Luật Hoàng gia (Nhật Bản)

, là một đạo luật của Nhật Bản quy định về thứ tự kế vị ngai vàng, thành viên của Hoàng thất và một số vấn đề liên quan đến việc quản lí Hoàng gia.  
Năm 2017, Quốc hội Nhật Bản sửa đổi luật để cho phép Thiên hoàng Minh Nhân thoái vị trong vòng ba năm. Sau đó, ông thoái vị vào ngày 30 tháng 4 năm 2019 và con trai cả Đức Nhân lên ngôi vào ngày 1 tháng 5 năm 2019.

**Việc thông qua luật**
Luật Hoàng gia được thông qua vào ngày 16 tháng 1 năm 1947 dưới thời Chiêu Hoà, trong kì họp cuối cùng của Quốc hội Đế quốc. Luật này thay thế bản Luật Hoàng gia năm 1889 – vốn có địa vị ngang với Hiến pháp Đế quốc Nhật Bản và chỉ có Thiên hoàng mới được quyền sửa đổi. Bản luật sửa đổi năm 1947 nằm dưới quyền Hiến pháp Nhật Bản, có hiệu lực từ ngày 3 tháng 5 năm 1947. Luật này cụ thể hoá Điều 2, Chương 1 của Hiến pháp, quy định rằng: “Ngai vàng Hoàng gia là kế vị theo dòng dõi và tuân theo Luật Hoàng gia do Quốc hội thông qua.”

**Dự thảo và mục đích**
Luật này được soạn thảo dưới chính phủ Thủ tướng Cát Điền Mậu.
Luật đã giới hạn mạnh mẽ số thành viên trong Hoàng thất chỉ còn gia đình gần nhất của Thiên hoàng Chiêu Hoà, goá mẫu của ông và các gia đình của ba người em trai. Luật bãi bỏ các nhánh phụ của Hoàng thất (shinnōke và ōke), vốn là nguồn kế vị dự phòng nếu Hoàng thất chính không có người thừa kế. 51 thành viên của 11 nhánh phụ đã từ bỏ địa vị Hoàng gia và chính thức bị xoá khỏi hộ khẩu Hoàng thất, trở thành công dân thường vào ngày 14 tháng 10 năm 1947.
Luật mới giữ nguyên nguyên tắc kế vị theo dòng nam (agnatic succession) đã được ghi trong luật 1889 và hiến pháp chịu ảnh hưởng Phổ thời Minh Trị. Luật còn siết chặt kế vị chỉ dành cho con trai hợp pháp, cháu trai và hậu duệ nam của Thiên hoàng. Trước đây, con trai và cháu trai sinh ra từ thiếp cùng các hậu duệ nam của họ cũng được quyền kế vị. Dù lịch sử Nhật Bản có 8 vị nữ hoàng, người kế vị thường là nam dòng họ Hoàng tộc. Vì vậy, một số học giả bảo thủ cho rằng triều đại của các nữ hoàng chỉ tạm thời và truyền thống kế vị chỉ dành cho nam phải được duy trì ở thế kỉ 21. Ngoại lệ duy nhất là Hoàng hậu Genmei (661–721), được kế vị bởi con gái bà là Hoàng hậu Genshō (680–748).
Luật cũng có nhiều quy định để kiểm soát quy mô Hoàng thất trong tương lai, từ đó giảm gánh nặng tài chính cho nhà nước.
Các chương của Luật Hoàng gia quy định về:- Trật tự kế vị ngai vàng- Việc lập nhiếp chính khi Thiên hoàng còn nhỏ hoặc bị bệnh nặng- Thành viên Hoàng thất- Thành phần Cơ quan Nội chính Hoàng gia Nhật Bản- Danh hiệu và tước vị của Thiên hoàng và thành viên Hoàng gia- Hôn nhân của Thiên hoàng, Hoàng Thái tử và các hoàng tử- Nghi lễ tang lễ Hoàng gia, lăng mộ và quản lí hộ khẩu Hoàng gia
Điều 1, Chương 1 quy định: “Ngai vàng sẽ được kế vị bởi con trai theo dòng nam thuộc Hoàng tộc.”
Trật tự kế vị theo Điều 2 là: Con trai trưởng của Thiên hoàng, con trai trưởng của con trai trưởng, các hậu duệ khác của con trai trưởng, con trai thứ hai và hậu duệ, các hậu duệ khác của Thiên hoàng, các em trai và cháu trai, chú và cháu trai Thiên hoàng.
Các vấn đề về nhiếp chính và thành viên Hoàng thất do Cơ quan Nội chính Hoàng gia quản lí theo luật này.

**Xem thêm**
Thiên hoàng Nhật Bản
*Hoàng thất Nhật Bản
*Chính trị Nhật Bản

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Hiến pháp Nhật Bản-  Luật Hoàng gia năm 1947- Tuyển tập bài biên tập Nhật Bản - Japan Policy & Politics, 29 December 2004
Thể loại:Chính trị Nhật Bản
Thể loại:Chính trị Nhật Bản thời hậu chiến
Thể loại:Chế độ quân chủ Nhật Bản
Thể loại:Chế độ quân chủ
Thể loại:Thiên hoàng
Thể loại:Quân chủ lập hiến
Thể loại:Nhiếp chính