Tiếng Maya Yucatán

Tiếng Maya Yucatán (nội danh: mayab tʼàan IPA|majaɓˈtʼàːn, mayaʼ tʼàan IPA|majaʔˈtʼàːn, maayaʼ tʼàan IPA|màːjaʔ tʼàːn, nghĩa là "tiếng (nói vùng đồng) bằng") là một ngôn ngữ Maya nói trên bán đảo Yucatán và bắc Belize. Người bản ngữ không gọi nó là "tiếng Yucatán" mà gọi bằng một cụm từ nghĩa là "tiếng bằng/tiếng Maya" hay (el) maya (khi họ nói tiếng Tây Ban Nha).
Các nhà ngôn ngữ học thêm từ "Yucatán" ("Yucatec" trong tiếng Anh) chủ yếu để phân biệt nó với các ngôn ngữ Maya khác (như tiếng Kʼicheʼ hay tiếng Itzaʼ). Nên cụm từ "Maya Yucatán" chủ yếu xuất hiện trong văn liệu học thuật hay khoa học.
Ở bang Yucatán, cùng một vài phần Campeche, Tabasco, Chiapas, Quintana Roo, tiếng Maya Yucatán vẫn là bản ngữ của một bộ phận tương đối lớn người dân. Có khoảng 800.000 người nói trong vùng này. Ngoài ra, còn khoảng 6.000 người nói ở Belize.

**Chú thích**

**Tham khảo**

 oclc=48778496- archive-url=https://web.archive.org/web/20190409050838/http://isa.unc.edu/language-programs/yucatec-maya-institute/resources/
 access-date = ngày 1 tháng 2 năm 2007
 access-date = ngày 1 tháng 2 năm 2007
 chú thích sách|title=A Dictionary of the Maya Language as Spoken in Hocabá, Yucatán|author=Bricker, Victoria|author2=Eleuterio Poʼot Yah|author3=Ofelia Dzul de Poʼot|publisher=University of Utah Press|year=1998|isbn=0-87480-569-4|location=Salt Lake City
 chú thích sách|title=The fixed word, the moving tongue: variation in written Yucatec Maya and the meandering evolution toward unified norms|author=Brody, Michal|publisher=University of Texas|year=2004|edition=PhD thesis, UT Electronic Theses and Dissertations, Digital Repository|location=Austin|hdl=2152/1882|oclc=74908453
 chú thích sách|url=https://archive.org/details/breakingmayacode00coem_0|title=Breaking the Maya Code|author=Coe, Michael D.|publisher=Thames and Hudson|year=1992|isbn=0-500-05061-9|location=London|oclc=26605966|authorlink=Michael D. Coe|url-access=registration
 chú thích sách|url=http://red-coral.net/Dzit.html|title=Ancient American Poets - The Songs of Dzitbalche|author=Curl, John|publisher=Bilingual Press|year=2005|isbn=1-931010-21-8|location=Tempe
 chú thích sách|title=Handbook of Middle American Indians, Vol. 5: Linguistics|author=McQuown, Norman A.|publisher=University of Texas Press|others=R. Wauchope (General Editor)|year=1968|isbn=0-292-73665-7|editor=Norman A. McQuown (Volume ed.)|location=Austin|pages=201–248|chapter=Classical Yucatec (Maya)|oclc=277126
 origyear=1921

**Liên kết ngoài**
  Yucatec Maya Collection of William Blunk-Fernández and Michael Carrasco date=2020-07-13  at the Archive of the Indigenous Languages of Latin America. Contains six audio recordings totaling 1.5 hours of spoken Yucatec Maya.-  Mesospace Collection of Juergen Bohnemeyer date=2020-07-15  at the Archive of the Indigenous Languages of Latin America. Contains 19 video recordings. Content restricted, but may be available for researcher use.-  Mayan Languages Collection date=2020-09-25  of Victoria Bricker at the Archive of the Indigenous Languages of Latin America. Contains 714 archival files, including audio recordings and transcriptions, from the languages Chʼol, Tzotzil, and Yucatec Maya. The recordings include "(1) histories of the Caste War of Yucatan of 1847-1901 and local manifestations of the Mexican Revolution of 1917-1921; (2) legends; (3) astronomical lore; (4) medical lore; (5) autobiographies; (6) conversations; (7) and songs (both traditional and original) from a number of different towns in the peninsula."-  Yucatec Maya Collection of Melissa Frazier date=2020-07-13  at the Archive of the Indigenous Languages of Latin America. Contains 60 audio recordings of narratives, collected "to establish a collection of spoken Yucatec Maya that will be helpful to anyone who studies the language."

**Khóa học ngôn ngữ**
Ngoài các trường đại học và các tổ chức tư nhân ở Mexico, tiếng Maya Yucatán cũng được giảng dạy tại:-  OSEA - Trường Dân tộc học và Nhân chủng học mở -  Đại học Chicago -  Đại học Leiden, Hà Lan -  đại học Harvardbot=InternetArchiveBot  -  Đại học Tulane -  Đại học Indiana (Chương trình Văn hóa & Ngôn ngữ Dân tộc thiểu số) date = ngày 20 tháng 10 năm 2012 -  Đại học Wisconsin-Madison -  Đại học Bắc Carolina date = ngày 27 tháng 3 năm 2010 -  INALCO, Paris, Pháp date = ngày 27 tháng 4 năm 2006
Từ điển, ngữ pháp và văn bản trực tuyến miễn phí:-  FAMI © 2001: David Bolles -  Đại học Quintana Roo, 2009 (pdf) date = ngày 7 tháng 9 năm 2019
Thể loại:Ngôn ngữ có thanh điệu
Thể loại:Ngôn ngữ tại Belize
Thể loại:Ngôn ngữ bản địa Trung Mỹ
Thể loại:Ngôn ngữ bản địa México
Thể loại:Ngữ hệ Maya
Thể loại:Ngôn ngữ chắp dính