Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Kị sĩ đồng

Kị sĩ đồng (tiếng Nga: Медный всадник) là một truyện thơ do A.S.Pushkin sáng tác vào năm 1833.
Tác phẩm ra đời vào mùa thu năm 1833, khi A.S.Pushkin lưu lại ở làng Boldino. Tuy nhiên, do sự kiểm duyệt ngặt nghèo của Sa hoàng Nikolai I mà bài thơ này chỉ xuất hiện trên tạp chí với tình trạng không đầy đủ.

**Nội dung**
В поэме рассказывается о бедном, ничтожном петербургском жителе, неумном, неоригинальном, ничем не отличающемся от своих собратий, который был влюблен в Парашu, дочь вдовы, живущей у взморья. Наводнение 1824 года снесло их дом; вдова и Параша погибли. Евгений не перенес этого несчастия и сошел с ума. Однажды ночью, проходя мимо памятника Петру I, Евгений, в своем безумии, прошептал ему несколько злобных слов, видя в нем виновника своих бедствий. Расстроенному воображению Евгения представилось, что медный всадник разгневался на него за это и погнался за ним на своем бронзовом коне. Через несколько месяцев после того безумец умер.

**Chuyển thể**
Dựa trên truyện thơ của A.S.Pushkin, nhà soạn nhạc nổi tiếng Liên Xô Reinhold Glière đã dàn dựng vở ballet cùng tên, trong đó, bản nhạc "Bài ca của Thành phố Lớn" (Гимн Великому городу) đã trở thành bài ca chính thức của thành phố Sankt-Peterburg.

**Xem thêm**
  Измайлов Н. В. Текстологическое изучение поэмы Пушкина «Медный Всадник» // Текстология славянских литератур. Л., 1973.-  Измайлов Н. В. Забытая старина. (Из наблюдений над текстом «Медного всадника» // Замысел, труд, воплощение... М., 1977.-  Осповат А. Л. Вокруг «Медного всадника» // Известия АН СССР. Серия литературы и языка. 1984. Т. 43. №3.-  Осповат А. Л. Из комментария к «Медному всаднику» (2) // На рубеже двух столетий: Сборник в честь 60-летия Александра Васильевича Лаврова. М., 2009.
Thể loại:Aleksandr Sergeyevich Pushkin
Thể loại:Thơ Nga
Người lính vô danh (truyện dài)

Những cuộc phiêu lưu của Krosha 3 (tiếng Nga: Приключения Кроша 3), hay Người lính vô danh (tiếng Nga: Неизвестный солдат) là phần tiếp theo của cuốn truyện Kỳ nghỉ hè của Krosha, ra đời năm 1970.

**Chuyển thể**
 Người lính vô danh (phim, 1984)

**Xem thêm**
Thể loại:Tiểu thuyết Liên Xô
Thể loại:Văn học thiếu nhi Liên Xô
Hướng tới cuộc đời

Hướng tới cuộc đời (tiếng Nga: Навстречу жизни) là một bộ phim tâm lý, có phần khôi hài dành cho lứa tuổi mới lớn của đạo diễn Nikolai Lebedev, ra mắt lần đầu năm 1952.
Truyện phim dựa theo tiểu thuyết Ngôi sao nhỏ của nhà văn Ivan Vasilenko.

**Nội dung**

**Diễn viên**
 Nadezhda Rumyantseva... Marusya Rodnikova (học sinh Trung học dạy nghề)- Vladimir Sokolov... Pasha Sychev (học sinh Trung học dạy nghề)- Georgy Semyonov... Semyon Ilyich (Hiệu trưởng Trung học dạy nghề)- Sergey Gurzo... Viktor Basov (Giảng viên, thư ký Đoàn Komsomol)- Vasily Merkuryev... Vasily Nikanorovich (quản đốc phân xưởng)- Viktor Khokhryakov... Chủ tịch Ủy ban tốt nghiệp- Anatoly Kuznetsov (II)... Bố Marusya

**Ê-kíp**
 Âm thanh: Aleksandr Ostrovsky

**Xem thêm**
 Thông tin trên Website  RusKino- Thông tin trên Website  KinoPoisk- Thông tin trên Website  Kino-Teatr
Thể loại:Phim của Lenfilm
Thể loại:Phim Liên Xô
Thể loại:Phim tâm lý
Thể loại:Phim năm 1952
Tuymazy

Tuymazy (tiếng Nga: Туймазы) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Cộng hòa Bashkortostan. Thành phố có dân số 66.687 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 236 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Nga
Thể loại:Bashkortostan
Thể loại:Tuymazy
Ishimbay

Ishimbay (tiếng Nga: Ишимбай) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Cộng hòa Bashkortostan. Thành phố có dân số 70.195 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 222 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Nga
Thể loại:Bashkortostan
Thể loại:Ishimbay
Sibay

Yusuf Sibai
Sibay (tiếng Nga: Сибай; Сибай) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Cộng hòa Bashkortostan. Dân số: p1989=47257

**Lịch sử**
Sibay được cấp quy chế khu định cư kiểu đô thị vào năm 1938. Vào ngày 21 tháng 11 năm 1955, Sibay được cấp quy chế thị trấn.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang web chính thức-  Trang web không chính thức date=2016-10-07 - Mojgorod.ru.  Sibay ru
Thể loại:Thành phố của Nga
Thể loại:Bashkortostan
Thể loại:Sibay
Chistopol

Chistopol (tiếng Nga: Чистополь) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Cộng hòa Tatarstan. Thành phố có dân số 63.029 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 256 của Nga theo dân số năm 2002. Múi giờ là GMT+7.

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Nga
Thể loại:Tatarstan
Thể loại:Chistopol
Kaspiysk

Kaspiysk (tiếng Nga: Каспийск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Cộng hòa Dagestan. Thành phố có dân số 77.650 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 205 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ: ; ; ; 43,000 (1972).

**Khí hậu**
Kaspiysk có khí hậu thảo nguyên lạnh (phân loại khí hậu Köppen: BSk).

**Địa vị hành chính**
Trong khuôn khổ của các đơn vị hành chính, Thành phố Kaspiysk là một đơn vị hành chính có địa vị ngang bằng với các huyện. Là một đơn vị đô thị, Thành phố Kaspiysk được hợp thành Okrug đô thị Kaspiysk.

**Nhân khẩu**
Thành phần dân tộc của Kaspiysk (2002):- Người Dargin (20,7%)- Người Lezgin (18,0%)- Người Lak (15,1%)- Người Nga (13,2%)- Người Avar (13,1%)- Người Kumyk (9,9%)- Người Tabasaran (5,2%)- Người Aghul (1,1%)- Người Azerbaijan (0,9%)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Official website of Kaspiysk ru-  Kaspiysk Business Directory ru
Thể loại:Thành phố của Nga
Thể loại:Cộng hòa Dagestan
Thể loại:Khu dân cư ở biển Caspi
Thể loại:Thành phố ven biển ở Nga
Chernogorsk

Chernogorsk (tiếng Nga: Черногорск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Cộng hòa Khakassia. Thành phố có dân số 73.077 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 213 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Nga
Thể loại:Cộng hòa Khakassia
Thể loại:Chernogorsk
Nyagan

Nyagan (tiếng Nga: Нягань) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Khu tự trị Khanty-Mansi. Thành phố có dân số 52.610 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 312 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:

**Khí hậu**
Nyagan có khí hậu cận Bắc Cực (phân loại khí hậu Köppen Dfc) với mùa hè ấm áp trong khi mùa đông rất dài và lạnh. Lượng mưa phân bố khá đều trong suốt cả năm nhưng nhiều hơn một chút vào mùa hè.

**Người nổi tiếng**
 Maria Sharapova, vận động viên quần vợt- Darya Domracheva, vận động viên hai môn phối hợp

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Nga
Thể loại:Khantia-Mansia
Thể loại:Thành phố Liên Xô
Âu Dương Chấn Hoa

Âu Dương Chấn Hoa (chữ Hán: 歐陽震華, tên tiếng Anh: Bobby Au-yeung Tsan-wah, sinh ngày 28 tháng 7 năm 1960) là một nam diễn viên điện ảnh Hồng Kông. Ông có tên thật là Âu Dương Diệu Tuyền. Ông bắt đầu được công chúng biết đến rộng rãi từ thập kỷ 90, với vai Ben Dư Tại Xuân trong serie phim Hồ Sơ Luật Pháp (Hồ Sơ Công Lý). Âu Dương Chấn Hoa cũng đảm nhận vai chính của một vài serie phim truyền hình thành công nhất của TVB, như Lực lượng phản ứng, Bức màn bí mật và Bằng chứng thép.
Âu Dương tốt nghiệp Học viện nghệ thuật TVB năm 1982 và khởi nghiệp với việc tham gia các bộ phim truyền hình trong những vai rất nhỏ, sau đó mới tới các vai phụ. Ông nhận được vai chính đầu tiên năm 1991 với bộ phim hình sự Hồ Sơ Công Lý. Hồ Sơ Công Lý trở nên cực kỳ thành công và kéo dài tới 5 phần, biến Âu Dương trở thành một ngôi sao. Âu Dương Chấn Hoa giành giải Nam chính xuất sắc nhất (Thị đế) tại lễ trao giải TVB 2000 với vai Tống Từ trong bộ phim Bức màn bí mật.
Âu Dương Chấn Hoa là diễn viên Hồng Kông đầu tiên nhận được đề cử giải Emmy với vai Đại Bảo/Bảo Hoan trong phim House of Spirits - Những người bạn. Vẫn tiếp tục phấn đấu, ông được fan tự hào về bộ phim Vị Vua Nhân Quân với vai Tống Triết Tông mặc dù là vai phụ nhưng ông diễn rất hay và nhập tâm khiến bộ phim trở thành phim truyền hình hot nhất ở các nước Châu Á (cùng bạn diễn là Đới Xuân Vinh vai Chiêu Hoài hoàng hậu và Lâm Bảo Di với Thiệu Mỹ Kỳ). Phim Hạnh phúc gia đình vai Đại Trương Vĩ cùng với Ôn Bích Hà do Châu Tinh Trì làm đạo diễn và Hêmi Nguyễn làm biên tập.

**Các phim đã tham gia**

**Điện ảnh**

**Truyền hình**

**Chú thích**
Thể loại:Diễn viên Hồng Kông
Thể loại:Diễn viên của TVB
Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Hồng Kông
Thể loại:Diễn viên truyền hình Hồng Kông
Phellinus ellipsoideus

Phellinus ellipsoideus (trước đây là Fomitiporia ellipsoidea) là một loài nấm polypore thuộc họ Hymenochaetaceae, một mẫu vật có thể quả nấm lớn nhất từng được ghi nhận. Người ta đã phát hiện một cây nấm khổng lồ tại tỉnh Hải Nam vào năm 2010 và đã được chính thức công bố vào tháng 9 năm 2011, mẫu vật này có độ tuổi 20 năm. Ẩn náu bên dưới xác một cây to, nó có một lượng gỗ mục lớn để làm thức ăn.
Đó là một cây nấm chiều cao 10,85 m, chiều rộng 80–82 cm, độ dày từ 46 tới 55 mm. Kết quả kiểm tra độ đặc của cây nấm cho thấy khối lượng của nó vào khoảng từ 400 tới 500 kg. Nó đủ lớn để chứa khoảng 450 triệu bào tử.
Những con số trên phá kỷ lục của một cây nấm Rigidoporus ulmarius trong vườn Kew tại Anh. Cây nấm này có chiều rộng 1,5 m và chu vi 4,25 m. Một số hợp chất hóa học đã được phân lập từ loài này, bao gồm cả một số hợp chất steroid. Các chất này có thể có các ứng dụng dược lý cần nghiên cứu thêm.

**Phân loại và đặt tên**
Lần đầu tiên được Bao-Kai Cui và Cheng Yu-Đại thuộc Đại học Lâm nghiệp Bắc Kinh ghi lại trong năm 2008 ở tỉnh Phúc Kiến. Năm mẫu của loài này đã được thu thập ở Khu bảo tồn thiên nhiên Wanmulin (region:CN-62_type:landmark), Jian'ou, Phúc Kiến.. Hai người đã đặt loài mới này là Fomitiporia ellipsoidea trong một bài viết trên tạp chí Mycotaxon. Tên chi tiết ellipsoidea tiếng Latin có nghĩa "ellipsoid", và đề cập đến hình dáng của bào tử. Các loài của bộ Hymenochaetales mà loài F. ellipsoidea thuộc về, chiếm 25% của hơn 700 loài polypore tìm thấy ở Trung Quốc.

**Chú thích**

**Tham khảo**
E
Thể loại:Nấm châu Á
E
Thể loại:Nấm được mô tả năm 2013
Thể loại:Nấm Trung Quốc
Fomitiporia

Fomitiporia là một chi nấm thuộc họ Hymenochaetaceae. Theo ước tính năm 2008, chi nấm phân bố rộng khắp này có 11 loài, mặc dù có 3 loài mới được xác định vào năm 2010 ở châu Phi cận Sahara thông qua sử dụng kỹ thuật phân tích phát sinh loài phân tử đa gen. Năm 2011, người ta thông báo một mẫu của một loài mới F. ellipsoidea được phát hiện với thân lớn nhất trong các loài nấm được biết đến.

**Các loài**
Fomitiporia aethiopica
*Fomitiporia apiahyna
*Fomitiporia australiensis
*Fomitiporia bannaensis
*Fomitiporia dryophila
*Fomitiporia ellipsoidea
*Fomitiporia erecta
*Fomitiporia gabonensis
*Fomitiporia ivindoensis
*Fomitiporia langloisii
*Fomitiporia mediterranea
*Fomitiporia polymorpha
*Fomitiporia pseudopunctata
*Fomitiporia punctata
*Fomitiporia tabaquilio

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
17611
Thể loại:Hymenochaetaceae
Tào U bá

Tào U bá (chữ Hán: 蔡幽伯; trị vì: 834 TCN - 826 TCN), tên thật là Cơ Cương (姬疆), là vị vua thứ bảy của nước Tào – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Cơ Cương là con thứ của Tào Hiếu bá – vua thứ 5 nước Tào và là em của Tào Di bá – vua thứ 6 nước Tào. Sau khi U bá mất, Cơ Cương lên thay, tức là Tào U bá.
Năm 826 TCN, ông bị em là Cơ Độ giết hại để cướp ngôi. Tào U bá ở ngôi 9 năm. Cơ Độ lên ngôi, tức là Tào Đái bá.

**Xem thêm**
Tào Đái bá
*Tào Di bá

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Quản Sái thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Tào
Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 826 TCN
Tào Đái bá

Tào Đái bá hay Tào Đới bá (chữ Hán: 蔡戴伯; trị vì: 825 TCN - 796 TCN), tên thật là Cơ Tô (姬蘇), là vị vua thứ tám của nước Tào – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Cơ Độ là con thứ của Tào Hiếu bá – vua thứ 5 nước Tào, em của Tào Di bá và Tào U bá – vua thứ 6 và thứ 7 nước Tào.
Năm 826 TCN, Cơ Độ giết anh là U bá để cướp ngôi, tức là Tào Đái bá.
Sử sách không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Tào trong thời gian ông làm vua.
Năm 796 TCN, Tào Đái bá qua đời. Ông ở ngôi được 30 năm. Con ông là Cơ Trĩ lên nối ngôi, tức là Tào Huệ bá.

**Xem thêm**
Tào Huệ bá
*Tào U bá

**Tham khảo**
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Quản Sái thế gia- Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

**Chú thích**
Thể loại:Vua nước Tào
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Mất năm 796 TCN
Cầu Kutai Kartanegara

Cầu Kutai Kartanegara (còn được gọi là Cầu Mahakam II) là một cây cầu kiểu dây võng nằm trên đảo Borneo thuộc tỉnh Đông Kalimantan, bắc ngang sông Mahakam và nối hai thị trấn Tenggarong and Samarinda.
Thoạt tiên cây cầu thiết kế là cầu dây võng dài 710 mét, hình dạng tương tự như Cầu Golden Gate ở San Francisco, Hoa Kỳ với phần nhịp cầu treo dài 270 mét. Công trình xây dựng bắt đầu vào năm 1995 và hoàn thành vào năm 2001. Cầu này là cầu treo dài nhất ở Indonesia.
Việc xây cất do hãng quốc doanh PT Hutama Karya thực hiện với chi phí 150 tỷ Rp (16,4 triệu USD).
Ngày 26 tháng 11 2011, cây cầu đột nhiên sập chỉ 9 năm sau khi khánh thành. Sự kiện làm 20 người chết, 39 người bị thương và một số vẫn còn mất tích trong vùng nước sâu 50 mét. Vào thời điểm cầu sập lúc 16h00 (giờ địa phương), công nhân đang thực hiện bảo trì trên cầu; một dây cáp treo đứt, thân cầu rơi xuống sông Mahakam, còn lại là hai tháp cầu và một số cáp treo còn lại.
Bộ Công chính Indonesia thiết lập ban đặc ủy điều tra nguyên nhân của vụ sập. Djoko Kirmanto, Bộ trưởng Bộ Công chính cho rằng "Đó là một sự kiện hy hữu đối với cây cầu thiết kế để dùng 30 năm nhưng đã sập chỉ vỏn vẹn trong 10 năm sử dụng."

**Tham khảo**
Thể loại:Cầu dây võng tại Indonesia
Chinar

Cinar là một ngôi làng ở khu vực Derbent của Dagestan. Đây là khu vực định cư nông thôn thuộc huyện Derbentsky.
Các hình thức Chinarskuyu nông thôn quản lý (bao gồm các làng Chinar và Bilgadi)..
Khu định cư bắt đầu vào năm 1978  năm. Dân số của 4357 cư dân (2002 tổng điều tra). Cinar nằm ​​ở phía đông nam của nước cộng hòa, 107 km (66 dặm) so với thủ phủ Makhachkala và 5 km (3,1 dặm) từ Dagestanskiye Ogni, nơi có nhà ga đường sắt gần nhất là. Thành phần dân tộc ở đây chủ yếu là người Azeris, Dargins, Tabasarans, Aguls, và Lezgins.

**Ghi chú**
Thể loại:Dagestan
Derbentsky (huyện)

Huyện Derbentsky (Дербентский райо́н) j là một huyện hành chính và tự quản (raion), một trong 41 huyện của Cộng hòa Dagestan, Nga.Huyện có diện tích sp=us.date=November 2009 Trung tâm hành chính là Derbent không nằm trong huyện. Dân số huyện là: ; 86,494 (2002 Census); .

**Tham khảo**
Thể loại:Huyện của Dagestan
Arabidopsis thaliana

Arabidopsis thaliana là một loại cây có hoa nhỏ thuộc Họ Cải có nguồn gốc từ châu Âu, châu Á và tây bắc châu Phi. Đây là một loài sinh vật mô hình thường dùng trong nghiên cứu sinh lý học thực vật.
Loài này có vòng đời tương đối ngắn, là loài thực vật phổ biến làm một sinh vật mô hình trong sinh học thực vật và di truyền. Arabidopsis thaliana có một bộ gen khá nhỏ, chỉ có 135 cặp megabase (MBP), và trong một thời gian dài người ta cho rằng nó có bộ gen nhỏ nhất của tất cả các thực vật có hoa, nhưng ngày nay loài thực vật có hoa có bộ gen nhỏ nhất bộ gen tại thuộc về các thực vật trong chi Genlisea, bộ Hoa môi (Lamiales), với loài Genlisea margaretae, một cây ăn thịt, cho thấy một kích thước bộ gen của 63,4 MBP. Arabidopsis là loài thực vật có bộ gen đầu tiên được giải mã gen, và là một công cụ phổ biến để hiểu biết về sinh học phân tử các đặc tính cây trồng, bao gồm cả phát triển hoa và cảm biến ánh sáng.
Loài này lần đầu tiên được phát hiện năm 1577 ở dãy núi bởi Harz Johannes Thal (1542-1583), một bác sĩ từ Nordhausen, Thüringen, Đức, đã gọi nó là Pilosella siliquosa. Năm 1841, danh pháp đã được đổi tên là Arabidopsis thaliana bởi nhà thực vật học người Đức Gustav Heynhold để vinh danh Thal. 
Loài này có nguồn gốc châu Âu, châu Á và tây bắc châu Phi. Nó phát triển chiều cao 20–25 cm. Các lá tạo thành một hình hoa thị ở gốc cây, với một lá số trên thân cây hoa. Lá cơ bản là màu xanh lá cây để hơi màu đỏ trên, dài 1,5–5 cm và rộng 2–10 mm, với toàn bộ rìa lá có răng cưa thô. Quả hình  siliqua dài 5–20 mm, chứa 20–30 hạt. Rễ có cấu tạo đơn giản, chỉ có một rễ sơ cấp mọc thẳng đứng hướng xuống, sau này sinh ra các rễ bên nhỏ hơn. Những rễ này hình thành tương tác với vi khuẩn  rhizosphere chẳng hạn như Bacillus megaterium.
A. thaliana có thể hoàn thành toàn bộ vòng đời của nó trong sáu tuần. Thân trung tâm tạo hoa phát triển sau khoảng 3 tuần, và hoa tự thụ phấn tự nhiên. Trong phòng thí nghiệm, 'A. thaliana  có thể được trồng trong đĩa Petri, chậu, hoặc thủy canh, dưới đèn huỳnh quang hoặc trong nhà kính.
Tập tin:Arabidopsis_thaliana_rosette.png|nhỏ|Arabidopsis thaliana có trạng thái hoa hồng trước khi xuân hóa, hình thái này không có chồi hoa
Arabidopsis thaliana là một sinh vật mô hình được sử dụng nhiều để nghiên cứu về xuân hóa. Một số kiểu sinh thái của loài này được gọi là "cây mùa đông" sẽ không thể ra hoa nếu không có xuân hóa; những kiểu sinh thái khác ("cây mùa hè") thì không như vậy. Các gen làm cơ sở cho sự khác biệt này trong sinh lý thực vật đã được nghiên cứu chuyên sâu.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 583954- 3702- ID=23041-  Arabidopsis thaliana (L.) Heynh. (tên chấp nhận) Catalogue of Life: 31st October 2016- USDA, ARS, Germplasm Resources Information Network.  Arabidopsis thaliana in the Germplasm Resources Information Network (GRIN), U.S. Department of Agriculture Agricultural Research Service. Truy cập on 09-Oct-10.
T
Thể loại:Sinh vật mô hình
Thể loại:Thực vật châu Á
Thể loại:Thực vật châu Âu
Thể loại:Thực vật châu Phi
Thể loại:Thực vật Liban
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Thể loại:Thực vật ăn được
Thẩm Uyên Tử

Thẩm Uyên Tử (chữ Hán: 沈渊子, 381 – 415), tên tự là Kính Thâm, người Vũ Khang, tướng lĩnh nhà Đông Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

**Xuất thân**
Ông nội là Cảnh, xuất thân sĩ tộc, gia cảnh giàu có, tài sản lên đến ngàn vàng. Cảnh chuyên cần học tập, làu thông Tả thị xuân thu, trước có Tạ An, sau có Vương Cung đều hết sức mời ông ra làm quan. Cảnh cũng là tín đồ của Ngũ Đấu Mễ Đạo, phụng sự các đời giáo chủ Đỗ Tử Cung, Tôn Thái, Tôn Ân rất thành kính.
Năm Long An thứ 3 (399), Tôn Ân khởi nghĩa. Cha của Uyên Tử là Thẩm Mục Phu, khi ấy đang ở Hội Kê, được Tôn Ân dùng làm Tiền bộ tham quân, Chấn vũ tướng quân, Dư Diêu lệnh. Ngày 28/12 năm ấy, Tôn Ân bị Lưu Lao Chi đánh bại, Mục Phu bị Phụ quốc tướng quân Cao Tố bắt giết, đầu đưa về Kinh Ấp. Cảnh biết tin Mục Phu tham gia phản quân, chưa kịp bỏ trốn, thì bị Thẩm Dự - người họ hàng, vốn làm người vô sĩ nên bị Cảnh ghét - tố giác. Cảnh cùng các em trai của Mục Phu là Trọng Phu, Nhâm Phu, Dự Phu, Bội Phu đều bị hại, chỉ có Uyên Tử và các em trai là Vân Tử, Điền Tử, Lâm Tử, Kiền Tử thoát nạn.
Con là Thẩm Chánh.

**Cuộc đời**
Uyên Tử từ nhỏ đã có chí lớn và tiết tháo. Ông đi theo Lưu Dụ chiếm được Kinh Khẩu, phong tước Phồn Trĩ huyện ngũ đẳng hầu. Uyên Tử lần lượt làm Tham Trấn quân, Xa kỵ Trung quân sự (vì Lưu Dụ lần lượt làm Trấn quân tướng quân, Xa kỵ tướng quân). Sau đó ông làm Phụ quốc Chinh tây tham quân cho Lưu Đạo Quy, lĩnh chức Ninh Thục  thái thú. Ông cùng Lưu Cơ chém được Thái Mãnh ở Đại Bộ, quay về triều nhận chức Thái úy tham quân.
Năm Nghĩa Hi thứ 11 (415), Uyên Tử theo Lưu Dụ chinh thảo Tư Mã Hưu Chi, làm tiền phong, tiến ra Giang Hạ khẩu. Ông giao chiến với Lỗ Quỹ ở Phá Trủng, thua trận, cùng mất với Từ Quỳ Chi, khi ấy được 35 tuổi.

**Tham khảo**
 Tống thư- Tư trị thông giám

**Chú thích**
Thể loại:Sinh năm 381
Thể loại:Mất năm 415
Thể loại:Nhân vật quân sự nhà Tấn
Thể loại:Người Chiết Giang
Thể loại:Hydrocarbon không no

Hydrocarbon không no là những hydrocarbon mà trong phân tử có liên kết đôi C = C hoặc liên kết 3 C ≡ C hoặc cả hai loại liên kết đó.- Alkene là những hydrocarbon mạch hở trong phân tử có một liên kết đôi C = C- Alkyne là những hydrocarbon mạch hở trong phân tử có một liên kết ba C ≡ C- Alkadiene là những hydrocarbon mạch hở trong phân tử có hai liên kết đôi C = C
Thể loại:Hydrocarbon
Kretinga

Kretinga là một thành phố của Litva. Thành phố thuộc hạt Klaipėda. Khu vực định cư được thiết lập năm 1609. Dân số thành phố năm 2008 là 21.452 người.
Đây là thủ phủ của khu vực tự quản Kretinga. Thành phố có cự ly 12 km (7,5 dặm) về phía đông của thị trấn Baltic nổi tiếng về nghỉ mát Palanga, và khoảng 25 km (16 dặm) về phía bắc của thành phố lớn thứ 3 Litva, và là cảng biển chính quốc gia, Klaipeda.
Đây là thành phố lớn nhất 6 trong khu vực dân tộc học Samogitia và các thành phố lớn thứ 18 tại Litva.

**Lịch sử**
Kretinga là một trong những thành phố lâu đời nhất ở Litva. Lần đầu tiên, nó đề cập đến năm 1253 như là một lâu đài Cretyn trong điều lệ của giám mục Heinrich Courland. 
Năm 1602, Jan Karol Chodkiewicz xây dựng nhà thờ bằng gỗ đầu tiên trong Kretinga và thành lập một tu viện Benedictine. Sau khoảng mười năm, một nhà thờ gạch mới với một cơ quan ấn tượng được xây dựng. Năm 1610, một trường học nhà thờ đã được mở ra.
Năm 1609, Jan Karol Chodkiewicz thông báo rằng ông sẽ thành lập một thành phố mới bên cạnh ngôi làng cũ và sẽ cấp quyền thành phố Magdeburg mới. Thành phố mới đã thông qua một chiếc áo khoác của cánh tay cho thấy Maria với Chúa Giêsu trong vòng tay của cô bé. Vị thánh bảo trợ của Kretinga vẫn là Đức Trinh Nữ. 

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Litva
Zinjibar

Zinjibar (زنجبار Zinjibār) là một thị trấn cảng của Yemen, là thủ phủ của huyện Zinjibar và tỉnh Abyan. Thị trấn tọa lạc cạnh Wadi Bana trong đồng bằng Abyan. Từ năm 1962 tới 1967, nó là thủ đô thành chính của hồi quốc Fadhli, dù hoàng cung vẫn nằm ở cố đô Shuqrah. Theo thống kê 2004, dân số Zinjibar là 19.879 người. Đây là một điểm du lịch biển nhỏ và là nơi làng nghề đánh bắt hải sản phát triển. Loài cây Gossypium barbadense mọc trong vùng thường được đem bán tại chợ địa phương.

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố ven biển Yemen
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Abyan
Radviliškis

Khu nhà thờ Radviliškis.
Radviliškis là một thành phố của Litva. Thành phố thuộc hạt Šiauliai. Thành phố được lập năm 1923. Dân số năm 2008 là 20.339. Đây là thành phố lớn thứ 19 của Litva.

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Litva
Thể loại:Địa điểm Holocaust ở Litva
Druskininkai

Druskininkai là một thành phố của Litva. Thành phố thuộc hạt Alytus.Thành phố được thành lập năm 1893. Dân số năm 2008 là 18.233 người. Đây là thành phố lớn thứ 20 của Litva.
Druskininkai là một đô thị spa trên sông Neman ở miền nam Litva, gần biên giới Belarus và Ba Lan. Thành phố Druskininkai có dân số 18.233 người (Tổng điều tra dân số 2001). Trong thế kỷ 19, thị xã được xây tại cửa sông Ratnyčia sông đổ vào sông Nemunas và được bao quanh bởi một khu bảo tồn rừng tự nhiên. Thị xã nằm trong một cảnh quan đẹp như tranh vẽ với các dòng sông, hồ, đồi núi và rừng.
Khu vực ngày nay Druskininkai đá là nơi sinh sống của bộ lạc địa phương Yotvingian trong thời Trung Cổ sớm. Trong thế kỷ 13 khu vực được chinh phục bởi Litva. Một lâu đài nhỏ được xây dựng trong khu vực như là một phần của hệ thống phòng thủ chống lại Hội Teutonic. Năm 1308, lâu đài đã bị chinh phục bởi các hiệp sĩ Teutonic và bị phá hủy, gây ra một sự suy giảm dân số của khu vực.
Việc đề cập đến đầu tiên bằng văn bản về Druskininkai có từ năm 1636. Tên của thị trấn cho thấy rằng dân số địa phương thu thập các khoáng sản quý. Trong cuối thế kỷ 18, người ta tin rằng các khoáng chất được có trong vùng biển của khu vực Druskininkai mang lại lợi ích cho sức khỏe và sử dụng của chúng trong việc điều trị y tế của bệnh hen suyễn và các bệnh khác. Trong những năm đầu thế kỷ 19, Ignacy Fonberger, một giáo sư tại Đại học Vilnius, phân tích thành phần hóa học của vùng nước Druskininkai và cho thấy rằng chúng có chứa một lượng lớn calci, natri, kali, iod, sắt, brom và ma nhê. Ông cũng thúc đẩy thị trấn là một khu nghỉ mát kỳ nghỉ cho dân số của Vilnius.

Năm 1837, chiến lược gia Nicholas I của Nga được ban cho Druskininkai tình trạng của một spa, và xây dựng lương hưu, ký túc xá bắt đầu. Để dễ dàng giao tiếp spa, dịch vụ phà trên sông Nemunas đã phục vụ người qua lại.

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Litva
Cầu Cấp Thủy Môn

Cầu Cấp Thủy Môn (y=kap1 seui2 mun4 daai6 kiu4, Hán Việt:Cấp Thủy Môn đại kiều) là một cây cầu dây văng ở Hồng Kông. Cầu mang cả đường bộ và đường ray, với nhịp chính dài 430m và tổng chiều dài 1323m, nối Mã Loan và đảo Đại Nhĩ Sơn ở Hồng Kông trong một phần của tuyến đường chính Thanh Tự (Lantau Link) phục vụ Sân bay quốc tế Hồng Kông.

**Tham khảo**
Thể loại:Cầu Hồng Kông
Thể loại:Cầu hai tầng
Thể loại:Cầu thu phí Hồng Kông
Thể loại:Cầu đường sắt Hồng Kông
Thể loại:Cầu đường bộ-đường sắt
Thể loại:Cầu dây văng Hồng Kông
Thể loại:Cầu khánh thành năm 1997
Cầu Đinh Cửu

Cầu Ting Kau là một cây cầu dây văng ở Hồng Kông. Đây là cây cầu dây văng lớn có 4 nhịp đầu tiên trên thế giới (3 trụ tháp), tạo thành một phần của hệ thống đường bộ nối Sân bay quốc tế Hồng Kông với các khu vực khác của Hồng Kông, Trung Quốc.

**Tham khảo**
Thể loại:Cầu Hồng Kông
Preah Vihear (thị xã)

Preah Vihear là thành phố thủ phủ của tỉnh Preah Vihear ở miền bắc Campuchia. Phnom Tbeng Meanchay (hay Phnom Tbeng Meanchey) là một ngọn núi cao tới 600 m, cách 5 km về phía tây nam của Tbeng Meanchay.

**Thắng cảnh**
Koh Ker Có 30 công trình cổ đại, bao gồm Prasat Thom, một kim tự tháp bảy bậc, Koh Ker từng là kinh đô của Đế quốc Khmer trong khoảng thời gian Khmer Empire dưới Triều đại vua Jayavarman IV (928–42).
*Prasat Bakan hay Preah Khan Kompong Svay: 105 km về phía tây nam của tỉnh lị, được xây dưới thời vua Suryavarman I (1002–1050)
*Đền Noreay, ngôi đền được xây từ thế kỉ thứ 7 bằng sa thạch, đá ong và gạch, 32 km về phía đông bắc tỉnh lị.
*Phnom Pralean: một ngôi đền thờ Bà La Môn, trên đỉnh một ngọn đồi cao 180 mét
*Đền Neak Buos 75 km về phía bắc của Tbaeng Meanchey
*Đền Krapum Chhouk: xây từ thế kỷ thứ 10 bằng đá ong và các đá, 45 km về phía nam của Tbaeng Meanchey
*Đền Kork Beng: một ngôi đền đổ nát làm bằng đá ong và sa thạch được xây trong khoảng giữa các năm 936 và 951 bởi một người chỉ huy tên là Kork dưới thời vua Jayavarman IV.
*Wat Peung Preah Ko: một nơi thờ phụng với vẻ đẹp tự nhiên xung quanh và được tin là có sức mạnh siêu nhiên

**Tham khảo**
Thể loại:Tỉnh lỵ Campuchia
Thể loại:Thành phố của Campuchia
Cầu Vasco da Gama

Cầu Vasco da Gama là một cây cầu dây văng qua sông Tagus ở Lisboa, thủ đô Bồ Đào Nha. Đây là cầu dài nhất châu Âu, với tổng chiều dài 17,2 km (10,7 dặm).
Đây là cây cầu dài nhất châu Âu còn đang được sử dụng (bao gồm cầu cạn), với tổng chiều dài mi, bao gồm mi cho cây cầu chính và mi ở cầu cạn, với mi đường bộ truy cập chuyên dụng. Mục đích của nó là để giảm bớt tình trạng tắc nghẽn trên cầu khác của Lisbon (Cầu 25 de Abril), và kết nối với đường cao tốc trước đó không có liên quan tỏa ra từ Lisbon.
Xây dựng bắt đầu vào tháng 2 năm 1995; cây cầu được thông xe vào ngày 29 tháng 3 năm 1998, trong thời gian cho hội chợ triển lãm quốc tế 98, Hội chợ Thế giới đó tổ chức kỷ niệm 500 năm bá tước Vasco da Gama khám phá ra tuyến đường biển từ châu Âu đến Ấn Độ.

**Mô tả == 
Cầu chính Vasco da Gama
Cây cầu có sáu làn đường, với một giới hạn tốc độ abbr=on, giống như đường cao tốc, trừ một phần trong đó được giới hạn abbr=on. Vào những ngày nhiều gió, mưa và sương mù, giới hạn tốc độ được giảm xuống abbr=on. Số làn đường sẽ được mở rộng đến tám khi giao thông đạt trung bình hàng ngày của 52.000 xe.
Cây cầu có tuổi thọ mong đợi là 120 năm, đã được thiết kế để chịu được tốc độ gió abbr=on và ổn định lên đến một trận động đất mạnh 4,5 lần so với trận động đất Lisbon lịch sử năm 1755 (ước tính khoảng 8,7 độ Richter). Các cọc móng sâu nhất, lên đến abbr=on đường kính, đã được đóng xuống đến abbr=on dưới mực nước biển trung bình. Áp lực bảo tồn môi trường dẫn đến việc lề trái cầu cạn được mở rộng vào phía trong để bảo tồn đầm lầy bên dưới, cũng như các trụ đèn khắp cây cầu bị nghiêng vào bên trong để không làm phát sáng trên sông bên dưới.

**Xây dựng và chi phí**
Dự án $ 1,1 tỉ USD được chia làm bốn phần, mỗi phần được xây dựng bởi một công ty khác nhau, và được giám sát bởi một tập đoàn độc lập. Có tới 3.300 người lao động đồng thời trên các dự án, trong đó đã mất tới 18 tháng chuẩn bị và 18 tháng thi công. Các nguồn tài chính là thông qua một hệ thống xây dựng-vận hành-chuyển giao bởi Lusoponte, một tập đoàn tư nhân được phép đầu tiên thâu 40 năm phí sử dụng của cả hai cầu Lisbon. Vốn Lusoponte là 50,4% từ các công ty Bồ Đào Nha, 24,8% Pháp và 24,8% của Anh. Tính đến tháng 6 năm 2014, tiền phí mỗi xe hơi con là 2,65 € (lên đến 11,55 € cho mỗi xe tải (Tháng 8 năm 2013)) hướng Bắc (thành Lisbon). Và miễn phí cho giao thông đi về hướng nam.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Vasco da Gama Bridge on bridge-info.org
Vasco da Gama
Vasco da Gama
Bộ gen của ti thể

Trong ty thể có chứa các phân tử DNA riêng của nó, gọi là các DNA ty thể. Tập hợp tất cả các gen trên những DNA này trong ty thể tạo thành bộ gen ty thể (Mitochondrial genome). Các phân tử thuộc bộ gen ty thể đều là DNA vòng.
Mỗi ty thể chứa khoảng 5 - 10 phân tử DNA vòng trong chất nền (matrix) của nó. DNA ty thể  cũng có cấu trúc sợi xoắn kép theo mô hình Watson-Crick và giống DNA của vi khuẩn (DNA dạng trần không có histôn). Bộ gen ty thể chứa các gen mã hóa cho khoảng 13 protein của riêng ty thể. Ngoài ra, DNA ty thể là cơ sở vật chất trong quá trình di truyền ngoài nhiễm sắc thể, ở người  thường được gọi là di truyền theo mẹ.
Các dạng mRNA, tRNA, rRNA trong ty thể đều được phiên mã từ DNA ty thể và chúng là cơ sở để ty thể tự tổng hợp lấy một số protein của nó, phục vụ cho hô hấp ty thể - một quá trình sống còn của tế bào.
Ty thể có khả năng tự sinh sản bằng cách tự phân đôi ty thể mẹ thành các ty thể con do có hệ di truyền độc lập. DNA vòng

**Nguồn trích dẫn**
Thể loại:Tế bào
Thể loại:Sinh học phân tử
Thể loại:Di truyền phân tử
Cầu 25 de Abril

Cầu 25 de Abril là một cây cầu ở Bồ Đào Nha. Cầu dài 2.278 m. Cầi có nhịp dài 1.013 m (3.323 ft). Cầu hoàn thành năm 1966. Cầu được sử dụng cho đường bộ & đường sắt.

**Tham khảo**
Thể loại:Cầu dây võng tại Bồ Đào Nha
Trấn Biên

Trấn Biên có thể là:- Dinh Trấn Biên (Phú Yên), một đơn vị hành chính - quân sự tại Đàng Trong từ năm 1629 đến khoảng năm 1688.- Dinh Trấn Biên (Biên Hòa), một đơn vị hành chính - quân sự tại Đàng Trong từ năm 1698 đến năm 1808.- Phủ Trấn Biên tỉnh Nghệ An nhà Nguyễn (xứ Nghệ), (tồn tại trong lãnh thổ Việt Nam vào khoảng thời gian 1828-1897, cho đến khi Pháp lập ra Liên bang Đông Dương), nay là phần đất phía Nam tỉnh Hủa Phăn Lào (nằm ở phía Tây Bắc tỉnh Nghệ An Việt Nam ngày nay).- Văn miếu Trấn Biên tại Thành phố Biên Hòa.- Trường Trung học phổ thông Trấn Biên tại thành phố Biên Hòa.
*Tên cũ của huyện Trà Lĩnh (nay đã bị giải thể), tỉnh Cao Bằng: huyện Trấn Biên.
Koh Kong (đảo)

Koh Kong hay Kaoh Kong (tiếng Khmer:កោះកុង; IPA: kaːo̯h koŋ) là hòn đảo lớn nhất tại Campuchia, đảo thuộc huyện Koh Kong của tỉnh Koh Kong.
Đảo Koh Kong hay Koh Kong Kroah trong tiếng Khmer nằm cách thị trấn huyện lị-tỉnh lị Koh Kong 22 km về phía nam. Hòn đảo có chiều dài khoảng 22 km và chiều rộng là 6 km và điểm cư dân duy nhất là một ngôi làng chài có tên là Alatang ở góc đông nam của hòn đảo. Mặt tây của hòn đảo có 6 bãi biển nhiệt đới còn hoang sơ. Bên cạnh các bãi biển, Koh Kong còn có các đầm phá nước ngọt tự nhiên do các dòng suối chảy xuống từ các đỉnh núi. Hòn đảo hiện cũng đang tiến hành phát triển du lịch. Các khu rừng ngập mặn được thay thế bằng các đầm nuôi tôm
Hiện không có các cơ sở lưu trú trên đảo và phần cực bắc của đảo là một trong ba căn cứ hải quan của Hải quân Hoàng gia Campuchia, việc cắm trại được cho phép ở bãi biển thứ 5 và thứ 6 và tại một đồn quân sự tại làng Alatang.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Đảo Campuchia
Trần Ngọc Thành

Trần Ngọc Thành (khoảng 1834 tháng 5 năm 1862) (w=Ch'en Yu-ch'eng) vốn tên là Trần Phôi Thành (p=Chén Pīchéng), sinh tại Quảng Tây, là tướng quân của Thái Bình Thiên Quốc, sau được phong làm Anh vương. Biệt danh của ông là "Tứ nhãn cẩu" (chó 4 mắt) do có hai nốt ruồi nổi rõ dưới mắt. Hai nốt ruồi này nhìn từ xa giống hai con mắt, và làm cho một số quân Thanh khiếp sợ.

**Tiểu sử**
Trần Phôi Thành sinh năm 1834 trong một gia đình nông dân tại huyện Đằng, tỉnh Quảng Tây. Ông được miêu tả là "mạo thậm tú mĩ, tuyệt vô sát khí". Năm 14 tuổi, ông cùng chú là Trần Thừa Dung tham gia vào Khởi nghĩa Kim Điền. Tận mắt chứng kiến sự trung dũng của ông, Hồng Tú Toàn đổi tên cho ông thành Ngọc Thành.
Năm 1854, trong lần công phá Vũ Xương lần thứ hai, Trần Ngọc Thành lập công, được thăng làm Điện hữu tam thập kiểm điểm, thống lĩnh Hậu thập tam quân của lục quân và Tiền tứ sư của thủy quân. Năm sau, theo Thừa tướng Tần Nhật Cương thu phục Vũ Xương, sau chuyển sang đánh Lư Châu, Vu Hồ, rồi được phong Thừa tướng. Năm 1856 theo Yến vương Tần Nhật Cương đi chi viện cho Trấn Giang, phá đại doanh Giang Bắc của quân Thanh. Tuần phủ Giang Tô Cát Nhĩ Kháng Khả, và thống soái đại doanh Giang Nam Hướng Vinh tự sát.
Năm 1857, Trần Ngọc Thành đại phá quân Thanh tại Đồng Thành. Năm 1858 được phong làm Tiền quân chủ tướng Dự thiên hầu, cùng Lý Tú Thành đánh Giang Bắc lần thứ hai vào tháng 9, đến tháng 12 thì thắng trận tại Tam Hà, tạm thời ổn định cục diện.
Năm 1859, Trần Ngọc Thành được phong làm Anh vương, dẫn quân đi thu phục Phố Khẩu. Đến năm sau, ông giải vây cho Thiên Kinh, phối hợp với các cánh quân tiêu diệt Đại doanh Giang Nam và tiến quân đến Chiết Giang. Sau đó, ông dẫn quân lên phía tây bắc đánh phản công quân Thanh vào năm 1861. Tuy thế, do sự phối hợp không tốt giữa các cánh của Thái Bình quân, Trần Ngọc Thành bị đẩy vào thế phòng ngự và cuối cùng buộc phải rút quân.
Tháng Năm, 1862, Trần Ngọc Thành liên hợp với Tấu vương Miêu Bái Lâm tiến công Hà Nam. Sau rồi Miêu Bái Lâm phản bội, dụ Anh vương Trần Ngọc Thành, Đạo vương Trần Sĩ Vinh cùng một số tướng lĩnh khác nộp cho Thắng Bảo. Thắng Bảo muốn giải Trần Ngọc Thành về Bắc Kinh, nhưng nghe tin quân Thái Bình chuẩn bị giải cứu cho ông nên tháng 6 năm 1862 mang Trần Ngọc Thành ra xử lăng trì tại Diên Tân, Hà Nam. Khi đó ông được 27 tuổi.
Kính phục tài năng quân sự và chiến thuật của Trần Ngọc Thành, quân triều đình Thanh đã chiêu hàng ông, nhưng ông từ chối. Trước khi bị xử tử, Trần Ngọc Thành thở dài nói: "Ta chỉ sợ Thái Bình Thiên Quốc sẽ mất toàn bộ khu vực phía bắc sông Dương Tử sau khi ta chết!" Những lời nói cuối cùng của ông sau này đã trở thành sự thật.

**Chú thích**
Thể loại:Người Hakka
Thể loại:Sinh năm 1836
Thể loại:Mất năm 1862
Thể loại:Thái Bình Thiên Quốc
Thể loại:Người Quảng Tây
Thể loại:Nhân vật quân sự Thái Bình Thiên Quốc
Thể loại:Người Khách Gia
Koh Thonsáy

Koh Tonsay (កោះទន្សាយ) là một hòn đảo nằm sát bờ biển phía nam của Campuchia. "Koh Tonsay" có nghĩa là Đảo Thỏ. Đảo nằm cách 4,6 km về phía nam của thành phố Kep và có thể tiếp cận bằng thuyền từ cảng Kep. Hòn đảo có các bãi biển cát trắng nhìn ra biển khơi nên có tiềm năng về du lịch. Vùng biển quanh đảo nông và đáy có độ dốc từ từ, và khiến cho Koh Tonsay trở thành một nơi thú vị cho việc bơi lội. Ở dưới đáy biển có nhiều loài san hô, sinh vật biển thu hút các nhà nghiên cứu hay sinh thái học, đảo này còn được gọi là Đảo Tiên Mối trong lịch sử Việt Nam thời kỳ nhà Nguyễn. Vào thời kỳ nhà Nguyễn đảo Tiên Mối và Đảo Ngọc, hiện nay gọi là đảo Phú Quốc cùng với quần đảo Hà Tiên được các chúa Nguyễn gom lại thành Quần đảo Bắc Hải Tặc thuộc chủ quyền của Việt Nam và do chính Việt Nam quản lý, tuy nhiên năm 1958 lợi dụng trong lúc chiến tranh giữa 2 miền Nam-Bắc diễn ra căng thẳng ở Việt Nam, Campuchia đã lén đưa quân ra xâm chiếm đảo Tiên Mối thuộc quần đảo Bắc Hải Tặc nên Việt Nam chính thức mất chủ quyền quản lý đảo này về tay Campuchia. Ngày 7 tháng 7 năm 1982, hai nước Việt Nam và Campuchia đã ký Hiệp định về Vùng nước lịch sử giữa hai nước, theo đó lấy đường Brévié được vạch ra năm 1939 làm đường phân chia đảo trong khu vực vịnh Thái Lan.

**Từ nguyên**
Tên gọi Koh Tonsay xuất phát từ Rumsay (រំសាយ). Trong khi cố gắng tránh quân xâm lược, Hoàng tử Sakor Reach đã vô vọng bởi ông quân của ông đã kiệt sức. Ông lãnh đạo những người còn lại vượt biển để tới một hòn đảo trước mặt thành phố Kep. Do vậy, hòn đảo được gọi là Koh Rumsay(កោះរំសាយ) và sau đó biến đổi thành Koh Tonsay (កោះទន្សាយ) như ngày nay.

**Lịch sử**
Theo phía Việt Nam, từ đầu thế kỷ XVIII cho đến trước năm 1939, về lịch sử và pháp lý, toàn bộ các đảo giữa Việt Nam và Campuchia thuộc chủ quyền của Việt Nam. Chỉ từ năm 1939, Campuchia mới chính thức quản lý về mặt hành chính và cảnh sát các đảo ở phía bắc đường Brévié. Tuy vậy, chính quyền Nam Kỳ và sau đó là chính quyền Việt Nam Cộng hòa không chấp nhận và vẫn coi các đảo Wai, Phú Dự, Tiên Mối và nhóm Bắc Hải Tặc thuộc chủ quyền Việt Nam. Campuchia đưa quân ra chiếm nhóm đảo Bắc Hải Tặc năm 1958 (bao gồm cả đảo Koh Tonsay). Đến năm 1982, hai nước chính thức lấy đường Brévié làm ranh giới phân chia đảo.

**Địa lý**
Koh Tonsay có diện tích 2 km². Trong thời kì Sangkum Reastr Niyum của Norodom Sihanouk, hòn đảo từng được sử dụng để làm nơi cải tạo dành cho tội phạm, những người này cũng được sử dụng để bảo vệ đảo. Các đường đi và nhà nghỉ làm bằng gỗ có mái tranh cũng được hình thành trong thời kỳ này. Hầu hết các cơ sở hạ tầng trên đảo đã bị pha hủy do thời tiết và chiến tranh.
Ngày nay, trên đảo có các nhà khách bằng tre được xây mới tại bãi biển chính để phục vụ du khách trong và ngoài nước. Ngoài ra cũng có một số cư dân trên đảo và họ sinh sống tại các bãi biển khác xung quanh đảo.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Kep
Thể loại:Đảo Campuchia
Thể loại:Vịnh Thái Lan
Anapa

Anapa (tiếng Nga: Анапа) là một thành phố nghỉ dưỡng thuộc chủ thể Krasnodar Krai, Nga, nằm ở bờ biển phía Bắc của Biển Đen gần biển Azov. Dân số thành phố là 94 340 người (năm 2021).

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố và thị trấn ở vùng Krasnodar
Thể loại:Vương quốc Bosporos
Thể loại:Khu dân cư thành lập thế kỷ 6 TCN
Belorechensk

Belorechensk, Krasnodar Krai (tiếng Nga: Белореченск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Krasnodar Krai. Thành phố có dân số 54.028 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 302 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố và thị trấn ở vùng Krasnodar
Tikhoretsk

Tikhoretsk (tiếng Nga: Тихорецк) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Krasnodar Krai. Thành phố có dân số 65.005 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 243 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Nga
Thể loại:Vùng Krasnodar
Thể loại:Tikhoretsk
Thể loại:Thành phố và thị trấn ở vùng Krasnodar
Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1874
Kropotkin, Krasnodar Krai

Kropotkin (tiếng Nga: Кропоткин) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Krasnodar Krai. Thành phố có dân số 79.185 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 203 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ: ; ; ; 70,000 (1972); 42,000 (1939); 27,000 (1926).
Khu định cư được lập với tên Romanovsky Khutor vào cuối thế kỷ 18 và đã được đổi tên thành Kropotkin (theo tên Pyotr Alekseyevich Kropotkin) năm 1921, lúc khu định cư thành thị xã.

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Nga
Thể loại:Thành phố vùng Krasnodar
Thể loại:Khởi đầu năm 1921 ở Nga
Thể loại:Thành phố và thị trấn ở vùng Krasnodar
Bùi Thị Nhung

Bùi Thị Nhung (sinh năm 1983 tại Hải Phòng) là vận động viên nhảy cao. Truyền thông báo chí gọi Nhung là Nữ hoàng của nhảy cao Việt Nam.

**Những cột mốc**
 Năm 2001, trong lần trình làng ở Giải điền kinh quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh mở rộng, Bùi Thị Nhung đã vượt qua mức xà 1m83 để xô đổ kỷ lục 1m82 của VĐV Vũ Mỹ Mạnh (người đang là huấn luyện viên của Nhung ở thời điểm đó) lập được ở SEA Games lần thứ 17.- Tháng 9/2003, Bùi Thị Nhung trở thành vận động viên đầu tiên đoạt được HCV châu Á cho điền kinh Việt Nam ở môn nhảy cao với thành tích 1m88. Tại SEA Games lần thứ 22 ở Việt Nam năm 2003, Bùi Thị Nhung đã không đạt được thành tích như mong muốn khi bỏ lỡ cơ hội giành HCV trên sân nhà khi xếp thứ 2 chung cuộc.- Tháng 5/2005, tại giải điền kinh Thái Lan mở rộng, Bùi Thị Nhung đã đứng thứ nhất và giành HCV với thành tích 1m94.- Tháng 12/2005, tại SEA Games lần thứ 23 ở Philippines, Bùi Thị Nhung đã giành HCV đầu tiên cho đoàn thể thao Việt Nam khi vượt qua mức xà 1m89. Sự nghiệp thi đấu của Nhung bị gián đoạn do những chấn thương ở đầu gối. - Tại buổi lễ khai mạc Đại hội thể thao châu Á trong nhà lần thứ 3 (Asian Indoor Games III) diễn ra vào tối ngày 30/10/2009 trên Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, Bùi Thị Nhung đã được trao vinh dự là người thắp ngọn đuốc của đại hội.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Bùi Thị Nhung đoạt HC vàng đầu tiên cho đoàn VN-  Bùi Thị Nhung, tượng đài của nhảy cao nữ Việt Nam date=2015-04-28 -  Nhân việc VĐV Bùi Thị Nhung đoạt HCV châu Á: Đâu là mức xà ngưỡng của VĐV Việt Nam?-  Bùi Thị Nhung thắp đuốc trong đêm khai mạc Asian Indoor Games III 2009 date=2010-06-14 
Thể loại:Vận động viên nhảy cao Việt Nam
Thể loại:Vận động viên Hải Phòng
Thể loại:Nữ vận động viên Việt Nam
Thể loại:Vận động viên điền kinh Thế vận hội của Việt Nam
Thể loại:Nữ giới Việt Nam thế kỷ 21
Vũ Thị Nguyệt Ánh

Vũ Thị Nguyệt Ánh (sinh năm 1984 tại Hải Phòng) là nữ vận động viên karatedo hàng đầu Việt Nam trong nhiều năm qua. Bên cạnh sự nghiệp thi đấu thể thao, chị còn mang quân hàm Đại úy của lực lượng Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trong hơn 10 năm gắn bó với karatedo, chinh chiến ở hầu hết các đấu trường, Nguyệt Ánh đã giành được nhiều thành tích đáng nhớ cho thể thao Việt Nam tại các đấu trường quốc tế. Tính cho đến hết SEA Games lần thứ 26 ở Indonesia cuối năm 2011, Nguyệt Ánh đã giành được tổng số 5 Huy chương vàng qua các kỳ SEA Games chị đã tham dự. Thế nhưng người hâm mộ nước nhà vẫn ấn tượng nhất khoảnh khắc Nguyệt Ánh giành HCV trong trận chung kết kumite hạng 48 kg dành cho các nữ VĐV tại Đại hội thể thao châu Á lần thứ 15 (Asian Games) diễn ra ở Doha (Qatar) năm 2006. Bốn năm sau đó, trên đất Quảng Châu (Trung Quốc), dù để thua võ sĩ nước chủ nhà trong trận chung kết và không bảo vệ được ngôi vô địch nhưng tấm HCB của Nguyệt Ánh cũng là một sự cố gắng đầy ấn tượng nếu biết rằng chị luôn phải vật lộn với những chấn thương dai dẳng trong nhiều năm mà không có được sự hỗ trợ kinh phí cho việc phẫu thuật lên đến hàng trăm triệu đồng. Càng đáng quý hơn ở Nguyệt Ánh là tính hy sinh cho thể thao nước nhà, khi hiện gia đình chị đang định cư tại Mỹ thường xuyên giục con gái sớm sang đoàn tụ.

**Tham khảo**
Thể loại:Vận động viên karatedo Việt Nam
Thể loại:Nữ vận động viên Việt Nam
Thể loại:Vận động viên Hải Phòng
Thể loại:Đại úy Quân đội nhân dân Việt Nam
Thể loại:Người Hải Phòng
Duy Thái

Duy Thái (tên khai sinh là Nguyễn Duy Thái), sinh năm 1954 tại Hải Phòng, là nhạc sĩ Việt Nam, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2022. Ca khúc Lời của gió là tác phẩm nổi tiếng của ông được nhiều người biết nhất.

**Tiểu sử**
Duy Thái sinh ngày 18 tháng 4 năm 1954 tại thành phố Hải Phòng.
Sau khi tốt nghiệp Trường Nghệ thuật Sân khấu Việt Nam, ông về công tác tại Đoàn Kịch nói Hải Phòng, rồi chuyển sang Trung tâm Tổ chức Biểu diễn Nghệ thuật của thành phố. Ông tự học và sáng tác ca khúc rồi chuyển dần sang lĩnh vực âm nhạc.
Duy Thái trở thành hội viên Hội Nhạc sĩ Việt Nam vào năm 1993. Hiện ông là Chủ tịch Hội Âm nhạc thành phố Hải Phòng.

**Sự nghiệp**
Duy Thái bắt đầu yêu mê âm nhạc từ rất sớm, năm 22 tuổi ông đã liều lĩnh viết khúc tình ca đầu đời, cũng là đầu tiên, có tên là Bến sông.
Tên tuổi của Duy Thái trở nên quen thuộc với giới trẻ bắt đầu từ ca khúc Lời của gió, sáng tác năm 1985. Ca khúc do Hồng Nhung và Quang Vinh song ca vào năm 1987. Đến năm 1991, khi Hồng Nhung đoạt giải Nhất cuộc thi Ca nhạc nhẹ lần thứ hai qua bài hát này, thì Duy Thái rời bỏ hẳn sân khấu. Theo nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha thì "Bài hát Lời của gió đã làm nên tên tuổi Duy Thái".
Sau Lời của gió, Duy Thái tiếp tục có những tình khúc mới cũng rất thành công được công chúng đón nhận yêu thích, như: Tìm tên anh trên bờ cát, Hãy đến với em, Phố vắng, Giọt nắng mùa thu, Tương tư, Em về Paris, Trăng vào phố thị, Tình yêu đầu tiên, Ảo ảnh tình yêu ...
Hiện gia tài sáng tác của ông có khoảng trên dưới 100 ca khúc. Ông đã tổ chức được hơn mười đêm nhạc riêng ("Đêm nhạc Duy Thái") ở những trung tâm ca nhạc lớn như Hà Nội, Hải Phòng, thành phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, Đà Nẵng... ghi dấu ấn những chặng đường tình ca đầy lãng mạn của ông trong suốt ba mươi năm qua, tính từ ca khúc "Lời của gió". Hàng chục ca sĩ nổi tiếng đã chọn bài hát của ong biểu diễn ở nhiều nơi trên thế giới.
Ông đã xuất bản Tuyển tập ca khúc Duy Thái (1996), hai Album tình khúc Duy Thái (của hãng Hoa Phượng Đỏ và của DIHAVINA).
Năm 2022, ông được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật với các ca khúc: Lời của gió, Ngàn xưa phố Hiến, Mùa xuân.

**Tác phẩm chính**

**Ca khúc**
 Lời của gió - Ngàn xưa phố Hiến, - Mùa xuân- Tìm tên anh trên bờ cát, - Hãy đến với em, - Phố vắng, - Giọt nắng mùa thu, - Tương tư, - Em về Paris, - Trăng vào phố thị, - Tình yêu đầu tiên, - Ảo ảnh tình yêu...

**Album phòng thu**
 Những tình khúc Duy Thái 

**Tuyển tập**
 Tuyển tập ca khúc Duy Thái (1996)

**Vinh danh**
 Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật (2022)

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 Giải thưởng Nhà nước- Giải thưởng Nhà nước đợt V (2022)
Thể loại:Sinh năm 1954
Thể loại:Nhân vật đang sống
Thể loại:Người Hải Phòng
Thể loại:Giải thưởng Nhà nước
Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam
Phan Vũ

Phan Vũ tên thật Trần Hồng Hải (1926 – 17 tháng 7 năm 2019), là nhà thơ, nhà viết kịch người Việt Nam.  

**Tiểu sử**
Phan Vũ bắt đầu sự nghiệp công tác văn nghệ tại miền Đông và miền Tây Nam bộ vào năm 20 tuổi.
Sau đó, vào năm 1954 ông chuyển đến Hà Nội và làm việc cho Xưởng phim truyện Việt Nam. Cùng thời gian, ông tham gia biên tập báo Nhân Văn. Sau khi đất nước thống nhất, Phan Vũ trở về Sài Gòn và làm việc tại Đài Truyền hình TP. Hồ Chí Minh. Từ đầu thập kỷ 1990, ông chuyển hướng chính vào nghệ thuật hội họa.
Ông là tác giả của nhiều tác phẩm được công chúng ái mộ: tập thơ Hà Nội – Phố, kịch Lửa cháy lên rồi (giải thưởng Văn học năm 1955), Bà mẹ và thanh gươm, kịch bản phim Dòng sông âm vang, tuyển tập thơ Ta còn em…
Ông từng đạo diễn các phim "Bí mật thành phố cấm", "Như một huyền thoại" (phim về nữ anh hùng Võ Thị Sáu).
Khoảng hơn 10 năm trở lại đây, khi đã ngoài 70 tuổi, ông chú tâm đến với hội họa và đã có 9 cuộc triển lãm tranh ở trong và ngoài nước. Tháng 7 năm 2018,  ông mở triển lãm tranh "Em ơi, Hà Nội phố" tại Tp. Hồ Chí Minh, trưng bày 25 tác phẩm sơn dầu.
Ông mất vào ngày 17 tháng 7 năm 2019 tại Tp. Hồ Chí Minh, thọ 93 tuổi.

**Tập thơ "Hà Nội – Phố"**
Gồm 23 đoạn, được ông sáng tác vào mùa đông năm 1972, khi Hà Nội bị bom B52 đánh phá ác liệt. Một phần trong đây đã được Phú Quang phổ nhạc bài hát "Em ơi Hà Nội phố". Tác phẩm này được in một lần duy nhất vào năm 2008. 
Trong lần tái xuất gần đây nhất do Nhà xuất bản Hồng Đức phát hành vào năm 2017, bên cạnh bản "Em Ơi, Hà Nội Phố" nguyên bản, còn có bảy phiên bản phụ do nhà thơ Phan Vũ vẽ và tám bức chân dung tự họa của ông, tạo thành một bộ sưu tập trường ca đặc biệt và cảm động về Hà Nội.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1926
Thể loại:Mất năm 2019
Thể loại:Nhà thơ Việt Nam
Thể loại:Người Hải Phòng
Cầu Đan Dương – Côn Sơn

Cầu Đan Dương-Côn Sơn là cầu dài nhất thế giới. Cầu cạn có tổng chiều dài 164,8 km (102,4 dặm) trên đường sắt cao tốc Bắc Kinh - Thượng Hải.
Cầu nằm giữa Thượng Hải và Nam Kinh tỉnh Giang Tô phía đông Trung Quốc. Nó bao gồm một đoạn dài 9 km (5,6 dặm) trên mặt nước qua Hồ Dương Trừng tại Tô Châu. Cầu được hoàn thành vào năm 2010 và mở cửa vào năm 2011. Trong quá trình xây dựng đã sử dụng 10.000 người, xây dựng đã bốn năm và chi phí khoảng 8,5 tỷ USD. Cầu cạn Đan Dương-Côn Sơn hiện nay (thời điểm tháng 6 năm 2011) đang giữ kỷ lục là cây cầu dài nhất thế giới trong bất kỳ kiểu cầu nào.

**Tham khảo**
Thể loại:Cầu Giang Tô
Thể loại:Cầu cạn tại Trung Quốc
Thể loại:Cầu đường sắt tại Trung Quốc
Thể loại:Khởi đầu năm 2011