Oculudentavis

Oculudentavis là một chi đã tuyệt chủng trong sauria với vị trí phân loại chắc chắn, ban đầu được xác định là một chi khủng long avialan (theo nghĩa rộng là "khủng long chim"). Nó chứa một loài duy nhất được biết đến, Oculudentavis khaungraae. Hóa thạch Oculudentavis duy nhất được tìm thấy bao gồm một hộp sọ hoàn chỉnh được bảo quản trong hổ phách Miến Điện. Hộp sọ dài in, chỉ ra rằng Oculudentavis sẽ có kích thước tương đương với một con chim ruồi ong hiện đại nếu nó là một loài Avialae (một nhóm các khủng long biết bay, bao gồm cả chim hiện đại). Mẫu vật hổ phách được lấy từ các lớp đất 99 triệu năm tuổi của lưu vực Hukawng ở bang Kachin, miền bắc Myanmar. Mẫu vật bị lôi kéo vào cuộc tranh cãi liên quan đến danh tính của nó và các vấn đề đạo đức xung quanh việc mua lại và nghiên cứu hổ phách Miến Điện.

**Khám phá và đặt tên**
Oculudentavis được biết đến từ một hộp sọ hoàn chỉnh được bảo quản trong hổ phách Miến Điện, được tìm thấy tại địa điểm Angbamo ở thị trấn Tanai, bang Kachin, miền bắc Myanmar. Tên chi Oculudentavis đã được chọn từ sự kết hợp của các từ oculus, nha, và avis. Những từ tiếng Latinh này có nghĩa lần lượt là "mắt", "răng" và "chim". Tên loài là để vinh danh Khaung Ra, người phụ nữ đã tặng mảnh hổ phách cho Bảo tàng Hổ phách Hupoge để phục vụ cho việc nghiên cứu. Hiện tại, mẫu vật này được phân loại là HPG-15-3 trong Bảo tàng Hổ phách Hupoge.

**Miêu tả**
Hộp sọ của Oculudentavis dài in, chỉ ra rằng Oculudentavis là một loài khủng long sống trong thời kỳ Đại Trung sinh nhỏ nhất được biết đến, nếu việc nhận dạng như vậy là chính xác. Con vật có thể có kích thước tương đương với chim ruồi ong (Mellisuga helenae)  hiện đại, loài khủng long sống nhỏ nhất từng được biết đến.
Nó có mõm thon và mái sọ hình bóng đèn, cũng như một hàng răng dài gồm 23 răng. Nó có hốc mắt rất lớn và có một vòng xơ cứng dày được hình thành từ các quầng xơ cứng hình muỗng bất thường. Điều này chỉ ra rằng nó có khả năng là một động vật sống ban ngày, tức là chúng hoạt động chủ yếu vào ban ngày. Đôi mắt lồi sang một bên theo một mắt hếch (xương gò má) hướng ra ngoài, cho thấy nó không sở hữu thị giác hai mắt. Nó có thể sở hữu một cú cắn tương đối mạnh và chế độ ăn chuyên biệt của động vật không xương sống nhỏ, dựa trên hàm răng sắc nhọn, da miệng có kết cấu rộng, xương hàm dưới phát triển và hộp sọ mạnh mẽ, không linh hoạt.
Oculudentavis có một bộ sưu tập đặc tính của plesiomorphic ("nguyên thủy") và các đặc điểm tiên tiến so với các loài chim Đại Trung Sinh khác. Ví dụ, nó vẫn giữ riêng trán, xương đỉnh, xương phía sau hốc mắt, và xương thái dương, được hợp nhất với nhau hoặc bị mất đi trong các loài chim hiện đại. Mặt khác, nó thiếu một cửa sổ trước hố mắt riêng biệt và xương của mõm được kéo dài và hợp nhất. Những đặc điểm này là phổ biến hơn trong số các loài chim hiện đại. Một số đặc điểm, chẳng hạn như răng acrodont (răng nhọn, không có chân răng sâu) hoặc pleurodont (răng có chân nhỏ, nằm một bên) và xương xơ cứng hình thìa là chưa từng có đối với khủng long nói chung nhưng thay vào đó lại phổ biến trong các loài thằn lằn hiện đại. Một mảng da dường như có vảy xảy ra ở gần đáy hộp sọ, không bình thường đối với một con chim, nhưng phù hợp với đặc tính của loài lepidosaur. Số lượng răng cao và cửa sổ trước hố mắt bị thiếu rõ ràng hay xương tứ giác cũng đã được sử dụng để tranh luận, chống lại đặc tính của avialan.

**Phân loại**
Các đặc điểm tạo ra bởi kích thước nhỏ của Oculudentavis dẫn đến khó khăn trong việc đưa ra kết luận chính xác về phân loại của nó. Một phân tích phát sinh gen trong mô tả ban đầu hỗ trợ vị trí cơ bản cho Oculudentavis trong Avialae, chỉ hơi gần với các loài chim hiện đại hơn Archaeopteryx. Điều này cho thấy rằng một dòng dõi chim sống cách đây khoảng 50 triệu năm, tồn tại giữa Kỷ Jura muộn và Kỷ Phấn Trắng.
Ngay sau khi xuất bản bài báo, một số nhà cổ sinh vật học đã lên tiếng hoài nghi về việc Oculudentavis thậm chí có phải là một con khủng long hay không, do số lượng đặc điểm tương đồng với bò sát có vảy cao hơn nhiều so với khủng long. Hình dạng hộp sọ nói chung được coi là đối số lớn nhất trong mối quan hệ của chim, nhưng một số loài thằn lằn sống (Meroles, Anolis) và các loài bò sát đã tuyệt chủng (Avicranium, Teraterpeton) đã được biết là có hội tụ một hình dạng giống như hộp sọ. Việc sử dụng một phân tích phát sinh học tập trung vào chim (mà không xem xét thằn lằn) cũng đã bị chỉ trích. Các biên tập viên của ấn phẩm Fanpu của Viện Cổ sinh Động vật có xương sống và Cổ nhân loại học Trung Quốc đã xuất bản một bài xã luận tranh luận về việc giải thích Oculudentavis như một con thằn lằn chứ không phải là avialan. 
Tập tin:LateCretaceousMap.jpg|phải|nhỏ|250x250px|Cổ sinh vật học của cuối kỷ Turia (90 triệu năm) Bản đồ gốc bởi Ron Blakey
Myanmymar aresconoides

**Chỉ trích khoa học**
Đáp lại nhận dạng phân loại của Oculudentavis của bài báo, các nhà phê bình như Wang et al. cũng đã lưu ý việc sử dụng ngôn ngữ mơ hồ của các tác giả - đặc biệt, tuyên bố rằng Oculudentavis là "giống như chim", trái ngược với việc là một con chim, và thừa nhận rằng "có một tiềm năng mạnh mẽ để dữ liệu mới thay đổi rõ rệt kết luận có hệ thống của họ". Quyết định của các tác giả cho rằng Oculudentavis là một loài chim tiên nghiệm, không thử nghiệm các vị trí có thể khác, vì mô tả hình thái và phân tích phát sinh học của chúng cũng được Wang et al. gọi là "phi logic", người lưu ý rằng việc bác bỏ giả thuyết này sẽ làm tổn hại đến kết luận và ý nghĩa của bài báo.

**Tham khảo**

**Thư mục**
Oculudentavis- chú thích tạp chí |last=Xing |first=L. |last2=O'Connor |first2=J. K. |last3=Schmitz |first3=L. |last4=Chiappe |first4=L. M. |author-link4=Luis M. Chiappe |last5=McKellar |first5=R. C. |last6=Yi |first6=Q. |last7=Li |first7=G. |year=2020 |title=Hummingbird-sized dinosaur from the Cretaceous period of Myanmar |journal=Nature |volume=579 |issue=7798 |pages=245–249 |doi=10.1038/s41586-020-2068-4|pmid=32161388 
*cite document |last=Wang |first=W. |last2=Zhiheng |first2=L. |last3=Hu |first3=Y. |last4=Wang |first4=M. |last5=Hongyu |first5=Y. |last6=Lu |first6=J. |year=2020 |title=The "smallest dinosaur in history" in amber may be the largest mix-up in history |url=http://ivpp.cas.cn/kxcb/kpdt/202003/t20200313_5514594.html |language=zh |publisher=Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology |access-date = ngày 16 tháng 3 năm 2020- access-date = ngày 16 tháng 3 năm 2020
Địa chất và niên đại - chú thích tạp chí |last=Shi |first=G. |last2=Grimaldi |first2=D. A. |last3=Harlow |first3=G. E. |last4=Wang |first4=J. |last5=Wang |first5=J. |last6=Yang |first6=M. |last7=Lei |first7=W. |last8=Li |first8=Q. |last9=Li |first9=X. |year=2012 |title=Age constraint on Burmese amber based on U-Pb dating of zircons |url=http://www.cugb.edu.cn/uploadCms/file/20600/papers_upload/398%E6%96%BD%E5%85%89%E6%B5%B7.pdf |journal=Cretaceous Research |volume=469 |pages=155–163 |access-date=ngày 16 tháng 3 năm 2020 |doi=10.1016/j.cretres.2012.03.014 |archive-date=2020-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200721110736/https://www.cugb.edu.cn/uploadCms/file/20600/papers_upload/398%E6%96%BD%E5%85%89%E6%B5%B7.pdf - chú thích tạp chí |last=Westerweel |first=J. |last2=Roperch |first2=P. |last3=Licht |first3=A. |last4=Dupont-Nivet |first4=G. |last5=Win |first5=Z. |last6=Poblete |first6=F. |last7=Ruffet |first7=G. |last8=Swe |first8=H. |last9=Kai Thi |first9=M. |last10=Wa Aung |first10=D. |year=2019 |title=Burma Terrane part of the Trans-Tethyan Arc during collision with India according to palaeomagnetic data |url=https://www.researchgate.net/publication/335711089 |journal=Nature Geoscience |volume=12 |issue=10 |pages=863–868|access-date = ngày 16 tháng 3 năm 2020 |doi=10.1038/s41561-019-0443-2|pmid=31579400 |pmc=6774779 |bibcode=2019NatGe..12..863W - chú thích tạp chí |last=Metcalfe |first=I. |year=2017 |title=Tectonic evolution of Sundaland |journal=Bulletin of the Geological Society of Malaysia |volume=63 |pages=27–60 |doi=10.7186/bgsm63201702
Cổ sinh vật học- chú thích tạp chí |last=Xing |first=L. |last2=Stanley |first2=E. L. |last3=Bai |first3=M. |last4=Blackburn |first4=D. C. |year=2018 |title=The earliest direct evidence of frogs in wet tropical forests from Cretaceous Burmese amber |journal=Scientific Reports |volume=8 |issue=1 |pages=Article number 8770 |doi=10.1038/s41598-018-26848-w |pmid=29904068 |pmc=6002357|bibcode=2018NatSR...8.8770X - chú thích tạp chí |last=Poinar |first=G. |year=2018 |title=Burmese amber: evidence of Gondwanan origin and Cretaceous dispersion |journal=Historical Biology |volume=|pages=1–6 |doi=10.1080/08912963.2018.1446531 - bibcode=2018PLoSO..1389767M - chú thích tạp chí |last=Arnold |first=E. N. |last2=Poinar |first2=G. |year=2008 |title=A 100 million year old gecko with sophisticated adhesive toe pads, preserved in amber from Myanmar |url=http://www.mapress.com/zootaxa/2008/f/z01847p068f.pdf |journal=Zootaxa |volume=1847 |pages=62–68 |doi=10.11646/zootaxa.1847.1.5 |access-date = ngày 16 tháng 3 năm 2020 |author2-link=George Poinar 
Xung đột Kachin- chú thích web |last=Joel |first=L. |year=2020 |title=Some Paleontologists Seek Halt to Myanmar Amber Fossil Research |url=https://www.nytimes.com/2020/03/11/science/amber-myanmar-paleontologists.html |website=The New York Times |pages=1 |access-date = ngày 13 tháng 3 năm 2020- chú thích web |last=Gammon |first=K. |year=2019 |title=The Human Cost of Amber |url=https://www.theatlantic.com/science/archive/2019/08/amber-fossil-supply-chain-has-dark-human-cost/594601/ |website=The Atlantic |access-date = ngày 14 tháng 3 năm 2020

**Đọc thêm**
 Sự tiến hóa của chim- chú thích tạp chí |last=Padian |first=K. |last2=Chiappe |first2=Luis M. |year=1998 |title=The Origin of Birds and Their Flight |url=https://www.researchgate.net/publication/13757389 |journal=Scientific American |volume=278 |issue=2 |pages=38–47 |doi=10.1038/scientificamerican0298-38 |pmid=9472492 |bibcode=1998SciAm.278b..38P |access-date = ngày 16 tháng 3 năm 2020 |author2-link=Luis M. Chiappe - isbn=0-7167-2944-X- isbn=978-0-12-249408-6

**Liên kết ngoài**
Thông cáo báo chí-  Press release about Oculudentavis - Scientific American-  Press release about Oculudentavis - Phys.org-  Press release about Oculudentavis - National Geographic
Các liên kết khác-  A Tetrapod Zoology article on Oculudentavis, including some discussion on the controversy- Oculudentavis – Nature Video (3:32; ngày 11 tháng 3 năm 2020) 
Thể loại:Động vật Đại Trung sinh
Thể loại:Động vật kỷ Creta
Thể loại:Hóa thạch được mô tả năm 2020