Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
PZL-130 Orlik

PZL 130 Orlik (tiếng Anh: đại bàng nhỏ) là một máy bay huấn luyện một động cơ, hai ghế ngồi động cơ turboprop của Ba Lan.

**Thiết kế và Phát triển**
Mẫu Orlik được thiết kế bởi PZL Warszawa-Okecie với vai trò máy bay huấn luyện cho Không lực Ba Lan, dự định thay thế cho mẫu PZL-110 Kolibers. Đồng thời thiết kế này cũng nhằm đáp ứng tiêu chuẩn FAR 23 của Hoa Kỳ. Dự án nắm dưới sự giám sát của Andrzej Frydrychewicz, kỹ sư trưởng của PZL Warszawa-Okecie. Máy bay được tích hợp cánh tỉ lệ low-aspect nhằm giả lập tốt hơn cảm giác điều khiển tương tự chiến đấu cơ. Máy bay được thiết kể để lắp động cơ radial engine của Soviet Vedeneyev M14P cùng với đó là dự định thay thế bằng động cơ của Ba Lan thiết kế Ivchenko AI-14 khi đưa vào dây chuyền sản xuất. Mẫu thử nghiệm đầu tiên của Orlik bay vào ngày 12 tháng 10 năm 1984, và mẫu thứ hai bay vào tháng 12 và chiếc thứ ba là tháng 1 năm 1985.
Trong khi Không lực Ba Lan dự định lắp cho Orliks động cơ radial của Ba Lan, phía PZL lại muốn lắp động cơ turboprop là mẫu PZL-130T Turbo Orlik cho bản xuất khẩu. Do đó, mẫu thử nghiệm thứ ba được lắp động cơ turboprop 410 kW (550 shp) Pratt & Whitney PT6A-25P, cất cánh vào ngày 13 tháng 7 năm 1986, nhưng đã bị rơi vào tháng 1 năm 1987 trong khi bay biễu diễn cho Không lực Colombia. Hai mẫu thử nghiệm tiếp theo ra mắt vào năm 1989 và 1990, được lắp động cơ của Czech 560 kW (750 shp) Walter M-601E và PT6A-25 trong mẫu PZL-130TB và PZL-130TP.
Năm 1990, chương trình phát triển động cơ piston Orlik bị hủy bỏ, vì các động cơ do Ba Lan chế tạo không tạo đủ công suất, cùng với đó là việc chuyển sang sử dụng động cơ M-601 cho PZL-130TB.

**Lịch sử hoạt động**
Những chiếc PZL-130TB được bàn giao cho Ban Lan bắt đầu từ năm 1994, đầu tiên cho Học viện Phi công Quân sự tại Dęblin và Phi đoàn Huấn luyện 60 đóng tại Radom. Tất cả phi cơ của Ba Lan được nâng cấp lên bản PZL-130TB và sau là bản tiêu chuẩn TC-1, với ghế thoát hiểm và hệ thống khí động học tiên tiến hơn.

**Biến thể**
PZL 130 TC-1
PZL-130 TC-2
PZL-130 Orlik
Máy bay nguyên mẫu với động cơ một piston Vedeneyev M14Pm
PZL-130T Turbo Orlik
Biến thể với một động cơ turboprop Pratt & Whitney Canada PT6A-25P  
PZL-130TM Orlik
Biến thể với một động cơ turboprop Walter M601E 
PZL-130TB Orlik
Biến thể với một động cơ turboprop Walter M601T
PZL-130TC II Orlik (GC)
Biến thể with glass cockpit và head-up display, gọi là Orlik MPT (Multi Purpose Trainer).

**Bên vận hành**
:- Không lực Ba Lan- Hải quân Ba Lan – đã từng sử dụng.

**Specifications (PZL-130TC II Orlik)**
300px

**Xem thêm**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Lambert, Mark. Jane's All The World's Aircraft 1993–94. Coulsdon, UK:Jane's Data Division, 1993. 0-7106-1066-1.- "Orlik…A Polish Fledgeling". Air International, October 1985, Vol 29 No 4. pp. 167–172. ISSN 0306-5634.- Taylor, John W. R.  Jane's All The World's Aircraft 1988–89. Coulsdon, UK:Jane's Defence Data, 1988. 0-7106-0867-5.- Taylor, Michael J.H. Brassey's World Aircraft & Systems Directory 1999/2000. London: Brassey's, 1999. 1-85753-245-7.

**Liên kết ngoài**
  List of all PZL-130 trainers used by Polish Air Force
Thể loại:Máy bay một động cơ cánh quạt
Thể loại:Máy bay PZL
Tư Mã Ngang

Tư Mã Ngang (chữ Hán: 司馬昂; 229-205 TCN) là một tướng quân của nước Triệu vào thời Hán Sở. Tổ tiên của Tư Mã Ý.

**Tiểu sử**
Tư Mã Ngang lúc đầu làm tướng của nước Triệu. Vào năm 206 TCN, nước Tần bị diệt vong, Hạng Vũ phân chia các nước chư hầu và ông được ban cho làm Ân vương được đất phong ở Hà Nam. Tháng 3 năm 205 TCN, Hàn Tín đánh chiếm lấy nước Ân và bắt được Tư Mã Ngang. Ông đầu hàng và đất phong của ông trở thành lãnh thổ của triều đại nhà Hán, ông mất vào cùng năm đó không rõ nguyên nhân.
Hậu duệ của ông là Tư Mã Viêm có công trong việc thành lập nên triều đại nhà Tấn. Về sau, nhà Tấn bị diệt vọng các người trong gia tộc đều bỏ trốn và thay đổi họ để tránh bị giết chết.
Ông xuất hiện trong cuốn Sử Ký của Tư Mã Thiên, nhưng trong đó ông được nhắc đến rất ít chỉ sơ lược qua là chủ yếu nên thông tin còn sơ sài có thể không còn do phần lớn các trận Hán Sở chủ yếu phần lớn đều nhờ vào cuốn Sử Ký.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật quân sự Tây Sở
Vũ Chu (Tam Quốc)

Vũ Chu (p=Wu Zhou; ? - ?), tự Bá Nam (伯南), là quan viên Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

**Cuộc đời**
Vũ Chu quê ở huyện Trúc Ấp, nước Bái, Dự Châu, là con trai trưởng của Lâm Dĩnh hầu, thái thú Cửu Giang Vũ Đoan (武端).
Năm 196, Tào Tháo khống chế được Hán Hiến đế, bắt đầu chấp chưởng triều đình, Vũ Chu lúc này bắt đầu xuất sĩ. Năm 199, Tào Tháo tiêu diệt Lã Bố, khống chế Từ Châu, bổ nhiệm Vũ Chu làm huyện lệnh Hạ Bi. Quốc tướng nước Lang Gia là Tang Bá kính trọng Chu, thường đến nhà riêng làm khách. Bộ hạ của Bá là tùng sự Tổng Đồng (總詷) làm việc trái pháp luật. Chu biết được việc này, cho người đến bắt rồi thẩm vấn đến chết. Bá biết chuyện, càng quý trọng Chu.
Năm 209, Trương Liêu được nhận giả tiết, trấn thủ Thọ Xuân. Vũ Chu chuyển chức làm hộ quân của Liêu, hai người xảy ra hiềm khích. Sau Liêu liền tới gặp thứ sử Dương Châu Ôn Khôi, mời Hồ Chất ra làm phụ tá, Chất lấy cớ có bệnh từ chối. Liêu hỏi: Ta có lòng ủy thác trọng trách, ngài cớ gì đối xử như thế? Chất đáp rằng: Người xưa kết giao, biết người lấy nhiều vẫn tin là kẻ đó không tham, biết người thua chạy mà tin người đó không nhát, thì mới có thể trọn tình. Vũ Bá Nam là nhã sĩ, xưa tướng quân hay tán thưởng hắn, giờ chỉ vì cái tức trừng mắt mà gây ra hiềm khích. Huống chi Chất tài bạc, sao có thể ở chung? Đây là lý do vậy. Trương Liêu cảm kích lời đó, hòa giải với Vũ Chu.
Năm 215, Tôn Quyền chuẩn bị tấn công Hợp Phì. Tào Tháo lấy Tiết Đễ thay Vũ Chu làm hộ quân của Trương Liêu. Năm 220, Tào Phi soán Hán, lấy Chu làm Thị ngự sử. Chu làm quan tới chức Quang lộc đại phu, Vệ úy, tước Nam Xương hầu, không rõ mất khi nào.

**Gia đình**
Vũ Chu có ba con trai, nổi danh từ lúc nhỏ, được người cùng quận là Lưu Công Vinh (劉公榮) coi tướng, đoán rằng đều thành công trên hoạn lộ:- Vũ Cai (武陔), tự Nguyên Hạ (夏), làm quan cho nhà Tấn tới chức Khai phủ, Nghi đồng tam tư.- Vũ Thiều (武韶), tự Thúc Hạ (叔夏), quan đến Tán kỵ thường thị.- Vũ Mậu (武茂), tự Quý Hạ (季夏), quan đến Tán kỵ thường thị.- Một con gái, hả cho Lưu Phân (劉芬).

**Trong văn hóa**
Vũ Chu không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.

**Tham khảo**
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.- Phòng Huyền Linh, Tấn thư.

**Chú thích**
Thể loại:Sinh thế kỷ 2
Thể loại:Mất thế kỷ 3
Thể loại:Người An Huy
Thể loại:Nhân vật chính trị Tam Quốc
Thể loại:Nhân vật chính trị Tào Ngụy
Thể loại:Nhân vật quân sự Tào Ngụy
An Định Công chúa

An Định Công chúa (chữ Hán: 安定公主), tước hiệu Thiên Kim Công chúa, là một Hoàng nữ nhà Đường, con gái của Đường Cao Tổ Lý Uyên, sau đó lại trở thành Trưởng Công chúa, con gái nuôi của Võ Tắc Thiên.

**Tiểu sử**
Cuộc đời của Thiên Kim Công chúa không được chú trọng ghi lại. Chỉ biết bà là một cô con gái của Đường Cao Tổ Lý Uyên, do đó về vai vế thì bà là cô của Đường Cao Tông Lý Trị - cha của Thái Bình Công chúa. Nhưng dưới thời Võ Tắc Thiên, Thiên Kim Công chúa được yêu thích như một cô con gái của Võ hậu.
Sủng nam nổi tiếng Tiết Hoài Nghĩa, chính là do Thiên Kim Công chúa tiến cử. Vốn Tiết Hoài Nghĩa là một Thị nhi (侍儿) của bà, sau vì Hoài Nghĩa có thân cường tráng, Thiên Kim Công chúa nhập cung và giới thiệu cho Võ hậu, từ ấy Hoài Nghĩa là tình nhân của Võ hậu. Khi Võ hậu muốn xưng Đế, Thiên Kim Công chúa liền thỉnh xin đổi sang họ Võ, do vậy được ban ấp phong thành Diên An Đại Trưởng Công chúa (延安大長公主). Không lâu sau lại cải thành An Định Công chúa (安定公主).
Bà kết hôn hai lần, lần đầu là Ôn Đĩnh (溫挺), sau tái giá Trịnh Kính Huyền (鄭敬玄). Cuộc hôn nhân thứ 2 cho bà một người con trai, Trịnh Khắc Nghệ (鄭剋乂), người về sau cưới con gái của Ngụy vương Võ Thừa Tự - cũng là cháu trai lớn của Võ hậu.

**Tham khảo**
 Cựu Đường thư- Tân Đường thư- Tư trị thông giám
Thể loại:Công chúa nhà Đường
Thể loại:Gia tộc Võ Tắc Thiên
Đới Lăng

Đới Lăng (p=Dai Ling; ? – 231?), không rõ tên tự, là tướng lĩnh Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

**Cuộc đời**
Đới Lăng, không rõ quê quán, giữ chức Trường Thủy Hiệu úy cuối thời Hán Hiến Đế.
Năm 220, Đới Lăng cùng Hạ Hầu Đôn, Tào Nhân, Đặng Triển, Lưu Nhược, Vương Trung và nhiều tướng lĩnh khác dâng thư ủng hộ Tào Phi xưng đế, soán vị nhà Hán.
Tào Phi vốn đam mê săn bắn, kể cả sau khi đăng cơ cũng không hạn chế sở thích này. Cùng năm, Đới Lăng góp lời khuyên can. Tào Phi nổi giận, phán Lăng hình phạt chỉ nhẹ hơn tử hình một bậc. Không lâu sau, Đới Lăng được phục chức.
Năm 231, thừa tướng Quý Hán Gia Cát Lượng xuất quân bắc phạt, bao vây trại Kỳ Sơn. Tào Duệ bổ nhiệm Tư Mã Ý làm Đô đốc, thống lĩnh Trương Cáp, Phí Diệu, Đới Lăng, Quách Hoài chống trả. Đới Lăng giữ chức Chinh Thục Hộ quân, cùng Phí Diệu dẫn 4.000 tinh binh đến đóng giữ Thượng Khuê.
Trong chiến dịch bắc phạt năm 231, Gia Cát Lượng lần lượt đánh tan quân Ngụy do Quách Hoài, Phí Diệu chỉ huy ở Thượng Khuê, sau đó lại đại phá Tư Mã Ý ở Lỗ Thành, bắn chết Trương Cáp tại Mộc Môn. Có khả năng Đới Lăng chiến tử.

**Trong văn hóa**
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Đới Lăng xuất hiện ở hồi 99, là phó tướng của Trương Cáp. Năm 230, Gia Cát Lượng bắc phạt, Tư Mã Ý lấy Trương Cáp làm tiên phong, cùng Đới Lăng dẫn quân tới bờ sông Vị Thủy hạ trại. Quân Ngụy trúng kế nghi binh, để quân Hán chiếm được hại quận Vũ Đô, Âm Bình. Tư Mã Ý bèn phái Trương Cáp, Đới Lăng chia quân hai đường, đánh úp mặt sau doanh trại của quân Thục Hán, tạo cơ hội để Tư Mã Ý đánh trực diện.
Đến canh ba, Cáp, Lăng hội quân, thì bị Gia Cát Lượng phá kế, đổ quân bao vây. Trương Cáp anh dũng phá vây, quay lại cứu Đới Lăng. Khi hai tướng về trại, thuật lại sự việc với Tư Mã Ý. Ý sợ hãi, không dám cho quân ra khỏi trại.
Ngày sau, Gia Cát Lượng lui quân, Trương Cáp, Đới Lăng dẫn mười phó tướng, ba vạn tinh binh truy kích. Gia Cát được tình báo, cho quân mai phục. Cáp, Lăng ban đầu đánh thẳng vào trại, đẩy lui Mã Trung, Trương Dực, Ngô Ý, Ngô Ban, được 50 dặm thì gặp phục binh của Quan Hưng, hội quân với Mã Trung đánh lại. Hai tướng giữ vững trận hình, thì gặp Vương Bình, Trương Dực trong hang núi đánh ra. Bình chặn đánh Trương Cáp, Dực thì ngăn cản cứu binh của Tư Mã Ý. Quân Tư Mã Ý đang thắng thế, thì Khương Duy, Liêu Hóa đi đường vòng cướp trại. Quân Ngụy đại bại, Trương Cáp, Đới Lăng chạy vào trong núi.
Gia Cát Lượng lui về Hán Trung dưỡng bệnh, năm sau lại xuất quân. Quân Ngụy thất thế, Tư Mã Ý bèn cùng Gia Cát Lượng đấu trận, sai Đới Lăng, Trương Hổ, Nhạc Lâm dẫn quân phá trận. Ba tướng bị bắt nhưng lại được thả về.

**Tham khảo**
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.- La Quán Trung, Tam quốc diễn nghĩa.

**Chú thích**
Thể loại:Mất năm 231
Thể loại:Nhân vật quân sự Tam Quốc
Thể loại:Nhân vật quân sự Tào Ngụy
Thể loại:Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn

Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn có thể là:
*Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, Bình Định
*Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng
*Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, Khánh Hòa
*Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, Ninh Thuận
*Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, Quảng Trị
*Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, Vũng Tàu
Luzonichthys whitleyi

Luzonichthys whitleyi là một loài cá biển thuộc chi Luzonichthys trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1955.

**Phân bố và môi trường sống**
L. whitleyi có phạm vi phân bố rải rác ở Đông Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Ở Ấn Độ Dương, L. whitleyi chỉ xuất hiện ngoài khơi đảo Giáng Sinh. Ở phía tây Thái Bình Dương, loài cá này được tìm thấy tại quần đảo Ogasawara (Nhật Bản); Palau; các đảo Yap, Kosrae, Chuuk và đảo san hô Ngulu (thuộc Liên bang Micronesia); quần đảo Phoenix và quần đảo Line (Kiribati); quần đảo Loyalty và New Caledonia. Chúng sống xung quanh các rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 1 đến 200 m.

**Mô tả**
L. whitleyi trưởng thành có chiều dài lớn nhất được ghi nhận là gần 6 cm. Vây đuôi xẻ thùy; thùy đuôi nhọn. Vây lưng chẻ đôi. Vùng lưng và đỉnh đầu, bao gồm cả phần mõm, có màu vàng, chuyển sang màu hồng tím ở các phần cơ thể còn lại.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15 - 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 21 - 23; Số vảy đường bên: 70 - 78; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

**Chú thích**
Thể loại:Luzonichthys
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1955
Xiaomi Mi 9T

Xiaomi Mi 9T và Xiaomi Mi 9T Pro (hay được gọi là Redmi K20 và Redmi K20 Pro tại thị trườngTrung Quốc) là bộ đôi điện thoại thông minh chạy hệ điều hành Android, được sản xuất và phát hành bởi Redmi, một thương hiệu con của Xiaomi. Máy được công bố trong một sự kiện của Redmi và được phát hành lần đầu tiên vào tháng 5 năm 2019. Bộ đôi có thiết kế và kích thước y hệt nhau, chỉ khác K20 (Mi9T) sử dụng vi xử lý Qualcomm Snapdragon 730, K20 Pro (Mi9T Pro) sử dụng Snapdragon 855. Phiên bản Trung Quốc có 3 phiên bản gồm Redmi K20, Redmi K20 Pro và phiên bản thứ ba không được phát hành quốc tế là Redmi K20 Pro Premium, ra mắt tháng 9 năm 2019 với nâng cấp bộ xử lý với con chip Qualcomm Snapdragon 855+.
Dòng K của Redmi được cho rằng là dòng máy thay thế Xiaomi Pocophone F1 ra mắt năm 2018.
Mẫu máy kế nhiệm hiện nay là Redmi K30 (hay Poco X2 tại thị trường Ấn Độ), Redmi K30 5G, Redmi K30 Pro và Redmi K30 Pro.
Smartphone

**Thông số kỹ thuật**

**Thiết kế**
Xiaomi Mi 9T và Xiaomi Mi 9T Pro (hay được gọi là Redmi K20 và Redmi K20 Pro) sở hữu thiết kế màn hình tràn viền với camera selfie dạng pop up. Có 4 màu: Glacier Blue, Flame Red, Carbon Black và Pearl White. Hai máy đều có khung làm bằng kim loại và mặt lưng bằng kính.

**Màn hình**
Xiaomi Mi 9T sở hữu màn hình AMOLED với kích thước 6.39 độ phân giải 1080 x 2340 (FHD+).
Xiaomi Mi 9T Pro sở hữu màn hình 6.39 inches và độ phân giải 1080 x 2340 (FHD+), tấm nền Super AMOLED.

**Bộ vi xử lý**
Xiaomi Mi 9T Pro sở hữu con chip cao cấp Qualcomm Snapdragon 855 với nhân đồ họa Adreno 640.Xiaomi Mi 9T sở hữu con chip tầm trung Qualcomm Snapdragon 730 với nhân đồ họa Adreno 618.
Phiên bản thứ ba không được phát hành quốc tế Redmi K20 Pro Premium, ra mắt tháng 9 năm 2019 với bộ xử lý Qualcomm Snapdragon 855+.
Qualcomm Snapdragon 855 gồm 1 lõi tác vụ nặng 2.84 GHz, 3 lõi tác vụ trung 2.42 GHz và 4 lõi tác vụ nhẹ 1.78 GHz. Qualcomm Snapdragon 730 gồm 2 lõi tác vụ nặng 2.2 GHz và 6 lõi tác vụ nhẹ 1.8 GHz.

**Bộ nhớ**
Các tùy chọn bộ nhớ RAM bao gồm 6GB và 8GB, bộ nhớ trong ROM 128GB và 256GB và cả hai máy đều không hỗ trợ thẻ nhớ ngoài.

**Camera**
Bộ đôi đều sở hữu 3 camera sau và 1 camera trước dạng pop up được ẩn trong điện thoại và được trượt lên bằng cách bật chế độ camera trước trong ứng dụng Máy ảnh. Cho trải nghiệm màn hình tràn viền. Tuy nhiên điều này làm cho bộ đôi không có khả năng kháng nước kháng bụi.

**Phần mềm**
Bộ đôi xuất xưởng với MIUI 10 Android 9, hiện đã được nâng cấp lên MIUI 11 trên nền Android 9. 

**Tham khảo**
Thể loại:Điện thoại thông minh
Thể loại:Xiaomi
Thể loại:Mobile phones introduced in 2019
Thể loại:Điện thoại di động được giới thiệu năm 2019
Thể loại:Điện thoại di động có khả năng quay video 4K
Thể loại:Điện thoại di động có nhiều camera phía sau
Thể loại:Điện thoại Redmi
Bản mẫu:Russia C20 estab by decade

Tổ chức, địa điểm hoặc các vấn đề khác được thành lập hoặc khởi đầu ở Nga (cho đến năm 1917, Đế quốc Nga) trong thập niên 0.
Nga

0
Khởi đầu
Nga
Nga
Thể loại:Bản mẫu khởi đầu thế kỷ 20 theo quốc gia
Thể loại:Bản mẫu khởi đầu theo thập niên
Thể loại:Bản mẫu Nga
Luzonichthys williamsi

Luzonichthys williamsi, là một loài cá biển thuộc chi Luzonichthys trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1992.

**Phân bố và môi trường sống**
L. williamsi có phạm vi phân bố giới hạn ở Tây Nam Thái Bình Dương. Loài cá này chỉ được tìm thấy tại quần đảo Loyalty, và cũng có thể được tìm thấy xung quanh New Caledonia. Chúng sống xung quanh các rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 22 đến 50 m.

**Mô tả**
L. williamsi trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 4,2 cm. Lưng có một sọc đen hẹp, và một sọc khác nằm dọc theo đường bên, trải dài đến rìa trên của cuống đuôi. Hai dải đen này cách nhau bởi một vùng màu cam. Phần trên của cơ thể có màu đỏ sẫm, chuyển sang màu hồng tím ở hai bên thân, và màu trắng bạc ở dưới đầu, ngực và bụng. Vây đuôi có màu đỏ. L. williamsi khá giống với hai loài họ hàng là Luzonichthys waitei và Luzonichthys whitleyi, và chúng cũng thường lẫn vào đàn của nhau.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 9; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

**Chú thích**
Thể loại:Luzonichthys
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1992
Mycteroperca acutirostris

Mycteroperca acutirostris là một loài cá biển thuộc chi Mycteroperca trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1828.

**Phân bố và môi trường sống**
M. acutirostris có phạm vi phân bố tương đối rộng rãi ở vùng biển Tây Đại Tây Dương. Ở vịnh Mexico, loài này được tìm thấy ngoài khơi bang Louisiana (Hoa Kỳ); ngoài khơi bang Veracruz (México). Ở biển Caribe, chúng được tìm thấy khắp Cuba và Jamaica; đảo Navassa; Puerto Rico đến Anguilla; đảo San Andres và từ Panama qua đến Venezuela ở Nam Mỹ. Loài này còn được tìm thấy dọc theo vùng bờ biển Brazil, từ bang Espirito Santo đến bang Santa Catarina. Ghi nhận của nó tại quần đảo Canary (thuộc Tây Ban Nha) có lẽ là nhầm lẫn với Mycteroperca fusca.
M. acutirostris trưởng thành sống thành nhóm khoảng hàng chục cá, bơi xung quanh các rạn san hô ở vùng đáy đá; cá con sống trong các thảm cỏ biển hay rạn đá ngầm ở hồ thủy triều, hoặc khu vực rừng ngập mặn, ở độ sâu khoảng 40 m trở lại.

**Mô tả**
M. acutirostris trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 80 cm. Đầu và thân của cá thể trưởng thành có màu nâu xám, nhiều đốm trắng. Có 3 - 4 sọc nâu sẫm phía sau mắt. Thân dưới có những sọc gợn sóng. Vây sẫm màu hơn cơ thể và có những đốm vệt trắng. Cá con có một đốm đen nhỏ trên cuống đuôi.
Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 10 - 12; Số tia vây mềm ở vây ngực: 15 - 17; Số lược mang: 48 - 55; Số vảy đường bên: 67 - 77.
Thức ăn của M. acutirostris là cá mòi, và cũng bao gồm các loài sinh vật phù du, động vật giáp xác và động vật thân mềm.

**Chú thích**
Thể loại:Mycteroperca
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1828
Nguyễn Quốc Diệp

Nguyễn Quốc Diệp là Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam. Ông từng giữ chức vụ Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an (Việt Nam).

**Tiểu sử**
Nguyễn Quốc Diệp là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ngày 17 tháng 6 năm 2013, Đại tá Nguyễn Quốc Diệp, Phó Giám đốc Công an tỉnh Tiền Giang được Bộ trưởng Bộ Công an Việt Nam bổ nhiệm giữ chức vụ Giám đốc Công an tỉnh Tiền Giang.
Năm 2014, ông là ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy Tiền Giang.
Sáng ngày 29 tháng 9 năm 2015, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Diệp thôi giữ chức vụ Giám đốc Công an tỉnh Tiền Giang, đến công tác và giữ chức vụ Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an (Việt Nam). Thay thế ông giữ chức vụ Giám đốc Công an tỉnh Tiền Giang là Đại tá Nguyễn Hữu Trí, sinh năm 1959, Phó Giám đốc Công an tỉnh này.
Ông giữ chức vụ này cho đến tháng 1 năm 2018.
Tháng 12 năm 2015, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phê chuẩn miễn nhiệm chức vụ Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang đối với Nguyễn Quốc Diệp.

**Lịch sử thụ phong quân hàm**
Đại tá
*Thiếu tướng (2015)

**Tham khảo**
Thể loại:Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Thể loại:Tướng lĩnh Công an nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 2010
Thể loại:Giám đốc Công an tỉnh Tiền Giang
Nhạc new wave

New wave (làn sóng mới) là một thể loại bao gồm nhiều phong cách nhạc rock  hoặc nhạc pop phổ biến vào cuối những năm 1970 và 1980 với mối quan hệ với nhạc punk rock giữa thập niên 1970. New wave dịch chuyển khỏi nhạc blues truyền thống và âm thanh rock and roll để tạo ra nhạc pop và rock kết hợp nhạc vũ trường, mod và nhạc điện tử. Ban đầu, new wave tương tự như nhạc punk rock, nhưng nó đã trở thành một thể loại riêng biệt. Nó tham gia vào các tiểu thể loại và nhạc hợp nhất, bao gồm cả synth-pop.
Khác với new wave từ các phong trào khác có quan hệ với nhạc punk của làn sóng đầu tiên, vì nó hiển thị đặc điểm chung nhạc pop hơn là nhiều hơn là nhạc post-punk. Mặc dù nó kết hợp phần lớn âm thanh và âm nhạc rock punk gốc, new wave thể hiện sự phức tạp hơn trong cả âm nhạc và lời bài hát. Các đặc điểm chung của nhạc sóng mới bao gồm việc sử dụng tổng hợp và sản xuất điện tử, và một phong cách hình ảnh đặc biệt đặc trưng trong các video âm nhạc và thời trang.
New wave được gọi là một trong những thể loại định hình của thập niên 1980, khi nó được MTV quảng bá mạnh mẽ (" Video Kills the Radio Star " của Buggles được phát sóng dưới dạng video âm nhạc đầu tiên để quảng bá cho việc ra mắt kênh). Sự phổ biến của một số nghệ sĩ new wave thường được quy cho sự tiếp xúc của họ trên kênh. Vào giữa những năm 1980, sự khác biệt giữa new wave và các thể loại âm nhạc khác bắt đầu mờ đi. New wave đã tận hưởng sự hồi sinh kể từ những năm 1990 sau khi có sự hoài cổ về một số nghệ sĩ chịu ảnh hưởng của new wave. Trong những năm 2000, một số hành vi khám phá những ảnh hưởng của new wave và hậu punk mới và đôi khi được gắn nhãn là "làn sóng mới của làn sóng mới."

**Tham khảo**

**Sách tham khảo**
 access-date=ngày 4 tháng 6 năm 2014 - Coon, Caroline. 1988: the New Wave Punk Rock Explosion. London: Orbach and Chambers, 1977. 0-8015-6129-9.

**Đọc thêm**
 Bukszpan, Daniel. The Encyclopedia of New Wave. Sterling Publishing, 2012. 978-1-4027-8472-9- Majewski, Lori: Bernstein, Jonathan Mad World: An Oral History of New Wave Artists and Songs That Defined the 1980s. Abrams Image, ngày 15 tháng 4 năm 2014. 978-1-4197-1097-1

Thể loại:Kiểu nhạc Mỹ
Thể loại:Thể loại âm nhạc Vương quốc Liên hiệp Anh
Thể loại:Thể loại nhạc điện tử
Thể loại:Dòng nhạc rock
Thể loại:Thể loại nhạc kết hợp
Thể loại:Âm nhạc thập niên 1980
Thể loại:Âm nhạc thập niên 1970
Thể loại:Nghệ thuật Hậu Hiện đại
Thể loại:Thể loại punk rock
Thể loại:Xu hướng thập niên 1970
Thể loại:Xu hướng thập niên 1980
Thể loại:Thể loại nhạc thế kỷ 20
Lũ lụt Jakarta 2020

Lũ lụt đã càn quét trên khắp Jakarta, Bogor, Tangerang, và Bekasi vào những giờ đầu của ngày 1 tháng 1 năm 2020, do mưa lớn suốt đêm với mức đo được 15 inch nước mưa - gấp 3 lần so với mức trung bình. Cơn mưa lớn đã khiến nước tràn ngập dòng sông Ciliwung và Cisadane.

**Lịch sử**
Đã từng có những trận lũ lụt lớn càn quét khu vực Jakarta trong quá khứ, trong những năm 1621, 1654, 1918, 1942, 1976, 1996, 2002 và 2007. Nguyên nhân cơ bản của lũ lụt là vì địa hình Jakarta quá thấp. Khoảng 24.000 ha (khoảng 240 km vuông) phần chính của Jakarta được ước tính là nằm dưới mực nước biển. Lũ lụt trở nên nghiêm trọng nếu mưa lớn xảy ra trùng thời điểm với thủy triều cao. Khi điều này xảy ra, thủy triều cao khiến nước tràn vào các khu vực trũng thấp giống như dòng chảy từ những cơn mưa ở vùng cao như Bogor gần đó đang chảy xuống khu vực Jakarta hàng ngày.

**Địa lý**
Tình hình tăng trưởng dân số không thể kiểm soát ở khu vực thành thị, việc quy hoạch sử dụng đất kém và sự thiếu hiểu biết của người dân thành phố và chính quyền về lũ lụt, làm trầm trọng thêm tác động của lũ lụt.

**Tác động**
Nhiều trận lũ đã được chỉ định mức tình trạng khẩn cấp do mực nước cao sau khi trời mưa.
Từ 6 giờ tối ngày 1 tháng 1 đến 12 giờ ngày 2 tháng 1 năm 2020, chính phủ tạm thời cho di chuyển tự do mọi đường bộ ở Jakarta.
Tại nhiều nơi trong thành phố, mực nước mưa đạt 30 đến 200 cm. Tại một số nơi, chẳng hạn như Cipinang Melayu, Đông Jakarta, mực nước đạt đỉnh 4 mét. Hơn 19.000 cư dân đã được sơ tán đến các địa điểm cao hơn. Chính phủ đã chỉ định các trường học và các tòa nhà chính phủ làm nơi trú ẩn tạm thời. Ở một số khu vực, nỗ lực sơ tán rất khó khăn do nước chảy mạnh và mất điện.
Theo cơ quan dự báo thời tiết của Indonesia, mưa nhiều hơn cùng với giông bão và gió lớn dự kiến trong ba đến bảy ngày tới, có khả năng làm trầm trọng thêm tình hình lũ lụt hiện tại.

**Tác động hệ thống giao thông**
Nhiều mạng lưới giao thông đã bị gián đoạn bao gồm vận chuyển đường sắt nhẹ, taxi, xe lửa, đường thu phí, và một sân bay. Sân bay Sukarno-Hatta và các tuyến vận chuyển hàng loạt nhanh chóng hoạt động như bình thường.
Sân bay Halim Perdanakusuma đã bị đóng cửa vào sáng sớm do đường băng sân bay bị ngập nước. Giao thông hàng không tạm thời được chuyển hướng đến sân bay Sukarno-Hatta. Halim Perdanakusuma được mở lại vài giờ sau đó.

**Thiệt mạng**
Ít nhất 21 trường hợp tử vong đã được báo cáo, do các nguyên nhân lở đất, hạ thân nhiệt và điện giật. Nhiều khu vực của thành phố đã bị mất điện, nguồn điện bị tắt vì lý do an toàn.

**Tham khảo**
Jakarta
Tai nạn máy bay trực thăng ở Tân Đài Bắc năm 2020

Vào ngày 2 tháng 1 năm 2020, đã xảy ra một vụ tai nạn máy bay trực thăng Black Hawk của quân đội Đài Loan, máy bay bị rơi ở quận Ô Lai của Tân Đài Bắc, Đài Loan. Tướng Thẩm Nhất Minh, Tổng tham mưu trưởng Quân đội Đài Loan cùng 7 người khác trên máy bay thiệt mạng.

**Sự cố**
Một chiếc thuộc loại trực thăng ROC Army Black Hawk có liên quan, ảnh năm 2012
Chiếc UH-60 Black Hawk cất cánh cho một nhiệm vụ thường xuyên của nhân viên quân đội đến cơ sở radar Dong'aoling, Tô Áo, huyện Nghi Lan. Chiếc trực thăng mất liên lạc với sân bay Tùng Sơn lúc 8:07 sáng, mười ba phút sau khi cất cánh và đâm vào sườn núi.
Tướng Thẩm Nhất Minh, Tổng tham mưu trưởng Quân đội Đài Loan đã ở trên trực thăng cùng với bảy sĩ quan khác và một cố vấn cao cấp từ Bộ Tổng tham mưu, Bộ Quốc phòng (MND-GSH), một phóng viên quân sự, và ba thành viên phi hành đoàn. Tướng Thẩm và bảy người khác trong đó có hai vị tướng thiệt mạng, trong khi năm người khác bị thương.

**Điều tra**
Trong một cuộc họp báo vào ngày 2 tháng 1, tướng Hùng Hậu Cơ, Tổng tư lệnh Không quân, tuyên bố rằng chính phủ đã thành lập một đội đặc nhiệm để điều tra nguyên nhân vụ tai nạn. Bộ lưu chuyến bay đã được thu hồi vào ngày 3 tháng 1 và gửi đến Ban An toàn Giao thông vận tải Đài Loan. Phần cứng trong máy ghi âm chuyến bay đã được chuyển đến Sikorsky Airplane.

**Hậu quả**
Tập tin:01.03 總統召開「國防軍事會談」 - Flickr id 49319999607.jpg|thumb|left|Tổng thống Thái Anh Văn cùng với các Tướng lĩnh và Đô đốc, đang giành giây phút mặc niệm trong hội nghị quân sự sau vụ tai nạn máy bay trực thăng.
Quốc kỳ tại Trạm Radar Dong'aoling, điểm đến dự kiến của chuyến bay, cờ được đặt hạ xuống một nửa vào ngày 4 tháng 1.
Vụ tai nạn này xảy ra chín ngày trước cuộc tổng tuyển cử Đài Loan. Văn phòng chiến dịch của Tổng thống Thái Anh Văn và Đảng Tiến bộ Dân chủ tuyên bố rằng các hoạt động tranh cử tổng thống và lập pháp của họ sẽ bị dừng lại trong ba ngày, và văn phòng chiến dịch tranh cử tổng thống của Hàn Quốc Du tuyên bố hủy chiến dịch sự kiện trong hai ngày.
Tướng Mark A. Milley, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, đã ra tuyên bố gửi lời chia buồn tới các thành viên của quân đội Đài Loan về cái chết của Tướng Thẩm và bảy người khác, thay mặt cho quân đội Hoa Kỳ. Viện Hoa Kỳ tại Đài Loan (AIT), phái đoàn đại diện cho Hoa Kỳ trên đảo, cũng đưa ra tuyên bố gửi lời chia buồn về vụ tai nạn, và họ sẵn sàng hỗ trợ đối tác Đài Loan sau đó. Vào ngày 3 tháng 1, lá cờ của Hoa Kỳ tại Văn phòng chính AIT Đài Bắc đã được treo rủ.

**Tham khảo**
Thể loại:Tai nạn máy bay quân sự
Thể loại:Lịch sử Tân Bắc
Thể loại:Lịch sử quân sự Đài Loan
Thể loại:Tai nạn và sự cố hàng không năm 2020
Strychnine

Strychnine ( STRIK -neen hoặc  -⁠ nin; US mainly  STRIK -nyne)   là một loại chất kiềm kết tinh có độc tính cao, không màu, đắng, được sử dụng làm thuốc trừ sâu, đặc biệt để tiêu diệt các động vật có xương sống nhỏ như chim và động vật gặm nhấm. Strychnine, khi hít vào, nuốt hoặc hấp thụ qua mắt hoặc miệng, gây ngộ độc dẫn đến co giật cơ và cuối cùng là tử vong do ngạt. Mặc dù nó không có tác dụng y học được biết đến, nhưng trong quá khứ, tác dụng co giật được cho là có lợi ở liều nhỏ chất này. Nguồn strychnine phổ biến nhất là từ hạt của cây Strychnos nux -vomica (mã tiền).

**Sinh tổng hợp**
sinh tổng hợp strychnine
Strychnine là một terpene indole alkaloid thuộc họ Strychnos của Corynanthe alkaloids, và nó có nguồn gốc từ tryptamine và secologanin. Enzym này, enzymeososidine synthase, xúc tác sự ngưng tụ của tryptamine và secologanin, sau đó là phản ứng Pictet -Spengler để tạo thành strictosidine. Trong khi các enzyme xúc tác cho các bước sau chưa được xác định, các bước đã được suy ra bằng cách phân lập các chất trung gian từ cây Strychnos nux -vomica (mã tiền). Bước tiếp theo là thủy phân acetal, mở vòng bằng cách loại bỏ glucose (O-Glu) và cung cấp một aldehyd tính phản ứng. Các aldehyd mới sau đó bị một amin thứ cấp tấn công để có khả năng nhận thêm geissoschizine, một chất trung gian phổ biến của nhiều hợp chất liên quan trong họ Strychnos.

**Tham khảo**
Thể loại:Độc tố thần kinh
Thể loại:Dị vòng nitơ
Thể loại:Ether
Thể loại:Lactam
Thể loại:Độc tố có nguồn gốc thực vật
MacBook Air

MacBook Air là dòng máy tính xách tay được phát triển và sản xuất bởi Apple Inc. Nó bao gồm một bàn phím kích thước đầy đủ, vỏ nhôm gia công và cấu trúc mỏng nhẹ. MacBook Air ban đầu được định vị là một sản phẩm siêu di động cao cấp được định vị cao hơn dòng MacBook trước đó. Kể từ đó, MacBook Air đã trở thành máy tính xách tay mức đầu tiên của Apple do việc ngừng sản xuất dòng máy MacBook ban đầu vào năm 2011, cũng như việc giảm giá của nó cho các lần tái sản xuất tiếp theo. Trong dòng sản phẩm hiện tại, MacBook Air nằm dưới dải hiệu suất của MacBook Pro.
MacBook Air được giới thiệu vào tháng 1 năm 2008 với màn hình 13,3 inch và được quảng cáo là máy tính xách tay mỏng nhất thế giới. Apple đã phát hành MacBook Air thế hệ thứ hai vào tháng 10 năm 2010, với khung máy được thiết kế lại, bộ lưu trữ trạng thái rắn tiêu chuẩn và thêm phiên bản 11,6 inch nhỏ hơn. Sửa đổi sau đó thêm bộ vi xử lý Intel Core i5 hoặc i7 và Thunderbolt. Thế hệ thứ ba được phát hành vào tháng 10 năm 2018, với kích thước thu gọn, màn hình Retina và sử dụng cổng kết hợp USB-C/Thunderbolt 3 cho dữ liệu và nguồn điện. Cuối cùng, Apple thêm chip M1 và M2 cho chiếc máy tính này.

**Dựa trên Intel**
MacBook Air được giới thiệu vào tháng 1 năm 2008 như một máy tính xách tay siêu di động cao cấp  với màn hình 13,3 inch và bàn phím kích thước đầy đủ và được quảng cáo là máy tính xách tay mỏng nhất thế giới, mở ra một danh mục máy tính xách tay được gọi là dòng máy tính xách tay siêu mỏng. Với thiết kế mỏng, sản phẩm này thu hút sự chú ý vì không có ổ đĩa quang và có ít cổng hơn so với các máy tính xách tay thông thường vào thời điểm đó.

**Thân máy nguyên khối (2008–2009)2008**
Steve Jobs showing the first MacBook Air at an Apple 2008 keynote address
Steve Jobs đã giới thiệu MacBook Air trong bài phát biểu quan trọng của Apple tại hội nghị Macworld 2008 vào ngày 15 tháng 1 năm 2008. MacBook Air đầu tiên là mẫu 13,3 inch, ban đầu được quảng cáo là máy tính xách tay mỏng nhất thế giới tại cm (kỷ lục trước đó là Toshiba Portege R200 ra mắt năm 2005, cao 1,98 cm (0,78 in)). It featured a custom Máy tính này có CPU Intel Merom và GPU Intel GMA tùy chỉnh, nhỏ hơn 40% so với gói chip tiêu chuẩn. Nó cũng có tính năng chống chói. Màn hình màu TN 6 bit có đèn nền LED, bàn phím kích thước đầy đủ và bàn di chuột lớn phản hồi các cử chỉ đa chạm như chụm, vuốt và xoay.

**Tham khảo**
Thể loại:Sản phẩm được giới thiệu năm 2008
Mycteroperca fusca

Mycteroperca fusca là một loài cá biển thuộc chi Mycteroperca trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1838, ban đầu được xếp vào chi Serranus bởi Lowe (1836). M. fusca từng bị nhầm lẫn với Mycteroperca rubra, một loài họ hàng chỉ xuất hiện dọc theo bờ biển lục địa Tây Phi và Địa Trung Hải.

**Phân bố và môi trường sống**
M. fusca có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Đông Đại Tây Dương. Loài này chỉ được tìm thấy tại 4 quần đảo thuộc nhóm Macaronesia, là Azores, quần đảo Canary, quần đảo Cabo Verde và quần đảo Madeira. M. fusca trưởng thành thường sống xung quanh các rạn san hô và rạn đá ngầm ở vùng nước sâu xa bờ, ở độ sâu khoảng 100 m trở lại. Chúng sống đơn độc, hoặc hợp thành nhóm. Cá con thường xuất hiện ở vùng nước nông. Khi trưởng thành, chúng di chuyển đến vùng nước sâu hơn.
Số lượng của M. fusca đang dần suy giảm dáng kể do bị đánh bắt quá mức, đặc biệt là ở quần đảo Canary và Azores. M. fusca được xếp vào danh sách Loài sắp nguy cấp.

**Mô tả**
M. fusca trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 86 cm (trưởng thành khi được khoảng 35 cm); tuổi thọ trung bình của chúng khoảng từ 30 đến 40 năm tuổi. Đầu và thân của cá thể trưởng thành màu nâu xám hoặc xám sẫm với các đốm màu nâu sẫm. Cá con màu nâu lục lốm đốm, với những đốm trắng nổi bật khắp cơ thể. Vây có vệt trắng và vây ngực màu vàng trong suốt.
Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 10 - 12.

**Chú thích**
Thể loại:Mycteroperca
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1838
Mycteroperca interstitialis

Mycteroperca interstitialis là một loài cá biển thuộc chi Mycteroperca trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1860.

**Phân bố và môi trường sống**
M. interstitialis có phạm vi phân bố rộng rãi ở vùng biển Tây Đại Tây Dương. Loài này được tìm thấy từ bang Bắc Carolina, dọc vùng biển đông nam Hoa Kỳ, bao gồm cả Bermuda, trải rộng gần như khắp vịnh Mexico (trừ phía bắc và tây) và ngoài khơi bang Louisiana (Hoa Kỳ). Từ vịnh Mexico, loài này được tìm thấy dọc theo bờ biển Caribe (trừ phía tây), bao gồm tất cả các hòn đảo và quần đảo bên trong nó, xuống đến Guyana ở phía bắc Nam Mỹ. Loài này còn được tìm thấy dọc theo vùng bờ biển Brazil ở phía nam Nam Mỹ, bao gồm quần đảo Trinidad và Fernando de Noronha.
M. interstitialis trưởng thành sống đơn độc xung quanh các rạn san hô và rạn đá ngầm ở vùng nước sâu, ở độ sâu khoảng 150 m trở lại, tập trung phổ biến hơn vùng biển quanh các đảo hơn là dọc theo bờ biển lục địa. Cá con và cá chưa lớn thường xuất hiện ở các vùng đầm phá có rừng ngập mặn. Khi trưởng thành, chúng di chuyển đến vùng nước sâu hơn.
Số lượng của M. interstitialis đang dần suy giảm dáng kể do bị đánh bắt quá mức, và sự suy giảm này sẽ tiếp tục tăng trong tương lai. Loài này phát triển chậm, sống lâu và có tỷ lệ tử vong tự nhiên thấp, việc đánh bắt quá mức cho nhanh chóng khiến loài này biến mất. M. interstitialis được xếp vào danh sách Loài sắp nguy cấp.

**Mô tả**
M. interstitialis trưởng thành có thể đạt kích thước chiều dài cơ thể tới 86 cm; tuổi thọ tối đa được ghi nhận là 41 năm. Đầu và thân của cá thể trưởng thành màu nâu xám, có nhiều đốm màu nâu. Vành môi có màu vàng, đặc trưng của loài. Vây ngực sẫm màu, có viền màu nhạt. Vây lưng có viền vàng ở phần gai (đối với cá gần trưởng thành và cá con). Cá con có nửa đầu trên và thân trên màu nâu sẫm, màu trắng ở dưới; đuôi có một đốm đen ở gốc; mép trên và dưới của đuôi màu đen.
Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 18; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 11 - 12; Số tia vây mềm ở vây ngực: 16 - 17; Số lược mang: 23 - 27; Số vảy đường bên: 70 - 82.

**Chú thích**
Thể loại:Mycteroperca
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1860
Thể loại:Cá vịnh Mexico
Thể loại:Cá được mô tả năm 1860
Mycteroperca microlepis

Mycteroperca microlepis là một loài cá biển thuộc chi Mycteroperca trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1879.

**Phân bố và môi trường sống**
M. microlepis có phạm vi phân bố rải rác ở vùng biển Tây Đại Tây Dương. Loài này được tìm thấy từ bang Bắc Carolina, dọc vùng biển đông nam Hoa Kỳ, bao gồm cả Bermuda, trải rộng gần như khắp vịnh Mexico, ngoại trừ xung quanh Cuba. Loài này còn được tìm thấy ở vùng bờ biển phía nam Brazil, từ Bang Rio de Janeiro đến Santa Catarina. Nó hiếm thấy ở Bermuda và không được ghi nhận ở biển Caribe và đông bắc Brazil.
M. microlepis trưởng thành thường sống xung quanh các rạn san hô và rạn đá ngầm ở vùng nước sâu xa bờ, ở độ sâu khoảng 167 m trở lại; đôi khi bơi vào gần bờ. Chúng sống đơn độc, hoặc hợp thành nhóm từ 5 đến 50 cá thể. Cá con thường xuất hiện trong các thảm cỏ biển hoặc gần cửa sông. Khi trưởng thành, chúng di chuyển đến vùng nước sâu hơn.
Số lượng của M. microlepis đang dần suy giảm dáng kể do bị đánh bắt quá mức, và do tác động của việc suy thoái môi trường biển. Ước tính số lượng của M. microlepis đã giảm 30 đến 60% trong hơn 30 năm qua, dự kiến tỉ lệ này sẽ tiếp tục tăng trong tương lai. Loài này phát triển chậm, sống lâu và có tỷ lệ tử vong tự nhiên thấp, việc đánh bắt quá mức cho nhanh chóng khiến loài này biến mất. M. microlepis được xếp vào danh sách Loài sắp nguy cấp.

**Mô tả**
M. microlepis trưởng thành có thể đạt kích thước chiều dài cơ thể tới 145 cm; tuổi thọ tối đa được ghi nhận là 31 năm. Đầu và thân của cá thể trưởng thành màu nâu xám với các vân gợn sóng màu sẫm. Xung quanh mắt có các vệt sẫm. Rìa ngoài của vây lưng mềm, vây hậu môn, vây đuôi và vây bụng màu đen; có viền mỏng màu xanh lam. Một biến thể khác của M. microlepis có thân màu xám nhạt. Bụng và phần thân dưới màu đen, đôi khi lan rộng lên gốc vây đuôi và mõm.
Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 18; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 11 - 12; Số tia vây mềm ở vây ngực: 16 - 18; Số lược mang: 27 - 41; Số vảy đường bên: 88 - 96.

**Chú thích**
Thể loại:Mycteroperca
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1879
Thể loại:Cá Đại Tây Dương
Thể loại:Cá thể thao
Phương ngữ Gyeongsang

Phương ngữ Gyeongsang (còn được biết là Kyŏngsang), hay tiếng Hàn Đông Nam, là phương ngữ tiếng Triều Tiên tại khu vực Yeongnam, bao gồm cả các tỉnh Gyeongsang, Gyeongsang Bắc và Gyeongsang Nam, Hàn Quốc. Có khoảng 10 triệu người nói phương ngữ này. Không giống như tiếng Hàn chuẩn, hầu hết các phương ngữ Gyeongsang đều có thanh điệu, tương tự như tiếng Triều Trung đại.
Phương ngữ Gyeongsang đa dạng. Một người bản ngữ có thể phân biệt phương ngữ tại Daegu với khu vực thành phố Busan - Ulsan mặc dù thành phố đầu tiên cách hai thành phố sau chưa đầy 100 km. Các phương ngữ tương đối giống nhau dọc trung lưu sông Nakdong nhưng khác nhau ở gần Busan và Ulsan, Jinju và Pohang cũng như dọc theo sườn phía đông của núi Jiri. 

**Những giai thoại gần đây và sự kỳ thị xã hội**
Từ tổng thống Park Chung-hee đến Kim Young-sam (1961-1997), phương ngữ Gyeongsang nổi bật hơn trong truyền thông Hàn Quốc so với các phương ngữ khác vì tất cả các tổng thống (trừ Choi Kyu-hah) là người bản địa của tỉnh Gyeongsang. Đó là lý do tại sao một số chính trị gia Hàn Quốc hoặc các quan chức cấp cao đã bị cho là không cố gắng chuyển đổi sang giọng Seoul, được coi là giọng chuẩn ở Hàn Quốc.
Ngoài ra, cựu tổng thống Kim Young-sam đã bị chỉ trích (khi ông còn đương chức) vì không phát âm chính xác khi phát biểu trước công chúng. Có lần ông đã phát âm sai '경제' (Gyeongje: có nghĩa là 'nền kinh tế ') thành '갱제' (Gaengje: một cách phát âm Gyeongsang của thế hệ cũ cho '경제 ')' và '외무부 장관 (oemubu-janggwan: nghĩa là 'bộ trưởng ngoại giao')' thành '애무부 장관' (aemubu-janggwan: có nghĩa là 'bộ trưởng ve vuốt'). Ngoài ra, có một tin đồn liên quan đến việc trong một bài phát biểu công khai, ông đã làm cho người nghe rất ngạc nhiên khi cho biết rằng ông ấy sẽ biến Jeju thành một thành phố 'hiếp dâm' đẳng cấp thế giới (관광 gwan gwang, du lịch> 강간 gang-gan, hiếp dâm) bằng cách xây dựng một đường cao tốc 'thông dâm' (관통 하는 gwantonghaneun, xuyên suốt)> 간통 하는 gantonghaneun, ngoại tình).

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Các đặc điểm của phương ngữ Gyeongsang Bắc (tiếng Hàn) 
Thể loại:Ngôn ngữ có thanh điệu
Thể loại:Phương ngữ tiếng Triều Tiên
Thể loại:Ngôn ngữ tại Hàn Quốc
Mycteroperca phenax

Mycteroperca phenax là một loài cá biển thuộc chi Mycteroperca trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1884.

**Phân bố và môi trường sống**
M. phenax có phạm vi phân bố rộng rãi ở vùng biển Tây Bắc Đại Tây Dương. Loài này được tìm thấy từ bang Bắc Carolina, dọc theo vùng biển đông nam Hoa Kỳ, trải rộng gần như khắp vịnh Mexico, xuống đến miền nam Belize, ngoại trừ xung quanh Cuba. Ở biển Caribe, loài này được tìm thấy từ Colombia đến Tobago ở phía bắc Nam Mỹ.
M. phenax trưởng thành thường sống xung quanh các rạn san hô (nhất là san hô thuộc chi Oculina) và rạn đá ngầm ở vùng nước sâu xa bờ, ở độ sâu khoảng 30 đến 100 m; bơi vào gần bờ khi nhiệt độ nước biển giảm xuống dưới 8 °C. Chúng sống đơn độc, hoặc hợp thành nhóm từ 5 đến 50 cá thể. Cá con thường xuất hiện ở các khu vực rừng ngập mặn hoặc gần cửa sông. Khi trưởng thành, chúng di chuyển đến vùng nước sâu hơn.

**Mô tả**
M. phenax trưởng thành có thể đạt kích thước chiều dài cơ thể tới 107 cm; tuổi thọ tối đa được ghi nhận là 31 năm. Cá mái chuyển đổi giới tính thành cá đực khi được 11 năm tuổi. Đầu và thân của cá thể trưởng thành màu nâu nhạt, thân được bao phủ bởi những mảng đốm màu nâu đỏ, hoặc là những chấm nhỏ chi chít. Xung quanh mắt có các vệt sẫm. Vây đuôi màu đen; hình lưỡi liềm. Loài này cũng có nhiều biến thể hoa văn trên thân. Cá con tương đồng màu sắc với cá trưởng thành.
Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 18; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 11 - 12; Số tia vây mềm ở vây ngực: 15 - 17; Số lược mang: 26 - 31; Số vảy đường bên: 76 - 82.

**Chú thích**
Thể loại:Mycteroperca
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1884
Thể loại:Cá Đại Tây Dương
Thể loại:Cá vịnh Mexico
Mycteroperca rosacea

Mycteroperca rosacea là một loài cá biển thuộc chi Mycteroperca trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1778.

**Phân bố và môi trường sống**
M. rosacea có phạm vi phân bố tương đối rộng rãi ở vùng biển Đông Thái Bình Dương. Đây là một loài này đặc hữu của Mexico, được tìm thấy từ khắp vịnh California và phía tây nam bán đảo Baja California đến bang Jalisco, bao gồm cả quần đảo Marías.
M. rosacea trưởng thành thường sống xung quanh các rạn san hô và rạn đá ngầm ở vùng nước sâu, ở độ sâu khoảng 100 m trở lại. Cá con thường xuất hiện ở các khu vực nước nông hơn, ưa sống trong các bụi tảo thuộc chi Sargassum. Khi trưởng thành, chúng di chuyển đến vùng nước sâu hơn.

**Mô tả**
M. rosacea trưởng thành có thể đạt kích thước cơ thể tới 100 cm; tuổi thọ tối đa được ghi nhận là 21 năm tuổi. Đầu và thân của cá thể trưởng thành có màu nâu lục đến xám nâu, được bao phủ dày đặc bởi những chấm màu nâu đỏ và các đường vân màu trắng. Đuôi bằng. Rất ít cá thể có duy nhất màu vàng tổng thể, đôi khi có một vài mảng đốm màu đen. Cá con màu nâu nhạt với những chấm màu nâu đỏ.
Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 18; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 10 - 11; Số tia vây mềm ở vây ngực: 15 - 17; Số lược mang: 37 - 43; Số vảy đường bên: 110 - 130.
Thức ăn của M. rosacea trưởng thành chủ yếu là các loài cá nhỏ hơn; cá con chỉ ăn động vật giáp xác. Loài này được đánh bắt trong nghề cá thương mại và trong ngành câu cá giải trí.

**Chú thích**
Thể loại:Mycteroperca
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1778
Tổng tham mưu trưởng Quân đội Trung Hoa Dân quốc

Tổng tham mưu trưởng là chức vụ quân sự cao cấp nhất lãnh đạo Quốc quân Trung Hoa Dân Quốc tại Đài Loan. Đây là chức vụ lãnh đạo quân sự đứng thứ 3 sau 2 chức vụ dân sự là Tổng thống và Bộ trưởng Quốc phòng.

**Danh sách**

**Xem thêm**
 Quốc quân Trung Hoa Dân Quốc

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Quân đội Trung Hoa Dân Quốc
Trại Loan

Trại Loan (n; t=柴灣; Chai Wan; trước đây gọi là Tây Loan (t=西灣; Sai Wan), nằm ở rìa phía đông của khu đô thị của đảo Hồng Kông bên cạnh Shau Kei Wan. Khu vực này là một phần hành chính của Quận Đông, và là một khu vực công nghiệp và dân cư. Dân số Trại Loan là 186.505 trong năm 2001.

**Địa lý**
Tập tin:Old_Quarry_Site_Structures,_Lei_Yue_Mun_02.jpg|nhỏ|Đường chân trời Trại Loan, kéo dài từ Island Resort ở Tiểu Tây Loan (trái) đến Heng Fa Chuen (phải), nhìn từ Lí Ngư Môn (Cửu Long) qua eo biển Lí Ngư Môn.
Trại Loan được xây dựng trên vùng đất được cải tạo từ vịnh và kéo dài về phía tây từ Lí Ngư Môn ở Heng Fa Chuen (xem bên dưới) và phía đông đến Tiểu Tây Loan. Trại Loan có núi Ca Liên Thần và núi Bát Điện Xạ ở phía nam và núi Bách Giá ở phía tây. Ngoài ra, Vườn quốc gia Thạch Áo nằm ở phía nam Trại Loan. 
Toàn cảnh Trại Loan 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Trại Loan
Bản mẫu:DECADE/doc

Bản mẫu này tính toán thập niên cho năm Gregorian trong tham số.

**Cú pháp**
 DECADE|năm- Năm phải là thiên văn (năm=1 trong 1 SCN (Công Nguyên), năm=0 trong 1 TCN, năm=-1 trong 2 TCN).

**Các ví dụ**
  trả về 1738
  trả về 1899
  trả về 1900
  trả về 1901
  trả về 1915
  trả về 1962
  trả về 1999
  trả về 2000
  trả về 2001
  trả về 2017
  trả về 2099
  trả về 2100
  trả về 2101

**Xem thêm**
 Bản mẫu:MILLENNIUM
 Bản mẫu:CENTURY
 Bản mẫu:YEARCC
 Bản mẫu:YEARYY
 Bản mẫu:MONTHDAYS
 Bản mẫu:IsLeapYear
 Bản mẫu:JULIANDAY
 Bản mẫu:WEEKDAY
DECADE
Lưu Cán

Lưu Cán (p=Liu Gan; ? - ?), không rõ tên tự, là quan viên nhà Quý Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

**Cuộc đời**
Lưu Cán quê ở quận Nam Dương, sau tách thành quận Nam Hương, Kinh Châu.
Năm 214, Lưu Bị bình định Tây Xuyên, thiết lập Diêm phủ hiệu úy, lấy Vương Liên làm Tư diêm hiệu úy quản lý. Vương Liên khi đó chọn lựa trong các đồng hương, đề bạt Đỗ Kỳ, Lã Nghệ, Lưu Cán làm Điển tào hiệu úy.
Về sau, Lã Nghệ quan tới Thượng thư; Đỗ Kỳ quan đến Đại tướng quân Tư mã, chỉ có Lưu Cán vẫn trải qua các chức vụ ở châu quận. Dù vậy, Nghệ, Kỳ, Cán lẫn nhau thân thiện, quan ái, danh tiếng lan xa, được người đường thời khen ngợi.
Lưu Cán cuối đời quan tới chức thái thú Ba Tây. Người đời đánh giá Cán, Kỳ ở việc tiết kiệm mộc mạc, tuân thủ lễ pháp đều kém hơn Lã Nghệ.

**Trong văn hóa**
Lưu Cán không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.

**Tham khảo**
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.

**Chú thích**
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Mất thế kỷ 3
Thể loại:Người Hà Nam (Trung Quốc)
Thể loại:Nhân vật chính trị Thục Hán
Phân kỳ Kullback–Leibler

Trong toán học thống kê, phân kỳ Kullback–Leibler (hay còn gọi là khoảng cách Kullback–Leibler, entropy tương đối) là một phép đo cách một phân phối xác suất khác biệt so với cái còn lại, phân phối xác suất tham chiếu. Các ứng dụng chứa đặc tính entropy thông tin quan hệ  trong các hệ thống thông tin, ngẫu nhiên theo chuỗi thời gian liên tục, và thông tin đạt được khi so sánh các mô hình thống kê suy luận. Tương phản với sự thay đổi thông tin, phân kỳ Kullback–Leibler là một phép đo bất đối xứng phân phối thông minh và vì vậy không đủ điều kiện là một metric thống kê có tính lây lan. Trong trường hợp đơn giản, một phân kỳ Kullback–Leibler có giá trị 0 chỉ ra rằng hai phân phối là giống nhau. Nói cách đơn giản, phân kỳ Kullback–Leibler là một phép đo sự ngạc nhiên, với nhiều ứng dụng khác nhau như thống kê ứng dụng, cơ học chất lưu, khoa học thần kinh và học máy.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Information Theoretical Estimators Toolbox-  Ruby gem for calculating Kullback–Leibler divergence-  Jon Shlens' tutorial on Kullback–Leibler divergence and likelihood theory-  Matlab code for calculating Kullback–Leibler divergence for discrete distributions date=2007-09-29 - Sergio Verdú,  Relative Entropy, Conference on Neural Information Processing Systems 2009. One-hour video lecture.-  A modern summary of info-theoretic divergence measures
Thể loại:Entropy và thông tin
Thể loại:Nhiệt động lực học
Thống kê toán học

Phép hồi quy tuyến tính với tập dữ liệu cho trước. Phân tích hồi quy là một bộ phận quan trọng trong thống kê toán học.
Thống kê toán học (hay còn gọi là toán học thống kê) là một môn khoa học ứng dụng lý thuyết xác suất cùng một nhánh của toán học vào thống kê - tương phản với các phương pháp thu thập dữ liệu thống kê. Một số phương pháp toán học cụ thể được sử dụng cho thống kê toán học bao gồm giải tích, đại số tuyến tính, giải tích ngẫu nhiên, phương trình vi phân, và lí thuyết độ đo.

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 Borovkov, A. A. (1999). Mathematical Statistics. CRC Press.  90-5699-018-7-  Virtual Laboratories in Probability and Statistics (Univ. of Ala.-Huntsville)-  StatiBot, interactive online expert system on statistical tests.
Thể loại:Lý thuyết thống kê
Thể loại:Thẩm định rủi ro
Vi phân ngẫu nhiên

Vi phân ngẫu nhiên (hay còn gọi là tính toán ngẫu nhiên) là một nhánh toán học hoạt động trên các quá trình ngẫu nhiên. Nó cho phép một lý thuyết nhất quán của sự tích hợp được định nghĩa dành cho tích phân của các quá trình ngẫu nhiên đối với các quá trình ngẫu nhiên. Vi phân ngẫu nhiên được dùng trong các hệ thống mô hình có hành vi hoạt động ngẫu nhiên.

**Tham khảo**
 Fima C Klebaner, 2012, Introduction to Stochastic Calculus with Application (3rd Edition). World Scientific Publishing, 9781848168312-  arxiv = 0712.3908   Preprint
Thể loại:Vi phân ngẫu nhiên
Thể loại:Toán học tài chính
Thể loại:Giải tích tích phân