 639,5 ha, trong đó đất nông nghiệp 369ha. Dân số  6.064 khẩu, 1760 hộ, được phân bố ở 8 thôn gồm: Thượng Hoà, Nam Hoà, Bắc Dũng, Hữu Bộc, Tả Phụ, Dương Cước, Gia Mỹ và Xuân Cước.

**Lịch sử**
Tới đầu thế kỷ 19, vùng đất xã Hồng Thái ngày nay thuộc tổng Đường Thâm (sau là tổng Đồng Xâm) huyện Chân Định phủ Kiến Xương trấn Sơn Nam Hạ (đến năm 1831 được chia về tỉnh Nam Định nhà Nguyễn). Tổng Đường Thâm lúc đó có 8 làng xã: Đường Thâm, Dục Dương, Thiền Quan, Lãng Đông, Vân Cước, Diệm Dương, Đắc Chúng (trang), Kim Cước. Đến cuối thế kỷ 19, khi tỉnh Thái Bình được thành lập năm 1890, vùng đất hiện là xã Hồng Thái thuộc tổng Đồng Xâm huyện Trực Định phủ Kiến Xương tỉnh Thái Bình, (tổng này khi đó gồm các làng xã: Dục Dương, Dương Cước, Đắc Chúng, Diễm Dương, Hữu Bộc, Lãng Đông, Năng Nhượng, Tả Phụ, Thuyền Định, Thượng Gia, Thượng Hòa, Trực Tầm, Xuân Cước).

**Kinh tế**
Xã Hồng Thái có làng nghề Đồng Xâm là một làng nghề truyền thống nổi tiếng với nghề chạm bạc.

**Chú thích**
Thể loại:Đơn vị hành chính Việt Nam đặt tên theo tên người
Bất đẳng thức Golden–Thompson

Trong toán học, bất đẳng thức Golden–Thompson, chứng minh độc lập bởi 1965 và 1965, khẳng định rằng với mọi ma trận Hermit A và B,

trong đó tr là vết của ma trận, và eA là lũy thừa ma trận.

**Tham khảo**
 J.E. Cohen, S. Friedland, T. Kato, F. Kelly, Eigenvalue inequalities for products of matrix exponentials, Linear algebra and its applications, Vol. 45, pp. 55–95, 1982.  doi:10.1016/0024-3795(82)90211-7- D. Petz,  A survey of certain trace inequalities date=2012-02-12 , trong Functional Analysis and Operator Theory, 287–298, Banach Center Publications, 30 (Warszawa 1994).
*bot=InternetArchiveBot 
Thể loại:Đại số tuyến tính
Thể loại:Lý thuyết ma trận
Thể loại:Bất đẳng thức
Sông Cơ Long

Sông Cơ Long (基隆河, 'Cơ Long hà') là một dòng sông tại miền bắc Đài Loan. Đây là một trong các chi lưu chính của sông Đạm Thủy và có khởi nguồn từ khu vực đồi núi phía tây-tây bắc của vùng Tinh Đồng thuộc khu Bình Khê, Tân Bắc. Sông Cơ Long có chiều dài 86,4 km. Tuy nhiên, nếu tính theo các phụ lưu dài nhất, sông có chiều dài 96 km với diện tích lưu vực là 493 km². Sông Cơ Long đi qua địa bàn của thành phố Cơ Long, Tân Bắc và Đài Bắc trước khi nhập vào dòng Đạm Thủy rồi đổ ra eo biển Đài Loan. Do các hoạt động công nghiệp nặng trước đây, hiện sông Cơ Long vẫn còn bị ô nhiễm.

**display=titleTham khảo**
Thể loại:Sông của Đài Loan
Sông Tân Điếm

Tân Điếm (c=新店溪, Tân Điếm khê) là một dòng sông tại miền bắc Đài Loan. Đây là một trong ba phụ lưu lớn của sông Đạm Thủy và có chiều dài 81 km, diện tích lưu vực là 921 km². Phụ lưu chính của sông Tân Điếm là sông Bắc Thế chảy từ Oanh Tử Lĩnh thuộc khu Song Khê, Tân Bắc. có độ cao 700 mét Sông là ranh giới tự nhiên giữa Đài Bắc và Tân Bắc trước khi hợp dòng cùng sông Đại Hán để tạo thành sông Đạm Thủy. Sông Tân Điếm có nguồn nước dồi dào và cũng là sông cung cấp tới 97% nước sạch cho đại đô thị Đài Bắc. Trên dòng sông có đập Phỉ Thúy ở đông nam Đài Bắc để hình thành hồ dự trữ nước.

**Tham khảo**
Thể loại:Sông của Đài Loan
Thể loại:Địa mạo Tân Bắc
Thể loại:Địa mạo Đài Bắc
Mehmet Ali

Mehmet Ali hay Mehemet Ali là một tên gọi Thổ Nhĩ Kỳ. Những người có tên này bao gồm:- Memet Ali Alabora, diễn viên Thổ Nhĩ Kỳ- Mehmet Ali Ağca, người ám sát Thổ Nhĩ Kỳ- Mehmet Ali Aybar, người Thổ Nhĩ Kỳ- Mehmet Ali Birand, phóng viên Thổ Nhĩ Kỳ- Mehmet Ali Erbil, diễn viên hài Thổ Nhĩ Kỳ- Mehmet Ali İrtemçelik, nhà chính trị Thổ Nhĩ Kỳ- Mehmet Ali Pasha, thống đốc Albania-Ottoman của Ai Cập- Mehmet Ali Şahin, Thổ Nhĩ Kỳ- Mehmet Ali Talat, nhà chính trị Thổ Nhĩ Kỳ- Mehemet Ali (người lính) (1827–1878), người lính Ottoman
Vùng đô thị Đài Bắc

Vùng đô thị Đài Bắc (p=Táiběi dūhuì qū, Đài Bắc đô hội khu), đôi khi còn gọi là (大臺北地區, Đại Đài Bắc địa khu) hay (大臺北都會區, Đại Đài Bắc đô hội khu) là vùng đô thị đông dân cư nhất tại Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Vùng đô thị này bao gồm các thành phố Đài Bắc, Tân Bắc và Cơ Long và về mặt địa lý thì trung khớp với bồn địa Đài Bắc. Tuy nhiên, chính quyền Trung Hoa Dân Quốc dã chính thức bãi bỏ khái niệm vùng đô thị này sau khi huyện Đài Bắc được chuyển thành thành phố Tân Bắc.
Tính đến tháng 4 năm 2011, tổng dân cư của vùng đô thị là 6.913.035 người. Tổng diện tích vùng đô thị là 2.457,13 km². Ngoài ra, một số quan niệm còn tính thêm cả huyện Đào Viên, nơi có sân bay quốc tế Đào Viên Đài Loan và vùng đô thị Đài Bắc. Theo đó thì vào tháng 4 năm 2011, tổng dân số của vùng là 8,916,653 và tổng diện tích là 3.678,1 km².

**Dân cư**

**Phân cấp hành chính**

**Xem thêm**
Danh sách vùng đô thị châu Á

**Tham khảo**
Thể loại:Đài Loan
Quảng trường Tahrir

Quảng trường Tahrir là một quảng trường ở thủ đô Cairo, Ai Cập. Quảng trường này là nơi diễn ra các cuộc biểu tình bắt đầu cuộc Cách mạng Ai Cập 2011.
Quảng trường nằm ở trung tâm Cairo, Ai Cập. Quảng trường ban đầu được gọi là quảng trường Ismailia (tiếng Ả Rập: ميدان الإسماعيلية Mīdān al-Ismā'īliyyah), theo tên nhà cai trị thế kỷ 19 Khedive Ismail, người cho thiết kê 'Paris trên sông Nile' của trung tâm thành phố mới. Sau khi Cách mạng Ai Cập năm 1919, quảng trường trở nên được biết đến rộng rãi với tên gọi Tahrir (Giải phóng), nhưng quảng trường không chính thức đổi tên thành cho đến khi Cách mạng Ai Cập năm 1952, mà thay đổi Ai Cập từ một chế độ quân chủ lập hiến vào một nước cộng hòa. Quảng trường này đã là một tâm điểm cho cuộc Cách mạng Ai Cập năm 2011.

**Tham khảo**
Thể loại:Cairo
Thể loại:Trung tâm Cairo
Thể loại:Cách mạng Ai Cập 2011
Thể loại:Quảng trường quốc gia
Thể loại:Quảng trường Cairo
Shubra El-Kheima

Shubra El-Kheima (tiếng Ả Rập: شبرا الخيمة El Shubra cũng viết Kheima, Shubra El Khayma, hoặc Shubra elKhayma) là thành phố lớn thứ tư tại Ai Cập. Nó nằm ở tỉnh Qalyubiyah Al. Thành phố nằm ở phía bắc Cairo và là một phần của vùng đô thị Cairo.
Shubra-Kheima chủ yếu là nơi sinh sống của công nhân (và gia đình của họ), người đã làm việc xung quanh nhà máy từ những năm 1940. Tuy nhiên, gần đây nó có chứa các mở rộng của Cairo về phía Bắc như một hệ quả của việc di cư từ các vùng nông thôn. Dân số là 1.016.722 người theo điều tra dân số năm 2006.
Shubra El-Kheima có cung điện Mohamed Ali của tổng trấn Mehmet Ali, lãnh đạo Albania của Ai Cập.

**Tham khảo**
Thể loại:Quận của Cairo
Thể loại:Thành phố của Ai Cập
Thể loại:Vùng đô thị Ai Cập
Bữa lỡ

Một mâm thức ăn bồi dưỡng cho công nhân lao động ở Việt Nam
Bữa lỡ là một danh từ chỉ những bữa ăn giữa chừng nhằm bồi bổ cho người ăn lấy lại sức để tiếp tục công việc trong ngày một cách hiệu quả hơn. Và thông thường, ở Việt Nam, bữa lỡ chỉ dành cho người lao động chân tay, nhất là lao động trong nông nghiệp và trong xây dựng (đặc biệt là người chủ nhà thường cho những người thợ xây, thợ nề ăn bữa lỡ để bồi dưỡng). Ngày nay, bữa lỡ không chỉ dành cho giới lao động chân tay mà đã lan sang cả giới công chức, dân văn phòng.

**Thành phần**
Chuyện ăn bữa lỡ cũng sinh ra từ lao động nông nghiệp. Người ta đổ sức trên ruộng đồng, quá chiều nửa bữa cần bồi bổ thêm năng lượng, một bát cơm nguội với nhúm muối mè hay vài khúc cá kho bới theo trong cà-mèn cũng có thể gọi là bữa lỡ truyền thống của nhà nông xưa. Có nhà, cơm nguội thừa sau mỗi bữa ăn được phơi trên chái tranh, đem đóng gói, cất giữ, lường tháng mưa bão, thất bát thì lại lấy "lương khô" ra, rang với đường ăn qua bữa, từ đó, thành thói quen ăn bữa lỡ.
Ngày nay thì thực đơn bữa lỡ rất đa dạng và phong phú hơn với các loại bánh bèo, bánh nậm, bánh bột lọc, bánh canh, bánh khoái, cháo vịt, cháo gà, cháo lươn ... Đáng nói hơn nữa là cái bữa lỡ cũng cầu kỳ hơn với chai bia, đĩa mồi đi kèm. Ở Huế, thức ăn dành cho bữa lỡ là các loại bánh  trong đó, bánh ướt là một món ăn bữa lỡ bình dân, thanh cảnh của người Huế. Bánh được chế biến bằng bột gạo, hình tròn, mỏng, có bán sẵn ở chợ.

**Chú thích**
Thể loại:Bữa ăn
Vùng đô thị Cairo

Vùng đô thị Cairo (القاهرة الكبرى Al-Qāhira Al-Kubra) là khu vực đô thị lớn nhất ở Ai Cập và khu vực đô thị lớn thứ ba trong thế giới Hồi giáo sau Jakarta và vùng đô thị Istanbul. Đây là khu vực đô thị lớn nhất ở châu Phi, các nước Địa Trung Hải và Bắc Phi. Tuy nhiên, đây là vùng đô thị lớn thứ 16 của thế giới, bao gồm tỉnh Cairo, Giza và Shubra El Khiema của Qalyubia.

**Các trung tâm dân cư**

**Tham khảo**
Thể loại:Vùng đô thị Cairo
Thể loại:Thành phố của Ai Cập
Thể loại:Châu thổ sông Nin
Al-Mansura

Al-Mansura (tiếng Ả Rập: المنصورة) là thành phố Ai Cập thuộc tỉnh Dakahlia. Al-Mansura có dân số theo ước tính năm 2008 là 465.375 người. Al-Mansura là thành phố lớn thứ 8 Ai Cập.

**Tham khảo**
Thể loại:Al-Mansura
Thể loại:Thành phố của Ai Cập
Ngô Đôn Nghĩa

Ngô Đôn Nghĩa (; sinh ngày 30 tháng 1 năm 1948) là một chính trị gia người Đài Loan. Ông là đảng viên của Quốc Dân đảng và đã được bầu làm phó Tổng thống trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2012 với 51,5% số phiếu.

**Tiểu sử**
Ngô Đôn Nghĩa sinh ra tại trấn Thảo Đồn, huyện Nam Đầu, Đài Loan. Ông đã tốt nghiệp Đại học Quốc lập Đài Loan và có bằng cử nhân lịch sử vào năm 1970. Ông đã kết hôn với bà Thái Linh Di và có ba con trai và một con gái.

**Chính trị**
Ngô Đôn Nghĩa được cử làm thị trưởng Cao Hùng, thành phố quan trọng thứ hai tại Đài Loan từ năm 1990 đến năm 1994, sau đó thông qua bầu cử, ông tiếp tục nắm giữ cương vị này trong nhiệm kỳ 1994-1998. Tuy nhiên, trong cuộc bầu cử thị trưởng năm 1998, ông đã bị Tạ Trường Đình của Đảng Dân Tiến đánh bại. Ông từng giữ chức vụ bí thư trưởng của Quốc Dân đảng từ đầu năm 2007 đến cuối năm 2009.
Ngô Đôn Nghĩa được tổng thống Mã Anh Cửu chỉ định kế nhiệm Lưu Triệu Huyền giữ chức Viện trưởng Hành chính viện vào ngày 8 tháng 9 năm 2009. Lưu Triệu Huyền cùng nội các đã từ chức đồng loạt vào ngày 10 tháng 9, và ông đảm nhiệm vị trí này từ đó đến tháng 5 năm 2012. Ngày 19 tháng 6 năm 2011, ông đã chấp nhận lời đề nghị của tổng thống Mã Anh Cửu về việc sẽ trở thành ứng cử viên phó Tổng thống trong cuộc bầu cử vào năm 2012.

**Tham khảo**
Thể loại:Người Nam Đầu
Thể loại:Thị trưởng Cao Hùng
Thể loại:Chính khách Đài Loan
Thể loại:Thủ tướng Trung Hoa Dân Quốc
Thể loại:Bí thư trưởng Trung Quốc Quốc dân Đảng
Thể loại:Người Đài Loan gốc Mân Nam
Thể loại:Họ Ngô
Viện trưởng Hành chính viện

Viện trưởng Hành chính viện (行政院院長, Hành chính viện viện trưởng), thường được gọi là Thủ tướng (閣揆, các quỹ) là người đứng đầu Hành chính viện, nhánh hành pháp của chính phủ Trung Hoa Dân Quốc (thường gọi là Đài Loan). Một số tài liệu đôi khi gọi chức vụ này là Thủ tướng Đài Loan (Premier of Taiwan). Theo đó, Đài Loan giống như một quốc gia Bán-tổng thống chế, nghĩa là có một tổng thống và một thủ tướng. Đa số các Viện trưởng đều từng là các nhà lập pháp.
Trong lịch sử kể từ khi thành lập nhà nước Trung Hoa Dân Quốc thì Thủ tướng Trung Hoa Dân Quốc ngoài được gọi bằng cái tên là Viện trưởng Hành chính viện từ năm 1928-nay sau chiến dịch Bắc phạt (1926-1928), thì còn được gọi bằng các tên khác dưới thời Chính phủ Bắc Dương: Quốc vụ Tổng lý (1912-1914, 1916-1928), Chính sự đường Quốc vụ khanh (1914-1916).

**Danh sách**

**Trước Hiến pháp**

**Hậu Hiến pháp**

**Tham khảo**
張朋園、沈懷玉，《國民政府職官年表》，臺北，1987年6月。

**Liên kết ngoài**
  Trang thông tin chính thức của Hành chính viện -  Trang thông tin chính thức của Hành chính viện date=2011-09-10  
Thể loại:Chính trị Trung Hoa Dân Quốc
Thể loại:Thủ tướng Trung Hoa Dân Quốc
Sông Musi (Indonesia)

Sông Musi (tiếng Indonesia: Sungai Musi) nằm tại miền nam đảo Sumatra, Indonesia. Sông có chiều dài 750 km và cũng là con sông lớn nhất trên đảo. Musi chia thành phố Palembang thành hai phần và chiếc cầu Ampera bắc qua sông Musi cũng là biểu tượng của thành phố này. Sau khi chảy qua thành phố, sông Musi hợp lưu cùng một số dòng sông khác như sông Banyuasin và tạo ra một vùng đồng bằng châu thổ gần thành phố Sungsang. Dòng sông có độ sâu trung bình vào khoảng 6,5 mét, thích hợp cho các tàu lớn có thể dia sâu vào nội địa và đến tận Palembang, nơi có một cảng chính với nhiều chức năng, trong đó có các lĩnh vực xuất khẩu dàu mỏ, cao su và than đá.
sông Musi và cầu Ampera

**Liên kết ngoài**
 Banyuasin Musi River Delta conservation information from the ARCBC

**Tham khảo**
 sông Musi
Thể loại:Nam Sumatra
Thể loại:Sông Indonesia
Bruce Beutler

Bruce A. Beutler, 2011
Bruce Alan Beutler (sinh ngày 29 tháng 12 năm 1957 tại Chicago, Illinois) là nhà miễn dịch và di truyền học Mỹ. Ông và Jules A. Hoffmann, và Ralph M. Steinman (truy tặng) đã cùng nhận giải Nobel Y học năm 2011 vì các khám phá của họ về hệ miễn dịch bẩm sinh (một nửa khác đã đi để Ralph M. Steinman cho "khám phá của ông về các đuôi gai di động và vai trò của nó trong khả năng miễn dịch thích ứng ").
Beutler là Giám đốc của Trung tâm Di truyền của Host Defense at UT Southwestern Medical Center. Ông là một giáo sư và Chủ tịch của Sở Di truyền học tại Viện Nghiên cứu Scripps, La Jolla, California, USA. Cha của ông, Ernest Beutler, nhà di truyền học y khoa và huyết học, cũng là một giáo sư và Chủ tịch Cục Scripps. 
Beutler là Giám đốc của Trung tâm Di truyền Quốc phòng chủ tại Trung tâm y tế UT Southwestern. Ông là một giáo sư và Chủ tịch của Sở Di truyền học tại Viện Nghiên cứu Scripps, La Jolla, California, USA. Cha của ông, Ernest Beutler, nhà di truyền học hematologist và y tế, cũng là một giáo sư và Chủ tịch Cục Scripps. 2

**Giáo dục**
Giữa năm 1959 và 1977, Beutler sống ở miền Nam California. Beutler đã học phổ thông trung học tại trường bách nghệ ở Pasadena, California. Beutler học đại học tại Đại học California, San Diego, tốt nghiệp ở tuổi 18 vào năm 1976. Ông ghi danh vào trường y khoa tại Đại học Chicago vào năm 1977 và nhận bằng bác sĩ vào năm 1981 ở tuổi 23.
Trong thời thơ ấu và những năm đầu vị thành niên, Beutler phát triển một mối quan tâm lâu dài trong khoa học sinh học. Một số kinh nghiệm hình thành của mình trong sinh học bao gồm nghiên cứu trong phòng thí nghiệm của cha ông, và sau đó, trong phòng thí nghiệm của Susumu Ohno, là một nhà di truyền học động vật có vú được biết đến với công việc của mình về sự tiến hóa, cấu trúc gen, và sự khác biệt giới tính. Ngoài ra, ông làm việc trong phòng thí nghiệm của Abraham Braude, một chuyên gia về sinh học lipopolysaccharide (LPS), còn được gọi là nội độc tố, và Patricia Spear, một người mô tả virus Herpes simplex. Sau đó, Beutler thực hiện nghiên cứu sâu rộng trên cả hai LPS và herpesviruses, nhằm mục đích chủ yếu ở sự hiểu biết sức đề kháng chủ bẩm sinh bệnh truyền nhiễm, thường được gọi là miễn dịch bẩm sinh.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhà di truyền học Mỹ
Thể loại:Nhà miễn dịch học Mỹ
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Thể loại:Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Thể loại:Sinh năm 1957
Thể loại:Nhân vật còn sống
Jules A. Hoffmann

Jules A. Hoffmann (2011)
Jules A. Hoffmann (sinh ngày 2 tháng 8 năm 1941 tại Echternach, Luxembourg) là một nhà sinh học Pháp gốc Luxembourg. Ông là một giám đốc nghiên cứu và là thành viên của Hội đồng quản trị của Trung tâm Quốc gia Nghiên cứu khoa học (CNRS) tại Strasbourg, Pháp. Trong năm 2007, ông trở thành Chủ tịch của Viện Hàn lâm Khoa học Pháp.
Cùng với Bruce A. Beutler, Hoffmann đã nhận được một nửa giải Nobel Y học năm 2011 cho "khám phá của họ liên quan đến sự hoạt hóa miễn dịch bẩm sinh" (một nửa khác đã đi cho Ralph M. Steinman cho "khám phá của ông của tế bào đuôi gai và vai trò trong miễn dịch thích nghi ").
Hoffmann nhận tốt nghiệp đại học ngành sinh học và hóa học, và sau đó hoàn thành bằng tiến sĩ của mình trong sinh học tại Đại học Strasbourg vào năm 1969. Ông đã nghiên cứu sinh sau tiến sĩ của ông Philipps-Universität ở Marburg an der Lahn, Đức năm 1973-1974.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1941
Thể loại:Nhà sinh học Pháp
Thể loại:Nhà sinh học Luxembourg
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Thể loại:Người Pháp đoạt giải Nobel
Thể loại:Nhân vật còn sống
Sở Liêm phóng Đông Dương

Sở Liêm phóng Đông Dương hay Sở Mật thám Đông Dương (tiếng Pháp: Sûreté général indochinoise) là một cơ quan tình báo, mật thám và an ninh của chính quyền Liên bang Đông Dương, hoạt động từ năm 1917 đến hết thời Pháp thuộc.
Tiếng Việt bình dân còn gọi Sở Liêm phóng là xắc tê, tức nhại âm "Sûreté".

**Lịch sử**
Toàn quyền Đông Dương Albert Sarraut là người cho thành lập Sở Liêm phóng Đông Dương vào ngày 28 Tháng Sáu năm 1917 để chống lại phong trào chủ nghĩa quốc gia ở Đông Dương. Tiền thân của Sở Liêm phóng là Nha Chính trị vụ (Bureau des affaires politiques).

Ngay từ năm 1897 ở Nam Kỳ chính quyền Pháp đã cho lập Căn cước sở vụ (services d'identité), thu thập hồ sơ theo cách thức của Bertillon cho các nghi phạm và phạm nhân. Năm 1908 thì bắt đầu áp dụng ở Bắc Kỳ rồi lan rộng sang Cao Miên (1913), Trung Kỳ (1922) và Lào (1930). Năm 1920 thành lập thêm lực lượng cảnh sát đặc biệt với tên Police spéciale de sûreté chủ yếu là hoạt động tình báo chính trị. Tính đến đầu thập niên 1940 thì Sở Liêm phóng có 237.000 hồ sơ theo dõi nhiều cá nhân trên toàn cõi Đông Dương.
Sở Liêm phóng Đông Dương còn điều hành một số tòa án đặc biệt, hội đồng đề hình và hệ thống nhà giam.
Tháng 3 năm 1945 khi Đế quốc Nhật Bản đảo chánh chính quyền Đông Pháp trao độc lập cho Đế quốc Việt Nam thì cơ chế Sở Liêm phóng bị triệt hạ. Tháng 9 năm đó khi người Pháp mở cuộc tái chiếm Nam Kỳ thì họ mới lập lại Sở Liêm phóng dưới sự điều khiển của Georges Buis, sau giao cho Pierre Perrier. André Moret làm chủ sự Bắc Kỳ.
Năm 1949 khi Pháp chuyển nhượng quyền cho Quốc gia Việt Nam thì sở Liêm phóng ở ba kỳ cũng giao cho chính quyền mới (Nam Kỳ chuyển giao tháng 3 năm 1950; Bắc Kỳ tháng 6 năm 1950; và Trung Kỳ tháng 7 năm 1950). Tuy nhiên một bộ phận nhạy cảm thì họ vẫn giữ kín và lập riêng Cao ủy Đông Dương An ninh Vụ Services de Sécurité du Haut-Commissariat en Indochine. Cơ quan này giải thể năm 1953 khi chính phủ Quốc gia Việt Nam đòi thực thi chủ quyền. Cao ủy Đông Dương An ninh Vụ nhập thành Service de Protection du Corps expéditionnaire cho đến khi người Pháp rút hẳn khỏi Việt Nam.

**Ngục thất**
Tính đến năm 1933 thì trên toàn cõi Đông Dương có 89 trại giam cấp tỉnh, 5 trại giam trung ương và 10 trại ngục thất (bagnes) từ Lai Châu đến Côn Lôn và cả ngục Inini ở Guy An. Cũng năm đó có 27.751 tù nhân bị giam giữ không phân biệt thường phạm hay tù nhân chính trị. Tính bình quân thì mỗi 100.000 dân thì có 160 tù nhân. Tỷ số này hơn gấp đôi tỷ số tù nhân ở xứ Đông Ấn thuộc Hà Lan đương thời.

**Nhân vật liên quan**
 Paul Arnoux: Tổng giám đốc mật thám Nam Kỳ 1922-27
*Louis Marty: Giám đốc lâm thời Sở Liêm phóng Đông Dương, người chủ trương Nam Phong tạp chí

**Tham khảo**
Pierre Brocheux và Daniel Hémery. Indochina. Berkeley, CA: University of California Press. 2009.
Thể loại:Liên bang Đông Dương
Bangka

Bangka (đôi khi viết là Banka) là một hòn đảo nằm phía đông đảo lớn Sumatra, Indonesia. Cũng có một hòn đảo nhỏ cùng tên nằm ở phía bắc của tỉnh Sulawesi, Indonesia.

**Địa lý**
Bangka cùng với đảo Belitung tạo thành tỉnh Bangka-Belitung. Bangka nằm ở phía đông Sumatra, cách biệt qua eo biển Bangka; phía bắc là Biển Đông, phía đông, qua eo biển Gaspar, là đảo Belitung, và phí nam là biển Java. Diện tích hòn đảo là 12.000 km². Đại hình chiếm ưu thế trên đảo là các đồng bằng, đầm lầy, đồi thấp xe lẫn với các bãi biển và vườn tiêu cùng các mỏ thiếc.
Đô thị lớn nhất trên đảo là Pangkalpinang, đây cũng là tỉnh lị của Bangka-Belitung. Sungailiat là thành phố lớn thứ hai trên đảo Bangka. Muntok Mentok là cảng chính ở phía tây. Các đô thị quan trọng khác là Toboali ở miền nam, Koba là một thị trấn khai mỏ quặng thiếc quan trọng, cũng nằm ở phía nam của đảo, Belinyu là một đô thị nổi tiếng với hải sản. Có 4 hải cảng trên đảo Bangka; Muntok ở cực tây, Belinyu ở cực bắc, Sadai ở cực nam, và Pangkal Balam là hải cảng gần tỉnh lị Pangkalpinang nhất.

**Nhân khẩu**
Phần lớn cư dân trên đảo là người Mã Lai và người Indonesia gốc Hoa, chủ yếu là nhóm Khách Gia. Dân cư phân tán tại các mỏ thiếc, các đồn điền cọ dầu, đồn điền cao su, ngành đánh cá và trong các trang trại trồng tiêu.

**Lịch sử**
Ảnh một nhân công tại mỏ thiếc ở Bangka.
Bangka được quốc vương Palembang nhượng cho Anh Quốc vào năm 1812, nhưng đến năm 1814 đảo được người Anh đổi cho người Hà Lan để lấy Cochin tại Ấn Độ. Hòn đảo đã bị Nhật Bản xâm chiếm từ tháng 2 năm 1942 đến tháng 8 năm 1945. Nơi đây trở thành một phần của nước Indonesia độc lập vào năm 1949. Đảo Bangka, cùng với đảo Belitung lân cận, nguyên là một phần của tỉnh Nam Sumatra (Sumatera Selatan), nhưng vào năm 2000 hai hòn đảo được tách ra để thành lập tỉnh Bangka-Belitung.
Bangka cũng được biết đến với hai sự kiện khác: Thảm sát đảo Bangka trong Thế Chiến II, do Đế quốc Nhật Bản gây ra cho các y tá người Úc cùng các quân nhân và dân thường người Anh và Úc, diễn biến của việc này được ghi trong quyển sách Lord Jim  của Joseph Conrad.
Năm 1930 Bangka có tổng dân số 205.363.

**Tham khảo**
Thể loại:Bangka Belitung
Thể loại:Đảo Sumatra
Cầu Ampera

Ampera là một cây cầu mang tính biểu tượng của thành phố Palembang, tỉnh Nam Sumatra, Indonesia. Cây cầu này kết nối Seberang Ulu và Seberang Ilir, hai khu vực của Palembang. Mặc dù có kết cấu nâng nhưng hiện cầu không còn cho các phương tiện tàu thủy lớn đi qua.
Cây cầu được lên kế hoạch trong giai đoạn cầm quyền của tổng thống Indonesia đầu tiên, ông muốn có một cây cầu có thể nâng lên cho tàu lớn qua lại giống như Cầu nâng lên. Kinh phí để xây cầu được lấy từ tiền bồi thường chiến tranh của Nhật Bản, trong đó tập đoàn chế tạo ô tô Fuji chịu trách nhiệm thiết kế và xây dựng. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, Nhật Bản chưa có cây cầu nào thuộc loại này, và Fuji thì không có kinh nghiệm xây cầu. Cầu được Bộ trưởng Quốc phòng, Trung tướng Ahmad Yani khánh thành vào ngày 30 tháng 9 năm 1965, chỉ vài giờ trước khi ông bị giết bởi các phần tử thuộc Phong trào Ngày 30 tháng 9. Đầu tiên, cây cầu có tên gọi là Bung Karno, theo tên vị tổng thống Sukarno, nhưng sau khi chế độ của ông bị lật đổ, cầu được đổi tên thành Ampera.
Trong vài năm sau khi khánh thành, nhịp cầu giữa có thể nâng lên 10 mét mỗi giây để cho những chiếc tàu có chiều cao lên đến 44,5m có thể qua lại bên dưới. Tuy nhiên điều này chỉ duy trì được trong một thời gian ngắn, và sau năm 1970 nhịp cầu không còn được nâng lên nữa. Lý do chính thức cho việc này là phải cần tới 30 phút để nâng cầu và điều này là không thế chấp nhận được, ngoài ra sự tích tụ bùn đất đã khiến cầu là chướng ngại vật không thể qua nổi đối với các tàu hàng cỡ lớn. Tuy nhiên, theo kiến trúc sư Wiratman, người tư vấn xây dựng cầu, thiết kế của cầu không hoàn thiện vì nơi xây cầu có thổ nhưỡng bùn mềm.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Palembang
Thể loại:Cầu nâng lên tại Indonesia
Chùa Bà Nành (Hà Nội)

Chùa Bà Nành (còn có tên là Tiên Phúc tự), là một ngôi chùa tọa lạc ở số nhà 27 phố Văn Miếu (Hà Nội), một cổng khác nằm tại số 154 phố Nguyễn Khuyến.

**Lịch sử hình thành**
Có hai truyền thuyết về việc xây ngôi chùa này. Truyền thuyết thứ nhất là chùa trước kia được dựng lên để thờ một bà cụ bán hàng không rõ tên tuổi. Bà cụ thường bán nước chè, đậu nành cho các học trò Trường Quốc Tử Giám. Lại có tư liệu nói thêm là chùa dựng và đầu triều Lê, thế kỷ XV trên nền quán hàng nước của cụ già ấy và có lần vua Lê Thánh Tông (l460-1497) đến thăm Quốc Tử Giám đã ghé vào vãn cảnh chùa.

Truyền thuyết thứ hai gắn liền với một bối cảnh tình thơ đầy lãng mạn. Ấy là từ đầu thế kỷ XIII, vua nhà Lý đã cho dựng ngôi chùa này. Đến đời nhà Trần thì chùa đổi tên là Tiên Phúc vì theo lời đồn đại trong dân gian, thỉnh thoảng người ta vẫn thấy có nàng tiên xuất hiện thướt tha trước sân chùa. Khi vua Lê Thánh Tông đến chùa ngắm cảnh thì bỗng từ trên gác chuông thấy hiện ra một người con gái đẹp ngâm nga mấy vần thơ:

Ở đây mến cảnh, mến thầy
Tuy vui đạo Phật, chưa khuây lòng người.
Nhà vua đã cùng nàng tiên xướng họa, sau đó, nàng tiên biến mất tại đình Quảng Văn. Truyền thuyết này cũng được áp dụng cho chùa Bà Ngô, một ngôi chùa ở cạnh chùa Bà Nành. (chi tiết, xin xem: chùa Bà Ngô)

**Kiến trúc**

Năm Đinh Hợi (1887), vào đời vua Đồng Khánh, chùa Tiên Phúc được tu sửa lớn. Cấu trúc phía ngoài có tam quan, bên trong hình chuôi vồ chia làm hai nơi tiếp khách và bàn thờ có tượng Phật. Chùa cúng thờ Bà Nành bên cạnh bàn thờ Phật nên trong chùa còn lưu giữ một phiến đá hình chữ nhật màu xanh đen, trên có chạm chìm các vân mây. tương truyền vốn là nơi bà cụ bày hàng nước để bán. Pho tượng Bà Nành đôn hậu, gần gũi với đời sống, tượng mang nét nghệ thuật thế kỷ XVIII. Ba tấm bia đá và 1 quả chuông là hiện vật quý.

**Bảo tồn**
Chùa Bà Nành – Tiên Phúc ngoài giá trị lịch sử văn hóa tự thân, còn được coi là một di tích nằm trong quần thể di tích lịch sử Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Chùa đã được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật ngày l2-12-l986. Tuy nhiên, có một thời gian, cổng chùa ở 27 phố Văn Miếu bị bịt kín lại và bị một số hộ kinh doanh lấn chiếm. Chùa chỉ còn một cổng ở phố Nguyễn Khuyến. Hiện nay, cả hai cổng đều đã được mở trở lại.

**Tham khảo**
Nguyễn Bá Lăng. Kiến trúc Phật giáo Việt Nam Quyển II. Paris: Nguyễn Bá Lăng, 2001.
Thể loại:Chùa tại Hà Nội
Thể loại:Đống Đa
Tanjung Pinang

Tanjung Pinang là thủ phủ của quần đảo Riau (Kepulauan Riau) là một quần đảo đồng thời là một tỉnh của Indonesia. Tuy nhiên, Batam là thành phố đông dân nhất tỉnh. Thành phố này là một cảng thương mại giữa các đảo trong quần đảo Riau. Tanjung Pinang nằm ở phía nam của hòn đảo Bintan và phà và tàu cao tốc kết nối Batam, Singapore (40 km), và Johor Bahru.
Tanjung Pinang là một trung tâm chính trị cách đây 500 năm, khi người Bồ Đào Nha thắng trận Malacca và Sultan Mahmud của Malacca chạy trốn đến Tanjung Pinang để tạo ra một kháng cự chống lại việc mở rộng rất thù địch của Bồ Đào Nha.
Tanjung Pinang đã luôn luôn đóng một vai trò hàng đầu trong nền văn hóa Mã Lai. Một vài trăm năm trước đây, Tanjung Pinang đã trở thành một cảng thương mại mạnh, thu hút khu vực, các thương nhân phương Tây, Ấn Độ và Trung Quốc. Người di cư bao gồm cả Trung Quốc cũng thu hút nhiều trong cùng một cách như thế nào Malacca đã phát triển thành một cường quốc khu vực ba thế kỷ trước đó.

**Địa lý**

**Khí hậu**

**Tham khảo**
Thể loại:Khu dân cư ở Riau
Thể loại:Thành phố của Indonesia
Thể loại:Huyện của Quần đảo Riau
Thể loại:Đảo Bintan
Thể loại:Tỉnh lỵ Indonesia
Thể loại:Huyện lỵ Indonesia
Jambi (thành phố)

300px
Candi Tinggi
Jambi là một thành phố ở Indonesia, thủ phủ của tỉnh Jambi trên đảo Sumatra, Indonesia. Thành phố là một cảng bận rộn trên sông Batang Hari và là một trung tâm dầu mỏ và sản xuất cao su. Thành phố này nằm cách 26 km từ những tàn tích của Muaro Jambi, một thành phố quan trọng trong vương quốc Srivijaya cổ đại.
Thị trấn và làng mạc gần đó bao gồm Mendalo (5.1 nm), Kinati (4.1 nm), Padang (4.5 nm), Tanjungjohor (3,2 nm), Paalmerah (2,8 nm), và Muarakumpe (3,6 nm). Jambi được phục vụ bởi sân bay Sultan Thaha.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang chủ- Tỉnh Jambi date = ngày 5 tháng 9 năm 2013

Thể loại:Thành phố của Indonesia
Thể loại:Khu dân cư ở Jambi
Thể loại:Sumatra
Thể loại:Thành phố cảng Indonesia
Thể loại:Tỉnh lỵ Indonesia
Thể loại:Indonesia năm 1956
Thể loại:Khởi đầu năm 1956
Nghĩa Tịnh

Nghĩa Tịnh (w= I Ching; 635-713 CE) là một tăng sĩ, nhà du hành và dịch giả kinh Phật của Trung Quốc thời nhà Đường. Thế danh của ông Trương Văn Minh (张文明). Các ghi chép về các chuyến đi của ông đã góp phần vào sự hiểu biết thế giới của vương quốc cổ xưa Srivijaya, cũng như cung cấp thông tin về các vương quốc khác nằm trên tuyến đường giữa Trung Quốc và học viện Phật giáo Nālandā ở Ấn Độ. Ông cũng là người thực hiện một số bản dịch của một số lượng lớn các kinh Phật từ tiếng Phạn sang tiếng Trung Quốc. Vì là một dịch giả có công trình phiên dịch đồ sộ và công trình nghiên cứu uyên thâm nên đương thời ông được phong tặng danh hiệu "Tam tạng Pháp sư" (tương tự các ngài Cưu Ma La Thập, Thật Xoa Nan Đà, Huyền Trang,...). Pháp danh đầy đủ của ông là "Tam Tạng Pháp sư Nghĩa Tịnh" (三藏法师义净).
Trong một số ấn phẩm thế kỷ 19 của phương Tây, tên của Nghĩa Tịnh có thể xuất hiện như là I Tsing, theo một phương pháp cổ chuyển ngữ cổ tiếng Trung Quốc.

**Tham khảo**
Thể loại:Đại sư Phật giáo
Aleksey Andreyevich Tupolev

Aleksey Andreyevich Tupolev (tiếng Nga: Алексей Андреевич Туполев, 20 tháng 5 năm 1925-ngày 12 tháng 5 năm 2001) là một nhà thiết kế máy bay của Liên Xô chỉ huy sự phát triển của máy bay phản lực chở khách đầu tiên siêu âm, Tupolev Tu-144. Ông cũng đã giúp thiết kế tàu con thoi Buran và Tu-2000, đã bị đình chỉ vì thiếu vốn.
Tupolev là con trai của máy bay tiên phong nổi tiếng của Liên Xô, Andrei Tupolev. Ông tốt nghiệp Học viện Hàng không Moskva năm 1949 và bắt đầu làm việc với cha mình tại Cục thiết kế Tupolev. Ông trở thành nhà thiết kế vào năm 1963 và thiết kế chung vào năm 1973.
Danh sách (một phần) của hãng hàng không đã nghỉ hưu hoặc hoạt động thiết kế hoặc được thực hiện bởi nhà thiết kế hàng không / kỹ sư Andrei Tupolev; bao gồm. cả hai máy bay quân sự và dân sự, máy bay và máy bay khác: Tupolev Tu-104, Tupolev Tu-16, Tupolev Tu-114, Tupolev Tu-116, Tupolev Tu-126, Tupolev Tu-134, Tupolev 124, Tupolev Tu-95.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Anh hùng lao động xã hội chủ nghĩa
Thể loại:Nhà phát minh Nga
Thể loại:Tupolev
Mần trầu

Mần trầu hay cỏ vườn trầu, màn trầu, màng trầu, thanh tâm thảo, cỏ chỉ tía, ngưu cân thảo (danh pháp: Eleusine indica) là loài thực vật xâm thực thuộc họ Hòa thảo Poaceae. Đây là loài phân bố ở các vùng khí hậu ấm từ vĩ độ 50 trở lên.

**Miêu tả**
Lá và hoa cỏ mần trầu.Mần trầu là cây hàng năm, cao trung bình từ 20 cm đến 40 cm, cây trưởng thành có thể đạt chiều cao là 90 cm, thân bò dài ở gốc, có phân nhánh, sau đó mọc thẳng thành bụi. Lá mần trầu hình dải nhọn, mọc so le. Cụm hoa là bông xẻ ngọn, có từ 5 đến bảy nhánh dài mọc toả tròn đều ở đầu cuống chung, có thêm từ 1 đến hai nhánh xếp thấp hơn ở dưới. Quả thuôn dài. Cây rất dễ sống có thể mọc và sinh trưởng tốt kể cả ở những nơi đất rẽ.

**Thành phần hóa học**
Phần cây trên mặt đất có chứa dẫn chất của bê ta sitosterol và palmitoyl, cành và lá tươi có flavonoid.

**Làm dược liệu**
Theo đông y, mần trầu có vị ngọt hơi đắng, tính bình, có tác dụng hạ nhiệt, làm ra mồ hôi, tiêu viêm trừ thấp, cầm máu, tán ứ và mát gan.

**Chỉ định**
Thường được dùng trị cao huyết áp, lao phổi, ho khan, sốt âm ỉ về chiều, lao lực mệt nhọc, tiểu tiện vàng và ít một. Còn dùng cho phụ nữ có thai hỏa nhiệt táo bón, buồn phiền, động thai, Nhức đầu, nôn mửa, tức ngực, sốt nóng. Cũng dùng uống trị mụn nhọt, các chứng nhiệt độc, trẻ em tưa lưỡi.- Ở Trung Quốc, thường dùng chữa:- Đề phòng chứng viêm não truyền nhiễm- Thống phong- Viêm gan vàng da- Viêm ruột, lỵ- Viêm niệu đạo, viêm thận, viêm tinh hoàn.- Dùng ngoài trị đòn ngã tổn thương, cầm máu chó cắn.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Jepson Manual Treatment- USDA Plants Profile: Eleusine indica- Grass Manual Treatment date = ngày 6 tháng 9 năm 2009- Photo gallery- weedipedia.net
Thể loại:Thực vật xâm hại
I
Thể loại:Thực vật được sử dụng trong Đông y
Minangkabau

Minangkabau cũng được gọi là Minang (Urang Minang trong tiếng Minangkabau), là người dân bản địa tại cao nguyên Minangkabau ở tỉnh Tây Sumatra, Indonesia. Ngày nay có hơn 4 triệu người Minangkabau sinh sống tại tỉnh Tây Sumatra, trong khi có hơn 3 triệu người khác sinh sống rải rác tại nhiều thành thị của Indonesia và bán đảo Mã Lai. Người Minangkabau nói tiếng Minangkabau (Baso Minang(kabau); tiếng Indonesia: Bahasa Minangkabau), một ngôn ngữ trong ngữ tộc Malay-Polynesia thuộc ngữ hệ Austronesia. Văn hóa Minangkabau theo chế độ mẫu hệ, theo đó của cải và đất đai sẽ được truyền từ mẹ sang con gái, trong khi các vấn đề tôn giáo và chính trị và trách nhiệm của người đàn ông.
Minangkabau ở đảo Java
Người Minangkabau có tính Hồi giáo mạnh mẽ, song họ cũng theo các truyền thống của dân tộc mình, hay adat. Adat Minangkabau bắt nguồn từ niềm tin thuyết vật linh trước khi Hồi giáo được truyền đến, và nhiều tàn dư của tín ngưỡng vật linh vẫn tồn tại thậm chí cả trong một số người Hồi giáo khi hành lễ. Quê hương Tây Sumatra của người Minangkabau đã xảy ra chiến tranh Padri từ năm 1821 đến 1837.
Các nhà khảo cổ học Indonesia cho rằng người Minang Kabau có nguồn gốc từ người Kinh (Việt Nam). Nhưng chiếu theo ngôn ngữ thì tiếng Minangkabau rất gần gũi với tiếng Chăm của người Chăm tại Vietnam và người Aceh ở Malaysia và Indonesia, đặt ra nghi vấn về mối liên hệ về nguồn gốc của người Minang Kabau và người Chăm, người Kinh và người Aceh trong quá khứ. Dẫn chứng dễ thấy nhất (kabau - đọc là "kap'àu" trong tiếng Chăm, tiếng Malay và nhiều ngôn ngữ Đông Nam Á khác có nghĩa là trâu, và "Urang" hay "Orang" có nghĩa là người hay dân tộc. Từ "atat" đề cập ở trên đọc là "a-t'ạch" có nghĩa là phong tục, tục lệ và cũng có nghĩa và cách đọc như vậy trong tiếng Chăm.

**Tham khảo**
Thông tin chung- isbn=0-7007-0155-9- year=1986- isbn=90-5356-395-4- isbn=0-8014-8906-7- chú thích sách |last=Summerfield |first=Anne |others=Summerfield, John |title=Walk in Splendor: Ceremonial Dress and the Minangkabau |publisher=UCLA |year=1999 |isbn=0-930741-73-0

**Liên kết ngoài**
  On Culture's Loom date=2005-11-14 -  The Carvers of Bukittinggi date=2005-11-05 
Thể loại:Tây Sumatra
Thể loại:Cộng đồng người Hồi giáo Indonesia
Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Indonesia
Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Singapore

Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Sumatra
Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Malaysia
Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Hà Lan
Thể loại:Chế độ mẫu quyền
Mứt hạt bàng

Mứt hạt bàng ở Côn Đảo
Mứt hạt bàng hay hạt bàng rang hay mứt hột bàng là một thức ăn đặc sản ở huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Ria-Vũng Tàu được nhiều du khách khi đến du lịch ở Côn Đảo thường mua về làm quà. Đây là một món quà đặc sản mang đậm dấu ấn Côn Đảo, món ăn này còn là thức quà vặt của học sinh ở vùng Côn Đảo. Từ nhiều năm qua, sản phẩm từ hạt bàng đã góp phần tạo thêm thu nhập cho người dân ở Côn Đảo.

**Đặc điểm**
Mứt hạt bàng được làm từ nguyên liệu là hạt của cây bàng là loại cây cho địa phương một sản phẩm phục vụ du lịch ở Côn Đảo nên nhiều hộ dân làm mứt hạt bàng bán để có thêm thu nhập và tạo ra sản phẩm du lịch đặc trưng, ý nghĩa ở Côn Đảo. Loại mứt được làm từ nguyên liệu là hạt bàng với phương pháp rang, hạt bàng ở Côn Đảo có độ săn chắc và đầy thịt hơn hẳn. Có hai loại mứt hạt bàng là mứt hạt bàng vị ngọt và vị mặn.
Gọi là mứt nhưng thực chất món này chính là hạt bàng rang với muối hoặc với đường như đậu phộng rang muối hay rang đường Loại mứt rang với muối không mặn, chỉ đậm đà hơn hạt bàng tươi và gần như giữ được vị bùi bùi nguyên gốc của hạt bàng tươi. Loại rang với đường thì  ngọt và không còn giữ được vị gốc của hạt bàng. Hạt bàng rang muối nhìn mập, vỏ hơi thâm nâu, khi cắn vào thì thấy các lớp màu trắng ngà của hạt bàng xếp cuộn khít vào nhau, rất đều đặn. Mứt có vị ngọt của đường hay vị mặn của muối hoà lẫn vị bùi và béo của hạt bàng ở đầu lưỡi.

**Chế biến**
Để chế biến mứt hạt bàng, người dân phải chờ quả bàng rụng rồi nhặt về đem phơi chừng nửa tháng. Sau khi phơi khô, hạt bàng được tách làm đôi để lấy hạt bên trong. Với 50 kg quả bàng khô sẽ được 1 kg hạt bàng nên để làm ra được 1 kg mứt hạt bàng là cả một quá trình nhọc nhằn. Mứt hạt bàng được chế biến tự loại bàng ở Côn Đảo, đây là loại cây rừng, lá và quả khá lớn. Quả bàng chín nhiều nhất là vào mùa hè, khoảng tháng 7, tháng 8. Khi đó quả bàng rụng đầy trên đường. Người dân Côn Đảo thu hoạch quả bàng đem phơi cho dốt vỏ, rồi đem ra chẻ lấy hạt. Hạt bàng mới tách ra có màu nâu giống như màu gỗ được đánh vẹc-ni. Thao tác mất vài tiếng đồng hồ, vừa chẻ vừa tách chỉ được chừng vài trăm gram hạt. Sau đó đem rang muối hoặc rang đường.
Công đoạn chế biến chỉ là phơi khô, dùng dao chẻ từng quả một lấy nhân ra, rồi rang sao cho khéo léo, hạt được phơi qua nhiều lần nắng cho thật khô rồi mới đem đi tẩm ướp thành món ngon để có những sản phẩm thơm ngon bán cho người dân địa phương và du khách tuy nhiên cũng rất công phu, phơi khô chừng bốn năm nắng rồi dùng dao đập vỏ tách lấy hạt. Mất vài giờ đồng hồ vừa chẻ vừa vừa tách trái bàng, dùng tăm khều lấy hạt ra cũng chỉ được vài trăm gam hạt. Sau đó đem rang lên cho khéo để có được những hạt bàng mập mạp đều nhau. Mứt nhân trái bàng có màu trắng đục, ăn bùi và ngậy

**Chú thích**
Thể loại:Ẩm thực Việt Nam
Thể loại:Mứt