Văn phạm liên kết

Văn phạm liên kết (VPLK) là một lý thuyết về cú pháp của Davy Temperley và Daniel Sleator mà xây dựng mối quan hệ giữa các cặp từ thay vì các cấu thành trong một cấu trúc phân cấp dạng cây. Có hai tham số cơ bản: hướng và khoảng cách. Văn phạm phụ thuộc tương tự như văn phạm liên kết nhưng bao gồm mối quan hệ "head-dependent" và thiếu tính định hướng trong mối quan hệ giữa các từ. Văn phạm liên kết tô màu đa phẳng là một sự mở rộng của VPLK cho phép các mối quan hệ cắt nhau giữa các cặp từ.
Ví dụ, trong ngôn ngữ Chủ ngữ-Động từ-Tân ngữ (CĐT) như tiếng Anh, động từ sẽ hướng về bên trái để tạo liên kết chủ ngữ và bên phải để tạo liên kết tân ngữ. Danh từ sẽ tìm bên phải để hoàn thiện liên kết chủ ngữ và bên trái cho liên kết tân ngữ.
Tương tự, trong ngôn ngữ Chủ ngữ-Tân ngữ-Động từ (CTĐ) như tiếng Ba Tư, động từ sẽ hướng về bên trái để tạo liên kết tân ngữ và xa hơn để tạo liên kết chủ ngữ. Danh từ sẽ tìm bên phải để hoàn thiện cả liên kết chủ ngữ và tân ngữ.

**Cú pháp**
Liên kết phải được biểu diễn bằng dấu +, và liên kết trái với dấu -.  Liên kết tuỳ chọn được bao trong cặp ngoặc nhọn {...}.  Các liên kết không mong muốn được bao trong một số cặp ngoặc vuông ....  Các liên kết được ghép với nhau bằng phép hội & hoặc tuyển or.

**Ví dụ**

**Ví dụ 1**
Một tệp tin luật cơ bản của ngôn ngữ CĐT sẽ như sau:
:      D+;
:   {D-} & S+;
:    {D-} & O-;
:               S-   &   {O+};
Do đó câu tiếng Anh, "The boy painted a picture" sẽ được biểu diễn:
+-----O-----+
+-D-+--S--+     +--D--+

The boy painted  a  picture

**Ví dụ 2**
Trong khi một tệp tin luật cho một ngôn ngữ cho phép khuyết chủ ngữ có thể chứa các liên kết sau:
:   S+;
:     O+;
:            {O-}   &   {S-};
Và một câu tiếng Ba Tư đơn giản, man nAn xordam (من نان خوردم) 'Tôi ăn bánh mì'  sẽ như sau:
+-----S-----+

+--O--+

man   nAn xordam

**Ví dụ 3**
Câu tiếng Việt "Bữa tiệc hôm qua là một thành công lớn" có thể được gán liên kết như sau:
Hình:Vietnames link grammar example.png

**Cài đặt**
Bộ phân tích cú pháp văn phạm liên kết là một thư viện cho xử lý ngôn ngữ tự nhiên viết bằng ngôn ngữ C. Nó có sẵn dưới giấy phép BSD, tương thích với giấy phép GNU GPL. Dự án án bộ phân tích cú pháp vẫn đang tiến hành tại đây. Một số phiên bản bao gồm sự bao phủ câu rộng hơn, sửa lỗi và an ninh và kết nối với ngôn ngữ Java.
Các kết nối với ngôn ngữ Perl, Python, Ruby, Java, OCaml và .NET cũng sẵn có.
Chương trình link-grammar cùng với các luật và danh sách từ tiếng Anh cũng có thể tìm thấy trong các bản phân phối Linux chuẩn, ví dụ một gói Debian.

**Ứng dụng**
Hình:Abiword grammar.jpg|nhỏ|AbiWord checks grammar using Link Grammar 
AbiWord, một trình soạn thảo tự do, sử dụng VPLK để kiểm tra ngữ pháp tức thời  date=2014-02-13  Các từ không thể liên kết được đánh dấu màu xanh.
Bộ tách quan hệ ngữ nghĩa RelEx date = ngày 26 tháng 8 năm 2009, đặt trên nền thư viện VPLK, tạo ra văn phạm phụ thuộc bằng cách đánh dấu một cách tường minh mối quan hệ ngữ nghĩa giữa các từ trong câu. Đầu ra của nó có thể được phân loại vào giữa SSyntR và DSyntR của Meaning-Text Theory.
VPLK cũng được sử dụng trong trích xuất thông tin từ các văn bản y sinh và các sự kiện trên báo, cũng như các hệ thống dịch máy thử nghiệm từ tiếng Anh sang tiếng Đức, Thổ Nhĩ Kỳ và một số ngôn ngữ khác.
Từ điển VPLK được sử dụng để sinh và kiểm tra độ chính xác về ngữ pháp của hai hệ thống sinh ngôn ngữ tự nhiên: NLGen và NLGen2. Nó cùng được sử dụng trong một phần dự án trí tuệ nhân tạo OpenCog.

**Ghi chú**

**Đọc thêm**
url=http://www.cs.cmu.edu/afs/cs.cmu.edu/project/link/pub/www/papers/ps/tr95-125.pdf

**Liên kết ngoài**
 The original Link Grammar homepage (đã được thay thế bởi  current project date=2014-02-13 .)
** Bản thử nghiệm tiếng Anh trực tuyến (phiên bản cũ và lỗi thời hơn; nhiều lỗi đã được sửa sau phiên bản này.)- LinkGrammar-WN date = ngày 22 tháng 6 năm 2014, lexicon expansion for the Link Grammar Parser (đã cũ, được tiếp nối bởi các đóng góp gần đây được ghép vào framework VPLK)- BioLG date=2015-07-08 , a modification of the Link Grammar Parser adapted for the biomedical domain (many, but not all, BioLG enhancements have been folded back into the main link-grammar distribution).

**Các mở rộng ngôn ngữ**
 Arabic Link Grammar extension date = ngày 12 tháng 12 năm 2012 ( Source package date = ngày 27 tháng 5 năm 2011)- Persian Link Grammar extension date = ngày 27 tháng 5 năm 2011
** Online Persian demonstration date = ngày 9 tháng 4 năm 2005- Russian Link Grammar demonstration
Thể loại:Khung ứng dụng ngữ pháp
Thể loại:Xử lý ngôn ngữ tự nhiên