Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Pterophorus lindneri

Pterophorus lindneri là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Ethiopia.
The species is shining white, without any dark scales.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Pterophorus
Thể loại:Côn trùng Ethiopia
Pterophorus spissa

Pterophorus spissa là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Ghana và Nigeria.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Pterophorus
Thể loại:Động vật Cộng hòa Congo
Thể loại:Côn trùng Tây Phi
Pterophorus rhyparias

Pterophorus rhyparias là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Loài này có ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Ethiopia, Kenya, Madagascar, Namibia, Nam Phi, Tanzania và Yemen.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Pterophorus
Thể loại:Côn trùng Ethiopia
Pterophorus ischnodactyla

Pterophorus ischnodactyla là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi, Bahrain, Oman, Yemen, Iraq, Israel, Liban, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Mông Cổ, Libya, Algérie, Ukraina và miền nam châu Âu.
Ấu trùng ăn Convolvulus cantabrica.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Pterophorus
Thể loại:Bướm đêm Châu Âu
Thể loại:Bướm đêm châu Á
Thể loại:Côn trùng bán đảo Ả Rập
Thể loại:Bướm đêm Châu Phi
Pterophorus dallastai

Pterophorus dallastai là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo và Nam Phi.
Sải cánh dài 24–28 mm. 

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Pterophorus
Cộng hưởng sắt từ trong mạng điện

Cộng hưởng sắt từ (Ferroresonance) là một hiện tượng cao áp không ổn định xảy ra ở hệ thống điện 3 pha dưới các điều kiện đặc biệt, có khả năng gây ra hư hỏng cho thiết bị.

**Điều kiện**
Cộng hưởng sắt từ có thể xảy ra khi một hệ thống 3 pha không tải chứa chủ yếu các thành phần điện kháng và điện dung bị mất một pha. Hiện tượng này thường xảy ra đối với lưới trung thế với các máy biến áp(thành phần kháng) và cáp lực (thành phần dung). Nếu một mạng điện không có hoặc có ít thành phần điện trở kết nối vào và một pha điện áp bị mất, thì hiện tượng cộng hưởng sắt từ sẽ xảy ra. Nếu các pha còn lại không nhanh chóng được ngắt ra thì hiện tượng trên lại tiếp diễn, quá áp có thể dẫn đến làm hỏng cách điện của các thiết bị trong mạng điện gây hư hỏng thiết bị.
Có thể tránh được hiện tượng này bằng cách kết nối một tải thuần trở cực tiểu vào phía thứ cấp của máy biến áp hoặc cắt điện áp bằng một thiết bị ngắt 3 pha như máy cắt 3 cực. 

**Các bộ điều chỉnh cộng hưởng sắt từ**
Một bộ điều chỉnh cộng hưởng sắt từ là một máy biến áp mắc shunt từ tính và một mạch tinh chỉnh bao gồm một cuộn dây và một tụ điện được bố trí sao cho cung cấp một công suất không đổi khi điện áp đầu vào hoặc dòng điện đầu ra thay đổi. Mạch này có đầu sơ cấp ở phía một cuộn shunt từ tính và cuộn mạch tinh chỉnh và đầu thứ cấp là ở phía kia. Việc điều chỉnh phụ thuộc vào bảo hòa từ trong đoạn xung quanh phần thứ cấp. Hiện tượng bảo hòa mạch từ gây ra nhiệt lượng lớn và việc điều chỉnh không tốt bằng sử dụng linh kiện bán dẫn, do đó bộ điều chỉnh này đã lỗi thời, không còn được sử dụng nhiều nữa.
Bằng cách sắp xếp các miếng lõi sắt máy biến áp có từ tính riêng rẽ, và lắp một mạch cộng hưởng sắt từ (một tụ điện và một cuộn dây đi kèm), một máy biến áp có thể được dùng để tự động giữ điện áp cuộn dây thứ cấp tương đối không đổi khi thay đổi nguồn ở cuộn sơ cấp mà không cần mạch phụ đi kèm hoặc phải điều chỉnh bằng tay. Các máy biến áp CVA làm việc nóng hơn các máy biến áp lực thông thường, bởi việc điều chỉnh phụ thuộc vào hiện tượng bảo hòa lõi sắt, làm giảm hiệu suất một chút. Dạng sóng đầu ra bị biến dạng mạnh trừ phi sử dụng các biện pháp cẩn thận để tránh hiện tượng này. Các máy biến áp bảo hòa cung cấp một phương pháp đơn giản, hiệu quả để giữ ổn định nguồn cấp AC (nguồn điện xoay chiều).

**Tham khảo**
Thể loại:Phân phối điện
Người cá (tiểu thuyết)

Người cá (tiếng Nga: Человек-амфибия) là tên gọi cuốn tiểu thuyết viễn tưởng của nhà văn Alexander Romanovich Belyaev về một chàng trai có khả năng sống được dưới nước, phát hành lần đầu năm 1927.

**Nội dung**
Bác sĩ người Argentina Salvator, một nhà khoa học và nhà phẫu thuật chưa có giấy phép, đã tạo cho con trai ông, Ichthyander (Ихтиандр, Ichtiandr) (từ nguyên tiếng Hy Lạp: "người cá") a life-saving transplant - a set of shark gills. Thí nghiệm này thành công nhưng nó hạn chế khả năng tương tác bên ngoài môi trường nước của cậu trai trẻ. Cậu phải sống phần lớn thời gian trong nước. Một thợ kiếm ngọc trai ở địa phương là Pedro Surita đã biết được khả năng đặc biệt của Ichthyander và tìm cách lợi dụnng cậu bé.
Cũng như những tác phẩm khác của Beliaev, the book investigates the possibilities of physical survival under extreme conditions, as well as the moral integrity of scientific experiments. It also touches on socialist ideas of improving living conditions for the world's poor.

**Chuyển thể**
 1961 - Người cá (phim)- 2004 - Quỷ biển (phim truyền hình)- 2009 - Người cá 2

**Bản dịch tiếng Việt**
Tác phẩm này có một bản dịch tiếng Việt với nhan đề Người cá, do Lê Phương dịch, Nhà xuất bản Kim Đồng, 1972, Đỗ Ca Sơn dịch, xuất bản 2016.

**Xem thêm**
 Văn bản tác phẩm:  tiếng Nga,  tiếng Việt date = ngày 15 tháng 2 năm 2011

**Chú thích**
Thể loại:Aleksandr Belyaev
Thể loại:Tiểu thuyết Liên Xô
Thể loại:Tiểu thuyết năm 1928
Chiến Thắng (định hướng)

Trong tiếng Việt, Chiến Thắng có thể là một danh từ riêng chỉ:

**Nhân vật**
Chiến Thắng, là một diễn viên hài ở miền Bắc Việt Nam. Chiến Thắng sinh năm 1975 và quê ở tỉnh Vĩnh Phúc.
*Nguyễn Chiến Thắng, nhà chính trị Việt Nam

**Địa danh**
Xã Chiến Thắng, huyện An Lão, thành phố Hải Phòng
*Xã Chiến Thắng, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn
*Xã Chiến Thắng, huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn
*Phường cũ Chiến Thắng thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên; nay là một phần phường Chùa Hang.

**Xem thêm**
Chiến thắng
*Thắng
Nhà Antigonos

Nhà Antigonos (tiếng Hy Lạp: Δυναστεία των Αντιγονιδών) là một triều đại của các vị vua Hy Lạp có nguồn gốc từ vị tướng của Alexandros Đại đế, Antigonos I Monophthalmos ("Độc nhãn").

**Lịch sử**
Khác với triều đại Antipatros thừa hưởng phần lớn Macedonia, Antigonos cai trị chủ yếu là ở Tiểu Á và miền bắc Syria. Những cố gắng của ông nhằm để kiểm soát toàn bộ đế chế của Alexandros đã dẫn đến thất bại và cái chết của ông tại trận Ipsus vào năm 301 TCN. Demetrios I Poliorcetes con trai của Antigonos sống sót sau trận chiến, và đã tham gia vào cuộc chiến tranh giành quyền cai trị Macedonia cho bản thân ông ta một vài năm sau đó, nhưng cuối cùng ông ta cũng bị mất ngôi, rồi qua đời trong tù đày ở Syria. Sau một thời gian hỗn loạn, con trai của Demetrios là Antigonos II Gonatas đã có thể thiết lập sự kiểm soát của gia đình ở Vương quốc Macedonia cổ, cũng như đối với hầu hết các thành bang Hy Lạp vào năm 276 TCN.
Triều đại này tiếp tục tồn tại trải qua nhiều cuộc chiến tranh và biến động cho tới giai đoạn trị vì của Perseus của Macedonia, ông trị vì giữa giai đoạn từ 179-168 TCN, được công nhận là người vô địch của người Hy Lạp tự do chống lại Rome. Tuy nhiên ông đã chứng minh là không thể ngăn chặn sự tiến quân của người La Mã và thất bại của người Hy Lạp trong trận Pydna báo hiệu sự kết thúc của triều đại.
Triều đại này là một trong bốn triều đại được thành lập bởi những người thừa kế của Alexandros, những triều đại khác là Triều đại Seleukos, triều đại Ptolemaios và triều đại Attalos.

**Triều đại**
Hình:Antigone le Borgne (pièce).jpg|200px|nhỏ|Tiền của Antigonos I Monophthalmos ("Độc nhãn") (382 TCN - 301 TCN).
Tập tin:Démétrios Ier Poliorcète (pièce).jpg|nhỏ|200px|Tiên của Demetrios I của Macedonia ("Kẻ vây hãm"), (337 TCN – 283 TCN), con của Antigonos I Monophthalmos
Hình:Tetradrachm of Antigonus Doson.jpg|nhỏ|200px|Tiền xu của Antigonos II Gonatas
Các thành viên của trều đại:

**Tham khảo**


Thể loại:Triều đại Macedonia cổ đại
Thể loại:Vương quốc Macedonia thế kỷ 3 TCN
Thể loại:Vương quốc Macedonia thế kỷ 2 TCN
Thể loại:Khởi đầu thập niên 300 TCN
Thể loại:Năm 306 TCN
Thể loại:Khởi đầu thế kỷ 4 TCN
Thể loại:Chấm dứt thế kỷ 2 TCN
Thể loại:Năm 168 TCN
Người cá (phim 1961)

Người cá (tiếng Nga: Человек-амфибия) là một phiên bản điện ảnh của cuốn tiểu thuyết khoa học viễn tưởng cùng tên của nhà văn Liên Xô Aleksandr Romanovich Belyaev.
Buổi chiếu phim ra mắt được tổ chức vào ngày 3 tháng 1 năm 1962 và đã thu hút được 65,5 triệu lượt người xem.

**Nội dung**

**Diễn viên**
 Anastasia Vertinskaya... Gutiere Baltazar- Vladimir Korenev... Ikhtyandr Salvator- Mikhail Kozakov... Pedro Zurita- Anatoly Smiranin... ông Baltazar- Nikolai Simonov... Giáo sư Salvator- Vladlen Davydov... Olsen (phóng viên)- A.Antonyan- Anatoly Ivanov- Valery Kudryashov- Nikolai Kuzmin- Mikhail Medvedev- Yury Medvedev- A.Nikritina- A.Orlik- A.Shaginyan- Georgy Tusuzov- Aleksandr Zakharov

**Ê-kíp**

**Xem thêm**
 Thông tin trên Website  Kino-Teatr
Thể loại:Phim do Gennady Kazansky đạo diễn
Thể loại:Phim của Lenfilm
Thể loại:Phim Liên Xô
Thể loại:Phim viễn tưởng Liên Xô
Thể loại:Phim giả tưởng
Thể loại:Phim dựa theo tác phẩm của Aleksandr Belyaev
Thể loại:Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Thể loại:Phim tâm lý
Thể loại:Phim lãng mạn
Thể loại:Phim năm 1961
Thể loại:Phim năm 1962
Thể loại:Phim tiếng Nga
Thể loại:Phim khoa học viễn tưởng thập niên 1960
Mẫu Sơn (định hướng)

Mẫu Sơn là tên một dãy núi nằm ở phía đông bắc tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam. Một số đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Lạng Sơn được đặt theo danh xưng này, bao gồm:- Xã Mẫu Sơn, huyện Cao Lộc- Xã Mẫu Sơn, huyện Lộc Bình.- Tên của một loài nhái trong chi Philautus, Họ Ếch cây- Rượu Mẫu Sơn- Mẫu Sơn
Thể loại:Lạng Sơn
Mỹ Hòa (định hướng)

Mỹ Hòa, còn được viết là Mỹ Hoà, có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:- Phường Mỹ Hòa, thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang.- Xã Mỹ Hòa, thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long.- Xã Mỹ Hòa, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre.- Xã Mỹ Hòa, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định.- Xã Mỹ Hòa, huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp.- Xã Mỹ Hòa, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình.- Xã Mỹ Hòa, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh.- Xã Mỹ Hòa Hưng, thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang.
Lê Lợi (định hướng)

Lê Lợi là vị vua đầu tiên của nhà Hậu Lê. Tên của ông đã được đặt cho các địa danh Việt Nam sau đây:- Phường Lê Lợi, quận An Dương, thành phố Hải Phòng- Phường Lê Lợi, thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên- Phường Lê Lợi, thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum- Phường Lê Lợi, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An- Xã Lê Lợi, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội- Xã Lê Lợi, thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương- Xã Lê Lợi, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh- Xã Lê Lợi, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng- Xã Lê Lợi, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương- Xã Lê Lợi, huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu- Xã Lê Lợi, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình- Phường cũ Lê Lợi thuộc quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng; nay là một phần của phường Lạch Tray- Phường cũ Lê Lợi thuộc thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội; nay là một phần của phường Ngô Quyền- Phường cũ Lê Lợi thuộc thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang; nay là một phần của phường Trần Phú- Phường cũ Lê Lợi thuộc thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định; nay là một phần của phường Thị Nại.

**Xem thêm**
Đường Lê Lợi, Thành phố Hồ Chí Minh
Tiếng Nam Thái

Tiếng Nam Thái hay Tiếng miền Nam Thái hay Tiếng Dambro (Tiếng Thái: ภาษาไทยใต้, phát âm tiếng Thái: pʰaːsaː tʰajɗaj; tiếng Thái: ภาษาตามโพร, Phát âm: pʰaːsaː ɗaːmpʰro) là một ngôn ngữ Thái được nói tại miền Nam Thái Lan cũng như trong một cộng đồng nhỏ tại cực bắc của Malaysia. Ngôn ngữ này được xấp xỉ 5 triệu người nói và là ngôn ngữ thứ hai của 1,5 triệu người Mã Lai Pattani và các nhóm dân tộc khác như cộng đồng người Thái gốc Hoa, người Negritos và các nhóm bộ tộc khác. Hầu hết những người nói ngôn ngữ này cũng thành thạo tiếng Thái chuẩn.

**Lịch sử**
Các vương quốc Mã Lai đã kiểm soát phần lớn bán đảo Mã Lai, như Vương quốc Pattani và Tambralinga, nhưng hầu hết các khu vực này đã rơi vào tay của Srivijaya. Khu vực này chịu ảnh hưởng mạnh từ văn hóa của các thương nhân Ấn Độ, và một số đền chùa Phật giáo và Ấn Độ giáo đã khuếch trương ảnh hưởng đến văn hóa. Sự sụp đổ của Srivijaya trước sự lớn mạnh của Vương quốc Nakhon Sri Thammarat, vương quốc này sau đó trở thành chư hầu của Sukhothai. Khu vực trở thành biên giới giữa những người Thái ở miền bắc và người Mã Lai ở miền nam cũng như giữa Phật giáo và Hồi giáo. Các căng thẳng được châm ngòi bởi chính sách Thái hóa một cách hung bạo, cấm đoán văn hóa bản địa, và sự nghèo đói ở vùng này.

**Phân bổ**
Tại Thái Lan, những người nói tiếng Nam Thái có thể sinh sống xa về phía bắc đến tỉnh Prachuap Khiri Khan xuống tới biên giới với Malaysia. Một bộ phận nhỏ cũng hiện diện tại các bang gần biên giới của Malaysia như Kelantan, Penang, Perlis, Kedah và Perak. Đây là ngôn ngữ chính của những người Thái cũng như của sắc tộc Mã Lai tại cả hai bên biên giới ở tỉnh Satun và Songkhla. Vì lý do kinh tế, nhiều người nói tiếng Nam Thái cũng đã di cư ra thủ đô Bangkok và các thành phố lớn khác trong nước cũng như ra nước ngoài.

**Tham khảo**
 Bradley, David. (1992). "Southwestern Dai as a lingua franca." Atlas of Languages of Intercultural Communication in the Pacific, Asia, and the Americas. Vol. II.I:13, pp. 780–781.- Levinson, David. Ethnic Groups Worldwide: A Ready Reference Handbook. Greenwood Publishing Group. ISPN:1573560197.- Miyaoka, Osahito. (2007). The Vanishing Languages of the Pacific Rim. Oxford University Press. ISBN 019926662X.- Taher, Mohamed. (1998). Encylopaedic Survey of Islamic Culture. Anmol Publications Pvt. Ltd. ISBN 8126104031.- Yegar, Moshe. Between Inegration and Secession: The Muslim Communities of the Southern Philippines,
Southern Thailand, and Western Burma/Myanmar. Lexington Books. ISBN 0739103563.- Diller, A. Van Nostrand. (1976). Toward a Model of Southern Thai Diglossic Speech Variation. Cornell Uniiversity Publishers.- Li, Fang Kuei. (1977). A Handbook of Comparative Tai. University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-0540-2.

**Liên kết ngoài**
  Tiếng Nam Thái trên Ethnologue date=2006-05-17 
Thể loại:Nhóm ngôn ngữ Thái
Thể loại:Ngôn ngữ tại Malaysia
Thể loại:Ngôn ngữ tại Myanmar
Thể loại:Ngôn ngữ tại Thái Lan
Thể loại:Bán đảo Mã Lai
Thể loại:Malaysia bán đảo
Thể loại:Nam Thái Lan
Tiếng Shan

Tiếng Shan (tiếng Shan:, IPA: lɪ̀k tɑ́ɪ hay ၽႃႇသႃႇတႆး, pʰàː sʰàː tái; tiếng Myanmar: ရှမ်းဘာသာ, Phát âm: ʃáɴ bàðà; tiếng Thái: ภาษาไทใหญ่) là ngôn ngữ bản địa của người Shan và chủ yếu được nói tại bang Shan, Myanmar. Ngoài ra, cũng có những nhóm biệt lập nói ngôn ngữ này tại bang Kachin, tại miền bắc Thái Lan và Châu tự trị dân tộc Thái Tây Song Bản Nạp tại Vân Nam, Trung Quốc. Tiếng Shan là một ngôn ngữ thuộc nhóm Thái-Kadai và có quan hệ với tiếng Thái. Ngôn ngữ này có 5 thanh điệu, không tương ứng với các thanh điệu trong tiếng Thái, cộng thêm thanh thứ 6 khi dùng để nhấn mạnh. Ngôn ngữ này được gọi là Thái-Yai, hay Thái Long trong nhóm ngôn ngữ Thái. Tên "Shan" được cho là bắt nguồn từ từ "Xiêm" trong tiếng Myanmar.
Hiện không có số liệu về số người nói tiếng Shan vì vẫn chưa có thống kê số lượng người Shan. Một số ước tính cho rằng người Shan có 4 triệu người hay nhiều hơn, nhưng con số chính xác có thể là 6 triệu người, và khoảng một nửa trong số đó nói tiếng Shan. Nhiều người Shan nói các phương ngữ bản địa cũng như ngôn ngữ của ngững người mau bán với họ. Vì tình trạng nội chiến tại Myanmar, rất ít người Shan ngày nay có thể đọc hay viết chữ Shan, vốn có nguồn gốc từ chữ Myanmar.

**Tham khảo**
 The Major Languages of East and South-East Asia. Bernard Comrie (London, 1990).- A Guide to the World's Languages. Merritt Ruhlen (Stanford, 1991).- Shan for English Speakers. Irving I. Glick & Sao Tern Moeng (Dunwoody Press, Wheaton, 1991).- Shan - English Dictionary. Sao Tern Moeng (Dunwoody Press, Kensington, 1995).- An English and Shan Dictionary. H. W. Mix (American Baptist Mission Press, Rangoon, 1920; Revised edition by S.H.A.N., Chiang Mai, 2001).- Grammar of the Shan Language. J. N. Cushing (American Baptist Mission Press, Rangoon, 1887).

**Liên kết ngoài**
 Sai Kam Mong. The History and Development of the Shan Scripts. Chiang Mai, Thailand: Silkworm Books, 2004. ISBN 9749575504- Ethnologue entry- Shan language Swadesh vocabulary list of basic words (from Wiktionary's  Swadesh list appendix)- Shan Alphabet date=2011-04-29 - The New Testament written in Shan date=2009-11-29 - SIL Padauk Font (Shan Unicode)- SEAlang Library Shan Dictionary

Thể loại:Nhóm ngôn ngữ Thái
Thể loại:Ngôn ngữ tại Thái Lan
Thể loại:Ngôn ngữ tại Myanmar
Thể loại:Ngôn ngữ có thanh điệu
Tiếng Hmông

Tiếng Hmông hay Mông là ngôn ngữ của người Hmông hay người Miêu, một dân tộc có vùng cư trú truyền thống là nam Trung Quốc, miền bắc Việt Nam, Lào và Thái Lan.
Tổng số người nói ngôn ngữ này trên toàn thế giới ước tính khoảng 10-12 triệu người. Tại Trung Quốc dân số người Miêu cỡ 9 triệu, sống tại các vùng Tứ Xuyên, Vân Nam, Quý Châu, Quảng Tây. Tại Hoa Kỳ có khoảng 200.000 người Mỹ gốc H’mông.
Tiếng Hmông gồm có những phương ngữ có thể hiểu lẫn nhau của nhóm ngôn ngữ Tây H’mông trong ngữ hệ Hmông-Miền (Miêu-Dao).
Chữ viết Hmông truyền thuyết được coi là đã mất do sự xâm lược của người Hoa Hạ. Sang thế kỷ 20 có nhiều nỗ lực tạo ra bộ chữ để ghi tiếng Hmông.

**Khái niệm**
Bên ngoài Trung Quốc, khái niệm "tiếng H’mông" có thể dùng để chỉ phương ngữ Xuyên–Kiềm–Điền. Tất cả các người H’mông ngoài Trung Quốc (trừ một số tại Việt Nam) đều nói phương ngữ này. Tuy thế, các phương ngữ khác nhau của tiếng H’mông không phải đều hiểu lẫn nhau và có thể coi là các ngôn ngữ riêng.
Từ những năm 1950, một dạng tiêu chuẩn hóa tiếng Miêu dựa trên cơ sở phó phương ngữ Xuyên–Kiềm–Điền tại Đại Nam Sơn đã được thống nhất. Và tất cả các phó-phó-phó phương ngữ của tiếng H’mông ngày nay tại Trung Quốc có thể hiểu lẫn nhau.

**Âm vị**
Tiếng Hmông gồm có 8 thanh điệu, nhiều hơn tiếng Việt 2 thanh điệu,
Gồm: g, s, v, j, b, d, m và thanh ngang (Chữ Hmông Việt: l, s, r, x, z, k, v, ngang).

**Xem thêm**
 Chữ viết Hmông

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Cooper, Robert, Editor. The Hmong: A Guide to Traditional Lifestyles. Singapore: Times Editions. 1998. các trang 35–41.- Finck, John. "Clan Leadership in the Hmong Community of Providence, Rhode Island." In The Hmong in the West, Editors, Bruce T. Downing and Douglas P. Olney. Minneapolis, MN: Southeast Asian Refugee Studies Project, Center for Urban and Regional Affairs, University of Minnesota, 1982, các trang 22–25.- Thao, Paoze, Mong Education at the Crossroads, New York: University Press of America, 1999, các trang 12–13.- Xiong Yuyou, Diana Cohen (2005). Student's Practical Miao-Chinese-English Handbook / Npout Ndeud Xof Geuf Lol Hmongb Lol Shuad Lol Yenb. Yunnan Nationalities Publishing House, 539 pp. ISBN 7536732872.- Enwall, Joakim. Hmong Writing Systems in Vietnam: A Case Study of Vietnam's Minority Language Policy. Stockholm, Sweden: Center for Pacific Asian Studies, 1995.

**Liên kết ngoài**
 Danh sách từ vựng Mông Trắng date = ngày 31 tháng 10 năm 2010 (from the World Loanword Database)- Danh sách Swadesh của Mông Trắng tại Wiktionary- Lomation's Hmong Text Reader date = ngày 12 tháng 3 năm 2013 - free online program that can read Hmong words/text.- Entry for Hmong at Ethnologue- Online Hmong dictionary date=2021-03-12  (including audio clips)- The Hmong Language: An Oral Memory date = ngày 18 tháng 3 năm 2007- Mong Literacy - consonants, vowels, tones for both Mong Leng and Hmong Der- Comparison of Hmong and English grammar date = ngày 9 tháng 4 năm 2008 from the University of Minnesota- Hmong Resources
Thể loại:Ngữ hệ H'Mông-Miền
Thể loại:Ngôn ngữ tại Việt Nam
Thể loại:Ngôn ngữ tại Trung Quốc
Thể loại:Ngôn ngữ tại Lào
Thể loại:Ngôn ngữ tại Thái Lan
Thể loại:Ngôn ngữ Tây H'Mông
Thể loại:H'Mông
Phương ngữ Khmer Bắc

Phương ngữ Khmer Bắc hay còn gọi là Khmer Surin, là một phương ngữ được những người Khmer bản địa tại các tỉnh Surin, Roi Et và Buriram của Thái Lan sử dụng.
Phương ngữ Khmer Bắc không giống với tiếng Khmer chuẩn về số lượng và tính đa dạng của âm vị nguyên âm, sự phân bổ phụ âm, từ vựng và ngữ pháp, khiến cho phương ngữ Khmer Bắc dễ được những người nói các phương ngữ khác của tiếng Khmer nhận ra. Một số người nói tiếng Khmer Bắc có thể hiểu các phương ngữ Khmer khác nhưng những người nói tiếng Khmer chuẩn sẽ gặp khó khăn để hiểu phương ngữ này. Thực tế này đã khiến một số nhà ngôn ngữ học ủng hộ coi Khmer Bắc là một ngôn ngữ riêng nhưng có quan hệ gần gũi với tiếng Khmer

**Đọc thêm**
 Thanan Čhanthrupant, and Chātchāi Phromčhakkarin. Photčhanānukrom Khamen (Surin)-Thai-Angkrit = Khmer (Surin)-Thai-English Dictionary. Bangkok, Thailand: Indigenous Languages of Thailand Research project, Chulalongkorn University Language Institute, 1978.- Suwilai Prēmsīrat, and Sōphanā Sīčhampā. Kānphatthanā rabop kānkhīan Phāsā Khamēn Thin Thai Khrōngkān Phatthanā Phāsā Phư̄nbān phư̄a ʻAnurak Sinlapawatthanatham Phư̄nbān læ Phalit Sư̄ Tāng Tāng = Formulating Thai-based northern Khmer orthography: for the recording and preservation of local culture and for the producing of educational materials. Bangkok: Sathāban Wičhai Phāsā læ Watthanatham phư̄a Phatthanā Chonnabot, Mahāwitthayālai Mahidon, 1990. ISBN 9745868302

**Tham khảo**
 Description of Khmer: Lecture by Paul Sidwell of Australian National University date = ngày 10 tháng 10 năm 2006- Ethnologue Report for Norther Khmer, ISO 639-3 code kxm- Khmer Unicode Fonts
Thể loại:Nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer
Thể loại:Ngôn ngữ tại Campuchia
Tiếng Tahiti

Tiếng Tahiti (Reo Tahiti) hoặc (Reo Mā'ohi) là một ngôn ngữ bản địa chủ yếu được sử dụng tại Quần đảo Société tại Polynésie thuộc Pháp tại Châu Đại Dương.
Đây là một ngôn ngữ thuộc nhóm Đông Polynesia, có quan hệ gần gũi với các ngôn ngữ bản địa khác tại Polynésie thuộc Pháp và cũng có qun hệ với các ngôn ngữ như tiếng Rarotonga, tiếng Maori và tiếng Hawaii.
Tiếng Tahiti được sao chép lần đầu bởi những người truyền giáo của Hội Truyền giáo Luân Đôn vào đầu thế kỷ 19. Tại Polynésie thuộc Pháp, đây là ngôn ngữ nổi bật nhất của người Polynesi bản địa, bao gồm:
*Tiếng Pa'umotu (reo Pa'umotu), gồm 7 phương ngữ nói ở Quần đảo Tuamotu
*Tiếng Marquesas, nói ở Quần đảo Marquesas
*Tiếng Austral tại Quần đảo Austral
*Tiếng Mangavera tại Quần đảo Gambier

**Chỉ dẫn**

**Một số cụm từ cơ bản tiếng Tahiti**

**Số**
Tahiti hiện thời chỉ sử dụng các từ số có nguồn gốc của Tiếng Pháp: Un, Deux, Trois...,.

**Tháng**

**Tham khảo**
Y. Lemaître, Lexique du tahitien contemporain, 1973. ISBN 2-7099-0228-1- same; 2nd, reviewed edition, 1995. ISBN 2-7099-1247-3
*T. Henry, Ancient Tahiti – Tahiti aux temps anciens
*D.T. Tryon, Conversational Tahitian; ANU 1970- Tahitian–English dictionary- Tahitian Swadesh list of basic vocabulary words (from Wiktionary's  Swadesh list appendix)- Académie Tahitienne — Fare Vāna’a date=2011-04-30 - Puna Reo — Cultural Association, English section too date = ngày 26 tháng 3 năm 2007

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Nhóm ngôn ngữ Tahitic
Thể loại:Ngôn ngữ tại châu Đại Dương
Thể loại:Ngôn ngữ Nam Đảo bị đe dọa
Thể loại:Ngôn ngữ động-chủ-tân
Thể loại:Ngôn ngữ tại Polynésie thuộc Pháp
Thể loại:Quần đảo Société
Danh sách tập phim Blood+

Tập tin:Blood+ dvd.png|nhỏ|DVD đầu tiên của Blood+, phát hành ở Nhật Bản ngày 21 tháng 12 năm 2005 bởi Aniplex
Đây là một danh sách cá tập hoàn chỉnh cho anime Blood+ của Production I.G. Được công chiếu tại Nhật Bản vào ngày 8 tháng 10 năm 2005 trên MBS/TBS với một tập phim mới phát sóng hàng tuần cho đến tập cuối cùng phát sóng ngày 23 tháng 9 năm 2006 , tổng cộng là 50 tập. Xê-ri được đạo diễn bởi Junichi Fujisaku và các thiết kế nhân vật gốc bởi Hashii Chizu. Mỗi mùa phim có nhạc mở đầu và kết thúc riêng biệt từ nhiều nghệ sĩ, với tập cuối cùng sử dụng nhạc kết thúc của mùa một. Xê-ri cũng đồng thời được phát sóng trên Animax, vệ tinh kênh tiếng Nhật của Sony, và mạng lưới của họ tại khu vực Đông Nam Á và Nam Á.
Thông qua bộ phận quốc tế của Sony, Blood + đã được cấp phép để phân phối tại nhiều khu vực . Bản phụ đề tiếng Anh của xê-ri, được phát sóng tại Hoa Kỳ qua kênh Cartoon Network Adult Swim  từ ngày 11 tháng 3 năm 2007 cho đến ngày 23 tháng 3 năm 2008 . Region 1 DVD đầu tiên được phát hành tại Bắc Mỹ vào ngày 4 tháng 3 năm 2008, với một bản phát hành đồng thời một khối lượng năm tập phim duy nhất và một bộ 25 tập Blood+ Part One .
Xê-ri được phát hành với Region 2 DVD ở Nhật Bản bởi Aniplex trong 13 tập cá nhân với bốn tập phim mỗi đĩa, trừ vol đầu tiên chỉ có hai tập. Vol đầu tiên đầu tiên được phát hành ngày 21 tháng 12 năm 2005 và cuối cùng vào ngày 29 tháng 11 năm 2006 . Tất cả các vol có các bài hát tiếng Nhật không có phụ đề. Sony Entertainment đã bắt đầu phát hành bản tiếng Anh của xê-ri từ ngày 4 tháng 3 năm 2008.. Sony ra mắt hai phiên bản đồng thời: một vol có chứa 5 tập đầu tiên và 6 đĩa phiên bản đặc biệt chứa 25 tập đầu tiên với một vài extra đặc biệt . Một bộ thứ, mà sẽ có 25 tập còn lại và phần mở rộng hơn, phát hành ngày 20 tháng 10 năm 2009 .
Anime sử dụng 8 nhạc nền, 4 bài mở và 4 bài kết thúc. Đối với mùa đầu tiên của Blood +, nhạc mở đầu là nihongo|"The Tears of the Blue Sky"|青空のナミダ|Aozora no Namida bởi Takahashi Hitomi và nhạc kết thúc là Kataritsugu Koto bởi Hajime Chitose. "Seasons’ Call" của Hyde là mở đầu của mùa 2 và "Cry No More" của Nakashima Mika là nhạc kết thúc. Đối với mùa 3, nhạc mở đầu là "Colors of the Heart" của Uverworld và kết thúc là bài "This Love" của Angela Aki. Mùa 4 sử dụng nihongo|"Raion"|雷音 của Jinn là nhạc mở đầu cùng với "Brand New Map" của K là nhạc kết thúc. Tuy nhiên tập cuối cùng lại dùng "The Things I Pass Down" cho đoạn kết thúc.

**Tập**

**Mùa 1**

**Mùa 2**

**Mùa 3**

**Mùa 4**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Official website date=2008-12-31  -  MBS Blood+ website -  Production I.G official English website-  Official Sony web site date=2007-12-18 -  Official Adult Swim Blood+ website date=2007-07-15 - title=Blood+
Thể loại:Danh sách tập phim anime
Hồng Hy Quan

Hồng Hy Quan (chữ Hán: 洪熙官, phiên âm: Hung Hei-Gun, sinh 1745- mất 1825; sinh tại Hoa Đô, Quảng Đông, Trung Quốc) là một cao thủ võ thuật xuất thân từ nam Thiếu Lâm dưới thời nhà Thanh. Ông người đã sáng lập ra môn tuyệt kỹ võ thuật Hồng Gia quyền.

**Tiểu sử**
Hồng Hy Quan xuất thân từ một gia đình buôn trà. Sau khi người Mãn Châu chiếm được Trung nguyên, ông đi tu và là một đệ tử tục gia của Chí Thiện thiền sư (至善 - Jee Sin) trụ trì tại chùa Nam Thiếu Lâm ở tỉnh Phúc Kiến vào đầu thời kỳ vua Càn Long nhà Thanh. Tại đây ông có dịp trao đổi, trau dồi thêm võ nghệ với Phương Thế Ngọc để hoàn thiện các kỹ năng của mình. Sau khi chùa Thiếu Lâm Nam Phái Phúc Kiến bị quân nhà Thanh đốt phá, Hồng Hy Quan đã rời chùa Nam Thiếu Lâm trở về thành phố Phật Sơn quê ông thuộc tỉnh Quảng Đông và mở võ quán truyền bá Thiếu Lâm quyền. Nhưng để giấu tung tích ông đã gọi môn võ này là Hồng Quyền (Hung Kuen) hay Hồng Gia Quyền (Hung Gar Kuen). Ông cũng là một lãnh tụ của Thiên Địa hội tức Hồng Hoa hội.

**Hồng Gia Quyền**
Ông đã sáng tạo ra môn võ Hồng Gia quyền trên căn bản của võ học Thiếu Lâm công với những điều ông ngộ ra được từ thiên nhiên như bài hổ hình quyền sau khi quan sát con hổ đánh nhau, bắt mồi. Sau đó võ công này được truyền bá đặc biệt là nhờ công lao của Hoàng Phi Hồng và Lâm Thế Vinh sau này.

**Trong văn hóa**
Hình ảnh của ông được tái hiện trong bộ phim truyền hình của ATV Hồng Kông mang tên: Hồng Hy Quan do diễn viên Chân Tử Đan thủ vai. Trong lĩnh vực điện ảnh, Lý Liên Kiệt cũng từng vào vai Hồng Hy Quan cùng với Tạ Miêu.

**Tham khảo**
 Beginning Shaolin Hung-Gar Kung Fu - John Leong- Hung Gar Kung Fu: Chinese art of self defense - Bucksam Kong and Eugene H. Ho, copyright 1973 Ohara Publications Inc.- The Tiger/Crane Form of Hung Gar Kung Fu - Bucksam Kong, copyright 1983 Ohara Publications Inc.- Kung Fu Magazine - Sept.1999, Pacific Rim publications, Arnaldo Ty Nunez
Thể loại:Võ thuật
Thể loại:Võ sư Trung Quốc
Thể loại:Nhà Thanh
Thể loại:Văn hóa dân gian Trung Hoa
Thể loại:Sinh năm 1745
Thể loại:Mất năm 1825
Bože Pravde

Bože Pravde (tiếng Serbia Kiril: Боже правде, tiếng Việt: Chúa của công lý) là quốc ca Serbia. Nó được sáng tác năm 1872 bởi 2 nhạc sĩ Davorin Jenko & Jovan Đorđević.

**Lời**

**Tiếng Serbia**

**La tinh hóa**
I
Bozhe pravde, ti shto spase
od propasti dosad nas,
chui i odsad nashe glase
i od sad nam budi spas.
Motshnom rukom vodi, brani
budutshnosti srpske brod,
𝄆 Bozhe spasi, Bozhe hrani,
srpske zemlye, srpski rod! 𝄇
II
Slozhi srpsku bratshu dragu
na svak dichan slavan rad,
sloga bitshe poraz vragu
a nayyachi srpstvu grad.
Nek na srpskoi blista grani
bratske sloge zlatan plod,
𝄆 Bozhe spasi, Bozhe hrani
srpske zemlye, srpski rod! 𝄇
III
Nek na srpsko vedro chelo
tvog ne padne gneva grom
Blagoslovi Srbu selo
polye, nyivu, grad i dom!
Kad nastupe borbe dani
k pobedi mu vodi hod
𝄆 Bozhe spasi, Bozhe hrani
srpske zemlye, srpski rod! 𝄇
IV
Iz mrachnoga sinu groba
srpske slave novi syai
nastalo ye novo doba
Novu sretshu, Bozhe dai!
Otadzhbinu srpsku brani
petvekovne borbe plod
𝄆 Bozhe spasi, Bozhe brani
moli ti se srpski rod! 𝄇
Dịch sang tiếng Việt
Chúa của công lý, ơn Người đã cứu chúng con
Từ trong vực thẳm nô lệ sâu nhất,
Lắng nghe tiếng nói của những người con nơi đây
Giúp đỡ chúng con trong quá khứ.
Bằng bàn tay mạnh mẽ của Người
Người vẫn bảo vệ chúng con trên con đường gập ghềnh,
𝄆 Xin Chúa hãy cứu rỗi và nuôi dưỡng,
Đất nước Serbia, con đường Serbia! 𝄆
II
Mong sao anh em ta đoàn kết bình yên
Tình yêu thương sẽ không bao giờ thất bại,
Mong sao bọn thù địch đáng ghét kia
Đừng chiến thắng quân đội chúng ta.
Hãy để cho những quả ngọt của tình thống nhất
Kết trên những ngọn cây của ân sủng tự do,
𝄆 Xin Chúa hãy cứu rỗi và nuôi dưỡng,
Đất nước Serbia, con đường Serbia! 𝄆
III
Ôi Thượng đế! Bọn địch hãy tránh xa sự báo thù của Người
Cơn bão mà Người giáng xuống
Xin Người hãy phù hộ từng ngôi làng Serbia
Từng ngọn núi, cánh đồng, thành phố và ngôi nhà!
Khi người chỉ huy của chúng con xông pha trận mạc
Và chiến thắng dẫn đường cho ông ấy
𝄆 Xin Chúa hãy cứu rỗi và nuôi dưỡng,
Đất nước Serbia, con đường Serbia! 𝄆
IV
Những người con từ trong nấm mồ trỗi dậy
Và vinh quang mới của Serbia được sinh ra
Kỷ nguyên mới mở ra trên đất nước này
Mong đất nước được Chúa phù hộ!
Người đã bảo vệ quê hương Serbia này
Đây là thành quả năm trăm năm đấu tranh
𝄆 Xin Chúa hãy cứu rỗi và nuôi dưỡng,
Đất nước Serbia, con đường Serbia! 𝄆

**Tham khảo**
Thể loại:Quốc ca
Thể loại:Quốc ca châu Âu
Thể loại:Biểu tượng quốc gia Serbia
Thể loại:Văn hóa Cộng hòa Srpska
Thể loại:Bài hát năm 1872
Thể loại:Nhạc khúc Si giáng trưởng
Thể loại:Văn hóa Serbia
Thể loại:Vương quốc Serbia
Phyllocoma scalariformis

Phyllocoma scalariformis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Phyllocoma Scalariformis
Thể loại:Phyllocoma
¿Dónde Estás Corazón?

"¿Dónde Estás Corazón?" (trong Tiếng Việt là Tình yêu, ngươi ở đâu?) là ca khúc của ca sĩ người Colombia Shakira được phát hành dưới dạng đĩa đơn vào năm 1994.

**Thông tin bên lề**
Ca khúc này lần đầu tiên xuất hiện trong một album tuyển tập mang tên Nuestro Rock (Nhạc Rock của chúng tôi), được phát hành ở quê hương của cô, Colombia. Ca khúc này chính là bài hát nổi bật nhất trong album, và nhất là video được quay cho bài hát do đạo diễn Oscar Azula & Julian Torres. Khiến ca khúc trở thành một cú "hit" ở Colombia. Nhờ thành công của ca khúc quá lớn, hãng đĩa Sony Music cho cô một cơ hội để thu âm và phát hành album mới. Cuối cùng, bài hát đã được nằm trong album Pies Descalzos, và trở thành đĩa đơn thứ năm khi được phát hành lại vào năm 1996 tại Mĩ Latin. Ca khúc được hòa âm lại trong album The Remixes (1997) và được có mặt trong album tuyển tập ca khúc hay nhất của Shakira mang tên Grandes Éxitos (2002).

**Video ca nhạc**
Video ca nhạc đầu tiên của ca khúc được thực hiện dưới sự chỉ đạo của đạo diễn Oscar Azula & Julian Torres. Trong video, Shakira trình diễn ca khúc trong nền màu trắng và đen, sau đó cô nhảy trong chiếc đầm bạc với khung cảnh đầy màu sắc. Video này chỉ được trình chiếu riêng tại Colombia.
Video ca nhạc thứ hai được đạo diễn bởi Gustavo Garzón, trong video này, Shkira đang cầm một vài tấm ảnh, ngồi trên một chiếc ghế màu đỏ, hát trong mưa và một số diễn viên trong một số cảnh khác.

**Vị trí**
Phiên bản hòa âm lại

**Tham khảo**
Thể loại:Ca khúc năm 1996
Thể loại:Bài hát của Shakira
Thể loại:Ca khúc Tây Ban Nha
Thể loại:Bài hát năm 1995
Thể loại:Đĩa đơn năm 1996
Thể loại:Đĩa đơn đầu tay
Thể loại:Bài hát tiếng Tây Ban Nha
Thể loại:Đĩa đơn của Sony Music Entertainment
Thiên niên kiện

Thiên niên kiện (danh pháp hai phần: Homalomena occulta) là loài thực vật thuộc họ Ráy (Araceae). Đây là loài bản địa của Việt Nam và các tỉnh miền nam Trung Quốc (Quảng Tây, Vân Nam), mọc hoang tại các thung lũng, sườn đồi có độ cao từ 80 m đến 1.100 m.
Thiên niên kiện là một vị thuốc trong đông y. Lá mọc so le, có cuống dài, màu xanh, mềm, nhẵn, phiến lá hình đầu mũi tên, mép nguyên mặt trên của lá có màu đậm hơn

**Chú thích**

**Tham khảo**
O
Cá voi trắng

Cá voi trắng (danh pháp hai phần: Delphinapterus leucas) là một loài cá voi, là một trong hai thành viên của họ Monodontidae.. Kích cỡ của chúng dài đến abbr = on. Chúng phân bố không liên tục quanh cực ở Bắc Cực và tiểu vùng biển Bắc Cực từ 50 ° đến 80 ° Bắc, đặc biệt dọc theo bờ biển của Alaska, Canada, Greenland, và Nga. Phạm vi phân bố cực nam của phạm vi của chúng bao gồm quần thể cô lập ở cửa sông St Lawrence sông và vịnh hẹp Saguenay, xung quanh làng Tadoussac, Quebec, ở Đại Tây Dương và Đồng bằng sông Amur, quần đảo Shantar và các vùng biển xung quanh đảo Sakhalin trong vùng biển Okhotsk.
Trong văn học của Mỹ có hư cấu về một con cá voi trắng khổng lồ Moby Dick làm kinh hoàng đoàn người đi săn cá voi.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Delphinapterus leucas- Delphinapterus leucas- Cá voi trắng Delphinopterus leucas-  Beluga Delphinapterus leucas trên Encyclopædia Britannica
L
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1776
Thể loại:Động vật có vú châu Á
Thể loại:Động vật có vú Canada
Thể loại:Động vật có vú châu Âu
Thể loại:Động vật có vú Bắc Mỹ
Thể loại:Động vật có vú Nga
Thể loại:Động vật có vú Mỹ
Thể loại:Họ Kỳ lân biển
Thiên niên kiện Nam Bộ

Thiên niên kiện Nam Bộ (danh pháp hai phần: Homalomena cochinchinensis) là loài thực vật thuộc họ Ráy.
Đây là loài bản địa của Lào, Việt Nam, Campuchia và Trung Quốc (từ Vân Nam đến Quảng Đông).

**Chú thích**

**Tham khảo**
C
Thể loại:Thực vật Việt Nam
Thiên niên kiện Đài Loan

Thiên niên kiện (danh pháp hai phần: Homalomena kelungensis) là loài thực vật thuộc họ Ráy.
Cây thiên niên kiện mọc hoang ở Đài Loan. Đây là loài đặc hữu Đài Loan.

**Chú thích**

**Tham khảo**
K
Thiên niên kiện Bắc Bộ

Thiên niên kiện Bắc Bộ hay sơn thục Bắc Bộ, ráy hương (danh pháp hai phần: Homalomena tonkinensis) là loài thực vật thuộc họ Ráy.
Một số tài liệu cho rằng Homalomena tonkinensis là tên đồng nghĩa của Homalomena cochinchinensis.

**Chú thích**
T
Thể loại:Thực vật Việt Nam
Thiên niên kiện Hải Nam

Thiên niên kiện (danh pháp hai phần: Homalomena hainanensis) là loài thực vật thuộc họ Ráy.
Cây thiên niên kiện mọc hoang ở Hải Nam. Đây là loài đặc hữu đảo Hải Nam.

**Chú thích**

**Tham khảo**
H
Thiên niên kiện lá lớn

Thiên niên kiện lá lớn hay thiên niên kiện to (danh pháp hai phần: Homalomena gigantea) là loài thực vật thuộc họ Ráy.
Một số tài liệu cho rằng Homalomena gigantea là tên đồng nghĩa của Homalomena pendula.

**Đặc điểm nhận dạng:**
Cây thảo sống nhiều năm, thân rễ thường nằm sát mặt đất hoặc mọc thẳng, cao tới 1 m hoặc hơn; vỏ màu nâu hay nâu đen; đường kính 2,5 - 3,5 cm. Lá có cuống, mọc tập trung ở ngọn; cuống dài 30 – 40 cm; phiến lá hình tim rộng, 30 - 40 x 20 – 30 cm. Cụm hoa bông mo gồm 1 - 2 cái, mọc ở kẽ lá; cuống dài 20 – 23 cm; mo dài 12 cm; buồng dài 6 – 12 cm; phần mang hoa cái 2,5 – 4 cm, bầu có nhiều no•n; phần mang hoa đực 3,5 – 8 cm, nhị nhóm 4, nhị lép tạo thành đầu tròn. Quả mọng, khi chín màu đỏ. Thân rễ khi bẻ ra thấy nhiều xơ (cứng), có mùi thơm đặc biệt.

**Sinh học và sinh thái:**
Mùa hoa quả tháng 7 - 12. Nhân giống tự nhiên chủ yếu từ hạt, có khả năng tái sinh dinh dưỡng khoẻ. Cây đặc biệt ưa ẩm và ưa bóng, thường mọc dưới tán rừng kín thường xanh - dọc theo các bờ khe suối hay trên đất lầy thụt trong rừng, ở độ cao tới 700 m.

**Phân bố:**
Trong nước: Lâm Đồng (Di Linh: Đinh Trang Hoà, Đinh Trang Thượng, Đạ H'uoai, Đạ Têh), Phú Yên (Tuy Hoà: Rừng Suối Lạnh, x• Hoà Thịnh), Đồng Nai.
Thế giới: Ấn Độ, Nêpan, Trung Quốc.

**Giá trị:**
Là loài tương đối hiếm đối với Việt Nam. Thân rễ được sử dụng như loài Homalomena occulta (Lour.) Schott làm thuốc chữa đau nhức xương khớp, kích thích tiêu hoá, chống nôn. Thân rễ và lá tươi dùng ngoài chữa tụ máu (do ng•), bong gân, sai khớp...; tinh dầu làm hương liệu.

**Tình trạng:**
Đang bị khai thác, nạn phá rừng trực tiếp xâm hại nơi sống.
Phân hạng: VU A1c, B1+2b,c

**Biện pháp bảo vệ:**
Khoanh bảo vệ khu vực rừng Suối Lạnh (x• Hoà Thịnh - Tuy Hoà - Phú Yên) có thiên niên kiện lá to mọc tập trung. Chỉ khai thác cây có chiều dài trên 30 cm; chừa lại phần gốc cho cây tái sinh. Trồng được dưới tán rừng ẩm; trồng bằng thân rễ.

**Chú thích**
G
Thể loại:Thực vật Việt Nam
Sơn thục cảnh

Sơn thục cảnh (danh pháp hai phần: Homalomena pendula) là loài thực vật thuộc họ Ráy. Đây là loài bản địa của Thái Lan, Indonesia và Malaysia. Loài này cũng có mặt tại Việt Nam.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Homalomena pendula
P
Thể loại:Thực vật Việt Nam
P
Tiểu đơn vị

Một tiểu đơn vị là một bộ phận của một đơn vị lớn hơn.
*Trong quân sự, một tiểu đơn vị có quy mô nhỏ hơn một tiểu đoàn và được chỉ huy bởi một sĩ quan chỉ huy.
*Trong hóa học, tiểu đơn vị có thể có nghĩa tương đương với đơn phân.
*Trong hóa sinh, xem bài tiểu đơn vị protein.
Thiên niên kiện lá hình thìa

Thiên niên kiện lá hình thìa hay thiên niên kiện pierre, thần phục, tờ vin (danh pháp hai phần: Homalomena pierreana) là loài thực vật thuộc họ Ráy.
Đây là loài đặc hữu của miền Bắc Việt Nam.

**Chú thích**

**Tham khảo**
P
Thể loại:Thực vật đặc hữu Việt Nam
Šmarje pri Jelšah

Šmarje pri Jelšah là một khu tự quản của Slovenia. Šmarje pri Jelšah có diện tích 107.7 km, dân số năm 2002 là 9.662 người. Khu vực này vốn là một phần của vùng đất lâu đời của Lower Styria. Khu tự quản ngày nay nằm trong vùng Savinja. Sự phát triển định cư gắn liền với một lâu đài thời trung cổ có tên là Jelšingrad nằm trên một ngọn đồi thoải ở phía Tây Bắc của tỉnh.

**Tham khảo**
Thể loại:Khu tự quản của Slovenia
Thiên niên kiện Việt Nam

Thiên niên kiện Việt Nam (danh pháp hai phần: Homalomena vietnamensis) là loài thực vật thuộc họ Ráy, mới được phát hiện và phân loại năm 2008. Đây là loài bản địa của Việt Nam.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 13755420-  Homalomena vietnamensis Bogner & V. D. Nguyen 2008, Biological library-  Homalomena vietnamensis Bogner & V.D.Nguyen (tên chấp nhận)bot=InternetArchiveBot  Catalogue of Life: 8th February 2013-  A new Homalomena species (Araceae) from Vietnambot=InternetArchiveBot  Josef Bogner (Augsburger Str. 43a, D-86368 Gersthofen, Germany), Nguyen Van Du (Institute of Ecology and Biological Resources), Willdenowia 38 – 2008 0511-9618 10.3372/wi.38.38212
V
Thể loại:Thực vật đặc hữu Việt Nam
Nghệ Nam Bộ

Nghệ Nam Bộ (danh pháp hai phần: Curcuma cochinchinensis) là loài thực vật thuộc chi Nghệ, họ Gừng. Nó được François Gagnepain mô tả khoa học lần đầu tiên năm 1907.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh cochinchinensis (giống trung cochinchinense) là từ trong tiếng Latinh để chỉ Nam Bộ Việt Nam, lấy theo tên gọi trong các ngôn ngữ châu Âu (Pháp: Cochinchine; Anh, Bồ Đào Nha: Cochinchina).

**Phân bố**
Đây là loài bản địa của Thái Lan và Việt Nam.

**Mô tả**
Địa thực vật cao 40–60 cm. Thân rễ mỏng, bò trườn, có vảy, các vảy ngắn không xếp lợp. Lá tự do,  2-3; hình trứng rộng, đáy thu nhỏ dần, đỉnh nhọn, phiến to 12-30 x 5–10 cm, thường nhỏ hơn, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới có lông nhung mịn; cuống có rãnh, nhiều lông mỏng, dài 17–30 cm, từ từ rộng thành bẹ, mép ngắn. Cán hoa ngắn, khoảng 3–5 cm, 1 vảy, vảy thẳng, chèn vào phía trên điểm giữa của cán hoa; cụm hoa nhỏ, hình trứng, ~3,5-6 x 3 cm. Lá bắc ít, hình trứng-hình mũi mác, nhọn ngắn, đỉnh tù, to 3 x 1,5 cm, màu hồng, mép tía đỏ. Đài hoa 3 răng ngắn, có lông rung, 1,5 cm, chẻ bên. Ống tràng thò ra, chóp tỏa rộng, thùy thuôn dài, lõm, đỉnh có lông rung, thùy sau có mấu nhọn; cánh hoa tròn dài. Bao phấn thẳng, đáy nở rộng, rời, các ngăn thẳng, có cựa nhỏ ngắn và nhọn ở đáy. Mô liên kết ngắn, tù. Chỉ nhị 2-3 lần rộng và ngắn hơn bao phấn. Cánh môi gần vuông dài, đáy rộng, đỉnh có khía răng cưa thưa; hai bên là các nhị lép hình elip, tù, to gần bằng cánh môi. Bầu nhụy nhiều lông; vòi nhụy nhẵn nhụi, đầu nhụy không lông rung; nhụy lép hình chùy, thô ráp hoặc xù xì.

**Chú thích**
Curcuma cochinchinensis
*Curcuma cochinchinensis
*access-date = ngày 27 tháng 2 năm 2021
C
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1907
Thể loại:Thực vật Thái Lan
Thể loại:Thực vật Việt Nam
Thiệu Quang

Thiệu Quang là một xã thuộc huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

**Địa lý**
Xã Thiệu Quang nằm ở phía đông bắc huyện Thiệu Hóa, thuộc hữu ngạn sông Mã, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp huyện Hoằng Hóa
*Phía tây giáp xã Thiệu Hợp và xã Thiệu Giang
*Phía nam giáp xã Thiệu Thịnh
*Phía bắc giáp huyện Yên Định.
Xã Thiệu Quang có diện tích 6,85 km², dân số năm 2022 là 6.109 người, mật độ dân số đạt  người/km².

**Hành chính**
Xã Thiệu Quang được chia thành 6 thôn: Châu Trướng, Nhân Cao 1, Nhân Cao 2, Trí Cường 1, Trí Cường 2, Trí Cường 3.

**Lịch sử**
Vùng đất thuộc xã Thiệu Quang ngày nay, vào đầu thế kỉ 19 là các thôn thuộc tổng Hải Quật, huyện Yên Định và tổng Phùng Cầu, huyện Thụy Nguyên, phủ Thiên: Châu Trướng (tên nôm là làng Nồi hoặc Chiềng Nồi, đầu thế kỉ 19 thuộc xã Ngọc Trướng, tổng Hải Quật), Chí Cường (tên nôm là làng Tử, đầu thế kỉ 19 là Lỗ Tự thuộc tổng Phùng Cầu, sau Cách mạng tháng 8 năm 1945 đổi thành Tự Cường rồi Chí Cường), Nhân Cao (tên nôm là làng Ngói, trước đây là Như Lăng), Làng Mới (còn gọi là Cồn Cát, thành lập sau 1945).
Đến trước Cách mạng tháng Tám (1945), các thôn xã nói trên thuộc huyện Thụy Nguyên, phủ Thiệu Hóa.
Cuối năm 1945, huyện Thụy Nguyên đổi thành huyện Thiệu Hóa.
Sau năm 1945, các thôn làng nêu trên thuộc xã Quảng Thịnh, huyện Thiệu Hóa. Năm 1953, xã Quảng Thịnh chia thành các xã Thiệu Quang, Thiệu Thịnh và một phần xã Thiệu Hợp.
Năm 1977, xã Thiệu Quang cùng với các xã phía bắc sông Chu của huyện Thiệu Hóa sáp nhập với huyện Yên Định thành huyện Thiệu Yên.
Năm 1996, xã Thiệu Quang thuộc huyện Thiệu Hóa mới tái lập.

**Xã hội**
Giáo dục: Xã Thiệu Quang là nơi có trường THPT Nguyễn Quán Nho.

**Văn hóa**
Đền thờ và mộ tướng Trần Lựu trong khởi nghĩa Lam Sơn.
*Cây đa Phù Nghĩa, dấu tích của nghĩa quân Lam Sơn.

**Chú thích**

**Tham khảo==
Câu đằng Trung Quốc

Câu đằng Trung Quốc (danh pháp hai phần: Uncaria sinensis) là loài thực vật thuộc họ Thiến thảo. Đây là loài bản địa của Việt Nam và miền Nam Trung Quốc.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
S
Thể loại:Thực vật Việt Nam
Thể loại:Thực vật Trung Quốc
Huân lang Thorel

Huân lang Thorel (danh pháp hai phần: Wendlandia thorelii) là một loài thực vật thuộc họ Thiến thảo. Đây là loài bản địa của Lào và Việt Nam.

**Chú thích**
T
Thể loại:Thực vật Việt Nam
Thể loại:Thực vật Lào
Cau hòa lý

Đùng đình lá kép một lần hay đùng đình mảnh, cau hòa lý (danh pháp hai phần: Wallichia gracilis) là loài thực vật thuộc họ Cau. 
Đây là loài bản địa của Việt Nam và Trung Quốc (Quảng Tây, Vân Nam).

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Wallichia
Thể loại:Thực vật Việt Nam
Thể loại:Thực vật Trung Quốc
Tháng 4 năm 2010

Tháng 4 năm 2010 bắt đầu vào Thứ Năm và kết thúc sau 30 ngày vào Thứ Sáu.

**Chủ đề:Thời sự**

**Tham khảo**
2010-04
Thể loại:Tháng tư
Bản mẫu:Giá trị dinh dưỡng/doc

=== Cách sử dụng**
Rút gọn
Đầy đủ

**Dữ liệu bản mẫu**
{
	"description": "Bảng cung cấp chi tiết về giá trị dinh dưỡng của thực phẩm",
	"params": {
		"name": {
			"description": "Tên thực phẩm",
			"required": true,
			"label": "Tên"
		},
		"kJ": {
			"suggested": true,
			"label": "Kilôjun"
		},
		"carbs": {
			"description": "Cacbohydrat tổng cộng trên 100 gam thực phẩm. Hãy đưa vào đơn vị đo (thường là “g” tức gam).",
			"required": true,
			"label": "Cacbohydrat"
		},
		"fat": {
			"description": "Chất béo tổng cộng trên 100 gam thực phẩm. Hãy đưa vào đơn vị đo (thường là “g” tức gam).",
			"required": true,
			"label": "Chất béo"
		},
		"protein": {
			"description": "Protein tổng cộng trên 100 gam thực phẩm. Hãy đưa vào đơn vị đo (thường là “g” tức gam).",
			"required": true,
			"label": "Protein"
		},
		"note": {
			"description": "Lời giải thích, chẳng hạn những phần của cây rau là có thể ăn được",
			"label": "Chú thích"
		}
	}
}

**Xem thêm**
ar:قالب:قيمة غذائية
jv:Cithakan:Ukuran Nutrisi
jv:Cithakan:Ukuran Nutrisi/doc
bg:Шаблон:Хранителна стойност
es:Plantilla:Ficha de valor nutricional
de:Vorlage:Infobox Inhaltsstoffe
nv:Bee álnééhí:Chʼiyáánbiiʼ
en:Template:Nutritional value
gu:Template:Nutritionalvalue
ko:틀:영양가
is:Snið:Næringargildi
ja:Template:栄養価
it:Template:Valori nutrizionali
mk:Шаблон:Хранлива вредност
ml:ഫലകം:Nutritional value
ro:Format:ValoareNutrițională
sl:Predloga:Hranilna vrednost
ru:Шаблон:Питательный состав
sv:Mall:Näringsvärden
th:แม่แบบ:คุณค่าทางโภชนาการ
tr:Şablon:Besin değeri
zh:Template:营养值
Uroplatus phantasticus

Tắc kè đuôi quỷ Satan (danh pháp hai phần: Uroplatus phantasticus) là một loài tắc kè bản địa của đảo Madagascar được mô tả lần đầu vào năm 1888 bởi George Albert Boulenger, U. phantasticus là loài có cơ thể nhỏ nhất trong các loài tắc kè Uroplatus.

**Phân bố và môi trường sống**
Uroplatus phantasticus là loài đặc hữu của Madagascar và chỉ sinh sống ở khu vực này. Nó là một loài sống trên cây dựa vào khả năng ngụy trang tự nhiên của nó, khu vực phân bố ở phía bắc và trung tâm khu rừng nhiệt đới của Madagascar.

**Mô tả**
Trong thời gian ban ngày, ngụy trang giúp loài tắc kè này pha trộn vào môi trường xung quanh. Vào ban đêm, nó giúp cho tắc kè săn mồi bằng cách ngụy trang. Loài tắc kè này có chiều dài 6,3 - 15 cm. Uroplatus phantasticus có nhiều màu sắc, bao gồm cả màu sắc của màu tím, nâu, cam và vàng.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Uroplatus
Thể loại:Động vật bò sát châu Phi
Thể loại:Động vật đặc hữu Madagascar
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1888
Cuscomys ashaninka

Chuột cây Chinchilla (Cuscomys ashaninka) là một loài chuột chinchilla lớn từ Andes ở viễn bắc Cusco ở Peru. Nó chỉ được mô tả khoa học vào năm 1999. Loài này có lông màu xám với mũi và môi trắng và một đường kẻ trắng chạy xuống đầu. Nó dài in với đuôi dài in.
Khi được mô tả, nó được đặt trong họ Abrocomidae, nhưng đã được xem là đủ khác so với các loài đã tồn tại trong họ để tạo ra chi Cuscomys. Từ đó chuột cây Chinchilla Machu Picchu (Cuscomys oblativus), một loài chuột chinchilla ban đầu được đặt trong chi Abrocoma, đã được chứng tỏ là một thành viên của Cuscomys. Dù nó được xem là tuyệt chủng bởi IUCN, các bức ảnh cho thấy một con chuột giống với C. ashaninka đã được chụp ở Machu Picchu cuối năm 2009 có thể cho thấy loài C. oblativus.

**Chú thích**


**Tham khảo**
Emmons, L. H. 1999. A new genus and species of abrocomid rodent from Peru (Rodentia: Abrocomidae). American Museum Novitates 3279, 1-14.- Giant Furry Pets Of The Incas
A
Thể loại:Động vật có vú Peru
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1999
Hemiscyllium galei

Hemiscyllium galei là một loài cá mập họ Hemiscylliidae. Cùng với H. henryi, nó chỉ được mô tả khoa học trong năm 2008 bởi Gerald R. Allen và Mark V. Erdmann.. Hiện nay, H. galei chỉ được biết đến từ độ sâu từ 2 đến 4 mét tại các rạn san hô trong vịnh Cenderawasih ở Tây Papua, Indonesia. Các mẫu vật lớn nhất được biết dài đến 56,8 cm. Nó có thể được tách ra từ các loài có quan hệ thân thiết sinh học của nó (ví dụ, H. freycineti) bởi sự kết hợp của bảy điểm tối tương đối lớn ở phía bên của cơ thể (giữa bụng và cơ sở đuôi), đốm trắng trên các cạnh của bóng tối vây lưng của nó yên ngựa và các điểm rải rác khác màu trắng ở phía trên. 

**Chú thích**

**Tham khảo**
G
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2008
Thể loại:Loài sắp nguy cấp theo Sách đỏ IUCN
Thể loại:Sơ khai Liên bộ Cá mập