Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Viêm tai trong

Viêm tai trong, còn được gọi là viêm dây thần kinh tiền đình, là viêm của vùng tai trong. Nó dẫn đến một cảm giác thế giới quay cuồng và cũng có thể mất thính giác hoặc ù tai. Nó có thể xảy ra như một cuộc tấn công duy nhất, một loạt các cuộc tấn công hoặc một tình trạng dai dẳng giảm dần trong ba đến sáu tuần. Nó có thể liên quan đến buồn nôn, nôn và chứng giật nhãn cầu mắt.
Nguyên nhân thường không rõ ràng. Nó có thể là do virus, nhưng nó cũng có thể phát sinh do nhiễm vi khuẩn, chấn thương đầu, căng thẳng cực độ, dị ứng hoặc do phản ứng với thuốc. 30% những người bị ảnh hưởng đã bị cảm lạnh thông thường trước khi phát bệnh. Viêm tai trong do vi khuẩn hoặc virus có thể gây mất thính lực vĩnh viễn trong những trường hợp hiếm gặp. Điều này dường như là kết quả của sự mất cân bằng đầu vào nơ ron giữa hai tai trong bên trái và bên phải.
Viêm dây thần kinh tiền đình ảnh hưởng đến khoảng 35 người mỗi triệu mỗi năm. Nó thường xảy ra ở những người từ 30 đến 60 tuổi. Không có sự khác biệt đáng kể về giới tính.

**Dấu hiệu và triệu chứng**
Triệu chứng chính của viêm tai trong là chóng mặt nghiêm trọng. Chuyển động mắt nhanh và không mong muốn (chứng giật nhãn cầu) thường xuất phát từ dấu hiệu không chính xác của chuyển động quay. Buồn nôn, lo lắng và cảm giác ốm nói chung là phổ biến do các tín hiệu cân bằng bị bóp méo mà não nhận được từ tai trong.

**Nguyên nhân**
Một số người sẽ báo cáo bị nhiễm trùng đường hô hấp trên (cảm lạnh thông thường) hoặc cúm trước khi xuất hiện các triệu chứng viêm thần kinh tiền đình; những người khác sẽ không có triệu chứng virus trước cuộc tấn công chóng mặt.
Một số trường hợp viêm dây thần kinh tiền đình được cho là do nhiễm trùng hạch tiền đình do virus herpes đơn dạng kiểu 1 gây ra. Tuy nhiên, nguyên nhân của tình trạng này vẫn chưa được hiểu đầy đủ và trên thực tế, nhiều loại virus khác nhau có thể có khả năng lây nhiễm vào dây thần kinh tiền đình.
Thiếu máu cục bộ cấp tính của các cấu trúc này cũng có thể là một nguyên nhân quan trọng, đặc biệt là ở trẻ em, viêm dây thần kinh tiền đình có thể xảy ra trước các triệu chứng của cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, cơ chế gây bệnh vẫn không được khẳng định chắc chắn.
Điều này cũng có thể được đưa ra bởi những thay đổi áp lực như những người có kinh nghiệm trong khi bay hoặc lặn biển.

**Tham khảo**
Thể loại:Viêm
Đỗ Thị Tâm

Đỗ Thị Tâm có thể là:- Thất giai Quý nhân Đỗ Thị Tâm (1804 - 1863), một thứ phi của vua Minh Mạng nhà Nguyễn.- Đỗ Thị Tâm (1903 - 1930), nhà cách mạng.
Lê Thị Lộc

Lê Thị Lộc (chữ Hán: 黎氏祿; 27 tháng 1 năm 1809 – 7 tháng 3 năm 1847), còn có tên húy là Thúy Nhi, phong hiệu Thất giai Quý nhân (七階貴人), là một thứ phi của vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

**Tiểu sử**
Quý nhân Lê Thị Lộc là người thôn Vân Trình, làng An Triền, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên. Bà sinh ngày 27 tháng 1 năm 1809, tức 20 tháng 12 âm lịch năm Mậu Thìn dưới triều vua Gia Long. Thân sinh của bà là ông Lê Tiến Thành, là một Nho sinh cuối triều Lê, gặp thời loạn ẩn cư không ra làm quan. Dưới thời nhà Nguyễn, ông được phong Cẩm y vệ Hiệu úy. Mẹ của bà là Nguyễn Văn Thị Nga. Bà là con gái thứ tư trong 5 người con gái của ông Thành (người em gái út khác mẹ).
Người chị thứ ba của bà Lộc cũng nhập phủ hầu Minh Mạng vào năm 1813, khi đó ông vẫn còn là Thái tử, đó là Lục giai Tiệp dư Lê Thị Ái, mẹ ruột của Tuy Lý vương Miên Trinh. Không rõ bà Lộc vào hầu vua Minh Mạng khi nào, nhưng chắc chắn là vào những năm đầu Minh Mạng . Bà được tấn phong Quý nhân vào năm 1838.
Ngày 21 tháng 1 (âm lịch) năm Thiệu Trị thứ 7 (1847), Quý nhân Lê Thị Lộc mắc bệnh mà qua đời, hưởng dương 39 tuổi, được ban thụy là Trang Thuận (莊順). Khi đó con trai út của bà là Hoàng tử Miên Ngụ mới 15 tuổi đang mắc bệnh đậu mùa, vì đau thương quá độ, mụn vỡ ra mà chết chỉ sau bà Quý nhân 13 ngày, không được phong tặng.
Mộ của Quý nhân được táng tại làng Dương Xuân (nay thuộc địa phận của phường Thủy Xuân, thành phố Huế). Hoàng tử Miên Ngụ và vợ chồng công chúa Thụy Thận đều được táng trong khuôn viên đất lăng của bà. Thần chủ (bài vị) của bà Quý nhân được thờ ở phủ của Phong Quốc công Miên Kiền.

**Hậu duệ**
Bà Quý nhân sinh cho vua Minh Mạng được 3 hoàng tử và 2 hoàng nữ, trong đó có 4 người sống qua tuổi trưởng thành:- Xuân An Công chúa Nguyễn Phúc Thục Tĩnh (1 tháng 10 năm 1825 – 13 tháng 4 năm 1856), hoàng nữ thứ 21.- Bình Thạnh Công chúa Nguyễn Phúc Thụy Thận (9 tháng 4 năm 1829 – 29 tháng 1 năm 1907), hoàng nữ thứ 31.- Trấn Biên Quận công Nguyễn Phúc Miên Thanh (18 tháng 9 năm 1830 – 6 tháng 2 năm 1877), hoàng tử thứ 51.- Phong Quốc công Nguyễn Phúc Miên Kiền (28 tháng 9 năm 1831 – 20 tháng 7 năm 1854), hoàng tử thứ 55.- Hoàng tử Nguyễn Phúc Miên Ngụ (29 tháng 4 năm 1833 – 20 tháng 3 năm 1847), hoàng tử thứ 64.

**Tham khảo**
 Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995),  Nguyễn Phúc Tộc thế phả date=2020-09-27 , Nhà xuất bản Thuận Hóa- Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện Chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa- Quốc sử quán triều Nguyễn (1993), Khâm định Đại Nam Hội điển sự lệ, tập 6, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa

**Xem thêm**
 Gia đình Minh Mạng

**Chú thích**
Thể loại:Sinh năm 1809
Thể loại:Mất năm 1847
Thể loại:Người Huế
Thể loại:Phi tần Minh Mạng
Không tặc trong sự kiện 11 tháng 9

Quang cảnh Trung tâm Tài chính Thế giới từ nhà hàng Windows on the World giữa tầng 106 và 107 của tháp Bắc.
Những kẻ không tặc trong sự kiện 11 tháng 9 là 19 người đàn ông liên kết với al-Qaeda. 15 trong số 19 người là công dân Ả Rập Saudi, hai người đến từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, một người đến từ Ai Cập và một người đến từ Liban. Những tên không tặc được tổ chức thành bốn đội, mỗi đội được chỉ huy bởi một tên không tặc được huấn luyện phi công với ba hoặc bốn "kẻ không tặc cơ bắp", những người được huấn luyện để giúp khuất phục các phi công, hành khách và phi hành đoàn.
Những kẻ không tặc đầu tiên đến Hoa Kỳ là Khalid al-Mihdhar và Nawaf al-Hazmi, người định cư ở Hạt San Diego, California, vào tháng 1 năm 2000. Họ bị theo dõi bởi ba phi công không tặc, Mohamed Atta, Marwan al-Shehhi, và Ziad Jarrah vào giữa năm 2000 để thực hiện huấn luyện bay ở Nam Florida. Phi công không tặc thứ tư, Hani Hanjour, đến San Diego vào tháng 12 năm 2000. Phần còn lại của "những kẻ không tặc cơ bắp" đã đến vào đầu và giữa năm 2001.

**Sự tuyển chọn**
Khalid al-Mihdhar và Nawaf al-Hazmi đều là những chiến binh thánh chiến giàu kinh nghiệm và đáng kính trong mắt nhà lãnh đạo al-Qaeda Osama bin Laden.
Đối với các phi công sẽ tiếp tục tham gia vào các cuộc tấn công, ba trong số họ là thành viên ban đầu của phòng giam Hamburg (Mohamed Atta, Marwan al-Shehhi và Ziad Jarrah). Sau khi được đào tạo tại các trại huấn luyện al-Qaeda ở Afghanistan, họ đã được cánh quân sự của Bin Laden và al-Qaeda chọn do kiến ​​thức sâu rộng về văn hóa và kỹ năng ngôn ngữ phương Tây, tăng cường an ninh hoạt động của nhiệm vụ và cơ hội thành công. Phi công dự định thứ tư, Ramzi bin al-Shibh, một thành viên của nhóm Hamburg, cũng được chọn tham gia vào các cuộc tấn công nhưng không thể có được thị thực nhập cảnh vào Hoa Kỳ. Sau đó, bin al-Shibh được thay thế bởi Hani Hanjour, quốc tịch Saudi.
Mihdhar và Hazmi cũng là những tên không tặc phi công tiềm năng, nhưng đã không làm tốt trong các bài học phi công ban đầu của họ ở San Diego. Cả hai đều được giữ như những tên không tặc "cơ bắp", những người sẽ giúp chế ngự hành khách và phi hành đoàn và cho phép những tên không tặc điều khiển các chuyến bay. Ngoài Mihdhar và Hazmi, mười ba tên không tặc cơ bắp khác đã được chọn vào cuối năm 2000 hoặc đầu năm 2001. Tất cả đều đến từ Ả Rập Saudi, ngoại trừ Fayez Banihammad, người đến từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

**Không tặc**

**Ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Sự kiện 11 tháng 9
Thể loại:Mất năm 2001
Ngữ tộc Hmông

Ngữ tộc Hmông hay Ngữ tộc Miêu là nhóm các ngôn ngữ khác nhau của ngữ hệ Hmông-Miền, gồm có tiếng Hmông, tiếng Hmu, tiếng Xong, tiếng Pà Thẻn, và "tiếng Bố Nỗ" được sử dụng bởi những người Dao không nói tiếng Dao.

**Tên gọi**
Tên phổ biến nhất được sử dụng ở Trung Quốc cho các ngôn ngữ này là Miêu (苗).
Tuy nhiên ở ngoài Trung Quốc tên "Hmông" quen thuộc hơn, được dùng ở Việt Nam, và ở phương Tây nơi người Hmông di cư tới. Nhiều người Hmông ở nước ngoài thích tên "Hmông", và cho rằng "Miao" vừa không chính xác vừa mang tính miệt thị, mặc dù ở Trung Quốc hiện coi chữ là "trung lập", để ghi âm mà không mang nghĩa.
Trong số các ngôn ngữ Hmông được sử dụng bởi người Miêu, có một số tên trùng nhau. Ba nhánh như sau , được Purnell (bằng tiếng Anh và tiếng Trung Quốc), Ma và Ratliff đặt tên, cũng như các tên mô tả dựa trên các mẫu và màu sắc của trang phục truyền thống.
Không có tên chung. Người nói tiếng Miêu sử dụng các hình thức như Hmong (Mong), Hmang (Mang), Hmao, Hmyo.. Người nói tiếng Dao sử dụng tên dựa trên Nu.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Li Jinping, Li Tianyi 李锦平, 李天翼. 2012. A comparative study of Miao dialects 苗语方言比较研究. Chengdu: Southwest Jiaotong University Press.- 283-word wordlist recording in Wuding Maojie Hmong (Dianxi Miao) dialect (F, 31), ellicited in Standard Mandarin, archived with Kaipuleohone.-  Hmu basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database
Thể loại:Ngữ hệ H'Mông-Miền
Thể loại:Ngôn ngữ tại Trung Quốc
Thể loại:Ngôn ngữ tại Lào
Thể loại:Ngôn ngữ tại Thái Lan
Thể loại:Ngôn ngữ tại Việt Nam
Trần Mộ Hoa

Trần Mộ Hoa (21 tháng 6 năm 1921 – 12 tháng 5 năm 2011) là chính khách và nhà cách mạng Đảng Cộng sản Trung Quốc. Bà từng giữ chức Phó Thủ tướng Quốc vụ viện, Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Bộ Kinh tế Thương mại Đối ngoại, Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch hóa gia đình quốc gia, Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc và Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Toàn quốc Trung Hoa. Bà cũng là Ủy viên dự khuyết Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XII (1982–1987).

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Chen Muhua's memorial page trên Nhân dân nhật báo 
Thể loại:Phó Thủ tướng Trung Quốc
Thể loại:Người Chiết Giang
Yumiko

Yumiko là một tên dành cho nữ ở Nhật Bản.

**Cách viết**
Yumiko có thể được viết bằng các ký tự kanji khác nhau và mang nhiều ý nghĩa khác nhau:- 弓子, "Cúi đầu, đứa trẻ" - 由美子, "Lý do / nguyên nhân, sắc đẹp, con" - 結 実, "kết quả, con" - 実, "buổi tối, trái cây, trẻ em" - 優美子, "Dịu dàng, xinh đẹp, trẻ con" - 悠美子, "trường tồn, sắc đẹp, trẻ con" - 祐美子, "giúp đỡ, làm đẹp, trẻ em" - 由実子, "lý do / nguyên nhân, trái cây, trẻ em" - 有美子, "tồn tại / sở hữu, sắc đẹp, trẻ em" - 夕美子, "buổi tối, sắc đẹp, trẻ em" - 友美子, "bạn, sắc đẹp, trẻ con" - 裕美子, "Giàu, đẹp, con" - 勇美子, "dũng cảm, xinh đẹp, trẻ con"
Tên cũng có thể được viết bằng hiragana hoặc katakana.

**Những người mang tên**
 Yumiko Abe (), một đô vật chuyên nghiệp Nhật Bản - Yumiko Ashikawa (祐美子), một ca sĩ-nhạc sĩ người Nhật - Yumiko Cheng (), một ca sĩ Cantopop Hồng Kông - Yumiko Fujita (), một nữ diễn viên Nhật Bản - Yumiko Fukushima, phát thanh viên - Yumiko Hara (裕美子), một vận động viên marathon Nhật Bản - Yumiko Hosono (佑 美), một nữ diễn viên, diễn viên và ca sĩ người Nhật Bản - Yumiko Hotta (美), một đô vật chuyên nghiệp và võ sĩ hỗn hợp người Nhật - Yumiko Igarashi (み), một họa sĩ truyện tranh Nhật Bản - Yumiko Kobayashi (), một nữ diễn viên lồng tiếng Nhật Bản - Yumiko Kokonoe (三), một nữ diễn viên Nhật Bản - Yumiko Kosaka (由美子), một ca sĩ Nhật Bản - Yumiko shima (弓子), một họa sĩ truyện tranh Nhật Bản - Yumiko Nakagawa, một cô gái Nhật Bản ở trung tâm của một cuộc tranh cãi ở Okinawa - Yumiko Shaku (), một nữ diễn viên và người mẫu Nhật Bản - Yumiko Shibata (), một nữ diễn viên lồng tiếng Nhật Bản - Yumiko Suzuki (định hướng), nhiều người - Yumiko Takeshima (竹島 由美子), một nhà thiết kế trang phục Nhật Bản, vũ công ba lê, và người sáng lập trang phục khiêu vũ YUMIKO - Yumiko Kayukawa (粥川由美子) một họa sĩ, họa sĩ, người bảo vệ động vật Nhật Bản, blogger, nhà tiểu luận, cựu họa sĩ truyện tranh tuổi teen

**Nhân vật hư cấu**
 Yumiko Kusaka (友 美), một nhân vật trong tiểu thuyết, phim và manga Battle Royale - Yumiko Shirasagi (弓子), một nhân vật trong loạt tiểu thuyết Digital Devil Story và trò chơi video chuyển thể Câu chuyện quỷ kỹ thuật số: Megami Tensei - Yumiko Takagi (由美子), một nhân vật trong bộ anime và manga Hellsing - Yumiko Sakaki (由美子), một nhân vật trong loạt tiểu thuyết hình ảnh Grisaia - Yumiko (), một nữ nhân vật người Mỹ gốc Nhật trong loạt truyện tranh The Walking Dead - Yumiko "Hibana" Imagawa (川), một nhân vật trong sê-ri trò chơi video Tom Clancy's Rainbow Six Siege, biệt danh là Hibana (Spark). - Yumiko, một nhân vật trong trò chơi chiến đấu, Brawlhalla.

**Tham khảo**
Thể loại:Tên riêng người Nhật
Thể loại:Tên riêng
Shanklish

Shanklish (شنكليش shanklīsh hoặc شنغليش shanghlīsh), còn được gọi là chancliche, shinklish, shankleesh, sorke, hoặc sürke, là một loại pho mát sữa với nguyên liệu chính là sữa bò hay sữa cừu trong ẩm thực Levantine. Món ăn thường thường có hình dạng trông giống như các quả bóng,với đường kính 6 cm, thường được bao phủ bởi hạt tiêu za'atar và Aleppo;những nguyên liệu này phải được phơi khô và để lâu. Gia vị phổ biến nhất là húng tây, điều đó làm cho phô mai có vẻ giống như một quả bóng rum. Shanklish cũng được bán với hình dạng nhỏ hơn,hoặc cũng có thể có những hình dạng khác nhau.
Ở Ai Cập, shanklish được làm bằng cách lên men phô mai Areesh, p=18 bằng cách sử dụng một chiếc lưới.
Shanklish có rất nhiều loại kết cấu và hương vị. Pho mát tươi có kết cấu mềm và hương vị nhẹ; những loại được sấy khô và già trong một thời gian dài trở nên khó khăn hơn và có thể có mùi và hương vị cực kỳ hăng. Để làm phô mai cay, các loại gia vị như tiểu hồi cần và ớt có thể được trộn vào trước khi phô mai được tạo thành hình quả bóng. Shanklish cay thường được phủ ớt bên ngoài, loại này thường có ở Syria và chúng có màu đỏ. Shanklish từ đồng bằng ven biển Syria xung quanh Tartus và vùng Akkar phía bắc Lebanon được cho là ngon nhất; Chúng có kết cấu cứng, với hương vị mới lạ và màu gần như trắng.
Shanklish thường được ăn với cà chua thái nhỏ, hành tây và dầu ô liu; chúng cũng thường được ăn kèm với araq. Đó cũng là một món ăn meze phổ biến. Shanklish cũng được nghiền với trứng hoặc nghiền trong pita với dưa chuột, bạc hà và dầu ô liu cho bữa sáng.

**Tham khảo**
Trích dẫn 
Nguồn 
*isbn=0312187351
Thể loại:Ẩm thực Syria
Thể loại:Từ ngữ Ả Rập
Thể loại:Pho mát Trung Đông
Thể loại:Ẩm thực Levant
Thể loại:Ẩm thực Ai Cập
Thể loại:Ẩm thực Liban
Thể loại:Ẩm thực Ả Rập
IMac Pro

iMac Pro là máy tính cá nhân và máy trạm tất cả trong một được thiết kế, sản xuất và bán ra bởi Apple Inc. bắt đầu từ ngày 14 tháng 12 năm 2017. Không giống như Mac Pro, Apple tuyên bố iMac Pro là máy Mac mạnh nhất từng được sản xuất. iMac Pro đi kèm với chip Apple T2 tùy chỉnh (lưu trữ khóa được mã hóa) và phiên bản macOS Mojave tùy chỉnh cho phép người dùng khóa quá trình khởi động (sử dụng Tiện ích bảo mật khởi động).

**Lịch sử**
iMac Pro được giới thiệu tại WWDC ngày 5 tháng 6 năm 2017 và được phát hành vào tháng 12 năm 2017, với giá khởi điểm là 4999 USD. Một số điểm bán hàng của nó bao gồm một CPU Intel Xeon 8, 10, 14 hoặc 18 nhân, màn hình 5K, đồ họa AMD Vega, bộ nhớ ECC và NBASE-T Ethernet.
Ngày 19 tháng 3 năm 2019, iMac Pro cũng đã có sẵn các tùy chọn cho bộ nhớ 256 GB và GPU Vega 64X.

**Thông số kỹ thuật**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 iMac Pro - trang web chính thức tại Apple
Thể loại:Giới thiệu liên quan đến máy tính năm 2017
Tiếng Pà Thẻn

Tiếng Pà Thẻn, tiếng Pạ Hưng hay tiếng Pa Hng (巴哼语 Bāheng yǔ) là ngôn ngữ của người Pà Thẻn, một dân tộc cư trú ở Quý Châu, Quảng Tây và Hồ Nam ở miền nam Trung Quốc, và ở miền Bắc Việt Nam.
Tiếng Pà Thẻn là thành viên của Ngữ tộc H'Mông thuộc Ngữ hệ H'Mông-Miền. Người Pà Thẻn tự gọi mình là Pạ Humg.
Tại Việt Nam người Pà Thẻn là một dân tộc được công nhận trong số 54 dân tộc tại Việt Nam, với dân số năm 2019 là 8.248 người.
Tại Trung Quốc họ được gọi là người Pạ Hưng hoặc người Ba Hưng (巴哼, Baheng).

**Phân loại**
Tiếng Pa Hung từ lâu đã được xếp loại không thống nhất. Benedict (1986) cho rằng đó là một trong những phương ngữ của nó tạo thành một nhánh riêng của họ ngôn ngữ Miêu Dao. Ratliff (2010) thì nhận thấy đây là ngôn ngữ H'mong (Miao) khác biệt nhất được phân tích .
Nhánh Baheng này cũng bao gồm tiếng Ưu Nặc (Yuno, 优诺语 yōunuò; autonym: ʑou13nɔ13) và tiếng Ngô Nại (Wunai, 唔奈 wúnài) .

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Ngữ hệ H'Mông-Miền
Thể loại:Ngôn ngữ tại Trung Quốc
Thể loại:Ngôn ngữ tại Việt Nam
Nguyễn Thị Hạnh

Nguyễn Thị Hạnh (chữ Hán: 阮氏幸; ? – 20 tháng 4 năm 1881), phong hiệu Thất giai Quý nhân (七階貴人), là một thứ phi của vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

**Tiểu sử**
Sách Nguyễn Phúc tộc thế phả không cho biết nhiều thông tin về bà Quý nhân Nguyễn Thị Hạnh. Theo gia phả của phòng Trấn Định Quận công Miên Miêu và Đại Nam liệt truyện, nguyên quán của bà Hạnh là ở làng Gia Lâm, Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên.
Bà Hạnh là con của nhà tử tế, song không rõ thân sinh là ai. Cũng theo gia phả của phòng Trấn Định, họ của bà là họ ghép Nguyễn Hữu, và bà lại mang phong hiệu là Bát giai Mỹ nhân. Khi lớn lên bà được nhập cung vào hầu vua Minh Mạng và là người vợ thứ 18 của ông.
Ngày 20 tháng 4 năm 1881, tức ngày 22 tháng 3 (âm lịch) năm Tân Tỵ, dưới triều vua Tự Đức, Quý nhân Nguyễn Hữu thị qua đời, không rõ thọ bao nhiêu tuổi, được ban thụy là Đoan Tịnh (端靜).
Tẩm mộ của bà Quý nhân Nguyễn Hữu thị hiện tọa lạc tại thôn Châu Chữ, xã Thủy Bằng, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế.

**Hậu duệ**
Quý nhân Nguyễn Hữu Thị Hạnh sinh cho vua Minh Mạng được 2 hoàng tử và 1 hoàng nữ:- Triêm Đức Công chúa Nguyễn Phúc Trang Nhàn (22 tháng 11 năm 1825 – 17 tháng 4 năm 1892), hoàng nữ thứ 23.- Trấn Định Quận công Nguyễn Phúc Miên Miêu (2 tháng 1 năm 1832 – 25 tháng 5 năm 1865), hoàng tử thứ 56.- Nam Sách Quận công Nguyễn Phúc Miên Ôn (15 tháng 3 năm 1833 – 1 tháng 2 năm 1895), hoàng tử thứ 61.

**Tham khảo**
 Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995),  Nguyễn Phúc Tộc thế phả date=2020-09-27 , Nhà xuất bản Thuận Hóa- Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện Chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa

**Xem thêm**
 Gia đình Minh Mạng

**Chú thích**
Thể loại:Người Thừa Thiên Huế
Thể loại:Mất năm 1881
Thể loại:Phi tần Minh Mạng
Dự án đường sắt cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh – Cần Thơ

Dự án đường sắt cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Cần Thơ là một trong những dự án chiến lược của Đường sắt Việt Nam (ĐSVN). Tuyến đường sắt cao tốc TP Hồ Chí Minh - Cần Thơ dài 139 km. Theo quy hoạch, tuyến được thiết kế đường sắt đôi, khổ đường ray 1.435 mm dành cho đường sắt tốc độ cao trên thế giới, tốc độ dưới 200 km/giờ cho tàu hàng và trên 200 km/giờ cho tàu khách. Dự kiến khi tuyến đường sắt hoàn thành, từ TP.HCM đến TP Cần Thơ tàu chỉ chạy mất 45 phút. Toàn tuyến có 9 ga. Điểm đầu là ga Tân Kiên (huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh), điểm cuối ga Cái Răng (quận Cái Răng, TP Cần Thơ). Tuyến sẽ chạy song hành với đường bộ cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận - Cần Thơ (gọi chung là CT.01), hướng ngoại vi các đô thị hiện hữu. Dự kiến tổng vốn đầu tư xây dựng khoảng 10 tỉ USD.

**Nhà ga**
Ga Tân Kiên
*Ga Bến Lức
*Ga Tân An
*Ga Trung Lương
*Ga Cai Lậy
*Ga Cái Bè
*Ga Mỹ Thiện
*Ga Mỹ Thuận
*Ga Tân Chánh Hiệp
*Ga Vĩnh Lộc
*Ga Cái Răng

**Tham khảo**

**Xem thêm**
Đường sắt cao tốc Bắc Nam
C
Marathon Boston 2019

Marathon Boston 2019 là giải chạy Marathon Boston thứ 123 của Hiệp hội thể thao Boston. Nó diễn ra vào thứ Hai, ngày 15 tháng 4 năm 2019 (Ngày yêu nước tại Massachusetts).  Lawrence Cherono giành giải nhất nam với thời gian chạy 2:07:57 và Worknesh Degefa giành giải nhất nữ với thời gian chạy 2:23.31. Daniel Romanchuk giành giải nhất xe lăn nam với thời gian 1:21:36, và Manuela Schär giành giải nhất xe lăn nữ với thời gian 1:34:19.

**Đường chạy**
Bản đồ đường chạy, Hopkinton (bên trái) đến Boston
Sự kiện này chạy dọc theo quá trình uốn lượn cùng Marathon đã theo đuổi trong nhiều thập kỷ  26 dặm 385 bãi (42,195 km) đường giao thông và đường phố thành phố, bắt đầu từ năm Hopkinton và đi qua sáu thành phố và thị trấn ở Massachusetts, đến vạch đích bên cạnh Thư viện công cộng Boston, trên Boylston Street ở Boston Copley Square. Có mưa vào đầu ngày, vào lúc các cuộc đua bắt đầu, nhiệt độ ở hơn 50 độ F với những cơn gió mạnh.date=April 2019

**Kết quả**

**Chạy**
Kết quả được báo cáo bởi Boston Globe, and the BAA.

**Xe lăn**
Tập tin:Manuela Schär.jpg|thumb|200px|Manuela Schär
Tập tin:Daniel Romanchuk.jpg|thumb|200px|Daniel Romanchuk

**Tham khảo**
Thể loại:Marathon Boston
Hồ trộn hai lần

Hồ Dimictic (hồ trộn hai lần) là loại hồ trộn các thành phần từ bề mặt xuống đáy hai lần mỗi năm. Hồ Dimictic là holomictic, một thể loại bao gồm tất cả các hồ trộn một hoặc nhiều lần mỗi năm. Trong mùa đông, chúng được bao phủ bởi băng. Vào mùa hè, họ đang nhiệt phân tầng, với sự khác biệt mật độ nhiệt độ có nguồn gốc từ tách nước bề mặt ấm (các epilimnion), từ tầng đáy lạnh hơn (các hypolimnion). 
Mô hình pha trộn điển hình cho một hồ mờ
Trộn (đảo ngược) thường xảy ra trong mùa xuân và mùa thu, khi hồ "đẳng nhiệt" (nghĩa là ở cùng nhiệt độ từ đỉnh đến đáy). Lúc này, nước khắp hồ khoảng 4   °C, và, trong trường hợp không có bất kỳ sự khác biệt về nhiệt độ hoặc mật độ, hồ dễ dàng trộn lẫn từ trên xuống dưới. Những hồ này khá phổ biến ở các khu vực có khí hậu ôn đới.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 Hồ không trộn lẫn - Hồ không phân tầng - Hồ phân tầng - Hồ đơn tầng - Hồ đa tầng - Nhiệt tuyến
"Lưu thông: mô hình hàng năm của hồ mờ" tại Encyclopædia Britannica Online
Thể loại:Hồ theo dạng
Pomacentrus simsiang

Pomacentrus simsiang là một loài cá biển thuộc chi Pomacentrus trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1856.

**Từ nguyên**
Từ định danh được lấy từ chính tên thông thường của loài cá này ở Jakarta, ikan simsiang (ikan có nghĩa là "cá").

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Phạm vi của P. simsiang trải dài từ vùng biển các nước Đông Nam Á đến các đảo quốc thuộc Melanesia ở phía đông, giới hạn ở phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), xa hơn ở phía nam đến Úc. P. simsiang sinh sống tập trung trên nền đáy cát, gần những rạn san hô viền bờ hoặc trong các đầm phá ở độ sâu đến 10 m.
Tại Việt Nam, P. simsiang được ghi nhận dọc theo vùng bờ biển Khánh Hòa–Ninh Thuận.

**Mô tả**
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở P. simsiang là 8 cm. Cơ thể của P. simsiang có màu vàng với một đốm nhỏ màu xanh lục ở rìa nắp mang. Cá con có các vệt sọc màu xanh lam óng từ mõm ngược ra sau lưng; phía sau vây lưng có đốm đen lớn viền xanh óng.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 14–16; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 14–15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. simsiang bao gồm tảo và các loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
S
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Singapore
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật quần đảo Solomon
Thể loại:Động vật Vanuatu
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1856
Pomacentrus stigma

Pomacentrus stigma là một loài cá biển thuộc chi Pomacentrus trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1928.

**Từ nguyên**
Từ định danh trong tiếng Latinh mang nghĩa là "vệt đốm", hàm ý đề cập đến đốm đen lớn trên vây hậu môn của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
P. stigma hiện chỉ được tìm thấy tại Philippines và đảo Đài Loan. P. stigma sống tập trung gần các rạn san hô và mỏm đá ngầm ở độ sâu khoảng 2–15 m.

**Mô tả**
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở P. stigma là 13 cm. Cơ thể có màu nâu xám nhạt với một đốm đen đặc trưng trên vây hậu môn.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 13–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 14–15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. stigma bao gồm tảo và các loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
S
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1928
Thể loại:Nhóm loài do Henry Weed Fowler đặt tên
Pomacentrus sulfureus

Pomacentrus sulfureus là một loài cá biển thuộc chi Pomacentrus trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1871.

**Từ nguyên**
Từ định danh trong tiếng Latinh mang nghĩa là "có màu lưu huỳnh", hàm ý đề cập đến màu vàng tươi của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ Biển Đỏ, P. sulfureus được ghi nhận dọc theo vùng bờ biển Đông Phi, bao gồm các đảo quốc ngoài khơi là Madagascar, Mauritius, Comoros và Seychelles. P. sulfureus sống gần các rạn san hô và mỏm đá ngầm ở độ sâu đến 5 m.

**Mô tả**
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở P. sulfureus là 11 cm. Cơ thể có màu vàng tươi với một đốm đen lớn nổi bật ở gốc vây ngực. Phía sau vây lưng của cá con có một đốm đen rất lớn, được viền màu xanh lam óng.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 13–15; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 14–15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. sulfureus bao gồm tảo và các loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 issn=1573-5133
S
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá biển Đỏ
Thể loại:Cá Oman
Thể loại:Cá Somalia
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Madagascar
Thể loại:Động vật Comoros
Thể loại:Động vật Mauritius
Thể loại:Động vật Seychelles
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1871
Wilson Kipsang Kiprotich

Wilson Kipsang Kiprotich (sinh ngày 15 tháng 3 năm 1982) là một vận động viên người Kenya chuyên chạy đường trường, thi đấu trong các sự kiện từ 10 km đến cuộc đua marathon. Anh là người giành huy chương đồng trong cuộc đua marathon tại Thế vận hội mùa Hè 2012. Anh là người giữ kỷ lục thế giới trước đây trong cuộc đua marathon với thời gian 2:03:23, mà anh đã thiết lập tại Berlin Marathon 2013, 15 giây nhanh hơn người giữ kỷ lục trước đó là Patrick Makau.
Anh đã chạy dưới 2 giờ 4 phút cho cuộc đua marathon trong bốn dịp riêng biệt.
Kipsang là người chiến thắng hai lần của Frankfurt Marathon (2010 và 2011) và cũng đã giành được London Marathon (2012 và 2014), New York Marathon (2014) và Tokyo Marathon (2017).  Anh ấy giữ thời gian tốt nhất thứ mười hai trong khoảng cách bán marathon (58:59 phút).

**Tham khảo**
Thể loại:Người chạy đường dài nam Kenya
Thể loại:Vận động viên marathon nam Kenya
Thể loại:Vận động viên (đường đua và lĩnh vực) tại Thế vận hội mùa hè 2012
Thể loại:Vận động viên Olympic Kenya
Thể loại:Huy chương đồng Olympic cho Kenya
Thể loại:Huy chương tại Thế vận hội Mùa hè 2012
Thể loại:Người giữ kỷ lục thế giới trước đây trong điền kinh (đường đua và lĩnh vực)
Thể loại:Người chiến thắng nam Berlin Marathon
Thể loại:Giải vô địch thế giới về vận động viên điền kinh cho Kenya
Thể loại:Người chiến thắng nam Frankfurt Marathon
Thể loại:Người chiến thắng nam London Marathon
Thể loại:Người chiến thắng nam New York City Marathon
Thể loại:Huy chương đồng Olympic môn điền kinh (điền kinh và điền kinh)
Thể loại:Người chiến thắng nam Tokyo Marathon
Thể loại:Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2012
Pomacentrus taeniometopon

Pomacentrus taeniometopon là một loài cá biển thuộc chi Pomacentrus trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1852.

**Từ nguyên**
Từ định danh được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: taenio (tainía, "dải băng") và metopon (métōpon, "trán"), hàm ý đề cập đến hai dải màu xanh lam mảnh từ mõm ngược lên trên trán, đến sau vây lưng.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), phạm vi của P. taeniometopon trải dài đến vùng biển các nước Đông Nam Á, mở rộng đến các đảo quốc thuộc Melanesia ở phía đông, xa về phía nam đến vùng đông bắc Úc. Tại Việt Nam, loài này được biết đến tại Côn Đảo và quần đảo Trường Sa.
P. taeniometopon là loài duy nhất trong chi, và cũng là một trong bốn loài cá thia (ba loài còn lại là Neopomacentrus taeniurus, Neopomacentrus aquadulcis và Stegastes otophorus) mà có thể sống được cả ở môi trường nước lợ lẫn nước ngọt. Loài này được tìm thấy gần những rạn san hô ngoài biển khơi (thường là các cụm san hô mềm), trong đầm phá, vùng rừng ngập mặn hay các con suối ở độ sâu đến 8 m.

**Mô tả**
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở P. taeniometopon là 12 cm.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 13–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. taeniometopon bao gồm tảo và các loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
T
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật quần đảo Solomon
Thể loại:Động vật Vanuatu
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1852
Nhiễm độc naphthalene

Nhiễm độc naphthalene là một dạng ngộ độc xảy ra khi ăn phải naphthalene. Ngộ độc nặng có thể dẫn đến thiếu máu tán huyết.     Naphthalene được Rossbach giới thiệu vào năm 1841 như một chất khử trùng để chống lại bệnh thương hàn. Mặc dù naphtalene được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp, nhưng chỉ có 9 trường hợp ngộ độc được báo cáo kể từ năm 1947, do đó, tình trạng này chỉ được phổ biến giới hạn trong các tạp chí y khoa.

**Nguồn tiếp xúc**
Cho đến cuối những năm 1950, than đá là nguồn chính của naphtalene. Trong năm 1981-83, Viện Sức khỏe và An toàn Lao động Quốc gia Hoa Kỳ đã phát hiện số lượng hơn 100.000 công nhân có khả năng bị nhiễm naphthalene, hoạt động chủ yếu cho các doanh nghiệp công nghiệp và nông nghiệp lớn. Tiếp xúc thường có thể là kết quả của việc uống, hít hoặc thông qua tiếp xúc với da kéo dài.

**Công nghiệp hóa học**
Naphthalene là tiền chất trong sản xuất anhydrid phthalic. Ứng dụng này đã được thay thế bởi các công nghệ thay thế.

**Băng phiến**
Naphthalene là thành phần chính của một số dạng băng phiến. Nó có tác dụng đuổi sâu bướm cũng như một số động vật.     
Vì băng phiến có chứa naphthalene được coi là mối nguy hiểm, nên các chất thay thế an toàn hơn đã được phát triển, chẳng hạn như việc sử dụng 1,4-dichlorobenzene, tuy nhiên, 1,4-dichlorobenzene đã bị loại bỏ như một chất độc thần kinh tiềm năng. 1,4-dichlorobenzene có liên quan đến khả năng gây trầm cảm như một dạng bệnh não. Biến chứng này dẫn đến việc sử dụng Camphor tăng lên làm thuốc chống sâu bướm. Long não thường được sử dụng thay thế cho naphtalene ở châu Á.

**Quy định**
Liên minh châu Âu đã thi hành lệnh cấm phân phối và sản xuất băng phiến chứa naphthalene vào năm 2008, như một phần của các quy định mới về Đăng ký, Đánh giá và Cấp phép Hóa chất (REACH), điều chỉnh việc sử dụng hóa chất trong các quốc gia đại diện.
Vào năm 2014, New Zealand đã cấm phân phối băng phiến theo sau Cơ quan bảo vệ môi trường. Băng phiến bị hạn chế trong phạm vi Úc, chỉ được phân phối dưới hình thức mà ngăn cản con người có thể ăn chúng.

**Thuốc lá**
Thuốc lá cũng là một nguồn phơi nhiễm, tạo ra một phạm vi ước tính từ 0,3 đến 4 microgam naphthalene hít vào cho mỗi điếu thuốc được tiêu thụ. Trung bình một người hút thuốc mỗi ngày trung bình sẽ hít một lượng 6-80 microgamthaphene mỗi ngày, một lượng nhỏ naphthalene nhỏ và không đáng kể, và tương tự như mức độ phơi nhiễm bình thường gần đường cao tốc và khu vực thường xuyên xả khí tiêu thụ. Napthalene trong thuốc lá khác với các nguồn naphthalene khác. Naphthalene được tạo ra trong khói thuốc lá được liên kết với các hạt khác và không được trình bày dưới dạng hơi tự do, có nghĩa là độ phơi sáng nhỏ. Phơi nhiễm napthalene thường không đáng kể trừ khi tiếp xúc với một lượng lớn naphtalene trong sản xuất hoặc ở gần một sản phẩm có chứa naphtalene. Mức độ naphthalene trong một khu vực rất không ổn định và thường xuyên thay đổi theo thời gian và không gian. Do phương sai này, các giao thức để lấy mẫu phải được tiến hành cẩn thận và thường được phân tích bằng các phương pháp phân tích khác nhau.

**Tham khảo**
Thể loại:Độc chất học
Pomacentrus trichrourus

Pomacentrus trichrourus là một loài cá biển thuộc chi Pomacentrus trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1867.

**Từ nguyên**
Từ định danh không được giải nghĩa, có lẽ là ghép bởi ba âm tiết trong tiếng Latinh: tri ("ba"), chroma ("màu sắc") và oura ("đuôi"), hàm ý đề cập đến vây đuôi màu vàng tươi, viền xám ở rìa với phần gốc vây màu đen.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ Biển Đỏ, P. trichrourus được ghi nhận dọc theo bờ biển bán đảo Ả Rập, bao gồm hai vịnh Oman và vịnh Ba Tư, phía nam trải dài dọc theo bờ biển Đông Phi đến Nam Phi, nhưng không được biết đến ở các đảo quốc phía tây Ấn Độ Dương. P. trichrourus sống gần các rạn san hô ở độ sâu đến 43 m.

**Mô tả**
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở P. trichrourus là 11 cm. Cá trưởng thành có màu nâu sẫm. Vảy cá có viền đen tạo thành kiểu hình mắt lưới trên thân của chúng. Cuống đuôi có vệt đen sẫm, còn vây đuôi màu trắng. Đốm đen nhỏ trên nắp mang và lớn hơn bao quanh gốc vây ngực.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 14–16; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 15–17; Số tia vây ở vây ngực: 16–17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số lược mang: 19–24; Số vảy đường bên: 17–18.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. trichrourus bao gồm tảo và các loài động vật phù du, cũng có thể ăn cả trứng của những loài cá khác, cá nhỏ hơn và hải miên. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
T
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá biển Đỏ
Thể loại:Cá Oman
Thể loại:Cá Somalia
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Nam Phi
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1867
Thể loại:Nhóm loài do Albert Günther đặt tên
Pomacentrus trilineatus

Pomacentrus trilineatus là một loài cá biển thuộc chi Pomacentrus trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1830.

**Từ nguyên**
Từ định danh được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: tri ("ba") và lineatus ("có dải sọc"), hàm ý đề cập đến 3 (đôi khi là 4–5) vệt sọc xanh óng trên đỉnh đầu của cá con, ngược ra sau gáy và dọc vây lưng.

**Phân bố và môi trường sống**
Từ Biển Đỏ, P. trilineatus được ghi nhận dọc theo bờ biển bán đảo Ả Rập, phía nam trải dài dọc theo bờ biển Đông Phi đến Mozambique, bao gồm đảo quốc Madagascar và Seychelles. P. trilineatus sống gần các rạn san hô và mỏm đá ngầm ở độ sâu đến 4 m.

**Mô tả**
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở P. trilineatus là 10 cm. Cá trưởng thành có nhiều biến dị kiểu hình về màu sắc: nâu phớt vàng, nâu sẫm hoặc xám xanh lam; vảy cá có viền đen. Cuống và vây đuôi thường có màu nhạt hơn thân. Đốm đen viền xanh óng ở sát gốc sau của vây lưng, ngay cuống đuôi trên (xuất hiện ở cả cá con). Cá con có màu vàng với hai sọc xanh óng trên đầu và dọc gốc vây lưng với đốm đen lớn viền xanh ở ngay sau vây lưng.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 14–16; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 14–16; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số lược mang: 25–31; Số vảy đường bên: 16–19.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. trilineatus bao gồm tảo và các loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
T
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá biển Đỏ
Thể loại:Cá Oman
Thể loại:Cá Somalia
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Madagascar
Thể loại:Động vật Seychelles
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1830
Vách ngăn mũi

Vách ngăn mũi (septum nasi) ngăn cách đường thở trái và phải trong mũi, chia mũi thành hai lỗ mũi.
Nó bị đè xuống do cơ bắp của vách ngăn mũi.

**Kết cấu**
Phần cuối bên ngoài của vách ngăn mũi được gọi là columella hoặc columella nasi, và được tạo thành từ sụn và mô mềm. Vách ngăn mũi chứa xương và sụn hyaline. Nó thường dày khoảng 2 mm.
Vách ngăn mũi bao gồm bốn cấu trúc:- tấm vuông góc của xương ethmoid - xương lá mía - sụn mũi - mào sàng hàm trên
Phần thấp nhất của vách ngăn là một dải xương hẹp chiếu từ xương hàm trên và xương vòm miệng và là chiều dài của vách ngăn. Dải xương này được gọi là mào sàng hàm trên, và nó khớp ở phía trước với sụn tứ giác, và ở phía sau với xương lá mía. Mào sàng hàm trên được mô tả trong giải phẫu của vách ngăn mũi là có thành phần hàm và thành phần vòm miệng.

**Ý nghĩa lâm sàng**
Vách ngăn mũi có thể tách khỏi đường trung tâm của mũi trong tình trạng được gọi là vách ngăn lệch do chấn thương. Tuy nhiên, bình thường có một độ lệch nhẹ sang một bên. Vách nói chung nằm ở giữa cho đến khoảng bảy tuổi, tại thời điểm đó nó sẽ thường xuyên lệch sang phải. Một hoạt động để làm thẳng vách ngăn mũi được gọi là phẫu thuật chỉnh vách ngăn mũi.
Một vách ngăn mũi đục lỗ có thể được tạo thành do loét, chấn thương do một vật chèn vào, tiếp xúc lâu dài với khói hàn, hoặc sử dụng cocaine. Có một quy trình có thể giúp đỡ cho những người bị vách ngăn đục lỗ. Một nút silicon có thể được đưa vào lỗ để đóng vết thương hở.

**Tham khảo**
Thể loại:Mũi
Đỗ Đình Chữ

Đỗ Đình Chữ (sinh năm 1968) là kiểm sát viên người Việt Nam. Ông hiện giữ chức vụ Chánh Văn phòng Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Ông từng là Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ.

**Tiểu sử**
Đỗ Đình Chữ sinh ngày 18 tháng 3 năm 1968, người dân tộc Kinh, không theo tôn giáo nào, quê quán tại xã Hương Nộn, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.
Đỗ Đình Chữ là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
Tháng 12 năm 2013, Ban thường vụ Tỉnh ủy Phú Thọ điều động chỉ định Đỗ Đình Chữ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Phú Thọ, tham gia Ban chấp hành, Ban thường vụ và giữ chức vụ Phó Bí thư Huyện ủy Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.
Ngày 29 tháng 9 năm 2015, Đỗ Đình Chữ là một trong số 55 đảng viên trúng cử Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Phú Thọ khóa 18 nhiệm kỳ 2015 – 2020.
Tháng 3 năm 2016, Đỗ Đình Chữ là Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ.
Tháng 7 năm 2016, Đỗ Đình Chữ được Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam tặng Bằng khen do có thành tích trong phong trào thi đua thực hiện cuộc vận động xây dựng đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên "Vững về chính trị, giỏi về nghiệp vụ, tinh thông về pháp luật, công tâm và bản lĩnh, kỷ cương và trách nhiệm" năm 2016.
Năm 2017, Đỗ Đình Chữ là Ủy viên BCH Trung ương Hội Luật gia Việt Nam, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ, Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh Phú Thọ.
Tháng 5 năm 2018, Đỗ Đình Chữ là Tỉnh ủy viên, Ủy viên Ban Cán sự Đảng Cộng sản Việt Nam, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ.
Từ ngày 1 tháng 4 năm 2019, Đỗ Đình Chữ, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ, được Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam Lê Minh Trí bổ nhiệm giữ chức vụ Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ nhiệm kì 5 năm thay cho ông Đoàn Minh Hương nghỉ hưu.
Từ ngày 1 tháng 3 năm 2023, Đỗ Đình Chữ được Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam Lê Minh Trí bổ nhiệm giữ chức vụ Chánh Văn phòng VKSND tối cao. Thời hạn bổ nhiệm là 05 năm, kể từ ngày 01/3/2023.

**Tham khảo**
Thể loại:Người họ Đỗ tại Việt Nam
Thể loại:Người Phú Thọ
Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Thể loại:Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ
Thể loại:Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Việt Nam đương nhiệm
Thể loại:Kiểm sát viên Việt Nam
Kitniyot

Kitniyot (קִטְנִיּוֹת, qitniyyot) là một từ tiếng Do Thái có nghĩa là cây họ đậu. Tuy nhiên, trong ngày lễ Vượt qua, từ kitniyot có nghĩa rộng hơn bao gồm các loại ngũ cốc và hạt như gạo, ngô, hạt hướng dương, hạt vừng, đậu nành, đậu Hà Lan và đậu lăng, ngoài các loại đậu ra.
Theo Chính thống giáo Ashkenazi và một số phong tục Sephard, Kitniyot có thể không được ăn trong Lễ Vượt qua. Mặc dù Do Thái giáo Ashkenazi cải cách và bảo thủ hiện đang cho phép ăn Kitniyot trong Lễ Vượt qua, nhưng truyền thống lâu đời ở những cộng đồng này và các cộng đồng khác là phải kiêng ăn món này. Theo Torat Eretz Yisrael và Minhagei Eretz Yisrael, bất kỳ người Do Thái nào trên toàn thế giới, bất kể nguồn gốc và bất chấp việc thực hành của cha ông họ, có thể ăn kitniyot trong Lễ Vượt qua, vì đó là một hành vi an toàn không cần thiết bị chính quyền Halachic từ chối kể từ ngày khởi đầu của tôn giáo này.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Yeshiva.co: Kitniyot- Kashrut.com: Kitniyot List date=2018-10-06 - HaRav Eliezer Melamed: tổng hợp về kitniyot trong ngày Lễ vượt qua
Thể loại:Chủ đề Do Thái Sephardi
Thể loại:Lễ Vượt Qua
Thể loại:Torah truyền miệng
Thể loại:Luật lệ và nghi thức Do Thái
Thể loại:Từ ngữ Do Thái
Thể loại:Chủ đề Do Thái Ashkenazi
Hồ đơn tầng

Tập tin:Lake_Titicaca_on_the_Andes_from_Bolivia.jpg|phải|nhỏ| Hồ Titicaca 
Hồ đơn tầng (hồ monomictic) là hồ không phân tầng có hiện tượng trộn các thành phần từ trên xuống dưới trong một thời gian trộn mỗi năm. Hồ đơn tầng có thể được chia thành các loại lạnh và ấm.

**Hồ đơn sắc lạnh**
Hồ đơn tầng lạnh là những hồ được bao phủ bởi băng trong suốt cả năm. Trong "mùa hè" ngắn ngủi của chúng, nước mặt vẫn ở hoặc dưới 4 °C. Băng ngăn những hồ này trộn vào mùa đông. Trong mùa hè, những hồ này thiếu sự phân tầng nhiệt đáng kể và chúng trộn lẫn từ trên xuống dưới. Những hồ này là điển hình của các vùng khí hậu lạnh (ví dụ như phần lớn Bắc Cực).

**Hồ đơn tầng ấm **
Các hồ đơn hình ấm áp là những hồ không bao giờ đóng băng và được phân tầng nhiệt trong suốt phần lớn thời gian trong năm. Sự khác biệt mật độ giữa nước mặt ấm (epilimnion) và nước dưới đáy lạnh hơn (hypolimnion) ngăn không cho các hồ này trộn lẫn vào mùa hè. Trong mùa đông, nước mặt mát đến nhiệt độ bằng nước dưới đáy. Thiếu sự phân tầng nhiệt đáng kể, những hồ này trộn lẫn vào mỗi mùa đông từ trên xuống dưới. Những hồ này phân bố rộng rãi từ vùng ôn đới đến vùng khí hậu nhiệt đới. Một ví dụ là Hồ xanh của Nam Úc, nơi sự thay đổi trong lưu thông được báo hiệu bằng sự thay đổi màu sắc nổi bật.

**Ví dụ về các hồ đơn hình**
 Hồ xanh (Nam Úc) - Hồ Dal - Biển hồ Galilê - Đập Hartbeespoort - Issyk Kul - Hồ Kasumigaura - Hồ Manasbal - Hồ Mono - trước năm 1941 - Hồ Okanagan - Đập Roodeplaat - Hồ Sélingué - Hồ Titicaca - Hồ Turkana - Hồ Alchichica

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 Hồ trộn hai lần - Hồ không phân tầng - Hồ phân tầng - Hồ đa hình - Nhiệt tuyến
Thể loại:Hồ theo dạng
Viêm não màng não

Viêm não màng não / Meningoencephalitis (-;   từ tiếng Hy Lạp μῆνιγξ meninx, "màng", ἐγκέφαλος, enképhalos "não", và hậu tố -itis, "viêm"), hay còn gọi là herpes viêm màng não, là một tình trạng bệnh đồng thời giống cả viêm màng não, vốn là một nhiễm trùng hoặc viêm vùng màng não, và viêm não, vốn là một bệnh nhiễm trùng hoặc viêm của não.

**Dấu hiệu và triệu chứng**
Các dấu hiệu của viêm não màng não bao gồm hành vi bất thường, thay đổi tính cách và các vấn đề về suy nghĩ.
Các triệu chứng có thể bao gồm đau đầu, sốt, đau khi cử động cổ, nhạy cảm với ánh sáng và co giật.

**Nguyên nhân**
Các sinh vật gây bệnh bao gồm động vật nguyên sinh, mầm bệnh virus và vi khuẩn.
Các loại cụ thể bao gồm:

**Vi khuẩn**
Bác sĩ thú y đã quan sát thấy viêm não màng não ở động vật bị nhiễm listeriosis, gây ra bởi vi khuẩn gây bệnh L. monocytogenes. Viêm màng não và viêm não đã có trong não hoặc tủy sống của động vật có thể hình thành đồng thời thành viêm não màng não. Vi khuẩn thường nhắm vào các cấu trúc nhạy cảm của thân não. Viêm màng não do vi khuẩn L. monocytogenes đã được ghi nhận là làm tăng đáng kể số lượng cytokine, như IL-1β, IL-12, IL-15, dẫn đến tác dụng độc hại trên não.
Viêm não màng não có thể là một trong những biến chứng nặng của các bệnh bắt nguồn từ một số loài Rickettsia, chẳng hạn như Rickettsia rickettsii (tác nhân của sốt ban Rocky Mountain (RMSF)), Rickettsia conorii và Rickettsia africae. Nó có thể gây suy yếu các dây thần kinh sọ, tê liệt mắt và mất thính lực đột ngột. Viêm não màng não là một biểu hiện hiếm gặp ở giai đoạn cuối của bệnh rickset do ve gây ra, chẳng hạn như RMSF và Human monocytotropic ehrlichiosis (HME), gây ra bởi Ehrlichia chaffeensis (một loài vi khuẩn rickettsiales).- Viêm phổi do Mycoplasma - Bệnh lao - Borrelia (bệnh Lyme) - Bệnh xoắn khuẩn vàng da

**Tham khảo**
Thể loại:Bệnh lý học
Nghiên cứu y học

Tập tin:Monoclonal_antibodies4.jpg|nhỏ| Lọ nuôi cấy tế bào. 
Tổ hợp nghiên cứu di truyền và ung thư của Đại học Florida là một cơ sở nghiên cứu y học tích hợp
Nghiên cứu y học, nghiên cứu y sinh (hoặc y học thực nghiệm) bao gồm một loạt các nghiên cứu, mở rộng từ " nghiên cứu cơ bản ",  – liên quan đến nguyên tắc khoa học cơ bản mà có thể áp dụng đối với một hiểu biết tiền lâm sàng – để nghiên cứu lâm sàng, trong đó bao gồm các nghiên cứu về những người có thể là đối tượng trong các thử nghiệm lâm sàng. Trong phạm vi dải nghiên cứu này này là nghiên cứu ứng dụng, hoặc nghiên cứu chuyển giao, được tiến hành để mở rộng kiến thức trong lĩnh vực y học.
Cả hai giai đoạn nghiên cứu lâm sàng và tiền lâm sàng đều tồn tại trong các con đường phát triển dược phẩm của ngành dược phẩm, trong đó giai đoạn lâm sàng được biểu thị bằng thuật ngữ thử nghiệm lâm sàng. Tuy nhiên, chỉ một phần của nghiên cứu lâm sàng hoặc tiền lâm sàng được định hướng theo mục đích dược phẩm cụ thể. Nhu cầu hiểu biết cơ bản và dựa trên cơ chế, chẩn đoán, thiết bị y tế và liệu pháp phi dược phẩm có nghĩa là nghiên cứu dược phẩm chỉ là một phần nhỏ trong nghiên cứu y học.
Tuổi thọ ngày càng tăng của con người trong thế kỷ qua có thể được quy cho đáng kể nhờ những tiến bộ từ nghiên cứu y học. Trong số những lợi ích chính của nghiên cứu y học là vắc-xin phòng bệnh sởi và bại liệt, điều trị insulin cho bệnh tiểu đường, nhóm kháng sinh để điều trị bệnh sốt rét, thuốc điều trị huyết áp cao, cải thiện phương pháp điều trị AIDS, statin và các phương pháp điều trị khác cho bệnh xơ vữa động mạch, phẫu thuật mới các kỹ thuật như vi phẫu, và điều trị ung thư ngày càng thành công. date=May 2018   Các xét nghiệm và phương pháp điều trị mới, có lợi được dự kiến là kết quả của Dự án Bộ gen người. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức, bao gồm sự xuất hiện của tình trạng kháng kháng sinh và dịch bệnh béo phì.
Hầu hết các nghiên cứu trong lĩnh vực này được  các nhà khoa học y sinh thực hiện, nhưng những đóng góp đáng kể được thực hiện bởi các nhà sinh học khác. Nghiên cứu y học về con người, phải tuân thủ nghiêm ngặt đạo đức y tế được nêu trong Tuyên bố Helsinki và hội đồng xét duyệt bệnh viện nơi nghiên cứu được tiến hành. Trong mọi trường hợp, đạo đức nghiên cứu là điều cần thiết.

**Tham khảo**
Thể loại:Nghiên cứu y học
Phạm Thị Bích Thủy

Phạm Thị Bích Thủy (sinh năm 1979) là nữ thẩm phán người Việt Nam. Bà hiện giữ chức vụ Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước. Khi được bổ nhiệm chức vụ này vào tháng 11 năm 2018, bà là Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh trẻ nhất ở Việt Nam (39 tuổi).

**Tiểu sử**
Phạm Thị Bích Thủy sinh năm 1979. Bà có trình độ Thạc sĩ Luật.
Bà là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, có trình độ Cao cấp lí luận chính trị.
Chiều ngày 12 tháng 4 năm 2016, Phạm Thị Bích Thủy, 37 tuổi, Chánh Văn phòng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước, được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước. Quyết định có hiệu lực từ ngày 15 tháng 4 năm 2016. Đây là lần đầu tiên Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước có nữ lãnh đạo.
Ngày 9 tháng 11 năm 2018, Phạm Thị Bích Thủy, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước, được trao Quyết định số 1869/QĐ-TCCB ngày 17/10/2018 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam Nguyễn Hòa Bình bổ nhiệm giữ chức vụ Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước thay ông Nguyễn Hữu Trí chuyển công tác lên Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh. Khi được bổ nhiệm chức vụ này, bà là Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh trẻ nhất ở Việt Nam (39 tuổi).

**Tham khảo**
Thể loại:Người họ Phạm tại Việt Nam
Thể loại:Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước
Thể loại:Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Việt Nam
Thể loại:Nữ thẩm phán Tòa án nhân dân Việt Nam
Thể loại:Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Việt Nam đương nhiệm