Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Nếu xuân này vắng anh

"Nếu xuân này vắng anh" là một bài hát nhạc vàng chủ đề xuân được nhiều người biết đến, phát hành lần đầu năm 1968.

**Hoàn cảnh sáng tác**
Một chiều cuối tháng 12 năm 1967, tại buổi họp mặt với anh em gần hãng Dĩa Hát Việt Nam, Bảo Thu được bà chủ hãng đĩa triệu tập, nhờ sáng tác giúp một bài hát để đưa vào tuyển tập nhạc xuân 1968. Vì đang say rượu nên khi được hỏi có bài chưa, Bảo Thu ngay lập tức trả lời là đã sáng tác rồi, hứa sáng hôm sau sẽ mang đến. Tối đó đi về do nhậu say nên ông đã quên đi việc này, đến sáng hôm sau mới nhớ ra. Tranh thủ thời gian tập dợt với nhạc sĩ Quốc Dũng, ông sáng tác lời cho ca khúc Nếu xuân này vắng anh. Theo Bảo Thu, ông gọi là "viết ẩu" để kịp giờ đi giao. Khi giao xong, bà chủ hỏi ông liệu ai hát bài này là phù hợp. Do không tự tin với ca khúc mới, Bảo Thu chọn một ca sĩ trẻ lúc đó là Trúc Ly. Bài hát được thu âm vào dĩa hát Việt Nam với phần hòa âm của nhạc sĩ Văn Phụng.
Bài hát được nhạc sĩ Bảo Thu dành tặng cho người mà ông yêu thầm lúc đó là ca sĩ Phương Anh. Tuy vậy, phần lớn khán giả lầm tưởng rằng bài hát là nỗi lòng người phụ nữ có bạn đời đang trong chiến tuyến.

**Bản thu nổi bật**
 1992 - Tuấn Vũ (Thuý Anh)- 1998 - Phi Nhung (Làng Văn)- 2006 - Minh Tuyết (Thuý Nga)- 2007 - Cẩm Ly (Kim Lợi)- 2007 - Quang Dũng (Viết Tân)- 2008 - Băng Tâm (Asia)

**Đón nhận**
Nếu xuân này vắng anh được cho là một trong những bài hát nhạc vàng về mùa xuân thành công nhất với lượng đĩa tiêu thụ lớn. Cho đến tận nay, bài hát vẫn được nhiều ca sĩ trong nước và hải ngoại trình bày lại mỗi dịp tết đến xuân về, với trên 50 bản thu âm. Đến năm 2007, trước tết nguyên đán Đinh Hợi, Nếu xuân này vắng anh đã được Cục Nghệ thuật biểu diễn cho phép phổ biến rộng rãi trên toàn Việt Nam. Năm 2016, nhân dịp bài hát Ly rượu mừng được cấp phép phổ biến sau hơn 60 năm, Hãng phim Phương Nam đã phát hành CD Hợp tuyển Xuân Chọn Lọc, trong đó có bài Nếu xuân này vắng anh.

**Tham khảo**
Thể loại:Bài hát năm 1968
Thể loại:Bài hát nhạc vàng
Thể loại:Nhạc xuân
Thể loại:Bài hát Việt Nam
Thể loại:Bài hát tiếng Việt
Lawrence Webb

Lawrence Webb là một nhà quản lý học thuật và chính khách từ Falls Church, Virginia. Năm 2008, ông được bầu vào Hội đồng Thành phố Falls Church, trở thành quan chức được bầu là người Mỹ gốc Phi đồng tính công khai đầu tiên trong Khối thịnh vượng chung Virginia. Ông đã tái tranh cử vào năm 2012 nhưng thua. Ông đã được bầu vào Hội đồng Trường học Thành phố Falls Church vào tháng 11 năm 2013. Webb được các thành viên hội đồng quản trị của mình chọn làm chủ tịch hội đồng quản trị vào năm 2017. Ông đã tranh cử và được bầu lại vào năm 2017 vào hội đồng trường và được chọn phục vụ  năm thứ hai làm chủ tịch hội đồng quản trị.

**Tiểu sử**
Sinh ra ở Kenbridge, Virginia, Webb có bằng B.A. về Truyền thông đại chúng và có Chứng chỉ tốt nghiệp về Quản lý công của Đại học Shenandoah, nơi ông là chủ tịch được bầu là người Mỹ gốc Phi đầu tiên của Hiệp hội Chính phủ Sinh viên. Ông thực tập tại văn phòng Thư ký Thượng viện bang Virginia và tại hai văn phòng ở Đồi Capitol, một với cựu Thượng nghị sĩ Virginia Chuck Robb.
Webb từng là trợ lý giám đốc tuyển sinh tại Đại học Mary Washington. Webb hiện là Chuyên gia tuyển sinh cấp cao tại Đại học Bang Bowie. Ông trước đây đã được Đại học Shenandoah làm việc trong các văn phòng tuyển sinh và các vấn đề cựu sinh viên. Ông đã thành lập Chương trình Học bổng Nông dân James.
Cựu Thống đốc Mark Warner đã bổ nhiệm Webb vào hội đồng quản trị của Bộ Giáo dục Cải huấn vào năm 2004, và trở thành chủ tịch vào năm 2010, một vị trí mà ông giữ cho đến năm 2012. Năm 2015, Thống đốc Virginia Terry McAuliffe bổ nhiệm Webb vào Ủy ban Tư vấn Virginia về Công lý và Phòng ngừa Vị thành niên. Là cư dân của Falls Church từ năm 2004, Webb đã phục vụ ba năm trong Ban Cố vấn Công viên & Giải trí của thành phố trước khi được bầu vào hội đồng thành phố.
Ông sống với người bạn đời Clifton Taylor. Ứng cử viên của ông được hỗ trợ bởi Quỹ Chiến thắng Đồng tính nam & Đồng tính nữ. Ông là quan chức được bầu là người Mỹ gốc Phi đồng tính công khai đầu tiên trong khối thịnh vượng chung của Falls Church.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Chính khách đồng tính nam
Thể loại:Chính khách Mỹ thế kỷ 21
Cầu Phùng

Cầu Phùng là một cây cầu bắc qua sông Đáy trên Quốc lộ 32, nối liền hai huyện Đan Phượng và Phúc Thọ thuộc thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Cầu có lý trình tại Km 23+500 Quốc lộ 32, cách trung tâm Hà Nội 20 km về phía tây và cách thị xã Sơn Tây 16 km về phía đông. Đầu cầu phía đông thuộc địa bàn thị trấn Phùng và xã Đồng Tháp của huyện Đan Phượng, còn đầu cầu phía tây thuộc địa bàn xã Hiệp Thuận của huyện Phúc Thọ.
Cầu Phùng được thiết kế vĩnh cửu bằng bê tông cốt thép và bê tông cốt thép dự ứng lực, có chiều dài 887 m, gồm 22 nhịp, mặt cầu rộng 15 m cho 4 làn xe lưu thông. Tốc độ thiết kế của cầu là 60 km/h.
Công trình có tổng mức đầu tư là 316 tỷ đồng từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, được khởi công xây dựng vào tháng 3 năm 2008 và khánh thành ngày 30 tháng 9 năm 2010.
Trước khi cầu được đưa vào sử dụng, các phương tiện đi trên Quốc lộ 32 vượt sông Đáy bằng đường ngầm Phùng với kết cấu đập tràn đỉnh rộng, chiều dài 130 m. Hàng năm, vào mùa mưa bão, khi sông Hồng phân lưu về sông Đáy qua cửa Vân Cốc thì đường ngầm Phùng thường bị ngập. Cầu Phùng đi vào hoạt động đã giúp rút ngắn quãng đường 2 km so với lộ trình qua đường ngầm Phùng.

**Chú thích**
Phùng
Phùng
Thể loại:Đan Phượng
Thể loại:Phúc Thọ
Amomum johorense

Amomum johorense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Chong Keat Lim mô tả khoa học đầu tiên năm 2014 dưới danh pháp Elettariopsis johorensis. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

**Phân bố**
Loài này có ở Malaysia bán đảo.

**Chú thích**
Amomum johorense
*Amomum johorense
*access-date =ngày 25 tháng 1 năm 2021
J
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2014
Thể loại:Thực vật Malaysia
Amomum limianum

Amomum limianum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Chayan Picheansoonthon và Piyapong Yupparach mô tả khoa học đầu tiên năm 2012 dưới danh pháp Elettariopsis limiana. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh của loài này được đặt để vinh danh Chong Keat Lim, nhà thực vật học người Malaysia nhằm ghi nhận những đóng góp của ông trong nghiên cứu về các loài cau cọ và gừng riềng.

**Phân bố**
Loài này tìm thấy trong Vườn quốc gia Phu Phan, tỉnh Sakon Nakhon, đông bắc Thái Lan. Loài này mọc dưới bóng râm của rừng dầu khô, ở cao độ 364–473 m (1.200-1.550 ft). Tên gọi trong tiếng Thái là wan dokthong Phupan (ว่านดอกทองภูพาน).

**Mô tả**
Cây thân thảo lâu năm thanh mảnh. Thân rễ bò lan, thanh mảnh, mang các thân giả ở các khoảng cách. Thân giả dài 22,1–44,4 cm, bẹ lá có lông, lá không phiến 1–2. Lá 3-6; lưỡi bẹ dài 2–5 mm, có lông, đỉnh 2 thùy; cuống lá dài 3,2-9,5 cm, nhẵn nhụi, có rãnh; phiến lá hình mũi mác hoặc hình elip, 15,2–21,5 × 2,9–5,1 cm, gốc thon nhỏ dần, chóp nhọn đến hình đuôi, mép nguyên đến hơi gợn sóng, cả hai mặt nhẵn nhụi, mặt dưới có phấn xám. Cụm hoa sinh ra từ gốc của thân giả, với các hoa trong một đầu kết đặc, cuống dài 0,6-3,3 cm; lá bắc hình trứng, có lông, đỉnh nhọn, 1,9-3,5 cm × 1,1-1,9 cm; lá bắc con hình mũi mác, 1,3–1,9 cm × 4–8 mm, màu trắng, đỉnh nhọn. Hoa màu trắng với dải giữa lớn màu từ ánh vàng đến da cam; đài hoa hình ống, 3-3,8 cm, có lông nhung; ống tràng thanh mảnh, dài 3,1-3,4 cm, có lông nhung, thuỳ 3; thùy lưng thuôn dài, 2,1–2,4 cm × 6–8 mm, có lông nhung, đỉnh có nắp; các thùy bên thuôn dài, 2,3–2,4 cm × 6–7 mm, có lông nhung, đỉnh hơi có nắp; cánh giữa môi dưới hình trứng ngược, 2,2–3 × 2,7–2,9 cm, màu trắng với dải giữa lớn màu vàng kim-vàng, đáy có vuốt, phần xa 3 thùy, thùy giữa có khía tai bèo hoặc hơi có khía răng cưa; chỉ nhị 2–4 × 2–3 mm, nửa trên màu trắng, nửa dưới màu ánh hồng; bao phấn 4–5 × 2–3 mm, phần phụ liên kết, 9–12 × 6–8 mm, đỉnh tù đến cắt cụt, một số với thùy giống như răng nhỏ (dài khoảng 1 mm) ở gốc mỗi bên; bầu nhụy hình trứng, 3-4 × 2 mm, có lông nhung; nhụy lép 2, thanh mảnh, khoảng 4 × khoảng 2 mm, không bao quanh vòi nhụy. Quả nang, hình trứng, với 6-8 gờ dọc, màu xanh lục (khi non) hoặc ánh đỏ (khi chín). Ra hoa tháng 3-4, tạo quả tháng 4-6.
Loài này cùng với E. chayaniana, E. wandokthong, E. slahmong và E. triloba thuộc về nhóm với cụm hoa hình đầu mọc thành chùm. E. limiana gần giống nhất với E. chayaniana về mặt hình thái. Tuy nhiên, đơn vị phân loại này có thể được phân biệt với E. chayaniana bởi các lưỡi bẹ có lông với đỉnh hai thùy; lá bắc và lá bắc con có lông, và cánh giữa môi dưới màu ánh vàng.


**Chú thích**
Amomum limianum
*Amomum limianum
*access-date =ngày 25 tháng 1 năm 2021
L
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2012
Thể loại:Thực vật Thái Lan
Amomum poonsakianum

Amomum poonsakianum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Chayan Picheansoonthon và Piyapong Yupparach mô tả khoa học đầu tiên năm 2012 dưới danh pháp Elettariopsis poonsakiana. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

**Từ nguyên**
Loài này được đặt theo tên của Poonsak Watcharakorn, một nhà làm vườn kiêm nhà sưu tập thực vật người Thái Lan. Ông là người đã tặng bộ sưu tập mẫu vật sống của mình về chi này cho nghiên cứu của các tác giả Picheansoonthon và Yupparach và lần đầu tiên đã cho các tác giả xem loài này tại vị trí điển hình của nó trong Vườn quốc gia Thong Pha Phum.

**Phân bố**
Loài này có thể được tìm thấy ở một số địa điểm ở tỉnh Kanchanaburi (các huyện Thong Pha Phum và Sangkhla Buri) ở miền tây Thái Lan. Loài này mọc dưới bóng râm của các rừng khô lá sớm rụng, ở cao độ 293–303 m (960–995 ft).

**Mô tả**
Cây thân thảo lâu năm thanh mảnh. Thân rễ bò lan, thanh mảnh, mang các thân giả ở các khoảng cách. Thân giả 17,8-58,7 cm; lá không phiến 1–2. Lá 1-5; lưỡi bẹ dài 2–4 mm, có lông, đỉnh 2 thùy; cuống lá 4,3-18,4 cm, nhẵn nhụi, có rãnh; phiến lá hình trứng ngược hoặc thuôn dài-hình elip, 17,9–77,8 × 4,6–9,9 cm, gốc thon nhỏ dần, đỉnh nhọn, mép nguyên đến hơi gợn sóng, bề mặt dưới có lông tơ. Cụm hoa sinh ra từ phần gốc của thân giả, với các hoa trong cán hoa nằm phẳng thuôn dài, cuống dài 1,5-5,2 cm; lá bắc hình trứng, 1,4-1,6 × 0,5–1 cm, màu ánh nâu, mép có lông; lá bắc con hình mũi mác, 1,2-1,8 cm × 5–6 mm, mép có lông. Hoa màu trắng với dải giữa màu vàng, đài hoa hình ống, dài 4,2-5,1 cm, nhẵn nhụi, đỉnh 2 răng; ống tràng thanh mảnh, dài 6,2-12,2 cm, màu trắng; thùy 3; thùy lưng thuôn dài, 1,6–2 cm × 6–7 mm, đỉnh có nắp; các thùy bên thuôn dài, 1,8-2,2 cm × 4–5 mm; cánh giữa môi dưới hình trứng ngược, 2–2,6 × 1,6–2 cm, màu trắng với đáy ánh đỏ và dải giữa màu vàng; đáy có vuốt, vuốt 4–5 mm, phần xa 3 thùy, thùy giữa có khía tai bèo hoặc hơi có khía răng cưa; chỉ nhị 3–5 × 2–3 mm, màu hồng; bao phấn 5-6 × 2–3 mm; phần phụ liên kết hình trứng, 4–7 × 4–5 mm, đỉnh tù; bầu nhụy hình trứng, 4–5 × 3–4 mm, có lông tơ; nhụy lép 2, thanh mảnh, 6–10 × 1–2 mm, không bao quanh vòi nhụy. Quả nang, hình trứng, 2,5-4,2 × 1,7-2,2 cm, có 6-7 gờ dọc, màu ánh hồng (khi còn non), ánh nâu (khi chín). Ra hoa tháng 4-5, tạo quả tháng 5-cuối tháng 6.
Loài này cùng với E. exerta thuộc nhóm Elettariopsis với cán hoa phủ phục thuôn dài. Tuy nhiên, có thể dễ dàng phân biệt nó với E. exerta bởi lưỡi bẹ có lông; các lá hình trứng ngược đến hình elip-thuôn dài, mặt dưới của lá có lông tơ, bầu nhụy có lông với 2 tuyến nhụy lép không bao quanh vòi nhụy, quả hình trứng có 6-7 gờ dọc.


**Chú thích**
Amomum poonsakianum
*Amomum poonsakianum
*access-date =ngày 25 tháng 1 năm 2021
poonsakianum
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2012
Thể loại:Thực vật Thái Lan
Amomum ranongense

Amomum ranongense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Chayan Picheansoonthon và Piyapong Yupparach mô tả khoa học đầu tiên năm 2012 dưới danh pháp Elettariopsis ranongensis. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

**Từ nguyên**
Loài này được đặt theo tên tỉnh Ranong, vị trí điển hình của đơn vị phân loại này.

**Phân bố**
Loài này có thể được tìm thấy ở một số địa điểm ở tỉnh Ranong (các huyện Mueang Ranong và Kapoe) ở miền nam Thái Lan, tiếp giáp biển Andaman. Môi trường sống là dưới bóng râm trong rừng thường xanh, ở cao độ 931 m (3.050 ft).

**Mô tả**
Cây thân thảo lâu năm thanh mảnh. Thân rễ bò lan, thanh mảnh, mang các thân giả ở các khoảng cách. Thân giả 27,4-56,2 cm; bẹ lá nhẵn nhụi, lá không phiến 1-2. Lá 2-9; lưỡi bẹ nhẵn nhụi, dài 2–3 mm, đỉnh 2 thùy; cuống lá 2,9-7,5 cm, nhẵn nhụi, có rãnh; phiến lá thẳng 14,5–25,3 × 2,4–4,3 cm, gốc thon nhỏ dần, đỉnh nhọn đến hình đuôi, mép lá nguyên đến hơi gợn sóng và có răng cưa ở đỉnh, cả hai mặt nhẵn nhụi. Cụm hoa sinh ra từ gốc của các thân giả, với các hoa trong một cán hoa phủ phục thuôn dài; cuống dài 3,2-7,3 cm, nhẵn nhụi; lá bắc hình trứng, màu ánh nâu, nhẵn nhụi, đỉnh nhọn, 1,1-2,1 cm × 3–4 mm; lá bắc con hình mũi mác, màu trắng, nhẵn nhụi, đỉnh nhọn, 5–6 × 2–3 mm. Hoa màu trắng với dải giữa màu vàng; đài hoa hình ống, màu trắng nhưng ngả sang màu ánh lục về phía trên, dài 1,4-3,5 cm, đỉnh nhọn, nhẵn nhụi; ống tràng thanh mảnh, dài 2,9-4,7 cm; màu trắng, nhẵn nhụi, thuỳ 3; thùy lưng thuôn dài, 1,5–2,1 cm × 4–5 mm, màu vàng, nhẵn nhụi, có nắp ở đỉnh; các thùy bên thuôn dài, 1,4–2 cm × 4–5 mm, màu vàng, nhẵn nhụi; cánh giữa môi dưới hình trứng ngược, 2,1–2,6 × 1,7–2 cm, màu trắng với phần gốc màu ánh đỏ và dải giữa màu vàng, phần gốc có vuốt, phần xa 3 thùy, thùy giữa hơi có khía răng cưa; chỉ nhị 4-6 × 2–3 mm; bao phấn 3-4 × 2–3 mm; phần phụ liên kết 5-6 × 2–4 mm, đỉnh tù đến cắt cụt; bầu nhụy 3–4 × xấp xỉ 2 mm, có lông; nhụy lép 2, thanh mảnh, 5–6 × khoảng 2 mm, không bao quanh vòi nhụy. Quả nang, hình trứng, màu trắng, 1,6–1,9 × 1,4–1,8 cm, với 6–8 gờ dọc. Ra hoa tháng 3-, tạo quả tháng 4-5.
Loài này cùng với E. smithiae, thuộc nhóm Elettariopsis có cán hoa phủ phục thuôn dài. Tuy nhiên, có thể dễ dàng phân biệt nó với E. smithiae bởi các lá thẳng và quả hình trứng màu trắng với 6-8 gờ dọc.


**Chú thích**
Amomum ranongense
*Amomum ranongense
*access-date =ngày 25 tháng 1 năm 2021
R
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2012
Thể loại:Thực vật Thái Lan
Động mạch phổi

Động mạch phổi là một động mạch trong tuần hoàn phổi mang máu đã khử oxy từ bên phải của tim đến phổi. Động mạch phổi lớn nhất là động mạch phổi chính hoặc thân động mạch phổi từ tim, và những động mạch nhỏ nhất là các tiểu động mạch, dẫn đến các mao mạch bao quanh phế nang phổi.

**Kết cấu**
Động mạch phổi là các mạch máu đưa máu từ phía bên phải của tim đến các mao mạch của phổi. Không giống như các động mạch khác, máu được vận chuyển không có oxy ("khử oxy"). Các động mạch phổi chính xuất hiện từ phía bên phải của tim, và các động mạch này chia thành các động mạch nhỏ hơn, phân chia dần dần và nhỏ dần cho đến khi chúng trở thành tiểu động mạch và cuối cùng là mao mạch.

**Động mạch phổi chính**
Tập tin:3D_CT_of_thorax,_annotated.jpg|liên_kết=https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%ADp tin:3D_CT_of_thorax,_annotated.jpg|nhỏ|400x400px|Kết xuất khối lượng của chụp CT độ phân giải cao của lồng ngực. Thành trước lồng ngực, đường dẫn khí và mạch phổi trước gốc phổi đã được loại bỏ kỹ thuật số để hình dung các mức độ khác nhau của tuần hoàn phổi.
Theo thứ tự lưu lượng máu, các động mạch phổi bắt đầu như thân động mạch phổi hoặc động mạch phổi chính. Động mạch phổi chính bắt đầu ở đáy tâm thất phải. Nó ngắn và rộng — xấp xỉ in chiều dài và in tính theo đường kính.
Động mạch phổi chính tách thành động mạch phổi chính bên phải và bên trái. Động mạch phổi chính bên trái ngắn hơn và có phần nhỏ hơn bên phải, đi ngang trước động mạch chủ đi xuống và phế quản trái đến gốc phổi trái. Ở trên, động mạch phổi chính bên trái được nối với động mạch chủ đi xuống gần bằng dây chằng động mạch.
Lỗ mở của động mạch phổi (hoặc thân phổi) là hình tròn, và nằm ở đỉnh của ống động mạch, gần với vách ngăn tâm thất.
Nó được đặt phía trên và bên trái của lỗ mở nhĩ thất, và được bảo vệ bởi các van bán nguyệt phổi.

**Tham khảo**
Thể loại:Giải phẫu học
Ahmad ibn al-Amin al-Shinqiti

Ahmad ibn al-Amin al-Shinqiti (khoảng 1863–1913) là một trong những nhà văn nổi tiếng nhất của Mauritanie. Ông là tác giả của bản tóm tắt địa lý, văn học và lịch sử Al-Wasit fi tarájim udaba al-Shinqit, (chỉnh sửa bởi Fuad Sayyid), xuất bản tại Cairo năm 1958. Cuộc khảo sát là tác phẩm lớn duy nhất bằng tiếng Ả Rập về Mauritania do một tác giả người Mauritania xuất bản.

**Thư mục**
 Chouki El Hamel, "Sự truyền tải kiến ​​thức Hồi giáo trong xã hội Moor từ sự trỗi dậy của người Almoravid đến thế kỷ 19", Tạp chí Tôn giáo Châu Phi, Tập. 29, Fasc. 1 (tháng 2 năm 1999), trang 62–87

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1860
Thể loại:Mất năm 1913
Thể loại:Nhà văn nam thế kỷ 20
Thể loại:Nhà văn Mauritanie
Thể loại:Nhà sử học Mauritanie
Thể loại:Sinh thập niên 1860
Thể loại:Sử gia thế kỷ 20
Thể loại:Nam nhà văn thế kỷ 20
Moussa Diagana

Moussa Diagana (M'Bout, 1946 - 2018) là một nhà văn Pháp ngữ người Mauritanie. Ông học ở Nouakchott, Tunisia, Sorbonne và làm việc ở Mali.
Ông mất vào đêm 15 tháng 1 năm 2018.

**Tác phẩm**
 La Légende du Wagadu, vue par Sïa Yatabéré, 1988 - Targuiya, 2001

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 fr La Maison des auteurs
Thể loại:Nhà văn Mauritanie
Thể loại:Sinh năm 1946
Thể loại:Mất năm 2018
Thể loại:Nhà văn nam thế kỷ 21
Thể loại:Nhà soạn kịch thế kỷ 20
Thể loại:Nam nhà văn thế kỷ 20
Thể loại:Nhà soạn kịch thế kỷ 21
Thể loại:Nam nhà văn thế kỷ 21
Giải thưởng Fair Play (Việt Nam)

Giải thưởng Fair Play là một giải thưởng tiêu biểu cho tinh thần bóng đá cao thượng được tổ chức tại Việt Nam nhằm tôn vinh những cá nhân hoặc tập thể có cách chơi đẹp, ứng xử hay, hành vi đúng mực và nhân văn trong bóng đá. Giải thưởng này do Báo Pháp Luật Thành phố Hồ Chí Minh và Liên đoàn bóng đá Việt Nam khởi xướng và được tổ chức lần đầu tiên vào năm 2012.

**Danh sách đoạt giải**

**Tham khảo**

**Xem thêm**
Quả bóng vàng Việt Nam
*Giải thưởng FIFA Fair Play

**Liên kết ngoài**
 VFF- PLO
Fair Play, Giải thưởng
Thể loại:Giải thưởng bóng đá Việt Nam
Amomum velutinum

Amomum velutinum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Xing Er Ye, Jana Leong‐Škorničková và Nian He Xia mô tả khoa học đầu tiên năm 2017.

**Phân bố**
Loài này có ở Trung Quốc, Lào và Việt Nam.
Loài mà Flora of China coi là Amomum repoeense với tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 吕氏砂仁  (lã thị sa nhân) có lẽ nhầm lẫn với A. velutinum
Mô tả của Lamxay và Newman (2012) cho Amomum subcapitatum có thể nhầm lẫn với A. velutinum.

**Chú thích**
Amomum velutinum
*Amomum velutinum
*access-date =ngày 25 tháng 1 năm 2021
V
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2017
Thể loại:Thực vật Lào
Thể loại:Thực vật Trung Quốc
Thể loại:Thực vật Việt Nam
Mô hình tạo sinh

Trong phân loại bằng thống kê, có hai cách tiếp cận chính là tiếp cận tạo sinh (sinh mẫu) và tiếp cận phân biệt. Hai cách này tính toán các bộ phân lớp (classifier) bằng nhiều cách khác nhau, tùy theo mức độ của mô hình thống kê. Thuật ngữ đặt tên cho các mô hình này không nhất quán, nhưng ba loại chính có thể được phân biệt đó là 2004:- Cho một biến quan sát (observable variable) X và một biến đích (target variable) Y, một mô hình sinh mẫu là một mô hình thống kê của phân phối xác suất đồng thời (joint probability distribution) trên X × Y, ;- Một mô hình phân biệt (discriminative model) là một mô hình xác suất có điều kiện của biến đích Y, cho trước một biến quan sát x, ký hiệu, ; và -  Các phân lớp tính toán được tính toán mà không sử dụng mô hình xác suất cũng được gọi một cách ít chặt chẽ là "phân biệt".
Việc phân biệt giữa hai lớp cuối cùng này không được thực hiện một cách nhất quán; 2004 đề cập đến ba loại này là học tạo sinh, học điều kiện, và học phân biệt, nhưng 2002 chỉ phân biệt hai loại, gọi chúng là các phân lớp tạo sinh (phân phối đồng thời) và các phân lớp phân biệt (phân phối có điều kiện hoặc không có phân phối), không phân biệt giữa hai lớp sau. Tương tự, một bộ phân lớp dựa trên một mô hình tạo sinh là một phân lớp tạo sinh, trong khi một bộ phân lớp dựa trên một mô hình phân biệt là một phân lớp phân biệt, mặc dù  thuật ngữ này cũng đề cập đến các bộ phân lớp không dựa trên một mô hình.

**Xem thêm**
 Mô hình phân biệt- Mô hình xác suất dạng đồ thị

**Chú thích**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 chú thích tạp chí |authorlink=Claude Shannon |last=Shannon |first=C. E. |year=1948 |url=https://www.tnt.uni-hannover.de/edu/vorlesungen/InfoTheor/download/shannon1948.pdf |title=A Mathematical Theory of Communication |journal=Bell Labs Technical Journal |volume=27 |pages=379–423, 623–656 |issue=July, October |doi=10.1002/j.1538-7305.1948.tb01338.x |hdl=10338.dmlcz/101429 |access-date = ngày 25 tháng 1 năm 2021 |archive-date = ngày 6 tháng 6 năm 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160606220007/http://www.tnt.uni-hannover.de/edu/vorlesungen/InfoTheor/download/shannon1948.pdf - chapter-url=https://www.cs.cmu.edu/~tom/mlbook/NBayesLogReg.pdf - year=2002 - url=https://www.springer.com/us/book/9781402076473 - cite thesis |type=PhD |last=Jebara |first=Tony |date=2002 |title=Discriminative, generative, and imitative learning |publisher=Viện Công nghệ Massachusetts |hdl=1721.1/8323, ( mirror date = ngày 13 tháng 1 năm 2020,  mirror), published as book (above)
Thể loại:Học máy
Thể loại:Mô hình thống kê
Thể loại:Mô hình xác suất
Danh sách thành viên Vương thất Anh sống thọ nhất

Tập tin:Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg|phải|nhỏ|Quốc huy Vương quốc Anh, được sử dụng bởi Elizabeth II từ năm 1953.
Kể từ khi Vương quốc Anh được thành lập theo Đạo luật Liên minh năm 1707, 28 thành viên của Vương thất Anh đã sống thọ hơn 80 tuổi. Họ gồm hai người sống trăm tuổi, 9 người thọ qua tuổi 90, và 17 người thọ qua tuổi 80. Trong số đó gồm có 20 phụ nữ và 8 nam giới; 18 trong số 28 người là thành viên Vương tộc theo huyết thống, và 9 người trở thành thành viên Vương tộc thông qua các cuộc hôn nhân. Công chúa Mary, Công tước phu nhân xứ Gloucester và Edinburgh (1776–1857) là thành viên Vương thất Anh duy nhất theo cả hai phương diện huyết thống và hôn nhân. Ngoài ra, 4 người trong danh sách đã bị phế truất tước vị quý tộc và tước hiệu Vương thất Anh vào năm 1919 theo Đạo luật phế truất tước hiệu 1917 vì là con hoặc phối ngẫu của kẻ thù chống lại Vương quốc Anh trong Thế chiến thứ nhất và được biểu thị bằng dấu hoa thị (*) trong bảng ở dưới.
Thành viên sống thọ nhất trong Vương thất Anh là Công chúa Alice, Nữ công tước xứ Gloucester (1901–2004) với tuổi thọ là 102 năm 309 ngày. Bà đã trở thành thành viên thọ nhất trong Vương tộc khi vượt qua 101 tuổi 238 ngày vào năm 2003, bằng tuổi thọ của Thái hậu Elizabeth (1900–2002). Trước đó, Vương Thái hậu Elizabeth Bowes-Lyon đã lập kỷ lục là người sống thọ nhất trong Vương thất Anh vào năm 1998 khi bà vượt qua tuổi 97 lẻ 313 ngày, cùng số tuổi với Công chúa Alice, Nữ bá tước Athlone (1883–1981). Vương tôn nữ Alice xứ Albany cũng là thành viên Vương thất theo huyết thống sống thọ nhất và là đứa cháu cuối cùng qua đời của Victoria của Anh (1819–1901) và Vương tế Albrecht (1819–1861). Tính đến trước thời điểm đầu tháng 4 năm 2021, thành viên thọ nhất của Vương thất Anh là Vương phu Philip, Công tước xứ Edinburgh (sinh năm 1921); ông là Vương thân Anh sống thọ thứ ba và nam Vương thân sống thọ nhất. Từ năm 2009, Vương tế Philip đã trở thành vị Vương tế tại vị lâu nhất. Sau khi ông qua đời vào ngày 9 tháng 4, thành viên lớn tuổi nhất của Vương thất là Nữ vương Elizabeth II (1926–2022) của Vương quốc Anh. Khi còn sống, bà là thành viên Vương tộc Anh sống thọ thứ năm và là Quân chủ Anh sống thọ nhất. Sau khi Nữ vương qua đời vào ngày 8 tháng 9 năm 2022, Công tước phu nhân xứ Kent đương nhiệm là Katharine (sinh năm 1933) trở thành thành viên Vương thất lớn tuổi nhất còn sống. Elizabeth II là Quốc vương Anh trị vì lâu nhất trong lịch sử kể từ tháng 9 năm 2015.

**Danh sách các thành viên Vương thất Anh theo tuổi thọ**

**Thời gian nắm giữ kỷ lục thành viên Vương thất Anh sống lâu nhất**

**Ghi chú**

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 Danh sách quân chủ Liên hiệp Anh- Danh sách người sống trăm tuổi (hoàng gia và quý tộc)
Thể loại:Hoàng gia Anh
Thể loại:Người cao niên
Amomum sabuanum

Amomum sabuanum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Thomas V. P.,  V. A. Muhammed Nissar và U. Gupta mô tả khoa học đầu tiên năm 2014.

**Phân bố**
Loài này có ở Sikkim, Ấn Độ.


**Chú thích**
Amomum sabuanum
*Amomum sabuanum
*access-date =ngày 25 tháng 1 năm 2021
S
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2014
Thể loại:Thực vật Ấn Độ
Power Girl

Power Girl hay còn gọi là Kara Zor-L và Karen Starr là một nhân vật siêu anh hùng hư cấu trong truyện tranh Mỹ, xuất bản bởi DC Comics. Nhân vật được tạo ra bởi Gerry Conway, Ric Estrada và Wally Wood, xuất hiện lần đầu trong truyện All Star Comics #58 (tháng 2 năm 1976). Cô được biết đến là chị họ của Superman, là một phiên bản khác của Supergirl / Kara Zor-El nhưng thuộc một vũ trụ khác trong đa vũ trụ.

**Khả năng**
Power Girl có các siêu năng lực giống với Superman và Supergirl. Cô sở hữu những siêu năng lực cổ điển của người Krypton bao gồm: sức mạnh phi thường, bay, siêu tốc độ, siêu sức bền, mắt bắn ra tia laser hủy diệt, siêu thính giác và hơi thở băng giá.

**Xem thêm**
Superman
*Supergirl
*Wonder Woman
*Hawkgirl
*Mera

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Nhân vật trong phim
Thể loại:Nhân vật giả tưởng
Thể loại:Nhân vật truyện tranh
Thể loại:Nhân vật truyện tranh Mỹ
Thể loại:Siêu anh hùng
Thể loại:Siêu anh hùng DC Comics
Thể loại:Truyện tranh ra mắt năm 1988
Thể loại:Truyện tranh ra mắt năm 2009
Thể loại:Ấn phẩm truyện tranh
Biến quan sát

Trong thống kê, biến quan sát (tiếng Anh: observable variable, observable quantity hay manifest variables), đối lập với biến tiềm ẩn (latent variable), là một biến là có thể trực tiếp quan sát hay đo lường.

**Xem thêm**
 Có thể quan sát được (vật lý)- Tính quan sát được trong lý thuyết điều khiển- Mô hình biến tiềm ẩn (latent variable model)

**Tham khảo**
Thể loại:Nghiên cứu xã hội
Thể loại:Quan sát
Thể loại:Dạng dữ liệu thống kê
Biến tiềm ẩn

Trong thống kê, biến tiềm ẩn (hay đôi khi gọi là biến ẩn, tiếng Anh: latent variable, từ tiếng Latinh: thì hiện tại phân từ của lateo có nghĩa “ẩn lời nói dối”), đối lập với biến quan sát) là một biến không được quan sát trực tiếp mà phải quan sát bằng suy luận thống kê thường thông qua một mô hình toán học từ các biến khác được quan sát (trực tiếp đo lường).
Các mô hình toán học nhắm mục đích giải thích các biến quan sát dưới dạng các biến tiềm ẩn được gọi là mô hình biến tiềm ẩn. Các mô hình biến tiềm ẩn được sử dụng rộng rãi ở nhiều lĩnh vực, bao gồm tâm lý học, nhân khẩu học, kinh tế học, kỹ thuật, y học, vật lý học, học máy/trí tuệ nhân tạo, tin sinh học, hóa lượng (chemometrics), xử lý ngôn ngữ tự nhiên, kinh tế lượng, quản lý và khoa học xã hội.

**Xem thêm**
 Confounding- Biến phụ thuộc và biến độc lập- Evidence lower bound- Mô hình biến tiềm ẩn- Lý thuyết Ứng đáp Câu hỏi- Mô hình Rasch- Proxy (thống kê)- Partial least squares path modeling- Partial least squares regression- Structural equation modeling- Mediation (thống kê)

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 url=https://archive.org/details/elementsofeconom0003kmen/page/581 
Thể loại:Nghiên cứu xã hội
Thể loại:Mạng Bayes
Thể loại:Mô hình kinh tế lượng
Thể loại:Mô hình biến tiềm ẩn
Thể loại:Tâm lý lượng học
Amomum riwatchii

Amomum riwatchii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Mamiyil Sabu và Vadakkoot Sankaran Hareesh mô tả khoa học đầu tiên năm 2018.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh loài là để tôn vinh Viện Nghiên cứu Truyền thống, Văn hóa và Di sản Cổ đại Thế giới (tên tiếng Anh:  Research Institute of World’s Ancient Traditions Cultures and Heritage) ở Arunachal Pradesh.

**Phân bố**
Loài này có ở Arunachal Pradesh, đông bắc Ấn Độ.

**Mô tả**
Nó tương tự như A. carnosum, nhưng khác với loài kia ở chỗ có thân rễ không phải dạng thân bò, phiến lá hình mũi mác thuôn dài, lưỡi bẹ dài 5 – 6 mm với đỉnh nguyên, lá bắc ngoài dày, hình trứng rộng hoặc hình tròn, màu đỏ sẫm, các thùy đài hoa có đỉnh có mũi nhọn hoặc dạng sừng, cánh giữa môi dưới thuôn dài với đỉnh nguyên và quả nang không có cánh.


**Chú thích**
Amomum riwatchii
*Amomum riwatchii
*access-date =ngày 25 tháng 1 năm 2021
R
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2018
Thể loại:Thực vật Ấn Độ
Amomum raoi

Amomum raoi là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Valukattil Ponnachan Thomas và Mamiyil Sabu mô tả khoa học đầu tiên năm 2020.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh raoi (hay raoii) là để vinh danh tiến sĩ Raghavendra R. Rao, CIMAP (Central Institute of Medicinal and Aromatic Plants), Bangaluru vì những đóng góp của ông cho phân loại học.

**Phân bố**
Loài này có ở Sikkim, Ấn Độ.

**Phân loài, thứ**
 A. raoi var. raoi: Nguyên chủng.- A. raoi var. oblongum (V.P.Thomas & M.Sabu) M.Sabu & V.P.Thomas, 2020 (đồng nghĩa: A. kingii var. oblongum V.P.Thomas & M.Sabu, 2015).

**Chú thích**
Amomum raoi
*Amomum raoi
*access-date =ngày 25 tháng 1 năm 2021
R
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2020
Thể loại:Thực vật Ấn Độ
Amomum meghalayense

Amomum meghalayense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Thomas V. P., Mamiyil Sabu và Sanoj E. mô tả khoa học đầu tiên năm 2016.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh meghalayense lấy theo tên bang Meghalaya.

**Phân bố**
Loài này có ở Meghalaya, Ấn Độ.


**Chú thích**
Amomum meghalayense
*Amomum meghalayense
*access-date =ngày 25 tháng 1 năm 2021
M
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2016
Thể loại:Thực vật Ấn Độ
Amomum nagamiense

Amomum nagamiense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Thomas V. P. và Mamiyil Sabu mô tả khoa học đầu tiên năm 2019.

**Phân bố**
Loài này có ở bang Nagaland, Ấn Độ.

**Mô tả**
Loài này có những điểm tương đồng với A. maximum như có lưỡi bẹ hai thùy, hoa màu trắng và thân rễ không phải dạng thân bò, nhưng khác ở kiểu phát triển thanh mảnh, phiến lá nhẵn nhụi, lưỡi bẹ với đỉnh thuôn tròn, lá bắc con nhỏ, không tàn rụi, thùy tràng hoa ở lưng tù, thùy bao phấn có lông tơ và quả có gờ.


**Chú thích**
Amomum nagamiense
*Amomum nagamiense
*access-date =ngày 25 tháng 1 năm 2021
N
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2019
Thể loại:Thực vật Ấn Độ
Amomum nimkeyense

Amomum nimkeyense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Mamiyil Sabu, Vadakkoot Sankaran Hareesh, Tatum Mibang và Arup Kumar Das mô tả khoa học đầu tiên năm 2018.

**Phân bố**
Loài này có ở Arunachal Pradesh, Ấn Độ.


**Chú thích**
Amomum nimkeyense
*Amomum nimkeyense
*access-date =ngày 25 tháng 1 năm 2021
N
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2018
Thể loại:Thực vật Ấn Độ
Amomum pratisthana

Amomum pratisthana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Jatindra Sarma, Santanu Dey, Chandrakant Krishnaji Salunkhe và Hussain Ahmed Barbhuiya mô tả khoa học đầu tiên năm 2019.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh pratisthana đặt theo tên con gái của tác giả đầu tiên là Pratistha Sarma. Ý nghĩa của từ pratistha là thiết lập hay thành lập.

**Phân bố**
Loài này có ở Assam, Ấn Độ.


**Chú thích**
Amomum pratisthana
*Amomum pratisthana
*access-date =ngày 25 tháng 1 năm 2021
P
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2019
Thể loại:Thực vật Ấn Độ
Amomum mizanianum

Amomum mizanianum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Chong Keat Lim mô tả khoa học đầu tiên năm 2014 dưới danh pháp Elettariopsis mizaniana. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

**Phân bố**
Loài này có ở Malaysia bán đảo.

**Chú thích**
Amomum mizanianum
*Amomum mizanianum
*access-date =ngày 25 tháng 1 năm 2021
M
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2014
Thể loại:Thực vật Malaysia
Clémentine của Orléans

Vương nữ Clémentine của Orléans (tiếng Pháp: Clémentine d'Orléans) (3/06/1817 - 16 tháng 02 năm 1907), Thân vương phi xứ Sachsen-Coburg và Gotha và Công tước phu nhân xứ Sachsen, là con gái út của Vua Louis-Philippe I của Pháp, với vợ của ông là Maria Amalia của Napoli và Sicily. Bà là mẹ của Ferdinand I, Sa hoàng của Vương quốc Bulgaria.

**Thiếu thời**
Marie Clémentine Léopoldine Caroline Clotilde của Orléans sinh ngày 3 năm 1817 tại Château de Neuilly, Neuilly-sur-Seine, Pháp. Cô trở thành công chúa hoàng gia, Công chúa của Orléans sau khi cha cô lên ngôi vua nước Pháp năm 1830.
Khi còn là một thiếu nữ, cô đã sở hữu sắc đẹp và thành tích đáng nể. Clémentine theo học lịch sử với nhà sử học cấp tiến Jules Michelet, người có xu hướng tôn vinh Cách mạng Pháp.

**Gia phả**

**Tham khảo**

**Nguồn**
 Aronson, T. (1986) Crowns in conflict: the triumph and the tragedy of European monarchy, 1910–1918, J. Murray, London. 0-7195-4279-0.- Barman, R. (2002) Citizen Emperor: Pedro II and the Making of Brazil, 1825–1891, Stanford University Press. 0-8047-4400-9.- Constant, S. (1979) Foxy Ferdinand, 1861–1948, Tsar of Bulgaria, Sidgwick and Jackson, London. 0-283-98515-1.- de Saint-Amand, I. (1895) The Revolution of 1848, Charles Scribner's Sons, New York.- Ilchev, I., Kolev, V. & Yanchev, V. (2005) Bulgarian parliament and Bulgarian statehood, St. Kliment Ohridski University Press, 954-07-2197-0.- Jobson, D. (1848) Career of Louis-Philippe: with a full account of the late revolution, E. Churton.- Longford, E. (1987) Victoria R.I., George Weidenfeld & Nicolson Ltd, London. 0-297-17001-5.- Mansel, P. (2001) Paris Between Empires, Phoenix, London. 1-84212-656-3.- Princess Catherine Radziwill (1916, reprinted 2010) Sovereigns and Statesmen of Europe, Get Books, 1-4455-6810-1.
Thể loại:Vương nữ Pháp (Orléans)
Thể loại:Vương nữ Pháp
Thể loại:Vương nữ
Thể loại:Công tử phi Sachsen-Coburg và Gotha
Thể loại:Vương tộc Sakskoburggotski (Bulgaria)
Cầu Đoan Vĩ

Cầu Đoan Vĩ là một cây cầu bắc qua sông Đáy trên Quốc lộ 1, nối liền hai tỉnh Hà Nam và Ninh Bình, Việt Nam.
Cầu có lý trình tại Km 250+900 Quốc lộ 1, cách thành phố Phủ Lý 20 km về phía nam và cách thành phố Hoa Lư 13 km về phía bắc. Đầu phía bắc cầu thuộc xã Thanh Hải, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam; còn đầu phía nam thuộc xã Gia Thanh, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình.
Cầu Đoan Vĩ có chiều dài 209,35 m, bề rộng mặt cầu là 24,5 m, gồm 4 làn xe lưu thông.

**Chú thích**
Đoan Vĩ
Đoan Vĩ
Đoan Vĩ
Thể loại:Quốc lộ 1
Acid béo thiết yếu

Acid béo thiết yếu là acid béo không bão hòa mà cơ thể con người và động vật không tự tổng hợp được và phải được cung cấp qua thực phẩm. Acid béo thiết yếu có tính chất của vitamin và hầu hết được ký hiệu là nhóm vitamin F-complex.
Tính chất cơ bản của acid béo thiết yếu dựa trên cơ sở chúng là chất khởi đầu để tạo thành các acid đa nối đôi của dãy C-20 và C-22. Các acid này đặc biệt tồn tại trong các phosphotid của cơ thể động vật.
Các acid béo thiết yếu quan trọng nhất là acid linoleic, acid linolenic và acid có độ không bão hòa rất cao là acid arachidonic. Các acid này chủ yếu có trong các dầu, mỡ thực vật. Một lượng nhỏ cũng có trong mỡ động vật như mỡ lợn, mỡ gà. Nếu thiếu các acid này sẽ có các biểu hiện bệnh lý ở cơ thể người và động vật, như các rối loạn trên da và chậm lớn.

**Tài liệu tham khảo**
 pages=379- pages=554-559- pages=46, 55- pages=266

**Tham khảo**
Thể loại:Axit béo thiết yếu
Phân phối xác suất đồng thời

Cho các biến ngẫu nhiên , được định nghĩa trên một không gian xác suất, phân phối xác suất đồng thời cho  là một phân phối xác suất mà mang đến xác suất mà mỗi  nằm trong bất kỳ phạm vi cụ thể nào hoặc tập giá trị rời rạc được chỉ định cho biến đó. Trong trường hợp chỉ có 2 biến ngẫu nhiên, điều này gọi là phân phối hai biến (bivariate distribution), nhưng khái niệm tổng quát hóa tới bất kỳ số lượng biến ngẫu nhiên, cho một phân phối đa biến (multivariate distribution).

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 id=p/j054260- id=p/m065120
*A modern introduction to probability and statistics: understanding why and how. Dekking, Michel, 1946-. London: Springer. 2005. 978-1-85233-896-1. Online Computer Library Center 262680588.- title=Joint continuous density function-  Mathworld: Joint Distribution Function
Thể loại:Lý thuyết phân phối xác suất
Thể loại:Dạng phân phối xác suất
Mark Evgenievich Taimanov

Mark Evgenievich Taimanov (Марк Евгеньевич Тайманов; 7 tháng 2 năm 1926 - 28 tháng 11 năm 2016) là một trong những kỳ thủ cờ vua hàng đầu của Liên Xô và Nga, nằm trong số 20 kỳ thủ hàng đầu thế giới từ năm 1946 đến năm 1971. Cũng là một tác giả cờ vua xuất sắc, Taimanov được trao danh hiệu Đại kiện tướng vào năm 1952 và năm 1956 giành chức vô địch Cờ vua Liên Xô. Một số biến thể cờ vua được đặt theo tên của ông. Là một người đa tài, Taimanov cũng là một nghệ sĩ piano hòa nhạc đẳng cấp thế giới.
Taimanov là ứng cử viên vô địch thế giới hai lần, vào năm 1953 và 1971. Tuy nhiên, vào năm 1971, ông thua trắng Bobby Fischer trong trận đấu ứng cử viên với tỷ số 0–6, khiến Liên Xô cảm thấy xấu hổ. Tuy nhiên, trong suốt sự nghiệp của mình, Taimanov thường xuất sắc đại diện cho Liên Xô trong các giải cờ vua quốc tế.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1926
Thể loại:Mất năm 2016
Thể loại:Đại kiện tướng cờ vua Liên Xô
Singkham Phommalath

Singkham Phommalath là một chính trị gia người Lào. Ông là đảng viên Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. Ông là đại biểu Quốc hội Lào cho tỉnh Luang Prabang (Khu vực 6).

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Chính khách Lào
Thể loại:Chính khách thế kỷ 21
Giác sát

Giác sát hay tỉnh giác (tiếng Anh: mindfulness, tiếng Trung: 觉察) là phương thức thực hành việc đem sự chú ý của một người vào thời khắc hiện tại một cách có chủ đích, mà không phán xét, một kĩ năng mà một người phát triển qua thiền hoặc hình thức luyện tập khác. Giác sát có nguồn gốc từ sati (niệm), một yếu tố quan trọng trong các truyền thống Ấn Độ giáo và Phật giáo, và được áp dụng trong Thiền tông, Vipassanā, cũng như các kĩ thuật thiền Tây Tạng.

**Xem thêm**
Thiền (thực hành)
*Thiền trong Phật giáo
*Tứ niệm xứ

**Tham khảo**

**Đọc thêm**

**Nguồn gốc**
 isbn= 978-0195183276-  publisher =The University Of Chicago Press- publisher= Oxford University Press

**Phật giáo**
  edition = Kindle - chú thích sách|ref=none |last=Nyanaponika | date=1962 |title=The Heart of Buddhist Meditation: Satipaṭṭhāna: a Handbook of Mental Training Based on the Buddha's Way of Mindfulness, with an Anthology of Relevant Texts Translated from the Pali and Sanskrit | url=https://www.bps.lk/library-search-select.php?id=bp509s |publisher= Buddhist Publication Society- chú thích sách|ref=none | last=Nyanaponika | date=1968 | title=The Power of Mindfulness | url=https://www.bps.lk/library-search-select.php?id=bp526s | publisher = Buddhist Publication Society-  publisher = Pariyatti 

**Tâm lý học**
  doi-access = free -  isbn = 978-1-60623-987-2 -  isbn = 978-1-57224-487-0 -  isbn = 978-1-4625-1406-9 - publisher= Springer Science & Business Media-  publisher = John Wiley & Sons -  pmid = 2383411 -  doi = 10.1016/0091-7435(88)90065-5 -  isbn = 978-1-60623-464-8 -  isbn = 978-1-4625-1398-7-  isbn = 978-1-4625-0750-4 -  isbn = 978-1-4625-0814-3 -  isbn = 978-1-59385-128-6

**Khác**
  isbn = 978-0-86171-275-5 -  isbn = 1401307787 -  publisher = From the Heart Press- publisher= Inner Traditions / Bear & Co-  isbn = 978-1572245372-  isbn = 978-0804141109-  publisher = New World Library 

**Phản biện**
 issn=2047-1076-  name-list-style = vanc - publisher= Psychology Press-  publisher = Routledge - publisher=Yale University Press- publisher=Bloomsbury Academic Open access
Thể loại:Giác sát
Thể loại:Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo
Thể loại:Thiền
Thủ tướng Bahrain

Thủ tướng Bahrain (tiếng Ả Rập: رئيس وزراء البحرين - rayiys wuzara' albahrayn)  là người đứng đầu chính phủ của Bahrain. Theo Hiến pháp Bahrain, Thủ tướng do Quốc vương trực tiếp bổ nhiệm và không cần phải là thành viên được bầu của Hội đồng Đại diện.
Kể từ khi đất nước độc lập, Bahrain chỉ có hai Thủ tướng là Khalifa bin Salman Al Khalifa, chú ruột của đương kim Quốc vương Hamad bin Isa Al Khalifa và thái tử Salman bin Hamad Al Khalifa thay cho Hoàng tử Khalifa bin Salman Al Khalifa đã qua đời vào ngày 11 tháng 11 năm 2020.
Thủ tướng đương nhiệm là Thái tử Salman bin Hamad bin Isa Al Khalifa, đồng thời là Phó vương, Thái tử, người thừa kế đương nhiên và kể từ tháng 3 năm 2013 là Phó Thủ tướng thứ nhất. Ông cũng từng là Phó Tư lệnh Tối cao của Lực lượng Phòng vệ Bahrain. Ngoài ra còn có bốn Phó Thủ tướng: Muhammad ibn Mubarak ibn Hamad Al Khalifah, Ali bin Khalifa Al Khalifa, Khalid bin Abdullah Al Khalifa và Jawad Al Arrayed.

**Danh sách Thủ tướng (1970 – nay)**

**Xem thêm**
 Quốc vương Bahrain

**Tham khảo**
Thể loại:Thủ tướng Bahrain
Thể loại:Chính phủ Bahrain
Thể loại:Danh sách thủ tướng theo quốc gia
Quốc vương Bahrain

Quốc vương Vương quốc Bahrain (ملك مملكة البحرين, malik mamlakat albahrina) là quốc vương và nguyên thủ quốc gia của Bahrain. Từ năm 1783 đến năm 1971, quốc vương Bahrain giữ tước hiệu Hakim, và từ năm 1971 đến năm 2002, giữ tước hiệu Emir. Vào ngày 14 tháng 2 năm 2002, Tiểu vương Bahrain khi đó là Hamad bin Isa Al Khalifa tuyên bố Bahrain là một vương quốc và xưng là Quốc vương.
Quốc vương có rất nhiều quyền lực, trong đó bao gồm bổ nhiệm Thủ tướng và Nội các, giữ trọng trách lãnh đạo tối cao trong Quân đội, chủ trì Hội đồng Tư pháp, bổ nhiệm Thượng nghị sĩ và giải tán Hạ viện. (tr. 15)

**Xem thêm**
 Thủ tướng Bahrain

**Tham khảo**
Thể loại:Vua Trung Đông
Thể loại:Danh sách vua
Thể loại:Lịch sử Bahrain
Thí nghiệm lai giống thực vật

Trang đầu bài báo của Mendel.
Thí nghiệm lai giống thực vật là tên một bài báo của Gregor Johann Mendel xuất bản năm 1886 trong "Kỷ yếu của Hiệp hội Lịch sử Tự nhiên Brno". Đây là bài báo đầu tiên và cũng là duy nhất của Mendel, đặt nền móng cho Di truyền học hiện đại.
Nguyên bản bằng tiếng Đức bài báo này của Menđen có tựa đề: "Versuche über Pflanzen-Hybriden" (thí nghiệm lai thực vật), vốn là một bản báo cáo khoa học do ông viết tay, tự đọc trong một cuộc thảo luận khoa học của Hiệp hội Nghiên cứu Tự nhiên ở Brno (nay thuộc Czech) vào năm 1865. Sau đó một năm, bài báo đã được in và phát hành trong kỷ yếu nói trên, với số thứ tự 35 ở tập IV (Verhandlungen des naturforschenden Vereines Brünn Bd. 4, Abhandlungen. Vol. 4, Treatises).
Vào thời kỳ này, bản báo cáo đó không được đánh giá cao, vì khó hiểu và về mặt khoa học thì như là "một kiểu lai giữa thực vật học với toán học". Còn bài báo thì sau khi xuất bản đã rơi vào quên lãng. Nguyên nhân chủ yếu là Menđen đã đi trước thời đại của mình quá xa, phần nữa là bài báo viết bằng tiếng Đức ít phổ biến trong giới khoa học lúc đó, lại ở một xuất bản phẩm của một Hiệp hội không nổi tiếng trong giới khoa học thế kỷ XIX.
Sau 34 năm bị quên lãng, trong quá trình nghiên cứu nhằm tìm ra một lý thuyết khoa học thành công hơn về di truyền (thời đó gọi là "inheritance" tức kế thừa) thay cho lý thuyết phổ biến thời đó nhưng không phù hợp (thời đó gọi là "blending inheritance" tức di truyền dung hợp), các nhà khoa học là Erich Von Tschermak, William Jasper Spillman và nhất là Hugo de Vries cùng với Carl Correns đã tình cờ và hoàn toàn độc lập với nhau phát hiện lại tác phẩm này. Họ đều thừa nhận Menđen đã đi trước và coi ông là người đầu tiên phát hiện ra các nguyên tắc kế thừa (quy luật di truyền). Đó là khoảng mùa xuân năm 1900.

**Ý nghĩa**
Nếu Mendel là người khai sinh ra di truyền học ("father of modern genetics"), thì tác phẩm "Thí nghiệm lai giống thực vật" của ông là bản khai sinh của khoa học này.

**Nội dung tóm tắt**
Bảy cặp trạng thái đối lập của bảy tính trạng ở đậu Hà Lan
Trong bài báo nói trên, Mendel đã trình bày kết quả tổng kết của hàng ngàn thí nghiệm ông đã tiến hành trên đậu Hà Lan về 7 tính trạng thuộc 4 cơ quan của cây:

**Xem thêm**
 Gregor Johann Mendel- Quy luật Mendel

**Liên kết ngoài**
 Nguyên bản tiếng Đức:  "Versuche über Pflanzen-Hybriden"-  Experiments in Plant Hybridization. Traducción al inglés de la obra original de Mendel.-  "Esperimenti sull'ibridazione delle piante"-  Mendelweb-  "Experimentos na hibridização de plantas"

**Nguồn trích dẫn**
Thể loại:Di truyền học
Thể loại:Lịch sử sinh học
Thể loại:Lịch sử di truyền học
Thể loại:Năm 1866
Thể loại:Sinh học năm 1865
Thể loại:Sinh học năm 1866
Giải vô địch cờ vua Liên Xô

Tập tin:4th_ussr_chess_championship_1925.JPG|liên_kết=https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%ADp%20tin:4th_ussr_chess_championship_1925.JPG|thế=Photographbot=InternetArchiveBot  of the participants of the fourth USSR Chess Championship in 1925|nhỏ|410x410px|Những người tham gia Giải vô địch cờ vua Liên Xô lần thứ tư năm 1925.Ngồi (trái sang phải): Vilner, Levenfish, Rokhlin (tổ chức), GOTTHILF, I. Rabinovich, Bogolyubov (chiến thắng), Ilyin-Genevsky, Duz-Khotimirsky, Romanovsky, Sergeyev, Nenarokov, Verlinsky, A. Rabinovich.
Đứng (từ trái sang phải): von Freymann, Sozin, Eremeev (người tổ chức), Grigoriev, Zubarev, Selezniev, Kaspersky, Kutuzov, Weinstein (người tổ chức).
Giải vô địch cờ vua Liên Xô diễn ra từ năm 1921 đến năm 1991. Do Liên đoàn Cờ vua Liên Xô tổ chức, đây là giải vô địch cờ vua quốc gia mạnh nhất từng được tổ chức, với tám nhà vô địch cờ vua thế giới và bốn người thách đấu chức vô địch thế giới trong số những người chiến thắng. Giải được tổ chức như một giải đấu vòng tròn ngoại trừ giải vô địch thứ 35 và 58 chơi theo hệ Thụy Sĩ.

**Vô địch nhiều nhất**
 Sáu danh hiệu: Mikhail Botvinnik, Mikhail Tal- Bốn danh hiệu: Tigran Petrosian, Viktor Korchnoi, Alexander Beliavsky- Ba danh hiệu: Paul Keres, Leonid Stein, Lev Polugaevsky, Anatoly Karpov

**Danh sách những người chiến thắng**
A Soviet stamp dedicated to the 1962 USSR Chess Championship

**Tham khảo**
Thể loại:Giải vô địch cờ vua Liên Xô
Cổng thông tin:Cơ Đốc giáo/Bạn có biết/224

Saint-Louis-du-Ha! Ha!- ... được thành lập từ Giáo xứ vào năm 1860 để làm địa điểm của một cơ quan truyền giáo, Saint-Louis-du-Ha! Ha! đã được Kỷ lục Guinness Thế giới xác lập kỷ lục cho "Tên đô thị có nhiều dấu chấm than nhất" năm 2017?- ... Gioan Đỗ Văn Ngân là giám mục duy nhất của Giáo phận Xuân Lộc cho đến nay được bổ nhiệm từ giám mục phụ tá lên thành giám mục chính tòa?- ... nữ tu Nathalie Becquart là người phụ nữ đầu tiên được bầu làm Phó Tổng Thư ký Thượng Hội đồng các Giám mục thế giới?- ... linh mục Yves Ramousse được thụ phong giám mục khi mới chỉ 35 tuổi để trở thành vị giám mục trẻ nhất thế giới vào thời điểm đó?