Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Boguszowice Stare

Boguszowice Stare (Boguschowitz) là một quận của Rybnik, Silesian Voivodeship, miền nam Ba Lan. Vào cuối năm 2013, nó có khoảng 7.700 cư dân.
Boguszowice, tồn tại từ thời Trung cổ, là một khu định cư kiểu đô thị và trong những năm 1962-1975, một thị trấn riêng biệt. Stare, có nghĩa đen cũ, được thêm vào năm 1975 khi Boguszowice được hợp nhất với Rybnik và tách ra để tạo thành hai quận riêng biệt:- Boguszowice Stare, bao gồm phần lâu đời nhất của khu định cư, bao gồm nhà thờ Thánh Tâm; - Boguszowice Osiedle, bao gồm các khu nhà ở của tầng lớp lao động lớn;

**Lịch sử**
Ngôi làng đã được đề cập trong một tài liệu tiếng Latinh của Giáo phận Wrocław có tên Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis từ khoảng năm 1305 với tư cách là vật phẩm Bogussovitz solvit decimam thêm polonico et valet tres marcas. Ngôi làng là chắc chắn lớn tuổi và là một chỗ ngồi của một người Công giáo giáo xứ trong Żory chức khoa trưởng của Giáo phận Wrocław, được thành lập có thể là trong nửa sau của thế kỷ 13, đề cập lần đầu trong năm 1335 như Boguslavicz trong một bản đăng ký đầy đủ của Pence Phêrô thanh toán bao gồm bởi Galhard de Carceribus.
Về mặt chính trị, ngôi làng ban đầu thuộc về Công tước Opole và Racibórz, bên trong Ba Lan bị chia cắt thời phong kiến, được cai trị bởi một nhánh địa phương của triều đại Silesian Piast. Năm 1327, các công tước Thượng Silesian đã trở thành một khoản phí của Vương quốc Bohemia, sau năm 1526 trở thành một phần của chế độ quân chủ Habsburg. Sau chiến tranh Silesian, nó trở thành một phần của Vương quốc Phổ.
Sau Thế chiến I ở Thượng Silesia plebiscite 586 trong số 723 cử tri ở Boguszowice đã bỏ phiếu ủng hộ việc gia nhập Ba Lan, chống lại 134 chọn ở lại Đức. Năm 1922, nó trở thành một phần của Silesian Voivodeship, Cộng hòa Ba Lan thứ hai. Sau đó, chúng bị Đức Quốc xã thôn tính vào đầu Thế chiến II. Sau chiến tranh, nó đã được khôi phục lại Ba Lan.
Trong những năm 1945-1954, nó là một vị trí của một gmina, bao gồm cả Gotartowice, Folwarki, Kłokocin, Rowień và Rój. Vào ngày 13 tháng 11 năm 1954, nó đã trở thành một khu định cư kiểu đô thị, sau đó vào ngày 18 tháng 8 năm 1962, nó đã giành được quyền của thị trấn. Thị trấn chiếm Kłokocin và Gotartowice. Vào ngày 27 tháng 5 năm 1975, nó đã được hợp nhất với Rybnik.

**Tham khảo==
Chwałowice, Rybnik

Chwałowice (Chwallowitz) là một quận của Rybnik, Silesian Voivodeship, miền nam Ba Lan. Vào ngày 31 tháng 12 năm 2013, quận có 7.700 cư dân.

**Lịch sử**
Ngôi làng được đề cập lần đầu tiên vào năm 1228 với tên Falevich, và sau đó trong Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (khoảng năm 1305) với tên Quelowicz.
Sau Thế chiến I ở Thượng Silesia plebiscite 986 trong số 1.593 cử tri ở Chwałowice đã bỏ phiếu ủng hộ việc gia nhập Ba Lan, chống lại 607 chọn ở lại Đức. Năm 1922, nó trở thành một phần của Silesian Voivodeship, Cộng hòa Ba Lan thứ hai. Sau đó, chúng bị Đức Quốc xã thôn tính vào đầu Thế chiến II. Sau chiến tranh, nó đã được khôi phục lại Ba Lan.
Trong những năm 1945-1954, đó là chỗ ngồi của một gmina. Vào ngày 13 tháng 11 năm 1954, nó đã đạt được trạng thái định cư kiểu đô thị. và vào ngày 18 tháng 8 năm 1962 của một thị trấn. Vào ngày 27 tháng 5 năm 1975, nó đã được hợp nhất với Rybnik.

**Hình ảnh**

**Tham khảo==
Tập tin:Huy chương vàng 42km nữ giải Marathon quốc tế di sản Hà Nội 2018 của Phạm Thị Huệ n.jpg

== Miêu tả**

**Giấy phép**
Thể loại:Files uploaded by Kinh nghiệm - bán không ai mua, mua không ai bán
Thể loại:Derivative works
Xanthichthys greenei

Xanthichthys greenei là một loài cá biển thuộc chi Xanthichthys trong họ Cá bò da. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2013.

**Từ nguyên**
Từ định danh greenei được đặt theo tên của Brian D. Greene, thành viên của một đội lặn sâu đã phát hiện ra loài cá này, và cũng chính Greene là người đã thu thập các mẫu vật.

**Phân bố và môi trường sống**
X. greenei mới chỉ được biết đến tại Kiritimati, một rạn san hô vòng thuộc chủ quyền của Kiribati trong quần đảo Line. Các mẫu vật được tìm thấy trên rạn san hô ở độ sâu khoảng 90–100 m.

**Mô tả**
Chiều dài chuẩn lớn nhất được ghi nhận ở X. greenei là 15,4 cm, thuộc về mẫu định danh (cá đực).
X. greenei có màu xám nhạt. Lưng lốm đốm các chấm nâu. Màng nắp mang sẫm đen với 3 rãnh trên má có màu xanh lam. Vây lưng trước có màu nâu. Vây lưng sau và vây hậu môn có các tia màu nâu nhạt, màng vây phớt xanh. Vây đuôi có một dải lưỡi liềm màu đỏ ở sau, và hai thùy đuôi cũng được viền đỏ ở rìa.
Số gai ở vây lưng: 3; Số tia vây ở vây lưng: 29; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây ở vây hậu môn: 25; Số tia vây ở vây ngực: 13–14; Số lược mang: 36.

**Hình ảnh**
Dưới đây là hình ảnh của các mẫu phụ chuẩn (paratype) của X. greenei cũng do D. Greene thu thập:

**Tham khảo**
G
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Động vật Kiribati
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2013
Rhinecanthus lunula

Rhinecanthus lunula là một loài cá biển thuộc chi Rhinecanthus trong họ Cá bò da. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1983.

**Từ nguyên**
Danh từ định danh lunula trong tiếng Latinh có nghĩa là "hình bán nguyệt", hàm ý đề cập đến vệt hình lưỡi liềm trên vây đuôi của loài này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
R. lunula có phân bố tương đối hẹp ở Nam Thái Bình Dương, từ ngoài khơi bờ đông Úc (gồm cả rạn san hô Great Barrier) trải dài đến quần đảo Pitcairn ở phía đông.
R. lunula ít khi được nhìn thấy, thường sống ở độ sâu khoảng 10–30 m trên các rạn san hô.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở R. lunula là 28 cm. Lưng màu vàng xám, trắng hơn ở thân dưới. Một đốm đen quanh hậu môn. Có 4 sọc xanh lơ nối giữa hai mắt, xen kẽ là các sọc đen. Dưới mắt có 3 sọc xanh kéo dài xuống gốc vây ngực, cũng có 2 dải đen xen kẽ bên trong. Gốc vây ngực có đốm đen. Một sọc vàng ở môi trên, và một sọc vàng dài hơn ở ngang má, đứt đoạn ở gốc vây ngực kéo dài ngang lườn. Cuống đuôi có vạch đen viền trắng xanh. Thân sau có sọc vòng cung tròn màu đen viền trắng xanh. Vây đuôi cá trưởng thành có vệt lưỡi liềm đen, ngay sau vùng vàng; cá con không có đặc điểm này. Vây lưng trước có màu đen. Cuống đuôi có 3 hàng gai nhỏ.
Số gai ở vây lưng: 3; Số tia vây ở vây lưng: 25–26; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây ở vây hậu môn: 22–24; Số tia vây ở vây ngực: 13–14.

**Sinh thái học**
Thức ăn chủ yếu của R. lunula là các loài thủy sinh không xương sống tầng đáy và cá nhỏ, cũng bao gồm tảo và vụn hữu cơ.

**Tham khảo**
L
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật Polynésie thuộc Pháp
Thể loại:Động vật quần đảo Pitcairn
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1983
Scarus compressus

Scarus compressus là một loài cá biển thuộc chi Scarus trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1916.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "bị nén, ép", hàm ý đề cập đến cơ thể dẹt nhiều về hai bên thân.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
S. compressus có phạm vi phân bố ở Đông Thái Bình Dương. Từ vịnh California, loài này được ghi nhận dọc theo đường bờ biển Trung Mỹ trải dài về phía nam đến Ecuador, bao gồm quần đảo Galápagos, và cũng có thể được tìm thấy ở ngoài khơi đảo Cocos gần đó.
Môi trường sống của S. compressus là các rạn san hô viền bờ, đặc biệt là khu vực có nhiều san hô cứng, độ sâu đến ít nhất là 25 m.

**Mô tả**
S. compressus có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 68 cm. Vây đuôi của cá đực lõm sâu hơn ở cá cái, tạo thành hình lưỡi liềm. Cá đực và cá cái thường có răng nanh ở phía sau phiến răng của hàm trên.
Cá cái và cá đực còn nhỏ có đầu và thân trước là màu nâu, chuyển dần sang màu xanh lục lam ở nửa thân sau (cá con không có màu xanh này). Quanh mắt có các vệt màu nâu sẫm. Hai bên thân thường có các vệt sọc mờ màu xám. Cá đực trưởng thành có bướu hơi nhô ở đầu, cớ thể màu xanh lục lam, vảy có viền màu cam. Mắt được bao quanh bởi các vệt màu xanh lục. Vây lưng và vây hậu môn cùng hai thùy đuôi có dải viền xanh lam.
Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 13–14.

**Sinh thái học**
Thức ăn của S. compressus chủ yếu là tảo. Loài này kiếm ăn bằng cách dùng phiến răng cạo tảo bám trên đá và san hô.

**Tham khảo**
C
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá vịnh California
Thể loại:Cá México
Thể loại:Cá El Salvador
Thể loại:Cá Honduras
Thể loại:Cá Nicaragua
Thể loại:Cá Costa Rica
Thể loại:Cá Panama
Thể loại:Cá Colombia
Thể loại:Cá Ecuador
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1916
Mecaenichthys immaculatus

Mecaenichthys immaculatus là loài cá biển duy nhất thuộc chi Mecaenichthys nằm trong phân họ Pomacentrinae của họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1852.

**Từ nguyên**
Từ định danh của chi không được giải thích, có thể là được ghép bởi 3 âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: me ("không"), caenis ("con dao") và ichthys ("cá"). Nếu đúng như vậy thì hàm ý của tên đề cập đến việc thiếu hàng gai ở trước ổ mắt.
Từ định danh của loài, immaculatus, trong tiếng Latinh có nghĩa là "không có vệt đốm", hàm ý đề cập đến kiểu màu của cá trưởng thành (cá con lại có một đốm đen rõ rệt ở cuối vây lưng).

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
H. immaculatus là một loài đặc hữu của bờ biển phía đông nước Úc, được ghi nhận trải dài từ phía nam bang Queensland đến khắp bang New South Wales. H. immaculatus sống xung quanh các rạn đá ngầm hoặc trong những thảm cỏ biển ở độ sâu đến ít nhất là 55 m.

**Mô tả**
H. immaculatus có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 15 cm. H. immaculatus có đầu hơi nhọn, mắt to. Cơ thể có màu bạc, hơixám ở vùng lưng và đỉnh đầu. Đuôi, vây lưng và vây hậu môn có màu xám sẫm, đều có viền màu xanh lam óng ở rìa. Cá con có màu nâu sẫm ở thân trên với các vệt sọc màu xanh lam sáng; thân dưới và bụng có màu vàng. Có một đốm đen lớn viền xanh ở cuối vây lưng. Vây bụng khá dài, có thể chạm đến gốc vây hậu môn (cả cá trưởng thành và cá con).
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 16–17; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 14.

**Sinh thái học**
Như những loài cá thia biển khác, H. immaculatus đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc những quả trứng trong tổ của nó.

**Tham khảo**
I
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1852
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Động vật đặc hữu Úc
Nexilosus latifrons

Nexilosus latifrons là loài cá biển duy nhất thuộc chi Nexilosus (phân họ Microspathodontinae) trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1846.

**Từ nguyên**
Từ nexilis trong từ định danh của chi mang nghĩa là "buộc chặt vào nhau" (–osus: hậu tố chỉ tính từ), hàm ý đề cập đến ổ mắt nằm gần nhau.
được đặt theo tên của Spencer Fullerton Baird (1823–1887), cựu giám đốc Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Hoa Kỳ, nơi lưu trữ mẫu định danh của loài cá này.
Từ định danh của loài được ghép bởi 2 âm tiết trong tiếng Latinh: latus ("rộng") và frons ("trán"), đề cập đến vùng trán rộng và hơi cong.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
N. latifrons có phạm vi phân bố ở Đông Nam Thái Bình Dương. Loài cá này được tìm thấy từ Panama trải dài đến Bắc Chile, bao gồm các đảo ngoài khơi là quần đảo Galápagos, đảo Cocos và đảo Malpelo.
N. latifrons sống gần những rạn đá ngầm ở độ sâu đến 10 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở N. latifrons là 30 cm. Cá trưởng thành có màu nâu, lốm đốm các chấm xanh lam trên đầu và lưng. Vảy cá viền đen sẫm. Vùng dưới đầu đôi khi có màu hồng nhạt. Có một vệt màu vàng/da cam ở giữa thân. Đuôi xẻ thùy. Cá con có màu nâu sẫm với các đốm xanh trên mỗi vảy. Nhiều vệt sọc xanh ở đầu. Các vây có viền xanh óng ở rìa.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 17; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 20–23; Số vảy đường bên: 19–21; Số lược mang: 20–21.

**Sinh thái học**
Thức ăn của N. latifrons là tảo và một số loài thủy sinh không xương sống. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
L
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Panama
Thể loại:Cá Colombia
Thể loại:Cá Ecuador
Thể loại:Cá Peru
Thể loại:Cá Chile
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1846
Pristotis obtusirostris

Pristotis obtusirostris, tên thông thường là cá rô biển vàng, là một loài cá biển thuộc chi Pristotis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1862.

**Từ nguyên**
Từ định danh được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: obtusus ("cùn, lụt") và rostris ("mõm"), hàm ý đề cập đến phần mõm ngắn hơn so với đường kính ổ mắt ở loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
P. obtusirostris có phạm vi phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy từ Biển Đỏ và vịnh Ba Tư, trải dài về phía đông đến hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á, ngược lên phía bắc đến đảo Đài Loan và quần đảo Ryukyu, xuôi về phía nam đến New South Wales (Úc).
P. obtusirostris sống xung quanh những rạn san hô ở các khu vực đáy cát hoặc đá vụn, trong đầm phá và ngoài biển khơi và trong những đám rong tảo ở độ sâu có thể đến 80 m; cá con thường sống gần các cửa sông.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở P. obtusirostris là 14 cm. Cơ thể màu xanh lam xám với các chấm màu xanh óng trên vảy cá. Có đốm đen nhỏ trên gốc vây ngực. Mẫu vật đã ngâm trong cồn có màu vàng nâu.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số vảy đường bên: 19–20.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. obtusirostris chủ yếu là các loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
O
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá biển Đỏ
Thể loại:Cá Oman
Thể loại:Cá Yemen
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1862
Brigitte Bierlein

Brigitte Bierlein (25 tháng 6 năm 1949  3 tháng 6 năm 2024) là một luật sư người Áo. Bà là tổng giám đốc của Văn phòng Kiểm sát viên, về cơ bản là công tố viên trưởng của đất nước, từ năm 1990 đến năm 2002 và là thành viên của ban điều hành Hiệp hội Công tố viên Quốc tế từ năm 2001 đến năm 2003. Năm 2003, Bierlein trở thành thành viên của Tòa án Hiến pháp Áo. Kể từ tháng 1 năm 2018, bà giữ chức chánh án Tòa án Hiến pháp Áo, người phụ nữ đầu tiên giữ vị trí này.
Sau vụ Ibiza, tổng thống Áo Alexander Van der Bellen bổ nhiệm Bierlein tạm thời làm Thủ tướng vào ngày 30 tháng 5 năm 2019. Bà sẽ là người phụ nữ đầu tiên trong vai trò này ở Áo và dự kiến ​​sẽ phục vụ cho đến cuộc bầu cử quốc gia tiếp theo, dự kiến ​​diễn ra vào cuối tháng 9 năm 2019.

**Tiểu sử**
Brigitte Bierlein sinh ngày 25 tháng 6 năm 1949 tại Vienna trong thời kỳ chiếm đóng của quân Đồng minh. Cha cô là một công chức. Mẹ cô, được đào tạo như một nghệ sĩ, là một người nội trợ. Cô học tại trường trung học Kundmanngasse, từ đó cô tốt nghiệp năm 1967.
Bà qua đời ở tuổi  vì một căn bệnh ngắn ngày vào ngày 3 tháng 6 năm 2024.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Brigitte Bierlein date = ngày 14 tháng 5 năm 2018—Constitutional Court homepage
Thể loại:Người Viên
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Viên
Thể loại:Thủ tướng Áo
Vụ xả súng Virginia Beach

Vào ngày 31 tháng 5 năm 2019, một vụ nổ súng hàng loạt đã xảy ra tại một tòa nhà thành phố ở Virginia Beach, Virginia, Hoa Kỳ, khiến 13 người thiệt mạng, bao gồm cả hung thủ;  và sáu người khác bị thương.

**Sự việc**
Một tình huống kê bắn súng đang ra tay tại Trung tâm thành phố Virginia Beach đã được xác nhận bởi người quản lý thành phố vào khoảng 4:40 chiều.  EST.  Một phát ngôn viên cảnh sát tuyên bố một kẻ nổ súng đã nổ súng trong Tòa nhà 2 của Trung tâm, nơi chứa các công trình công cộng, tiện ích và phòng kế hoạch của thành phố. Cảnh sát trưởng James Cervera nói rằng tay súng đã bắn bừa bãi. FBI, ATF và Bộ An ninh Nội địa đã trả lời để hỗ trợ cảnh sát địa phương và tiểu bang.
Một khẩu súng lục bán tự động và một khẩu súng trường đã được tìm thấy tại hiện trường.  Theo một quan chức thực thi pháp luật, các nhà điều tra tin rằng chúng đã được sử dụng trong vụ nổ súng, và nghi phạm đã mua súng hợp pháp.

**Tham khảo**
Thể loại:Hoa Kỳ năm 2019
Thể loại:Virginia Beach
Thể loại:Giết người hàng loạt năm 2019
Thể loại:Xả súng hàng loạt ở Hoa Kỳ
Velká Čantoryje

Velká Čantoryje là một ngọn núi ở biên giới giáp danh giữa Ba Lan (tỉnh Silesian Voivodeship, hạt Cieszyn) và Cộng hòa Séc (vùng Moravian-Silesian, huyện Frýdek-Místek), thuộc dãy núi Beskid Śląski và khu vực lịch sử của Śląsk Cieszyński. Đỉnh núi cao 995 mét. Hai bên ngọn núi là khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt.
Sườn đông và sườn tây của ngọn núi có độ dốc khác nhau. Cảnh quan trên sườn núi là rừng lá kim. Một tháp canh cao đến 29 m được xây dựng trên núi  bên biên giới của Cộng hòa Séc.
Năm 1904, Hiệp hội du lịch Đức Beskidenverein xây dựng nhà trạm trên núi, đặt tên là Erzherzogin Isabella Schutzhaus để vinh danh Công chúa Isabella nước Áo. Năm 1920, biên giới mới chạy trên núi giữa các quốc gia Ba Lan và Tiệp Khắc được thiết lập. Sau Thế chiến II, Đức bại trận, chính quyền Tiệp Khắc quốc hữu hóa nhà trạm. Năm 1962, một nhà trạm nhỏ được phía Ba Lan xây dựng.
Năm 1965-1967, hệ thống cáp treo bên phía Ba Lan được khánh thành. Để lên núi cần mất khoảng 6 phút ngồi cáp treo. Phía Ba Lan cho phép tiếp cận đỉnh núi từ Ustroń dễ dàng hơn phía Cộng hòa Séc.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Čantoryje
Thể loại:Núi quốc tế châu Âu
Thể loại:Đồi núi Cộng hòa Séc
Thung lũng Jeleniogórska

Trung tâm thung lũng Jeleniogórska
Thung lũng Jeleniogórska (Hirschberger Tal) là một vùng thung lũng rộng lớn tại Ba Lan nằm ở phía bắc dãy núi Tây Sudety. Thung lũng nằm ở độ cao 250–400 mét so với mực nước biển, có diện tích lên đến 273 km². Vào thế kỷ XIX, cảnh đẹp nơi đây đã thu hút tầng lớp quý tộc nước Phổ. Họ xây dựng rất nhiều cung điện, nhà trang viên và vườn tược. Các ngôi nhà trang viên này đã đưa thung lũng Jeleniogórska trở thành một trong những cảnh quan vườn tược đẹp nhất vùng Trung Âu.
Vào ngày 20 tháng 9 năm 2011, cung điện và công viên cảnh quan tọa lạc trên Thung lũng Jeleniogórska trở thành Di tích Lịch sử quốc gia của Ba Lan (Pomnik historii), được Ủy ban Di sản Quốc gia Ba Lan quản lý.

**Địa lý**
thế=
Thung lũng Jeleniogórska thuộc phân chia địa mạo phía Ba Lan
Thung lũng Jeleniogórska bao quanh bởi dãy núi Sudety. Thung lũng nằm dưới chân núi Krkonoše, cũng là giới hạn phía nam của nó. Phía đông giáp Rudawy Janowickie, phía tây giáp dãy núi Jizera và phía bắc giáp dãy núi Kaczawskie. Tên thung lũng bắt nguồn từ tên thị trấn Jeleniogórska.

**Một số hình ảnh về lâu đài, cung điện và nhà trang viên**

**Văn học**
 author-link=Bohdan Szarek  author-link=Bohdan Szarek  author-link=Bohdan Szarek- Chú thích sách|title=Das schlesische Elysium – Burgen, Schlösser, Herrenhäuser und Parks im Hirschberger Tal|last=Franke|first=Arne|publisher=Deutsches Kulturforum östliches Europa e.V.|year=2005|isbn=978-3-936168-33-4|location=Potsdam|pages=|doi=|author-link=Arne Franke  Chú thích sách|title=Das schlesische Elysium – Burgen, Schlösser, Herrenhäuser und Parks im Hirschberger Tal|last=Franke|first=Arne|publisher=Deutsches Kulturforum östliches Europa e.V.|year=2005|isbn=978-3-936168-33-4|location=Potsdam|pages=|doi=|author-link=Arne Franke  Chú thích sách|title=Das schlesische Elysium – Burgen, Schlösser, Herrenhäuser und Parks im Hirschberger Tal|last=Franke|first=Arne|publisher=Deutsches Kulturforum östliches Europa e.V.|year=2005|isbn=978-3-936168-33-4|location=Potsdam|pages=|doi=|author-link=Arne Franke

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 http://dolnyslask.org/miejscowosci/obiekty/jeleniagora/ - mô tả và hình ảnh 
Thể loại:Cung điện Ba Lan
Thể loại:Lịch sử Silesia
Bộ Môi trường (Ba Lan)

Bộ Môi trường Cộng hòa Ba Lan được thành lập năm 1973 để quản lý các vấn đề liên quan đến bảo vệ môi trường ở Ba Lan. Bộ này đã tồn tại dưới nhiều tên gọi khác nhau và chính thức được gọi tên như hiện tại vào năm 1999.

**Liên kết ngoài**
Ministry of Environment  
Môi trường
Thể loại:Bộ môi trường
Thể loại:Bộ Môi trường Ba Lan
Núi Kaczawskie

Nham thạch dãy núi Kaczawskie
Dãy núi Katzbach hay dãy núi Kaczawskie (Góry Kaczawskie; Katzbachgebirge) là dãy núi chạy dài khoảng 30 km, nằm ở Tây Sudety, Ba Lan. Núi thuộc địa phận tỉnh Dolnośląskie. Đỉnh cao nhất của núi là Melkgelte/Skopiec (cao 724 m). Phía bắc của dãy núi Katzbach là chân đồi Katzbach (Pogórze Kaczawskie; Bober-Katzbach-Vorgebirge).

**Vị trí**
Đỉnh Wojcieszów nhìn từ Połom
Sườn núi chạy từ tây bắc đến đông nam ở độ cao từ 400 đến 700 mét, là dãy núi uốn nếp cấu tạo bởi đá vôi, đá bảng và đá dolomit. Ở phía tây, Bober phân tách phạm vi từ Dãy núi Izerskie tới vùng Jizera. Phía bắc là chân đồi Katzbach, phía đông là sông Raging Neisse. Phía đông nam, dãy núi Katzbach hợp nhất thành Cao nguyên Waldenburg / Walbrzyskie. Phía nam, thung lũng Jeleniogórska là vị trí chuyển tiếp giữa dãy núi Katzbac và dãy núi Krkonoše.

**Hệ sinh thái**
Thực vật trên dãy núi Kaczawskie có nhiều loài giá trị:- Cyclamen purpurascens- Neotinea ustulata- Orobanche pallidiflora- Cypripedium calceolus

**Liên kết ngoài**
  Góry i Pogórze Kaczawskie – Kraina Wygasłych Wulkanów-  Góry i Pogórze Kaczawskie – wulkany, jaskinie, rzeźba, minerały, historia
Thể loại:Dãy núi Ba Lan
Trang viên Bachorza

Bachorza năm 2010
Bachorza là một trang viên nằm ở hạt Bachorza, tỉnh Masovianp, miền trung đông Ba Lan. Trang viên ban đầu được xây dựng vào cuối thế kỷ VII, nhưng sau đó được thiết kế lại vào giữa thế kỷ XIX. Bachorza là nơi sinh sống của nhiều gia đình Ba Lan nổi tiếng và là ví dụ điển hình của kiến trúc trang trí Ba Lan tân cổ điển.

**Lịch sử**
Mảnh đất Bachorza được gia đình quý tộc Radziwiłł, Krasnoyński, Ogiński và Kobyliński nắm giữ. Giữa thế kỷ XIX, ngôi nhà đã được bán cho gia đình quý tộc Repek. Dernalowicz đã xây dựng lại trang viên theo phong cách tân cổ điển.
Vào đầu thế kỷ 20, bá tước Antoni Odrow-Wysocki mua ngôi nhà cùng với mảnh đất. Bá tước Odrowąż-Wysocki đột ngột qua đời vào năm 1935 và gia đình ông bán Bachorza cho bá tước Teofil Dołęga-Zaleski.
Năm 1945, Hồng quân tiếp quản trang viên. Do không được phục dựng, trang viên xuống cấp trầm trọng. Vào những năm 90 của thể kỷ XX, hậu duệ Zaleski đã cố gắng giành lại trang viên nhưng không được phép.

**Ngôi nhà ma ám**
Theo một truyền thuyết, Bachorza là ngôi nhà bị ma ám. Cả lãnh chúa và gia nhân đều nghe thấy âm thanh kỳ quái phát ra từ những căn phòng trống, các bức tranh trong nhà được cho là tự dưng biến mất hoặc di chuyển trong đêm. Tin đồn này đã ảnh hưởng đến giá bán căn nhà vào năm 1935; Dołęga-Zaleski, người đã mua Bachorza năm đó, tuyên bố không tin vào lời đồn này.

**Tham khảo**
 Trích dẫn 
 Tài liệu tham khảo - Dariusz Kosieradzki, "W pałacu nadal straszy (The palace is still haunted)". Zycie Sokolowa, 18 February 2010.- Maciej Rydel, "Wywłaszczone dwory polskie z powybijanymi oknami (The lost Polish manors with broken windows). Rzeczpospolita, 16 June 2008.- Tadeusz S. Jaroszewski, "Manors and country houses in Poland: a guide (vol 2)", Muza S.A., Warsaw, 2001.

**Xem thêm**
 Dwór (trang viên) - Kiến trúc tân cổ điển - Szlachta
Thể loại:Cung điện Ba Lan
Điện mặt trời Mộ Đức

display= title
Điện mặt trời Mộ Đức là nhà máy điện mặt trời xây dựng trên vùng đất thôn Đạm Thủy Nam xã Đức Minh huyện Mộ Đức tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam .
Điện mặt trời Mộ Đức có công suất lắp máy 19,2 MW, khởi công tháng 5/2018, hoàn thành tháng 4/2019. Nhà máy có diện tích đất công tác hơn 24 ha, cung cấp năng lượng mỗi năm khoảng 35 triệu KWh .
Điện mặt trời Mộ Đức là nhà máy điện mặt trời đầu tiên xây dựng trên vùng đất tỉnh Quảng Ngãi .

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Mộ
Mộ Đức
Số Abbe

Trong quang học và thiết kế ống kính, số Abbe, còn được gọi là số V hoặc sự liên kết của một vật chất trong suốt, là thước đo của độ tán sắc của vật liệu (biến thể của chỉ số khúc xạ so với bước sóng), với giá trị cao của V cho thấy sự phân tán thấp. Nó được đặt theo tên của Ernst Abbe (1840-1905), là nhà vật lý người Đức đã đưa ra định nghĩa này. 
Biến thiên chỉ số khúc xạ của đáthủy tinh SF-11 (đồ thị trên), thủy tinh borosilicate BK-7 (đường cong giữa) và thạch anh nung chảy (đường cong nét đứt).
Số Abbe, VD, của vật liệu được xác định:

trong đó nD, nF và nC là chiết suất của vật liệu ở các bước sóng của  vạch quang phổ D-, F- và C- Fraunhofer (lần lượt 589,3 nm, 486,1 nm và 656.3 nm).
Số Abbe được sử dụng để phân loại thủy tinh và các vật liệu quang học khác về độ màu của chúng. Ví dụ, kính flint phân tán cao hơn có V d của vật liệu so với chỉ số khúc xạ của nó nd. Kính sau đó có thể được phân loại và lựa chọn theo vị trí của chúng trên sơ đồ. Đây có thể là mã số chữ cái, như được sử dụng trong danh mục Schott Glass hoặc mã thủy tinh 6 chữ số.
Các số Abbe của kính, cùng với các chỉ số khúc xạ trung bình của chúng, được sử dụng trong tính toán các công suất khúc xạ cần thiết của các thành phần của thấu kính sắc độ để hủy quang sai màu theo thứ tự đầu tiên.
Do khó khăn và bất tiện trong việc sản xuất các dòng natri và hydro, các định nghĩa thay thế của số Abbe thường được thay thế (ISO 7944). Thay vì định nghĩa tiêu chuẩn ở trên, sử dụng biến thiên chỉ số khúc xạ giữa các dòng hydro F và C, một biện pháp thay thế bằng cách sử dụng chỉ số "e"

lấy sự khác biệt giữa các chỉ số khúc xạ của các dòng cadmium xanh và đỏ ở 480.0 nm và 643.8 nm (với ne đề cập đến bước sóng của vạch e thủy ngân, 546.073 nm). Các định nghĩa khác có thể được sử dụng tương tự; bảng sau liệt kê các bước sóng tiêu chuẩn mà tại đó n thường được xác định, bao gồm các chỉ số tiêu chuẩn được sử dụng. 

**Xem thêm**
 Lăng kính Abbe - Khúc xạ kế Abbe - Tính toán các thuộc tính thủy tinh, bao gồm số Abbe - Mã thủy tinh

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Abbe graph and data for 356 glasses from Ohara, Hoya, and Schott
Thể loại:Quang học
Thể loại:Số không thứ nguyên
Thể loại:Vật lý thủy tinh
Ô nhiễm Telluric

Ô nhiễm Telluric là sự ô nhiễm của quang phổ thiên văn bởi bầu khí quyển của Trái đất. 

**Giao thoa với các quan sát thiên văn**
Hầu hết các quan sát thiên văn được thực hiện bằng cách đo các photon (bức xạ điện từ) có nguồn gốc ngoài bầu trời. Tuy nhiên, các phân tử trong bầu khí quyển của Trái đất, hấp thụ và phát xạ ánh sáng của chúng, đặc biệt là ở phần nhìn thấy và tia hồng ngoại của quang phổ, và bất kỳ quan sát trên mặt đất nào cũng có thể bị ô nhiễm từ các nguồn chính xác (có nguồn gốc từ trái đất) này. Hơi nước, oxy và OH là một số phân tử quan trọng hơn trong ô nhiễm telluric. Ô nhiễm nước đặc biệt rõ rệt trong các phép đo Doppler năng lượng mặt trời Mount Wilson.
Nhiều kính viễn vọng khoa học có máy quang phổ, đo các photon dưới dạng hàm của bước sóng hoặc tần số, với độ phân giải điển hình theo thứ tự nanomet. Quan sát quang phổ có thể được sử dụng trong vô số bối cảnh, bao gồm đo thành phần hóa học và tính chất vật lý của các vật thể thiên văn cũng như đo vận tốc của vật thể từ sự dịch chuyển Doppler của các vạch quang phổ. Trừ khi chúng được điều chỉnh sửa chữa, ô nhiễm telluric có thể tạo ra lỗi hoặc giảm độ chính xác trong dữ liệu đó.
Ô nhiễm Telluric cũng có thể quan trọng đối với các phép đo trắc quang.

**Điều chỉnh Telluric**
Có thể điều chỉnh các tác động của ô nhiễm Telluric trong phổ thiên văn. Điều này được thực hiện bằng cách chuẩn bị một hàm số hiệu chỉnh chính xác, được thực hiện bằng cách chia phổ mô hình của một ngôi sao cho một quan sát thiên văn của một ngôi sao chuẩn trắc quang thiên văn. Hàm này sau đó có thể được nhân với một quan sát thiên văn tại mỗi điểm bước sóng.
Mặc dù phương pháp này có thể khôi phục hình dạng ban đầu của phổ, các vùng bị ảnh hưởng có thể dễ bị nhiễu cao do số lượng đếm thấp trong khu vực đó của phổ.

**Xem thêm**
 Ô nhiễm và ô nhiễm ánh sáng - Đo giao thoa và thiên văn học - Phổ học và quang phổ

**Đọc thêm**
 Christopher S. Carter, Herschel B. Snodgrass, and Claia Bryja, "Telluric water vapor contamination of the Mount Wilson solar Doppler measurements". ngày 30 tháng 9 năm 1991.

**Tham khảo==
Phép tính mẻ thủy tinh

Phép tính mẻ thủy tinh hoặc xếp mẻ thủy tinh được sử dụng để xác định hỗn hợp chính xác của nguyên liệu thô (mẻ) cho thủy tinh nóng chảy.

**Nguyên lí**
Hỗn hợp nguyên liệu thô để nấu chảy thủy tinh được gọi là "mẻ". Mẻ phải được đo đúng để đạt được công thức thủy tinh mong muốn. Phép tính toán mẻ này dựa trên phương trình hồi quy tuyến tính phổ biến:
với NB và NG là 1 cột ma trận số mol của các thành phần mẻ và kính tương ứng, và B là ma trận mẻ trộn. Ký hiệu "T" là viết tắt của hoạt động hoán vị ma trận, "1" biểu thị đảo ngược ma trận và dấu "·" có nghĩa là phép nhân một số cho ma trận. Từ ma trận mol N, phần trăm theo trọng lượng (wt%) có thể dễ dàng được lấy bằng cách sử dụng khối lượng mol thích hợp.

**Ví dụ tính toán**
Một ví dụ phép tính toán mẻ có thể được trình bày như sau. Thành phần thủy tinh mong muốn tính theo wt% là: 67 SiO2, 12 Na2O, 10 CaO, 5 Al2O 3, 1 K2O, 2 MgO, 3 B2O3 và nguyên liệu thô được sử dụng cát, trona, vôi, albite, orthoclase, dolomite và borax. Các công thức và khối lượng mol của các thành phần thủy tinh và mẻ được liệt kê trong bảng sau: 
Ma trận tạo khối B chỉ ra mối quan hệ của số mol trong mẻ (cột) và trong thủy tinh (hàng). Ví dụ, với thành phần SiO2 của mẻ thêm 1 mol SiO2 vào thủy tinh, do đó, giao điểm của cột và hàng đầu tiên hiển thị "1". Trona thêm 1,5 mol Na2O vào thủy tinh; albite thêm 6 mol SiO2, 1 mol Na2O và 1 mol Al2O3, v.v. Đối với ví dụ đã nêu ở trên, ma trận trộn hoàn chỉnh được liệt kê bên dưới. Ma trận mol NG của thủy tinh được xác định đơn giản bằng cách chia nồng độ% wt mong muốn cho khối lượng mol thích hợp, ví dụ, đối với SiO2 67/60.0843 = 1.1151.
            
Ma trận số mol kết quả của mẻ, NB, được đưa ra ở đây. Sau khi nhân với khối lượng mol thích hợp của các thành phần mẻ, người ta thu được ma trận phần khối lượng MB:
               or   
Ma trận MB, được chuẩn hóa để tổng hợp tới 100% như đã thấy ở trên, chứa thành phần lô cuối cùng trong wt%: 39.216 cát, 16.012 trona, 10.242 vôi, 16.022 albite, 4.699 orthoclase, 7.276 dolomite, 6.533 borax. Nếu mẻ này được nấu chảy vào ly, chế phẩm mong muốn được đưa ra ở trên sẽ thu được. Trong quá trình nấu chảy thủy tinh, carbon dioxide (từ trona, vôi, dolomite) và nước (từ trona, borax) bay hơi.
Phép tính mẻ thủy tinh đơn giản có thể được tìm thấy tại trang web của Đại học Washington.

**Phép tính mẻ nâng cao bằng cách tối ưu hóa**
Nếu số lượng thành phần thủy tinh và mẻ không bằng nhau, nếu không thể có được chính xác thành phần thủy tinh mong muốn bằng cách sử dụng các thành phần mẻ đã chọn hoặc nếu phương trình ma trận không thể giải được vì các lý do khác (nghĩa là các hàng/cột phụ thuộc tuyến tính), thành phần mẻ phải được xác định bằng các kỹ thuật tối ưu hóa.

**Xem thêm**
 Thành phần thủy tinh - Tính toán tính chất thủy tinh

**Tham khảo**
Thể loại:Khoa học vật liệu
Cơ căng màn hầu

Cơ căng màn hầu (tiếng Anh: tensor palati) là một cơ rộng, mỏng, giống như ruy băng trong đầu làm căng vòm miệng mềm.

**Cấu trúc**
Căng màn hầu được tìm thấy ở vị trí trước-sau với cơ nâng màn hầu trong.
Cơ căng màn hầu từ mảnh trong xương bướm đi lên, từ gai bướm và từ thành bên của sụn của lỗ thính giác.
Giảm dần theo chiều dọc giữa lá mỏm bướm trong và cơ chân bướm trong, cơ kết thúc trong một đường gân uốn lượn xung quanh mỏm móc xương bướm, được giữ lại trong tình huống này bởi một số sợi có nguồn gốc của cơ chân bướm trong.
Giữa gân và móc là một túi hoạt dịch nhỏ.
Sau đó, gân đi qua trung gian và được đưa vào mạc aponeurotic vòm miệng và vào bề mặt phía sau mào ngang của xương khẩu cái.

**Chi phối**
Cơ căng màn hầu được chi bởi dây thần kinh chân bướm trong, một nhánh của thần kinh hàm dưới (thần kinh sọ V3, nhánh thứ ba của dây thần kinh sinh ba), cơ duy nhất của vòm miệng không được bố trí thần kinh bởi đám rối hầu, được hình thành bởi các dây thần kinh lang thang (thần kinh sọ X) và thần kinh lưỡi hầu (thần kinh sọ IX).

**Chức năng**
Các cơ căng màn hầu làm căng vòm miệng mềm và bằng cách đó, hỗ trợ cơ nâng màn hầu trong trong việc nâng cao vòm miệng để ngăn chặn và phòng ngừa sự xâm nhập của thức ăn vào vòm họng trong khi nuốt. Do đó vòm miệng căng cung cấp một nền tảng ổn định cho độ cao của hầu họng trong khi nuốt bởi các cơ hầu họng. Vì nó cũng được gắn vào màng sụn bên của lỗ thính giác (còn được gọi là ống Eustachi), nó hỗ trợ mở trong khi nuốt hoặc ngáp để cho phép áp suất không khí cân bằng giữa khoang nhĩ và không khí bên ngoài. Cân bằng áp suất không khí trong khoang nhĩ là điều cần thiết để ngăn ngừa tổn thương màng tai và dẫn đến mất khả năng nghe.

**Hình ảnh bổ sung**

**Xem thêm**
 Cơ nâng màn hầu trong

**Tham khảo**


**Liên kết ngoài**
Thể loại:Cơ
Lăng kính tán sắc

Hình ảnh lăng kính tam giác, ánh sáng tán sắc
Đèn nhìn qua lăng kính
Trong quang học, lăng kính tán sắc là một lăng kính quang học, thường có hình dạng của một hình lăng trụ tam giác, sử dụng như một thành phần phổ học. Tán sắc quang phổ là tính chất được biết đến nhiều nhất của lăng kính quang học, mặc dù không phải là mục đích thường xuyên nhất của việc sử dụng lăng kính quang học trong thực tế. Lăng kính tam giác được sử dụng để tán sắc ánh sáng, nghĩa là phân tích ánh sáng thành các thành phần quang phổ của nó (màu sắc của cầu vồng). Các bước sóng (màu sắc) khác nhau của ánh sáng sẽ bị lăng kính làm lệch hướng ở các góc khác nhau, tạo ra quang phổ trên máy dò (hoặc nhìn qua thị kính). Đây là kết quả của chiết suất vật liệu (thông thường, nhưng không phải luôn luôn là thủy tinh) thay đổi theo bước sóng. Bằng cách áp dụng định luật Snell, người ta có thể thấy rằng khi bước sóng thay đổi và chiết suất thay đổi, góc lệch của chùm sáng sẽ thay đổi, tách màu sắc (thành phần bước sóng) của ánh sáng theo không gian. Nói chung, bước sóng dài hơn (màu đỏ) do trải qua độ lệch nhỏ hơn bước sóng ngắn hơn (màu xanh) với chiết suất lớn hơn.
Một mô tả toán học hay về sự phân tán của lăng kính đơn được đưa ra bởi Born và Wolf. Trường hợp đa lăng kính tán sắc được nghiên cứu bởi Duarte.
Sự tán sắc ánh sáng trắng thành các màu sắc bởi một lăng kính đã khiến Sir Isaac Newton kết luận rằng ánh sáng bao gồm một hỗn hợp các màu khác nhau, khi kết hợp lại có thể xuất hiện "màu trắng".

**Tổng quan**
Mặc dù chiết suất phụ thuộc vào bước sóng trong mọi vật liệu, một số vật liệu có sự phụ thuộc bước sóng mạnh hơn nhiều (phân tán hơn nhiều) so với các vật liệu khác. Kính Crown như BK7 có độ phân tán tương đối nhỏ, trong khi kính flint có độ tán sắc mạnh hơn nhiều (đối với ánh sáng nhìn thấy được) và do đó thích hợp hơn để sử dụng làm lăng kính tán sắc. Hỗn hợp thạch anh và các vật liệu quang học khác được sử dụng ở bước sóng cực tím và hồng ngoại khi mà kính bình thường trở nên mờ đục.
Góc trên cùng của lăng kính (góc của cạnh giữa các mặt vào và ra) có thể được mở rộng để tăng sự tán sắc quang phổ. Tuy nhiên, nó thường được lựa chọn sao cho cả các tia sáng tới và ra đều chiếu vào bề mặt xung quanh góc Brewster; vượt quá góc Brewster, tổn thất phản xạ tăng rất nhiều. Thông thường nhất, lăng kính tán sắc có dạng lăng trụ tam giác đều (góc ở đỉnh 60 độ) là trường hợp phổ biến.

**Các loại**
Các loại lăng kính tán sắc bao gồm:- Lăng kính tam giác - Lăng kính Abbe - Lăng kính Pellin Kiếm Broca - Lăng kính - Lăng kính hợp chất

**Grating và lăng kính gắn kết**
Có sáu cấu hình grating/lăng kính được coi là "kinh điển":- Paschen-Runge- Eagle- Wadsworth- Ebert-Fasti- Littrow- Pfund

**Văn hóa phổ biến**
Sự thể hiện của một nghệ sĩ về một lăng kính tán sắc có thể được nhìn thấy trên bìa The Dark Side of the Moon của Pink Floyd, một trong những album bán chạy nhất mọi thời đại. Đồ họa mang tính biểu tượng cho thấy một tia sáng trắng kết hợp đi vào lăng kính và bắt đầu tán sắc, và cho thấy quang phổ rời khỏi lăng kính.

**Tham khảo**
tán sắc
Lăng kính Amici

Một lăng kính Amici
Phân đoạn lăng kính của một lăng kính đôi Amici
Một lăng kính Amici, với phương pháp dò tia đồ họa
Một đèn huỳnh quang nhỏ gọn nhìn qua lăng kính Amici
Lăng kính Amici, được đặt theo tên của nhà thiên văn học, Giovanni Amici, là một loại lăng kính tán sắc hợp chất được sử dụng trong quang phổ kế. Lăng kính Amici bao gồm hai hình lăng trụ tam giác tiếp xúc nhau, với một mặt thường được làm từ chất liệu tán sắc trung bình thủy tinh crown, và mặt kia là từ vật liệu có tính tán sắc cao hơn như kính flin. Ánh sáng đi vào lăng kính thứ nhất bị khúc xạ ở mặt phân cách giữa kính với không khí đầu tiên, khúc xạ lại ở mặt phân cách giữa hai lăng kính và sau đó thoát ra khỏi lăng kính thứ hai với góc tới gần trùng với pháp tuyến. Các góc và vật liệu của lăng kính được chọn sao cho một bước sóng (màu sắc) của ánh sáng, bước sóng trung tâm, thoát ra khỏi lăng kính song song với (nhưng bù từ) chùm tia vào. Do đó, lăng kính được xem là một lăng kính nhìn trực tiếp, và thường được sử dụng như vậy trong quang phổ cầm tay. Các bước sóng khác bị lệch ở các góc tùy thuộc vào sự sự tán sắc thủy tinh của vật liệu. Nhìn vào một nguồn sáng qua lăng kính, do đó cho thấy phổ quang học của nguồn.
Đến năm 1860, Amici nhận ra rằng người ta có thể nối kiểu lăng kính này ngược lại với một bản sao phản chiếu chính nó, tạo ra một hệ ba lăng kính được gọi là lăng kính Amici kép. Sự nhân đôi của lăng kính ban đầu làm tăng tán sắc góc của hệ, và cũng có đặc tính hữu ích là bước sóng trung tâm bị khúc xạ trở lại vào đường thẳng của chùm tia vào. Do đó, tia ló của bước sóng trung tâm không chỉ không bị lệch khỏi tia tới, mà còn không có sự dịch chuyển (tức là chuyển vị ngang hoặc bù) khỏi đường đi của tia tới.
Bản thân Amici chưa bao giờ công bố về loại lăng kính không phổ biến của mình, mà chỉ truyền đạt ý tưởng cho người bạn Donati của ông, người đã chế tạo thiết bị để quan sát quang phổ sao. Các ấn phẩm của Donati về những quan sát của ông (năm 1862) là những tiết lộ đầu tiên về ý tưởng nhân đôi của lăng kính, và bởi vì lăng kính có thể chế tạo được và nhỏ gọn hơn nhiều so với sự sắp xếp đa lăng kính điển hình vào thời kỳ đó để tạo ra sự tán sắc quang phổ cao, phát minh của Amici nhanh chóng tạo được sự chú ý của các nhà nghiên cứu trên khắp châu Âu. Tuy nhiên, sự tán sắc của lăng kính Amici có thể được tính toán chính xác bằng cách sử dụng lý thuyết tán sắc đa lăng kính giả định không có sự phân tách không gian giữa các thành phần lăng kính.
Không nên nhầm lẫn lăng kính Amici tán sắc với lăng kính mái Amici không tán sắc.

**Tham khảo**
Amici
Thể loại:Phát minh của Ý
Lăng trụ tam giác

Một lăng trụ tam giác trong 3D.
Trong hình học, hình lăng trụ tam giác là hình lăng trụ có ba mặt bên; nó là một khối đa diện được hình thành từ một đáy hình tam giác, một hình tạo bởi phép tịnh tiến của đáy và 3 mặt nối với các cạnh tương ứng. Hình lăng trụ tam giác vuông có các mặt bên là hình chữ nhật, nếu không nó là hình lăng trụ tam giác xiên. Hình lăng trụ tam giác đều là một hình lăng trụ tam giác vuông có đáy bằng nhau và các mặt hình vuông.
Ngoài ra, nó là một khối đa diện trong đó hai mặt song song, trong khi các đường pháp tuyến của ba mặt kia nằm trong cùng một mặt phẳng (không nhất thiết phải song song với các mặt phẳng cơ sở). Ba mặt này là hình bình hành. Tất cả các mặt cắt song song với các mặt cơ sở đều là các hình tam giác giống nhau.

**Là một khối đa diện bán nguyệt (hoặc đều)**
Một hình lăng trụ tam giác vuông là hình bán nguyệt hay tổng quát hơn, là một đa diện đều nếu những mặt cơ bản là  tam giác đều, và ba mặt khác là hình vuông. Nó có thể được xem như là một hình hosohedron tam giác cụt, được biểu thị bằng biểu tượng Schläfli . Nói cách khác, nó có thể được xem là tích Descartes của một hình tam giác và một đoạn thẳng và được kí hiệu bởi phép nhân {3}x{}. Khối đa diện đối ngẫu của một hình lăng trụ tam giác là một hình chóp tam giác.
Nhóm đối xứng của một hình lăng trụ 3 mặt bên vuông góc có đáy hình tam giác là D3h của bậc 12. Nhóm xoay là D3 của bậc 6. Nhóm đối xứng không gồm đối xứng tâm.

**Thể tích**
Thể tích của bất kỳ lăng kính nào là tích của diện tích đáy và khoảng cách giữa hai đáy. Trong trường hợp này, đáy là một hình tam giác, vì vậy chúng ta chỉ cần tính diện tích của hình tam giác và nhân số này với chiều dài của hình lăng trụ:

Trong đó b là chiều dài của một cạnh của tam giác, h là chiều dài của đường cao được vẽ ở cạnh đó và l là khoảng cách giữa các mặt tam giác.

**Lăng trụ tam giác cụt**
Lăng trụ tam giác cụt vuông có một mặt hình tam giác cụt (đã cắt gọt) theo một góc xiên.
 226x226px

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Weisstein, Eric W. "Lăng kính tam giác". Toán học thế giới.-  Khối đa diện tương tác: Lăng kính tam giác -  diện tích bề mặt và thể tích của hình lăng trụ tam giác date=2022-05-25 
Thể loại:Đa diện
Lăng kính boong tàu

Lăng kính boong tàu là loại lăng kính được đưa vào boong tàu để cung cấp ánh sáng xuống bên dưới. 
Nhóm lăng kính boong nguyên bản 
Trong nhiều thế kỷ, thuyền buồm sử dụng lăng kính boong để cung cấp nguồn ánh sáng mặt trời tự nhiên an toàn để chiếu sáng các khu vực bên dưới boong tàu. Trước khi có điện, ánh sáng bên dưới boong tàu được cung cấp bởi nến, đèn dầu cổ và đèn dầu - và tất cả đều nguy hiểm với một con tàu gỗ. Lăng kính boong đặt thẳng vào sàn tàu, lăng kính thủy tinh khúc xạ và phân tán ánh sáng tự nhiên vào không gian bên dưới từ một lỗ boong nhỏ mà không làm suy yếu các tấm ván hoặc trở thành nguy cơ hỏa hoạn. 
Trong ứng dụng thông thường, lăng kính treo bên dưới đầu tàu và phân tán ánh sáng sang một bên; đỉnh phẳng và được lắp đặt tuôn ra boong tàu, trở thành một phần của boong tàu. Các hình dạng thấu kính có nguồn gốc tự nhiên từ quá trình chế tạo thủy tinh thủ công trên một 'bàn ủi' và sẽ có khả năng sản xuất kính phẳng. (Một cửa sổ thủy tinh phẳng sẽ chỉ tạo thành một điểm sáng duy nhất bên dưới - không hữu ích cho chiếu sáng chung - do đó nó có dạng hình lăng trụ.) 
Để tối đa hóa ánh sáng, kính được sử dụng ban đầu được làm không màu và được bổ sung mangan dioxide; màu tím của một số mẫu vật được gây ra bởi hàng thập kỷ tiếp xúc với tia UV. 
Trên tàu chở than, lăng kính cũng được sử dụng để kiểm tra khoang hàng: ánh sáng từ lửa sẽ được lăng kính thu thập và có thể nhìn thấy trên boong ngay cả dưới ánh sáng ban ngày. 
Các tên "ánh sáng boong", "ánh sáng chết" ("dead light" hay "deadlight"  đôi khi được sử dụng, mặc dù sau này không phổ biến với vai trò là tương quan đối với lăng kính, vì thường được dùng để chỉ các tấm kính trơn không mở được. Đèn chết phổ biến để chiếu sáng hầm ngầm trong thế kỷ 19, trong đó ứng dụng chúng còn được gọi là "đèn vỉa hè" ("pavement lights")  (Anh) hoặc "đèn kho tiền" ("vault lights")  (Hoa Kỳ). 

**Xem thêm**
 Ánh sáng lăng kính - Kính lăng kính - Cửa nóc - Ánh sáng ban ngày - Litter of light

**Tham khảo**
boong tàu
Lăng kính Dove

Một lăng kính Dove.
Đường đi của chùm tia qua lăng kính Dove.
Lăng kính Dove là một loại lăng kính phản chiếu được sử dụng để đảo ngược hình ảnh. Lăng kính Dove được định hình từ một hình lăng trụ tam giác vuông cụt. Lăng kính Dove được đặt theo tên của nhà phát minh ra nó, Heinrich Wilhelm Dove.
Một chùm ánh sáng truyền song song theo trục dọc, đi vào một trong các mặt dốc của lăng kính trải qua phản xạ toàn phần từ bên trong mặt dài nhất (mặt đáy) và ló ra khỏi mặt dốc đối diện. Hình ảnh đi qua lăng kính được lật (phản chiếu) và bởi vì chỉ có một sự phản chiếu diễn ra, hình ảnh cũng bị đảo ngược nhưng không bị dịch chuyển theo chiều ngang.
Khúc xạ ở bề mặt vào và ra dẫn đến loạn thị hình ảnh đáng kể khi được sử dụng trong ánh sáng hội tụ. Do đó, lăng kính Dove được sử dụng hầu như chỉ dành cho hình ảnh xuất hiện ở vô cực.
Nếu bề mặt cạnh huyền phẳng của lăng kính Dove bị cắt thành hình dạng mái, sẽ cho ra lăng kính mái Amici.

**Vòng xoay**
Một phản xạ trong một trục của mặt phẳng luôn tương đương với một phản xạ và xoay theo hai trục khác (với góc giữa nguồn sáng và ảnh gấp hai lần góc giữa nguồn sáng và trục phản xạ của lăng kính). Do đó, lăng kính Dove có thể được sử dụng để tạo ra các công cụ xoay chùm tia, có ứng dụng trong các lĩnh vực như đo giao thoa, thiên văn học và nhận dạng mẫu.
Lesso và Padgett (1999) và Moreno et al. (2003, 2004) đã phát hiện ra rằng có một sự thay đổi trạng thái phân cực của một chùm ánh sáng khi đi qua lăng kính Dove xoay. Xoay phân cực trong hồng ngoại đã được biết đến lâu hơn. (Johnston 1977) Các tính chất biến đổi phân cực của lăng kính Dove được đặc biệt quan tâm vì chúng có thể ảnh hưởng đến phép đo tín hiệu của thiết bị khoa học.

**Xem thêm**
 Lăng kính Delta - Công cụ quay phân cực

**Tham khảo**
 doi=10.1080/09500349908231263 - url-status=dead - archive-date = ngày 2 tháng 2 năm 2013 - pmid=20168639
Dove
Hannah Harper

Hannah Harper (sinh ngày 4 tháng 7 năm 1982, ở Devon, Anh, với tên Samantha Hudson), là một diễn viên, diễn viên phim khiêu dâm, người mẫu, đạo diễn điện ảnh, và nhà sản xuất phim.

**Sự nghiệp**
Hannah Harper đã quay những bộ phim khiêu dâm đầu tiên của cô vào năm 2001. Cho đến năm 2008, cô đã đóng trong hơn 160 bộ phim khiêu dâm theo Internet Adult Film Database. Năm 2003, Hannah Harper được đề cử Giải thưởng AVN và Giải thưởng XRCO cho Nữ diễn viên mới xuất sắc nhất. Năm 2004 và 2007, nhận thêm hai đề cử của Giải thưởng AVN. Với tư cách là một đạo diễn, Hannah đã quay tất cả năm phần của loạt phim khiêu dâm Dream Teens từ năm 2004 đến 2006. Từ năm 2007 đến 2009, cô đóng vai chính Ophelia trong phần 1 đến 3 của loạt phim truyền hình khiêu dâm Co-Ed Confingu. Năm 2009, đóng vai chính trong bộ phim hài Busty Cops: Protect and Serve!.
Harper xuất hiện trên chương trình Tonight Show với Jay Leno và Playboy's Totally Busty, sau đó tham gia Penthouse- Pet của tháng 4' năm 2002. Cô cũng xuất hiện trên trang bìa của nhiều tạp chí khác, như Tạp chí Hustler vào tháng 5 năm 2002.

**Phim (tuyển chọn)**
 2001: Private Performance 171: Hannah Harper- 2002: Pussyman’s Decadent Divas 17, 19 & 20- 2002: On the Set With Hannah Harper- 2002: Hannah Harper aka Filthy Whore- 2004–2006: Dementia 1, 2 & 4- 2005: Hottest Bitches in Porn- 2006: Hannah Goes To Hell- 2006: Butt Sluts 2- 2007: Big Wet Tits 4- 2007: Hannah: Erotique- 2007: Hannah Harper Anthology- 2007: Sexual Freak 5: Hannah Harper- 2008: Jack’s POV 11 tháng 11- 2009: Busty Cops: Protect and Serve!

**Giải thưởng và Đề cử**
 2002: Penthouse Pet của Tháng 4- 2002: Giải thưởng NightMoves Award cho Best New Starlet (Người hâm mộ bình chọn)- 2003: Giải thưởng AVN, được đề cử là Ngôi sao mới xuất sắc nhất- 2003: Giải thưởng AVN, được đề cử Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất trong Role Models 2- 2003: Giải thưởng XRCO, được đề cử New Starlet- 2004: Giải thưởng AVN, đề cử cho Best Group Sex Scene – Video- 2007: Giải thưởng AVN, đề cử cho Contract Star of the Year- 2007: Giải thưởng AVN, đề cử cho Best Group Sex Scene – Video trong Sodom 2

**Tham khảo**
Thể loại:Nữ diễn viên khiêu dâm
Thể loại:Diễn viên phim khiêu dâm Anh
Thể loại:Đạo diễn điện ảnh
Thể loại:Nhà sản xuất phim
Thể loại:Sinh năm 1982
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thắt ống dẫn tinh

Thắt ống dẫn tinh là một thủ tục phẫu thuật để triệt sản nam hoặc tránh thai vĩnh viễn. Trong thủ tục, ống dẫn tinh nam được cắt và buộc hoặc niêm phong lại để ngăn tinh trùng xâm nhập vào niệu đạo và do đó ngăn ngừa thụ tinh của phụ nữ thông qua quan hệ tình dục. Thắt ống dẫn tinh thường được thực hiện tại phòng mạch của bác sĩ, phòng khám y tế hoặc khi được thực hiện trên động vật, trong phòng khám thú y, bệnh viện không thường xuyên phải nhập viện vì quy trình này không phức tạp, vết mổ nhỏ và thiết bị cần thiết là có sẵn.
Có một số phương pháp mà bác sĩ phẫu thuật có thể hoàn thành thủ thuật thắt ống dẫn tinh, tất cả đều áp dụng (tức là "đóng dấu") ít nhất một bên của mỗi ống dẫn tinh. Để giúp giảm lo lắng và tăng sự thoải mái cho bệnh nhân, những người đàn ông có ác cảm với kim tiêm có thể xem xét ứng dụng gây mê "không dùng kim " trong khi các kỹ thuật "không dao mổ " hoặc " kết thúc mở " giúp tăng tốc thời gian phục hồi và tăng cơ hội phục hồi sức khỏe.
Do sự đơn giản của phẫu thuật, việc thắt ống dẫn tinh thường chỉ mất chưa đầy ba mươi phút để hoàn thành. Sau một hồi phục ngắn tại văn phòng của bác sĩ (thường là ít hơn một giờ), bệnh nhân được đưa về nhà nghỉ ngơi. Bởi vì thủ tục là xâm lấn tối thiểu, nhiều bệnh nhân thắt ống dẫn tinh thấy rằng họ có thể tiếp tục hành vi tình dục điển hình của họ trong vòng một tuần, và làm như vậy với ít hoặc không có khó chịu nào.
Do quy trình được coi là phương pháp tránh thai vĩnh viễn và không dễ dàng đảo ngược, nam giới thường được tư vấn/khuyên nên xem xét kết quả lâu dài của việc thắt ống dẫn tinh có thể ảnh hưởng đến họ cả về cảm xúc và thể chất. Thủ tục này thường không được khuyến khích đối với những người đàn ông trẻ độc thân trẻ tuổi vì cơ hội làm cha mẹ sinh học của họ ít nhiều bị giảm xuống gần như bằng không. Nó hiếm khi được thực hiện trên chó (thiến, một quy trình khác, vẫn là lựa chọn kiểm soát sinh sản ưa thích cho chó) nhưng thường được thực hiện trên bò đực.

**Xem thêm**
 Thuốc tránh thai nam - U hạt tinh trùng - Tinh trùng khai thác - Cắt bỏ tử cung - Danh sách các ca phẫu thuật theo loại - Ngày thắt ống dẫn tinh thế giới

**Tham khảo**
Thể loại:Giới thiệu năm 1897
Thể loại:Triệt sản