Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Chromis alpha

Chromis alpha là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1988.

**Từ nguyên**
Từ định danh alpha bắt nguồn từ alphós (ἀλφός) trong tiếng Hy Lạp cổ đại và có nghĩa là "bệnh phong", hàm ý đề cập đến các đốm trắng nhạt trên đầu và thân của loài này (như da của người mắc bệnh phong); từ này cũng dùng để chỉ ký tự alpha (tương đương chữ A trong bảng chữ cái Latinh) vì Chromis sp. "A" đây là tên gọi đầu tiên mà Gerald R. Allen đặt cho loài này vào năm 1975.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ đảo Giáng Sinh và quần đảo Cocos (Keeling) cùng một số rạn san hô vòng ngoài khơi Tây Úc (đều là những vùng lãnh thổ của Úc), C. alpha được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Société và Tuamotu (đều thuộc Polynésie thuộc Pháp), ngược lên phía bắc đến quần đảo Yaeyama (Nhật Bản) và quần đảo Mariana, xa về phía nam đến vùng biển phía bắc Úc (gồm cả rạn san hô Great Barrier) và Nouvelle-Calédonie. Loài này cũng được ghi nhận tại quần đảo Trường Sa của Việt Nam.
C. alpha sống tập trung ở khu vực có nhiều san hô nhánh phát triển trên các rạn viền bờ và trong đầm phá ở độ sâu khoảng 12–95 m.

**Mô tả**
C. alpha có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 12,5 cm. Cơ thể có màu xanh xám hoặc nâu xám, chuyển thành màu xanh lam óng dưới bụng (và cả vây bụng lẫn vây hậu môn) và thường có nhiều đốm vàng trên vảy. Trên má có một vạch sọc nâu sẫm. Rìa của nắp mang cũng màu nâu sẫm kéo dài thành sọc đến gốc vây ngực.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–13; Số tia vây ở vây ngực: 16–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 14–16; Số lược mang: 27–31.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. alpha là những loài sinh vật phù du. Chúng sống đơn độc hoặc hợp thành các nhóm rời rạc, thường bơi gần hang hốc hay gờ đá. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Động vật quần đảo Solomon
Thể loại:Động vật Liên bang Micronesia
Thể loại:Động vật quần đảo Bắc Mariana
Thể loại:Động vật Guam
Thể loại:Động vật Samoa thuộc Mỹ
Thể loại:Động vật Polynésie thuộc Pháp
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1988
Chromis alta

Chromis alta là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1980.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh alta trong tiếng Latinh có nghĩa là "cao vút; sâu thẳm", hàm ý đề cập đến độ sâu mà mẫu định danh của loài cá này được phát hiện ở ngoài khơi Baja California, México (72–81 m).

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ phía nam bang California (Hoa Kỳ), C. alta được phân bố trải dài về phía nam đến bán đảo Baja California và vịnh California, bao gồm các hòn đảo ngoài khơi Đông Thái Bình Dương là đảo Cocos (Costa Rica) và quần đảo Galápagos (Ecuador), cũng như quần đảo lobos de Afuera (ngoài khơi Peru).
C. alta sống tập trung trên các rạn san hô và ám tiêu ở độ sâu khoảng 5–200 m.

**Mô tả**
C. alta có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 17 cm. Cơ thể màu nâu nhạt, vảy cá được viền đen. Cá con có màu xanh lam với các sọc màu xanh óng bao quanh mắt, và một dải trắng dọc theo gốc vây lưng chéo xuống đến rìa trên của cuống đuôi.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13; Số tia vây ở vây ngực: 19–21; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số lược mang: 27–33; Số vảy đường bên: 16–19.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. alta là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá México
Thể loại:Cá Mỹ
Thể loại:Cá vịnh California
Thể loại:Cá Costa Rica
Thể loại:Cá Ecuador
Thể loại:Cá Peru
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1980
Pycnochromis amboinensis

Pycnochromis amboinensis là một loài cá biển thuộc chi Pycnochromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1871.

**Từ nguyên**
Từ định danh amboinensis được đặt theo tên gọi của đảo Ambon (thuộc quần đảo Maluku, Indonesia), nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập (–ensis: hậu tố biểu thị nơi chốn trong tiếng Latinh).

**Phân loại học**
P. amboinensis trước đây được xếp vào chi Chromis, nhưng theo kết quả phân tích hình thái vào năm 2021 thì loài này đã được chuyển sang chi Pycnochromis.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ đảo Giáng Sinh và quần đảo Cocos (Keeling) (đều là những vùng lãnh thổ của Úc), P. amboinensis được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Marshall, quần đảo Samoa và Tonga, ngược lên phía bắc đến quần đảo Yaeyama (Nhật Bản), xa về phía nam đến các bang Tây Úc và Queensland (Úc).
Ở Việt Nam, loài cá này được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam) và quần đảo Trường Sa; vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); cũng như tại Côn Đảo.
P. amboinensis sống tập trung ở khu vực có nhiều san hô phát triển trên các rạn viền bờ và trong đầm phá ở độ sâu khoảng 5–70 m; cá con thường sống trên các cụm san hô nhánh, còn cá trưởng thành sống chủ yếu gần các hang hốc.

**Mô tả**
P. amboinensis có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 10 cm. Cơ thể có màu nâu xám. Vây bụng và vây hậu môn có màu trắng. Phía cuối vây lưng và vây hậu môn gần như trong suốt. Có đốm màu vàng ở gốc vây ngực. Đuôi  xẻ thùy, có các tia vây vươn dài thành sợi ở chóp thùy; hai thùy đuôi có dải viền màu nâu sẫm. Mắt có sọc đen băng qua đồng tử.
Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13; Số tia vây ở vây ngực: 16–17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 13–14; Số lược mang: 26–29.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. amboinensis là những loài động vật phù du. Chúng thường sống đơn độc, đôi khi hợp thành từng nhóm nhỏ hoặc bơi theo cặp trên các rạn san hô.
Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Tonga
Thể loại:Động vật quần đảo Marshall
Thể loại:Động vật Samoa
Thể loại:Động vật Samoa thuộc Mỹ
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1871
Chromis analis

Chromis analis là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1830.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh analis trong tiếng Latinh mang nghĩa là "ở hậu môn", hàm ý đề cập đến gai vây hậu môn thứ hai của loài cá này, được mô tả là "rất cứng và dài hơn các tia mềm phía sau" (bản dịch).

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ vùng biển phía nam Nhật Bản, Hàn Quốc và đảo Đài Loan, C. analis được phân bố trải dài về phía nam, băng qua vùng biển một số nước Đông Nam Á đến rạn san hô Great Barrier, về phía đông đến các đảo quốc thuộc Micronesia và Melanesia. Ở Việt Nam, loài này được ghi nhận tại vịnh Bắc Bộ, vịnh Nha Trang và quần đảo Trường Sa.
C. analis sống trên đới sườn dốc của rạn san hô viền bờ và nơi có nền đáy đá ở độ sâu khoảng 10–144 m.

**Mô tả**
Tập tin:Yellow chromis (Chromis analis) (46091586264).jpg|nhỏ|209x209px|C. analis kiểu hình thân nâu vây vàng
C. analis có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 17 cm. Cơ thể hoàn toàn là màu vàng (vàng tươi hơn ở các vây), nhưng nhiều cá thể được bắt gặp có thân màu nâu (các vây vẫn màu vàng).
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 16–19; Số lược mang: 23–28.

**Sinh thái học**
C. analis sống đơn độc hoặc theo từng nhóm nhỏ. Chúng ăn động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Thương mại**
C. analis được thu thập trong các hoạt động buôn bán cá cảnh nhưng không phải loài được nhắm mục tiêu.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Hàn Quốc
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Động vật quần đảo Solomon
Thể loại:Động vật Liên bang Micronesia
Thể loại:Động vật quần đảo Bắc Mariana
Thể loại:Động vật Guam
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1830
Chromis athena

Chromis athena là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2008.

**Từ nguyên**
Từ định danh athena được đặt theo tên gọi của du thuyền buồm Athena, con thuyền đã chở các tác giả trong chuyến du hành mà loài cá này được phát hiện.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. athena mới chỉ được tìm thấy tại cụm đảo Fam thuộc quần đảo Raja Ampat (Indonesia), được quan sát và thu thập ở độ sâu khoảng 60–65 m.

**Mô tả**
C. athena có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 5,5 cm. Cơ thể có màu xanh xám, sẫm xám hơn ở đầu với một vệt màu vàng ở gáy, lan rộng dọc theo lưng trước. Các vây màu trắng trong mờ, trừ hai thùy đuôi và gốc vây lưng màu xám sẫm.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 10–11; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–11; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số lược mang: 29–30.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. athena là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2008
Azurina atrilobata

Azurina atrilobata là một loài cá biển thuộc chi Azurina trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1862.

**Từ nguyên**
Từ định danh được ghép bởi 2 âm tiết trong tiếng Latinh: atri ("đen") và lobata ("có thùy"), hàm ý đề cập đến màu đen trên thùy đuôi của loài cá này.

**Phân loại học**
A. atrilobata ban đầu được xếp vào chi Chromis, nhưng dựa trên bằng chứng di truyền, loài này đã được chuyển sang chi Azurina.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. atrilobata được ghi nhận dọc theo vùng biển Đông Thái Bình Dương, từ ngoài khơi bán đảo Baja California và vịnh California xuôi về phía nam đến Bắc Peru, bao gồm quần đảo Revillagigedo, đảo Cocos, đảo Malpelo và quần đảo Galápagos xa bờ.
A. atrilobata sinh sống tập trung gần những rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu đến 80 m, nhưng thường được nhìn thấy ở độ sâu khoảng 20 m trở vào bờ.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. atrilobata là 13,4 cm. Cơ thể màu xám ánh bạc, hơi phớt nâu đỏ, có sọc đen ở trên vây lưng. Có một đốm trắng nổi bật ngay dưới cuối của gốc vây lưng và đốm đen ở gốc vây ngực. Vây đuôi xẻ sâu, mỗi thùy hẹp và có màu đen sẫm giống như một chiếc kéo. Chúng gần như trở nên vô hình khi bơi vào vùng nước sâu thẳm, ngoại trừ đốm trắng sau lưng tạo cảm giác phát sáng.
Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–12; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 18–19; Số vảy đường bên: 20–21.

**Sinh thái học**
Thức ăn của A. atrilobata là những động vật phù du. Chúng thường hợp thành đàn lớn ở vùng nước mặt thoáng. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá México
Thể loại:Cá vịnh California
Thể loại:Cá El Salvador
Thể loại:Cá Honduras
Thể loại:Cá Nicaragua
Thể loại:Cá Costa Rica
Thể loại:Cá Panama
Thể loại:Cá Colombia
Thể loại:Cá Ecuador
Thể loại:Cá Peru
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1862
Quốc huy Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tajikistan

Quốc huy Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tajikistan được chính phủ của Tajikistan Xô viết thông qua vào ngày 1 tháng 3 năm 1937. Quốc huy này được dựa trên Biểu tượng quốc gia của Liên Xô. Nó cho thấy các biểu tượng của nông nghiệp (bông và lúa mì). Sao đỏ nổi bật với một búa liềm nhỏ bên trong nó. Mặt trời mọc tượng trưng cho tương lai của quốc gia và ngôi sao cũng như búa liềm tượng trưng cho chiến thắng của chủ nghĩa cộng sản và "cộng đồng xã hội chủ nghĩa toàn thế giới". Quốc huy của Tajikistan Xô viết đã được thay thế bằng Quốc huy Tajikistan vào năm 1992 và sử dụng một thiết kế tương tự từ thời Xô viết.
Quốc huy mang khẩu hiệu của Liên Xô ("Vô sản toàn thế giới, đoàn kết lại!") Trong cả tiếng Tajik và tiếng Nga. Trong tiếng Tajik, nó là "Пролетарҳои ҳамаи мамлакатҳо, як шавед!" (chuyển tự: "Proletarhoi hamai mamlakatho, jak şaved!").
Tên đầy đủ của Tajikistan Xô viết cũng được viết trong cả tiếng Tajik và tiếng Nga. Phiên bản cuối cùng của quốc huy được thiết kế bởi họa sĩ Alexander Semyonovich Yakovlev.

**Lịch sử**

**Xem thêm**
Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tajikistan
*Quốc kỳ Tajikistan Xô viết
*Quốc huy Tajikistan
*Quốc huy Liên Xô

**Tham khảo**
Thể loại:Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tajikistan
Thể loại:Biểu tượng quốc gia Tajikistan
Tajikistan
Pycnochromis atripes

Pycnochromis atripes là một loài cá biển thuộc chi Pycnochromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1928.

**Từ nguyên**
Từ định danh được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: atria (cách viết khác của ater, "đen sẫm") và pes ("bàn chân"), hàm ý đề cập đến màu đen ở vây bụng của loài cá này.

**Phân loại học**
P. atripes ban đầu được xếp vào chi Chromis, nhưng theo kết quả phân tích hình thái vào năm 2021 thì loài này đã được chuyển sang chi Pycnochromis.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ đảo Giáng Sinh và các rạn san hô vòng ngoài khơi bờ tây bắc Úc, P. atripes được phân bố trải dài về phía đông, băng qua khu vực Đông Nam Á đến Kiribati và Tonga, ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản (và cả quần đảo Ryukyu), xa về phía nam đến Úc và Nouvelle-Calédonie.
Ở Việt Nam, loài cá này được ghi nhận tại, cù lao Chàm (Quảng Nam); bờ biển Phú Yên và Khánh Hòa; cũng như tại hòn Mê (Thanh Hóa) và quần đảo Trường Sa.
P. atripes sống xung quanh những rạn san hô xa bờ ở độ sâu khoảng 2–40 m.

**Mô tả**
P. atripes có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 9 cm. Cơ thể có màu nâu cam với nhiệt vệt đốm màu tím nhạt ở dưới đầu và ngực. Vạch đen băng qua đồng tử và mống mắt có màu vàng. Nửa ngoài của vây lưng và vây hậu môn cũng như các tia vây bụng có màu đen; phần vây mềm của vây lưng và vây hậu môn trong mờ, phớt vàng. Có đốm đen lớn ở gốc vây ngực, bên dưới là một đốm vàng cam. Vây đuôi xẻ thùy với các sợi tia ở chóp thùy, vàng tươi ở giữa (gần như trong suốt ở phía cuối) với hai dải đen dọc theo hai thùy đuôi.
Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 12–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13; Số tia vây ở vây ngực: 15–17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 14–16; Số lược mang: 24–29.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. atripes là những loài động vật phù du. Chúng thường sống đơn độc, có khi hợp thành từng nhóm nhỏ hoặc bơi theo cặp gần các rạn san hô.
Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Cá Tonga
Thể loại:Động vật quần đảo Marshall
Thể loại:Động vật quần đảo Solomon
Thể loại:Động vật Vanuatu
Thể loại:Động vật Kiribati
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1928
Thể loại:Nhóm loài do Henry Weed Fowler đặt tên
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Chromis axillaris

Chromis axillaris là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1831.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh axillaris trong tiếng Latinh có nghĩa là "ở nách", hàm ý có lẽ đề cập đến đốm đen ở gốc vây ngực của loài cá này.

**Phân bố và môi trường sống**
Ở Tây Ấn Độ Dương, C. axillaris được tìm thấy dọc theo đường bờ biển Đông Phi (từ Somalia đến Mozambique) và ngoài khơi Mauritius; còn ở Tây Thái Bình Dương, C. axillaris chỉ được tìm thấy tại Nouvelle-Calédonie.
C. axillaris được thu thập ở độ sâu khá lớn, khoảng 60–80 m.

**Mô tả**
C. axillaris có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 10 cm. Cơ thể đặc trưng bởi một dải đen bao quanh cuống đuôi.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 13–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. axillaris có thể là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Somalia
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1831
Chromis bami

Chromis bami là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1992.

**Từ nguyên**
Từ định danh bami được đặt theo tên của luật sư kiêm nhiếp ảnh gia Foster Bam, bạn và cũng từng là đồng nghiệp của các tác giả.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. bami được tìm thấy tại Tonga, quần đảo Pitcairn và quần đảo Australes, cũng như tại đảo Rarotonga (quần đảo Cook) và quần đảo Société, được quan sát và thu thập ở độ sâu khoảng 12–45 m.

**Mô tả**
C. bami có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 6 cm. Cơ thể hoàn toàn có màu xanh lục nâu, trừ cuống đuôi và vây đuôi là màu trắng, với một đốm đen lớn ở gốc vây ngực.
Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 13–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số đốt sống: 26.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. bami là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
B
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Tonga
Thể loại:Động vật quần đảo Cook
Thể loại:Động vật Polynésie thuộc Pháp
Thể loại:Động vật quần đảo Pitcairn
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1992
Azurina brevirostris

Azurina brevirostris là một loài cá biển thuộc chi Azurina trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2008.

**Từ nguyên**
Từ định danh brevirostris được ghép bởi 2 âm tiết trong tiếng Latinh: brevis ("ngắn") và rostris ("mõm"), hàm ý đề cập đến phần mõm ngắn của loài cá này.

**Phân loại học**
A. brevirostris ban đầu được xếp vào chi Chromis, nhưng dựa trên bằng chứng di truyền, loài này đã được chuyển sang chi Azurina.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. brevirostris được ghi nhận ở Tây Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy từ quần đảo Marshall trải dài về phía nam đến Vanuatu và Fiji, mở rộng về phía tây đến quần đảo Caroline (từ đảo Puluwat của Liên bang Micronesia chạy dài đến quốc đảo Palau).
A. brevirostris được thu thập ở độ sâu khoảng từ 42 đến 120 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. brevirostris là 6,8 cm. A. brevirostris có màu xám phớt tím, nhạt màu hơn ở bụng. Có 3–4 hàng vảy cá viền vàng kim từ gáy chạy dài đến phần trên của cuống đuôi.Vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi màu xám tím hoặc trong mờ với màu xanh lam. Mống mắt màu vàng tươi.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 13–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 15–16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 18–19; Số vảy đường bên: 14–16; Số lược mang: 26–29.

**Sinh thái học**
A. brevirostris hợp thành đàn và kiếm ăn giữa các cột nước. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
B
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Động vật Liên bang Micronesia
Thể loại:Động vật quần đảo Marshall
Thể loại:Động vật Vanuatu
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2008
Chromis cadenati

Chromis cadenati là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1951.

**Từ nguyên**
Từ định danh cadenati được đặt theo tên của nhà ngư học người Pháp Jean Cadenat, người đã mô tả loài cá này vào năm 1949 nhưng lại sử dụng cái tên Chromis lineatus (danh pháp ban đầu của Pycnochromis lineatus được mô tả năm 1928) để đặt cho chúng.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. cadenati được ghi nhận dọc theo bờ biển Tây Phi, ngoài khơi các quốc gia Sénégal, Guiné-Bissau, Guinée, Liberia, Ghana và Gabon, bao gồm cả São Tomé và Príncipe.
C. cadenati sống tập trung trên các rạn đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 20 đến 60 m. Ở phía nam đảo São Tomé, một đàn C. cadenati được quan sát ở độ sâu 90–100 m.

**Mô tả**
C. cadenati có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 19 cm. Cơ thể có màu vàng nâu, ngoại trừ vùng lưng có màu vàng tươi. Lớp vảy giữa thân tạo thành các hàng sọc ngang ánh màu bạc. Vây hậu môn và vây lưng màu vàng tươi được viền màu xanh óng. Hai thùy đuôi có màu vàng. Gốc vây ngực có một đốm đen lớn.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 10–11; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–12; Số tia vây ở vây ngực: 19–21; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 18–20; Số lược mang: 23–25.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. cadenati là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
C
Thể loại:Cá Đại Tây Dương
Thể loại:Cá Ghana
Thể loại:Cá Gabon
Thể loại:Động vật Sénégal
Thể loại:Động vật Guiné-Bissau
Thể loại:Động vật Guinée
Thể loại:Động vật São Tomé và Príncipe
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1951
Thể loại:Nhóm loài do Gilbert Percy Whitley đặt tên
Pycnochromis caudalis

Pycnochromis caudalis là một loài cá biển thuộc chi Pycnochromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1988.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh caudalis trong tiếng Latinh mang nghĩa là "ở đuôi", hàm ý đề cập đến các sợi tia vươn dài ở vây đuôi của loài cá này.

**Phân loại học**
P. caudalis trước đây được xếp vào chi Chromis, nhưng theo kết quả phân tích hình thái vào năm 2021 thì loài này đã được chuyển sang chi Pycnochromis.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ đảo Giáng Sinh và quần đảo Cocos (Keeling) (đều là những vùng lãnh thổ của Úc), P. caudalis được phân bố trải dài đến khu vực Đông Nam Á, một số các đảo quốc thuộc Micronesia và Melanesia, xa đến tận quần đảo Line. Ở Việt Nam, loài cá này được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam) và quần đảo Trường Sa, cũng như tại quần đảo Hoàng Sa.
P. caudalis sống trên đới sườn dốc của rạn san hô viền bờ, gần các gờ và hốc đá ở độ sâu khoảng 15–55 m.

**Mô tả**
P. caudalis có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 9 cm. Cơ thể có màu nâu sẫm, gần như đen ngoại trừ vây đuôi màu trắng. Phía cuối vây lưng và vây hậu môn gần như trong suốt. Đuôi xẻ thùy, có các tia vây vươn dài thành sợi ở chóp thùy. Rìa vây lưng và vây hậu môn, cũng như vây bụng có màu xanh óng. Có đốm màu xanh lam sáng nổi bật ở gốc vây ngực giúp phân biệt với các loài có cùng kiểu hình nâu-trắng (như Pycnochromis margaritifer và Pycnochromis abruptus).
Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 12–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13; Số tia vây ở vây ngực: 16–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 13–15; Số lược mang: 26–31.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. caudalis là những loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
C
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật đảo Giáng Sinh
Thể loại:Động vật quần đảo Solomon
Thể loại:Động vật Liên bang Micronesia
Thể loại:Động vật quần đảo Marshall
Thể loại:Động vật Vanuatu
Thể loại:Động vật Kiribati
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1988
Chromis cinerascens

Chromis cinerascens là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1830.

**Từ nguyên**
Từ định danh cinerascens được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: cinereus (có màu xám tro) và hậu tố escens ("trở nên"), hàm ý đề cập đến màu xám lục nhạt của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ Sri Lanka, C. cinerascens được phân bố trải dài về phía đông đến Bangladesh, biển Andaman và vùng biển các nước Đông Nam Á, ngược lên phía bắc đến đảo Đài Loan, giới hạn phía nam đến Tây Úc. Ở Việt Nam, loài này được ghi nhận tại vịnh Bắc Bộ, rải rác ở bờ biển Trung Bộ và Nam Bộ, cũng như tại quần đảo Trường Sa.
C. cinerascens được tìm thấy trên các rạn san hô gần bờ, thường ở vùng nước rất đục do loài này ưa sống trên nền đáy bùn với dòng chảy mạnh, độ sâu khoảng 3–15 m.

**Mô tả**
C. cinerascens có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 13 cm. Cơ thể có màu lục xám đến nâu xám, ánh vàng ở vùng thân sau đầu. Các vây có màu trắng (đặc biệt là vây bụng và vây hậu môn).
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–14; Số tia vây ở vây ngực: 15–17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 12–14; Số lược mang: 26–30.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. cinerascens là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
C
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Sri Lanka
Thể loại:Cá Bangladesh
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Campuchia
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Singapore
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1830
Chromis circumaurea

Chromis circumaurea là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2008.

**Từ nguyên**
Từ định danh circumaurea được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: circum ("xung quanh") và aurea ("bằng vàng"), hàm ý đề cập đến màu vàng của vây hậu môn, vây đuôi và viền ngoài của vây lưng ở loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. circumaurea được quan sát từ tàu lặn tại đảo Enewetak (thuộc quần đảo Marshall) và quần đảo Mariana (cần được xác thực lại), tuy nhiên các mẫu vật lại được thu thập từ cụm đảo Yap thuộc Liên bang Micronesia ở độ sâu khoảng 98–120 m. C. circumaurea sau đó đã được ghi nhận thêm ở độ sâu 100 m tại rạn san hô Great Barrier.

**Mô tả**
C. circumaurea có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 10 cm. Cơ thể có màu nâu gỗ gụ với màu vàng tươi trên viền ngoài của vây lưng, toàn bộ vây hậu môn và vây đuôi.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–14; Số tia vây ở vây ngực: 18–19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 16–17; Số lược mang: 26–27.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. circumaurea có lẽ là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
C
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Động vật Liên bang Micronesia
Thể loại:Động vật quần đảo Marshall
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2008
Chromis crusma

Chromis crusma là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1833.

**Từ nguyên**
Từ định danh crusma không được giải thích ý nghĩa, có lẽ được Latinh hóa từ κροῦσμα (kroûsma) trong tiếng Hy Lạp cổ đại mang nghĩa là "trống prôvăng" (hàm ý không rõ ràng).

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. crusma được tìm thấy từ Ecuador trải dài về phía nam đến Chile, được thu thập ở độ sâu khoảng 5–35 m.

**Mô tả**
C. crusma có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 19 cm. Loài này là màu nâu xám. Các vây có màu xám nhạt. Vây đuôi xẻ thùy.
Số gai ở vây lưng: 13–14; Số tia vây ở vây lưng: 11–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–13; Số tia vây ở vây ngực: 19–21; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 19–22.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. crusma là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 issn=0716-078X
C
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Ecuador
Thể loại:Cá Peru
Thể loại:Cá Chile
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1833
Chromis chromis

Chromis chromis là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1758.

**Từ nguyên**
Từ định danh chromis có lẽ bắt nguồn từ chroemo ("ngựa hí") có từ thời của Aristoteles, một từ dùng để chỉ cá lù đù vì chúng có khả năng tạo ra âm thanh rất lớn. Từ này sau đó còn dùng để chỉ các loài cá thia, cá đạm bì và cá bàng chài (tất cả những loài thuộc bộ Cá vược đều được cho là quan hệ họ hàng với nhau vào thời điểm đó).

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ Biển Đen, phạm vi của C. chromis trải rộng khắp Địa Trung Hải, qua eo biển Gibraltar mở rộng về phía bắc đến bờ biển Bồ Đào Nha, xa về phía nam ít nhất là đến Maroc, có thể bao gồm cả các cụm đảo thuộc Macaronesia. Những ghi nhận về sự xuất hiện của loài cá này ở Tây Sahara và Mauritanie, cũng như từ vịnh Guinea trở xuống phía nam nhiều khả năng là Chromis limbata.
C. chromis thường hợp thành đàn (có thể lên đến vài trăm cá thể), tập trung gần các rạn san hô và trên thảm cỏ biển Posidonia ở độ sâu khoảng từ 2 đến 40 m.

**Mô tả**
C. chromis có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 25 cm. Cơ thể có màu nâu đen; các hàng đốm ở hai bên thân được tạo bởi lớp vảy cá sáng màu hơn. Hai thùy đuôi được viền màu xám đen (nhưng không sẫm màu như C. limbata). Vây hậu môn và vây lưng cũng có dải đen dọc theo viền ngoài. Gốc vây ngực có một đốm đen. Cá con có nhiều vệt sọc màu xanh lam óng trên đầu và thân.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 8–11; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 9–11; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 16–19; Số lược mang: 20–23.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. chromis là động vật phù du. Cá đực xây tổ và có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 issn=0022-1112
C
Thể loại:Cá Đại Tây Dương
Thể loại:Cá Biển Đen
Thể loại:Cá Địa Trung Hải
Thể loại:Động vật Maroc
Thể loại:Động vật Tây Ban Nha
Thể loại:Động vật Bồ Đào Nha
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Thể loại:Cá châu Âu
Thể loại:Cá được mô tả năm 1758
Chromis chrysura

Chromis chrysura là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1883.

**Từ nguyên**
Từ định danh chrysura được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: khrusós (χρυσός; "kim loại vàng") và ourā́ (οὐρά; "đuôi"), hàm ý đề cập đến màu vàng trên hai thùy đuôi của mẫu định danh đã được bảo quản trong cồn của loài cá này (màu trắng khi còn sống).

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. chrysura được chia thành 3 quần thể biệt lập ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương: Nam Phi, Mauritius và Réunion ở Tây Ấn Độ Dương (1); phía nam Nhật Bản (gồm cả quần đảo Ryukyu), đảo Đài Loan và Philippines (2); bao gồm bờ đông Úc (gồm cả biển San Hô), Nouvelle-Calédonie, Vanuatu và Fiji (3).
C. chrysura sống tập trung trên các rạn san hô viền bờ ở độ sâu khoảng 6–45 m.

**Mô tả**
C. chrysura có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 15 cm. Cơ thể có màu nâu xám, nâu ô liu đến nâu sẫm, trừ cuống và vây đuôi có màu trắng; vảy cá được viền đen. Hai thùy đuôi được viền đen ở rìa ngoài. Dưới ổ mắt có một vệt hình lưỡi liềm nhạt màu.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 14–15; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–14; Số tia vây ở vây ngực: 18–19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 17–19; Số lược mang: 29–33.

**Sinh thái học**
C. chrysura thường hợp thành đàn lớn để tìm kiếm những loài động vật phù du làm thức ăn. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
C
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Nam Phi
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Động vật Mauritius
Thể loại:Động vật Réunion
Thể loại:Động vật Vanuatu
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1883
Chromis dasygenys

Chromis dasygenys là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1935.

**Từ nguyên**
Từ định danh dasygenys được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: dasús (δασύς; "xù xì, thô ráp") và génus (γένυς; "hàm, miệng"), hàm ý đề cập đến lớp vảy lởm chởm ở xương trước nắp mang của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. dasygenys được ghi nhận từ vịnh Delagoa (Mozambique) trải dài đến Durban (Nam Phi), tuy nhiên các mẫu vật thu được từ lưới kéo cho thấy loài này có phạm vi kéo dài về phía bắc đến Somalia.
C. dasygenys sống tập trung trên các rạn san hô viền bờ và trong các thảm cỏ biển ở độ sâu khoảng 2–40 m (được tìm thấy sâu hơn ở vùng biển phía bắc).

**Mô tả**
C. dasygenys có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 12 cm. Loài này có màu xanh lam xám, ửng vàng hơn ở đỉnh đầu và thân. Vảy cá có các đốm màu xanh lam. Nửa trên của gốc vây ngực có một đốm đen lớn. Vây bụng, vây lưng và vây hậu môn có viền xanh lam nhạt. Đốm trắng thường xuất hiện trên cuống đuôi (ngay sau vây lưng). Các vây cũng có nhiều vệt đốm xanh.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13; Số tia vây ở vây ngực: 19–20; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. dasygenys là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
D
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Somalia
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Nam Phi
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1935
Thể loại:Nhóm loài do Henry Weed Fowler đặt tên
Chromis degruyi

Chromis degruyi là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2008.

**Từ nguyên**
Từ định danh degruyi được đặt theo tên của Michael V. DeGruy, người đã nhiệt tình và quyết tâm hết lòng khi cố gắng thu thập cho được mẫu vật trưởng thành đầu tiên của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. degruyi là loài đặc hữu của quần đảo Caroline, từ rạn san hô vòng Poluwat (thuộc bang Chuuk, Liên bang Micronesia) đến Palau, được thu thập trên đới sườn dốc của các rạn viền bờ ở độ sâu khoảng 85–120 m.

**Mô tả**
C. degruyi có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là gần 8,3 cm. Cơ thể có màu vàng nâu sẫm với khoảng 9 sọc ngang, mảnh, màu tím nhạt ở hai bên thân. Nửa trên của gốc vây ngực có một đốm đen lớn nổi bật. Cá con có vệt vàng ở phía cuối vây lưng và vây hậu môn, cũng như màu vàng tươi trên hai thùy đuôi.
Số gai ở vây lưng: 13–14; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–12; Số tia vây ở vây ngực: 18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 15–17; Số lược mang: 27–28.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. degruyi là động vật phù du. Chúng thường bơi theo từng nhóm nhỏ. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
D
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Động vật Liên bang Micronesia
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2008
Chromis delta

Chromis delta, thường được gọi là cá thia rạn đá sâu, là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1988.

**Phân bố và môi trường sống**
C. delta có phạm vi phân bố rộng khắp vùng biển Đông Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Chúng được tìm thấy từ Maldives và đảo Giáng Sinh ở phía đông Ấn Độ Dương trải dài về phía đông đến Fiji; phía bắc đến đảo Đài Loan; phía nam đến Vanuatu và Tonga. C. delta sống xung quanh những rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu khoảng 3 – 65 m.

**Mô tả**
C. delta trưởng thành dài khoảng 7 cm. Cơ thể có màu nâu sẫm, bụng có màu lam xám. Có một dải trắng bao quanh cuống đuôi và có rìa đen. Có một đốm đen lớn ở gốc vây ngực. Thức ăn của C. delta là những sinh vật phù du. Chúng thường bơi theo đàn hoặc sống đơn độc, gần các hang động nơi trú ẩn của chúng. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc những quả trứng.
Số ngạnh ở vây lưng: 12; Số vây tia mềm ở vây lưng: 12 - 14; Số ngạnh ở vây hậu môn: 2; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 12 - 14; Số vây tia mềm ở vây ngực: 15 - 17; Số vảy đường bên: 12 - 14.

**Tham khảo**
John E. Randall, Gerald R. Allen, Roger C. Steene (1997),  Fishes of the Great Barrier Reef and Coral Sea, Nhà xuất bản University of Hawaii Press, tr.258 ISBN 9780824818951

**Xem thêm**
Christopher Scharpf & Kenneth J. Lazara (2018),  Subseries OVALENTARIA (Incertae sedis): Family POMACENTRIDAE date=2019-04-01 , The ETYFish Project Fish Name Etymology Database

**Chú thích**
D
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1988
Kali canrenoat

Kali canrenoate (INN, JAN) hoặc kali canrenoate (USAN) (tên thương hiệu Venactone, Soldactone)), còn được gọi là aldadiene kalium,  các kali muối của axit canrenoic, là một chất đối kháng aldosterone của nhóm spirolactone. Giống như spironolactone, nó là một tiền chất, và được chuyển hóa thành canrenone hoạt động trong cơ thể.
Canrenoate kali là đáng chú ý ở chỗ nó là chỉ được sử dụng trên lâm sàng các antimineralocorticoid trong đó có sẵn cho dùng đường tiêm (đặc biệt là tiêm tĩnh mạch)  như trái ngược với đường uống.

**Xem thêm**
 Axit canrenoic - Canrenone

**Tham khảo**
Thể loại:Hợp chất kali
Thể loại:Bài viết chứa mã định danh DrugBank đã thay đổi
Pycnochromis dimidiatus

Pycnochromis dimidiatus là một loài cá biển thuộc chi Pycnochromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1871.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh dimidiatus trong tiếng Latinh có nghĩa là "chia đôi", hàm ý đề cập đến hai màu nâu-trắng trên cơ thể loài cá này.

**Phân loại học**
P. dimidiatus ban đầu được xếp vào chi Chromis, nhưng theo kết quả phân tích về mặt hình thái học vào năm 2021 thì loài này đã được chuyển sang chi Pycnochromis.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
P. dimidiatus trước đây được cho là có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương, nhưng thực sự loài này chỉ giới hạn ở Biển Đỏ, quần thể còn lại được xác định là một loài hợp lệ, Pycnochromis fieldi.
P. dimidiatus sống trên các rạn san hô viền bờ và trong đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 36 m.

**Mô tả**
P. dimidiatus có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 9 cm. Cơ thể có hai màu rõ rệt: trắng ở nửa thân sau và nâu sẫm ở nửa thân trước. So với P. fieldi, đường phân chia hai màu của P. dimidiatus có gần như thẳng hoàn toàn chứ không uốn cong hình vòng cung. Ngoài ra, cả hai loài cũng có sự chênh lệch giữa số tia vây ngực và vảy đường bên, cũng như sự khác biệt về trình tự sắc tố tế bào b ở DNA ty thể.
Pycnochromis iomelas, một loài có kiểu hình tương tự cả hai loài kể trên nhưng được phân bố ở Nam Thái Bình Dương. Ngoài sự khác biệt về trình tự kiểu gen, đường phân chia màu của P. iomelas nằm ngay trước vây hậu môn nên hai vùng màu nâu và trắng gần như bằng nhau, còn vùng nâu ở P. dimidiatus chiếm phần lớn hơn vùng trắng.
Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 11–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–14; Số tia vây ở vây ngực: 16–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 14–16.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. dimidiatus là những loài động vật phù du. Chúng sống đơn độc hoặc hợp thành đàn lớn trên đỉnh rạn san hô. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
D
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá biển Đỏ
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1871
Seviteronel

Seviteronel (mã phát triển VT-464 và trước đây là INO-464) là một loại thuốc trị ung thư thử nghiệm đang được Viamet Dược phẩm và Dược phẩm Innocrin phát triển để điều trị ung thư tuyến tiền liệt và ung thư vú. Nó là một chất ức chế CYP17A1 không steroid và hoạt động bằng cách ức chế sản xuất androgen và estrogen trong cơ thể. Kể từ tháng 7 năm 2017, Seviteronel đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng giai đoạn II đối với cả ung thư tuyến tiền liệt và ung thư vú. Vào tháng 1 năm 2016, nó đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ chỉ định tình trạng theo dõi nhanh cho bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Vào tháng 4 năm 2017, Seviteronel cũng nhận được chỉ định điều trị ung thư vú nhanh chóng.

**Dược lý**

**Dược lực học**
Seviteronel là một loại thuốc chống ung thư không steroid, hoạt động đặc biệt như một chất ức chế tổng hợp androgen thông qua sự ức chế enzyme CYP17A1, để điều trị ung thư tuyến tiền liệt kháng thiến. Nó có độ chọn lọc xấp xỉ 10 lần để ức chế 17,20-lyase (half-maximal inhibitory concentration = 69 nM) trên 17α-hydroxylase (half-maximal inhibitory concentration = 670 nM), mà kết quả trong vòng chưa can thiệp với corticosteroid sản xuất liên quan đến các chất ức chế CYP17A1 phê duyệt abiraterone axetat (mà phải được dùng kết hợp với prednisone để tránh thiếu hụt glucocorticoid và dư thừa mineralocorticoid do ức chế 17α-hydroxylase) và do đó có thể administerable mà không có một đồng thời glucocorticoid ngoại sinh. Seviteronel được lựa chọn nhiều hơn 58 lần để ức chế 17,20-lyase so với abiraterone (chất chuyển hóa hoạt động của abiraterone acetate), có giá trị half-maximal inhibitory concentration để ức chế 17,20-lyase và 17α-hydroxylase của 15 nM và 2,5 nM, tương ứng. Ngoài ra, trong các mô hình in vitro, Seviteronel dường như có hiệu quả cao hơn như là một antiandrogen so với abiraterone. Tương tự như abiraterone acetate, Seviteronel cũng đã được tìm thấy hoạt động ở một mức độ nào đó như là một chất đối kháng của thụ thể androgen.

**Xã hội và văn hoá**

**Tên gốc**
Seviteronel là tên gốc của thuốc và thuốc International Nonproprietary Name.

**Xem thêm**
 Danh sách các tác nhân nội tiết tố điều tra § Androgenics

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 pmid=25560485 - pmid=26162486

**Liên kết ngoài**
  Seviteronel - AdisInsight
Chromis earina

Chromis earina là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2008.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh earina bắt nguồn từ εαρινός (earinós) trong tiếng Hy Lạp cổ đại và có nghĩa là "sắc xuân", hàm ý đề cập đến màu xanh lục nhạt của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. earina được phân bố trải dài từ rạn san hô vòng Poluwat trải dài về phía tây đến Palau, phía nam đến Papua New Guinea, Vanuatu và Fiji. Một cá thể duy nhất được Mark Erdmann thu thập ở độ sâu 75 m tại đảo Misool thuộc quần đảo Raja Ampat (Indonesia).
C. earina được quan sát và thu thập trên đới sườn dốc của các rạn viền bờ, gần các mỏm đá vôi và hang hốc nhỏ ở độ sâu rất sâu, khoảng 60–116 m.

**Mô tả**
C. earina có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là gần 6,8 cm. Loài này có màu xanh lục nhạt; vùng gáy và phía trên ổ mắt sẫm màu xanh của đá malachit. Có một đốm trắng (đôi khi là hai) có kích thước bằng một vảy cá ở giữa thân. Vây lưng và vây hậu môn có viền ngoài màu xanh ngọc lam.
Số gai ở vây lưng: 12–13; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 17–18; Số lược mang: 26–28.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. earina là động vật phù du. Chúng bơi thành từng nhóm nhỏ hoặc theo cặp. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
E
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Động vật Liên bang Micronesia
Thể loại:Động vật Vanuatu
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2008
Azurina elerae

Azurina elerae là một loài cá biển thuộc chi Azurina trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1928.

**Từ nguyên**
Từ định danh được đặt theo tên của Castro de Elera, một thầy dòng Dominica kiêm nhà động vật học.

**Phân loại học**
A. elerae ban đầu được xếp vào chi Chromis, nhưng dựa trên bằng chứng di truyền, loài này đã được chuyển sang chi Azurina.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ Maldives và quần đảo Cocos (Keeling) ở phía nam, A. elerae được ghi nhận ở vùng biển các nước Đông Nam Á (trừ một phần khu vực Đông Dương) và trải dài đến các đảo quốc thuộc Micronesia và Melanesia (xa nhất đến Tonga), ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản) và đảo Đài Loan, xuôi về phía nam đến rạn san hô Great Barrier.
A. elerae sống tập trung gần những rạn san hô viền bờ, đặc biệt là khu vực nhiều san hô đen, bọt biển lớn hoặc san hô mềm, ở độ sâu khoảng 12 đến 70 m (thường sâu hơn 20 m).

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. elerae là 7 cm. Cơ thể có màu nâu xám với 2 đốm trắng ở gốc sau của vây lưng và vây hậu môn. Gốc trên của vây ngực có đốm đen.
Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–11; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số vảy đường bên: 15–17; Số lược mang: 26–31.

**Sinh thái học**
Thức ăn của A. elerae là những sinh vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
E
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Cá Myanmar
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Singapore
Thể loại:Cá Brunei
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Cá Tonga
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1928
Thể loại:Nhóm loài do Henry Weed Fowler đặt tên
Chromis enchrysurus

Chromis enchrysurus là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1882.

**Từ nguyên**
Từ định danh enchrysurus được ghép bởi ba âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: tiền tố en (ἐν; "bao quanh bởi"), khrūsós (χρῡσός; "vàng kim") và ourā́ (οὐρά; "đuôi"), hàm ý đề cập đến màu vàng tươi trên vây đuôi của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Vào năm 1982, C. enchrysurus được mô tả lại do xuất hiện một biến dị kiểu hình (đuôi trắng thay vì vàng như thường thấy). Tuy nhiên, biến dị này đã được công nhận là một loài mới vào năm 2020, là Chromis vanbebberae, đựa trên kết quả phân tích phân tử của sắc tố tế bào b và phức hợp IV (cytochrome c oxidase).
Theo đó, từ bang North Carolina, C. enchrysurus được phân bố trải dài về phía nam, dọc theo bờ biển đông nam Hoa Kỳ (bao gồm bang Florida) đến bán đảo Yucatán trong vịnh México và phía tây Cuba. Những ghi nhận trước đây của C. enchrysurus tại Bahamas, Bermuda và biển Caribe dọc theo bờ biển Nam Mỹ đến Brasil (bao gồm các hòn đảo xa bờ) được xác định là C. vanbebberae; tuy nhiên, phạm vi của C. vanbebberae cũng chồng lấn một phần với C. enchrysurus tại Florida Keys.
C. enchrysurus được thu thập ở độ sâu khoảng 5–97 m. Độ sâu 146 m được ghi nhận ở Puerto Rico trước đây là của C. vanbebberae chứ không phải là C. enchrysurus.

**Mô tả**
Một đàn C. enchrysurus
C. enchrysurus có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 10 cm. Thân trên và nửa trên của đầu có màu nâu xám sẫm, phần thân còn lại và cuống đuôi có màu trắng. Vây đuôi, vây lưng mềm phía sau và phía ngoài vây hậu môn là màu vàng. Vây bụng vàng nhạt, gần như trắng (vàng tươi ở cá con). Có một vệt sọc màu xanh tím (rất dày và sáng ở cá con) từ môi trên băng ngang rìa trên của mắt đến phía dưới vây lưng trước. Cá con có thêm nhiều vệt đốm màu xanh lam óng trên đầu.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–13; Số tia vây ở vây ngực: 17–19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. enchrysurus là những loài động vật phù du. Chúng sống tập trung thành đàn gần các cụm san hô. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

**Tham khảo**
E
Thể loại:Cá Đại Tây Dương
Thể loại:Cá Mỹ
Thể loại:Cá vịnh Mexico
Thể loại:Cá México
Thể loại:Cá Cuba
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1882