Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Voi Syria

Voi Syria, còn gọi với cái tên khác: voi Tây Á (Elephas maximus asurus) là tên gọi được đề xuất cho các phân loài sinh sống ở vùng cực tây của voi châu Á (Elephas maximus) - giống voi đã tuyệt chủng vào thời cổ đại. Bộ xương của E. m. asurus đã được thu thập tại vùng Trung Đông: Iran, Iraq và Syria, với các niên đại hiện vật trải dài từ 3 triệu năm trước Công nguyên đến 100 năm trước Công nguyên.
Các thợ thủ công Syria cổ đại đã sử dụng ngà của voi E. m. asurus để chạm khắc. Ở Syria, việc sản xuất các mặt hàng ngà voi thịnh vượng nhất trong khoảng thời gian thiên thiên niên kỷ thứ nhất trước Công nguyên, khi người Aramea tạo ra các vật dụng khảm ngà voi lộng lẫy và sử dụng làm đồ nội thất. Do vấn đề săn bắn quá mức voi Syria để lấy ngà nên loài voi này cuối cùng đã tuyệt chủng vào khoảng năm 100 trước Công nguyên.

**Hình dáng**
Voi Syria là một trong những phân loài voi châu Á có kích thước lớn nhất tồn tại trong mọi thời kỳ lịch sử, có kích thước chiều cao tính từ vai là từ 3,5 mét (11 ft 6 in) trở lên. Kích thước này ngang bằng với những con voi Ấn Độ có kích thước lớn nhất từng được ghi nhận. Khung xương cho thấy Voi Syria không khác nhiều so với phân loài voi Ấn Độ, ngoại trừ kích thước của nó.

**Phân bố và sinh cảnh**
Ở Tây Á, những con voi loài này sinh sống trải dài từ các khu rừng ngập mặn ở miền nam Iran, đến miền nam Anatolia, thảo nguyên Syria và lan rộng sang cả Israel. Ashurnasirpal II tự hào về tài giết voi, cùng với bò và sư tử hoang dã.

**Tham khảo**
Thể loại:Họ Voi
Thể loại:Tuyệt chủng thế Holocen
Thể loại:Động vật có vú tuyệt chủng
Thể loại:Động vật có vú tuyệt chủng Châu Á
Ống thông mũi họng

Ống thông mũi họng (còn gọi là ống dẫn nước mắt, ống lệ) mang nước mắt từ túi lệ của mắt vào khoang mũi. Ống này bắt đầu trong hốc mắt giữa hàm trên và xương lệ, từ đó đi xuống và lùi vào phía sau. Việc mở ống thông mũi vào vùng mũi dưới của khoang mũi được che phủ một phần bởi nếp gấp niêm mạc (van Hasner hoặc plica lacrimalis). Nước mắt dư thừa chảy qua ống thông mũi họng chảy vào phần lỗ mũi.
Đây là lý do mũi bắt đầu chảy nước khi một người khóc hoặc chảy nước mắt do dị ứng, và tại sao đôi khi người ta có thể nếm được thuốc nhỏ mắt. Vì lý do tương tự khi áp dụng một số loại thuốc nhỏ mắt, người ta thường khuyên nên đóng ống thông mũi họng bằng cách ấn nó bằng ngón tay để ngăn thuốc thoát khỏi mắt và gây tác dụng phụ không mong muốn ở nơi khác trong cơ thể.
Giống như túi lệ, ống này được lót bởi biểu mô cột phân tầng có chứa các tế bào  tiết chất nhầy và được bao bọc với mô liên kết.

**Ý nghĩa lâm sàng**
Tắc nghẽn ống thông mũi họng có thể xảy ra. Điều này dẫn đến sự tràn quá mức của nước mắt được gọi là epiphora. Tắc nghẽn bẩm sinh có thể gây ra sự mở rộng nang của ống dẫn và được gọi là dacryocystocele hoặc u nang Timo. Những người có tình trạng khô mắt có thể được gắn nút ống thông mũi để bịt kín các ống dẫn nhằm hạn chế lượng chất lỏng thoát ra và giữ độ ẩm.
Trong quá trình nhiễm trùng tai, chất nhầy dư thừa có thể chảy qua ống thông mũi họng theo cách ngược lại chảy nước mắt.
Kênh chứa ống thông mũi họng được gọi là kênh mũi họng.
Ở người, ống dẫn nước mắt ở nam có xu hướng lớn hơn ống dẫn này ở nữ.

**Tham khảo**
Thể loại:Phân loại mắt người
Nhập cư bất hợp pháp

Tập tin:2019 US Mexico Border Crossing apprehension (48036606282).jpg|thumb|Một nhóm người nhập cư bất hợp pháp bắt giữ gần Yuma, Arizona.
Nhập cư bất hợp pháp là hành việc di cư của người dân vào một quốc gia vi phạm luật di trú của quốc gia đó hoặc cư trú liên tục của người dân mà không có quyền hợp pháp để sống ở quốc gia đó. Nhập cư bất hợp pháp có xu hướng là cư dân từ các nước nghèo hơn đến các nước giàu hơn. Cư trú bất hợp pháp ở một quốc gia khác tạo ra nguy cơ bị giam giữ và trục xuất, hoặc phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt khác.
Những người xin tị nạn bị từ chối tị nạn có thể phải đối mặt với việc bị trục xuất, ví dụ nếu nước nhà từ chối nhận người hoặc nếu lý do tị nạn mới xảy ra sau quyết định. Trong một số trường hợp, những người này được coi là người nhập cư bất hợp pháp và trong những trường hợp khác, họ có thể nhận được giấy phép cư trú tạm thời, ví dụ như có liên quan đến nguyên tắc không từ chối trong Tòa án Nhân quyền châu Âu. Tòa án Nhân quyền châu Âu, đề cập đến Công ước châu Âu về Nhân quyền, đã thể hiện trong một số bản án chỉ định rằng có các rào cản thực thi để trục xuất đến một số quốc gia, ví dụ do nguy cơ bị tra tấn.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhập cư
Voi Bắc Phi

Voi Bắc Phi (Loxodonta africana pharaohensis) là một phân loài của voi đồng cỏ châu Phi (Loxodonta africana), hoặc có thể là một loài voi riêng biệt sinh sống tại khu vực Bắc Phi, phía bắc Sahara, cho đến khi tuyệt chủng vào thời La Mã cổ đại. Loài voi này là loài voi từng được sử dụng làm voi chiến nổi tiếng được Carthage sử dụng trong Chiến tranh Punic trong cuộc chiến giữa Carthage với Cộng hòa La Mã. Mặc dù các phân loài đã được mô tả chính thức, nó không được công nhận rộng rãi bởi các nhà phân loại động vật. Các tên khác của loài vật này bao gồm voi rừng Bắc Phi, voi Carthage và voi Atlas. Ban đầu, phạm vi tự nhiên của nó có lẽ trải dài khắp Bắc Phi và xuống tận bờ biển Sudan và Eritrea hiện tại.

**Hình dáng**
Những bức bích họa tại Carthage và những đồng xu được đúc bởi bất cứ ai kiểm soát Bắc Phi vào những thời điểm khác nhau trong lịch sử đều cho thấy những con voi thuộc loài này có kích thước rất nhỏ, có thể chỉ có chiều cao khoảng 2,5 mét (8 ft 2 in), với đôi tai lớn và lưng lõm đặc trưng giống loài voi châu Phi hiện đại. Voi Bắc Phi có kích thước nhỏ hơn voi rừng châu Phi hiện đại (L. a. africana) và có kích thước tương đồng với loài voi châu Phi hiện đại (L. cyclotis). Có thể loài voi này ngoan ngoãn và dễ tiếp thu hơn voi rừng châu Phi khiến chúng bị những người Punic thuần hóa trở thành một giống voi chiến bằng một phương pháp đã bị thất truyền.

**Tham khảo**
Thể loại:Họ Voi
Thể loại:Động vật có vú tuyệt chủng
Thể loại:Tuyệt chủng thế Holocen
Xe cũ

Xe nhỏ đã qua sử dụng ở Mỹ.
Đại lý xe mới thường bán xe đã qua sử dụng bên ngoài showroom.
Một chiếc xe cũ, một chiếc xe đã qua sử dụng hoặc một chiếc xe đã có người sở hữu trước đó, là một chiếc xe trước đây đã có một hoặc nhiều chủ sở hữu thông qua bán lẻ. Ô tô đã qua sử dụng được bán thông qua nhiều cửa hàng, bao gồm nhượng quyền thương mại và đại lý xe hơi độc lập, công ty cho thuê xe, đại lý mua tại đây trả tiền tại đây, văn phòng cho thuê, đấu giá và bán hàng tư nhân. Một số nhà bán lẻ xe hơi cung cấp "giá không mặc cả", "xe cũ đã được chứng nhận" và các gói dịch vụ hoặc bảo hành mở rộng.

**Ngành công nghiệp ô tô đã qua sử dụng**
Với doanh thu hàng năm trên 350 tỷ USD, ngành công nghiệp xe sử dụng đại diện cho gần một nửa thị trường bán lẻ ô tô Mỹ và là phân khúc bán lẻ lớn nhất của nền kinh tế. Trong năm 2016, khoảng 17,6 triệu xe ô tô và xe tải đã qua sử dụng đã được bán tại Hoa Kỳ, tăng nhẹ so với 17,5 triệu xe đã qua sử dụng được bán trong năm 2015.

**Lịch sử**
Vào năm 1898, Công ty Empire State Motor Wagon ở Catskill, New York là một trong những lô xe đã qua sử dụng đầu tiên của Mỹ.
Thị trường xe đã qua sử dụng lớn hơn đáng kể so với các lĩnh vực bán lẻ lớn khác, chẳng hạn như thị trường sản phẩm văn phòng và trường học (206 tỷ đô la Mỹ doanh thu hàng năm ước tính) và thị trường cải thiện nhà (doanh thu ước tính hàng năm là 291 tỷ USD).date=January 2018
Tính đến năm 2016, 38,5 triệu xe đã qua sử dụng đã được bán ra.

**Tham khảo**
Thể loại:Sở hữu xe hơi
Đại lý xe hơi

Tập tin:Car dealership in Rockville Maryland Jeep.jpg|phải|nhỏ| Đại lý ô tô/xe hơi điển hình (trong trường hợp này là đại lý xe jeep) bán xe đã qua sử dụng bên ngoài, xe mới trong phòng trưng bày, cũng như lối vào xe vào các bộ phận và khu vực dịch vụ ở phía sau tòa nhà 
Lối vào của Dịch vụ và sửa chữa
Dịch vụ sửa chữa ô tô
Tập tin:Beverly Hills Heritage Classics P4060231.jpg|phải|nhỏ| Đại lý xe cổ 
Đại lý xe hơi hoặc đại lý ô tô / công ty phân phối xe địa phương là một doanh nghiệp bán xe mới hoặc đã qua sử dụng ở cấp độ bán lẻ, dựa trên hợp đồng đại lý với một nhà sản xuất ô tô hoặc công ty con bán hàng. Nó sử dụng nhân viên bán ô tô để bán xe ô tô của họ. Nó cũng có thể cung cấp dịch vụ bảo dưỡng cho xe hơi, và thuê các kỹ thuật viên ô tô để dự trữ và bán phụ tùng ô tô dự phòng và xử lý các yêu cầu bảo hành.

**Đại lý xe hơi đa thương hiệu**
Đại lý xe hơi đa thương hiệu và đa nhà cung cấp bán xe từ các nhà sản xuất ô tô khác nhau và độc lập. Một số chuyên về xe chạy điện.

**Tham khảo**
Thể loại:Đại lý ô tô
Plectranthias maculicauda

Plectranthias maculicauda, thường được gọi là cá mú đốm đuôi, là một loài cá biển thuộc chi Plectranthias trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1914.

**Phân bố và môi trường sống**
P. maculicauda có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Nam Thái Bình Dương. Các mẫu vật của loài này được tìm thấy ở ngoài khơi cực bắc của New Zealand và dọc theo bờ biển của bang New South Wales, Úc, với độ sâu được tìm thấy trong khoảng từ 110 đến 155 m. Chúng sống xung quanh các rạn san hô ở thềm lục địa.

**Mô tả**
Mẫu vật có chiều dài cơ thể lớn nhất dùng để mô tả P. maculicauda có kích thước khoảng 8,3 cm. Màu sắc của mẫu vật đã được ngâm rượu: trắng nhạt với một đốm đen hình bầu dục có kích thước bằng khoảng 2/3 kích thước của mắt, nằm ở phía sau của cuống đuôi. Vây bụng dài, có thể chạm tới hoặc vượt qua ngoài hậu môn; vây đuôi cụt hoặc hơi lõm vào trong.
Số gai ở vây lưng: 10 (gai thứ 4 hoặc 5 thường dài nhất); Số tia vây mềm ở vây lưng: 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số tia vây mềm ở vây ngực: 14 - 16; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 15; Số vảy đường bên: 32 - 34.

**Tham khảo**
J. E. Randall (1980),  Revision of the fish genus Plectranthias (Serranidae: Anthiinae) with descriptions of 13 new species, Micronesica 16 (1): 101 – 187.

**Chú thích**
Thể loại:Plectranthias
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1914
Thể loại:Cá được mô tả năm 1914
Plectranthias maugei

Plectranthias maugei là một loài cá biển thuộc chi Plectranthias trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1980, được đặt theo tên của L. A. Mauge, đến từ Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Pháp, là người đã thu thập những mẫu vật của loài này và đã phác thảo lại chúng.

**Phân bố và môi trường sống**
P. maugei có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Ấn Độ Dương. Loài cá này chỉ được tìm thấy duy nhất ở ngoài khơi phía tây nam đảo Madagascar. P. maugei sống xung quanh các rạn san hô ở độ sâu được ghi nhận ở khoảng 250 m.

**Mô tả**
Ba mẫu vật dùng để mô tả P. maugei có chiều dài cơ thể với kích thước đo được năm trong khoảng 17 – 21 cm. Màu sắc khi các mẫu vật còn tươi không được ghi lại. Những mẫu vật đã được giữ trong rượu có màu trắng nhạt với một loạt 8 đốm đen không đều ở đầu và thân. Đốm thứ nhất nằm sau mắt; đốm thứ hai sau gáy, ở ngay gốc vây lưng trước; đốm thứ ba bên dưới gai vây lưng thứ 4 đến thứ 9, lan xuống dưới đường bên; đốm thứ tư bên dưới gai vây lưng cuối cùng; đốm thứ năm và thứ sáu nhỏ, bên dưới nửa sau của vây lưng; 2 đốm nhỏ cuối cùng ở mặt trên của cuống đuôi.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 14.

**Tham khảo**
J. E. Randall (1980),  Revision of the fish genus Plectranthias (Serranidae: Anthiinae) with descriptions of 13 new species, Micronesica 16 (1): 101 – 187.

**Chú thích**
Thể loại:Plectranthias
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1980
Plectranthias megalepis

Plectranthias megalepis là một loài cá biển thuộc chi Plectranthias trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1880.

**Phân bố và môi trường sống**
P. megalepis có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Thái Bình Dương. Các mẫu vật của loài này được tìm thấy ở ngoài khơi quần đảo Kai (Indonesia) và biển Arafura, với độ sâu được tìm thấy trong khoảng 236 m. Mẫu vật ở biển Arafura được tìm thấy ở vùng đáy biển là bùn xanh.

**Mô tả**
Mẫu vật có chiều dài cơ thể lớn nhất dùng để mô tả P. megalepis có kích thước khoảng 6,2 cm. Màu sắc của mẫu vật đã được ngâm rượu: trắng nhạt với các đốm đen nhỏ ở đầu và sau gáy. Có 6 đốm đen nổi bật dọc theo gốc vây lưng; hai đốm đen nhỏ, mờ hơn ở rìa trên cuống đuôi và hai đốm đen lớn ở thân trên; các vây có màu trắng. Mẫu vật khi còn sống có màu hồng với những đốm đen dọc theo lưng. Đuôi cụt.
Số gai ở vây lưng: 10 (gai thứ 4 hoặc 5 thường dài nhất); Số tia vây mềm ở vây lưng: 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 15; Số vảy đường bên: 29.

**Tham khảo**
J. E. Randall (1980),  Revision of the fish genus Plectranthias (Serranidae: Anthiinae) with descriptions of 13 new species, Micronesica 16 (1): 101 – 187.

**Chú thích**
Thể loại:Plectranthias
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1880
Bản mẫu:Harvard citations/doc

==Mục đích**
The "Harvard citations" template is for producing more complicated Harvard citations, when one wishes to link
several publications by the same author, or add a link to the author's name. For most
simple Harvard citations the  templates harv, harxtxt, and harvnb are easier to use.
The template name "Harvard citations" can be abbreviated as "harvs".

**Các tham số (tất cả tùy chọn)**
Most of the parameters, in particular those for authors, editors, and year, should be the
same as for the corresponding citation template. (If these are missing the template will try to guess them by looking for other parameters such as "date", "author" and so on.) In fact one can produce this template
just by changing the name "citation" in the corresponding citation template to "harvard citations" and keeping all parameters the same. 

**Các ví dụ**
An example with authorlinks:

A reference is loc1=p. 118 .
An example with txt

The theory was developed by year3=1943 .
An example using nb to list 2 sets of authors, using citationpage to link to the 
von Neumann algebra page:

The theory was developed in a series of papers (year3=1943 , year4=1949 ).

**Các ví dụ khác (chủ yếu để gỡ lỗi bản mẫu)**

**Tham khảo mẫu**
 pages=116–229 ,- pages=208–248 ,- pages=716–808 .

**Xem thêm**
 Sử dụng Chú thích để định dạng chú thích trong phần Tham khảo.
Thể loại:Bản mẫu chú thích tác giả-ngày
Plectranthias megalophthalmus

Plectranthias megalophthalmus, danh pháp thông thường là cá mú thanh yên (tiếng Anh: Citron perchlet), là một loài cá biển thuộc chi Plectranthias trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1979.

**Phân bố và môi trường sống**
P. megalophthalmus có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Nam Thái Bình Dương. Các mẫu vật của loài này chỉ được tìm thấy ở 2 địa điểm, là quần đảo Loyalty (New Caledonia) và ngoài khơi Hedland, bang Tây Úc, với độ sâu được tìm thấy trong khoảng 300 đến 360 m. Đây là độ sâu lớn nhất được ghi nhận đối với các loài trong chi này. Loài này sống xung quanh các rạn san hô ở vùng biển sâu.

**Mô tả**
Mẫu vật có chiều dài cơ thể lớn nhất dùng để mô tả P. megalophthalmus có kích thước khoảng 6,1 cm. Màu sắc của mẫu vật đã được bảo quản trong rượu: trắng nhạt với một vài đốm đen rất nhạt. Mẫu vật sau 2 ngày ngâm trong formalin: màu vàng tươi, và cũng có thể đây là màu sắc khi còn sống của loài này. Mắt rất to. Vây bụng không dài, không vươn tới được hậu môn. Vây đuôi được khía rãnh.
P. megalophthalmus được cho là loài đặc biệt nhất của chi Plectranthias. Nó là loài duy nhất mà thiếu răng nanh ở hàm và mắt có đường kính to nhất. Nó cũng là một trong hai loài có thân thon dài nhất. Nó cũng khác với các loài cùng chi ở chỗ có cơ thể màu vàng khi còn sống, trong khi các loài còn lại có màu trắng với nhiều đốm đỏ cam.
Số gai ở vây lưng: 10 (gai thứ 4 hoặc 5 thường dài nhất); Số tia vây mềm ở vây lưng: 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số tia vây mềm ở vây ngực: 15; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 15; Số vảy đường bên: 31.

**Tham khảo**
J. E. Randall (1980),  Revision of the fish genus Plectranthias (Serranidae: Anthiinae) with descriptions of 13 new species, Micronesica 16 (1): 101 – 187.

**Chú thích**
Thể loại:Plectranthias
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1979
Voi thời kỳ Trung Quốc cổ đại

Tượng voi cổ đại bằng đồng ở Thượng Hải
Sự tồn tại của voi ở Trung Quốc cổ đại được chứng thực bằng cả bằng chứng khảo cổ học và bằng các ghi nhận trong tác phẩm nghệ thuật Trung Quốc. Loài voi này từ lâu được cho là thuộc một phân loài tuyệt chủng của voi châu Á, được đặt tên là Elephas maximus rubridens. Chúng sống ở miền Trung và miền Nam Trung Quốc trong giai đoạn trước thế kỷ 14 trước Công nguyên. Chúng từng sinh sống ở những vùng xa thuộc miền Bắc Trung Quốc như An Dương, Hà Nam.  Loài voi được đề cập trong các văn bản sớm nhất gồm Kinh Thi, Kinh Lễ và Tả truyện.
Vào tháng 12 năm 2012, một nghiên cứu của một nhóm các nhà khoa học từ Trung Quốc cho rằng voi sống ở Trung Quốc thời cổ đại (triều đại nhà Thương và nhà Chu) không thể là một phân loài của voi châu Á nhưng có lẽ thuộc về chi Palaeoloxodon. P. namadicus sinh sống tại vùng châu Á, nhưng không rõ liệu những con voi bí ẩn ở miền bắc Trung Quốc là hậu duệ còn sót lại của P. namadicus hay một loài voi đặc biệt riêng lẻ. Kết luận này được đưa ra sau khi nghiên cứu hài cốt của răng hàm và ngà voi Trung Quốc từ thế Holocene, cũng như kiểm tra các vật dụng bằng đồng sử dụng trong nghi lễ của các triều đại nhà Thương và Chu, tất cả đều mô tả những con voi có hai 'mấu thịt' trên vòi (trong khi voi Ấn Độ chỉ có một 'mấu thịt'). Các chuyên gia về hóa thạch loài voi Victoria Herridge và Adrian Lister không đồng ý với luồng quan điểm này và cho rằng các đặc điểm của bộ răng thực tế chỉ là do sự sai lệch độ tương phản, gây ra bởi hình ảnh có độ phân giải kém trong các tài liệu khoa học, đồng thời không có các bức ảnh có chất lượng tốt hơn.
Voi vẫn sống sót ở các tỉnh phía tây nam Trung Quốc sau sự tuyệt chủng của voi Trung Quốc, nhưng chúng thuộc một phân loài khác là voi Ấn Độ - Elephas maximus indicus.

**Tham khảo**
Thể loại:Họ Voi
Thể loại:Động vật tuyệt chủng châu Á
Thể loại:Tuyệt chủng thế Holocen
Sự cố tràn dầu Đông Bắc Brasil 2019

Sự cố tràn dầu ở Đông Bắc Brasil là sự cố tràn dầu thô đang diễn ra lần đầu tiên ở nước này vào ngày 2 tháng 9 năm 2019. Nó ảnh hưởng đến vùng biển thuộc quyền tài phán của Brazil và hơn 2.250 km (1.400 dặm) bờ biển. Nguồn gốc của sự cố tràn dầu là không rõ, nhưng được tuyên bố không phải là người Brazil. Đến cuối tháng 10 năm 2019, hơn 1.000 tấn đã được dọn sạch; sự cố tràn dầu đã làm ô nhiễm hàng trăm khu vực ở cả chín bang phía Đông Bắc Brasil.
Đây là sự cố tràn dầu tồi tệ nhất trong lịch sử Brasil  và là thảm họa môi trường lớn nhất từng được ghi nhận ở bờ biển Brasil.

**Nguồn gốc**
Với các tình huống vẫn đang được điều tra, các báo cáo đầu tiên về sự cố tràn dầu đã được thực hiện vào ngày 2 tháng 9 năm 2019.
Lượng dầu hiện đang ảnh hưởng đến Brazil từ sự cố tràn dầu được mô tả là "hàng ngàn thùng". Nguồn gốc của sự cố tràn dầu, một loại không được sản xuất tại Brazil, vẫn chưa được biết. Các cuộc điều tra của Hải quân Brazil và Petrobras đã tìm thấy mối liên hệ hóa học với dầu của Venezuela, nhưng điều đó không nhất thiết có nghĩa là Venezuela phải chịu trách nhiệm. Chính phủ Venezuela từ chối trách nhiệm về thảm họa và nói rằng công ty dầu mỏ duy nhất của đất nước họ, PDVSA, không nhận được bất kỳ báo cáo nào từ khách hàng hoặc công ty con về bất kỳ sự cố tràn dầu nào gần Brazil. Các xét nghiệm hóa học cũng xác định rằng dầu là tất cả từ một nguồn. Một số thùng đã trôi dạt trên các bãi biển.  Trước khi thử nghiệm, Hải quân đã hỏi 30 tàu chở dầu từ mười quốc gia khác nhau đi qua bờ biển Brazil xem họ có bị rò rỉ dầu ra hay không.

**Tham khảo**
Thể loại:Brasil năm 2019
Thể loại:Thảm họa môi trường
Plectranthias nanus

Plectranthias nanus, thường được gọi cá mú dải nâu, là một loài cá biển thuộc chi Plectranthias trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1980. Trong tiếng Latinh lẫn tiếng Hy Lạp, nanus có nghĩa là "thấp, lùn", ám chỉ kích thước bé nhỏ của loài này.

**Phân bố và môi trường sống**
P. nanus có phạm vi phân bố rộng rãi ở vùng biển Tây Ấn Độ Dương. Chúng được tìm thấy ở các quần đảo thuộc 2 tiểu vùng Melanesia và Polynesia; cũng được ghi nhận ở Nam Nhật Bản. Ở Ấn Độ Dương, được tìm thấy rải rác ở phía bắc Biển Đỏ; ngoài khơi quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh. P. nanus sống đơn độc xung quanh các rạn san hô trong các đầm phá và ngoài khơi ở độ sâu được ghi nhận trong khoảng 6 – 65 m.

**Mô tả**
Những mẫu vật dùng để mô tả P. nanus có chiều dài cơ thể với kích thước do được trong khoảng 3 – 4 cm. Mẫu vật đã dược bảo quản trong rượu có màu trắng nhạt với các đốm lớn màu nâu ở đầu và thân; có 2 đốm đen tròn, kích thước nhỏ hơn một chút so với đồng tử, nằm trên cuống đuôi; một đốm đen bên dưới, kề sát với một vài tia vây lưng cuối cùng; một đốm đen khác ít nổi bật hơn ở phía trên gốc vây hậu môn.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 14.

**Tham khảo**
J. E. Randall (1980),  Revision of the fish genus Plectranthias (Serranidae: Anthiinae) with descriptions of 13 new species, Micronesica 16 (1): 101 – 187.

**Chú thích**
Thể loại:Plectranthias
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1980
Plectranthias pelicieri

Plectranthias pelicieri là một loài cá biển thuộc chi Plectranthias trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1994.

**Phân bố và môi trường sống**
P. pelicieri có phạm vi phân bố rải rác ở vùng biển Tây Nam Ấn Độ Dương. Loài này được tìm thấy tại Mauritius và ngoài khơi phía bắc KwaZulu-Natal, Nam Phi; có lẽ cũng được tìm thấy ngoài khơi đảo Madagascar và Mozambique ở độ sâu tương đương. Hình ảnh chụp được các cá thể còn sống tại quần đảo Ryukyu và quần đảo Izu cần được xác minh. Độ sâu được tìm thấy trong khoảng 50 đến 95 m. Loài này sống xung quanh các rạn san hô ở vùng biển sâu, nơi có nhiều đá sỏi.

**Mô tả**
Mẫu vật có chiều dài cơ thể lớn nhất dùng để mô tả P. pelicieri với kích thước được ghi nhận là khoảng 5 cm. Cơ thể của loài cá này có màu đỏ, chuyển sang màu vàng cam ở bụng và phía trước của vây hậu môn, với các đường sọc thẳng đứng màu xanh nhạt, tím nhạt (viền màu đỏ và vàng cam). Đầu có các vệt sọc màu đỏ và vàng (dễ thấy nhất là một đốm đỏ có vòng viền màu vàng và đỏ bao quanh trên nắp mang), và các đốm trắng xanh rìa đỏ. Vây lưng và vây hậu môn đều có màng trong suốt với các đốm vàng rải rác ở trên đó; vây đuôi có màu vàng trong; tia vây ngực màu đỏ nhạt, màng trong; vây bụng có sọc màu vàng cam.
Số gai ở vây lưng: 10 (gai thứ 4 hoặc 5 dài nhất); Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 29; Số đốt sống: 26.

**Tham khảo**
J. E. Randall & T. Shimizu (1994),  Plectranthias pelicieri, a new anthiine fish (Perciformes: Serranidae) from Mauritius, with notes on P. gardineri (PDF), Japan J. Ichthyol. 41 (2): 109 – 115.

**Chú thích**
Thể loại:Plectranthias
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1994
Mười vạn câu chuyện cười lạnh

là một bộ truyện tranh dài tập đã được chuyển thể thành các tác phẩm hoạt hình cùng tên.
Loạt truyện tranh được phát hành từ ngày 28 tháng 6 năm 2010. Loạt phim hoạt hình chuyển thể cùng tên được phát hành từ ngày 11 tháng 7 năm 2012. Bộ truyện mang phong cách hài hước, được đánh giá là tác phẩm thổi luồng gió mới vào phong cách sáng tác của ngành truyện tranh, hoạt hình Trung Quốc.

**Truyện tranh**

**Phim hoạt hình**

**Điện ảnh**
Bộ truyện đã được chuyển thể thành hai bộ phim điện ảnh là Mười vạn câu chuyện cười lạnh và Mười vạn câu chuyện cười lạnh 2.

**Giải thưởng**
 Liên hoan phim mini Trung Quốc 2012 - phối âm phim hoạt hình tốt nhất.- Liên hoan phim Khoai Tây lần 6 - Phim hoạt hình mạng tốt nhất.

**Tham khảo**
Thể loại:Truyện tranh hài hước
Wilhelm T. Unge

Tập tin:Aerial photograph of Swedish landscape taken by rocket, 1897 losslesscrop.jpg|thumb|right|Bức ảnh trên không này chụp cảnh Karlskoga có thể đã sử dụng một trong những tên lửa của Đại úy W.T. Unge mang theo một trong những máy ảnh Alfred Nobel vào khoảng năm 1897.
Nam tước Wilhelm Theodor Unge (1845 – 1915), là một kỹ sư quân sự đã phát minh ra máy đo từ xa và nhiều cải tiến khác nhau cho pháo binh. Ông sinh ra ở Stockholm, Thụy Điển, vào năm 1845. Ông hợp tác với Alfred Nobel nhằm cải thiện tầm bắn và độ chính xác của tên lửa Hale, bằng cách sử dụng các loại nhiên liệu cải tiến và phóng từ đại bác. Có thể một trong những tên lửa của ông đã mang theo máy ảnh Nobel đã thực hiện bức ảnh chụp từ trên không đầu tiên từ một tên lửa vào tháng 4 năm 1897.
Sau khi Nobel qua đời vào năm 1896, Unge đã nhận được bằng sáng chế cho tên lửa cải tiến, một số được bán cho vài quốc gia khác. Năm 1908, ông đã bán bằng sáng chế của mình cho Friedrich Krupp.
Năm 1977, Unge được giới thiệu vào Đại sảnh Danh vọng Không gian Quốc tế.

**Xem thêm**
Tên lửa Hale
*Chụp ảnh trên không
*Trinh sát trên không

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1845
Thể loại:Mất năm 1915
Thể loại:Tên lửa sơ khai
Jesse W. Reno

Jesse Wilford Reno (4 tháng 8 năm 1861 – 2 tháng 6 năm 1947) là nhà phát minh ra chiếc thang cuốn hoạt động đầu tiên vào năm 1891 (được cấp bằng sáng chế ngày 15 tháng 3 năm 1892) được sử dụng tại Old Iron Pier, Coney Island, New York.  Sáng chế của ông được gọi là "thang máy nghiêng."  Một loại máy thang cuốn trước đây, mà nhà phát minh Nathan Ames đã đặt tên là "cầu thang xoay", được cấp bằng sáng chế ngày 9 tháng 3 năm 1859, nhưng chưa bao giờ được xây lên cả.
Reno sinh năm 1861 tại Fort Leavenworth, Kansas.  Ông là con của vị sĩ quan trứ danh thời nội chiến Mỹ Jesse L. Reno.  Ông tốt nghiệp trường Đại học Lehigh vào năm 1883 với bằng kỹ nghệ khai thác khoáng sản, sau đó là ngành luyện kim, đồng thời còn là một thành viên của Hội Ái hữu Chi Phi.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Tiểu sử tại Bảo tàng Thang máy date=2006-08-28 
Thể loại:Sinh năm 1861
Thể loại:Mất năm 1947
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Lehigh
Thể loại:Người Fort Leavenworth, Kansas
Thể loại:Người Pelham Manor, New York
Thể loại:Nhà phát minh Mỹ
August Müller

August Müller (1864 – 1949), chào đời tại vùng Mönchengladbach, là sinh viên y khoa của trường Đại học Kiel, Đức, và là nhà tiên phong trong sản xuất kính áp tròng. Năm 1889, ông đã trình bày tại trường đại học luận án tiến sĩ của ông có tiêu đề Mắt kính và thấu kính giác mạc trong đó ông mô tả những nỗ lực của mình nhằm nghiền thấu kính bao phủ cả màng cứng từ thủy tinh thổi. Trong quá trình tinh chỉnh đã giúp ông có khả năng hiệu chỉnh cho đúng -14 D độ cận thị đến 0.50 D.
Đồng nghiệp của Müller là Adolf Fick đã xuất bản tác phẩm của ông về kính áp tròng vào đầu năm 1887, nhưng thấu kính của ông nặng và chỉ có thể đeo trong một thời gian ngắn. Thấu kính của Müller's thì nhẹ hơn và tạo hình phù hợp với đường viền cong của giác mạc. Ông gợi ý rằng thấu kính sẽ vẫn giữ được vị trí trên giác mạc do mao mạch được bôi trơn bởi màng nước mắt.
Müller đã gọi quá trình phát triển của mình là Hornhautlinsen hay 'kính giác mạc'. Những nỗ lực của ông trong việc phát triển một loại kính mới hoàn toàn không thành công, vì một bệnh nhân chỉ có thể chịu đựng được thấu kính bị đè nặng lên màng cứng trong nửa giờ, ít hơn so với Fick. Hơn nữa, nó phải được chèn vào dưới nước để ngăn bọt bong bóng khí, và cocaine được áp dụng để gây mê mắt, thế nhưng ông đã dựng lên nền móng cho các nhà nghiên cứu sau này và ý tưởng và khuyến nghị của ông về dòng chảy nước mắt vừa đủ và mép tròn thực sự làm nên cơ sở cho loại kính áp tròng phù hợp ngày nay.
Năm 1932, Müller đã quyên tặng ba thấu kính này cho Bảo tàng Đức ở Munich. Đây là những thấu kính tương tự mà ông đã thảo luận trong luận văn của mình.

**Tham khảo**
 Heitz RF. The invention of contact lenses by August Muller (1887-1889). CLAO J. 1984 Jan-Mar;10(1):88-95. 6368043-  Müller's 3 lenses at the Deutsches Museum  URL accessed ngày 10 tháng 3 năm 2006-  Image of Müller at Biblioteca Argentina de Oftalmología date = ngày 19 tháng 12 năm 2005  URL accessed ngày 10 tháng 3 năm 2006

**Chú thích**
Thể loại:Sinh năm 1864
Thể loại:Mất năm 1949
Thể loại:Nhà phát minh Đức
Thể loại:Bác sĩ nhãn khoa Đức
Nathan Ames

Nathan Ames (17 tháng 11 năm 1826 ở Roxbury, New Hampshire – 17 tháng 8 năm 1865 ở Saugus, Massachusetts) là một luật sư bằng sáng chế được coi là người nắm giữ bằng sáng chế đầu tiên ở Mỹ cho một loại máy giống như thang cuốn. Bằng sáng chế này (#25,076) được cấp vào ngày 9 tháng 8 năm 1859 cho một phát minh mà ông gọi là "Cầu thang xoay". Thang cuốn có những bậc thang gắn kèm theo tay vịn liên tiếp. Ông cũng đã cấp bằng sáng chế cho những cỗ máy được cải tiến giúp đánh bóng da trong suốt thời gian khi ngành công nghiệp đóng giày của Lynn là một trong những ngành công nghiệp nhất trên thế giới. Một trong những bằng sáng chế khác của ông là một cái máy đa ký, một loại máy sao chép sơ khai hoạt động bằng cách sử dụng bút kết nối bằng dây dẫn. Một bằng sáng chế mà ông nắm được trong tay là loại máy xay cải tiến.
Là một nhà văn và nhà thơ, Ames đã có tài liệu nghiên cứu công phu và tác phẩm Class Ode được xuất bản trong thời gian ông theo học tại Harvard. Cuốn sách của ông về thơ Pirate’s Glen and Dungeon Rock được xuất bản năm 1853. Những bài thơ này dựa trên truyền thuyết cướp biển địa phương Dungeon Rock.
Anh trai Joseph của ông là một họa sĩ vẽ chân dung Mỹ.
Ames được đào tạo tại Học viện Phillips tại Andover, và trường Harvard College.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1826
Thể loại:Mất năm 1865
Thể loại:Nhà phát minh Mỹ
Thể loại:Nhà thơ New Hampshire
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Harvard
Thể loại:Người Saugus, Massachusetts
Thể loại:Người Cheshire County, New Hampshire
Thể loại:Nhà thơ Mỹ thế kỷ 19
Thể loại:Nhà thơ nam người Mỹ
Thể loại:Cựu sinh viên Học viện Phillips
Thể loại:Nhà văn nam thế kỷ 19
Thể loại:Cựu sinh viên Harvard College
Kane Kramer

Kane Kramer là một nhà phát minh và thương gia người Anh. Ông được ghi nhận là đã phát minh ra máy nghe nhạc kỹ thuật số đầu tiên vào năm 1979. Trước khi Apple ra mắt iPod, Kramer đã nộp đơn xin cấp bằng sáng chế cho chiếc máy nghe nhạc kỹ thuật số mà ông gọi là IXI. Thiết bị này có kích thước bằng một gói thuốc lá, có hệ thống điều khiển gồm bốn nút và có thể chơi nhạc với thời gian khoảng ba phút rưỡi.

**Phát minh Máy nghe nhạc số**
Năm 1981 Kramer đã nộp đơn xin cấp bằng sáng chế của Anh cho máy nghe nhạc kỹ thuật số mới của mình gọi là IXI. Bằng sáng chế nước Anh 2115996 được ban hành năm 1985, và bằng sáng chế số 4.667.088 được ban hành năm 1987. Máy nghe nhạc có kích cỡ bằng một cái thẻ credit card với một màn hình LCD nhỏ cùng nút định vị và điều chỉnh âm lượng và có thể lưu dữ liệu ít nhất 8 MB chip bộ nhớ bọt thể rắn có dung lượng âm thanh 3,5 phút. Theo sơ đồ thì máy gồm có một thẻ nhớ stereo 10 phút và hệ thống này cùng một lúc được lắp thêm một ổ cứng cho phép ghi âm nhạc số hơn một giờ. Nhà đầu tư đầu tiên của ông là Sir Paul McCartney, về sau Kramer đã thành lập một công ty nhằm quảng bá IXI và năm nguyên mẫu có giá trị được sản xuất với mẫu 16 bit chạy thử ở mức 44.1 kilohertz với nguyên mẫu tiền sản xuất được công bố tại triển lãm thương mại APRS Audio/Visual vào tháng 10 năm 1986. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2004 với The Guardian, Kramer đã tuyên bố rằng công ty vào lúc đó đã có "đơn đặt hàng giá trị 60.000.000£" (giá ngày nay) dành cho thiết bị từ ngành công nghiệp ghi âm. Tuy nhiên, vào năm 1988, một cuộc tranh luận giữa hội đồng quản trị trong công ty của Kramer và sự thất bại trong việc tăng 60.000 bảng Anh để gia hạn bằng sáng chế đã dẫn đến việc mất bằng sáng chế và xâm nhập vào lĩnh vực công cộng, thế nhưng ông vẫn là chủ sở hữu mẫu thiết kế của riêng mình.

**Chứng nhận iPod**
Năm 2008, Kramer đã được Apple Inc. gọi tới làm nhân chứng để bảo vệ bản thân khỏi những vi phạm bằng sáng chế đối với máy nghe nhạc kỹ thuật số iPod. Theo bản tin của tờ 'Mail Online' số ra ngày 8 tháng 9 năm 2008, Apple Inc. đã sử dụng bằng sáng chế và bản vẽ của Kramer để tự vệ trước Burst một năm trước đây và ông đã đưa ra bằng chứng trước sự nhiệt tình từ các luật sư của Burst.

**Công việc hiện nay**
Kramer vẫn đang làm việc trong lĩnh vực công nghệ. Kramer là Chủ tịch của Hiệp hội các Nhà phát minh Anh và là người tổ chức Giải thưởng Triễn lãm Phát minh Anh quốc & Sáng chế Thế giới. Ông đóng vai trò cố vấn công nghệ cho hãng International Clean Energy Circle (ICI) và một số công ty. Dự án hiện tại của ông là Đạo diễn và Giám đốc sản xuất của một bộ phim tài liệu dài 90 phút mang tên 'Disparity', sẽ được công chiếu, bộ phim dự kiến ra mắt vào cuối năm 2018.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang chủ chính thức của Kane Kramer date=2019-05-26 - Báo cáo của nhà đầu tư ban đầu về IXI từ năm 1979 (Định dạng PDF) date=2019-03-01 
Thể loại:Sinh năm 1956
Thể loại:Nhà phát minh Anh
Thể loại:Doanh nhân người Anh
Thể loại:Nhà phát minh Vương quốc Liên hiệp Anh
Thể loại:Nhân vật còn sống
Elmo Roper

Elmo Burns Roper Jr.  (31 tháng 7 năm 1900 tại Hebron, Nebraska – 30 tháng 4 năm 1971 tại Redding, Connecticut) là người Mỹ đầu tiên thực hiện thăm dò ý kiến một cách khoa học để đưa ra các dự báo chính trị. Ông được biết đến với công việc tiên phong trong lĩnh vực nghiên cứu thị trường và thăm dò ý kiến. Ông đã ba lần dự đoán đúng việc tái đắc cử của Tổng thống Franklin D. Roosevelt vào các năm 1936, 1940 và 1944.

**Sự nghiệp**
Năm 1933, ông đồng sáng lập Cherington, Wood, and Roper, một công ty nghiên cứu tiếp thị.  Khi sự cộng tác này tan vỡ, ông tự thành lập công ty nghiên cứu của riêng mình, Elmo Roper, Inc. Ông được Henry Luce thuê vào năm 1935 để thực hiện các cuộc khảo sát cho tạp chí Fortune, tiếp tục các cuộc khảo sát này trong 15 năm. Dự đoán của ông về chiến thắng bầu cử của Franklin D. Roosevelt trước Alf Landon năm 1936 là chính xác trong tỷ lệ 0,9%; dự đoán năm 1940 của ông về chiến thắng của Roosevelt là chính xác trong tỷ lệ 0,5%, củng cố thêm danh tiếng từ những kỹ thuật của Roper. Năm 1940, Roosevelt  đã thuê Roper để đánh giá dư luận của Lend-Lease trước khi thực hiện. Năm 1942, ông được William Joseph Donovan thuê làm phó giám đốc Cục Tình báo Chiến lược (OSS); kế đến ông vào làm cho Cục Thông tin Chiến tranh (OWI). Sau khi rời khỏi OWI, ông thành lập Trung tâm Nghiên cứu Ý kiến ​​Dư luận Roper tại Đại học Connecticut vào năm 1947.
Công ty Roper Opinion Research ("Roper Poll") về sau được đổi tên thành Công ty Roper Starch Worldwide và cuối cùng được NOP World và sau là GfK mua lại vào năm 2005.

**Gia đình**
Con trai của ông, Bud Roper, cũng là một nhà thăm dò ý kiến.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1900
Thể loại:Mất năm 1971
Thể loại:Nhà thăm dò ý kiến
Thể loại:Nhà toán học thế kỷ 20
Thể loại:Nhà tư vấn chính trị Mỹ
Thể loại:Nhà nghiên cứu thị trường
Thể loại:Người Hebron, Nebraska
Earl Tupper

Earl Silas Tupper (28 tháng 7 năm 1907 – 5 tháng 10 năm 1983) là một doanh nhân và nhà phát minh người Mỹ, được biết đến như là người tạo ra Tupperware, một hộp nhựa kín khí dùng để lưu trữ thực phẩm, và về sự thành lập công ty sản phẩm gia dụng có liên quan mang tên ông, Tupperware Plastics Company.

**Sự nghiệp**
Tupper chào đời tại một trang trại ở Berlin, New Hampshire. Gia đình Tupper đã dời khỏi Berlin lúc ông còn nhỏ tuổi. Sau khi vào học Trường Đại học Bryant (nay là Đại học Bryant) ở Providence, Rhode Island, ông bắt đầu kinh doanh nghề làm vườn và vườn ươm cho đến khi cuộc Đại suy thoái buộc doanh nghiệp phải phá sản. Sau đó, ông được nhận vào làm việc trong công ty hóa chất DuPont.

**Tạo ra Tupperware**
Một ví dụ về Tupperware
Bằng cách sử dụng các mảnh xỉ polyethylene cứng màu đen, một sản phẩm thải ra trong quá trình lọc dầu do người giám sát trao lại cho ông tại DuPont, Tupper đã tinh chế xỉ và đúc nó để tạo ra các loại hộp đựng, chén, bát, đĩa nhẹ hều, không vỡ và thậm chí cả mặt nạ phòng độc được sử dụng trong Thế chiến II. Sau đó, ông đã thiết kế nắp đậy kín bằng chất lỏng không thấm nước, lấy cảm hứng từ dấu niêm phong sơn an toàn có thể đậy nắp lại được.

**Kinh doanh**
Tupper thành lập Tupperware Plastics Company vào năm 1938 và vào năm 1946, công ty đã giới thiệu Nhựa Tupper cho các cửa hàng bán đồ kim khí và bách hóa. Khoảng năm 1948, ông gia nhập cùng Brownie Wise, người đã thu hút sự chú ý của ông sau khi cô gọi điện thoại dài đến văn phòng của ông ở South Grafton, Massachusetts, theo đó cô giải thích thành công phi thường của mình khi chào bán Tupperware thông qua các bữa tiệc tại nhà.
Dựa trên chiến lược tiếp thị được phát triển bởi Wise và những người tiên phong đầu tiên là Tom và Ann Damigella từ Everett, Massachusetts, Tupperware đã rút lui khỏi việc bày bán tại các cửa hàng bán lẻ vào đầu những năm 1950 và "bữa tiệc" kiểu Tupperware sớm trở nên phổ biến trong các gia đình. Đây là ví dụ đầu tiên của cái được gọi là tiếp thị "kế hoạch tiệc tùng".
Trụ sở công ty đã được chuyển từ Massachusetts đến Orlando, Florida. Sau cuộc tranh cãi kịch liệt với Wise, dẫn đến việc cô bị sa thải năm 1958, Tupper đã bán The Tupperware Company với giá 16 triệu đô la cho Rexall. Không lâu sau đó, ông ly dị vợ, từ bỏ quyền công dân Mỹ để né thuế và mua một hòn đảo ngoài khơi bờ biển Costa Rica sinh sống cho tới lúc qua đời vào năm 1983, thọ 76 tuổi.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Earl S. Tupper Papers, ca. 1914–82 Archives Center, National Museum of American History, Smithsonian Institution
Thể loại:Sinh năm 1907
Thể loại:Mất năm 1983
Thể loại:Người DuPont
Thể loại:Người Berlin, New Hampshire
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Bryant
Thể loại:Người Mỹ ở Costa Rica
Thể loại:Nhà phát minh Mỹ thế kỷ 20
Tiếng Giẻ

Tiếng Giẻ (còn được biết là tiếng Die, tiếng Jeh, tiếng Yaeh) là một ngôn ngữ được hơn mười lăm nghìn người sử dụng ở Việt Nam. Ngoài ra còn có vài nghìn người nói ở các tỉnh Xekong và Attapu của Lào.

**Chú thích**
Thể loại:Nhóm ngôn ngữ Bahnar
Thể loại:Ngôn ngữ tại Lào
Thể loại:Ngôn ngữ tại Việt Nam
Plectranthias altipinnatus

Plectranthias altipinnatus là một loài cá biển thuộc chi Plectranthias trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1980.

**Từ nguyên**
Từ định danh altipinnatus được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: altus ("cao lớn") và pinnatus ("có vây, cánh"), hàm ý đề cập đến gai vây lưng thứ ba vươn cao ở loài cá này.

**Phân bố và môi trường sống**
P. altipinnatus hiện chỉ được biết đến ở Nhật Bản, từ vịnh Sagami (Shizuoka) trải dài đến đảo Kume (Okinawa). Chúng sống trên các rạn san hô và ám tiêu ở độ sâu khoảng 34–55 m.

**Mô tả**
Chiều dài lớn nhất được biết đến ở P. altipinnatus là 4,5 cm. Cá có màu đỏ hồng, trắng hơn ở thân dưới, với các hàng đốm vàng ở hai bên thân. Vây đuôi cụt.
Số gai vây lưng: 10; Số tia vây lưng: 18; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây hậu môn: 7; Số tia vây ngực: 13; Số vảy đường bên: 27–28.

**Phân loại**
P. altipinnatus có quan hệ họ hàng gần nhất với Plectranthias inermis.

**Sử dụng**
P. altipinnatus là một thành phần trong ngành buôn bán cá cảnh.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1980
Furukawa Shuntaro

là một doanh nhân người Nhật và là người điều hành công ty. Ông là vị chủ tịch hiện tại và thứ sáu của công ty phát triển trò chơi điện tử Nintendo tại Nhật Bản. Ông kế thừa chức chủ tịch của Kimishima Tatsumi vào tháng 6 năm 2018.

**Tiểu sử**
Furukawa sinh ngày 1 tháng 10 năm 1972 tại Tokyo, Nhật Bản, là con trai của họa sĩ Furukawa Taku. Ông lớn lên cùng với việc chơi các trò điện tử trên máy Famicom của Nintendo. Furukawa tốt nghiệp Trường Trung học cơ sở Kunitachi và đỗ Đại học Waseda vào năm 1994 sau khi theo học chương trình Khoa học Chính trị và Kinh Tế.

**Sự nghiệp**
Vào tháng 4 năm 1994, ông gia nhập Nintendo và làm kế toán tại Châu Âu suốt mười năm. Đến giữa thập niên 2010, ông thăng tiến, làm việc trong bộ phận tiếp thị toàn cầu, bộ phận điều hành và là giám đốc đối ngoại của The Pokémon Company Furukawa có thể nói tiếng Anh trôi chảy và tham gia vào quá trình phát triển Nintendo Switch. Vào ngày 28 tháng 6 năm 2018, ông kế thừa Kimishima Tatsumi, lên làm chủ tịch tiếp theo của Nintendo và trở thành người thứ sáu tiếp nhận chức vụ này trong lịch sử công ty.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1972
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Doanh nhân người Nhật
Thể loại:Nhân sự Nintendo
Bản mẫu:Sfn/doc

The shortened footnote template sfn creates a short author–date citation in a footnote. For use with .  

**Dữ liệu bản mẫu**
{
	"params": {
		"1": {
			"description": "Last name of first (or only) author",
			"required": true,
			"example": "Smith",
			"type": "line",
			"suggested": true,
			"label": "Author last name"
		},
		"2": {
			"description": "Year for citations with one author, or last name of second author for citations with two or more authors",
			"required": true,
			"example": "2006",
			"type": "string",
			"suggested": true,
			"label": "Second author or year"
		},
		"3": {
			"description": "Year for citations with two authors, or last name of third author for citations with three or more authors",
			"type": "string",
			"label": "Third author or year"
		},
		"4": {
			"description": "Year for citations with three authors, or last name of fourth author for citations with four authors",
			"type": "string",
			"label": "Fourth author or year"
		},
		"5": {
			"description": "Year for citations with four authors",
			"type": "number",
			"label": "Year (if four authors included)"
		},
		"p": {
			"description": "Page number in source, if the relevant information is on one page (use the «pp» parameter for multiple pages, and the «loc» parameter for other location data)",
			"suggested": true,
			"aliases": 
				"page"
			,
			"example": "42",
			"type": "line",
			"label": "Page"
		},
		"pp": {
			"description": "Page numbers in source",
			"aliases": 
				"pages"
			,
			"example": "23–24",
			"type": "line",
			"label": "Pages"
		},
		"ps": {
			"description": "Additional quote or comment",
			"example": "This is an additional comment.",
			"type": "string",
			"label": "Postscript"
		},
		"loc": {
			"description": "Location in source",
			"example": "section 7",
			"type": "line",
			"label": "Location"
		}
	},
	"description": "This template creates a short author–date citation in a footnote. It allows you to link inline citation using Harvard citations (a form of short citations using parenthetical references) to their corresponding full bibliographic citations.",
	"format": "inline"
}

**Xem thêm**
sfnm (for multiple sources)
*rp
*p.
Bản mẫu:Sfnp/doc

The shortened footnote with parentheses template  or shortened footnote with brackets template  creates a short author–date citation in a footnote.  It works exactly like the basic sfn template, except that it puts parentheses () around the year, a bit like the way that full citations appear in (e.g.) APA style.  It is a stylistic alternative to sfn.

**Dữ liệu bản mẫu**
{
	"params": {
		"1": {
			"description": "Last name of first (or only) author",
			"required": true,
			"example": "Smith",
			"type": "line",
			"suggested": true,
			"label": "Author last name"
		},
		"2": {
			"description": "Year for citations with one author, or last name of second author for citations with two or more authors",
			"required": true,
			"example": "2006",
			"type": "string",
			"suggested": true,
			"label": "Second author or year"
		},
		"3": {
			"description": "Year for citations with two authors, or last name of third author for citations with three or more authors",
			"type": "string",
			"label": "Third author or year"
		},
		"4": {
			"description": "Year for citations with three authors, or last name of fourth author for citations with four authors",
			"type": "string",
			"label": "Fourth author or year"
		},
		"5": {
			"description": "Year for citations with four authors",
			"type": "number",
			"label": "Year (if four authors included)"
		},
		"p": {
			"description": "Page number in source, if the relevant information is on one page (use the «pp» parameter for multiple pages, and the «loc» parameter for other location data)",
			"suggested": true,
			"aliases": 
				"page"
			,
			"example": "42",
			"type": "line",
			"label": "Page"
		},
		"pp": {
			"description": "Page numbers in source",
			"aliases": 
				"pages"
			,
			"example": "23–24",
			"type": "line",
			"label": "Pages"
		},
		"ps": {
			"description": "Additional quote or comment",
			"example": "This is an additional comment.",
			"type": "string",
			"label": "Postscript"
		},
		"loc": {
			"description": "Location in source",
			"example": "section 7",
			"type": "line",
			"label": "Location"
		}
	},
	"description": "This template creates a short author–date citation in a footnote. It allows you to link inline citation using Harvard citations (a form of short citations using parenthetical references) to their corresponding full bibliographic citations.",
	"format": "inline"
}
Xà bần

Chất thải từ xây dựng
Chất thải từ phá hủy các công trình xây dựng hay còn gọi là xà bần là các loại chất thải, mảnh vụn nhỏ của gạch, đá, xi măng được tạo thành từ việc phá hủy các tòa nhà, đường sá, cầu cống hoặc các công trình khác, thường được tạo ra khi người ta xây dựng một công trình mới và dỡ bỏ đi công trình cũ. Các mảnh vỡ xà bần có thể khác nhau về thành phần, nhưng các thành phần thường thấy bao gồm bê tông, gỗ, mảnh vụn của nhựa đường, gạch, ngói, đất sét, sắt thép và vách ngăn thạch cao. Những chất thải này có khả năng được tái chế cao.

**Tái chế**

**Bê tông và gạch**
Bê tông và gạch có thể được tái chế bằng cách nghiền nát nó thành các mảnh vụn. Sau khi được sắp xếp, sàng lọc và các chất gây ô nhiễm được loại bỏ đi, bê tông và gạch vụn có thể được sử dụng trong cốt bê tông, lấp đầy những nền móng, nền đường... Các máy nghiền bê tông di động cũng được dùng để tái chế và sử dụng lại bê tông ngay tại chỗ.

**Gỗ**
Gỗ có thể được tái sử dụng, chuyển mục đích khác, tái chế lại hoặc đốt để tạo ra năng lượng sinh học. Sử dụng gỗ tái chế làm nguyên liệu năng lượng sinh học là có lợi vì nó có hàm lượng nước thấp hơn là khoảng 20% so với gỗ nguyên chất có khoảng 60% là nước.

**Nhựa đường**
Nhựa đường, có thể là các tấm đúc bằng nhựa đường hoặc bê tông kết hợp nhựa đường, thường được tái chế và sử dụng để lấp đầy nền vỉa hè trước khi lót gạch cho vỉa hè.

**Kim loại**
Tái chế các phế liệu của kim loại là một ngành công nghiệp, tập trung vào việc thu thập, mua, bán và tái chế các vật liệu để sử dụng trong tương lai hoặc với mục đích khác.

**Tham khảo**
Thể loại:Phá hủy
Thể loại:Chất thải