Nạn đói lớn (Ireland)

Nạn đói lớn hoặc Đại nạn đói (an Gorta Mór   ), hay là thời kỳ đói khát và bệnh tật ở Ireland từ năm 1845 đến 1849.p=xv Với các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất ở phía Tây và Nam Ireland, nơi ngôn ngữ Ailen chiếm phần lớn. Thời kỳ này ở Ailen còn được gọi là An Drochshaol, được dịch thoáng nghĩa là Thời kỳ khó khăn (hay nghĩa đen là Cuộc sống tồi tệ). Năm tồi tệ nhất của thời kỳ này là năm 1847, được gọi là "Black '47". Trong nạn đói này, khoảng một triệu người chết và một triệu người di cư từ Ireland,p=226 khiến dân số của hòn đảo này bị giảm từ 20% đến 25%.p=357 
Tập tin:Phytophtora_infestans-effects.jpg|nhỏ| Một củ khoai tây bị nhiễm bệnh sương mai, biểu hiện triệu chứng thối điển hình
Sự kiện này thỉnh thoảng được gọi là Nạn đói khoai tây Ireland, chủ yếu được các nước bên ngoài Ireland gọi.p=5 p=1 Các nguyên nhân được suy đoán của nạn đói là một hiện tượng tự nhiên, bệnh bạc lá khoai tây,p=7 số khoai tây bị nhiễm bệnh cây trồng trên khắp Châu Âu trong những năm 1840, cũng gây ra khoảng 100.000 trường hợp tử vong bên ngoài Ireland và ảnh hưởng phần lớn tình trạng bất ổn rộng rãi trong các cuộc cách mạng châu Âu năm 1848. Từ năm 1846, tác động của sự tàn phá đã trở nên trầm trọng hơn bởi chính sách kinh tế của chủ nghĩa tư bản laissez-faire của chính phủ Whig.pp=410–411  Nguyên nhân dài hạn bao gồm sự vắng mặt địa chủ.
Nạn đói này là một bước ngoặt trong lịch sử Ireland,p=xv nơi mà từ năm 1801 đến 1922 được Westminster trực tiếp cai trị như một phần của Vương quốc Liên hiệp Anh và Ireland. Nạn đói và ảnh hưởng của nó đã thay đổi vĩnh viễn tình trạng dân số, chính trị và văn hóa của hòn đảo, giảm đi khoảng hai triệu người tị nạn và gây ra sự suy giảm dân số kéo dài một thế kỷ. Đối với cả người Ailen bản địa và những người trong cộng đồng người di cư, nạn đói đã đi vào ký ức của nhân dân.p=342 Quan hệ giữa người dân Ailen và chính phủ của họ đã trở nên xấu đi vì nạn đói, khiến cho căng thẳng sắc tộc và tôn giáo trở nên ngày càng sâu sắc và thúc đẩy chủ nghĩa dân tộc Ireland và chủ nghĩa cộng hòa Ireland.
Bệnh bạc lá khoai tây quay trở lại châu Âu vào năm 1879, trong cùng thời điểm đó, chiến tranh trên đất liền, một trong những phong trào nông nghiệp lớn nhất diễn ra ở châu Âu thế kỷ 19 đã bắt đầu ở Ireland. Phong trào này được dẫn đầu bởi Land League, nối tiếp chiến dịch chính trị Three Fs, được ban hành vào năm 1850 bởi Tenant Right League trong Nạn đói lớn. Khi bệnh bạc lá khoai tây quay trở lại trong nạn đói năm 1879, Liên minh này đã tẩy chay "những địa chủ khét tiếng" và các thành viên của Liên minh đã ngăn chặn những vụ trục xuất nông dân, kết quả là giảm tình trạng vô gia cư và phá hủy nhà cửa dẫn đến việc giảm đáng kể số người tử vong.

**Tham khảo**

**Sách tham khảo**
 access-date=ngày 24 tháng 9 năm 2010- isbn=- publisher=St. Martin's Press- jstor=2061350- url-access=registration- year=1960- isbn=- isbn=0-7165-2566-6- isbn=0-7509-2632-5- year=1995- date=ngày 17 tháng 5 năm 2010- publisher=James Duffy- url=https://archive.org/details/killingofmajorde0000duff- year=1888- year=1988- access-date=ngày 24 tháng 9 năm 2010- url=http://www.historyireland.com/18th-19th-century-history/tv-eye-22/- location=New York-  isbn=978-1-57098-233-0- access-date=ngày 1 tháng 7 năm 2014- url=https://archive.org/details/laurelivystoryof0000keer- url=https://archive.org/details/mappinggreatiris00lacl- title-link=Unhappy the Land: The Most Oppressed People Ever, the Irish? - year=1995- url=https://archive.org/details/thisgreatcalamit00kine- isbn=0-7475-3500-0- url=https://books.google.com/?id=ocQuAAAAIAAJ&q=The+Modernisation+of+Irish+Society&dq=The+Modernisation+of+Irish+Society- pages=12, 48, 104- year=2007- isbn=0-86327-912-0- isbn=0-86327-912-0- isbn=978-0-521-36871-1- year=1973- access-date=ngày 20 tháng 9 năm 2010- year=1957- access-date=ngày 23 tháng 10 năm 2017- pmc=1140027- isbn=1-904558-36-4-  isbn=185477218X- pmid=22091811- url=https://books.google.com/?id=SNvoAAAAIAAJ&dq=18001925- pmc=1044715- isbn=978-1-904558-57-6- url=https://books.google.com/?id=TVEWfeClF8MC- publisher=The Kerryman Ltd.- pages=197–222- url=https://archive.org/details/greatirishfamine00poir- url=- url-status=dead- archivedate=ngày 1 tháng 7 năm 2010 - year=1848- url=https://archive.org/details/irelandhistoryof0000ross- chapter=Act IV- url=https://books.google.com/?id=ZY4sAAAAYAAJ&vq=looking+wan+and+haggard+with+hunger&dq=Transactions+of+the+Central+Relief+Committee+of+the+Society+of+Friends+during+the+Famine+in+Ireland+in+1846+and+1847- isbn=978-0-553-01381-8- citation|last1=Vaughan|first1=W.E|last2=Fitzpatrick|first2= A.J|editor1=W. E. Vaughan|editor2=A. J. Fitzpatrick|title=Irish Historical Statistics, Population, 1821/1971|publisher=Royal Irish Academy|year=1978- archive-url=https://web.archive.org/web/20110511162720/https://pantherfile.uwm.edu/michael/www/choctaw/retrace.html- title-link=The Great Hunger: Ireland 1845–1849

**Đọc thêm**
 isbn=978-0-230-10952-0- isbn=978-0-85221-1083.- R. Dudley Edwards and T. Desmond Williams (eds.), The Great Famine: Studies in Irish history 1845–52- Henry George, Progress and Poverty Chapter 6: "The Truth about Ireland" – George's account of the Irish famine.- Robert Kee, Ireland: A History- Mary C. Kelly, Ireland's Great Famine in Irish-American History: Enshrining a Fateful Memory. Lanham, MD: Rowman and Littlefield, 2014.- John Kelly, The Graves are Walking, The Great Famine and the Saga of the Irish People (2012)- language=en- Canon John O'Rourke, The Great Irish Famine 1874. Veritas Publications, 1989.- George Poulett Scrope, Letters to Lord John Russell on the Further Measures for the Social Amelioration of Ireland|Letters to Lord John Russell on the Further Measures for the Social Amelioration of Ireland. James Ridgway, 1847.- title-link=The Irish Famine (book) -  The "Hungry Forties", an analysis of the Chrononym

**Liên kết ngoài**
  Irish National Archives information on the Famine date=2020-05-16 -  Hunger on Trial: An Activity on the Irish Potato Famine and Its Meaning for Today A free downloadable lesson for high school social studies classrooms from the Zinn Education Project.-  Cork Multitext Project article on the Famine, by Donnchadh Ó Corráin-  Historical society of Pennsylvania. Primary Sources. The Curtis Family Letters, Irish Immigrant Letters Home.-  "The Great Irish Famine", BBC In our time podcast, April 2019