Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Clarita de Uriburu

Clarita de Uriburu
Clara "Clarita" Agustina de Uriburu Roca (1 tháng 4 năm 1908 - 22 tháng 4 năm 1995) là một người có tiếng trong xã hội Argentina, trở thành hình mẫu trong tác phẩm The Book of Beauty của Cecil Beaton.

**Tiểu sử**
Clara "Clarita" Agustina de Uriburu Roca sinh ngày 1 tháng 4 năm 1908 tại Buenos Aires, Argentina, con gái của es  (1880-1956), Đại sứ Argentina tại Luân Đôn từ 1927 đến 1931, và Agustina Eloísa Roca Funes. Ông nội của cô là ông Jose Evaristo Uriburu, Tổng thống Argentina từ ngày 23 tháng 1 năm 1895 đến ngày 12 tháng 10 năm 1898.
Cô là một trong những hình mẫu của Cecil Beaton, người, trong tác phẩm The Book of Beauty, đã viết: "Cô Clarita de Uriburu là phiên bản hôn nhân của hai chị em cao lớn này (Paula Gellibrand và chị gái Nada Ruffer, n.d.r), một con rối tinh xảo, chiều cao năm feet, cân đối tinh tế, và kết cấu của làn da và mái tóc của cô ấy là một cái đẹp duy nhất. Khuôn mặt hình quả trứng của cô ấy trông được làm bằng đá cẩm thạch bóng loáng, mái tóc màu ngô của cô ấy được cắt bằng lụa mỏng manh nhất, má cô ấy có một màu hồng ngọt ngào như hạt đậu, đôi mắt của cô ấy, lông mi khổng lồ, to lớn và rực lửa sáng chói, mũi của cô ấy sắc sảo và vui tươi, miệng của cô ấy có một cái cằm trên cái cằm có hình bầu dục của nó, và trên đôi môi của cô ấy có thêm một vẻ rực rỡ. Chiếc cổ mỏng như chiếc mũ của cô ấy trông không giống như nó có thể cân bằng vương miện lớn của cái đầu mà nó mang theo, chứ đừng nói đến chiếc mũ nhỏ thông minh điên rồ mà chắc chắn không thể thấy ở London. Cô Uriburu sở hữu những phẩm chất trẻ con của người đầu tiên mà cô có, nhưng ăn mặc với sự tinh tế và hơi hài hước mà chỉ có vài phụ nữ trung niên có được. Cô ấy là một trong những Venuses quan trọng nhất của chúng tôi, vì cô ấy hoàn toàn mới, dí dỏm, xinh đẹp, và kết quả là hấp dẫn một cách kỳ lạ. " 
Vào ngày 15 tháng 12 năm 1938, cô kết hôn với Eduardo Cernadas Martel và có một con trai, Eduardo Cernadas Uriburu.
Cô qua đời vào ngày 22 tháng 4 năm 1995 tại Buenos Aires, Argentina và được chôn cất tại Concreteerio de la Recoleta.

**Tham khảo**
Thể loại:Nữ người mẫu Argentina
Thể loại:Mất năm 1995
Thể loại:Sinh năm 1908
Thể loại:Số liên kết bản mẫu Interlanguage link
(307261) 2002 MS4

2002 MS4 là một thiên thể vành đai Kuiper cổ điển và là vật thể lớn nhất trong Hệ Mặt Trời chưa được đặt tên.Nó được phát hiện vào năm 2002 bởi Michael Brown và Chad Trujillo. Hiện tại nó cách Mặt Trời khoảng 47,2 AU và sẽ dịch chuyển tới điểm cận nhật vào năm 2123. Kính viễn vọng Không gian Spitzer ước lượng nó có đường kính là 726 ± 123 km. Đội Herschel ước lượng là 924 ± 47 km, sẽ khiến nó trở thành một trong số 10 TNO lớn nhất được biết đến hiện tại. Dựa vào kích thước của 2002 MS4, Brown liệt nó vào loại có khả năng là một hành tinh lùn.Tuy nhiên, suất phản chiếu của nó đưa ra điều ngược lại: tối, kích cỡ trung bình, đường kính ít hơn 1000 km với suất phản chiếu ít hơn 0.2, khiến nó có ít khả năng được xếp loại hành tinh lùn. 2002 MS đã được quan sát tổng cộng 55 lần.

**Đặc điểm vật lý**
Kính thiên văn vũ trụ Spitzer ước tính nó có đường kính 726 ± 123 km. Nhóm Herschel ước tính nó là 934 ± 47 km, điều này sẽ khiến nó trở thành một trong 10 TNO lớn nhất hiện được biết đến và đủ lớn để được coi là một hành tinh lùn theo đề xuất dự thảo năm 2006 của IAU. Không có mặt trăng được biết đến, chúng tôi không có ước tính khối lượng. Dựa trên kích thước của nó, Brown liệt kê nó gần như chắc chắn là một hành tinh lùn, tuy nhiên, suất phản chiếu thấp của nó cho thấy điều ngược lại: các vật thể tối, cỡ trung bình như thế này, đường kính nhỏ hơn khoảng 1000 km và có ít albedo hơn khoảng 0,2, có khả năng chưa bao giờ được tái xuất hiện và do đó có lẽ không có sự khác biệt, khiến chúng rất khó giúp hành tinh trở thành các hành tinh lùn.

**Quỹ đạo**
Nó có quỹ đạo và vị trí hiện tại tương tự Quaoar, mặc dù độ lệch tâm và độ nghiêng cao hơn, quay quanh mỗi 269,45 năm. Nó có cộng hưởng 3: 5 với Sao Hải Vương, cùng với những hành tinh nhỏ hơn 120347 Salacia, (55637) 2002 UX25 và (90568) 2004 GV9.

**Xem thêm**
225088 Cung Công

**Tham khảo**
Thể loại:Thiên thể bên ngoài Sao Hải Vương
Thể loại:Vành đai Kuiper
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 2004
Thể loại:Thiên thể cổ điển ngoài Sao Hải Vương
307261
Lâu đài Kufstein

The Fortress of Kufstein.

Lâu đài Kufstein (Festung Kufstein) nằm ở Kufstein thuộc bang Tirol, Áo, cao 507 mét (1.663 ft) so với mực nước biển.

**Lịch sử**
Lâu đài được đề cập lần đầu tiên trong một tài liệu từ năm 1205, khi đó nó được gọi là Castrum Caofstein; vào thời điểm này, nó là sở hữu của Công tước xứ Bavaria Ludwig và giám mục Regensburg. Năm 1415, nó được củng cố bởi Louis VII, Công tước xứ Bavaria. Vào năm 1504, thành phố và lâu đài đã bị Hoàng đế Maximilian I của Thánh chế La Mã bao vây và chinh phục, các tòa tháp tròn khổng lồ được xây dựng từ năm 1518 đến 1522 làm tăng thêm khả năng phòng thủ của lâu đài.
Vào những thời gian sau của lịch sử, lâu đài thuộc sở hữu của Bavaria từ năm 1703 đến 1805 và thuộc về Áo vào năm 1814. Ngày nay, lâu đài được sử dụng như viện bảo tàng, sử dụng cho các buổi hòa nhạc và các cuộc họp.

**Thư viện ảnh**

**Ghi chú**

**Liên kết ngoài**
 Kufstein Fortress-  Festung Kufstein - official site
Thể loại:Castles in Tyrol (state)
Thể loại:Kufstein
Thể loại:Museums in Tyrol (state)
Thể loại:History museums in Austria
Thể loại:Music venues in Austria
Thể loại:Historic house museums in Austria
Danh sách Thủ tướng Trung Hoa Dân quốc

Chức vụ người đứng đầu cơ quan hành pháp (danh xưng thông dụng trong tiếng Việt là Thủ tướng) của chính quyền Trung Hoa Dân Quốc trong lịch sử từng có vài lần thay đổi danh xưng.
Bên cạnh đó, từ khi thành lập đến năm 1949, chính quyền Trung Hoa Dân Quốc kiểm soát Trung Quốc đại lục cũng như các đảo ngoài khơi, nên được xem là chính quyền Trung Quốc chính thức. Từ sau 1949, chính quyền Trung Hoa Dân Quốc từ năm 1949 chỉ còn kiểm soát được Đài Loan và các đảo lân cận, vì vậy chỉ được xem như là chính quyền của vùng lãnh thổ Đài Loan. Trong các tài liệu tiếng Việt, chức vụ đứng đầu hành pháp của Trung Hoa Dân Quốc từ năm 1912 đến 1949 được gọi với danh xưng Thủ tướng Trung Quốc, còn từ 1949 trở đi thường gọi là Thủ tướng Đài Loan.
Chức vụ đứng đầu cơ quan hành chính Trung Hoa Dân Quốc về nguyên tắc được bổ nhiệm bởi Nguyên thủ quốc gia Trung Hoa Dân Quốc. Tuy nhiên, trong thời kỳ đầu của chính quyền Dân Quốc, một số thủ tướng thậm chí còn nắm giữ những quyền lựa còn mạnh hơn các tổng thống. Một số tổng thống thậm chí còn chính các thủ tướng mà họ bổ nhiệm trục xuất khỏi chức vị.
Danh sách dưới đây liệt kê tất cả các cá nhân từng giữ chức vụ đứng đầu cơ quan hành pháp trong chính quyền Trung Hoa Dân Quốc theo từng thời kỳ lịch sử

**Danh sách**

**Thời kỳ Chính phủ Bắc Dương (1912–1928)**
Theo Hiến pháp lâm thời của Trung Hoa Dân Quốc, được thông qua vào năm 1912, nhà lãnh đạo của Đảng đa số hoặc liên minh đa số nên được tổng thống bổ nhiệm làm thủ tướng.

**Thời kỳ Chính phủ Quốc dân (1928-1948)**
Sau khi kết thúc Chiến tranh Bắc phạt, Tưởng Giới Thạch đã thành lập Chính phủ Quốc dân ở Nam Kinh vào năm 1928. Chức vụ đứng đầu cơ quan hành pháp được gọi bằng danh xưng Hành chính viện Viện trưởng, nhằm thể hiện nguyên tắc Ngũ quyền hành pháp, nhần mạnh sự khác biệt giữa chính phủ của ông và chính phủ trước đó ở Bắc Kinh (sau đó đổi tên thành Bắc Bình). Chính phủ này chuyển đến Trùng Khánh trong Chiến tranh Trung-Nhật (1937-1945) và sau Nội chiến Trung Quốc đã chuyển đến Đài Bắc, nơi nó tồn tại đến ngày nay.

**Thời kỳ Hiến pháp (1948–nay)**
Năm 1948, Hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc thành lập, chính thức xác lập cơ cấu chính quyền Trung Hoa Dân Quốc cho đến tận ngày nay.

**Xem thêm**
 Phó Viện trưởng Hành chính viện- Nguyên thủ quốc gia Trung Hoa Dân Quốc- Danh sách Phó Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc

**Tham khảo**
Thể loại:Thủ tướng Trung Quốc
Sân vận động Campo Desportivo

Trung tâm Olympic Desportivo - Sân vận động (Estádio Campo Desportivo; t=奧林匹克體育中心-運動場) là một sân vận động đa năng ở Đãng Tể, Ma Cao, Trung Quốc. Trước đây sân được đặt tên là Sân vận động Campo Desportivo (t=澳門運動場) trước khi việc xây dựng lại sân vận động đã hoàn thành.
Trung tâm thể thao Olympic là khu liên hợp thể thao lớn nhất ở Ma Cao. Sân thường được gọi là Sân vận động Khu liên hợp Olympic Macau vì đây là cơ sở lớn nhất của khu phức hợp. Khu liên hợp bao gồm một sân vận động - một sân cỏ (105 x 68 m) được bao quanh bởi một đường điền kinh 8 làn và một khu vực nhảy dài, một sân vận động trong nhà 900 chỗ ngồi, một trung tâm khúc côn cầu, một sân tập và một số sân quần vợt. Nói chung, sân được sử dụng chủ yếu cho các trận đấu bóng đá và điền kinh.

**Tái thiết năm 2005**
Sân vận động đã được cải tạo lớn bao gồm việc xây dựng lại khán đài Đông và Tây để tăng sức chứa cho Đại hội Thể thao Đông Á 2005. Trước khi tái thiết, khán đài phía Tây là phần duy nhất của sân vận động có mái che, phần còn lại là ngoài trời. Sân vận động được làm mới hiện có sức chứa khoảng 16.272 người.

**Người thuê sân**
Sân vận động đã trở thành sân nhà của đội tuyển bóng đá quốc gia Ma Cao kể từ khi hoàn thành và là địa điểm chính cho các giải đấu thể thao và bóng đá địa phương bao gồm cả Liga de Elite.

**Các trận đấu bóng đá đáng chú ý**
Sau khi tái thiết, sân đã tổ chức một số trận giao hữu nổi tiếng như Trung Quốc vs Bồ Đào Nha năm 2002, Barcelona vs. Thâm Quyến năm 2005, Manchester United vs. Thâm Quyến năm 2007, Chelsea F.C. vs. Quảng Châu Hằng Đại, Southampton F.C. vs. Guangzhou R&F vào năm 2019.
Vào ngày 5 tháng 9 năm 2018, AFC thông báo rằng sân vận động này sẽ tổ chức trận lượt về tứ kết AFC Champions League 2018 giữa Thiên Tân Quyền Kiện của Trung Quốc và Kashima Antlers của Nhật Bản vào ngày 18 tháng 9.

**Đội tuyển**

**Câu lạc bộ**

**Xem thêm**
Thể thao tại Ma Cao

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Sân vận động- y Google Maps

Thể loại:Địa điểm bóng đá Ma Cao
Thể loại:Rugby union tại Ma Cao
Thể loại:Địa điểm điền kinh Ma Cao
Thể loại:Sân vận động đa năng tại Ma Cao
Augustine Washington

Augustine Washington Sr. (12/11/1694 - 12/4/1743) là cha của Tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên George Washington. Ông là một chủ đồn điền và slaveholder

**Phả hệ**
Augustin sinh ra ở Wrestmoreland, Virginia vào ngày 12/11/1694. Cha ông là Đại úy Lawrence Washington. Ông bà nội ông lần lượt là Trung tá John Washington (1631-1677) và Anne Pope.

**Sự nghiệp**
Cha Augustine qua đời khi ông mới 4 tuổi. Ông được thừa hưởng khoảng 1000 mẫu ruộng Anh (4.0 km²) ở Bridges Creek, quận Westmoreland..

**Chú thích ==
Đảng Công nhân Xã hội chủ nghĩa Tây Ban Nha

Đảng Công nhân Xã hội chủ nghĩa Tây Ban Nha (Partido Socialista Obrero Español es_partido-socialista-obrero-espanol_001.ogg; PSOE es_psoe_001.ogg) là một đảng dân chủ xã hội PSOE đã ở trong chính phủ lâu hơn bất kỳ đảng chính trị nào khác ở Tây Ban Nha dân chủ hiện đại: từ 1982 đến 1996 dưới thời Felipe González; từ năm 2004 đến 2011 dưới thời Jose Luis Rodríguez Zapatero, và hiện tại kể từ năm 2018 dưới thời Pedro Sánchez..
PSOE được thành lập vào năm 1879, khiến nó trở thành đảng lâu đời nhất hiện đang hoạt động ở Tây Ban Nha. PSOE đã đóng một vai trò quan trọng trong Cộng hòa Tây Ban Nha thứ hai, là một phần của chính phủ liên minh từ 1931 đến 1933 và từ 1936 đến 1939, khi Cộng hòa bị Francisco Franco đánh bại trong Nội chiến Tây Ban Nha. Trong lịch sử một đảng Marxist, đảng này đã từ bỏ chủ nghĩa Marx vào năm 1979.
PSOE trong lịch sử có mối quan hệ chặt chẽ với Tổng Liên minh Công nhân (UGT), một công đoàn Tây Ban Nha. Trong nhiều thập kỷ, thành viên UGT là một yêu cầu đối với tư cách thành viên PSOE. Tuy nhiên, kể từ những năm 1980, UGT thường xuyên chỉ trích các chính sách kinh tế của PSOE, thậm chí kêu gọi tổng đình công chống lại chính phủ PSOE vào ngày 14 tháng 12 năm 1988. PSOE là thành viên của Đảng Xã hội châu Âu, Liên minh Tiến bộ và Quốc tế Xã hội Chủ nghĩa. Trong Nghị viện châu Âu, 14 thành viên của Nghị viện châu Âu (MEP) của PSOE ngồi trong nhóm nghị sĩ châu Âu và đảng Dân chủ (S & D)

**Tham khảo**
Thể loại:Đảng phái chính trị Tây Ban Nha
Thể loại:Đệ Nhị Quốc tế
Thể loại:Đảng Công nhân Xã hội chủ nghĩa Tây Ban Nha
Sân vận động Sugathadasa

Sân vận động Sugathadasa là một sân vận động đa năng ở Colombo, Sri Lanka. Sân hiện đang được sử dụng cho bóng đá, rugby union và điền kinh. Sân vận động có sức chứa 25.000 người và có một khách sạn trong khuôn viên.

**Lịch sử**
Ý tưởng về một sân vận động thể thao ngoài trời ban đầu được đưa ra bởi V.A. Sugathadasa, Thị trưởng Colombo (1956–1957, 1963–1965), Bộ trưởng Thể thao đầu tiên của Sri Lanka (1966–1970) và Chủ tịch Ủy ban Olympic Quốc gia và Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung. Công việc xây dựng sân vận động được bắt đầu vào ngày 16 tháng 1 năm 1957 và hoàn thành xây dựng vào ngày 16 tháng 12 năm 1962. Sân vận động này được đặt tên theo Sugathadasa, khi ông trao tặng mảnh đất mà sân được xây dựng trên đó.
Năm 1991, một sân vận động trong nhà đã được Công ty Mitsui xây dựng trên nền đất cho Đại hội Thể thao Nam Á 1991.

**Sử dụng sân vận động**
Đại hội Thể thao Nam Á 1991 và 2006 được tổ chức tại Sân vận động Sugathadasa. Sân cũng đã tổ chức hầu hết các trận đấu tại Cúp Challenge AFC 2010. Lễ trao giải Giải thưởng Viện Hàn lâm Điện ảnh Quốc tế Ấn Độ 2010 đã diễn ra tại đây. Vào năm 2012, sân vận động này là chủ nhà của Giải bóng bầu dục Mỹ vô địch quốc gia Ấn Độ. Năm 2002, sân đã tổ chức Giải vô địch điền kinh châu Á.

**Đường chạy**
Đường chạy được lắp đặt lần đầu tiên vào khoảng năm 1989 và được bóc ra vào năm 1996. Năm 2002, đường chạy Rekortan đã được lắp đặt, sau đó được Bộ Thể thao bóc ra vào năm 2012, tuy nhiên đường chạy đã không được lắp đặt trong vòng hai năm và hiện các vận động viên Sri Lanka đang thiếu đường chạy đạt tiêu chuẩn quốc tế để tập luyện cho các giải đấu quốc tế. Năm 2017, Bộ trưởng Bộ Thể thao, Dayasiri Jayasekara, tuyên bố đường chạy sẽ được lắp đặt trở lại và dự kiến sẽ mở cửa trở lại cho các vận động viên vào tháng 12 năm 2017.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 World Stadiums entry date=2020-08-09 
Thể loại:Địa điểm bóng đá Sri Lanka
Thể loại:Địa điểm điền kinh Sri Lanka
Thể loại:Sân vận động đa năng Sri Lanka
Thể loại:Địa điểm thể thao Colombo
Thể loại:Địa điểm bóng bầu dục Mỹ ở châu Á
Thể loại:Khởi đầu năm 1962 ở Ceylon
Thể loại:Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1962
Izatullo Khayoyev

Izatullo Khayoyev (Иззатулло Ҳаёев, Izzatullo Hayoyev; Изатулло Хаёевич Хаёев, 22 tháng 6 năm 1936 – 25 tháng 4 năm 2015) là phó chủ tịch Tajikistan từ tháng 12 năm 1990 đến ngày 25 tháng 6 năm 1991. Ngoài ra ông là thủ tướng Tajikistan với tư cách là chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng từ tháng 4-1986 đến tháng 12-1991 và từ tháng 12-1991 đến tháng 1-1992. Ông qua đời vào ngày 25 tháng 4 năm 2015, ở tuổi 78.

**Tham khảo**
Thể loại:Thủ tướng Tajikistan
Thể loại:Nhân vật từ tỉnh Khatlon
Elena Burke

Elena Burke (tên khai sinh là Romana Elena Burgues Gonzalez, sinh ngày 28 tháng 2 năm 1928 tại Havana, Cuba – mất ngày 9 tháng 6 năm 2002) là ca sĩ Cuba nổi tiếng với những bản ballad trữ tình.

**Tiểu sử**
Vào thập niên 40 của thế kỉ XX, bà bắt đầu sự nghiệp khi tham gia đài phát thanh. Năm 1952, nghệ sĩ piano Aida Diestro thành lập nhóm hát bốn người mang tên Cuarteto Keyboardida. Các thành viên ban đầu là Elena Burke, Moraima Secada, Omara Portuondo và Haydée Portuondo. Khi đã nổi tiếng, bà tách khỏi ban nhạc để bắt đâu hát độc diễn. Vào thời Cách mạng Cuba, bà là nghệ sĩ solo nổi tiếng, biểu diễn trong các quán rượu thanh lịch ở Havana. Giọng hát của bà ấy càng ngày càng mạnh mẽ theo tuổi tác, nhờ kỹ thuật hát tinh tế vốn được thể hiện trong mọi bài hát, luôn trĩu nặng xúc cảm. Trong nhiều năm, bà biểu diễn với các ban nhạc khiêu vũ hàng đầu Cuba như Orquesta Aragón, với các ca sĩ, nhạc sĩ nổi tiếng như Pablo Milanés. Bà có khả năng "hát một ca khúc buồn bất kì và khiến ca khúc đó da diết hơn". Bà chạm vào trái tim đầy cảm xúc của khán giả bằng sự chân thành hữu hình. Do đó bà còn có biệt danh là "Señora Sentimiento" (Người phụ nữ giàu xúc cảm). Mặc dù bà chủ yếu hát lại các bài hát cổ điển của Cuba, các cover ca khúc luôn mang nét riêng và được hỗ trợ bởi các nhạc sĩ và dàn nhạc hàng đầu. Con của bà là Malena Burke và cháu của Lena, cũng là ca sĩ nổi tiếng người Cuba.

**Chú thích**
Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 20
Thể loại:Nữ ca sĩ Cuba
Thể loại:Mất năm 2002
Thể loại:Sinh năm 1928
Candita Batista

Candita Batista (3 tháng 10 năm 1916 – 1 tháng 4 năm 2016) là ca sĩ người Cuba, được thế giới biết đến qua những đóng góp vào nền âm nhạc Phi – Caribe. Trong sự nghiệp âm nhạc của mình, bà đi khắp thế giới, xuất hiện cùng Nat King Cole, Charles Aznavour, Lola Flores và các ngôi sao khác.

**Tiểu sử**
Candita sinh ra tại Camagüey. Năm 1932, bà bắt đầu sự nghiệp, lúc đó bà mới 16 tuổi. Bà là người phụ nữ đầu tiên trong thành phố tham gia một ban nhạc nam. Năm 1937, bà chuyển đến Havana. Năm 1941, bà và ban nhạc của mình đi đến Mexico City, nơi bà xuất hiện tại Teatro Lirico. Năm 1948, bà đi lưu diễn ở khu vực Mỹ-Latinh, đến thăm Nicaragua, Guatemala, Honduras, Panama và Colombia. Trong thời gian này, bà đang phải đấu tranh chống phân biệt chủng tộc.
Năm 1959, bà đi lưu diễn tại châu Âu, trình diễn trước Vua Ai Cập Farouk trong một buổi hòa nhạc ở Rome. Sau 11 năm, bà trở về Cuba. Bà tiếp tục sự nghiệp hát chuyên nghiệp đến năm 94 tuổi. Cuối sự nghiệp của mình, bà thành lập Dàn nhạc Mokekeré.
Bà giành được nhiều giải thưởng, bao gồm Hija Ilustre de la Provincia de Camagüey, Huy chương Alejo Carpentier, và Distinción por la Cultura Nacional.   Năm 2011, bà nhận được giải thưởng đặc biệt về thành tựu trọn đời từ Hiệp hội nhạc sĩ thuộc Liên hiệp các nhà văn và nghệ sĩ quốc gia Cuba (UNEAC). Bà qua đời trong bệnh viện ở thị trấn Camagüey, thọ 99 tuổi.  
Năm 2003, bà trở thành chủ đề của bộ phim tài liệu ngắn mang tên Candita Batista, la vedette negra de Cuba (kéo dài 26 phút), thực hiện bởi Manuel Jorge Pérez 

**Chú thích**
Thể loại:Người từ Camagüey
Thể loại:Nữ ca sĩ Cuba
Thể loại:Mất năm 2016
Thể loại:Sinh năm 1916
Susana Rotker

Susana Rotker (3 tháng 7 năm 1954 – 27 tháng 11 năm 2000) là nhà báo, nhà tiểu luận và nhà văn người Venezuela.

**Tiểu sử**
Susana Rotker  là con gái trong một gia đình nhập cư người Do Thái. NĂm 1975, Susana Rotker tốt nghiệp trường Đại học Quốc gia Andrés Bello ở Caraca, trợ giảng tại trường Đại học Buenos Aires, và nhận bằng tiến sĩ văn học Tây Ban Nha trường Đại học Maryland năm 1989. Bà là giáo sư văn học Mỹ Latinh và là giám đốc của Trung tâm nghiên cứu bán cầu trường Đại học Rutgers ở New Jersey.
Bà là nhà phê bình phim trong chuyên mục "La gran ilusión" trên tờ báo El Nacional của tạp chí Caracas.
Khoảng năm 1979, bà gặp nhà trí thức Argentina tên Tomás Eloy Martínez, người bị lưu đày ở Venezuela. Năm 1986, họ sinh một cô con gái tên là Sol Ana. Năm 2000, một vụ tai nạn giao thông cướp đi sinh mạng của Rotker. Nơi an nghỉ cuối cùng của bà là Highland Park, bang New Jersey.

**Sách**
 Isaac Chocron y Elisa Lerner: Los Transgresores De La Literatura Venezolana Reflexiones Sobre La Identidad Judía, 1991, - Bravo Pueblo: Poder, Utopia Y Violencia, Fondo Editorial Nave Va., - Ensayistas De Nuestra América, Editorial Losada, , 9789500304887- Ciudadanías del miedo, Nueva Sociedad, Caracas, 2000, 249 pp., - The Memoirs of Fray Servando Teresa de Mier, Oxford University Press- The American Chronicles of Jose Marti: Journalism and Modernity in Spanish America, - La invención de la crónica es, Fondo de cultura económica, , 968167829X- Citizens of Fear: Urban Violence in Latin America, Rutgers University Press, - Captive Women: Oblivion and Memory in Argentina, Minneapolis: University of Minnesota Press, 2002, 236 pp., 

**Giải thưởng**
Năm 1991, bà nhận được Giải thưởng Casa de las Américas cho tác phẩm La invención de la crónica nói về Jose Martí.
Năm 1997, bà là nhà học giả tại Trung tâm quốc tế Woodrow Wilson.

**Chú thích**

**Đọc thêm**
 Chú thích báo|url=http://www.lanacion.com.ar/nota.asp?nota_id=45920|title=En memoria de Susana Rotker|last=Martínez|first=Tomás Eloy|date=ngày 22 tháng 12 năm 2000|work=La Nación|access-date = ngày 8 tháng 8 năm 2018 |archive-url=https://archive.today/20120630093821/http://www.lanacion.com.ar/45920-en-memoria-de-susana-rotker?sitio=desktop#|archive-date = ngày 30 tháng 6 năm 2012 |url-status=live|language=es
Thể loại:Mất năm 2000
Thể loại:Sinh năm 1954
Thể loại:Số liên kết bản mẫu Interlanguage link
Thể loại:Nhà văn Venezuela
Carolina Sanchez

Julia Carolina Sánchez Rangel, còn được biết đến với tên La Chama (sinh ngày 19 tháng 9 năm 1971), là nhà báo, người dẫn chương trình, nữ doanh nhân người Venezuela gốc Costa Rica. Cô được biết đến là người làm chương trình trên Kênh 11 của Repretel.

**Tiểu sử**
Năm 1981, Sánchez rời quê hương Mar Cụm, Venezuela để theo đuổi nghề báo và kết hôn với doanh nhân người Colombia tên Carlos Rodríguez, sau đó ly dị dho ngoại tình. Cô lấy bằng báo chí từ trường Đại học Công giáo Andrés Bello ở Caracas và làm trợ lý sản xuất cho công ty quảng cáo, làm người dẫn chương trình thể thao trên đài phát thanh truyền hình, làm biên tập viên cho tạp chí giải trí, và làm phóng viên cho tờ báo El Siglo. Cô tốt nghiệp trường Đại học Costa Rica, lấy bằng thạc sĩ. Năm 2009, Sánchez tham gia Kênh 11 của đài Repretel. Ngày 15 tháng 4 năm 2014, Sánchez thông báo sẽ thôi làm chương trình mang tên Las Historyias trên  Kênh 11 và chính thức thôi việc sau đúng một tháng.
Ngày 2 tháng 1 năm 2013, khi đang đi du thuyền ở biển Caribbean, cô gặp Fernando Altmann, người đã theo dõi Sánchez trong nhân vật "La Chama" trên Kênh 11. Ngày 24 tháng 9 năm 2015, Sánchez kết hôn với Altmann sau gần ba năm làm bạn gái.

**Trích dẫn**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1971
Rosalinda Serfaty

Rosalinda Raquel Serfaty Rosenstock (sinh ngày 24 tháng 4 năm 1965 tại Buenos Aires) là nữ diễn viên sân khấu và diễn viên truyền hình người Venezuela gốc Argentina người Do Thái , thuộc dân tộc Berber ở Maroc .

**Tiểu sử**
Cha là Jaime Serfaty, mẹ là Mina Rosenstock, đều là người Do Thái. Gia đình bà rời Argentina đến Venezuela khi bà 7 tuổi. Sự nghiệp nghệ thuật của bà bắt đầu khi bà sắp hoàn thành bậc giáo dục trung học: bà đăng ký vào trường Escuela de Danza Contemporánea de Caracas (Trường múa đương đại Venezuela). Trong quá trình theo đuổi sự nghiệp nghệ thuật của mình, bà tiếp tục nghiên cứu về Truyền thông xã hội tại trường Đại học Católica Andrés Bello. Khi ở trường đại học, bà làm người mẫu để gánh vác kinh tế gia đình và học tập.
Sau khi cố gắng đăng ký tham gia truyền hình, năm 1989, vai diễn đầu tiên của bà là nhân vật chính của bộ phim thể loại telenovela do đài Venevisión sản xuất mang tựa đề La Revancha. Sau đó bà đóng vai nhân vật phản diện trong telenovela mang tựa đề Mundo de Fieras.

**Đời tư**
Năm 1993, Rosalinda và chồng Ayush Benzaquen chào đón con gái đầu lòng tên Corina. Năm 1996, bà tiếp tục sinh cô con gái khác tên Ariana.

**Danh sách phim**
- 1989: La Revancha là Isamar
- 1991: Mundo de Fieras trong vai Jocelyn Palacios Anzola de Sartori Bustamante
- 1994: Peligrosa trong vai Elisa
- 1998: Luz María trong vai Angelina Mendoza y Rivero de Gonzalvez
- 2000: Amantes de Luna Llena trong vai Valentina Linares
- 2001: La niña de mis ojos vai Camila Olivares Sucre
- 2003: La invasora vai Alicia Fuentes Manso
- 2004: Sabor a ti như Andreína Obregón
- 2005: Con toda el alma trong vai Ana Cecilia
- 2009: ¡Qué Clase de Amor! như Ana María Sosa
- 2011: Natalia del Mar trong vai Irene Lopez
- 2012: Mi ex me tiene ganas vai Claudia 

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Rosalinda Serfaty    -  Rosalinda Serfaty tại  VencorNarod
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1965
Anna Vaccarella

Anna Vaccarella (Cagua, Aragua, 31/8/1968)  là nhà báo người Venezuela. Bà hiện làm chương trình phát thanh trên Unión Radio.

**Tiểu sử**

**Sự nghiệp**
Năm 17 tuổi, Vaccarella chuyển đến Caracas, học ngành báo chí tại Đại học Công giáo Andrés Bello.
Bà làm nhà báo tại đài RCTV, trong 10 năm. 24 tuổi, cô làm phóng viên tại hiện trường và đã dẫn dắt chương trình tạp chí Alerta.  Cô làm việc trong đài phát thanh Kys FM 101.5 trong 8 năm.
Sau khi rời RCTV, Vaccarella làm việc tại Venevisión. Tại đó bà làm người đưa tin, cùng với các nhà báo Unai Amenabar và Eduardo Rodríguez. Bà làm việc tại Venevisión trong 12 năm, cho đến tháng 12 năm 2013. Sau đó, bà quyết định trở lại đài phát thanh, làm người dẫn chương trình mang tên En Sintonía trên Unión Radio 90.3 FM.

**Đời tư**
Năm 2005, Vaccarella kết hôn với đồng nghiệp Román Lonzinski. Cặp vợ chồng gặp khó khăn trong việc thụ thai nhưng nhờ phương pháp thụ tin trong ống nghiệm, họ đón chào cặp song sinh Isabella và Sofia ngày 7 tháng 5 năm 2011 

**Bệnh tật**
Ngày 31 tháng 7 năm 2015, Vaccarella tiết lộ rằng sau khi cắt bỏ tử cung, kết quả sinh thiết cho thấy bà bị ung thư hạch Non-Hodgkin, một loại ung thư tấn công tế bào bạch huyết và tủy xương.
Ngày 2 tháng 2 năm 2016, bà đã trải qua ca ghép tủy xương ở thành phố New York. Khoảng 5 tháng sau, Vaccarella trở lại Venezuela và tiếp tục công việc của mình tại đài Unión Radio.

**Chú thích**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1968
Shirley Varnagy

Shirley Varnagy Bronfenmajer (sinh ngày 1 tháng 2 năm 1982 tại Caracas) là nhà báo, nhà văn, người dẫn chương trình truyền hình, đài phát thanh người Venezuela gốc Do Thái.

**Tiểu sử**
Varnagy sinh ra trong một gia đình người Do Thái tại Hungary. Ông bà của cô sống sót sau cuộc diệt chủng Holocaust, chỉ bị giam trong Trại tập trung Mauthausen. Cô hoàn thành khóa Truyền thông xã hội tại trường Đại học Công giáo Andrés Bello, tốt nghiệp loại giỏi. Sự nghiệp truyền thông bắt đầu khi cô làm tin tức cho đài Planeta FM. Sau đó cô là nhà sản xuất chương trình Gladys Rodríguez trên đài Circuito X FM, nhà sản xuất kênh tin tức trên mạng lưới truyền hình Venezuela Globovisión. Tại đây cô có cơ hội tiếp xúc và đưa tin về nhiều nhà báo nổi tiếng như Carla Angola trong chương trình "Buenas Noches". Ngoài đài Globovisión, Varnagy còn tham gia sản xuất truyền hình trên RCTV. Ngày 6 tháng 3 năm 2015, cô tái kết hôn, sinh con gái tên là Naomi.

**Sự kiểm duyệt của đài Globovisión**
Ngày 30 tháng 4 năm 2014, cô thôi việc tại đài Globovisión, sau khi chương trình của cô mang tên Shirley, bị cắt khi cô đang phỏng vấn nhà văn người Peru Mario Vargas Llosa, một nhà phê bình gay gắt về các vấn đề chính trị của tổng thống Venezuela Hugo Chávez và Nicolás Maduro. Varnagy cho rằng việc gián đoạn khi đang truyền hình trực tiếp chương trình của cô là do sự "tự kiểm duyệt" từ Hội đồng quản trị kênh truyền hình. Toàn bộ cuộc phỏng vấn chỉ được truyền đi thông qua các phương tiện thay thế trên mạng xã hội.

**Sau khi thôi việc tại Globovisión và sự trở lại**
Tháng 11 năm 2014, Varnagy xuất bản cuốn sách đầu tiên của cô mang tên El periodismo continúa, trình bày cảm xúc của mình trong các cuộc phỏng vấn của chương trình Shirley cho đến khi rời Globovisión. Sau đó, tháng 1 năm 2015, Varnagy bắt đầu tổ chức #ShirleyRadio, một chương trình với các cuộc phỏng vấn và âm nhạc của đài Éxitos, một phần của mạng vô tuyến Unión Radio. Tháng 3 năm 2016, Shirley Varnagy trở lại làm dẫn chương trình trên cáp Venevisión Plus. Chương trình mang tên Shirley, phỏng vấn các nhân vật và nghệ sĩ giải trí Venezuela và nước ngoài.

**Chú thích**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1982
Thể loại:Người Do Thái Ashkenazi
Miyó Vestrini

Marie-Jose Fauvelle Ripert, được biết đến với cái tên Miyó Vestrini (sinh năm 1938 tại Nîmes, Pháp - mất năm 1991 tại Caracas, Venezuela) là nhà thơ, nhà báo và nhà viết kịch người Venezuela.

**Tiểu sử**
Vestrini cùng mẹ di cư đến Venezuela và sống tại vùng Andes. Ngay từ khi còn nhỏ, bà chuyên về mảng báo chí văn hóa và tham gia vào các nhóm viết báo như, El Techo de la Ballena, Sardio, La República del Este ở Caracas và Apocalipsis ở Maracaibo. Bà là nhà báo cho Đại sứ quán Venezuela ở Ý và là giám đốc báo chí của Bộ Ngoại giao Venezuela. Bà đã tham gia một chương trình radio mang tên Al pie de la letra. Tại Venezuela, bà chỉ đạo mảng nghệ thuật cho tờ báo El Nacional, Criticarte, El Diario de Caracas, La República và El Universal. Bà cũng là nhà biên đạo chương trình truyền hình. Những sáng tạo của bà cho thấy cuộc đấu tranh không ngừng giữa cội nguồn người Pháp của mình đối với môi trường sống khu vực Mỹ Latinh.
Thơ của Vestrini mang một phong cách mãnh liệt và bùng nổ. Tác phẩm văn xuôi ấn tượng bởi sự kìm nén, chứa chan những xung đột với nhiều cường độ khác nhau. Thơ và văn xuôi của bà đều có nét chung là khắc họa các nhân vật mang tính cách hoang dã dưới ngòi bút táo bạo. Tác phẩm của bà chứa những ngôn từ thể hiện các mức độ mỉa mai và sự hoài nghi. Enriquez Hernández nhận xét "Miyó tự vẫn, phải chăng đó là hệ quả của phong cách thơ của bà: rời rạc, đầy ngôn từ phản kháng và yêu sách":

**Các tác phẩm**

**Thơ**
 Las historyias de Giovanna (1971) - El invierno próimumo (1975) - Pocas virtudes  (Những đức tính của người da đỏ), 1986) - Todos los poemas (Tác phẩm được xuất bản sau khi tác giả qua đời.  Ấn bản đầu tiên, 1994.  Tái bản lần thứ hai, 2013) - Es una buena máquina (Tác phẩm được xuất bản sau khi tác giả qua đời, 2014) - Trong bản dịch sang tiếng Anh: Grenade in mouth: Một số bài thơ của Miyó Vestrini (Tác phẩm được xuất bản sau khi tác giả qua đời, 2019.  Dịch bởi Anne Boyer và Cassandra Gillig.  Được chỉnh sửa bởi Faride Mereb và Elisa Maggi.) 

**Văn xuôi**
 Órdenes al corazón (Tác phẩm được xuất bản sau khi tác giả qua đời, 2001) - Tiểu sử - Más que la hija de un Presidente: Sonia Pérez (1979) - Isaac Chocón frente al espejo (1980) - Salvador Garmendia, pasillo de por medio (Tác phẩm được xuất bản sau khi tác giả qua đời, 1994)

**Phỏng vấn văn học**
 Al filo (2015).

**Các tác phẩm khác**
 Miyó Vestrini, el encierro del espejo (2002) - Miyó Vestrini (2008) - Estados del cuerpo y de la lengua: Los malestares de Miyó Vestrini (2008)

**Chú thích**
Thể loại:Mất năm 1991
Thể loại:Sinh năm 1938
Audrey Blignault

Audrey Bettie Blignault (6 tháng 7 năm 1916 – 1 tháng 10 năm 2008) là nhà văn Nam Phi.

**Cuộc đời**
Bà sinh ra tại Bredasdorp, tên khai sinh là Audrey Bettie Swart. Mẹ là người Ailen, cha thuộc dân tộc Afrikaner, thị trưởng thị trấn. Bà học ngành văn học Afrikaner tại trường Đại học Stellenbosch, nhận bằng thạc sĩ tiếng Afrikaner và tiếng Hà Lan. Năm 1940, bà bắt đầu giảng dạy tại Wellington (một tỉnh của Tây Cape) và sau đó giảng dạy tại Stellenbosch. Năm 1945, bà là biên tập viên của Die Huisvrou, một tạp chí dành cho phụ nữ. Cũng trong năm 1945, bà bắt đầu dẫn chương trình dạy tiếng Nam Phi đầu tiên trên radio. Trong 25 năm, bà viết chuyên mục cho tạp chí phụ nữ Sarie. Các bài luận của chuyên mục này đã được thu thập và xuất bản trong 17 cuốn sách. Một bộ sưu tập các bức thư của bà mang tên Audrey Blignault: 'n Blywende vreugde, xuất bản vào tháng 5 năm 2008  Blignault cũng là biên tập viên cho Naweekpose và đạo diễn chương trình văn hóa phụ nữ cho Tập đoàn Phát thanh Nam Phi.
Bà nhận Giải thưởng Eugène Marais năm 1961, Giải thưởng WA Hofmeyr năm 1965 và Giải thưởng ./https://en.wikipedia.org/wiki/Adelaide_Ristori Adelaide Ristori tại Ý. Năm 1982, bà nhận giải thưởng vì đã cống hiến xuất sắc cuộc đời mình cho nghệ thuật. Bà là người phụ nữ đầu tiên ghi tên mình vào hội đồng Viện Hàn lâm Khoa học và Văn hóa Nam Phi.
Blignault qua đời trong một phòng khám ở Cape Town, thọ 92 tuổi.

**Gia đình**
Bà kết hôn hai lần: lần đầu tiên với Andries Blignault (qua đời trong vụ tai nạn ô tô năm 1967, bà cũng bị trọng thương). Năm 1970, bà kết hôn với Attie de Villiers. Con gái là Marié Heese cũng là nhà văn.

**Tác phẩm chọn lọc**
 Trong klein maat Kaapstad, 1955. 557309500- Die vrolike nói dối (1957) - Met ligter tred (1962)

**Chú thích**
Thể loại:Mất năm 2008
Thể loại:Sinh năm 1916
Catalina Bauer

Catalina Bauer Novoa, sinh ngày 15 tháng 9 năm 1976 tại Buenos Aires  là nghệ sĩ thị giác người Chile.

**Giáo dục**
Bà nhận bằng nghệ thuật của trường Đại học Finis Terrae, và sau đó học chuyên ngành tại trường Đại học Chile. Bà là học trò của Eugenio Dittborn.
Năm 2007, Bauer giành được học bổng cho phép bà cư trú 3 tháng tại Xalapa, Mexico, tại Bảo tàng Nhân chủng học Xalapa (Museo de Antropología de Xalapa). Tại đó bà tiếp tục thành thạo kỹ năng nghệ thuật của mình. Bauer cũng tham gia vào triển lãm Artist Residency tại Khu trưng bày Gasworks, London năm 2011, và nhận được giải AMA Grant.
Bà tham gia làm đại hội  Chương trình nghệ thuật quốc tế trong 6 tháng, tại Leipzig, Đức, bắt đầu từ tháng 10 năm 2014.

**Phong cách nghệ thuật**
Bauer sử dụng các vật liệu gần gũi với cuộc sống thường ngày như bện, dệt và đan và hòa hợp khéo léo. Đa số vật liệu có được là nhờ quyên góp vật tư từ các thành viên của cộng đồng nghệ thuật. Phong cách nghệ thuật của cô là sự kết hợp giữa đường dệt truyền thống với phong cách Bauhaus trong màu sắc, hình thức và tỷ lệ. Các tác phẩm của bà được trưng bày tại Khu Gasworks, tại đó bà tổ chức nhiều dự án, triển lãm độc lập và dự án hợp tác với các thành viên cộng đồng địa phương.

**Hợp tác**
Bà làm việc với bốn nghệ sĩ Chile khác trong không gian  Taller Bloc date=2019-05-01 . Bauer tham gia nhiều dự án, triển lãm trong nước và quốc tế như "Material Ligero", một dự án trao đổi với nhóm BLOC tại Phòng trưng bày Margarette Lawrence ở Melbourne, Úc năm 2009  và Bảo tàng AMA tại Washington DC, Hoa Kỳ năm 2011.
Một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của Bauer là  Frivolité. Tác phẩm được trưng bày tại Bảo tàng Nghệ thuật Châu Mỹ. Vẻ nữ tính khá nổi bật trong tác phẩm là nhờ việc sử dụng vải khăn nhỏ và đan móc, nét đặc trưng người phụ nữ Nam Mỹ.

**Liên kết ngoài**
  Trang web cá nhân của Catalina Bauer -  Tác phẩm nghệ thuật có sẵn tại Artsy.net -  Trang Curator

**Chú thích**
Thể loại:Nghệ sĩ Chile
Thể loại:Nữ nghệ sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1976
Roser Bru

Roser Bru Llop (sinh ngày 15 tháng 2 năm 1923) là họa sĩ và thợ khắc người Chile gốc Tây Ban Nha gắn liền với phong trào nghệ thuật tân tượng hình.

**Tiểu sử**
Roser Bru cùng vớiọa sĩ người Tây Ban Nha Javier de Villota năm 2013
Roser Bru sinh năm 1923 tại Barcelona. Năm 1924, gia đình bà sống lưu vong ở Paris, Pháp, lánh nạn chế độ độc tài Miguel Primo de Rivera. Bốn năm sau, họ trở về quê hương và tại đó Bru học trường Montessori. Năm 1931, bà theo học tại lt=Instituto-Escuela de la Generalidad. Sau Nội chiến Tây Ban Nha, năm 1939, bà chuyển đến Pháp sinh sống. Trên con tàu SS Winnipeg, bà bắt đầu cuộc sống mới của mình ở Chile. Bà đến Valparaíso ngày 3 tháng 9 năm 1939.
Từ năm 1939 đến 1942, bà học ngành hội họa tại Trường Mỹ thuật thuộc Đại học Chile. Bà là học sinh của Pablo Burchard và es. Năm 1947, bà gia nhập Nhóm sinh viên theo lĩnh vực nghệ thuật tạo hình cùng với các nghệ sĩ José Balmes, Gracia Barrios và es. Năm 1957, bà bắt đầu nghiên cứu cách chạm khắc tại xưởng Taller 99, do Nemeio Antúnez làm giám đốc.
Roser Bru tổ chức triển lãm ở nhiều quốc gia Mỹ Latinh, và ở Tây Ban Nha. Một số tác phẩm được trưng bày trong Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở New York, Bảo tàng Brooklyn, Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại Santiago, Museo de Arte Moderno Chiloé, Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia Chile, es, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở Rio de Janeiro,Staatliche Museen ở Berlin, và nhiều bảo tàng khác.

**Công nhận**
Năm 1995, vua Juan Carlos I của Tây Ban Nha phong bà là Tư lệnh Dòng Công giáo Isabella.
Năm 2000, bà nhận giải thưởng Altazor Nghệ thuật Quốc gia trong hạng mục Vẽ tranh cho tác phẩm Enseñanzas de Goya. Năm 2013, bà tiếp tục giành được hạng mục tương tự cho tác phẩm Vivir en obra. Năm 2004, bà nhận một đề cử trong hạng mục Khắc và Vẽ cho tác phẩm Un symunto de sus 34 Grabados en su cumpleaños número ochenta. Năm 2005, bà được đề cử trong hạng mục cùng tên cho tác phẩm Obra en exposición Pablo Neruda, la infancia del poeta.
Năm 2005, bà được trao tặng Huân chương Nghệ thuật và Văn hóa Pablo Neruda.
Năm 2015, Chính phủ Chile trao tặng bà Giải thưởng quốc gia về nghệ thuật tạo hình.

**Tham khảo**
Thể loại:Nữ nghệ sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Nữ nghệ sĩ thế kỷ 20
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nghệ sĩ Chile
Thể loại:Họa sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Sinh năm 1923
Thể loại:Số liên kết bản mẫu Interlanguage link
Marcela Donoso

Marcela Donoso Concha (Santiago, Chile; sinh ngày 16 tháng 2 năm 1961) là một họa sĩ người Chile, thuộc phong trào Chủ nghĩa Hiện thực huyền ảo.

**Tiểu sử**
Marcela Donoso sinh ngày 16 tháng 2 năm 1961 tại Santiago, Chile. Thời thơ ấu, bà sinh sống tại Hoa Kỳ và Venezuela. Năm 1970, bà trở về Chile. Từ năm 1972 đến năm 1973, bà tham dự Hội thảo Nghệ nhân Vật liệu Thép Concepción. Từ năm 1984 đến 1988, bà học tại Trường Mĩ thuật thuộc Đại học Chile. Bà nhận bằng Nghệ thuật, chuyên ngành hội họa và chạm khắc. Năm 1989 đến năm 1991, Donoso sống ở Mozambique. Tại đó, bà theo học với họa sĩ Malangatana Ngwenya và bà học tiếng Bồ Đào Nha. Trong số các tác phẩm của mình, à để lại dấu ấn với tác phẩm tượng đài Anh hùng Mozambique bằng sắt (1990), bức vẽ trên tường tại sân bay Inhambane (1989) và bức tranh tường kỷ niệm trưng bày trong tòa nhà chính phủ trong cùng thành phố. Bà tham gia chương trình nghệ thuật Hiệp hội hữu nghị, đoàn kết(AMASP) của Mozambique và Dự án phát triển nghệ thuật của UNICEF cho trẻ em là nạn nhân chiến tranh. Đồng thời, bà làm việc cho tổ chức Quốc tế Người khuyết tật.
Năm 1992, bà giành giải thưởng Liên minh Phụ nữ Palestine.
Năm 1999, bà mở nhiều hội thảo tại trung tâm văn hóa số 508, Brasília, Brasil, dưới sự bảo trợ của Đại sứ quán Chile.
Tháng 7 năm 1998, triển lãm lưu động Biểu tượng truyền thuyết và huyền thoại Chile khánh thành tại Trung tâm văn hóa Montecarmelo, Trung tâm văn hóa Puente Alto và Đại học Concepción. Dưới sự bảo trợ của Bộ Ngoại giao năm 1999, triển lãm này tiếp tục được tổ chức tại Trung tâm văn hóa 508 tại thủ đô Brasília. Bà tiếp tục tổ chức triển lãm tại Đài tưởng niệm người Mỹ Latinh đặt tại São Paulo, Brazil. được Lãnh sự quán Chile tài trợ năm 2000 và hội Nghệ thuật tôn giáo Mỹ Latinh. Năm 2002, bà xuất bản cuốn sách mang tựa đề Biểu tượng truyền thuyết và huyền thoại Châu Mỹ. Tháng 4 năm 2010, triển lãm Biểu tượng truyền thuyết và huyền thoại Châu Mỹ được khánh thành tại UDLA. Triển lãm tiếp tục được tổ chức vào tháng 9 cùng năm tại Tòa án Tối cao Chile.

**Tác phẩm**
- Serie "Iconografía de Mitos y Leyendas de Chile",
- Serie "Patronos de Chile y otros conjuros"
- película, "El Caleuche"

**Sách**
- Iconografía de Mitos y Leyendas de Chile, 2002, 956-291-592-1
- Pablo, 2008, 1-933032-09-X

**Triển lãm**
- Universidad de Concepcíón, Chillán, Chile, 1998
- Centro Cultural Montecarmelo, Santiago, Chile, 1998
- Centro Cultural Puente Alto, Chile, 1999
- Centro cultural 508, Brasilia, Brasil, 1999
- Memorial de América Latina, Sao Pablo, Brasil, 1999

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 https://web.archive.org/web/20081202060957/http://www.marceladonoso.cl/
Thể loại:Nữ nghệ sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Nữ họa sĩ
Thể loại:Người Santiago de Chile
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1961
Lily Garafulic

Lily Garafulic Yankovic (14 tháng 5 năm 1914 – 15 tháng 3 năm 2012) là nhà điêu khắc người Chile. Bà là thành viên của hội các nghệ sĩ Thế hệ thứ 40 (Generación del 40), và giám đốc bảo tàng. Garafulic nhận học bổng Guggenheim tại New York năm 1944.

**Nghề nghiệp**
Năm 1934, Lily Garafulic bắt đầu theo học trường Mỹ thuật tại Đại học Chile. Tại đó bà học cùng với nhà điêu khắc Lorenzo Domínguez. Năm 1944, bà được New York trao học bổng Guggenheim. Tại New York, bà học Trường Nghiên cứu xã hội và làm việc với thợ khắc, thợ in Stanley William Hayter tại xưởng Atelier số 17.
Garafulic nhà điêu khắc sử dụng vật liệu là đá cẩm thạch, gỗ, đồng và đất nung, giấy. Trong số các tác phẩm đáng chú ý bao gồm những bức tượng 16 vị tiên tri đặt trên đỉnh Nhà thờ Lộ Đức ở Santiago, Chile.
Bà là thành viên của hội các nghệ sĩ Thế hệ 40 (Generación del 40), bao gồm các nhà điêu khắc Chile nhưMarta Colvin.
Năm 1951, Garafulic là giáo sư điêu khắc tại trường Đại học Chile. Các học sinh của bà bao gồm Sergio Badilla Castillo và Raúl Valdivieso. Năm 1997, bà trở thành giáo sư danh dự tại Đại học Chile. Bà cũng là giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia Chile từ năm 1973 đến năm 1977.
Năm 1995, bà nhận được giải thưởng Premio Nacional de Artes Plásticas. Năm 2014, một cuộc triển lãm trăm năm kỷ niệm những cống hiến của bà đã được tổ chức tại Đại sứ quán Chile đặt tại Washington DC. Một bộ phim tài liệu mang tựa đề "Lily Garafulic: In Her Words" đã được cháu gái của bà, Gloria Garafulich-Grabois thực hiện. Bộ phim này được công chiếu năm 2014.

**Cuộc sống cá nhân**
Lily Garafulic là người gốc Croatia, sinh ra ở Antofagasta, Chile vào ngày 14 tháng 5 năm 1914 Bà qua đời vào ngày 15 tháng 3 năm 2012, tại nhà riêng ở khu vực ./https://en.wikipedia.org/wiki/Parque_Forestal Parque Forestal tại thành phố Santiago, Chile, thọ 97 tuổi.

**Giải thưởng**
 1936: Giải ba Salón Oficial. Santiago de Chile.- 1937: Huy chương Nhân mã IV của thành phố Valparaíso, Chile. - 1940: Giải nhì Điêu khắc, VIII Salón de Verano, Viña del Mar. - 1941: Giải nhất Điêu khắc, IV Centenario Fundación de Santiago. - 1942: Giải nhì Điêu khắc, LIV Salón Oficial. Santiago de Chile.- 1943: Giải nhất, Salón de Verano. Viña del Mar.- 1944: Học bổng Guggenheim, Thành phố New York  - Năm 1945: Giải nhất, Dibujo y Grabado Salón Oficial Santiago de Chile. - Năm 1945: Giải nhất, Salón de Verano. Viña del Mar.- 1947: Giải nhất Điêu khắc, Salón Oficial. Santiago de Chile.- 1953: Giải thưởng danh dự, LXIV Salón Oficial. Santiago de Chile.- 1961: "Rebeca Matte" đầu tiên, phần điêu khắc, Salón de Verano, Viña del Mar. - 1963: Danh dự đáng kính, IX Bienal de Sao Paulo, Brasil. - 1985: Giải thưởng Phê bình Chile (Círculo de Críticos de Chile). Santiago de Chile.- 1992: Giải thưởng "Rebeca Matte", Bộ Giáo dục. Santiago de Chile.- 1995: Giải thưởng quốc gia nghệ thuật tạo hình Chile (Premio Nacional de Artes Plásticas de Chile).

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang web nói về các tác phẩm của bà tại Đại học Chile (tiếng Tây Ban Nha) -  Entry for Lily Garafulic trên Union List of Artist Names
Thể loại:Người Santiago de Chile
Thể loại:Mất năm 2012
Thể loại:Sinh năm 1914
Ximena Morla Lynch

Ximena Morla Lynch (1891-1987 ), còn được biết với tên Ximena Morla de Subercaseaux, là nhà văn chuyên viết về nữ quyền và họa sĩ người Chile.  Mẹ bà là nhà văn Luisa Lynch và cha bà là chính trị gia phe bảo thủ tên là Carlos Morla Vicuña. Bà có năm anh chị em, trong đó có es là nhà ngoại giao; Carmen là nhà văn.  Cháu gái của bà là tiểu thuyết gia Elizabeth Subercaseaux.

**Sự nghiệp**
Nhiều tác phẩm văn học của bà được cho là chưa được công bố hoặc in rải rác trên các tờ báo và tạp chí.  Bà là một trong những người tiên phong hồi đầu thế kỷ 20, đó là những người tìm cách đại chúng hóa tư duy nữ quyền và đấu tranh cho quyền của phụ nữ.
Tác phẩm của bà được nhiều tác giả nhận xét là "nữ quyền kiểu nhà quý tộc", cùng với các nhà văn khác như Elvira Santa Cruz Ossa, Blanca Santa Cruz Ossa, Inés Echeverría Bello, María Mercedes Vial, Teresa Wilms Montt, María Luisa Fernánd, và Mariana Cox Méndez.
Đâu thế kỉ XX,  bà cùng với chị gái của mình tổ chức các buổi thuyết thông linh luận. Những buổi diễn thuyết này đã truyền cảm hứng cho nhiều vở kịch và tiểu thuyết.
Là họa sĩ, bà đã vẽ chân dung sơn dầu trên chất liệu vải bạt.  Bà "tạo ra các tác phẩm giàu trí tưởng tượng theo phong cách bản địa".

**Triển lãm tranh**

**Cá nhân**
 1977: Đô thị Zapallar tại Zapallar, Chile

**Nhóm**
 1915: Exposición Anual de Bellas Artes, Salón Oficial, Santiago- 1927: Exposición de Bellas Artes, Salón Oficial, Santiago- 1936: Exposición Nacional de Artes Plásticas de Valparaíso- 1963: Salón Oficial de Artes Plásticas, Santiago- 1975: La Mujer en el Arte, Museo Nacional de Bellas artes, Santiago

**Tham khảo**
Thể loại:Nữ nghệ sĩ thế kỷ 20
Thể loại:Nữ họa sĩ
Thể loại:Mất năm 1987
Thể loại:Sinh năm 1891
Thể loại:Số liên kết bản mẫu Interlanguage link
Matilde Pérez

Matilde Pérez Cerda (7 tháng 12 năm 1916 – 1 tháng 10 năm 2014) là một nghệ sĩ thị giác người Chile chuyên về trường phái nhiếp ảnh động lực.  Bà là người tiên phong trong lĩnh vực nghệ thuật hiện đại, bao gồm trường phái động lực ở Chile.  Những tác phẩm nổi tiếng nhất của bà bao gồm Túnel Cinético (Đường hầm Động lực, năm 1970) và tác phẩm el Friso (1982), ban đầu xây dựng tại Trung tâm thương mại Apumanque, nhưng hiện được đặt tại trường Đại học Talca.

**Tiểu sử**
Bà sinh ra ở Santiago, Chile ngày 7 tháng 12 năm 1916.  Bà học ngành nghệ thuật tại trường Đại học Chile. Trong trường Mỹ thuật, bà kết hôn với Gustavo Carrasco Délano. Họ có một con trai là kiến trúc sư Gustavo Carrasco Pérez.
Đầu thập niên 60, bà chuyển đến Paris, Pháp. Tại đó bà bắt đầu quan tâm đến trường phái nhiếp ảnh động lựctrường phái nhiếp ảnh động lực, một trường phái làm nổi bật cách thức di chuyển của sự vật, điểm hình là các tác phẩm của Victor Vasarely.  Tác phẩm của bà cho thấy "thử nghiệm khả năng tạo ra chuyển động ảo thông qua ảo ảnh quang học", và tác phẩm "dựa trên các nghiên cứu về hiệu ứng hình ảnh đối với các hình thức trừu tượng và cách phối màu. Nét sơn cua bà là thành quả của các cuộc nghiên cứu về không gian, đường nét, màu sắc và vật liệu, cho thấy sự khắt khe trong bố cục, kiểm soát màu sắc hợp lý và tôn trọng giá đỡ tác phẩm" 
Trong hai thập niên đầu cảu thế kẻ XXI, Perez tổ chức hơn 50 chương trình nghệ thuật trên toàn thế giới, bao gồm chương trình El Ojo Latino, Colección Luciano Benetton tại Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại Santiago (2008), Exposición Arte en América tại trung tâm nghệ thuật Cung điện La Moneda (2010–2011), Mavi la Colección tại Bảo tàng Nghệ thuật Thị giác Santiago (2011), và sự có mặt của bà tại Hội trường Chính thức Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia Chile vào các năm 1939, 1943, 1944, 1947 và 1947.
Năm 2004, bà nhận được giải thưởng Altazor về nghệ thuật quốc gia trong hạng mục Khắc và Vẽ, nhờ tác phẩm Serigrafías.  Năm 2011, bà nhận được một đề cử mới cho hạng mục tương tự trong giải thưởng Acá en la Estructura.  Trong phiên bản năm 2013 của giải thưởng này, bà được đề cử trong hạng mục Sơn. Cũng năm 2013 này, bà nhận được giải thưởng Academia của Học viện Mỹ thuật Chile.
Năm 2012, triển lãm hồi tưởng của bà được tổ chức tại Pinta khi bà 95 tuổi. Đó là triển lãm nghệ thuật Mỹ Latinh hàng năm lớn nhất ở London. Vào thời điểm đó, bà vẫn sáng tạo ra các tác phẩm nghệ thuật mới, mà không có ý định giải nghệ. BBC ca ngợi bà là "một trong những người phụ nữ xứng đáng được hoan nghênh nhất trong thế giới nghệ thuật". Triển lãm lớn cuối cùng trong cuộc đời bà, "Matilde X Matilde, Espacio móvil", bao gồm các bản phác thảo chưa từng được công bố và các tài liệu khác, được tổ chức vào năm 2013.
Matilde Pérez qua đời do ngừng tim ở Santiago, Chile, vào ngày 1 tháng 10 năm 2014, hưởng thọ 97 tuổi.  Lễ tang được tổ chức tại Iglesia San Patricio ở Las Condes. Lễ an táng tại công viên Parque del Recuerdo ở Huechuraba.

**Tham khảo**
Thể loại:Người Santiago de Chile
Thể loại:Mất năm 2014
Thể loại:Sinh năm 1916
Thể loại:Họa sĩ thế kỷ 21