Chữ Thái Việt Nam

Chữ Thái Việt Nam (tiếng Thái Đen: , phát âm là "Xư Tay") (อักษรไทดำ; akson thaidam; , đọc là ặc-xỏn Thay-đằm) là chữ viết thuộc hệ thống chữ Brahmic được người Thái Đen ở Việt Nam và Thái Lan sử dụng.

**Lịch sử**
Theo các tác giả người Thái, hệ thống chữ viết này có lẽ có nguồn gốc từ chữ viết Thái cổ của vương quốc Sukhotai. Có ý kiến ​​cho rằng chữ viết Fakkham là nguồn gốc của hệ thống chữ viết Thái Trắng, Thái Đỏ và Thái Đen được tìm thấy ở huyện Kim Bình (Trung Quốc), bắc Lào và Việt Nam.
Sự khác biệt về âm vị học của các ngôn ngữ Thái địa phương khác nhau, sự biệt lập của các cộng đồng và thực tế là ngôn ngữ viết theo truyền thống được truyền từ cha sang con đã dẫn đến nhiều biến thể địa phương. Trong nỗ lực đảo ngược cách phát triển này và thiết lập một hệ thống tiêu chuẩn hóa, nhiều dân tộc Thái khác nhau tại Việt Nam ở Khu tự trị Tây Bắc cũ đã được tiếp cận với một đề xuất rằng họ nên thống nhất một tiêu chuẩn chung. Cùng với các nhà nghiên cứu Việt Nam, đề xuất đầu tiên có tên là Thống Nhất (hay Bảng chữ cái thống nhất) đã được xây dựng, được xuất bản vào năm 1961 và được sửa đổi vào năm 1966. Một phiên bản chữ viết thống nhất và tiêu chuẩn hóa đã được phát triển tại một hội thảo do UNESCO tài trợ vào năm 2006, có tên là "chữ Thái Việt Nam". Phiên bản tiêu chuẩn hóa này sau đó đã được chấp thuận để đưa vào Unicode.
Từ tháng 5 năm 2008, chữ viết từ chữ Quốc ngữ được biến đổi được đưa vào sử dụng chính thức.date=July 2020

**Mô tả**
Một đoạn văn bản chữ Thái Việt
Chữ viết này bao gồm 31 phụ âm và 14 nguyên âm. Không giống như hầu hết các chữ viết abugida hoặc brahmic khác, các phụ âm không có một nguyên âm cố hữu và mỗi nguyên âm phải kèm theo một dấu nguyên âm. Các nguyên âm được đánh dấu bằng các dấu phụ âm có thể xuất hiện ở trên, bên dưới hoặc bên trái và/hoặc bên phải của phụ âm. Một số nguyên âm mang phụ âm cuối cố hữu, chẳng hạn như /-aj/, /-am/, /-an/ và /-aɰ/.
Chữ viết này sử dụng dấu câu chữ Latinh và cũng bao gồm năm ký tự đặc biệt, một để chỉ một người, một để chỉ số "một", một để lặp lại từ trước đó, một để đánh dấu phần đầu của văn bản và một để đánh dấu phần cuối của văn bản.
Theo truyền thống, chữ viết này không có khoảng cách giữa các từ vì chúng được viết liên tục, nhưng khoảng cách đã trở nên phổ biến từ những năm 1980.

**Bảng chữ cái chi tiết phụ âm**
Nguyên âm chữ viết Thái Việt

**Bảng phụ âm hiếm gặp,  ít hoặc không còn được sử dụng**

**Nguyên âm**
Vị trí của ký tự phụ âm được đánh dấu bằng một vòng tròn: ◌.
Một số nguyên âm bổ sung được viết bởi sự kết hợp của hai ký tự nguyên âm. Bốn trường hợp kết hợp sau được sử dụng cho tiếng Thái Đen:
*Chú ý: nguyên âm "aư" (ꪻ) đối với người Thái Đen tại Thái Lan sẽ đọc thành "ay" (dài) để phân biệt với "ay" ngắn (ꪼ). Nguyên âm "ay" dài tương đương với ký tự nguyên âm ใ- trong tiếng Thái Lan,  còn "ay" ngắn tương đương với ไ-.

**Dấu thanh điệu**

**Unicode**

**Đọc thêm**
Bảng chữ cái Thái - Miyake, Marc. 2014.  Kí tự D-ou-b-led trong chữ Thái Việt.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Tải xuống phông chữ SIL Tai Heritage Pro
Thể loại:Chữ Brahmic
Thể loại:Chữ viết ISO 15924
Thể loại:Hệ chữ viết châu Á
Thể loại:Khởi đầu thế kỷ 16 ở Việt Nam
Thể loại:Ngôn ngữ tại Việt Nam
Thể loại:Nhóm ngôn ngữ Thái
Thể loại:Phát minh của Việt Nam