Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Câu lạc bộ bóng đá Quân khu 9

Câu lạc bộ bóng đá Quân khu 9 là câu lạc bộ bóng đá Việt Nam thuộc biên chế của Bộ Quốc phòng có trụ sở tại thành phố Cần Thơ.
Đội bóng được thành lập năm 2005 và đã biến mất khỏi bản đồ bóng đá năm 2006 chỉ một năm sau đó.

**Lịch sử thi đấu**
Là một đội bóng thuộc biên chế của Bộ Quốc phòng, cùng với các anh em khác như Quân khu 2, Quân khu 3, Quân khu 4, Quân khu 5, Quân khu 7, Quân khu 9 cũng có một đội bóng cho riêng mình thi đấu tại hệ thống giải đấu quốc gia.
Tuy có thời gian thi đấu ngắn ngủi, chỉ vỏn vẹn 2 năm, nhưng quân khu 9 cũng kịp giành được các danh hiệu

**Giải hạng ba quốc gia 2005**
Tại mùa giải đầu tiên, Quân khu 9 nằm ở bảng C (Khu vực miền Nam) cùng các đội bóng Cà Mau, Long An B, Khách sạn Khải Hoàn và Bình Thuận B. Quân khu 9 đã xuất sắc giành được vị trí nhì bảng sau Cà Mau nhưng không được thăng hạng (giải đấu năm đấy chọn đội thứ 2 có thành tích xuất sắc nhất cho một suất thăng hạng lên Giải hạng nhì 2006, và đội bóng giành được suất đó là người anh em Quân khu 2).

**Giải hạng ba quốc gia 2006**
Không hề bỏ cuộc, Quân khu 9 tiếp tục tham dự giải bóng đá hạng ba quốc gia 2006 tại bảng D (khu vực miền Tây) cùng với các đội bóng Long An B, Cần Thơ B và Cà Mau B. Đội bóng xuất sắc giành được vị trí đầu bảng và giành quyền tham dự vòng chung kết thăng hạng.
Tại vòng chung kết thăng hạng, đội bóng gặp Maseco Arirang (nhất bảng C - Khu vực miền Nam) tại sân Tiền Giang, thành phố Mỹ Tho, Tiền Giang. Tại đây, Quân khu 9 đã xuất sắc cầm hòa đối thủ 0-0 và giành chiến thắng 5-4 qua loạt sút luân lưu và giành được chức vô địch giải đấu cùng Hà Nội T&T (đồng vô địch). Do đó giành được suất thăng hạng tham gia giải bóng đá hạng nhì quốc gia 2007.

**Các bộ phận thể thao khác và rút lui bộ phận bóng đá**
Mặc dù giành được nhiều thành công ở giải đấu thấp nhất của hệ thống giải bóng đá quốc gia, và có được cơ hội thăng hạng lên giải đấu bán chuyên (Giải hạng nhì) nhưng bóng đá Quân khu 9 sau đó đã biến mất hoàn toàn khỏi bản đồ bóng đá Việt Nam. 
Hiện Quân khu 9 vẫn còn duy trì đội bóng chuyền và bơi lội. Đội bơi lội Quân khu 9 đáng chú ý với kình ngư quốc tế Ánh Viên. Sau này câu lạc bộ bơi lội Quân khu 9 đổi tên thành Câu lạc bộ bơi lội Ánh Viên.

**Sân vận động**
Quân khu 9 thi đấu tại Sân vận động Quân khu 9, thành phố Cần Thơ - sân vận động thuộc biên chế của quân khu.

**Cựu cầu thủ đáng chú ý**
Trần Duy Quang - từng thi đấu cho đội tuyển quốc gia. Từng thi đấu cho các đội bóng khác như Hoàng Anh Gia Lai, Bến Tre...

**Danh hiệu**
Giải hạng ba quốc gia- Vô địch: 2006 (đồng vô địch với Hà Nội T&T)- Á quân: 2005 (không được thăng hạng)

**Liên kết ngoài**
Thể loại: Câu lạc bộ bóng đá Việt Nam
Thể loại: Câu lạc bộ bóng đá Việt Nam đã giải thể
Danh sách ngày quốc khánh

Tập_tin:National_Days_map.png|phải|nhỏ|300x300px|Quốc khánh liên quan đến việc giành độc lậpKhông có ngày quốc khánh chính thức
Ngày quốc khánh là ngày lễ kỷ niệm của quốc gia nhân sự kiện giành được độc lập, thành lập chính thể nhà nước, kết thúc thời kỳ chiếm đóng quân sự, hoặc cá biệt như là Singapore, là ngày bị trục xuất khỏi liên bang Malaysia.

**Danh sách**
Dưới đây là danh sách ngày quốc khánh các nước trên thế giới

**Tham khảo**
 General- chú thích web|url=https://www.un.org/en/members/holidays.shtml|title=National holiday of member states|publisher=United Nations|access-date =ngày 14 tháng 6 năm 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120702163851/http://www.un.org/en/members/holidays.shtml|archive-date=ngày 2 tháng 7 năm 2012|url-status=dead|df=

**Liên kết ngoài**
 Independence Days
Thể loại:Ngày Hành động
Thể loại:Ngày Độc lập
Thể loại:Danh sách quốc gia
Thể loại:Chủ quyền
Silperisone

Silperisone (INN) là một thuốc giãn cơ.

**Xem thêm**
 Các loại thuốc liên quan đến hóa học và cơ học: eperisone, inaperisone, lanperisone, tolperisone

**Tham khảo**
Thể loại:Thuốc giãn cơ
Flopropione

Flopropione (Compacsul, Cospanon, Ecapron, Pellegal, Argobyl, Floveton, Saritron, Spamorin, Labrodax, Tryalon, Mirulevatin, Padeskin, Profenon) là một tác nhân gây co thắt hoặc chống co thắt. Nó hoạt động như một chất ức chế COMT.
Nó được tổng hợp từ phloroglucinol trong phản ứng Hoesch.

**Xem thêm**
 2,4,6-Trihydroxyacetophenone (THAP)

**Tham khảo==
Inaperisone

Inaperisone (INN) là một thuốc giãn cơ.

**Xem thêm**
 Các loại thuốc liên quan đến hóa học và cơ học: eperisone, lanperisone, silperisone, tolperisone

**Tham khảo**
Thể loại:Pyrrolidine
Thể loại:Thuốc giãn cơ
Lanperisone

Lanperisone (INN) là một thuốc giãn cơ.

**Xem thêm**
 Các loại thuốc liên quan đến hóa học và cơ học: eperisone, inaperisone, silperisone, tolperisone

**Tham khảo**
Thể loại:Pyrrolidine
Thể loại:Thuốc giãn cơ
Homatropine

Homatropine (Equipin, Isopto Homatropine) là một loại thuốc chống cholinergic là một chất đối kháng tại các thụ thể acetylcholine muscarinic và do đó hệ thống thần kinh đối giao cảm. Nó được sử dụng trong thuốc nhỏ mắt như một cycloplegic (tạm tê liệt điều tiết), và như là một chất giãn đồng tử.
Các hợp chất hóa học liên quan homatropine methylbromua (methylhomatropine) là một loại thuốc khác nhau.
Homatropine ít mạnh hơn atropine và có thời gian tác dụng ngắn hơn. Nó có sẵn như là muối hydrobromua.
Homatropine cũng được đưa ra như một sự thay thế cho atropine để đảo ngược muscarinic và thần kinh trung ương ảnh hưởng gián tiếp liên quan đến cholinomimetic (chống AChase) quản lý.

**Tác dụng phụ**
 Nhìn mờ - Nhạy cảm với ánh sáng

**Chống chỉ định**
 Bệnh tăng nhãn áp không được điều trị - Bệnh nhược cơ - Suy tim nặng - Nhiễm độc tố

**Tham khảo==
Laudexium metilsulfate

Laudexium metilsulfate là một thuốc chẹn cơ thần kinh hoặc giãn cơ xương trong danh mục của phi khử cực các loại thuốc chẹn cơ thần kinh, sử dụng adjunctively trong phẫu thuật gây mê để tạo điều kiện đặt nội khí quản và cung cấp cơ xương thư giãn trong phẫu thuật hoặc thở máy.
Laudexium  không còn được sử dụng trong thực hành lâm sàng, mặc dù nó đã được giới thiệu lâm sàng vào đầu những năm 1950.     Nó có khoảng một nửa hiệu lực, khởi phát tác dụng chậm hơn và thời gian tác dụng dài hơn nhiều so với d - tubocurarine. Như với tất cả các thành lập lâm sàng (cũng như các tác nhân thực nghiệm) với cơ chế hoạt động không khử cực, hành động dược lý của nó có thể được đối kháng bởi anticholinesterase.
Sự thay thế của laudexium từ sử dụng lâm sàng được đảm bảo nhờ các báo cáo tái phát về tái phẫu thuật quan trọng sau phẫu thuật.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Neuromuscular+blocking+agents
Gallamine triethiodide

Gallamine triethiodide (Flaxedil) là thuốc giãn cơ không khử cực. Nó hoạt động bằng cách kết hợp với các vị trí thụ thể cholinergic trong cơ và ngăn chặn cạnh tranh hoạt động truyền của acetylcholine. Gallamine là một loại thuốc chẹn không khử cực vì nó liên kết với thụ thể acetylcholine nhưng không có hoạt tính sinh học của acetyl choline. Gallamine triethiodide có tác dụng đối giao cảm đối với dây thần kinh phế vị tim, gây ra nhịp tim nhanh  và đôi khi tăng huyết áp. Liều rất cao gây giải phóng histamine.  
Gallamine triethiodide thường được sử dụng để ổn định các cơn co thắt cơ trong quá trình phẫu thuật.
Nó được phát triển bởi Daniel Bovet vào năm 1947.
Dược phẩm này không còn được bán trên thị trường Hoa Kỳ, theo FDA Orange Book. 
Một ống gallamine.

**Tham khảo**
Thể loại:Ether phenol
Thể loại:Thuốc giãn cơ
Pipecuronium bromide

Pipecuronium (Arduan) là một thuốc giãn cơ aminosteroid lưỡng tính  ngăn chặn các thụ thể acetylcholine nicotinic  tại ngã ba thần kinh cơ. Nó cũng là một chất đối kháng của thụ thể muscarinic M2 và M3  và là tác nhân ngăn chặn thần kinh cơ mạnh nhất của lớp aminosteroid.  
Nó được bán dưới tên thương mại Arduan và Pycuron.

**Xem thêm**
 Pancuronium bromide

**Tham khảo**
Thể loại:Thuốc giãn cơ
Styramate

Styramate là thuốc giãn cơ và thuốc chống co giật. Ở liều điều trị, nó không tạo ra tác dụng an thần đáng kể.

**Xem thêm**
 Carisbamate

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Chú thích tạp chí|last=S De Salva|last2=R Evans.|year=1960|title=Anticonvulsive character of styramate and other depressant drugs|journal=Toxicology and Applied Pharmacology|volume=2|issue=4|pages=397–402|doi=10.1016/0041-008X(60)90006-5|pmid=13815010 - pmid=13800722
Dị thường (khoa học tự nhiên)

Trong các ngành khoa học tự nhiên, đặc biệt là khoa học khí quyển và Trái đất liên quan đến thống kê ứng dụng, sự dị thường là độ lệch về số lượng so với giá trị dự kiến của nó, ví dụ, sự khác biệt giữa phép đo và dự đoán trung bình hoặc mô hình. Tương tự, dị thường chuẩn hóa bằng một dị thường chia cho độ lệch chuẩn. Một nhóm các dị thường có thể được phân tích theo không gian, như một bản đồ, hoặc theo thời gian, như một chuỗi thời gian. Có những ví dụ trong khoa học khí quyển và địa vật lý.

**Phép tính**
Thước đo vị trí và tỷ lệ được sử dụng trong việc hình thành chuỗi thời gian dị thường có thể là một hằng số hoặc có thể là chuỗi thời gian hoặc một biểu đồ. Ví dụ: nếu chuỗi thời gian ban đầu bao gồm nhiệt độ được đo mỗi giờ, ảnh hưởng của chu kỳ nhiệt độ hàng ngày thông thường có thể được loại bỏ bằng cách trừ đi chuỗi thời gian có chứa các giá trị nhiệt độ trung bình cho mỗi giờ trong ngày: rõ ràng, điều này có thể được mở rộng bằng cách bao gồm sự thay đổi nhiệt độ theo mùa.
Thống kê bền vững, chống lại tác động của các ngoại lệ, đôi khi được sử dụng làm cơ sở của sự chuyển đổi.

**Ví dụ**

**Khoa học khí quyển**
Trong khoa học khí quyển, chu kỳ hàng năm của khí hậu thường được sử dụng làm giá trị trung bình. Các dị thường khí quyển nổi tiếng là chỉ số Dao động phương Nam (SOI) và chỉ số dao động Bắc Đại Tây Dương. SOI là thành phần khí quyển của El Niño, trong khi NAO đóng vai trò quan trọng đối với thời tiết châu Âu bằng cách cải tạo lối ra của đường bão Đại Tây Dương.

**Địa vật lý**
Dị thường Bouguer, dị thường trong trọng lực
*Dị thường không khí tự do, dị thường trọng lực đã được tính toán theo vĩ độ và được hiệu chỉnh theo độ cao của trạm- Dị thường trọng lực, sự khác biệt giữa trọng lực quan sát và giá trị được dự đoán từ một mô hình 
*Dị thường Iridium, sự phong phú khác thường của thứ thường là nguyên tố rất hiếm trong vỏ Trái đất- Dị thường từ tính, sự biến đổi cục bộ trong từ trường của Trái đất 
**Dị thường từ tính Kursk, lãnh thổ giàu quặng sắt nằm trong Kursk Oblast, Belgorod Oblast, và Oryol Oblast
**Dị thường từ tính Temagami, cấu trúc địa chất bị chôn vùi lớn ở vùng Temagami của Ontario, Canada

**Xem thêm**
 Dao động khí hậu - Đổi mới (xử lý tín hiệu)

**Tham khảo**
Thể loại:Địa vật lý
Thể loại:Chuỗi thời gian
James B. Francis

James B. Francis là một kỹ sư gốc Anh quốc, quản lý của nhà máy dệt thành phố Lowell, Massachusetts, người tạo ra tuabin phản ứng dòng chảy hỗn hợp.
Francis sinh ra ở Oxfordshire, Anh, vào năm 1815 và học việc với cha mình tại Port Craw Railway và Harbor Works ở South Wales. Ông di cư đến Hoa Kỳ vào năm 1833 và bắt đầu làm việc cho George Washington Whistler về việc xây dựng Đường sắt Stonington. Năm 1834, Francis tham gia Whistler khi chuyển đến Lowell, Massachusetts, nơi Whistler được thuê làm kỹ sư trưởng của Proprietors of Lock and Canals, công ty sở hữu hệ thống kênh đào thành phố mới. Francis là trợ lý của Whistler, và đã giúp thiết kế một hệ thống đường sắt cho New England.
Năm 1837, Whistler từ chức và Francis trở thành kỹ sư trưởng mới. Anh ta sớm có được biệt danh là Cảnh sát trưởng Nước Cảnh sát nhờ những nỗ lực của mình trong việc quản lý một cách khoa học các kênh đào Lowell. Ông đã tạo ra một hệ thống phun nước cho một trong những nhà máy của trang web và phát triển một kênh điện mới vào cuối năm 1840-lớn nhất trên thế giới, đo một trăm feet rộng, 1,5 dặm dài, và dao động 17–20 feet chiều sâu. Cơ sở hạ tầng này tăng lưu lượng nước lên năm mươi phần trăm.
Vào đầu những năm 1850, Francis đã phát triển các tua-bin hiệu quả hơn so với vòi nước, có thể ngừng quay khi tiếp xúc với nước ngầm. Francis đã cải tiến trên tuabin Boyden, tạo ra một bánh xe nước nằm ngang có tỷ lệ hiệu quả cao chưa từng thấy tám mươi tám phần trăm. Tua bin phản ứng dòng chảy hỗn hợp của ông đã trở thành tiêu chuẩn cho các cơ sở thủy điện của Mỹ. Ví dụ, hai mươi hai tuabin kiểu Francis đã được lắp đặt trong đập Hoover.
Đức Phanxicô cũng hướng dẫn việc xây dựng một cánh cổng khổng lồ, cao hai mươi bảy feet, rộng hai mươi lăm feet, với trọng lượng hai mươi mốt tấn có thể hạ xuống tại cơ sở Khóa Guard Guard trong trường hợp lũ lụt thảm khốc. Cánh cổng đã được đưa vào thử nghiệm một vài lần, bắt đầu từ năm 1852. Nó đã cứu các nhà máy và kênh rạch, nhưng tràn ngập nhà của những người sống ở phía bên kia của cổng.
Sau đó, Francis đã phục vụ như một kỹ sư tư vấn về đập cầu Quaker trên sông Croton New York và trên đập giữ ở thác St. Anthony Quay trên sông Mississippi. Ông đã nghỉ hưu với tư cách là kỹ sư trưởng của Lowell, vào năm 1884 nhưng vẫn tiếp tục làm cố vấn cho đến năm 1892.

**Tham khảo==
Dị thường iridium

Thuật ngữ dị thường iridium thường dùng để chỉ sự phong phú khác thường của nguyên tố hóa học iridium trong một lớp địa tầng đá ở ranh giới Cretaceous-Paleogene (K-PG). Nồng độ cao bất thường của một kim loại hiếm như iridium thường được lấy làm bằng chứng cho một sự kiện tác động ngoài Trái Đất.

**Đặc điểm dị thường**
Khu vực địa phương của dị thường iridium này là gần khu vực Raton, New Mexico.
Iridium là một nguyên tố rất hiếm trong vỏ Trái Đất, nhưng được tìm thấy ở nồng độ cao bất thường (gấp khoảng 100 lần so với bình thường) trong một lớp đất sét mỏng trên toàn thế giới đánh dấu ranh giới giữa thời kỳ kỷ Phấn trắng và Paleogen, 66 triệu năm trước. Ranh giới này được đánh dấu bằng một sự kiện tuyệt chủng lớn, bao gồm cả loài khủng long cùng với khoảng 70% của tất cả các loài khác. Lớp đất sét cũng chứa các hạt thạch anh nhỏ va chạm và, ở một số nơi, các hạt thủy tinh phong hóa nhỏ được cho là tektites.

**Lý thuyết tác động**
Một nhóm bao gồm nhà vật lý Luis Alvarez, con trai ông, nhà địa chất Walter Alvarez, và nhà hóa học Frank Asaro và Helen Vaughn Michel là những người đầu tiên liên kết sự tuyệt chủng với sự kiện va chạm ngoài Trái Đất dựa trên quan sát rằng iridium có nhiều trong thiên thạch hơn là trên Trái Đất. Lý thuyết này sau đó đã được chứng minh bằng các bằng chứng khác, bao gồm cả việc phát hiện gần nhất về miệng hố va chạm, được gọi là Chicxulub, trên Bán đảo Yucatan ở México.

**Xem thêm**
 Tác động Eltanin - Giả thuyết Alvarez

**Tham khảo**
 issn=0012-821X- issn=1612-8338- doi=10.1126/science.282.5390.927

**Liên kết ngoài**
  Định nghĩa
Thể loại:Iridi
Chromis torquata

Chromis torquata là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2018.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh torquata trong tiếng Latinh có nghĩa là "được trang trí với vòng cổ", hàm ý đề cập vạch đen ở phía sau đầu của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. torquata mới chỉ được tìm thấy ở ngoài khơi Mauritius và Réunion, được quan sát và thu thập ở độ sâu khoảng từ 10 đến 40 m.

**Mô tả**
C. torquata có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 8,7 cm. Loài này có màu nâu đen ở trên của thân sau và dọc theo lưng, nổi bật với một dải đen từ lưng trước kéo dài xuống gốc vây ngực; phần thân còn lại có màu xám, trắng hơn ở bụng. Hai thùy đuôi được viền bởi dải màu nâu sẫm. Mống mắt màu vàng cam sáng là đặc điểm giúp phân biệt với Chromis opercularis, chủ yếu là màu đen với một viền vàng mỏng bao quanh con ngươi.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–11; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 19–20.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. torquata là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
T
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Động vật Mauritius
Thể loại:Động vật Réunion
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2018
Chromis trialpha

Chromis trialpha là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1981.

**Từ nguyên**
Từ định danh trialpha được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: tri ("ba") và alpha ("đốm trắng trên da"), hàm ý đề cập đến ba đốm trắng đặc trưng trên cơ thể loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. trialpha là một loài đặc hữu của Biển Đỏ, trải dài xuống phía nam đến Socotra (Yemen). C. trialpha sống tập trung gần các cụm san hô đen trên rạn viền bờ và hang hốc, gờ đá ở độ sâu khoảng từ 3 đến 50 m.

**Mô tả**
C. trialpha có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 6 cm. Cơ thể của loài cá này có màu nâu xám (sẫm nâu hơn ở lưng) với 3 đốm trắng nổi bật: hai đốm nằm ở gốc sau của vây lưng và vây hậu môn, và đốm còn lại nằm ở giữa cuống đuôi. Hai thùy đuôi được viền dải đen, tương tự ở rìa sau của vây lưng và vây hậu môn. Vây đuôi, phía cuối vây lưng và vây hậu môn trong mờ.
Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 10–11; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–11; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. trialpha là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
T
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá biển Đỏ
Thể loại:Cá Ai Cập
Thể loại:Cá Yemen
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1981
Sao kỳ lạ

Một ngôi sao kỳ lạ là một ngôi sao đặc giả thuyết bao gồm một thứ gì đó không phải là electron, proton, neutron hoặc muon, và cân bằng chống lại sự sụp đổ của lực hấp dẫn bởi áp suất suy biến hoặc các tính chất lượng tử khác. Các ngôi sao kỳ lạ bao gồm các ngôi sao quark (bao gồm các quark) và có lẽ các ngôi sao lạ (bao gồm các vật chất quark lạ, gồm các ngưng tụ của các quark lên, xuống và lạ), cũng như các ngôi sao tiền tố giả định (bao gồm các hạt, là các hạt giả thuyết và "tòa nhà các khối "của quark, nên các quark có thể phân hủy thành các hạt con thành phần). Trong số các loại ngôi sao kỳ lạ được đề xuất, bằng chứng rõ ràng nhất và được hiểu rõ nhất là ngôi sao quark.
Các ngôi sao kỳ lạ phần lớn chỉ có ý nghĩa về mặt lý thuyết - một phần vì khó kiểm tra chi tiết các dạng vật chất như vậy có thể hoạt động như thế nào, và một phần vì trước công nghệ thiên văn sóng hấp dẫn, không có phương tiện nào phát hiện ra các vật thể vũ trụ không tỏa ra điện từ hoặc thông qua các hạt đã biết. Vì vậy, vẫn chưa thể xác minh các vật thể vũ trụ mới có tính chất này bằng cách phân biệt chúng với các vật thể đã biết. Các ứng cử viên cho các sao như vậy đôi khi được xác định dựa trên bằng chứng gián tiếp thu được từ các thuộc tính quan sát được.

**Sao quark và sao lạ**
Một ngôi sao quark là một vật thể được đưa ra giả thuyết, kết quả từ sự phân hủy neutron thành thành phần quark lên và xuống của chúng dưới áp lực hấp dẫn. Nó được dự kiến sẽ nhỏ hơn và đậm đặc hơn một ngôi sao neutron và có thể tồn tại ở trạng thái mới này vô thời hạn nếu không có thêm khối lượng nào được thêm vào. Thực tế, nó là một nucleon rất lớn. Những ngôi sao quark chứa vật chất lạ được gọi là những ngôi sao lạ.

**Xem thêm**
 Ngôi sao tối  - Vật chất kỳ lạ - Sao Q

**Tham khảo**
Thể loại:Sao đặc
Thể loại:Sao giả thuyết
Thể loại:Loại sao
Sao heli cực đoan

Sao heli cực đoan (viết tắt là EHe), hay sao biến PV telescopii, là một sao siêu khổng lồ có khối lượng thấp và gần như không có hydro, nguyên tố hóa học phổ biến nhất của vũ trụ. Hiện tại vẫn chưa rõ bằng cách nào mà các ngôi sao không có nguyên tố hydro có thể hình thành từ các đám mây phân tử, giả thuyết được đưa ra là các ngôi sao loại này là kết quả tích hợp các sao lùn trắng lõi heli vào các sao lùn trắng lõi oxy-carbon.

**Tính chất**
Các ngôi sao heli cực đoan tạo thành một phân nhóm nhỏ trong phân nhóm lớn các ngôi sao thiếu hydro. Loại thứ hai bao gồm các ngôi sao carbon nguội như R Coronae Borealis, sao quang phổ O hoặc B giàu heli, sao I Wolf-Rayet, sao AM CVn, sao lùn trắng có quang phổ loại WC và sao có quang phổ chuyển tiếp như PG 1159.
Ngôi sao heli cực đoan nổi tiếng đầu tiên là HD 124448 được Daniel M. Popper phát hiện vào năm 1942 tại Đài thiên văn McDonald ở Austin, Texas, Hoa Kỳ. Ngôi sao này không hiển thị các vạch hydro trong quang phổ của nó, nhưng hiển thị rõ các vạch heli cũng như các vạch carbon và oxy. Sao thứ hai, PV telescopii, được phát hiện vào năm 1952, và đến năm 1996, tổng cộng 25 sao loại này đã được phát hiện. (Danh sách này đã được thu hẹp còn 21 sao vào năm 2006.)  Một đặc điểm chung của những ngôi sao loại này là tỷ lệ của carbon so với heli luôn nằm trong khoảng 0,3 đến 1%. Điều này là một sự ổn định của tỷ lệ khối lượng so với các tỷ lệ của các nguyên tố khác bên trong các ngôi sao nhóm EHe.

**Tham khảo**
Thể loại:Loại sao
Chromis unipa

Chromis unipa là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2009.

**Từ nguyên**
Từ định danh unipa được ghép lại từ những chữ cái viết tắt tên của trường Đại học Negeri Papua (Universitas Negeri Papua), ngôi trường đã mời các tác giả đến để hướng dẫn một cuộc nghiên cứu ngư học, từ đó mà loài cá này được phát hiện.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. unipa hiện chỉ được biết đến tại vịnh Cenderawasih (Indonesia), được thu thập gần các rạn san hô bụi thấp trên sườn dốc ở độ sâu khoảng từ 42 đến ít nhất là 70 m. Trong lần quan sát này, C. unipa được nhìn thấy cùng với một vài loài cá rạn san hô thường sống ở vùng nước sâu, do đó C. unipa được cho là có thể sống ở vùng nước sâu hơn hiện tại.

**Mô tả**
C. unipa có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 5 cm. Đầu có màu nâu. Hai bên thân có các dải sọc ngang màu xanh lam và vàng đồng xen kẽ nhau. Vùng bụng màu xám phớt xanh lam. Vây hậu môn có một đốm đen đặc trưng ở sát rìa.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11; Số tia vây ở vây ngực: 18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 14–17; Số lược mang: 27–28.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. unipa có lẽ là động vật phù du như những loài cùng chi. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
U
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2009
Chromis vanderbilti

Chromis vanderbilti, thường được gọi là cá thia Vanderbilt, là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1941.

**Phân bố và môi trường sống**
C. vanderbilti có phạm vi phân bố tương đối rộng rãi ở vùng biển Tây Thái Bình Dương. Chúng được tìm thấy từ đảo Đài Loan, trải dài về phía đông đến quần đảo Hawaii và Pitcairn; phía bắc đến quần đảo Izu; phía nam đến bãi cạn Rowley (ở phía đông nam Ấn Độ Dương) và đảo Lord Howe. C. vanderbilti sống xung quanh những rạn san hô và đá ngầm gần bờ và cả xa bờ, ở độ sâu khoảng từ 2 đến 20 m.

**Mô tả**
C. vanderbilti trưởng thành dài khoảng 6 cm. Cơ thể có màu nâu xám, hai bên thân màu vàng với các hàng chấm tròn màu xanh lam. Rìa của phần gai vây lưng có màu vàng; vây hậu môn phần lớn màu đen. Vây đuôi có thùy trên màu vàng và thùy dưới màu đen.
Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây mềm ở vây lưng: 10 - 12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 10 - 12; Số tia vây mềm ở vây ngực: 16 - 18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 16 - 18.
Thức ăn của C. vanderbilti là những loài sinh vật phù du. Chúng thường bơi theo đàn hoặc sống đơn độc, ở gần các vách đá hoặc ẩn mình trong các hòn đá cuội. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc những quả trứng.

**Tham khảo**
John E. Randall, Gerald R. Allen, Roger C. Steene (1997),  Fishes of the Great Barrier Reef and Coral Sea, Nhà xuất bản University of Hawaii Press, tr.261 ISBN 9780824818951

**Xem thêm**
Christopher Scharpf & Kenneth J. Lazara (2018),  Subseries OVALENTARIA (Incertae sedis): Family POMACENTRIDAE date=2019-04-01 , The ETYFish Project Fish Name Etymology Database

**Chú thích**
V
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1941
Chromis verater

Chromis verater là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1912.

**Từ nguyên**
Từ định danh được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: verus ("đúng", được sử dụng ở đây với nghĩa so sánh nhất, "rất") và ater ("đen"), hàm ý đề cập đến màu đen rất đậm của các vây (trừ vây ngực) khi mẫu vật của loài cá này được bảo quản trong cồn.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. verater là một loài đặc hữu của quần đảo Hawaii và đảo Johnston gần đó. C. verater sống tập trung thành đàn lớn gần các hang hốc, gờ đá, được tìm thấy ở độ sâu khoảng từ 6 đến 199 m.

**Mô tả**
C. verater có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 16 cm. Cơ thể hoàn toàn là màu đen, sẫm đen hơn ở phía sau của vây lưng và vây hậu môn, cũng như vây đuôi. Có 3 đốm trắng đặc trưng nằm ở các vị trí phía sau của vây lưng và vây hậu môn, cũng như giữa cuống đuôi, tương tự như Chromis trialpha ở Biển Đỏ.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 12–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. verater là động vật phù du. Thời điểm sinh sản của C. verater diễn ra từ tháng 12 đến tháng 6 năm sau. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 pmid=25517964
V
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Hawaii
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1912
Chromis weberi

Chromis weberi là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1928.

**Từ nguyên**
Từ định danh weberi được đặt theo tên của Max Carl Wilhelm Weber, nhà động vật học người Hà Lan gốc Đức có nhiều nghiên cứu sâu rộng về mảng ngư học ở khu vực Đông Ấn.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. weberi có phạm vi phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, kể cả Biển Đỏ. Dọc theo đường bờ biển Đông Phi, C. weberi được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Line; ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản, xa về phía nam đến bờ biển bang New South Wales (Úc).
Ở Việt Nam, loài cá này được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam); đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi); bờ biển Phú Yên và Ninh Thuận; cù lao Câu và một vài đảo đá ngoài khơi Bình Thuận; Côn Đảo; vịnh Nha Trang và quần đảo Trường Sa (Khánh Hòa).
C. weberi sống trên đới sườn sốc của rạn san hô viền bờ ở độ sâu khoảng 3–40 m.

**Mô tả**
Một nhóm C. weberi
C. weberi có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 13,5 cm. Cơ thể có màu xanh lam xám đến nâu xám (có thể ánh màu đồng); vảy cá được viền đen. Nắp mang và xương trước nắp mang có viền đen tạo thành vạch sọc ngắn ở hai bên má. Vạch đen băng qua đồng tử. Vây đuôi xẻ thùy, dải màu sẫm dọc theo thùy đuôi, sẫm đen ở chóp. Vây lưng mềm, vây hậu môn và vây ngực có thể phớt vàng.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–12; Số tia vây ở vây ngực: 18–20; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 17–19; Số lược mang: 27–32.
Cá hồng Lutjanus bohar được ghi nhận là có thể bắt chước kiểu hình của C. weberi tại Nhật Bản.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. weberi là những loài động vật phù du. Chúng có thể sống đơn độc hoặc theo từng nhóm nhỏ. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
W
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá biển Đỏ
Thể loại:Cá Oman
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Madagascar
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1928
Thể loại:Nhóm loài do Henry Weed Fowler đặt tên
Chromis westaustralis

Chromis westaustralis là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1976.

**Từ nguyên**
Từ định danh westaustralis được đặt theo tên gọi của Tây Úc, nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. westaustralis là một loài đặc hữu của vùng biển phía tây nước Úc, được phân bố từ quần đảo Recherche (Tây Úc) ngược lên phía bắc đến bãi cạn Evans (Lãnh thổ Bắc Úc).
C. westaustralis được quan sát và thu thập gần các rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 2 đến 75 m.

**Mô tả**
C. westaustralis có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 9 cm. Cơ thể có màu nâu nhạt, sẫm màu vàng lục ở lưng. Đuôi xẻ thùy, có dải màu sẫm ở các thùy đuôi. Có đốm trắng nằm ở phía cuối vây lưng và một đốm đen ở gốc vây ngực. Dải viền màu xanh lam óng dọc theo rìa vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–11; Số tia vây ở vây ngực: 19–20; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 17–20; Số lược mang: 29–33.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. westaustralis có lẽ là động vật phù du như những loài cùng chi. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
W
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Động vật Tây Úc
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1976
Chromis woodsi

Chromis woodsi là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1979.

**Từ nguyên**
Từ định danh woodsi được đặt theo tên của Loren P. Woods (1914 – 1979), Quản lý Cá tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Field (Chicago), vì những đóng góp của ông trong việc nghiên cứu họ Cá thia và các loài cá khác ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. woodsi được phân bố dọc theo đường bờ biển Đông Phi, từ Somalia băng qua eo biển Mozambique đến Nam Phi. Loài này được thu thập ở độ sâu khoảng từ 50 đến 175 m.

**Mô tả**
C. woodsi có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 9,5 cm. Có một dải sọc đen bao quanh cuống đuôi, và một dải đen khác nằm dọc theo rìa của vây hậu môn.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. woodsi có lẽ là động vật phù du như những loài cùng chi. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 pages=49–63
W
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Somalia
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Nam Phi
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1979
Chromis xanthochira

Chromis xanthochira là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1851.

**Từ nguyên**
Từ định danh xanthochira được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: xanthós (ξανθός; "có màu vàng") và kheír (χείρ; "bàn tay"), hàm ý đề cập đến vùng màu vàng bao quanh gốc vây ngực của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. xanthochira được phân bố trải dài từ đảo Giáng Sinh, băng qua khu vực Đông Nam Á hải đảo đến các đảo quốc thuộc Micronesia và Melanesia, xa về phía nam đến hai bang Tây Úc và Queensland (Úc). C. xanthochira sống tập trung trên các rạn san hô viền bờ ở độ sâu khoảng từ 10 đến 48 m.

**Mô tả**
C. xanthochira có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 14 cm. Cơ thể có màu nâu ánh xanh lục lam, vảy được viền đen. Gốc vây ngực được bao quanh bởi một vùng màu vàng. Nắp mang có viền nâu sẫm ở rìa sau (tương tự ở xương trước nắp mang). Hai thùy đuôi được viền dải màu đen.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–12; Số tia vây ở vây ngực: 19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 16–17; Số lược mang: 30–32.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. xanthochira là động vật phù du, có thể sống đơn độc hoặc hợp thành đàn. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
X
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Động vật đảo Giáng Sinh
Thể loại:Động vật quần đảo Solomon
Thể loại:Động vật Liên bang Micronesia
Thể loại:Động vật Guam
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1851
Chromis xanthopterygia

Chromis xanthopterygia là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1988.

**Từ nguyên**
Từ định danh xanthura được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: xanthós (ξανθός; "có màu vàng") và pterýgio (πτερύγιο; "vây cá"), hàm ý đề cập đến màu vàng trên các vây của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. xanthopterygia được phân bố giới hạn ở vịnh Ba Tư và vịnh Oman, được quan sát và thu thập trên các rạn viền bờ ở độ sâu khoảng từ 5 đến 20 m.

**Mô tả**
C. xanthopterygia có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 11,5 cm. Cơ thể có màu xám phớt nâu. Hai thùy đuôi được viền dải vàng đặc trưng. Gai vây lưng và một phần vây hậu môn có màu vàng. Có một đốm đen ở gốc vây ngực và một vạch đen băng qua đồng tử.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 10–11; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. xanthopterygia là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
X
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Oman
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1988
Chromis xanthura

Chromis xanthura là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1854.

**Từ nguyên**
Từ định danh xanthura được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: xanthós (ξανθός; "có màu vàng") và ourā́ (οὐρά; "đuôi"), hàm ý đề cập đến màu vàng trên hai thùy đuôi của cá con ở loài này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ Réunion, Maldives, đảo Giáng Sinh và quần đảo Cocos (Keeling), C. xanthura được phân bố trải rộng về phía đông tới quần đảo Pitcairn, ngược lên phía bắc đến Nhật Bản và đảo Đài Loan, xa về phía nam đến các bang Tây Úc và Queensland (Úc), Nouvelle-Calédonie và Tonga.
Nhiều cá thể đuôi đen trước đây được cho là biến dị kiểu hình của C. xanthura ở phía nam Nhật Bản và một số đảo quốc thuộc châu Đại Dương đã được công nhận là một loài hợp lệ dựa trên cơ sở phân tích hình thái và phân tử, là Chromis anadema. Ở Việt Nam, loài cá này được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam); dọc theo vùng duyên hải Nam Trung Bộ, bao gồm cả quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.
C. xanthura sống tập trung trên đới mào rạn và sườn dốc của các rạn viền bờ ở độ sâu khoảng từ 3 đến 40 m.

**Mô tả**
C. xanthura có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 17 cm. Cơ thể có màu xám, ngoại trừ vây và cuống đuôi có màu trắng. Vảy viền đen sẫm. Nắp mang có viền đen ở rìa sau, một sọc tương tự ở rìa sau của xương trước nắp mang. Gốc vây ngực có một đốm đen. Cá con có màu vàng trên thùy đuôi và phía sau của vây lưng và vây hậu môn.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 10–11; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 9–10; Số tia vây ở vây ngực: 18–20; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 16–19; Số lược mang: 26–30.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. xanthura là động vật phù du, đôi khi chúng hợp thành đàn lớn và cùng nhau kiếm ăn. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
X
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Cá Tonga
Thể loại:Động vật Réunion
Thể loại:Động vật quần đảo Pitcairn
Thể loại:Động vật Polynésie thuộc Pháp
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1854
Thể loại:Cá được mô tả năm 1854
Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Chromis xouthos

Chromis xouthos là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2005.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh xouthos bắt nguồn từ ξουθός (xouthós) trong tiếng Hy Lạp cổ đại và có nghĩa là "vàng sẫm, vàng nâu", hàm ý đề cập đến màu sắc tổng thể của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. xouthos được ghi nhận tại quần đảo Similan (Thái Lan, ngoài khơi bờ biển Andaman); đảo Weh, (phía bắc đảo Sumatra, Indonesia); Maldives và quần đảo Chagos; nhiều khả năng loài này có thể xuất hiện tại quần đảo Andaman và Nicobar, cũng như quần đảo Mergui (Myanmar).
C. xouthos được tìm thấy gần các rạn san hô ở vùng nước trong, độ sâu khoảng 12–50 m.

**Mô tả**
C. xouthos có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 12 cm. Cơ thể có màu vàng nâu, riêng vây đuôi ánh vàng hơn. Cằm, ngực và bụng màu trắng nhạt. Vây bụng màu xanh lam nhạt. Có một đốm nâu nhỏ trên gốc vây ngực. Mắt có viền vàng bao quanh đồng tử. Một cá thể ở đảo Weh được quan sát có màu nâu nhạt trên toàn cơ thể (bao gồm cả vây đuôi), nhưng lại không có màu vàng như những mẫu vật được thu thập.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–12; Số tia vây ở vây ngực: 18–19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 16–17; Số lược mang: 26–28.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. xouthos là động vật phù du, thường hợp thành đàn đến khoảng 20–30 cá thể. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
X
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2005
Chromis xutha

Chromis xutha, thường được gọi là cá thia da bò, là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1988.

**Phân bố và môi trường sống**
C. xutha có phạm vi phân bố tương đối nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Ấn Độ Dương. Chúng được tìm thấy dọc theo vùng bờ biển của Kenya và Tanzania, ngoài ra còn được tìm thấy tại Maldives, quần đảo Comoro và quần đảo Chagos. C. xutha sống xung quanh những rạn san hô ở độ sâu khoảng 2 – 20 m.

**Mô tả**
C. xutha trưởng thành có chiều dài lớn nhất được ghi nhận là khoảng 7 cm. Cơ thể của nó có duy nhất màu vàng nâu, không có các sọc đốm gì đặc biệt. Đuôi trong suốt, khi trưởng thành có những sợi vây chỉ kéo dài. Danh pháp khoa học của loài cá này được Latin hóa từ xouthos, trong tiếng Hy Lạp nghĩa là "màu vàng hoặc vàng nâu", ám chỉ màu cơ thể của nó. Thức ăn của C. xutha chủ yếu là những sinh vật phù du. Chúng thường bơi theo đàn hoặc sống đơn lẻ. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc những quả trứng.
Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây mềm ở vây lưng: 11 - 12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 11 - 12; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 18 - 20.

**Xem thêm**
Rudie H. Kuiter, Timothy Godfrey (2014),  Fishes of the Maldives – Indian Ocean, Nhà xuất bản Atoll Editions, tr.176 ISBN 9781876410971

**Chú thích**
X
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1988
Chromis yamakawai

Chromis yamakawai là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2013.

**Phân loại học**
Chromis flavomaculata đã được xem là một danh pháp đồng nghĩa của Chromis notata đựa vào kết quả phân tích hình thái. Theo đó, hai quần thể trên danh nghĩa của C. flavomaculata ở Tây Thái Bình Dương đã được công nhận là hai loài riêng biệt: Chromis kennensis (trước đây chỉ được xem là đồng nghĩa của C. flavomaculata, phân bố ở phía nam) và C. yamakawai (phân bố ở phía bắc).

**Từ nguyên**
Từ định danh Takeshi Yamakawa, người đầu tiên nhận ra loài này là một loài mới và đã đưa các mẫu vật cho các tác giả nghiên cứu.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Tại Nhật Bản, C. yamakawai được tìm thấy tại đảo Miyake-jima và Hachijo-jima (quần đảo Izu); đảo Chichi-jima (quần đảo Ogasawara); ngoài khơi tỉnh Wakayama và đảo Okinoshima thuộc tỉnh Kochi; và một số đảo thuộc quần đảo Ryukyu; còn ở Philippines, loài cá này được ghi nhận tại quần đảo Batanes.
C. yamakawai được quan sát và thu thập ở độ sâu khoảng từ 2 đến 26 m.

**Mô tả**
C. yamakawai có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 13 cm. Cơ thể có màu ô liu pha nâu, viền vảy màu nâu sẫm (vàng hơn ở cá con). Đầu và gáy có màu nâu phớt xanh lục. Phần gai của vây lưng màu nâu (nâu phớt vàng và có thêm dải viền đen ờ cá con); phần vây mềm phía sau trong suốt. Vây ngực trong suốt; gốc vây có một đốm đen. Gần như toàn bộ vây hậu môn là màu đen, trừ một phần cuối trong suốt. Thùy đuôi vàng tươi ở cá con, vàng sẫm hơn khi trưởng thành với khu vực chính giữa vây trong suốt.
Đốm đen chỉ bao quanh nửa trên gốc vây ngực ở cá con C. yamakawai, trong khi đốm này bao phủ toàn bộ gốc vây ngực ở cá con C. kennensis. Ngoài khác biệt về mặt hình thái, C. kennensis và C. yamakawai còn có sự khác nhau về chỉ tiêu đếm (số vảy đường bên và số lược mang) và đo lường hình thái. Chromis pura có kiểu hình tương tự như hai loài này nhưng có đốm đen gốc vây ngực nhỏ hơn nhiều và có sự chênh lệch về số lược mang.
Số gai ở vây lưng: 13–14; Số tia vây ở vây lưng: 11–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–12; Số tia vây ở vây ngực: 17–21; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 16–21; Số lược mang: 27–33.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. yamakawai là những loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
Y
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2013
Helios (tàu vũ trụ)

Tàu Titan3E - Helios 1
Helios-A và Helios-B (còn được gọi là Helios 1 và Helios 2) là một cặp tàu thăm dò vũ trụ được phóng lên quỹ đạo nhật tâm cho mục đích nghiên cứu các quá trình trên Mặt trời. Một liên doanh của cơ quan vũ trụ DFVLR của Tây Đức (70% cổ phần) và NASA (30%), các tàu thăm dò đã được phóng từ Trạm Không quân Cape Canaveral, Florida, vào 10 tháng 12 năm 1974 và 15 tháng 1 năm 1976, tương ứng. Nhà thầu chính của dự án này là Messerschmitt-Bölkow-Blohm, và hai tàu vũ trụ này là những chiếc tàu vũ trụ đầu tiên được chế tạo bên ngoài cả Hoa Kỳ và Liên Xô được phóng lên để rời khỏi quỹ đạo Trái đất.
Các tàu thăm dò này đã lập kỷ lục tốc độ tối đa cho tàu vũ trụ là abbr=on. Helios-B đã bay km   gần mặt trời hơn Helios-A, đạt điểm cận nhật vào ngày 17 tháng 4 năm 1976, ở khoảng cách kỷ lục abbr=, gần hơn quỹ đạo của Sao Thủy. Helios-B đã được phóng vào quỹ đạo 13 tháng sau Helios-A. Các tàu thăm dò không gian Helios đã hoàn thành các nhiệm vụ chính của họ vào đầu những năm 1980 và tiếp tục gửi dữ liệu đến năm 1985.
Các tàu thăm dò này không còn hoạt động nữa nhưng vẫn nằm trong một quỹ đạo hình elip quanh Mặt trời.

**Tham khảo**
Thể loại:Tàu thăm dò vũ trụ NASA
Ác là phương Đông

Ác là phương Đông (Pica serica) là loài chim ác là được tìm thấy ở phía đông nam Nga và Myanmar đến miền đông Trung Quốc, Đài Loan và phía Bắc bán đảo Đông Dương. Loài này cũng là biểu tượng thường gặp của Hàn Quốc và được công nhận là "loài chim chính thức" của nhiều thành phố và tỉnh ở Hàn Quốc. Loài còn có các tên khác là Ác là Hàn Quốc và Ác là châu Á.

**Phân loại**
Một nghiên cứu so sánh 813 dideoxy DNA ty thể bp đã tách Ác là phương Đông ra khỏi loài Ác là. Loài được cách li sinh sản lâu hơn cả Pica nuttalli của Bắc Mỹ. Các phân loài được đề xuất bao gồm P. p. jankowskii và P. p. japonica.

**Mô tả**
So với loài Ác là, ác là phương Đông có vẻ lùn và mập hơn, đuôi ngắn hơn và cánh dài hơn. Lưng, đuôi và đặc biệt là lông bay cánh có ánh sắc màu xanh tím mạnh cùng rất ít hoặc không có màu xanh lá cây. Chúng là loài ác là lớn nhất. Chúng có bộ lông ở phao câu chủ yếu màu đen, cùng với một vài vệt dải trắng và thường bị che khuất giống với các mảng trắng trên lưng ở họ hàng của loài này.
Ác là phương Đông có tiếng kêu giống với ác là, dù tiếng kêu của loài này êm ả hơn.

**Trong văn hóa**
Ở Hàn Quốc, ác là được xem là "loài chim của niềm may mắn lớn, tinh thần mạnh mẽ và đem đến thịnh vượng cũng như sự phát triển". Tương tự, ở Trung Quốc, ác là cũng được xem là điềm báo may mắn. Điều này được phản ánh trong chữ "ác là" trong tiếng Trung, p=xǐquè, trong đó chữ cái đầu (喜) có nghĩa là "hạnh phúc, vui vẻ". Đó là loài "chim của niềm vui" chính thức ở triều đại Mãn Châu.

**Tham khảo**
from=Q1133750
Thể loại:Chim Đông Á
Thể loại:Chi Ác là
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1845
Eredivisie 2019–20

Eredivisie 2019-20 là mùa giải thứ 64 của giải đấu bóng đá Hà Lan Eredivisie kể từ khi được thành lập vào năm 1955. Mùa giải bắt đầu vào ngày 2 tháng 8 năm 2019 và đã bị gián đoạn vào ngày 12 tháng 3 năm 2020 do đại dịch COVID-19 ở Hà Lan. Mùa giải bị huỷ bỏ vào ngày 24 tháng 4 năm 2020. và kết quả bị huỷ vào ngày hôm sau. Ajax là đương kim vô địch.

**Tác động của đại dịch COVID-19**
Vào ngày 12 tháng 3 năm 2020, tất cả các giải đấu bóng đá đã bị hoãn cho đến ngày 31 tháng 3 vì chính phủ Hà Lan cấm các sự kiện do đại dịch COVID-19 ở Hà Lan. Vào ngày 15 tháng 3, thời gian được kéo dài cho đến ngày 6 tháng 4. Do quyết định của chính phủ Hà Lan là cấm tất cả các cuộc tụ họp và sự kiện cho đến ngày 1 tháng 6 năm 2020, thời gian còn được kéo dài hơn nữa.
Vào ngày 2 tháng 4, một vài câu lạc bộ bao gồm Ajax, AZ và PSV cho biết họ không sẵn sàng chơi phần còn lại của mùa giải.
Chính phủ Hà Lan thông báo vào ngày 21 tháng 4 rằng tất cả các sự kiện dự định được cho phép, sẽ vẫn bị cấm cho đến ít nhất là ngày 1 tháng 9 năm 2020. Do đó, KNVB thông báo vào cùng ngày ý định ngừng tất cả các giải đấu bị hoãn còn lại. Quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra sau khi tham khảo ý kiến với UEFA và thảo luận về hậu quả với các câu lạc bộ liên quan.
Vào ngày 24 tháng 4 năm 2020, KNVB đưa ra quyết định cuối cùng:- Bảng xếp hạng vào ngày 8 tháng 3 năm 2020 là bảng xếp hạng chung cuộc, nhưng Ajax sẽ không vô địch.- Sẽ không có đội thăng hạng/xuống hạng giữa giải Eredivisie và Eerste Divisie.- Các vị trí tham dự đấu trường châu Âu sẽ được chỉ định dựa trên bảng xếp hạng vào ngày 8 tháng 3: suất dự Champions League dành cho Ajax và AZ, còn suất dự Europa League dành cho Feyenoord, PSV và Willem II.

**Các đội bóng**
Tổng cộng có 18 đội bóng tham dự giải đấu.

**Sân vận động và địa điểm**

**Nhân sự và trang phục**

**Sự thay đổi huấn luyện viên**

**Bảng xếp hạng**

**Vị trí theo vòng đấu**
Bảng liệt kê vị trí của các đội sau khi hoàn thành mỗi vòng đấu.

**Lịch thi đấu/kết quả**

**Kết quả theo vòng đấu**

**Thống kê mùa giải**

**Các cầu thủ ghi bàn hàng đầu**

**Các cầu thủ ghi hat-trick(+)**

**Các cầu thủ kiến tạo hàng đầu**

**Giải thưởng**

**Giải thưởng hàng tháng**

**Tham khảo**
Thể loại:Mùa giải bóng đá hiện tại
Dị thường không khí tự do

Trong địa vật lý, dị thường trọng lực không khí tự do, thường được gọi đơn giản là dị thường không khí tự do, là dị thường trọng lực đo được sau khi hiệu chỉnh không khí tự do được áp dụng để điều chỉnh độ cao mà phép đo được thực hiện. Việc hiệu chỉnh không khí tự do thực hiện bằng cách điều chỉnh các phép đo trọng lực này với những gì đã được đo ở mức tham chiếu. Đối với Trái đất, mức tham chiếu này thường được lấy là mực nước biển trung bình.

**Dị thường**
Các dị thường trọng lực không khí tự do được đưa ra bằng phương trình:
 
Ở đây,  là dị thường trọng lực không khí tự do, là trọng lực được quan sát,  là sự điều chỉnh cho vĩ độ (vì các hành tinh không phải là hình cầu hoàn hảo), và  là hiệu chỉnh không khí tự do
Gia tốc trọng trường giảm khi định luật nghịch đảo bình phương với khoảng cách mà phép đo được thực hiện từ khối lượng. Hiệu chỉnh không khí tự do được tính theo Định luật Newton, như một tỷ lệ thay đổi trọng lực theo khoảng cách:
 
Tại vĩ độ 45°,  mGal/m.
Hiệu chỉnh không khí tự do là lượng phải được thêm vào phép đo ở độ cao để hiệu chỉnh nó ở mức tham chiếu:
 
Ở đây chúng ta đã giả định rằng các phép đo được thực hiện tương đối gần bề mặt để R không thay đổi đáng kể. Giá trị của hiệu chỉnh không khí tự do là dương khi được đo ở trên mốc và âm khi được đo dưới mốc. Ngoài ra, có một giả định rằng không có khối lượng tồn tại giữa điểm quan sát và mức tham chiếu. Dị thường Bouguer và hiệu chỉnh địa hình được sử dụng để giải thích cho điều này.

**Xem thêm**
 Trọng lực của trái đất - Dị thường Bouguer - Dị thường trọng lực đẳng nhiệt

**Tham khảo**
Thể loại:Thăm dò trọng lực