Người Nhật Bản ở Nga

Người Nhật Bản ở Nga tạo thành từ một phần nhỏ của cộng đồng Nikkeijin trên toàn thế giới, bao gồm chủ yếu là người Nhật Bản ở nước ngoài và con cháu của họ sinh ra ở Nga. Họ bao gồm nhân vật chính trị đáng chú ý trong số họ.

**Nguồn gốc**
Những người Nhật Bản đầu tiên định cư ở Nga được cho là Dembei, một ngư dân mắc kẹt trên bán đảo Kamchatka vào khoảng năm 1701 hoặc 1702. Họ không thể trở về Ōsaka bản địa của mình do chính sách sakoku của Mạc phủ Tokugawa, thay vào đó, anh ta được đưa đến Moskva và được Peter Đại đế ra lệnh bắt đầu dạy ngôn ngữ càng sớm càng tốt; do đó, ông trở thành cha đẻ của giáo dục tiếng Nhật ở Nga. Khu định cư của người Nhật ở Nga vẫn ít người, bị giới hạn ở vùng Viễn Đông của Nga và cũng có một nhân vật không chính thức, bao gồm những ngư dân, như Dembei, đã hạ cánh ở đó một cách tình cờ và không thể quay lại Nhật Bản. Tuy nhiên, một trạm giao dịch của Nhật Bản được biết là đã tồn tại trên đảo Sakhalin (sau đó được triều đại nhà Thanh tuyên bố, nhưng không bị Nhật Bản, Trung Quốc, hay Nga) kiểm soát vào đầu năm 1790.

**Mở cửa ngoại giao với Nhật Bản**
Sau khi Bakumatsu mở cửa ngoại giao, Vladivostok sẽ trở thành tâm điểm định cư cho người Nhật di cư sang Nga sinh sống. Một chi nhánh của Nihon bōeki Jimukan đã được mở tại đây vào năm 1876. Số lượng cư dân của họ đã tăng lên 80 người vào năm 1877 và 392 vào năm 1890; phụ nữ nhiều hơn đàn ông với tỷ lệ 3: 2, và nhiều người làm gái mại dâm. Tuy nhiên, cộng đồng của họ vẫn còn nhỏ so với nhiều cộng đồng Trung Quốc và Hàn Quốc; Theo một một cuộc khảo sát năm 1897 của chính phủ Nga cho thấy 42.823 người Trung Quốc, 26.100 người Hàn Quốc, nhưng chỉ có 2.291 người Nhật trong toàn bộ vùngc Primorye. Một phần lớn của cuộc di cư đến từ các làng ở phía bắc Kyushu.
Chính trị liên quan đến quan hệ Nhật-Nga có ảnh hưởng lớn đến cộng đồng Nhật Bản và các nguồn và mô hình định cư Nhật Bản ở Nga. Các 同盟会 được thành lập vào năm 1892 để đoàn kết nhiều hiệp hội chuyên nghiệp của Nhật Bản; tại thời điểm đó, dân số Nhật Bản của thành phố được ước tính là 1.000 người. Sau này được đổi tên thành Dōhōkai và được đổi tên một lần nữa vào năm 1902 với tên gọi Urajio Kyoryūminkai. Họ thường bị chính phủ Nga nghi ngờ sử dụng làm công cụ thu thập thông tin tình báo cho Nhật Bản và đã góp phần vào thất bại của Nga trong Chiến tranh Nga-Nhật. Mặc dù hiệp hội cư dân Nhật Bản tại Vladivostok đã chính thức tan rã vào năm 1912 dưới áp lực từ Nga, song các tài liệu của chính phủ Nhật Bản cho thấy họ vẫn tiếp tục hoạt động một cách trắng trợn cho đến năm 1920, khi hầu hết người Nhật ở Vladivostok đã quay trở về Nhật Bản. Cuộc đổ bộ ban đầu của các lực lượng Nhật Bản tại Vladivostok sau Cách mạng Tháng Mười đã được thúc đẩy bởi vụ sát hại ngày 4 tháng 4 năm 1918 của ba người Nhật sống ở đó, và Sự cố Nikolayevsk xảy ra vào năm 1920.
Sau khi thành lập nhà nước Liên Xô, một số người thuộc cộng sản Nhật Bản định cư ở Nga; ví dụ, Mutsuo Hakamada, anh trai của Chủ tịch Đảng Cộng sản Nhật Bản Satomi Hakamada, đã trốn thoát khỏi Nhật Bản vào năm 1938 và đi đến Nga, nơi ông kết hôn với một phụ nữ địa phương. Irina, con gái ông sau đó đã đi vào chính trị sau khi Liên Xô sụp đổ.

**Hậu quả của Thế chiến II**

**Sakhalin**
Sau khi kết thúc Chiến tranh Nga-Nhật vào năm 1905 với Hiệp ước Portsmouth, nửa phía nam của Sakhalin chính thức trở thành một phần lãnh thổ của Nhật Bản và được đổi tên thành Karafuto, khiến một dòng người định cư Nhật Bản đổ về đây. Người Nhật định cư ở nửa phía bắc Karafuto; Sau khi Nhật Bản đồng ý trao lại phần đất cho Liên Xô, một số người có thể đã chọn ở lại phía bắc đường kiểm soát của Liên Xô. Tuy nhiên, phần lớn sẽ ở lại lãnh thổ Nhật Bản cho đến những ngày kết thúc Thế chiến II, khi toàn bộ Sakhalin nằm dưới sự kiểm soát của Liên Xô như là một phần của cuộc xâm lược Mãn Châu của Liên Xô; hầu hết người Nhật chạy trốn khỏi Hồng quân tiến bộ, hoặc trở về Nhật Bản sau khi Liên Xô tiếp quản, nhưng những người khác, chủ yếu là quân nhân, đã bị đưa đến lục địa Nga và bị giam giữ tại các trại lao động ở đó. Hơn nữa, khoảng 40.000 người định cư Hàn Quốc, mặc dù vẫn mang quốc tịch Nhật Bản, đã bị Chính phủ Liên Xô từ chối cho phép đi qua Nhật Bản để hồi hương về nhà của họ ở nửa phía nam của bán đảo Triều Tiên. Họ hoặc được bảo là mang quốc tịch Bắc Triều Tiên hoặc mang quốc tịch Liên Xô. Được biết đến như người Hàn Quốc Sakhalin, họ đã bị mắc kẹt trên đảo trong gần bốn thập kỷ.

**Tù nhân chiến tranh**
Sau khi Nhật Bản đầu hàng, 575.000 tù nhân chiến tranh Nhật Bản bị Hồng Quân bắt giữ ở Mãn Châu, Karafuto và Triều Tiên đã bị gửi đến các trại ở Xibia và phần còn lại của Liên Xô. Theo số liệu của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, 473.000 người đã được hồi hương về Nhật Bản sau khi bình thường hóa quan hệ Xô-Nhật; 55.000 người đã chết ở Nga, và 47.000 người khác vẫn còn mất tích; một báo cáo của Nga công bố năm 2005 đã liệt kê tên của 27.000 người đã được gửi đến Triều Tiên để thực hiện các lao động cưỡng bức ở đó. Một người Armenia được Không quân Hoa Kỳ phỏng vấn năm 1954 tuyên bố đã gặp một tướng quân Nhật Bản khi sống trong một trại tại Chunoyar, Krasnoyarsk Krai trong khoảng thời gian từ tháng 5 năm 1951 đến tháng 6 năm 1953. Một số người tiếp tục trở về nhà vào cuối năm 2006.

**Hậu chuẩn hóa**
Sau khi bình thường hóa quan hệ Nhật-Xô, một số ít người Nhật đã đến Nga vì mục đích thương mại, giáo dục hoặc ngoại giao; tuy nhiên, vì Vladivostok đã bị đóng cửa để định cư nước ngoài cho đến những năm 1970, thay vào đó họ tập trung ở Moscow. Có một trường trung học Nhật Bản, Trường Nhật Bản tại Moscow, được thành lập vào năm 1965.
Cuộc điều tra dân số Nga năm 2002 cho thấy 835 người tuyên bố có quốc tịch Nhật Bản. Số liệu năm 2008 từ Bộ Ngoại giao Nhật Bản tuyên bố rằng có 1.607 công dân Nhật Bản cư trú tại Nga.

**Giáo dục**
Trường Nhật Bản tại Moscow là một trường học quốc tế Nhật Bản tại Moscow.
Có một trường Nhật Bản bán thời gian tại Sankt-Peterburg, Trường Nhật ngữ St.Peterburg, tổ chức các lớp học tại chi nhánh tại Saint Petersburg của trường Anh-Mỹ.

**Chú thích**

**Đọc thêm**
 archive-url=https://web.archive.org/web/20070629073403/http://ir.nul.nagoya-u.ac.jp/dspace/handle/2237/6640- issue=1
Thể loại:Quan hệ Nga-Nhật Bản
Thể loại:Nhật kiều theo quốc gia
Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Nga
Thể loại:Nga gốc Á