Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Niedersachsenstadion

Niedersachsenstadion (; Lower Saxony Stadium) là một sân vận động bóng đá ở Hannover, Niedersachsen, Đức. Đây là sân nhà của câu lạc bộ bóng đá Bundesliga Hannover 96.
Sân vận động ban đầu được hoàn thành xây dựng vào năm 1954 và có sức chứa 86.000 người. Kể từ đó, sân đã được xây dựng lại nhiều lần cho các sự kiện bóng đá lớn khác nhau. Ngày nay, sân có sức chứa 49.000 chỗ ngồi, tất cả đều được mái che che phủ. Trong World Cup 2006, sân vận động này được đặt tên là Sân vận động FIFA World Cup, Hannover.
Thông qua hợp đồng tài trợ, sân vận động hiện có tên chính thức là HDI-Arena . Từ năm 2002 đến năm 2013, sân có tên chính thức là AWD-Arena  cũng vì lý do tài trợ.

**Lịch sử**
Sân vận động được xây dựng từ năm 1952 đến năm 1954, với sức chứa ban đầu là 86.000. Một lượng lớn mảnh vụn từ các ngôi nhà ở Hannover bị phá hủy trong Thế chiến II đã được sử dụng làm nền móng của sân vận động, với tổng chi phí xây dựng là 4 triệu Mác Đức. Sân vận động chính thức khai trương vào ngày 26 tháng 9 năm 1954.
Hannover 96 di chuyển vĩnh viễn đến sân vận động từ Eilenriedestadion vào năm 1959. Các câu lạc bộ địa phương khác, như Arminia Hannover, OSV Hannover, TSV Havelse và Sportfreunde Ricklingen cũng đã chơi các trận đấu ở đó. Ngoài ra, sân vận động đã tổ chức nhiều trận đấu quốc tế, 4 trận vô địch giải đấu (cũ) (1955, 57, 58, 61), 2 trận chung kết Siêu cúp Đức (1991—92) và 8 trận chung kết Cúp bóng đá Đức (1962, 63, 65, 70, 72, 75, 77, 79).
Từ năm 2002 đến năm 2013 sân vận động mang tên của nhà tài trợ AWD.
Vào ngày 17 tháng 11 năm 2015, sân vận động là do tổ chức một trận giao hữu quốc tế giữa Đức và Hà Lan. Tuy nhiên, trận đấu đã bị hoãn hai giờ trước khi khởi động sau các báo cáo về "mối đe dọa an ninh cụ thể" và "ý định đốt cháy chất nổ". Sân vận động và các khu vực xung quanh đã được sơ tán, mặc dù không tìm thấy chất nổ.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang web chính thức date=2006-03-24 -  Fan photos from the old Niedersachsenstadion
Thể loại:Các sân vận động giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Thể loại:Các sân vận động giải vô địch bóng đá thế giới 1974
Thể loại:Các sân vận động Cúp Liên đoàn các châu lục 2005
Thể loại:Các sân vận động giải vô địch bóng đá châu Âu 1988
Thể loại:Địa điểm bóng đá Đức
Thể loại:Sân vận động rugby union Đức
Thể loại:Công trình xây dựng Hannover
Thể loại:Hannover 96
Thể loại:Rugby union tại Hannover
Thể loại:Địa điểm thể thao Niedersachsen
Thể loại:Khởi đầu năm 1954 ở Đức
Thể loại:Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1954
Động mạch nền

Trong giải phẫu cơ thể người, động mạch nền là một trong những động mạch cung cấp máu giàu oxy cho não bộ.
Hai động mạch đốt sống và động mạch nền thường cùng nhau tạo thành hệ động mạch sống nền cấp máu cho phần sau của đa giác Willis và cùng cấp máu với phần trước của đa giác Willis từ động mạch cảnh trong.

**Cấu trúc**
Động mạch nền do hai động mạch đốt sống hợp nhất lại tại hành não và cầu não giữa dây thần kinh sọ VI.
Động mạch nền đi lên trên qua rãnh nền dưới cầu não và tại rãnh cầu cuống nó phân chia thành hai động mạch não sau gần với cuống yên.
Cách nhánh còn lại của động mạch nền chia thành hai nhóm:
Các động mạch xuyên xuất phát trực tiếp từ phía lưng của động mạch nền hoặc từ các động mạch ngắn chạy xung quanh và đi vào cầu não cấp máu cho bó gai - vỏ não và các nhân não sâu.
Hai đến ba cặp nhánh dài:
Động mạch tai trong hay động mạch mê nhĩ xuất phát trực tiếp từ động mạch nền ở khoảng 15% dân số, nhưng thường là một nhánh xuất phát từ:
động mạch tiểu não trước dưới (cấp mãu cho cuống tiểu não dưới và giữa và bán cầu não liền kề).
động mạch tiểu não trên.

**Lâm sàng**
Đột quỵ động mạch nền điển hình thường dẫn đến hội chứng khóa trong.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Basilar Artery at neuroangio.org-  Diagram at merck.com date=2007-03-11 - Anatomy photo:28:09-0204 at the SUNY Downstate Medical Center - "Cranial Fossae: Arteries, Inferior Surface of the Brain"-  Blood supply at neuropat.dote.hu- url-status=dead- url-status=dead
Thể loại:Động mạch vùng đầu mặt cổ
Dương Văn Nhựt

Dương Văn Nhựt (Dương Thanh Nhựt, Dương Văn Nhật, Ba Nhật), bí danh khi hoạt động cách mạng là Mười Ty, sinh ra tại làng Phú Mỹ tỉnh Mỹ Tho (1918 – 1999) là một Đại tá trong hàng ngũ Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc Chiến tranh Việt Nam. Ông cũng là em trai của Dương Văn Minh, Tổng thống cuối cùng của Việt Nam Cộng hòa. Ông là trung đoàn phó Việt Minh thời chống Pháp, rồi làm cán bộ Cục địch vận, hoạt động đơn tuyến chuyên theo dõi diễn biến của chính quyền Việt Nam Cộng hòa từ tháng 12 năm 1960. Sau khi chính quyền Ngô Đình Diệm bị đảo chính, ông Nhựt có đến nhà anh trai tác động để rồi ông Minh cho thả tất cả tăng ni Phật tử, trí thức, sinh viên bị bắt.
Cuối năm 1967, cô Sáu (Dương Thu Hà em gái ba ông Minh, Nhựt, Sơn) mất ở Paris (Pháp) thì ông Dương Văn Minh sang dự lễ tang, có ý muốn ở lại thêm để gặp em trai nhưng không đợi được. Ba Nhựt được tổ chức chỉ thị phải đi Pháp gặp anh nhưng sang muộn, đành truyền đạt lại tin cho ông Minh qua người nhà. Sau đó Ba Nhựt được lệnh về ngay Hà Nội gặp Cục trưởng Cục địch vận Võ Văn Thời, ông còn được Bí thư thứ nhất Trung ương Đảng Lê Duẩn mời cơm và nhận chỉ thị vào Sài Gòn tìm cách gặp bằng được người anh. Trước khi vào Sài Gòn, ông phong quân hàm Trung tá (sau này về hưu mới có hàm Đại tá). Nhưng ông phải chờ cơ hội để khi anh mình nắm được chính quyền.
Ông mất vào năm 1999 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1918
Thể loại:Mất năm 1999
Thể loại:Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Thể loại:Điệp viên Việt Nam
Thể loại:Người Tiền Giang
Yarlung Tsangpo (sông)

Sông Yarlung Tsangpo (sông Yarlung Zangbo) (Chữ Tạng: ཡར་ ཀླུངས་ གཙང་, Wylie: yar kLungs gTsang po, ZYPY: Yarlung Zangbo) hay  sông Yalu Zangbu (Chữ Hán giản thể:雅鲁藏布江, Chữ Hán phồn thể: 雅魯藏布江, Bính âm Hán Ngữ: Yǎlǔ Zàngbù Jiāng, Hán Việt: Nhã Lỗ Tạng Bố Giang) là con sông dài nhất trong Khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc. 
Nó thực chất là tên gọi khác của sông Brahmaputra trước khi chảy vào bang Arunachal Pradesh. Bắt nguồn từ sông băng Angsi ở phía tây Tây Tạng, phía đông nam của núi Kailash và hồ Manasarovar, sau đó nó chảy qua thung lũng Nam Tây Tạng và hẻm núi Yarlung Tsangpo trước khi chảy vào bang Arunachal Pradesh, Ấn Độ.
Khi nó chảy vào bang Arunachal Pradesh thì sông Yarlung Tsangpo trở nên rộng hơn và được gọi là sông Siang. Sau khi đến bang Assam thì dòng sông được gọi là Brahmaputra. Từ Assam, dòng sông chảy vào Bangladesh ở Ramnabazar. Cũng ở nơi đó 200 năm trước, sông Yarlung Tsangpo đã từng chảy về phía đông và nhập vào sông Meghna. Hiện tại, con sông này chảy về phía nam và nhập vào sông Hằng (ở Bangladesh sông Hằng được gọi là sông Padma).
Yarlung Tsangpo-Qüxü-Tsetang-06-2014-gje.jpg|
Yarlung Tsangpo-Qüxü-Tsetang-22-Wolken-2014-gje.jpg|
Yarlung Tsangpo-Qüxü-Tsetang-28-2014-gje.jpg|
Yarlung Tsangpo-Qüxü-Tsetang-62-Sandduenen-2014-gje.jpg|
Yarlung Tsangpo-Qüxü-Tsetang-68-Aufforstung-2014-gje.jpg|
Yarlung Tsangpo in Shannon-14-2014-gje.jpg
Yarlung Tsangpo in Shannon-18-Bruecke-2014-gje.jpg
Yarlung Tsangpo in Shannon-24-2014-gje.jpg
Yarlung Tsangpo in Shannon-36-2014-gje.jpg
Điện Mặt Trời BMT

Điện Mặt Trời BMT là nhà máy điện Mặt Trời xây dựng trên vùng đất xã Ea Phê và Krông Búk huyện Krông Pắc tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.
Điện Mặt Trời BMT có công suất lắp máy 30 MWp, khởi công tháng 8 năm 2018, khánh thành tháng 4 năm 2019. Diện tích làm việc 34,5 ha, ở dưới chân đập Krông Búk Hạ, có điện lượng bình quân hàng năm hơn 44 MWh/năm.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
BMT
Thể loại:Nhà máy điện Mặt Trời Việt Nam
Thành Tư Nguy

Thành Tư Nguy (11 tháng 6 năm 1935 — 12 tháng 7 năm 2015) là một nhà kinh tế, kỹ sư hóa học và chính trị gia người Trung Quốc.

**Qua đời**
Thành Tư Nguy qua đời tại Bắc Kinh vào sáng ngày 12 tháng 7 năm 2015, hưởng thọ 80 tuổi.

**Tham khảo**
Thể loại:Người Hồ Nam
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Công nghệ Hoa Nam
Carl Peter Thunberg

Carl Peter Thunberg, cũng gọi là Karl Peter von Thunberg, Carl Pehr Thunberg, hoặc Carl Per Thunberg (11 tháng 11 năm 1743 - 8 tháng 8 năm 1828), là một nhà tự nhiên học Thụy Điển và là một học trò của Carl Linnaeus. Ông được gọi là "cha đẻ của thực vật học Nam Phi", "người tiên phong của Y học tình cờ ở Nhật Bản" và "Linnaeus Nhật Bản".

**Tiểu sử**
Thunberg sinh ra và lớn lên ở Jönköping, Thụy Điển. Năm 18 tuổi, ông vào Đại học Uppsala của Thụy Điển, nơi ông được dạy bởi nhà thực vật học nổi tiếng người Thụy Điển Carl Linnaeus, người chủ yếu được biết đến với công việc Philosophia Botanica (1751). Thunberg tốt nghiệp năm 1767 chỉ sau 6 năm học tập. Để đào sâu kiến ​​thức về thực vật học, y học và lịch sử tự nhiên, ông được Linnaeus khuyến khích vào năm 1770 để đi du lịch đến Paris và Amsterdam. Tại Amsterdam và Leiden, nơi ông ở lại để nghiên cứu bộ sưu tập thực vật và cây xạ hương của thành phố, Thunberg đã gặp nhà thực vật học và bác sĩ người Hà Lan, ông Julian Burman và con trai ông Nicolaas Burman, người từng là đệ tử của Linnaeus.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhà thực vật học Thụy Điển
Thể loại:Nhà dương xỉ học
Thể loại:Hội viên Hội Vương thất
Quyền LGBT ở Costa Rica

Quyền của người đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới (LGBT) ở Costa Rica mở rộng đáng kể trong những thập kỷ qua. Quan hệ tình dục đồng giới là hợp pháp từ năm 1971. Vào tháng 1 năm 2018, Tòa án Nhân quyền liên Mỹ đưa ra bắt buộc phê duyệt hôn nhân đồng giới, nhận con nuôi đối với các cặp đồng tính và xóa giới tính của mọi người khỏi tất cả thẻ căn cước của Costa Rica được cấp kể từ tháng 10 năm 2018. Chính phủ Costa Rica thông báo rằng họ sẽ áp dụng phán quyết trong những tháng tiếp theo. Vào tháng 8 năm 2018, Tòa án Tối cao Costa Rica đưa ra phán quyết bác bỏ lệnh cấm hôn nhân đồng giới của nước này và cho Quốc hội Lập pháp 18 tháng để cải cách luật cho phù hợp, nếu không lệnh cấm sẽ tự động bị bãi bỏ. Hôn nhân đồng giới trở thành hợp pháp vào ngày 26 tháng 5 năm 2020.
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền mô tả Costa Rica là "đã cam kết thực hiện các quyền bình đẳng và là "nguồn cảm hứng cho các quốc gia khác ở Trung Mỹ". Phân biệt đối xử dựa trên xu hướng tính dục bị cấm trong việc làm và các lĩnh vực khác, và người chuyển giới được phép thay đổi giới tính hợp pháp của mình trên các giấy tờ tùy thân chính thức để phản ánh bản dạng giới của họ, bao gồm bằng lái xe, hộ chiếu và thẻ căn cước.

**Bảng tóm tắt**

**Tham khảo==
Động mạch đốt sống

Động mạch đốt sống là động mạch lớn ở cổ. Các động mạch này thường bắt nguồn từ động mạch dưới đòn. Mỗi mạch máu ở mỗi bên cổ đi lên trên, hợp nhất trong hộp sọ để tạo thành động mạch nền.Với vai trò là thành phần cấp máu của hệ sống nền, động mạch đốt sống cấp máu cho phần trên tủy sống, thân não, tiểu não và não sau.

**Cấu trúc**
Tập tin:Vertebral_artery.png|trái|nhỏ|360x360px|Các động mạch vùng cổ. Động mạch đốt sống xuất phát từ động mạch dưới đòn và hợp nhất thành động mạch nền
Động mạch đốt sống thường xuất phát từ cạnh sau trên của đoạn gần động mạch dưới đòn mỗi bên, sau đó đi vào mỏm ngang của đốt sống cổ VI (C6), hoặc đôi khi (khoảng 7.5%) ở C7. Sau đó chúng đi lên trên, vẫn nằm trong lỗ mỏm ngang mỗi đốt sống cổ. Ngay khi đi qua lỗ mỏm ngang C1 (còn gọi là đốt đội), động mạch đốt sống đi vòng qua cành sau C1 và tam giác dưới chẩm trước khi đi qua lỗ chẩm.
Nunziante Ippolito, một bác sĩ người Naples, khi xác định  "tam giác Nunziante Ippolito" đã tìm ra động mạch đốt sống nằm giữa cơ bậc thang trước và cơ dài cổ.
Trong sọ, hai động mạch đốt sống hợp nhất thành động mạch nền ở nền của cầu não. Động mạch nền là động mạch chính cấp máu cho thân não và nối với đa giác Willis để cấp máu cho hầu như toàn bộ não nếu nó kết hợp với động mạch cảnh. Ở mỗi đốt sống, động mạch cho các nhánh động mạch đốt sống trước đến cơ xung quanh.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Anatomy photo:28:09-0201 at the SUNY Downstate Medical Center- http://neuroangio.org/anatomy-and-variants/vertebral-artery/- MedEd at Loyola Neuro/neurovasc/navigation/vert.htm- Atlas image: n3a8p1 at the University of Michigan Health System- lesson5 (vertebralcolumnfromleftweb)- archive-date = ngày 1 tháng 1 năm 2014- archive-date = ngày 1 tháng 1 năm 2014
Thể loại:Động mạch vùng đầu mặt cổ
Sông Breg

Sông Breg dài 46 km, bắt nguồn từ bang Baden-Württemberg, Đức, là con sông đầu nguồn dài nhất và lớn nhất của sông Danube. Nó chảy về phía Đông Nam qua vùng trung tâm Rừng Đen và vùng đồng bằng Baar.
Sông Breg bắt đầu chảy ở độ cao 1.078 m so với mực nước biển cách thành phố Furtwangen 6 km về phía Tây Bắc. Đầu nguồn của nó gần nhà thờ St. Martin's cũng chính là đầu nguồn của Danube, được bảo vệ như một di tích thiên nhiên và cách lưu vực sông Rhine/Danube khoảng 100 mét về phía Đông Nam. Ngoài ra, chỉ cách đó khoảng 900 mét là đầu nguồn của sông Elz, cùng chảy với sông Breg trong một thung lũng nhưng lại theo hướng ngược lại về phía bắc và sau đó chảy vào sông Rhine.

**Tham khảo**
Thể loại:Sông Danube
Thể loại:Sông Baden-Württemberg
Thể loại:Sông của Đức
Thể loại:Phụ lưu sông Danube
Ma (họ)

Ma là một họ của người châu Á. Họ này có ở Việt Nam và Trung Quốc.
Họ Ma bắt nguồn từ ma tộc  hoặc còn gọi Ma vương hoặc Ma Tổ  vị thần tối cao hoặc ma cũng được gọi linh hồn ,họ ma cũng phân biệt với họ mã.

**Việt Nam**
Ở Việt Nam, họ Ma có từ thời vua Hùng. 

**Họ Ma ở Phú Thọ**
Họ Ma ở Phú Thọ có nguồn gốc từ thời vua Hùng. Theo một số truyền thuyết thì họ Ma có ảnh hưởng lớn tới lịch sử dân tộc vào thời Hồng Bàng và thời An Dương Vương. 
Một nhánh nhỏ của họ Ma được nổi tiếng nhờ có ngọc phả ghi lại lịch sử của gia tộc từ thời vua Hùng.
 Nhân vật nổi bật- Ma Văn Kháng- ( Tên khai sinh là Đinh Trọng Đoàn), nhà văn của nền văn học đương đại Việt Nam nửa sau thế kỷ XX người Hà Nội- Ma Khê, Ma Xuân Trường- Ngọc phả họ Ma Phú Thọ- - Ma Văn Lả, Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam, nguyên Giám đốc Công an tỉnh Bắc Kạn- Ma Quỳnh Châu, nữ diễn viên người Hưng Yên.

**Trung Quốc**
Họ Ma (chữ Hán: 麻, Bính âm: Má) tại Trung Quốc, trong danh sách Bách gia tính, được xếp thứ 135.
 Nhân vật nổi bật- Ma Chấn Quân, Trung tướng Không quân Giải Phóng Quân.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Đất Tổ với họ Ma người Tày date=2019-08-24 
Thể loại:Họ người Việt Nam
Thể loại:Họ người Trung Quốc
Thể loại:Họ Ma
Wolfgang Reinhold

Wolfgang Reinhold – 1986
Wolfgang Reinhold (16 tháng 4 năm 1923 – 2 tháng 9 năm 2012) là nguyên Thượng tướng, Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân, Thứ trưởng Bộ quốc phòng Cộng hòa Dân chủ Đức.

**Tuổi trẻ và Đệ nhị Thế chiến**
Wolfgang Reinhold sinh ngày 16/04/1923 tại Friedrichshagen, Berlin trong một gia đình cần lao. Tới năm 1927 thì gia đình ông chuyển về Dresden. Sau khi học xong phổ thông, Wolfgang Reinhold vào làm việc tại một Ngân hàng từ năm 1938 đến năm 1940. Năm 1941, Wolfgang Reinhold nhập ngũ và phục vụ lực lượng không quân Đức – Luftwaffe tại mặt trận Xô – Đức.
Năm 1945, ông may mắn sống sót sau một cuộc tấn công của Hồng Quân nhưng lại bị bắt làm tù binh. Lúc này Wolfgang Reinhold mang quân hàm Trung sĩ  Không quân. Nhưng cũng chính từ đây, cuộc đời của cậu trai trẻ Wolfgang Reinhold đã thay đổi hoàn toàn.

**Từ người lính Quốc Xã trở thành người Cộng sản**
Do có thái độ hợp tác với chính quyền Liên Xô, Wolfgang Reinhold được đưa ra khỏi trại tù Gulag và được đưa đi học chính trị, nhằm phục vụ mục đích xây dựng XHCN ở Đức của Liên Xô sau Thế chiến.
Năm 1949, Wolfgang Reinhold trở về Đông Đức. Ban đầu ông làm việc tại Carl Zeiss, Jena; sau đó chuyển sang công tác bên Đoàn thanh niên FDJ. Năm 1950, Wolfgang Reinhold được kết nạp vào Đảng SED. Tới năm 1952, ông đã có mặt trong Trung ương đoàn FDJ. Từ năm 1952 tới 1954, vì có kinh nghiệm trong quân ngũ, Wolfgang Reinhold được chỉ định làm chỉ huy trưởng lực lượng Cảnh sát Nhân dân Vũ trang (KVP) địa phương ở Cottbus.

**Binh nghiệp**
Con đường hoạn lộ của Wolfgang Reinhold thuận lợi và thăng tiến khá nhanh chóng. Từ năm 1956 đến 1957, Wolfgang Reinhold đã là Tư lệnh Sư đoàn Phòng không số 3 tại Drewitz. Nhưng sau đó ông lại được cử sang Học viện Quân sự Zhukovsky, Liên Xô, từ năm 1957 đến 1958.
Về nước, Wolfgang Reinhold được giữ nhiều chức vụ trong Quân chủng Phòng không – Không quân của CHDC Đức trong giai đoạn 1958–1965. Năm 1963, Wolfgang Reinhold được thăng quân hàm Thiếu tướng.
Từ năm 1965 đến 1967, Wolfgang Reinhold lại được cử đi học tại Liên Xô, lần này là Học viện Quân sự Bộ Tổng Tham mưu Liên Xô Voroshilov. Năm 1967, Wolfgang Reinhold về nước và trở thành Phó Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân.
Từ năm 1972 cho tới 1989, Wolfgang Reinhold giữ chức Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân, kiêm Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
Năm 1974, Wolfgang Reinhold được thăng quân hàm Trung tướng. Đến năm 1979, nhân kỉ niệm 30 năm thành lập CHDC Đức, Wolfgang Reinhold được thăng quân hàm Thượng tướng.
Vào ngày cuối cùng năm 1989 sóng gió của chính trường Đông Đức, Thứ trưởng, Thượng tướng Wolfgang Reinhold 66 tuổi từ chức và nghỉ hưu.

**Những năm tháng cuối đời**
Những năm cuối đời, Wolfgang Reinhold sống khá yên bình, đôi khi có tham gia vào một số hoạt động của cựu binh Đông Đức cũ. Ông qua đời ngày 02/09/2012, tại Bad Saarow –Pieskow.

**Gia đình**
Con trai ông là Trung tá Không quân Ralph Reinhold thuộc Luftwaffe – Bundeswehr. Con trai ông qua đời năm 1997 sau một tai nạn hàng không.

**Tham khảo==
Biểu đồ tăng trưởng

Đường cong tăng trưởng của một bé gái, so với đường cong tiêu chuẩn của WHO năm 2006.
Biểu đồ tăng trưởng là loại biểu đồ dùng để theo dõi sự phát triển của trẻ theo thời gian, được sử dụng bởi các bác sĩ nhi khoa và những người chăm sóc sức khỏe khác. Biểu đồ tăng trưởng được xây dựng thông qua việc quan sát liên tục sự tăng trưởng của trẻ bình thường trên một mẫu lớn. Chiều cao, cân nặng và chu vi vòng đầu của trẻ được đối chiếu so sánh với các tham số tiêu chuẩn ở trẻ trong cùng độ tuổi và giới tính để xác định liệu trẻ có phát triển hợp lý hay không. Biểu đồ tăng trưởng cũng dùng để dự đoán chiều cao và cân nặng dự kiến của trẻ, bởi vì nhìn chung, trẻ em thường duy trì một đường cong tăng trưởng khá ổn định. Khi một đứa trẻ đi chệch khỏi đường cong tăng trưởng đã được thiết lập trước đó, việc điều tra nguyên nhân thường được tiến hành. Chẳng hạn, sự giảm tốc độ tăng trưởng có thể chỉ ra sự khởi đầu của một bệnh mãn tính như bệnh viêm ruột. 
Biểu đồ tăng trưởng chuẩn được sử dụng cho bé trai Mỹ từ sơ sinh đến 36 tháng tuổi
Biểu đồ tăng trưởng cũng có thể được tổng hợp dựa trên một phần dân số được nuôi dưỡng ít nhiều trong điều kiện lý tưởng, như dinh dưỡng hợp lý theo hướng dẫn nhi khoa và mẹ không hút thuốc. Biểu đồ xây dựng từ các nguồn này kết thúc với mức trung bình cao hơn nhưng mỏng hơn một chút.
Biểu đồ tăng trưởng khác nhau ở bé trai và bé gái, một phần là do sự khác biệt về tuổi dậy thì và sự chênh lệch về chiều cao giai đoạn cuối trưởng thành. Ngoài ra, những trẻ mắc các bệnh như hội chứng Down và hội chứng Turner có đường cong tăng trưởng khác biệt, sai chệch đáng kể so với trẻ bình thường. Như vậy, biểu đồ tăng trưởng đã được thiết kế để mô tả các mô hình tăng trưởng mong đợi ​​của một số tình trạng di truyền. Vì có sự khác biệt về tốc độ tăng trưởng bình thường giữa trẻ bú sữa mẹ và trẻ nuôi bằng sữa công thức, biểu đồ tăng trưởng của Tổ chức Y tế Thế giới phản ánh tốt hơn về mô hình tăng trưởng của trẻ sơ sinh khỏe mạnh, bú sữa mẹ được xem là tiêu chuẩn cho trẻ em Mỹ dưới hai tuổi.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  CDC information on growth charts-  WHO information on growth charts-  The WHO Child Growth Standards-  Growth Charts and Breastfeeding Babies date=2015-09-21 
Thể loại:Nhi khoa
Dây rốn

Trong nhau thai động vật có vú, dây rốn là một ống dẫn nối phôi thai đang phát triển hoặc thai nhi với nhau thai. Trong quá trình phát triển trước khi sinh, dây rốn là bộ phận sinh lý và di truyền của thai nhi và (ở người) thường chứa hai động mạch (động mạch dây rốn) và một tĩnh mạch (tĩnh mạch dây rốn), được chôn trong gelatin Wharton. Tĩnh mạch rốn cung cấp cho thai nhi máu giàu oxy, giàu chất dinh dưỡng từ nhau thai. Ngược lại, tim thai bơm oxy thấp chứa máu, máu cạn kiệt chất dinh dưỡng qua các động mạch rốn trở lại nhau thai.

**Cơ cấu và phát triển**
Tập tin:8w3d_with_umbilical_cord.gif|nhỏ|177x177px| Siêu âm qua âm đạo của một phôi thai ở tuổi thai 8 tuần và 3 ngày. Phôi được bao quanh bởi các màng mỏng của túi ối, dây rốn được nhìn thấy ở trung tâm, gắn phôi vào nhau thai. 
Mặt cắt ngang của dây rốn. Trên cùng bên phải và trên cùng bên trái: động mạch rốn, dưới cùng: tĩnh mạch rốn, giữa: tàn dư của allantois.
Dây rốn phát triển từ và chứa tàn dư của túi noãn hoàng và allantois. Nó hình thành vào tuần thứ năm của quá trình phát triển, thay thế túi noãn hoàng làm nguồn dinh dưỡng cho phôi. Dây rốn không được kết nối trực tiếp với hệ thống tuần hoàn của người mẹ, mà thay vào đó kết hợp với nhau thai, giúp chuyển các vật liệu đến và từ máu mẹ mà không cho phép trộn trực tiếp. Chiều dài của dây rốn xấp xỉ bằng chiều dài đỉnh đầu của thai nhi trong suốt thai kỳ. Dây rốn ở trẻ sơ sinh đủ tháng thường dài khoảng 50 cm (20 in) và khoảng 2 cm (0,75 in) đường kính. Đường kính này giảm nhanh chóng trong nhau thai. Động mạch dây rốn có hai lớp chính: một lớp ngoài bao gồm các tế bào cơ trơn được sắp xếp theo vòng tròn và một lớp bên trong cho thấy các tế bào được sắp xếp khá bất thường và lỏng lẻo được nhúng trong chất nền metacromatic phong phú. Các tế bào cơ trơn của lớp được phân biệt khá kém, chỉ chứa một vài sợi cơ nhỏ và do đó không có khả năng đóng góp tích cực vào quá trình đóng tử cung sau sinh.
Dây rốn chứa gelatin của Wharton, một chất gelatin được làm chủ yếu từ mucopolysacarit giúp bảo vệ các mạch máu bên trong. Nó chứa một tĩnh mạch, mang máu giàu oxy, giàu chất dinh dưỡng cho thai nhi và hai động mạch mang máu bị khử oxy, mất chất dinh dưỡng. Thỉnh thoảng, chỉ có hai mạch (một tĩnh mạch và một động mạch) có mặt trong dây rốn. Điều này đôi khi liên quan đến bất thường của thai nhi, nhưng nó cũng có thể xảy ra mà không có vấn đề đi kèm.
Thật là bất thường khi tĩnh mạch mang máu oxy và động mạch mang máu khử oxy (ví dụ khác là tĩnh mạch phổi và động mạch, nối phổi với tim). Tuy nhiên, quy ước đặt tên này phản ánh thực tế rằng tĩnh mạch rốn mang máu đến tim của thai nhi, trong khi các động mạch rốn mang máu đi.
Lưu lượng máu qua dây rốn là khoảng 35 ml/phút sau 20 tuần và 240 ml/phút sau 40 tuần tuổi thai. Thích nghi với trọng lượng của thai nhi, điều này tương ứng với 115 ml/phút/kg sau 20 tuần và 64 ml/phút/ kg sau 40 tuần.

**Tham khảo**
Thể loại:Dòng hóa
Thể loại:Sinh con
Thể loại:Phôi thai học
Hoàng Trần Ky

Hoàng Trần Ky (còn gọi là Hoàng Ky) (22 tháng 1 năm 1951 - 25 tháng 9 năm 2009), nguyên là Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An, Ủy viên Ban Thường vụ tỉnh ủy tỉnh Nghệ An, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An. Ông là Phó Tiến sĩ triết học.

**Tiểu sử**
Hoàng Trần Ky sinh ngày 22 tháng 1 năm 1951 tại xã Đặng Sơn - Đô Lương - Nghệ An. Cha đẻ của ông là ông Hoàng Trần Cẩm (sinh năm 1910), mẹ là bà Lê Thị Ủy và chú ruột là ông Hoàng Trần Phô (sinh năm 1911), đều là cán bộ tiền khởi nghĩa - Đảng viên 30 - 31 trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh năm 1930 – 1931.
Tặng Huân chương kháng chiến hạng nhất cho ông Hoàng Trần Cẩm (bố ông Hoàng Ky) cho công lao kháng chiến chống Mỹ cứu nước
Ông Hoàng Trần Ky là cựu sinh viên khoa Hóa - Đại học Sư phạm 1 Hà Nội khóa 1968 - 1976.Nhà thờ dòng họ Hoàng Trần - Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia (xã Đặng Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An)Ông tham gia công tác tại UBND tỉnh Nghệ Tĩnh từ năm 1985 - 2009; nguyên là Phó Trưởng khoa Toán - Hóa cao đẳng sư phạm Nghệ An; Hiệu trưởng Trường Chính trị tỉnh Nghệ An; Ủy viên Ban Thường vụ tỉnh ủy tỉnh Nghệ An, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An. Ông là Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An, Quốc hội Việt Nam khóa XII (2007 - 2011) và là Ủy viên Ủy ban Văn hóa Thanh thiếu nhi của Quốc hội khóa XII.
Ông tham gia Quân đội Nhân dân Việt Nam trong 5 năm 1970 - 1975, thuộc quân chủng Phòng không - Không quân, QĐNDVN, ông được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng 2, Huân chương Lao động hạng 1, và nhiều Huân huy chương, Bằng khen Cao quý khác của Đảng và Nhà nước Việt Nam, Lào,...
Ông bị bệnh hiểm nghèo và mất năm 2009 khi đang còn là Đại biểu Quốc hội.Nhà thờ dòng họ Hoàng Trần - Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia đã được tu sửaNhà thờ họ Hoàng Trần ở quê ông, xã Đặng Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An là chi bộ Đảng đầu tiên và được Việt Nam công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia năm 1993.Nhà thờ họ Hoàng Trần được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia năm 1993

**Gia đình**
Ông có hai con trai và một con gái, vợ ông là bà Trần Thị Thu Hà, sinh năm 1952, là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Bà là cháu của cố Tổng bí thư Trần Phú, quê ở thị trấn Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Hai ông bà có hai người con trai và một người con gái.
Sáu người con ruột, con dâu và con rể của ông đều có trình độ học vấn từ Đại học trở lên và đang đảm nhiệm các nhiệm vụ trong chính quyền nhà nước Việt Nam và lực lượng Công an nhân dân. Trong đó có người con trai thứ tên là Hoàng Chí Hiếu từng giữ các chức vụ: Trưởng Công an phường Lê Lợi, thành phố Vinh; Phó trưởng phòng Cảnh sát truy nã; Phó trưởng phòng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường Công an tỉnh Nghệ An, hiện đang giữ chức vụ Phó trưởng Công an huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An; mang quân hàm Thượng tá.

**Tham khảo**
Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam
Hội chứng Gilbert

Hội chứng Gilbert (GS) là một rối loạn gan nhẹ, trong đó gan không xử lý bilirubin đúng cách. Nhiều người mắc bệnh này không bao giờ có triệu chứng. Thỉnh thoảng có thể có màu da hơi vàng hoặc lòng trắng mắt màu vàng. Các triệu chứng khác có thể bao gồm cảm thấy mệt mỏi, yếu và đau bụng.
Hội chứng Gilbert là do đột biến gen UGT1A1 dẫn đến giảm hoạt động của enzyme glucuronosyltransferase của bilirubin uridine diphosphate. Nó thường được di truyền theo kiểu lặn tự phát và đôi khi theo kiểu trội tự phát tùy thuộc vào loại đột biến. Các cơn vàng da có thể được kích hoạt do căng thẳng như tập thể dục, kinh nguyệt hoặc không ăn uống. Chẩn đoán dựa trên mức độ cao hơn của bilirubin không liên hợp trong máu mà không có dấu hiệu của các vấn đề về gan khác hoặc phá vỡ hồng cầu.
Thông thường không cần điều trị. Nếu vàng da nhiều thì phenobarbital có thể được sử dụng. Hội chứng Gilbert ảnh hưởng đến khoảng 5% số người ở Hoa Kỳ. Nam giới thường được chẩn đoán nhiều hơn nữ giới. Nó thường không được chú ý cho đến khi tuổi thơ đến tuổi trưởng thành sớm. Hội chứng này được Augustin Nicolas Gilbert mô tả lần đầu tiên vào năm 1901.

**Dấu hiệu và triệu chứng**

**Vàng da**
Hội chứng Gilbert tạo ra một mức độ cao của bilirubin không liên hợp trong máu, nhưng thường không có hậu quả nghiêm trọng. Vàng da nhẹ có thể xuất hiện trong điều kiện gắng sức, căng thẳng, nhịn ăn và nhiễm trùng, nhưng tình trạng này thường không có triệu chứng. Các trường hợp nghiêm trọng được nhìn thấy bằng cách nhuộm màu vàng của da và màu vàng của lớp màng cứng trong mắt.
GS đã được báo cáo là có thể góp phần vào sự khởi phát nhanh chóng của vàng da sơ sinh, đặc biệt là trong sự hiện diện của sự phá hủy tế bào hồng cầu tăng lên do các bệnh như thiếu G6PD. Tình trạng này có thể đặc biệt nguy hiểm nếu không được điều trị nhanh chóng, vì tỷ lệ bilirubin cao gây ra khuyết tật thần kinh không hồi phục ở dạng kernicterus.

**Tham khảo**
Thể loại:RTT
Thể loại:Nhi khoa
Quyền LGBT ở El Salvador

Quyền đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới ở El Salvador có thể phải đối mặt với những thách thức pháp lý mà những người không - LGBT không gặp phải.  Cả hai hoạt động tình dục đồng giới nam và nữ đều hợp pháp trong El Salvador, nhưng các cặp vợ chồng và hộ gia đình đồng giới do các cặp đồng giới đứng đầu không đủ điều kiện để có sự bảo vệ pháp lý giống nhau đối với các cặp vợ chồng khác giới.
Người LGBT ở El Salvador phải đối mặt với tỷ lệ bạo lực và giết người cao.  Khoảng 500 tội ác căm thù đối với người LGBT đã được báo cáo từ năm 1998 đến 2015. Để đáp lại, Hội đồng Lập pháp đã thông qua một đạo luật quy định hình phạt tù cho những tội ác thù hận đó.  Nhưng sự phân biệt đối xử vẫn còn phổ biến.  Năm 2018, Chính phủ đã phê duyệt chính sách mới, cho phép người LGBT nộp đơn khiếu nại pháp lý khi bị phân biệt đối xử.

**Bảng tóm tắt**

**Tham khảo**
Thể loại:Quyền LGBT
Quyền LGBT ở Guatemala

Quyền đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới ở Guatemala có thể phải đối mặt với những thách thức pháp lý mà những người không LGBT không gặp phải. Cả nam và nữ hoạt động tình dục đồng giới đều hợp pháp trong Guatemala.
Xu hướng tính dục và bản dạng giới không được bao gồm rõ ràng trong luật không phân biệt đối xử của quốc gia và các cặp vợ chồng và hộ gia đình đồng giới do các cặp đồng giới đứng đầu không đủ điều kiện bảo vệ pháp lý cho các cặp vợ chồng khác giới. Phần lớn người Guatemala liên kết với các nhà thờ Công giáo hoặc Tin lành. Như vậy, thái độ đối với các thành viên của cộng đồng LGBT có xu hướng phản ánh các công việc tôn giáo thịnh hành.  Tuy nhiên, người LGBT đã dần dần có được sự hiện diện và chấp nhận nhiều hơn trong những năm gần đây, phù hợp với xu hướng trên toàn thế giới. Ngoài ra, Guatemala bị ràng buộc về mặt pháp lý đối với phán quyết tháng 1 năm 2018 Tòa án Nhân quyền liên Mỹ, cho rằng hôn nhân đồng giới và việc công nhận danh tính giới tính của một người trên các tài liệu chính thức là quyền con người được bảo vệ bởi  Công ước Mỹ về Nhân quyền.

**Bảng tóm tắt**

**Tham khảo==
Chuối Goldfinger

Chuối Goldfinger (FHIA-01) là giống chuối được trồng và phát triển ở Honduras. Giống cây trồng, được phát triển tại Quỹ nghiên cứu nông nghiệp của người Honduras (FHIA), đã được nhân giống để kháng sâu bệnh (đặc biệt là chống lại bệnh đen lá - black sigatoka) và năng suất cây trồng.

**Phân loại**
Chuối FHIA-01 Goldfinger là giống lai tứ bội (AAAB) của giống Musa acuminata × balbisiana (AAB) ' Prata-anã ' (một giống ba lá xuất hiện tự nhiên từ Brazil) và giống SH-3142.
SH-3142 được phát triển từ con lai giữa SH-1734 và Musa acuminata (AA) ' Pisang jari buaya ' từ Papua New Guinea.
Lần lượt SH-1734, được phát triển từ Musa acuminata (AA) ' Lidi ' (từ Sumatra), Musa acuminata (AA) ' Sinwobogi ' (từ Papua New Guinea) và Musa acuminata (từ Philippines).
Tên đầy đủ của nó là Musa acuminata × balbisiana (Tập đoàn AAAB) 'FHIA-01 Goldfinger.

**Lịch sử**
Nguồn gốc của sự phát triển của Goldfinger có thể bắt nguồn từ một sáng kiến phát triển các giống chuối mới của United Fruit Company bắt đầu từ đầu năm 1959. Điều này sau đó đã được đưa lên bởi Quỹ nghiên cứu nông nghiệp của Trinidad, được hỗ trợ bởi các tổ chức như Trung tâm nghiên cứu phát triển quốc tế của Canada (IDRC). Sáng kiến đã thu hút nguồn gen của hơn 800 giống chuối từ Đông Nam Á. Trong suốt quá trình phát triển của chuối, các nhà phát triển đã cho rằng lai tạo thông thường quan trọng hơn các phương tiện thay thế, chẳng hạn như kỹ thuật di truyền.
Bước đột phá lớn đầu tiên đến vào năm 1977, với sự phát triển của một giống lai cung cấp kích thước buồng chuối tốt, và có khả năng chống lại cả tuyến trùng đào và Race 4 của bệnh Panama. Khả năng kháng sâu bệnh của chuối, được cải thiện hơn nữa về sau, có các khía cạnh về môi trường và kinh tế. Hóa chất chống nấm có giá hơn 750 đô la một ha mỗi năm và rất có hại cho môi trường.
Goldfinger được IDRC công bố tại Canada vào năm 1994.

**Phát triển**
Goldfinger mất nhiều thời gian hơn các giống chuối khác để trưởng thành, nhưng có khả năng chống lạnh, gió và sâu bệnh tốt hơn. Nó phát triển đến 4,3 mét (14   đôi chân).

**Tiêu dùng**
Mặc dù Goldfinger có thể ăn được trong khi vẫn còn xanh (ví dụ như ở dạng snack), nhưng nó hấp dẫn nhất đối với các thị trường phương Tây khi chín muồi. Trong hình thức này, mục đích đã nêu của Goldfinger là thay thế chuối Cavendish phổ biến hơn nhiều, về cơ bản là chuối tráng miệng duy nhất được bán ở thị trường Bắc Mỹ và Châu Âu. Kể từ khi ra mắt, Goldfinger đã gây chú ý ở một số thị trường nhất định là Australia, nhưng vẫn chưa làm được điều đó ở Bắc Mỹ và Châu Âu.

**Xem thêm**
 Chuối - Giống chuối - Musa balbisiana - Musa acuminata - Chuối nấu ăn

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  FHIA-01 Goldfinger trình bày date=2019-08-18  bởi FHIA. -  IDRC: Nhân giống chuối tốt hơn -  FHIA-01, một mô tả về FHIA-01 trên Musopedia.
Thể loại:Chi Chuối
Cuộc gặp Kim Jong-un - Putin

Cuộc họp của Kim-Putin là một loạt các hội nghị thượng đỉnh giữa Triều Tiên và Nga trong năm 2019. Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un đã gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 25 tháng 4 năm 2019. 

**Cuộc gặp đầu tiên**
Cuộc họp Nga Triều Tiên đầu tiên vào năm 2019 được tổ chức theo lời mời từ Vladimir Putin, Tổng thống Nga. Liên quan đến hội nghị thượng đỉnh với Triều Tiên, Tổng thống Nga Putin tin rằng phía Kim Jong Un cần các đảm bảo an ninh quốc tế để từ bỏ chương trình và kho vũ khí hạt nhân. Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng nói sau khi thảo luận với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un vào ngày 25 tháng 4 rằng ông nghĩ rằng các đảm bảo an ninh của Hoa Kỳ có lẽ sẽ không đủ để thuyết phục Bình Nhưỡng đóng cửa tất cả chương trình hạt nhân.

**Chương trình nghị sự**
Kim Jong Un yêu cầu nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin giúp giải quyết bế tắc hạt nhân với Mỹ và ông Putin nói với các phóng viên rằng chính Chủ tịch Kim Jong Un đã yêu cầu chúng tôi thông báo cho phía Mỹ về vị trí của ông ta, sau khoảng ba giờ đàm phán ở Thái Bình Dương cảng Vladivostok.
Putin cũng cho biết, không có bí mật nào ở đây. Chúng tôi sẽ thảo luận điều này với người Mỹ và các đối tác Trung Quốc." 

**Phản ứng**
Về mối quan tâm của Nga về các chương trình tên lửa và tên lửa đạn đạo hạt nhân của Triều Tiên. Dmitri Trenin, giám đốc của Trung tâm Carnegie Moscow, tuyên bố Tổng thống Nga Putin có thể sẽ truyền cảm hứng cho Chủ tịch Kim tiếp tục các cuộc đàm phán mang tính xây dựng với Washington.
KCNA đưa tin rằng ông Putin chấp nhận lời mời của ông Kim đến thăm Triều Tiên vào thời điểm thuận tiện của Tổng thống Nga.
Kim Sung-han, hiệu trưởng Đại học Nghiên cứu Quốc tế tại Seoul và một cựu Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Hàn Quốc bày tỏ ý kiến của mình. Nếu hội nghị thượng đỉnh Hà Nội diễn ra tốt đẹp, Triều Tiên sẽ không cần đến Nga,"  Dmitri Trenin, người đứng đầu Trung tâm Carnegie Moscow, đã viết trên Twitter. Nga Nga sẽ tìm cách ghi điểm ngoại giao bằng cách chứng minh sự liên quan của nó; Bắc Triều Tiên, bằng cách cho thấy nó có các tùy chọn"
KCNA đã đưa tin tuyên bố của nhà lãnh đạo Triều Tiên, hòa bình trên bán đảo Triều Tiên phụ thuộc vào thái độ của Mỹ sau cuộc đối thoại trực tiếp đầu tiên giữa Putin và Kim, có vẻ như Triều Tiên yêu cầu linh hoạt hơn trong việc cho phép các yêu cầu của Bình Nhưỡng giảm bớt lệnh trừng phạt với thỏa thuận hạt nhân, so với lập trường của Mỹ.

**Tham khảo==
Quyền LGBT ở Nicaragua

Quyền đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới Nicaragua có thể phải đối mặt với những thách thức pháp lý mà những người không LGBT không gặp phải.  Cả nam và nữ hoạt động tình dục đồng giới đều hợp pháp trong Nicaragua. Phân biệt đối xử dựa trên khuynh hướng tình dục bị cấm ở một số khu vực nhất định, bao gồm cả việc làm và tiếp cận các dịch vụ y tế.
Theo nhóm LGBT Nicaragua Movimiento de la Diversidad Sexual (Phong trào đa dạng về tình dục), có khoảng 600.000 người đồng tính sống ở Nicaragua.

**Công nhận mối quan hệ đồng giới**
Luật đồng tính luyến ái ở Trung Mỹ và quần đảo Caribbean
Các cặp đồng giới và hộ gia đình do các cặp đồng giới đứng đầu không đủ điều kiện nhận các lợi ích và biện pháp bảo vệ pháp lý tương tự đối với các cặp vợ chồng khác giới.
Vào tháng 6 năm 2014, Đại hội Nicaragua đã phê chuẩn một bộ luật gia đình sửa đổi nhằm hạn chế hôn nhân, quan hệ đối tác và nhận con nuôi cho các cặp vợ chồng dị tính. Vào ngày 8 tháng 4 năm 2015, Bộ luật Gia đình mới của Nicaragua có hiệu lực. Một số tổ chức đã đệ trình một hành động vi hiến đối với Bộ luật Gia đình.

**Bảng tóm tắt**

**Tham khảo==
Quyền LGBT ở Panama

Quyền đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới ở Panama có thể phải đối mặt với những thách thức pháp lý mà những người không LGBT không gặp phải.  Cả hai hoạt động tình dục đồng giới nam và nữ đều hợp pháp trong Panama, nhưng các cặp vợ chồng và hộ gia đình đồng giới do các cặp đồng giới đứng đầu không đủ điều kiện nhận các lợi ích pháp lý và biện pháp bảo vệ tương tự cho các cặp vợ chồng khác giới.
Vào tháng 3 năm 2017, một vụ kiện tìm cách hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới đã được đệ trình lên Tòa án Tối cao.  Vụ kiện đã gây ra nhiều cuộc thảo luận trong xã hội Panama, khiến nhiều nhân vật công khai tuyên bố ủng hộ quyền LGBT và/hoặc hôn nhân đồng giới dân sự, bao gồm cả Phó Tổng thống, Đệ nhất phu nhân và Tổng chưởng lý.
Hôn nhân đồng giới và nhận con nuôi của các cặp đồng giới có thể sẽ sớm trở thành hợp pháp tại Panama, theo phán quyết của Tòa án Nhân quyền Liên Mỹ năm 2018.

**Bảng tóm tắt**

**Tham khảo**
Thể loại:Quyền LGBT
Thai chết lưu

Thai chết lưu thường được định nghĩa là thai chết lưu trong hoặc sau 20 đến 28 tuần của thai kỳ (tùy thuộc vào nguồn gốc). Kết quả là một đứa trẻ được sinh ra không có dấu hiệu của sự sống. Một thai chết lưu có thể dẫn đến cảm giác tội lỗi hoặc đau buồn ở người mẹ. Thuật ngữ này trái ngược với sẩy thai, đó là mất thai sớm và thai sinh ra còn sống, với em bé được sinh ra còn sống, dù cho em bé có thể chết ngay sau đó.
Thường không rõ nguyên nhân thai chết lưu. Nguyên nhân có thể bao gồm các biến chứng thai kỳ như tiền sản giật và biến chứng khi sinh, các vấn đề với nhau thai hoặc dây rốn, dị tật bẩm sinh, nhiễm trùng như sốt rét và giang mai và sức khỏe của người mẹ kém. Các yếu tố rủi ro bao gồm tuổi của người mẹ trên 35 tuổi, hút thuốc lá, sử dụng ma túy, sử dụng công nghệ hỗ trợ sinh sản và mang thai lần đầu. Thai chết lưu có thể bị nghi ngờ khi không có chuyển động của thai nhi. Việc xác nhận thai chết lưu thông qua siêu âm.
Có thể ngăn ngừa hầu hết các trường hợp thai chết lưu trên toàn thế giới với các hệ thống y tế được cải thiện. Khoảng một nửa số thai chết lưu xảy ra trong khi sinh, với điều này là phổ biến hơn ở các nước đang phát triển so với các nước phát triển. Mặt khác, tùy thuộc vào thời gian của thai kỳ, thuốc có thể được sử dụng để bắt đầu chuyển dạ hoặc một loại phẫu thuật thai nhi được gọi là giãn nở và sơ tán có thể được thực hiện. Sau khi thai chết, phụ nữ có nguy cơ cao có thai chết lưu khác; tuy nhiên, hầu hết các lần mang thai tiếp theo không có vấn đề tương tự. Trầm cảm, tổn thất tài chính và tan vỡ gia đình là những vấn đề được biết tới.
Trên toàn thế giới năm 2015 có khoảng 2,6 triệu thai chết lưu xảy ra sau 28 tuần mang thai (khoảng 1 cho mỗi 45 ca sinh). Chúng xảy ra phổ biến nhất ở các nước đang phát triển, đặc biệt là Nam Á và châu Phi cận Sahara. Ở Hoa Kỳ, cứ mỗi 167 ca sinh nở thì có một ca thai chết lưu.

**Tham khảo**
Thể loại:RTT
Ngành du hành vũ trụ

Tập tin:Hubble_Space_Telescope_over_Earth_(during_the_STS-109_mission).jpg|nhỏ| Kính viễn vọng Không gian Hubble với Trái đất làm nền (trong nhiệm vụ STS-109) 
Astronautics, ngành du hành vũ trụ (hay vũ trụ học) là lý thuyết và thực hành điều hướng ngoài khí quyển của Trái đất.
Thuật ngữ astronautics (ban đầu là astronautique trong tiếng Pháp) được đặt ra vào những năm 1920 bởi J.-H. Rosny, chủ tịch của học viện Goncourt, tương tự như aeronautics. Do có một mức độ chồng chéo kỹ thuật giữa hai lĩnh vực này, thuật ngữ hàng không vũ trụ (aerospace) thường được sử dụng để mô tả cả hai cùng một lúc. Năm 1930, Robert Esnault-Pelterie xuất bản cuốn sách đầu tiên về lĩnh vực nghiên cứu mới.
Thuật ngữ cosmonautics (ban đầu là cosmonautique bằng tiếng Pháp) được giới thiệu vào năm 1930 bởi Ary Sternfeld với cuốn sách Initiation à la Cosmonautique (Giới thiệu về du hành vũ trụ học)  (cuốn sách này đem lại cho ông giải Prix REP-Hirsch, sau đó được gọi là giải Prix d'Astronautique, của Hiệp hội Thiên văn Pháp năm 1934.)
Như với hàng không học, các hạn chế khối lượng, nhiệt độ, và các lực lượng bên ngoài đòi hỏi rằng các ứng dụng trong không gian phải tồn tại được dưới các điều kiện khắc nghiệt: chân không cao, các bức xạ bắn phá của không gian liên hành tinh và các vành đai từ của quỹ đạo trái đất thấp. Các phương tiện phóng lên không gian phải chịu được lực đẩy khổng lồ, trong khi các vệ tinh có thể trải qua những thay đổi lớn về nhiệt độ trong những khoảng thời gian rất ngắn. Những hạn chế cực đoan về khối lượng khiến các kỹ sư hàng không phải đối mặt với nhu cầu liên tục tiết kiệm khối lượng trong thiết kế để tối đa hóa trọng tải thực tế mà có thể đạt đến quỹ đạo.

**Lịch sử**
Lịch sử ban đầu của ngành du hành vũ trụ là lý thuyết: toán học cơ bản về du hành vũ trụ được thành lập bởi Isaac Newton trong chuyên luận năm 1687 Philosophiae Naturalis Principia Mathematica. Các nhà toán học khác, chẳng hạn như Leonhard Euler người Thụy Sĩ và Joseph Louis Lagrange người Pháp-Ý cũng có những đóng góp thiết yếu trong thế kỷ 18 và 19. Mặc dù vậy, ngành du hành vũ trụ đã không trở thành một môn học thực tế cho đến giữa thế kỷ 20. Mặt khác, câu hỏi về không gian vũ trụ làm bối rối trí tưởng tượng văn học của những nhân vật như Jules Verne và HG Wells. Vào đầu thế kỷ 20, nhà vũ trụ luận người Nga Konstantin Tsiolkovsky đã tính ra các phương trình tên lửa, phương trình cho một động cơ đẩy dựa trên tên lửa, cho phép tính toán vận tốc cuối cùng của một tên lửa từ khối lượng của tàu vũ trụ, khối lượng kết hợp của nhiên liệu đẩy và tàu vũ trụ và vận tốc khí thải của nhiên liệu đẩy.

**Tham khảo**
Thể loại:Vận hành phương tiện giao thông
Thể loại:Hàng không vũ trụ
Gió biển

Tập tin:Sea-breeze_in_Hobart.jpg|nhỏ|300x300px| Gió biển di chuyển trên mặt nước (hướng về phía người xem) ở Hobart, Tasmania, Úc 
liên_kết=Special:FilePath/LAKE_BREEZE.gif
Gió biển là bất kỳ cơn gió nào thổi từ một khối nước lớn về phía hoặc lên một vùng đất; nó phát triển do sự khác biệt về áp suất không khí được tạo ra bởi  nhiệt dung khác nhau của nước và đất liền. Như vậy, gió biển có tính cục bộ hơn gió thịnh hành. Do đất hấp thụ bức xạ mặt trời nhanh hơn nhiều so với nước, gió biển là hiện tượng phổ biến dọc theo bờ biển sau khi mặt trời mọc. Ngược lại, gió đất liền hoặc gió ngoài khơi là tác dụng ngược lại: đất khô cũng nguội nhanh hơn nước và sau khi mặt trời lặn, gió biển tan dần và gió thay vào đó thổi từ đất liền ra biển. Gió biển và gió đất liền là cả hai yếu tố quan trọng trong gió thịnh hành của vùng ven biển. Thuật ngữ gió ngoài khơi có thể đề cập đến bất kỳ gió trên vùng nước mở.
Các trang trại gió thường nằm gần bờ biển để tận dụng sự biến động bình thường hàng ngày của tốc độ gió do gió biển hoặc gió đất liền. Trong khi nhiều trang trại gió trên bờ và các trang trại gió ngoài khơi không dựa vào những cơn gió này, thì một trang trại gió gần bờ là một loại trang trại gió ngoài khơi nằm trên vùng nước nông ven bờ để tận dụng cả gió biển và đất liền. (Vì lý do thực tế, các trang trại gió ngoài khơi khác nằm xa hơn ra biển và dựa vào gió thịnh hành thay vì gió biển.)

**Nguyên nhân**
Biển có công suất nhiệt lớn hơn đất liền, do đó bề mặt biển nóng lên chậm hơn so với đất liền. Khi nhiệt độ của bề mặt đất tăng lên, đất làm nóng không khí bên trên nó bằng sự đối lưu. Không khí nóng lên mở rộng và trở nên ít đậm đặc hơn, giảm áp lực lên vùng đất gần bờ biển. Không khí trên biển có áp suất tương đối cao hơn, khiến không khí gần bờ biển chảy về phía áp suất thấp hơn trên đất liền. Sức mạnh của gió biển tỷ lệ thuận với chênh lệch nhiệt độ giữa đất liền và biển. Nếu có gió ngoài khơi mạnh (nghĩa là gió lớn hơn km/h), ngược với hướng gió biển có thể xảy ra, gió biển không có khả năng phát triển.

**Tham khảo**
Thể loại:Gió
Thể loại:Khi tượng học biển
Nhà thờ Thánh Sebastian, Katuwapitiya

Nhà thờ Thánh Sebastian là một nhà thờ Công giáo Rôma trong Tổng giáo phận Colombo. Nó nằm ở Katuwapitiya, Negombo.
Vào ngày 21 tháng 4 năm 2019, Chủ nhật Phục sinh, nhà thờ là một trong một loạt các mục tiêu của một chuỗi các vụ nổ bom trên khắp Sri Lanka. Medias báo cáo ít nhất 93 người thiệt mạng tại nhà thờ, UNICEF báo cáo rằng 27 trẻ em đã chết và 10 trẻ em bị thương. Tổng cộng 45 trẻ em thiệt mạng trong tất cả các vụ nổ. Tổng thống Maithripala Sirisena đã đến nhà thờ để hỏi về tình hình và kiểm tra thiệt hại. Dịch vụ tang lễ của các nạn nhân được tiến hành tại khuôn viên nhà thờ bởi Đức Hồng y Malcolm Ranjith.

**Tham khảo==
Sha'aban

Sha'ban (sha‘bān) là tháng thứ tám của lịch Hồi giáo. Đây là tháng của "sự chia ly", có tên như vậy vì người Ả Rập ngoại giáo thường phân tán để tìm kiếm nước.
Đêm thứ mười lăm của tháng này được gọi là "Đêm kỷ lục" (Laylat al-Bara'at). Tuy nhiên, việc tuân thủ ngày này vẫn còn bị tranh cãi.
Sha'ban là tháng âm lịch cuối cùng trước tháng Ramadan, và vì vậy người Hồi giáo xác định trong đó khi ngày đầu tiên ăn chay Ramadan sẽ diễn ra.

**Tham khảo**
Thể loại:Thuật ngữ Hồi giáo
Đại thảm họa động đất Valdivia 1960

Đại thảm họa động đất Valdivia 1960 (Terremoto de Valdivia) hoặc trận động đất lớn Chile (Gran terremoto de Chile) ngày 22 tháng 5 là động đất mạnh nhất từng được ghi nhận. Các nghiên cứu khác nhau đã đặt nó ở mức 9,4–9,6 trên thang độ lớn. Nó xảy ra vào buổi chiều (19:11 GMT, 15:11 giờ địa phương) và kéo dài khoảng 10 phút. Kết quả là sóng thần ảnh hưởng đến miền nam Chile, Hawaii, Nhật Bản, Philippines, miền đông New Zealand, đông nam Australia và quần đảo Aleutian.
Tâm chấn của trận động đất megathrust này nằm gần Lumaco, cách thủ đô Santiago khoảng 570 km (350 dặm) về phía Nam, với Valdivia là thành phố bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Sự rung chuyển đã gây ra những cơn sóng thần cục bộ làm vỡ nặng bờ biển Chile, với sóng cao tới 25 mét (82 ft). Sóng thần chính chạy qua Thái Bình Dương và tàn phá Hilo, Hawaii. Sóng cao tới 10,7 mét (35 ft) được ghi nhận 10.000 km (6.200 dặm) từ tâm chấn và cách xa Nhật Bản và Philippines.
Số người chết và tổn thất tiền tệ phát sinh từ thảm họa lan rộng này là không chắc chắn. Các ước tính khác nhau về tổng số người thiệt mạng từ trận động đất và sóng thần đã được công bố, trong khoảng từ 1.000 đến 7.000 người thiệt mạng. Các nguồn khác nhau đã ước tính thiệt hại dao động từ 400 triệu đô la đến 800 triệu đô la Mỹ (tương đương 3,39 tỷ đô la đến 6,78 tỷ đô la ngày nay, được điều chỉnh theo lạm phát).
Trận động đất này là một trận động đất siêu mạnh do sự giải phóng ứng suất cơ học giữa mảng Nazca và mảng Nam Mỹ trên rãnh Peru-Chile, ngoài khơi bờ biển phía nam Chile. Do vị trí địa lý của mình, Chile vẫn là một trong những quốc gia có hoạt động địa chấn mạnh nhất trên thế giới

**Tham khảo**
Thể loại:Động đất năm 1960
Thể loại:Sóng thần tại Nhật Bản