Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Nguyễn Hồng Sơn (Hưng Yên)

Nguyễn Hồng Sơn (sinh ngày 4 tháng 12 năm 1960) là một chính trị gia người Việt Nam. Ông từng là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 12 nhiệm kì 2007-2011 và khóa 13 nhiệm kì 2011-2016 thuộc đoàn đại biểu Hà Nội.

**Tiểu sử**
Ngày sinh: 4/12/1960
Giới tính: Nam
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: Không
Quê quán: Xã Đức Hợp, huyện Kim Động, Hưng Yên
Trình độ chính trị: Trung cấp lý luận chính trị
Trình độ chuyên môn: Tiến sỹ kinh tế, Kỹ sư tự động hóa
Nghề nghiệp, chức vụ: Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc Tập đoàn đầu tư phát triển Hà Nội, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp thành phố Hà Nội, Chủ tịch Hội liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài thành phố Hà Nội, Chủ tịch Hiệp hội phát triển hàng tiêu dùng Việt Nam, Phó Chủ tịch hội đồng trung ương các hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI, Ủy viên Hội đồng Đại học Quốc gia Hà Nội, Ủy viên Ủy ban MTTQVN thành phố Hà Nội; Ủy viên Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội
Nơi làm việc: Tập đoàn đầu tư phát triển thành phố Hà Nội và Hiệp hội doanh nghiệp thành phố Hà Nội
Nơi ứng cử: TP Hà Nội
Đại biểu Quốc hội khoá: XII,XIII
Đại biểu chuyên trách: Không
Đại biểu Hội đồng nhân dân: Đại biểu HĐND thành phố (2004-2011)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
1960
Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII
Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Hà Nội
Thể loại:Người Nghệ an
Thể loại:Người họ Đô tại Việt Nam
Thể loại:Thạc Sỹ Lý luận chính trị học
Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII Hà Nội
Lương Liệt Tổ

Lương Liệt Tổ trong Tiếng Việt có thể là những nhân vật lịch sử sau:

**Danh sách**
Lương Liệt Tổ (涼烈祖) Thốc Phát Ô Cô, vua nhà Nam Lương thời Ngũ Hồ thập lục quốc
*Lương Liệt Tổ (梁烈祖) Chu Thành, truy tôn, cha của Hậu Lương Thái Tổ Chu Ôn thời Ngũ đại thập quốc

**Xem thêm**
Liệt Tổ
*Ngụy Liệt Tổ
*Đường Liệt Tổ
*Lương Thái Tổ
*Lương Cao Tổ
*Lương Cao Tông
*Lương Thái Tông
*Lương Thế Tổ
*Lương Thế Tông
Thể loại:Miếu hiệu
Silas Soule

Silas Stillman Soule (sinh 26/7/1838, mất 23/4/1865) là một người Mỹ theo phong trào hủy bỏ chế độ nô lệ, sĩ quan quân đội và một "trưởng tàu" của tuyến đường sắt giải thoát cho các nô lệ. Là một Kansas Jayhawker, ông ủng hộ và là một diễn thuyết viên cho phong trào của John Brown (người theo chủ nghĩa bãi nhiệm) trong thời gian xung đột tại Kansas dẫn đến cuộc nội chiến Hoa Kỳ. Sau đó, trong cuộc Nội chiến Hoa Kỳ, ông gia nhập tiểu đoàn 1 Colorado, là Đại úy trong Quân Liên minh.
Silas Soule là chỉ huy của Công ty D, 1 Colorado Cavalry, có mặt tại Sand Creek vào ngày 29 tháng 11 năm 1864 khi ông từ chối một lệnh tham gia Vụ thảm sát Sand Creek. Trong cuộc điều tra tiếp theo, Soule đã làm chứng chống lại sĩ quan chỉ huy của vụ thảm sát John Chivington, và ngay sau đó, ông bị sát hại ở Denver, có lẽ là để trả thù cho hành động này.

**Câu nói**


**Xem thêm**
Hugh Thompson, Jr.,phi công trực thăng của Quân đội Hoa Kỳ đã ghi nhận việc tạm dừng và sau đó phơi bày vụ thảm sát My Lai năm 1968.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
8787563- The Sand Creek Massacre » Silas Soule- Silas Soule: Massachusetts Abolitionist at HistoryNet- Silas Soule: A Short, Eventful Life of Moral Courage by Tom Bensing date = ngày 31 tháng 10 năm 2016- The Life of Silas Soule - Sand Creek Massacre National Historic Site (U.S. National Park Service)- Captain Silas S. Soule, a Pioneer Martyr, an article originally published in The Colorado Magazine, Vol. IV, May 1927.
Thể loại:Sĩ quan Hoa Kỳ
Thể loại:Sinh năm 1838
Thể loại:Mất năm 1865
Eswatini tại Thế vận hội

Eswatini tham dự Thế vận hội lần đầu tiên năm 1972 (với tên gọi "Swaziland"). Quốc gia này không xuất hiện tại hai kỳ tiếp sau đó và tham gia trở lại tại Thế vận hội Mùa hè 1984 ở Los Angeles; từ đó tới nay liên tục gửi các vận động viên (VĐV) tới các kỳ đại hội. Eswatini từng tham gia Thế vận hội Mùa đông một lần duy nhất năm 1992. Nước này chưa có huy chương Thế vận hội.
Hiệp hội Olympic và thể thao Khối Thịnh vượng chung của Eswatini (tên cũ là "Hiệp hội Olympic và thể thao Khối Thịnh vượng chung của Swaziland") đại diện cho Eswatini kể từ năm 1972.

**Bảng huy chương**

**Huy chương tại các kỳ Thế vận hội Mùa hè**

**Huy chương tại các kỳ Thế vận hội Mùa đông**

**Xem thêm**
 Danh sách các vận động viên cầm cờ cho đoàn Eswatini tại các kỳ Thế vận hội- Danh sách quốc gia tham dự Thế vận hội Mùa hè- Danh sách quốc gia tham dự Thế vận hội Mùa đông

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 url=http://www.olympic.org/swaziland - archive-url=https://web.archive.org/web/20160624213825/http://www.sports-reference.com/olympics/countries/SWZ/ 

Thế vận hội
Sở Lệ Vương (định hướng)

Sở Lệ Vương (chữ Hán:楚厲王 hoặc 楚戾王) trong Tiếng Việt có thể là những nhân vật lịch sử sau:

**Danh sách**
Sở Lệ vương (楚厲王) Hùng Thuận (tức Phần Mạo), vị quân chủ thứ 19 của nước Sở thời Xuân Thu, truy tôn, thực tế chỉ là Sở Lệ Tử.
*Sở Lệ vương (楚戾王) Lưu Anh, phiên vương nước Sở thời Đông Hán, trước đó từng làm Sở Lệ Công

**Xem thêm**
Lệ Vương
*Tề Lệ Vương
*Việt Lệ Vương
*Sở Ẩn Vương
*Sở Cung Vương
*Sở Cung Hiếu Vương
*Sở Mục Vũ Vương
*Sở Trang Vương
*Sở Khang Vương
*Sở Định Vương
*Sở Tương Vương
*Sở Hoài Vương
*Sở Chiêu Vương
*Sở Ai Vương
*Sở Bá Vương
*Sở Văn Vương
Thể loại:Thụy hiệu
Sở Văn Vương (định hướng)

Sở Văn Vương (chữ Hán:楚文王) có thể là những vị quân chủ nước Sở sau:

**Danh sách**
Sở Văn Vương Hùng Ty, quân chủ thứ 21 của nước Sở thời Xuân Thu
*Sở Văn Vương Lưu Lễ (刘礼) , phiên vương nước Sở thời Tây Hán, trước đó từng làm Bình Lục Văn Hầu

**Xem thêm**

*Văn vương
*Chu Văn Vương
*Triệu Văn vương 
*Lương Văn Vương
*Thần Văn Vương
*Hiếu Văn vương
*Huệ Văn Vương
*Sở Ẩn Vương
*Sở Cung Vương
*Sở Cung Hiếu Vương
*Sở Mục Vũ Vương
*Sở Trang Vương
*Sở Khang Vương
*Sở Định Vương
*Sở Tương Vương
*Sở Hoài Vương
*Sở Lệ Vương
*Sở Chiêu Vương
*Sở Ai Vương
*Sở Bá Vương
Thể loại:Thụy hiệu
Đảo Pheasant

Vua Louis XIV and và Vua Philip IV họp bàn ở đảo Pheasant.
Đảo Pheasant (Isla de los Faisanes, Île des Faisans, Konpantzia) là một hòn đảo nằm trên sông Bidasoa, nằm giữa Pháp và Tây Ban Nha.
Hòn đảo này là một condominium ( hiểu nôm na là những vùng lãnh thổ thuộc chủ quyền của nhiều hơn một quốc gia) được quy định trong hiệp ước Pyrenees năm 1659, thuộc chủ quyền chung của Pháp và Tây Ban Nha. Cứ luân phiên 6 tháng một lần, hòn đảo sẽ thuộc chủ quyền của Tây Ban Nha ( Từ 1/2 đến 31/7) và Pháp ( Từ 1/8 đến 31/1). Trên thực tế nó được quản lý lần lượt bởi 2 thị trưởng: Irun của tỉnh Gipuzkoa, Tây Ban Nha và Hendaye của tỉnh Pyrénées-Atlantiques, Pháp.

**Địa Lý**
Tính đến tháng 1 năm 2018, đảo có diện tích khoảng 8000 mét vuông và đang dần bị xói mòn

**Lịch sử**
The island as seen from the Spanish side
Sự kiện lịch sử quan trọng nhất đã diễn ra trên hòn đảo là nơi gặp gỡ cho việc ký kết Hiệp ước Pyrenees. Đó là tâm điểm của một loạt 24 cuộc hội nghị giữa Tây Ban Nha và Pháp năm 1659 sau khi kết thúc Chiến tranh Ba mươi năm. Một đài tưởng niệm đã được xây dựng ở giữa đảo để tưởng nhớ cuộc họp.
Hòn đảo này cũng đã được sử dụng cho một số cuộc họp hoàng gia khác:
1615 - Vua Louis XIII gặp cô dâu, Anne của Áo, cùng thời gian đó anh trai, Philip IV, gặp cô dâu của mình, Elisabeth của Pháp (1602-1644), chị của Louis.
1659 - Louis XIV gặp người vợ tương lai là Maria Theresa của Tây Ban Nha (1638-1683); họ là cha mẹ của le Grand Dauphin.
1679 - Charles II của Tây Ban Nha đã gặp cô dâu đầu tiên của mình ở đây, Marie Louise d'Orléans (1662-1689).
1721 - Louis XV gặp cô dâu Mariana Victoria của Tây Ban Nha (1718-1781).

**Du lịch**
Không một du khách nào được quyền tham quan đảo.

**Tham khảo**
Thể loại:Đảo quốc tế
Thể loại:Địa mạo xứ Basque
Hoàng Việt (nhà Minh)

Hoàng Việt (chữ Hán: 黄钺, ? – 1402), tự Thúc Dương, người châu Thường Thục, lộ Bình Giang, hành tỉnh Giang Nam , quan viên nhà Minh.

**Cuộc đời**
Việt từ nhỏ hiếu học. Gia đình có ruộng ở Cát Trạch pha, cha lệnh cho Việt đến sống ở chỗ ấy để đôn đốc trồng trọt. Việt từ chỗ bạn bè tìm mượn sách, học tập không nghỉ. Huyện cử hiền lương, Việt được thụ chức Nghi chương điển sử.
Năm Kiến Văn đầu tiên (1399), Việt đỗ kỳ thi Hương ở Hồ Quảng, năm sau trúng tiến sĩ, được thụ chức Hình khoa Cấp sự trung. Năm thứ 3 (1401), cha Việt mất, Phương Hiếu Nhụ đến viếng, kín đáo hỏi rằng: "Quân Yên hằng ngày nam hạ, nay Tô, Thường, Trấn Giang, là tả phụ của kinh sư đấy. Anh là người Ngô, cận thần của triều đình, nay dẫu rời chức, cũng nên chỉ dạy cho tôi." Việt đáp: "Trong 3 phủ, chỉ có Trấn Giang là rất yếu hại. Giữ thành không chọn đúng người, tức là dẹp bỏ chướng ngại mà mở đường cho địch. Chỉ huy Đồng Tuấn xảo quyệt không xứng chức, tâu việc lên triều đình đều là những lời lẽ xa xôi, phù phiếm. Tô Châu tri phủ Diêu Thiện, trung nghĩa hăng hái, có phong độ quốc sĩ, nhưng nhân từ có thừa mà quản lý khoan dung, sợ không đủ để dẹp loạn. Vả lại đại thế của quốc gia, nên giữ lấy thượng du, binh đến Giang Nam, nói gì cũng không kịp nữa rồi!" Phương Hiếu Nhụ nhân đó nhờ Việt gởi thư cho Diêu Thiện; Thiện nhận thư, cùng Việt nhìn nhau mà khóc, thề chết vì nước. Việt quay về, ở bên mộ cha.
Quân Yên đến Trường Giang, Diêu Thiện thụ chiếu nắm binh cần vương, gởi thư mời Việt. Việt biết việc không xong, nên lấy cớ lo việc tang để từ chối. Sau đó Đồng Tuấn quả nhiên đem Trấn Giang đầu hàng quân Yên. Việt nghe tin Kiến Văn đế đã bị lật đổ, bèn đóng cửa không ra. Năm sau (1402), triều đình lấy chức Hộ khoa Tả cấp sự trung để triệu Việt, ông đi được nửa đường thì đâm đầu xuống sông. Nhờ triều đình xét rằng Việt chết đuối chứ không phải tự sát, nên gia đình không gặp vạ.

**Tham khảo**
 Minh sử quyển 143, liệt truyện 31 – Hoàng Việt truyện

**Chú thích**
Thể loại:Nhân vật chính trị nhà Minh
Thể loại:Người Giang Tô
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Mất năm 1402
Thể loại:Tiến sĩ nhà Minh
Togo tại Thế vận hội

Togo đã liên tục gửi các vận động viên (VĐV) tới các kỳ Thế vận hội Mùa hè được tổ chức kể từ năm 1972, trừ các kỳ năm 1976 và 1980. Quốc gia này giành tấm huy chương Olympic đầu tiên của mình tại Thế vận hội Mùa hè 2008 khi Benjamin Boukpeti mang về huy chương đồng kayak K1 vượt thác.
Togo tham dự Thế vận hội Mùa đông lần đầu tiên năm 2014, với hai vận động viên tham gia tranh tài.

**Bảng huy chương**

**Huy chương tại các kỳ Thế vận hội Mùa hè**

**Huy chương tại các kỳ Thế vận hội Mùa đông**

**Huy chương theo môn**

**Các VĐV giành huy chương**

**Xem thêm**
 Danh sách các VĐV cầm cờ cho đoàn Togo tại các kỳ Thế vận hội- Các quốc gia vùng nhiệt đới tại Thế vận hội Mùa đông

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 url=http://www.olympic.org/togo - NOC=TOG- url=http://www.olympic.org/athletes?search=1&countryname=togo - archive-url=https://web.archive.org/web/20160423120801/http://www.sports-reference.com/olympics/countries/TOG/ 

Thế vận hội
Uganda tại Thế vận hội

Uganda tham dự Thế vận hội lần đầu tiên năm 1956, và đã liên tục gửi các vận động viên (VĐV) tới các kỳ Thế vận hội Mùa hè kể từ đó, trừ lần nước này tẩy chay Thế vận hội Mùa hè 1976. Uganda chưa từng tham gia Thế vận hội Mùa đông.
Quốc gia này đã có 7 tấm huy chương Thế vận hội, đều thuộc về các môn điền kinh và quyền Anh.
Ủy ban Olympic quốc gia của Uganda được thành lập năm 1950 và được Ủy ban Olympic Quốc tế công nhận năm 1956.

**Bảng huy chương**

**Huy chương tại các kỳ Thế vận hội Mùa hè**

**Huy chương theo môn**

**Các VĐV giành huy chương**

**Xem thêm**
 Danh sách các vận động viên cầm cờ cho đoàn Uganda tại các kỳ Thế vận hội- :Thể loại:Vận động viên Thế vận hội của Uganda- Uganda tại Thế vận hội dành cho người khuyết tật

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 url=http://www.olympic.org/uganda - NOC=UGA- url=http://www.olympic.org/athletes?search=1&countryname=uganda - archive-url=https://web.archive.org/web/20090106085929/http://www.sports-reference.com/olympics/countries/UGA/ 

Thế vận hội
Sinh vật phân giải

Nấm trên thân cây này là các sinh vật phân giải.
Sinh vật phân giải hay sinh vật phân hủy là các sinh vật phân hủy các sinh vật đã chết hoặc đang thối rữa, và để làm vậy, chúng tiến hành các quy trình phân hủy tự nhiên. Giống như động vật ăn cỏ và động vật săn mồi, sinh vật phân giải là sinh vật dị dưỡng, có nghĩa là chúng sử dụng các chất hữu cơ để lấy năng lượng, cacbon và dinh dưỡng để lớn lên và phát triển. Trong khi thuật ngữ sinh vật phân giải và sinh vật ăn mùn bã thường được dùng thay nhau, sinh vật ăn mùn bã phải tiêu hóa vật chất đã chết thông qua các quá trình bên trong, trong khi đó sinh vật phân giải có thể hấp thụ chất dinh dưỡng trực tiếp thông qua các quá trình hóa học và sinh học, từ đó phân hủy các vật chất mà không cần tiêu hóa nó. 
Do đó, động vật không xương sống ví dụ như giun đất, rệp gỗ và hải sâm chính xác là sinh vật ăn mùn bã chứ không phải sinh vật phân giải, vì chúng phải tiêu hóa dinh dưỡng và không thể hấp thụ chúng bên ngoài.

**Nấm**
Sinh vật phân giải giải rác chủ yếu trong nhiều hệ sinh thái là nấm. Không giống như vi khuẩn là các sinh vật đơn bào, hầu hết nấm ăn chất thối rữa mọc thành một mạng lưới các nhánh gọi là sợi nấm. Trong khi vi khuẩn chỉ giới hạn trong việc phát triển và ăn trên bề mặt của vật chất hữu cơ thì nấm có thể sử dụng sợi nấm của nó để thâm nhập vào các phần lớn hơn của vật chất hữu cơ. Thêm nữa, duy nhất nấm phân hủy gỗ đã phát triển một loại enzym cần thiết để phân hủy lignin, một chất hóa học phức tạp có trong gỗ. Hai yếu tố này khiến cho nấm trở thành sinh vật phân giải chính trong rừng, nơi rác thải có mật độ lignin cao hơn và thường xuất hiện những mảnh lớn. Nấm phân giải các chất hữu cơ bằng cách giải phóng enzym để phân hủy các vật chất đang phân rã, sau đó chúng hấp thụ dinh dưỡng trong thứ đó. Các sợi nấm được sử dụng để phân hủy vật chất và hấp thụ dinh dưỡng cũng được sử dụng để sinh sản. Khi hai sợi nấm nấm tương thích với nhau phát triển gần nhau, chúng sẽ hợp nhất lại với nhau để sinh sản và tạo thành một cây nấm khác.

**Xem thêm**
 Sinh vật hóa dưỡng- Sinh vật ăn mùn bã- Vi sinh vật

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
  doi=10.2307/2937317- Hunt HW, Colema9n DC, Ingham ER, Ingham RE, Elliot ET, Moore JC, Rose SL, Reid CPP, Morley CR (1987) "The detrital food web in a shortgrass prairie". Biology and Fertility of Soils 3: 57-68- Smith TM, Smith RL (2006) Elements of Ecology. Sixth edition. Benjamin Cummings, San Francisco, CA.
Thể loại:Vi sinh vật học
Triphosphor pentanitride

Triphosphor pentanitride (công thức hóa học: P3N5) là một hợp chất vô cơ. Chỉ chứa phosphor và nitơ, hợp chất này được phân loại là một nitride nhị phân.  Tồn tại ở thể rắn, thường có màu trắng.

**Sự tổng hợp**
Phosphor nitride có thể được tạo ra từ phản ứng giữa phosphor(V) và các hợp chất nitơ (như amonia và natri azua):
 3 PCl5 + 5 NH3   →   P3N5 + 15 HCl
 3 PCl5 + 15 NaN3   →   P3N5 + 15 NaCl + 5 N2
Những phương pháp tương tự cũng từng được dùng để điều chế bo nitride (BN) và silicon nitride (Si3N4);tuy nhiên những sản phẩm tạo ra thường không tinh khiết và vô định hình.
Các mẫu tinh thể được sản xuất từ phản ứng giữa amoni chloride (NH4Cl) và hexachlorocyclotriphosphazene ((NPCl2)3), hoặc phosphor pentachloride (PCl5).
 (NPCl2)3  +  2 NH4Cl   →   P3N5  +  8 HCl
 3 PCl5  +  5 NH4Cl   →   P3N5  +  20 HCl
P3N5 cũng được điều chế trong môi trường nhiệt độ phòng, từ phản ứng giữa phosphor trichloride và natri amit.
 3 PCl3 + 5 NaNH2  →   P3N5  +  5 NaCl  +  4 HCl  +  3 H2

**Phản ứng**
P3N5 ít ổn định về nhiệt hơn cả bo nitride (BN) lẫn silicon nitride (Si3N4,) với sự nhiệt phân các nguyên tố xảy ra ở nhiệt độ trên 850 °C:
 2 P3N5  →   6 PN  +  2 N2 
 4 PN   →   P4 + 2 N2
Có khả năng kháng axit và base yếu, không tan trong nước ở nhiệt độ phòng, tuy nhiên nó thủy phân khi nung nóng tạo ra sản phẩm là các muối phosphat amoni như diamoni phosphat ((NH4)2HPO4) và amoni dihydro phosphat (NH4H2PO4).

**Ứng dụng**
Phosphor nitride hiện tại không có ứng dụng quy mô lớn nào mặc dù nó đã được phát hiện và sử dụng như vật liệu cho đèn sợi đốt; thay thế các hỗn hợp chứa phosphor đỏ thường được sử dụng trước đó vào cuối những năm 1960. 
Cũng có nhiều nghiên cứu dùng nó làm một vật liệu mới cho các thiết bị điện tử dựa vào chất bán dẫn; đặc biệt là làm chất cách điện cổng trong MOSFET.
Một số bằng sáng chế đã được đệ trình cho việc sử dụng phosphor nitride trong các biện pháp cứu hỏa.

**Xem thêm**
 Polyphosphazene

**Chú thích ==
Vùng gian triều

Bãi biển Bancao khi thủy triều thấp, để lộ ra Vùng Gian triều cách khoảng 200 mét từ bãi biển
Vùng gian triều, còn được gọi là vùng đất bồi hoặc bờ biển, là khu vực ở trên mặt nước khi triều thấp và ở dưới mặt nước khi triều cao (nói cách khác là khu vực ở giữa các mức thủy triều).
Vùng gian triều có thể bao gồm nhiều kiểu sinh cảnh, với hệ đông-thực vật đa dạng, ví dụ như sao biển, cầu gai, các loài san hô,... Khu vực này cũng bao gồm các vách đá dốc, bãi cát hoặc đất ngập nước (bãi bùn).
Khu vực này có thể là một dải đất hẹp, ví dụ như các quần đảo Thái Bình Dương chỉ có các vùng thủy triều hẹp, hoặc cũng có thể bao gồm một đoạn bờ biển mà tại đó các chỗ dốc bờ biển nông tương tác với vùng thủy triều cao.
Vùng gian triều là nơi sinh sống của nhiều loài sinh vật khác nhau như động vật thân lỗ, động vật giáp xác, động vật chân khớp, họ giun đốt, động vật thân mềm,... Nước thường xuyên có sẵn cùng với thủy triều nhưng có thể là nước ngọt từ mưa, nước biển, hoặc muối khô (chỉ diễn ra giữa các lần triều ngập). Các sinh vật này phải thích nghi với một môi trường sống vô cùng khắc nghiệt. Sóng biển có thể đẩy chúng ra khỏi vùng cận duyên. Với việc vùng gian triều được mặt trời chiếu rọi nhiều, nhiệt độ có mức dao động lớn (từ rất nóng vào giữa trưa, cho tới gần như đóng băng vào ban đêm ở các vùng khí hậu lạnh. Một số yếu tố vi khí hậu ở vùng cận duyên được cải thiện bởi các đặc điểm ở địa phương và các loài thực vật kích thước lớn, ví dụ như cây đước. Sự thích nghi trong vùng cận duyên nhờ sử dụng thường xuyên số lượng lớn chất dinh dưỡng từ biển được đưa tới liên tục bởi thủy triều. Bản thân rìa của các sinh cảnh (trong trường hợp này là đất liền và biển), thường là các hệ sinh thái quan trọng, và vùng cận duyên là một ví dụ tiêu biểu.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Enchanted Learning-  Enyclopædia Britannica-  Watch the online documentary The Intertidal Zone
Thể loại:Thủy sinh thái học
Thể loại:Địa mạo đại dương và duyên hải
Thể loại:Địa lý ven biển
Thể loại:Thủy sản
Thể loại:Khoa học thủy sản
Thể loại:Môi trường sống
Thể loại:Sinh học biển
Thể loại:Thuật ngữ hải dương học
Thể loại:Hải dương học vật lý
Thể loại:Thủy triều
Chì(II) hydroxide

Chỉ dẫn R
R25
Chỉ dẫn S
(S1/2) Bản mẫu:S20/21  Bản mẫu:S29/56 S45
Các hợp chất liên quan
Chì(II) hydroxide hay hydroxide chì(II) (công thức hóa học: Pb(OH)2), là một hydroxide của chì, với chì ở trạng thái oxy hóa +2. Chì(II) cacbonat cơ bản (PbCO3·2Pb(OH)2) hoặc chì(II) oxit (PbO) là những hợp chất thường găp trong thực tế, trong quá khứ người ta thường nhầm lẫn giữa chì(II) hydroxide và nó đã từng là một vấn đề gây tranh cãi.

**Điều chế**
Khi thêm hydroxide vào dung dịch muối chì(II), thu được oxit chì thủy hợp (hydrat hóa) PbO·xH2O (với x 3COO)2) cho ra một sản phẩm dạng tinh thể với công thức 6PbO·2H2O = Pb6O4(OH)4. 

**Phản ứng**
Trong dung dịch, chì(II) hydroxide là một base yếu, tạo ion chì(II), Pb2+, dưới điều kiện với axit yếu. Li tử ion này thủy phân, dưới điều kiện kiềm gia tăng lên, tạo ra Pb(OH)+, Pb(OH)2(aq), Pb(OH)3−, và các hợp chất khác, bao gồm một vài hợp chất đa hạt nhân, ví dụ như Pb4(OH)44+,  Pb3(OH)42+,  Pb6O(OH)64+.

**Chì hiđrat**
Tên gọi chì hiđrat đôi khi được sử dụng trong quá khứ nhưng nó lại không rõ ràng rằng liệu danh pháp này có phải đề cập đến một trong hai, Pb(OH)2 hay PbO·xH2O.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Case Studies in Environmental Medicine - Lead Toxicity date=2009-06-05 -  ToxFAQs: Lead date=1999-10-05 -  National Pollutant Inventory - Lead and Lead Compounds Fact Sheet date = ngày 11 tháng 1 năm 2008
H
Aruba tại Thế vận hội

Aruba tham dự Thế vận hội lần đầu năm 1988 và đã liên tục góp mặt tại các kỳ Thế vận hội Mùa hè kể từ đó. Quốc gia này chưa từng có huy chương Thế vận hội.
Giai đoạn 1952 - 1984, các vận động viên Aruba tham gia thi đấu như một phần của đoàn Antille thuộc Hà Lan. Năm 1986, Aruba trở thành một quốc gia cấu thành của Vương quốc Hà Lan. Ủy ban Olympic quốc gia của Aruba được thiết lập năm 1985 và được Ủy ban Olympic Quốc tế công nhận năm 1986. Cho tới nay, nước này chưa từng tham dự Thế vận hội Mùa đông.

**Bảng huy chương**

**Huy chương tại các kỳ Thế vận hội Mùa hè**

**Các VĐV cầm cờ cho đoàn**

**Xem thêm**
 Antille thuộc Hà Lan tại Thế vận hội

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 url=http://www.olympic.org/aruba - url-status=dead 

Thế vận hội
Silic tetrachloride

Silic tetrachloride (công thức hóa học: SiCl4), hay còn được gọi là silic chloride, silic(IV) chloride, hay tetrachlorsilan, nó là một chất lỏng không màu dễ bay hơi trong không khí. Được sử dụng để sản xuất silicon và silica có độ tinh khiết cao cho mục đích ứng dụng thương mại.

**Điều chế**
Silic chloride được điều chế bởi sự khử các hợp chất silic như ferôsilicon, cacbonrunđum, các hỗn dược của dioxide và cacbon silic bằng khí chlor. Trong đó, khử ferôsilicon là cách điều chế phổ biến nhất.
Trong phòng thí nghiệm, SiCl4 có thể được điều chế bằng cách xử lý silic với chlor:
 Si + 2 Cl2 → SiCl4
Nó được Jöns Jakob Berzelius điều chế lần đầu tiên vào năm 1823.
Nước muối cô đặc có thể bị pha nhiễm với silica khi chlor chỉ là một sản phẩm phụ của quá trình tinh chế kim loại từ quặng chloride kim khí. Trong một số trường hợp hiếm, lượng silic dioxide trong silica biến chuyển thành silic chloride khi nước muối pha nhiễm bị điện phân.

**Phản ứng**

**Thủy phân và những phản ứng liên quan**
Giống như những hợp chất chứa chlor khác, silic chloride phản ứng dễ dàng với nước:
 SiCl4 + 2 H2O → SiO2 + 4 HCl
Ngược lại, cacbon chloride (CCl4) lại không dễ dàng thủy phân. Tốc độ thủy phân khác nhau được cho là do bán kính nguyên tử lớn hơn của nguyên tử silicon cho phép tấn công silic, và với tính chất cực của các liên kết Si-Cl ưa thích tấn công nucleophilic. Phản ứng có thể nhận thấy khi tiếp xúc với chất lỏng vào không khí. Với methanol và etanol nó phản ứng để tạo tetramethyl orthosilicate và tetraethyl orthosilicate:
 SiCl4 + 4 ROH → Si(OR)4 + 4 HCl

**Polysilicon chloride**
Ở nhiệt độ cao hơn, các đồng đẳng của silic chloride có thể phản ứng bởi điều chế:
 Si + 2 SiCl4 → Si3Cl8
Trong thực tế, sự khử silicon bằng khí chlor đi kèm với sự hình thành Si2Cl6. Một loạt các hợp chất có chứa tối đa sáu nguyên tử silic trong chuỗi có thể được tách ra khỏi hỗn hợp bằng cách chưng cất từng phần.

**Phản ứng với các nucleophile khác**
Silic chloride là một chất ưa điện (electrophile) cổ điển trong phản ứng của nó. Nó tạo thành một loạt hợp chất organosilicon khi xử lý thuốc thử Grignard với các hợp chất organolithium:
 4 RLi + SiCl4 → R4Si + 4 LiCl
Khử với các chất phản ứng hydride cho ra silan (SiH4).

**Sử dụng**
Silic chloride được sử dụng làm chất trung gian trong sản xuất polysilicon, một dạng silic siêu tinh khiết
, vì có độ sôi để lọc bằng cách chưng cất từng phần. Được khử thành trichlorsilan (HSiCl3) bằng khí hydro trong một lò phản ứng hydro hóa.
Những polysilicon được sản xuất từ silic chloride được sử dụng như các tấm wafer với khối lượng lớn bởi ngành công nghiệp điện mặt trời, các pin mặt trời thông thường được làm bằng silic tinh thể và cũng bởi ngành công nghiệp bán dẫn.
Silic chloride cũng được thủy phân thành silica dạng khói. Silic chloride có độ tinh khiết cao được sử dụng trong sản xuất sợi quang học. 

**Vấn đề an toàn và môi trường**
Ô nhiễm do sản xuất silic chloride để phục vụ cho nhu cầu gia tăng việc sản xuất pin năng lượng mặt trời được báo cáo ở Trung Quốc.

**Xem thêm**

**Chú thích**
Thể loại:Hợp chất silic
Đặng Mạn

Tập tin:Sibu Congkan0266-劉向-劉向古列女傳-3-2.djvu|phải|250px|thumb|page=5|Minh họa mục "Sở Vũ Đặng Mạn" (楚武鄧曼) trong Liệt nữ truyện.
Đặng Mạn (chữ Hán: 鄧曼), cũng gọi Sở Mạn (楚曼), họ Mạn, người nước Đặng, là Vương hậu chính phu nhân của Sở Vũ vương và là mẹ của Sở Văn vương.
Truyền thuyết về sự nhân trí của bà được ghi trong Liệt nữ truyện của học giả Lưu Hướng nhà Hán, và được Tư Mã Tương Như bình luận:"Nhược thần tiên chi phảng Phật".

**Sự tích**
Khoảng năm Sở Vũ vương thứ 42 (699 TCN), Khuất Hà (屈瑕) xuất quân tiến công nước La (羅國; nay là huyện La Sơn, tỉnh Hà Nam), Đấu Bá Tỷ khi đưa tiễn đoán trước sẽ chiến bại. Thế là Đấu Bá Kỷ kiến nghị Sở Vũ vương tăng thêm quân, nhưng Vũ vương không đáp ứng. Đặng Mạn biết được thì nói:"Đấu Bá Tỷ không phải là chỉ là muốn đơn thuần gia tăng quân đội nhân số, mà muốn ngài áp trấn quốc dân, bình ổn quan lại địa phương. Khuất Hà từng chiến thắng, ắt sẽ sinh cao ngạo, khinh thường quân nước La. Nếu không khuyên bảo, hắn chắc chắn thả lỏng cảnh giác mà không thêm phòng bị. Đấu Bá Tỷ bổn ý là muốn ngài răn dạy nhân dân, triệu tập quan lại dùng mỹ đức cổ vũ bọn họ, triệu kiến Khuất Hà sẽ khiến hắn không mắc phải sai lầm.". Kết quả, Khuất Hà đại bại, hắn ở Hoang cốc mà thắt cổ, còn bại binh đến biên thành chờ bị xử trí. Sở Vũ vương tự nhận lỗi, nên tha cho bại binh.
Sở Vũ vương khi tại vị cũng nhiều lần chinh phạt nước Tùy, một hầu quốc mà lãnh thổ hiện ở Tùy Châu, Hồ Bắc. Năm thứ 51 (690 TCN), Sỡ Vũ vương quyết định lại lần nữa công Tùy. Trước khi đi, ông vào cung nói cho Đặng Mạn, cảm thấy trong tâm rung chuyển bất an. Lúc này thì bà thở dài đáp:"Ngài phúc lộc đem hết. Đầy liền sẽ rung chuyển, đây là thiên đạo. Các tiên quân nước Sở cũng biết, thế là dùng cách này nhắc nhở ngài. Nếu quân đội không có cái gì tổn thất, mà ngài khi trên đường hành quân qua đời, đây là quốc gia chi phúc.".
Sở Vũ vương ra lệnh xuất quân, nhưng giữa đường thì qua đời. Lệnh doãn Đấu Kỳ và Mạc ngao Khuất Trọng bí mật không phát tang. Cả hai hội quân ngay sát biên giới nước Tùy cắm trại. Tùy hầu sợ hãi, bèn chấp nhận cầu hòa. Về sau mới phát tang Vũ vương.
Lưu Hướng khi chép về bà có nhận xét:"Sở Vũ Đặng Mạn, kiến sự sở hưng, vị hà quân bại, tri Vương tương hoăng, thức bỉ Thiên Đạo, thịnh nhi tất suy, chung như kì ngôn, quân tử dương xưng." 

**Tham khảo**
 Liệt nữ truyện
Thể loại:Nữ giới Xuân Thu
Thể loại:Nước Sở
Sắt(III) boride

Sắt borua là tên gọi của nhiều hợp chất vô cơ khác nhau có công thức chung là FexBy. Hai hợp chất sắt borua chính là FeB và Fe2B. Một số muối sắt borua có các tính chất hữu ích như từ tính, tính dẫn điện, chống ăn mòn và độ cứng cực lớn. Một số trong chúng đã được sử dụng vào việc làm lớp bao bọc bên ngoài cho sắt. Sắt borua có các tính chất của gốm như độ cứng cao, và tính chất của các tính chất kim loại, chẳng hạn như tính dẫn nhiệt cũng như tính dẫn điện. Lớp bo phủ trên sắt có chất lượng cao, chịu ma sát, và chống ăn mòn. Sắt monoborua (FeB) là bột màu xám không hòa tan trong nước. FeB có tính cứng hơn Fe2B, nhưng dễ gãy hơn và dễ bị nứt khi va chạm.

**Độc tính**
Hợp chất sắt hoặc muối sắt đều gây kích ứng đường hô hấp, hợp chất sắt còn có thể gây nên bệnh xơ phổi nếu hít phải bụi hóa chất này. Nguy hiểm hơn, nếu hít phải một lượng lớn hóa chất này, hoàn toàn có thể dẫn đến bệnh phế quản phổi. Ngoài ra, việc hít vào dưới dạng muối sắt cùng không kém nguy hiểm, cùng gây kích ứng cho đường hô hấp tương tự như hít phải lượng bụi hợp chất sắt. Hợp chất muối sắt(III) này được xem như là chất gây kích thích da.

**Tham khảo**
Thể loại:Hợp chất sắt
Số Pythagoras

Trong toán học, số Pythagoras hoặc giảm chiều cao của một trường (đại số) mô tả cấu trúc của tập hợp các ô vuông trong trường. Số Pythagoras p(K) của một trường K là số nguyên dương nhỏ nhất sao cho mỗi ô vuông trong K là tổng của ô p.
Trường Pythagore là một trường với Pythagoras số 1: có nghĩa là mọi ô vuông đều là hình vuông.

**Ví dụ**
 Mỗi số thực dương là một hình vuông, vì vậy p(R) = 1.- Đối với một trường hữu hạn có tính chất kỳ quặc, không phải mọi phần tử đều là hình vuông, nhưng tất cả đều là tổng của hai ô vuông, nên p  = 2.- Theo định lý 4 ô vuông của Lagrange, mỗi số hợp lý là tổng của bốn ô vuông, và không phải là tổng của ba ô vuông, do đó, p (Q) = 4.

**Tính chất**
 Mỗi số nguyên dương xuất hiện như số Pythagoras của một số trường thực sự chính thức.- Các số Pythagoras có liên quan đến Stufe bằng p(F) ≤ s(F) + 1. Nếu F không phải số thực thì s(F) ≤ p(F) ≤ s(F) + 1, và cả hai trường hợp đều có thể: cho F = C chúng ta có s = p = 1, trong khi F = F5 chúng ta lại có s = 1, p = 2.- Số Pythagoras có liên quan đến chiều cao của trường F: nếu F là số thực thì h (F) là công suất nhỏ nhất của 2 không nhỏ hơn p (F); nếu F không là số thực thì h (F) = 2 s (F). Do đó, số Pythagoras của một trường không thực sự chính thức, nếu hữu hạn, hoặc là một sức mạnh của 2 hoặc 1 ít hơn một sức mạnh của 2, và tất cả các trường hợp xảy ra.

**Ghi chú**

**Tham khảo**
 chú thích sách | title=Introduction to Quadratic Forms over Fields | volume=67 | series=Nghiên cứu về Toán học | first=Tsit-Yuen | last=Lam | publisher=American Mathematical Society | year=2005 | isbn=0-8218-1095-2 | zbl=1068.11023 | mr = 2104929 - chú thích sách | title=Squares | volume=171 | series=London Mathematical Society Lecture Note Series | first=A. R. | last=Rajwade | publisher=Cambridge University Press | year=1993 | isbn=0-521-42668-5 | zbl=0785.11022 
Thể loại:Lý thuyết trường
Sở Ẩn Vương

Sở Ẩn Vương (chữ Hán:楚隐王) có thể là những nhân vật lịch sử sau:

**Danh sách**
Trương Sở Ẩn Vương Trần Thắng, lãnh tụ khởi nghĩa nông dân cuối đời nhà Tần
*Sở Ẩn Vương Tư Mã Vĩ, một trong bát vương tham gia cuộc phản loạn thời Tây Tấn

**Xem thêm**
Ẩn Vương
*Chu Ẩn Vương
*Sở Cung Vương
*Sở Cung Hiếu Vương
*Sở Mục Vũ Vương
*Sở Trang Vương
*Sở Khang Vương
*Sở Định Vương
*Sở Tương Vương
*Sở Hoài Vương
*Sở Văn Vương
*Sở Lệ Vương
*Sở Chiêu Vương
*Sở Ai Vương
*Sở Bá Vương
Thể loại:Thụy hiệu
Yên Văn Công

Yên Văn Công có thể là:
*Yên Tiền Văn công, quân chủ thứ 24 của nước Yên thời Tây Chu và Xuân Thu Chiến Quốc 
*Yên Hậu Văn công, quân chủ thứ 36 hoặc 37 của nước Yên thời Tây Chu và Xuân Thu Chiến Quốc 
*Yên Văn Công Vu Cẩn thời Tây Ngụy-Bắc Chu.
Thể loại:Thụy hiệu
Iod polyoxide

Iod oxide là tên chung chỉ các hợp chất hóa học của oxy và iod. Đặc tính hóa học của các hợp chất này khá phức tạp, chỉ một số ít có đặc trưng tốt. Có khá nhiều hợp chất trong số này đã được phát hiện trong bầu khí quyển và được cho là có vai trò đặc biệt quan trọng trong lớp ranh giới biển.
Điod oxide (I2O) phần lớn là chủ đề của nghiên cứu lý thuyết, nhưng có một số bằng chứng cho thấy nó có thể được điều chế tương tự dichlor oxide, thông qua phản ứng giữa HgO và I2. Hợp chất không ổn định nhưng có thể phản ứng với anken để tạo ra các sản phẩm halogen hóa.
Iod monoxide (IO), iod dioxide (IO2) và điod tetroxide ((IO2)2), tất cả đều có phản ứng hóa học đáng kể trong khí quyển và kết nối với nhau. Chúng được hình thành, với số lượng rất nhỏ, ở lớp ranh giới biển của photooxidation và điiodometan, được tạo ra bởi macroalga như rong biển. Mặc dù số lượng nhỏ được sản xuất (thường dưới ppt) nhưng chúng được cho là các chất làm suy giảm và phá huỷ tầng ozon.
Điod pentoxide (I2O5) là anhydride của acid iodic và anhydride ổn định duy nhất trong số các iod oxide.
Tetraiod nonoxide (I4O9) đã được điều chế bởi phản ứng pha khí của I2 với O3 nhưng chưa được nghiên cứu rộng rãi.

**Xem thêm**
Oxy fluoride
*Chlor oxide
*Brom oxide

**Tham khảo**
Thể loại:Hợp chất iod
Thể loại:Hợp chất oxy
Yên Hoàn Công

Yên Hoàn Công (chữ Hán:燕桓公)  có thể là những vị quân chủ nước Yên sau:

**Danh sách**
Yên Tiền Hoàn công, quân chủ thứ 20 của nước Yên thời Tây Chu và Xuân Thu Chiến Quốc
*Yên Hậu Hoàn công, quân chủ thứ 35 hoặc 36 của nước Yên thời Tây Chu và Xuân Thu Chiến Quốc

**Xem thêm**
 Hoàn Công- Vũ Hoàn Công- Tề Hoàn Công- Tống Hoàn công- Chu Hoàn Công- Yên Văn Đế
*Yên Chiêu Vũ Đế
*Yên Chiêu Vương
*Yên Văn Công
*Yên Giản công 
Thể loại:Thụy hiệu
Nhôm iodide

Nhôm iodide là hợp chất hóa học của nhôm và iod, có công thức hóa học là AlI3, chúng hình thành bởi phản ứng của nhôm và iod hoặc phản ứng của HI với kim loại Al. Dạng hexahydrat được tạo thành từ một phản ứng giữa nhôm hoặc nhôm(III) hydroxide với hydro iodide hoặc axit iodhydric. Giống như chloride và bromide có liên quan, AlI3 là axit Lewis mạnh và sẽ hấp thụ nước từ khí quyển. Nó được sử dụng làm chất thử để phân biệt một số loại liên kết C-O và N-O. Nó tách các ete aryl và epoxit deoxygenat.

**Kết cấu**
Chất rắn AlI3 là đime, bao gồm cả 6, tương tự như AlBr3. Cấu trúc các dạng monome và đime đã được đặc trưng trong pha khí. Monome, AlI3 là mặt phẳng ba chiều có độ dài 2,448 (6) Å, và dime cầu, 6 ở 430 K tương tự như 6 và 6 với độ dài liên kết của Al-I là 2,456 (6) Å (đầu cuối) và 2,670 (8) Å (cầu nối). Đime được mô tả như đĩa mềm với một hình dạng cân bằng của D2h.

**Nhôm(I) iodide**
Tập tin:06. Директна синтеза на алуминиум јодид.webm|thumb|left|280px|Thử nghiệm cho thấy một sự tổng hợp trực tiếp của nhôm iođua. Vài giọt nước được thêm vào một hỗn hợp đồng nhất của bột nhôm và bột iod. Sau thời gian ngắn (giai đoạn cảm ứng) một phản ứng mạnh xảy ra theo sau bởi sự phát thải của các hơi nước có màu mạnh. Hơi tím là do sự bốc hơi của iod do hậu quả của nhiệt độ gia tăng của hệ thống, và các chất màu nâu có thể là do khói của một chất phụ gia của sản phẩm phản ứng với lượng iod dư thừa. Phản ứng exoenergetic 2Al(s) + 3I2(s) → 2AlI3(s) là nguồn gốc của hiện tượng được quan sát thấy.
Tên gọi "nhôm iodide" được giả định rộng rãi để mô tả các triodide hoặc đime của nó. Trên thực tế, monoiodide cũng có vai trò trong liên kết Al-I, mặc dù hợp chất AlI không ổn định ở nhiệt độ phòng so với các triodide: 

Một dẫn xuất của nhôm(I) iodide là các phức tetrame được hình thành với trietylamin, .

**Tham khảo**
stat=
Thể loại:Hợp chất nhôm
Thể loại:Muối halogen của kim loại
Thể loại:Muối iodide
Thuốc thú y

Thuốc thú y là một đơn chất hoặc hỗn hợp các chất bao gồm dược phẩm, vắc xin, chế phẩm sinh học, vi sinh vật, hóa chất được phép dùng cho động vật với mục đích để phòng bệnh, chữa bệnh, chẩn đoán bệnh và điều chỉnh, phục hồi chức năng sinh trưởng, sinh sản... của động vật.

**Một số loại thuốc thú y**
 Vắc xin dùng trong thú y: bao gồm các chế phẩm sinh học có chứa kháng nguyên, tạo cho cơ thể động vật khả năng đáp ứng miễn dịch, được dùng để phòng bệnh cho động vật.

**Chú thích**
Thể loại:Thuốc
Thể loại:Dược phẩm
Kiểm soát giết mổ động vật

Kiểm soát giết mổ động vật bao gồm các hoạt động kiểm tra trước và sau khi giết mổ động vật nhằm phát hiện, xử lý, ngăn chặn các yếu tố gây bệnh, gây hại cho động vật, sức khỏe con người và môi trường; đồng thời đảm bảo các vấn đề về quyền động vật theo quy định.

**Yêu cầu của động vật trước khi giết mổ**
Động vật trước khi giết mổ phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; khỏe mạnh, đảm bảo các yêu cầu về vệ sinh thú y. Đối với động vật bị thương, kiệt sức do quá trình vận chuyển mà không có khả năng phục hồi, không có biểu hiện mắc bệnh truyền nhiễm thì được phép giết mổ trước.

**Quy trình kiểm soát**

**Trước khi giết mổ**
 Kiểm tra hồ sơ vật nuôi trước giết mổ- Kiểm tra người thực hiện giết mổ- Kiểm tra lâm sàng động vật trước khi giết mổ

**Kiểm tra sau giết mổ**
 Khám đầu, phủ tạng, thân thịt....

**Chú thích**
Thể loại:Giết mổ động vật
Kali sulfide

Kali sulfide là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học là K2S. Chất rắn không màu này hiếm khi gặp phải vì nó phản ứng dễ dàng với nước, phản ứng tạo thành kali bisulfide (KHS) và kali hydroxide (KOH). Thông thường, thuật ngữ kali sulfide dùng để chỉ hỗn hợp này, chứ không phải chất rắn khan.

**Cấu trúc**
Chất này có "cấu trúc antifluorite", có nghĩa là ion nhỏ K+ chiếm vị trí cúa mặt tứ diện (F−) giống như cấu trúc fluorit, và các trung tâm lớn hơn S2− ở trung tâm chiếm 8 vị trí phối hợp.  Li2S, Na2S, và Rb2S cũng có cấu trúc kết tinh tương tự.

**Tổng hợp và các phản ứng**
Chất này có thể điều chế bằng cách đun nóng K2SO4 với carbon (than cốc):
 K2SO4  +  4C  →  K2S  +  4CO↑
Trong phòng thí nghiệm K2S nguyên chất có thể điều chế bằng cách cho kali hóa hợp với lưu huỳnh trong môi trường amonia khan.
Muối sulfide là muối rất cơ bản, do vậy K2S hoàn toàn thủy phân trong nước theo phản ứng sau đây:
 K2S  +  H2O  →  KOH  +  KHS
Đối với nhiều mục đích, phản ứng này không quan trọng vì hỗn hợp của HS− và OH− phản ứng như dung dịch S2−. Các muối sulfide của kim loại kiềm khác (trừ Na) cũng có tính chất tương tự.

**Ứng dụng trong pháo hoa**
Kali sulfide được tạo ra khi đốt cháy thuốc súng và là chất trung gian quan trọng trong nhiều hiệu ứng của pháo hoa, chẳng hạn như senko hanabi và một số công thức tạo ánh sáng lấp lánh của pháo hoa.

**Tham khảo**
Thể loại:Hợp chất vô cơ
Thể loại:Hợp chất kali
Thể loại:Sulfide
Thể loại:Hợp chất lưu huỳnh
Thể loại:Sulfua
Kali bisulfide

Kali hydrosulfide là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học KHS. Muối sulfide không màu này chứa cation K+ và anion bisulfide SH−.Nó là sản phẩm nửa trung hòa của  hydro sulfide với kali hydroxide. Dung dịch nước của kali sulfide chứa hỗn hợp gồm kali hydrosulfide và kali hydroxide.

**Cấu trúc phân tử**
Cấu trúc phân tử của kali hydrosulfide tương tự như cấu trúc phân tử của kali chloride. Cấu trúc của kali hydrosulfide tuy nhiên phức tạp hơn do sự đối xứng không theo hình cầu của anion SH−, nhưng cấu trúc này nhanh chóng bị phân hủy ở nhiệt độ cao.

**Tính chất**
Trong các dung dịch nước kali hydrosulfide bị thủy phân mạnh, tạo thành kali hydroxide và khí hydro sulfide:
 
Trong nước và etanol kali hydrosulfide ngậm 1/2 nước tạo thành tinh thể KHS•0,5H2O.

**Tổng hợp**
Chất này được điều chế thông qua phản ứng giữa dung dịch KOH với H2S. Kali hydrosulfide được tổng hợp theo phản ứng giữa dung dịch kali sulfide với hydro sulfide dư:

Với lượng lưu huỳnh dư phản ứng tạo thành dikali pentasulfide.

**Ứng dụng**
Hợp chất này được sử dụng trong tổng hợp một số hợp chất hữu cơ chứa lưu huỳnh, cụ thể là để sản xuất các thiol.

**Tham khảo**

**Sách tham khảo**
Thể loại:Hợp chất kali
Thể loại:Sulfide
Thủy ngân(II) iodide

Thủy ngân(II) iodide là một hợp chất hóa học với công thức phân tử HgI2. Nó thường được sản xuất bằng tổng hợp hóa học nhưng cũng có thể được tìm thấy trong tự nhiên ở dạng khoáng chất coccinit, tuy nhiên rất hiếm. Không giống như thủy ngân(II) chloride, nó khó tan trong nước (2 + 2KI → HgI2 + 2KCl

**Tính chất**
Thủy ngân(II) iodide là chất thay đổi màu sắc theo nhiệt độ, khi nung nóng trên F K nó trải qua quá trình chuyển pha, từ dạng tinh thể alpha màu đỏ thành dạng beta màu vàng nhạt. Khi mẫu vật nguội đi, nó dần dần quay trở lại màu sắc ban đầu của nó. Phản ứng này thường được dùng để thể hiện sự thay đổi nhiệt độ. Một hình thể thứ ba khác có màu cam cũng được biết đến; nó có thể được hình thành bằng quá trình tái kết tinh và cũng là dạng bán bền, sau cùng nó vẫn biến đổi lại thành dạng alpha đỏ. Các hình thể khác nhau có thể tồn tại trong cùng một phạm vi cấu trúc tinh thể đa dạng và kết quả là thủy ngân(II) iodide có sơ đồ pha phức tạp đáng ngạc nhiên.

**Ứng dụng**
Thủy ngân(II) iodide được sử dụng để chuẩn bị thuốc thử K2HgI4, vốn được sử dụng để phát hiện sự có mặt của amonia.
*Thủy ngân(II) iodide là một chất bán dẫn, được sử dụng trong một số thiết bị phát hiện tia X và tia gamma hoạt động ở nhiệt độ phòng.
*Trong thú y, iod nhũ tương thủy ngân(II) iodide được sử dụng trong thuốc mỡ bôi bỏng rộp trong bệnh lồi xương, phồng túi hoạt dịch,…
*Nó có thể xuất hiện ở dạng kết tủa trong nhiều phản ứng.

**Hợp chất khác**
HgI2 còn tạo một số hợp chất với NH3, như HgI2·NH3 là bột/tinh thể trắng hoặc vàng nhạt hay HgI2·2NH3 là tinh thể hình kim màu trắng hoặc không màu.
HgI2 còn tạo một số hợp chất với N2H4, như HgI2·N2H4 là tinh thể hình kim màu vàng.
HgI2 còn tạo một số hợp chất với CS(NH2)2, như HgI2·CS(NH2)2 là tinh thể vàng nhạt hay HgI2·2CS(NH2)2 là chất rắn màu trắng.

**Tham khảo**
Thể loại:Hóa học vô cơ
Thể loại:Hợp chất thủy ngân
Thể loại:Muối halogen của kim loại
Thể loại:Vật liệu bán dẫn
Thể loại:Muối iodide
Thủy ngân(I) iodide

Thủy ngân(I) iodide là một hợp chất hóa học có chứa thủy ngân và iod, có công thức hóa học là Hg2I2. Nó dễ dàng bị phân hủy thành Hg và HgI2 ở điều kiện thường.

**Điều chế và phản ứng hóa học**
Thủy ngân(I) iodide có thể được điều chế bằng cách cho thủy ngân và iod phản ứng trực tiếp trong ánh sáng.
3Hg + 2I2→HgI2+ Hg2I2
Nó có thể dùng để điều chế kali tetraiodomercurat(II) K2HgI4:
2KI + 2 → Hg + K2HgI4

**Kết cấu**
Tương tự với các hợp chất của Hg(I) khác có chứa liên kết X–Hg–Hg–X đồng nhất, Hg2I2 chứa các liên kết IHg2I với độ dài liên kết của Hg–Hg là 272 pm (Hg–Hg trong kim loại là 300 pm) và một liên kết Hg–I dài 268 pm. Về cấu trúc chung, mỗi nguyên tử Hg là bát diện như ngoài hai nguyên tử gần nhất thì có bốn nguyên tử I khác ở 351 pm. Hợp chất còn được cấu trúc như Hg22+2I−.

**Lịch sử sử dụng**
Thủy ngân(I) iodide thường được sử dụng như một loại thuốc vào thế kỷ 19, đôi khi dưới tên gọi protiodide of mercury. Nó được sử dụng để điều trị rộng rãi trong nhiều điều kiện; tất cả mọi thứ từ mụn trứng cá đến bệnh thận và đặc biệt là điều trị sự lựa chọn cho bệnh giang mai. Nó có sẵn trên quầy thuốc tại bất kỳ hiệu thuốc trên thế giới, hình thức phổ biến nhất là một dung dịch của protiodide, cam thảo, glycerin và marshmallow.
Uống với liều lượng thấp, protiodide gây ra tình trạng chảy nước dãi, thở dốc, lợi và chảy máu lợi và đau răng. Dùng quá mức hoặc quá liều gây ra sự yếu kém về mặt thể chất, mất răng, mất máu (hoại tử hồng cầu) trong máu và hoại tử xương và mô của cơ thể. Dấu hiệu ban đầu của quá liều hoặc sử dụng quá mức là các chứng chấn thương cơ, chứng chorea, và chứng mất ngủ động cơ. Sự nôn mửa và voiding nôn mửa bạo lực cũng xảy ra.
Protiodide bị cấm sử dung để chế thành thuốc, mặc dù nó vẫn tồn tại trong sử dụng như là một phương thuốc chữa lang băm cho đến đầu thế kỷ 20.

**Tham khảo**
Thể loại:Hợp chất thủy ngân
Thể loại:Hóa học vô cơ
Thể loại:Muối halogen của kim loại
Thể loại:Muối iodide
Beryli oxide

Beryli Oxide, còn được gọi dưới cái tên beryllia, là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học BeO. Hợp chất này là một dạng chất rắn không màu, có tính chất đặc biệt là cách điện và còn có độ dẫn nhiệt cao hơn các kim loại phi kim loại khác, ngoại trừ kim cương, và vượt trội hơn hầu hết các kim loại. Điểm nóng chảy cao của BeO dẫn đến nó được ứng dụng rộng rãi với công dụng vật liệu chịu nhiệt.
BeO là Oxide kim loại kiềm thổ nhưng là 1 Oxide lưỡng tính. Nó tác dụng được với cả axit và kiềm. Khác với Oxide của các Mg, Ca, Sr, Ba, BeO không tan và không tác dụng với nước ở bất kỳ nhiệt độ nào (điều tương tự cũng xảy ra ở beryli hydroxide).

**Ứng dụng**
Tinh thể có độ tinh khiết cao có thể được nuôi cấy dưới nước, hoặc bằng phương pháp Verneuil. Đa phần thì beryli Oxide được sản xuất dưới dạng bột vô định hình trắng, kết hợp trở thành thành các cấu trúc lớn hơn. Các tạp chất, như cacbon, có thể tạo ra nhiều màu sắc khác nhau cho các tinh thể.
Thạch anh beryli là một loại gốm rất ổn định. Beryli Oxide còn dược ứng dụng trong động cơ tên lửa.
Ngoài ra, BeO còn được sử dụng trong nhiều bộ phận bán dẫn hiệu suất cao cho các ứng dụng như thiết bị vô tuyến vì nó có tính dẫn nhiệt tốt trong khi cũng là một chất cách điện tốt. BeO được sử dụng làm chất độn trong một số vật liệu giao diện nhiệt. BeO đã được đề xuất như một hợp chất dùng để điều tiết các lò phản ứng làm lạnh bằng khí nén có nhiệt độ cao của hải quân (MGCR) cũng như lò phản ứng hạt nhân Kilopower của NASA cho các sứ mệnh ngoài không gian.

**Tham khảo**
Thể loại:Vật liệu gốm
Thể loại:Bán dẫn II-VI
Thể loại:Công nghệ hạt nhân
Thể loại:Oxide
Thể loại:Hợp chất beryli
Thể loại:Oxide base
Kali chromat

Kali Chromiat là hợp chất vô cơ với công thức hóa học K2CrO4. Chất rắn màu vàng này là muối kali của anion chromat. Đây là một hóa chất thông thường trong phòng thí nghiệm, trong khi đó natri chromat là một hợp chất quan trọng trong công nghiệp. Kali chromat là tác nhân gây ung thư nhóm 2 vì nó chứa chromi hóa trị 6.

**Cấu trúc**
Kali chromat có hai dạng cấu trúc tinh thể được biết đến, cả hai đều tương tự với cấu trúc tinh thể của kali sunfat. Cấu trúc hình hộp chữ nhật của β-K2CrO4 là dạng phổ thông, nhưng nó chuyển thành cấu trúc dạng α ở nhiệt độ trên 66 °C. Những cấu trúc này rất phức tạp, mặc dù muối sunfat có cấu trúc hình học tứ diện điển hình.
File:Structure of K2SO4, K2CrO4 and some related compounds.tif|Cấu trúc của β-K2CrO4.
File:TopView10cnK.tif|Khoảng cách vật lý trong cấu trúc nội phân tử của cation K+.
File:SO4sphere.tif|Vị trí của anion CrO42− trong tâm tứ diện của β-K2CrO4.

**Sản xuất và các phản ứng**
Chất này được điều chế bằng phản ứng giữa kali dichromat với kali hydroxide.
Trong dung dịch, hoạt tính của kali và natri chromat tương tự nhau. Khi phản ứng với chì(II) nitrat, nó cho kết tủa màu vàng và hợp chất chì(II) chromat.

**Ứng dụng**
Không giống như muối natri chromat ít tốn kém hơn, muối kali chủ yếu được sử dụng cho công việc trong phòng thí nghiệm trong trường hợp đòi hỏi phải có muối khan. Nó là một chất oxy hóa trong tổng hợp hữu cơ. Nó được sử dụng như trong phân tích vô cơ định tính, ví dụ: như là một phép kiểm tra dùng màu cho các ion bạc. Nó cũng được sử dụng như là một chỉ thị cho phương pháp chuẩn độ kết tủa với bạc nitrat và natri chloride (chúng có thể được sử dụng như là tiêu chuẩn cũng như dung dịch chuẩn cho nhau) khi kali chromat chuyển sang màu đỏ nâu với sự hiện diện của ion bạc dư thừa.

**Xuất hiện trong tự nhiên**
Tarapacaite là dạng khoáng chất tự nhiên của kali chromat. Nó rất hiếm khi xuất hiện trong tự nhiên và đến nay chỉ được biết đến tại một vài nơi trên sa mạc Atacama.date=November 2008

**An toàn**
Kali  chromat là một tác nhân gây ung thư và là một chất oxy hóa mạnh.

**Tham khảo**
Thể loại:Hợp chất kali
Thể loại:Hợp chất chromi
Thể loại:Chất oxy hóa
Thể loại:Muối Chromiat
Stronti chloride

Stronti chloride (công thức hóa học: SrCl2) là muối của stronti và chloride. Là một muối điển hình, tạo ra các dung dịch nước trung hòa. Giống như những hợp chất stronti (Sr) khác, muối stronti chloride phát ra màu đỏ khi cháy trong lửa; trên thực tế được dùng như chất tạo màu đỏ trong pháo hoa.

**Điều chế**
Stronti chloride có thể được điều chế bằng cách xử lý stronti hydroxide (hoặc stronti cacbonat) với axit clohiđric:
 Sr(OH)2 + 2 HCl → SrCl2 + 2 H2O
Kết tinh hóa dung dịch nước lạnh cho ra tinh thể ngậm nước (hexahydrate), SrCl2·6H2O. Khử nước ra khỏi muối stronti chloride có nhiều giai đoạn, bắt đầu khử từ nhiệt độ trên khoảng C. Sự khử nước diễn ra hoàn toàn ở nhiệt độ C.

**Sử dụng**
Stronti chloride là tiền chất của các nhiều hợp chất stronti khác, như stronti cromat (SrCrO4) màu vàng, được dùng làm chất chống ăn mòn cho nhôm:
 SrCl2 + Na2CrO4 → SrCrO4 + 2 NaCl
Thường được sử dụng làm tác nhân tạo ra màu đỏ trong pháo hoa. Ngoài ra, còn được sử dụng với số lượng nhỏ trong làm kính và luyện kim. Đồng vị phóng xạ stronti-89 dưới dạng stronti chloride, dùng để điều trị ung thư xương. Những hồ nước nuôi cá thủy sinh tại thủy cung cũng cần một lượng nhỏ stronti chloride, trong việc tạo ra bộ xương ngoài của một số loài sinh vật phù du.

**Nghiên cứu sinh học**
Sự tiếp xúc với stronti chloride trong thời gian ngắn dẫn đến kích hoạt sinh sản đơn tính ở noãn bào được sử dụng trong nghiên cứu sinh học tiến hóa.

**Chú thích**
Thể loại:Muối chloride
Thể loại:Muối halogen của kim loại
Thể loại:Hợp chất stronti
Alkyl hóa

Tập tin:Benzene_Friedel-Crafts_alkylation-diagram.svg|thumb|300px|right|Benzene Friedel-Crafts alkylation.
Alkyl hóa là quá trình chuyển một nhóm alkyl từ phân tử này sang phân tử kia. Việc chuyển nhóm alkyl có thể được thực hiện như là một quá trình cacbon hóa alkyl, một gốc tự do, một carbanion hoặc một carbene (hoặc tương đương). Một nhóm alkyl là một phần của một phân tử với công thức chung CnH2n+1, với n là số nguyên mô tả số lượng cacbon được liên kết với nhau. Ví dụ, một nhóm methyl (n = 1, CH3)là một phần của phân tử metan (CH4). Chất alkyl hóa sử dụng quá trình alkyl hóa chọn lọc bằng cách thêm chuỗi carbon aliphatic mong muốn vào phân tử ban đầu đã chọn trước đó. Đây là một trong rất nhiều hóa học tổng hợp được biết đến. Nhóm alkyl cũng có thể được loại bỏ trong một quá trình được gọi là dealkylation (loại bỏ alkyl).
Trong bối cảnh lọc dầu, alkyl hóa đề cập đến một phép alkyl hóa đặc biệt với isobutan áp dụng cho các olefin. Để nâng cấp chất lượng dầu mỏ, quá trình alkyl hóa tạo ra các alkylate C7–C8 tổng hợp, đây là nguồn nguyên liệu chính sản xuất xăng dầu.
Trong y học, alkyl hóa DNA được dùng trong hóa trị liệu để tiêu diệt DNA của tế bào ung thư. Alkyl hóa được thực hiện với các loại thuốc được gọi là chất alkyl hóa chống ung thư.

**Chất alkyl hóa**
Các chất alkyl hóa được phân loại theo đặc tính cho điện tử (nucleophilic) hoặc ái điện tử (electrophilic) của chúng.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Macrogalleria page on polycarbonate production- Alkylating+agents
Thể loại:Quá trình hóa học
Thể loại:Quá trình công nghiệp