Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Pomacentrus pavo

Pomacentrus pavo là một loài cá biển thuộc chi Pomacentrus trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1787.

**Từ nguyên**
Từ định danh pavo trong tiếng Latinh mang nghĩa là "chim công", hàm ý đề cập đến kiểu màu của loài cá này giống với loài công lam Ấn Độ.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ vùng bờ biển Đông Phi, phạm vi của P. pavo trải dài về phía đông đến Tuamotu, băng qua vùng biển các nước Đông Nam Á và các đảo quốc ở châu Đại Dương, giới hạn phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản, phía nam đến Úc và đảo Lord Howe ngoài khơi.
Tại Việt Nam, loài này được ghi nhận tại Nha Trang, cù lao Câu (Bình Thuận) và quần đảo Trường Sa. P. pavo sống tập trung gần các rạn san hô ngoài biển khơi và trong đầm phá, nơi có nền đáy cát và đá vụn ở độ sâu đến 18 m.

**Mô tả**
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở P. pavo là 9 cm. Cơ thể của P. pavo có màu xanh lục lam, với các vệt xanh óng trên đầu. Vảy cá có các vạch màu xanh sẫm. Có đốm đen nổi bật ngay rìa nắp mang. Vây đuôi ở nhiều cá thể có màu vàng nhạt. Các vây có viền xanh ánh kim.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 13–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. pavo bao gồm tảo và các loài động vật phù du. Chúng thường hợp thành những nhóm nhỏ. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
P
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Somalia
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Nam Phi
Thể loại:Cá Myanmar
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Cá Tonga
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật quần đảo Solomon
Thể loại:Động vật Vanuatu
Thể loại:Động vật quần đảo Marshall
Thể loại:Động vật Kiribati
Thể loại:Động vật Polynésie thuộc Pháp
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1787
Rumen Radev

Rumen Georgiev Radev (Румен Георгиев Радев; sinh ngày 18 tháng 6 năm 1963) là một chính trị gia Bulgaria và cựu Thiếu tướng hiện là Tổng thống Bulgaria kể từ ngày 22 tháng 1 năm 2017. Radev trước đây từng là Tư lệnh của Không quân Bulgaria. Ông đã chiến thắng 2016 bầu cử tổng thống, với tư cách là một ứng cử viên độc lập được hỗ trợ bởi Đảng Xã hội Bulgaria, đánh bại ứng cử viên GERB Tsetska Tsacheva trong vòng thứ hai.

**Tiểu sử**
Radev sinh ngày 18 tháng 6 năm 1963 tại Dimitrovgrad, Bulgaria. Gia đình quê gốc ở Slavyanovo ở vùng Haskovo. Năm 1982, ông tốt nghiệp trường toán học ở Haskovo với huy chương vàng. Ông tốt nghiệp Đại học Không quân Bulgaria Georgi Benkovski năm 1987 với tư cách tốt nghiệp hàng đầu. Năm 1992, anh tốt nghiệp Không quân Hoa Kỳ Phi đội sĩ quan tại Maxwell AFB. Từ 1994 đến 1996, anh học tại Rakovski Defense and Staff College, nơi anh cũng là sinh viên tốt nghiệp hàng đầu. Ông có bằng Tiến sĩ Khoa học Quân sự trong lĩnh vực cải tiến huấn luyện chiến thuật cho các phi hành đoàn bay và mô phỏng chiến đấu trên không.
Năm 2003, ông tốt nghiệp Đại học không chiến tại Maxwell AFB ở Hoa Kỳ với bằng thạc sĩ nghiên cứu chiến lược với bằng danh dự.
Tập tin:Reuven Rivlin greeting Roman Radev, March 2018 (8651).jpg|thumb|Radev với Tổng thống Israel Reuven Rivlin, 20 tháng 3 năm 2018

**Tham khảo**
Thể loại:Tổng thống Bulgaria
Thể loại:Tỉnh Haskovo
Thể loại:Nam giới Bulgaria
H
Pomacentrus polyspinus

Pomacentrus polyspinus là một loài cá biển thuộc chi Pomacentrus trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1991.

**Từ nguyên**
Từ định danh polyspinus trong tiếng Latinh có nghĩa là "có nhiều gai", hàm ý đề cập đến số gai vây lưng của loài cá này nhiều hơn loài tương tự là Pomacentrus adelus.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
P. polyspinus chỉ được tìm thấy ở ngoài khơi tỉnh Phuket (Thái Lan). P. polyspinus sống tập trung gần những rạn san hô gần bờ và trong đầm phá ở độ sâu khoảng từ 3 đến 10 m.

**Mô tả**
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở P. polyspinus là 7 cm.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 13–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. polyspinus bao gồm tảo và các loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
P
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1991
Pomacentrus proteus

Pomacentrus proteus là một loài cá biển thuộc chi Pomacentrus trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1991.

**Từ nguyên**
Từ định danh được đặt theo tên của Proteus, vị thần của biển cả trong thần thoại Hy Lạp có nhiều hóa thân, hàm ý đề cập đến sự thay đổi màu sắc từ cá con sang cá trưởng thành.

**Phân bố và môi trường sống**
P. proteus ban đầu chỉ được biết đến tại Sri Lanka, sau đó được ghi nhận thêm tại biển Andaman (ngoài khơi Thái Lan) và đảo St. Martin (Bangladesh). P. proteus sinh sống tập trung gần những rạn san hô viền bờ, nền đáy nhiều đá vụn và cát ở độ sâu đến 10 m.

**Mô tả**
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở P. proteus là 10 cm. Cá con có đầu và thân trên có màu xanh lam, chuyển thành màu vàng ở thân dưới. Đầu có các vệt sọc và chấm màu xanh óng (có thể kéo dài ngược ra sau lưng). Phía sau vây lưng có một đốm đen lớn viền xanh. Cá trưởng thành toàn thân có màu nâu xám; đốm đen lớn và các vệt chấm xanh ở đầu vẫn còn xuất hiện.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 13–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 14–15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. proteus là tảo và các loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
P
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Sri Lanka
Thể loại:Cá Bangladesh
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1991
Pomacentrus philippinus

Pomacentrus philippinus là một loài cá biển thuộc chi Pomacentrus trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1907.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh được đặt theo tên gọi của quốc gia Philippines, là nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ Maldives, phạm vi của P. philippinus trải dài về phía đông, băng qua vùng biển các nước Đông Nam Á đến Papua New Guinea và quần đảo Solomon, ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), xa về phía nam đến các đảo san hô ngoài khơi Tây Úc.
Tại Việt Nam, P. philippinus được ghi nhận dọc theo vùng bờ biển Khánh Hòa–Ninh Thuận, cù lao Chàm và quần đảo Trường Sa.
P. philippinus sinh sống tập trung gần những rạn san hô viền bờ hoặc trong các đầm phá ở độ sâu đến 12 m.

**Mô tả**
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở P. philippinus là 10 cm. Cơ thể có màu xanh lam xám. Vảy cá có viền đen tạo thành kiểu hình mắt lưới trên thân của chúng. Xung quanh ổ mắt có các chấm màu xanh tím. Toàn bộ cuống và vây đuôi, phía sau vây lưng và vây hậu môn có màu vàng cam. Gốc vây ngực có đốm đen, bao quanh bởi một vệt màu vàng lớn hơn.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 13–15; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 14–15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Phân loại học**
Bốn loài được mô tả vào năm 2017, từng được xác định nhầm là những quần thể của P. philippinus ở các đảo quốc thuộc Tây Thái Bình Dương, bao gồm Pomacentrus albiaxillaris, Pomacentrus flavoaxillaris, Pomacentrus magniseptus và Pomacentrus nigriradiatus, được gộp vào một nhóm phức hợp loài với P. philippinus; ngoài ra, Pomacentrus imitator và Pomacentrus flavioculus cũng nằm trong phức hợp philippinus này. Cả 7 loài này có chung một kiểu hình mắt lưới trên thân, được tạo bởi các viền đen của vảy.
Ngoài ra, có ít nhất 3 loài mới chưa được mô tả ở Đông Ấn Độ Dương, hiện vẫn được xác định là P. philippinus cho đến khi có nghiên cứu mới trong tương lai.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. philippinus là tảo và các loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
P
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Động vật quần đảo Solomon
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1907
Pomacentrus reidi

Pomacentrus reidi là một loài cá biển thuộc chi Pomacentrus trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1928.

**Từ nguyên**
Từ định danh được đặt theo tên của Earl D. Reid (1885 – 1960), Phụ tá Khoa học Cấp cao trong lĩnh vực ngư học tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Hoa Kỳ.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
P. reidi có phạm vi phân bố vùng biển các nước Đông Nam Á, mở rộng về phía đông đến Palau và các thuộc Melanesia, xa về phía nam đến các rạn san hô ngoài khơi Tây Úc cùng rạn san hô Great Barrier ở bờ đông. Tại Việt Nam, loài này được ghi nhận ở Côn Đảo và quần đảo Trường Sa.
P. reidi sống tập trung gần những rạn san hô viền bờ và trong các đầm phá sâu ở độ sâu khoảng 3–70 m.

**Mô tả**
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở P. reidi là 12 cm. Cơ thể có màu xám nhạt với các vệt đốm màu xanh lam trên đầu. Vảy cá có các vạch xanh tương tự. Mống mắt có vòng màu xanh thẫm.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 13–15; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 15–16; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số lược mang: 19–21; Số vảy đường bên: 16–17.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. reidi bao gồm tảo và các loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
R
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật quần đảo Solomon
Thể loại:Động vật Vanuatu
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1928
Thể loại:Nhóm loài do Henry Weed Fowler đặt tên
Pomacentrus rodriguesensis

Pomacentrus rodriguesensis là một loài cá biển thuộc chi Pomacentrus trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2003.

**Từ nguyên**
Từ định danh được đặt theo tên gọi của đảo Rodrigues (thuộc quần đảo Mascarene), nơi mà loài cá này được biết đến đầu tiên (–ensis: hậu tố biểu thị nơi chốn).

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
P. rodriguesensis hiện chỉ được biết đến ở ngoài khơi đảo Rodrigues (thuộc quốc đảo Mauritius). P. rodriguesensis được thu thập tại đầm phá ở độ sâu 9–18 m, gần các rạn san hô của chi Acropora ở khu vực có nhiều phù sa.

**Mô tả**
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở P. rodriguesensis là 8 cm. Cơ thể của P. rodriguesensis có màu xanh lam xám. Vây lưng có dải viền màu vàng. Vây bụng màu vàng, còn vây ngực trong suốt. Vây ngực có đốm đen ở gốc. Mống mắt màu vàng kim.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 13–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 15–16; Số tia vây ở vây ngực: 17–19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số lược mang: 19–21.

**Sinh thái học**
Thức ăn của P. rodriguesensis bao gồm tảo và các loài động vật phù du. Chúng là loài có tính lãnh thổ, thường tỏ ra hung hăng với một số loài cá thia khác trong khu vực. Loài này ưa sống đặc biệt gần san hô sống.
Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
R
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Động vật đặc hữu Mauritius
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2003
Tin học y tế

Biểu đồ bệnh nhân điện tử từ hệ thống thông tin y tế
Tin học y tế (còn gọi là tin học chăm sóc sức khỏe, tin học điều dưỡng, tin học lâm sàng hoặc tin học y sinh) là kỹ thuật thông tin áp dụng cho lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, chủ yếu là quản lý và sử dụng thông tin chăm sóc sức khỏe bệnh nhân. Đây là một lĩnh vực đa ngành  sử dụng công nghệ thông tin y tế (HIT) để cải thiện chăm sóc sức khỏe thông qua bất kỳ sự kết hợp nào của chất lượng cao hơn, hiệu quả cao hơn (thúc đẩy chi phí thấp hơn và do đó có sẵn nhiều hơn) và cơ hội mới. Các ngành liên quan bao gồm khoa học thông tin, khoa học máy tính, khoa học xã hội, khoa học hành vi, khoa học quản lý và các ngành khác. NLM định nghĩa tin học y tế là "nghiên cứu liên ngành về thiết kế, phát triển, áp dụng và ứng dụng các sáng kiến dựa trên CNTT trong cung cấp, quản lý và lập kế hoạch dịch vụ chăm sóc sức khỏe". Nó liên quan đến các tài nguyên, thiết bị và phương pháp cần thiết để tối ưu hóa việc thu thập, lưu trữ, truy xuất và sử dụng thông tin trong y tế và y học sinh học. Các công cụ tin học y tế bao gồm máy tính, hướng dẫn lâm sàng, thuật ngữ y tế chính thức, và hệ thống thông tin và truyền thông, v.v... Nó được áp dụng cho các lĩnh vực điều dưỡng, y học lâm sàng, nha khoa, dược phẩm, y tế công cộng, phục hồi chức năng, vật lý trị liệu, nghiên cứu y sinh, và y học thay thế,     tất cả đều được thiết kế để cải thiện tính hiệu quả của việc cung cấp dịch vụ chăm sóc bệnh nhân bằng cách đảm bảo rằng dữ liệu được tạo ra có chất lượng cao.
Các tiêu chuẩn quốc tế về chủ đề này được quy định trong ICS 35.240.80  trong đó ISO 27799: 2008 là một trong những thành phần cốt lõi.

**Chuyên ngành**
Tin học y tế bao gồm các tiểu lĩnh vực tin học lâm sàng, ví dụ như tin học bệnh lý, tin học nghiên cứu lâm sàng (xem phần dưới đây), tin học hình ảnh, tin học y tế cộng đồng, tin học y tế công cộng, tin học sức khỏe tại nhà, tin học điều dưỡng, tin học sức khỏe người tiêu dùng, lâm sàng tin sinh học, và tin học cho giáo dục và nghiên cứu về y tế và y học, tin học dược.     

**Tham khảo**
Thể loại:Tin học y tế
Tủy răng

nhỏ
Tủy răng là phần trung tâm của răng tạo bởi các mô liên kết và nguyên bào ngà. Tủy răng là một phần của phức hợp ngà - tủy răng. Sức sống của phức hợp ngà - tủy răng, cả khi khỏe mạnh và sau tổn thương, phụ thuộc vào hoạt động của các tế bào tủy răng và quá trình truyền tín hiệu điều hòa biểu hiện tế bào.

**Giải phẫu**
Tủy răng có chứa bó mạch thần kinh ở tất cả các răng, cả răng sữa và răng vĩnh viễn. Tủy răng bao gồm một buồng tủy trung tâm, các sừng tủy và các cuống tủy. Phần lớn tủy nằm ở buồng tủy, nằm trong và có hình dạng tương tự như thân răng. Do quá trình tạo ngà răng liên tục diễn ra, càng nhiều tuổi, buồng tủy càng nhỏ hơn. Tuy nhiên hiện tượng này không xảy ra đồng đều mà ở sàng nhanh hơn ở trần và các thành bên.

**Chức năng**
Chức năng chủ yếu của tủy răng là tạo ngà răng (nhờ các nguyên bào ngà).
Các chức năng khác bao gồm:
Cung cấp dinh dưỡng: tủy răng chứa các thành phần dinh dưỡng xung quanh mô khoáng giúp cung cấp độ ẩm và chất dinh dưỡng;
Bảo vệ/nhận cảm: nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp, áp lực hoặc chấn thương lên ngà hoặc tủy đều gây đau;
Bù đắp: tạo chất thay thế hay ngà thứ ba (nhờ nguyên bào ngà);
Cấu tạo: các tế bào của tủy răng tạo ra ngà răng bao quanh và bảo vệ chính mô tủy răng.

**Tủy bình thường**
Tủy răng bình thường được các lớp men răng và ngà răng bảo vệ khỏi nhiễm khuẩn.
Biểu hiện tủy bình thường:
-sống và đáp ứng bình thường với thử tủy
-không có triệu chứng và không viêm
-đáp ứng nhẹ với thử nghiệm nóng và lạnh - không kéo dài hơn 1 - 2 giây sau khi ngừng kích thích.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 An overview of the dental pulp: its functions and responses to injury, C Yu, PV Abbott, Australian Dental Journal Supplement 2007;52:(1 Suppl):S4-S16 at https://web.archive.org/web/20160304023719/http://www.ada.org.au/app_cmslib/media/lib/0704/m70470_v1_633112728503963750.pdf- Guideline on Pulp Therapy for Primary and Immature Permanent Teeth, REFERENCE MANUAL V 34 / NO 6 12 / 13, 2009, American Academy of Pediatric Dentistry at http://www.aapd.org/media/Policies_Guidelines/G_Pulp.pdf
Aida Yu

là một tác giả manga và là họa sĩ minh họa được biết nhiều với tác phẩm của anh, Gunslinger Girl. Aida đã thực hiện thiết kế nhân vật cho một eroge visual novel có tên Bittersweet Fools. Anh mở đầu sự nghiệp tác giả manga khi đăng mẩu chuyện ngắn FLOWERS trên Comic MegaFreak.

**Công việc**

**Manga**
 1518! (tác giả, 2014 - nay, đăng trên Big Comic Spirits)- Gunslinger Girl (tác giả, 2002 - 2012, đăng trên Dengeki Daioh)

**Minh họa**
 Bittersweet Fools (thiết kế nhân vật)

**Sách**
 GUNSLINGER GIRL. 1 (2009)- Pack en 2 volumes: Tome 1, Leviathan; Tome 1, Gunsliger Girl (2006)- Gunslinger Girl Tome 5: Edition collector (2006)- Gunslinger girl. 10 special (2010)- Coffret 4 volumes: Tome 5 à 8 (2007)- Gunslinger Girl Tome 1. Avec 1 DVD (2005)- Gunslinger girl (2003)- Coffret collector (2006)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang web chính 
*相田裕＠ｲﾁｺﾞｰｲﾁﾊﾁ!⑦（完）
*17352
*2015229
Thể loại:Họa sĩ truyện tranh
Thể loại:Mangaka
Thể loại:Sinh năm 1977
Thể loại:Nhân vật còn sống
Viêm quanh răng

Viêm quanh răng là tình trạng viêm tổ chức quanh răng. Giai đoạn đầu được gọi là viêm lợi với biểu hiện lợi sưng, đỏ và có thể chảy máu. Trường hợp nặng hơn gọi là viêm quanh răng với biểu hiện tụt lợi, tiêu xương, răng lung lay hoặc rụng. Ngoài ra cũng có thể biểu hiện hôi miệng.
Viêm quanh răng thường do vi khuẩn trong miệng làm tổn thương tổ chức quanh răng. Các yếu tố nguy cơ bao gồm hút thuốc, tiểu đường, HIV/AIDS, yếu tố gia đình và dùng thuốc. Chẩn đoán dựa vào thăm khám quan sát lợi quanh răng bằng thám châm quanh răng và phim X quang phát hiện tiêu xương quanh răng.
Điều trị bằng vệ sinh răng miệng tốt và thường xuyên lấy cao răng. Khuyến cáo vệ sinh răng miệng bằng cách chải răng và dùng chỉ nha khoa hàng ngày. Trong một số trường hợp có thể cần sử dụng kháng sinh hoặc phẫu thuật. Ước tính khoảng 538 triệu người trên toàn thế giới bị viêm quanh răng vào năm 2015. Tại Hoa Kỳ, gần một nửa dân số trên 30 tuổi bị viêm quanh răng ở mức độ nào đó và khoảng 70% dân số trên 65 mắc viêm quanh răng. Nữ giới có tỷ lệ mắc cao hơn nam giới.
Video tổng hợp

**Triệu chứng**
Ở giai đoạn đầu, viêm quanh răng có rất ít triệu chứng và một số bệnh nhân bệnh đã tiến triển rất nặng mới đi khám.
Triệu chứng bao gồm:- Lợi đỏ hoặc chảy máu khi đánh răng, sử dụng chỉ nha khoa hoặc ăn đồ ăn cứng (xảy ra cả khi viêm lợi chưa có tách lợi)- Sưng lợi- Khạc ra máu sau khi đánh răng- Hôi miệng và có vị kim loại trong miệng- Tụt rợi làm lộ chân răng (cũng xảy ra khi chải răng quá mặng hoặc bàn chải cứng)- Túi lợi sâu (túi lợi hình thành do phần gắn giữa răng và lợi bị enzym hủy collagen - collagenases phá hủy dần dần)- Rụng răng ở giai đoạn muộn (có thể có nguyên nhân hoặc rụng răng tự nhiên)
Bệnh nhân bị viêm lợi và có tiêu xương thường ít đau. Do đó, bệnh nhân thường cho rằng chảy máu không đau sau khi đánh răng là không nghiêm trọng mặc dù đây là một triệu chứng của viêm quanh răng tiếng triển.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Dentistry-  Canadian Academy of Periodontology — What is periodontitis? date = ngày 12 tháng 2 năm 2012-  Periodontal disease in dogs and cats date=2010-02-09  — Blue Cross Animal Hospital's write up on periodontal disease.
Thể loại:RTT
Thể loại:Viêm
Hiệp hội Kinh doanh Kim loại phụ

Hiệp hội Kinh doanh Kim loại phụ (tiếng Anh: Minor Metals Trade Association, viết tắt MMTA) là một hiệp hội công nghiệp quy mô toàn thế giới với các thành viên tham gia vào sản xuất - kinh doanh 49 kim loại không mua bán thông qua các sàn giao dịch. Số lượng hội viên của MMTA là khoảng 150 công ty từ 30 quốc gia khác nhau với doanh số mua bán trên 10 tỷ USD các kim loại phụ mỗi năm.

**Chức năng**
MMTA hoạt động vì lợi ích và xúc tiến sự quan tâm của công nghiệp kim loại phụ quốc tế cũng như của các thành viên MMTA, bao gồm các công ty tích cực tham gia trong mọi khía cạnh của thương mại quốc tế đối với các kim loại phụ dưới mọi hình thức đa dạng khác nhau của chúng. MMTA không phải là chủ của nơi họp chợ kim loại phụ hay công bố thông tin giá cả.

**Lịch sử**
Hiệp hội được các thương nhân kim loại tại London, như Peter Robbins thành lập năm 1973 khi các kim loại phụ (khi đó từng được coi là phụ phẩm) chỉ vừa mới bắt đầu được sử dụng trong các ứng dụng đại trà. Hiện tại trụ sở của MMTA đặt tại 33 Queen Street, London, EC4R 1BR, UK. MMTA cung cấp các quy tắc thương mại rõ ràng đối với các kim loại phụ cũng như để hướng dẫn và thông tin về ngành công nghiệp non trẻ này.

**Các hiệp hội kim loại khác**
 Sàn giao dịch Kim loại Luân Đôn (LME)- Hiệp hội Thị trường Vàng Bạc London (LBMA)- Thị trường Platin và Palladi London (LPPM)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Website của MMTA
Thể loại:Tổ chức thành lập năm 1973
Thể loại:Công nghiệp kim loại
Thể loại:Nhóm thương mại công nghiệp Liên hiệp Anh
Viêm lợi

Viêm lợi là bệnh viêm nhiễm của lợi mà chưa có phá hủy mô. Viêm lợi và viêm quanh răng thường có sự tham gia của mảng bám gắn vào bề mặt răng, được gọi là viêm lợi do mảng bám.
Không phải mọi trường hợp viêm lợi đều tiến triển thành viêm quanh răng, nhưng viêm quanh răng luôn xảy ra sau viêm lợi.
Viêm lợi có thể hồi phục nhờ vệ sinh răng miệng tốt, tuy nhiên, nếu không điều trị, viêm lợi có thể tiến triển thành viêm quanh răng, khi đó viêm nhiễm ở lợi sẽ gây phá hủy mô và tiêu xương quanh răng. Viêm quanh răng có thể gây rụng răng.

**Triệu chứng**
Viêm lợi
Triệu chứng của viêm lợi thường không điển hình và biểu hiện ở lợi với các dấu hiệu viêm kinh điển:
Sưng lợi
Lợi đỏ nhạt hoặc tím
Lợi chắc hoặc đau khi chạm.
Chảy máu lợi hoặc chảy máu sau khi đánh răng hoặc/và dùng chỉ nha khoa
Hội miệng

**Biến chứng**
Viêm lợi tái diễn
Viêm quanh răng
Nhiễm trùng hoặc áp xe lợi hoặc xương hàm
Viêm lợi tiến triển nhanh (nhiễm khuẩn và loét lợi)
Sưng hạch
Liên quan đến sinh non và nhẹ cân.
Alzheimer và suy giảm trí nhớ
Một nghiên cứu từ năm 2018 cho thấy bằng chứng thuyết phục rằng vi khuẩn gây viêm lợi có thể liên quan với bệnh Alzheimer. Các nhà khoa học đồng ý rằng cần có nhiều nghiên cứu hơn để chứng tỏ nhận định này.. "Các nghiên cứu đã tìm ra vi khuẩn P. gingivalis – gây ra nhiều bệnh lý lợi – có thể di chuyển từ miệng đến não ở chuột. Khi vào đến não, P. gingivalis có thể gây các triệu chứng đặc trưng của bệnh Alzheimer."

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Viêm
Aihara Koji

là một tác giả manga Nhật Bản đến từ Hokkaido. Ông cùng Takekuma Kentaro đã viết lên câu chuyện Saru demo Kakeru Manga Kyoushitsu (サルでも描けるまんが教室).

**Tiểu sử**
Koji lớn lên với những thời buổi đọc tác phẩm của Osamu Tezuka. Ông lần đầu xuất hiện với Hachigatsu no Nureta Pantsu vào năm 1983, đăng trên Weekly Manga Action Magazine. Aihara được biết rộng rãi với Bunka Jinrui Gag, Koojien, Mujina và Manka. Ông cũng vẽ một bản yonkoma của một cuốn từ điển Nhật. Công việc của ông đưỡ mô tả là sự khởi đầu cho thể loại hài kịch trong manga. Ông đã từng thiết kế nhân vật cho hai trò chơi điện tử nhập vai Maka Maka và Idea no Hi.

**Công việc**

**Manga**
 Hachigatsu no Nureta Pantsu- Katte ni Shirokuma- Saru demo Kakeru Manga Kyoushitsu- Bunka Jinrui Gag- Koojien- Mujina - Manka- Z ~Zed~

**Trò chơi điện tử**
 Maka Maka- Day of the Idea

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 7177
Thể loại:Mangaka
Thể loại:Mangaka từ Hokkaido
Thám châm nha chu

Thám châm nha chu là một dụng cụ trong nha khoa thường được sử dụng bộ dụng cụ nha khoa.  Nó thường dài, mỏng và tù ở đầu. Thám châm nha chu chủ yếu được sử dụng để đo chiều sâu túi lợi quanh răng nhờ đó kiểm tra vùng quanh răng. Người ta thường khắc độ dài vào đầu thám châm để tính toán chính xác.

**Sử dụng**
THám châm Michigan O với dấu Williams (bên trái) và thám châm Naber với chiều dài mỗi đoạn tương ứng là 3 mm (phải).
Cần sử dụng đúng cách thám châm nha chu để đảm bảo độ chính xác. Đầu dụng cụ được ấn xuống với áp ứng nhẹ tương đương khoảng10-20 gram vào túi lợi vùng nằm giữa răng và mô xung quanh. Chú ý giữ thám châm song song với  đường đi của chân răng và ấn thám châm xuống dưới đáy túi lợi. Theo đó, lợi sẽ che phủ một phần đầu thám châm. Vạch rõ đầu tiên trên túi lợi sẽ cho biết chiều sâu của túi lợi. Trung bình, túi lợi bình thường sẽ sâu khoảng 3mm và không bị chảy máu khi thăm khám. Túi lợi sâu hơn 3mm có thể liên quan đến tách lợi khỏi răng và quanh xương huyệt răng, biểu hiện ở viêm quanh răng.  Túi lợi sâu hơn 3 mm cũng có thể là biểu hiện của lợi phì đại.

**Phân loại**
Có nhiều loại thám châm khác nhau, mỗi loại lại có đơn vị đo khác nhau ở đầu mỗi dụng cụ. Ví dụ, thám châm Michigan O được đánh dấu ở các vị trí 3 mm, 6 mm and 8 mm  và thám châm  Williams có đường chu vi 1 mm, 2 mm, 3 mm, 5 mm, 7 mm, 8 mm, 9 mm, and 10 mm.  Thám châm PCP12 với dấu Marquis có chiều dài mỗi đoạn tương ứng là 3 mm.  Khác với hai loại trên, thám châm Naber cong và được dùng để đo vùng phân nhánh giữa các chân răng.

**Tham khảo**

**Tham khảo thêm**
 Summit, James B., J. William Robbins, and Richard S. Schwartz.  "Fundamentals of Operative Dentistry: A Contemporary Approach."  2nd edition.  Carol Stream, Illinois, Quintessence Publishing Co, Inc, 2001.  0-86715-382-2.- Wilkins, Esther M.  "Clinical Practice of the Dental Hygienist." 8th edition.  Lippincott Williams & Wilkins, 1999.  0-683-30362-7.

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Thiết bị nha khoa
Trần Bội

Trần Bội là chính trị gia người Việt Nam. Ông từng giữ chức vụ Chủ tịch Ủy ban hành chính (này là Ủy ban nhân dân) tỉnh Quảng Bình từ năm 1959 đến năm 1967.

**Tiểu sử**
Trần Bội sinh ra ở làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình cùng quê với Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Cha của Trần Bội, ông Trần Hữu Trác, và cha của Võ Nguyên Giáp, ông Võ Quang Nghiêm, đều tham gia quân khởi nghĩa và bị quân Pháp giết hại.
Lúc Trần Bội làm Ủy viên Thường vụ Huyện ủy Lệ Thủy, quân Pháp bắt cụ Trần Hữu Trác tra tấn nhưng cụ không khuất phục, sau đó quân Pháp chặt đầu cụ cắm lên cọc phơi nắng ba ngày ở đầu làng.
Từ năm 1959 đến năm 1961, Trần Bội là Chủ tịch Ủy ban hành chính tỉnh Quảng Bình, các Phó Chủ tịch là Ngô Đình Văn, Lê Thanh Liêm, các ủy viên ủy ban hành chính gồm Nguyễn Hữu Duật, Võ Văn Ấp, Nguyễn Duy Xán, Nguyễn Đàm, Cát Văn Sơn, Nguyễn Thụ, và bà Hà Thị Thu Tịnh (Bình).
Từ năm 1962 đến năm 1964, Trần Bội là Chủ tịch Ủy ban hành chính tỉnh Quảng Bình. Ông phụ trách chung và phụ trách mảng sản xuất nông nghiệp kiêm chức Chủ tịch Ủy ban kế hoạch nhà nước.
Từ năm 1964 đến năm 1965, Trần Bội là Chủ tịch Ủy ban hành chính tỉnh Quảng Bình, phụ trách chung, kiêm Chủ nhiệm Ủy ban kế hoạch, phụ trách kiến trúc, thủy lợi và vận tải.
Từ năm 1965 đến năm 1967, Trần Bội giữ chức Chủ tịch Ủy ban hành chính tỉnh Quảng Bình, ba phó chủ tịch là Lê Thanh Liêm (thường trực), Trần Phố (phụ trách nông nghiệp), và Ngô Đình Văn.
Trần Bội đã qua đời.

**Tham khảo**
Thể loại:Người họ Trần tại Việt Nam
Thể loại:Người Quảng Bình
Thể loại:Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình
Monte-Carlo Masters 2019

Monte-Carlo Masters 2019 (còn được biết đến với Rolex Monte-Carlo Masters vì lý do tài trợ) là một giải quần vợt nam chuyên nghiệp thi đấu trên mặt sân đất nện ngoài trời. Đây là lần thứ 113 giải đấu Monte-Carlo Masters tổ chức, và được Rolex tài trợ lần thứ 11. Giải đấu diễn ra tại Monte Carlo Country Club ở Roquebrune-Cap-Martin, Pháp (mặc dù thường được gọi là Monte Carlo, Monaco).. Giải đấu là một phần của ATP Tour 2019.

**Điểm và tiền thưởng**

**Phân phối điểm**
Bởi vì Monte Carlo Masters là giải không bắt buộc Masters 1000 sự kiện đặc biệt quy tắc về điểm phân phối đang ở trong vị trí. Monte Carlo Masters được tính trong thành tích của các tay vợt là giải 500, trong khi đó điểm được phân phối như Masters 1000.

**Tiền thưởng**

**Nội dung đơn**

**Hạt giống**
 Bảng xếp hạng vào ngày 8 tháng 4 năm 2019.

**Vận động viên khác**
Đặc cách:- CAN Félix Auger-Aliassime- MON Lucas Catarina- AUS Thanasi Kokkinakis- ESP Jaume Munar
Bảo toàn thứ hạng:- FRA Jo-Wilfried Tsonga
Thay thế:- TUN Malek Jaziri
Vượt qua vòng loại:- ARG Guido Andreozzi- SLO Aljaž Bedene- ARG Federico Delbonis- ARG Juan Ignacio Londero- AUS Alexei Popyrin- RUS Andrey Rublev- ITA Lorenzo Sonego
Thua cuộc may mắn:- JPN Taro Daniel

**Rút lui**
Trước giải đấu- RSA Kevin Anderson → thay thế bởi FRA Adrian Mannarino- ESP Pablo Carreño Busta → thay thế bởi Hoa Kỳ Taylor Fritz- FRA Richard Gasquet → thay thế bởi POL Hubert Hurkacz- AUS Thanasi Kokkinakis → thay thế bởi JPN Taro Daniel- FRA Gaël Monfils → thay thế bởi TUN Malek Jaziri
Trong giải đấu- FRA Gilles Simon

**Bỏ cuộc**
 BIH Damir Džumhur- FRA Jo-Wilfried Tsonga

**Nội dung đôi**

**Hạt giống**
 Bảng xếp hạng vào ngày 8 tháng 4 năm 2019.

**Vận động viên khác**
Đặc cách:- MON Romain Arneodo / MON Hugo Nys- SRB Marko Djokovic / SRB Novak Djokovic- AUT Jürgen Melzer / AUT Dominic Thiem
Thay thế:- GER Philipp Kohlschreiber / ESP Fernando Verdasco

**Rút lui**
 CAN Félix Auger-Aliassime

**Nhà vô địch**

**Đơn**
 ITA Fabio Fognini đánh bại SRB Dušan Lajović, 6−3, 6−4

**Đôi**
 CRO Nikola Mektić / CRO Franko Škugor đánh bại NED Robin Haase / NED Wesley Koolhof, 6–7(3–7), 7–6(7–3), 11–9

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Thông tin giải đấu trên Hiệp hội quần vợt nhà nghề (ATP)
Thể loại:ATP Tour 2019
2019
Thể loại:Thể thao Pháp năm 2019
Thể loại:Thể thao Monégasque năm 2019
Monte-Carlo Masters 2019 - Đôi

Bob và Mike Bryan là đương kim vô địch, nhưng không chọn tham dự.
Nikola Mektić và Franko Škugor là nhà vô địch, đánh bại Robin Haase và Wesley Koolhof trong trận chung kết, 6–7(3–7), 7–6(7–3), 11–9.

**Hạt giống**

**Kết quả**

**Chung kết**

**Nửa trên**

**Nửa dưới**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Kết quả vòng đấu chính thức
Thể loại:Monte-Carlo Rolex Masters 2019
Bão Pabuk (2019)

Bão Pabuk - cơn bão đầu tiên của mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2019, hay Bão số 1 tại Việt Nam, Đổ bộ vào Bán đảo Malay tháng 1, 2019. Đây cũng là cơn bão hình thành sớm nhất ở cả lưu vực Tây Bắc Thái Bình Dương và Bắc Ấn Độ Dương. Hình thành vào ngày cuối cùng của năm 2018, Pabuk vẫn tồn tại vào năm 2019, kéo dài hai năm theo lịch và vượt qua lưu vực Bắc Ấn Độ Dương vài ngày sau đó.

**Cấp bão**
Cấp bão (Việt Nam): Cấp 9 giật cấp 12 - Bão nhiệt đới.
Cấp bão (Nhật Bản): 45 kn - Bão nhiệt đới; áp suất: 994 mbar (hPa).
Cấp bão (Hoa Kỳ): 50 kn - Bão nhiệt đới.
Cấp bão (Bắc Kinh): 28 m/s (Cấp 10) - Bão nhiệt đới dữ dội.
Cấp bão (Ấn Độ): 85 km/h (03 phút) - Bão xoáy nhiệt đới.
Cấp bão (Hàn Quốc): 23 m/s - Bão nhiệt đới.
Cấp bão (Đài Loan): 23 m/s - Bão nhiệt đới.
Cấp bão (Thái Lan): 45 kn (85 km/h) - Bão nhiệt đới.
Cấp bão (Indonesia): Xoáy thuận nhiệt đới.
Cấp bão (Hồng Kông): 85 km/h - Bão nhiệt đới.

**Lịch sử khí tượng**
trái- Năm thứ 2 liên tiếp có bão sớm trên biển Đông ngay trong tháng 1 (2018 - 2019); đặc biệt hơn nữa lần đầu tiên ở biển Đông bão số 1 xuất hiện ngay ngày đầu năm mới (01/01). Tuy nhiên bão vẫn được xem là bão rớt mùa bão 2018 ở nước ta và là cơn bão trái mùa.- Hoa Kỳ đánh số cơn bão này là 36W vì họ quan trắc được nó đã đạt cấp độ ATNĐ trong ngày 31 tháng 12 năm 2018. Nhưng theo Việt Nam và Nhật Bản nó mạnh lên thành bão ngày 1/01/2019 nên được đặt tên Pabuk, số hiệu quốc tế 1901 và tính là bão số 1 trên biển Đông của mùa bão năm 2019. Bão gây mưa trái mùa ở phía Nam nước ta trong những ngày đầu tháng 1/2019.- Theo Thái Lan, đây là cơn bão đầu tiên đổ bộ vào đất nước vào mùa khô trong vòng khoảng 30 năm trở lại đây.- Tại Việt Nam, có một người chết, 2 người mất tích và thiệt hại ước tính là khoảng 27,87 tỷ đồng (1,2 triệu USD).Tại Thái Lan đã có bảy người chết và thiệt hại ước tính là 156 triệu USD (5 tỷ Bạt). Bão cũng giết chết một người tại Malaysia.
*Bão Pabuk có quỹ đạo tương tự như bão Gay (1989), cũng hình thành trên biển Đông, đi qua Thái Lan rồi vào Bắc Ấn Độ Dương.

**Ảnh hưởng**
Tại Việt Nam, Pabuk đã dẫn đến cái chết của một người. Bão làm thiệt hại khoảng ₫27.87 billion (US$1.2 million)

**Xem thêm**
 Bão Fani (2019)
*Bão Vayu (2019)

**Tham khảo**
Thể loại:Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2019
Thể loại:Bão tại Thái Lan
Thể loại:Bão tại Malaysia
Thể loại:Bão tại Myanmar
Thể loại:Thái Lan năm 2019
Thể loại:Xoáy thuận nhiệt đới năm 2019
Tiếng Hmu

Tiếng Hmu (hveb Hmub), còn được gọi là Miêu Kiềm Đông (黔东 Miêu Đông Quý Châu), Miêu Trung, H'Mông Đông, hoặc (hơi mơ hồ) Miêu Đen, là một cụm phương ngữ trong ngữ tộc H'mông ở Trung Quốc và Đông Bắc Việt Nam. Phương ngữ đã được nghiên cứu kỹ nhất là ở làng Dưỡng Hao (养蒿), huyện Đài Giang, tỉnh Quý Châu, Trung Quốc.
Khách Nỗ 咯努, một phương ngữ Hmu, có 11.450 người nói (tính đến năm 2000), cư trú ở phía nam thành phố Khải Lý, Quý Châu . Người Khách Nỗ khác biệt về mặt dân tộc với người Hmu khác.

**Tên gọi**
Các từ đồng nghĩa bao gồm m̥ʰu33 ở Khải Lý, mo33 ở huyện Cẩm Bình, mu13 ở huyện Thiên Trụ, m̥ə33 ở huyện Hoàng Bình, qa33 nəu13 ở một số khu vực của Kiềm Đông Nam (theo Miêu Ngữ Giản Chí 苗语简志 1985), và ta11 mu11 tại huyện tự trị dân tộc Miêu Dung Thủy, Quảng Tây .
Tại Việt Nam tiếng Na-Miểu được nói bởi người H'Mông ở xã Cao Minh huyện Tràng Định tỉnh Lạng Sơn có thể liên quan chặt chẽ với ngôn ngữ này .

**Ngữ âm**
Không có sự phân biệt giữa âm IPA|ʔ với phụ âm đầu vắng mặt (nghĩa là, nếu chúng ta chấp nhận /ʔ/ là âm vị phụ âm thì có từ nào bắt đầu bằng nguyên âm trong tiếng H'mu). Âm IPA|ʔ chỉ gặp trong từ mang thanh 1, 3, 5, 7.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Hmu basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database
Thể loại:H'Mông
Thể loại:Ngữ hệ H'Mông-Miền
Thể loại:Ngôn ngữ tại Trung Quốc
Aihara Miki

(sinh 10 tháng 6) là một tác giả manga người Nhật chuyên về thể loại shojo, được nhiều với series Hot Gimmick. Cô lần đầu ra mắt Lip Conscious! trên Betsucomi năm 1991. Miki hoạt động trên Betsucomi nhưng nhiều năm trước cô cũng hoạt động trên Cheese!. Dù không có bất kỳ tác phẩm nào của cô chuyển thể thành anime, nhưng Hot Gimmick vẫn có hai đĩa CD, một light novel ngoại truyện tên Hot Gimmick S và một phim người đóng, trong khi đó 5-ji Kara 9-ji Made cũng chuyển thành một phim truyền hình hài kịch có người đóng tên 5-ji Kara 9-ji Made: Watashi ni Koi Shita Obōsan.

**Công việc**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang web chính về blog date=2019-04-01  (ja icon)- 16140
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Mangaka
Thể loại:Nữ họa sĩ
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Người Shizuoka
Thể loại:Nhà văn Nhật Bản
Cillian Murphy

Cillian Murphy (n; sinh ngày 25 tháng 5 năm 1976) là một nam diễn viên người Ireland. Khởi nghiệp là một ca sĩ, tuy nhiên anh từ chối một hợp đồng thu âm vào cuối những năm 1990 để bắt đầu tham gia diễn xuất trên sân khấu và trong các bộ phim ngắn và độc lập. Các vai diễn điện ảnh đáng chú ý đầu tiên của anh bao gồm Darren trong bộ phim truyền hình Disco Pigs (2001), Jim trong phim kinh dị zombie 28 Days Later (2002), John trong bộ phim hài đen tối Intermission (2003), Jackson Rippner trong bộ phim hành động kinh dị Red Eye(2005), và Patrick "Kitten" Braden trong bộ phim hài - chính kịch Breakfast on Pluto (2005). Trong buổi biểu diễn cuối cùng, anh đã được đề cử Giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên chính xuất sắc nhất trong nhạc kịch hoặc hài kịch và giành được Giải thưởng Điện ảnh và Truyền hình Ireland cho Nam diễn viên chính xuất sắc nhất.
Murphy được biết đến với sự hợp tác của anh với đạo diễn Christopher Nolan, đóng vai Scarecrow trong bộ ba phim siêu anh hùng The Dark Knight (2005–2012) và xuất hiện trong bộ phim giật gân hành động khoa học viễn tưởng Inception (2010), bộ phim chiến tranh Dunkirk (2017), và trong bộ phim tiểu sử sắp tới Oppenheimer (2023) với tư cách là nhà vật lý tiêu biểu. Các bộ phim khác mà anh đã xuất hiện bao gồm phim chiến tranh The Wind That Shakes the Barley (2006), phim kinh dị khoa học viễn tưởng Sunshine (2007), phim hành động khoa học viễn tưởng In Time (2011), Jozef Gabčík trong phim chiến tranh Anthropoid (2016), và Emmett trong phim kinh dị A Quiet Place Part II (2021). Kể từ năm 2013, anh đóng vai Tommy Shelby trong bộ phim truyền hình tội phạm Peaky Blinders của BBC, bộ phim mà anh đã giành được Giải thưởng Điện ảnh và Truyền hình Ireland cho Nam diễn viên chính xuất sắc nhất năm 2017 và 2018.
Năm 2011, Murphy đã giành được Giải thưởng Nhà hát của Thời báo Ireland cho Nam diễn viên chính xuất sắc nhất và Giải Bàn kịch cho Màn trình diễn solo xuất sắc với vở kịch một người là Misterman. Năm 2020, anh được xếp hạng thứ 12 trong danh sách những diễn viên điện ảnh Ireland vĩ đại nhất của The Irish Times. Anh kết hôn với nghệ sĩ thị giác người Ireland Yvonne McGuinness, người mà anh có hai con trai; họ cư trú ở Dublin.

**Đầu đời**

**Sự nghiệp**

**Hình ảnh công chúng**

**Đời tư**

**Danh sách phim**

**Điện ảnh**

**Truyền hình**

**Video âm nhạc**

**Trò chơi điện tử**

**Rạp hát**

**Giải thưởng và đề cử**

**Tham khảo**
Thể loại:Diễn viên Ireland
Thể loại:Sinh năm 1976
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người ăn chay
Thể loại:Phim và người giành giải Oscar cho nam diễn viên xuất sắc nhất
Thể loại:Người giành giải BAFTA cho Nam diễn viên xuất sắc nhất
Thể loại:Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất
Thể loại:Cựu tín hữu Công giáo Rôma
Viêm tai

Viêm tai / Nhiễm trùng tai là một thuật ngữ chung cho viêm hoặc nhiễm trùng tai, ở cả người và động vật khác.
Nó được chia thành các loại viêm như sau:- Viêm tai ngoài, viêm tai ngoài hay "tai của người bơi lội" liên quan đến tai ngoài và ống tai.  Khi bị viêm tai ngoài, tai đau khi bị chạm vào hoặc kéo. - Viêm tai giữa hoặc nhiễm trùng tai giữa liên quan đến tai giữa. Khi viêm tai giữa, tai bị nhiễm trùng hoặc bị tắc với chất lỏng phía sau trống tai, trong không gian tai giữa chứa đầy không khí.  Nhiễm trùng thời thơ ấu rất phổ biến này đôi khi đòi hỏi một thủ tục phẫu thuật được gọi là myringotomy và chèn ống. - Viêm tai trong liên quan đến tai trong.  Tai trong bao gồm các cơ quan cảm giác để cân bằng và thính giác.  Khi tai trong bị viêm, chóng mặt là triệu chứng phổ biến.

**Tham khảo**
Thể loại:Bệnh lý học
Viêm tai ngoài

Viêm tai ngoài externa, còn được gọi là tai của người bơi lội, là việc viêm của ống tai. Nó thường biểu hiện bằng việc đau tai, sưng ống tai và đôi khi giảm thính lực. Điển hình là đau với chuyển động của tai ngoài. Sốt cao thường không xuất hiện trừ trường hợp viêm nặng.
Viêm tai ngoài có thể là cấp tính (kéo dài dưới sáu tuần) hoặc mãn tính (kéo dài hơn ba tháng). Các trường hợp cấp tính thường là do nhiễm vi khuẩn, và các trường hợp mãn tính thường là do dị ứng và rối loạn tự miễn dịch. Các yếu tố rủi ro cho các trường hợp cấp tính bao gồm bơi lội, chấn thương nhẹ do làm sạch tai, sử dụng máy trợ thính và nút tai và các vấn đề về da khác, như bệnh vẩy nến và viêm da. Những người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ bị viêm tai ngoài ác tính nghiêm trọng. Chẩn đoán dựa trên các dấu hiệu và triệu chứng. Nuôi cấy ống tai có thể hữu ích trong trường hợp mãn tính hoặc viêm nặng.
Thuốc nhỏ tai axit axetic có thể được sử dụng như một biện pháp phòng ngừa. Điều trị các trường hợp cấp tính thường là bằng thuốc kháng sinh, chẳng hạn như ofloxacin hoặc axit axetic. Thuốc nhỏ giọt steroid có thể được sử dụng cùng với kháng sinh. Thuốc giảm đau như ibuprofen có thể được sử dụng để giảm đau. Kháng sinh bằng đường uống không được khuyến cáo trừ khi người đó có chức năng miễn dịch kém hoặc bị nhiễm trùng da quanh tai. Thông thường, sự cải thiện xảy ra trong vòng một ngày kể từ khi bắt đầu điều trị. Điều trị các trường hợp viêm tai ngoài mãn tính phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.
Viêm tai ngoài ảnh hưởng đến 1-3% dân số mỗi năm; hơn 95% trường hợp là cấp tính. Khoảng 10% số người bị ảnh hưởng tại một số thời điểm trong cuộc sống của họ. Nó xảy ra phổ biến nhất ở trẻ em trong độ tuổi từ 7 đến 12 và ở người già. Nó xảy ra với tần số gần bằng nhau ở nam và nữ. Những người sống ở vùng khí hậu ấm áp và ẩm ướt thường bị ảnh hưởng nhiều hơn.

**Dấu hiệu và triệu chứng**
Một trường hợp nhẹ của viêm tai ngoài.
Tập tin:OtitisExterna10.JPG|nhỏ| Một trường hợp nặng của viêm tai ngoài cấp tính. Lưu ý sự thu hẹp của kênh tai, một lượng lớn dịch tiết và sưng của tai ngoài. 
Đau tai là phàn nàn chiếm ưu thế và là triệu chứng duy nhất liên quan trực tiếp đến mức độ nghiêm trọng của viêm tai ngoài cấp tính. Không giống như các dạng nhiễm trùng tai khác, cơn đau do viêm tai ngoài cấp tính trở nên tồi tệ hơn khi tai ngoài được chạm hoặc kéo nhẹ nhàng. Đẩy vành tai, phần giống súp lơ của tai trồi ra ngay trước cửa ống tai, cũng thường gây ra đau đớn trong tình trạng này như là chẩn đoán của viêm tai ngoài khi khám sức khỏe. Mọi người cũng có thể gặp tình trạng chảy mủ từ tai và ngứa. Khi có đủ sưng và dịch tiết trong ống tai để chặn lỗ mở, viêm tai ngoài có thể gây mất thính lực tạm thời.
Bởi vì các triệu chứng của viêm tai ngoài khiến nhiều người cố gắng làm sạch ống tai (hoặc gãi) bằng các dụng cụ mỏng, các nỗ lực tự làm sạch thường dẫn đến chấn thương thêm của vùng da bị tổn thương, do đó tình trạng bệnh xấu đi nhanh chóng thường xảy ra.

**Tham khảo**
Thể loại:RTT
Thể loại:Nhi khoa
Đại hội FIFA

Đại hội FIFA (FIFA Congress) là cơ quan lập pháp tối cao của Liên đoàn quốc tế của bóng đá (tiếng Pháp: Fédération Internationale de Football Association), thường được gọi bởi từ viết tắt FIFA ə. FIFA là cơ quan quản lý quốc tế của bóng đá, bóng đá trong nhà và bóng đá bãi biển. Đại hội có thể là bình thường hoặc bất thường.
Một đại hội bình thường họp hàng năm, một đại hội bất thường có thể được Hội đồng FIFA (trước đây là Ban chấp hành) triệu tập bất cứ lúc nào với sự hỗ trợ của 1/5 số thành viên của FIFA.
Mỗi trong số 211 thành viên của FIFA có một phiếu bầu trong đại hội. Các thành viên FIFA có thể đề xuất các ứng cử viên cho chủ nhà World Cup và chủ tịch của FIFA. Cuộc bầu cử chủ tịch FIFA và bầu cử nước chủ nhà Giải vô địch bóng đá thế giới diễn ra tại đại hội vào năm sau Giải vô địch bóng đá thế giới.

**Lịch sử**
Đại hội FIFA đã được tổ chức hàng năm kể từ năm 1998. Trước đây, nó được tổ chức hai năm một lần. Các đại hội đã không được tổ chức từ năm 1915 đến năm 1922 và từ năm 1939 đến năm 1945, do Chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai. Cuộc bầu cử chủ tịch FIFA đã diễn ra tại các đại hội lần thứ 1, 3, 12, 29, 30, 39, 51, 53, 61 và 65.
Đại hội bất thường FIFA năm 1961 ở Luân Đôn đã bầu Stanley Rous làm chủ tịch. Đại hội bất thường FIFA năm 2016 ở Zürich đã bầu Gianni Infantino làm chủ tịch mới vào ngày 26 tháng 2 năm 2016. Chỉ có năm cuộc bầu cử đã có hai hoặc nhiều ứng cử viên: lần thứ 39 (1974), lần thứ 51 (1998), lần thứ 53 (2002), lần thứ 65 (2015), và Đại hội bất thường năm 2016.

**Danh sách đại hội**

**Đại hội bất thường**
Tổng cộng có 8 đại hội bất thường đã diễn ra: 1908 (Brussels), 1953 (Paris), 1961 (Luân Đôn), 1999 (Los Angeles), 2001 (Buenos Aires), 2002 (Seoul), 2003 (Doha), và 2016 (Zürich). Trong Đại hội bất thường năm 2016, Chủ tịch FIFA Sepp Blatter sẽ giữ nguyên vị trí của mình cho đến khi người kế nhiệm được bầu. Tuy nhiên, do thực tế ông đã bị đình chỉ, quyền chủ tịch FIFA, Issa Hayatou đã thay thế của FIFA.

**Xem thêm**
Danh sách chủ tịch FIFA

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Đại hội FIFA date=2019-05-10 - Địa điểm đại hội các năm 1904–2011 date=2016-03-05 

Thể loại:FIFA
Thể loại:Hội nghị quốc tế
Đỗ Thị Tùng

Đỗ Thị Tùng (chữ Hán: 杜氏松; ? – 1840), còn có húy là Bí, phong hiệu Thất giai Quý nhân (七階貴人), là một thứ phi của vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

**Tiểu sử**
Quý nhân Đỗ Thị Tùng nguyên quán ở làng Trầm Bái, xã Dương Xuân Thượng, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên. Cha của bà là ông Đỗ Văn Thạch, được truy tặng chức Hiệu úy. Không rõ năm sinh năm mất cũng như thời gian bà vào hầu vua Minh Mạng. Ngoài bà Tùng, hai người em gái khác của bà cũng được nhập cung, là Quý nhân Đỗ Thị Tâm cùng Tài nhân Đỗ Thị Cương, trong đó bà Đỗ Thị Tâm, em cùng mẹ với bà, sinh năm 1804.
Bà Đỗ Thị Tùng qua đời trong năm Minh Mạng, tước vị khi mất chỉ là Mỹ nhân. Căn cứ theo Khâm định Đại Nam Hội điển sự lệ, trong năm Minh Mạng thứ 21 (1840), trước lập Ý Thục từ nhưng không có bài vị của bà, sau đó ít lâu lại đưa vào, và hoàng tử Miên Phong bị phạt vì ăn chơi trong thời gian có tang (năm 1841), có thể tạm đoán bà mất trong năm 1840. Sau khi qua đời, Mỹ nhân Đỗ Thị Tùng được ban thụy là Đoan Ý (端懿).. Không rõ bà được truy phong Quý nhân vào năm nào. Mộ của bà Quý nhân ngày nay tọa lạc tại phường Phường Đúc (Huế), gần lăng của con trai bà là Tân Bình Quận công Miên Phong.

**Hậu duệ**
Bà Quý nhân Đỗ Thị Tùng chỉ sinh cho vua Minh Mạng được một người con trai, là Tân Bình Quận công Nguyễn Phúc Miên Phong (16 tháng 5 năm 1824 – 30 tháng 10 năm 1860), hoàng tử thứ 27 của nhà vua.

**Tham khảo**
 Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995),  Nguyễn Phúc Tộc thế phả date=2020-09-27 , Nhà xuất bản Thuận Hóa- Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện Chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa

**Xem thêm**
 Gia đình Minh Mạng

**Chú thích**
Thể loại:Người Thừa Thiên Huế
Thể loại:Phi tần Minh Mạng
Đau tai

Đau tai là đau ở tai. Đau tai nguyên phát là đau bắt nguồn từ tai. Đau tai thứ phát là một loại đau được phóng chiếu, có nghĩa là nguồn gốc của cơn đau khác với vị trí của cảm giác đau.
Hầu hết các nguyên nhân gây đau tai không đe dọa đến tính mạng. Đau tai nguyên phát thường gặp hơn đau tai thứ phát, và thường do nhiễm trùng hoặc chấn thương. Các điều kiện gây đau tai thứ phát (gọi tắt) là khá rộng, từ hội chứng khớp thái dương hàm đến viêm họng.
Nói chung, lý do đau tai có thể được phát hiện bằng cách thu thập lịch sử kỹ lưỡng về tất cả các triệu chứng và thực hiện kiểm tra thể chất, mà không cần các công cụ hình ảnh như chụp CT. Tuy nhiên, có thể cần thử nghiệm thêm nếu có cảnh báo đỏ như giảm thính lực, chóng mặt, ù tai hoặc giảm cân bất ngờ.
Xử trí đau tai phụ thuộc vào nguyên nhân. Nếu có nhiễm trùng do vi khuẩn, đôi khi thuốc kháng sinh được khuyên dùng và thuốc giảm đau không kê đơn có thể giúp kiểm soát sự khó chịu. Một số nguyên nhân gây đau tai đòi hỏi một thủ tục hoặc phẫu thuật.
83% trẻ em có ít nhất một đợt nhiễm trùng tai giữa từ khi mới sinh đến ba tuổi.

**Dấu hiệu và triệu chứng**
Đau tai có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai tai. Nó có thể có hoặc không kèm theo các triệu chứng khác như sốt, cảm giác thế giới quay cuồng, ngứa tai hoặc cảm giác đầy trong tai. Cơn đau có thể hoặc không trở nên tồi tệ hơn khi nhai. Cơn đau cũng có thể liên tục hoặc gián đoạn.
Đau tai do nhiễm trùng là phổ biến nhất ở trẻ em và có thể xảy ra ở trẻ sơ sinh. Người lớn có thể cần đánh giá thêm nếu họ bị mất thính lực, chóng mặt hoặc ù tai. Báo động đỏ bổ sung bao gồm bệnh tiểu đường, hệ thống miễn dịch suy yếu, sưng thấy ở tai ngoài hoặc sưng dọc theo hàm.

**Nguyên nhân**
Đau tai có nhiều nguyên nhân, phần lớn trong số đó không đe dọa đến tính mạng. Đau tai có thể bắt nguồn từ một phần của tai, được gọi là đau tai nguyên phát hoặc từ cấu trúc giải phẫu bên ngoài tai được coi là đau bên trong tai, được gọi là đau tai thứ phát. Đau tai thứ phát là một loại đau được đề cập, có nghĩa là nguồn gốc của cơn đau khác với vị trí mà cảm giác đau. Đau tai nguyên phát thường gặp ở trẻ em, trong khi đau thứ phát (gọi tắt) phổ biến hơn ở người lớn.
Đau tai nguyên phát thường gặp nhất do nhiễm trùng hoặc chấn thương ở một trong các bộ phận của tai. 

**Tham khảo==
Đỗ Thị Tâm (nhà Nguyễn)

Đỗ Thị Tâm (chữ Hán: 杜氏心; 27 tháng 9 năm 1804 – 12 tháng 4 năm 1863), còn có tên húy là Duyên, phong hiệu Thất giai Quý nhân (七階貴人), là một thứ phi của vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

**Tiểu sử**
Quý nhân Đỗ Thị Tâm nguyên quán ở làng Trầm Bái, xã Dương Xuân Thượng, huyện Hương Trà (cũ), tỉnh Thừa Thiên. Cha của bà là ông Đỗ Văn Thạch, được truy tặng chức Hiệu úy. Bà sinh ngày 24 tháng 8 (âm lịch) năm Giáp Tý (1804). Bà có người chị ruột cùng mẹ là Quý nhân Đỗ Thị Tùng và một người em gái là Tài nhân Đỗ Thị Cương đều được đưa vào cung hầu vua Minh Mạng.
Ngày 25 tháng 2 (âm lịch) năm Quý Hợi (1863) thời vua Tự Đức, Quý nhân Đỗ thị qua đời, hưởng thọ 60 tuổi, được ban thụy là Trang Thuận (莊順). Bà được táng gần khu vực chùa Viên Quang, nay thuộc phường Thủy Xuân, thành phố Huế.

**Hậu duệ**
Bà Quý nhân Đỗ Thị Tâm sinh cho vua Minh Mạng được 8 người con, gồm 5 hoàng tử và 3 hoàng nữ:- Mỹ Ninh Công chúa Nguyễn Phúc Gia Tiết (27 tháng 12 năm 1823 – 1 tháng 12 năm 1841), hoàng nữ thứ 16.- Nguyễn Phúc Miên Hoạn (31 tháng 8 năm 1826 – 13 tháng 1 năm 1839), hoàng tử thứ 34, mất sớm.- Trấn Tĩnh Quận công Nguyễn Phúc Miên Dần (18 tháng 4 năm 1829 – 9 tháng 3 năm 1885), hoàng tử thứ 45.- Bái Ân Công chúa Nguyễn Phúc Lương Trinh (28 tháng 10 năm 1830 – 28 tháng 4 năm 1891), hoàng nữ thứ 36.- Cẩm Giang Quận công Nguyễn Phúc Miên Vãn (28 tháng 9 năm 1832 – 1 tháng 9 năm 1895), hoàng tử thứ 59.- Hoàng nữ thứ 45, tảo thương (chưa kịp đặt tên).- Bảo An Quận công Nguyễn Phúc Miên Khách (6 tháng 5 năm 1835 – 9 tháng 12 năm 1858), hoàng tử thứ 69.- Kiến Phong Quận công Nguyễn Phúc Miên Hoang (20 tháng 5 năm 1836 – 15 tháng 7 năm 1888), hoàng tử thứ 72.

**Tham khảo**
 Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995),  Nguyễn Phúc Tộc thế phả date=2020-09-27 , Nhà xuất bản Thuận Hóa- Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện Chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa

**Xem thêm**
 Gia đình Minh Mạng

**Chú thích**
Thể loại:Sinh năm 1804
Thể loại:Mất năm 1863
Thể loại:Người Thừa Thiên Huế
Thể loại:Phi tần Minh Mạng