Nhà Hán bành trướng xuống phía nam

Nhà Hán bành trướng xuống phía nam là một loạt các chiến dịch viễn chinh của quân đội nhà Hán tại vùng đất ngày nay là miền Nam Trung Quốc và miền Bắc Việt Nam. Cuộc nam chinh được khởi xướng từ thời nhà Tần trước đó và kế tục bởi nhà Hán. Các chiến dịch được tiến hành để chinh phục các bộ lạc Bách Việt, dẫn đến sự sáp nhập của Mân Việt vào năm 135 TCN, Nam Việt vào năm 111 TCN và Điền vào năm 109 TCN.
Văn hóa Hán bén rễ ở các vùng lãnh thổ mới bị chinh phục và các bộ lạc bản địa nơi đây bị đế quốc Hán đồng hóa hoặc bị bắt tản cư Bằng chứng về tầm ảnh hưởng của nhà Hán được thấy rõ qua các cổ vật khai quật tại các ngôi mộ Bách Việt ở miền nam Trung Quốc ngày nay. Cung cầu ảnh hưởng này cũng lan tỏa đến các vương quốc Đông Nam Á cổ đại khác, rồi từ sự tiếp xúc đó dẫn đến sự truyền bá văn hóa, thương mại và ngoại giao chính trị của người Hán. Nhu cầu về lụa Trung Quốc tăng cao dẫn đến sự hình thành của con đường tơ lụa kết nối châu Âu, Cận Đông và Trung Quốc.

**Bối cảnh**
Tập tin:Dahuting_tomb_mural_of_chariots_and_cavalry,_Eastern_Han_Dynasty.jpg|liên_kết=https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%ADp tin:Dahuting_tomb_mural_of_chariots_and_cavalry,_Eastern_Han_Dynasty.jpg|nhỏ|400x400px|Bức tranh tường mô tả kỵ binh và xe ngựa, từ lăng mộ Đả Hổ Đình (p=Dahuting Han mu (Đả Hổ Đình Hán Mộ)) triều đại Đông Hán (25-220 CN), ở Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc
Các chiến dịch quân sự tấn công Bách Việt bắt đầu từ thời Nhà Tần. Tần Thủy Hoàng khao khát tài nguyên của Bách Việt và ra lệnh cho các cuộc viễn chinh xâm lược vùng đất này vào giữa năm 221 và 214 TCN.p=147 Ông gửi quân đội đánh Lĩnh Nam vào năm 214 TCN. Các đồn trú quân sự được dựng lên, Kênh Linh Cừ được đào và các vùng mới bị chinh phục được lập làm các quận.p=147 Sự sụp đổ của Tần dẫn đến sự tan vỡ của chính quyền ở miền nam Trung Quốc. Các tộc Bách Việt li khai khỏi Tần mà lập các nước độc lập.p=147
Được hỗ trợ bởi quân đội Hán, Mân Việt được thành lập vào năm 202 TCN và Đông Âu năm 192 TCN sau khi nhà Tần sụp đổ.p=455 Triệu Đà, một vị tướng nhà Tần, đã thành lập Nam Việt vào năm 208 TCN sau cái chết của Tần Thủy Hoàng.p=149 Hán Cao Tổ, hoàng đế đầu tiên của nhà Hán, chấp thuận đế hiệu của Triệu Đà.pp=451-452 Triệu Đà sinh ra tại Chính Định, miền Trung Trung Quốc, và giai cấp thống trị của Nam Việt gồm các quan chức nhà Tần cũ.p=149 Vào năm 180 TCN, Nam Việt trở thành chư hầu của nhà Hán, do tổ tiên của Triệu Đà vẫn thuộc ở phương Bắc.p=452

**Diễn biến**

**Chiến dịch tại Mân Việt và Đông Âu**

**Chiến dịch tại Nam Việt**

**Chiến dịch tại Điền**

**Tham khảo**

**Sách tham khảo**
url=https://archive.org/details/historyofchinese00gern_0
*isbn=978-0-472-11533-4
*isbn=978-0-521-12433-1
*isbn=978-0-8248-2465-5
*isbn=978-0-231-08166-5- isbn=978-0-8131-3584-7- isbn=978-0-520-07417-0
*isbn=978-0-300-09382-7
*isbn=978-0-231-52818-4
*isbn=978-0-300-08284-5
*isbn=978-0-5212-4327-8 

**Đọc thêm**
chú thích tạp chí |last=de Crespigny |first=Rafe |date=1988 |title=South China in the Han Period |url=https://digitalcollections.anu.edu.au/html/1885/42048/southchina_han.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160816181309/https://digitalcollections.anu.edu.au/html/1885/42048/southchina_han.html |journal= |publisher= |volume= |issue= |pages= |doi= |archive-date=ngày 16 tháng 8 năm 2016
*chú thích tạp chí|last=de Crespigny |first=Rafe |date=1990 |title=Generals of the South: CHAPTER ONE South China under the Later Han Dynasty|url=https://digitalcollections.anu.edu.au/html/1885/42048/gos_ch1.pdf |series=Asian Studies Monographs: New Series of the Faculty of Asian Studies |number=16|location=Canberra |publisher=Faculty of Asian Studies at the Australian National University |page= |isbn=
Thể loại:Lịch sử Phúc Kiến
Thể loại:Lịch sử Quảng Đông
Thể loại:Lịch sử Quảng Tây
Thể loại:Lịch sử Việt Nam
Thể loại:Lịch sử Vân Nam
Thể loại:Lịch sử Chiết Giang