I-12 (tàu ngầm Nhật)

I-12 là một tàu ngầm lớp Junsen Kō-gata sensuikan được Hải quân Đế quốc Nhật Bản chế tạo trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ hai, thuộc phân lớp Type A Cải tiến 1 (Type A2). Nhập biên chế năm 1944, thủy thủy đoàn I-12 đã phạm tội ác chiến tranh khi giết hại những người sống sót từ một con tàu bị đánh chìm. Nó bị một tàu quét mìn và một tàu tuần tra Hoa Kỳ đánh chìm tại vùng biển giữa Honolulu và San Francisco vào ngày 13 tháng 11, 1944.

**Thiết kế và chế tạo**

**Thiết kế**
Type A2 là một phiên bản của Type A1 với động cơ diesel công suất yếu hơn nhằm rút ngắn thời gian đóng tàu. I-12 là chiếc duy nhất thuộc phân lớp Type A Cải tiến 1 (Type A2) được hoàn tất, những chiếc tiếp theo được đóng theo thiết kế cải biến như là Type AM. Giống như Type A1 dẫn trước, I-12 được trang bị để hoạt động như soái hạm của hải đội tàu ngầm.p=188 Nó có trọng lượng choán nước disp=flip khi nổi và disp=flip khi lặn, lườn tàu có chiều dài abbr=on, mạn tàu rộng abbr=on và mớn nước sâu abbr=on. Con tàu có thể lặn sâu đến abbr=on,p=188 và có một thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 114 sĩ quan và thủy thủ.
Chiếc tàu ngầm trang bị hai động cơ diesel Kampon Mk.22 Model 10 công suất adj=on, mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Khi lặn, mỗi trục được vận hành bởi một động cơ điện công suất adj=on. Khi di chuyển trên mặt nước nó đạt tốc độ tối đa lk=in và kn khi lặn dưới nước,p=200 tầm xa hoạt động lk=in ở tốc độ kn, và có thể lặn xa abbr=on ở tốc độ kn.p=101
I-12 có sáu ống phóng ngư lôi abbr=on, tất cả được bố trí trước mũi, và mang theo tổng cộng 18 quả ngư lôi Kiểu 95. Vũ khí trên boong tàu bao gồm khẩu Hải pháo 14 cm/40 Kiểu năm thứ 11|hải pháo abbr=on,p=191 và hai khẩu pháo phòng không 25 mm Type 96 nòng đôi.p=101 Giống như Type A1, hầm chứa máy bay của Type A2 được tích hợp vào tháp chỉ huy và hướng ra phía trước. Máy phóng máy bay được bố trí hướng ra phía trước, trong khi khẩu hải pháo trên boong đặt phía sau. Cách sắp xếp này giúp chiếc thủy phi cơ Yokosuka E14Y tận dụng tốc độ hướng ra trước của con tàu khi được phóng lên.p=101

**Chế tạo**
I-12 được đặt lườn như là chiếc Tàu ngầm số 620 tại xưởng tàu của hãng Kawasaki ở Kobe vào ngày 5 tháng 11, 1942. Nó được đổi tên thành I-12 vào ngày 5 tháng 7, 1943, rồi được hạ thủy vào ngày 3 tháng 8, 1943, rồi hoàn tất và nhập biên chế vào ngày 25 tháng 5, 1944, dưới quyền chỉ huy của Trung tá Hải quân Kaneo Kudo.

**Lịch sử hoạt động**
Vào lúc nhập biên chế, I-12 được phối thuộc cùng Quân khu Hải quân Yokosuka và được điều động về Hải đội Tàu ngầm 11 trực thuộc Đệ Lục hạm đội. Nó rời Kobe vào ngày 20 tháng 9, thực hành huấn luyện trên đường đi, và đi đến Kure vào ngày 30 tháng 9.

**Chuyến tuần tra thứ nhất**
Ban tham mưu Hạm đội Liên hợp đã chỉ thị cho Đệ Lục hạm đội phái tàu ngầm tuần dương tầm xa đi đánh phá tuyến đường hàng hải Đồng Minh giữa bờ Tây Hoa Kỳ và khu vực quần đảo Hawaii, và I-12 đã được chọn cho nhiệm vụ này. Được phối thuộc trực tiếp cùng Đệ Lục hạm đội, nó khởi hành từ Kobe vào ngày 4 tháng 10 cho chuyến tuần tra đầu tiên để hoạt động tại các khu vực Hawaii, Tahiti và tại Thái Bình Dương về phía Đông quần đảo Marshall. Con tàu băng qua biển nội địa Seto và biển Nhật Bản, ghé đến qua đêm tại Hakodate vào ngày 7 tháng 10, rồi đi qua eo biển Tsugaru để tiến vào Thái Bình Dương.
Vào sáng sớm ngày 28 tháng 10,p=220 tàu Liberty Hoa Kỳ John A. Johnson (7.176 tấn) đang chở hàng quân sự, và đang trong hành trình từ San Francisco, California đến Honolulu, Hawaii,p=218 khi nó bị sóng cuốn trôi một xuồng cứu sinh xuống nước. Nó phá vỡ sự im lặng vô tuyến để báo cáo sự việc, một quy trình hoạt động thường lệ trong thời bình nhưng có nguy cơ tiết lộ vị trí gây mất an ninh trong thời chiến.p=220 Vào lúc đó, I-12 đang đi trên mặt biển để nạp điện ắc-quy, đã chặn được bức điện và lần ra tọa độ của John A. Johnson, nên đổi hướng để chặn đầu mục tiêu.p=221

**Cuộc thảm sát John A. Johnson**
Đến chiều tối ngày 29 tháng 10, I-12 ở vị trí cách abbr=on về phía Đông Bắc Oahu, Hawaii, khi nó phát hiện John A. Johnson đang di chuyển với vận tốc abbr=on trong hoàn cảnh biển động.pp=221-222 I-12 phóng hai quả ngư lôi tấn công lúc 21 giờ 05 phút; một quả băng qua cách đuôi con tàu Liberty abbr=on, nhưng quả kia đánh trúng mạn trái ngay trước cầu tàu.p=222 John A. Johnson bị ngập nước khoang hàng số 3, mất điện toàn bộ, và một xuồng cứu sinh bị phá hủy. pp=222, 223 John A. Johnson đánh điện cầu cứu và báo cáo vị trí bị tấn công tại tọa độ display=inline.pp=222, 223 Con tàu bị vỡ làm đôi chỉ mười phút sau khi trúng ngư lôi,p=224 và thủy thủ bắt đầu bỏ tàu tại tọa độ display=inline. Một xuồng cứu sinh bị đắm, nhưng toàn bộ 70 người trên tàu, bao gồm 41 thủy thủ, 28 pháo thủ và một sĩ quan an ninh Hoa Kỳ, trèo lên xuồng cứu sinh số 2 và số 4 cùng một phao cứu sinh.p=225
I-12 trồi lên mặt nước khoảng 20 phút sau đó,p=225 đi chung quanh các xuồng cứu sinh với tốc độ cao.p=225 Sau đó nó tìm cách húc xuồng cứu sinh số 2, rồi xả súng máy và pháo phòng không 25-mm vào những người trên xuồng và những người đã phóng xuống nước.p=225 Trong 45 phút tiếp theo nó lặp lại hành động trên với những người trên xuồng cứu sinh số 4 và trên phao cứu sinh.p=225 Sau đó nó nả pháo 14-cm vào cả hai phần của John A. Johnson từ khoảng cách abbr=on, khiến cả hai phần đều bốc cháy.p=226 Nó tiếp tục ở lại hiện trường thêm hai giờ, nhưng không còn bắn vào những người sống sót, vốn tin rằng I-12 sẽ đợi đến lúc trời sáng để tiếp tục cuộc thảm sát.p=226
Lúc khoảng 01 giờ 00 ngày 30 tháng 10, một thủy phi cơ Boeing 314 Clipper của hãng hàng không Pan Am đang trong hành trình từ San Francisco đến Honolulu đã trông thấy hai phần của John A. Johnson đang bốc cháy, các xuồng cứu sinh và I-12 ở gần đó.p=226 Đội bay và hành khách cũng chứng kiến phần mũi con tàu nổ tung và đắm lúc 01 giờ 05 phút.p=226 Một nữa phía sau con tàu vẫn còn nổi được và tiếp tục cháy. Đội bay đã báo cáo tình huống cho giới chức thẩm quyền tại San Francisco, và chuyển tiếp thông tin cho tàu tuần tra 6 của Hải quân Mỹ, vốn đã nghe thấy vụ nổ từ khoảng cách abbr=on và đang tiếp cận hiện trường. Một máy bay tìm kiếm và cứu nạn phát hiện những người sống sót lúc 08 giờ 00 ngày 30 tháng 10,p=226 và đến 14 giờ 00 phút Argus đến nơi, cứu được khoảng 60 người, pp=226-227 và đưa họ về đến San Francisco vào ngày 3 tháng 11.p=227
Các nguồn khác nhau cho số liệu khác biệt về tổn thất nhân mạng của John A. Johnson, nhưng ít nhất sáu người đã thiệt mạng. Có nguồn cho rằng bốn thủy thủ, năm pháo thủ hải quân và sĩ quan an ninh lục quân đã mất tích và được cho là đã thiệt mạng. Một nguồn khác cho rằng có tổng cộng mười người đã tử trận.p=227 Do John A. Johnson bị vỡ làm đôi và chỉ có phần mũi bị đắm, phía Nhật Bản đã ghi công nhầm cho I-12 đã đánh chìm được đến hai tàu.
Một đội tìm-diệt tàu ngầm Hải quân Hoa Kỳ hình thành chung quanh tàu sân bay hộ tống 6 bắt đầu truy lùng I-12, và máy bay tuần tra TBM Avenger xuất phát từ Corregidor báo cáo đã tấn công những tàu ngầm không rõ nhận dạng vào các ngày 2 và 4 tháng 11. Một số nguồn cho rằng chiếc thuyền buồm New Zealand Pamir đã trông thấy I-12 tại tọa độ display=inline vào ngày 12 tháng 11, nhưng không có chứng cứ xác thực, và theo nguồn khác có thể con tàu bị Pamir phát hiện là tàu ngầm Hoa Kỳ 6.

**Bị mất**
Vào ngày 13 tháng 11, tàu quét mìn AM-340 và tàu frigate PF-48 đang hộ tống một đoàn tàu vận tải gồm sáu chiếc đang trên đường từ Honolulu đến San Francisco. Lúc 13 giờ 32 phút, Ardent phát hiện qua sonar một tàu ngầm đang đi ngầm phía trước đoàn tàu.p=209 Ardent tấn công lúc 12 giờ 41 phút, bắn một loạt 23 đạn súng cối chống ngầm Hedgehog tấn công, rồi đến 12 giờ 46 phút lại bắn một loạt Hedgehog thứ haip=209 nhưng đều không trúng mục tiêu. Rockford rời vị trí bảo vệ đoàn tàu để tham gia tấn công, bắn một loạt 13 quả đạn Hedgehog lúc 13 giờ 08 phút;  15 giây sau đó, thủy thủ đoàn lần lượt nghe thấy ba vụ nổ lớn dưới nước, và tiếp nối bằng nhiều vụ nổ nhỏ khác.p=209 Ardent bắn thêm hai loạt Hedgehog và Rockford thả thêm 13 quả mìn sâu để chắn chắn tiêu diệt được tàu ngầm đối phương.p=209 Sau khi nghe thấy nhiều vụ nổ nhỏ khác, cả hai chiếc đều mất tín hiệu mục tiêu tại tọa độ display=title, inline.p=209 Họ phát hiện nhiều mảnh vỡ các loại, bọt khí và dầu diesel trồi lên mặt biển, xác nhận tàu ngầm đối phương đã bị phá hủy.p=209 Cả Ardent lẫn Rockford đều được ghi công đã đánh chìm mục tiêu, có thể là I-12. p=209
Đến ngày 16 tháng 11, Bộ tư lệnh Đệ Lục hạm đội ra lệnh cho I-12 quay trở về căn cứ Kure, nhưng chiếc tàu ngầm đã không hồi đáp. Tuy nhiên, do bộ phận tình báo vô tuyến Nhật Bản thu được thông tin một tàu vận tải và một tàu chở dầu Đồng Minh bị đánh chìm giữa Thái Bình Dương từ ngày 20 đến ngày 31 tháng 12, và trông thấy một tàu ngầm Nhật tại khu vực quần đảo Hawaii từ ngày 2 đến ngày 4 tháng 1, 1945, họ tin rằng I-12 vẫn đang hoạt động tuần tra. Đến ngày 31 tháng 1, Hải quân Nhật Bản công bố I-12 có thể đã bị mất giữa Thái Bình Dương với tổn thất toàn bộ 114 thành viên thủy thủ đoàn. Tên nó được cho rút khỏi đăng bạ hải quân vào ngày 10 tháng 8, 1944. 

**Tham khảo**

**Chú thích**

**Thư mục**
  isbn=0-87021-962-6-  name-list-style=amp-  isbn=978-0870214592 -  name-list-style=amp-  isbn=0-85177-146-7-  isbn=1-883283-18-3-  id=ASIN B000QSM3L0-  isbn=978-1-84603-090-1

**Liên kết ngoài**
  access-date=4 May 2024-  accessdate=4 May 2024
Thể loại:Lớp tàu ngầm Type A
Thể loại:Tàu ngầm của Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong Thế Chiến II
Thể loại:Xác tàu đắm tại Thái Bình Dương trong Thế Chiến II
Thể loại:Tội ác chiến tranh Nhật Bản 
Thể loại:Tàu ngầm bị tàu chiến Hoa Kỳ đánh chìm
Thể loại:Sự cố hàng hải năm 1944
Thể loại:Tàu thủy năm 1943