Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Esther Smith (ca sĩ)

Esther Smith là một nhạc sĩ phúc âm đến từ Ghana.
Cô đã giành được giải thưởng cho Album Tin lành của năm, Nghệ sĩ phúc âm của năm và Trình diễn giọng nữ hay nhất năm 2003 tại Giải thưởng âm nhạc Ghana. Cô đã giành được giải thưởng Album Tin lành hay nhất của năm, Bài hát hay nhất trong năm và Album hay nhất trong năm tại lễ trao giải Ghana Music 2004.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 accessdate = ngày 22 tháng 6 năm 2019 -  Video   : Esther Smith Onyame
Thể loại:Nhân vật còn sống
Trượt tuyết băng đồng tại Thế vận hội Mùa đông 2018 - 50 kilômét cổ điển nam

Nội dung 50 kilômét cổ điển nam của môn trượt tuyết băng đồng tại Thế vận hội Mùa đông 2018 diễn ra vào ngày 24 tháng 2 năm 2018 tại Alpensia Cross-Country Centre ở Pyeongchang, Hàn Quốc.

**Vòng loại**

**Kết quả**
Cuộc đua bắt đầu lúc 14:00.
}
62 
70 
Mark Chanloung
Mùa đông 2018 
LAP 

63 
69 
Kim Eun-ho
Mùa đông 2018 
LAP 

64 
31 
Jonas Dobler
Mùa đông 2018 
DNF 

65 
43 
Veselin Tzinzov
Mùa đông 2018 
DNF 

66 
50 
Miroslav Rypl
Mùa đông 2018 
DNF 

67 
65 
Miroslav Šulek
Mùa đông 2018 
DNF 

68 
17 
Calle Halfvarsson
Mùa đông 2018 
DNF 
69
44 
Snorri Einarsson
Mùa đông 2018 
DNF 

70 
52 
Denis Volotka
Mùa đông 2018 
DNS 

71 
61 
Thomas Hjalmar Westgård
Mùa đông 2018 
DNS 


**Tham khảo**
Thể loại:Trượt tuyết băng đồng nam tại Thế vận hội Mùa đông 2018
Thể loại:Trượt tuyết băng đồng 50 kilômét nam tại Thế vận hội Mùa đông
Martha Ankomah

Martha Ankomah (sinh ngày 10 tháng 10 năm 1985) là một nữ diễn viên phim người Ghana.

**Cuộc sống cá nhân và giáo dục**
Ankomah sinh ra ở Accra, Ghana, vào ngày 10 tháng 10 năm 1985. Là con đầu lòng của người mẹ đơn thân, Ankomah nhớ lại đã trải qua một vài thử thách trong thời thơ ấu. Cô có học vấn trung học tại Adabraka Presbyterian Junior High và Labone Senior High School. Sau đó, cô học ngành marketing tại Đại học Jayee. Ankomah đã tiết lộ trong một vài cuộc phỏng vấn gần đây rằng cô là một Cơ đốc nhân được tái sinh.
Trong một cuộc phỏng vấn năm 2017 với Daily Sun, Ankomah đã phản ứng với một tình huống hư cấu có thể khiến cô ly hôn, giải thích rằng ngay cả việc ngoại tình cũng không đủ lý do để cô rời bỏ người chồng tương lai. Liên quan đến tình trạng mối quan hệ của cô, Ankomah tiết lộ trong một cuộc phỏng vấn năm 2018 với Ghanaweb, rằng "... cô ấy độc thân và nghiêm túc tìm kiếm một người đàn ông".

**Sự nghiệp**
Theo cô, cô đã tham gia diễn xuất thông qua người anh em họ của mình vào năm 1994. Sau khi tham gia một vài buổi thử vai cho các bộ phim, và tham gia một số bộ phim truyền hình và sản xuất phim, cô đã tham gia Next Movie Star, nơi cô được xếp hạng thứ ba trong phiên bản 2007 của chương trình thực tế. Sau khi đóng một số bộ phim rõ ràng trong những năm trước, Ankomah đã tiết lộ trong một cuộc phỏng vấn với Hitz FM vào năm 2016 rằng từ đó cô sẽ chỉ xem xét những vai diễn có đạo đức và mang lại sự thay đổi tích cực trong xã hội. Vào tháng 9 năm 2018, cô đã làm rõ vị trí của mình, giải thích rằng cô có thể đảm nhận bất kỳ vai trò nào trong một bộ phim miễn là nó truyền thông điệp tích cực đến khán giả. Năm 2017, Ankomah đã bị một số bên liên quan trong phim chỉ trích khi cô đặt câu hỏi về câu chuyện hời hợt về phim Ghana. Cô bày tỏ lo ngại rằng ngành công nghiệp cần thay đổi chủ đề của bộ phim của họ để phát triển. Các đạo diễn phim cảm thấy tuyên bố của cô ấy là thiếu tôn trọng và thiếu kiến thức về nghệ thuật làm phim. Vào tháng 11 năm 2018, cô bắt đầu một chiến dịch thông qua nền tảng của mình nhằm tìm cách khuyến khích người Ghana trẻ tuổi ảnh hưởng đến môi trường của họ bằng cách thấm nhuần văn hóa đọc.

**Đóng phim**
 Thành phố Mặt trời - Khách sạn St. - Tất cả những gì lấp lánh - Điện thoại di động của bạn ở đâu? - Sức mạnh của các vị thần - Shakira - Tội lỗi của linh hồn - Trái tim của đàn ông - Một nơi nào đó ở Châu Phi - Thị trấn đường - Chuyến đi đến địa ngục

**Giải thưởng**
 Giải thưởng Học viện Điện ảnh Châu Phi 2010 cho diễn viên triển vọng nhất - Giải thưởng Học viện Điện ảnh Châu Phi 2012 cho diễn viên triển vọng nhất - Giải thưởng điện ảnh Ghana 2012 - Nữ diễn viên xuất sắc nhất trong vai chính  - Giải thưởng điện ảnh Ghana 2011 - Nữ diễn viên xuất sắc nhất trong vai phụ - Giải thưởng điện ảnh Ghana 2011 - Nữ diễn viên được yêu thích (phim) - Giải thưởng điện ảnh Ghana 2015 - Nữ diễn viên xuất sắc nhất trong vai chính

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Martha Ankomah
Thể loại:Người Accra
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Ghana
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1985
Thể loại:Sinh năm 1986
Thể loại:Nữ diễn viên Ghana
Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Ghana
Akofa Edjeani Asiedu

Akofa Edjeani Asiedu (sinh ngày 20 tháng 2 năm 1969) là một Ghana kỳ cựu phim nữ diễn viên, nhà sản xuất và doanh nhân. Bộ phim ngắn của cô, "Không phải con gái tôi" (một bộ phim về cắt âm vật), đã giành giải Phim ngắn hay nhất tại Giải thưởng Học viện Điện ảnh Châu Phi (AMAA) năm 2008 và "I Sing of A Well" bộ phim mà cô đóng vai chính và hợp tác cũng được sản xuất, giành được ba giải thưởng và Giải thưởng Ban giám khảo xuất sắc nhất từ Giải thưởng Học viện Điện ảnh Châu Phi năm 2010 

**Tuổi thơ và giáo dục**
Akofa sinh ngày 20 tháng 2 năm 1969 tại Ghana.. Cô có bằng cử nhân nghệ thuật của Đại học Nghệ thuật biểu diễn Ghana và chứng chỉ PR, Marketing và quảng cáo của Học viện Báo chí Ghana (1995).

**Sự nghiệp**
Cô bắt đầu sự nghiệp diễn xuất của mình vào năm 1987 và xuất hiện lần đầu trong loạt phim truyền hình Annette và Jagger Pee. Cô cũng đóng vai chính trong Thiên đường tối thượng vào những năm 1990.

**Sản xuất**
Akofa đã sản xuất:- I Sing of a Well - bộ phim truyền hình năm 2009 về Hoàng tử Wenambe, người trao vương quốc nhỏ Kotengbi cho Mansa Musa.

**Phim được chọn**
For Better For Worse 1995
*Divine Love
*Holby City
*My Mother's Heart 1&2
*Life in Slow Motion
*Pieces of Me
*The Cursed Ones
*Children of the Mountain
*Sidechic Gang
*Lucky
*Azali
*Cant Say Mother
*Dark Spot

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 1960789   - accessdate =ngày 27 tháng 10 năm 2018 - accessdate =ngày 27 tháng 10 năm 2018 - accessdate =ngày 27 tháng 10 năm 2018 - url-status=dead - accessdate =ngày 27 tháng 10 năm 2018 - url-status=dead - accessdate =ngày 27 tháng 10 năm 2018 
Thể loại:Sinh năm 1969
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Ghana
Emelia Brobbey

Emelia Brobbey là một nữ diễn viên và người dẫn chương trình truyền hình Ghana. Cô đã giành giải Nữ diễn viên bản địa xuất sắc nhất năm và được đề cử Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất năm tại Giải thưởng Giải trí Nhân dân Thành phố năm 2016.

**Giáo dục và giáo dục sớm**
Emelia Brobbey sinh ra và lớn lên ở Akyem Swedru ở khu vực phía Đông Ghana. Cô đã hoàn thành trường trung học Akyem Swedru và tiếp tục đến trường Cao đẳng Sư phạm của Trưởng lão. Cô cũng có bằng tốt nghiệp Báo chí, bằng cử nhân Quản lý nguồn nhân lực và chứng chỉ ICM về Phát thanh báo chí.

**Tham khảo**
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Ghana
Thể loại:Nhân vật còn sống
Cối xay sông băng

Cối xay sông băng lớn trên sông băng Snowbird, trong dãy núi Talkeetna ở Alaska.
Sơ đồ các đặc trưng sông băng minh họa cách thức các cối xay sông băng vận chuyển nước bề mặt tới đáy sông băng.
Tập tin:Athabasca.Moulin.jpg|nhỏ|phải|Nước bề mặt chảy vào một cối xay sông băng trên sông băng Athabasca
Cối xay sông băng, hố sông băng hay hang sâu sông băng là một đường ống trông giống như cái giếng gần tròn, thẳng đứng hay gần như thẳng đứng trong một sông băng hay dải băng mà qua đó nước từ bề mặt chảy xuống. Trong một số ngôn ngữ như tiếng Anh hay tiếng Pháp người ta gọi nó là moulin, trong tiếng Pháp có nghĩa là cối xay.
Các cối xay sông băng này có thể rộng tới 10 m và thường được tìm thấy trên các dải băng và các khu vực bằng phẳng của sông băng trong khu vực có các kẽ nứt ngang. Các cối xay sông băng có thể chạm tới đáy sông băng sâu vài trăm mét hoặc chỉ tới độ sâu của sự hình thành các kẽ nứt phổ biến nhất (khoảng 10–40 m) nơi có các con suối nước tan chảy chảy ngầm trong lòng sông băng. Chúng là nguyên nhân điển hình nhất của sự hình thành hang động sông băng.
Các cối xay sông băng là một phần cấu trúc nội tại của các sông băng để chuyên chở nước tan chảy từ bề mặt xuống tới nơi nó có thể xuống tới. Nước từ cối xay sông băng thường thoát khỏi sông băng ở đáy của nó, đôi khi đổ vào biển, và đôi khi đáy của cối xay sông băng có thể lộ ra trên mặt của một sông băng hay ở rìa của một khối băng tù đọng.
Nước từ các cối xay sông băng có thể giúp bôi trơn đáy sông băng, ảnh hưởng tới chuyển động sông băng. Với một quan hệ thích hợp giữa dải băng và địa hình, đoạn đầu của nước trong cối xay sông băng có thể cung cấp năng lượng và môi trường cho sự hình thành của thung lũng đường hầm. Vai trò của nước cối xay sông băng trong bôi trơn đáy các dải băng và sông băng là phức tạp nó có liên can tới tăng tốc các sông băng và vì thế liên can tới tốc độ tan vỡ sông băng.

**Xem thêm**
Tuyết hạt già
*Tuyết hạt non
*Hồ hang động
*Thoái lui sông băng thế Holocen
*Ao nước tan chảy
*Hố sụt
*Rắn cuộn
*Hồ dưới sông băng
*Hồ trên sông băng

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Hồ hang động- Earth Observatory page date = ngày 16 tháng 5 năm 2008.- December 2006 article about a NASA expedition to Greenland moulin. date=2021-07-27 - Moulins in Greenland (Google)
Thể loại:Băng hà học
Thể loại:Địa mạo sông băng
Marie Humbert

Marie Humbert là một nữ diễn viên người Ghana và Thụy Sĩ. Cô đã nhận được đề cử tại Giải thưởng Học viện Điện ảnh Châu Phi lần thứ 10 cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất.

**Sự nghiệp**
Humbert đã đóng "Vivian" trong Adams Apples và "Susan" trong Potomanto, đây là bộ phim đầu tiên của cô và nhận được giải thưởng của Viện hàn lâm điện ảnh châu Phi cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất trong đề cử vai phụ và đề cử giải thưởng điện ảnh Ghana. Cô đóng "Makena" tại An African City, mô tả vai diễn của cô trong phim như một sự phản ánh kinh nghiệm cá nhân của cô về việc chuyển đến Ghana vài năm trước. Cô mô tả Issa Rae và Meryl Streep là những chuyên gia trong ngành truyền cảm hứng cho cô. Tại Giải thưởng Điện ảnh Ghana 2016, Humbert đã nhận được đề cử cho nữ diễn viên xuất sắc nhất trong loạt phim truyền hình và khám phá các hạng mục của năm. Lễ trao giải được tổ chức tại khách sạn Kempinski Gold Coast, Accra vào tháng 12.

**Cuộc sống cá nhân**
Humbert có nguồn gốc từ Ghana và Thụy Sĩ. Cô học nghệ thuật sân khấu tại Cours Florent ở Paris, nơi cô nhận được giải thưởng 'The Lesley Chatterley' cho nữ diễn viên xuất sắc nhất năm 2009. Trước đó, cô nhận bằng cử nhân nghệ thuật từ Đại học Deakin ở Melbourne, Úc, chuyên ngành Kịch. Cô thông thạo tiếng Anh và tiếng Pháp.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 2171773   
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Ghana
Thể loại:Nhân vật còn sống
Rạn san hô Scott và Seringapatam

Rạn san hô Scott và Seringapatam là một nhóm gồm 4 đảo san hô nằm trên rìa của thềm lục địa Úc ở biển Timor, cách 190 dặm (khoảng 305 km) về phía tây bắc của mũi Leveque, bang Tây Úc. Xa hơn về phía đông bắc là quần đảo Ashmore và Cartier, và về phía tây nam là bãi cạn Rowley.

**Vị trí và mô tả**
Mỗi rạn san hô trồi lên từ đáy đại dương khoảng 400 – 500 m. Hầu hết các rạn san hô đều lộ ra khi thủy triều rút, bình thường thì chỉ có một vài mỏm đá và bãi cát nằm trên mực nước biển.- Rạn san hô Scott Nam, cũng được gọi là Rạn san hô Móng ngựa (dựa vào hình dạng cấu trúc của nó), là một rạn san hô hình lưỡi liềm có phần đỉnh hiếm thấy. Vùng đầm phá ở trung tâm có độ sâu hơn 24 m. Tổng diện tích của rạn san hô với đầm phá là 144 km².- Rạn san hô Scott Trung, vì nằm gần sát với rạn san hô Nam nên đôi khi được cho là nằm trong rạn Nam. Rạn san hô Trung nằm ở cực tây của rạn Nam, được bao quanh bởi đảo Sandy (hay đảo Cát). Đảo này có chiều dài khoảng 690 m theo hướng bắc-nam, rộng tới 110 m. Có một tòa tháp dễ thấy trên hòn đảo này. Một rạn san hô tách biệt, nằm cách đảo Sandy 2,4 km nằm về phía đông bắc. Eo biển giữa rạn Nam và Trung sâu 33 m, nông hơn nhiều so với eo biển giữa các rạn san hô khác- Rạn san hô Scott Bắc, là một rạn san hô vòng lớn, nằm cách rạn san hô Seringapatam 23 km về phía tây nam. Phần lớn các rạn san hô lộ ra khi thủy triều xuống, và một đầm phá ở trung tâm được nối với biển bằng hai eo biển hẹp. Tổng diện tích của rạn san hô với đầm phá là 106 km².- Rạn san hô Seringapatam, là một rạn san hô vòng với tổng diện tích khoảng 55 km², bao gồm cả đầm phá ở trung tâm. Phần lớn các rạn san hô lộ ra khi thủy triều xuống. Nhiều bãi cát cao khoảng 1,8 m so với mặt nước biển, nằm ở phía tây. Thuyền trưởng Edwin Courtenay trong chuyến đi săn cá voi đã phát hiện ra rạn san hô này vào ngày 23 tháng 8 năm 1839. Ông đặt tên rạn san hô này theo tên con tàu Seringapatam của mình.

**Khí tự nhiên hóa lỏng**
Một dự án tìm kiếm khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) được phát triển bởi Woodside Petroleum ở rạn san hô Scott Nam và Bắc.

**Tẩy trắng san hô**
Các rạn san hô Scott đã bị tẩy trắng khoảng 80% vào năm 2016. Điều này diễn ra sau một đợt tẩy trắng san hô rộng rãi trước đó vào năm 1998, nhưng đã được phục hồi trong khoảng 10 đến 15 năm sau đó. Tuy nhiên, với sự thay đổi khí hậu liên tục, và mối tương quan trực tiếp giữa sự ấm lên toàn cầu và tẩy trắng san hô, điều lo ngại rằng các rạn san hô Scott có thể sẽ không phục hồi và sống được sau hiện tượng tẩy trắng san hô vào năm 2016.

**Xem thêm**
Berry, P.F. (1986), Faunal surveys of the Rowley Shoals, Scott Reef, and Seringapatam Reef, North-western Australia Perth, W.A.: Western Australian Museum, Records of the Western Australian Museum. Supplement, 0313-122X; số 25 ISBN 0-7309-0340-0

**Chú thích**
Thể loại:Rạn san hô vòng Ấn Độ Dương của Úc
Salma Mumin

Salma Mumin là một nữ diễn viên Ghana. Với công việc là một nữ diễn viên, cô đã nhận được một số giải thưởng và đề cử trong ngành công nghiệp điện ảnh bao gồm Giải thưởng Diễn viên màn hình Tạp chí Paccorus (Giải thưởng Pamsaa) Nữ diễn viên mới quốc tế xuất sắc nhất năm 2014.

**Tuổi thơ**
Mumin được sinh ra ở Wa, ở khu vực phía Tây của Ghana và trải qua những ngày thơ ấu ở đó. Cô theo học tại Trường tiểu học Odorkor 1 vì giáo dục cơ bản và sau đó chuyển đến Trường trung học cơ sở Insaaniyya. Sau đó, cô chuyển đến Accra để theo đuổi sự nghiệp diễn xuất của mình.

**Sự nghiệp**
Mumin xuất hiện lần đầu trên màn ảnh vào năm 2007, nơi cô được xuất hiện trong bộ phim Passion and Soul. Từ năm 2012, cô cũng đã đóng các vai trong các bộ phim Sự quyến rũ, Không xin lỗi, Cô gái học đại học, Bỏ vợ tôi, Di chúc, Đất của người đàn ông và Vợ tôi không biết, và John và John.

**Nhà sản xuất**
Năm 2015, cô đã sản xuất bộ phim đầu tiên của mình mang tên No Man's Land.

**Công việc quảng cáo**
Khuôn mặt của Mumin có thể được nhìn thấy trên các bảng quảng cáo và quảng cáo truyền hình ở Ghana, bao gồm quảng cáo cho uniBank, Jumbo, Electromart và nhiều hơn nữa. Quảng cáo truyền hình đầu tiên của cô là cho uniBank. Cô là đại sứ thương hiệu cho Hollywood Nutritions Slim Smart.

**Đóng phim**
What My Wife Doesn’t Know
*No Man’s Land 
*Seduction
*No Apology
*Passion and Soul
*College Girls
*Leave My Wife
*The Will
*Amakye and Dede
*John and John
*Apples and Bananas

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 name=Salma Mumin
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Ghana
Thể loại:Nhân vật còn sống
Nikoletta Samonas

Nikoletta Samonas (sinh ngày 5 tháng 9 năm 1985) là một nữ diễn viên người Ghana và là một người mẫu tự do. Cô được biết đến với cái tên Nikki Samonas trong ngành giải trí và đã có vai trò trong một số bộ phim truyện. Cô là cựu sinh viên của cả hai trường trung học Holy Child và Đại học Khoa học và Công nghệ Kwame Nkrumah.

**Giáo dục**
Samonas đã được giáo dục cơ bản tại Trường Quốc tế Desk ở Tema và tiếp tục đến trường Trung học Holy Child để học cao học, nơi cô học về nghệ thuật thị giác. date=April 2019
Sau đó, cô tiếp tục học đại học tại Đại học Khoa học và Công nghệ Kwame Nkrumah và tốt nghiệp Cử nhân Nghệ thuật Thiết kế Truyền thông.

**Sự nghiệp**
Trong sự nghiệp diễn xuất của mình, Samonas đã có những vai diễn trong cả hai bộ phim truyện của Ghana và Nigeria.    Điều này đã thu hút sự tài trợ từ Ghana và các công ty đa quốc gia mà cô ấy đã giới thiệu trong các quảng cáo của họ. Cô cũng làm việc cho nhà sản xuất truyền hình khác nhau như Charterhouse mà cô tổ chức Rythmz, Farm House sản xuất mà cô đã tổ chức Phi Movie Review Show và cũng tổ chức ăn sáng Live, một talk show truyền hình buổi sáng lúc truyền hình châu Phi.

**Đóng phim**
 Don Caritas - Beyonce 1 - Beyonce 2 - Cuộc chiến hoa hồng - Biện pháp tuyệt vọng - nhãn đỏ - Tình yêu và đạn - Xét nghiệm DNA - Khoai tây khoai tây - 40 và đơn - Cộng hòa V - Di chúc 1 - Di chúc 2

**Giải thưởng và đề cử**

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1985
Zynnell Zuh

Zynnell ZUH (sinh ngày 18 tháng 7 năm 1985) là một nữ diễn viên, nhà văn, nhà sản xuất, nhân vật truyền hình và nhà từ thiện người Ghana đến từ các vùng Volta của Ghana. Zynnell Zuh tham gia bộ phim Công nghiệp Ghana năm 2014 và kể từ đó đã nhận được một số giải thưởng bao gồm, Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất tại Giải thưởng Giải trí Nhân dân Thành phố 2013; và Nữ diễn viên xuất sắc nhất trong một bộ phim tại Lễ trao giải Phim vàng 2016.

**Phần thưởng và đề cử**

**Đóng phim**
 Táo Adams - Sự quyến rũ - Độc thân sáu - Khi tình yêu đến xung quanh - Yêu bất kể - Ngày kỷ niệm - Vừa mới kết hôn - Thuê một người đàn ông - Shampaign - Loạn trí - Crazy Lovely Cool (Bộ phim truyền hình âm nhạc)

**Tham khảo**
Thể loại:Nữ giới Ghana
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1985
Rama Brew

Rama Brew là một nữ diễn viên kỳ cựu người Ghana, cá tính truyền hình và nhạc sĩ nhạc jazz.

**Tuổi thơ**
Khi còn nhỏ, Rama muốn trở thành một vũ công nhưng cha cô không đồng ý. Sau đó, cô được người dì làm việc tại Ghana Broadcasting Corporation (GBC) giới thiệu với truyền hình.

**Cuộc sống sự nghiệp**
Rama Brew tham gia diễn xuất vào năm 1972. Cô đóng vai chính trong các loại xà phòng truyền hình như "Đại lộ A" và "Villa Kakalika". Bộ phim đầu tiên của cô là" Farewell To Dope" cho Ghana Films, hiện được gọi là TV3. Rama trở thành vai chính trong bộ phim truyền hình "Thiên đường tối thượng" năm 1993 khi cô chuyển đến Ghana. Cô giành giải nữ diễn viên xuất sắc nhất năm 1994. Rama cũng là một ca sĩ nhạc jazz và là người bắt đầu chơi nhạc jazz vào những năm 90  Cô là người dẫn chương trình cho một chương trình thiếu nhi trên chương trình 'Groove FM'. Sau đó, cô trở thành giám khảo của chương trình tài năng âm nhạc TV3, 'Mentor' 

**Cuộc sống cá nhân**
Cô có một cô con gái tên là Michelle Attoh cũng là một nữ diễn viên.

**Tham khảo**
Thể loại:Nữ diễn viên Ghana
Thể loại:Nhân vật còn sống
Kafui Danku

Kafui Danku là một nữ diễn viên và nhà sản xuất phim người Ghana, hầu hết được biết đến với vai diễn trong các bộ phim như Any Other Monday, Alvina: Thunder and Lightning, I Do, và 4Play. Cô cũng là tác giả của cuốn sách Im lặng không phải là vàng 
Danku theo học tại trường nữ Ola ở khu vực Volta của Ghana và tiếp tục học tại Đại học Cape Coast ở khu vực miền Trung Ghana. Cô đã kết hôn với một người đàn ông Canada được cho là gần gấp đôi tuổi cô. Cặp vợ chồng có một đứa con tên là Baby Lorde.

**Tham khảo**
Thể loại:Nữ diễn viên Ghana
Thể loại:Nhân vật còn sống
Fella Makafui

Fella Makafui (sinh ngày 19 tháng 8 năm 1995 tại Vùng Volta, Ghana) là một nữ diễn viên người Ghana và là một nhà từ thiện. Cô được biết đến chủ yếu nhờ vai diễn trong Yolo (phim truyền hình Ghana).

**Giáo dục**
Fella theo học tại Kpando Senior và tốt nghiệp. Sau khi học trung học, anh theo học trường đại học Ghana.

**Sự nghiệp**
Makafui bắt đầu sự nghiệp với tư cách là một người mẫu, sau đó cô đã tham gia diễn xuất và đưa cô đến với ánh đèn sân khấu. Fella đã được đặc trưng trong một vài bộ phim như In April, Once upon a family, Kanda River và Chaskele. Trong một lần gia đình, Fella phải làm việc cùng với nữ diễn viên người Nigeria Mercy Johnson, người đóng vai chính. Cô hiện là đại sứ mới của Castle gate động sản.

**Giải thưởng**
 Nữ diễn viên triển vọng nhất của năm - Giải thưởng giải trí nhân dân thành phố (2016) date=July 2019 - Giải vàng hứa hẹn nhất - Giải thưởng điện ảnh vàng 2016 

**Tham khảo**
Thể loại:Nữ diễn viên Ghana
Thể loại:Sinh năm 1995
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Ghana
Selassie Ibrahim

Selassie Ibrahim là một nữ diễn viên, nhà sản xuất phim, doanh nhân người Ghana và Giám đốc điều hành sản xuất thông minh. Selassie Ibrahim đã tham gia các bộ phim như Her mother's Man được đạo diễn bởi Desmond Elliott cho IROKOtv. Cô cũng đã xuất hiện cùng Freddie Leonard, Uche Jombo, John Dumelo, Shafy Bello và Roselyn Ngissah trong bộ phim "40 looks Good on You". Selassie Ibrahim là Giám đốc ngoại lệ của Jabneel Impact, một tổ chức phi chính phủ tìm kiếm phúc lợi cho những người ít đặc quyền, trẻ mồ côi và góa phụ trong xã hội.

**Cuộc sống cá nhân**
Selassie Ibrahim kết hôn với Ibrahim Adam, cựu bộ trưởng của Quốc hội Dân chủ Quốc gia. 

**Sự nghiệp**
Selassie Ibrahim xuất hiện lần đầu trên màn ảnh vào thập niên 90, bộ phim My Sweetie, đã mang đến cho cô một bước đột phá khi đóng cùng Grace Omaboe và Mc- Jordan Amatefio. Năm 2015, cô đã sản xuất  bộ phim đầu tiên của mình có Nadia Buari, James Gardner, Desmond Elliot, Roselyn Ngissah. Năm 2017, cô sản xuất một bộ phim truyền hình được đạo diễn bởi Desmond Elliott có tên là Entrapping và nó được trình chiếu trên showcase Magic của Châu Phi, EbonyLifeTV và TV3 Network ở Ghana. Cô cũng đã tham gia nhiều tác phẩm khác nhau được sản xuất tại Nigeria cho IROKOtv đáng chú ý trong số đó là Baby Palaver và Mother's Man. Cô được đề cử là Nữ diễn viên xuất sắc nhất trong vai phụ trong Giải thưởng phim vàng 2019.

**Tham khảo**
Thể loại:Nữ diễn viên Ghana
Thể loại:Nhân vật còn sống
Ayorkor Korsah

G. Ayorkor Korsah (trước đây là G. Ayorkor Mills-Tettey) là trưởng khoa Khoa học máy tính tại Đại học Ashesi ở Ghana.

**Tuổi thơ và giáo dục**
Korsah học chuyên ngành kỹ thuật tại Đại học Dartmouth, tốt nghiệp Summa Cum Laude vào tháng 6 năm 2003. Cô theo học Đại học Carnegie Mellon với công việc tiến sĩ về khoa học máy tính, lấy bằng tiến sĩ năm 2011 cho luận án của mình, "Khám phá sự phối hợp tối ưu cho các nhóm không đồng nhất với phụ thuộc chéo lịch trình".

**Nghề nghiệp**
 2003 - 8/2004
Giảng viên thỉnh giảng, Khoa học máy tính; Khoa Khoa học Máy tính của Đại học Ashesi, Accra, Ghana- Tháng 6 - tháng 9 năm 2006
Giảng viên thỉnh giảng, Khoa Khoa học Máy tính của Đại học Ashesi, Accra, Ghana- Tháng 9 - 12 năm 2006
Trợ giảng; Viện Robotics Đại học Carnegie Mellon, Pittsburgh, PA, Hoa Kỳ

**Thành tựu**
Korsah và Ken Goldberg, đồng sáng lập Mạng lưới Robot Châu Phi (AFRON), đã được trao Giải thưởng Sáng tạo đột phá Tribeca 2013 cho công việc của họ trong việc thành lập mạng và "Thử thách Thiết kế Robot 10 đô la.

**Ấn phẩm được chọn**
 G. Ayorkor Korsah, Anthony Stentz và M. Bernardine Dias, 51 Một phân loại toàn diện cho phân bổ nhiệm vụ đa robot, Tạp chí Nghiên cứu Robotics Quốc tế, Tháng 10 năm 2013 Tập 32, Số 12: Trang 12.   1495-1512. - G. Ayorkor Korsah, Balajee Kannan, Brett Browning, Anthony Stentz và M. Bernardine Dias, "xBots: Một cách tiếp cận để Tạo và Thực hiện tối ưu Multi-Robot kế hoạch với Cross-Schedule Dependencies," 2012 Hội nghị quốc tế IEEE về Robotics và Tự động hóa (ICRA), Tháng 5/2012. - G. Ayorkor Korsah, Jack Mostow, M. Bernardine Dias, Tracy Morrison Sweet, Sarah M. Belousov, M. Frederick Dias, Haijun Gong, cải thiện khả năng đọc viết của trẻ em ở châu Phi: Thử nghiệm với một giáo viên dạy đọc tự động, công nghệ thông tin, tập 6 không. 2, 2010.

**Xem thêm**
 Các quản trị viên hiện tại và trước đây tại Đại học Ashesi

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nhà khoa học thế kỷ 21
Trượt tuyết băng đồng tại Thế vận hội Mùa đông 2018 - 30 kilômét cổ điển nữ

Nội dung 30 kilômét cổ điển nữ của môn trượt tuyết băng đồng tại Thế vận hội Mùa đông 2018 diễn ra vào ngày 25 tháng 2 năm 2018 tại Alpensia Cross-Country Centre ở Pyeongchang, Hàn Quốc.. Đây là nội dung cuối cùng của Thế vận hội 2018 trước khi Lễ bế mạc diễn ra.

**Kết quả**
Cuộc đua bắt đầu lúc 15:15.
}
47
47
Anne-Marie Comeau
Mùa đông 2018 
DNF

**Tham khảo**
Thể loại:Trượt tuyết băng đồng nữ tại Thế vận hội Mùa đông 2018
2018
Yaba Badoe

Yaba Badoe tại Liên hoan phim quốc tế Zanzibar 2015.
Yaba Badoe (sinh 1955) là một nhà làm phim tài liệu, phóng viên và tác giả người Ghana - Anh.

**Sự nghiệp**
Yaba Badoe sinh ra ở Tamale, miền bắc Ghana. Cô rời Ghana để được giáo dục ở Anh khi còn rất trẻ. Tốt nghiệp trường Cao đẳng King, Cambridge, Badoe làm công chức tại Bộ Ngoại giao ở Ghana, trước khi bắt đầu sự nghiệp báo chí với tư cách là thực tập sinh tại BBC. Cô cũng là một nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Châu Phi tại Đại học Ghana. Cô đã giảng dạy ở Tây Ban Nha và Jamaica và đã làm việc như một nhà sản xuất và đạo diễn làm phim tài liệu cho các kênh truyền hình chính ở Anh. Trong số các khoản tín dụng của cô là: Đen và Trắng (1987), một cuộc điều tra về chủng tộc và phân biệt chủng tộc ở Bristol, sử dụng máy quay video ẩn cho BBC1; I Want Your Sex (1991), một bộ phim tài liệu nghệ thuật khám phá những hình ảnh và huyền thoại xung quanh tình dục màu đen trong nghệ thuật, văn học, phim ảnh và nhiếp ảnh phương Tây, cho Kênh 4; và loạt sáu phần Dịch vụ tự nguyện ở nước ngoài cho ITV vào năm 2002.
Ngoài việc làm phim, Badoe còn là một nhà văn sáng tạo, cuốn tiểu thuyết đầu tiên của cô, True Murder, được Jonathan Cape xuất bản tại Luân Đôn vào năm 2009. Truyện ngắn "The Rivals" của cô được đưa vào tuyển tập Truyện tình yêu châu Phi (Ayebia, 2006), được chỉnh sửa bởi Ama Ata Aidoo.
Badoe đạo diễn và đồng sản xuất (với Amina Mama) bộ phim tài liệu The Witches of Gambaga, đã giành giải Phim tài liệu hay nhất tại Liên hoan phim quốc tế đen năm 2010, và được trao giải nhì trong phần phim tài liệu của FESPACO 2011. bộ phim gần đây, ra mắt năm 2014, mang tên The Art of Ama Ata Aidoo.
Vào năm 2016, cô đã tham gia  "Kể chuyện của chúng tôi về ngôi nhà: Khám phá và tôn vinh sự thay đổi của cộng đồng châu Phi và châu Phi-diaspora" ở Đồi Chapel, NC.

**Đóng phim**
 Thời gian của hy vọng (1983) - Vinh quang vinh quang (1986) - Đen và Trắng (1987) - Tôi muốn tình dục của bạn (1991) - Supercrips và Rejects (1996) - Cuộc đua trong khung hình (1996) - Cam kết chăm sóc - Trạng thái có khả năng (1997) - Tôi có phải là người giữ em trai tôi không? (2002) - Dịch vụ tự nguyện ở nước ngoài (2002) - Một đối một (2003) - Thế giới bí mật của Voodoo: Châu Phi - Đến nhà (2006) - Phụ nữ đáng kính (2010) - Phù thủy Gambaga (2010) - Nghệ thuật Ama Ata Aidoo (2014)

**Tham khảo**- True Murder (Jonathan Cape, 2009)
** A Jigsaw of Fire and Stars (Zephyr/Head of Zeus, 2017)
** The Secret of the Purple Lake (Cassava Republic Press, 2017), five interlinked stories
** Wolf Light (Head of Zeus,2019)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Geosi Gyasi,  "Một cuộc phỏng vấn với Ghanaian - Nhà văn Anh, Yaba Badoe", Geosi Reads, 17 tháng 3 năm 2011. -  "Cuộc trò chuyện với Yaba Badoe", Phụ nữ châu Phi trong điện ảnh, ngày 1 tháng 9 năm 2011. -  Trang fan hâm mộ facebook -  Lịch trình của các sự kiện, kể chuyện của chúng tôi về nhà - Karin Sohlgren,  "Yaba Badoe - cuộc phỏng vấn về dự án phim về nữ nhà văn châu Phi với Ama Ata Aidoo", video YouTube, ngày 13 tháng 4 năm 2012.
Thể loại:Cựu sinh viên King's College, Cambridge
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1955
Nuotama Bodomo

Nuotama Frances Bodomo (sinh năm 1988) là một nhà làm phim, nhà văn và đạo diễn người Ghana.

**Tiểu sử và sự nghiệp**
Sinh ra ở Ghana, với cha mẹ là cả hai nhà giáo dục, Bodomo là Dagaaba. Cô cũng lớn lên ở Na Uy và Hồng Kông, trước khi chuyển đến New York để học phim tại Đại học Columbia (BA) và Trường Điện ảnh Tisch của NYU (MFA). Bộ phim đầu tiên của cô, Boneshaker (2013), với sự tham gia của ứng cử viên Oscar Quvenzhané Wallis, được công chiếu tại Liên hoan phim Sundance 2013 trước khi chiếu tại SXSW, Liên hoan phim Pan Phi và Liên hoan phim châu Phi của Lincoln Center. Bộ phim Afronauts (2014) của cô đã được công chiếu tại Hoa Kỳ tại Liên hoan phim Sundance 2014, ra mắt quốc tế tại Liên hoan phim quốc tế Berlin 2014, và được đưa vào triển lãm "Dreamlands: Immersive Cinema and Art, 1905 Khải2016 "tại Bảo tàng Nghệ thuật Mỹ Whitney.
Cô được mệnh danh là một trong những nhà làm phim của tạp chí "25 gương mặt mới trong phim độc lập" trong năm 2014. Cô có trụ sở tại thành phố New York.
Cô chỉ đạo đoạn ngắn "Mọi người đều chết!" cho tính năng omnibus Collective: Unconscons (2016), được công chiếu tại Liên hoan phim SXSW 2016. Phim đã giành giải Phim ngắn thử nghiệm hay nhất tại Liên hoan phim Blackstar 2016. Trong phim hàng quý, tập. 71, Số 2, trong hồ sơ Phim Đen có tựa đề "Death Grips", của  Michael Boyce Gillespie, Bodomo giải thích phân đoạn phim năm 2016 của cô là Everybody Dies!. Năm 2018, Bodomo là một nhà văn và đạo diễn của Random Acts of Flyness, một bộ HBO được tạo bởi Terence Nance.
Bodomo hiện đang phát triển phiên bản tính năng của Afronauts, được hỗ trợ bởi Viện Sundance, Viện phim Tribeca, chương trình Người kể chuyện mới nổi của IFP và Quỹ Alfred P Sloan.
Bodomo là một  nghệ sĩ Hoa Kỳ năm 2019  trong phim.

**Đóng phim**
 Boneshaker (2013) - Afronauts (2014) - Tập thể: Vô thức (phân đoạn "Mọi người đều chết!") (2016) - Hành vi ngẫu nhiên bay bổng: Phần 1 (2018)

**Xem thêm**
 Nhà làm phim phụ nữ da đen -  Nhà làm phim phụ nữ Ghana - Các nhà làm phim Ghana

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Phim ảnh Nuotama Bodomo tại cơ sở dữ liệu phim Internet. - "  Frances Bodomo của Katie Bradshaw" date=2017-03-12 , Tạp chí Bom Katie Bradshaw. Ngày 9 tháng 7 năm 2013. - "  25 khía cạnh mới của phim độc lập", Scott Macaulay.  2014 - "  30 Dưới 30: Frances Bodomo, Nhà làm phim", Mark Asch. Tạp chí Brooklyn. Ngày 13 tháng 10 năm 2016. - "Death Grips" Một bộ hồ sơ phim đen của  Michael Boyce Gillespie, Film Quarterly. Ngày 4 tháng 12 năm 2017. - "  Nơi của ai, không gian của ai?: Cổ phần ngoài trái đất date=2019-07-23  " Tạo ra sự nhanh chóng, nghệ thuật thực tế. Ngày 13 tháng 2 năm 2018. 
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1988
Trượt tuyết băng đồng tại Thế vận hội Mùa đông 2018 - 4 × 10 kilômét tiếp sức nam

Nội dung 4 × 10 kilômét tiếp sức nam của môn trượt tuyết băng đồng tại Thế vận hội Mùa đông 2018 diễn ra vào ngày 18 tháng 2 năm 2018 tại Alpensia Cross-Country Centre ở Pyeongchang, Hàn Quốc.

**Kết quả**
Cuộc đua bắt đầu lúc 15:15.

**Tham khảo**
Thể loại:Trượt tuyết băng đồng nam tại Thế vận hội Mùa đông 2018
Thể loại:Trượt tuyết băng đồng 4 × 10 kilômét tiếp sức nam tại Thế vận hội Mùa đông
Shirley Frimpong-Manso

Shirley Frimpong-Manso (sinh ngày 16 tháng 3 năm 1977) là một đạo diễn, nhà văn và nhà sản xuất phim người Ghana. Bà là người sáng lập và CEO của Sparrow Productions, một công ty sản xuất phim, truyền hình và quảng cáo. Bà đã giành được giải Đạo diễn xuất sắc nhất tại Giải thưởng Học viện Điện ảnh Châu Phi lần thứ 6. Frimpong-Manso cũng là hiệu trưởng của Sparrow Station, một dịch vụ phát video trực tuyến cho giải trí châu Phi từ Sparrow và các nhà sản xuất phim châu Phi khác. Năm 2013, bà được xếp hạng 48 người có ảnh hưởng nhất ở Ghana theo E.tv Ghana.
Frimpong-Manso được mô tả là một người "tìm cách nâng cao tiêu chuẩn sản xuất phim ở Ghana và châu Phi bằng cách kể những câu chuyện châu Phi tiến bộ như được nhìn qua con mắt của người châu Phi". Thay đổi cách Ghana được miêu tả cũng thúc đẩy sự lựa chọn nghề nghiệp của cô. Các bộ phim của bà cũng được biết đến với "nữ chính hung dữ", khi họ miêu tả phụ nữ châu Phi với cơ quan có thể là trụ cột gia đình và có cuộc sống phức tạp.

**Tiểu sử**
Giải thưởng của bà ấy
Frimpong-Manso đến từ Kwahu Pepease ở khu vực phía đông Ghana. Khi còn nhỏ, bà đã tổ chức các vở kịch, "cảm thấy thú vị hơn nhiều so với chơi với cát và búp bê". bà tốt nghiệp năm 2000 tại Học viện Điện ảnh và Truyền hình Quốc gia, thường được gọi là NAFTI ở Ghana và làm người dẫn chương trình tại Radio Gold, một đài tư nhân ở Accra, và sau đó tiếp tục bắt đầu Sparrow Productions vào năm 2003.
Chồng và đối tác kinh doanh của bà là Ken Attoh và họ có với nhau một đứa con.

**Công trình**
Với nhà sản xuất và nữ diễn viên Juliet Asante, Frimpong-Manso đã giúp sản xuất chương trình truyền hình Heart to Heart trong hai năm ngay sau giờ học. Bà cũng đã sản xuất:- Another Shades of Blue - một bộ phim truyền hình về năm bà gái đại học có chung ký túc xá trong ký túc xá của trường đại học. - Personalities Kitchen - một chương trình nấu ăn tổ chức hai tính cách và thách thức họ với một bữa cơm mà họ lựa chọn. - Cuộc thi Hoa hậu Ghana - bà đã sản xuất hai thí sinh bán kết tại sự kiện Hoa hậu Thế giới trong vòng năm năm trong thời gian của cô.

**Đóng phim**

**Giải thưởng**
 Giải thưởng Học viện Điện ảnh Châu Phi lần thứ 6 - Đạo diễn xuất sắc nhất năm - Giải thưởng Học viện Điện ảnh Châu Phi lần thứ 6 - A Sting in a Tale đã giành giải Nhạc phim hay nhất - Liên hoan phim và nghệ thuật Pan Phi thường niên lần thứ 18 - A Sting In A Tale đã mang về giải thưởng cho Khán giả yêu thích-Tự truyện - Giải thưởng Lựa chọn Người xem Ảo thuật Châu Phi 2014 - Biên tập video hay nhất và Đạo diễn phim hay nhất

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 4444248  -  Sản phẩm chim sẻ date=2020-12-02  -  Trang Facebook của Sparrow -  Cuộc phỏng vấn của BBC World Service 2010 -  Shirley Frimpong Manso chiến thắng tại AMVCA 2016
Thể loại:Sinh năm 1977
Thể loại:Nhân vật còn sống
Ga đường sắt cao tốc Tả Doanh

Ga Tả Doanh (p=Zuǒyíng) là ga tàu điện ngầm và đường sắt ở Cao Hùng, Đài Loan được phục vụ bởi tàu điện ngầm Cao Hùng, Đường sắt cao tốc Đài Loan và Cục Đường sắt Đài Loan, nơi được gọi là Tân Tả Doanh (l=Tả Doanh Mới). Trạm được phục vụ bởi các dịch vụ chuyển phát nhanh HSR nhanh nhất trong chuỗi 1.

**Tham khảo**
Thể loại:Đài Loan năm 2006
Thể loại:Ga đường sắt cao tốc Đài Loan
Thể loại:Ga Cao Hùng MRT tuyến đỏ
Thể loại:Ga đường sắt thuộc cục đường sắt Đài Loan
Thể loại:Ga đường sắt ở Cao Hùng
Thể loại:Nhà ga mở cửa vào 2006
Sophia Ophilia Adjeibea Adinyira

Sophia Ophelia Adjeibea Adinyira là một nữ công lý người Ghana của Tòa án tối cao Ghana và là thành viên của Tòa phúc thẩm Liên Hợp Quốc.

**Tuổi thơ và giáo dục**
Sophia đã được đào tạo pháp lý tại Đại học Ghana và Trường Luật Ghana

**Cuộc sống cá nhân**

**Giải thưởng và chứng nhận**
Sophia là thành viên của Ủy ban kỷ luật của Hội đồng pháp lý chung.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1947
Anna Bossman

Anna Bossman (sinh ngày 1 tháng 12 năm 1957) là một người ủng hộ nhân quyền Ghana. Bà trước đây là giám đốc của Cục Liêm chính và Chống tham nhũng của Ngân hàng Phát triển Châu Phi (AfDB). Năm 2017, bà được bổ nhiệm làm đại sứ của Ghana tại Pháp.

**Giáo dục**
Sinh ra ở Kumasi, Ghana, với Tiến sĩ Jonathan Emmanuel Bossman, cựu đại diện của Ghana tại Liên Hợp Quốc tại Geneva, và Alice Decker, Anna Bossman đã theo học trường Holy Child ở Cape Coast, học tại trường Achimota để học trung học. bà tốt nghiệp Đại học Ghana, Legon với bằng Luật và Khoa học Chính trị và từ Trường Luật Ghana năm 1980, được gọi vào Đoàn luật sư Ghana năm đó.

**Sự nghiệp**
Sau khi làm trợ lý luật sư tại Bộ Tư pháp Ghana, Bossman đi vào hoạt động tư nhân và trong 25 năm sau đó sẽ theo đuổi sự nghiệp trong ngành dầu khí và năng lượng, làm việc với các công ty quốc tế lớn (bao gồm Tenneco) tại Gabon (nơi bà là tổng thư ký phụ nữ đầu tiên của Liên minh các công ty dầu khí Gabonese), Congo, Côte d'Ivoire, Angola, cũng như ở Ghana, năm 1996, bà thành lập Bossman Consultingancy Limited để hỗ trợ cho các ngành năng lượng và năng lượng, các tổ chức quốc tế và các cơ quan tài trợ cũng như các công ty tư nhân và các nhà đầu tư kinh doanh.
bà là Phó Ủy viên Ủy ban Nhân quyền và Tư pháp Hành chính (CHRAJ) của Ghana từ năm 2002 đến 2010, nơi bà được bổ nhiệm làm Quyền Ủy viên.
Vào tháng 7 năm 2011, bà được Tập đoàn Ngân hàng Phát triển Châu Phi thuê làm Giám đốc của Cục Liêm chính và Chống Tham nhũng, phụ trách điều tra các vụ lừa đảo, tham nhũng và các sai lầm khác.
Vào tháng 6 năm 2017, bà được bổ nhiệm làm đại sứ Ghana tại Pháp và trao thư tín nhiệm cho Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vào ngày 13 tháng 10 năm 2017. bà cũng là đại sứ của Ghana tại Bồ Đào Nha và đại diện thường trực của đất nước bà tại UNESCO.

**Cuộc sống cá nhân**
bà trước đây đã kết hôn với cựu ứng cử viên thủ tướng của Burkina Faso, Pierre Claver Damiba; và họ đã có một bà con gái.

**Giải thưởng**
2008 - Giải thưởng dành cho phụ nữ thành công của Ghana về sự xuất sắc về Nhân quyền 

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1957
Nana Oye Lithur

Nana Oye Lithur là một luật sư và chính trị gia Ghana. Bà là Bộ trưởng Bộ Giới, Trẻ em và Bảo vệ Xã hội ở Ghana từ năm 2013 đến 2017, do Tổng thống John Mahama bổ nhiệm sau cuộc tổng tuyển cử Ghana. Cô là thành viên của Đại hội Dân chủ Quốc gia.

**Xem thêm**
 Danh sách các bộ trưởng của chính phủ Mahama - Đại hội dân chủ toàn quốc

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Esther Lily Nkansah

Esther Lily Nkansah là một luật sư người Ghana và là cựu Bộ trưởng Khu vực miền Tây từ năm 1997 đến năm 2001 dưới Chính phủ Rawlings. Năm 2010, bà được Chủ tịch Atta Mills đặt tên trong Hội đồng Ngân hàng Ghana gồm 10 thành viên để hỗ trợ chính phủ trong Chương trình nghị sự Better Ghana. Bà Nkansah cũng là Chủ tịch Giáo dân của Giáo phận Sekondi của Giáo hội Giám lý.

**Tham khảo**
Thể loại:Nữ chính khách Ghana
Thể loại:Chính trị gia Ghana thế kỷ 20
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1948
Thể loại:Mất năm 2019
Esther Obeng Dapaah

Esther Obeng Dapaah   (sinh ngày 18 tháng 1 năm 1945) là một nữ chính trị gia Ghana và một luật sư. Cô là thành viên của quốc hội cho khu vực bầu cử của Abirem và phục vụ John Agyekum Kufuor với tư cách là Bộ trưởng Bộ Đất đai, Rừng và Mỏ.
Cô ấy đã từng Thành viên của Quốc hội cho khu vực bầu cử Abirem ở Ghana từ năm 2004. Bà từng là Chủ tịch Ủy ban Phụ nữ và Trẻ em và hiện tại   thành viên của Ủy ban về các vấn đề lập hiến và pháp lý.   Cô cũng là một thành viên của Quốc hội Liên minh châu Phi.

**Tuổi thơ**
Esther Obeng Dapaa đến từ Nkwarteng, ở khu vực phía Đông Ghana. Cô sinh ngày 18 tháng 1 năm 1945.

**Giáo dục**
Cô là một luật sư chuyên nghiệp, cô có bằng LLB của Học viện Giáo dục Chelmer ở Essex, Anh, vào năm 1977. Cô đã nhận được BL từ Nhà trọ của Lincoln vào năm 1978 và từ Trường Luật Ghana năm 1979.

**Cuộc sống cá nhân**
Esther là một Kitô hữu và là thành viên của Giáo hội Ngũ Tuần.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1945
Empress Gifty Osei

Empress Gifty Osei (còn gọi là Gifty Osei) là một nhạc sĩ và tín đồ thời trang người Ghana từng đoạt giải thưởng. Cô đã được trao giải Nghệ sĩ của năm trong Giải thưởng Âm nhạc Phúc âm Quốc gia 2018. Năm 2019, cô dẫn đầu danh sách đề cử trong Giải thưởng âm nhạc thờ cúng toàn cầu Maranatha được tổ chức tại Kenya.

**Cuộc sống cá nhân**
Cô đã kết hôn với chính trị gia Ghana, Hopeson Adorye.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Trượt tuyết băng đồng tại Thế vận hội Mùa đông 2018 - 4 × 5 kilômét tiếp sức nữ

Nội dung 4 × 5 kilômét tiếp sức nữ của môn trượt tuyết băng đồng tại Thế vận hội Mùa đông 2018 diễn ra vào ngày 17 tháng 2 năm 2018 tại Alpensia Cross-Country Centre ở Pyeongchang, Hàn Quốc.

**Diễn biến**
Ở lượt thứ nhất, Nga (Natalia Nepryaeva) và Na Uy (Ingvild Flugstad Østberg) trượt cùng nhau, trong khi Phần Lan (Aino-Kaisa Saarinen) kém 20 giây, Thụy Điển (Anna Haag) kém 25 giây, còn Thụy Sĩ đứng thứ năm. Ở lượt hai, Thụy Điển (Charlotte Kalla) bắt kịp Nga (Yulia Belorukova) và trượt cùng nhau, Na Uy (Astrid Uhrenholdt Jacobsen) chậm đi mất nửa phút và bị Phần Lan vượt lên trên (Kerttu Niskanen), kém các đội dẫn đầu 10 giây. Thụy Sĩ vẫn thứ 5 (Nadine Fähndrich), nhưng gần bắt kịp Na Uy. Ở lượt ba, Na Uy (Ragnhild Haga) bắt kịp những người dẫn đầu là Thụy Điển (Ebba Andersson) và Nga (Anastasia Sedova). Phần Lan lúc này đã kém tới 40 giây, trong khi các đội khác đã hết cơ hội. Ở lượt cuối, Anna Nechaevskaya của Nga không thể bắt kịp top đầu, nhưng Krista Pärmäkoski của Phần Lan cũng không thể thu hẹp khoảng cách với Nga, và Nga về thứ ba. Ở vạch đích, Marit Bjørgen nhanh hơn so với Stina Nilsson, mang về tấm huy chương vàng cho Na Uy.

**Kết quả**
Cuộc đua bắt đầu lúc 18:30.

**Tham khảo**
Thể loại:Trượt tuyết băng đồng nữ tại Thế vận hội Mùa đông 2018
2018
Eazzy

Eazzy là tên chuyên nghiệp của Mildred Ashong (sinh ngày 1 tháng 8 năm 1986), một ca sĩ, rapper và nhạc sĩ người Ghana.

**Tuổi thơ**
Ashong theo học tại trường St Anthony's Junior và JSS, Mfantsiman, Viện ngôn ngữ, Đại học nghiên cứu chuyên nghiệp và Học viện tiếp thị Chartered UK. Cô tốt nghiệp sau đại học ngành tiếp thị điều lệ Vương quốc Anh tại Birmingham, tại Nhà hát Giao hưởng vào tháng 11 năm 2008.

**Sự nghiệp**
Sau một năm hoạt động trong ngành công nghiệp âm nhạc, cô đã phát hành album đầu tay Twinkle vào tháng 8 năm 2010. Nó được hỗ trợ bởi ba đĩa đơn: "Bo Wonsem Ma Me", "Wengeze" và trộm One Gal". Giải thưởng Video âm nhạc 4Syte 2010, cũng như năm đề cử tại Giải thưởng Âm nhạc Ghana 2011.
Sự hợp tác của cô với Richie trong bài hát "One Gal" đã mang lại cho cô giải thưởng cho Video câu chuyện hay nhất trong năm tại Giải thưởng Video âm nhạc 4Syte 2011.
Vào năm 2012, Eazzy và Lynx Entertainment đã hủy bỏ hợp đồng kinh doanh của họ và chia tay nhau. Cô đã ký hợp đồng với Công ty phân phối của Châu Phi năm 2014.
Album thứ hai của cô Against All Odds đã được phát hành trên iTunes vào năm 2014. Nó bao gồm các đĩa đơn nổi tiếng "Go Go Wind", "Scream" và "Bad to da Bone", phần sau có giọng hát của Edem. Cô đã tổ chức Giải thưởng Âm nhạc Ghana vào năm 2014 và 2015. Cô là giám khảo chính thức cho The Next Big Thing, một loạt tài năng hip hop. Hơn nữa, cô là giám khảo trong các phần 4, 5 và 7 của MTN Hit Maker.
Cô đã phát hành "Kpakposhito", "Nana" kết hợp với Stonebwoy, "Mãi mãi" với Mr Eazi, "Power" kết hợp với Shatta Wale, cũng như đĩa đơn Hiplife/Afrobeats solo "Obaa Gbemi".

**Danh sách đĩa hát**
 Twinkle (2010) - Against All Odds (2014) -  Solo Ep (2019)

**Giải thưởng**
 Video câu chuyện hay nhất năm 2011 - Giải thưởng video âm nhạc 4Syte  - Video nữ hay nhất năm 2016 - Giải thưởng Video âm nhạc 4Syte  - Biểu tượng thời trang tốt nhất Ghana Kids Choice Awards 

**Tham khảo**
Thể loại:Ca sĩ Ghana
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1986
Naa Amanua

Mary Naa Amanua Dodoo còn được gọi là Naa Amanua là một ca sĩ và nhạc sĩ văn hóa dân gian Ghana Ga. Cô là nữ ca sĩ chính cho Wulomei; một nhóm nhạc Ghana được thành lập vào năm 1973. Naa là người nhận được Giải thưởng Thành tựu trọn đời của Vodafone Ghana Music Awards 2018. Bà mất ngày 16 tháng 12 năm 2024.

**Tuổi thơ**
Cô tham gia dàn hợp xướng tại nhà thờ St. Georges Garrison Anglican, Burma Camp và sau đó đến Abokobi Presbyterian Mix-Middle School, nơi cô trở thành ca sĩ chính trong trường vào cuối những năm sáu mươi.

**Trình diễn**
Trong chế độ của Tướng Acheampong năm 1974 (tự mình nuôi sống), họ đã đi khắp đất nước băng qua Volta trên Nữ hoàng Yaipe đến Yaipe và sau đó tới Bolgatanga.
Đưa âm nhạc của chúng tôi vượt ra khỏi các vấn đề của Ghana, nhóm đã đến Togo để biểu diễn cùng với Charlotte Dada, một nữ nhạc sĩ người Ghana nổi tiếng.
Họ cũng biểu diễn ở Hoa Kỳ và Vương quốc Anh.
Naa Amanua sau đó đã rời khỏi Wulomei Lần để tham gia vào Suku Troupe, album đầu tay của họ có tựa đề là aw awo de me. Suku Troup đã cho Naa Amanua cơ hội mang đến cho thế giới nhiều thứ hơn là âm nhạc. Họ là một lực lượng để tính toán trong nhà hát và vũ trường cũng vậy.
Họ đã đi thăm các quốc gia Tây Phi như Bénin, Togo và Liberia, thăm Kenya năm 1978 và biểu diễn cho Tổng thống Jomo Kenyata.
Sau một thập kỷ với Suku Troupe, Naa Amanua rời khỏi để thành lập nhóm của riêng mình vào năm 1988 và phát hành ra Mi Mi Maya Maya năm 1989.
Mặc dù tuổi đã bắt kịp, nhưng Naa vẫn hoạt động. Cô biểu diễn tại các sự kiện và những dịp đặc biệt và đánh cắp chương trình cùng với Nhạc sĩ Burgher Highlife, Charles Amoah tại phiên bản thứ 18 của Giải thưởng âm nhạc Vodafone Ghana.
Cách đây không lâu, Nhóm Thanh niên quan tâm Ga-Adangme dưới sự lãnh đạo của Nii Ayaafio Tetteh đã công nhận và trao tặng cho cô danh hiệu Ga Nye Kpakpa, vì sự đóng góp của cô cho âm nhạc Ga-Adangme từ rễ cỏ. Naa tin rằng một món quà từ Thiên Chúa là vĩnh cửu.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Naa Amanua của Wulomei - Buổi biểu diễn @ Vodafone Ghana Music Awards 2017 | Ghana Music.com Video
Thể loại:Nhân vật còn sống
Sorakiss

Barbara Martha Psorakis (sinh ngày 11 tháng 4 năm 1994), được biết đến với nghệ danh Sorakiss, là một ca sĩ và diễn viên người Ghana. Năm 2017, cô được đề cử cho Đạo luật mới xuất sắc nhất tại Giải trí Giải trí Ghana (Hoa Kỳ) đã giành được bởi Medikal. 

**Giáo dục và tuổi thơ**
Sorakiss được sinh ra ở Tema cho ông George Psorakis và bà Elizabeth Frimpong. Cô bắt đầu học tại trường trung học Ola nhưng hoàn thành tại trường quốc tế Datus để học trung học. Cô tiếp tục theo đuổi Kịch bản và đạo diễn tại NAFTI.

**Sự nghiệp**
Cô bắt đầu hát và viết những bài hát đầu tiên của mình ở trường cấp hai có tựa đề No Pain No gain giúp cô có cơ hội biểu diễn tại nhà hát quốc gia Ghana. Cô đã có hai đĩa đơn và hai bộ phim ở Hell Hell Bound.
Cô đã phát hành bài hát tiếp theo "My Honey" kết hợp với Akwaboah Jnr, cho cô cơ hội biểu diễn ở nhiều sân khấu bao gồm Giải thưởng Video âm nhạc TV 4syte và Giải thưởng DJ DJ Ghana  Cô tham gia 4stye TV với tư cách là người dẫn chương trình truyền hình vào năm 2014.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1994
Thể loại:Nhân vật còn sống
Sông Omo

Sông Omo hay còn được gọi là Omo-Bottego là một con sông ở miền nam Ethiopia. Đây là con sống lớn nhất Ethiopia ngoài lưu vực Sông Nin. Lưu vực của nó hoàn toàn nằm trong lãnh thổ Ethiopia, và con sông đổ vào hồ Turkana trên biên giới với Kenya. Sông Omo là dòng chảy chính của lưu vực thoát nước lòng chảo nội lục Lưu vực Turkana.

**Địa lý**
Con sông hình thành từ ngã ba của Sông Gibe và cho đến nay là nhánh hợp lưu lớn nhất của sông Omo và Wabe. Với kích thước, độ dài và dòng chảy của con sông thì người ta có thể coi sông Omo và Gibe là một, cùng một dòng nhưng có tên gọi khác nhau ở mỗi khu vực. Do đó, toàn bộ lưu vực sông này khi được gọi là lưu vực sông Omo-Gibe. Lưu vực này bao gồm một phần phía tây của vùng Oromia và trung tâm Vùng Các dân tộc Phương Nam.
Dòng chảy của nó nói chung là về hướng nam. Tuy nhiên với khúc cua về phía tây ở 7° Bắc 37° 30' Đông tới 36° Đông nó quay về phía nam cho đến 5° 30' Bắc, nơi nó tạo thành một khúc cong hình chữ S lớn rồi lại hướng về phía nam tới hồ Turkana. Theo các tài liệu công bố bởi Cơ quan Thống kê Trung ương Ethiopia, sông Omo-Bottego dài 760 km.
Trong suốt hành trình, con sông tạo thành các thác nước với tổng chiều cao là 700 mét từ ngã ba sông Gibe và Wabe ở độ cao 1060 mét cho đến 360 mét tại hồ Turkana và do đó, nó là dòng chảy nhanh ở thượng nguồn, sau đó bị phá vỡ bởi Kokobi và nhiều thác nước khác, điều hướng trong một khoảng cách ngắn trước khi đổ vào hồ Turkana, một hồ nước ở trong Đới tách giãn Gregory.
Sông Omo-Bottego hình thành ranh giới phía đông cho các vương quốc cũ của Janjero và Garo. Nó cũng chảy qua Vườn quốc gia Omo và Mago, nơi nổi tiếng với hệ động thực vật hoang dã. Nhiều loài động vật hoang dã sống gần và trong con sông như Hà mã, Cá sấu và cả Rắn.

**Tham khảo**
Omo
Maureen Abla Amematekpor

Maureen Abla Amematekpor (sinh năm 1954) là một nhà ngoại giao Ghana đã nghỉ hưu và là cựu Đại sứ Ghana tại Namibia và Botswana.

**Sự nghiệp**
Amematekpor là giảng viên tại Ho Polytechnic từ năm 1979 đến năm 1992. Năm 1984, cô nhận được một bài kiểm tra từ Đại học Giáo dục Winneba. từ năm 1992 đến năm 2001. Cô đã có một Chủ tịch tại Ho Polytechnic. Năm 2003, Amematekpor có bằng quản lý kinh doanh; năm 2004, cô nhận bằng Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh tại Đại học Maastricht.
Từ ngày 30 tháng 7 năm 2002 đến ngày 13 tháng 2 năm 2006, bà là Cao ủy Ghana tại Windhoek, Namibia, với Ủy ban Gaborone, Botswana. Từ ngày 13 tháng 2 năm 2006 đến năm 2009, cô là đại sứ tại Copenhagen, Đan Mạch, đồng thời được công nhận tại bốn quốc gia Bắc Âu của Thụy Điển, Na Uy, Phần Lan và Iceland.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1954
Paulina Patience Abagaye

Paulina Patience Abagaye là một nhà ngoại giao Ghana và là thành viên của Đảng Yêu nước mới của Ghana. Cô hiện là đại sứ của Ghana tại Ý.

**Đại sứ bổ nhiệm**
Vào tháng 7 năm 2017, Tổng thống Nana Akuffo-Addo đã chỉ định Paulina Abagaye làm đại sứ của Ghana tại Ý. Cô là một trong số hai mươi hai người Ghana nổi tiếng khác, những người được chỉ định đứng đầu nhiều nhiệm vụ ngoại giao của Ghana trên thế giới.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Mercy Bampo Addo

Mercy Bampo Addo là một nhà ngoại giao Ghana và là thành viên của Đảng Yêu nước mới của Ghana. Cô hiện là Cao ủy Ghana của Malta, đã nhậm chức vào tháng 7 năm 2017.

**Đại sứ bổ nhiệm**
Vào tháng 7 năm 2017, Tổng thống Ghana Nana Akufo-Addo đã chỉ định Mercy Bampo Addo làm đại sứ của Ghana tại Malta. Cô là một trong số 22 người Ghana nổi tiếng khác, những người được chỉ định đứng đầu các cơ quan ngoại giao khác nhau trên thế giới.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nữ chính khách Ghana