Quân chủ Jamaica

Chế độ quân chủ tại Jamaica (tiếng Patois Jamaica: Manaki a Jumieka) là một hình thức tổ chức bộ máy nhà nước, trong đó một quân chủ kế vị theo huyết thống giữ vị trí nguyên thủ quốc gia kiêm biểu tượng cao nhất về chủ quyền của quốc gia Jamaica. Kể từ ngày 8 tháng 9 năm 2022, đương kim Quân chủ của Jamaica là Quốc vương Charles III. Với cương vị là Quân chủ, ông được xem là hiện thân cá nhân của Vương quyền Jamaica.
Mặc dù nhân thân của vị Quân chủ được chia sẻ đồng thời với 15 quốc gia độc lập khác thuộc Vương quốc Thịnh vượng chung, mỗi quốc gia lại duy trì một chế độ quân chủ hoàn toàn riêng biệt và độc lập về mặt pháp lí. Do đó, đương kim quân chủ được tôn xưng chính thức là Quân chủ Jamaica, và với tư cách đó, Quân chủ cùng các thành viên thuộc Vương thất thực hiện các nhiệm vụ công vụ và đối ngoại nhân danh quốc gia Jamaica. Tuy nhiên, về mặt hiến định, Quân chủ là thành viên duy nhất của Vương thất có vai trò mang tính pháp lí.
Toàn bộ quyền hành pháp của Jamaica được trao cho Quân chủ, và việc ban hành luật bởi Quốc hội Jamaica, cũng như việc triển khai các văn kiện có giá trị pháp lí như thư cấp quyền (letters patent) và Sắc lệnh Vương gia (Lệnh của Hội đồng Cơ mật), đều phải được chuẩn thuận bởi Quân chủ. Phần lớn quyền lực này được thực thi bởi các đại biểu dân cử trong Quốc hội, các Bộ trưởng trong nội các được bổ nhiệm từ số đó, cùng đội ngũ tư pháp và thẩm phán hoà giải. Một số quyền lực còn lại của Quân chủ – như quyền bãi nhiệm Thủ tướng – được xem là quyền lực dự trữ, và đóng vai trò như một phương tiện bảo đảm an toàn thể chế trong hệ thống chính trị.
Hiện nay, Vương quyền Jamaica chủ yếu giữ vai trò bảo chứng cho tính liên tục và ổn định trong vận hành nhà nước, đồng thời là một thiết chế phi đảng phái có chức năng kiểm soát và ngăn ngừa sự lạm dụng quyền lực. Trong khi một số quyền lực vẫn do Quân chủ trực tiếp thi hành, phần lớn các hoạt động nghi lễ và điều hành được giao cho đại diện của Quân chủ, tức Toàn quyền Jamaica.
Qua quá trình phát triển lịch sử, Vương quyền Jamaica đã được bản địa hoá thành một thiết chế mang tính đặc thù của Jamaica, được biểu trưng bằng những biểu tượng riêng biệt.
Từ thập niên 1970, đã xuất hiện nhiều tranh luận trong nội bộ quốc gia Jamaica về việc thay thế chế độ quân chủ bằng hình thức cộng hoà. Đương kim Thủ tướng Jamaica, ông Andrew Holness, đã công khai bày tỏ ý định của Chính phủ trong việc tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về vấn đề này trước năm 2025.

**Lịch sử**
Năm 1655, một đoàn viễn chinh Anh dưới quyền Đô đốc William Penn và Tướng Robert Venables đã chiếm Jamaica và bắt đầu trục xuất người Tây Ban Nha – việc này hoàn tất sau khoảng năm năm. Tây Ban Nha chính thức công nhận chủ quyền của Anh đối với đảo này theo Hiệp ước Madrid (1670). Công ti Vương gia châu Phi được thành lập năm 1672 với độc quyền buôn nô lệ cho Anh, và từ thời điểm đó, Jamaica trở thành một trong những chợ buôn nô lệ sôi động nhất thế giới, đồng thời là một trong những thuộc địa nông nghiệp giá trị nhất của Anh.
Một hình thức chính quyền địa phương giới hạn được thiết lập vào năm 1664 với việc thành lập Hạ viện Jamaica, tuy nhiên chỉ đại diện cho một nhóm nhỏ các chủ đồn điền giàu có. Năm 1807, Quốc hội Anh bãi bỏ buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương và sau đó thông qua đạo luật trao tự do cho toàn bộ người bị nô lệ trong các thuộc địa Anh, hoàn tất vào năm 1838. Năm 1866, Jamaica trở thành thuộc địa vương thất. Thống đốc mới, John Peter Grant, tiến hành cải tổ toàn diện: Thành lập lực lượng cảnh sát, cải cách hệ thống tư pháp, y tế, công trình công cộng và ngân hàng tiết kiệm nhà nước.
Hiến pháp năm 1944 thành lập Hạ viện với các thành viên do toàn dân bầu. Sau khi thất bại trong việc liên bang hoá cùng các thuộc địa vùng Tây Ấn vào năm 1958, Jamaica tiếp tục là thuộc địa tự trị của Anh cho đến khi Đạo luật Độc lập Jamaica được thông qua năm 1962. Từ đó, Jamaica trở thành quốc gia có chủ quyền với thể chế quân chủ lập hiến độc lập, và Nữ vương Elizabeth II là nguyên thủ quốc gia, với tước vị Nữ vương Jamaica.
Em gái của Nữ vương, Công chúa Margaret, đã thay mặt bà tham dự lễ kỉ niệm độc lập của Jamaica vào tháng 8 năm 1962. Ngày 7 tháng 8, Công chúa đã khai mạc phiên họp đầu tiên của Quốc hội Jamaica độc lập, nhân danh Nữ vương. Nữ vương cũng gửi thông điệp cá nhân đến nhân dân Jamaica, trong đó bà chào mừng đất nước mới giành độc lập gia nhập Khối Thịnh vượng chung, và nói: "Tôi tin rằng đất nước các bạn – vốn đã là tấm gương cho thế giới về cách người dân với nhiều nguồn gốc và truyền thống khác nhau có thể sống hài hoà cùng nhau – sẽ có đóng góp quan trọng cho sự hợp tác, thấu hiểu và lòng khoan dung vượt xa khu vực hiện tại mà quốc gia này đang toạ lạc".

**Sự phát triển của chế độ quân chủ chung**
Trước khi Jamaica giành độc lập năm 1962, Quốc hội Jamaica thành lập một uỷ ban liên đảng để soạn thảo hiến pháp mới. Uỷ ban này nhận được nhiều kiến nghị kêu gọi Jamaica trở thành nước cộng hoà, nhưng đã “lịch sự lắng nghe rồi thẳng thừng bác bỏ”. Cả hai lãnh đạo chính của hai đảng lớn lúc đó — Alexander Bustamante của Đảng Lao động Jamaica và Norman Manley của Đảng Dân tộc Nhân dân — đều phản đối việc Jamaica trở thành cộng hòa. Chi tiết xem trong chủ nghĩa cộng hoà tại Jamaica. Đảng Lao động Jamaica do Alexander Bustamante lãnh đạo đã khẳng định lòng trung thành với chế độ quân chủ trong điều lệ đảng, với mục tiêu “khắc sâu trong lòng người dân lòng tôn kính đối với Chúa, trung thành với Nữ vương và tôn trọng quyền lực hợp pháp đã được thiết lập”.
Norman Manley ngưỡng mộ chế độ hiến pháp Anh và giải thích quan điểm của Uỷ ban Liên hợp Quốc hội Jamaica năm 1962. Ông cho rằng cơ cấu tổ chức của quốc gia nên phản ánh lịch sử hiến pháp của thuộc địa và nước Anh. Đây được xem là sự ủng hộ mạnh mẽ của Manley đối với toàn bộ hệ thống Westminster, đồng thời cho rằng Nữ vương nên được giữ lại trong Hiến pháp như một biểu tượng của sự liên tục. Khi độc lập, Jamaica đã chọn giữ lại chế độ quân chủ như một thể chế chủ đạo và gắn bó sâu sắc trong hiến pháp.
Giáo sư luật Stephen Vasciannie cho rằng quyết định giữ lại chế độ quân chủ khi độc lập là do nhiều yếu tố, bao gồm mong muốn duy trì sự liên tục và ổn định, muốn thể hiện sự trưởng thành cần thiết cho độc lập, sự ủng hộ rộng rãi của người dân Jamaica đối với Vương gia, và xu hướng yêu thích Anh trong giới chính trị cao cấp.

**Quyền uy của Vương quyền Jamaica và các khía cạnh liên quan**
Elizabeth II, chân dung Nữ vương Jamaica trên mặt trước đồng xu một penny Jamaica, năm 1967
Jamaica là một trong mười lăm quốc gia độc lập, được gọi là các Vương quốc Thịnh vượng chung, cùng chia sẻ một nguyên thủ – quân chủ – với các quốc gia khác trong Khối Thịnh vượng chung. Tuy dùng chung một người làm quân chủ, mỗi quốc gia trong Vương quốc, bao gồm cả Jamaica, đều là chủ quyền và độc lập hoàn toàn với nhau. Quân chủ Jamaica được đại diện tại nước này bởi Toàn quyền Jamaica.
Kể từ khi Jamaica độc lập năm 1962, Vương quyền mang tính toàn quốc vừa có đặc điểm chia sẻ vừa có đặc điểm riêng biệt, và vai trò quân chủ của nguyên thủ Jamaica là độc lập với vai trò quân chủ của bất kì quốc gia nào khác, kể cả Vương quốc Anh. Do đó, chế độ quân chủ không còn là một thể chế thuần tuý của Anh mà ở Jamaica đã trở thành một thể chế Jamaica riêng biệt, hay nói cách khác là được "bản địa hoá".
Sự phân chia này được thể hiện qua nhiều cách: Ví dụ, nguyên thủ có một danh hiệu độc đáo của Jamaica và khi ông hành động công khai với tư cách đại diện riêng cho Jamaica, ông sử dụng, khi có thể, các biểu tượng của Jamaica, bao gồm quốc kì của nước này, các biểu tượng vương gia đặc trưng, và những thứ tương tự. Ngoài ra, chỉ có các bộ trưởng chính phủ Jamaica mới có thể tư vấn cho nguyên thủ về các vấn đề liên quan đến nhà nước Jamaica.

**Danh hiệu**
Ngay sau khi giành được độc lập, theo đề nghị của Thủ tướng Jamaica, Nữ vương Elizabeth II đã chính thức sử dụng tước hiệu và danh xưng riêng biệt trong vai trò là Quân chủ Jamaica. Theo một Tuyên cáo ban hành ngày 18 tháng 8 năm 1962, tước hiệu và danh xưng của Nữ vương liên quan đến Jamaica được xác định là: Elizabeth Đệ Nhị, bởi Ân sủng của Chúa, là Nữ vương của Jamaica và các Vương quốc cùng Lãnh thổ khác của Bà, Người đứng đầu Khối Thịnh vượng chung.
Kể từ khi Quốc vương Charles III lên ngôi, danh xưng của Quốc vương được xác định là: Charles Đệ Tam, bởi Ân sủng của Chúa, là Quốc vương của Jamaica và các Vương quốc cùng Lãnh thổ khác của Ngài, Người đứng đầu Khối Thịnh vượng chung.
Hình thức tước hiệu này thể hiện rõ địa vị của Jamaica như một quốc gia quân chủ độc lập, đồng thời nhấn mạnh vai trò riêng biệt của Quân chủ với tư cách là nguyên thủ quốc gia của Jamaica, và nêu bật tính chất chung của chế độ quân chủ trong toàn thể các quốc gia thuộc Khối Thịnh vượng chung thông qua việc đề cập riêng Jamaica, tách biệt với các Vương quốc khác. Thông thường, Quân chủ được xưng hô là “Quân chủ Jamaica” và được gọi như vậy khi ở Jamaica hoặc khi thực hiện nhiệm vụ nhân danh Jamaica ở nước ngoài.
Trong ngôn ngữ bản địa Jamaican Patois, Nữ vương Elizabeth II thường được gọi bằng tên thân mật là Missis Queen hoặc The Queen Lady.

**Kế vị**
William, Thân vương xứ Wales, là người thừa kế ngai vàng hiện tại của Jamaica
Giống như một số quốc gia khác trong Khối Thịnh vượng chung, Jamaica dựa vào luật của Vương quốc Liên hiệp Anh để xác định thứ tự kế vị ngai vàng.
Việc kế vị được quy định theo nguyên tắc con trưởng tuyệt đối, dựa trên các văn bản pháp luật như Đạo luật Kế vị Vương vị năm 2013, Đạo luật Định đoạt năm 1701 và Tuyên ngôn Nhân quyền năm 1689. Các luật này giới hạn quyền kế vị chỉ dành cho những hậu duệ hợp pháp, sinh học (tức không phải con nuôi) của Sophia, Nữ Tuyển hầu xứ Hanover. Người kế vị không được theo Công giáo La Mã, không được kết hôn với người theo Công giáo, và khi lên ngôi phải thuộc Giáo hội Anh.
Mặc dù các luật hiến pháp này, khi áp dụng cho Jamaica, vẫn do Quốc hội Anh kiểm soát, nhưng cả Vương quốc Anh và Jamaica đều không thể tự ý thay đổi quy định kế vị nếu không có sự đồng thuận tuyệt đối từ tất cả các quốc gia khác cùng chia sẻ chế độ quân chủ – trừ khi một quốc gia tuyên bố rút khỏi mối quan hệ quân chủ chung. Điều kiện này áp dụng giống nhau với tất cả các quốc gia trong khối, và thường được ví như một dạng hiệp ước giữa các nước.Thủ tướng Andrew Holness kí sổ tang tưởng niệm Nữ vương Elizabeth II tại nhà Lancaster, ngày 17 tháng 9 năm 2022
Khi ngai vàng bị khuyết (do quân chủ băng hà hoặc thoái vị), theo thông lệ, việc kế vị của quân vương mới sẽ được Toàn quyền công bố chính thức tại thủ đô Kingston sau khi người kế vị lên ngôi.
Tuy nhiên, bất kể có công bố hay không, người thừa kế của vị tiên vương quá cố sẽ tự động kế vị ngay lập tức, không cần bất kì xác nhận hay nghi lễ bổ sung nào. Sau đó, quốc gia sẽ bước vào một giai đoạn quốc tang thích hợp, trong thời gian này cờ trên toàn quốc được treo rủ để tưởng niệm vị quân vương vừa qua đời. Các buổi lễ tưởng niệm cũng sẽ được tổ chức tại tất cả các giáo xứ trên toàn Jamaica.

**Sự nhân hình hoá nhà nước**
Quân chủ được xem là hiện thân, hay nhân cách pháp lí của Nhà nước Jamaica. Do đó, nhà nước được gọi bằng danh xưng pháp lí là Bệ hạ nhân danh Jamaica (His Majesty in Right of Jamaica).
Theo quy định này, Quân chủ là người sở hữu toàn bộ đất đai thuộc nhà nước (gọi là đất Vương gia – Crown land), các công trình và thiết bị của nhà nước (gọi là tài sản Vương gia – Crown property), cũng như giữ bản quyền của tất cả các ấn phẩm do chính phủ ban hành (gọi là bản quyền Vương gia – Crown copyright).
Các công chức nhà nước cũng là người làm việc cho Vương gia, bao gồm Toàn quyền, Thủ tướng, thẩm phán, các thành viên Lực lượng Phòng vệ Jamaica, và sĩ quan cảnh sát.
Trước đây, nhiều chức danh theo luật định bắt buộc phải tuyên thệ trung thành với Quân chủ trước khi nhậm chức; tuy nhiên, các lời tuyên thệ này đã được sửa đổi vào năm 2002 để loại bỏ việc nhắc đến quân vương.
Tuy vậy, theo Luật Quốc tịch Jamaica, những người xin nhập quốc tịch Jamaica vẫn phải tuyên thệ hoặc xác nhận trung thành với Quân chủ Jamaica, cũng như các hậu duệ và người kế vị của ông.
Lời tuyên thệ hiện nay như sau:

**Vai trò hiến pháp và đặc quyền vương gia**
Hiến pháp Jamaica quy định hệ thống chính phủ theo chế độ nghị viện tương tự như các quốc gia khác trong Khối Thịnh vượng chung, trong đó vai trò của Quân chủ và Toàn quyền vừa mang tính pháp lí vừa mang tính thực tiễn, nhưng không mang tính chính trị. Chế độ quân chủ được xem như một pháp nhân, trong đó nhiều bộ phận cùng chia sẻ thẩm quyền của toàn thể, với Quân chủ là trung tâm của cấu trúc hiến pháp, nghĩa là toàn bộ quyền lực nhà nước về mặt hiến pháp đều tập trung ở Quân chủ.
Với tư cách là nguyên thủ quốc gia, Quân chủ đứng ở vị trí cao nhất trong Thứ tự Ưu tiên của Jamaica.
Hiến pháp quy định hầu hết các nhiệm vụ trong nước của Quân chủ phải do Toàn quyền thực hiện, người được Quân chủ bổ nhiệm theo đề nghị của Thủ tướng Jamaica.
Tất cả các cơ quan chính phủ hoạt động dưới quyền của Quân chủ; quyền lực rộng lớn thuộc về Vương gia Jamaica được gọi chung là đặc quyền vương gia. Việc thực thi đặc quyền vương gia gia không cần sự phê chuẩn của Quốc hội; hơn nữa, phải có sự đồng ý của Vương gia trước khi bất kì viện nào của Quốc hội được phép thảo luận về một dự luật ảnh hưởng đến quyền lợi hoặc đặc quyền của Quân chủ.

**Hành pháp**
Một trong những nhiệm vụ chính của Vương quyền là bổ nhiệm Thủ tướng, người sau đó đứng đầu Nội các Jamaica và cố vấn cho Quân chủ hoặc Toàn quyền về cách thực thi quyền hành pháp đối với mọi hoạt động của chính phủ và các vấn đề đối ngoại.
Vai trò của Quân chủ, và theo đó là của Toàn quyền, hầu như chỉ mang tính biểu tượng và văn hoá, là biểu tượng cho quyền lực pháp lí mà toàn bộ chính phủ và cơ quan nhà nước vận hành theo. Trong khi đó, Nội các điều phối việc sử dụng đặc quyền vương gia, bao gồm đặc quyền tuyên chiến, duy trì trật tự của Quân chủ, chỉ huy Lực lượng Phòng vệ Jamaica, cũng như triệu tập, giải tán Quốc hội và kêu gọi bầu cử.
Tuy nhiên, đặc quyền vương gia thuộc về Vương quyền, không phải của bất kì bộ trưởng nào, dù đôi lúc có thể xuất hiện như thể họ nắm giữ quyền đó. Hiến pháp cũng cho phép Toàn quyền đơn phương sử dụng các quyền này trong những trường hợp đặc biệt hoặc khủng hoảng hiến pháp, như bãi nhiệm Thủ tướng, giải tán Quốc hội hoặc cách chức một thẩm phán.Hiệu kì của Toàn quyền Jamaica có hình Vương miện Thánh Edward
Bên cạnh đó, có một số nhiệm vụ được thực hiện đặc biệt bởi Quân chủ, điển hình là việc bổ nhiệm Toàn quyền.
Toàn quyền, nhằm duy trì sự ổn định của chính quyền, sẽ bổ nhiệm Thủ tướng, người có khả năng cao nhất nhận được sự ủng hộ của Hạ viện.
Quân chủ được Toàn quyền của mình thông báo về việc chấp nhận đơn từ chức của Thủ tướng, việc tuyên thệ nhậm chức của Thủ tướng mới và các thành viên khác trong nội các; đồng thời, ông vẫn được cập nhật đầy đủ thông tin thông qua các kênh liên lạc định kì từ các bộ trưởng Jamaica của mình, và tổ chức các cuộc tiếp kiến thường xuyên với họ bất cứ khi nào có thể.
Toàn quyền cũng chịu trách nhiệm bổ nhiệm Lãnh tụ Phe Đối lập, các thành viên Nội các, các Cố vấn Cơ mật viêhn, thượng nghị sĩ, Chánh án Tối cao Pháp viện, Chủ tịch Toà Phúc thẩm, các Bộ trưởng cấp Nhà nước, thẩm phán Toà Phúc thẩm, Chủ tịch các Uỷ ban Dịch vụ Công, và Viện trưởng Viện Công tố.

**Chính sách đối ngoại**
Đại sứ Mỹ tại Jamaica, ông Donald R. Tapia, trình quốc thư cho Toàn quyền Patrick Allen vào năm 2019
Đặc quyền vương gia còn mở rộng sang lĩnh vực đối ngoại: Toàn quyền có thẩm quyền phê chuẩn các hiệp ước, liên minh và thoả thuận quốc tế. Như các quyền lực khác thuộc đặc quyền vương gia, việc này không cần sự phê chuẩn của Quốc hội. Tuy nhiên, một hiệp ước không thể thay đổi pháp luật nội địa của Jamaica nếu không có một Đạo luật của Quốc hội cho phép. Toàn quyền, nhân danh Quân chủ, cũng có thẩm quyền bổ nhiệm các Cao uỷ và đại sứ Jamaica, đồng thời tiếp nhận các nhà ngoại giao từ các quốc gia khác.
Ngoài ra, việc cấp hộ chiếu thuộc đặc quyền vương gia; do đó, tất cả hộ chiếu Jamaica đều được cấp dưới danh nghĩa của Toàn quyền – đại diện của Quân chủ tại Jamaica.

**Quốc hội**
Ở Jamaica, Quân chủ, cùng với Thượng viện và Hạ viện, là ba bộ phận tạo nên Quốc hội Jamaica. Quyền lực của Quân chủ được thể hiện qua cây quyền trượng của Quốc hội, trên đỉnh có hình vương miện. Tuy nhiên, Quân chủ không trực tiếp tham gia vào việc làm luật. Toàn quyền sẽ làm việc này, nhưng chỉ ở khâu phê chuẩn, tức là đồng ý cho luật được ban hành. Hiến pháp cũng quy định rằng chỉ có Toàn quyền mới có quyền bổ nhiệm các thượng nghị sĩ. Toàn quyền sẽ bổ nhiệm 13 thượng nghị sĩ theo sự tư vấn của Thủ tướng, và 8 thượng nghị sĩ theo sự tư vấn của lãnh đạo phe đối lập.
Ngoài ra, Toàn quyền còn có nhiệm vụ triệu tập Quốc hội, cho tạm dừng các phiên họp hoặc giải tán Quốc hội. Sau khi giải tán, Toàn quyền sẽ ra lệnh tổ chức một cuộc tổng tuyển cử mới.
Kì họp mới của Quốc hội được khai mạc bằng Lễ Khai mạc Trang trọng của Quốc hội, trong đó Quân chủ hoặc Toàn quyền đọc bài Diễn văn từ Ngai vàng.
Tất cả các đạo luật ở Jamaica chỉ được ban hành khi có sự phê chuẩn Vương quyền – tức là được Toàn quyền nhân danh Quân chủ thông qua.
Sự phê chuẩn của Vương gia và việc công bố luật là bắt buộc đối với mọi đạo luật, thường do Toàn quyền thực hiện, kèm theo việc đóng Đại ấn của Jamaica.
Cho đến năm 2024, các dự luật của Jamaica thường bắt đầu bằng cụm: "Theo sắc lệnh của Quốc vương (hoặc Nữ vương) Tối cao, với sự cố vấn và đồng thuận của Thượng viện và Hạ viện Jamaica, và dưới quyền hạn của họ, ban hành như sau..."
Tuy nhiên, quy chiếu tới Quân chủ đã bị xoá bỏ khỏi phần mở đầu các đạo luật theo Đạo luật sửa đổi Hiến pháp (Điều 61) năm 2024.

**Toà án**
Quân chủ có trách nhiệm bảo đảm công lí cho toàn thể thần dân, nên theo truyền thống được xem là nguồn cội của công lí. Tại Jamaica, các hành vi phạm tội hình sự về mặt pháp lí được xem là vi phạm đối với Quân chủ, nên các vụ án hình sự thường được khởi tố dưới danh nghĩa "Quốc vương (hoặc Nữ vương) kiện Tên bị cáo". Vì vậy, theo thông luật, Quân chủ "không thể làm điều sai trái", đồng nghĩa rằng Quân chủ không thể bị truy tố trong chính hệ thống toà án của mình về các tội hình sự.
Toàn bộ thẩm phán Toà án Tối cao Jamaica đều do Toàn quyền bổ nhiệm. Cơ quan xét xử phúc thẩm cao nhất của Jamaica là Uỷ ban Tư pháp thuộc Hội đồng Cơ mật của Quân chủ.
Toàn quyền, thay mặt Quân chủ Jamaica, có thể ban miễn truy tố, thực thi đặc quyền ân xá của vương gia, và tha tội cho các hành vi phạm pháp đối với Vương quyền, trước, trong hoặc sau phiên toà. Việc thực thi "Đặc quyền ân xá" để tha tội hoặc giảm án tù được quy định trong điều 90 của Hiến pháp.

**Vai trò văn hoá**

**Vương quyền và các danh hiệu khen thưởng**
work=Jamaica Information Service
Trong Vương quốc Thịnh vượng chung, Quân chủ được xem là nguồn cội của danh dự. Tại Jamaica, Quân chủ hoặc Toàn quyền trao các huân chương và danh hiệu theo đề xuất của các bộ trưởng Jamaica.
Theo Đạo luật Huân chương và Danh hiệu Quốc gia được thông qua năm 1969, Jamaica đã thành lập sáu huân chương quốc gia vào ngày 18 tháng 7 năm 1969. Toàn quyền giữ chức Chưởng ấn của Huân chương Anh hùng Dân tộc và chịu trách nhiệm điều hành huân chương này.
Hằng năm, vào ngày thứ Hai thứ ba của tháng Mười, Jamaica tổ chức kỉ niệm Ngày Anh hùng Dân tộc. Vào ngày này, Toàn quyền chủ trì lễ trao huân chương và danh hiệu quốc gia tại King's House cho những công dân Jamaica xứng đáng.
Tại Jamaica, các dịp đại lễ của Quân chủ (jubilee) cũng được kỉ niệm bằng việc trao huy chương lưu niệm cho lực lượng tuyến đầu của đất nước. Các huy chương đặc biệt đã được trao vào năm 2012 (Đại lễ Kim cương của Nữ vương) và năm 2022 (Đại lễ Bạch kim của Nữ vương).

**Vương quyền và Lực lượng Quốc phòng**
Con dấu của Lực lượng Phòng vệ Jamaica có hình Vương miện Thánh Edward
Chế độ quân chủ được xác lập ở vị trí tối cao trong cơ cấu tổ chức của Lực lượng Phòng vệ Jamaica. Điều này được thể hiện qua việc các tàu hải quân thuộc quyền quản lí của Jamaica mang tiền tố HMJS (His Majesty's Jamaica Ship – Tàu Jamaica của Đức Vua).
Hình ảnh Vương miện Thánh Edward được gắn trên các phù hiệu của Lực lượng Phòng vệ Jamaica, phản ánh vai trò trung tâm quyền uy của chế độ quân chủ trong hệ thống tổ chức lực lượng vũ trang quốc gia.
Thẩm quyền bổ nhiệm sĩ quan trong Lực lượng Phòng vệ Jamaica được hiến định thuộc về Quân chủ, và được thực thi thông qua đại diện của Quân chủ là Toàn quyền.
Mối quan hệ giữa chế độ quân chủ và Lực lượng Phòng vệ Jamaica đã được thể hiện xuyên suốt nhiều năm qua thông qua các hoạt động và hình thức sau đây:- Trao tặng Huân chương Bắn giỏi của Nữ vương (Queen’s Medal for Champion Shots in the Military Forces) cũng như Huy chương Kỉ niệm Triều đại cho các thành viên trong Lực lượng;- Tổ chức lễ trao tặng Vương kì của Quân chủ và Kì hiệu Trung đoàn cho Trung đoàn Jamaica do Toàn quyền đại diện Quân chủ chủ trì;- Tham gia của các quân nhân Jamaica trong các sự kiện hoàng gia được tổ chức tại Vương quốc Liên hiệp Anh;- Sự hiện diện và tham dự của các thành viên Vương thất trong các nghi lễ quân sự diễn ra tại Jamaica.
Năm 2007, một chiến sĩ của Lực lượng Phòng vệ Jamaica đã thực hiện nhiệm vụ canh gác Cung điện Buckingham với tư cách là Đội Cận vệ của Nữ vương
Vào năm 1999, Jamaica trở thành quốc gia thuộc Vương Thịnh vượng chung đầu tiên trong vùng Ca-ri-bê đảm nhiệm vai trò Lực lượng Cảnh vệ của Nữ vương, khi các binh sĩ thuộc Đại đội C, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn Jamaica thực hiện nhiệm vụ này tại Cung điện Buckingham. Đến năm 2007, các binh sĩ của Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Jamaica tiếp tục thực hiện nhiệm vụ Cảnh vệ tại Cung điện Buckingham và Lâu đài Windsor. Trung tá Derek Robinson, khi đó là Chỉ huy trưởng Trung đoàn Jamaica, nhận xét rằng việc đảm nhiệm vai trò Cảnh vệ của Nữ vương “tượng trưng cho một trong những vinh dự cao quý nhất” mà người Jamaica có thể dành cho Nữ vương.

**Mối quan hệ giữa Vương quyền và Lực lượng Cảnh sát**
Mỗi thành viên của Lực lượng Cảnh sát Jamaica đều phải tuyên thệ trung thành với Quân chủ Jamaica khi nhậm chức. Theo Đạo luật Lực lượng Cảnh sát, mọi sĩ quan cảnh sát đều phải đọc lời tuyên thệ sau khi gia nhập lực lượng:
Vương miện Thánh Edward được dùng làm biểu tượng trên huy hiệu của Lực lượng Cảnh sát Jamaica, và được đưa vào các phù hiệu cấp bậc của cảnh sát trưởng, cảnh sát cấp cao và cảnh sát.

**Biểu tượng vương gia**
Cờ hiệu của Elizabeth II, Nữ vương Jamaica, được tạo ra vào năm 1966
Từ khi Nữ vương Elizabeth II lên ngôi, các biểu tượng vương gia ở Jamaica đã được thay đổi để mang bản sắc Jamaica riêng, hoặc tạo mới hoàn toàn, ví dụ như Lá cờ Vương gia của Nữ vương dành riêng cho Jamaica được thiết kế vào năm 1966. Đứng thứ hai về thứ bậc là cờ riêng của Toàn quyền.
Lá cờ riêng của Nữ hoàng Elizabeth II trong vai trò là Nữ vương Jamaica lần đầu được sử dụng trong chuyến thăm Jamaica năm 1966, thuộc khuôn khổ chuyến công du vùng Ca-ri-bê. Lá cờ này là phiên bản của quốc huy Jamaica, được chèn thêm biểu tượng vương gia cá nhân của Nữ vương. Cờ nền trắng, có chữ thập đỏ Thánh George; trên mỗi nhánh của chữ thập là một trái thơm màu vàng. Ở chính giữa là một vòng tròn xanh dương có biểu trưng hoàng gia cá nhân của Nữ vương, lấy từ cờ riêng của bà.Tem đo của Jamaica hiển thị chữ viết tắt vương gia của Nữ vương  Elizabeth II, năm 1996
Vương quyền được dùng để biểu thị chế độ quân chủ là trung tâm quyền lực, xuất hiện trên nhiều huy hiệu và phù hiệu cấp bậc.
Với vai trò là hiện thân của nhà nước, Quân chủ sở hữu những món trang sức mang nét đặc trưng của Jamaica, như trâm cài hình chim ruồi Jamaica. Chiếc trâm cài này đã được tặng cho Nữ vương Jamaica, Elizabeth II, trong chuyến thăm nhân dịp Đại lễ vàng của bà vào năm 2002. Nữ Công tước xứ Cambridge cũng đã đeo chiếc trâm cài này trong chuyến thăm Jamaica vào năm 2022.

**Các chuyến thăm của vương gia**
Thân vương xứ Wales và Nữ Công tước xứ Cornwall thăm Jamaica, tháng 3 năm 2008
Nữ vương Elizabeth II lần đầu thăm Jamaica vào tháng 11 năm 1953.
Trong lễ kỉ niệm độc lập của Jamaica năm 1962, Nữ hoàng được đại diện bởi em gái là Công chúa Margaret, người đã thay mặt Nữ vương khai mạc phiên họp đầu tiên của Quốc hội Jamaica.
Nữ vương tiếp tục thăm Jamaica vào tháng 3 năm 1966. Cùng năm đó, Vương tế Philip, Công tước xứ Edinburgh và con trai là Vương Thái tử Charles đã khai mạc Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung tổ chức tại Kingston. Các chuyến thăm khác của Nữ vương diễn ra vào tháng 4 năm 1975, tháng 2 năm 1983, tháng 3 năm 1994, và tháng 2 năm 2002; trước chuyến thăm năm 2002, BBC đưa tin rằng: “Bất chấp những quan điểm cộng hoà trong nước, bà vẫn được đón tiếp nồng nhiệt.” Cuộc khảo sát trong năm đó cho thấy 57% người tham gia cho rằng chuyến thăm của Nữ vương nhân dịp Đại lễ Vàng là quan trọng. Tổ chức khảo sát Jamaica mang tên Stone bình luận: “Suốt nhiều năm, các nhà xã hội học trong nước luôn kinh ngạc trước sự yêu mến mà người dân Jamaica dành cho Nữ vương Elizabeth II.”
Chuyến thăm gần nhất của Quốc vương Charles III  khi ấy còn là Vương Thái tử đã diễn ra vào năm 2008. Ông đã ghé thăm khu Rose Town, nơi Quỹ Vương Thái tử chuyên về Môi trường Xây dựng đã hỗ trợ tái thiết sau nhiều thập kỉ bạo lực khiến nhà cửa, đường sá và cơ sở cộng đồng bị bỏ hoang hoặc phá huỷ. Quỹ này bắt đầu làm việc với cư dân từ năm 2004, sau chuyến thăm đầu tiên của Charles năm 2001. Năm 2008, Quỹ cam kết huy động khoảng 4 triệu đô la Mỹ để tài trợ các dự án phát triển tại Rose Town. Đến năm 2010, Quỹ Rose Town được thành lập để phối hợp chặt chẽ với Quỹ Vương Thái tử trong toàn bộ các kế hoạch phát triển.

**Chủ nghĩa cộng hoà**
Từ thập niên 1970, các chính trị gia thuộc cả hai đảng lớn ở Jamaica đều bày tỏ ủng hộ việc chuyển Jamaica thành nước cộng hoà. quote box|quote=Không phải là muốn bỏ Nữ vương – ai lại muốn bỏ Nữ vương chứ? Bà là một người phụ nữ tuyệt vời, xinh đẹp. Việc trở thành nước cộng hoà không nên bị hiểu là vì chúng tôi muốn bỏ Nữ vương.|align=phải|width=260px|source=Thủ tướng Portia Simpson-Miller, 2012|border=1px|fontsize=88%|salign=rightNăm 1975, chính phủ của Thủ tướng Michael Manley thành lập một uỷ ban cải cách hiến pháp, và đến tháng 7 năm 1977 tuyên bố rằng Jamaica sẽ trở thành nước cộng hoà vào năm 1981. Tuy nhiên, đảng của Manley thất bại trong cuộc tổng tuyển cử năm 1980 trước Đảng Lao động Jamaica (JLP) bảo thủ do Edward Seaga lãnh đạo. Seaga từng đề xuất mô hình “tổng thống nghi lễ” vào năm 1977, nhưng trong thời gian ông làm Thủ tướng, không có bước đi cụ thể nào được thực hiện để chuyển sang chế độ cộng hoà.
Tháng 9 năm 2003, Thủ tướng P. J. Patterson khi đó kêu gọi xoá bỏ chế độ quân chủ trước năm 2007. Sau đó, Bruce Golding – cũng là Thủ tướng và lãnh đạo Đảng Lao động Jamaica – cam kết sẽ sửa đổi hiến pháp để thay Nữ vương bằng một tổng thống Jamaica, với lập luận rằng vị trí này sẽ “biểu trưng cho sự thống nhất quốc gia”, nhưng không giải thích cụ thể.

**Danh sách Quân chủ Jamaica**

**Xem thêm**
 Chính trị Jamaica- Vương quốc Thịnh vượng chung

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 The Monarch at jis.gov.jm- How To Address The Head of State at jis.gov.jm- The Queen's Diamond Jubilee at kingshouse.gov.jm- Activities to Mark Queen Elizabeth II as longest Reigning British Monarch at kingshouse.gov.jm- Jamaica Welcomed the Queen on Six Occasions at jis.gov.jm
Thể loại:Quân chủ Jamaica
Thể loại:Chế độ quân chủ
Thể loại:Quân chủ lập hiến
Thể loại:Chính trị Jamaica
Thể loại:Chính trị Vương quốc Thịnh vượng chung
Thể loại:Vương quốc Thịnh vượng chung