Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Tân Lâm Hương

Tân Lâm Hương là một xã thuộc thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.
Tên của xã được ghép từ tên của ba xã cũ là Thạch Tân, Thạch Lâm và Thạch Hương.

**Địa lý**
Xã Tân Lâm Hương nằm ở phía nam huyện Thạch Hà, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp huyện Cẩm Xuyên
*Phía tây giáp xã Thạch Đài và xã Thạch Xuân
*Phía nam giáp xã Nam Điền
*Phía bắc giáp thành phố Hà Tĩnh.
Xã Tân Lâm Hương có diện tích 20,59 km², dân số năm 2018 là 14.214 người, mật độ dân số đạt 690 người/km².
Từ xa xưa trên địa bàn xã này có tuyến kênh Nhà Lê nối từ  kinh đô Hoa Lư đến Đèo Ngang đi qua, là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và được coi là tuyến đường Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh của người Việt.

**Lịch sử**
Địa bàn xã Tân Lâm Hương hiện bay trước đây vốn là ba xã: Thạch Tân, Thạch Lâm, Thạch Hương.
Xã Thạch Lâm là một vùng đất nằm trong khúc quanh của sông Ngàn Mọ. Nằm giữa xã có ngọn núi thấp gọi là Rú Trò, trên núi có ngôi chùa khá lớn gọi là Tịnh Lâm Tự. Trước năm 1945 xã này được gọi là Đức Lâm, thuộc tổng Thượng Nhị, huyện Thạch Hà.
Về lịch sử, các di chỉ khảo cổ ở Rú Trò do Le Blaunte thực hiện năm 1932 và Nhóm của Bộ Văn hóa năm 1962 cho thấy người tiền sử đã tồn tại ở xung quanh chân Rú Trò.
Năm 1983, xã Thạch Hương được chia thành 2 xã Thạch Hương và Nam Hương.
Trước khi sáp nhập, xã Thạch Lâm có diện tích 5,06 km², dân số là 2.845 người, mật độ dân số đạt 562 người/km², có 6 thôn: Kỉ Các, Tiền Ngoại, La Xá, Phái Thượng, Phái Đông, Sơn Trình. Xã Thạch Tân có diện tích 9,40 km², dân số là 7.203 người, mật độ dân số đạt 766 người/km², có 12 xóm: Văn Minh, Mỹ Triều, Tân Hòa, Tiến Bộ, Bình Tiến, Trung Hòa, Tân Tiến, Đông Tân, Nhân Hòa, Thắng Hòa, 17, 18. Xã Thạch Hương có diện tích 6,13 km², dân số là 4.166 người, mật độ dân số đạt 680 người/km², có 7 thôn: Tân Hòa, Yên Trung, Trung Thành, Tân Tiến, Minh Đình, Hương Long, Hương Mỹ.
Ngày 21 tháng 11 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 819/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của ba xã Thạch Tân, Thạch Lâm, Thạch Hương thành xã Tân Lâm Hương.
Ngày 14 tháng 11 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1283/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2023–2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó, xã Tân Lâm Hương sáp nhập vào thành phố Hà Tĩnh

**Chú thích**

**Tham khảo==
Việt Tiến, Thạch Hà

Việt Tiến là một xã thuộc huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.

**Địa lý**
Xã Việt Tiến nằm ở phía tây bắc huyện Thạch Hà, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp thị trấn Thạch Hà và các xã Thạch Long, Thạch Sơn
*Phía tây giáp xã Thạch Ngọc và huyện Can Lộc
*Phía nam giáp xã Lưu Vĩnh Sơn
*Phía bắc giáp xã Thạch Kênh và xã Thạch Liên.
Xã Việt Tiến có diện tích 20,01 km², dân số năm 2018 là 9.226 người, mật độ dân số đạt 461 người/km².

**Lịch sử**
Địa bàn xã Việt Tiến hiện nay trước đây vốn là ba xã: Phù Việt, Việt Xuyên và Thạch Tiến.
Trước khi sáp nhập, xã Thạch Tiến có diện tích 7,26 km², dân số là 2.065 người, mật độ dân số đạt 284 người/km². Xã Phù Việt có diện tích 6,68 km², dân số là 3.767 người, mật độ dân số đạt 564 người/km², có 5 thôn: Ba Giang, Hòa Bình, Bùi Xá, Trung Tiến, Thống Nhất. Xã Việt Xuyên có diện tích 6,07 km², dân số là 3.394 người, mật độ dân số đạt 559 người/km², có 5 thôn: Tân Long, Hưng Giang, Tùng Lang, Việt Yên, Trung Trinh.
Ngày 21 tháng 11 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 819/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của ba xã Phù Việt, Việt Xuyên và Thạch Tiến thành xã Việt Tiến.
Ngày 16 tháng 12 năm 2021, HĐND tỉnh Hà Tĩnh ban hành Nghị quyết số 58/NQ-HĐND về việc thành lập thôn Phúc Lộc trên cơ sở Thôn Phúc và thôn Lộc Thọ.

**Giao thông**
Quốc lộ 1 và Quốc lộ 15B đi qua địa bàn xã, tỉnh lộ 2 giao với Quốc lộ 1 tại Ngã ba Giang.

**Danh nhân**
 Lý Tự Trọng.

**Chú thích**

**Tham khảo==
Thể loại:Canberra

Thể loại:Thành phố thủ phủ Úc
Thể loại:Lãnh thổ Thủ đô Úc
Thể loại:Thể loại Wikipedia được đặt tên theo các thủ đô
Thể loại:Thủ đô châu Đại Dương
Thọ Điền

Thọ Điền là một xã thuộc huyện Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.
Tên của xã được ghép từ tên của hai xã cũ là Hương Điền và Sơn Thọ.

**Địa lý**
Xã Thọ Điền nằm ở phía tây huyện Vũ Quang, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp thị trấn Vũ Quang và xã Đức Lĩnh
*Phía tây và phía bắc giáp huyện Hương Sơn
*Phía nam giáp xã Quang Thọ và Lào.
Xã Thọ Điền có diện tích 198,29 km², dân số năm 2018 là 3.279 người, mật độ dân số đạt 17 người/km².

**Lịch sử**
Địa bàn xã Thọ Điền hiện nay trước đây là hai xã Hương Điền, Sơn Thọ và một phần xã Vũ Quang thuộc huyện Vũ Quang.
Trước năm 2000, xã Sơn Thọ thuộc huyện Hương Sơn, còn các xã Hương Điền và Vũ Quang thuộc huyện Hương Khê.
Ngày 4 tháng 8 năm 2000, Chính phủ ban hành Nghị định số 27/2000/NĐ-CP. Theo đó, các xã Hương Điền, Sơn Thọ và Vũ Quang chuyển sang trực thuộc huyện Vũ Quang mới thành lập.
Ngày 3 tháng 10 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 112/2003/NĐ-CP. Theo đó, đổi tên xã Vũ Quang thành xã Hương Quang.
Đến năm 2018, xã Hương Điền có diện tích 30,64 km², dân số là 369 người; xã Hương Quang có diện tích 325,78 km², dân số là 594 người; xã Sơn Thọ có diện tích 45,91 km², dân số là 2.910 người.
Ngày 21 tháng 11 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 819/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó:
*Điều chỉnh 121,74 km² diện tích tự nhiên của xã Hương Quang về xã Hương Điền. Sau khi điều chỉnh, xã Hương Điền có diện tích 152,38 km², dân số là 369 người.
*Thành lập xã Thọ Điền trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Hương Điền và Sơn Thọ.
Sau khi thành lập, xã Thọ Điền có diện tích 198,29 km², dân số là 3.279 người.
Ngày 18 tháng 7 năm 2024, HĐND tỉnh Hà Tĩnh ban hành Nghị quyết số 188/NQ-HĐND về việc:- Thành lập thôn Ngân Kiều trên cơ sở thôn Ngân Móc và Thôn Kiều.- Thành lập thôn Đăng Thị trên cơ sở Thôn Đãng và thôn Hoa Thị.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã, phường, thị trấn biên giới Việt Nam - Lào
Cổng thông tin:Âm nhạc/Liên hệ

simple=true
Những dự án liên kết với âm nhạc: Dự án chính – The Beatles – Taylor Swift – K-pop – Lady Gaga – Coldplay – Christina Aguilera – Kylie Minogue
Tạo một bài viết theo yêu cầu: Xem danh sách những bài viết cần tạo.
Nâng cấp một bài viết: Xem danh sách những bài viết cần nâng cấp.
Những dự án Wikimedia liên quan:
Cổng thông tin:Âm nhạc/Ngày sinh/Bản mẫu

== Sử dụng**

cho ra:
Chủ đề:Âm nhạc/Ngày sinh/Bản mẫu|Steven Page|giọng ca chính cho một ban nhạc alternative rock Barenaked Ladies|1970
(–), , sẽ bước sang tuổi .
**tên (không có liên kết wiki)
**miêu tả
**năm sinh
**năm nhạc sĩ chết (tùy chọn)
**tháng nhạc sĩ chết (tùy chọn)
**ngày nhạc sĩ chết (tùy chọn)
**Trang Wikipedia (không có liên kết wiki) (tùy chọn; chỉ sử dụng nếu khác tên)
Đường tỉnh 706B

Đường tỉnh 706B hay tỉnh lộ 706B hay còn có tên gọi là đường Võ Nguyên Giáp (Phan Thiết), là một con đường huyết mạch tại thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận, Việt Nam.
Đường tỉnh 706B khởi đầu tại vòng xoay Nguyễn Thông, giáp với đường tỉnh 706 thuộc phường Phú Hài và kết thúc tại vòng xoay Nguyễn Hữu Thọ, giáp với đường tỉnh 716 thuộc phường Mũi Né. Đường này được dân địa phương gọi tắt là đường ven biển hay đường 706B, đường dẫn từ Phan Thiết ra Mũi Né. Đường tỉnh 706B qua các địa phương: Phú Hài, Hàm Tiến, Thiện Nghiệp và Mũi Né. Đường tỉnh 706B dài 16 km.
Đường tỉnh 706B hiện nay 2 bên đường đã xuất hiện nhiều khu đô thị mới, trong tương lai chúng sẽ sớm được triển khai. Đường tỉnh 706B đi qua một số địa danh, như Đại học Phan Thiết, Đồi Cát Hồng, Lâu đài Rượu Vang. Từ đường 706B nhìn về hướng Đông chúng ta sẽ thấy bãi biển Mũi Né ở xa xa.

**Tham khảo**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Tỉnh lộ Việt Nam
Thể loại:Giao thông Bình Thuận
Thể loại:Phan Thiết
Thể loại:Du lịch Bình Thuận
Hypoplectrus aberrans

Hypoplectrus aberrans, thường được gọi là cá mú bụng vàng, là một loài cá biển thuộc chi Hypoplectrus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1868.

**Phân bố và môi trường sống**
H. aberrans có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Đại Tây Dương. Loài này được tìm thấy từ mũi Canaveral, bang Florida, dọc theo bờ biển đông nam Hoa Kỳ, bao gồm Bahamas, trải rộng xuống phía nam và phía đông vịnh Mexico và khắp vùng biển Caribe (xuất hiện khắp Antilles). H. aberrans sống đơn độc xung quanh các rạn san hô ở độ sâu khoảng từ 3 đến 15 m.

**Mô tả**
H. aberrans trưởng thành có kích thước tối đa được ghi nhận là khoảng 13 cm. Cũng như những thành viên khác trong chi Hypoplectrus, H. aberrans là một loài lưỡng tính. Đỉnh đầu, thân trên và gai vây lưng có màu xanh thẫm đến nâu xám; phần cơ thể còn lại và các vây có màu vàng. Vùng tiếp giáp giữa màu nâu và màu vàng trên cơ thể khác nhau, và đôi khi toàn bộ vây lưng có màu xám đen.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số tia vây mềm ở vây ngực: 18 - 19; Số vảy đường bên: 48 - 53; Số lược mang: 17 - 23.
Thức ăn của H. aberrans là các loài động vật giáp xác (chủ yếu là tôm). Loài này hiếm khi được thu thập trong buôn bán cá cảnh.

**Chú thích**
Thể loại:Hypoplectrus
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1868
Hypoplectrus atlahua

Hypoplectrus atlahua, thường được gọi là cá mú Jarocho, là một loài cá biển thuộc chi Hypoplectrus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2013.

**Từ nguyên**
Loài cá này được đặt theo tên của thần nước Atlahua, một vị thần trong thần thoại Aztec, người bảo trợ các ngư dân và cung thủ.

**Phân bố và môi trường sống**
H. atlahua có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Đại Tây Dương. Loài này được tìm thấy trong vịnh Mexico, đã được quan sát tại Bajo de Tuxpan và đảo Lobos. Môi trường sống của H. atlahua chưa được khảo sát. Hai mẫu vật của loài cá này được thu thập ở độ sâu khoảng 20 m.

**Mô tả**
Mẫu vật có chiều dài cơ thể lớn nhất ở H. atlahua với kích thước được ghi nhận là 10,4 cm. Cơ thể và đầu đều có màu nâu sẫm. Một vòng màu tím quanh mắt, bên dưới mắt có một hàng chấm. Nhiều đốm màu tím trên má và hai bên mõm. Trên nắp mang có 4 đường sọc màu tím, trải dài xuống ngực. Các vây tiệp màu với cơ thể, ngoại trừ vây ngực trong suốt. Vây lưng mềm và vây hậu môn hầu hết không có vảy.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13; Số vảy đường bên: 55 - 57; Số lược mang: 17 - 23.

**Tham khảo**
Jose Tavera & Arturo P. Acero (2013),  Description of a new species of Hypoplectrus (Perciformes: Serranidae) from the Southern Gulf of Mexicobot=InternetArchiveBot , aqua, International Journal of Ichthyology 19 (1): 29 - 38.

**Chú thích**
Thể loại:Hypoplectrus
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2013
Hypoplectrus castroaguirrei

Hypoplectrus castroaguirrei, thường được gọi là cá mú trắng Veracruz, là một loài cá biển thuộc chi Hypoplectrus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2012.

**Phân bố và môi trường sống**
H. castroaguirrei có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Đại Tây Dương. Loài cá này chỉ được tìm thấy duy nhất tại một rạn san hô nhỏ nằm ngoài khơi Veracruz trong vịnh Campeche (Mexico). H. castroaguirrei được thu thập ở độ sâu khoảng 12 m trở lại.

**Bị đe dọa**
H. castroaguirrei đang đối mặt với nguy cơ mất môi trường sống rạn san hô. Trong khoảng thời gian từ năm 1965 đến 1999, độ che phủ của san hô ngoài khơi Veracruz đã mất đi 17% do các tác động từ con người như sự cố tràn nhiên liệu, hoạt động vận chuyển thương mại qua vùng biển được bảo vệ và ô nhiễm dòng nước. Chính phủ Mexico cũng đang tìm cách mở rộng cảng Veracruz, điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của các rạn san hô nơi đây

**Từ nguyên**
Loài cá này được đặt theo tên của nhà ngư học người Mexico, tiến sĩ José Luis Castro-Aguirre.

**Mô tả**
Mẫu vật có chiều dài cơ thể lớn nhất ở H. castroaguirrei với kích thước được ghi nhận là 15 cm. Cơ thể và đầu đều có màu trắng kem với nhiều đường sọc mảnh màu xanh lơ trên đầu và quanh mắt. Bên dưới mắt có một đốm đen hình tam giác. Vây hậu môn, vây đuôi và vây bụng có màu vàng sáng; vây ngực có màu vàng rất nhạt; vây lưng có màu vàng nhạt với các vân sọc màu xanh lam. Cuống đuôi có một đốm đen rất lớn.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13; Số vảy đường bên: 55 - 57; Số lược mang: 17 - 23.
Thức ăn của H. castroaguirrei chủ yếu là tôm và cá.

**Chú thích**
Thể loại:Hypoplectrus
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2012
Hypoplectrus chlorurus

Hypoplectrus chlorurus, thường được gọi là cá mú đuôi vàng, là một loài cá biển thuộc chi Hypoplectrus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1828.

**Phân bố và môi trường sống**
H. chlorurus có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Đại Tây Dương. Ở vịnh Mexico, loài cá này được tìm thấy từ vịnh Mexico, Florida Keys và từ Veracruz dọc theo phía bắc Yucatan đến tây bắc Cuba. Ở biển Caribe, từ Cuba, đảo Grand Cayman, phía bắc Hispaniola, tây nam Cộng hòa Dominica, băng qua Tiểu Antilles đến Tobago, và dọc theo bờ biển Trung và Nam Mỹ, trải dài từ Quintana Roo đến Honduras và các hòn đảo ngoài khơi Venezuela. H. chlorurus sống xung quanh các rạn san hô gần bờ, được thu thập ở độ sâu khoảng từ 3 đến 23 m.

**Mô tả**
Mẫu vật có chiều dài cơ thể lớn nhất ở H. chlorurus với kích thước được ghi nhận là 13 cm. Cơ thể và đầu có màu nâu sẫm đến màu xanh đen. Các vây tiệp màu với thân, ngoại trừ đuôi màu vàng tươi. Vây ngực đôi khi có màu vàng.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13; Số vảy đường bên: 48 - 53; Số lược mang: 17 - 23.
Thức ăn của H. chlorurus là các loài động vật giáp xác và cá.

**Chú thích**
Thể loại:Hypoplectrus
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1828
Hypoplectrus ecosur

Hypoplectrus ecosur là một loài cá biển thuộc chi Hypoplectrus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2012.

**Phân bố và môi trường sống**
H. ecosur có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Đại Tây Dương. Loài cá này chỉ được tìm thấy tại 2 vị trí tại vịnh Mexico: ngoài khơi đảo Isla Contoy (phía bắc của bán đảo Yucatan) và rạn san hô Madagascar trên bãi Campeche. Phạm vi phân bố của H. ecosur có thể trải rộng khắp vịnh Mexico và xung quanh Cuba. H. ecosur sống xung quanh các rạn san hô ở độ sâu khoảng từ 3 đến 20 m.

**Mô tả**
Mẫu vật có chiều dài cơ thể lớn nhất ở H. ecosur với kích thước được ghi nhận là 10 cm. Cơ thể và đầu của H. ecosur có màu nâu nhạt. Đầu có nhiều đốm xanh ở hai bên mõm; 2 dải màu đỏ sẫm đến nâu xám: một băng qua mắt, một nằm ngang gáy. Có các đường sọc màu xanh lam ở hai bên đầu và ngực. Một khoảng màu nâu sẫm ở giữa thân, dưới các gai vây lưng; phía sau có các đốm tròn dọc theo lưng và cuống đuôi. Vây bụng màu nâu sẫm, có rìa ngoài màu xanh lam. Các vây còn lại vàng nhạt.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13; Số vảy đường bên: 52; Số lược mang: 17 - 19.

**Xem thêm**
B. C. Victor (2012),  Hypoplectrus floridae n. sp. and Hypoplectrus ecosur n. sp., two new barred hamlets from the Gulf of Mexico (Pisces: Serranidae): more than 3% different in COI mtDNA sequence from the Caribbean Hypoplectrus species flock, Journal of the Ocean Science Foundation 5: 1 – 19.

**Chú thích**
Thể loại:Hypoplectrus
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2012
Hypoplectrus floridae

Hypoplectrus floridae, tên thường gọi là cá mú sọc Florida, là một loài cá biển thuộc chi Hypoplectrus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2012.

**Phân bố và môi trường sống**
H. floridae có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Đại Tây Dương. Loài cá này chỉ được tìm thấy tại 2 vị trí: xung quanh bang Florida và ngoài khơi bang Louisiana, phía tây đến Galveston, Texas (Hoa Kỳ). H. floridae sống xung quanh các rạn san hô ở độ sâu khoảng từ 3 đến 20 m.

**Mô tả**
Mẫu vật có chiều dài cơ thể lớn nhất ở H. floridae với kích thước được ghi nhận là 10 cm. Cơ thể và đầu có màu nâu nhạt. Đầu có nhiều đốm xanh ở hai bên mõm và các đường sọc màu xanh lam quanh mắt. Có các dải màu nâu sẫm đến đỏ nâu trên đầu và thân. Gốc vây đuôi có một cặp đốm tròn màu sẫm. Vây bụng màu nâu sẫm, đỏ nâu hoặc vàng nâu có rìa ngoài màu xanh lam. Các vây còn lại trong suốt.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13; Số vảy đường bên: 52; Số lược mang: 16 - 21.
Loài này được đánh bắt nhằm mục đích buôn bán cá cảnh.

**Tham khảo**
B. C. Victor (2012),  Hypoplectrus floridae n. sp. and Hypoplectrus ecosur n. sp., two new barred hamlets from the Gulf of Mexico (Pisces: Serranidae): more than 3% different in COI mtDNA sequence from the Caribbean Hypoplectrus species flock, Journal of the Ocean Science Foundation 5: 1 – 19.

**Chú thích**
Thể loại:Hypoplectrus
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2012
Hypoplectrus gemma

Hypoplectrus gemma, thường được gọi là cá mú lam, là một loài cá biển thuộc chi Hypoplectrus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1882.

**Phân bố và môi trường sống**
H. gemma có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Đại Tây Dương. Loài cá này được tìm thấy tại phía đông nam bang Florida (Hoa Kỳ) và phía bắc Bahamas; trong vịnh Mexico từ Florida Keys và từ Campeche (Mexico) dọc theo phía bắc Yucatan đến phía bắc Cuba; ở biển Caribe, từ phía tây nam Cuba đến Cancun (Mexico). Chúng rất hiếm gặp ở Bahamas. H. gemma sống xung quanh các rạn san hô ở độ sâu khoảng từ 3 đến 20 m.

**Mô tả**
Mẫu vật có chiều dài cơ thể lớn nhất ở H. gemma với kích thước được ghi nhận là 13 cm. Toàn cơ thể có màu xanh lam sáng, rất giống với loài cá thia Chromis cyanea. Vây lưng và vây hậu môn có màu xanh nhạt hơn. Vây đuôi trong suốt, rìa trên và dưới màu đen. Vây lưng mềm và vây hậu môn hầu hết không có vảy.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13; Số vảy đường bên: 48 - 53; Số lược mang: 17 - 23.
Loài này hiếm khi được đánh bắt trong buôn bán cá cảnh, mặc dù nó có màu sắc hấp dẫn hơn những loài Hypoplectrus khác.

**Chú thích**
Thể loại:Hypoplectrus
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1882
Thể loại:Động vật Bahamas
Thể loại:Động vật Caribe
Thể loại:Cá Đại Tây Dương
Thể loại:Cá Mỹ
Hypoplectrus

Hypoplectrus là một chi cá biển thuộc phân họ Serraninae nằm trong họ Cá mú. Tất cả các loài trong chi này đều được tìm thấy ở biển Caribe và vịnh Mexico (phía tây bắc Đại Tây Dương). Tên gọi chung của các loài cá thuộc chi Hypoplectrus trong tiếng Anh là hamlet.

**Các loài**
Có tất cả 18 loài được ghi nhận trong chi này:- Hypoplectrus aberrans Poey, 1868- Hypoplectrus atlahua Tavera & Acero, 2013- Hypoplectrus castroaguirrei Del Moral Flores, Tello-Musi & Martínez-Pérez, 2012- Hypoplectrus chlorurus (Cuvier, 1828)- Hypoplectrus ecosur Victor, 2012- Hypoplectrus floridae Victor, 2012- Hypoplectrus gemma Goode & Bean, 1882- Hypoplectrus gummigutta (Poey, 1851)- Hypoplectrus guttavarius (Poey, 1852)- Hypoplectrus indigo (Poey, 1851)- Hypoplectrus liberte Victor & Marks, 2018- Hypoplectrus maculiferus Poey, 1871- Hypoplectrus maya Lobel, 2011- Hypoplectrus nigricans (Poey, 1852)- Hypoplectrus providencianus Acero & Garzón-Ferreira, 1994- Hypoplectrus puella (Cuvier, 1828)- Hypoplectrus randallorum Lobel, 2011- Hypoplectrus unicolor (Walbaum, 1792)

**Chú thích**
H
Thể loại:Động vật Bahamas
Thể loại:Động vật Caribe
Thể loại:Động vật Mỹ
Khánh Ân

Khánh Ân (慶恩; 1844 – 1881) là một hoàng thân của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc, người thừa kế 1 trong 12 tước vị Thiết mạo tử vương.

**Cuộc đời**
Khánh Ân được sinh ra vào giờ Mùi, ngày 3 tháng 5 (âm lịch) năm Đạo Quang thứ 24 (1844), trong gia tộc Ái Tân Giác La. Ông là con trai thứ năm của Thuận Thừa Cần Quận vương Xuân Sơn, mẹ ông là Trắc Phúc tấn Tha Tháp Lạp thị (他塔拉氏). Năm Hàm Phong thứ 4 (1854), tháng 4, phụ thân ông qua đời, ông được thế tập tước vị Thuận Thừa Quận vương đời thứ 14. Năm Quang Tự thứ 7 (1881), ngày 17 tháng 4 (âm lịch), giờ Mùi, ông qua đời, thọ 38 tuổi, được truy thụy Thuận Thừa Mẫn Quận vương (順承敏郡王).

**Gia quyến**
 Nguyên phối: Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị (博爾濟吉特氏), con gái của Lễ bộ Lang trung Phúc Thụy (福瑞).- Kế thất: Y Nhĩ Căn Giác La thị (伊爾根覺羅氏), con gái của Thị lang Hằng Kỳ (恆祺).- Trắc Phúc tấn:
** Tha Tháp Lạp thị (他他拉氏), con gái của Hộ vệ Chí Phúc (志福).
**Dương Giai thị (楊佳氏), con gái của Đa Minh A (多明阿). Nguyên là Thứ Phúc tấn, được phong làm Trắc Phúc tấn năm 1894.
*Con trai: Nột Lặc Hách (訥勒赫; 1881 – 1917), mẹ là Thứ Phúc tấn Dương Giai thị. Năm 1881 được thế tập tước vị Thuận Thừa Quận vương. Sau khi qua đời được truy thụy Thuận Thừa Chất Quận vương (順承質郡王). Có một con thừa tự.

**Tham khảo**
  Ái Tân Giác La Tông phổ
Thể loại:Thuận Thừa Quận vương
Thể loại:Người Mãn Châu Chính Hồng kỳ
Thể thao đối kháng

Thể thao đối kháng là nhóm những môn thể thao mang tính chiến đấu trực tiếp bằng các bộ phận cơ thể như tay, chân, đầu hoặc thân mình mà không dùng hoặc dùng rất ít thiết bị và phụ kiện hỗ trợ. Thể thao đối kháng mang hình thức "một chọi một" (một vận động viên thi đấu với một vận động viên), họ phải tìm cách ghi nhiều điểm số hơn đối thủ hoặc vô hiệu hóa đối thủ để giành lấy chiến thắng. Các môn thể thao đối kháng phổ biến ngày nay thường là các môn võ thuật như judo, taekwondo, karate, vật, đấu kiếm, quyền Anh, kickboxing, Muay Thái, sumo. Các môn như quần vợt, cầu lông, bóng bàn dù mang hình thức "một chọi một" (song đấu) nhưng lại thuộc về thể thao dùng vợt.

**Tham khảo**

Thể loại:Môn thể thao theo loại
Thể loại:Môn thể thao cá nhân
Thể loại:Chiến đấu
Thể thao nước

Thể thao nước là nhóm các môn thể thao mà vận động viên phải thi đấu tại vùng có nước. Thể thao vùng nước có thể chia thành ba nhánh nhỏ hơn là thể thao trên mặt nước, thể thao trong vùng nước và thể thao dưới mặt nước.
Tập tin:GilasBoiloi.gif|nhỏ|Môn bơi tại SEA Games 23 (Manila, Philippines)

**Thể thao trên mặt nước**
Thể thao trên mặt nước là nhóm các môn thể thao mà vận động viên thi đấu bằng các phương tiện, thiết bị lướt trên mặt nước mà họ không tiếp xúc trực tiếp với nước. Có thể kể đến các môn như đua thuyền, chèo thuyền, lướt ván (lướt ván tự thân, lướt ván dù, lướt ván buồm)...

**Thể thao trong vùng nước**
Thể thao trong vùng nước là nhóm các môn thể thao mà cơ thể của vận động viên tiếp xúc trực tiếp với nước trong phần lớn thời lượng thi đấu. Ở nhóm này, vận động viên lấy hơi và thở một cách tự nhiên mà không có thiết bị hỗ trợ hay bình dưỡng khí. Bơi lội, bóng nước, nhảy cầu là ba môn điển hình nhất trong nhóm này.

**Thể thao dưới mặt nước**
Thể thao dưới mặt nước là nhóm các môn thể thao mà khi thi đấu thì mọi bộ phận cơ thể của vận động viên buộc phải dìm trong nước. Do đó, vận động viên được sử dụng thiết bị thở hoặc bình dưỡng khí, mặt nạ, kính bơi, vây, chân vịt... Một số môn thuộc nhóm này như lặn, vật dưới nước, khúc côn cầu dưới nước...

**Tham khảo==
Diêm Vũ

Diêm Vũ (p=Yan Yu; ? - 263?), tự Văn Bình (文平), là tướng lĩnh nhà Quý Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

**Cuộc đời**
Diêm Vũ quê ở quận Nam, Kinh châu, có tài cán cùng công lao. Cuối những năm Diên Hi (238 - 257), Diêm Vũ thay Trương Biểu giữ chức Lai Hàng đô đốc. Diêm Vũ làm người cần cù, xử sự tinh tế, noi theo phép cũ của Mã Trung mà cai trị Nam Trung, đạt được nhiều uy vọng cùng chính tích, nhưng chung quy không bằng được Mã Trung. Hoắc Dặc lúc này giữ chức Tòng quân dưới trướng Vũ.
Năm 257, Diêm Vũ được thăng làm Hữu đại tướng quân, Hoắc Dặc thay thế Vũ làm giám quân, An nam tướng quân. Năm 258, Vĩnh An đô đốc Tông Dự bị bệnh, phải trở về Thành Đô. Đúng thời điểm đó, bên Đông Ngô, Tôn Lâm cầm quyền, bài trừ dị kỷ, Phiêu kỵ tướng quân của Ngô là Thi Tích lo sợ nước Ngô xảy ra nội loạn, bí mật viết thư cho triều đình Quý Hán. Nhân cơ hội đó, Hậu chủ phong Diêm Vũ thay Tông Dự làm Vĩnh An đô đốc, dẫn 5.000 quân đóng giữ Ba Đông để quan sát, nhưng sau đó Tôn Lâm bị diệt, việc không tới đâu. Cùng năm, Thượng thư lệnh Trần Chi chết, Hoàng Hạo bắt đầu chuyên quyền. Tuyên tín hiệu úy La Hiến vì không hùa theo Hạo mà bị biếm làm thái thú quận Ba Đông. Diêm Vũ tuy rằng nịnh bợ Hoàng Hạo nhưng lại coi trọng tài năng của Hiến, bổ nhiệm Hiến làm Lĩnh quân, làm cấp phó của mình.
Năm 262, Hoàng Hạo, Gia Cát Chiêm cho rằng Khương Duy nhiều lần cầm quân nhưng không lập được chiến công nào, định dùng Diêm Vũ thay thế Khương Duy. Khương Duy ban đầu tức giận, muốn giết Hoàng Hạo, nhưng sau đó thấy Hoàng Hạo nhiều vây cánh nên lui về Đạp Trung làm đồn điền. Năm 263, quân Ngụy xâm nhập, Hậu chủ lệnh cho Diêm Vũ đem quân đến phía tây cứu viện. Diêm Vũ lưu lại 2.000 quân cho La Hiến phòng ngự Vĩnh An, còn bản thân đem số quân còn lại đến Thành Đô. Không lâu sau, Gia Cát Chiêm làm mất Miên Trúc, Hậu chủ đầu hàng, Quý Hán mất nước, không rõ kết cục của Diêm Vũ ra sao, khả năng là đã tử trận.

**Trong Tam quốc diễn nghĩa**
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Diêm Vũ xuất hiện ở hồi 115, được mô tả là một kẻ vô năng, không có công lao gì, có được địa vị cao nhờ nịnh bợ Hoàng Hạo. Hoàng Hạo đề nghị dùng Diêm Vũ thay Khương Duy đánh Ngụy, Hậu chủ bèn ép Khương Duy rút quân về, làm lỡ mất thời cơ. Sau đó Diêm Vũ nghe nói tướng Ngụy Đặng Ngải binh pháp lợi hại, liền khiếp đảm, không dám ra đánh.

**Tham khảo**
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.- Thường Cừ, Hoa Dương quốc chí.

**Chú thích**
Thể loại:Mất năm 263
Thể loại:Người Hồ Bắc
Thể loại:Nhân vật quân sự Thục Hán
Thể loại:Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Chris Dierker

Chris Dierker (tiếng Việt: Đặng Quý Kiệt; sinh ngày 11 tháng 8 năm 1994) là một vận động viên bóng rổ chuyên nghiệp người Mỹ gốc Việt hiện đang thi đấu cho câu lạc bộ bóng rổ Danang Dragons tại Giải bóng rổ chuyên nghiệp Việt Nam.

**Sự nghiệp**
Mẹ của anh là bà Lien Dierker sinh ra và lớn lên tại Đà Nẵng. Anh học trường trung học Salem và Đại học Madonna. Tại đây anh đã thường xuyên tham gia thi đấu cho đội bóng rổ của trường và giành được những thành tích đáng chú ý.
Năm 2018, anh bắt đầu thi đấu chuyên nghiệp trong màu áo của câu lạc bộ Danang Dragons.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1994
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Cầu thủ bóng rổ Việt Nam
Tập tin:Weekly Shōnen Jump 1987.jpg

== Giấy phép**

**Miêu tả**
Hình này là hình bìa tạp chí số 1 và 2 của Weekly Shoonen Jump của nhà xuất bản Shueisha, ra mắt năm 1987. Bản quyền bìa được tin là thuộc về Araki Hirohiko

**Nguồn gốc**
Naver Matome
Thể loại:Tập tin không tự do có phiên bản cũ (đã xử lý)
Trung tâm lịch sử của Arequipa

Trung tâm lịch sử của Arequipa là một Di sản thế giới được UNESCO công nhận bao gồm phần trung tâm lịch sử của thành phố Arequipa tại Peru. Nó là một ví dụ về kiến ​​trúc trang trí, đại diện cho một kiệt tác sáng tạo của người châu Âu vẫn mang nét đặc trưng bản địa. Đây từng là thị trấn thuộc địa bị thách thức bởi các điều kiện khắc nghiệt của thiên nhiên, mang ảnh hưởng bản địa, quá trình chinh phục và truyền giáo. Nó có diện tích 332 hecta bao gồm 5817 thuộc tính của 500 tòa nhà di sản hầu hết được xây dựng từ thế kỷ 19. Các di tích bao gồm di tích tôn giáo, di tích quân sự, di tích công cộng và di tích dân sự.

**Mô tả**
Quảng trường chính của Arequipa.
Phần trung tâm lịch sử thành phố được xây dựng từ đá núi lửa sillar, một loại đá rhyolit. Kiến trúc là sự kết hợp của châu Âu với bản địa thể hiện rõ nét ở các bức tường, cổng vòm, hầm, sân trong, không gian mở và những trang trí Baroque phức tạp ở mặt tiền. Nằm ở giữa khu vực là Quảng trường chính của Arequipa (Plaza Mayor de Arequipa) với các cổng, tòa thị chính, nhà thờ chính tòa. Đây là tòa nhà tôn giáo Tân cổ điển quan trọng nhất tại Peru được xây dựng vào giữa thế kỷ 19 trên tàn tích của một nhà thờ Baroque. Góc quảng trường là nhà thờ Claustros de La Compañía mang kiến trúc Baroque cuối thế kỷ 18. Tu viện Santa Catalina là một công trình tôn giáo ngoạn mục với diện tích 20.000 mét vuông tích hợp các kiến trúc thế kỷ 16 và 18. Các công trình đáng chú ý khác gồm tổ hợp nhà thờ tu viện San Francisco thế kỷ 18, nhà nguyện và tu viện Santo Domingo, nhà thờ và tu viện Santa Martha, Santa Teresa và Santa Rosa, Cầu Bolognesi và Grau thế kỷ 18 được xây dựng đá túp.
Khu vực được công nhận Di sản thế giới có diện tích 332 hecta bao gồm 5817 thuộc tính của 500 tòa nhà hầu hết được xây dựng vào thế kỷ 19, trên khu vực của các tòa nhà thuộc địa trước đây bị phá hủy bởi trận động đất năm 1868. Hầu hết chúng được xây dựng từ đá sillar đặc trưng bởi vòm bán nguyệt và vòm trần. Các bức tường dày từ 1-1,5 mét trong khi các nhà thờ có tường dày tới 2 mét. Nhờ sử dụng vữa giúp các bức tường đồng nhất, được gia cố bằng vòm gạch, đá hoặc bê tông chứng minh sự khan hiếm gỗ trong khu vực.
Kiến trúc ở Arequipa không chỉ sa hoa ở những công trình tôn giáo mà còn thể hiện ở các dinh thự của các quý tộc địa phương. Các ngôi nhà góc cạnh với những cánh cửa và hành lang lớn dẫn tới sân trong, nơi cũng có các tác phẩm điêu khắc nổi bật như tại mặt tiền. Các cửa sổ hẹp cho phép ánh sáng xuyên qua các vòm hình bán nguyệt và dưới trần nhà hình vòm. Các dinh thự với khu phức hợp hoành tráng, đường phố và quảng trường, đảm bảo sự hài hòa và toàn vẹn với cảnh quan đô thị.

**Di tích tôn giáo**
Khu vực trung tâm lịch sử bao gồm 14 nhà thờ, 4 nhà nguyện, 5 nhà tu và 3 tu viện. Đáng chú ý nhất trong số các công trình phải kể tới Nhà thờ chính tòa vương cung thánh đường Arequipa. Đây là tòa nhà Tân cổ điển quan trọng nhất Peru được tái thiết vào đầu năm 1844, hoàn thành sau đó ba năm dưới sự chỉ đạo của kiến trúc sư Lucas Poblete. Mặt bên của nó nhìn ra quảng trường chính. Mặt tiền của nó nổi bật với các cột Corinth.

**Tham khảo**
Thể loại:Di sản thế giới tại Peru
Gạo nếp cẩm

Gạo nếp cẩm
Tập tin:Black_rice_01.JPG|phải|nhỏ|250x250px| Gạo nếp than được bán ở Trung Quốc 
Gạo nếp cẩm là các loại gạo thuộc loài Oryza sativa L., một số trong số đó là gạo nếp. Giống bao gồm gạo nếp than Indonesia, gạo balatinaw của Philippines, và gạo nếp hoa nhài Thái Lan. Gạo đen được gọi là chak-hao ở Manipur, nơi món tráng miệng làm từ gạo nếp cẩm được phục vụ trong các bữa tiệc lớn. Ở Bangladesh, nó được gọi là kalo dhaner chaal và được sử dụng để làm polao hoặc gạo tráng miệng. Vỏ cám (lớp ngoài cùng) của gạo nếp cẩm được tìm thấy chứa lượng anthocyanin ở mức cao nhất trong các loại thực phẩm. Hạt có một lượng chất xơ tương tự như gạo lứt và giống như gạo lứt, có vị hạt dẻ.
Gạo nếp cẩm có màu đen sẫm và thường chuyển sang màu tím sẫm khi nấu. Màu tím đậm của nó chủ yếu là do hàm lượng anthocyanin cao của nó, cao hơn tính theo trọng lượng so với các loại hạt khác. So với các loại gạo khác, nếp cẩm có hàm lượng protein cao hơn 6,8% và chất béo cao hơn 20%. Không chỉ thế, nó còn chứa tới tám loại amino acid cùng carotene và các nguyên tố vi lượng cần thiết. Trong gạo nếp cẩm chứa chất xơ, chất chống oxy hóa tương đương với quả việt quất hay quả mâm xôi, đặc biệt là nguồn vitamin E phong phú. Nó phù hợp để nấu cháo, món tráng miệng, bánh gạo nếp cẩm truyền thống của Trung Quốc, bánh mì và mì sợi.

**Xem thêm**
 Gạo hoang - Cơm

**Tham khảo**
Thể loại:Giống gạo
Euplatypus parallelus

Euplatypusallelus, trước đây được gọi là Platypusallelus, là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Bọ vòi voi. Bọ trưởng thành và ấu trùng tạo tổ trong các loài cây và khúc gỗ khác nhau. Nó có nguồn gốc từ Trung và Nam Mỹ nhưng đã lan rộng trên toàn cầu, có mặt ở Châu Phi và được thích nghi tốt ở khí hậu nhiệt đới châu Á.

**Mô tả**
Bọ cánh cứng trưởng thành có chiều dài khoảng abbr=on và có màu từ nâu vàng đến nâu, elytra có đầu màu nâu sẫm hơn. Các lỗ do bọ trưởng thành và ấu trùng đào được có đường kính khoảng abbr=on.

**Phân bố và sinh cảnh**
Euplatypusallelus có nguồn gốc từ Trung và Nam Mỹ, nhưng đã xâm lấn đến Châu Phi, vùng nam nhiệt đới châu Á, Wallacea và New Guinea, thông qua việc nhập khẩu gỗ. Nó xuất hiện ở châu Phi vào cuối những năm 1800 và được ghi nhận lần đầu tiên ở châu Á sau Thế chiến II, trở nên phổ biến ở Sri Lanka vào những năm 1970 và có mặt ở Malaysia, Thái Lan và Indonesia vào những năm 1980. Nó nhanh chóng trở thành loài bọ cánh cứng đông nhất Thái Lan, tấn công cả cây sinh sống, và gần đây bị đốn hoặc bị chặt hạ. Nó đã được báo cáo trong hơn 80 loài cây từ 25 họ, bao gồm cả cây cao su sống ở Brazil và Dalbergia sissoo ở Bangladesh. Những bản thu đầu tiên từ Trung Quốc được thực hiện trên đảo Hải Nam năm 2016.

**Sinh thái học**
Con bọ cánh cứng đực đào một đường hầm ngắn trong vỏ cây chủ hoặc khúc gỗ và sau đó giải phóngpheromone trên bề mặt để thu hút con cái. Sau khi giao phối, con cái chui vào đường hầm và tạo ra tổ trong đó là những quả trứng. Giống như những con bọ cánh cứng khác, những con trưởng thành mang trong mình một quần thể nấm mà chúng được cấy vào các bức tường của tổ; ấu trùng cái và đang phát triển ăn trên sợi nấm của quần thể nấm được trồng này. Gỗ bên cạnh các tổ bị mục bởi nấm và frass được đẩy ra khỏi lỗ vào trong chuỗi dài. Sau khi thoát khỏi nhộng, những con bọ trưởng thành mới xuất hiện thông qua lỗ vào ban đầu. Bọ cánh cứng đôi khi đưa nấm gây bệnh vào cây và có liên quan đến việc truyền Fusarium, nguyên nhân gây bệnh héo ở nam Á.

**Tham khảo**
Thể loại:Bọ cánh cứng châu Á
Thể loại:Platypodinae
Thể loại:Bọ cánh cứng được mô tả năm 1801
Luyện cốc

Luyện cốc là quá trình nung than trong điều kiện không có không khí (oxy) đến nhiệt độ trên 600 °C, loại bỏ các thành phần dễ bay hơi của than thô, để lại một vật liệu xốp cứng, mạnh, có hàm lượng carbon cao, được gọi là than cốc. Than cốc gần như hoàn toàn là hidrôcarbon. Độ xốp làm cho nó có diện tích bề mặt lớn, làm cho nó cháy nhanh hơn (cũng như một tờ giấy so với một khúc gỗ). Khi một kilôgam than được đốt, nó giải phóng nhiều nhiệt hơn một kilôgam than thô ban đầu.
Than cốc đủ mạnh để được sử dụng làm nhiên liệu trong lò cao. Trong một quá trình liên tục, than cốc, quặng sắt và đá vôi được trộn với nhau, và đưa vào từ phía trên cùng của lò cao, và ở đáy là sắt nóng chảy và xỉ lò, được loại bỏ. Các nguyên liệu liên tục di chuyển xuống lò cao. Trong quá trình liên tục này, nhiều nguyên liệu thô được đặt lên trên và than cốc phải chịu được trọng lượng ngày càng tăng của các nguyên liệu thô bên trên nó. Do khả năng chịu được lực nghiền, tỏa ra năng lượng cao và đốt cháy nhanh, làm cho than cốc trở nên lý tưởng để sử dụng trong lò cao.

**Luyện cốc dầu khí**
Luyện cốc là một đơn vị hoạt động của nhà máy lọc dầu, nâng cấp vật liệu gọi từ đáy từ cột chưng cất khí quyển hoặc chân không thành các sản phẩm có giá trị cao hơn và sản xuất than cốc dầu mỏ một vật liệu giống như than. Trong xúc tác không đồng nhất, quá trình bị cản trở vì clinker chặn các vị trí xúc tác. Than cốc là đặc trưng của các phản ứng nhiệt độ cao liên quan đến nguyên liệu hydrocarbon. Thông thường, quá trình luyện cốc được đảo ngược bằng quá trình đốt cháy, với điều kiện chất xúc tác như vậy.
Một phương trình đơn giản hóa cho luyện cốc được thể hiện trong trường hợp ethylene:
 3 C2H4 → 2C("than cốc") + 2C2H6
Một cái nhìn thực tế hơn nhưng phức tạp hơn liên quan đến sự alkyl hóa một vòng thơm của hạt nhân than cốc. Do đó, các chất xúc tác có tính axit đặc biệt dễ luyện vì chúng có hiệu quả trong việc tạo ra các carbocations (tức là các tác nhân alkyl hóa).
Than cốc là một trong một số cơ chế để khử hoạt tính của chất xúc tác không đồng nhất. Các cơ chế khác bao gồm thiêu kết, khử và chuyển pha của chất xúc tác.

**Tham khảo**
Thể loại:Công nghiệp than
Thể loại:Sản xuất
Thể loại:Quá trình hóa học
Hồ Kaindy

Hồ Kaindy (Қайыңды көлі, Qaıyńdy kóli, có nghĩa là "hồ bạch dương" hoặc hồ sạt lở) dài 400 m (1.300 ft) ở Kazakhstan. Hồ có độ sâu gần m. Nó cách thành phố Almaty km về phía đông đông nam và cao m trên mực nước biển.

**Lịch sử**
Hồ Kaindy nằm ở phía nam của Kazakhstan, trong Vườn quốc gia hồ Kolsai, ngay ở biên giới với Kyrgyzstan. Nó cao ft trên mực nước biển, cách Almaty mi về phía đông. Hồ được hình thành sau một vụ lở đất đá vôi lớn do tác động của trận động đất Kebin năm 1911, tạo thành một con đập tự nhiên. Nó khiến các hẻm núi bị chặn và được lấp đầy bởi nước mưa từ các thung lũng chảy dồn về. Hồ Kaindy dài khoảng 400 mét, đạt độ sâu lên đến gần 30 mét tại điểm sâu nhất của nó. Do các mỏ đá vôi, nước ở đây có màu xanh lục.
Hồ chứa những thân cây Picea schrenkiana (vân sam) ngập nước nổi lên trên mặt hồ. Khu vực này thường được gọi là "rừng chìm". Nhiệt độ nước ở đây vào mùa hè cũng không vượt quá 6 độ C. và để các sinh vật trong lòng hồ không bị chết, người ta phải đập tan băng. Nhiệt độ này giúp bảo tồn thân cây sau hơn 100 năm, nơi mọc nhiều tảo và nhiều loài cây thủy sinh khác. Điều này cũng giúp nước hồ có độ trong vắt thích hợp cho du khách lặn khám phá, nhưng cần sử dụng đồ lặn giữ nhiệt đặc biệt. Trong những năm gần đây, hồ Kaindy đã trở thành một điểm du lịch quốc tế nổi tiếng. Hồ cũng được biết đến là điểm lặn và câu cá hồi nổi tiếng vào mùa đông.
Ngoài ra, khu vực này cũng là môi trường sống phong phú của các loài động thực vật như: hoa hồng, mâm xôi, dâu tằm, dê núi, gà rừng, cáo, thỏ, bồ nông... và nhiều loài chim quý hiếm.

**Tham khảo**
Thể loại:Hồ Kazakhstan
Lý Úc

Lý Úc (s=李勖; ? – 270), là tướng lĩnh Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

**Cuộc đời**
Lý Úc không rõ quê quán, làm quan cho triều Tôn Hạo đến chức Thiếu phủ.
Năm 263, Lã Hưng nổi dậy ở Giao châu, dâng đất cho Tây Tấn. Đông Ngô nhiều lần cho quân sang hòng chiếm lại. Năm 268, Tôn Hạo cử Lý Úc làm Giám quân, cùng Đốc quân 徐存 xuất phát từ cửa biển Kiến An để hội quân cùng Ngu Dĩ, Tiết Hủ, Đào Hoàng đang đóng ở Hợp Phố.
Năm 269, Lý Úc lấy cớ đường đi không thuận lợi, cho người giết chết tướng dẫn đường là 馮斐, đem quân quay về. Sủng thần 何定 trước đó từng thay con trai cầu hôn con gái Lý Úc, bị Úc cự tuyệt, vẫn ghi hận trong lòng. Nhân cơ hội này, Hà Định hướng Tôn Hạo tố giác, kết tội Lý Úc giết oan Phùng Phỉ, tự ý rút quân. Cả nhà Lý Úc bị xử tử, bản thân thi thể cũng bị đốt thành tro.
Sau khi Lý Úc bị giết, Lục Kháng dâng biểu tỏ vẻ bất mãn cùng thương tiếc, gọi Lý Úc cùng Lâu Huyền, Vương Phồn là “đương thế tú dĩnh, nhất thời hiển khí”, là nhân tài cần phải trọng dụng, giờ có hối hận cũng đã muộn.

**Trong sách sử Việt Nam**
Trong sách An Nam chí lược của Lê Tắc, Lý Úc bị chép lầm là Lý Miễn (李勉), cùng Ngu Phiếm, Tiết Hủ, Đào Hoàng, Từ Tồn đánh bại quân Tấn. Trong sách Đại Việt sử ký toàn thư, tên Lý Úc bị chép thành Lý Đỉnh (李鼎), còn tên khác là Lý Húc (李勗), đã cùng Từ Tồn thành công hội quân ở Hợp Phố.

**Tham khảo**
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.

**Chú thích**
Thể loại:Nhân vật quân sự Đông Ngô
Thể loại:Nhân vật chính trị Đông Ngô
Tống Khiêm

Tống Khiêm (p=Song Qian; ? - ?), là tướng lĩnh Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

**Cuộc đời**
Không rõ quê quán, hành trạng ban đầu của Tống Khiêm. Năm 195, Khiêm theo Tôn Sách bình định Dương châu, từng cùng Hàn Đương, Hoàng Cái cùng mấy chục kỵ quân hội chiến với Thái Sử Từ hai người ở Thần Đình lĩnh. Năm 215, Tống Khiêm theo Tôn Quyền đánh Hợp Phì, bị Trương Liêu đánh bại, Trần Vũ tử trận, Khiêm cùng Từ Thịnh trốn chạy.
Năm 221, Tống Khiêm cùng Chu Nhiên, Phan Chương, Hàn Đương, Từ Thịnh, Tiên Vu Đan, Tôn Hoàn mấy chục tướng tá được điều phối làm thuộc cấp của Lục Nghị, chống cự quân đội Quý Hán báo thù cho Quan Vũ. Năm 222, quân Quý Hán thua trận, Lưu Bị lui về thành Bạch Đế. Tống Khiêm, Từ Thịnh, Phan Chương dâng biểu xin truy kích, cho rằng bản thân sẽ bắt được Lưu Bị, nhưng khi đó quân Tào Ngụy áp sát, Đông Ngô có mối lo nên Tôn Quyền lo sợ phủ quyết.
Cuộc đời về sau của Tống Khiêm không rõ.

**Trong Tam quốc diễn nghĩa**
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Tống Khiêm xuất hiện ở hồi 53, tham gia trận chiến Hợp Phì năm 209. Trong tiểu thuyết, Tống Khiêm cùng Giả Hoa cầm phương thiên họa kích, hộ vệ trái phải cạnh Tôn Quyền. Tướng Tào là Nhạc Tiến xông vào trong trận, chém đứt kích của Khiêm, Hoa rồi quay về. Tống Khiêm tức giận, lấy thương của binh sĩ đuổi theo, bị Lý Điển bắn chết. Tôn Quyền vì muốn báo thù cho Tống Khiêm, sai Thái Sử Từ dùng kế trá hàng, bị Trương Liêu nhìn thấu, khiến Thái Sử Từ cũng tử trận.

**Tham khảo**
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Nhân vật quân sự Đông Ngô
Thể loại:Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Hạ Hầu Nho

Hạ Hầu Nho (p=Xiahou Ru; ? – ?), tự Tuấn Lâm (俊林), là tướng lĩnh Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

**Cuộc đời**
Hạ Hầu Nho là em trai của Chinh nam đại tướng quân Hạ Hầu Thượng. Khoảng năm 218-219, Yên Lăng hầu Tào Chương giữ chức Kiêu kỵ tướng quân, Nho làm Kiêu kỵ tư mã dưới quyền Chương. Sau Nho chuyển làm Chinh Thục hộ quân dưới quyền Trấn tây tướng quân, Đô đốc hai châu Ung, Lương Tào Chân.
Năm 221, người Lư Thủy Hồ là Y Kiện Trĩ Thiếp cùng Trị Nguyên Đa nổi dậy chống Ngụy, các quận Hà Tây đại loạn. Tào Phi cử Trương Ký làm thứ sử Lương châu, sai hộ quân Hạ Hầu Nho, Phí Diệu đến chi viện. Hạ Hầu Nho theo Trương Ký bình định thành công Lương châu.
Không lâu sau, người Tửu Tuyền là Tô Hành liên kết với người Khương là Lân Đới tấn công các huyện biên cảnh. Trương Ký cùng Hạ Hầu Nho đánh bại Tô Hành, Lân Đới, ép hai người đầu hàng. Nho được Trương Ký tiến cử xây dựng công sự, phong hỏa đài để phòng bị người Khương, Hồ.
Năm 240, Hạ Hầu Bá thay Hạ Hầu Nho làm Chinh Thục hộ quân, Tư Mã Ý được thăng chức Chinh nam tướng quân, còn Hạ Hầu Nho được thăng chức Đô đốc hai châu Kinh, Dự.
Năm 241, tướng Ngô là Chu Nhiên tấn công Phàn Thành. Thủ tướng Ất Tu gửi công văn cầu viện. Hạ Hầu Nho dẫn quân tới cứu nhưng do quân ít, nên Nho chỉ cho quân Ngụy cắm trại ở Đặng tắc, chỉ cách trại của Chu Nhiên có 6, 7 dặm. Mấy tháng sau, Tư Mã Ý kéo quân đến, Hạ Hầu Nho mới hành quân, đẩy lui Chu Nhiên. Dù thắng trận nhưng hành động của Hạ Hầu Nho gây nên tranh cãi, có người cho rằng đây là kế lừa quân địch, có người lại cho rằng Nho nhát gan. Do đó Hạ Hầu Nho được triệu về triều, giữ chức Thái bộc. Vương Sưởng thay Nho làm Đô đốc.

**Trong văn hóa**
Hạ Hầu Nho không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, nhưng có giả thuyết cho rằng nhân vật Hạ Hầu Đức lấy nguyên hình từ Hạ Hầu Nho.

**Tham khảo**
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.

**Chú thích**
Thể loại:Người An Huy
Thể loại:Nhân vật quân sự Tào Ngụy
Cờ vua tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2019

Cờ vua là một trong những môn thể thao được tranh tài tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2019. Lần gần nhất môn thi này được tổ chức tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á là năm 2013 tại Nay Pyi Taw. Tại Đại hội lần này, cờ vua có ba nội dung tính huy chương, tổng cộng 5 bộ huy chương là cờ nhanh, cờ chớp và cờ ASEAN, cùng các nội dung biểu diễn là cờ online, cờ Fischer, giải cờ thế. Tất cả các nội dung đều chỉ tính huy chương cá nhân. Thời gian thi đấu môn cờ vua từ 1 đến 8 tháng 12 năm 2019.

**Lịch thi đấu**
Môn cờ vua thi đấu từ ngày 1 đến 8 tháng 12 năm 2019, với lịch thi đấu cụ thể như sau:- 1 tháng 12: cờ online- 2-3 tháng 12: cờ nhanh- 4 tháng 12: cờ Fischer- 5 tháng 12: giải cờ thế- 6-7 tháng 12: cờ ASEAN- 8 tháng 12: cờ chớp
Ngoài cờ online thi đấu hỗn hợp (nam nữ đấu chung) và cờ ASEAN chỉ có bảng nam, các nội dung khác đều có hai bảng nam và nữ.

**Địa điểm**
Tất cả các nội dung của môn cờ vua đều diễn ra tại phòng chức năng của khách sạn Traveler Rialto.

**Thể thức thi đấu**
Cờ nhanh nam có 9 vận động viên, cờ nhanh nữ có 10 vận động viên, thời gian mỗi ván đấu 15 phút + 10 giây tích lũy.
Cờ chớp nam có 8 vận động viên, cờ chớp nữ có 10 vận động viên, thời gian mỗi ván đấu 3 phút + 2 giây tích lũy.
Cờ ASEAN có 10 vận động viên, thời gian mỗi ván đấu 15 phút + 10 giây tích lũy.
Tất cả các nội dung đều thi đấu vòng tròn một lượt.

**Bảng tổng kết huy chương**
Có tất cả bảy quốc gia tham dự môn cờ vua, gồm Indonesia, Malaysia, Myanmar, Singapore, Thái Lan, Việt Nam và nước chủ nhà Philippines. Ở mỗi nội dung, một quốc gia được cử tối đa hai vận động viên tham gia. Mỗi vận động viên chỉ có thể tham dự một nội dung chính thức.

**Danh sách huy chương**

**Nội dung chính thức**

**Nội dung biểu diễn**

**Chú thích**

**Tham khảo**
  Danh sách huy chươngbot=InternetArchiveBot  môn cờ vua tại SEA Games-  Kết quả thi đấu môn cờ vua tại SEA Games
Thể loại:Nội dung thi đấu Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2019
2019
Thể loại:Môn thể thao tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á
Thể loại:Cờ vua châu Á
P
Thể loại:Giải đấu cờ vua
Thể loại:Thể thao Philippines
Luis Alberto Lacalle Pou

Luis Alberto Alejandro Aparermo Lacalle Pou (sinh ngày 11 tháng 8 năm 1973) là một luật sư, chính trị gia và tổng thống đương nhiệm của Uruguay sau khi giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử năm 2019 của Uruguay với tỷ lệ phiếu bầu 48,8% trên tổng số phiếu so với đối thủ Martínez với 47,3% phiếu bầu.
Ông là Chủ tịch Hạ viện Uruguay giai đoạn 2011-2012. Ông đã là Thượng nghị sĩ Uruguay từ 15 tháng 2 năm 2015 đến 12 tháng 8 năm 2019.

**Lý lịch**
Sinh ra ở Montevideo, ông là con trai của cựu tổng thống của Uruguay, Luis Alberto Lacalle và Julia Pou, cựu thượng nghị sĩ và đệ nhất phu nhân Uruguay.. Ông kết hôn với Lorena Ponce de León và họ cùng nhau có ba đứa con: Luis Alberto, Violeta và Manuel.
Ông học tiểu học và trung học tại Trường Anh ở Montevideo, và vào năm 1998, anh đã nhận được bằng luật từ Đại học Công giáo Uruguay.

**Tham khảo**
Thể loại:Tổng thống Uruguay
Thể loại:Người Montevideo
Thể loại:Người Uruguay gốc Tây Ban Nha
Hiên

Hiên có thể là:

**Danh từ chung**
#Chỗ ở trước hoặc quanh các phòng của ngôi nhà, có mái che
#Hoa hiên: một loài cây nhỏ, hoa có cánh màu vàng
#Mái hiên

**Địa danh**
Huyện cũ Hiên thuộc tỉnh Quảng Nam; nay tương ứng với hai huyện Đông Giang và Tây Giang.

**Nhân vật**
Nữ tác giả sinh năm 1995 với rất nhiều đầu sách được giới trẻ yêu mến như Khi người ta đôi mươi, Dear darling, Anh ấy đã không nắm tay tôi...
Hypoplectrus liberte

Hypoplectrus liberte, danh pháp thông thường là Mero Rayado hoặc cá mú sọc (tiếng Anh: Striped hamlet), là một loài cá biển thuộc chi Hypoplectrus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2018.

**Từ nguyên**
Danh pháp khoa học của loài cá này được đặt theo tên của nơi đầu tiên tìm thấy chúng, vịnh Fort-Liberté.

**Phân bố và môi trường sống**
H. liberte có phạm vi phân bố ở vùng biển Tây Bắc Đại Tây Dương. Loài cá này hiện chỉ được tìm thấy duy nhất tại vịnh Fort-Liberté ở đông bắc Haiti. Chúng sống ở những vùng nước nông gần bờ, đáy biển nhiều bùn với các thảm cỏ biển và rạn san hô, rất nhiều bọt biển được tìm thấy ở khu vực này.

**Bị đe dọa**
Vịnh Fort-Liberté đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ bị đe dọa, và số lượng của H. liberte có thể bị ảnh hưởng theo (ước lượng khoảng vài trăm đến vài nghìn cá thể H. liberte sống trong vịnh này). Mặc dù vịnh Fort-Liberté là một phần của Khu bảo tồn biển Công viên quốc gia Three Bays, một cảng nước sâu lại được đề xuất xây dựng ở đây.

**Mô tả**
Mẫu vật có chiều dài cơ thể lớn nhất ở H. liberte với kích thước được ghi nhận là gần 8,8 cm. Thân và đầu (kể cả vây) có màu trắng nhạt. Thân có một sọc đen nổi bật ở ngay chính giữa thân, kéo dài từ sau mắt, dọc theo đường bên và tách thành các đốm đen nằm trên cuống đuôi. Xung quanh mắt có vòng viền màu xanh ánh kim; đầu và thân có các đường sọc màu trắng bạc. Mõm có các đốm màu xanh lam và một đốm màu lam sáng nổi bật trên nắp mang, ngay trên gốc vây ngực. Các vây trong mờ, không có bất kỳ vệt đốm nào, ngoại trừ vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh ánh kim; vây bụng hơi có màu xanh lam.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13 - 14; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 15.

**Tham khảo**
 B. C. Victor & K. W. Marks (2018).  Hypoplectrus liberte, a new and endangered microendemic hamlet from Haiti (Teleostei: Serranidae). J. Ocean Scie. Found. 31: 8 – 17.

**Chú thích**
Thể loại:Hypoplectrus
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2018