Giải vô địch cờ vua thế giới 1993

Giải vô địch cờ vua thế giới 1993 là một trong những trận đấu gây tranh cãi nhất trong lịch sử cờ vua, với nhà vô địch cờ vua thế giới đương nhiệm Garry Kasparov và người thách đấu chính thức Nigel Short. Hai kỳ thủ này tách khỏi FIDE, cơ quan quản lý chính thức của môn cờ vua, và chơi trận tranh chức vô địch dưới sự bảo trợ của họ. của Hiệp hội Cờ vua Chuyên nghiệp. Đáp lại, FIDE tước danh hiệu vô địch thế giới của Kasparov và thay vào đó tổ chức trận tranh đai giữa Anatoly Karpov và Jan Timman.
Kasparov và Karpov đã thắng các trận đấu tranh chức vô địch trên. Lần đầu tiên trong lịch sử, có hai nhà vô địch Cờ vua Thế giới cạnh tranh nhau, một tình huống kéo dài cho đến khi Giải vô địch cờ vua thế giới 2006.

**Giải đấu liên khu vực 1990**
Lần đầu tiên, Giải liên khu vực được tổ chức theo thể thức hệ Thụy Sĩ tại Manila vào tháng 6 và 7 năm 1990. 64 kỳ thủ thi đấu 13 vòng; với 11 kỳ thủ đứng đầu lọt vào Giải đấu Ứng viên.
Salov và Thipsay rút lui sau bảy ván đấu.

**Giải đấu Ứng viên 1991–93**
15 kỳ thủ thi đấu các trận đấu theo thể thức loại trực tiếp để chọn ra nhà thách đấu ngôi vua cờ. Bốn kỳ thủ lọt vào bán kết của Giải đấu Ứng viên trước đó 1988–90 là Karpov, Timman, Yusupov và Speelman có vé tham dự trực tiếp Giải đấu Ứng viên. 11 kỳ thủ còn lại là các kỳ thủ đứng đầu Giải liên khu vực. Nếu các trận đấu hòa sau các ván đấu tiêu chuẩn, các cặp đấu cờ nhanh sẽ được chơi cho đến khi một kỳ thủ chiến thắng. Với tư cách là đương kim á quân thế giới, cựu vua cờ Karpov được miễn vòng 1, vào thẳng tứ kết.
Các trận đấu vòng đầu tiên được diễn ra tại Sarajevo (Timman-Hübner và Gelfand-Nikolić), Wijk aan Zee (Korchnoi-Sax và Yusupov-Dolmatov), Riga (Ivanchuk-Yudasin), Luân Đôn (Short-Speelman) và Madras (Anand-Dreev) vào tháng 1 và tháng 2 năm 1991. Tứ kết diễn ra tại Bruxelles vào tháng 8 năm 1991. Bán kết thi đấu ở Linares vào tháng 4 năm 1992. Chung kết ở San Lorenzo del Escorial vào tháng 1 năm 1993.

**Trận PCA năm 1993**
Trước khi trận đấu diễn ra, cả Kasparov và Short đều phàn nàn về sự tham nhũng và thiếu chuyên nghiệp trong nội bộ FIDE và tách khỏi FIDE để thành lập Hiệp hội Cờ vua Chuyên nghiệp (PCA). PCA bảo trợ và tổ chức trận đấu giữa 2 người. Sự kiện này phần lớn do Raymond Keene dàn dựng. Keene đã đưa sự kiện đến London (FIDE đã lên kế hoạch cho Manchester tổ chức), và nước Anh đã xuất hiện cơn sốt cờ vua: Kênh 4 phát sóng 81 chương trình về trận đấu, đài BBC cũng đưa tin, và Short xuất hiện trong quảng cáo bia trên truyền hình. Trận chung kết Kasparov – Short dự kiến kéo dài 24 ván, diễn ra ở London vào tháng 9 và tháng 10 năm 1993.
Sau trận đấu thực tế, các kỳ thủ lấp chỗ trống trong 4 ngày cuối của lịch thi đấu bằng cách chơi một loạt bảy trận giao hữu (với khai cuộc do trọng tài lựa chọn) và Kasparov thắng 5–2 (+ 4−1=2). Có một ván mà Kasparov và Short hợp tác để đấu với đội bình luận (và Kasparov-Short đã thắng). Sau chiến thắng quá chênh lệch của Kasparov trước Short, sự quan tâm đến cờ vua ở Anh nhanh chóng giảm xuống.

**Trận đấu FIDE năm 1993**
Do trận đấu PCA được cho là trái phép, FIDE  đã tước danh hiệu vô địch của Kasparov, loại ông và Short khỏi danh sách xếp hạng ELO, đồng thời sắp xếp một trận đấu "chính thức" giữa Timman và Karpov, người mà Short đã đánh bại lần lượt trong trận chung kết và bán kết của các ứng cử viên. Trận đấu của FIDE được diễn ra tại Zwolle, Arnhem, Amsterdam và Jakarta vào tháng 9 đến tháng 11 năm 1993.
Karpov giành chiến thắng trong trận đấu dự định gồm 24 ván và nhờ đó lấy lại danh hiệu vô địch FIDE mà trước đó ông đã nắm giữ từ năm 1975 đến năm 1985 trước khi thua Kasparov.

**Tham khảo**
Thể loại:Giải vô địch cờ vua thế giới