Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Bệnh thận

Bệnh thận là tổn thương hoặc bệnh của thận. Viêm thận (nephritis) là một bệnh thận có viêm và có một số phân loại theo vị trí của chỗ viêm. Viêm có thể được chẩn đoán bằng xét nghiệm máu. Bệnh thận không viêm (nephrosis) là bệnh thận mà không có viêm nhiễm. Viêm thận và bệnh thận không viêm có thể làm phát sinh chứng thận hư và chứng thận hư không viêm tương ứng. Bệnh thận thường gây mất chức năng thận ở một mức độ nào đó và có thể dẫn đến suy thận, mất hoàn toàn chức năng thận. Suy thận được gọi là giai đoạn cuối của bệnh thận, trong đó lọc máu hoặc ghép thận là lựa chọn điều trị duy nhất.
Bệnh thận mãn tính gây mất dần chức năng thận theo thời gian. Bệnh thận cấp tính hiện được gọi là chấn thương thận cấp tính và được đánh dấu bằng việc giảm đột ngột chức năng thận trong bảy ngày. Khoảng một trong tám người Mỹ (tính đến năm 2007) bị bệnh thận mãn tính.

**Nguyên nhân**
Tập tin:Kidney_diseases_world_map-Deaths_per_million_persons-WHO2012.svg|nhỏ|Tử vong do bệnh thận trên một triệu người vào năm 2012 362-7989-95111-120136-160187-343
Nguyên nhân gây ra bệnh thận bao gồm lắng đọng các kháng thể Immunoglobulin A trong cầu thận, sử dụng thuốc giảm đau, thiếu xanthine oxyase, độc tính của các tác nhân hóa trị và tiếp xúc lâu dài với chì hoặc muối của nó. Các tình trạng mãn tính có thể tạo ra bệnh thận bao gồm lupus ban đỏ hệ thống, tiểu đường và huyết áp cao (tăng huyết áp), dẫn đến bệnh thận tiểu đường và bệnh thận tăng huyết áp, tương ứng.

**Thuốc giảm đau**
Một nguyên nhân của bệnh thận là việc sử dụng lâu dài các loại thuốc giảm đau. Các loại thuốc giảm đau có thể gây ra các vấn đề về thận bao gồm aspirin, acetaminophen và thuốc chống viêm không steroid (NSAID). Dạng bệnh thận này là "viêm thận thuốc giảm đau mạn tính", một sự thay đổi viêm mạn tính được đặc trưng bởi sự mất và teo ống và xơ hóa mô kẽ và viêm (BRS Pathology, tái bản lần 2).
Cụ thể, sử dụng lâu dài thuốc giảm đau phenacetin có liên quan đến hoại tử nhú thận (viêm nhú hoại tử).

**Bệnh tiểu đường**
Bệnh thận tiểu đường là một bệnh thận tiến triển gây ra bởi bệnh lý mạch máu của các mao mạch trong cầu thận. Nó được đặc trưng bởi hội chứng thận hư và sẹo lan tỏa của cầu thận. Nó đặc biệt liên quan đến bệnh tiểu đường được quản lý kém và là lý do chính để lọc máu ở nhiều nước phát triển. Nó được phân loại là một biến chứng mạch máu nhỏ của bệnh tiểu đường.

**Tham khảo**
Thể loại:Bệnh thận
V774104

V774104 là tên gọi nội bộ để chỉ một thiên thể bên ngoài Sao Hải Vương (TNO) với bán kính gần bằng một nửa Sao Diêm Vương hoặc có phần nhỏ hơn. Khi phát hiện được công bố vào tháng năm 2015, dựa trên một cung quan sát ngắn 2 tuần, nó được cho là có khoảng cách 103 AU tính từ Mặt Trời, hay 15,4 tỉ km (9,6 tỷ dặm). Điều này sẽ khiến nó trở thành thiên thể tự nhiên được quan sát xa nhất trong hệ Mặt Trời.

**Định danh MPC**
Thông cáo báo chí năm 2015 cho thấy V774104 có thể đã bị nhầm lẫn với V302126 (tên gọi nội bộ của sednoid 541132 Leleākūhonua, tên tạm thời 387) vì V302126 là thiên thể hình cung ngắn xuất hiện cách Mặt Trời khoảng 100 AU vào thời gian đó. V774104 là định danh nội bộ cho 367. Thiên thể này không đại diện cho 387 (dù hình ảnh khám phá có vẻ giống hệt nhau), nhưng do lỗi trong thông báo bằng cách trộn các thiên thể có định danh tương tự, thay vào đó, nó được công bố chính xác là tương ứng với 367.

**Khám phá**
Tập tin:The_Keck_Subaru_and_Infrared_obervatories.JPG|nhỏ| Kính viễn vọng khám phá ra thiên thể này, Subaru (tên tiếng Nhật của Tua Rua) ở phía bên trái, cùng với cặp đôi kính viễn vọng Keck và Cơ sở Kính viễn vọng Hồng ngoại của NASA.
V774104 được Scott S. Sheppard, Chad Trujillo và David J. Tholen phát hiện bằng Kính viễn vọng Subaru, một kính viễn vọng phản xạ lớn ở đỉnh Mauna Kea với một gương chính đường kính ft. Nó được phát hiện theo ở phía tây trung tâm chòm sao Song Ngư. Khám phá này được công bố tại cuộc họp tháng 11 năm 2015 của Phòng Khoa học Hành tinh của Hiệp hội Thiên văn học Hoa Kỳ. 387, 367 và 367 cũng được nhóm này phát hiện vào ngày 13 tháng 10 năm 2015.

**Tham khảo**
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 2015
Thể loại:Được phát hiện bởi Scott S. Sheppard
Quảng trường Nhà hát (Warszawa)

Tập tin:Plac_Teatralny_w_Warszawie.jpg|nhỏ|230x230px| Quảng trường Nhà hát, c. 1925. Cung điện Jabłonowski ở bên trái, Nhà hát lớn ở bên phải 
Tập tin:Grand Theatre in Warsaw, 2022, 01.jpg|nhỏ|230x230px| Nhà hát lớn 
Cung điện Jabłonowski sau khi tái thiết vào năm 1997
Cung điện trống
Quảng trường Nhà hát (plac Teatralny) là một quảng trường lớn ởnằmm quận Śródmieście của Warszawa, Ba Lan. Nó kéo dài từ tòa nhà Nhà hát lớn đến Phố Senatorska.
Nguồn gốc của quảng trường bắt đầu từ đầu thế kỷ 19, khi một quảng trường nhỏ được thành lập vào năm 1818. Từ năm 1825 đến 1832, tòa nhà Nhà hát Lớn được xây dựng. Khi chính quyền thành phố được chuyển đến Cung điện Jabłonowski, quảng trường trở thành một trung tâm của các hoạt động sinh hoạt thành phố. Nhiều cuộc biểu tình yêu nước khác nhau đã diễn ra ở đó, kể cả vào thời điểm khởi nghĩa tháng 1 và Cách mạng năm 1905. Cả hai cuộc biểu tình đều bị chính quyền Nga nghiền nát.
Vào tháng 9 năm 1939, tuyến phòng thủ dân sự của thành phố được đặt trong tòa thị chính. Trong Khởi nghĩa Warszawa năm 1944, quảng trường đã chứng kiến cuộc giao tranh dữ dội giữa những lính Đức Quốc xã và phe đảng Armia Krajowa. Hầu hết các tòa nhà xung quanh đã bị thiệt hại nặng nề hoặc bị phá hủy hoàn toàn. Sau chiến tranh, một số tòa nhà đã được cải tạo, mặc dù tòa thị chính trước chiến tranh thì không. Trong những năm 1990, nó đã được xây dựng lại theo kế hoạch kiến trúc ban đầu.

**Các địa danh**
Địa danh trên quảng trường bao gồm:- Nhà hát lớn (được xây dựng lại năm 1951, 65) - Cung điện Jabłonowski (được xây dựng lại năm 1995 | - Cung điện Blank (được đặt theo tên của Piotr Blank, chủ ngân hàng thuộc vị vua cuối cùng của Cộng hòa Litva Ba Lan, Stanisław August Poniatowski) - Nhà thờ Thánh Albert và Andrew (Kościół w. Brata Alberta I św. Apzeja Apa - một nhà thờ cho các cộng đồng sáng tạo Warsaw), được xây dựng lại vào năm 1999) - Nhà Petyskusa (Kamienica Petyskusa), được xây dựng lại vào năm 1950 - Kinh tuyến Warszawa (một điểm đánh dấu đường kinh tuyến, được thiết lập vào năm 1880 - kể từ khi được thay thế bởi Giờ chuẩn Greenwich)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Quảng trường Ba Lan
Amblyglyphidodon flavopurpureus

Amblyglyphidodon flavopurpureus là một loài cá biển thuộc chi Amblyglyphidodon trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2012.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: flavus ("vàng") và purpureus ("tím"), hàm ý đề cập đến hai tông màu nổi bật của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. flavopurpureus hiện chỉ được biết đến tại vịnh Cenderawasih (Tây Papua, Indonesia). Loài này sinh sống tập trung gần những rạn san hô viền bờ, được quan sát nhiều nhất ở khu vực có nhiều san hô thuộc chi Gorgonia và san hô đen, độ sâu khoảng từ 10 đến 30 m.

**Mô tả**
A. flavopurpureus có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 9,4 cm. Cá trưởng thành chủ yếu là màu tím (hơi xám), lốm đốm các vệt màu xanh lam sáng trên má và ngực. Trán có màu nâu phớt vàng. Cuống đuôi và một phần thân sau (giáp vây lưng sau) có màu vàng da cam. Vây lưng và vây hậu môn màu lam xám. Vây đuôi có viền vàng cam ở rìa trên và dưới. Vây bụng hơi vàng. Cá con ánh màu bạc, hơi tím ở trán. Vây lưng và vây hậu môn màu xám nhạt, trong suốt trở ra sau; dải vàng ở rìa vây.
Số gai ở vây lưng: 11–13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 14; Số tia vây ở vây ngực: 16; Số vảy đường bên: 13–17; Số lược mang: 25–27.

**Sinh thái học**
A. flavopurpureus là một loài chị em với Amblyglyphidodon aureus. Như loài chị em của nó, trứng của A. flavopurpureus có độ dính và bám chặt trên các nhánh san hô chết, được chăm sóc và bảo vệ bởi cá bố và cá mẹ.

**Tham khảo**
F
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2012
Phản pháo

Phản pháo là một loại chiến thuật chiến đấu của lực lượng pháo binh trong chiến tranh. Hoạt động của chiến thuật này nhằm phản công các cuộc tấn công của bệ phóng tên lửa, đại bác, các loại pháo và thậm chí là súng cối. Việc giáng trả được thực hiện ngay tức thì sau cuộc tấn công của đối phương, nhanh chóng định vị vị trí mà hỏa lực đối phương vừa bắn tới. Các phương tiện kỹ thuật cao như radar được sử dụng để phân tích nơi mà hỏa lực được bắn tới, dữ liệu về vị trí, như tọa độ được chuyển đến các đơn vị pháo binh đồng đội, để mau chóng pháo kích ngược lại vào các vị trí đó trong khi lực lượng địch vẫn còn đang pháo kích hoặc trước khi đối phương di chuyển rời khỏi vị trí mà họ vừa bắn.
Hoạt động này xuất hiện và cải tiến cách thức chiến đấu liên tục trong Thế chiến I.

**Xem thêm**
Pháo kích
*Phản công

**Chú thích**

**Tham khảo**
General Sir Martin Farndale, History of the Royal Regiment of Artillery - Western Front 1914-18

**Đọc thêm**
Maj Gen AGL McNaughton, The Development of Artillery in the Great War, Canadian Defence Quarterly Vol 6 No 2, Tháng 1 năm 1929
Thể loại:Thuật ngữ quân sự
Thể loại:Hoạt động pháo binh
Thể loại:Chiến thuật pháo binh
Thể loại:Chiến thuật quân sự
Kính viễn vọng Subaru

là kính viễn vọng in hàng đầu của Đài thiên văn Quốc gia Nhật Bản, đặt tại Đài thiên văn Mauna Kea trên đảo Hawaii. Nó được đặt tên theo cụm sao mở được gọi bằng tiếng Anh là Pleiades. Nó có gương chính nguyên khối lớn nhất thế giới từ khi đưa vào hoạt động cho đến năm 2005.

**Tổng quan**
Kính viễn vọng Subaru là kính viễn vọng phản xạ Ritchey-Chretien. Các thiết bị có thể được gắn tại tiêu điểm Cassegrain bên dưới gương chính; tại một trong hai tiêu điểm của Nasmyth trong các vỏ bọc ở hai bên của giá treo kính thiên văn, mà ánh sáng có thể được hướng vào bằng một gương thứ ba; hoặc tại tiêu điểm chính thay cho gương thứ cấp, một sự sắp xếp hiếm thấy trên các kính thiên văn lớn, để cung cấp một trường nhìn rộng phù hợp với các khảo sát trường rộng.
Năm 1984, Đại học Tokyo đã thành lập một nhóm làm việc về kỹ thuật để phát triển và nghiên cứu khái niệm về một kính thiên văn in. Năm 1985, ủy ban thiên văn của hội đồng khoa học Nhật Bản đã ưu tiên hàng đầu cho việc phát triển "Kính thiên văn lớn quốc gia Nhật Bản" (JNLT), và năm 1986, Đại học Tokyo đã ký một thỏa thuận với Đại học Hawaii để chế tạo kính viễn vọng ở Hawaii. Năm 1988, Đài quan sát thiên văn quốc gia Nhật Bản được thành lập thông qua việc tổ chức lại Đài quan sát thiên văn Tokyo của trường đại học, để giám sát JNLT và các dự án thiên văn quốc gia lớn khác.
Việc xây dựng kính viễn vọng Subaru bắt đầu vào tháng 4 năm 1991, và cuối năm đó, một cuộc thi công khai đã đặt cho kính viễn vọng này tên chính thức là "Kính viễn vọng Subaru". Xây dựng được hoàn thành vào năm 1998, và những hình ảnh khoa học đầu tiên được chụp vào tháng 1 năm 1999. Vào tháng 9 năm 1999, Công chúa Sayako của Nhật Bản đã đặc biệt khai trương kính viễn vọng này.
Một số công nghệ tiên tiến đã được đưa vào thiết kế kính viễn vọng. Ví dụ, 261 bộ truyền động điều khiển bằng máy tính nhấn vào gương chính từ bên dưới, điều chỉnh sự biến dạng của gương chính gây ra bởi những thay đổi trong hướng kính viễn vọng. Tòa nhà bao vây kính viễn vọng cũng được định hình để cải thiện chất lượng hình ảnh thiên văn bằng cách giảm thiểu các hiệu ứng gây ra bởi nhiễu loạn khí quyển.
Subaru là một trong số ít các kính viễn vọng tiên tiến nhất từng được sử dụng bằng mắt thường. Để cống hiến, một thị kính đã được chế tạo để Công chúa Sayako có thể nhìn trực tiếp vào nó. Nó được các nhân viên thưởng thức trong vài đêm cho đến khi nó được thay thế bằng các dụng cụ làm việc nhạy cảm hơn nhiều.

**Tham khảo**
Thể loại:Kính viễn vọng
Thể loại:Đài thiên văn ở Hawaii
Whipple (tàu vũ trụ)

Tập tin:PIA17046_-_Voyager_1_Goes_Interstellar.jpg|nhỏ|400x400px| Đây là biểu đồ logarit hiển thị khoảng phạm vi dự đoán của đám mây Oort. Sự kết hợp giữa kích thước nhỏ và khoảng cách đã khiến những vật thể này vượt quá khả năng của kính viễn vọng quang học hiện có. 
Tập tin:ESO-Comet_Halley_at_28_AU-phot-27a-03-fullres.jpg|phải|nhỏ| Quan sát về Sao chổi Halley năm 2003 với khoảng cách 28 AU  tính từ Mặt trời cho thấy một số khó khăn trong việc quan sát các vật thể khi chúng ngày càng xa. Theo quan điểm này, các ngôi sao nền đã được loại bỏ bằng cách xử lý hình ảnh. Whipple sẽ cố gắng phát hiện các vật thể sao chổi có khoảng cách lên tới u=AU 
Tập tin:Sedna_orbit.svg|thế=The orbit of Sedna lies well beyond these objects, and extends many times their distances from the Sun|nhỏ| Quỹ đạo của Sedna (màu đỏ) đặt trên quỹ đạo của các vật thể trong Hệ Mặt trời bên ngoài (quỹ đạo của Sao Diêm Vương có màu tím). 
Whipple là một đài quan sát không gian được đề xuất trong Chương trình khám phá của NASA. Đài quan sát sẽ cố gắng tìm kiếm các vật thể trong vành đai Kuiper và đám mây Oort được lý thuyết hóa bằng cách tiến hành quan sát huyền bí mù. Mặc dù đám mây Oort đã được đưa ra giả thuyết vào những năm 1950, nhưng nó vẫn chưa được quan sát trực tiếp. Nhiệm vụ sẽ cố gắng phát hiện các vật thể trên đám mây Oort bằng cách quét trong những khoảnh khắc ngắn trong đó các vật thể sẽ chặn ánh sáng của các ngôi sao nền.
Năm 2011, sáu con tàu vào chung kết đã được chọn cho Chương trình Khám phá 2016 và Whipple không nằm trong số đó, nhưng nó đã được trao tiền tài trợ để tiếp tục nỗ lực phát triển công nghệ.

**Mô tả**
Whip sẽ quay quanh quỹ đạo quầng quanh Trái đất Mặt trời L2 và có một quang kế sẽ cố gắng phát hiện các vật thể của đám mây Oort và vành đai Kuiper (KBO) bằng cách ghi lại quá trình di chuyển của các ngôi sao xa xôi. Nó sẽ được thiết kế để phát hiện các đối tượng cách xa tới 10000 AU. whipple Một số mục tiêu nhiệm vụ bao gồm phát hiện trực tiếp đám mây Oort lần đầu tiên và xác định giới hạn ngoài của vành đai Kuiper. whipple Whip sẽ được thiết kế để phát hiện các vật thể nhỏ tới một km (nửa dặm) ở khoảng cách e9km+AU. Kính viễn vọng nó sẽ cần một phạm vi quan sát tương đối rộng và ghi nhịp nhanh để nắm bắt sự quá cảnh mà có thể kéo dài chỉ vài giây.
Năm 2011, Whipple là một trong ba đề xuất giành giải thưởng phát triển công nghệ trong lựa chọn Chương trình Khám phá. Thiết kế được đề xuất là một kính thiên văn Cassegrain catadioptric với khẩu độ 77 cm (30,3 inch). Nó sẽ có trường quan sát rộng với máy dò CMOS đọc nhanh để đạt được thời gian và độ nhạy trắc quang mong muốn.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang web Whipple -  Whipple: Khám phá hệ mặt trời ngoài sao Hải Vương bằng cách sử dụng khảo sát các ngôi sao sáng
Thể loại:Che khuất thiên thể
Thể loại:Đài thiên văn không gian
Thể loại:Đám mây Oort
PLATO (tàu vũ trụ)

PLAnetary Transits and Oscillations of stars (PLATO) là một kính viễn vọng không gian đang được Cơ quan Vũ trụ châu Âu phát triển để phóng vào năm 2026. Mục tiêu của nhiệm vụ là tìm kiếm các hành tinh quá cảnh trên một triệu ngôi sao, và khám phá và mô tả các hành tinh ngoài hệ mặt trời đá xung quanh các ngôi sao lùn vàng (như mặt trời của chúng ta), các ngôi sao siêu phàm và sao lùn đỏ. Trọng tâm của nhiệm vụ là các hành tinh giống như trái đất trong vùng có thể ở được xung quanh các ngôi sao giống như mặt trời nơi nước có thể tồn tại ở trạng thái lỏng. Đây là sứ mệnh hạng trung thứ ba trong chương trình Tầm nhìn Vũ trụ của ESA và được đặt theo tên của nhà triết học Hy Lạp có ảnh hưởng Plato, nhân vật sáng lập của triết học, khoa học và toán học phương Tây. Mục tiêu thứ yếu của nhiệm vụ là nghiên cứu các dao động của sao hoặc hoạt động địa chấn ở các ngôi sao để đo khối lượng sao và tiến hóa và cho phép mô tả chính xác ngôi sao chủ hành tinh, bao gồm cả tuổi của nó.

**Lịch sử**
PLATO lần đầu tiên được đề xuất vào năm 2007 cho Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) bởi một nhóm các nhà khoa học để đáp lại lời kêu gọi của chương trình Tầm nhìn Vũ trụ 2015-2025 của ESA. Giai đoạn đánh giá được hoàn thành trong năm 2009 và vào tháng 5 năm 2010, nó đã bước vào Giai đoạn Định nghĩa. Sau một lần yêu cầu đấu thầu các nhiệm vụ vào tháng 7 năm 2010, ESA đã chọn vào tháng 2 năm 2011 bốn ứng cử viên cho một nhiệm vụ hạng trung (nhiệm vụ M3) cho một cơ hội ra mắt vào năm 2024. PLATO đã được công bố vào ngày 19 tháng 2 năm 2014 với tư cách là sứ mệnh khoa học của lớp M3 được chọn để thực hiện như là một phần của Chương trình Tầm nhìn Vũ trụ. Các khái niệm cạnh tranh khác đã được nghiên cứu bao gồm bốn nhiệm vụ ứng cử viên EChO, LOFT, MarcoPolo-R và STE-QUEST.
Vào tháng 1 năm 2015 ESA đã chọn Thales Alenia Space, Airbus DS và OHB System AG để thực hiện ba nghiên cứu pha B1 song song để xác định các khía cạnh hệ thống và hệ thống con của PLATO, đã hoàn thành vào năm 2016. Vào ngày 20 tháng 6 năm 2017, ESA đã áp dụng PLATO  trong Chương trình Khoa học, điều đó có nghĩa là nhiệm vụ có thể chuyển từ kế hoạch chi tiết sang xây dựng. Trong những tháng tới, ngành công nghiệp sẽ được yêu cầu thực hiện đấu thầu để cung cấp nền tảng cho tàu vũ trụ này.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Kho ảnh chính thức - Bài báo khoa học của PLATO 2.0 Mission -  PLATO có thể làm gì cho thiên văn học ngoại hành tinh?
Thể loại:Đài thiên văn không gian
Iohexol

Iohexol
Iohexol, được bán dưới tên thương mại Omnipaque và các thương hiệu khác, là một chất tương phản được sử dụng trong tia X. Điều này bao gồm khi hình dung các động mạch, tĩnh mạch, tâm thất của não, hệ thống tiết niệu và khớp, cũng như trong chụp cắt lớp vi tính (CT scan). Nó được đưa vào cơ thể bằng uống qua miệng, tiêm tĩnh mạch hoặc vào khoang cơ thể.
Các tác dụng phụ bao gồm nôn mửa, đỏ da, nhức đầu, ngứa, các vấn đề về thận và huyết áp thấp. Ít phản ứng dị ứng hoặc co giật có thể xảy ra. Dị ứng với Pididone-iod hoặc động vật có vỏ không ảnh hưởng đến nguy cơ tác dụng phụ hơn các dị ứng khác. Sử dụng trong phần sau của thai kỳ có thể gây suy giáp ở em bé. Iohexol là một chất phóng xạ không ion iod. Chất này thuộc nhóm thẩm thấu thấp.
Iohexol được chấp thuận cho sử dụng y tế vào năm 1985. Nó nằm trong Danh sách các loại thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần có trong hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng US $ 10,99 cho mỗi lọ 50 ml. Ở Hoa Kỳ, một liều thuốc trị giá 50-100 đô la Mỹ.

**Hóa tính**
Độ thẩm thấu của iohexol dao động trong khoảng 322 mOsm / kg, khoảng 1,1 lần so với huyết tương trong máu tới 844 mOsm / kg, gần gấp ba lần so với máu. Mặc dù có sự khác biệt này, iohexol vẫn được coi là một chất tương phản có độ thẩm thấu thấp; tính thẩm thấu của các tác nhân cũ, như diatrizoate, có thể cao hơn gấp đôi.

**Tham khảo**
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Thể loại:RTT
Phục kích

Phục kích là một chiến thuật quân sự che giấu lực lượng và tấn công bất ngờ quân đối phương. Các đơn vị phục kích chọn lựa địa điểm để đón đánh quân thù, bố trí lực lượng, che giấu các vị trí và sẵn sàng tấn công khi quân thù di chuyển đến. Đây là chiến thuật gây bất ngờ, về tấn công đây là chiến thuật bị động tại một địa điểm nhưng chủ động trong việc lựa chọn địa điểm cũng như chủ động trong tình huống chiến đấu.
Mức độ nguy hiểm của phục kích đối với phục kích đơn vị hay phục kích cá nhân, như việc giết một vị tướng địch chẳng hạn, là hình thức bắn tỉa. Một hay nhiều xạ thủ bắn tỉa được bố trí chờ sẵn, có khả năng giết rất nhiều quân địch tại một vị trí che giấu, mà quân đối phương không thể kịp trở tay hay có thể thực hiện phản công.

**Tình huống phục kích**
Chặn đánh: Thu thập thông tin về thói quen và hướng di chuyển thường xuyên của lực lượng tuần tra, hậu cần,... của quân địch. Chặn đánh họ trên tuyến đường giao thông mà lực lượng địch di chuyển. Đây là tình huống chiến đấu và lối đánh yêu thích của các lực lượng quân sự tác chiến loại hình chiến tranh du kích.
*Phối hợp trong chiến đấu: Phục kích phối hợp với các hoạt động nghi binh và giả vờ rút lui để dẫn dắt quân địch vào địa điểm có hỏa lực chờ sẵn để khai hỏa.

**Danh sách các trận đánh phục kích**
Trận chiến Trebia, năm 218 TCN.
*Trận rừng Teutoburg, năm 9 CN.
*Trận Banu Thalabah lần thứ nhất, năm 627.
*Trận Monongahela, năm 1755.
*Cuộc rút lui khỏi Kabul năm 1842.
*Trận Bắc Lệ, năm 1884.
*...

**Xem thêm**
Bắn tỉa
*Đánh du kích

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 Chiến thuật chiến đấu của Việt Cộng và Quân đội Nhân dân Việt Nam (bằng tiếng Anh)- năm= 1997
Thể loại:Chiến thuật quân sự
Thể loại:Chiến thuật chiến tranh du kích
Thể loại:Chiến thuật tấn công
Thể loại:Hoạt động quân sự theo loại
Irbesartan

Irbesartan, được bán dưới tên thương mại Avapro và các nhãn khác, là một loại thuốc dùng để điều trị huyết áp cao, suy tim và bệnh thận tiểu đường. Đó là một điều trị ban đầu hợp lý cho huyết áp cao. Nó được uống bằng miệng. Các phiên bản có sẵn dưới dạng thuốc kết hợp irbesartan/hydrochlorothiazide.
Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm chóng mặt, tiêu chảy, cảm thấy mệt mỏi, đau cơ và ợ nóng. Tác dụng phụ nghiêm trọng có thể bao gồm các vấn đề về thận, huyết áp thấp và phù mạch. Sử dụng trong thai kỳ có thể gây hại cho em bé và sử dụng khi không cho con bú. Nó là một chất đối kháng thụ thể angiotensin II và hoạt động bằng cách ngăn chặn tác dụng của angiotensin II.
Irbesartan được cấp bằng sáng chế vào năm 1990 và được chấp thuận cho sử dụng y tế vào năm 1997. Nó có sẵn như là một loại thuốc gốc. Một tháng cung cấp tại Vương quốc Anh chi phí NHS ít hơn 2 vào năm 2019. Tại Hoa Kỳ, chi phí bán buôn của số thuốc này là khoảng 6 USD. Năm 2016, đây là loại thuốc được kê đơn nhiều thứ 171 tại Hoa Kỳ, với hơn 3,6 triệu đơn thuốc.

**Sử dụng trong y tế**
Như với tất cả các thuốc đối kháng thụ thể angiotensin II, irbesartan được sử dụng để điều trị tăng huyết áp. Nó cũng có thể trì hoãn sự tiến triển của bệnh thận đái tháo đường và cũng được chỉ định để giảm tiến triển bệnh thận ở bệnh nhân tiểu đường loại 2, tăng huyết áp và microalbumin niệu (> 30 mg/24h) hoặc protein niệu (> 900 mg/24h).

**Kết hợp với thuốc lợi tiểu**
Irbesartan cũng có sẵn trong một công thức kết hợp với thuốc lợi tiểu thiazide liều thấp, hydrochlorothiazide, để đạt được tác dụng phụ gia là hạ huyết áp. Các chế phẩm kết hợp irbesartan/hydrochlorothiazide được bán trên thị trường dưới tên thương mại tương tự như các chế phẩm irbesartan. 

**Tham khảo**
Thể loại:RTT
Thể loại:Dị vòng nitơ
Thể loại:Lactam
Thuốc lợi tiểu

Thuốc lợi tiểu là bất kỳ chất nào thúc đẩy lợi tiểu, tăng sản xuất nước tiểu. Điều này bao gồm lợi tiểu bắt buộc. Có một số loại thuốc lợi tiểu. Tất cả các thuốc lợi tiểu làm tăng sự bài tiết nước từ cơ thể, mặc dù mỗi lớp làm như vậy theo một cách riêng biệt. Ngoài ra, một thuốc chống bài niệu, như vasopressin (hormone chống bài niệu), là một tác nhân hoặc thuốc làm giảm sự bài tiết nước qua nước tiểu.

**Sử dụng trong y tế**
Trong y học, thuốc lợi tiểu được sử dụng để điều trị suy tim, xơ gan, tăng huyết áp, cúm, ngộ độc nước và một số bệnh thận. Một số thuốc lợi tiểu, chẳng hạn như acetazolamide, giúp làm cho nước tiểu có tính kiềm hơn và rất hữu ích trong việc tăng bài tiết các chất như aspirin trong trường hợp quá liều hoặc ngộ độc. Thuốc lợi tiểu đôi khi bị những người mắc chứng rối loạn ăn uống, đặc biệt là những người bị chứng cuồng ăn, với mục tiêu giảm cân,  lạm dụng.
Các tác động hạ huyết áp của một số thuốc lợi tiểu (thiazide và lợi tiểu quai nói riêng) độc lập với tác dụng lợi tiểu của họ. Đó là, việc giảm huyết áp không phải do giảm thể tích máu do tăng sản xuất nước tiểu, mà xảy ra thông qua các cơ chế khác và với liều thấp hơn mức cần thiết để sản xuất thuốc lợi tiểu. Indapamide được thiết kế đặc biệt với ý tưởng này và có một cửa sổ trị liệu lớn hơn cho bệnh tăng huyết áp (không có lợi tiểu rõ rệt) so với hầu hết các thuốc lợi tiểu khác.

**Tham khảo**
Thể loại:Thuốc
Bệnh thận đái tháo đường

Bệnh thận đái tháo đường (DN) hay bệnh thận tiểu đường, là việc mất chức năng thận mãn tính xảy ra ở những người bị tiểu đường. Mất protein trong nước tiểu do tổn thương cầu thận có thể trở nên lớn và gây ra albumin huyết thanh thấp dẫn đến sưng toàn thân (phù) và dẫn đến hội chứng thận hư. Tương tự, mức lọc cầu thận ước tính (eGFR) có thể giảm dần từ mức bình thường trên 90 ml / phút / 1,73m 2 xuống dưới 15, tại thời điểm đó, bệnh nhân được cho là mắc bệnh thận giai đoạn cuối (ESKD). Nó thường chậm tiến triển qua nhiều năm.
Bất thường sinh lý bệnh ở bệnh thận tiểu đường bắt đầu với mức đường huyết được kiểm soát kém trong thời gian dài. Tiếp theo là nhiều thay đổi trong các đơn vị lọc của thận, nephron. (Bình thường có khoảng 750.000-1,5 triệu nephron trong mỗi quả thận trưởng thành). Ban đầu, có sự co thắt của các tiểu động mạch và sự giãn nở của các tiểu động mạch hướng tâm, dẫn đến tăng huyết áp mao mạch cầu thận và tăng huyết áp; điều này dần dần thay đổi để giảm âm theo thời gian. Đồng thời, có những thay đổi trong chính cầu thận: bao gồm sự dày lên của màng đáy, mở rộng màng khe của các tế bào nang, tăng số lượng tế bào trung mô và tăng ma trận trung mô. Ma trận này xâm lấn các mao mạch cầu thận và tạo ra các cặn gọi là nốt Kimmelstiel-Wilson. Các tế bào trung mô và ma trận có thể dần dần mở rộng và tiêu thụ toàn bộ cầu thận, tắt quá trình lọc.
Tình trạng của bệnh thận tiểu đường có thể được theo dõi bằng cách đo hai giá trị: lượng protein trong nước tiểu - protein niệu; và xét nghiệm máu gọi là creatinine huyết thanh. Lượng protein niệu phản ánh mức độ thiệt hại đối với bất kỳ cầu thận nào vẫn còn hoạt động. Giá trị của creatinine huyết thanh có thể được sử dụng để tính toán mức lọc cầu thận ước tính (eGFR), phản ánh tỷ lệ phần trăm của cầu thận không còn lọc máu.     Điều trị bằng thuốc ức chế men chuyển angiotensin (ACEI) hoặc thuốc ức chế thụ thể angiotensin (ARB), làm giãn động mạch ra khỏi cầu thận, do đó làm giảm huyết áp trong mao mạch cầu thận, có thể làm chậm (nhưng không dừng) bệnh tật. Ba nhóm thuốc trị tiểu đường - thuốc chủ vận GLP-1, thuốc ức chế DPP-4 và thuốc ức chế SGLT2 - cũng được cho là làm chậm quá trình tiến triển của bệnh thận tiểu đường.
Bệnh thận đái tháo đường là nguyên nhân phổ biến nhất của ESKD và là một biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến khoảng một phần tư số người trưởng thành mắc bệnh tiểu đường ở Hoa Kỳ. Những người bị ảnh hưởng với bệnh thận giai đoạn cuối thường phải chạy thận nhân tạo và cuối cùng là ghép thận để thay thế chức năng thận thất bại. Bệnh thận tiểu đường có liên quan đến việc tăng nguy cơ tử vong nói chung, đặc biệt là với nguyên nhân bệnh tim mạch.

**Tham khảo**
Thể loại:Đái tháo đường
Thể loại:Bệnh thận
Chức năng thận

Sơ đồ cho thấy các cơ chế sinh lý cơ bản của thận
Chức năng thận, trong thận học, là một dấu hiệu của tình trạng thận và vai trò của nó trong sinh lý thận. Tốc độ lọc cầu thận (GFR) mô tả tốc độ dòng chảy của chất lỏng được lọc qua thận. Tốc độ thanh thải creatinine (CCr hoặc CrCl) là thể tích huyết tương được loại bỏ creatinine trên mỗi đơn vị thời gian và là một biện pháp hữu ích để xấp xỉ GFR. Độ thanh thải creatinine vượt quá GFR do bài tiết creatinine, có thể bị chặn bởi cimetidine. Theo cách khác, việc đánh giá quá cao bằng các phương pháp creatinine huyết thanh cũ dẫn đến việc đánh giá thấp độ thanh thải creatinin, điều này mang lại ước tính ít sai lệch về GFR. Cả GFR và C Cr có thể được tính toán chính xác bằng các phép đo so sánh các chất trong máu và nước tiểu, hoặc ước tính bằng các công thức chỉ bằng kết quả xét nghiệm máu (eGFR và eCCr).
Kết quả của các xét nghiệm này được sử dụng để đánh giá chức năng bài tiết của thận. Phân giai đoạn của bệnh thận mãn tính dựa trên các loại GFR cũng như albumin niệu và nguyên nhân của bệnh thận.
Liều dùng của các thuốc được bài tiết chủ yếu qua nước tiểu có thể cần phải được điều chỉnh lại dựa trên độ thanh thải GFR hoặc creatinine.

**Chỉ số gián tiếp**
Hầu hết các bác sĩ sử dụng nồng độ chất thải trong huyết tương như creatinine và urê (U), cũng như các chất điện giải khác nhau (E) để xác định chức năng thận. Những biện pháp này thường đủ để xác định xem bệnh nhân có bị bệnh thận hay không.
Tuy nhiên, nitơ urê máu (BUN) và creatinine trong huyết tương sẽ không vượt quá phạm vi bình thường cho đến khi mất 60% tổng chức năng thận. Do đó, một tỷ lệ cầu thận lọc chính xác hơn hoặc xấp xỉ của nó sử dụng độ thanh thải creatinin được đo bất cứ khi nào bệnh thận bị nghi ngờ hoặc chọn liều mức cẩn thận của thuốc gây độc thận là bắt buộc.
Nồng độ protein trong nước tiểu tăng cao là dấu hiệu của một số bệnh thận. Dấu hiệu nhạy cảm nhất của protein niệu là tăng albumin trong nước tiểu. Sự hiện diện dai dẳng của hơn 30 mg albumin mỗi gram creatinine trong nước tiểu là chẩn đoán bệnh thận mãn tính (microalbumin niệu là mức 30 mg/L đến 299 mg/L nước tiểu hoặc 30 đến 299 mg/24 h; nồng độ albumin trong nước tiểu không được phát hiện bằng các phương pháp nhúng nước tiểu thông thường).

**Tham khảo**
Thể loại:Xét nghiệm máu
Thể loại:Số liên kết bản mẫu Interlanguage link
Sinh lý thận

Hình minh họa này cho thấy sinh lý thận bình thường. Nó cũng bao gồm các minh họa cho thấy một số loại thuốc lợi tiểu hoạt động, và những gì chúng làm.
Sinh lý thận là việc nghiên cứu về sinh lý của thận. Điều này bao gồm tất cả các chức năng của thận, bao gồm duy trì cân bằng axit-base; điều hòa cân bằng chất lỏng; điều hòa natri, kali và các chất điện giải khác; giải phóng độc tố; hấp thụ glucose, amino acid và các phân tử nhỏ khác; điều hòa huyết áp; sản xuất các loại hormone khác nhau, chẳng hạn như erythropoietin; và kích hoạt vitamin D.
Phần lớn sinh lý thận được nghiên cứu ở cấp độ của nephron, đơn vị chức năng nhỏ nhất của thận. Mỗi ống sinh niệu bắt đầu với một lọc thành phần lọc máu vào thận. Dịch lọc này sau đó chảy dọc theo chiều dài của nephron, đó là cấu trúc hình ống được lót bởi một lớp tế bào chuyên biệt và được bao quanh bởi các mao mạch. Các chức năng chính của các tế bào lót này là tái hấp thu nước và các phân tử nhỏ từ dịch lọc vào máu và bài tiết chất thải từ máu vào nước tiểu.
Chức năng thích hợp của thận đòi hỏi nó phải nhận và lọc máu đầy đủ. Điều này được thực hiện ở cấp độ vi mô bởi hàng trăm ngàn đơn vị lọc được gọi là tiểu thể thận, mỗi đơn vị bao gồm một cầu thận và viên nang Bowman. Một đánh giá toàn cầu về chức năng thận thường được xác định bằng cách ước tính tốc độ lọc, được gọi là mức lọc cầu thận (GFR).

**Chức năng của thận**
Các chức năng của thận có thể được chia thành ba nhóm: bài tiết hormone, tân tạo glucose và cân bằng nội bào ngoại bào của pH và các thành phần máu. Nephron là đơn vị chức năng của thận.

**Tiết hormone**
 Tiết erythropoietin, điều hòa sản xuất hồng cầu trong tủy xương. - Tiết ra renin, một phần quan trọng của hệ thống aldosterone anginensinin của renin. - Tiết ra dạng hoạt động của vitamin D (calcitriol) và prostaglandin.   

**Tân tạo glucose**
Thận ở người có khả năng sản xuất glucose từ lactate, glycerol và glutamine. Thận chịu trách nhiệm cho khoảng một nửa tổng số gluconeogenesis ở người nhịn ăn. Sự điều hòa sản xuất glucose ở thận đạt được nhờ tác dụng của insulin, catecholamine và các kích thích tố khác. Tân tạo glucose ở thận diễn ra ở vỏ thận. Tủy thận không có khả năng sản xuất glucose do không có các enzyme cần thiết. 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Sinh lý học
Thể loại:Thận
Kinh tuyến Warszawa

Kinh tuyến Warszawa
Bảng mô tả của kinh tuyến Warszawa
Kinh tuyến Warszawa (południk warszawski) là một đường kinh tuyến chạy qua Warsaw. Giờ trung bình địa phương tại kinh tuyến được gọi là Giờ trung bình Warszawa. Nó tương ứng với phần chênh lệch UTC là +01: 24.
Năm 1880, một cây cột nhỏ đánh dấu kinh tuyến đã được dựng lên tại Quảng trường Nhà hát ở Warszawa. Nó được đánh dấu là nằm o 52°14'40" độ Bắc 21°00'42 độ Đông (theo hệ tọa độ được sử dụng tại thời điểm đó).

**Lịch sử**
Năm 1880, tại quảng trường trước Cung điện Jabłonowski (lúc đó là tòa thị chính), một cột đá được dựng lên và bao quanh bởi một lan can sắt với một ký hiệu thể hiện vị trí địa lý và độ cao so với mực nước biển và mực nước sông Wisła. Kinh tuyến Warszawa đi qua đỉnh cột và đỉnh tháp đồng hồ của Cung điện Jabłonowski, phục vụ như các phép đo điểm.
Các giá trị tọa độ của kinh tuyến được khắc trên một tấm trên vỉa hè, khác với các giá trị hiện tại. Cột cũng chứa thông tin bằng tiếng Nga. Các tấm trên vỉa hè xuất hiện nhiều sau đó vào năm 1965. Thay đổi và thiếu ngày trên một số tấm có thể dẫn đến một số nhầm lẫn.
Chỉ bốn năm sau khi cây cột xuất hiện ở Warszawa, Giờ chuẩn Greenwich thực sự trở thành tiêu chuẩn quốc tế để tính thời gian trên toàn thế giới dựa trên kinh tuyến gốc tại Greenwich ở London. Trước đây chỉ có múi giờ địa phương được sử dụng, xác định buổi trưa dựa trên độ dài của bóng từ một gnomon (trên một chiếc đồng hồ mặt trời).
Đường kinh tuyến này xuất hiện trong bộ phim Pingwin (Penguin) (1965) với sự tham gia của Zbigniew Cybulski.
Thể loại:Công trình xây dựng ở Warszawa
Thể loại:Khởi đầu năm 1880 ở Nga
Thể loại:Tác phẩm năm 1880
Thể loại:Kinh tuyến được đặt tên
Thể loại:Kinh tuyến gốc
Đèo Khuôn Do

Đèo Khuôn Do là đèo trên quốc lộ 2C ở vùng giáp ranh xã Phúc Ứng và Tuân Lộ huyện Sơn Dương tỉnh Tuyên Quang .
Quốc lộ 2C là đường mới nâng cấp, trong đó có các đoạn trước đây là đường tỉnh 186. Lộ trình đường chạy lòng vòng trong tỉnh Tuyên Quang ở huyện Yên Sơn và Sơn Dương. Một số đoạn của quốc lộ 2C chung với quốc lộ 37 .
Đèo Khuôn Do trên đoạn quốc lộ 2C từ thị trấn Sơn Dương về hướng nam. Đỉnh đèo cách Ngã ba Phai Cày  name = title xã Phúc Ứng trên quốc lộ 37 chừng 10 km, cách thị trấn Sơn Dương chừng 12 km theo đường bộ về hướng nam, trên vùng đất thôn Khuôn Ráng xã Phúc Ứng và thôn Vĩnh Sơn xã Tuân Lộ.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Giao thông Tuyên Quang
Diện tích của Ba Lan

Những con số sau đây thể hiện Diện tích của Ba Lan- Diện tích lãnh thổ Ba Lan - sqmi (bao gồm diện tích đất liền, vùng nước trong và vùng lãnh hải) - Khu hành chính của Ba Lan - sqmi. Điều này được tính theo định nghĩa chính thức của đường bờ biển. Một số đơn vị hành chính Ba Lan bao gồm diện tích vùng nước nội địa (8 xã ở voivodeship zachodniopomorskie, 2 xã ở Pomerania Voivodeship và 3 xã ở Warmia-Mazuria Voivodeship). Ở Ba Lan, có sqmi là vùng nước nội địa, nhưng chỉ sqmi của nó bao gồm trong các đơn vị hành chính theo định nghĩa đường bờ biển. Đó là lý do tại sao khu vực hành chính của Ba Lan không giống với khu vực của Ba Lan. Theo quy ước chung sqmi được gọi là (tổng) diện tích của Ba Lan trong bách khoa toàn thư và các nguồn khác. Encyklopedia PWN (in Polish) date=2007-02-22  - Diện tích của Ba Lan (diện tích vùng đất đai của Ba Lan) - sqmi. Diện tích đất bao gồm nước trên mặt đất (hồ, sông, kênh) và con số này thường được sử dụng khi so sánh diện tích của Ba Lan với diện tích của các quốc gia khác.

**Xem thêm**
 bộ phận hành chính của Ba Lan - địa lý của Ba Lan - thay đổi lãnh thổ của Ba Lan

**Tham khảo**
Thể loại:Địa lý Ba Lan
Kociewie

Kociewie
Kociewie là một dân tộc sống ở khu vực phía đông của rừng Tuchola, phía bắc Ba Lan, Pomerania, phía nam Gdańsk. Thủ đô văn hóa của nó là Starogard Gdański và thị trấn lớn nhất là Tczew. Khu vực này có khoảng 250.000 cư dân. Khu vực này có ngành công nghiệp và nông nghiệp phát triển.

**Kociewiacy**
Kociewiacy là một nhóm dân tộc ở Ba Lan. Hầu hết người Kociewiacy là người Công giáo La Mã. Họ sống bên cạnh một nhóm dân tộc nổi tiếng hơn nhiều trong khu vực, người Kashmir. Trong cuộc điều tra dân số năm 2011, 3065 cá nhân đã tuyên bố mình thuộc dân tộc Kociewiacy, một sự gia tăng kể từ cuộc điều tra dân số năm 2002, khi không ai xác định như vậy. Phương ngữ Kocievian, không giống như tiếng Kashubian, hầu hết đều dễ hiểu với ngôn ngữ chính của Ba Lan. Mặc dù gần nhau về mặt địa lý, hai phương ngữ này rất khác nhau, với Kocievian gần với Kuyavian hơn, đến mức một số học giả gọi nó là một biến thể của phương ngữ đó.

**Di truyền học**
Trong một nghiên cứu năm 2013, các nhóm đơn bội Y-DNA trong dân số Ba Lan bản địa của Kociewie (n = 158) đã được báo cáo như sau:
56,3% R1a, 17,7% R1b, 8.2% I1, 7.6% I2, 3.8% E1b1b, 1.9% N1, 1.9% J và 2% của các nhóm haplog khác.

**Xem thêm**
 Kashubia - Kashmir

**Tham khảo**
Thể loại:Địa lý Ba Lan
Thể loại:Địa lý Pomorskie
Phòng thủ đa diện

Một vòng "Phòng thủ đa diện" với nhóm lính.
Phòng thủ đa diện, hay Phòng thủ nhiều hướng, là hình thức phòng thủ quân sự theo đội hình, với đặc điểm toàn bộ nhóm lính hoặc một đơn vị quân đội sẽ bố trí thành một vòng khép kín, thường là vòng tròn, hướng súng ra phía ngoài, hoạt động này đẩy lùi các cuộc tấn công của quân thù ở mọi hướng. Phòng thủ này trong tiếng Anh được mô tả bằng thuật ngữ "All-around defense", "perimeter defense" hay "all round defence".

**Xem thêm**
Đội hình chiến thuật

**Tham khảo**
Thể loại:Đội hình chiến thuật
Thể loại:Chiến thuật quân sự
Vùng cao Lublin

Vùng cao Lublin (Wyżyna Lubelska) là một khu vực địa lý ở phía đông nam Ba Lan, nằm ở Lublin Voivodeship, giữa các con sông Vistula và Bug, xung quanh thành phố Lublin. Diện tích của nó vào khoảng 7.200 km² và độ cao cao nhất của nó là 314 m so với mực nước biển. Nó nằm ở Lublin Voivodeship. Ở phần phía nam của nó, nó trở thành dãy Roztocze, và ở phía bắc, nó biến thành Lublin Polesie (Polesie Lubelskie). Các thành phố lớn nhất của khu vực là Lublin, Chełm, Zamość, Puławy và Kraśnik. Trong một số bài viết địa lý, thuật ngữ Lublin Upland (hay (Vùng đất phía đông Ba Lan, Wyzyna Wschodniomalopolska) được sử dụng để mô tả tất cả các vùng cao Ba Lan nằm ở phía đông của sông Vistula. Trong trường hợp này, Roztocze, với điểm cao nhất (Wielki Dzial, cao hơn mực nước biển 390 mét) cũng là một phần của vùng cao Lublin.
Vùng cao nổi tiếng với các thung lũng hoàng thổ, có rất nhiều trong khu vực Kazimierz Dolny, Bochotnica và Kraśnik. Hơn nữa, do ở đây có đất đen phong phú và màu mỡ, Lublin Upland là một trong những vùng nông nghiệp phát triển tốt nhất của quốc gia, với các cánh đồng lúa mì, thuốc lá và hoa bia. Tuy nhiên, nhà máy địa phương quan trọng nhất là sản xuất củ cải đường, dẫn đến sự hiện diện của một số nhà máy lọc đường. Khu vực này có rất ít rừng, với hầu hết trong số đó nằm ở phía nam (xem Rừng Solska). Có ba công viên cảnh quan nằm ở vùng cao Lublin: Công viên cảnh quan Kazimierz Dolny, Công viên cảnh quan sông Wieprz và Công viên cảnh quan Krzczonow. Các trung tâm du lịch quan trọng nhất là Lublin, Zamość, Kazimierz, suối nước khoáng của Nałęczów, Puławy và Józefów.

**Xem thêm**
 Hẻm núi Ba Lan của Vistula

**Ghi chú**
Thể loại:Địa lý Ba Lan
Chủ nghĩa dân tộc da đen ở Hoa Kỳ

Chủ nghĩa dân tộc da đen (Black nationalism) là một phong trào vận động xã hội và chính trị Mỹ đản sinh trong niên đại 1850, khi chế độ nô lệ da đen vẫn còn hợp pháp ở Mỹ đương thời.
Nó trở nên hoan nghênh nhờ Marcus Garvey vào niên đại 1920, ông là nhân khí của vận động quyền công dân. Hiệp hội cải thiện tiêu cực của người da đen và Liên minh xã khu châu Phi của Marcus Garvey bị ảnh hưởng bởi những người tiền nhiệm, Martin Delany, Henry Sylvester-Williams, Tiến sĩ. Joseph Robert Love và Edward Wilmot Blyden. HCTT có sở trường lợi dụng ảnh hưởng và lực lượng kinh tế để tác động đến ý thức gia đình châu Phi giữa "Gia đình châu Phi, vô luận quốc nội hay ở hải ngoại" ("those at home and those abroad").
Tiếp cận tới phong trào châu Phi, một số thành viên của Chủ nghĩa dân tộc da đen chủ trương sáng tạo một quốc gia người Mỹ gốc Phi độc lập ở Hoa Kỳ, những người khác xưng phản hồi châu Phi và một số tối hậu xưng muốn đơn giản là một địa vị cụ thể trong quốc gia Hoa Kỳ: học giáo độc lập, bãi bỏ thị xã đặc biệt, xí nghiệp có nhân khẩu hộ khách chủ yếu là người da đen.

**Ghi chú và tài liệu tham khảo**

**Bài viết liên quan**
 Chủ nghĩa nữ quyền da đen- Quốc gia Islam- Hiệp hội cải thiện tiêu cực của người da đen và Liên minh xã khu châu Phi- Người Do Thái da đen- Đảng Báo Đen- Malcolm X- Chủ nghĩa Hòa Phi
*Phong trào hành động cách mạng (1962-68)

Thể loại:Lịch sử người Mỹ gốc Phi
Thể loại:Dân quyền tại Hoa Kỳ
Thể loại:Chủ nghĩa dân tộc ở Hoa Kỳ
148780 Altjira

148.780 Altjira ə là một thiên thể vành đai Kuiper cổ điển (cubewano) đôi. Thành phần thứ hai, S / 2007 (148780) 1, là lớn khi so với thành phần thứ nhất, mi so với mi. Đường cong ánh sáng của Altjiran khá phẳng (Δmag < 0,10), biểu thị cho một "vật thể gần như hình cầu có bề mặt đồng nhất ".
Quỹ đạo của vệ tinh của nó có các tham số sau: bán trục chính 9.904 ± 56 km; chu kỳ quỹ đạo 139.561 ± 0,047 ngày; độ lệch tâm 0,3445 ± 0,0045; độ nghiêng 35,19 ± 0,19° (nghịch hành). Tổng khối lượng hệ thống khoảng 418 kilôgam.
Nó được đặt theo tên của vị thần sáng thế của người Arrernte là Altjira, người đã tạo ra Trái Đất trong thời đại mộng mơ và sau đó quay về bầu trời.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 id=148780
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 2001
Zakerzonia

Zakerzonia
Zakerzonia (Закерзоння, Trans-Curzonia; Zakerzonie) Là một cái tên không chính thức để gọi các vùng lãnh thổ của Ba Lan ở phía tây của giới tuyến Curzon, đã từng có khá lớn dân số Ukraina, trong đó đáng kể là Lemko, Boyko và Ruthenia, trước khi cuộc xâm lược của Ba Lan do Liên Xô và phát xít Đức vào năm 1939, và được tuyên bố là lãnh thổ dân tộc Ucraina bởi những người theo chủ nghĩa dân tộc Ucraina sau hậu quả của Thế chiến II.
"Zakerzonia" là viết tắt của "lãnh thổ nằm ngoài giới tuyến Curzon", hoặc trong tiếng Ukraina là "Zakerzons'kyi krai".
Quân đội nổi dậy Ucraina (UPA), khi đang ở đỉnh cao kiểm soát các vùng lãnh thổ, đã tuyên bố kế hoạch thành lập Cộng hòa Transcurzon.
Nhân khẩu học của Zakerzonia đã thay đổi đáng kể sau việc tái định cư cưỡng bức của người Ukraine, với chủ trương chính là tái định cư của người Ukraine từ Ba Lan sang Liên Xô (1944-1946) và Chiến dịch Vistula (1947).

**Ukraine ở Ba Lan trong thời gian 1939-1950**
Pyotr Eberhardt ước tính rằng vào năm 1939, số lượng người Ukraine giữa giới tuyến Curzon và giới tuyến Oder-Neisse là 657.500 người.
Timothy Snyder đưa ra một ước tính tương tự: lên tới 700.000 người Ukraine hoặc những người nói tiếng Ukraine sống ở Ba Lan ngay sau Thế chiến II tại biên giới mới. Họ là một "đa số nhân khẩu học ở nhiều khu vực dọc theo một dải biên giới dài chạy từ Chełm gần như đến Kraków ". Tuy nhiên, dữ liệu của ông không được coi là đáng tin cậy, bởi vì, ví dụ, khu vực gần Kraków, Tarnów, Rzeszów, Zamość và những nơi khác hoàn toàn là người Ba Lan trong nhiều thế kỷ.
Năm 1946, chỉ còn 220,2 nghìn người Ukraine còn lại sống ở Ba Lan, con số này giảm xuống còn 150 nghìn vào năm 1950.

**Tham khảo**
Thể loại:Địa lý Ba Lan
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Ukraina
Thể loại:Quan hệ Ba Lan-Liên Xô
Thể loại:Quan hệ Ba Lan-Ukraina
Thể loại:Ba Lan trong Thế chiến thứ hai
Eprosartan

Eprosartan là một chất đối kháng thụ thể angiotensin II được sử dụng để điều trị bệnh huyết áp cao. Thuốc này được bán trên thị trường trong nước Mỹ với thương hiệu Teveten bởi Abbvie, các sản phẩm spin-off của bộ phận phát minh dược phẩm của Abbott Laboratories; nó được bán trên thị trường dưới dạng Eprozar bởi Công ty Intas Pharmaceutical ở Ấn Độ và bởi các phòng thí nghiệm Abbott ở các quốc gia khác. Hợp chất này được đưa vào đường ống tim mạch của Phòng thí nghiệm Abbott bằng việc mua lại Dược phẩm Kos vào năm 2006, sau đó đã cấp phép cho nó, cùng với "một loạt các phương pháp điều trị tăng huyết áp", từ Tập đoàn Biovail.
Eprosartan đôi khi được kết hợp với hydrochlorothiazide, thành một thuốc kết hợp và được bán trên thị trường ở Hoa Kỳ với thương hiệu Teveten HCT và các nơi khác là Teveten Plus.
Thuốc này tác động lên hệ thống angiotensin của renin để giảm tổng kháng ngoại biên theo hai cách. Đầu tiên, nó ngăn chặn sự gắn kết của thụ thể angiotensin II với AT1 trong cơ trơn mạch máu, gây giãn mạch máu. Thứ hai, nó ức chế sản xuất norepinephrine giao cảm, làm giảm huyết áp hơn nữa.
Cũng như các thuốc đối kháng thụ thể angiotensin II khác, eprosartan thường được cơ thể dung nạp tốt hơn enalapril (chất ức chế men chuyển), đặc biệt ở người cao tuổi.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  title = Eprosartan -  title = Eprosartan mesylate 
Thể loại:Thuốc đối kháng thụ thể angiotensin II
Thể loại:Imidazole
Thể loại:Thiophene
Thể loại:Acid benzoic
Valsartan

Valsartan, được bán dưới tên thương mại Diovan và các tên thương mại khác, là một loại thuốc dùng để điều trị tăng huyết áp, suy tim và bệnh thận đái tháo đường. Đó là một điều trị ban đầu hợp lý cho tăng huyết áp. Thuốc được dùng qua đường uống. Có các phiên bản có sẵn dưới dạng kết hợp valsartan/hydrochlorothiazide và valsartan/amlodipine.
Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt, tăng kali máu, tiêu chảy và đau khớp. Các tác dụng phụ nghiêm trọng khác có thể bao gồm các vấn đề về thận, huyết áp thấp và phù mạch. Sử dụng trong thai kỳ có thể gây hại cho em bé và sử dụng khi không cho con bú. Đây là một chất đối kháng thụ thể angiotensin II và hoạt động bằng cách ngăn chặn tác dụng của angiotensin II.
Valsartan được cấp bằng sáng chế vào năm 1990 và được đưa vào sử dụng y tế vào năm 1996. Thuốc có sẵn dưới dạng thuốc gốc. Một tháng cung cấp ở Vương quốc Anh tiêu tốn của NHS khoảng 5 £ mỗi tháng kể từ năm 2019. Tại Hoa Kỳ, chi phí bán buôn của số thuốc này là khoảng 7,50 USD. Năm 2016, đây là loại thuốc được kê đơn nhiều thứ 92 tại Hoa Kỳ, với hơn 8 triệu đơn.

**Sử dụng trong y tế**
Valsartan được sử dụng để điều trị tăng huyết áp, suy tim và giảm tử vong cho những người bị rối loạn chức năng tâm thất trái sau khi bị nhồi máu cơ tim.

**Huyết áp cao**
Thuốc này là một điều trị ban đầu hợp lý cho tăng huyết áp so với thuốc ức chế men chuyển, thuốc chẹn kênh calci và thuốc lợi tiểu thiazide.

**Suy tim**
Có bằng chứng mâu thuẫn liên quan đến việc điều trị cho những người bị suy tim bằng sự kết hợp của thuốc chẹn thụ thể angiotensin như valsartan và thuốc ức chế men chuyển angiotensin, với hai thử nghiệm lâm sàng chính cho thấy giảm tử vong và hai nghiên cứu khác cho thấy không có lợi ích gì, và hơn thế nữa tác dụng phụ bao gồm nhồi máu cơ tim, hạ huyết áp và rối loạn chức năng thận.

**Bệnh thận đái tháo đường**
Ở những người mắc bệnh đái tháo đường loại 2 và huyết áp cao hoặc albumin niệu, valsartan được sử dụng để làm chậm sự xấu đi và sự phát triển của bệnh thận giai đoạn cuối.

**Tham khảo**
Thể loại:RTT
Thể loại:Acid carboxylic
Hồ màu sắc

Hồ màu sắc (Ba Lan "Kolorowe Jeziorka") là tên của ba (đôi khi bốn) ao nhân tạo được hình thành từ các hoạt đông khai thác mỏ cũ ở sườn núi Wielka Kopa (871 m) ở Rudawy Janowickie, thuộc dãy núi Sudetes, Ba Lan. Hồ lớn nhất và lớn tuổi nhất (1785) được đặt tên là Hoffnung và giờ trở thành Hồ Tím. Tên của các mỏ khác là: Neues Glück (1793, hiện tại là Hồ Xanh da trời) và Gustav Grube (1796; hồ Xanh lá). Những nơi này được khai thác (từ 1785 đến 1925) để lấy pyrite.
Các hồ có độ cao bề mặt khác nhau. Hồ Tím (560 m) có màu sắc với thành phần hóa học ở bờ và đáy rất phong phú với các hợp chất sắt, chủ yếu là pyrite. Ao chứa đầy dung dịch axit sunfuric (pH = 3). Được cảnh báo là tránh mọi tiếp xúc với nước vì nó có thể gây nguy hiểm. Bên dưới Hồ Tím có một cái hố nhỏ hơn, vào những thời điểm nó chứa đầy nước, nước rơi xuống từ cái ao bên trên - được gọi là Hồ Vàng.
Màu của nước Hồ Xanh da trời (635 m; còn được gọi là: Màu xanh lam hoặc Ngọc lục bảo) được cho là xuất phát từ sự hiện diện của các ion đồng. Nước của nó, bên cạnh màu sắc của nó, sạch sẽ, do đó trong những ngày hè nóng nực, có thể thấy mọi người tắm trong đó; Nước thường khá lạnh ở đây.
Hồ Xanh lá (730 m; còn được gọi là Ao đen), giống như Hồ Xanh da trời sở hữu màu của nó do các hợp chất đồng. Tùy thuộc vào lượng mưa, nó có thể tạm thời biến mất. 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Kolorowe Jeziorka. (tiếng Ba Lan) -  Kolorowe Jeziorka. (tiếng Ba Lan) -  Ciekawe miejsca. (tiếng Ba Lan)
Thể loại:Địa lý Ba Lan
Remikiren

Remikiren là một chất ức chế renin đang được phát triển để điều trị tăng huyết áp (huyết áp cao). Thuốc được phát triển lần đầu tiên bởi Hoffmann dòng La Roche vào năm 1996.

**Tham khảo**
Thể loại:Cyclopropanes
Thể loại:Hợp chất cyclohexyl
Omapatrilat

Omapatrilat (INN, tên thương mại được đề xuất Vanlev) là một thuốc chống tăng huyết áp thử nghiệm chưa từng được bán trên thị trường. Nó ức chế cả neprilysin (endopeptidase trung tính, NEP) và enzyme chuyển đổi angiotensin (ACE). Ức chế NEP dẫn đến nồng độ peptide natriuretic tăng cao, thúc đẩy natriuresis, lợi tiểu, giãn mạch và giảm tải trước và tái cấu trúc tâm thất.
Nó được phát hiện và phát triển bởi Bristol-Myers Squibb nhưng thất bại trong các thử nghiệm lâm sàng như là một phương pháp điều trị tiềm năng cho bệnh suy tim sung huyết do lo ngại về an toàn về việc gây phù mạch.
Omapatrilat phù mạch là do cơ chế kép hoạt động của nó, ức chế cả hai enzym chuyển đổi angiotensin (ACE), và neprilysin (endopeptidase trung tính), cả hai enzyme chịu trách nhiệm về sự trao đổi chất của bradykinin gây giãn mạch, phù mạch, và tắc nghẽn đường thở.

**Xem thêm**
 Gemopatrilat - Cilazapril - Sacubitril

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 pmid=12968984
Thể loại:Dị vòng nitơ
Thể loại:Thiol
Thể loại:Lactam
Thể loại:Acid carboxylic
Thể loại:Bài viết chứa mã định danh InChI đã thay đổi
Thể loại:Dị vòng lưu huỳnh