Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Tâm thất

Tâm thất là một trong hai buồng tim lớn hướng về đáy tim, thu nhận và đẩy máu từ tâm nhĩ ra ngoại vi và phổi. Tâm nhĩ (buồng tim nằm trên, nhỏ hơn tâm thất) cung cấp máu cho tâm thất.
Trong tim bốn buồng, như ở người, có hai tâm thất tạo  thành hai hệ tuần hoàn: tâm thất phải bơm máu vào tuần hoàn phổi để đến phổi và tâm thất trái bơm máu vào tuần hoàn hệ thống qua động mạch chủ.
Thuật nghĩ "liên thất" có nghĩa là giữa hai tâm thất (ví dụ như vách liên thất), còn "tại thất" nghĩa là trong một tâm thất (ví dụ block tại thất).

**Cấu trúc**
Mặt cắt tim cho thấy tâm thất và vách liên thất
Hai tâm thất có thành dày hơn tâm nhĩ và tạo ra huyết áp cao hơn. Gánh nặng sinh lý lên tâm thất để bơm máu ra toàn cơ thể và phổi lớn hơn nhiều so với áp lực tạo ra bởi tâm nhĩ để đổ đầy máu vào tâm thất. Ngoài ra, tâm thất trái có thành dày hơn tâm thất phải do nó cần bơm máu đến gần như toàn cơ thể còn tâm thất phải chỉ cần bơm máu đến phổi.
Thành trong của tâm thất có các bó cơ không đều gọi là các bè cơ che phủ mặt trong toàn bộ tâm thất ngoại trừ phễu động mạch phổi ở tâm thất phải. Có ba loại cơ: các gờ, các cầu và cột cơ (cơ nhú). Loại cơ thứ ba, cơ nhú có các đỉnh cho thừng gân bám vào mép van ba lá và van hai lá.
Ước lượng trên cộng hưởng từ tâm thất trái có trọng lượng khoảng 143 g ± 38,4 g, từ 87–224 g.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Photo of dissection at uc.edu-  Left Ventricle - Cell Centered Database- Anatomy photo:20:05-0102 at the SUNY Downstate Medical Center
Thể loại:Trang chứa liên kết với nội dung chỉ dành cho người đăng ký mua
Thể loại:Tim
Gương ma thuật Trung Hoa

nhỏ
nhỏ
Gương ma thuật Trung Hoa là một nghệ thuật cổ xưa có thể bắt nguồn từ thời nhà Hán ở Trung Quốc (206 TCN - 24 CN). Những chiếc gương được làm từ đồng điếu nguyên khối. Mặt trước được đánh sáng bóng và có thể được sử dụng như một tấm gương, trong khi mặt sau có thiết kế đúc bằng đồng. Khi ánh sáng mặt trời hoặc ánh sáng rực rỡ khác phản chiếu lên gương, gương dường như trở nên trong suốt. Nếu ánh sáng đó được phản chiếu từ gương về phía tường, thì hoa văn ở mặt sau của gương sẽ được chiếu lên tường. 
Vào khoảng năm 800 sau Công nguyên, dưới triều đại nhà Đường (618 - 907), một cuốn sách có tên Record of Ancient Mirrors đã mô tả phương pháp chế tác gương đồng rắn với đồ trang trí, chữ viết hoặc hoa văn ở mặt sau có thể tạo ra những hình ảnh phản chiếu trên một bề mặt gần đó như ánh sáng chiếu vào mặt trước, mặt gương được đánh bóng; do hiệu ứng dường như trong suốt này, chúng được người Trung Quốc gọi là "gương xuyên thấu ánh sáng". Cuốn sách kỷ nguyên thời Đường này đã bị mất qua nhiều thế kỷ, nhưng gương ma thuật đã được mô tả trong Dream Pool Essays bởi Shen Kuo (1031-1095), người sở hữu ba chiếc gương như là một bảo vật gia truyền. Lúng túng vì làm thế nào kim loại rắn có thể trong suốt, Shen đoán rằng một loại kỹ thuật tôi luyện nào đó đã được sử dụng để tạo ra các nếp nhăn nhỏ trên mặt gương rất nhỏ để có thể quan sát được bằng mắt. Mặc dù lời giải thích của ông về tốc độ làm mát khác nhau là không chính xác, ông đã đúng khi cho rằng bề mặt gương chứa các biến thể rất nhỏ mà mắt thường không thể phát hiện ra; William Bragg đã phát hiện những chiếc gương này cũng không có độ trong suốt vào năm 1932 (các nhà khoa học phương Tây sai lầm về điều này sau cả một thế kỷ). 
Robert Temple mô tả công trình của họ: "Hình dạng gương cơ bản, với thiết kế ở mặt sau, được đúc phẳng, và độ lồi của bề mặt được tạo ra sau đó bằng cách cạo và trầy xước phức tạp. Bề mặt sau đó được đánh để trở nên sáng bóng. Các ứng suất được thiết lập bởi các quá trình này làm cho các phần mỏng hơn của bề mặt phình ra bên ngoài và trở nên lồi hơn so với các phần dày hơn. Cuối cùng, một hỗn hợp thủy ngân được đặt trên bề mặt; điều này tạo thêm căng thẳng và thêm độ oằn. Kết quả là sự không hoàn hảo của bề mặt gương phù hợp với các hoa văn ở mặt sau, mặc dù chúng quá nhỏ để có thể nhìn thấy bằng mắt. Nhưng khi chiếc gương phản chiếu ánh sáng mặt trời chói lọi vào tường, với độ phóng đại toàn bộ hình ảnh, hiệu ứng tái tạo các hoa văn như thể chúng đi qua tấm đồng rắn bằng chùm tia sáng." 
Michael Berry đã viết một bài báo mô tả quang học và đưa ra một số hình ảnh. 

**Xem thêm**
 Gương TLV - Gương đồng 

**Tham khảo**
Thể loại:Nhà Hán
Thể loại:Phát minh của Trung Quốc
Thể loại:Gương
Thể loại:Ảo giác thị giác
Thể loại:Mỹ thuật Trung Quốc
Van ba lá

Van ba lá hay van nhĩ thất phải nằm ở phía sau phải giữa tâm nhĩ phải và thất phải. Chức năng của van này là ngăn dòng máu chảy ngược từ tâm thất phải trở lại tâm nhĩ phải. 

**Cấu trúc**
Van ba lá bình thường có ba lá tên lần lượt là lá trước, lá sau và lá vách.  Mỗi lá lại được các thừng gân nối với các cơ nhú trước, sau và vách tương ứng của tâm thất phải. Van ba lá cũng có thể có hai hoặc bốn lá; số lượng lá có thể thay đổi theo tuổi.

**Chức năng**
Van ba lá có chức năng như là một van một chiều đóng trong thời kỳ tâm thất thu ngăn dòng máu chảy ngược từ tâm thất phải trở về tâm thất trái. Nó mở trong thời kỳ tâm trương cho phép dòng máu từ tâm nhĩ phải xuống tâm thất phải. Dòng máu chảy ngược lại còn được biết đến là dòng phụt ngược qua van ba lá hay hở van ba lá. Dòng phụt ngược qua van ba lá có thể gây tăng tiền gánh do máu phụt ngược lại tâm nhĩ sẽ được thêm vào thể tích máu đẩy vào tâm thất trong thời kỳ tâm trương ở chu kỳ tiếp theo.Tăng tiền gánh thất phải kéo dài có thể gây phì đại tâm thất, dần dần dẫn đến suy tim phải nếu không được điều chỉnh.
Hở van ba lá không phổ biến.
Nhiễm trùng van tim có thể do viêm nội tâm mạc ở những bệnh nhân dùng thuốc đường tĩnh mạch. Ở những bệnh nhân dùng thuốc đường tĩnh mạch thì nhiễm trùng thường xuất hiện ở tim phải, hầu hết là do vi khuẩn S. aureus. Ở những bệnh nhân không có tiền sử sử dụng thuốc đường tĩnh mạch, viêm nội tâm mạc thường xuất hiện ở bên trái.
Van ba lá thường bị tổn thương do thấp tim, gây hẹp van ba lá hoặc van ba lá mất chức năng (còn được gọi là hở ba lá). Một số bệnh nhân có bất thường van ba lá bẩm sinh. Bất thường bẩm sinh vị trí mép van ba lá được gọi là bệnh Ebstein và là nguyên nhân hay gặp gây hở ba lá nặng.
Hội chứng carcinoid có thể làm tổn thương van ba lá do các khối u này sản xuất ra serotonin tạo thành mô sợi. 
Ca ghép van ba lá qua can thiệp mạch đầu tiên được thực hiện bởi các phẫu thuật viên tại Cleveland Clinic.

**Ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 04- Photo of model:  circulation/tricuspidvalve04 at Waynesburg College-  Cardiac Valve Animations - Perioperative Interactive Education Group
Thể loại:Giải phẫu tim
Thể loại:Van tim
Van hai lá

Van hai lá (əl) còn được gọi là van nhĩ thất trái là van có hai lá của tim nằm giữa tâm nhĩ trái và tâm thất trái. Van hai lá và van ba lá được gọi chung là van nhĩ thất do chúng nằm giữa tâm nhĩ và tâm thất.
Ở người bình thường, van hai lá mở, tâm nhĩ trái co cho dòng máu chảy qua trong thời kỳ tâm trương, và khi tâm thất trái co trong thời kỳ tâm thu van hai lá đóng lại. Sự đóng và mở van xảy ra do sự chênh lệch áp suất, mở ra khi máu suất ở tâm nhĩ trái lớn hơn ở tâm thất và đóng lại khi áp suất ở tâm thất lớn hơn tâm nhĩ.
Trong trường hợp bất thường, dòng máu phụt ngược qua van (hở hai lá) hoặc van hai lá bị hẹp (hẹp hai lá). Bệnh thấp tim thường gây tổn thương van hai lá, van cũng sa xuống theo tuổi và có thể bị tổn thương do viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn. Tên gọi "mitral valve" được đặt tên theo mũ mitra của giám mục với hình dáng hai vành tương tự như vậy.

**Cấu trúc**
Phẫu thuật van hai lá với một thừng gân bám vào lá trước bị đứt
Van hai lá thường to từ cm2, và nằm giữa tâm nhĩ trái và tâm thất trái. Nó có hai lá, một lá trước trong và một lá sau ngoài. Gốc van hai lá được bao quảnh bởi một vòng sợi gọi là vòng van hai lá. Lá trước chiếm khoảng hai phần ba van (tưởng tượng hình trăng lưỡi liềm trong một vòng tròn thì lá sau là phần lưỡi liềm). Mặc dù lá trước chiếm phần lớn vòng van và nhô cao hơn nhưng lá sau lại có diện tích bề mặt lớn hơn.

**Thừng gân**
Các lá van không bị sa vào tâm nhĩ là nhờ các thừng gân. Thừng gân là các gân không đàn hồi một đầu bám vào cơ nhú trong thất trái, đầu kia bám vào các mép van. Cơ nhú nhô lên như những ngón tay ở thành thất trái.
Khi tâm thất co, áp lực trong tâm thất sẽ đẩy van đóng lại trong khi các thừng gân giữ cho các lá van đóng kín ngăn không cho van mở sai hướng (nhờ đó ngăn dòng chảy ngược vào nhĩ phải). Mỗi thừng gân lại có độ dày khác nhau. Những thừng mỏng nhất bám vào bờ tự do của lá van còn các thừng dày nhất bám khá xa bờ tự do. Sự sắp xếp này ảnh hưởng lớn đến sinh lý phân bố áp lực trong thời kỳ tâm thu.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 03 — "Valves of the heart"-  Cardiac Valve Animations - Perioperative Interactive Education Group — Cardiac valve animations

**Đọc thêm**
 Ingels Jr, Neil B and Karlsson, Matts. Mitral Valve Mechanics. Linköping University Electronic Press, 2016. 978-91-7685-952-0.   Open access
Amiodarone

Amiodarone là một thuốc chống loạn nhịp tim được sử dụng để điều trị và dự phòng một số loại rối loạn nhịp tim. Các rối loạn nhịp này bao gồm nhanh thất (VT), rung thất (VF), và nhịp nhanh QRS rộng, cũng như rung nhĩ và nhịp nhanh kịch phát trên thất. Tuy nhiên bằng chứng trong ngừng tim còn hạn chế. Thuốc được dùng bằng đường uống, đường tĩnh mạch hoặc truyền trong xương. Khi dùng đường uống cần mất khoảng vài tuần mới bắt đầu có tác dụng.
Tác dụng không mong muốn thường gặp bao gồm mệt mỏi, run tay, buồn nôn và táo bón. Do amiodarone có thể gây một số tác dụng không mong muốn nghiêm trọng nên nó chủ yếu được chỉ định cho rối loạn nhịp thất nặng. Tác dụng không mong muốn nghiêm trọng bao gồm độc tính với phổi như viêm phổi kẽ, tổn thương gan, loạn nhịp tim, tổn thương thị giác, tổn thương tuyến giáp và tử vong. Nếu sử dụng thuốc trong thời kỳ có thai hoặc cho con bú có thể ảnh hưởng đến thai nhi. Thuốc thuộc nhóm thuốc chống rối loạn nhịp III. Thuốc hoạt động một phần dựa vào tăng khoảng thời gian ttruowscc khi tế bào cơ tim co trở lại.
Amiodarone được tạo ra vào năm 1961 và được sử dụng trong y học vào năm 1962 cho đau ngực liên quan đến tim. Thuốc được rút khỏi thị trường vào năm1967 do các tác dụng không mong muốn. Năm 1974 thuốc được chứng minh có hiệu quả trong loạn nhịp và được đưa trở lại thị trường. Thuốc năm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới - các thuốc hiệu quả và an toàn cần trong hệ thống y tế. Thuốc có sẵn ở dạng thuốc gốc. Ở các nước đang phát triển giá bán vào năm 2014 khoảng 0.06–0.26$ mỗi ngày. Ở Mỹ, mỗi tháng thường cung cấp khoảng $100 đến $200. Vào năm 2016 đây là thuốc được kê nhiều thứ 198 ở Mỹ với hơn 2 triệu đơn thuốc.

**Dược lý**
Amiodarone thuộc nhóm thuốc chống loạn nhịp III và kéo dài pha 3 của điện thế hoạt động cơ tim, pha tái cực thường có sự giảm tính thấm calci và tăng tính thấm kali. Tuy nhiên thuốc cũng có nhiều tác dụng khác bao gồm cả hoạt động tương tự như các thuốc chống loạn nhịp nhóm Ia, II và IV.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 archive-url=https://web.archive.org/web/20080515211137/http://www.aafp.org/afp/20031201/2189.html-  Amiodarone (MedicineNet.com)-  Amiodarone (FamilyPracticeNotebook.com)-  Amiodarone (The WorldWide Intensivist)-  U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal - Amiodarone-  Amiodarone (FDA MedWatch  see: Information for Healthcare Professionals: Amiodarone (marketed as Cordarone) ARCHIVED )-  (2005 Drug Safety Information, archived)
Thể loại:RTT
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Thể loại:Ether phenol
Thể loại:Amin
Viêm não Saint Louis

Viêm não Saint Louis là một bệnh do virus viêm não Saint Louis gây nên, vật chủ trung gian là muỗi. Virus viêm não Saint Louis có liên quan đến virus viêm não Nhật Bản và là một virus thuộc phân nhóm Flaviviridae. Bệnh này chủ yếu lây lan tại Hoa Kỳ. Các trường hợp mắc bệnh thỉnh thoảng đã được báo cáo từ Canada và Mexico.

**Dấu hiệu và triệu chứng**
Phần lớn các bệnh nhiễm trùng dẫn đến bệnh nhẹ, bao gồm sốt và đau đầu. Khi nhiễm trùng nặng hơn bệnh nhân có triệu chứng nhức đầu, sốt cao, cứng cổ, mê màng, mất phương hướng, hôn mê, run, co giật thường xuyên và co cứng tê liệt. Tỷ lệ tử vong dao động từ 3–30%. Người cao tuổi dễ bị nhiễm trùng gây tử vong.

**Lây lan**
Muỗi chi Culex bị nhiễm bệnh do đốt phải những con chim bị nhiễm virus viêm não Saint Louis. Muỗi bị nhiễm bệnh sau đó truyền virus viêm não Saint Louis cho người và động vật. Virus viêm não Saint Louis phát triển cả ở muỗi và chim bị nhiễm bệnh, nhưng không làm suy yếu vật chủ. Chỉ những con muỗi bị nhiễm bệnh mới có thể truyền virus viêm não Saint Louis. Người đã bị nhiễm vi-rút không lây truyền bệnh được sang người khác.

**Di truyền học**
Năm nghiên cứu di truyền tiến hóa của virus SLE đã được công bố, trong đó bốn nghiên cứu  tập trung vào phát sinh gen, biến dị, tái tổ hợp bằng cách giải trình tự gen của protein vỏ và các phần của gen khác.

**Điều trị**
Không có vắc-xin hoặc bất kỳ phương pháp điều trị nào khác chữa bệnh viêm não do vi-rút viêm não Saint Louis gây nên. Tuy nhiên một nghiên cứu cho thấy rằng sử dụng sớm interferon alfa-2b có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng của các biến chứng.

**Dịch tễ học**
Tỷ lệ mắc bệnh viêm não Saint Louis ở Hoa Kỳ, 1964-1998.
Tại Hoa Kỳ, trung bình có 128 trường hợp viêm não Saint Louis được ghi nhận hàng năm. Ở các vùng ôn đới của Hoa Kỳ, các trường hợp viêm não Saint Louis xảy ra chủ yếu vào cuối mùa hè hoặc đầu mùa thu. Ở miền nam Hoa Kỳ nơi khí hậu ôn hòa hơn, viêm não Saint Louis xảy ra quanh năm.

**Lịch sử**
Virus quay trở lại năm 1933 khi trong vòng năm tuần vào mùa thu, một bệnh dịch viêm não bùng phát ở vùng lân cận tiểu bang St. Louis, Missouri và hạt St. Louis lân cận. Loại virus chưa được biết trước đó gây ra dịch bệnh đã được nhóm NIH phân lập đầu tiên ở khỉ và sau đó là chuột bạch.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ.  Viêm não Saint Louis. - St. Louis Encephalitis  -  The Encephalitis Society - A Global resource on Encephalitis - id=11080
Thể loại:Bệnh lý học
Virus viêm não thung lũng Murray

Virus viêm não thung lũng Murray (MVEV) có nguồn gốc từ động vật, đó là các loài đặc hữu của miền Bắc Úc và Papua New Guinea. Đây là tác nhân gây bệnh viêm não Thung lũng Murray (MVE; trước đây gọi là viêm não Úc hoặc bệnh X Úc). Người nhiễm virus sẽ bị tổn thương thần kinh vĩnh viễn hoặc tử vong. MVEV có liên quan đến virus Kunjin có hệ sinh thái tương tự nhưng tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn. Mặc dù arbovirus là loài đặc hữu của miền Bắc Úc, đôi khi virus lan sang các bang miền nam trong đợt lũ theo mùa của hệ thống sông Murray-Darling. Dịch bùng phát với mật độ bất thường, "... cách nhau hàng thập kỷ, không có hoặc có rất ít trường hợp được chẩn đoán mắc bệnh khi chưa đến mùa dịch".

**Vectơ**
MVEV có vật chủ là chim và trung gian truyền bệnh là muỗi. Các loài chim nước thuộc họ Hạc, bao gồm diệc, cốc, chính là vật chủ  chứa MVEV. Vectơ là loài muỗi Culex annulirostris. Nhiễm trùng ở người chỉ xảy ra qua vết đốt của muỗi bị nhiễm bệnh; virus không truyền từ người sang người.

**Triệu chứng**
Bệnh cảnh lâm sàng tương tự bệnh viêm não Nhật Bản. Sau thời gian ủ bệnh từ 5 đến 15 ngày, bệnh sẽ xuất hiện theo 3 giai đoạn:
Giai đoạn khởi phát: khoảng từ 1 đến 6 ngày. Bệnh nhân có sốt đột ngột, thường kèm theo ớn lạnh, mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn và nôn.
Giai đoạn toàn phát: Tiếp tục sốt cao 38 °C- 40 °C, kéo dài; có biểu hiện của viêm màng não (đau đầu, cứng gáy, nôn và buồn nôn, táo bón); biểu hiện rối loạn ý thức (kích thích vật vã hoặc li bì, u ám, có thể đi vào hôn mê); biểu hiện tổn thương thần kinh trung ương khu trú (co giật, run giật tự nhiên ở ngón tay, lưỡi, mi mắt hoặc toàn thân, liệt cứng); kèm theo rối loạn thần kinh thực vật. Tỷ lệ tử vong từ 0,3% - 60% tuỳ theo việc phát hiện bệnh sớm hay muộn, trình độ kỹ thuật hồi sức cấp cứu chống phù não, suy hô hấp, trụy tim mạch và chống bội nhiễm vi khuẩn
Giai đoạn hồi phục: Nếu qua khỏi, bệnh nhân có thể hồi phục hoàn toàn. Một số trường hợp nặng có thể để lại di chứng liệt cứng ở chi trên hoặc chi dưới, liệt mặt và/hoặc di chứng rối loạn tinh thần, mất ổn định về tình cảm, thay đổi cá tính, chậm phát triển trí tuệ.

**Bản sao**
Nghiên cứu khoa học di truyền của MVEV khá thuận lợi: chỉ cần xây dựng và thao tác trên bản sao cDNA truyền nhiễm của virus. Đột biến trong gen vỏ có liên quan đến sự suy giảm độ lây lan bệnh, được chứng minh qua các thé nghiệm trên chuột.

**Tham khảo**
Thể loại:Virus
Virus Usutu

Virus Usutu
Virus Usutu (USUV) lần đầu tiên được phát hiện ở Nam Phi vào năm 1959, là một loại arbovirus mới nổi gây bệnh đáng lo ngại vì khả năng gây bệnh với người. Đây là virus có sự tương đồng về sinh thái học với các loại arbovirus mới nổi khác như virus Tây sông Nile. USUV là một flavivirus gây viêm não tương tự viêm não Nhật Bản.
USUV đã được phát hiện từ một số quốc gia châu Phi bao gồm Sénégal, Cộng hòa Trung Phi, Nigeria, Uganda, Burkina Faso, Bờ Biển Ngà và Maroc. Chỉ có hai trường hợp ở người được xác định ở Châu Phi, vào năm 1981 và 2004, với một trường hợp lành tính và một trường hợp nghiêm trọng. Virus này được xác định lần đầu tiên bên ngoài châu Phi vào năm 1996 tại Ý, nơi nó gây ra tỷ lệ tử vong đáng kể trong số các loài hoét. Trường hợp đầu tiên phát hiện trên người ngoài lãnh thổ châu Phi đã được báo cáo ở Ý vào năm 2009, một bệnh nhân suy giảm miễn dịch nhiễm bệnh gây viêm não.
Phạm vi vật chủ của USUV bao gồm chủ yếu là muỗi Culex, chim và người. Một cuộc khảo sát năm 2008-2009 về muỗi và chim ở Emilia-Romagna phát hiện USUV trong 89 ao tù chứa Culex pipiens và trong 2 ao tù chứa Aedes albopictus. 12 loài chim hoang dã, bao gồm:  Ác là (Pica pica),  Corvus cornix và Quạ thông Á Âu (Garrulus glandarius), được xác định là dương tính với USUV. Phát hiện USUV ở các loài muỗi đã xác nhận vai trò của Culex pipiens là vectơ truyền bệnh chính, Aedes albopictus đóng vai trò nhất định trong chu kỳ virus.

**Tham khảo**
Thể loại:Virus
Danh sách trò chơi điện tử được coi là hay nhất

Đây là danh sách các trò chơi điện tử luôn được các nhà báo và nhà phê bình trò chơi điện tử đánh giá là hay nhất mọi thời đại. Các trò chơi được liệt kê ở đây được đưa vào ít nhất sáu danh sách riêng biệt "hay nhất / hay nhất mọi thời đại" từ các ấn phẩm khác nhau, do đội ngũ biên tập viên của họ lựa chọn.


**Danh sách**

**Ấn bản đánh giá**
# 1001 Video Games You Must Play Before You Die – 2013
# The Age – 2005
# Collider – 2020
# Digitally Downloaded – 2016
# Electric Playground Network – 2013
# Edge – 2000, 2015, 2017
# Electronic Fun with Computers & Games - 1984
# Empire – 2009
# Entertainment Weekly – 2003
# Esquire – 2018, 2020
# FHM – 2010
# Flux – 1995
# G4 – 2012
# GamesMaster - 1996
# Gamecenter - 2000
# Game Informer – 2009, 2018
# Game On! From Pong to Oblivion – 2006
# GameSpot – 2000, 2007
# GameSpy – 2001
# Gamereactor – 2011, 2017
# GamesRadar+ – 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2021
# GamesTM – 2010, 2018
# Gameswelt – 2012, 2016,
# GamingBolt – 2013, 2022
# GQ – 2013
# The Greatest Games – 1985
# Hardcore Gaming 101 – 2015, 2020
# Hyper – 1995, 1997, 1999
# IGN – 2003, 2005, 2007, 2015, 2018, 2019, 2021
# The Independent – 1999
# The Irish Times – 2013
# Jeuxvideo.com – 2011, 2017
# Mashable – 2020
# Next Generation – 1996, 1999
# Polygon – 2017
# Popular Mechanics – 2014, 2019
# Power Unlimited – 2015
# PPE – 2021
# Slant Magazine – 2014, 2018, 2020
# Stuff – 2008, 2014, 2017
# Super GamePower - 2001
# Sydney Morning Herald – 2002
# Time – 2012, 2016
# USA Today - 2022
# TheWrap – 2017
# Yahoo! – 2005

**Xem thêm**
 Danh sách trò chơi điện tử bán chạy nhất- Danh sách giải thưởng Trò chơi của năm- Danh sách trò chơi điện tử gây chú ý vì tiếp nhận tiêu cực

**Ghi chú**


**Tham khảo**


**Liên kết ngoài**
 Trò chơi được xếp hạng cao nhất trên  Metacritic và  OpenCritic
Danh sách trò chơi hay nhất
Trò chơi điện tử
Trò chơi điện tử
Thể loại:Danh sách trò chơi điện tử
Bwamba orthobunyavirus

Bwamba orthobunyavirus (BWAV) thuộc chi Orthobunyavirus và virus RNA Bunyavirales. BWAV có mặt ở phần lớn châu Phi, đặc hữu ở Mozambique, Tanzania và Uganda. Nó lây truyền sang người qua vết muỗi đốt và dẫn đến nhiễm trùng tổng quát lành tính với các triệu chứng đau đầu, phát ban da, tiêu chảy và đau khớp và kéo dài 4 đến 5 ngày. Vật chủ virus là chim, khỉ và lừa.

**Phân bố địa lý**
Năm 1937, sốt Bwamba lần đầu tiên được công nhận là một bệnh lâm sàng khi các công nhân xây dựng đang thi công một con đường đến Quận Bwamba, Tây Uganda, ngày nay là Quận Bundibugyo, mắc bệnh. Sốt Bwamba có mặt nhiều nơi ở Châu Phi và các kháng thể của virut đã được tìm thấy "ở phía nam (Cộng hòa Nam Phi) và phía tây bắc (Gambia)". Sốt Bwamba là bệnh đặc hữu ở một số nước châu Phi, bao gồm Mozambique, Tanzania và Uganda, nơi virus này được phát hiện. Sự phân bố của virus khó phân vùng vì các triệu chứng tương đối nhẹ và thường bị nhầm lẫn với bệnh sốt rét.

**Lây lan**
Bwamba orthobunyavirus truyền sang người qua vết muỗi đốt. Các vectơ truyền bệnh là Anophele gambiae và Anophele funestus.
Vật chủ là chim, khỉ và lừa. Đã tìm thấy có kháng thể chống lại vi rút Bwamba trên vật chủ.

**Bệnh ở người**
Sốt Bwamba là một bệnh nhiễm trùng nặng, nhưng lành tính trong thời gian ngắn, thường chỉ kéo dài bốn đến năm ngày. Các triệu chứng bao gồm sốt, nhức đầu, đau khớp, đau cục bộ hoặc đau toàn thân. Không có trường hợp tử vong đã được ghi nhận cho đến nay. Bệnh lần đầu phát hiện vào những năm 40 của thế kỷ XX.

**Xem thêm**
 Virus Bundibugyo, một loại Ebolavirus

**Tham khảo**

**Tài liệu**
 pmid=12789111 - pmid=11878887 - Schmaljohn CS và Hooper, JW (2001). Bunyaviridae: Các virus và sự nhân lên của chúng. Trong: Lĩnh vực virus học, 4 'Edn, (DM Knipe và P. Howley, eds), trang 1581 trừ1602. Lippincott, Williams và Wilkins, Philadelphia. - Mô tả về virus Bwamba, 
Thể loại:Bệnh virus động vật
Białostoczek (Białystok)

Białostoczek là một quận của Thành phố Białystok, Ba Lan. Đó là một khu dân cư và công nghiệp hỗn hợp. Trước khi thành lập năm 1919, đây là một ngôi làng riêng biệt.

**Địa điểm du lịch**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Quận của Białystok
Osiedle Sienkiewicza, Białystok

Osiedle Sienkiewicza là một trong những quận của thành phố Białystok của Ba Lan. Đây là một trong những quận nhỏ hơn về diện tích nhưng tương đối đông dân cư. Quận nằm ngay phía bắc đến trung tâm thành phố ở bờ phải của sông Biala (ngoại trừ một đoạn nhỏ của hẻm Pilsudski, nằm ở bờ trái). Nó được đặt theo tên của Henryk Sienkiewicz, người có thể tìm thấy bức tượng của ông trong huyện. 
Tập tin:Tank-osiedle-Sienkiewicza.jpg|trái|nhỏ| Một chiếc xe tăng Liên Xô đứng trên quảng trường Zankiewicz trong nhiều thập kỷ; bây giờ trong một bảo tàng 
Khu vực này bao gồm những gì từng là phần phía bắc của khu ổ chuột Do Thái do lực lượng chiếm đóng của Đức Quốc xã tạo ra trong Thế chiến II. Vào ngày 20 tháng 8 năm 1943, khu ổ chuột đã được bình định, dẫn đến sự phá hủy hoàn toàn khu vực - chưa đến 20 tòa nhà từ trước thời kỳ đó còn tồn tại cho đến bây giờ.
Sau khi Thế chiến thứ II kết thúc, khu vực này đã được tái phát triển và hiện bao gồm cây xanh đô thị, các tòa nhà công cộng và một khu nhà ở. Sau này bao gồm chủ yếu gồm các khối căn hộ bốn và mười một tầng được quản lý bởi một hiệp hội nhà ở - Bialostocka Spoldzielnia Mieszkaniowa (BSM). Ngoài ra còn có một số tòa nhà thuộc sở hữu của các hiệp hội khác cũng như chủ sở hữu tư nhân.
Vào ngày 9 tháng 3 năm 1989, một chuyến tàu chở clo đã bị trật bánh trên tuyến đường sắt giáp ranh với quận. Nếu các bể chứa clo đã mở phần lớn dân số của thành phố sẽ bị giết, nhưng trường hợp khẩn cấp đã được xử lý thành công bởi đội cứu hỏa. Sự kiện này được tưởng niệm bởi một bức tượng đứng trên đường Poleska nơi xảy ra vụ tai nạn.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Địa điểm Holocaust ở Ba Lan
Thể loại:Quận của Białystok
Osiedle Młodych, Białystok

: "Osiedle Młodych" cũng là tên của hợp tác xã nhà ở quản lý phần lớn Rataje, Poznań.
Osiedle Młodych (có nghĩa là "Bất động sản của giới trẻ") là một trong những quận của thành phố Białystok ở Ba Lan.

**Liên kết ngoài ==
Osiedle Jaroszówka, Białystok

Jaroszówka là một trong những quận của thành phố Białystok ở Ba Lan. Đó là một khu ký túc xá ngoại ô với những tòa nhà thấp, chủ yếu là những ngôi nhà biệt lập.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài ==
Virus Heartland

Virus Heartland (HRTV) là một loại phlebovirus do ve là vectơ truyền bệnh, phát hiện vào năm 2009. Amblyomma americanum truyền virus vào người khi hút máu. Tính đến năm 2017, chỉ có năm bang thuộc vùng Trung Tây Hoa Kỳ báo cáo 20 ca nhiễm trùng ở người, cụ thể là các bang Arkansas, Indiana, Missouri, Oklahoma và Tennessee. Vật chủ chưa biết, nhưng đã phát hiện trong hươu, gấu trúc, chó sói và nai ở 13 tiểu bang Mỹ đã có kháng thể chống lại virus.

**Lịch sử**
Tiến sĩ Scott Folk làm việc tại Trung tâm Y tế Vùng Heartland ở St. Joseph, Missouri phát hiện Virus Heartland (HRTV) vào năm 2009. Tháng 6 năm 2009, virus được xác định là có thể lây sang người khi hai người nông dân, sống cách xa nhau mi có những biểu hiện như sốt, mệt mỏi, tiêu chảy, hạ tiểu cầu và hạ bạch cầu. Amblyomma americanum truyền virus cho người khi hút máu.

**Lây lan**
Năm 2013, các nhà nghiên cứu từ CDC và Đại học bang Missouri Western đã lần đầu tiên phân lập được virus Heartland (HRTV) từ loài bét Amblyomma Americanum. Không tìm thấy vật chủ tự nhiên của virus. Tuy nhiên nhiều con nai và gấu trúc đuôi trắng từ phía tây bắc Missouri có kháng thể với HRTV, cho thấy chúng có thể là vật chủ.

**Nhiễm trùng**
Các dấu hiệu và triệu chứng bao gồm sốt vượt quá 38   °C, lờ đờ, đau đầu, đau cơ, chán ăn, buồn nôn, tiêu chảy, sụt cân, đau khớp, hạ bạch cầu, dễ bị bầm tím do hạ tiểu cầu.

**Điều trị**
Thuốc kháng sinh không hữu ích trong việc chống lại virus. Truyền tĩnh mạch và sử dụng thuốc giảm đau hiện đang là phương pháp tốt nhất.

**Các trường hợp**
Hơn 20 trường nhiễm trùng ở người đã được báo cáo tại Hoa Kỳ. 

**Tham khảo**
Thể loại:Virus gây bệnh
Thể loại:Virus học ở động vật
Osiedle Kawaleryjskie, Białystok

Osiedle Kawaleryjskie là một trong những quận của thành phố Białystok ở Ba Lan. Osiedla Kawaleryjskie được gọi là Nowe Miasto 2 (Thành phố mới 2) cho đến năm 2002.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài ==
Thể loại:Cúp Liên đoàn các châu lục 2003

2013
Thể loại:Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Pháp
Thể loại:Bóng đá Pháp 2002–03
Thể loại:Bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ 2002–03
Thể loại:Bóng đá Nhật Bản năm 2003
Thể loại:Bóng đá Brasil năm 2003
Thể loại:Bóng đá Colombia năm 2003
Thể loại:Bóng đá Hoa Kỳ năm 2003
Thể loại:Bóng đá Cameroon năm 2003
Thể loại:Bóng đá New Zealand năm 2003
Đội hình của các đội tuyển trong King's Cup 2019

Cúp Nhà vua Thái Lan 2019 là giải bóng đá giao hữu giữa các đội tuyển bóng đá nam quốc gia. Giải đấu lần này được tổ chức ở Buriram, Thái Lan diễn ra từ ngày 5 đến ngày 8 tháng 6 năm 2019.
Dưới đây là 23 cầu thủ của mỗi đội tuyển quốc gia được đăng kí cho giải đấu lần này.
Các cầu thủ được đánh dấu (c) là đội trưởng của đội tuyển quốc gia đó. Số áo của các cầu thủ được tính cho đến khi bắt đầu giải đấu, bao gồm tất cả các trận giao hữu trước giải đấu được FIFA công nhận. Tuổi của cầu thủ là tuổi của họ vào ngày khai mạc của giải đấu.

**CUR**
Huấn luyện viên: NED Remko Bicentini
Dưới đây là 23 cầu thủ được đăng kí cho giải đấu Cúp Nhà vua Thái Lan 2019.
Lần đối đầu gần nhất là với đội tuyển U.S. Virgin Islands.

**IND**
Huấn luyện viên: Croatia Igor Štimac
Dưới đây là 23 cầu thủ được đăng kí cho giải đấu Cúp Nhà vua Thái Lan 2019.
Lần đối đầu gần nhất là với đội tuyển BHR.

**THA**
Huấn luyện viên: THA Sirisak Yodyardthai (quyền)
Dưới đây là 23 cầu thủ được đăng kí cho giải đấu Cúp Nhà vua Thái Lan 2019.
Lần đối đầu gần nhất là với đội tuyển URU.


**VIE**
Huấn luyện viên: Hàn Quốc Park Hang-seo
Dưới đây là 23 cầu thủ được đăng kí cho giải đấu Cúp Nhà vua Thái Lan 2019.
Lần đối đầu gần nhất là với đội tuyển JPN.

**Chú thích**
Thể loại:Bóng đá năm 2019
Osiedle Słoneczny Stok, Białystok

Słoneczny Stok là một trong những quận của thành phố Białystok ở Ba Lan. Tên này có nghĩa đen là 'Dốc nắng' và là một cách chơi chữ của tên Bialystok, viết tắt của 'Dốc trắng'.

**Liên kết ngoài**

**Tham khảo**
Thể loại:Quận của Białystok
Osiedle Leśna Dolina, Białystok

Leśna Dolina là một trong những quận của thành phố Białystok ở Ba Lan. Nó có rất nhiều khu vực xanh, với cây cối và cánh đồng. Hầu hết các huyện là khu dân cư, với các khối căn hộ và nhà ở. 

**Liên kết ngoài ==
Tô Ma Lạt Cô

Tô Ma Lạt Cô (chữ Hán: 苏麻喇姑, bính âm: Sumalagu; ? - 24 tháng 10 năm 1705) là một Thị nữ hầu hạ thân cận của Hiếu Trang Văn Hoàng hậu. Dù không phải là người hoàng tộc, nhưng bà lại được Hoàng đế kính xưng bằng danh hiệu Cách cách, được đặc cách an táng theo lễ Tần tại Thanh Đông lăng, là một trong những trường hợp hiếm hoi trong lịch sử nhà Thanh. Trong văn hóa, hình tượng của bà được khắc họa trong bộ phim "Tô Mạt Nhi truyền kỳ" của Trung Quốc.

**Tiểu sử**
Nguyên tên bà trong tiếng Mông Cổ là Sumal (Tô Mặc Nhi; 苏墨儿), là tên gọi một loại túi lớn đựng đồ vật đặt trên lưng ngựa của các mục dân Mông Cổ. Tên này phản ánh truyền thống của mục dân Mông Cổ đặt tên con theo các vật dụng đầu tiên họ nhìn thấy hoặc nghĩ đến. Trong Mãn văn, tên gọi "Sumala" cũng có ý nghĩa gần tương đồng.
Xuất thân của bà tương đối mơ hồ, là một dân thường của bộ Khoa Nhĩ Thấm của Mông Cổ, song lại rất giỏi về văn tự. Từ thời Hoàng Thái Cực, Tô Ma Lạt Cô đã tham gia vào việc định chế áo mũ trong nội đình. Sách Khiếu đình tạp lục (啸亭杂录) của Chiêu Liên - một hậu duệ Lễ vương Đại Thiện cũng có đề cập qua. Cùng với vai trò như bảo mẫu, Tô Ma Lạt Cô gần gũi và trở thành thầy dạy lúc ban đầu của 2 đời Hoàng đế nhà Thanh là Thuận Trị Đế và Khang Hi Đế. Lúc về già, bà là người nuôi dạy cho Hoàng tử thứ 12 của Khang Hi Đế là Dận Đào. Trong cung, bà thường được gọi là Ngạch niết hay Cách cách.
Năm Khang Hi thứ 44 (1705), ngày 7 tháng 9 (âm lịch), Tô Ma Lạt Cô qua đời, thọ hơn 90 tuổi, được dùng tang lễ bậc Tần mà an táng. Mộ phần của bà ở khu vực hướng Đông Nam ngoài Phong thủy tường (风水墙) của Thanh Đông lăng.

**Tương quan**
Theo chuyên gia Mãn văn là Quất Huyền Nhã (橘玄雅), nói về Tô Ma Lạt Cô, bà là Thị nữ của Hiếu Trang Thái hậu là không sai, nhưng cái khái niệm thân phận của bà ta so với Thị nữ thông thường là hoàn toàn khác nhau. Án theo quy chế cung đình thời Thanh sơ, phân chia thân phận “Chủ-tớ” đều dựa vào hai dạng cơ bản, là được Xuyên lụa (穿缎; nghĩa là “Mặc áo vải lụa”) hay được Xuyên bố (穿布; nghĩa là “Mặc áo vải bố”), mà Tô Ma Lạt Cô này ở hàng đãi ngộ mặc lụa, thuộc về phạm trù chủ tử.
Các vị như Tô Ma Lạt Cô không chỉ có riêng cung phân, mà còn có Thị nữ riêng bên cạnh. Cho nên nói, Tô Ma Lạt Cô không phải là một Thị nữ “tay chân lấm bùn” như mọi người hay nghĩ. Mặt khác, Tô Ma Lạt Cô là một “Phụ sai” (妇差) cao cấp, địa vị trong cung thuộc hàng thượng đẳng, khi ấy tôn ti cung đình nhà Thanh dựa vào mặc lụa hay mặc bố, thì số trang phục lụa cấp cho Tô Ma Lạt Cô nếu so với Thái hậu tuy là kém, nhưng so với Nội đình chủ vị có khi còn hơn, bà thuộc phạm trù không phải Nội đình chủ vị, nhưng đến Nội đình chủ vị còn phải nể nang. Đồng thời cũng nên chỉ ra chính là, ngoài Tô Ma Lạt Cô còn có tới mấy vị nữa, đãi ngộ Tô Ma Lạt Cô tuy cao nhưng cũng không xem là “Đứng đầu”, cho nên cái gì mà “dùng lễ của Tần an táng”, xét vào cái chế độ cung đình khi ấy, cũng không xem là quá đặc biệt, mà là một đãi ngộ tất nhiên.

**Đánh giá**

**Trong văn hóa đại chúng**

**Xem thêm**
 Hậu cung nhà Thanh- Nữ quan nhà Thanh- Cung nữ nhà Thanh- Cách cách

**Tham khảo**
 Thanh thực lục- Thanh sử cảo
Thể loại:Người Mông Cổ thuộc Thanh
Thể loại:Nữ giới nhà Thanh
Cheiloprion labiatus

Cheiloprion labiatus là loài cá biển duy nhất thuộc chi Cheiloprion nằm trong phân họ Pomacentrinae của họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1877.

**Từ nguyên**
Từ định danh của chi được ghép bởi 2 âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: cheilos ("môi") và prion ("cái cưa"), hàm ý đề cập đến đôi môi dày và các khía nhỏ ở xương trước nắp mang của loài này. Tính từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "môi dày", hàm ý như tên gọi của chi.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ Sri Lanka và quần đảo Andaman và Nicobar, phạm vi của C. labiatus băng qua vùng biển nhiều nước Đông Nam Á, trải dài đến quần đảo Solomon và Palau, phía nam đến Vanuatu và bờ biển Bắc Úc (bao gồm rạn san hô Great Barrier, rạn san hô Ashmore và đảo Giáng Sinh ngoài khơi), ngược lên phía bắc đến đảo Đài Loan và vùng biển phía nam Nhật Bản.
C. labiatus thường tập trung gần các rạn san hô, đặc biệt là các cụm san hô nhánh Acropora, trong các đầm phá nông và vùng biển ngoài khơi ở độ sâu đến ít nhất là 3 m.

**Mô tả**
C. labiatus có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 10 cm. C. labiatus có màu nâu, sẫm dần ở thân sau. Vảy cá viền đen. Viền mỏng màu xanh lam trên các vây. Bờ môi dày đặc trưng, uốn cong lên cả hàm trên và dưới. Cá con màu đen với một dải sọc màu xanh óng ở lưng.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 13–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 17; Số lược mang: 16–20.

**Sinh thái học**
Cùng với Plectroglyphidodon johnstonianus, C. labiatus là hai loài cá thia chỉ chuyên ăn san hô (chủ yếu là san hô Acropora), do đó cấu tạo môi của chúng dày hơn để thích ứng với chế độ ăn này.
C. labiatus có thể sống đơn độc hoặc hợp thành những nhóm nhỏ. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

**Tham khảo**
L
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Ấn Độ
Thể loại:Cá Sri Lanka
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1877
Doratonotus megalepis

Doratonotus megalepis là loài cá biển duy nhất thuộc chi Doratonotus trong họ Cá bàng chài. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1862.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
D. megalepis có phạm vi phân bố rộng khắp Đại Tây Dương, đông đúc ở bờ tây và thưa thớt ở bờ đông. Ở bờ tây, từ Bermuda và phía nam bang Florida (Hoa Kỳ), D. megalepis được ghi nhận trên khắp vịnh Mexico và biển Caribe; ở phạm vi phía nam, D. megalepis xuất hiện ở ngoài khơi bờ biển Brasil (trải dài đến bang Santa Catarina), bao gồm quần đảo Fernando de Noronha và đảo san hô Rocas; ở bờ đông, D. megalepis chỉ được biết đến tại São Tomé và Príncipe và Cape Verde.
D. megalepis sinh sống trong các thảm cỏ biển, đặc biệt là chi Thalassia, ở độ sâu đến ít nhất là 15 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở D. megalepis là 9,4 cm. Đây là một loài lưỡng hình giới tính: cá đực thường sẫm màu và có kích thước lớn hơn cá cái.
Cơ thể của D. megalepis có nhiều kiểu màu: màu nâu đỏ hoặc da cam lốm đốm, nhưng thường thấy nhất là màu xanh lục nhạt. Hai bên thân có các hàng đốm nâu lớn, với nhiều hàng chấm trắng chồng lên trên. Má có một đốm trắng.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 11 - 12.

**Sinh thái**
Thức ăn của D. megalepis là những thủy sinh không xương sống và cá bột.

**Đánh bắt**
D. megalepis được nhắm mục tiêu bởi ngành buôn bán cá cảnh.

**Tham khảo**
M
Thể loại:Cá Đại Tây Dương
Thể loại:Cá Mỹ
Thể loại:Cá vịnh Mexico
Thể loại:Cá México
Thể loại:Cá Caribe
Thể loại:Cá Cuba
Thể loại:Cá Jamaica
Thể loại:Cá Guatemala
Thể loại:Cá Honduras
Thể loại:Cá Nicaragua
Thể loại:Cá Costa Rica
Thể loại:Cá Panama
Thể loại:Cá Colombia
Thể loại:Cá Venezuela
Thể loại:Cá Brasil
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1862
Thể loại:Họ Cá bàng chài
Thể loại:Nhóm loài do Albert Günther đặt tên
Epibulus brevis

Epibulus brevis, thường được gọi là bàng chài lùn, là một loài cá biển thuộc chi Epibulus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2008.

**Phân bố và môi trường sống**
E. brevis có phạm vi phân bố tương đối rộng rãi ở vùng biển Tây Thái Bình Dương. Chúng được tìm thấy tại Palau, Philippines (đảo Luzon và Cebu), Papua New Guinea (tỉnh Madang, vịnh Milne), Indonesia (các đảo Bali, Lombok, Sulawesi, Flores) và quần đảo Solomon. E. brevis sống xung quanh những rạn san hô và những thảm cỏ biển gần bờ và trong các đầm phá, ở độ sâu khoảng 15 m trở lại.

**Mô tả**
E. brevis trưởng thành dài khoảng 18,5 cm và là loài lưỡng tính. E. brevis khá giống với loài họ hàng duy nhất của nó, Epibulus insidiator. Cá đực không sặc sỡ như E. insidiator, có màu nâu và không có vệt đen xuyên qua mắt. Vùng dưới họng và thùy đuôi màu vàng. Có đốm vàng trên vây lưng. Cá mái chuyển từ màu nâu nhạt sang nâu đậm, có khi gần như trắng hoặc vàng. Vây ngực có các vệt đen. Cá con có vây bụng vàng, các vạch trắng trên đầu, có đốm đen trên cả vây lưng và vây hậu môn.
Số ngạnh ở vây lưng: 9; Số vây tia mềm ở vây lưng: 10; Số ngạnh ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 8; Số vây tia mềm ở vây ngực: 12.
Thức ăn của E. brevis là những động vật giáp xác. E. brevis thường sống đơn độc. Chúng được đánh bắt để nuôi làm cảnh, đặc biệt là cá mái.

**Chú thích**
Thể loại:Epibulus
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2008
Eupetrichthys angustipes

Eupetrichthys angustipes là loài cá biển duy nhất thuộc chi Eupetrichthys trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1888.

**Từ nguyên**
Từ định danh của chi, eupetrichthys, tạm dịch là "loài cá đẹp sống trên đá" theo tiếng Hy Lạp, hàm ý đề cập đến kiểu màu bắt mắt của loài cá này.
Từ định danh của loài, angustipes, trong tiếng Latinh có nghĩa là "thân mảnh" (angustus: "mảnh mai" + stipes: "cơ thể"), hàm ý đề cập đến cơ thể thuôn dài của chúng.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
E. angustipes là một loài đặc hữu của vùng biển phía nam nước Úc. Loài cá này được tìm thấy từ vùng bờ biển bang New South Wales vòng xuống phía nam đến quần đảo Houtman Abrolhos, Tây Úc; E. angustipes hiếm khi cũng được nhìn thấy ở eo biển Bass.
E. angustipes sinh sống gần những rạn san hô và đá ngầm phủ đầy tảo và cỏ biển ở độ sâu đến ít nhất là 40 m.

**Mô tả**
E. angustipes có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 20 cm. Nửa thân trên của E. angustipes có màu xanh lục sẫm đến màu nâu xám, nửa thân dưới và bụng trắng, có thể hơi vàng. Hai bên thân có các khoanh sọc màu đen, chuyển thành màu hơi nâu hoặc tím nhạt ở bụng. Nửa đầu trên màu nâu vàng, có các vệt đốm màu nâu đen; má và vùng họng trắng nhạt. Vây lưng và vây hậu môn có màu nâu vàng, nửa vây ngoài có một dãy các đường sọc ngang hẹp màu xanh lam nhạt; rìa vây viền xanh óng. Vây đuôi có 6 - 10 đường sọc màu nâu. Vây bụng hơi vàng, gốc vây có màu nâu đỏ. Vây ngực trong suốt.
Cá đực mùa sinh sản có sắc đỏ bao phủ khắp cơ thể, hoặc một số cá thể chỉ có vùng đầu màu đỏ nhạt với lưng sẫm màu, bụng trắng với các vệt đỏ. Nửa ngoài của vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi có các hàng chấm màu xanh óng; vây bụng màu đỏ.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 11 - 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 10 - 11; Số tia vây ở vây ngực: 13; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái và hành vi**
E. angustipes được quan sát là có hành vi khá giống với loài rắn. Khi nghỉ ngơi, E. angustipes nằm cuộn tròn mình, hoặc nghiêng người về một bên và ngóc đầu lên. E. angustipes cũng có thể bơi ở tư thế thẳng đứng với đuôi hướng xuống. Ngay cả màu sắc trên cơ thể làm chúng trông khá giống với màu sắc trên cơ thể loài rắn, nên E. angustipes có tên thường gọi là snakeskin wrasse (bàng chài da rắn).

**Tham khảo**

**Trích dẫn**
 pages=1–72
A
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1888
Labrichthys unilineatus

Labrichthys unilineatus là loài cá biển duy nhất thuộc chi Labrichthys trong họ Cá bàng chài. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1847.

**Từ nguyên**
Từ định danh của chi được ghép từ labr, rút gọn của Labrus và Labroides, hai chi trong họ Cá bàng chài, và ichthys, trong tiếng Latinh nghĩa là "cá", hàm ý đề cập đến việc loài này giống với chi Labrus và Labroides.
Tiền tố uni trong tiếng Latinh có nghĩa là "một", còn lineatus có nghĩa là "có dải sọc", hàm ý đề cập đến đường sọc màu xanh lam dọc theo đường bên của cá con.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
L. unilineatus có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận dọc theo bờ biển Đông Phi, bao gồm Madagascar và các đảo quốc, bãi ngầm, quần đảo lân cận; từ vùng biển phía nam Ấn Độ, phạm vi của loài này trải dài về phía nam đến Sri Lanka, Maldives, Chagos, xa hơn nữa là đến đảo Giáng Sinh (Úc), cũng như dọc theo bờ biển Tây Úc; từ biển Andaman, L. unilineatus xuất hiện trên khắp vùng biển các nước Đông Nam Á; ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu và vùng biển Nam Nhật Bản; về phía nam đến đảo Lord Howe và rạn san hô Great Barrier; trải rộng về phía đông đến hầu hết các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương.
L. unilineatus sống gần những rạn san hô ở độ sâu đến ít nhất là 20 m.

**Mô tả**
L. unilineatus có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 20 cm. Cá đực có thân màu vàng nâu với các sọc mảnh màu xanh lam óng ở hai bên thân; phía sau gốc vây ngực có một dải màu vàng nhạt hoặc trắng. Tia vây ngực màu vàng; các vây còn lại có các vệt đốm xanh. Cá cái không có dải màu vàng ở sau vây ngực như ở cá đực, và màu sắc của chúng cũng sẫm hơn cá đực. Cá con màu nâu sẫm (gần như đen hoàn toàn) với một đường sọc trắng hoặc lam nhạt dọc theo đường bên, từ mõm băng qua mắt đến đuôi, và một sọc mỏng hơn nằm ở dưới bụng. Môi của L. unilineatus có màu vàng, nhiều thịt nên rất dày, tạo thành một ống tròn khi ngậm miệng.
Cá con
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 11 - 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 10 - 11.

**Sinh thái và hành vi**
Thức ăn của L. unilineatus là các polyp san hô, đặc biệt là san hô nhánh của chi Acropora. Không như Diproctacanthus xanthurus, một loài cá bàng chài môi ống khác cũng ăn san hô, L. unilineatus ăn san hô trong suốt vòng đời của chúng; D. xanthurus chỉ ăn san hô khi chúng đã trưởng thành, còn cá con ăn ký sinh bám trên cơ thể các loài cá khác.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 pages=818–835
U
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Somalia
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Nam Phi
Thể loại:Cá Madagascar
Thể loại:Cá Sri Lanka
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Campuchia
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Cá Tonga
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1847
Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2019 - Đôi nam trẻ

Ondřej Štyler và Naoki Tajima là đương kim vô địch, nhưng không đủ điều kiện tham dự.
Matheus Pucinelli de Almeida và Thiago Agustín Tirante là nhà vô địch, đánh bại Flavio Cobolli và Dominic Stephan Stricker trong trận chung kết, 7–6(7–3), 6–4.

**Hạt giống**

**Kết quả**

**Chung kết**

**Nửa trên**

**Nửa dưới**

**Liên kết ngoài**
  Kết quả date=2019-05-09 
Đôi nam trẻ
Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2019 - Đôi nam trẻ
Hoàn Hùng

Thiên Phù Tam Ấn (천부삼인; 天符三印)
Hwanung (Hangul: 환웅, Hanja: 桓雄), còn được phát âm 
"Han-un" 한웅, hoặc "Hwanung Thiên vương 환웅천왕(桓雄天王)" là một trong số Thần thoại Triều Tiên. Hwanung và cháu là Dangun 단군(檀君) là người sáng lập huyền thoại của Hàn Quốc.

**Xem thêm**
 Hwanin- Ungnyeo- Thần đàn thụ（:ko:신단수）- Hào tinh đàn（:ko:참성단）- Văn hóa Triều Tiên- Lịch sử Triều Tiên

**Tham khảo**
Thể loại:Nam thần
Thể loại:Thần thoại Triều Tiên
Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2019 - Đôi nữ trẻ

Caty McNally và Iga Świątek là đương kim vô địch, nhưng không chọn tham dự giải đấu.
Chloe Beck và Emma Navarro là nhà vô địch, đánh bại Alina Charaeva và Anastasia Tikhonova trong trận chung kết, 6–1, 6–2.

**Hạt giống**

**Kết quả**

**Chung kết**

**Nửa trên**

**Nửa dưới**

**Liên kết ngoài**
  Kết quả date=2019-05-09 
Đôi nữ trẻ
Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2019 - Đôi nữ trẻ
Epibulus

Epibulus là một chi cá biển thuộc họ Cá bàng chài được phân bố ở Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương.

**Các loài**
Những loài hiện được công nhận trong chi này là:- Epibulus brevis Carlson, Randall & Dawson, 2008- Epibulus insidiator (Pallas, 1770)

**Chú thích**
E
Thể loại:Epibulus
Monsit Khamsoi

Monsit Khamsoi (มนต์สิทธิ์ คำสร้อย), sinh ngày 30 tháng 4 năm 1964, là một ca sĩ, nhạc sĩ người Thái Lan.

**Danh sách đĩa nhạc**

**Album**
1995 - "Khai Kwai Chuai Mae" (ขายควายช่วยแม่)
*1996 - "Sang Nang" (สั่งนาง)
*1997 - "Kid Tueng Jang Loey" (คิดถึงจังเลย)
*1998 - "Ko Sam Phi" (โกสัมพี)
*1999 - "Kam Lang Jai" (กำลังใจ)
*2001 - "Dok Mai Hai Khoon" (ดอกไม้ให้คุณ)
*2002 - "Pha Poo Tieang" (ผ้าปูเตียง)
*2007 - "Rong Siea Hai Phoe" (ร้องเสียให้พอ)

**Chú thích**
Thể loại:Sinh năm 1964
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Ca sĩ Thái Lan
Thể loại:Ca sĩ thế kỷ 20
Thể loại:Người tỉnh Mukdahan
Bảo tàng Warszawa

Bảo tàng lịch sử Warszawa
Bảo tàng Warszawa (Muzeum Warszawy) (vào năm 1948 Bảo tàng Lịch sử Warszawa, Warszawa, Muzeum Historyczne m.st. Warszawy   Warszawy) là một bảo tàng ở Khu chợ phố cổ ở Warszawa, Ba Lan. Nó được thành lập vào năm 1936.

**Lịch sử bảo tàng**
Bảo tàng được thành lập vào năm 1936 với tên Bảo tàng Warszawa cổ. Sau đó, nó được đặt trong ba tòa nhà được mua bởi thành phố trong quảng trường chợ. Bảo tàng cùng với bộ sưu tập đã bị phá hủy trong cuộc nổi dậy ở Warszawa trong Thế chiến II. Sau chiến tranh, bảo tàng được mở cửa trở lại dưới tên hiện tại và các tòa nhà cho nó được xây dựng lại trong những năm 1948-1954 trong bối cảnh tái thiết chưa từng có của Warszawa lịch sử.
Trong năm 2010-2012, 11 ngôi nhà của bảo tàng đã được cải tạo với sự giúp đỡ của Na Uy.
Vào tháng 4 năm 2014, bảo tàng đã đổi tên thành Bảo tàng Warszawa.

**Hoạt động**
Các bộ sưu tập khác nhau trong các lĩnh vực khảo cổ học, hội họa, đồ họa, biểu tượng, điêu khắc, nghệ thuật trang trí, chữ số và bản vẽ kiến trúc, hiện có trên 250 000 hiện vật. Cho đến khi bắt đầu cải tạo vào năm 2010, đã có những triển lãm có sẵn cho thấy 7 thế kỷ của lịch sử Warszawa, từ khi mới thành lập cho đến ngày nay.
Ngoài các triển lãm, bảo tàng còn có thành tích xuất bản mạnh mẽ (bao gồm Giải thưởng Clio năm 2010 cho loạt "Thư viện Warszawa"), cũng như nhiều ấn phẩm về các bộ sưu tập của riêng họ và lịch sử Warszawa. Họ tổ chức các bài học và các cuộc thi cho các trường học và hội nghị và tham gia vào các sự kiện quan trọng như: Đêm tại Bảo tàng, Dã ngoại Khoa học của Đài phát thanh Ba Lan và Trung tâm Khoa học Copernicus, Lễ hội Khoa học và Đại học Thời đại thứ ba. Đây cũng là nhà đồng sản xuất các bộ phim tài liệu dành cho thủ đô.
Sự tái sinh của bảo tàng đã được hoàn thành vào năm 2012.

**Chi nhánh**
Bảo tàng lịch sử Warszawa có 9 chi nhánh: 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang web chính thức
Kỳ thi KLPT

Kỳ thi KLPT là tên viết tắt của Korean Language Proficiency Test (Hangul 세계한국말인증시험 và Hanja 世界韓國말認證試驗) là kỳ thi năng lực tiếng Hàn do Hội ngôn ngữ Hàn Quốc (Korean Language Society 한글 학회) đứng ra tổ chức, đối tượng là những người mà tiếng Hàn Quốc không phải là tiếng mẹ đẻ.
Cùng với TOPIK, KLPT là kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Hàn chuẩn mực, phổ biến và được chấp nhận rộng rãi nhất. KLPT tập trung nhiều hơn vào kỹ năng giao tiếp thực tế cần thiết cho cuộc sống tại Hàn Quốc.
Tại Hàn Quốc, Luật Cấp phép việc làm cho lao động nước ngoài (2003) có quy định về Chương trình cấp phép việc làm cho lao động nước ngoài (Employment Permit System - 외국인 고용 관리시스템) viết tắt là EPS quy định liên quan đến việc cho phép lao động nước ngoài tới Hàn Quốc làm việc trong đó có các quy định về yêu cầu ngôn ngữ, đi cùng với đó là kỳ thi sát hạch năng lực ngôn ngữ được tổ chức dưới hình thức bài thi KLPT hoặc TOPIK nên được gọi là kỳ thi EPS-KLPT hoặc EPS-TOPIK (Thường gọi Kỳ thi tiếng Hàn cho xuất khẩu lao động)

**Hình thức và cấu trúc bài thi**

**Bài thi B-KLPT (KLPT cơ bản)**
B-KLPT là bài thi cấp độ cơ bản hướng tới đối tượng các thí sinh học tiếng Hàn trong 150-200 tiếng để đánh giá năng lực giao tiếp cơ bản của thí sinh.
Cấu trúc bài thi như sau:
Đánh giá kết quả bài thi như sau:

**Bài thi KLPT**
Đánh giá kết quả bài thi như sau:
Điểm tổng các phần của thí sinh là cơ sở xác định năng lực theo 6 cấp độ từ 1 đến 6 tương ứng với 6 cấp của Khung tham chiếu trình độ ngoại ngữ chung châu Âu CEFR.

**Tổ chức thi**
KLPT và B-KLPT lần lượt diễn ra 2 lần một năm, thường vào ngày chủ nhật thứ tư của tháng 1, tháng 4, tháng 7 và tháng 10.

**Tham khảo**
Thể loại:Bài kiểm tra ngôn ngữ