Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Công nhân cổ cồn xanh Nhật Bản

Công nhân cổ cồn xanh (Nikutai-rōdō-sha 肉体労働者; Hán-Việt: Nhục thể lao động giả; dịch nghĩa: "người lao động chân tay") ở Nhật Bản có phạm vi bao trùm nhiều dạng công việc chân tay hay lao động phổ thông khác nhau, từ công nhân nhà máy, xí nghiệp cho đến ngành thi công xây dựng và thậm chí là lao động trong nông nghiệp. Tầng lớp công nhân cổ cồn xanh chiếm tỉ phần rất lớn trong lực lượng lao động tại Nhật Bản, với 30,1% số người đi làm thuê trong độ tuổi từ 15 trở lên tham gia làm "thợ thủ công, công nhân khai thác mỏ, sản xuất chế tạo và công nhân xây dựng" theo số liệu điều tra dân số năm 1995. Tầng lớp này bao gồm lao động chính quy (tại các cơ quan, xí nghiệp), phi chính thức (tại các cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể, doanh nghiệp hộ gia đình) và lao động thời vụ (bán thời gian), cũng như một số lượng lớn lao động người nước ngoài, tất cả đều khác nhau từ lịch trình làm việc cho đến các khoản phụ cấp, trợ cấp.

**Xem thêm**
 Giai cấp công nhân Liên Xô- Môi trường làm việc của Nhật Bản- Công nhân cổ cồn xanh- Thị trường lao động Nhật Bản

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 chú thích sách|tiêu đề=Sổ tay hướng dẫn về cư trú và lao động|url=|tác giả=|editor=Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú (nay là Tổng cục Quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú Nhật Bản)|translator=Tạm|series=Dành cho người nước ngoài tại Nhật Bản|địa điểm=|nhà xuất bản=|ngày=tháng 3 năm 2022|id=
Thể loại:Xã hội Nhật Bản
Thể loại:Giai cấp công nhân tại châu Á
Thương vong trong Chiến tranh Thế giới Thứ Hai

nhỏ
Những người lính Liên Xô thiệt mạng trong cuộc Tấn công Toropets–Kholm, tháng 1 năm 1942. Chính thức, khoảng 8,6 triệu binh sĩ Liên Xô đã chết trong quá trình chiến tranh, bao gồm hàng triệu tù binh chiến tranh.
Chiến tranh thế giới thứ hai là một cuộc xung đột quân sự đã gây ra những tổn thất nghiêm trọng nhất trong lịch sử của nhân loại. Theo ước tính, từ 70 đến 85 triệu người đã chết hoặc mất tích, tương đương với khoảng 3% dân số toàn cầu vào năm 1940. Số người chết trực tiếp trong cuộc chiến (bao gồm quân đội và dân thường) ước tính khoảng từ 50 đến 56 triệu người, và thêm 19-28 triệu người chết vì bệnh tật và nạn đói liên quan đến cuộc chiến. Tổng số dân thường đã mất tích từ 50 đến 55 triệu người.Số người chết trong quân đội do mọi nguyên nhân lên tới từ 21 đến 25 triệu người, trong đó bao gồm cả người chết trong điều kiện giam giữ của khoảng 5 triệu tù nhân chiến tranh. Hơn một nửa tổng số thương vong được tính bởi những người chết ở Trung Hoa Dân Quốc và Liên Xô.
Nhờ những nỗ lực nghiên cứu gần đây, chúng ta có thể cập nhật thêm thông tin về thương vong trong Thế chiến thứ hai. Các nghiên cứu tại Nga kể từ khi Liên Xô tan rã đã đưa ra những ước tính mới về số lượng người chết trong Thế chiến II của quốc gia này. Theo số liệu chính thức từ chính phủ Nga., Liên Xô đã mất 26,6 triệu người, trong đó có 8-9 triệu người chết do nạn đói và bệnh tật. Các nhà nghiên cứu tại Viện Tưởng niệm Quốc gia Ba Lan (IPN) đã thực hiện một nghiên cứu vào tháng 8 năm 2009, ước tính số người Ba Lan thiệt mạng trong Thế chiến II từ 5,6 đến 5,8 triệu người.
Nghiên cứu của nhà sử học Rüdiger Overmans thuộc Văn phòng Nghiên cứu Lịch sử Quân sự Đức vào năm 2000 đã cho thấy rằng, Wehrmacht (quân đội Đức) đã mất tích và chết là 5,3 triệu người, bao gồm 900.000 người nhập ngũ từ bên ngoài biên giới của Đức, Áo và Đông-Trung Âu năm 1937..p=228 Theo các nghiên cứu, Hồng quân Liên Xô đã gây ra phần lớn thương vong của Wehrmacht trong Thế chiến II. Mặt trận Xô-Đức là cuộc xung đột vũ trang lớn nhất trong lịch sử loài người. Trong gần 4 năm, mặt trận Xô-Đức đã thu hút phần lớn lực lượng của Đức Quốc xã. Khoảng từ 190 đến 270 sư đoàn, tức là hơn 3/4 tổng số quân của khối phát xít, đã đồng thời tham chiến ở mặt trận này. Ở mặt trận này, quân đội của Đức và đồng minh đã bị tiêu diệt 607 sư đoàn cùng với hơn 75% vũ khí và trang thiết bị quân sự. Tổng số chết hoặc bị bắt của quân đội Đức trong Thế chiến II là 13,4 triệu quân thì có 10 triệu là ở mặt trận Xô-Đức. 
Trung Quốc công bố số người chết trong chiến tranh là khoảng 20 triệu người, trong khi chính phủ Nhật Bản ước tính thương vong của mình do chiến tranh là 3,1 triệu người.

**Thiệt hại về người theo quốc gia**

**Tổng số người hy sinh theo quốc gia**

**Tham khảo ==
Kiến vương ba sừng

Chalcosoma chiron (thường được gọi là bọ cánh cứng Kavkaz, bọ cánh cứng ba sừng) là một loài bọ cánh cứng trong họ Scarabaeidae. Loài này có thể được tìm thấy từ phía nam Malaysia đến Indonesia (Sumatra, Java), Đông Dương và Thái Lan ở khu vực phía Đông (tỉnh Chanthaburi, Sa Kaeo). Trước đây loài này được gọi là Chalcosoma caucasus, một tên gọi là một từ đồng nghĩa cơ sở và không có giá trị rộng rãi (caucasus là tên tiếng Anh để chỉ vùng Kavkaz).

**Mô tả**
Con đực loài này có thể đạt chiều dài 90–130 mm (3,5–5,1 in), trong khi con cái dài 50–60 mm (2,0–2,4 in). Kiến vương ba sừng là loài lớn nhất trong chi Chalcosoma và là một trong những loài bọ cánh cứng lớn nhất châu Á. Loài này có một dị hình giới tính nổi bật. Con đực có những chiếc sừng cong, khổng lồ chuyên biệt trên đầu và ngực để chúng có thể sử dụng để chiến đấu với những con đực khác nhằm giành quyền giao phối với con cái. Con cái nhỏ hơn đáng kể. Cánh của con cái có kết cấu mượt mà, vì chúng được bao phủ bởi những sợi lông nhỏ. Khi con đực tham gia vào các cuộc đánh nhau để dành con cái, tinh thần chiến đấu của chúng mạnh mẽ như loài bọ Dynastes hercules của Nam Mỹ. Do có thể đánh bắt quanh năm nên việc mua những con bọ này khá dễ dàng và giá khá thấp. Kiến vương ba sừng khác với kiếng vương Atlas (C. atlas) ở chỗ chúng có một chiếc răng nhỏ ở sừng dưới.
Ấu trùng của chúng trải qua ba lần lột xác và thường sống dưới lòng đất trong 12–15 tháng; những con đực lớn hơn có quá trình trưởng thành lâu hơn những con cái do chúng cần đủ dinh dưỡng để phát triển sừng. Nhộng của chúng sống từ 1–2 tháng, trong khi con trưởng thành sống từ 3–5 tháng. Con cái sống lâu hơn con đực.

**Phân loài**
 C. c. belangeri - Thái Lan, Langkawi, Việt Nam- C. c. chiron - Java- C. c. kirbyi - Tây Malaysia- C. c. janssensi - Sumatra

**Tham khảo**
Thể loại:Côn trùng Indonesia
Thể loại:Côn trùng Malaysia
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1789
Thể loại:Côn trùng Việt Nam
Thể loại:Côn trùng Thái Lan
Thể loại:Tổ chức người Việt hải ngoại ở Hoa Kỳ

Thể loại:Tổ chức người Việt hải ngoại
Thể loại:Lịch sử người Mỹ gốc Việt
Thể loại:Tổ chức người Mỹ gốc Á
Thể loại:Tổ chức hải ngoại ở Hoa Kỳ
Thể loại:Chấm dứt năm 2013 ở Hoa Kỳ

Thể loại:Chấm dứt năm 2013 theo quốc gia
Thể loại:Chấm dứt thập niên 2010 ở Hoa Kỳ
Thể loại:Chấm dứt ở Hoa Kỳ theo năm
Thể loại:Hoa Kỳ năm 2013
Thể loại:Chấm dứt năm 2013 ở Bắc Mỹ
Thể loại:Tổ chức chống cộng ở Hoa Kỳ

Thể loại:Tổ chức chống cộng theo quốc gia
Thể loại:Chủ nghĩa chống cộng ở Hoa Kỳ
Thể loại:Nhóm vận động chính trị ở Hoa Kỳ theo vấn đề
Thể loại:Tổ chức cộng sản ở Hoa Kỳ
Tidningar Utgifne Af et Sällskap i Åbo

Tidningar Utgifne Af et Sällskap i Åbo là một tờ báo được xuất bản lần đầu tiên ở Phần Lan vào năm 1771, đây là tờ báo đầu tiên được xuất bản ở Phần Lan. Phần Lan nằm dưới sự cai trị của Thụy Điển vào thời điểm đó và tờ báo được xuất bản bằng tiếng Thụy Điển. Tờ báo này được lưu hành cho đến tận năm 1785 thì đình bản.

**Tham khảo**
Thể loại:Báo viết thành lập năm 1771
Thể loại:Ấn phẩm đình bản năm 1785
Thể loại:Truyền thông đại chúng Turku
Thể loại:Báo viết không còn xuất bản ở Phần Lan
Thể loại:Báo viết tiếng Thụy Điển xuất bản ở Phần Lan
Thể loại:Chế độ quân chủ ở Việt Nam

Thể loại:Chủ nghĩa bảo thủ ở Việt Nam
Thể loại:Chế độ quân chủ theo quốc gia
Thể loại:Phong trào chính trị ở Việt Nam
Thể loại:Quân chủ Việt Nam
Thể loại:Cộng hòa Kruševo

Thể loại:Cựu cộng hòa
Thể loại:Cựu quốc gia Slav
Thể loại:Ottoman Kruševo
Thể loại:Lịch sử người Aromania
Thể loại:Cuộc nổi dậy của người Bulgaria
Thể loại:Tổ chức Cách mạng Nội bộ Macedonia
Thể loại:Macedonia dưới thời Đế quốc Ottoman
Thể loại:Cuộc nổi dậy chống lại Đế quốc Ottoman
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu năm 1903
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ chấm dứt năm 1903
Câu lạc bộ Du thuyền Vịnh Bắc Bộ

Phiên bản phổ biến nhất của biểu trưng thể hiện hình bóng của một thuyền buồm Việt Nam với nền quốc kỳ Việt Nam Cộng hòa.
Câu lạc bộ Du thuyền Vịnh Bắc Bộ (Tonkin Gulf Yacht Club) là biệt danh vui nhộn của Hạm đội 7 Hoa Kỳ trong chiến tranh Việt Nam. Trong suốt chiến tranh tại Việt Nam, Hạm đội 7 đã tham gia vào các hoạt động chiến đấu chống lại quân địch thông qua các đợt không kích từ tàu sân bay, yểm trợ hỏa lực hải quân, hoạt động đổ bộ, tuần tra, trinh sát và đặt mìn.

**Hoạt động hải quân**
Hải quân Mỹ từng triển khai không liên tục ngoài khơi bờ biển Việt Nam kể từ tháng 3 năm 1950 với tư cách là các chuyến hành trình "phơi cờ" nhằm tiếp viện cho Việt Nam Cộng hòa. Tháng 5 năm 1964, ba nhóm đặc nhiệm tàu sân bay chiếm được vị trí tại Yankee Station ở vịnh Bắc Bộ. Các chuyến bay do thám đều do các tàu sân bay này thực hiện dù chẳng khởi động nhiệm vụ chiến đấu nào cả. Liên Xô đã hỗ trợ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa xây dựng các hệ thống phòng không tinh vi hơn. Hải quân bèn tìm cách triển khai các "sứ mệnh DeSoto" theo kiểu chiến tranh điện tử hòng xác định các cơ sở này và điều động tàu DD-731, dẫn đến sự kiện Vịnh Bắc Bộ.pp=11-13
Số lượng tàu tăng lên đáng kể, với "câu lạc bộ du thuyền" bao gồm tàu khu trục và tàu tuần dương dọc theo bờ biển ngang tầm bắn. Sau khi đình chiến năm 1973, Hạm đội này đã tiến hành các hoạt động rà phá bom mìn trên tuyến đường thủy ven biển miền Bắc Việt Nam. Hai năm sau, đội tàu thuyền và máy bay của Hạm đội đã giúp sơ tán hàng nghìn công dân Mỹ và người tị nạn rời khỏi miền Nam Việt Nam và Campuchia khi các quốc gia này rơi vào tay phe cộng sản. Hạm đội này khởi hành năm 1975.

**Biệt danh và biểu trưng**
Tên gọi “Câu lạc bộ Du thuyền Vịnh Bắc Bộ” được sử dụng từ năm 1961 khi Hạm đội 7 đến vùng biển ngoài khơi Việt Nam. Giống như truyền thống hải quân về lễ vượt ranh giới và giấy chứng nhận sở hữu ván thuyền, câu lạc bộ này đóng vai trò kỷ niệm sự tham gia của các thủy thủ trong chiến dịch. Tiêu chuẩn để trở thành thành viên được hiểu rộng rãi cho bất kỳ quân nhân nào được chỉ định vào Hạm đội 7, từ các tàu trực chiến, đến các phi vụ xuất kích của máy bay từ các tàu sân bay, đến các đơn vị ven sông và Thủy quân lục chiến trên bờ. Mặc dù không chính thức, thuật ngữ này đã trở nên đủ phổ biến để được tìm thấy trong lịch sử chỉ huy được giải mật năm 1966 của USS Enterprise, một trong những con tàu của Hạm đội 7. Tên gọi và biểu trưng đã quá quen thuộc với những tay cựu chiến binh của Hạm đội 7 khi tham gia chiến tranh Việt Nam.

**Trích dẫn**

**Tham khảo**
Cite book|title=The Vietnam War:War at Sea|publisher=Marshall Cavendish|date=1989|isbn=0863078648|location=New York|url=https://books.google.com/books?id=wEV-pwAACAAJ

**Liên kết ngoài**
  Trang web chính thức Hạm đội 7 Hoa Kỳ-  Rene J Francillon, Tonkin Gulf Yacht Club US Carrier Operations Off Vietnam
Thể loại:Hài hước quân sự
Thể loại:Việt Nam Cộng hòa
Thể loại:Chiến tranh Việt Nam
Cung Thiếu nhi Mangyongdae

Mô hình tàu vũ trụ Bắc Triều Tiên tại Cung Thiếu nhi Mangyongdae.
Cung Thiếu nhi Mangyongdae (hay Cung Thiếu niên Học sinh Mangyongdae) ở Bình Nhưỡng là cơ sở công cộng do Đoàn Thanh niên Bắc Triều Tiên quản lý, đây là nơi mà đội viên thiếu niên tiền phong có thể tham gia các hoạt động ngoại khóa, chẳng hạn như học nhạc, ngoại ngữ, kỹ năng máy tính và thể thao. Công trình này được thành lập vào ngày 2 tháng 5 năm 1989 và tọa lạc ở lt=Phố Kwangbok (Giải phóng) phía bắc Mangyongdae-guyok. Đây là cung điện lớn nhất ở Bắc Triều Tiên dành cho các hoạt động sau giờ học của trẻ em. Trước Cung Thiếu nhi có một nhóm tác phẩm điêu khắc lớn và hai đài phun nước khổng lồ, cao 90 và 100 mét.
Cung Thiếu nhi Mangyongdae có 120 phòng, một hồ bơi, một phòng tập thể dục và một nhà hát 2.000 chỗ ngồi. Không nên nhầm lẫn với Cung Thiếu nhi Bình Nhưỡng (평양학생소년궁전) nằm ở phía bắc Quảng trường Kim Nhật Thành và được thành lập vào năm 1963.

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
oclc=1033338063

**Liên kết ngoài**
 Steps for Cultural Diplomacy by Kim Laskowski at Juilliard.edu
*Mangyongdae Children's Palace footage from the official North Korean Tourism DVD- Mangyongdae Schoolchildren's Palace picture album date=4 March 2016  at Naenara
Thể loại:Phong trào tiền phong
Thể loại:Giáo dục ở Bình Nhưỡng
Thể loại:Cơ sở giáo dục thành lập năm 1989
Thể loại:Khởi đầu năm 1989 ở Bắc Triều Tiên
Thể loại:Kiến trúc thế kỷ 20 ở Bắc Triều Tiên
Thể loại:Công trình xây dựng ở Bình Nhưỡng
Thể loại:Công trình xây dựng tại Bắc Triều Tiên
Thể loại:Tổ chức liên quan đến trẻ em ở Bắc Triều Tiên
Gas South Arena

Gas South Arena (ban đầu được gọi là Gwinnett Civic Center Arena, sau này được gọi là The Arena tại Trung tâm Gwinnett và Infinite Energy Arena) là một nhà thi đấu nằm ở Duluth, Georgia. Nhà thi đấu cách Atlanta khoảng km về phía đông bắc. Nhà thi đấu là một phần của "Gas South District", nơi cũng bao gồm một trung tâm hội nghị với một hội trường tổ chức sự kiện và một trung tâm biểu diễn nghệ thuật.
Đây là sân nhà của Atlanta Gladiators thuộc ECHL và Georgia Swarm, một câu lạc bộ bóng vợt trong nhà chuyên nghiệp thuộc National Lacrosse League.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Thể thao Duluth, Georgia
Thể loại:Atlanta Gladiators
Thể loại:Địa điểm khúc côn cầu trên băng trong nhà Hoa Kỳ
Thể loại:Địa điểm bóng rổ Georgia
Thể loại:Địa điểm của Đội bóng rổ Georgia Tech Yellow Jackets
Thể loại:Địa điểm âm nhạc Georgia
Thể loại:Địa điểm thể thao Atlanta
Thể loại:Địa điểm thể thao Georgia
Thể loại:Công trình xây dựng Quận Gwinnett, Georgia
Thể loại:Địa điểm thể dục dụng cụ Hoa Kỳ
Thể loại:Địa điểm bóng vợt trong nhà Hoa Kỳ
Thể loại:Nhà thi đấu Georgia
Thể loại:Địa điểm võ thuật tổng hợp Hoa Kỳ
Thể loại:Khởi đầu năm 2003 ở Georgia
Thể loại:Địa điểm thể thao hoàn thành năm 2003
Thể loại:Georgia Swarm
Biểu tình Gruzia 2023

Biểu tình Gruzia 2023-2024 (tiếng Gruzia: საქართველოს საპროტესტო გამოსვლები) là một loạt các cuộc biểu tình diễn ra trên khắp Gruzia từ tháng 3, 2023. Nhằm phản đối sự ủng hộ của quốc hội đối với một dự luật đặc vụ nước ngoài. Dự luật đã gây tranh cãi vì nó sẽ phân loại các tổ chức phi chính phủ và truyền thông nhận hơn 20% tài trợ từ nước ngoài vào nhóm quản lý theo diện đặc vụ nước ngoài. Đây là khái niệm để chỉ các cá nhân hoặc tổ chức tích cực thúc đẩy lợi ích của một quốc gia nước ngoài trong khi đang ở nước sở tại. Chủ tịch đảng Giấc mơ Gruzia Irakli Kobakhidze nói dự luật chỉ nhằm đảm bảo minh bạch nguồn tài trợ của các tổ chức phi chính phủ. Trong khi đó, phe đối lập cáo buộc Đảng Giấc mơ Gruzia cầm quyền chịu ảnh hưởng từ Nga, xây dựng luật mới nhằm kiểm soát ảnh hưởng của phương Tây. Cảnh sát được cho là đã sử dụng vòi rồng và hơi cay để giải tán các cuộc biểu tình, đặc biệt là ở thủ đô Tbilisi.

**Bối cảnh**
Vào tháng 1 năm 2021, Gruzia và Ukraina đang chuẩn bị nộp đơn xin gia nhập EU vào năm 2024 để gia nhập Liên minh châu Âu vào những năm 2030. Tuy nhiên, do Nga xâm lược Ukraina vào năm 2022, Ukraina, Gruzia và Moldova đã cùng nộp đơn xin gia nhập Liên minh châu Âu vào tháng 2 và tháng 3 năm 2022. Vào ngày 23 tháng 6 năm 2022, Hội đồng châu Âu đã trao cho Ukraina và Moldova tư cách là ứng cử viên gia nhập Liên minh châu Âu. Riêng Gruzia, hội đồng châu Âu đã trì hoãn việc trao tư cách ứng cử viên cho đến khi một số điều kiện nhất định được đáp ứng.
Ngày 9 tháng 6 năm 2022, Nghị viện châu Âu đã ban hành một nghị quyết dài sáu trang cáo buộc chính phủ Gruzia đàn áp tự do báo chí ở nước này, nghị quyết trên cũng đề nghị Liên minh châu Âu trừng phạt người sáng lập Đảng Giấc mơ Gruzia cầm quyền Bidzina Ivanishvili vì vai trò của ông ta trong việc làm suy thoái tiến trình chính trị ở Gruzia.

**Diễn biến**

**Kết quả**

**Phản ứng trong nước và quốc tế**

**Chính phủ Gruzia**
Tổng thống Gruzia Salome Zourabichvili ủng hộ những người biểu tình, khẳng định con đường hội nhập vào châu Âu phải được bảo vệ, đồng thời phủ quyết và bãi bỏ dự luật.
*Bộ Nội vụ Gruzia: Yêu cầu người biểu tình giải tán, cảnh báo rằng cuộc biểu tình đã vượt ra ngoài khuôn khổ của một cuộc biểu tình ôn hòa và biến thành bạo lực, cảnh sát cũng buộc phải sử dụng vũ lực tương xứng để giữ gìn an ninh trật tự.

**Abkhazia**
 Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Abkhazia, Inal Ardzinba tuyên bố rằng Hoa Kỳ đang cố gắng thực hiện âm mưu đảo chính ở Gruzia nhằm gây bất ổn cho khu vực và phát động mặt trận thứ hai của Chiến tranh Nga-Ukraina ở Ngoại Kavkaz.

**Xem thêm**

**Tham khảo**
Thể loại:Gruzia
Thể loại:Biểu tình
Thương Nguyễn Cúc Foshee

Thương Nguyễn Cúc Foshee là công dân người Mỹ gốc Việt bị chính phủ Việt Nam giam giữ mà không có tố cáo chính thức sau khi bà bị bắt vào tháng 9 năm 2005 với lời buộc tội âm mưu phát đi các thông điệp chống cộng dưới sự chỉ đạo của một tổ chức chống cộng mang tên Chính phủ Lâm thời Việt Nam Tự do (GFVN). 
Bà từng ly dị với đại diện của Chính phủ Lâm thời Việt Nam Tự do tên Edgar Foshee. Con gái của họ là luật sư Elizabeth McCausland đã tích cực vận động cho sự tự do của mẹ mình về mặt chính trị thông qua giới quan chức chính phủ Mỹ. Bà Foshee sau cùng bị công an bắt giam và buộc tội tiến hành các hoạt động khủng bố rồi đưa ra tòa xét xử vào ngày 10 tháng 11 năm 2006. Bà cùng với sáu bị cáo khác bị tòa án Việt Nam kết án 15 tháng tù giam.
Foshee đã ở tù 14 tháng trước phiên tòa. Nhưng bà ấy đã được thả sớm bốn tuần, có thể là do sau khi bà viết thư cho chính quyền đòi đoàn tụ bên gia đình để được chăm sóc y tế. Một quan chức tòa án nói với hãng tin AP rằng bà bị chứng cao huyết áp và các vấn đề về tim mạch. Em trai của Foshee nói với các phóng viên rằng chính ông đã đưa chị mình đến sân bay Thành phố Hồ Chí Minh ngay khi bà ấy được trả tự do để đáp chuyến bay trở về Mỹ ngay lập tức.

**Tham khảo**
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Tù nhân Việt Nam
Thể loại:Chính trị Việt Nam
Thể loại:Người Việt di cư tới Mỹ
Thể loại:Người Mỹ bị cầm tù ở nước ngoài
Thể loại:Nhà hoạt động quyền công dân Mỹ
Thể loại:Nhà hoạt động nhân quyền Việt Nam
Thể loại:Nhà hoạt động dân chủ người Việt Nam
The Vietnamese Gulag

The Vietnamese Gulag là cuốn tự truyện của nhà hoạt động dân chủ Đoàn Văn Toại kể về việc ông bị chính quyền Cộng sản Việt Nam bắt giữ và cầm tù, những sự kiện khiến ông thay đổi niềm tin chính trị từ người cộng sản thờ ơ sang người ủng hộ dân chủ.
Viết trên tờ The New York Times, Robert Shaplan cho rằng cuốn sách này "gợi nhớ một cách hay nhất về hai tác phẩm Căn phòng to lớn của E. E. Cummings và Bóng tối buổi trưa của Arthur Koestler".  Shaplan cũng lưu ý rằng "giá trị của cuốn sách này bắt nguồn từ việc tác giả là một trong những người Việt Nam đầu tiên viết một cách hiệu quả về trải nghiệm của mình, và mô tả điều mà ông gọi là 'phương pháp phản bội' những hy vọng và lý tưởng cách mạng của tác giả".  John P Roche đã có bài viết đánh giá sách cho tờ Los Angeles Times, gọi câu chuyện này "gợi lên mối thương tâm" và "được viết nổi bật ở chỗ thiếu sự thương hại cho bản thân mình".
The Vietnamese Gulag ban đầu được Đoàn Văn Toại viết bằng tiếng Pháp (Le Goulag Vietnamien) và xuất bản vào năm 1979. Tiếp theo là bản dịch tiếng Đức ra mắt năm 1980. Sau khi nguyên bản tiếng Pháp phát hành được một thời gian đầu, ông định nhờ ai đó dịch giúp sang tiếng Anh nhưng chưa kịp thực hiện do quá bận rộn với công việc. Về sau khi đặt chân sang nước Mỹ, ông mới được David Chanoff giúp đỡ phát hành bản tiếng Anh và trở thành đồng tác giả của ấn bản này. Bản tiếng Anh do Sylvie Romanowski và Françoise Simon-Miller dịch được xuất bản vào năm 1986 và thường nhận được sự tán thành của giới phê bình.

**Xem thêm**
Quần đảo Gulag
*Trại cải tạo Tân Cương

**Tham khảo**
Thể loại:Hồi ký tị nạn
Thể loại:Hồi ký tù đày
Thể loại:Di cư Việt Nam
Thể loại:Người tị nạn Việt Nam
Thể loại:Áp bức chính trị tại Việt Nam
Thể loại:Sách phi hư cấu năm 1986
Thể loại:Sách phi hư cấu năm 1979
Times of Vietnam

Times of Vietnam là tờ báo tiếng Anh không còn tồn tại ở Việt Nam Cộng hòa dưới thời Tổng thống Ngô Đình Diệm.  
Từng được coi là cơ quan ngôn luận chính thức của chế độ Diệm, tờ Times of Vietnam đã bị đình bản sau cuộc đảo chính năm 1963 và vụ ám sát Tổng thống Diệm ngay sau đó vào ngày 2 tháng 11 năm 1963. Lần xuất bản cuối cùng là ấn bản buổi sáng ngày 1 tháng 11, vì các văn phòng của tờ báo này đã bị những phần tử bạo loạn chống Diệm đốt cháy trong suốt cuộc đảo chính được bắt đầu vào chiều hôm đó.
Tờ báo này do Gene và Ann Gregory xuất bản. Họ là hai người Mỹ thân cận nhất cả về mặt cá nhân lẫn thông qua các mối quan hệ kinh doanh với bà Nhu.

**Tham khảo**
Thể loại:Báo chí Việt Nam
Thể loại:Ấn phẩm đình bản năm 1963
Thể loại:Báo tiếng Anh xuất bản ở châu Á
Thể loại:Báo viết ngừng hoạt động ở Việt Nam
Alexander Schwolow

Alexander Schwolow (sinh ngày 2 tháng 6 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Đức thi đấu ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ Schalke 04 tại Bundesliga theo dạng cho mượn từ Hertha BSC.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 154056
Thể loại:Sinh năm 1992
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Đức
Thể loại:Vận động viên người Wiesbaden
Thể loại:Cầu thủ bóng đá người Hessen
Thể loại:Thủ môn bóng đá nam
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Đức
Thể loại:Cầu thủ bóng đá SV Wehen Wiesbaden
Thể loại:Cầu thủ bóng đá SC Freiburg II
Thể loại:Cầu thủ bóng đá SC Freiburg
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Arminia Bielefeld
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Hertha BSC
Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Schalke 04
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá 3. Liga
Dominick Drexler

Dominick Drexler (sinh ngày 26 tháng 5 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá người Đức thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Schalke 04 tại Bundesliga.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Profile trên FC Schalke 04 website- dominick-drexler- drexlerdominick
Thể loại:Sinh năm 1990
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Vận động viên người Bonn
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Đức
Thể loại:Tiền vệ bóng đá
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bayer 04 Leverkusen II
Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Rot-Weiß Erfurt
Thể loại:Cầu thủ bóng đá SpVgg Greuther Fürth
Thể loại:Cầu thủ bóng đá VfR Aalen
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Holstein Kiel
Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Midtjylland
Thể loại:Cầu thủ bóng đá 1. FC Köln
Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Schalke 04
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá 3. Liga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Regionalliga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá người North Rhine-Westphalia
Thể loại:Cầu thủ bóng đá từ North Rhine-Westphalia
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đan Mạch
Thể loại:Vận động viên Đức ở Đan Mạch
Justin Heekeren

Justin Heekeren (sinh ngày 27 tháng 11 năm 2000) là một cầu thủ bóng đá người Đức thi đấu ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ Schalke 04 tại Bundesliga.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoàt**
  Profile trên FC Schalke 04 website- 498053-  Justin Heekeren trên kicker.de
Thể loại:Sinh năm 2000
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Cầu thủ bóng đá người North Rhine-Westphalia
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Đức
Thể loại:Thủ môn bóng đá nam
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Rot-Weiß Oberhausen
Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Schalke 04
Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Schalke 04 II
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Regionalliga
Pokéfuta

Tập tin:Ibusuki Eevee Pokefuta.jpg|thumb|Pokéfuta đầu tiên được lắp đặt, ở Ibusuki với hình Eevee
hoặc Nắp Poké là nắp cống ở Nhật Bản được trang trí bằng hình vẽ các nhân vật Pokémon. Khởi đầu lắp đặt vào năm 2018, hơn 200 nắp được The Pokémon Company lắp đặt tại các thành phố trên cả nước. Chúng đóng vai trò là các điểm tham quan địa phương, thu hút du khách đến các địa điểm ít được biết đến ở Nhật Bản.

**Bối cảnh**
Tại Nhật Bản, nắp cống thường được trang trí bằng các thiết kế nghệ thuật, theo CBS News đưa tin vào năm 2019 có hơn 6.000 thiết kế trải dài trên khắp Nhật Bản. Hoạt động này bắt nguồn từ thập niên 1980 như một chiến dịch quan hệ công chúng nhằm tái sinh hệ thống cống rãnh. Nhiều thị trấn và thành phố trên khắp Nhật Bản có thiết kế riêng biệt thể hiện bản sắc địa phương và hoạt động này thu hút sự quan tâm của công chúng cho các cuộc triển lãm nắp cống hàng năm.
The Pokémon Company, hợp tác với các chính quyền địa phương Nhật Bản trong dự án "Pokémon Local Acts", bắt đầu thiết kế và đặt hàng các nắp cống sau đó lắp đặt tại các thị trấn của Nhật Bản, một phần để thu hút du khách đến các địa điểm ít phổ biến và giúp tái sinh các thành phố bị tàn phá bởi thảm họa thiên nhiên. Miệng cống đầu tiên được lắp đặt có hình Pokémon Eevee, lắp đặt tại thành phố Ibusuki thuộc tỉnh Kagoshima vào ngày 20 tháng 12 năm 2018. Các nắp cống chế tạo tại tỉnh Saga và được tô màu thủ công.

**Phân bố**
Tính đến tháng 11 năm 2021, có hơn 200 Pokéfuta được lắp đặt trên 22 tỉnh của Nhật Bản, trong đó tỉnh Miyagi là nơi nhiều nhất với 35 nắp cống được lắp đặt. Tỉnh có một Pokéfuta cho mỗi trong số 35 đơn vị hành chính. Con số này so với khoảng 100 điểm được lắp đặt vào tháng 8 năm 2020. Hokkaidō có 34 nắp, tỉnh Miyazaki có 26 điểm, trong khi thủ đô Tokyo có 12 điểm. Một địa điểm đáng chú ý là ở ngôi làng xa xôi Ogasawara ở Tokyo, nằm cách Tokyo hơn 1.000 km và có bốn nắp cống Pokéfuta. Vùng Tōhoku, nơi bị thiệt hại nặng nề bởi trận động đất và sóng thần Tōhoku năm 2011, là nơi tập trung cao nhất – một phần ba các nắp đặt ở đó tính đến tháng 3 năm 2021.
Mỗi cái nắp cống có một thiết kế độc nhất, có một hoặc nhiều hình vẽ Pokémon. Trong một số trường hợp, việc lựa chọn Pokémon đặc trưng có liên quan đến địa điểm – ví dụ: Eievui được chọn cho Ibusuki theo lối chơi chữ (ibusuki đồng vần với Ībui suki), và ở một số tỉnh, một Pokémon phù hợp luôn được giới thiệu – chẳng hạn như ở Hokkaidō, Tottori và Fukushima, nơi tất cả các nắp cống đều có hình Pokémon Vulpix, Sandshrew/Sandslash và Chansey tương ứng, được chọn với vai trò "đại sứ Pokémon" của tỉnh. Nhiều thiết kế trên nắp cũng giới thiệu điểm nhấn du lịch địa phương tại chính địa điểm đó. Các nắp được sử dụng làm "Pokéstop" trong trò chơi di động Pokémon Go. Hàng hóa chính thức với thiết kế đặc trưng trên nắp cống cũng được phát hành.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Map of Pokéfuta locations
Thể loại:Nghệ thuật đường phố
Hữu Phương (định hướng)

Hữu Phương có thể là bút danh của:- Nguyễn Hữu Chí (1931-1988): nhà văn, chuẩn tướng Hải quân của Quân lực Việt Nam Cộng hòa.- Nguyễn Hữu Thê (?-2023:) nhà văn Việt Nam, tác giả truyện ngắn Ba người trên sân ga.
Số đếm tiếng Nhật

Số đếm trong tiếng Nhật sử dụng các Hán tự (Kanji) để ghi chép. Khi viết, chúng giống như các chữ số của Trung Quốc, tuy nhiên hiện nay chữ số Ả Rập cũng được sử dụng rộng rãi. Giống như các chữ Kanji khác, các chữ số Kanji cũng có 2 cách đọc theo âm Hán-Nhật (on'yomi) và Thuần Nhật (kun'yomi).

**Bộ số cơ bản**
Chữ số Ả Rập thường được dùng trong kiểu viết ngang yokogaki (横書き - hoành thư) còn chữ số viết bằng Kanji thường được dùng trong kiểu viết dọc tategaki (縦書き - tung thư).

**Phân hàng của số**
Khác với tiếng Việt phân hàng nghìn, trăm, chục và đơn vị, tiếng Nhật phân hàng vạn, nghìn, trăm, chục và đơn vị (tương tự tiếng Trung). Ví dụ số 12,345,678 trong tiếng Việt đọc là "mười hai triệu, ba trăm bốn mươi năm nghìn, sáu trăm bảy mươi tám" thì trong tiếng Nhật được đọc thành "một nghìn hai trăm ba mươi tư vạn, năm nghìn sáu trăm bảy mươi tám" (一千二百三十四五千六百七十八).

**Bội số của 10**

**Phân số của 10**

**Chữ số daiji (大字)**
Đồng 10000 Yên sử dụng dạng daiji 壱
Bảng kết quả một trận bóng chày học sinh Nhật Bản (1933) với số 10 được viết bằng 一 〇
Cũng giống như các chữ số Trung Quốc, trong tiếng Nhật tồn tại một bộ chữ Hán riêng cho các chữ số gọi là daiji (大字) được sử dụng trong các tài liệu pháp lý và tài chính để ngăn ngừa việc dễ dàng sửa chữa bằng cách thêm nét. Ngày nay, các số 1, 2, 3 và 10 chỉ được viết ở dạng chính thức trong các văn bản pháp luật (các số từ 4 đến 9 cũng như 100, 1000 và 10000 được viết giống hệt với các số thông thường) . Trong một số trường hợp, chữ số 1 được viết rõ ràng ví dụ 壱百壱拾 (110), thay với cách viết ngắn gọn 百十 thông thường. 

**Một số bất quy tắc**

**Bất qua tắc phát âm của số hàng hyaku, sen, chō và kei**
Phát âm một vài số có sự biến đổi so với phát âm số độc lập.

**Đếm ngày**
Cách đếm ngày trong tiếng Nhật không tuân theo cách ghép số thông thường mà dùng lẫn lộn cách đọc âm Hán-Nhật và Thuần Nhật với nhiều trường hợp ngoại lệ.

**Đếm với từ chỉ đơn vị**
Trong nhiều trường hợp, số đếm đi với từ chỉ đơn vị có sự thay đổi về phát âm so với phát âm độc lập. Ví dụ đếm số tầng, thông thường được ghép bằng số đếm + tầng (階 - かい), tuy nhiên tầng 1 (いっかい), tầng 8 (はっかい), tầng 10 (じっかい), số đếm bị thay đổi bằng một âm ngắt (っ); tầng 3 (さんがい) và 13 (じゅうさんがい) tầng (階) bị biến đổi thành âm đục  (かい thành がい)

**Tham khảo ==
Sebastian Polter

Sebastian Polter (sinh ngày 1 tháng 4 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Đức thi đấu ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Schalke 04 tại Bundesliga.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Profile date=2023-03-11  trên FC Schalke 04 website- Sebastian Polter
Thể loại:Sinh năm 1991
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người Wilhelmshaven
Thể loại:Cầu thủ bóng đá người Niedersachsen
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Đức
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Đức
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đức
Thể loại:Tiền đạo bóng đá nam
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá English Football League
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Eredivisie
Thể loại:Cầu thủ bóng đá SV Wilhelmshaven
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Werder Bremen
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Eintracht Braunschweig
Thể loại:Cầu thủ bóng đá VfL Wolfsburg II
Thể loại:Cầu thủ bóng đá VfL Wolfsburg
Thể loại:Cầu thủ bóng đá 1. FC Nürnberg
Thể loại:Cầu thủ bóng đá 1. FSV Mainz 05
Thể loại:Cầu thủ bóng đá 1. FC Union Berlin
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Queens Park Rangers F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Fortuna Sittard
Thể loại:Cầu thủ bóng đá VfL Bochum
Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Schalke 04
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Đức ở nước ngoài
Thể loại:Vận động viên Đức ở Anh
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Thể loại:Vận động viên Đức ở Hà Lan
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hà Lan
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Regionalliga
Henning Matriciani

Henning Matriciani (sinh ngày 14 tháng 3 năm 2000) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Đức thi đấu ở vị trí hậu vệ cho câu lạc bộ Schalke 04 tại Bundesliga.

**Danh hiệu**
Schalke 04
*2. Bundesliga: 2021–22

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Profile date=2023-03-25  trên FC Schalke 04 website
Thể loại:Sinh năm 2000
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Đức
Thể loại:Người Lippstadt
Thể loại:Vận động viên người Arnsberg (vùng)
Thể loại:Cầu thủ bóng đá người North Rhine-Westphalia
Thể loại:Hậu vệ bóng đá
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Regionalliga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá SV Lippstadt 08
Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Schalke 04 II
Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Schalke 04
Thể loại:Cầu thủ bóng đá 3. Liga
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đức
Marvin Pieringer

Marvin Pieringer (sinh ngày 4 tháng 10 năm 1999) là một cầu thủ bóng đá người Đức thi đấu ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ SC Paderborn tại 2. Bundesliga theo dạng cho mượn từ Schalke 04.

**Danh hiệu**
Schalke 04
*2. Bundesliga: 2021–22

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Sinh năm 1999
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Cầu thủ bóng đá
Thể loại:Tiền đạo bóng đá nam
Thể loại:Cầu thủ bóng đá SSV Reutlingen 05
Thể loại:Cầu thủ bóng đá SC Freiburg II
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Würzburger Kickers
Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Schalke 04
Thể loại:Cầu thủ bóng đá SC Paderborn 07
Thể loại:Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Regionalliga
Thể loại:Người Bad Urach
Thể loại:Vận động viên người Tübingen (vùng)
Thể loại:Cầu thủ bóng đá người Baden-Württemberg
Kerim Çalhanoğlu

Kerim Çalhanoğlu (sinh ngày 26 tháng 8 năm 2002) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Đức thi đấu cho câu lạc bộ SV Sandhausen tại 2. Bundesliga theo dạng cho mượn từ Schalke 04.

**Danh hiệu**
Schalke 04
*2. Bundesliga: 2021–22

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Sinh năm 2002
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Đức
Thể loại:Cầu thủ bóng đá người Mannheim
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Đức
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Người Đức gốc Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Tiền vệ bóng đá nam
Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Schalke 04
Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Schalke 04 II
Thể loại:Cầu thủ bóng đá SV Sandhausen
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Regionalliga
Cho vay lãi nặng

Tranh khắc gỗ về cho vay nặng lãi
Cho vay nặng lãi hay cho vay lãi nặng hay còn gọi là cho vay lãi suất cắt cổ (trong tiếng Anh gọi là Usury) là hành vi cho vay tiền phi đạo đức hoặc trái với lương tâm nhằm làm giàu cho người cho vay một cách không công bằng thông qua việc tính lãi suất cắt cổ tạo ra cảnh "lãi mẹ đẻ lãi con" (lãi kép), nợ nần chồng chất. Cho vay nặng lãi có thể được sử dụng theo nghĩa đạo đức chỉ việc lên án việc lợi dụng sự bất hạnh của người khác, hoặc theo nghĩa pháp lý, khi lãi suất được tính vượt quá mức tối đa được luật pháp cho phép. Một khoản vay có thể bị coi là cho vay nặng lãi vì lãi suất quá cao hoặc lạm dụng hoặc các yếu tố khác được luật pháp của một tiểu bang quy định. Một người cho vay nặng lãi trong tiếng Anh thông dụng hiện đại có thể được gọi là kẻ cho vay cắt cổ (Loan shark).
Trong nhiều bối cảnh xã hội lịch sử bao gồm các xã hội Cơ Đốc giáo, Do Thái giáo và Hồi giáo cổ đại thì hành vi cho vay nặng lãi có nghĩa là thu lãi dưới bất kỳ hình thức nào và bị coi là sai trái hoặc bị coi là bất hợp pháp.
Cho vay nặng lãi (theo nghĩa ban đầu của việc thu về bất kỳ lợi ích nào) đã bị các nhà lãnh đạo tôn giáo và triết gia trong thế giới cổ đại lên án mà trong số đó có ông Moses, các triết gia Plato, Aristotles, Cato Già, Cicero, Seneca Trẻ, linh mục Aquinas, Đức Phật và nhà tiên tri Muhammad. Ở Việt Nam hiện nay, từng trường hợp cụ thể, hành vi cho vay nặng lãi sẽ bị xử phạt hành chính theo điểm d khoản 3 Điều 11 Nghị định 167/2013/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 201 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự.
Trong thời kỳ Kinh điển ở Ấn Độ (thế kỷ thứ 7 đến thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên) đã có luật cấm các đẳng cấp cao nhất thực hiện cho vay nặng lãi. Những lời lên án nghiêm khắc cũng được tìm thấy trong các văn tự tôn giáo từ Phật giáo, Do Thái giáo (là cụm từ ribbit trong tiếng Do Thái), Cơ Đốc giáo và Hồi giáo (cụm từ riba trong tiếng Ả Rập).. Đôi khi, nhiều thành bang từ Hy Lạp cổ đại đến La Mã cổ đại đã cấm cho vay với bất kỳ lãi suất nào. Mặc dù Đế chế La Mã cuối cùng đã cho phép các khoản vay với lãi suất được hạn chế một cách cẩn trọng, Giáo hội Công giáo ở Châu Âu thời Trung cổ, cũng như các Nhà thờ Kháng cách, coi việc tính lãi suất ở bất kỳ mức nào là tội lỗi (cũng như tính phí sử dụng tiền, chẳng hạn như tại một điểm giao dịch tiền tệ). Các lệnh cấm tôn giáo đối với cho vay nặng lãi được xác định dựa trên niềm tin rằng việc tính lãi cho khoản vay là một tội lỗi. Cho vay nặng lãi cũng là một hình thức của tư bản cho vay.

**Chú thích**
Thể loại:Tín dụng
Thể loại:Lãi suất
Thể loại:Bong bóng kinh tế
Thể loại:Kinh tế trung cổ
Thể loại:Tội phạm tài sản
Bảng ngữ âm phương ngữ Thụy Điển

Bảng phụ âm (1928)
Bảng nguyên âm (1928)
Bảng ngữ âm phương ngữ Thụy Điển (Landsmålsalfabetet) là bảng chữ cái ngữ âm phát minh và sử dụng để phát âm các phương ngữ tiếng Thụy Điển vào năm 1878, bới Johan August Lundell. Phiên bản ban đầu của bảng chữ cái bao gồm 89 chữ cái, trong đó 42 chữ cái đến từ bảng ngữ âm do Carl Jakob Sundevall đề xuất.  Nó đã phát triển đến hơn 200 chữ cái. Bảng chữ cái bổ sung các chữ cái Latinh với các ký hiệu được lấy từ một loạt các bảng chữ cái, bao gồm các dạng sửa đổi của þ và ð từ các bảng chữ cái German, γ và φ từ bảng chữ cái Hy Lạp và ы từ bảng chữ cái Kirin, và mở rộng với trang trí có hệ thống. Ngoài ra còn có một số dấu phụ đại diện cho các đặc điểm ngôn điệu.
Bảng ngữ âm này được sử dụng rộng rãi để mô tả các phương ngữ Thụy Điển ở cả Thụy Điển và Phần Lan, cũng là nguồn gốc của nhiều ký tự được dùng bởi nhà Trung Quốc học người Thụy Điển Bernhard Karlgren trong việc tái tạo tiếng Hán trung cổ của ông.
Ba chữ cái trong bảng chữ cái (ⱸ, ⱹ và ⱺ) được đưa vào phiên bản 5.1.0 của Unicode (U+2C78 tới U+2C7A) để sử dụng trong từ điển các phương ngữ Thụy Điển được sử dụng Phần Lan. Một đề xuất mã hóa thêm 106 ký tự đã được đưa ra vào năm 2008. 2019, đề xuất này được triển khai một phần, với một số phân bổ được đề xuất đã được các ký tự khác sử dụng.

**Xem thêm**
 Bảng mẫu tự ngữ âm quốc tế- Phiên âm Dania

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 Manne Eriksson, Svensk ljudskrift 1878–1960 : En översikt över det svenska landsmålsalfabetets utveckling och användning huvudsakligen i tidskriften Svenska Landsmål (1961)

**Liên kết ngoài**
  Landsmålsalfabetet date=2023-03-11  (bằng tiếng Thụy Điển)- "Landsmålsalfabetet", Nordisk familjebok, ẩn bản 15 (1911)  1044,  1045–6,  1047–8.
Thể loại:Bảng ngữ âm
Thể loại:Phương ngữ tiếng Thụy Điển
Oerlikon Skyranger

Oerlikon Skyranger là một hệ thống phòng không tầm ngắn của hãng Rheinmetall, có thể được tích hợp như một hệ thống tháp trên xe bánh lốp bọc thép Boxer GTK hoặc xe thiết giáp chiến đấu bánh xích Lynx. Vai trò của nó là cung cấp cho các đơn vị bộ binh một hệ thống di động có khả năng bắng hạ các máy bay, các hệ thống máy bay không người lái (UAS) nhóm I và II và tên lửa hành trình. 

**Phát triển**
Năm 2018 tại hội chợ vũ khí, thiết bị quân sự Eurosatory một hệ thống tháp độc lập Skyranger 35 gắn trên xe Boxer GTK được giới thiệu. Nó nặng 4,25 tấn, được điều khiển bởi 2 người ngồi trong chiếc xe. Nó có loại pháo ổ xoay Oerlikon 35 mm, góc tầm từ -10 đến +85 độ, tầm bắn 4 km. Loại pháo được thiết kế đặc biệt để bắn đạn AHEAD (Advanced Hit Efficiency And Destruction), một loại đạn nổ mảnh do Rheinmetall phát triển.
Skyranger 30 gắn trên một chiếc Boxer
Tháng 3 2021, Rheinmetall giới thiệu Skyranger 30 nhẹ hơn, nặng 2,25 tấn, có thể được chở trên các loại xe bánh 6X6. Nó có súng ổ quay tốc độ cao KCE-ABM 30mm, dược thiết kế đặc biệt để bắn đạn xuyên không lập trình 30mm x 173, Góc tầm từ -10 đến +85 độ, tầm bắn 3 km, ngắn hơn Skyranger 35, nhưng có thể bắn với tốc độ 1.200 phát mỗi phút. Tháp pháo Skyranger 30 cũng có thể được trang bị hai tên lửa phòng không tầm ngắn SHORAD, tăng gấp đôi phạm vi tác chiến của hệ thống lên 6.000 mét. Bộ cảm biến bao gồm một radar tìm kiếm AESA hiện đại tích hợp vào tháp pháo, hệ thống kính ngắm quang điện tử và một tùy chọn là hệ thống Tìm kiếm và Theo dõi hồng ngoại tốc độ cao (FIRST), sử dụng máy quét hồng ngoại hình parabol của Rheinmetall. 

**Nước sử dụng**
Theo giám đốc Rheinmetall Armin Papperger hiện có 2 hệ thống Skyranger đang được triển khai ở Ukraine.

**Xem thêm**
Rheinmetall Oerlikon Millennium

**Tham khảo**
Thể loại:Rheinmetall
Đại hội Thể dục Thể thao toàn quốc 2002

Đại hội Thể dục Thể thao toàn quốc 2002 là lần tổ chức thứ tư của Đại hội Thể dục Thể thao toàn quốc, được tổ chức tại thành phố Hà Nội từ ngày 14 đến ngày 22 tháng 11 năm 2002, cùng với các nội dung thi đấu tại 16 tỉnh thành trong cả nước từ tháng 3 đến tháng 11 năm 2002. Đây là kỳ Đại hội Thể dục Thể thao toàn quốc đầu tiên được tổ chức sau 7 năm, và cũng là kỳ đại hội đầu tiên được tổ chức theo chu kỳ 4 năm một lần.
Đại hội có 64 đoàn tham gia thi đấu 526 nội dung thuộc 30 môn. Kết thúc đại hội, đoàn Thể thao Hà Nội xếp hạng nhất toàn đoàn.

**Bảng xếp hạng toàn đoàn**

**Tham khảo ==
Đại hội Thể dục Thể thao toàn quốc 1995

Đại hội Thể dục Thể thao toàn quốc 1995 là kỳ đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 3, được tổ chức ở thành phố Hà Nội từ ngày 17/09/1995 đến ngày 24/09/1995.
Đây là kỳ đại hội cuối cùng tổ chức theo chu kỳ 5 năm. Phải chờ 7 năm, đến năm 2002 thì kỳ đại hội tiếp theo mới được tổ chức, bắt đầu chu kỳ 4 năm.
Đại hội có 56 đoàn tham gia thi đấu 26 môn. Kết thúc đại hội, đoàn Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh xếp hạng nhất toàn đoàn.

**Bảng xếp hạng toàn đoàn**

**Tham khảo ==
Đại hội Thể dục Thể thao toàn quốc 1990

Đại hội Thể dục Thể thao toàn quốc 1990 là kỳ đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 2, được tổ chức ở thành phố Hà Nội từ ngày 02/09/1990 đến ngày 09/09/1990.
Đại hội có 33 đoàn tham gia thi đấu 18 môn. Kết thúc đại hội, đoàn Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh xếp hạng nhất toàn đoàn.

**Bảng xếp hạng toàn đoàn**

**Tham khảo ==
Sách Malachi

Tranh vẽ về cổ thư Malachi
Sách Malachi (tiếng Do Thái: מַלְאָכִ֔י, Malʾāḵī; trong tiếng Việt phát âm như là sách Ma-la-chi) là cuốn sách cuối cùng của Neviim có trong Tanakh, về mặt kinh điển là cuốn sách cuối cùng trong số Mười hai tiểu tiên tri (tiếng Do Thái: שנים עשר, Shneim Asar). Theo thứ tự của Cơ Đốc giáo, nhóm các sách tiên tri là phần cuối cùng của Cựu Ước, điều này khiến văn phẩm của Ma-la-chi trở thành cuốn Thánh thư cuối cùng trước Tân Ước. Một số học giả coi cả Xa-cha-ri 9–14 và cả sách Ma-la-chi là nặc danh và do đó được xếp đặt ở cuối phần Sách Mười hai tiên tri.
Sách Malachi có bối cảnh thời gian vào thế kỷ thứ năm trước Công Nguyên sau khi Đền Thờ ở Giê-ru-sa-lem đã được xây cất lại. Mối quan tâm chính của nhà tiên tri là kêu gọi các thấy tế lễ và dân chúng hãy nối lại và trung tín với giao ước giữa họ với Chúa (Elohim). Sách Ma-la-chi là một lời sấm truyền, đây là cảnh báo của Chúa Trời qua sứ giả của Chúa là nhà tiên tri Ma-la-chi để nói với mọi người điều Chúa mặc khải. Ông Ma-la-chi đã viết lại những lời của Chúa cho những người Chúa đã lựa chọn, người lạc mất, đặc biệt là các thầy tế lễ người đã chối từ Chúa. Các thầy tế lễ đã không soát xét những sinh tế mà họ đã dâng lên cho Thiên Chúa một cách nghiêm túc, chân thành. Những con vật có khiếm khuyết, tật nguyền, kém phẩm chất cũng đã được họ cố tình dâng làm của tế lễ ngay cả khi luật pháp của Chúa yêu cầu thú vật dâng lễ phải không được khuyết tật. Ngoài ra, dân sự tuân theo lề luật "dâng phần mười" mà họ đáng lý ra cần phải làm vậy. Sách Ma-la-chi là một lời tiên tri, sứ điệp liên quan đến Giăng báp-tit. Trong cuốn Thánh thư này cũng biên chép về sự kiện "ngày Chúa đến".

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Hill, Andrew E. Malachi: A New Translation with Introduction and Commentary. The Anchor Bible Volume 25D. Toronto: Doubleday, 1998.- LaSor, William Sanford et al. Old Testament Survey: the Message, Form, and Background of the Old Testament. Grand Rapids: William B. Eerdmans, 1996.- Mason, Rex. The Books of Haggai, Zechariah and Malachi. The Cambridge Bible Commentary on the New English Bible. New York, Cambridge University Press, 1977.- Singer, Isidore & Adolf Guttmacher. "Book of Malachi."  JewishEncyclopedia.com. 2002.- Van Hoonacker, A. "Malachias (Malachi)." Catholic Encyclopedia. Transcribed by Thomas J. Bress. 2003.
Thể loại:Kinh Thánh
Thể loại:Sách thế kỷ 5 TCN
Thể loại:Sách thế kỷ 6 TCN
Mening toʻyim

Mening toʻyim  là một bộ phim năm 2022 do Muhammad Ali Navruzov đạo diễn và được viết bởi Muhammad Ali Navruzov và Muhammad Ali Navruzov, những người cũng đóng vai chính. Các nhân vật chính Sitora Alimjanova và Muhammad Ali Navruzov nói về những vấn đề của đám cưới. Về các sự kiện đám cưới của người Uzbekistan vào những năm 1990. Phim còn có sự tham gia của Shohruhxon và Asal Shodieva. 

**Tóm tắt**
Bộ phim được quay vào những năm 1990 về đám cưới của người Uzbekistan. 
Tại hội nghị, các nhà biên kịch và nhà sử học Uzbekistan đã nói về tiểu sử năm 1990, cách giải thích các sự kiện xảy ra trong thời kỳ đó.
Việc quay bộ phim được thực hiện bởi công ty điện ảnh "23 Film". Các diễn viên nổi tiếng của Uzbekistan đóng vai chính trong phim.
Không khí của thời điểm đó đã được tái hiện trên trang web của bộ phim "23 TV". Với sự hợp tác của các nhà làm phim người Uzbekistan, các cảnh đô thị và đám cưới đã được tạo ra trên 10 ha đất. Một mô hình tòa nhà Toshkenet năm 1990 đã được tạo ra. 

**Diễn viên == - Muhammad Ali Navruzov- Sitora Alimjonova- Shohruhxon- Munisa Rizayeva- Rihsitilla Abdullaev- Asal Shodieva- Oybek Teshboev- Umidaxon Xoʻjaeva- Otabek Mirzaxolov- Muyassar Berdiqulova- Feruza Sobitova- Moʻmin- Abduvali Radjabov- Tolib Mo‘minov

**Hậu kỳ âm thanh**
Giám đốc âm thanh Jamshid Gafarov. Thiết kế âm thanh Jasur Badalbaev. Tổ hợp hậu kỳ âm thanh CineLab. Dolby Digital 5.1

**Âm nhạc**
Âm nhạc cho bộ phim "Mening toʻyim" được viết bởi Jasur Badalbaev.
Nhạc phim do Munisa Rizayeva thể hiện.

**Cho thuê**
Bộ phim được phát sóng tại các rạp chiếu phim lớn nhất ở Uzbekistan. Nó cũng đã được chiếu trên màn hình lớn ở một số nước ngoài.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Phim năm 2022
Thể loại:Điện ảnh Uzbekistan
Thể loại:Phim chính kịch thập niên 2022
Thể loại:Phim dựa trên sự việc có thật
Thể loại:Phim hài của người Uzbekistan
Thể loại:Điện ảnh Uzbekistan
Tiếng Bactria

Tiếng Bactria (Αριαο, "ariao", Help:IPA|IPA|arjaː|cat=no, "người Iran") là ngôn ngữ bị thất truyền thuộc nhóm ngôn ngữ Đông Iran trước đây được sử dụng tại Bactria, một khu vực thuộc Trung Á (Afghanistan ngày nay) và là ngôn ngữ chính thức của đế quốc Quý Sương và Hephthalite.

**Tên gọi**
Từ lâu người ta đã cho rằng tiếng Avesta là tiếng "Bactria cổ", nhưng quan điểm này "thực sự đã bị mất uy tín vào cuối thế kỉ XIX".
Trong tiếng Bactria (ngôn ngữ chủ yếu viết bằng chữ Hy Lạp), tên ngôn ngữ này được gọi là αριαο IPA|arjaː ("Arya"). Nó cũng có tên khác như "Hy Lạp-Bactria", "Quý Sương" hoặc "Quý Sương-Bactria".
Dưới thời cai trị của đế quốc Quý Sương, Bactria có tên là Tukhara hoặc Tokhara, và sau đó là Tokharistan. Khi các văn bản viết bằng hai ngôn ngữ Ấn Âu bị thất truyền và không rõ trước đây được tìm thấy tại lòng chảo Tarim (Trung Quốc), giữa đầu thế kỉ XX, chúng có mối liên hệ gián tiếp với Tokharistan, và tiếng Bactria đôi khi được gọi là "tiếng Eteo-Tochari" (v.d. tiếng Tochari "thật sự"). Tuy nhiên đến những năm 1970, rõ ràng là có rất ít bằng chứng cho mối liên hệ như vậy. Ví dụ, nhóm ngôn ngữ "Tochari" Tarim là các ngôn ngữ "centum" trong ngữ hệ Ấn-Âu, trong khi tiếng Bactria là ngôn ngữ Iran, nên là ngôn ngữ "satem".

**Chữ viết**
Tập tin:Sho uc lc 2.svg|thumb|upright=0.7|Chữ sho (chữ hoa và thường) trong tiếng Bactria, phát âm là /ʃ/.
Trong số các ngôn ngữ Ấn-Iran, tiếng Bactria sử dụng duy nhất chữ Hy Lạp. Mặc dù vẫn còn mơ hồ nhưng một số nhược điểm đã được khắc phục bằng cách sử dụng chữ heta (Ͱ, ͱ) cho âm /h/ và thêm chữ sho (Ϸ, ϸ) để thể hiện âm /ʃ/. Tiếng Bactria không sử dụng các chữ xi (Ξ, ξ) và psi (Ψ, ψ) vì thứ tự ks và ps không xuất hiện trong ngôn ngữ này. Tuy nhiên chúng có thể được sử dụng làm chữ số (giống các chữ cái Hy Lạp khác).

**Ví dụ**

**Xem thêm**
 Kidara

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Falk (2001): "The yuga of Sphujiddhvaja and the era of the Kuṣâṇas." Harry Falk. Silk Road Art and Archaeology VII, pp. 121–136.- Henning (1960): "The Bactrian Inscription." W. B. Henning. Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 23, No. 1. (1960), pp. 47–55.- isbn=0-511-46773-7.- doi-access=free- chapter-url=http://www.iranicaonline.org/articles/bactrian-language.- publisher=Reichert.
*wstitle=Tochi Valley- citation|last=Sims-Williams |first=Nicholas |title=New Findings in Ancient Afghanistan: the Bactrian documents discovered from the Northern Hindu-Kush |series=lecture transcript |year=1997 |location=Tokyo |publisher=Department of Linguistics, University of Tokyo |url=http://www.gengo.l.u-tokyo.ac.jp/~hkum/bactrian.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070610192252/http://www.gengo.l.u-tokyo.ac.jp/~hkum/bactrian.html |archive-date=2007-06-10 

**Liên kết ngoài**
 Bactrian language at britannica.com

Thể loại:Ngôn ngữ không còn ở châu Á
Thể loại:Ngôn ngữ tại Afghanistan
Thể loại:Ngôn ngữ tại Tajikistan
Thể loại:Ngôn ngữ học lịch sử Pakistan
Thể loại:Nhóm ngôn ngữ Iran Đông
Incheon Hyundai Steel Red Angels

Incheon Hyundai Steel Red Angels là một câu lạc bộ bóng đá nữ đặt trụ sở tại Incheon, Hàn Quốc. Được thành lập vào năm 1993, đội bóng này đã trở thành một trong những đội bóng nữ hàng đầu của đất nước này.
Với mười chức vô địch WK League liên tiếp từ năm 2013 đến năm 2022,Incheon Hyundai Steel Red Angels đã ghi dấu ấn mạnh mẽ trong lịch sử bóng đá nữ Hàn Quốc. Nhờ sự cống hiến và nỗ lực không ngừng, đội bóng đã khẳng định vị thế của mình trên đỉnh cao của làng bóng đá nữ châu Á.

**Đội hình hiện tại**

**Tham Khảo**
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá nữ Hàn Quốc
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1993
Thể loại:Thể thao Incheon