Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Thận (hải quái)

Tập tin:SekienShinkiro.jpg|liên_kết=https://zh.wikipedia.org/wiki/File:SekienShinkiro.jpg|phải|nhỏ|300x300px|Tranh minh họa trong Konjaku Hyakki Shūi của Toriyama Sekien.
là một loài hải quái trong thần thoại Trung Quốc, có ngoại hình trông như một con hàu khổng lồ (cũng có thuyết nói là ngao mật, thủy long). Có thể phun ra sương khói, hình thành ảo tượng lâu đài, hiện tượng này được gọi là "hải thị thận lâu" (c=海市蜃楼). Thận cũng được cho là một loài linh thú.

**Tổng quan**
Tập tin:Wakan_Sansai_Zue_-_Shin.jpg|liên_kết=https://zh.wikipedia.org/wiki/File:Wakan_Sansai_Zue_-_Shin.jpg|thế=|trái|nhỏ|365x365px|Thận được minh họa trong Wakan Sansai Zue.
Trong thư tịch cổ của Trung Quốc "Hối uyển" (彙苑) ghi lại, lúc giao mùa xuân - hè, trong biển nổi sương hình thành lâu đài. Truyền thuyết này cũng được lưu truyền rộng rãi tại Nhật Bản, trong cuốn Konjaku Hyakki Shūi của Toriyama Sekien sáng tác vào thời kỳ Edo, có loài yêu quái gọi là hg=しんきろう, ngoại hình là con ngao mật khổng lồ phun ra sương khói hình thành lầu các, trong đó còn trích dẫn Sử ký Tư Mã Thiên "Thận là con ngao khổng lồ biến thành".

**Tham khảo**
Thể loại:Yêu quái Nhật Bản
Thể loại:Truyền thuyết Trung Hoa
Thể loại:Thần thoại Nhật Bản
Thể loại:Sinh vật biển truyền thuyết
Thể loại:Sinh vật huyền thoại
Thể loại:Động vật thần thoại Trung Hoa
Thể loại:Thần thoại Trung Hoa
Nguyễn Phúc Ngọc Cầu

Nguyễn Phúc Ngọc Cầu (chữ Hán: 阮福玉球; 1734 – 8 tháng 7 năm 1804), là một Công nữ, đồng thời là một cung tần của Chúa Nguyễn Phúc Khoát trong lịch sử Việt Nam.

**Tiểu sử**
Công nữ Ngọc Cầu là con gái của Thái bảo Dận Quốc công Nguyễn Phúc Điền (con trai thứ 12 của chúa Nguyễn Phúc Chu). Xét về vai vế, bà là em họ với chúa Vũ Nguyễn Phúc Khoát.
Trong những năm cuối trị vì, Chúa Vũ say mê tửu sắc, không tha thiết việc nước. Quyền thần Trương Phúc Loan, đồng thời là cậu ruột của Chúa Vũ, càng dụ dỗ ông đi vào con đường nữ sắc. Bằng chứng là việc, Trương Phúc Loan đã tạo điều kiện cho bà Ngọc Cầu thường xuyên gần gũi, quyến rũ Chúa. Đây chính là mầm mống gây cảnh điêu tàn cho vương triều sau này.
Chúa Vũ rất sủng ái bà Ngọc Cầu, và bà đã sinh hạ cho Chúa được hai người con trai, là công tử Diệu (mất sớm, được tặng chức Thiếu bảo Quận công) và Công tử Nguyễn Phúc Thuần, sau này kế vị Chúa Vũ.
Bà Ngọc Cầu muốn Công tử Thuần lên ngôi nên luôn dỗ dành với Chúa, nhưng đình thần biết được âm mưu này đều ra sức can ngăn. Vì thế mà Chúa Vũ không lập Công tử Thuần làm Thế tử, thay vào đó là Công tử Nguyễn Phúc Luân (cha của vua Gia Long sau này), con của cung tần Trương Thị Dung.
Năm Ất Dậu (1765), Chúa Nguyễn Phúc Khoát băng hà, để lại di chiếu nhường ngôi cho Công tử Luân. Năm đó, Công tử Luân đã 33 tuổi, lại là người thông minh, hiểu chuyện nên khó lấn quyền. Trương Phúc Loan âm mưu cùng bà Ngọc Cầu, Thái giám Chử Đức Hầu và Chưởng dinh Nguyễn Cửu Thông không cho phát tang, gọi binh sĩ núp sẵn trong Vương phủ chờ lệnh. Loan vờ cho gọi Thái phó Y Đức hầu Trương Văn Hạnh, là người giáo huấn của Công tử Luân, vào bàn việc, rồi ra hiệu cho lính giết ông Hạnh, rồi bắt giam Công tử Luân, tôn Công tử Nguyễn Phúc Thuần lên làm Chúa (sau này được truy tôn miếu hiệu Duệ Tông).
Năm Giáp Ngọ (1774), Chúa Trịnh Đàng Ngoài nhân Đàng Trong có loạn liền đem quân tiến đánh Chúa Nguyễn. Chúa Nguyễn Phúc Thuần và Vương thất phải chạy vào Gia Định lánh nạn. Bà Ngọc Cầu không theo con trai vào Nam mà cho lập chùa Phước Thành ở tại Phú Xuân để tu. Chùa Phước Thành ngày nay tọa lạc trên đường Phan Đình Phùng, phường An Cựu, Huế.
Năm Gia Long thứ 3 (1804) mùa hạ, bà Ngọc Cầu mất, thọ 71 tuổi, tặng làm Tuệ Tĩnh Thánh Mẫu Nguyên Sư (慧淨聖母元師), hiệu là Thiệu Long Giáo chủ (紹隆教主), mộ táng trong khuôn viên chùa Phước Thành. Năm Gia Long thứ 4 (1805), vua cấp cho 15 mẫu ruộng, sai Tôn Thất Sài coi việc thờ cúng cho bà.

**Tham khảo**
 Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995),  Nguyễn Phúc Tộc thế phả date=2020-09-27 , Nhà xuất bản Thuận Hóa- Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện Tiền biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa

**Chú thích**
Thể loại:Sinh năm 1734
Thể loại:Mất năm 1804
Thể loại:Công nữ chúa Nguyễn
Thể loại:Phi tần chúa Nguyễn
Dâu tây dứa

Dâu tây dứa hay dâu tây trắng (Pineberry) là một giống dâu tây có màu trắng, hương vị của dứa và hạt đỏ.

**Mô tả**
Dâu tây dứa là giống dâu lai từ việc nhân giống dâu tây ở Chile và Virginia. Việc canh tác cho mục đích thương mại lần đầu tiên vào năm 2010 tại Hà Lan và Bỉ.
Quả dâu tây dứa nhỏ hơn quả dâu tây thông thường, có kích thước từ sigfig=1. Khi chín, nó có màu trắng, nhưng với "hạt giống" màu đỏ (quả bế). Cây có khả năng kháng bệnh, giống dâu này có giá cao, mặc dù không có lợi nhuận cao do canh tác quy mô nhỏ, kích thước quả nhỏ và năng suất thấp. Cây ra trái vào mùa xuân và mùa hè.

**Lịch sử**
Dâu tây dứa được bán lần đầu tiên tại Hoa Kỳ vào năm 2012. Chúng đã được bán cho các nhà hàng, tiệm bánh và chợ bán buôn ở Châu Âu và Dubai. Quả có tên là "pineberry" ở thị trường Anh, được bán vào năm 2010, có tên gọi này vì mang hương vị "dứa" trong khi vẻ ngoài là một quả dâu tây.

**Xem thêm**
Fragaria nilgerrensis, một giống hoang dã có quả trắng, không có giá trị thương mại.

**Tham khảo**
Thể loại:Chi Dâu tây
Rhacodactylus leachianus

Rhacodactylus leachianus, trong tiếng Anh có tên gọi "New Caledonian giant gecko" (tắc kè khổng lồ Nouvelle-Calédonie), "Leach's giant gecko" (tắc kè khổng lồ Leach), tên thông tục "Leachie", là một loài tắc kè lớn trong họ Diplodactylidae. Đây là loài đặc hữu Nouvelle-Calédonie, được Georges Cuvier mô tả năm 1829.

**Phân loại**
Tên loài (leachianus) đặt ra nhằm vinh danh nhà động vật học Anh William Elford Leach. Trước đây, R. leachianus từng được chia ra làm ba phân loài (tính cả phân loài danh định): R. l. aubrianus, R. l. henkeli (do Seipp và Obst mô tả năm 1994), R. l. leachianus. Tuy vậy, dựa trên nghiên cứu gần đây hơn, hiện không có phân loài R. leachianus nào được công nhận.

**Mô tả**
Hình chụp gần
Với tổng chiều dài (tính cả đuôi) 360 mm (14 inch), R. leachianus là loài tắc kè lớn nhất còn sinh tồn và có thể coi là ví dụ cho hiện tượng khổng lồ hoá hải đảo. Nó có thân mình béo mập, da thùng lùng, đuôi ngắn, mập. Nó có nhiều màu sắc, gồm xanh rêu, xám và nâu.

**Phân bố và môi trường sống**
R. leachianus sống trên khắp mạn đông và nam đảo lớn Nouvelle-Calédonie, cũng như trên nhiều đảo nhỏ hơn cùng quần đảo.

**Sinh thái**
R. leachianus là loài thằn lằn sống trên cây. Nó hoạt động chủ yếu khi trời chập choạng tối, tuy đôi lúc ra ngoài tắm ngắn vào ban ngày. Chế độ ăn của nó là côn trùng, nhện, động vật có xương sống nhỏ, trái cây, mật hoa, nhựa cây. R. leachianus cái trưởng thành đẻ hai trứng một lứa và một năm có thể đẻ đến 10 lứa. R. leachianus có tiếng kêu to; người dân bản xứ thường gọi nó là "quỷ cây".

**Văn hoá**
Một số người Kanak bản xứ sợ loài thằn lằn này. Theo quan niệm mê tín ngày xưa thì con vật này bám vào người rồi rút lấy linh hồn họ.

**Tình trạng bảo tồn**
Số lượng R. leachianus có lẽ đang giảm do sự phá huỷ môi trường. Nó cũng phải đối mặt với mối đe doạ từ những du nhập (mèo và nhiều loài gặm nhấm). Đây là loài được bảo vệ, sống trong nhiều khu bảo tồn.

**Nguồn tham khảo**
Thể loại:Rhacodactylus
Thể loại:Động vật bò sát Nouvelle-Calédonie
Nho Hồng ngọc La Mã

Nho Hồng ngọc La Mã (tiếng Nhật: ルビーロマン, tiếng Anh: Ruby Roman) là một giống nho được trồng ở tỉnh Ishikawa, Nhật Bản. Nó có màu đỏ và kích thước của một quả bóng bàn. Nho Hồng ngọc La Mã lần đầu tiên đã được bán vào tháng 8 năm 2008 với giá 100.000 Yên Nhật (910 đô la Mỹ) cho mỗi chùm 700 gram, hoặc 26 đô la mỗi quả nho. Chúng được cho là giống nho đắt nhất. Vào tháng 7 năm 2016, một chùm nho Hồng ngọc La Mã, chứa 26 quả nho với trọng lượng khoảng 700 gram, được bán với giá 1,1 triệu yên (khoảng 8400 USD) trong phiên đấu giá đầu tiên của năm tại một chợ bán buôn ở Kanazawa.

**Nguồn gốc**
Năm 2008, nho Hồng ngọc La Mã đã ra mắt thị trường như một giống nho cao cấp mới ở Nhật Bản. Nho được đặt tên là Hồng ngọc La Mã thông qua trưng cầu dân ý. Mỗi quả nho đều được kiểm tra nghiêm ngặt để đảm bảo chất lượng của nó, với các con dấu chứng nhận được đóng dấu trên những quả được chọn. Hồng ngọc La Mã có các quy tắc nghiêm ngặt để bán; mỗi quả nho phải trên 20g và hơn 18% đường. Ngoài ra, một "lớp cao cấp" đặc biệt của nho này đòi hỏi một quả nho phải trên 30g và toàn bộ chùm quả phải nặng ít nhất 700g. Trong năm 2010, chỉ có sáu quả nho như thế đủ điều kiện xếp hạng cao cấp trong khi vào năm 2011, không có quả nho nào.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Food of Ishikawa-  Ruby Roman Club date=2022-11-27 -  National Federation of Agricultural Cooperative Associations Ishikawa Prefecture headquarters date=2021-11-07 -  Ishikawa Prefecture Government date=2018-11-11 -  Chùm nho đỏ giá 11.000 USD ở Nhật Bản
Thể loại:Nho
Thể loại:Giống cây trồng
Ulaan Taiga

Ulaan Taiga (tiếng Mông Cổ: Улаан Тайга, taiga đỏ) là một dãy núi ở tây bắc tỉnh Khövsgöl, Mông Cổ, giữa thung lũng Darkhad và biên giới Mông Cổ - Tuva, Nga. Dãy núi bao phủ các phần của sum Ulaan-Uul, Tsagaanuur và Bayanzürkh. Những đỉnh núi đáng chú ý bao gồm đỉnh Lam Taiga (2619 m) và đỉnh Belchir (3351). Sông Shishged và sông Delgermörön có nguồn của chúng ở khu vực này. Một phần của khu vực dọc biên giới với Tuva đã được bảo vệ tự nhiên.

**Tham khảo**
 M. Nyamaa, Khövsgöl aimgiin lavlakh toli, Ulaanbaatar 2001, p. 145- G. Tseepil, Hovsgol Aimag Map, Ulaanbaatar (?) 2006 (?)- Jens Geu, Wanderführer Mongolei, Köngen 2008, p. 123 (shows a Russian topographic map)
Thể loại:Dãy núi Mông Cổ
Hang Thẩm Luông

Thẩm Luông là tên phổ biến của nhiều hang ở Việt Nam và bán đảo Đông Dương. Tên gọi Thẩm Luông, Thẳm Luông hay Tham Luang trong các tiếng Tày - Thái có nghĩa là "hang lớn".

**Việt Nam**
 Hang Thẩm Luông Ma Quai ở bản Ma Quai Thàng xã Ma Quai huyện Sìn Hồ tỉnh Lai Châu name=Hang Thẩm Luông Ma Quai- Hang Thẳm Luông Tông Lạnh ở xã Tông Lạnh huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La name=Hang Thẳm Luông Tông Lạnh - Hang Thẳm Luông Thôm Mòn ở bản Chùn xã Thôm Mòn huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La name=Hang Thẳm Luông Thôm Mòn - Hang Thẩm Luông Tràng Định ở xã Hùng Sơn huyện Tràng Định tỉnh Lạng Sơn name=Hang Thẩm Luông Tràng Định

**Thái Lan**
 Tham Luang Nang Non (tiếng Thái: ถ้ำ หลวง นาง นอน; Hang lớn của Quý Bà đang ngủ) ở tỉnh Chiang Rai, Thái Lan, nơi diễn ra Cuộc giải cứu hang Tham Luang tháng 7/2018.  name=Tham Luang Nang Non

**Lào**
 Tham Luang ở Ban Nam Phao muang Khop tỉnh Xayabury ở bắc Lào.

**Tham khảo**
Thể loại:Hang động Việt Nam
Dãy núi Khoridol Saridag

Delgerkhaan (3093 m) ngọn núi cao nhất của dãy
Dãy núi Khoridol Saridag (tiếng Mông Cổ: Хорьдол Сарьдагийн нуруу, Khoridol Saridagiin nuruu) là một dãy núi dài 150 km ở tỉnh Khövsgöl, Mông Cổ, giữa hồ Khövsgöl và thung lũng Darkhad. Dãy núi bao phủ các phần của các sum Renchinlkhümbe, Ulaan-Uul và Alag-Erdene. Núi cao nhất là Delgerkhaan (3093 m), hai dãy núi đáng chú ý khác là Ikh-Uul (2961 m) và Uran Dösh Uul (2702 m) trên bờ hồ Khövsgöl.
Các ngọn núi dọc theo hồ rất giàu photphorit và trong những năm 1980, công việc thăm dò mở rộng đã được thực hiện để khai thác mỏ lộ thiên. Những con đường được xây dựng trong thời gian đó và những dấu tích khác, vẫn có thể nhìn thấy trên khắp khu vực. Tuy nhiên, do những thay đổi chính trị và kinh tế đầu những năm 1990 ở Mông Cổ và Nga, những dự án đó đã bị hủy bỏ. Năm 1997, một khu vực bảo vệ rộng 1886 km² được thành lập.
Nhìn từ hồ Khövsgöl

**Tham khảo**
 M. Nyamaa, Khövsgöl aimgiin lavlakh toli, Ulaanbaatar 2001, p. 164f- G. Tseepil, Hovsgol Aimag Map, Ulaanbaatar (?) 2006 (?)
Thể loại:Dãy núi Mông Cổ
Mönkh Saridag

Mönkh Saridag (cũng đánh vần như Munku-Sardyk; Mông Cổ: Мөнх сарьдаг, nghĩa là "Saridag vĩnh cửu") là ngọn núi cao nhất trong dãy núi Sayan của châu Á. Ngọn núi này cao 0 và nằm trên biên giới quốc tế giữa Mông Cổ và Nga. Đây cũng là ngọn núi cao nhất ở Buryatia và là ngọn núi cao nhất ở tỉnh Khövsgöl của Mông Cổ. Ở phía nam, đường giới hạn cây ở độ cao 2000 mét, ở phía bắc là 2200 mét.

**Xem thêm**
 Danh sách núi Mông Cổ

**Nguồn**
 M. Nyamaa, Khövsgöl aimgiin lavlakh toli, Ulaanbaatar 2001, p. 37

**Tham khảo**
Thể loại:Biên giới Mông Cổ-Nga
Thể loại:Núi quốc tế châu Á
Thể loại:Địa mạo Buryatia
Thể loại:Núi Nga
Thể loại:Tỉnh Khövsgöl
Thể loại:Sơ khai địa lý Mông Cổ
Thể loại:Sơ khai địa lý Nga
Yubari King

là một giống dưa lưới trồng trong nhà kính ở Yubari, Hokkaido, một thành phố nhỏ gần Sapporo.
Vua Yubari là giống lai của hai giống dưa đỏ khác: Cantal's Favourite và Burpee's "Spicy" Cantaloupe. Tên khoa học của giống lai là Cucumis melo L. var. reticulatus Naud. cv. Yubari King.
Sáu quả dưa vua Yubari được đóng gói trong thùng các-tông để vận chuyển
Một quả dưa cấp cao nhất là phải tròn trịa hoàn hảo và có lớp vỏ đặc biệt mịn. Một phần của thân cây sẽ được cắt bằng kéo, được để lại phần trên đầu của trái vì mục đích thẩm mỹ. Một số người Nhật Bản mua dưa Yubari làm quà tặng trong nihongo|Chūgen|中元.
Tại một cuộc đấu giá ở Nhật Bản năm 2008, hai quả dưa Yubari King được bán với giá 2,5 triệu Yên. Năm 2016, tại Konishi Seika - một chợ rau quả ở Amagasaki, một cặp dưa Yubari King đã được bán trong buổi đấu giá, với giá trúng thầu 3 triệu Yên. Năm 2019, Pokka Sapporo Food & Beverage Ltd có trụ sở tại Tokyo đã mua một cặp dưa Yubari tại cuộc đấu giá với mức giá cao nhất từng được ghi nhận là 5 triệu Yên.

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 chú thích tạp chí |last1=Nakata |first1=Eijiro |last2=Staub |first2=Jack E. |last3=López-Sesé |first3=Ana I. |last4=Katzir |first4=Nurit |year= |title=Genetic Diversity of Japanese Melon Cultivars (Cucumis melo L.) as Assessed by Random Amplified Polymorphic DNA and Simple Sequence Repeat Markers |journal=Genetic Resources and Crop Evolution |volume=52 |issue=4 |pages=405–19 |publisher=Springer Science+Business Media |doi=10.1007/s10722-005-2258-9 
Thể loại:Dưa
Thể loại:Giống cây trồng
Cầu cạn Chester Burn

Cầu cạn Chester Burn là một cầu cạn đường sắt ở Chester-le-Street, County Durham, Anh. Cây cầu là một kiến trúc hùng vĩ, thống trị thị trường và đầu phía bắc của thị trấn. Nó là một phần của Tuyến đường sắt chính Bờ Đông, tuyến đường sắt chính từ Newcastle đến London. Trạm Chester-le-Street nằm ở phía nam cầu cạn. Đây là một công trình được xếp hạng II.

**Lịch sử**
Một tuyến đường sắt từ Gateshead đến Durham qua thung lũng Team đã được đề xuất vào năm 1846 và được ủy quyền xây dựng vào năm 1848. Sự sụp đổ của "Vua đường sắt" George Hudson vào năm 1849 đã dẫn đến việc hoãn lại cho đến năm 1862 khi Đường sắt Đông Bắc giành lại quyền xây dựng tuyến đường sắt thung lũng Team, nơi cần xây dựng cầu cạn.
Cầu cạn được hoàn thành vào năm 1868 bởi Benjamin Carr Lawton, dưới sự giám sát của Thomas Elliot Harrison. Tuyến đường sắt cũng được khánh thành vào cùng năm, vào ngày 2 tháng 3 đối với vận chuyển hàng hóa và ngày 1 tháng 12 đối với hành khách. Cầu cạn vẫn đang được sử dụng cho đến ngày nay.

**Kiến trúc**
Hình chụp một vòm của cây cầu
Cầu cạn bao gồm 11 vòm hình elip, mỗi vòm rộng m và  cao m, với tổng chiều dài là  ft. Cầu chủ yếu được gạch kỹ thuật đỏ theo dạng khung Anh, với bảy hàng lớp xung quanh các vòm bằng đá với các bệ đỡ và lan can. Đá và gạch vẫn còn nguyên vẹn, mặc dù đã có một số được làm mới ở phía tây. Lan can và nơi trú ẩn được xây thêm vào sau này không phải là một phần của cây cầu. Nó nằm trên một trục bắc-nam với một đường cong nhẹ, đi qua Chester Burn.
Cầu cạn được xây dựng để vượt qua Chester Burn (còn được gọi là Cong Burn), sau đó là một trung tâm hoạt động với tài sản công nghiệp và dân cư xung quanh các ngân hàng của nó. Vào năm 1955, để thiết lập một thị trường mới, khu vực phía đông cầu cạn đã bị xóa xổ và vết đen do cháy được bê tông hóa bên dưới cầu cạn. Gần đây, một siêu thị Tesco đã được xây dựng và bãi đậu xe của nó chiếm không gian bên dưới các vòm ngày nay.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Chester-le-Street Viaduct
Thể loại:Cầu cạn tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Velivada

Velivada là một ấn phẩm tin tức trực tuyến phi lợi nhuận được hỗ trợ từ sự đóng góp của các cá nhân. Theo trang web, Velivada là một từ tiếng Telugu có nghĩa là "Dalit Ghetto". Nó được bắt đầu bởi một Dalit vào năm 2017 nhân kỷ niệm ngày sinh Kanshi Ram, trong nỗ lực cung cấp một lối thoát cho những người không tìm thấy không gian trên các phương tiện truyền thông chính thống. Nó tập trung chủ yếu vào tin tức về Dalit-Bahujans trong chính trị Ấn Độ và lễ kỷ niệm các anh hùng Dalit.  Một trong những hoạt động chính của trang web là tặng sách miễn phí cho Dalit-Bahujans.
Người sáng lập-biên tập viên của Velivada là Pardeep Attri, người thường xuyên viết về các vấn đề Dalit-Bahujan cho các cổng thông tin trực tuyến và phương tiện truyền thông xã hội khác nhau.  Theo các biên tập viên của Velivada, trang web thu hút khoảng 5.000 khách truy cập hàng ngày và nội dung từ trang web đã được sử dụng và được tham khảo bởi nhiều cổng thông tin ở một số quốc gia. Năm 2019, sau khi Velivada viết lên những gì họ nói là trích dẫn giả của B. R. Ambedkar về Điều 370 của Hiến pháp Ấn Độ,  nó đã được sử dụng và được tham khảo bởi nhiều cổng thông tin trực tuyến khác.

**Tham khảo==
Rodrigo Moreno Machado

Rodrigo Moreno Machado (roˈðɾiɣo moˈɾeno maˈtʃaðo; sinh ngày 6 tháng 3 năm 1991), được gọi đơn giản là Rodrigo, là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Tây Ban Nha hiện đang thi đấu ở vị trí tiền đạo cho Al Gharafa tại Qatar Stars League và đội tuyển quốc gia Tây Ban Nha.

**Thống kê sự nghiệp**

**Câu lạc bộ**

**Quốc tế**

**Bàn thắng quốc tế**
Tính đến ngày 3 tháng 9 năm 2020.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Valencia official profilebot=InternetArchiveBot 
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thế vận hội của Tây Ban Nha
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2012
Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2018
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-23 quốc gia Tây Ban Nha
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Tây Ban Nha
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Tây Ban Nha
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bolton Wanderers F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Premier League
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Benfica
Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Valencia CF
Thể loại:Tiền đạo bóng đá nam
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Tây Ban Nha
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Thể loại:Vận động viên Rio de Janeiro
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bồ Đào Nha
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Tây Ban Nha ở nước ngoài
Chit Anbeh

Chit Anbeh (tiếng Ba Tư: چي تمبه, cũng được La Mã hóa là Chīt Anbeh, còn được gọi là Chitamba, Chītambū, Chīt Anbūh, và Chīt Boneh) là một ngôi làng ở quận Meydavud, quận Meydavud Tỉnh, Iran. Tại cuộc điều tra dân số năm 2006, dân số của nó là 1.189, trong 253 gia đình.
Chitanbeh nổi tiếng với gạo nên được gọi là Champa. Các gia đình chính ở ngôi làng ven sông này là Kolahkaj, Davoodi, Asghari, Abdali, Choromi, Mosavi và một số người mới đến ngôi làng yên tĩnh và đang phát triển này vào năm 2009.

**Tham khảo==
Bom khói

Hình ảnh nhiều quả bom khói
Bom khói là loại pháo hoa được thiết kế để tạo ra khói khi đánh lửa. Bom khói rất hữu ích cho các trò chơi airsoft, trò chơi paintball, tự vệ và những trò chơi khăm. Chúng cũng được sử dụng trong các thử nghiệm khói.

**Lịch sử**
Bom khói được tạo ra lần đầu tiên vào năm 1848 bởi nhà phát minh người Anh Robert Yale. Ông đã phát triển pháo hoa kiểu Trung Quốc thế kỷ 17 và sau đó sửa đổi công thức để tạo ra nhiều khói hơn trong một khoảng thời gian dài hơn. Lịch sử ban đầu của Nhật Bản chứng kiến việc sử dụng một hình thức thô sơ hơn của bom khói. Chất nổ là phổ biến ở Nhật Bản trong cuộc xâm lược của người Mông Cổ trong thế kỷ 13. Bom cầm tay có vỏ mềm sau đó được thiết kế để giải phóng khói, khí độc và mảnh đạn làm từ sắt và gốm.
Các thiết bị khói màu sử dụng công thức bao gồm chất oxy hóa (thường là kali nitrat, KNO3), nhiên liệu (nói chung là đường), chất điều tiết (như natri bicacbonat) để giữ cho phản ứng không bị quá nóng và thuốc nhuộm hữu cơ dạng bột. Việc đốt cháy hỗn hợp này làm bay hơi thuốc nhuộm và buộc nó ra khỏi thiết bị, nơi nó ngưng tụ trong khí quyển để tạo thành một "khói" của các hạt phân tán mịn.
Bom khói tự chế, thậm chí trước phát minh năm 1848 của Yale, thường được sử dụng nhất trong các trò đùa và xung đột đường phố. Chúng thường được làm từ các vật liệu đốt cháy kém và chứa trong các tàu có lượng khí nạp hạn chế cản trở quá trình đốt cháy. Bởi vì cả hai thành phần và công dụng đều không thể đoán trước, bom khói tự chế thường được phân loại là một thiết bị gây cháy.

**Tham khảo**
Thể loại:Khói
Thể loại:Pháo hoa
Thể loại:Bom
Starcraft Marine

Starcraft Marine, Starcraft Boats, hay đơn giản là Starcraft là tên của một công ty sản xuất thuyền, người cắm trại và RV. Ban đầu, Starcraft cũng sản xuất các thiết bị nông nghiệp bao gồm bể chứa nước bằng nhôm. Tên ban đầu của công ty là Star Tank Company.

**Tham khảo==
Tuyên ngôn độc lập Estonia

Tập tin:Tallinn24Feb1919.jpg|thumb|200px|Buổi lễ đầu tiên của Ngày Độc lập ở Tallinn, Estonia vào 24 tháng 2 năm 1919.
Tuyên ngôn độc lập của Estonia, còn được gọi là Tuyên ngôn cho dân của Estonia (Tiếng Estonia: Manifest Eestimaa rahvastele), là tuyên ngôn thành lập của Cộng hòa Estonia vào năm 1918. Nó được tuyên bố vào ngày 24 tháng Hai, ngày gọi là ngày Quốc khánh hoặc ngày Độc lập.
Tuyên ngôn được soạn thảo bởi Ủy ban Cứu quốc Estonia được bầu bởi những người lớn tuổi của Hội đồng liên tỉnh Estonia. Ban đầu dự định sẽ được tuyên bố vào ngày 21 tháng 2 năm 1918, nhưng bị trì hoãn cho đến tối ngày 23 tháng 2, khi bản tuyên ngôn được in ra và đọc to công khai ở Pärnu. Vào ngày hôm sau, 24 tháng 2, bản tuyên ngôn đã được in và phân phát tại thủ đô Tallinn.

**Bối cảnh lịch sử**
Trong Thế chiến I, giữa việc rút lui quân Nga và tiến quân Đức, sự chiếm đóng Estonia của Đế quốc Đức gần kề, Ủy ban Cứu quốc của Hội đồng liên tỉnh Estonia, Maapäev, tuyên bố độc lập Estonia vào ngày 24 tháng 2 năm 1918. Đế quốc Đức không công nhận Cộng hòa Estonia mới tuyên bố. Tuy nhiên, sau thất bại của Liên minh Trung tâm trong Thế chiến I vào tháng 11 năm 1918, Đức đã rút quân khỏi Estonia và chính thức trao quyền lực ở Estonia cho Chính phủ lâm thời Estonia vào ngày 19 tháng 11. Cuộc xâm lược của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga và Chiến tranh giành độc lập của Estonia bắt đầu nối tiếp. Vào ngày 2 tháng 2 năm 1920, Hiệp ước hòa bình Tartu được ký kết bởi Cộng hòa Estonia và Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga. Cộng hòa Estonia được quốc tế công nhận và trở thành thành viên của Hội Quốc Liên vào năm 1921.

**Tuyên bố**
Tuyên ngôn độc lập của Estonia.

**Xem thêm**
Tuyên bố chủ quyền Estonia
*Đạo luật Tái thiết lập Nhà nước Litva

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Estonian Declaration of Independence, ngày 24 tháng 2 năm 1918 tại www.president.ee
Thể loại:Tuyên ngôn độc lập
Thể loại:Quan hệ quốc tế năm 1918
Chung thủy ở động vật

Chung thủy ở động vật hay đơn phối ngẫu ở động vật (Monogamy in animals) hay còn gọi là kết đôi bền chặt ở các động vật đề cập đến lịch sử tự nhiên của các hệ thống giao phối trong đó các loài kết đôi bền lâu với nhau (có thể là kết đôi trọn đời) để sinh con và nuôi dưỡng, chăm sóc cho thế hệ kế tiếp. Điều này có liên quan, thường là ám chỉ với chế độ một vợ một chồng.

**Tổng quan**
Chế độ một vợ một chồng được định nghĩa là một cặp liên kết giữa hai động vật trưởng thành cùng loài-điển hình là hai cá thể khác giới. Cặp đôi này có thể sống chung trong một khu vực hoặc lãnh thổ trong một khoảng thời gian và trong một số trường hợp có thể giao phối và sinh sản với nhau. Chế độ một vợ một chồng có thể là ngắn hạn, kéo dài từ một đến vài mùa hoặc dài hạn, kéo dài nhiều mùa và trong những trường hợp cực đoan là suốt đời như một số động vật biểu tượng cho sự chung tình.
Chế độ một vợ một chồng có thể được phân chia thành hai loại, chế độ một vợ một chồng (tạm gọi là hôn nhân tính dục) và một vợ một chồng có thể xảy ra cùng nhau trong một số kết hợp hoặc hoàn toàn độc lập với nhau (tạm gọi là hôn nhân xã hội). Chế độ một vợ một chồng ở động vật có vú khá hiếm, chỉ xảy ra ở 3-9% trong số các loài này. Một tỷ lệ lớn hơn các loài chim được biết là có mối quan hệ một vợ một chồng (khoảng 90%). Chế độ một vợ một chồng khá hiếm ở cá và động vật lưỡng cư, nhưng không phải là chưa từng thấy, xuất hiện ở một số loài chọn lọc.
Trong giới động vật chỉ có 5% loài có quan hệ hôn nhân một vợ một chồng. Nhưng thậm chí là dù vậy thì trong 5% thì không phải hoàn toàn là chúng chung thủy trong tình dục, chúng có thể giao phối ngoại đôi. Tuy nhiên, là vẫn có số ít loài được đánh giá là cực kì chung thủy trong hôn nhân như loài cầy thảo nguyên, các loài chim én, đại bàng. Chúng không chỉ giao phối để tồn tại mà còn chăm sóc cho nhau và chia sẻ trách nhiệm nuôi con. Khi cả cặp đôi đều có trách nhiệm như nhau trong nuôi dưỡng và bảo vệ con non.
Ngay cả khi bạn tình chết thì chưa tới 20% những con còn lại đi tìm một đối tác mới. Trong gần 5.000 loài động vật có vú, chỉ khoảng 3% đến 5 % là có quan hệ lứa đôi chung thủy suốt đời. Nhóm này gồm hải ly, rái cá, chó sói, một số loài dơi, cáo và một số loài động vật móng guốc. Nhưng ngay cả một số loài động vật sống cặp đôi lâu dài với nhau đôi khi cũng thay lòng đổi dạ trong một vài trường hợp, đây cũng là nhu cầu đa dạng về gen và tránh khỏi việc giao phối cận huyết.
Sống chung thủy có thể là một cuộc đấu tranh của phần đông các loài động vật bởi con đực luôn cố gắng mở rộng gen di truyền của mình, còn con cái thì cố gắng tìm kiếm người cha tốt nhất cho con của nó. Hơn nữa, hôn nhân một vợ một chồng đòi hỏi mỗi cá thể phải đầu tư hết mình để phù hợp với ngưòi bạn đời, theo kiểu đặt tất cả trứng trong một rổ cũng có nghĩa là có quá nhiều áp lực cho mỗi con vật khi phải chọn một người bạn đời hoàn hảo, chế độ hôn nhân một vợ một chồng được tạo ra trong những hoàn cảnh thế hệ sau sẽ có cơ hội sống sót tốt hơn nếu cả hai bố mẹ cùng nuôi dưỡng nó.

**Tham khảo**
 isbn=978-0-7734-6310-3
Thể loại:Động vật
Thể loại:Tình dục ở động vật
Thể loại:Tập tính học
Thể loại:Tiến hóa ở động vật
Lover Fest

Lover Fest là tour diễn thứ sáu và tour diễn lễ hội âm nhạc đầu tiên của ca sĩ kiêm nhạc sĩ người Mỹ Taylor Swift để quảng bá cho album phòng thu thứ bảy của cô, Lover (2019). Chuyến lưu diễn sẽ bắt đầu vào ngày 20 tháng 6 tại Werchter, Bỉ và kết thúc tại Foxborough, Massachusetts vào ngày 1 tháng 8 cùng năm. Chuyến lưu diễn đã bị hoãn từ năm 2020 và chính thức bị hủy vào cuối tháng 2 năm 2021

**Thông tin**
Buổi biểu diễn của Swift tại sân vận động SoFi ở Inglewood, California sẽ khiến cô trở thành nghệ sĩ đầu tiên biểu diễn ở đó, cùng với người phụ nữ đầu tiên tổ chức sự kiện khai mạc tại một sân vận động NFL. Cô sẽ là nghệ sĩ nữ duy nhất đứng đầu tại Glastonbury vào năm 2020 và chỉ là nữ ca sĩ solo thứ sáu làm điều đó trong lịch sử năm mươi năm của lễ hội, nhưng chương trình đã bị hủy vào ngày 27 tháng 2 năm 2020, do lo ngại về đại dịch COVID-19.
Swift quảng bá album và các bài hát của nó thông qua một số buổi biểu diễn trực tiếp. Vào ngày 1 tháng 5 năm 2019, Swift lần đầu tiên biểu diễn trực tiếp đĩa đơn mở đường "Me!" tại Lễ trao Giải thưởng âm nhạc Billboard 2019 cùng với Brendon Urie ở Las Vegas, Nevada. Swift và Brendon cùng nhau biểu diễn bài hát một lần nữa tại đêm chung kết mùa thứ mười sáu của chương trình The Voice vào ngày 21 tháng 5. Swift sau đó đơn ca "Me!" tại đêm chung kết chương trình Germany's Next Topmodel, Mùa thi 14 vào ngày 22 tháng 5. Vào ngày 24 tháng 5, cô xuất hiện trên chương trình The Graham Norton Show với vai trò ca sĩ khách mời, trình diễn ca khúc "Me!". Vào ngày 25 tháng 5, Swift biểu diễn "Me!" tại đêm bán kết mùa thứ tám của chương trình The Voice Pháp.
Vào ngày 10 tháng 7, Swift dẫn đầu buổi hoà nhạc Amazon Prime Day Concert 2019 ở Thành phố New York, trình diễn "Me!" và lần đầu tiên, "You Need to Calm Down" cùng với những bài hát trong các album trước đó của cô. Vào ngày 22 tháng 8, một ngày trước khi album phát hành, Swift trình diễn trong một buổi hoà nhạc tại Công viên Trung tâm ở Thành phố New York trên chương trình Good Morning America. Cô sau đó biểu diễn "The Archer" trong buổi phát trực tiếp trên YouTube cùng ngày hôm đó. Swift mở màn Lễ trao Giải Video âm nhạc của MTV 2019 bằng liên khúc "You Need to Calm Down" và "Lover" vào ngày 26 tháng 8 và sau đó thắng được ba giải thưởng. Vào ngày 2 tháng 9, Swift biểu diễn "London Boy", "Lover", "The Archer" và "You Need to Calm Down" trên chương trình Live Lounge của kênh BBC Radio 1.
Để quảng bá cho album, Taylor đã dự định tổ chức tour lưu diễn thứ 6 của mình - Lover Fest vào năm 2020, nhưng chuyến lưu diễn sau đó đã bị hủy bỏ vì ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.

**Tham khảo**

**Trích dẫn**

**Ghi chú**
Thể loại:Chuyến lưu diễn hòa nhạc của Taylor Swift
Giải vô địch bóng đá U-16 châu Âu 1982

Giải vô địch bóng đá U16 châu Âu 1982 (1982 UEFA European Under-16 Championship) được tổ chức tại Ý. Giải đấu diễn ra từ ngày 5 tháng 5 đến ngày 7 tháng 5 năm 1982. Bốn đội tham dự vòng chung kết giải đấu, sau khi vượt qua được vòng loại.
U-16 Ý đã lên ngôi vô địch sau khi đánh bại U-16 Tây Đức trong trận chung kết.

**Vòng loại**
26 đội tuyển U-16 quốc gia đã thi đấu vòng loại để xác định bốn đội tham dự vòng chung kết.

**Các đội tham dự**
 FIN- ITA- FRG- YUG

**Kết quả**

**Bán kết**
----

**Tranh hạng ba**

**Chung kết**

**Tham khảo**
  UEFA.com-  RSSSF.com
Thể loại:Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Ý
Vòng loại giải vô địch bóng đá U16 châu Âu 1982

Trang này mô tả quy trình đủ điều kiện cho Giải vô địch bóng đá U16 châu Âu năm 1982 của UEFA. 26 đội được chia thành 8 bảng. Tám đội đầu bảng được quyền vào chơi trận tứ kết. Bốn đội vượt qua vòng tứ kết giành quyền chơi vòng chung kết tổ chức tại Ý.

**Vòng bảng**

**Bảng I**
----

**Bảng II**
----
----
----
----
----
----
----
----

**Bảng III**
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----

**Bảng IV**
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----

**Bảng V**
----
----
----
----
----

**Bảng VI**
----
----
----
----
----

**Bảng VII**
----
----
----
----
----

**Bảng VIII**
----
----
----
----
----

**Vòng tứ kết**

**Lượt đi**
----
----
----

**Lượt về**
Phần Lan chiến thắng với tổng tỷ số 3–2.
----
Tây Đức chiến thắng với tổng tỷ số 4–3.
----
Ý chiến thắng với tổng tỷ số 5–2.
----
Nam Tư hoà Liên Xô với tổng tý số 2–2. Nam Tư chiến thắng 4–3 trong loạt luân lưu

**Nguồn**
  UEFA.com-  RSSSF.com

**Tham khảo**
Thể loại:Bóng đá châu Âu
Giải vô địch bóng đá U16 châu Âu 1984

Giải vô địch bóng đá U16 châu Âu 1984 (1984 UEFA European Under-16 Championship) là lần thứ 2 giải vô địch U16 châu Âu của UEFA được tổ chức. Tây Đức là nước chủ nhà, giải diễn ra hai ngày mùng 3 và mùng 5 tháng 5 năm 1984. Bốn đội tham gia vòng chung kết, sau khi đá vòng loại và tứ kết.
Đội tuyển U-16 Tây Đức đã lên ngôi vô địch sau khi đánh bại U-16 Liên Xô trong trận chung kết.

**Vòng loại**
27 đội tuyển U-16 quốc gia đã thi đấu vòng loại để xác định bốn đội tham dự vòng chung kết.

**Các đội tham dự**
 ENG (lần đầu tham dự)- URS (lần đầu tham dự)- FRG (lần 2)- YUG (lần 2)

**Kết quả**

**Bán kết**
----

**Tranh hạng ba**

**Chung kết**

**Tham khảo**
  UEFA.com-  RSSSF.com
Thể loại:Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Đức
Vòng loại giải vô địch bóng đá U16 châu Âu 1984

Trang này mô tả quy trình đủ điều kiện tham dự giải vô địch bóng đá U16 châu Âu năm 1982 của UEFA. 27 đội tuyển được chia làm 8 bảng, thi đấu vòng tròn sân nhà-sân khách. Tám đội đầu bảng được quyền vào chơi vòng tứ kết. Bốn đội chiến thắng trận tứ kết giành quyền chơi vòng chung kết tổ chức tại Tây Đức.

**Vòng bảng**

**Bảng 1**
----
----
----
----
----

**Bảng 2**
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----

**Bảng 3**
----
----
----
----
----

**Bảng 4**
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----

**Bảng 5**
----

**Bảng 6**
----
----
----
----
----
----
----
----

**Bảng 7**
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----

**Bảng 8**
----
----
----
----
----

**Tứ kết**

**Lượt đi**
----
----
----

**Lượt về**
Nam Tư chiến thắng với tổng tỷ số 2–1.
----
Anh chiến thắng với tổng tỷ số 5–1.
----
Liên Xô chiến thắng với tổng tỷ số 3–1.
----
Tây Đức chiến thắng với tổng tỷ số 6–2.

**Tham khảo và ghi chú**

**Liên kết ngoài**
  RSSSF.com-  UEFA.com
Thể loại:Bóng đá châu Âu
Giải vô địch bóng đá U16 châu Âu 1985

Giải vô địch bóng đá U16 châu Âu 1984 (1985 UEFA European Under-16 Championship) là lần thứ 3 giải vô địch U16 châu Âu của UEFA được tổ chức. Hungary là nước chủ nhà, giải diễn ra từ ngày 17 đến ngày 26 tháng 5 năm 1985. 16 đội tuyển giành quyền tham dự vòng chung kết và Liên Xô đã lần đầu lên ngôi vô địch.

**Vòng loại**

**Các đội tham dự**
1971
*East Germany
*FRA
*GRE
*1957
*ISL
*ITA
*NED
*NOR
*POR
*SCO
*URS
*ESP
*SWE
*FRG
*YUG

**Kết quả**

**Vòng bảng**

**Bảng A**
----
----
----
----
----

**Bảng B**
----
----
----
----
----

**Bảng C**
----
----
----
----
----

**Bảng D**
----
----
----
----
----

**Bán kết**

**Tranh hạng ba**

**Chung kết**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  UEFA.com-  RSSSF.com
Thể loại:Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Hungary
Danh sách dịch bệnh

Bài viết này là một danh sách ca tử vong do bệnh truyền nhiễm gây ra. Danh sách này không bao gồm các bệnh không truyền nhiễm phổ biến như bệnh tim mạch và ung thư.
Dịch bệnh đáng chú ý đầu tiên trong danh sách này là bệnh dịch thành Athens (429–426 TCN) với con số tử vong từ 75 đến 100 nghìn người, cho đến nay vẫn chưa rõ căn bệnh gây ra hậu quả này. Một căn bệnh không rõ khác (được cho là đậu mùa) đã lây lan trong khoảng 165–180 (có thể đến tận năm 190) tại Đế quốc La Mã và giết khoảng 5 đến 10 triệu người. Một căn bệnh cũng được cho là đậu mùa đã giết ít nhất 1 triệu người ở châu Âu từ năm 250 đến 266. Trong khoảng 735–737, đậu mùa làm giảm 1/3 dân số Nhật Bản, tương đương với 2 triệu nhân khẩu. Tính riêng từ năm 1877 đến 1977, có khoảng 500 triệu ca tử vong do đậu mùa. Năm 1520, đậu mùa đã khiến 40% dân số México tử vong; quốc gia này sau đó ghi nhận thêm 2 dịch bệnh không rõ nguyên nhân lần lượt giết chết khoảng 80% và 50% dân số toàn quốc. Ba dịch bệnh này cùng với một số cơn dịch sau đó ở Mexico (lúc bấy giờ là một phần lãnh thổ của Tân Tây Ban Nha) ngày nay được gọi chung là cocoliztli (trong tiếng Nahuatl có nghĩa là loài gây hại hoặc bệnh dịch).
Ba đợt bùng phát dịch hạch trong lịch sử đã được gọi là đại dịch. Lần thứ nhất vào năm 541 đã chấm dứt cuộc đời của 25 đến 100 triệu người, trong đó có 40–50% dân số châu Âu. Lần thứ hai bắt đầu với Cái Chết Đen (1331–1353) giết chết từ 75 đến 200 triệu người, bao gồm 10–60% dân số châu Âu và sau đó là một loạt các đợt bùng phát từ năm 1360 đến 1835, mỗi đợt gây ra cái chết cho hàng nghìn cho đến cả triệu người. Lần thứ ba (1855–1860) lây lan toàn cầu và khiến 10 triệu người ở Ấn Độ cùng 2 triệu người khác ở Trung Quốc qua đời. Từ năm 1816 đến năm 1975, liên tục xảy ra ba đại dịch bệnh tả ở nhiều nơi trên khắp thế giới. Bốn trong số đó đã lấy đi sinh mạng của ít nhất 100 nghìn người, đặc biệt lần thứ ba vượt ngưỡng 1 triệu; đợt bùng phát thứ năm giết chết ít nhất 9.400 người và hai đại dịch còn lại không rõ số ca tử vong. Bệnh cúm cũng đã nhiều lần bùng phát với số lượng người tử vong đáng kể: hơn 1 triệu người ra đi vì căn bệnh này vào năm 1889–1890, đại dịch cúm Tây Ban Nha 1918 khiến 17 đến 100 triệu người qua đời, lần lượt có thêm 2 và 1 triệu người nữa mất vào năm 1957–1958 và 1968–1969, gần đây nhất 151.700 đến 575.400 người đã chết trong đại dịch 2009. Bệnh viêm não đã giết 1,5 triệu người trong khoảng 1915–1926. Từ năm 1960 đến nay, hơn 32 triệu người trên toàn cầu đã không qua khỏi bệnh HIV/AIDS.

**Thế kỷ 15 trở về trước**

**Thế kỷ 16 và 17**

**Thế kỷ 18**

**Thế kỷ 19**

**Thế kỷ 20**

**Thế kỷ 21**

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 pmid=17545992-  pmid=27656857 
Thể loại:Danh sách liên quan đến toàn cầu hóa
Thể loại:Danh sách bậc nhất
Thể loại:Danh sách sự kiện
Thể loại:Bài Wikipedia trích dẫn từ Encyclopaedia Britannica 1911 với dẫn chiếu từ Wikisource
Mẫn hoàng hậu

Mẫn Hoàng Hậu (chữ Hán:愍皇后) là thụy hiệu của một số vị hoàng hậu trong lịch sử các triều đại phong kiến Trung Quốc.

**Danh sách**
Đông Hán Hiếu An Đế Cung Mẫn hoàng hậu (truy tôn, đương thời chỉ là Cung nhân)
*Hậu Yên Chiêu Văn Đế Mẫn hoàng hậu
*Tùy Dạng Đế Dạng Mẫn hoàng hậu
*Minh Tư Tông Mẫn hoàng hậu (gọi tắt theo thụy hiệu dài Trang Liệt Mẫn Hoàng Hậu, đôi lúc lại gọi là Trang Liệt hoàng hậu, còn có các thụy hiệu vắn tắt như: Hiếu Kính hoàng hậu và Thánh Đoan hoàng hậu hoặc Hiếu Tiết hoàng hậu và Thánh Liệt hoàng hậu)
*Thanh Tốn Đế Mẫn hoàng hậu (truy tôn, gọi tắt theo thụy hiệu dài Hiếu Khác Mẫn Hoàng Hậu, có lúc lại gọi là Hiếu Khác hoàng hậu, sử sách thường gọi là Mạt Đại hoàng hậu)

**Xem thêm**
Mẫn Đế
*Hiếu Mẫn Đế
*Hiếu Mẫn hoàng hậu
*Mẫn Vương
*Hiếu Mẫn vương
*Mẫn Công
*Mẫn Hầu
*Mẫn bá
Thể loại:Thụy hiệu
Cố Luân Đoan Thuận Trưởng Công chúa

Cố Luân Đoan Thuận Trưởng Công chúa (Chữ Hán: 固倫端順長公主, 1636 - 1650), Công chúa nhà Thanh, là Hoàng nữ thứ 11 Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực.

**Cuộc đời**
Cố Luân Đoan Thuận Trưởng Công chúa sinh vào giờ Mùi, ngày 25 tháng 3 (âm lịch), năm Sùng Đức nguyên niên (1636). Bà là chị cùng mẹ với Hòa Thạc Tương Thân vương Bác Mục Bác Quả Nhĩ, sinh mẫu là Ý Tĩnh Đại Quý phi Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị, sơ phong Cố Luân Công chúa (固倫公主).
Năm Thuận Trị thứ 4 (1647), tháng 12, bà được chỉ hôn với Cát Nhĩ Mã Tát Nặc Mộc (葛尔玛索诺木) thuộc Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị của A Phách Cai bộ, tiến phong Cố Luân Trưởng Công chúa (固倫長公主), tháng sau thành hôn.
Năm thứ 7 (1650), tháng 7, Công chúa qua đời khi mới 15 tuổi. Sau khi bà qua đời, Ngạch phò cưới con gái của Lễ Thân vương Đại Thiện làm kế thê.
Năm thứ 8 (1651), Ngạch phò được phong Nhất đẳng Tinh Kỳ Ni Cáp Phiên (hay Nhất đẳng Tử), sau được gia Thiếu bảo (少保) kiêm Thái tử Thái bảo (太子太保).
Năm thứ 13 (1656), 19 tháng 6, bà được truy thụy Cố Luân Đoan Thuận Trưởng Công chúa (固倫端順長公主).
Năm Khang Hi thứ 3 (1664), Ngạch phò qua đời.

**Mộ địa**
Mộ địa của Đoan Thuận Trưởng Công chúa nằm ở bên ngoài Đức Thắng môn của Bắc Kinh, diện tích ước chừng 1 khoảnh (rộng 100 mẫu Trung Quốc, chừng 6,67 hecta), trung tâm là nơi chôn cất bà, bao quanh là tám mẫu đất và hướng về phía nam.
Phần viện của Công chúa có ba cổng lớn và cổng nhỏ phía đông. Phần viện được bao quanh bởi những bức tường gạch. Trong viện có hưởng điện rộng ba gian, trong hưởng điện có bàn thờ làm bằng đá cẩm thạch cung phụng bài vị của Đoan Thuận Trưởng Công chúa. Trong hưởng điện còn có đường hầm có thể thông đến địa cung, nơi vốn đặt di thể của bà.
Ở phía tây của phần viện là mộ địa của hậu duệ Ngạch phò, như con trai do Công chúa sinh là Trai Tang (斋桑), chiếm một diện tích khoảng hai mẫu. Ở phía đông phần viện còn có một phần viện khác có diện tích khoảng một mẫu Anh.
Năm 1980, hưởng điện bị dỡ bỏ. Tháng 10 năm 2004, lúc đang thi công thì khai quật được mộ bia. Đến tháng 3 năm 2005 thì dựng mộ bia lại tại nơi vốn là hưởng điện ở phía Tây Nam.
Mộ bia của Cố Luân Đoan Thuận Trưởng Công chúa vốn làm từ đá Thanh Bạch, bệ đỡ là đầu Li, mặt trước khắc "Đoan Thuận Trưởng Công chúa" bằng Hán văn và Mãn văn, bốn phía có khắc Long văn, mặt sau không khắc chữ.

**Tham khảo**
 Thanh sử cảo,  Quyển 166, Biểu lục, Công chúa biểu
Thể loại:Công chúa nhà Thanh
Nguyễn Quý phi

Quý phi Nguyễn thị, hay Nguyễn Quý phi, có thể là:- Nguyễn Quý phi, húy là Hoàn, chánh cung của vua Lê Hiến Tông, mẹ của vua Lê Túc Tông.- Nguyễn Quý phi, không rõ tên húy, là nguyên phối của vua Đồng Khánh, về sau được truy tôn làm Nhất giai Quý phi.
Khorgo

Khu vực xung quanh miệng núi lửa Khorgo.
Horgo (tiếng Mông Cổ: Хорго) là một ngọn núi lửa cao 2.400 nằm trong khu vực Taryatu-Chulutu ở sum Tariat, tỉnh Arkhangai, Mông Cổ. Núi lửa Horgo nằm ở phía đông hồ Terkhiin Tsagaan Nuur và chúng cùng nhau là lõi của Công viên quốc gia Khorgo-Terkhiin Tsagaan Nuur. Một đặc điểm địa chất đáng chú ý là bong bóng dung nham đông đặc, mà người dân địa phương đã đặt tên là "đá bazan hay nói cách khác nó trông giống như một hậu môn bẩn. Miệng núi lửa rộng 180 m.

**Tham khảo**
Thể loại:Núi lửa Mông Cổ
Sông Tamir

Sông Tamir (tiếng Mông Cổ: Тамир гол, Tamir gol) là một dòng sông chảy qua những thung lũng của dãy núi Khangai ở tỉnh Arkhangai, miền trung Mông Cổ.

**Tên gọi**
Tên gọi Tamir có nghĩa là "sức mạnh" trong tiếng Mông Cổ.

**Các nhánh sông**
Phần lớn chiều dài của sông được chia thành hai nhánh, Bắc Tamir (Хойт Тамир гол, Khoit Tamir gol) và Nam Tamir (Урд Тамир гол, Urd Tamir gol). Bắc Tamir bắt đầu giữa dãy núi Shalkhagiin Khoit và núi Togoo ở sum Ikh-Tamir. Nam Tamir bắt đầu bắt đầu khoảng 25 km về phía tây nam trong sum Bulgan ở cuối dãy núi Khairkhny.

**Tham khảo**
Thể loại:Sông của Mông Cổ
Hang Thẳm Luông Tông Lạnh

Hang Thẳm Luông, hang Thẩm Luông hay hang Bản Thẳm là hang ở bản Thẳm xã Tông Lạnh huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La, Việt Nam.
Hang dạng karst trong khối núi đá vôi, được đục thông thành hang luồn nhân tạo. Tên hang theo các tiếng thuộc Ngữ hệ Tai-Kadai có nghĩa là "hang lớn", phát âm  là "thẩm" hoặc "thẳm" tùy theo vùng và cách chuyển âm sang tiếng phổ thông.

**Vị trí**
Hang Thẳm Luông ở cách Quốc lộ 6 cỡ 300 m. Hang vốn là karst tự nhiên, nhìn từ xa trông như một cái hầm chui nằm giữa lưng chừng núi. Năm 1964 trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ bộ đội Việt Nam đã cải tạo phá đá mở đường dẫn lên, và dùng hang làm nơi cất giấu vũ khí bí mật. 
Năm 1966 hang đá được đục thông thành con đường mòn nhỏ xuyên qua núi, có chiều dài 500 m. Ngày nay, nơi đây đã trở thành con đường qua lại của hàng chục hộ dân của bản Thẳm, có thể đi xe máy được.

**Kỷ lục Việt Nam**
Theo trang VietKings về Kỷ lục Việt Nam, thì đường xuyên qua núi có chiều dài 500 m của hang Bản Thẳm là "đường xuyên núi dài nhất Việt Nam" (không tính đến hầm đường bộ cho xe cơ giới).

**Ghi chú**

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 Hang Dơi Mộc Châu  name =Hang Dơi

**Liên kết ngoài**
__NOTOC__ 
Thể loại:Địa lý Sơn La
Thể loại:Kỷ lục Việt Nam
Thể loại:Hang động Việt Nam
Hạ Văn Tịch

Hạ Văn Tịch (Patricia Ha Man Jing, sinh ngày 21 tháng 11 năm 1965) là một nữ diễn viên nổi tiếng của Hồng Kông.

**Sự nghiệp và đời tư**

**Sự nghiệp**
Bộ phim đầu tiên là "Liệt hỏa thanh xuân" năm 1982 với Thang Trấn Nghiệp, Trương Quốc Vinh và Diệp Đồng và cô được đề cử Diễn viên mới xuất sắc nhất. Sau đó, "Đường triều hào phóng nữ" của Hạ Văn Tịch hợp tác sản xuất với Vạn Tử Lương năm 1984, và nó cũng được nhanh chóng trở nên phổ biến. Sau đó, cô liên tiếp quay nhiều bộ phim điện ảnh khác như "fascinating affairs", "Một nhà hai vợ" và "Nhà tù nữ",... Năm 1986, cô được đề cử Nữ diễn viên xuất sắc nhất trong Giải thưởng điện ảnh Hồng Kông lần thứ 5 trong bộ phim "Hoa nhai thời đại".
Vào những năm 1990, Hạ Văn Tịch  trở lại để quay phim truyền hình theo lời mời của nhà sản xuất nổi tiếng Dương Bội Bội, và đến Đài Loan để phát triển, tham gia vào các bộ phim truyền hình như "Tân long môn khách sạn" và "Thần điêu đại hiệp".
Năm 2002, Hạ Văn Tịch trở lại Hồng Kông theo lời mời của Trương Ngải Gia trong một vai khách mời trong "Princess D".
Năm 2017, Hạ Văn Tịch được mời trở lại Hong Kong quay phim truyền hình "Margaret & David - Ex" cho đài Viutv và "Nghịch Duyên" cho đài TVB.

**Đời tư**
Vào cuối những năm 1980, Hạ Văn Tịch đã gặp doanh nhân Hoàng Quan Bác (黃冠博) khi đang quay phim ở Đài Loan. Ngay sau đó, cả hai người kết hôn và định cư tại Hoa Kỳ nhưng sau đó ly hôn.

**Phim đã tham gia**
Phim điện ảnh 
Phim truyền hình 

**Giải thưởng**
1983
Liệt hỏa thanh xuân 
Giải thưởng điện ảnh Hồng Kông lần thứ 2- Diễn viên mới xuất sắc nhất
1986
Hoa nhai thời đại
Giải thưởng điện ảnh Hồng Kông lần thứ 5- Nữ diễn viên xuất sắc nhất

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
夏文汐Patricia- 中文電影資料庫─夏文汐
Thể loại:鄧姓
Thể loại:香港電影演員
Thể loại:香港電視演員
Thể loại:ViuTV電視藝員
Thể loại:香港電影女演員
Thể loại:Sinh năm 1965
Thể loại:Sơ khai diễn viên Hồng Kông
Thể loại:Nhân vật còn sống
Giải vô địch bóng đá trẻ châu Á 1959

Giải vô địch bóng đá trẻ châu Á năm 1959 được tổ chức tại Kuala Lumpur, Liên bang Mã Lai. Đây là lần đầu tiên giải đấu được tổ chức.

**Các đội tham dự**
Các đội sau đã tham gia giải đấu:- 1948- Ceylon- 1959- JPN- Malaya (chủ nhà)- 1936- colonial- KOR- THA

**Trận phân bảng**
Bốn đội chiến thắng được chuyển đến bảng A và cạnh tranh chức vô địch. Năm đội khác chuyển đến bảng danh dự (bảng B)
Philippines và Thái Lan phải thi đấu vòng sơ khảo.
Trận sơ khảo
Trận phân bảng

**Bảng B (Bảng danh dự)**

**Bảng A (Bảng tranh vô địch)**
Một trận đấu bế mạc được diễn ra và Hàn Quốc đã thắng 3-2. Không rõ đối thủ của người Hàn là đội nào, có thể là một đội gồm cầu thủ từ tất cả các đội khác.

**Vô địch**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Results by RSSSF
Thể loại:Giải vô địch bóng đá U-19 châu Á
Giải vô địch bóng đá trẻ châu Á 1960

Giải vô địch bóng đá trẻ châu Á 1960 được tổ chức ở Mã Lai.

**Các đội tham dự**
Các đội sau đã tham gia giải đấu:- 1948- IDN- JPN- Malaya (chủ nhà)- 1936- SGP- KOR- THA

**Vòng bảng**

**Bảng A**
----
----
----
----
----

**Bảng B**
----
----
----
----
----

**Tranh hạng ba**

**Chung kết**

**Vô địch**

**Cầu thủ ghi bàn**
 7 bàn- KOR Cho Yoon-Ok
 6 bàn- Malaya Robert Choe
 5 bàn- 1948 Tin Aung Tua- INA Soetjipto Soentoro- KOR Chung Soon-Chung- Malaya Hamid Ghani
 4 bàn- INA Dirhamsjah
 3 bàn- JPN Ryuichi Sugiyama- JPN Takayuki Kuwata- KOR Cha Kyung-Bok- Malaya Ahmad Taufik- SIN Chew Seng Thum- THA Anurat Nanakorn
 2 bàn
*1948 Hla Tay
*INA Dzulkifli
*INA Manan
*INA Zulkifli
*JPN Ikuo Matsumoto
*JPN T. Kawase
*1936 Romeo Jaranilla
*SIN Quah Kim Siak
 1 bàn
*1948 Hla Kyi
*1948 Tin Win
*1948 Toe Aung
*INA Sobari
*KOR Kim Duk-Joong
*Malaya Ahmad Dollah
*Malaya Radzi Sheikh Ahmad
*1936 Benjamin Chen
*SIN Lee Teng Yee
*THA N.K Chalor

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Results by RSSSF
Thể loại:Giải vô địch bóng đá U-19 châu Á
Thể loại:Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Malaysia
Thể loại:Bóng đá châu Á năm 1960
21 bài học cho thế kỷ 21

21 bài học cho thế kỷ 21 là một cuốn sách của tác giả người Israel Yuval Noah Harari và được Spiegel & Grau xuất bản vào tháng 8 năm 2018 tại Mỹ và Jonathan Cape xuất bản tại Anh.
Sau khi đã bàn về quá khứ trong Sapiens: Lược sử loài người (2011) và tương lai trong Homo Deus: A Brief History of Tomorrow (2016), Harari chuyển sự quan tâm của ông sang hiện tại trong tác phẩm 21 Bài học. Gồm một bộ sưu tập các bài tiểu luận, nhiều bài dựa trên các bài báo đã được xuất bản trước đó, ông cố gắng gỡ rối các mâu thuẫn về công nghệ, chính trị, xã hội và tồn tại mà loài người đang phải đối mặt.
Cuốn sách bao gồm năm phần, mỗi phần được tạo thành từ bốn hoặc năm bài tiểu luận.

**Tham khảo**
Lịch sử
Thể loại:Sách phi hư cấu năm 2018
Thể loại:Sách về trí tuệ con người
Thể loại:Sách về thuật chép sử
Thể loại:Sách lịch sử về văn minh
Thể loại:Sách tương lai học
Thể loại:Sách bị kiểm duyệt
Giải vô địch bóng đá trẻ châu Á 1964

Giải vô địch bóng đá trẻ châu Á 1964 được tổ chức tại Sài Gòn, Việt Nam Cộng hòa. Tổ chức thành công giải đấu là một nỗ lực của Việt Nam Cộng Hòa trong hoàn cảnh đất nước đang ở trong tình cảnh chia cắt, chiến tranh

**Các đội tham dự**
Các đội sau đã tham gia giải đấu:- 1948- IND- ISR- JPN- MAS- KOR- THA- South Vietnam (chủ nhà)

**Vòng bảng**

**Bảng A**
Kết quả:

**Bảng B**
Kết quả:

**Tranh hạng ba**

**Chung kết**

**Vô địch**

**Tham khảo**
  Results by RSSSF
Thể loại:Giải vô địch bóng đá U-19 châu Á
Thể loại:Việt Nam năm 1964
Thể loại:Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Việt Nam
Giải vô địch bóng đá trẻ châu Á 1963

Giải vô địch bóng đá trẻ châu Á 1963 được tổ chức tại Mã Lai.

**Các đội tham dự**
Các đội sau đây tham dự giải đấu:- 1948- CAM- Ceylon- 1959- IND- JPN- Malaya (chủ nhà)- 1936- SGP- KOR- THA- VSO

**Vòng bảng**

**Bảng A**
Kết quả:

**Bảng B**
Kết quả:

**Tranh hạng ba**

**Chung kết**

**Vô địch**

**Tham khảo**
  Results by RSSSF
Thể loại:Giải vô địch bóng đá U-19 châu Á
Nickel(II) cyanat

Nickel(II) cyanat là một hợp chất hóa học vô cơ có công thức Ni(OCN)2. Hợp chất này tồn tại dưới trạng thái là các tinh thể màu lục nhạt, tan trong nước, không bền với nhiệt (phân hủy ở F K).

**Điều chế**
Nickel(II) cyanat có thể được điều chế bằng cách cho nickel(II) oxide hoặc nickel(II) hydroxide tác dụng với acid cyanic ở điều kiện bình thường:
NiO + 2HOCN → Ni(OCN)2 + H2O

**Tính chất**
Nickel(II) cyanat có đầy đủ tính chất hóa học của muối.

**An toàn**
Giống như hầu hết các muối cyanat khác, nickel(II) cyanat rất độc. Do đó, khi sử dụng hợp chất này (cũng như các muối cyanat khác) phải hết sức thận trọng. Muối nickel cũng là một nguồn gây ung thư.

**Hợp chất khác**
Ni(OCN)2 còn tạo một số hợp chất với N2H4, như Ni(OCN)2·2N2H4 là chất rắn màu dương.

**Tham khảo**
Thể loại:Hợp chất nickel
Thể loại:Muối cyanat
Đại dịch COVID-19 tại Quần đảo Åland

Đại dịch COVID-19 đã được xác nhận đã đến khu vực tự trị nói tiếng Thụy Điển của Quần đảo Åland vào tháng 3 năm 2020.

**Dòng thời gian**
Vào ngày 22 tháng 3, trường hợp đầu tiên ở Quần đảo Åland đã được xác nhận.

**Tham khảo**
Thể loại:Đại dịch COVID-19 tại châu Âu