USS Sculpin (SS-191)

USS Sculpin (SS-191) là một 2 được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo ngay trước Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên siêu họ Cá bống thuộc bộ Cá mù làn. Nó đã phục vụ trong Thế Chiến II, thực hiện được chín chuyến tuần tra và đánh chìm ba tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 9.835 tấn. Trong chuyến tuần tra thứ chín, nó bị hư hại nặng bởi hỏa lực từ tàu khu trục Yamagumo, nên đã tự đánh đắm ngoài khơi đảo Truk vào ngày 19 tháng 11, 1943. Sculpin được tặng thưởng tám Ngôi sao Chiến trận cùng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống Phlippines do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

**Thiết kế và chế tạo == 

Đặc tính của lớp Sargo hầu như tương tự với 4 dẫn trước, duy trì một tốc độ lk=in để hoạt động phối hợp với các thiết giáp hạm trong đội hình hạm đội. Ngoài ra, tầm hoạt động km cho phép chúng tuần tra đến tận vùng biển nhà Nhật Bản. Hệ thống động lực "tổng hợp" bao gồm bốn động cơ diesel, gồm hai chiếc vận hành trực tiếp trục chân vịt và hai chiếc để chạy máy phát điện dùng cho nạp ắc quy hay tăng tốc trên mặt nước.
Lớp Sargo có chiều dài m, với trọng lượng choán nước khi nổi là abbr=on và khi lặn là abbr=on. Chúng là lớp tàu ngầm đầu tiên được lắp đặt một kiểu ắc-quy a-xít chì mới "Kiểu Sargo" chịu đựng được hư hại trong chiến đấu nhờ lớp vỏ kép giúp ngăn ngừa việc rò rỉ acid sulfuric, có dung lượng nhỉnh hơn với 126 cell và điện áp danh định tăng lên 270 volt. Vũ khí trang bị chính gồm tám ống phóng ngư lôi abbr=on, gồm bốn ống trước mũi và bốn ống phía đuôi, một hải pháo 3 inch/50 caliber trên boong tàu và bốn súng máy M1919 Browning .30-caliber (7,62 mm).
Sculpin được đặt lườn tại Xưởng hải quân Portsmouth ở Kittery, Maine vào ngày 7 tháng 9, 1937. Nó được hạ thủy vào ngày 27 tháng 7, 1938, được đỡ đầu bởi bà Bernice F. Defrees, phu nhân Chuẩn đô đốc Joseph R. Defrees, Sr., Tham mưu trưởng Lực lượng Tuần tiễu Hạm đội Hoa Kỳ. Nó được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 16 tháng 1, 1939 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại úy Hải quân Warren Dudley Wilkin.

**Lịch sử hoạt động**

**1939 - 1941**
Đang trong quá trình chạy thử máy vào ngày 23 tháng 5, 1939, chuyển hướng để tham gia tìm kiếm tàu ngầm chị em 2, vốn bị mất tích trong khi lặn thử nghiệm. Nó phát hiện một phao cứu nạn và bom khói đỏ của Squalus, và liên lạc được với những người còn sống sót qua đường điện thoại cũng như qua mã Morse gỏ lên thân tàu. Sculpin ứng trực bên cạnh trong khi tàu cứu hộ tàu ngầm 2 giải cứu những người sống sót. Nó cũng tham gia vào quá trình trục vớt Squalus, rồi khi hoàn tất đã tiếp tục hoạt động huấn luyện dọc bờ biển Đại Tây Dương.
Được điều động sang Hạm đội Thái Bình Dương, nó rời Portsmouth vào ngày 28 tháng 1, 1940 và đi đến San Diego, California vào ngày 6 tháng 3. Con tàu tiếp tục hành trình vào ngày 1 tháng 4 để đi sang quần đảo Hawaii, đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 9 tháng 3, nơi nó đặt căn cứ trong suốt một năm rưỡi tiếp theo. Rời Trân Châu Cảng vào ngày 23 tháng 10 trong thành phần Đội tàu ngầm 22, nó đi đến Manila vào ngày 8 tháng 11, và hoạt động tại vùng biển Philippines từ Xưởng hải quân Cavite cho đến khi Hải quân Nhật bất ngờ tấn công Trân Châu Cảng vào ngày 7 tháng 12 khiến chiến tranh bùng nổ tại Mặt trận Thái Bình Dương.

**Chuyến tuần tra thứ nhất**
Rời Cavite ngay trong đêm 8-9 tháng 12 cho chuyến tuần tra trong chiến tranh, Sculpin cùng với tàu ngầm chị em 3 hộ tống tàu vận chuyển máy bay 3 và tàu chở dầu 3 đi đến eo biển San Bernardino, rồi tuần tra ngoài khơi vịnh Lamon trong biển Philippine về phía Bắc Luzon vào ngày 10 tháng 12, trong hoàn cảnh thời tiết xấu và tầm nhìn kém. Sau khi Seawolf được điều đi, nó chuyển sang hoạt động ngoài khơi Aparri, lên đường vào ngày 21 tháng 12. Ba ngày sau đó, lực lượng Nhật Bản đổ bộ lên vịnh Lamon không được canh phòng; và ngoài khơi Aparri, nó phát hiện một mục tiêu nhưng không thể đi đến vị trí tấn công. Sau khi tàu ngầm 3 gặp sự cố do biển động mạnh, Sculpin được điều quay trở lại khu vực vịnh Lamon, nhưng thời tiết quá xấu khiến nó không thể tấn công tàu bè đối phương.  Nó kết thúc chuyến tuần tra kéo dài 45 ngày khi đi đến Soerabaja, Java vào ngày 22 tháng 1, 1945.

**1942**

**Chuyến tuần tra thứ hai**
Trong chuyến tuần tra thứ hai từ ngày 30 tháng 1 đến ngày 28 tháng 2, Sculpin hoạt động trong biển Molucca về phía Đông Celebes (nay là Sulawesi). Vào ngày 4 tháng 2, tại khu vực Kendari, nó phóng ba quả ngư lôi tấn công một tàu khu trục Nhật Bản, và hai quả trúng đích đã gây hư hại nặng cho tàu khu trục Suzukaze, ngập nước khoang thủy thủ đoàn và khiến chín thủy thủ tử trận. Ba đêm sau đó, nó phát hiện một lực lượng đặc nhiệm Nhật Bản, bao gồm một tàu sân bay, tàu tuần dương và tàu khu trục đang hướng đến Makassar, Celebes. Nó phóng ngư lôi tấn công một tàu tuần dương, nhưng bị trượt, và bị đối phương phát hiện nên phải lặn xuống ẩn nấp. Nó phải chịu đựng suốt bốn giờ những quả mìn sâu được thả xuống từ sáu tàu khu trục đối phương, và sau khi thoát đi đã đánh điện bảo cáo mục tiêu, nhưng không được trả lời. Đến đêm 17 tháng 2, nó phát hiện một tàu buôn và một tàu khu trục, tấn công mỗi mục tiêu với hai quả ngư lôi nhưng đều bị trượt.  Nó bị phát hiện và phải lặn sâu để né tránh, nhưng những quả mìn sâu thả xuống đã làm hư hại trục chân vịt bên mạn phải. Nó kết thúc chuyến tuần tra kéo dài 28 ngày khi về đến Fremantle, Australia vào ngày 28 tháng 2.

**Chuyến tuần tra thứ ba**
Xuất phát từ Fremantle cho chuyến tuần tra thứ ba từ ngày 13 tháng 3 đến ngày 27 tháng 4, Sculpin hoạt động tại khu vực biển Banda ngoài khơi Kendari. Thông tin tình báo vô tuyến giải mã được cho biết một lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay, Đội tàu sân bay 5, đã đến nơi vào ngày 24 tháng 3. Hai ngày sau đó, lực lượng này rời Kendari, nhưng Sculpin đã không thể phát hiện đối phương. Nó phóng ba quả ngư lôi tấn công một tàu buôn, nhưng không trúng đích vì đi quá sâu bên dưới mục tiêu. Một sự kiện tương tự diễn ra trong một đợt tấn công vào đêm 1 tháng 4, rồi trong vòng một tuần, một lượt tấn công khác với ba quả ngư lôi cũng đều bị trượt.  Giống như các tàu ngầm Hoa Kỳ khác vào đầu chiến tranh tại Thái Bình Dương, Sculpin bị ảnh hưởng do ngư lôi Mark 14 gặp nhiều lỗi như chạy loạn xạ hoặc đi quá sâu, và ngòi nổ Mark VI không kích nổ khi chạm mục tiêu. Nó quay về Fremantle vào ngày 27 tháng 4 sau 45 ngày tuần tra không có kết quả.

**Chuyến tuần tra thứ tư**
Sculpin hoạt động tại khu vực biển Đông trong chuyến tuần tra thứ tư kéo dài từ ngày 29 tháng 5 đến ngày 17 tháng 6. Vào ngày 8 tháng 6, nó tấn công một tàu chở hàng bất thành do ngư lôi bị lỗi, và đối phương phản công bằng mìn sâu giúp cho mục tiêu chạy thoát. Gần eo biển Balabac vào ngày 13 tháng 6, nó phóng ngư lôi vào một tàu chở hàng, và đối phương bắn trả bằng hải pháo và chạy thoát. Nó chuyển sang tấn công hai tàu chờ dầu đi tiếp theo, nhưng buộc phải lặn xuống khi một chiếc tìm cách húc nó. Trở lên mặt nước lúc trời tối, nó đuổi theo chiếc tàu chở hàng, nhưng mục tiêu chống trả quyết liệt bằng hải pháo, nên quay lại tấn công một tàu chở dầu, khiến mục tiêu bốc cháy và ngập nước. Tài liệu thu được của phía Nhật Bản sau chiến tranh không thể xác nhận việc này. Vào sáng sớm ngày 19 tháng 6, ngoài khơi mũi Dinh, Đông Dương thuộc Pháp, nọ phóng ngư lôi đánh trúng một tàu chở hàng; mục tiêu bốc cháy và hướng đến vùng biển nông để tự mắc cạn và tránh bị chìm.
Kết thúc chuyến tuần tra, Sculpin quay trở về Fremantle, Australia vào ngày 17 tháng 7, và cùng Hải đội Tàu ngầm 2 chuyển căn cứ hoạt động đến Brisbane, Australia vào tháng 8, trong thành phần Lực lượng Tàu ngầm dưới quyền Đại tá Hải quân Ralph Waldo Christie, trực thuộc Đệ Thất hạm đội của Phó đô đốc Arthur S. Carpender, lực lượng Hải quân Khu vực Tây Nam Thái Bình Dương, thuộ cquyền chỉ đạo chung của tướng Douglas MacArthur.

**Chuyến tuần tra thứ năm**
Trong chuyến tuần tra thứ năm từ ngày 8 tháng 9 đến ngày 26 tháng 10, Sculpin đã trinh sát các cảng Thilenius và Montagu thuộc New Ireland. Vào ngày 28 tháng 9, nó đánh trúng hai quả ngư lôi vào một tàu chở hàng, nhưng buộc phải lặn xuống khi một tàu khu trục đối phương xuất hiện, và bị đối thủ thả mìn sâu tấn công trong suốt ba giờ, gây ra những hư hại nhẹ. Ngoài khơi New Ireland lúc 11 giờ 45 phút ngày 7 tháng 10, nó phát hiện một đoàn tàu được hộ tống đang di chuyển sang hướng Đông. Nó phóng bốn quả ngư lôi tấn công lúc 13 giờ 20 phút, đánh trúng tàu vận tải Naminoue Maru (4.731 tấn) khiến mục tiêu đắm sau đó tại tọa độ display=inline.

**Tham khảo**

**Ghi chú**

**Chú thích**

**Thư mục**
 cite DANFS | author=Naval Historical Center | title=Sculpin I (SS-191) | url=https://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/s/sculpin-i.html | access-date=21 February 2024-  isbn=0-85368-203-8- chú thích sách | last1=Bauer | first1=K. Jack | last2=Roberts | first2=Stephen S. | title=Register of Ships of the U.S. Navy, 1775–1990: Major Combatants | url=https://archive.org/details/registerofshipso0000baue | publisher=Greenwood Press | year=1991 | location=Westport, Connecticut | isbn=0-313-26202-0 -  isbn=1-55750-217-X- chú thích sách | last=Friedman | first=Norman | title=U.S. Submarines Through 1945: An Illustrated Design History | url=https://archive.org/details/ussubmarinesthro0000frie | publisher=United States Naval Institute | year=1995| location=Annapolis, Maryland | isbn=1-55750-263-3 -  isbn=978-0385047616-  isbn=9781612514550

**Liên kết ngoài**
   NavSource Online: Submarine Photo Archive - SS-191 -  On Eternal Patrol: USS Sculpin-  Kill record: USS Sculpin date=2008-12-02 
Thể loại:Lớp tàu ngầm Sargo
Thể loại:Tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ
Thể loại:Tàu ngầm trong Thế chiến II
Thể loại:Tàu bị đánh chìm bởi tàu chiến Nhật Bản
Thể loại:Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương
Thể loại:Sự cố hàng hải năm 1943
Thể loại:Tàu thủy năm 1938
Thể loại:Tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ trong Thế Chiến II