Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Mario Party 9

Mario Party 9 là một trò chơi video bên do NDcube phát triển và được Nintendo phát hành cho Wii. Phần chính thứ chín trong series Mario Party, nó được công bố tại E3 2011 và được phát hành ở Châu Âu, Bắc Mỹ và Úc vào tháng 3 năm 2012, tiếp theo là Nhật Bản một tháng sau đó. Đây là trò chơi đầu tiên trong series được phát triển bởi NDcube, người đã tiếp quản sự phát triển của bộ truyện từ Hudson Soft, được Konami tiếp thu vào tháng 3 năm 2012.
Mario Party 9 là trò chơi cuối cùng trong loạt game được phát hành cho Wii và tiếp theo là Mario Party: Island Tour cho Nintendo 3DS năm 2013 và Mario Party 10 cho Wii U vào năm 2015.

**Gameplay**

**Tham khảo**
Thể loại:Trò chơi điện tử năm 2012
Thể loại:Trò chơi Nintendo
Thể loại:Trò chơi điện tử phát triển ở Nhật Bản
Thể loại:Trò chơi Wii
Thể loại:Trò chơi điện tử một người chơi và nhiều người chơi
Thể loại:Độc quyền Wii
Bek Air

Bek Air là một hãng hàng không tại Kazakhstan, hãng hàng không được thành lập năm 1999 với tư cách là nhà điều hành máy bay kinh doanh. Vào năm 2008, Bek Air đã mua cổ phiếu tại sân bay Ak Zhol hiện là sân bay cơ sở của công ty. Bek Air đã cam kết đầu tư 10 triệu KZT mỗi tháng để xây dựng lại đường băng của sân bay trong tình trạng tồi tệ.

**Đội tàu ba**

**Đội tàu bay hiện tại**
Đội tàu bay của Bek Air 
bao gồm các máy bay sau vào tháng 12 năm 2019:

**Tai nạn và sự cố**
Vào ngày 27 tháng 12 năm 2019, một chiếc Fokker 100 hoạt động như chuyến bay 2100 đã bị rơi ngay sau khi cất cánh từ sân bay quốc tế Almaty, làm chết bảy trong số 100 người trên máy bay.

**Tham khảo**
Thể loại:Hãng hàng không Kazakhstan
Hội chứng Phelan–McDermid

Hội chứng Phelan–McDermid (PMS) hoặc Hội chứng mất đoạn 22q13 là một bệnh di truyền gây ra bởi việc mất hoặc sắp xếp lại ở đầu cuối q (cánh tay dài) của nhiễm sắc thể số 22. Bất kỳ biến thể di truyền bất thường trong khu vực q13 có biểu hiện đáng kể (kiểu hình) điển hình của việc mất thiết bị đầu cuối có thể được chẩn đoán là hội chứng mất đoạn 22q13. Có sự bất đồng giữa các nhà nghiên cứu về định nghĩa chính xác của hội chứng mất đoạn 22q13. Hiệp hội Synrobathies phát triển định nghĩa PMS là do SHANK3 đột biến, một định nghĩa xuất hiện để loại trừ mất thiết bị đầu cuối. Yêu cầu bao gồm SHANK3 trong định nghĩa được nhiều người ủng hộ nhưng không phải bởi những người lần đầu tiên mô tả hội chứng mất đoạn 22q13.

**Liên kết ngoài**

**Dịch tễ học**
Tỷ lệ lưu hành thực sự của PMS chưa được xác định. Hơn 1.200 người đã được xác định trên toàn thế giới theo Tổ chức Hội chứng Phelan–McDermid.date=November 2016 Tuy nhiên, nó được cho là không được chẩn đoán do xét nghiệm di truyền không đầy đủ và thiếu các đặc điểm lâm sàng cụ thể.  Nó được biết là xảy ra với tần suất bằng nhau ở nam và nữ.  Các nghiên cứu sử dụng microarray nhiễm sắc thể để chẩn đoán chỉ ra rằng ít nhất 0,5% trường hợp ASD có thể được giải thích bằng đột biến hoặc mất trong gen SHANK3. Ngoài ra, khi ASD được liên kết với ID, các đột biến hoặc mất SHANK3 đã được tìm thấy ở tối đa 2% cá nhân.

**Chú thích**
Thể loại:Autosomal monosomies and deletions
Thể loại:Genetic syndromes
Thể loại:Hội chứng di truyền
Sân bay Oral Ak Zhol

Sân bay Oral Ak Zhol (Aqjol halyqaralyq áýejaıy, اقجول حالىقارالىق أۋەجايى; tên cũ là Uralsk Ak Zhol và Podstepnyy trong thời kỳ Liên Xô) UARR là một sân bay ở Kazakhstan có cự ly abbr=on về phía đông nam Oral (Uralsk). Sân bay nằm ở phía nam sông Ural (Oral).
Đó là một sân bay nhỏ phục vụ các máy bay chở khách cỡ trung bình. Nó có bãi đậu xe cho 4 máy bay phản lực. Sân bay này có hai nhà ga - trong nước và quốc tế. Sân bay cũng phục vụ thị trấn Aksai gần đó, nơi cung cấp phần lớn lưu lượng hành khách của Ak Zhol, là "thủ đô" của ngành công nghiệp khí đốt ở Tây Kazakhstan. Trong quá khứ, một chuyến bay điều lệ quốc tế hàng tuần được khai thác bởi Astraeus Airlines từ oral đến London Gatwick / London Stansted; điều này sau đó được Air Astana vận hành đến Amsterdam; tuy nhiên, tuyến đã bị chấm dứt, cùng với các chuyến bay khác của Air Astana, do tình trạng kém của đường băng.

**Airlines and destinations**
Khu vực làm thủ tục quốc nội

**Tuyến bay**

**Hành khách**

**Hàng hóa**

**Tham khảo**
Thể loại:Sân bay Kazakhstan
Thể loại:Sân bay xây dưới thời Liên Xô
Ngữ hệ Oto-Mangue

Ngữ hệ Oto-Mangue là một ngữ hệ bản địa châu Mỹ lớn. Mọi ngôn ngữ Oto-Mangue ngày nay đều là ngôn ngữ bản địa của México, tuy có nhánh Mangue (đã tuyệt chủng) từng được nói ở phía nam, tại Nicaragua và Costa Rica. Ngữ hệ Oto-Mangue được coi là có cơ sở vững chắc và được chấp nhận rộng rãi. Song, gần đây đã có nghiên cứu nghi vấn về quan điểm truyền thống này.2015
Oaxaca thuộc Mexico là bang có số người nói ngôn ngữ Oto-Mangue lớn nhất. Hai nhánh Zapotec và Mixtec tại đây có tổng cộng 1,5 triệu người nói. Ở Trung Bộ México, nhánh Oto-Pame tập trung chủ yếu ở ba bang México, Hidalgo và Querétaro, trong đó tiếng Otomi và tiếng Mazahua có tổng cộng khoảng 500.000 người nói. Một số ngôn ngữ Oto-Mangue sắp biến mất hoặc đang bị đe dọa; ví dụ như tiếng Ixcatec và tiếng Matlatzinca, mỗi thứ tiếng chỉ có khoảng 250 người bản ngữ, hầu hết là người già. Tiếng Mangue ở Trung Mỹ đã mất hết người nói và tiếng Chiapanec (một ngôn ngữ khác trong nhóm Mangue) đã dần chết đi trong mấy mươi năm gần đây. Số khác, chẳng hạn như tiếng Subtiaba (gần với Tiếng Me'phaa (Tlapanec)), đã tuyệt chủng từ lâu, nay chỉ được biết đến qua tư liệu mô tả từ đầu thế kỷ XX.

**Nguồn chú thích**

**Tài liệu**
 doi=10.14237/ebl.6.1.2015.436 
Thể loại:Ngữ hệ Oto-Mangue
Thể loại:Ngữ hệ
Thể loại:Ngôn ngữ Trung Bộ châu Mỹ
Hội chứng mất đoạn 2p15-16.1

Hội chứng mất đoạn 2p15-16.1 là một bệnh di truyền rất hiếm gây ra bởi một mất nhỏ trong cánh tay ngắn của người nhiễm sắc thể số 2. Mô tả lần đầu tiên ở hai bệnh nhân năm 2007, năm 2013 chỉ có 21date=November 2017 những người đã được báo cáo là có rối loạn trong tài liệu y khoa.

**Liên kết ngoài**
 Orphanet nhập cảnh cho  hội chứng mất đoạn 2p15-16.1

**Chú thích**
Thể loại:Autosomal monosomies and deletions
Thể loại:Rare syndromes
Thể loại:Genetic syndromes
Thể loại:Syndromes with mental retardation
Thể loại:Syndromes with craniofacial abnormalities
Thể loại:Syndromes with microcephaly
Thể loại:Syndromes with short stature
Thể loại:Syndromes affecting the kidneys
Thể loại:Syndromes with dysmelia
Thể loại:Hội chứng di truyền
Thống đốc Florida

Thống đốc bang Florida là người đứng đầu bang Florida và là Tổng tư lệnh Lực lượng quân sự Florida. Thống đốc có quyền phê duyệt, công nhận hoặc phủ quyết một quyết định nào đó của Cơ quan lập pháp bang Florida, và có quyền bang ân xá, trừ trường hợp bị luận tội.

**Chú thích==
Cthulhu Mythos

Một con quái vật vũ trụ
Tập tin:Weird_Tales_March_1944.jpg|nhỏ| Bìa tạp chí Weird Tales (tháng 3 năm 1944, tập 37, số 4) có "Đường mòn của Cthulhu" của August Derleth. Ảnh bìa của John Giunta. 
Cthulhu Mythos (tạm dịch: Huyền tích Cthulhu) là một vũ trụ hư cấu bắt nguồn từ các tác phẩm của nhà văn kinh dị người Mỹ HP Lovecraft. Thuật ngữ này được đặt ra bởi August Derleth, một phóng viên đương thời và là người học trò của Lovecraft, để xác định các bối cảnh, vùng nhiệt đới và truyền thuyết được Lovecraft và những người nối tiếp văn học của ông sử dụng. Cái tên Cthulhu bắt nguồn từ sinh vật trung tâm trong truyện ngắn của Lovecraft, "Tiếng gọi của Cthulhu", được xuất bản lần đầu trên tạp chí Weird Tales vào năm 1928.
Richard L. Tierney, một nhà văn cũng đã viết truyện thần thoại, sau đó đã áp dụng thuật ngữ "Derleth Mythos" để phân biệt các tác phẩm của Lovecraft với các câu chuyện sau này của Derleth, điều chỉnh các nguyên lý chính của Thần thoại/Huyền tích. Các tác giả của truyện kinh dị Lovecraft đặc biệt thường xuyên sử dụng các yếu tố của Cthulhu Mythos. viii-ix

**Lịch sử**
Trong bài tiểu luận "HP Lovecraft và Cthulhu Mythos", Robert M. Price đã mô tả hai giai đoạn trong quá trình phát triển của Cthulhu Mythos. Giá gọi giai đoạn đầu tiên là "Cthulhu Mythos thích hợp." Giai đoạn này được hình thành trong suốt cuộc đời của Lovecraft và chịu sự hướng dẫn của anh ta. Giai đoạn thứ hai được hướng dẫn bởi August Derleth, ngoài việc xuất bản các câu chuyện của Lovecraft sau khi chết, đã cố gắng phân loại và mở rộng Mythos. 8  5

**Tham khảo**
Thể loại:Thể loại kinh dị
Thể loại:Tiểu thuyết được chuyển thể thành video game
Phần giao

Tập tin:Circle-line_intersection.svg|phải|nhỏ| Đường tròn (màu đen) cắt đường thẳng (màu tím) tại hai điểm (màu đỏ). Hình tròn (màu vàng) cắt đường thẳng thành đoạn thẳng giữa hai điểm đỏ. 
Phần giao (màu đỏ) của hai hình tròn (trắng và đỏ có viền đen).
Tập tin:Example_of_a_non_pairwise_disjoint_family_of_sets.svg|nhỏ|220x220px| Giao của D và E được hiển thị bằng màu tím xám. Giao điểm của A với bất kỳ B, C, D hoặc E nào là tập hợp rỗng. 
Trong toán học, phần giao của hai hoặc nhiều đối tượng là một đối tượng khác, thường là "đối tượng" nhỏ hơn. Tất cả các đối tượng được cho là nằm trong một không gian chung nhất định ngoại trừ trong lý thuyết tập hợp, trong đó giao điểm của các tập hợp tùy ý đều được xác định. Phần giao là một trong những khái niệm cơ bản của hình học. Theo trực giác, phần giao của hai hoặc nhiều đối tượng là một đối tượng mới nằm trong mỗi đối tượng ban đầu. Một phần giao có thể có nhiều hình dạng hình học khác nhau, nhưng điểm là hình của phần giao phổ biến nhất trong hình học phẳng.
Các định nghĩa khác nhau trong các bối cảnh khác nhau: lý thuyết tập hợp chính thức hóa ý tưởng rằng một đối tượng nhỏ hơn nằm trong một đối tượng lớn hơn với sự bao gồm và phần giao của các tập hợp được hình thành từ các yếu tố thuộc về tất cả các tập hợp của phép giao. Nó luôn được định nghĩa, nhưng có thể là trống. Hình học tỷ lệ xác định một giao điểm là một đối tượng có chiều nhỏ hơn mà nằm trong từng đối tượng ban đầu của phép giao. Trong phương pháp này, một phần giao đôi khi có thể không được xác định, chẳng hạn như đối với các đường song song. Trong cả hai trường hợp, khái niệm phần giao đều dựa vào sự kết hợp logic.
Hình học đại số định nghĩa các giao điểm theo cách riêng của nó với lý thuyết phép giao. Hình học Euclide liên quan đến các phần giao của hình phẳng và hình ba chiều.

**Tính duy nhất**
Có thể có nhiều hơn một đối tượng nguyên thủy, chẳng hạn như các điểm (hình trên), mà tạo thành một phần giao. Phần giao có thể được xem là tập hợp chia sẻ chung của tất cả các đối tượng trên (nghĩa là phép toán giao tạo ra một tập hợp, có thể trống) hoặc dưới dạng một số đối tượng giao nhau..

**Tham khảo**
Thể loại:Phép toán hai ngôi
Tiếng Albania Tosk

Tiếng Albania Tosk (toskë hay toskërisht) là nhóm phương ngữ miền Nam của tiếng Albania, được nói bởi nhóm dân tộc được gọi là người Tosk. Ranh giới phân định giữa tiếng Tosk và tiếng Gheg (phương ngữ phía bắc) là sông Shkumbin. Tiếng Tosk là cơ sở của tiếng Albania tiêu chuẩn. Theo ấn bản Ethnologue năm 2009, tiếng Albania Tosk được nói bởi khoảng 3 triệu người, chủ yếu cư trú tại Albania, phía nam của sông Shkumbin.
Các nhóm chính nói tiếng Tosk bao gồm Myzeqar tại Myzeqe, Lab tại Labëria và Cham tại Çamëria. Arvanite tại Hy Lạp và người Arbëreshë tại Ý là hậu duệ của những người định cư nói tiếng Tosk, cũng như những cư dân gốc của Mandritsa, Bulgaria. Ở Bắc Macedonia, có khoảng 3.000 người nói vào đầu những năm 1980.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Tài liệu ISO -  Wikitongues: Enkelejd nói tiếng Albania Tosk
Thể loại:Tiếng Albania
Thể loại:Ngôn ngữ tại Albania
Thống đốc Indiana

Thống đốc bang Indiana là người đứng đầu bang Indiana. Thống đốc được bầu với nhiệm kỳ bốn năm và chịu trách nhiệm giám sát việc quản lý hàng ngày các chức năng của nhiều cơ quan của Chính quyền bang Indiana,  cũng chia sẻ quyền lực với các sĩ quan điều hành khác trên toàn tiểu bang, những người quản lý các cơ quan chính phủ. Thống đốc làm việc trong Indiana Statehouse và nắm giữ  chức năng chính thức tại Dinh Thống đốc bang Indiana ở Indianapolis.

**Danh sách**
Thể loại:Indiana
Thể loại:Chính khách Mỹ
William Hanna

William Hanna (14 tháng 7 năm 1910 - 22 tháng 3 năm 2001) là một đạo diễn, diễn viên lồng tiếng, nhạc sĩ và Nhà sản xuất,phim hoạt hình người Mỹ. Các tác phẩm của ông đã được đón nhận bởi hàng triệu người trong phần lớn thế kỷ 20.

**Tham khảo**
Thể loại:Đạo diễn Mỹ
Thể loại:Sinh năm 1910
Thể loại:Mất năm 2001
Thể loại:Nhà sản xuất phim Mỹ
Thể loại:Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Thể loại:Người Mỹ gốc Ireland
Thể loại:Tử vong vì ung thư ở California
Thể loại:Chết vì ung thư thực quản
Thể loại:Người đoạt giải Emmy
Thể loại:Nhà sản xuất truyền hình California
Chấn thương do sét đánh

Chấn thương do sét đánh là chấn thương do sét đánh bất ngờ. Các triệu chứng ban đầu có thể bao gồm suy tim và ngừng hô hấp. Trong khi suy tim có thể tự khỏi khá nhanh, thì tình trạng ngừng hô hấp thường kéo dài hơn. Các triệu chứng khác có thể bao gồm bỏng và chấn thương cùn. Trong số những người sống sót khoảng 75% có vấn đề sức khỏe liên tục do hậu quả là cườm khô và giảm thính lực. Nếu tử vong xảy ra, nó thường là do nhịp tim bất thường hoặc suy hô hấp.
Chấn thương do sét đánh được chia thành các chấn thương trực tiếp (chấn thương cơ học do sét đánh trực tiếp), chấn thương cơ học gây ngã hoặc ngã cao do sét đánh (chấn thương cơ học gián tiếp do sét đánh), chấn thương do tích điện (tai nạn điện dật do dòng điện sét truyền qua người), tai nạn do bỏng điện và chấn thương điện dật tại vị trí cơ thể tiếp xúc với dòng điện sét đánh thẳng và lan truyền, và tai nạn điện dật từ dòng điện mặt đất (dòng điện điện áp bước) lân cận vùng đất bị sét đánh. Dòng điện mặt đất chiếm khoảng một nửa các trường hợp và xảy ra khi sét đánh gần đó và dòng điện đến cơ thể người qua mặt đất. Chấn thương tích điện chiếm khoảng một phần ba trường hợp và xảy ra khi sét đánh gần đó và chạy qua không khí tích điện vào người. Chấn thương tiếp xúc xảy ra khi người đó chạm vào vật bị sét đánh trực tiếp vào, chiếm khoảng 5% thương tích. Cơ chế của các chấn thương có thể bao gồm chấn thương điện, bỏng do nhiệt và chấn thương cơ học. Chẩn đoán thường dựa trên tiền sử chấn thương và khám bệnh.
Phòng ngừa bao gồm việc tránh ở ngoài trời trong cơn giông bão. Nếu không thể tránh việc ở ngoài trời thì việc hạ thấp cơ thể là cần thiết. Khi ở trong nhà, không nên sử dụng các thiết bị kết nối với ổ cắm điện và tiếp xúc với nước. Trong số những người bị ngừng tim và không có mạch đập trung tâm, nên hồi sức tim phổi (CPR). Ở những người có mạch trung tâm nhưng không thở được thì thông gió nhân tạo, như hà hơi thổi ngạt, được khuyến khích.
Người ta ước tính rằng chấn thương do sét đánh xảy ra 240.000 lần một năm với 24.000 người chết. Các khu vực có địa hình đồi núi và luồng không khí ẩm ướt, như Trung Phi, có tỷ lệ sét đánh cao nhất. Trong số những phụ nữ mang thai bị sét đánh, cái chết của em bé xảy ra trong khoảng một nửa trường hợp. Ở Hoa Kỳ, khoảng 1 trên 10.000 người bị sét đánh trong suốt cuộc đời. Nam giới bị ảnh hưởng gấp 4 lần so với nữ giới. Nhóm tuổi thường bị ảnh hưởng nhất là từ 20 đến 45 tuổi.

**Tham khảo**
Thể loại:RTT
Tổ Lang

Tổ Lang (p=Zu Lang) là tướng lĩnh dưới quyền quân phiệt Tôn Sách thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

**Cuộc đời**
Tổ Lang là quê ở huyện Lăng Dương, quận Đan Dương, Dương Châu, là tông soái trong quận.
Năm 191, Tôn Kiên tử trận ở Giang Hạ. Do Kiên lúc này trực thuộc Viên Thuật, nên con trưởng của Kiên là Tôn Sách cùng anh họ Tôn Bí dẫn tàn quân quy thuận Thuật. Năm 192, Tôn Sách muốn thu hồi quân cũ của cha, nhưng bị Viên Thuật cự tuyệt, bèn mang cả nhà đến nương tựa cậu ruột là thái thú Đan Dương Ngô Cảnh. Sách dùng danh nghĩa của Cảnh tại Khúc A chiêu mộ được hơn trăm bộ khúc. Tổ Lang lúc này tấn công, trong trận chém trúng yên ngựa của Sách. Tôn Sách đại bại, mất hết nhân mã.
Năm 197, Tôn Sách gần như hoàn toàn bình định Giang Đông, đuổi đi thái thú Đan Dương Viên Dận do Viên Thuật phái đến. Viên Thuật bất mãn việc Tôn Sách ly khai, lại lo lắng thế lực của Sách lớn mạnh sẽ tạo thành uy hiếp, bèn phái Vạn Diễn làm sứ giả, âm thầm liên lạc với các tặc soái quận Đan Dương. Tổ Lang cùng hơn ba mươi tông soái ở các huyện Nghi Thành, Kính, Lăng Dương, Thủy An, Y, Hấp,... nhận ấn thụ của Thuật, liên lạc với các thủ lĩnh Sơn Việt, tổ chức liên minh bao vây Tôn Sách. Tình hình hết sức nguy cấp, Trình Phổ cầm mâu thúc ngựa la hét, xông vào trùng vây, khiến Tổ Lang trở tay không kịp. Sách thừa cơ phá vây chạy thoát.
Tôn Sách thoát thân, hỏi ý Ngô Cảnh, tổ chức lại lực lượng, dẫn theo Tôn Hà, Tôn Phụ, Lã Phạm tiến công Lăng Dương. Tổ Lang bị Tôn Phụ bắt sống, dẫn đến trước mặt Tôn Sách. Sách nói rằng: Ngươi từng tập kích ta, chém yên ngựa của ta. Giờ ta gây dựng cơ nghiệp, muốn bỏ qua thù hận, chỉ cần nhân tài để bình ổn thiên hạ. Ta không hại ngươi, ngươi đừng sợ hãi. Lang dập đầu tạ tội, được Sách ban quần áo, phong làm Môn hạ tặc tào. Bấy giờ Tổ Lang cùng Thái Sử Từ đảm nhiệm việc dẫn đường cho quân, mọi người đều lấy đó làm vinh.

**Trong văn hóa**
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Tổ Lang xuất hiện ở hồi 15. Khi ấy Tôn Sách với Ngô Cảnh xảy ra bất đồng, Sách bèn di chuyển cả nhà tới Khúc A, còn bản thân đến đầu Viên Thuật. Thuật phong Tôn Sách làm Hoài nghĩa hiệu úy, phái đi đánh dẹp tặc soái ở huyện Kính là Tổ Lang. Tổ Lang trong tiểu thuyết bị Tôn Sách chủ động đánh tan, không hề nhắc tới việc bao vây hay đầu hàng.
Trong truyện tranh Hỏa phụng liêu nguyên, Tổ Lang xuất hiện ở hồi 490, tham gia trận Giang Lăng, từng bị Liêu Nguyên Quảng tù binh, cuối cùng bị Trương Liêu đột kích chém chết.

**Tham khảo**
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.

**Chú thích**
Thể loại:Người An Huy
Thể loại:Nhân vật quân sự Tam Quốc
Thể loại:Nhân vật quân sự Đông Ngô
Thể loại:Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Thống đốc Tennessee

Thống đốc bang Tennessee là người đứng đầu bang Tennessee. Đây là chức vụ duy nhất được bầu vào toàn bang Tennesse. Đương kim Thống đốc là Bill Lee, người đã nhậm chức vào năm 2019.

**Danh sách**
Thể loại:Tennessee
Thể loại:Chính khách Mỹ
Tiếng Pháp Acadia

Tiếng Pháp Acadia (français acadien) là một phương ngữ tiếng Pháp Canada ban đầu được nói bởi người Acadia nơi ngày nay là Maritimes, Canada. Nó được nói bởi người nói Pháp ngữ của tỉnh New Brunswick của Canada, bởi các nhóm thiểu số nhỏ trên Bán đảo Gaspé và Quần đảo Magdalen của Québec cũng như các cộng đồng Pháp ngữ ở Nova Scotia và Đảo Hoàng tử Edward. Ở Hoa Kỳ, nó được nói ở Thung lũng Saint John phía bắc quận Aroostook, Maine. Bên cạnh tiếng Pháp chuẩn, tiếng Pháp New England được nói ở một số nơi ở Maine. Phương ngữ Acadia khác biệt rõ rệt với tiếng Pháp Québec, mặc dù phương ngữ hỗn hợp và chuyển tiếp đã phát triển ở các vùng biên giới, ví dụ ở thành phố Edmundston. Một số đặc điểm của tiếng Pháp Acadia (chủ yếu là từ vựng) thì cổ xưa hơn, những đặc điểm khác (hình thái và cú pháp) thì sáng tạo hơn. Tất cả đều được giải thích bởi một thời gian dài bị cô lập với cộng đồng nói tiếng Pháp còn lại trước áp lực hành chính và chính trị liên tục từ tiếng Anh.
Không giống như Quebec, nơi cộng đồng Pháp ngữ luôn chiếm phần lớn dân số, người Pháp Acadia trở thành thiểu số ở Acadia sau cuộc Đại trục xuất năm 1755. Phương ngữ này có đại diện rộng rãi nhất ở mạn bắc của tỉnh song ngữ New Brunswick, nơi 25-33% dân số sử dụng.

**Chú thích**

**Tham khảo**
  Le Glossaire acadien bởi Pascal Poirier trang tiếng Pháp.

**Liên kết ngoài**
  Acadian English Wordlist from  Webster's Online Dictionary - The Rosetta Edition-  Les Éditions de la Piquine Online Acadian Glossary with audio date = ngày 16 tháng 5 năm 2013 - (Website is only in French)
Thể loại:Ngôn ngữ tại Hoa Kỳ
Thể loại:Ngôn ngữ tại Canada
Thể loại:Phương ngữ tiếng Pháp
Thống đốc Ohio

Thống đốc bang Ohio là người đứng đầu nhánh hành pháp của bang Ohio và tổng tư lệnh Vệ binh quốc gia Ohio. Thống đốc có nhiệm vụ  thi hành luật tiểu bang, quyền phê duyệt hoặc bãi bỏ dự luật được thông qua bởi Đại hội đồng Ohio, quyền triệu tập cơ quan lập pháp và quyền cấp ân xá, ngoại trừ trong các trường hợp phản quốc và luận tội.

**Danh sách**

**Tham khảo==
Hội chứng mất đoạn 2q37

Hội chứng mất đoạn 2q37 là một rối loạn gây ra bởi việc mất một mảnh nhỏ nhiễm sắc thể số 2 trong đó một hoặc nhiều hơn 3 băng con, 2q37.1, 2q37.2 và 2q37.3, của dải cuối cùng của một trong các nhánh dài NST của nhiễm sắc thể đã bị mất. Báo cáo đầu tiên về rối loạn này là vào năm 1989.

**Đối xử**
Trị liệu có thể giúp chậm phát triển, cũng như vật lý trị liệu cho trương lực cơ thấp. Tập thể dục và ăn uống lành mạnh có thể làm giảm tăng cân. Phương pháp điều trị có sẵn cho các cơn động kinh, bệnh chàm, hen suyễn, nhiễm trùng và một số bệnh cơ thể.

**Chẩn đoán**
Kỹ thuật được sử dụng để chẩn đoán rối loạn này là huỳnh quang trong lai tạo tại chỗ (FISH) và vi mô. FISH sử dụng thuốc nhuộm huỳnh quang để hiển thị các phần dưới kính hiển vi, nhưng một số thay đổi quá nhỏ để nhìn thấy. Sự lai tạo gen so sánh vi mô (mảng CGH) cho thấy những thay đổi về số lượng nhỏ DNA trên nhiễm sắc thể.

**Tiên lượng**
Mặc dù chỉ có một vài người trưởng thành được báo cáo mắc hội chứng mất đoạn 2q37, dự đoán con số này sẽ tăng lên khi các nghiên cứu khác nhau tiếp tục chứng minh rằng hầu hết các rối loạn không có tuổi thọ rút ngắn.

**Liên kết ngoài**
  GeneReviews: 2q37 deletion syndrome

**Chú thích**
Thể loại:Genetic disorders with no OMIM
Thể loại:Syndromes with tumors
Thể loại:Genes on human chromosome 2
Thể loại:Syndromes affecting the kidneys
Thể loại:Syndromes with seizures
Thể loại:Syndromes with craniofacial abnormalities
Hi Tĩnh Vương

Hi Tĩnh Vương (chữ Hán:僖靖王) là thụy hiệu của một số vị phiên vương trong lịch sử các vương triều phong kiến Trung Quốc.

**Danh sách**
Bắc Tống Đồng An Hi Tĩnh Vương Triệu Duy Chính
*Bắc Tống Nam Dương Hi Tĩnh quận vương Trịnh Thân (郑绅): truy tặng, thực tế gọi là Lạc Bình Hi Tĩnh quận vương, trước đó từng làm Nghi Hy Tĩnh Công)
*Minh triều Bình Dao Hi Tĩnh Vương Chu Cát 煟
*Minh triều Linh Khâu Hi Tĩnh Vương Chu Sĩ 臱

**Xem thêm**
Hy Tĩnh thế tử
*Hi Vương
*Tĩnh Vương
*Tĩnh Hy Vương
*Xung Tĩnh Vương
*Hiếu Tĩnh Vương
*Ninh Tĩnh vương
*Tuyên Tĩnh vương
*Vũ Tĩnh Vương
*Chiêu Tĩnh Vương
*Cung Tĩnh Vương
*Quảng Đức Tĩnh Vương
Thể loại:Thụy hiệu
Nhiễm sắc thể số 1

Nhiễm sắc thể 1 là bộ nhiễm sắc thể lớn nhất trong tất cả bộ nhiễm sắc thể người. Con người có hai bản sao nhiễm sắc thể 1, giống như tất cả các nhiễm sắc thể thường, Nhiễm sắc thể 1 là nhiễm sắc thể thường (có cả ở 2 giới). Nhiễm sắc thể 1 kéo dài khoảng 249 triệu nucleotide cặp base (đó là những đơn vị thông tin cơ bản cho DNA). Nó chiếm khoảng 8% tổng số DNA trong tế bào người.
Đây là nhiễm sắc thể hoàn chỉnh cuối cùng được giải trình tự hai thập kỷ sau khi bắt đầu Dự án bản đồ gen người.

**Gen**

**Số lượng gen**
Sau đây là một số ước tính về số lượng gen trên nhiễm sắc thể số 1 của con người. Do các nhà nghiên cứu sử dụng các phương pháp khác nhau để chú thích bộ gen nên dự đoán của họ về số lượng gen trên mỗi nhiễm sắc thể khác nhau (để biết chi tiết kỹ thuật, xem sự dự đoán gen). Trong số các dự án khác nhau, dự án trình tự mã hóa đồng thuận hợp tác (CCDS) có một chiến lược cực kỳ thận trọng. Vì vậy, dự đoán số lượng gen của CCDS đại diện cho giới hạn dưới của tổng số gen mã hóa protein của con người

**Danh sách gen**
Sau đây là danh sách một phần các gen trên nhiễm sắc thể số 1 của con người. Để biết danh sách đầy đủ, hãy xem liên kết trong hộp thông tin ở bên phải.- C1orf112: mã hóa protein Nhiễm sắc thể 1 khung đọc mở 112- C1orf127: mã hóa protein Nhiễm sắc thể 1 khung đọc mở 127- C1orf27: protein mã hóa Nhiễm sắc thể 1 khung đọc mở 27- C1orf38: protein mã hóa Nhiễm sắc thể 1 khung đọc mở 38- CCDC181: mã hóa protein Miền cuộn cuộn chứa protein 181- DENN1B: được cho là có liên quan đến bệnh hen suyễn- FHAD1: mã hóa protein Miền liên kết với Forkhead chứa protein 1- LOC100132287: protein không bị biến tính- LRRIQ3: mã hóa protein lặp lại giàu Leucine và mô-đun IQ chứa 3- Thành viên gia đình Shisa 4: mã hóa protein Thành viên gia đình Shisa 4- TINAGL1: mã hóa protein giống như kháng nguyên viêm ống thận kẽ

**p-arm**
Danh sách một phần các gen nằm trên nhánh p (nhánh ngắn) của nhiễm sắc thể số 1 ở người:

**q-arm**
Danh sách một phần các gen nằm trên q-arm (cánh dài) của nhiễm sắc thể người 1:

**Bệnh và rối loạn**

**Dải tế bào học**

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
pmid=12869576
*pmid=17612745
*s2cid=202651814

**Liên kết ngoài**
  url-status=dead - access-date = ngày 6 tháng 5 năm 2017- access-date = ngày 6 tháng 5 năm 2017
Thể loại:Nhiễm sắc thể người
Thể loại:Gen trên nhiễm sắc thể 1 ở người
Tôn Lãng

Tôn Lãng (p=Sun Lang), hay Tôn Nhân (p=Sun Ren) là tướng lĩnh Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

**Cuộc đời**
Tôn Lãng quê ở huyện Phú Xuân, quận Ngô, Dương Châu, là con trai thứ của Tôn Kiên với một thiếp thất, là em trai của Tôn Sách, Tôn Quyền, Tôn Dực, Tôn Khuông. Bùi Tùng Chi cho rằng mẹ đẻ của Tôn Lãng họ Đinh. Năm 191, Tôn Kiên tử trận. Tôn Sách an vị mẹ đẻ Ngô phu nhân cùng các em trai tại Giang Đô, rồi Khúc A, không rõ có bao gồm Tôn Lãng hay không.
Năm 222, Tào Phi chia quân ba đường tấn công Giang Đông, Tôn Lãng khi đó giữ chức Định Vũ trung lang tướng, theo Lã Phạm trấn giữ Động Khẩu. Lãng làm trái quân pháp, tự ý phóng hỏa, khiến quân dụng thiếu thốn, đáng tội xử trảm. Lã Phạm biết Lãng là tôn thất, liền bắt giữ giao cho Tôn Quyền xử trí.
Tôn Quyền nổi giận, đổi họ của Lãng thành họ Đinh, giam cầm chung thân. Giang Biểu truyện cho rằng người tham chiến là Tôn Khuông, nhưng khi đó Tôn Khuông đã mất nhiều năm.

**Trong văn hóa**
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Tôn Lãng xuất hiện ở hồi 7, được giới thiệu là con trai của Tôn Kiên với Ngô quốc thái, em gái Ngô phu nhân. Tôn Lãng tự Tảo An (早安), có em gái cùng mẹ là Tôn Nhân, chính là Tôn phu nhân sau này.

**Chú thích**
Thể loại:Nhân vật quân sự Đông Ngô
Thể loại:Sinh thế kỷ 2
Thể loại:Mất thế kỷ 3
Thể loại:Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Bản mẫu:Giải thưởng FIFA U-20 World Cup

τ
Thể loại:Hộp điều hướng giải thưởng vua phá lưới bóng đá
Thể loại:Hộp điều hướng giải thưởng bóng đá
Thể loại:Hộp điều hướng giải đấu của FIFA
Hội chứng Alagille

Hội chứng Alagille (gọi là A-la-giu) là một bệnh di truyền ảnh hưởng chủ yếu đến gan và tim. Các vấn đề liên quan đến rối loạn thường trở nên rõ ràng ở trẻ nhỏ hoặc trẻ nhỏ. Rối loạn được di truyền theo kiểu thống trị tự phát, và tỷ lệ mắc hội chứng Alagille ước tính là 1 trên 100.000 ca sinh sống. Nó được đặt theo tên của bác sĩ nhi khoa người Pháp Daniel Alagille, người đầu tiên mô tả tình trạng này vào năm 1969.

**Liên kết ngoài**
   GeneReviews/NCBI/UW/NIH entry on Alagille syndrome-   OMIM entries on Alagille syndrome
This article incorporates public domain text from  The U.S. National Library of Medicine

**Chú thích**
Thể loại:Accessory digestive gland disorders
Thể loại:Ciliopathy
Thể loại:Hepatology
Thể loại:Rare syndromes
Thể loại:Syndromes affecting the hepatobiliary system
Thể loại:Congenital disorders of digestive system
Thể loại:Cardiogenetic disorders
Thể loại:Syndromes affecting the heart
Thể loại:Syndromes with tumors
Thể loại:Khuyết tật
Thể loại:Gan học
Tiếng Norman

Tiếng Norman (Normaund, Normand, Guernésiais: Normand, Jèrriais: Nouormand) là một ngôn ngữ Rôman, có thể được phân loại là một trong những ngôn ngữ Oïl cùng với tiếng Pháp, tiếng Picard và tiếng Wallon. Cái tên Norman Pháp đôi khi được sử dụng để mô tả không chỉ tiếng Norman mà cả ngôn ngữ hành chính tiếng Norman Anh và tiếng Pháp pháp luật được sử dụng ở Anh. Nói chung, dạng viết của Norman và tiếng Pháp hiện đại dễ thông hiểu lẫn nhau. Sự thông hiểu này phần lớn được gây ra bởi sự thích ứng dần dần của tiếng Norman với phép chính tả Pháp.
Sau cuộc chinh phục của người Norman, tiếng Norman đã làm biến đổi tiếng Anh một cách đáng kể, đồng thời hình thành phương ngữ Norman Anh. Tiếng Norman Anh được sử dụng ở miền trung và miền nam Anh từ thế kỷ thứ 11 cho đến khi nó bắt đầu bị thay thế dưới triều vua Edward III (1312-1377), người đã áp dụng tiếng Anh trong cả tòa án lẫn trong quốc hội.

**Phân bố địa lý**
Tiếng Norman được nói ở lục địa Normandy ở Pháp, nơi nó không có địa vị chính thức, nhưng được xếp vào loại ngôn ngữ khu vực. Nó được dạy trong một vài trường cao đẳng gần Cherbourg-Octeville.

**Tham khảo**

**Nguồn**
 Essai de grammaire de la langue normande, UPN, 1995. 2-9509074-0-7.- V'n-ous d'aveu mei? UPN, 1984.- La Normandie dialectale, 1999, 2-84133-076-1- Alain Marie, Les auteurs patoisants du Calvados, 2005. 2-84706-178-9.- Roger Jean Lebarbenchon, Les Falaises de la Hague, 1991. 2-9505884-0-9.- Jean-Louis Vaneille, Les patoisants bas-normands, n.d., Saint-Lô.- André Dupont, Dictionnaire des patoisants du Cotentin, Société d'archéologie de la Manche, Saint-Lô, 1992.- Geraint Jennings and Yan Marquis, "The Toad and the Donkey: an anthology of Norman literature from the Channel Islands", 2011, 978-1-903427-61-3
Thể loại:Ngôn ngữ tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Thể loại:Quần đảo Eo biển
Thể loại:Ngôn ngữ tại Sicilia
Thể loại:Ngôn ngữ Rôman bị đe dọa
Thể loại:Ngôn ngữ tại Pháp
Nhiễm độc lithi

Nhiễm độc lithi, còn được gọi là quá liều lithi, là tình trạng cơ thể có quá nhiều lithi. Các triệu chứng có thể bao gồm run rẩy, tăng phản xạ, đi lại khó khăn, các vấn đề về thận và trạng thái ý thức thay đổi.  Một số triệu chứng có thể kéo dài một năm sau khi trạng thái ý thức trở lại bình thường.  Biến chứng có thể bao gồm hội chứng serotonin.
Nhiễm độc lithi có thể xảy ra do ăn quá nhiều và giảm bài tiết.  Ăn uống quá mức có thể là một nỗ lực tự sát hoặc vô tình. Giảm bài tiết có thể xảy ra do mất nước như nôn mửa hoặc tiêu chảy, chế độ ăn ít natri hoặc do các vấn đề về thận.  Chẩn đoán thường dựa trên các triệu chứng và được hỗ trợ bằng việc nồng độ lithi lớn hơn 1,2 mEq/L.
Rửa dạ dày và rửa toàn bộ ruột có thể hữu ích nếu được thực hiện sớm. Sử dụng than hoạt tính tỏ ra không hiệu quả.  Khi bị nhiễm độc nặng thì bác sĩ khuyến khích chạy thận nhân tạo.  Nguy cơ tử vong nói chung là thấp. Các bệnh nhân có độc tính cấp tính thường có kết quả tốt hơn các bệnh nhân có độc tính mãn tính. Ở Hoa Kỳ, khoảng 5.000 trường hợp được báo cáo tại các trung tâm kiểm soát chất độc mỗi năm. Độc tính của lithi được mô tả lần đầu tiên vào năm 1898.

**Dấu hiệu và triệu chứng**
Các triệu chứng ngộ độc lithi có thể nhẹ, trung bình hoặc nặng.
Các triệu chứng nhẹ bao gồm buồn nôn, cảm thấy mệt mỏi và run rẩy và xảy ra ở nồng độ lithi từ 1,5 đến 2,5 mEq / L. Các triệu chứng vừa phải bao gồm nhầm lẫn, tăng nhịp tim, cơ bắp và trương lực thấp và xảy ra ở nồng độ lithi từ 2,5 đến 3,5 mEq/L.  Các triệu chứng nghiêm trọng bao gồm hôn mê, co giật, huyết áp thấp và tăng nhiệt độ cơ thể xảy ra ở nồng độ lithium lớn hơn 3,5 mEq/L.  Khi dùng quá liều lithi tạo ra thiếu hụt phản ứng thần kinh hoặc nhiễm độc tim, các triệu chứng này được coi là nghiêm trọng và có thể gây tử vong.

**Tham khảo**
Thể loại:RTT
Thể loại:Sầu
Thể loại:Chẩn đoán tâm thần
Thể loại:Rối loạn khí sắc
Thể loại:Rối loạn lưỡng cực
Thể loại:Độc chất học
Thể loại:Lithi
Vũ Thanh Chương

Vũ Thanh Chương (sinh năm 1968 tại Thái Bình) là một Sĩ quan của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam với cấp bậc hàm Thiếu tướng .Ông hiện giữ chức vụ Ủy viên Ban thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an thành phố Hải Phòng, ông nguyên là Giám đốc Công an tỉnh Hải Dương.

**Sự nghiệp**
Vũ Thanh Chương sinh năm 1968, quê quán tại huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình.
Vũ Thanh Chương là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ngày 3 tháng 7 năm 2015, Vũ Thanh Chương được trao quyết định của Bộ trưởng Bộ Công an Trần Đại Quang bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Giám đốc Công an thành phố Hải Phòng. Lúc này ông đang mang quân hàm Đại tá, giữ chức vụ Trưởng Công an quận Dương Kinh, thành phố Hải Phòng.
Kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2018, Đại tá Vũ Thanh Chương, Phó Giám đốc Công an thành phố Hải Phòng được bổ nhiệm giữ chức vụ Giám đốc Công an tỉnh Hải Dương thay cho Đại tá Bùi Ngọc Phi nghỉ hưu theo Quyết định số 3368/QĐ-BCA ngày 28/6/2018 của Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm.
Kể từ ngày 1 tháng 10 năm 2019, Đại tá Vũ Thanh Chương, Giám đốc Công an tỉnh Hải Dương được Bộ trưởng Bộ Công an Việt Nam Tô Lâm điều động đến công tác và giữ chức vụ Giám đốc Công an thành phố Hải Phòng. Vũ Thanh Chương thay thế vị trí Đại tá Lê Ngọc Châu, nguyên Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Cảnh sát Cơ động Việt Nam, được bổ nhiệm làm giám đốc Công an thành phố Hải Phòng trong một thời gian ngắn (6 tháng từ tháng 3 năm 2019) sau khi tướng Đỗ Hữu Ca nghỉ hưu.
Ngày 26 tháng 12 năm 2019, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng kí Quyết định số 2365/QĐ-CTN thăng cấp hàm từ Đại tá lên Thiếu tướng đối với đại tá Vũ Thanh Chương, Giám đốc Công an thành phố Hải Phòng, quyết định có hiệu lực kể từ ngày kí.. Lúc này ông còn là Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng, Bí thư Đảng ủy Công an thành phố Hải Phòng.

**Lịch sử thụ phong cấp bậc hàm**

**Tham khảo**
Thể loại:Người họ Vũ tại Việt Nam
Thể loại:Người Thái Bình
Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Thể loại:Tướng lĩnh Công an nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 2010
Thể loại:Giám đốc Công an tỉnh Hải Dương
Thể loại:Giám đốc Công an thành phố Hải Phòng
Liễu Nghị (Tam Quốc)

Liễu Nghị (p=Liu Yi; ? - 205?) là quan viên, tướng lĩnh dưới quyền quân phiệt Liêu Đông thời Tam Quốc trong lịch sử Tam Quốc.

**Cuộc đời**
Liễu Nghị quê ở quận Liêu Đông, U Châu, kiêu dũng thiện chiến, là tâm phúc của thái thú Liêu Đông Công Tôn Độ.
Năm 190, Công Tôn Độ thấy Trung Nguyên đại loạn, liền bàn bạc với thân tín là Liễu Nghị, Dương Nghi, muốn tự lập làm vương, xưng bá một phương.
Công Tôn Độ khi đó đã tiêu diệt Phù Dư, đánh chiếm Cao Ly, đẩy lui Ô Hoàn, thiết lập Bình Châu, tự lập làm Bình Châu mục. Độ lại phái Liễu Nghị vượt biển tấn công quận Đông Lai thuộc Thanh Châu, đánh đuổi thái thú, thiết lập Doanh Châu, có khả năng do Nghị làm thứ sử.
Năm 205, lúc này Tào Tháo bình định xong họ Viên ở Hà Bắc, phái Trương Liêu bình định Thanh Châu, đánh đuổi Liễu Nghị. Công Tôn Khang mất đi Doanh Châu.
Sau đó không còn ghi chép nào về Liễu Nghị 

**Trong văn hóa**
Liễu Nghị không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.

**Tham khảo**
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.

**Chú thích**
Thể loại:Nhân vật chính trị Tam Quốc
Thể loại:Nhân vật quân sự Tam Quốc
Bản mẫu:16TeamBracket-2LegNoSeeds

}}
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
 
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
{}
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
 
 
{ }
{ }
{ }
{ }
{}
 
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
 
 
{ }
{ }
{ }
{ }
{}
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
{ }
{ }
{ }
{ }
 
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
{ }
 
----
See this template's talk page for information on how to use this template.
Tiếng Tây Ban Nha Andalucía

Khu vực sử dụng Andalucia và khu vực anh em đặc biệt Andalucia
Phương ngữ Tây Ban Nha Andalucia (tiếng Tây Ban Nha: andaluz ; tiếng Andalucia: audio=) được nói ở Andalucía, Ceuta, Melilla và Gibraltar. Chúng bao gồm có lẽ là các biến thể khác biệt nhất của phương ngữ miền Nam của bán đảo Tây Ban Nha, khác nhau về nhiều khía cạnh so với các phương ngữ phía bắc, cũng như tiếng Tây Ban Nha chuẩn. Do dân cư Andalucia đông đảo, phương ngữ Andalucia nằm trong số những phương ngữ có nhiều người nói ở Tây Ban Nha. Ở Tây Ban Nha, các phương ngữ Tây Ban Nha miền Nam khác có chung một số yếu tố cốt lõi của tiếng Andalucia, chủ yếu là về mặt ngữ âmđáng chú ý là tiếng Tây Ban Nha Canaria và tiếng Tây Ban Nha Murcia và ở một mức độ thấp hơn, tiếng Tây Ban Nha Manchega.
Do sự di cư ồ ạt từ Andalucia đến các thuộc địa Tây Ban Nha ở Châu Mỹ và các nơi khác, hầu hết các phương ngữ Tây Ban Nha Mỹ Latinh đều có một số đặc điểm cơ bản với tiếng Tây Ban Nha Andalucia Tây, như việc sử dụng ustes thay vì vosotros cho ngôi thứ hai số nhiều và seseo. Nhiều phương ngữ tiếng Tây Ban Nha, như tiếng Tây Ban Nha Canaria, tiếng Tây Ban Nha Caribe và các phương ngữ Tây Ban Nha Mỹ Latinh khác, bao gồm cả phương ngữ tiêu chuẩn của chúng, hầu hết được coi là dựa trên tiếng Tây Ban Nha Andalucia.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Isogloss maps of phonetic variants in the Iberian Peninsula-  Ariza, Manuel: Lingüística e historia de Andalucía-  Gomez Solis, Felipe: Contribucion a las Historia Linguistica de Andalucia: Cordoba.-  Morillo-Velarde Pérez, Ramon: "Un modelo de variación sintáctica dialectal: El demostrativo de realce en el andaluz".-  Castilian-Andalusian phonetic transformer

**Tài liệu**
 title=Proceedings of the XXXIII Incontro di Grammatica Generativa

**Đọc thêm**
 Ropero Núñez, Miguel (1992): "Un aspecto de lexicología histórica marginado: los préstamos del caló" (en Cervantes Virtual)- Alvar, Manuel: A vueltas con el seseo y el ceceo (Alicante)- Guitarte, Guillermo L. (1992): "Cecear y palabras afines" (en Cervantes Virtual)
Thể loại:Văn hóa Andalucía
Thể loại:Phương ngữ tiếng Tây Ban Nha
Thể loại:Ngôn ngữ tại Tây Ban Nha
Thích Thiện Nhơn

Thích Thiện Nhơn, tên khai sinh là Phan Minh Hoàng (sinh ngày 17 tháng 10 năm 1950, Trà Vinh) là một tu sĩ Phật giáo Việt Nam, hiện tại thầy đang giữ chức Phó pháp chủ hội đồng chứng minh, Chủ tịch hội đồng trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

**Tiểu sử**
Phan Minh Hoàng sinh ngày 17 tháng 10 năm 1950 tại xã Phong Phú, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Ông xuất gia năm 1960 tại chùa Phước Tường (xã Phong Phú, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh); thọ giới Sadi năm 1964 tại Phật học đường Lưỡng Xuyên (tỉnh Trà Vinh); năm 1969, ông thọ giới Tỳ kheo tại Phật học viện Huệ Nghiêm (Sài Gòn).
Từ năm 1964 - 1965, ông tu học tại Phật học đường Lưỡng Xuyên; từ năm 1965-1968, ông tu học tại Phật học viện Huệ Nghiêm; năm 1968-1970, ông tu học tại Phật học viện Trung Phần (chùa Hải Đức, Nha Trang). Sau khi tốt nghiệp tú tài năm 1970, ông theo học triết học tại Đại học Văn khoa Sài Gòn và tốt nghiệp cử nhân năm 1974; sau khi tốt nghiệp cử nhân Phật học vào năm 1975, ông tiếp tục học cao học tại Phật học viện cao đẳng Phật học Huệ Nghiêm, tốt nghiệp năm 1979; và tiếp tục ở lại nghiên cứu Phật học tới năm 1991.
Trong các năm 1971-1981, ông làm giảng sư Tổng vụ Hoằng pháp của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Năm 1979-1986, ông làm Phó giám đốc Phật học viện Thiền Hòa, chùa Ấn Quang, Giác Ngộ, Giác Sanh (Thành phố Hồ Chí Minh). Năm 1981-2007, ông làm Giảng sư Ban hoằng pháp trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam; đồng thời làm giáo sư tại Trường Cao cấp Phật học, Học viện Phật giáo Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh, Huế và Hà Nội trong các năm 1984-2004; và làm thư ký Ban Tăng sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong các năm 1987-2007; và Hiệu phó Trường Trung cấp, Cao đẳng Phật học Thành phố Hồ Chí Minh.
Năm 2007-2014, ông làm Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Năm 2014, sau khi hòa thượng Thích Trí Tịnh qua đời, ông được trao quyền Chủ tịch Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, và từ năm 2015, ông chính thức được suy cử vào vị trí này. Cũng từ năm 2014, ông được bầu làm Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

**Tham khảo**
Thể loại:Tăng sĩ Việt Nam
Thể loại:Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Lý Phong (Thục Hán)

Lý Phong (p=Li Feng; ? - ?), không rõ tên tự, là quan viên, tướng lĩnh nhà Quý Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

**Cuộc đời**
Lý Phong quê ở quận Nam Dương, Kinh Châu, là con trai của Tiền tướng quân, Giang Châu đô đốc Lý Nghiêm.
Năm 223, khi Tiên Chủ băng hà, lấy Gia Cát Lượng, Lý Nghiêm làm phụ chính, phò tá Hậu Chủ. Lý Nghiêm cá tính cao ngạo, làm việc chỉ nhắm đến lợi ích cá nhân, không lý giải được lý tưởng bắc phạt của Gia Cát Lượng, nhiều lần gây xích mích với quan tướng trong triều. Năm 229, Nghiêm lại muốn phân chia 5 quận Ích Châu thành Ba Châu để chuyên quyền. Năm 230, để ổn định hậu phương, thừa tướng Gia Cát Lượng điều Nghiêm làm Phiêu kỵ tướng quân, dẫn quân lên Hán Trung, quản lý hậu cần lương thảo. Để trấn an Nghiêm, triều đình phong Lý Phong làm Giang Châu đô đốc, quản lý quân vụ.
Năm 231, Lý Nghiêm tự ý cắt đứt vận lương, khiến bắc phạt thất bại, còn muốn đùn đẩy trách nhiệm. Gia Cát Lượng cùng các quan viên, tướng lĩnh dâng biểu xin Hậu Chủ phế truất Nghiêm. Lý Nghiêm chịu tội, bị đày ở quận Tử Đồng. Lý Phong sau đó cũng bị cách chức đô đốc, chuyển làm trung lang tòng quân, làm cộng sự của trưởng sử Tưởng Uyển. Gia Cát Lượng vì an ủi cha con Nghiêm, có viết một bức thư khuyên nhủ gửi cho Phong.
Năm 234, sau khi Lý Nghiêm qua đời, Lý Phong vẫn tiếp tục hoạn lộ, làm quan đến chức thái thú Chu Đề.

**Trong văn hóa**
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Lý Phong xuất hiện ở hồi 94. Năm 228, Mạnh Đạt muốn về Hán, cho người liên lạc với trấn thủ Vĩnh An là Lý Nghiêm. Nghiêm cử con trai Lý Phong đến trại Kỳ Sơn gặp thừa tướng Khổng Minh, kể rõ đầu đuôi sự việc. Khổng Minh mừng lắm, hậu thưởng Phong. Năm 231, Khổng Minh bắc phạt, vừa mới đại thắng ở Lỗ Thành thì nhân được thư của Lý Nghiêm nói rằng quân Ngô tấn công. Khổng Minh thu quân, phát hiện dối trá, đày Nghiêm ra quận Tử Đồng, lại dùng Lý Phong làm trưởng sử, thay cha phụ trách lương thảo. Năm 234, thừa tướng Khổng Minh lại xuất quân bắc phạt, sai Lý Phong vận chuyển sẵn lương thảo đến hang Tà Cốc chờ đại quân.

**Tham khảo**
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.

**Chú thích**
Thể loại:Người Hà Nam (Trung Quốc)
Thể loại:Nhân vật quân sự Thục Hán
Thể loại:Nhân vật chính trị Thục Hán
Thể loại:Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Thích Trí Thủ

Thích Trí Thủ (tên khai sinh Nguyễn Văn Kính, 1984) là một tu sĩ Phật giáo Việt Nam, là một trong những người đi đầu trong công cuộc xúc tiến quá trình thống nhất nền Phật giáo Việt Nam sau chiến tranh, khi Giáo hội Phật giáo Việt Nam được thành lập, thống nhất từ các tổ chức Phật giáo riêng lẻ, ông đã được bầu làm Chủ tịch Hội đồng Trị sự đầu tiên của giáo hội này.

**Tiểu sử**
Nguyễn Văn Kính sinh ngày 1 tháng 11 năm 1909, tại làng Trung Kiên, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị; xuất thân từ dòng họ từng có nhiều vị hòa thượng, thiền sư nổi tiếng.
Xuất thân từ gia đình mộ đạo Phật, từ nhỏ Nguyễn Văn Kính đã đọc, viết thành thạo các bài kinh nhật tụng. Năm 14 tuổi, ông theo bác ruột học kinh Phật ở chùa Hải Đức, Huế. Năm 17 tuổi, ông được Bổn sư Viên Thành nhận làm đệ tử tại chùa Tra Am, Huế; pháp danh Tâm Như, pháp tự Đạo Giám nối pháp đời thứ 43 của thiền tông Lâm Tế. Năm 20 tuổi, ông thọ giới Sadi tại chùa Từ Vân (Đà Nẵng), được bổn sư Viên Thành ban pháp hiệu là Thích Trí Thủ, với ý khen tặng chữ Thủ nghĩa là đứng đầu.
Năm 23 tuổi, sau hai năm để tang bổn sư Viên Thành, Thích Trí Thủ cùng các pháp lữ tới chùa Thập Tháp (Bình Định) tham học với Hòa thượng Phước Huệ; học xong, ông làm giáo thọ tại trường Phật học Phổ Thiên tại Đà Nẵng.
Sau ông về Huế cùng đồng học tại chùa Thập Tháp ngày trước tổ chức trường Phật học tại chùa Tây Thiên, mời hòa thượng Phước Huệ, Giác Nhiên về giảng dạy, đồng thời mời các nhân sĩ trí thức như Lê Đình Thám, Nguyễn Khoa Toàn, Cao Xuân Huy,... dạy các môn văn hóa theo trình độ đại học. Trong thời gian này ông cũng giảng dạy đồng thời tại các cơ sở Phật học khác như Hội Phật học Huế, lớp Trung đẳng Phật học (cũng mở tại chùa Tây Thiên), trường Tiểu học Phật giáo (tại chùa Báo Quốc).
Năm 1938, tốt nghiệp trường Phật học Tây Thiên, ông về trụ trì chùa Ba La Mật nhưng vẫn tiếp tục công việc giảng dạy cho hội và các trường Phật học.
Sau pháp nạn 1963, Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất ra đời, Thích Trí Thủ nắm giữ Tổng vụ Hoằng pháp; hoằng pháp và giáo dục tăng ni là mối quan tâm hàng đầu của ông, Thích Trí Thủ đã mở ba đại hội hoằng pháp: một tại Phật học viện Nha Trang, một tại chùa Xá Lợi (Sài Gòn) và một tại chùa Ấn Quang (Chợ Lớn).
Sau khi Việt Nam được thống nhất, ông đã liên hệ với lãnh đạo các hệ phái và tổ chức Phật giáo tại Việt Nam để xúc tiến việc thống nhất Phật giáo Việt Nam. Năm 1981, sau khi Giáo hội Phật giáo Việt Nam được thành lập, ông đắc cử Chủ tịch Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Ông qua đời vào ngày 2 tháng 4 năm 1984 tại Quảng Hương Già Lam.

**Tham khảo**
Thích Trí Thủ
Thể loại:Tăng sĩ Việt Nam
Thể loại:Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Hội chứng Andersen–Tawil

Hội chứng Andersen–Tawil còn được gọi là Hội chứng Andersen, hội chứng QT dài 7 là một bệnh di truyền rất hiếm ảnh hưởng đến một số bộ phận của cơ thể. Ba đặc điểm nổi bật của hội chứng Andersen–Tawil bao gồm rối loạn chức năng điện của tim được đặc trưng bởi sự bất thường nhìn thấy trên một điện tâm đồ (khoảng QT dài) và xu hướng nhịp tim bất thường, đặc điểm vật lý bao gồm tai đặt thấp và hàm dưới nhỏ, và các giai đoạn yếu cơ không liên tục được gọi là hạ huyết áp định kỳ.
Hội chứng Andersen–Tawil được di truyền trong một mẫu tính trạng trội. Nó được gây ra trong hầu hết các trường hợp bởi một biến thể ở KCNJ2 gen mã hóa một kênh ion vận chuyển kali ra khỏi tế bào cơ tim. Rối loạn nhịp tim thấy trong tình trạng có thể được điều trị bằng flecainide hoặc thuốc chẹn beta, nhưng máy khử rung tim cấy ghép đôi khi có thể được yêu cầu. Liệt có thể được điều trị bằng thuốc ức chế carbonic anhydrase như là acetazolamide. Tình trạng này rất hiếm và ước tính sẽ ảnh hưởng đến một người trong mỗi triệu người. Ba nhóm tính năng được thấy trong điều kiện này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1971 bởi Ellen Andersen và những đóng góp quan trọng cho sự hiểu biết của nó được thực hiện bởi Rabi Tawil.

**Dịch tễ học**
Hội chứng Andersen–Tawil là rất hiếm, và đến năm 2013, khoảng 200 trường hợp đã được mô tả trong tài liệu y khoa. Điều kiện được ước tính sẽ ảnh hưởng đến một người trong mỗi 1.000.000.

**Liên kết ngoài**

**Chú thích**
Thể loại:Cardiac arrhythmia
Thể loại:Channelopathies
Thể loại:Rare syndromes
Thể loại:Syndromes affecting the heart
Thể loại:Cardiogenetic disorders
Thể loại:Rối loạn nhịp tim
Vân Ngoại Vân Tụ

Vân Ngoại Vân Tụ (zh. 雲外雲岫, ja. Ungai Unshū, 1242-1324) là Thiền sư Trung Quốc đời Nguyên, thuộc phái Hoằng Trí, tông Tào Động. Sư còn có các tên gọi khác như Trí Môn Vân Tụ, Thiên Đồng Vân Tụ.

**Cơ duyên và hành trạng**
Sư họ Lý, hiệu là Phương Nham, quê ở Xương Quốc, Triết Giang. Lớn lên, sư xuất gia rồi đi tham vấn khắp nơi. Cuối cùng, sư đến tu tập dưới Thiền hội của Thiền sư Trực Ông Đức Cử rồi đại ngộ và kế thừa pháp mạch của vị này.
Trên bước đường hoằng pháp lợi sinh, đầu tiên sư đến hoằng pháp tại Thạch Môn, Từ Khê. Sau đó sư dời đến Trí Môn ở Tượng Sơn và Thiên Ninh Tự ở huyện Ngân. Ngoài ra, sư cũng từng trụ trì tại Thiên Đồng Cảnh Đức Thiền Tự và Tứ Minh và tận tâm giáo hoá, đề xướng tông phong của mình.
Sư tuy người nhỏ con nhưng rất lanh lẹ, hoạt bát, thuyết pháp hay và thường dùng nhiều trích dẫn gần gũi, khéo léo để khai thị cho người học, thông qua đó tạo cho họ cảm giác thân thiện, giúp họ dễ tiếp thu lời dạy. Hoặc khi thấy người học đến tham vấn, sư rất quý mến, bày tỏ mong mỏi họ có thể gánh vác được tông môn (Thiền tông). Từng có nhiều vị tăng từ Nhật Bản, Triều Tiên vì hâm mộ danh tiếng sư nên không ngại đường xa đến nghe pháp. Đệ tử sư có nhiều nhân vật nổi bật như Vô Ấn Đại Chứng (zh. 無印大証), Đông Lăng Vĩnh Dư (zh. 東陵永璵),... Đông Lăng là người đã từng sang Nhật Bản để truyền pháp và từng đến giáo hóa tại hai chùa là Nam Thiền tự (ja. Nanzenji) và Thiên Long tự. Tuy nhiên vì các đệ tử này ít người xuất sắc được như sư nên tông phong không truyền được lâu dài.
Về đức hạnh, sư là người khiêm tốn, không ỷ mình nổi danh mà cao ngạo, không cất chứa vật riêng, không ngồi ăn riêng, đến giờ thọ trai sư cầm bát vào trai đường thọ trai cùng với đại chúng. Mỗi khi có người đem đồ đến cúng dường, sư đều đem phân phát hết cho đại chúng. 
Sư có soạn cuốn Bảo Kính Tam Muội Huyền Nghĩa (zh. 寳鏡三昧玄義) để nêu lên ý chỉ sâu xa huyền diệu của bài Bảo Kính Tam Muội Ca của Tông Tào Động. Tông Tào Động nhờ sức hoằng hoá của sư mà được hưng thịnh trở lại.
Vào ngày 22 tháng 8 năm đầu niên hiệu Thái Định, sư an nhiên thị tịch, hưởng thọ 83 tuổi đời và 65 hạ lạp. Lúc mất, sư không để lại tài sản gì, việc tang lễ do tín đồ đóng góp tổ chức. Môn đệ là Sĩ Thảm biên soạn pháp ngữ và hành trạng của sư thành quyển Trí Môn Vân Ngoại Hòa Thượng Ngữ Lục (zh. 智門雲外和尚語錄) và Vân Ngoại Vân Tụ Thiền Sư Ngữ Lục (zh. 雲外雲岫禪師語錄). Hai bộ này được san hành tại Nhật vào năm thứ 3 (1746) niên hiệu Diên Hưởng. Vị tăng hiệu Văn Tú soạn Thiên Đồng Vân Ngoại Thiền Sư Truyện (zh. 天童雲外禪師傳).

**Nguồn tham khảo**
Thể loại:Thiền sư Trung Quốc
Thể loại:Tào Động tông
Thể loại:Người Chiết Giang