Yaku trong Mạt chược Nhật Bản

Trong mạt chược Nhật Bản, hanviet=dịch là một trong hai điều kiện để người chơi có thể chiến thắng ván đấu, bên cạnh việc hoàn thành bài, và cũng đánh giá giá trị bài của người chơi khi chiến thắng ván đấu. Bên cạnh Yaku, mạt chược Nhật Bản cũng có dora cũng làm tăng giá trị bài, tuy nhiên không được tính là yaku.

**Tổng quan**
Yaku có thể được so sánh tương đồng với các loại bài của xì tố, khi cần một dạng bài nhất định để đạt được Yaku đó, tuy nhiên khác với Poker, các Yaku có thể được cộng dồn lên nhau trong cùng một bài để tăng giá trị của nó lên. Yaku có thể được chia làm ba loại là:- Các Yaku yêu cầu bài phải kín hoàn toàn, tức là không thực hiện các hành động gọi quân trừ Kan kín.- Các Yaku không quan tâm tới việc bài trên tay là mở hay kín.- Một vài Yaku cũng không quan tâm tới việc bài trên tay mở hay kín, nhưng nếu là bài mở sẽ bị giảm giá trị.

**Danh sách Yaku**
Danh sách dưới đây là danh sách toàn bộ tất cả các Yaku trong Mạt chược Nhật Bản, với tên và phiên âm Hán Việt với các yakuman, giá trị han của nó và các điều kiện mà yaku đó yêu cầu. Các ví dụ sẽ được đưa ra, nhưng lưu ý rằng đó không phải là các trường hợp duy nhất mà yaku đó có thể đạt được.

**Giá trị một han**

**Giá trị hai han**
Nihongo|Honchantai Yaochuu|混全帯么九 hay チャンタ
2 (-1 nếu bài mở)- Không cộng dồn với Honroutou, Junchan.- Không yêu cầu bài kín, nhưng bị -1 han nếu không kín.
55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px1em55x55px
Yaku Chanta yêu cầu trong mỗi bộ/đôi của bài đều phải có ít nhất một quân 1/9/rồng/gió, nhưng không yêu cầu toàn bộ bài phải là 1/9/rồng/gió. 
Nihongo|Sanshoku doujun|三色同順 hay さんしき
2 (-1 nếu bài mở)
Không yêu cầu bài kín, nhưng bị -1 han nếu không kín.
55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px1em55x55px
Khi bài của người chơi có ba bộ dây giống nhau về số nhưng khác chất, như trong ví dụ là 234m 234p 234s, yaku Sanshoku doujun được hoàn thành.
Nihongo|Sanshoku doukou|三色同刻
2
Không yêu cầu bài kín
55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px1em55x55px
Tương tự với Sanshoku doujun, Sanshouku doukou yêu cầu bài của người chơi có ba bộ ba giống số nhưng khác chất.
Nihongo|Ikkitsukan|一気通貫 hay 一通
2 (-1 nếu bài mở)
Không yêu cầu bài kín, nhưng bị -1 han nếu không kín
55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px1em55x55px
Khi bài của người chơi có ba bộ 123 - 456 - 789 của cùng một chất, yaku Ittsu được hoàn thiện. 
Nihongo|Toitoihou|対々和 hay 対々
2
Không yêu cầu bài kín
55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px1em55x55px
Khi bài của người chơi chỉ có các bộ ba quân giống nhau (hoặc bốn quân giống nhau), yaku Toitoi được hoàn thiện. 
Tuy nhiên, nếu như tất cả các bộ ba đều do người chơi tự bốc và giành chiến thắng, khi đó sẽ là yakuman Suuankou.
Nihongo|Sanankou|三暗刻 
2
Không yêu cầu bài kín
55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px1em55x55px
Khi bài của người chơi có ba bộ ba (hoặc bộ bốn) quân giống nhau do người chơi đó tự bốc được, yaku Sanankou được hoàn thành. 
Cần lưu ý rằng ba bộ ba tạo thành yaku Sanankou phải là ba bộ ba kín, còn bộ thứ tư và đôi thì tính mở/kín không quan trọng. Kể cả khi gọi Kan kín ít nhất 1 trong 3 bộ ba, yaku Sanankou vẫn được tính. 
Nihongo|Sankantsu|三槓子
2
Không yêu cầu bài kín
55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px1em55x55px
đã Kan: 55x55px55x55px55x55px55x55px + 55x55px55x55px55x55px55x55px
Trước khi hoàn thành bài và giành chiến thắng, bài của người chơi muốn đạt yaku Sankantsu phải có ba bộ Kan theo bất cứ cách nào, mở hay đóng.
Nihongo|Shousangen|小三元
2
Không yêu cầu bài kín
55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px1em55x55px
Yaku Shousangen được cấu thành từ 2 bộ 3 (hoặc bộ bốn) quân Rồng và một đôi Rồng. Nếu như là cả ba bộ Rồng, khi đó bài của người được tính là yakuman Daisangen. 
Cần lưu ý rằng Shousangen vẫn cộng dồn với Yakuhai của hai bộ rồng, nên bài của người chơi đạt được Shousangen sẽ luôn có tối thiểu 4 han (2 han từ yaku này, mỗi bộ rồng 1 han).
Nihongo|Honroutou|混老頭 hay 混老
2- Không yêu cầu bài kín- Không cộng dồn với Chanta/Junchan
55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px1em55x55px
55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px55x55px1em55x55px
Yaku Honroutou yêu cầu bài của người chơi chỉ có các quân 1-9-rồng-gió, theo hai cách: 4 bộ 1 đôi hoặc 7 đôi như chiitoi. Nếu như bài người chơi chỉ có các quân 1 và 9, khi đó sẽ được tính là yakuman Chinroutou.
Cần lưu ý rằng theo cả hai cách, yaku Honroutou sẽ luôn đi kèm thêm với một yaku 2 han khác như Toitoi hay Chiitoitsu.

**Giá trị từ ba han trở lên**

**Yakuman**
Có một số các yaku đặc biệt thường rất khó đạt được, từ đó khi chiến thắng với các yaku này bài của người chơi sẽ luôn được một số điểm cố định, đó được gọi là các Nihongo|yakuman|役満. Một khi đã có yakuman, bài của người chơi sẽ không được tính han theo các yaku thông thường nữa; hơn nữa có một số hình bài mà các yakuman cũng có thể được cộng dồn lẫn nhau (như Daisuushi & Tsuiisou) để được nhân thêm số điểm, tuy nhiên không phải luật chơi nào cũng cho phép điều này. Các luật chơi có cho phép điều đó xảy ra sẽ gọi các tình huống kể trên là Double Yakuman hoặc hơn.
Ngoài ra, nếu như tính han sau khi chiến thắng mà bài của người chơi đạt được 13 han trở lên, nhiều luật chơi cũng tính đó là yakuman và gọi là Nihongo|kazoe yakuman|数え役満, 数え trong 数える có nghĩa là động từ đếm
Ở nhiều nơi, các yakuman sẽ có các tên gọi khác nhau. Tên gọi được sử dụng sau đây được sử dụng trong các giải thi đấu chuyên nghiệp tại Nhật Bản và trên thế giới. 

**Nagashi mangan**
là yaku duy nhất có thể đạt được mà xét các quân bài người chơi đánh ra thay vì xét các quân bài mà người chơi đó có trên tay. Để đạt được yaku này, người chơi đó phải đánh ra các quân toàn bộ là 1-9-rồng-gió mà không đánh ra quân nào khác hay bị gọi bất cứ quân nào, hơn nữa ván đấu phải kết thúc trong trạng thái hòa do không ai giành chiến thắng. Trong đa số các trường hợp, yaku này được tính là mangan theo hình thức tsumo, tức là những người còn lại phải trả điểm cho người đạt được nagashi mangan; và nếu có người đạt được nagashi mangan, không ai phải trả điểm nếu không tenpai. Nagashi mangan không cộng dồn với các yaku khác.

**Chú thích ==