Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Beryli sulfide

Beryli sulfide là một hợp chất vô cơ, có thành phần gồm hai nguyên tố là beryli và lưu huỳnh, với công thức hóa học được quy định là BeS.

**Thuộc tính cơ bản**
BeS là một hợp chất tồn tại dưới dạng tinh thể màu trắng, khối lượng mol là 41,078 g/mol và khối lượng riêng là 2,36 g/cm³. BeS có số định danh theo CAS là 13598-22-6.

**Điều chế**
Beryli sulfide dạng bột có thể được điều chế bởi phản ứng của lưu huỳnh và beryli với điều kiện có chất xúc tác là khí hydro, bằng cách đun nóng hỗn hợp trên trong khoảng từ 10 đến 20 phút, với nhiệt độ cần có là từ 1000 đến 1300 ℃.
Ngoài ra, hợp chất này  có thể được điều chế bằng phản ứng của beryli chloride và hydro sulfide ở nhiệt độ là 1150 ℃, mặc dù vậy, phản ứng này sẽ để lại thêm một phụ phẩm không mong muốn là clo.

**Tham khảo**
Thể loại:Hóa chất
Thể loại:Hợp chất lưu huỳnh
Thể loại:Hợp chất beryli
Kali hydride

Kali hydride, công thức hóa học KH, là một hợp chất vô cơ của kali và hydro. Nó là một hydride kim loại kiềm. Kali hydride là một chất rắn màu trắng, mặc dù các sản phẩm thương mại có màu xám. Một hợp chất có tính kiềm mạnh, nó rất hữu ích trong tổng hợp hữu cơ, và cũng là một hợp chất phản ứng nguy hiểm. Vì lý do này, nó được bán thương mại dưới dạng bùn (~ 35%) hòa tan trong dầu khoáng hoặc ở dạng sáp parafin để thuận tiện khi vận chuyển.

**Sản xuất**
Kali hydride được sản xuất bằng phản ứng hóa hợp trực tiếp giữa kali và hydro:
2K + H2 → 2KH
Phản ứng này do Humphry Davy khám phá ra ngay sau khi ông khám phá ra kali năm 1807, với việc ông nhận ra kim loại mới này sẽ bốc hơi trong một luồng khí hydro khi nung nóng ở nhiệt độ dưới nhiệt độ sôi của nó.p.25
Kali hydride hòa tan trong các hydroxide khan (chẳng hạn như natri hydroxide nóng chảy) và hỗn hợp muối hóa học, nhưng không tan trong các dung môi hữu cơ.

**Phản ứng**
KH phản ứng với nước theo phản ứng sau:
KH + H2O → KOH + H2
Kali hydride là một siêu base còn mạnh hơn cả natri hydride. Nó được sử dụng để deproton hóa các hợp chất carbonyl nhất định để tạo ra các enolates. Nó cũng deproton hóa các amin để tạo ra các amit tương ứng của loại KNHR và KNR2.

**An toàn**
KH là chất gây cháy trong không khí, phản ứng dữ dội với các axit và nổ khi tiếp xúc với chất oxy hóa và một số loại khí khác. Khi được giữ trong dầu khoáng, KH ít gây cháy hơn.

**Xem thêm**
Natri hydride

**Tham khảo**
Thể loại:Base
Thể loại:Hợp chất kali
Thể loại:Muối hydride
Triệu Vũ Công

Triệu Vũ Công trong Tiếng Việt có thể là:

**Danh sách**
Triệu Vũ công (召武公) quân chủ nước nước Triệu thời Xuân Thu, cũng đọc là Thiệu Vũ Công.
*Triệu Vũ công (赵武公), không rõ tên, vị quân chủ thứ 2 của nước Triệu thời Chiến Quốc, có thụy hiệu khác là Vũ Hầu.
*Triệu Vũ công (赵武公) Lý Bật, đại thần thời Tây Ngụy, ban đầu là Triệu Vũ quận công, thời Bắc Chu được tiến phong làm Triệu Vũ quốc công, sau khi mất được cải phong truy tặng làm Ngụy Vũ Công.

**Xem thêm**
Vũ công- Trung Vũ công- Trinh Vũ công- Túc Vũ công- Hiến Vũ công- Cảnh Vũ công- Chu Vũ công- Lỗ Vũ công- Tề Vũ Công 
*Triệu Huệ Vương
*Triệu Khoảnh Vương
*Triệu Hoài Vương
*Triệu Vũ Đế
*Triệu Văn Đế
*Triệu Văn vương 
Thể loại:Thụy hiệu
Pin lithi

Viên pin lithi CR2032 
Pin lithi 9V, với các kích cỡ AA và AAA. Pin ở trên có 3 pin lithi-oxide mangan bên trong, hai pin ở dưới là có 3 khối lithi-sắt sulfide bên trong và tương thích về điện với pin kẽm 1.5V.
Pin lithi là các pin điện có lithi dùng làm anode. Những loại pin này còn được gọi là pin lithi-kim loại.
Loại pin lithi khác biệt với các loại pin khác nhờ dung tích lưu trữ cao (tuổi thọ dài) và chi phí cao. Tùy thuộc vào thiết kế và các hợp chất hóa học được sử dụng, pin lithi có thể tạo ra điện áp từ 1,5 V (tương đương với pin kẽm-carbon hoặc pin kiềm) cho đến khoảng 3.7 V.
Pin lithi dùng một lần cần phân biệt rõ với pin Li-ion và pin Li-po, mà đều là các pin sạc. Lithi rất hữu ích vì ion của nó có thể di chuyển giữa anode và cathode, sử dụng một hợp chất lithi làm vật liệu tạo cathode nhưng không dùng lithi nhưng kim loại anode. Lithi nguyên chất ngay lập tức sẽ phản ứng với nước, hoặc thậm chí là hơi ẩm trong không khí; lithi trong các pin ion lithi này ít có tính phản ứng hơn do ở dạng hợp chất. Trong quá trình sạc hoặc xả nếu người dùng không tuân thủ quy định thì pin có thể gây ra lượng khí thải ra bên ngoài, dẫn đến có thể gây nổ hoặc hỏa hoạn.
Pin lithi được sử dụng rộng rãi trong các thiết bị điện tử tiêu dùng xách tay và trong xe điện, từ xe lớn có kích thước đầy đủ đến đồ chơi điều khiển bằng sóng radio.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Các sửa đổi năm 2009 đối với các quy định về vận chuyển pin lithium date = ngày 10 tháng 3 năm 2009-  Thông tin về pin ion liti phốtphátbot=InternetArchiveBot -  Tính chất của pin liti dùng 1 lần-  Hình vẽ pin liti dựa trên chuẩn ANSI-  Pin Lithium Thionyl Chloride MSDS và thông tin an toàn hỗ trợ date = ngày 23 tháng 11 năm 2009-  Investigation of the fire performance of lithium-ion- and lithium-metal-batteries in various applications and derivative of tactical recommendations (Research Report in German, Forschungsstelle für Brandschutztechnik, Karlsruhe Institute of Technology - KIT) date = ngày 25 tháng 1 năm 2016 (PDF)- China's Lithium-ion Battery Market: Drivers behind it and its sustainabilitybot=InternetArchiveBot 
Thể loại:Lithi
Pin khô

Hình vẽ mô tả pin khô: 
1. vỏ bọc đồng bên ngoài, 2. nắp nhựa, 3. không gian mở rộng, 4. bìa, 5. thanh kẽm, 6. thanh carbon, 7. hỗn hợp hóa chất.
Pin khô là một kiểu pin, thường được sử dụng cho các thiết bị điện xách tay. Nó được nhà khoa học người Đức Carl Gassner phát triển vào năm 1886, sau khi phát triển kế thừa pin nước kẽm-carbon của Georges Leclanché năm 1866.
Pin khô sử dụng một tấm chất điện ly, với độ ẩm vừa đủ cho phép dòng điện chạy qua. Không giống như pin ướt, một pin khô có thể hoạt động ở bất kỳ hướng nào mà không tràn ra ngoài vì nó không chứa chất lỏng dao động, điều này làm cho nó phù hợp với thiết bị di động. Để so sánh, các pin ướt đầu tiên thường là các hộp thủy tinh mỏng manh với các thanh chì treo trên đỉnh và cần phải xử lý cẩn thận để tránh bị đổ. Pin chì-axit đã không có được độ an toàn và tính di động của pin khô cho đến khi sự phát triển của pin gel. Pin ướt vẫn tiếp tục được sử dụng cho các ứng dụng có mức tiêu thụ cao như khởi động động cơ đốt trong, vì việc ức chế dòng điện phân có xu hướng làm giảm cường độ dòng điện có thể cung cấp.
Một pin khô phổ biến là pin kẽm-cacbon, đôi khi được gọi là pin Leclanché khô, có điện áp quy định 1.5 vôn, tương đương pin kiềm (vì cả hai đều dùng kết hợp kẽm–mangan dioxide).
Một pin khô tiêu chuẩn bao gồm một anode kẽm, thường ở dạng hình trụ, với một cathode carbon ở dạng một cột ở giữa pin. Chất điện li là amoni chloride dưới dạng một hỗn hợp bên cạnh anode bằng kẽm. Khoảng trống còn lại giữa chất điện phân và cathode carbon được lấp bằng một hỗn hợp thứ hai gồm amoni chloride và mangan dioxide, chất này dùng làm chất phân cực. Trong một số mẫu thiết kế, amoni chloride được thay thế bằng kẽm chloride.

**Tham khảo**
Thể loại:Hóa học
Beryli nitride

Beryli nitride Be3N2, là một muối có gốc nitride của beryli. Hợp chất này được điều chế từ các nguyên tố thành phần ở nhiệt độ cao (từ 1100 đến 1500 °C). Khác với hai hợp chất khác có thành phần là beryli là Beryli azide Be(N3)2, hoặc BeN6, hợp chất này tự phân hủy trong chân không thành beryli và nitơ.

**Điều chế**
Beryli nitride được điều chế bằng cách nung nóng bột kim loại Beryli với khí nitơ khô, với điều kiện xúc tác là khí ôxi ở nhiệt độ từ 700 đến 1400 °C.

**Ứng dụng**
Hợp chất này được sử dụng với ứng dụng trong việc tạo gốm sứ chịu nhiệt, trong các lò phản ứng hạt nhân và là nguyên liệu quan trọng để sản xuất cacbon phóng xạ 14.

**Phản ứng**
Beryli nitride phản ứng với axit vô cơ tạo ra khí amonia và muối kim loại có gốc anion của axit:
 Be3N2 + 6 HCl → 3 BeCl2 + 2 NH3
Trong các dung dịch kiềm mạnh, một dạng Berylilat, với sự phá triển thành amonia:
 Be3N2 + 6 NaOH → 3 Na2BeO2 + 2 NH3
Hai phản ứng trên cho thấy hợp chất Beryli nitride phản ứng với cả axit và kiềm, tuy vậy, hợp chất cũng phản ứng với nước, với một tốc độ thấp:
 Be3N2 + 6 H2O → 3 Be(OH)2 + 2 NH3
Beryli nitride bị oxy hóa khi đun nóng ở 600 °C trong không khí.

**Nguy hại sức khỏe**
Nếu trực tiếp tiếp xúc với hóa chất này, dính vào da mắt hoặc hít vào phổi có thể gây kích ứng nặng. Một tác hại của hóa chất, khi nuốt phải, nó gây buồn nôn, tiêu chảy, nôn mửa và đau bụng.

**Tham khảo==
Mitarashi dango

là một loại bánh dango được cắm vào que với số lượng từ 3–5 viên (theo truyền thống là 5) và được phủ lên bởi một lớp nước láng là nước tương ngọt. Nó đặc trưng bởi lớp nước láng bóng loáng và hương cháy thơm.
Mitarashi dango bắt nguồn từ Phòng trà Kamo Mitarashi tại vùng Shimogamo ở quận Sakyo của Kyoto, Nhật Bản. Mitarashi dango được cho là lấy tên từ các bọt nước trong Ngự thủ tẩy (nước thanh tẩy được đặt tại cổng đền) của Đền Shimogamo gần đó. Một giả thuyết khác cho rằng loại dango 5 viên bán tại phòng trà được làm để mô phỏng cơ thể con người; viên trên cùng tượng trưng cho đầu, bốn viên còn lại tượng trưng cho tứ chi.
Loại dango này cũng được bán tại các siêu thị và cửa hàng tiện lợi tại Nhật Bản. Tuy nhiên, chúng thường chứa hàm lượng đường khá cao nhằm kéo dài thời gian bảo quản và thường ngọt hơn các loại dango có thể tìm thấy tại các phòng trà truyền thống và của hàng dango.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Ẩm thực Nhật Bản
Pin kiềm

Pin kiềm (IEC code: L) là một loại pin dùng một lần phụ thuộc vào phản ứng giữa kẽm và mangan dioxide (Zn/MnO2).
Một loại pin kiềm khác là pin kiềm có thể sạc lại, cho phép tái sử dụng các pin được thiết kế đặc biệt.
Khi so sánh với pin kẽm-cacbon dạng Leclanché hoặc pin kẽm chloride, pin kiềm có mật độ dung tích cao hơn và tuổi thọ dài hơn, với cùng một điện áp.
Pin kiềm được đặt tên như vậy vì nó có một chất điện ly có tính kiềm là kali hydroxide, thay cho chất điện ly có tính axit amoni chloride hoặc kẽm chloride trong các pin kẽm-carbon. Các hệ thống pin khác cũng sử dụng chất điện phân kiềm, nhưng chúng sử dụng các chất hoạt tính khác nhau cho các điện cực.
Pin kiềm chiếm 80% pin được sản xuất tại Mỹ và hơn 10 tỷ pin đã được sản xuất trên toàn thế giới. Tại Nhật, pin kiềm chiếm 46% tổng doanh số pin dùng 1 lần. Tại Thụy Sỹ pin kiềm chiếm 68%, ở Anh 60% và ở EU chiếm 47% tổng lượng pin bán ra bao gồm các loại pin sạc.
Pin kiềm được sử dụng trong nhiều đồ gia dụng như máy nghe nhạc MP3, máy nghe nhạc CD, máy ảnh kỹ thuật số, máy nhắn tin, đồ chơi, đèn chiếu sáng và radio.

**Tham khảo**
K
Bari permanganat

Bari permanganat là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học Ba(MnO4)2.

**Điều chế**
Bari permanganat có thể được tạo ra bằng phản ứng dị phân của bari manganat trong dung dịch acid yếu, hoặc oxy hóa bari manganat với các chất oxy hóa mạnh. Các chế phẩm dựa vào phản ứng nước của bari permanganat là quá trình rất chậm do độ hòa tan thấp của manganat.

**Phản ứng**
Acid permanganic có thể được điều chế bằng phản ứng của acid sulfuric pha loãng với dung dịch bari permanganat, phụ phẩm bari sulfat không hòa tan được loại bỏ bằng cách lọc:
Ba(MnO4)2 + H2SO4 → 2HMnO4 + BaSO4↓
Acid sulfuric sử dụng phải pha loãng; phản ứng của permanganat với acid sulfuric đặc tạo ra anhydride, mangan heptoxide.

**Tham khảo**
Thể loại:Hợp chất mangan
Thể loại:Hợp chất bari
Thể loại:Muối permanganat
Thể loại:Hợp chất vô cơ
Nhị diện

Nhị diện là hình hợp bởi hai nửa mặt phẳng có chung bờ là một đường thẳng. Mỗi nửa mặt phẳng đó gọi là một mặt của nhị diện và  đường thẳng chung gọi là cạnh của nhị diện

**Kí hiệu**
Nhị diện gồm hai nửa mặt phẳng (α), (β) có chung bờ là a được kí hiệu là α, a, β hoặc là α, β hoặc a nếu không sợ bị nhầm với nhị diện khác

**Góc của nhị diện**
Cắt nhị diện α, a, β bởi mặt phẳng (P) vuông góc với a tại O. Giao tuyến của (P) với (α) và (P) với (β) lần lượt là hai tia Ox và Oy. Khi đó  gọi là góc của nhị diện α, a, β, hay nói gọn là góc nhị diện α, β.
Số đo góc nhị diện α, a, β cũng được kí hiệu là α, β hoặc đơn giản là a nếu không cần phân biệt
Từ I  (α) và J  (β) với I, J  a, hạ IK  a, JH  a, khi đó ta có α, β = ()

** Công thức tính góc của nhị diện tạo bởi 3 tia:**
Cho 3 tia OX, OY, OZ trong đó , , . Khi đó số đo góc nhị diện cạnh OX là  được tính theo công thức:Chứng minh: Trên các tia OX, OY, OZ lần lượt lấy 3 điểm A, B, C sao cho OA = OB = OC = 1. Khi đó  và   là ba vectơ đơn vị trên các trục đã cho.
Kẻ các đường cao BH, CK của hai tam giác OAB, OAC. Ta có:
, , 
, , , 
Từ đó suy ra:
Vậy:
Thể loại:Đa diện
Đồng(I) iodide

Đồng(I) iodide là hợp chất vô cơ, có công thức hóa học là CuI. Nó có ứng dụng trong nhiều việc khác nhau như để tổng hợp hữu cơ.
Đồng(I) iodide có màu trắng, khi được tìm thấy trong tự nhiên nó là chất khoáng thô hiếm, màu nâu đỏ, nhưng màu đó là do bị pha trộn lẫn tạp chất. Thường các hợp chất có chứa iodide bị đổi màu do sự oxy hóa iodide đối với phân tử iod.

**Cấu trúc**
Đồng(I) iodide, giống như hầu hết halide kim loại khác, là một polyme vô cơ. Nó tồn tại dưới nhiều dạng tinh thể. Nó có cấu trúc pha trộn kẽm dưới 390 ℃ (γ-CuI), cấu trúc wurtzit giữa 390 và 440 ℃ (β-CuI), và cấu trúc muối đá trên 440 ℃ (α-CuI). Các ion được phối hợp tứ diện khi ở dạng blend kẽm hoặc cấu trúc wurtzit, với khoảng cách Cu-I là 2,338 Å. Đồng(I) bromide và đồng(I) chloride cũng chuyển đổi từ cấu trúc blende kẽm sang cấu trúc wurtzit ở 405 và 435 ℃, tương ứng. Do đó, chiều dài liên kết đồng-halide càng dài, nhiệt độ cần để thay đổi cấu trúc từ cấu trúc pha trộn kẽm đến cấu trúc wurtzit càng thấp. Khoảng cách liên kết trong đồng(I) bromide và đồng(I) chloride tương ứng là 2,173 và 2,051 Å.

**Điều chế**
Đồng(I) iodide có thể được điều chế bằng cách đốt nóng iod và đồng trong HI. Tuy nhiên, trong phòng thí nghiệm, đồng(I) iodide được điều chế bằng cách trộn một dung dịch nước của natri hoặc kali iodide và một muối đồng(II) tan như đồng(II) sunfat.
Cu2+ + 2I− → CuI2
CuI2 ngay lập tức phân hủy tạo thành CuI và giải phóng I2:
2CuI2 → 2CuI + I2

**Tính chất**
CuI có thể hòa tan trong acetonitrile.

**Sử dụng**
CuI được sử dụng làm chất thử trong tổng hợp hữu cơ. Kết hợp với các hợp chất diamin 1,2 hoặc 1,3, CuI xúc tác chuyển hóa aryl-, heteroaryl-, và vinyl-bromide thành các iodid tương ứng.
*CuI được sử dụng như là một nguồn iod ăn kiêng trong muối ăn và thức ăn chăn nuôi.
*Các đặc tính cấu trúc của CuI cho phép CuI ổn định nhiệt trong nylon trong ngành công nghiệp thảm thương mại và nhà ở, các phụ kiện động cơ ô tô và các thị trường khác, nơi cần yếu tố độ bền và trọng lượng.
*CuI được sử dụng trong việc phát hiện thủy ngân. Khi tiếp xúc với hơi nước thủy ngân, hợp chất trắng ban đầu thay đổi màu sắc để tạo thành đồng tetraiodomercurat, có màu nâu.
*CuI được sử dụng trong việc thiết kế và tổng hợp các cụm Cu(I), đó là hợp chất phức tạp polymetal.
*CuI được dùng để thay đổi lượng mưa hoặc cấu trúc của chúng bằng cách phân tán các chất vào khí quyển làm tăng khả năng nước tạo thành các giọt nhỏ hoặc tinh thể.

**Hợp chất khác**
CuI còn tạo một số hợp chất với NH3, như:
*CuI·3NH3 – chất rắn lục nhạt;
*2CuI·3NH3 – chất rắn nâu đen.
Hợp chất CuI·3NH3 tồn tại dưới trạng thái đime.
CuI còn tạo một số hợp chất với CS(NH2)2, như CuI·CS(NH2)2 là tinh thể trắng hay CuI·3CS(NH2)2 là tinh thể lục phương trong suốt giống nước, bị phân hủy bởi nước.

**Tham khảo**
Thể loại:Hóa học vô cơ
Thể loại:Hợp chất đồng
Thể loại:Muối iodide
Thể loại:Muối halogen của kim loại
Altena

Altena là một thị trấn thuộc huyện Märkischer Kreis, bang Nordrhein-Westfalen, Đức. Thị trấn hình thành bên dưới thành trì Altena có từ thế kỷ 12, mà sau đó được Richard Schirrmann vào năm 1914 thành lập nhà khách cho thanh thiếu niên (youth hostel) thường trực đầu tiên trên thế giới.. Altena nằm ở thung lũng sông Lenne, đoạn phía bắc của vùng Sauerland.

**Chú thích==
Kim Il-chol

Kim Il-chol (1933 – 15 tháng 9 năm 2023) là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội Nhân dân Triều Tiên, mang quân hàm Phó Nguyên soái. Ông từng giữ chức vụ Ủy viên Ủy ban Quân sự Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Triều Tiên và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Triều Tiên.
Ông được cho là đã qua đời vào ngày 15 tháng 9 năm 2023, hưởng thọ 90 tuổi.

**Tiểu sử**
Ông sinh năm 1933 ở Bình Nhưỡng. Năm 1947, Kim Il-chol gia nhập Quân đội Nhân dân Triều Tiên. Năm 1958, ông tốt nghiệp Đại học Hải quân. Từ năm 1962 đến 1965, ông du học tại Đại học Hải quân Đại Liên. Năm 1962 đến 1968, ông tiếp tục du học tại Học viện Chỉ huy Hải quân Kliment Voroshilov ở Liên Xô.
Năm 1968, trở về nước Kim Il-chol được phân công làm Phó Tham mưu trưởng Hải quân Quân đội Nhân dân Triều Tiên. Năm 1971, nhậm chức Tham mưu trưởng Hải quân Quân đội Nhân dân Triều Tiên. Năm 1974, Kim Il-chol được thăng chức Phó Tư lệnh Hải quân Quân đội Nhân dân Triều Tiên.
Tháng 10 năm 1980, tại Đại hội Đảng Lao động Triều Tiên lần thứ 6, Kim Il-chol được bầu làm Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên, Ủy viên Ủy ban Quân sự Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên. Tháng 6 năm 1982, Kim Il-chol được bổ nhiệm giữ chức vụ Tư lệnh Hải quân Quân đội Nhân dân Triều Tiên, cùng tháng, ông được phong quân hàm Trung tướng. Tháng 5 năm 1985, Kim Il-chol được phong quân hàm Thượng tướng. Tháng 4 năm 1992, Kim Il-chol thụ phong quân hàm Đại tướng.
Tháng 4 năm 1997, Kim Il-chol được bổ nhiệm làm Thứ trưởng thứ nhất Bộ Quốc phòng Triều Tiên, đồng thời thụ phong quân hàm Thứ soái, tức Phó Nguyên soái Quân đội Nhân dân Triều Tiên. Tháng 9 năm 1998 đến tháng 9 năm 2003, Kim Il-chol đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Triều Tiên.
Từ ngày 9 tháng 9 năm 2000 đến ngày 11 tháng 2 năm 2009, Kim Il-chol đảm nhiệm chức vụ Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Triều Tiên. Tháng 9 năm 2003, ông được bầu làm Ủy viên Ủy ban Quốc phòng Triều Tiên.
Ngày 11 tháng 2 năm 2009 đến ngày 13 tháng 5 năm 2010, Kim Il-chol nhậm chức Thứ trưởng thứ Nhất Bộ CQuốc phòng Triều Tiên.
Ngày 14 tháng 5 năm 2010, Kim Il-chol, Thứ trưởng thứ Nhất Bộ Quốc phòng Triều Tiên kiêm Ủy viên Ủy ban Quốc phòng nhận quyết định thôi giữ mọi chức vụ về nghỉ hưu do tuổi cao.

**Tham khảo**
Thể loại:Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Thể loại:Phó nguyên soái Quân đội Nhân dân Triều Tiên
Thể loại:Người Bình Nhưỡng
Lithi iodide

Lithi iodide, công thức hóa học LiI, là một hợp chất vô cơ của lithi và iod. Khi tiếp xúc với không khí, nó sẽ trở thành màu vàng, do quá trình oxy hóa iod. Nó kết tinh trong mô hình NaCl. Nó có thể tạo ra các dạng ngậm nước khác nhau.

**Ứng dụng**
LiI phát triển bên trong các ống nano cacbon.
Lithi iodide được sử dụng như một chất điện phân cho pin chịu nhiệt độ cao. Nó cũng được sử dụng cho pin có tuổi thọ cao theo yêu cầu, ví dụ như máy tạo nhịp nhân tạo. Lithi iodide rắn được sử dụng như phosphor để phát hiện neutron. Nó cũng được sử dụng trong hỗn hợp với Iod, trong chất điện phân của tế bào năng lượng mặt trời nhạy ánh sáng.
Trong tổng hợp chất hữu cơ, LiI rất hữu ích cho việc cắt các liên kết CO. Ví dụ, nó có thể được sử dụng để chuyển đổi metyl este thành axit cacboxylic:
RCO2CH3 + LiI → RCO2Li + CH3I
Các phản ứng tương tự áp dụng cho epoxit và aziridin.
Lithi iodide được sử dụng làm chất phản sóng vô tuyến đối với các hình ảnh chụp X quang bằng máy X quang. Việc sử dụng nó đã ngưng do độc tính của nó ảnh hưởng thận, hiện được thay thế bằng các phân tử iod hữu cơ. Các dung dịch iod vô cơ chịu sự tăng nhiệt và độ nhớt cao.

**Hợp chất khác**
LiI còn tạo một số hợp chất với NH3, có dạng LiI·xNH3, trong đó x = 1 → 4. Chúng đều có màu trắng.

**Xem thêm**
Pin lithi

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 access-date = ngày 16 tháng 9 năm 2005- access-date = ngày 3 tháng 2 năm 2006
Thể loại:Hóa chất
Thể loại:Hợp chất hóa học
Thể loại:Hợp chất lithi
Thể loại:Muối iodide
Thể loại:Muối halogen của kim loại
Trà My (định hướng)

Trà My hoặc Trà Mi có thể là:

**Địa danh**
Các huyện Bắc Trà My và Nam Trà My thuộc tỉnh Quảng Nam, Việt Nam
*Thị trấn Trà My thuộc huyện Bắc Trà My
*Huyện cũ Trà My thuộc tỉnh Quảng Nam, tồn tại đến năm 2003; nay tương ứng với hai huyện Bắc Trà My và Nam Trà My

**Thực vật**
Hoa Trà My: là biến thể hoa kép Rubus rosifolius var. coronarius (mâm xôi lá hồng hoa kép). Biến thể này có tên là Đồ mi, ở VN quen gọi là trà mi. Hiện nay nó bị gọi sai và gán sai cho loài sơn trà Nhật Bản - Camellia japonica.

**Khác**
Bão Trami
Rhodi(III) chloride

Rhodi(III) chloride là một cách gọi chung cho các hợp chất vô cơ có công thức hóa học RhCl3(H2O)n, với giá trị n thay đổi từ 0 đến 3. Tùy thuộc vào giá trị của n, chất này có thể là chất rắn màu nâu đậm hoặc có màu đỏ. Muối ngậm nước của nó được sử dụng rộng rãi để pha chế các hợp chất được sử dụng trong quá trình xúc tác đồng nhất, đặc biệt là đối với sản xuất acid acetic và phản ứng hydroformyl hóa.

**Cấu trúc**
Rhodi(III) chloride dạng ngậm nước thường được biết đến dưới dạng trihydrat có công thức gần đúng là RhCl3(H2O)3. 103Rh NMR cho thấy rằng dung dịch của hợp chất này thực ra gồm một số loại khác biệt, và tỷ lệ của từng chất lại thay đổi theo thời gian và phụ thuộc vào nồng độ chloride trong dung dịch. Sự phân bố tương đối của các loại góp phần xác định nên màu sắc của dung dịch, có thể từ màu vàng đến màu quả mâm xôi đỏ.

**Phức hợp**
RhCl3(H2O)3 là tiền chất của nhiều phức hợp khác nhau, một số trong đó là có tính thương mại rất lớn. Hợp chất này phản ứng với acetylaceton để tạo ra rhodi(III) acetylacetonat.

**Hợp chất khác**
RhCl3 còn tạo một số hợp chất với NH3, như:
*RhCl3·3NH3 là chất rắn màu vàng, D = 2,41 g/cm³;
*RhCl3·4NH3 là chất rắn màu vàng kim loại, D = 2,07 g/cm³;
*RhCl3·5NH3 khan và 2 nước đều là tinh thể vàng nhạt-trắng, D = 2,08 g/cm³;
*RhCl3·6NH3 là tinh thể không màu, D = 1,92 g/cm³.
RhCl3 còn tạo một số hợp chất với CS(NH2)2, như:
*RhCl3·3CS(NH2)2 – tinh thể màu đỏ garnet;
*RhCl3·5CS(NH2)2 – tinh thể vàng;
*RhCl3·6CS(NH2)2 – tinh thể vàng.
RhCl3 còn tạo một số hợp chất với CSN3H5, như:
*RhCl3·CSN3H5·2H2O – chất rắn màu nâu;
*RhCl3·2CSN3H5·xH2O – với x = 1: chất rắn màu vàng, với x = 2: tinh thể vàng cam;
*RhCl3·3CSN3H5·xH2O – với x = 3: tinh thể màu vàng chanh, với x = 4: tinh thể nâu. Dạng khan có D = 2 g/cm³.
Rh(CSN3H4)2Cl·2H2O chứa ion CSN3H4−, là chất rắn màu vàng nâu. Phức hợp hai phối tử RhCl3·2CSN3H5·NH3·2H2O có màu nâu sáng.

**Tham khảo**
Thể loại:Hợp chất rhodi
Thể loại:Muối chloride
Thể loại:Muối halogen của kim loại
Märkischer Kreis

Märkischer Kreis là một (huyện) nằm ở miền trung của bang Nordrhein-Westfalen, Đức. Những huyện bên cạnh là Unna, Soest, Hochsauerland, Olpe, Oberbergischer Kreis, Ennepe-Ruhr, và thành phố Hagen.

**Lịch sử**
Huyện này được thành lập vào năm 1975 như là một phần của việc tái tổ chức các huyện của Nordrhein-Westfalen. Các huyện cũ Lüdenscheid và Iserlohn cùng với Thành phố Iserlohn, trước đây là một huyện thành thị, cộng với khu vực xung quanh Balve (trước đây thuộc huyện Arnsberg được hợp nhất thành huyện mới. Chính huyện Lüdenscheid cũng chỉ được tạo ra vài năm trước đó, vào năm 1968, khi thành phố Lüdenscheid được sáp nhập với huyện Altena (ban đầu được tạo ra vào năm 1753). Cái tên Märkischer Kreis đã được chọn để thừa nhận thực tế rằng một phần lãnh thổ trước đây thuộc về huyện Mark.

**Chú thích**
Thể loại:Nordrhein-Westfalen
Hán Thiếu Đế (định hướng)

Hán Thiếu Đế (chữ Hán:漢少帝)  có thể là những vị hoàng đế nhà Hán sau:

**Danh sách**
Hán Thiếu Đế Lưu Cung, sử gọi là Tiền Thiếu Đế nhà Tây Hán
*Hán Thiếu Đế Lưu Hồng, sử gọi là Hậu Thiếu Đế nhà Tây Hán
*Hán Thiếu Đế Lưu Ý, sử gọi là Tiền Thiếu Đế nhà Đông Hán
*Hán Thiếu Đế Lưu Biện, sử gọi là Hậu Thiếu Đế nhà Đông Hán, cũng có sách gọi là Phế Đế, sau bị nhà Tào Ngụy giáng xuống làm Hoằng Nông Hoài Vương

**Xem thêm**
Thiếu Đế
*Tống Thiếu Đế
*Hán Hoài Đế
*Hán Thủy Tổ
*Hán Cao Tổ
*Hán Văn Đế
*Hán Nguyên Đế
*Hán Thương Đế
*Hán Ẩn Đế
*Hán Đại Đế
*Hán Chiêu Vũ Đế
*Hán Mẫn Đế
*Hán Hiến Đế
*Hán Hiếu Nguyên Đế
*Hán Huệ Đế
Thể loại:Thụy hiệu
Hán Thương Đế (định hướng)

Hán Thương Đế (chữ Hán:漢殤帝)  có thể là những vị hoàng đế nhà Hán yểu mệnh sau:

**Danh sách**
Hán Thương Đế Lưu Long, vua nhà Đông Hán, đúng ra thụy hiệu là Hiếu Thương Đế
*Hán Thương Đế Lưu Phần, vua nhà Nam Hán

**Xem thêm**
Thương Đế
*Hán Thủy Tổ
*Hán Cao Tổ
*Hán Văn Đế
*Hán Nguyên Đế
*Hán Hoài Đế
*Hán Ẩn Đế
*Hán Đại Đế
*Hán Chiêu Vũ Đế
*Hán Mẫn Đế
*Hán Hiến Đế
*Hán Hiếu Nguyên Đế
*Hán Huệ Đế
*Hán Thiếu Đế
Thể loại:Thụy hiệu
Thali(I) iodide

Thali(I) iodide là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học TlI. Nó là một trong số ít các iodide kim loại không tan trong nước, cùng với AgI, SnI2, SnI4, PbI2 và HgI2.

**Điều chế**
TlI có thể được hình thành trong dung dịch nước khi cho bất cứ muối thali(I) nào hòa tan với muối iodide. Nó cũng được hình thành như là một sản phẩm phụ khi cho phenol tác dụng với thali(I) acetat.

**Tính chất vật lý**
Ở nhiệt độ phòng, TlI có màu vàng và có cấu trúc thuộc hệ tinh thể trực thoi có thể được coi là cấu trúc NaCl bị méo mó. Hình dạng méo mó được cho là do tương tác liên kết Tl–Tl, khoảng cách Tl–Tl gần nhất là 383 pm. Ở 175 ℃, dạng màu vàng biến đổi thành dạng màu đỏ. Quá trình chuyển đổi giai đoạn này được đi kèm với khoảng hai bậc tăng cường độ dẫn điện. Cấu trúc CsI có thể ổn định đến nhiệt độ phòng bằng cách pha tạp TlI với các iodide khác như RbI, CsI, KI, AgI, TlBr và TlCl. Do đó, sự có mặt của các tạp chất có thể giúp cho sự tồn tại của các khối TlI và hình thoi ở xung quanh. Dưới áp lực cao, 160 kbar, TlI trở thành một chất dẫn điện. Các màng mỏng TlI nanomet phát triển trên các chất nền LiF, NaCl hoặc KBr thể hiện cấu trúc đá khối.

**Ứng dụng**
Thali(I) iodide được thêm vào bóng đèn hồ quang thủy ngân để cải thiện hiệu suất của chúng. Ánh sáng được tạo ra nằm chủ yếu trong vùng xanh lá cây của ánh sáng nhìn thấy được và ít bị hấp thụ bởi nước, do đó chúng được sử dụng để chiếu sáng dưới nước.
Thali(I) iodide cũng được dùng để pha tạp trong các tinh thể nháp nháy NaI hoặc CsI với hàm lượng rất nhỏ để tạo ra các thiết bị ghi đo bức xạ.

**An toàn**
Giống như tất cả các hợp chất tali khác, tali(I) iodide là chất rất độc.

**Hợp chất khác**
TlI còn tạo một số hợp chất với CS(NH2)2, như TlI·6CS(NH2)2 là tinh thể không màu, nóng chảy ở F K.

**Tham khảo**
Thể loại:Hóa học vô cơ
Thể loại:Muối halogen của kim loại
Thể loại:Hợp chất thali
Thể loại:Đảng phái chính trị Palestine

Thể loại:Đảng phái chính trị thế giới Ả Rập
Đảng
Thể loại:Đảng phái chính trị theo quốc gia
Đảng
Thể loại:Đảng phái chính trị châu Á
Thể loại:Phong trào giải phóng dân tộc
Thể loại:Đảng phái chính trị Trung Đông
Bản mẫu:Box-shadow border/doc

Box-shadow border provides style declarations to show a visual line, similar to a border, at one or more sides of an element.
This template is useful where an element should not have a border, or uses a border already. Navboxes, in particular, use borders to give the appearance of spacing between elements.
This template should complement text, instead of taking the place of text. Opera Mini and Internet Explorer 8 and earlier ignore this template's style declarations, leaving only the text perceivable. Color blind and visually impaired users may also only perceive the text.

**Các ví dụ**

**Tất cả (mặc định)**

**Trái**

**Phải**

**Trên**

**Dưới**

**Trên và dưới**

**Trái và phải**

**Xem thêm**
 box-shadow
Thể loại:Bản mẫu màu chữ
Carbon tetraiodide

Carbon tetraiodide là một tetrahalomethan với công thức hóa học CI4. Nó có màu đỏ tươi, là một ví dụ tương đối hiếm của một dẫn xuất methan có màu sắc đậm. Nó chỉ có 2,31% tính theo trọng lượng carbon, mặc dù các dẫn xuất methan khác được biết đến với lượng carbon thấp hơn.

**Cấu trúc**
Phân tử tứ diện có khoảng cách liên kết C–I là 2,12 ± 0,02 Å. Các phân tử được hơi dày đặc với các liên lạc ngắn giữa các nguyên tử iod là 3,459 ± 0,03 Å và có thể vì lý do này, nó có nhiệt và quang hóa không ổn định.
Carbon tetraiodide kết tinh trong cấu trúc tinh thể tứ diện (a = 6,409, c = 9,558 (×10−1 nm)).

**Tính chất, điều chế, sử dụng**
Carbon tetraiodide hơi phản ứng với nước, tạo ra iodoform và I2. Nó hòa tan trong dung môi hữu cơ không phân cực. Nó phân hủy bởi nhiệt và ánh sáng thành tetraiodoethylen, C2I4. Sự tổng hợp của nó đòi hỏi việc trao đổi halogen của AlCl3, được tiến hành ở nhiệt độ phòng:
CCl4 + 4EtI → CI4 + 4EtCl
Sản phẩm kết tinh từ dung dịch phản ứng.
Carbon tetraiodide được sử dụng làm chất phản ứng iod, thường khi phản ứng với các base. Xeton được chuyển đổi thành 1,1-diiodoalken khi xử lý bằng triphenylphosphin (PPh3) và carbon tetraiodide. Alcohol được chuyển đổi thành iodide, bằng một cơ chế tương tự như phản ứng của Appel. Trong một phản ứng Appel, carbon tetrachloride được sử dụng để tạo ra alkyl chloride từ alcohol.

**An toàn**
Các nhà sản xuất khuyên rằng nên bảo quản carbon tetraiodide ở nhiệt độ gần 0 ℃ (32 ℉). Đây là một chất kích thích. LD50 của nó là 178 mg.kg−1. Nói chung, hợp chất hữu cơ perhalogen hóa nên được coi là độc hại, trừ các perfluoroalkan (chủ yếu là trơ do độ bền của liên kết C–F).

**Tham khảo**
Thể loại:Hợp chất carbon vô cơ
Thể loại:Hóa học vô cơ
Thể loại:Hợp chất halogen của phi kim
Đỗ Tấn Minh

Đỗ Tấn Minh là một chính trị gia người Việt Nam. Ông từng là Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Tiền Giang khóa VII nhiệm kỳ 2004-2011, Phó Bí thư Tỉnh ủy Tiền Giang (2005-2010).

**Xuất thân**

**Giáo dục**

**Sự nghiệp**
Tháng 5 năm 2004, ông được bầu làm Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Tiền Giang khóa 7 nhiệm kỳ 2004-2011. Trước đó ông là trưởng Ban Dân vận tỉnh ủy, chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam tỉnh Tiền Giang.
Ngày 22 tháng 12 năm 2005, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Tiền Giang, ông được bầu làm Phó Bí thư Tỉnh ủy Tiền Giang nhiệm kỳ 2006-2010, Bí thư Tỉnh ủy là bà Trần Thị Kim Cúc, nguyên Phó Bí thư Thường trực.
Chiều ngày 23 tháng 7 năm 2010, tại kỳ họp thứ 21 Hội đồng nhân dân tỉnh Tiền Giang khóa 7, ông được miễn nhiệm chức vụ Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Tiền Giang khóa 7 nhiệm kỳ 2004-2011 và nghỉ hưu. Kế nhiệm ông là ông Nguyễn Văn Danh.
Ngày 27 tháng 3 năm 2014, ông được bầu làm Chủ tịch Hội Người cao tuổi tỉnh Tiền Giang.

**Tham khảo**
Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Thể loại:Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Tiền Giang
Thể loại:Người họ Đỗ tại Việt Nam
Sinh cảnh đại dương

Môi trường đại dương cung cấp rất nhiều dạng sinh cảnh giúp nuôi sống sự sống dưới đại dương. Sự sống dưới đại dương phụ thuộc một phần vào nguồn nước mặn dưới biển. Một sinh cảnh là một khu vực sinh thái học hoặc môi trường tự nhiên có một hoặc nhiều sinh vật sinh sống.
Sinh cảnh đại dương có thể được chia thành sinh cảnh ven bờ và sinh cảnh dưới lòng đại dương. Sinh cảnh ven bờ nằm ở các khu vực kéo dài từ nơi xa nhất mà thủy triều đi vào trên bờ biển ra tới rìa của thềm lục địa. Hầu hết sự sống dưới đại dương được tìm thấy ở sinh cảnh ven bờ, mặc dù khu vực thềm lục địa chỉ chiếm khoảng bảy phần trăm tổng số diện tích đại dương. Sinh cảnh trong lòng đại dường được tính từ ngoài rìa thềm lục địa trở ra.
Đồng thời, sinh cảnh đại dương cũng có thể được chia thành tầng nước mặt và tầng nước đáy. Tầng nước mặt nằm gần bề mặt hoặc ở những cột nước mở, cách xa đáy đại dương. Tầng nước đáy nằm gần hoặc trên đáy đại dương. Một tổ chức sống ở tầng nước mặt thì được gọi là sinh vật tầng mặt, ví dụ như cá biển khơi. Tương tự như vậy, một tổ chức sống ở sinh cảnh tầng đáy thì được gọi là sinh vật tầng đáy, ví dụ như cá tầng đáy. Sinh cảnh tầng mặt thực chất dễ thay đổi và phù du, phụ thuộc vào việc dòng hải lưu đang làm gì.
Sinh cảnh đại dương có thể bị những sinh vật sống ở đó làm biến đổi. Một vài sinh vật đại dương như san hô, tảo bẹ, đước và cỏ biển là các kỹ sư hệ sinh thái,  thứ định hình lại các môi trường đại dương tới mức chúng tạo ra thêm sinh cảnh cho các sinh vật khác.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Kritzer JP and Sale PF (2006)  Marine metapopulations Academic Press. 978-0-12-088781-1.- Moyle, PB and Cech, JJ (2004) Fishes, An Introduction to Ichthyology. 5th Ed, Benjamin Cummings. 978-0-13-100847-2- Nybakken JW and Bertness MD (2005)  Marine biology: an ecological approach Sixth edition, Pearson/Benjamin Cummings. 978-0-8053-4582-7 – organized by habitat, not classification-  access-date = ngày 19 tháng 4 năm 2011

**Liên kết ngoài**
  Missouri Botanical Garden: Marine ecosystems
Thể loại:Thủy sinh thái học
Thể loại:Khoa học thủy sản
Thể loại:Môi trường sống
Thể loại:Sinh học biển
Thể loại:Thuật ngữ hải dương học
Nitơ triiodide

Nitrogen triiodide là một hợp chất vô cơ, có công thức hóa học NI3. Đây là một chất nổ cực kỳ mạnh: số lượng nhỏ phát nổ với tiếng ồn lớn, khi chạm nhẹ, tạo ra một đám mây đen của iod; nó thậm chí có thể được kích nổ bởi những va chạm nhỏ nhất như tia laser, bức xạ alpha. NI3 có một cấu trúc phức tạp hóa học rất khó nghiên cứu do sự không ổn định của các dẫn xuất.

**Cấu trúc của NI3 và dẫn xuất của nó**
Nitơ triiodide được mô tả lần đầu tiên bằng quang phổ Raman vào năm 1990 khi nó được chuẩn bị bằng khí amonia. Bo nitride phản ứng với iod monoflorua trong tricloflomethane ở -30 ℃ để tạo ra NI3 tinh khiết với năng suất thấp:
BN + 3IF → NI3 + BF3
NI3 là kim tự tháp (đối xứng phân tử C3v), cũng như các trihalogen nitơ khác và amonia.
Vật liệu thường được gọi là "nitơ triiodide" được điều chế bởi phản ứng của iod với amonia. Khi phản ứng này được tiến hành ở nhiệt độ thấp trong amonia khan, sản phẩm ban đầu là NI3·(NH3)5, nhưng phức này sẽ làm mất một số amonia khi ấm để tạo ra phức NI3·NH3. Phức này lần đầu tiên được công bố bởi Bernard Courtois vào năm 1812, và công thức của nó cuối cùng được xác định vào năm 1905 bởi Oswald Silberrad. Cấu trúc trạng thái rắn của nó bao gồm các chuỗi –NI2–I–NI2–I–NI2–I–… Các phân tử amonia nằm giữa các chuỗi. Khi giữ lạnh trong bóng tối và ẩm ướt với amonia, NI3·NH3 ổn định.

**Phân hủy và nổ**
Sự không ổn định của NI3 và NI3·NH3 có thể được quy cho sự căng thẳng steric do ba nguyên tử iodine lớn được giữ trong khoảng cách giữa các nguyên tử nitơ tương đối nhỏ. Điều này dẫn đến một năng lượng kích hoạt rất thấp cho sự phân hủy của nó, một phản ứng tạo ra thậm chí còn thuận lợi hơn do sự ổn định của N2. Nitơ triiodide không có giá trị thương mại do độ nhạy sốc cực lớn, làm cho nó không thể lưu trữ, vận chuyển và sử dụng cho các vụ nổ có kiểm soát. Trong khi nitroglycerin tinh khiết cũng nhạy cảm sốc và mạnh mẽ, nó chỉ là do thuốc phlegmatizers có độ nhạy sốc của nó đã được giảm và nó sẽ an toàn hơn để xử lý và vận chuyển dưới dạng thuốc nổ.
Sự phân hủy của NI3 tiến hành như sau để cung cấp khí nitơ và iod:
2NI3 (s) → N2 (g) + 3I2 (g)  (-290 kJ/mol)
Tuy nhiên, vật liệu khô là một chất nổ tiếp xúc, phân hủy xấp xỉ như sau:
8NI3·NH3 → 5N2 + 6NH4I + 9 I2
Với phương trình này, những vụ nổ này để lại các vết bẩn do iodide màu cam-tím có thể được loại bỏ bằng dung dịch natri thiosunfat. Để làm nổi bật độ nhạy của hợp chất, nó thường được kích nổ bằng cách chạm vào nó bằng lông vũ, nhưng ngay cả dòng không khí nhỏ nhất, ánh sáng laze hoặc các chuyển động khác có thể gây ra sự nổ. Chất nitơ triiodide cũng đáng chú ý là chất nổ hóa học duy nhất phát nổ khi tiếp xúc với các hạt alpha và các sản phẩm phân hạch hạt nhân.

**Tham khảo**
Thể loại:Hóa chất
Thể loại:Hợp chất nitơ
Thể loại:Hóa học vô cơ
Thể loại:Hợp chất halogen của phi kim
Kỹ sư hệ sinh thái

Tập tin:Beaver.jpg|nhỏ|Hải ly là một kỹ sư hệ sinh thái ngoại sinh do tác động của những cái đập nó xây lên đối với dòng chảy của kênh nước, địa mạo học và sinh thái học.
Tảo bẹ là kỹ sự hệ sinh thái nội sinh, bằng cách tạo ra cấu trúc cần thiết cho rừng tảo bẹ
Một kỹ sư hệ sinh thái là bất kỳ sinh vật nào tạo ra, làm thay đổi một cách quan trọng, duy trì hoặc phá hủy một sinh cảnh. Những sinh vật này có thể có một tác động to lớn lên sự giàu về loài và tính không đồng nhất ở mức độ phong cảnh của một khu vực. Do đó, kỹ sự hệ sinh thái đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự khỏe mạnh và bền vững của môi trường mà chúng sống. Vì tất cả sinh vật đều tác động lên môi trường sống của chúng bằng cách này hay cách khác, đã có đề xuất là thuật ngữ "kỹ sư hệ sinh thái" chỉ được sử dụng cho các loài chủ chốt, những loài mà hành vi của chúng ảnh hưởng mạnh mẽ tới các sinh vật khác.

**Loại**
Jones và các đồng nghiệp chia kỹ sư hệ sinh thái thành hai loại:

**Kỹ sư ngoại sinh**
Kỹ sư ngoại sinh biến đổi môi sinh bằng cách thay đổi về mặt cơ học các vật chất vô tri vô giác hoặc sinh vật sống từ dạng này sang dạng khác. Hải ly là hình mẫu nguyên gốc cho một kỹ sư hệ sinh thái; trong quá trình xây đập, hải lý làm thay đổi hệ sinh thái của chúng một cách rộng khắp. Thêm một cái đập sẽ thay đổi cả phân bố lẫn sự phong phú của nhiều sinh vật ở khu vực đó.

**Kỹ sư nội sinh**
Kỹ sư nội sinh biến đổi môi trường bằng cách biến đổi chính bản thân chúng. Cây cối là một ví dụ tốt, bởi vì khi chúng lớn lên, thân và cành cây của chúng tạo nên sinh cảnh cho các sinh vật sống khác, có thể bao gồm sóc, chim, côn trùng, v...v.. Ở vùng nhiệt đới, các cây dây leo kết nối cây lớn, cho phép nhiều loài động vật di chuyển giữa các tán rừng.

**Đọc thêm**
  doi=10.1111/j.1523-1739.2007.00880.x-  doi=10.1890/06-1441.1-  doi=10.1016/j.jembe.2004.10.010- chú thích tạp chí | last1 = Wright | first1 = JP | last2 = Jones | first2 = CG | year = 2006 | title = The concept of organisms as ecosystem engineers ten years on: progress, limitations, and challenges | url = https://www.researchgate.net/publication/202001805_The_concept_of_organisms_as_ecosystem_engineers_ten_years_on_progress_limitations_and_challenges/file/50463521f617240840.pdf | journal = BioScience | volume = 56 | issue = 3| pages = 203–209 | doi=10.1641/0006-3568(2006)0560203:tcooae2.0.co;2

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  A lecture by Moshe Shachak, the developer of the concept of ecosystem engineers (together with CG.Jones and JH. Lawton) during the 90's.
Thể loại:Thuật ngữ sinh học
Thể loại:Sinh cảnh
Thể loại:Sinh vật xâm hại
Thể loại:Sinh thái học phong cảnh
Thể loại:Sinh thái học hệ thống
Pioneer 11

Pioneer 11 (còn được biết đến là Pioneer G) là một tàu robot thăm dò không gian nặng lb được phóng đi bởi NASA vào ngày 6 tháng 4 năm 1973 để nghiên cứu vành đai tiểu hành tinh, môi trường xung quanh Sao Mộc và Sao Thổ, gió Mặt Trời và bức xạ vũ trụ. Nó là tàu thăm dò đầu tiên tới được Sao Thổ và là con tàu thứ hai bay xuyên qua vành đai tiểu hành tinh và qua Sao Mộc. Sau đó, Pioneer 11 trở thành vật thể nhân tạo thứ hai trong số năm vật thể đạt được vận tốc thoát ly cho phép nó rời khỏi Hệ Mặt trời. Do sự hạn chế và năng lượng và khoảng cách lớn tới tàu thăm dò, lần liên lạc cuối cùng với con tàu diễn ra vào ngày 30 tháng 9 năm 1995.

**Hồ sơ nhiệm vụ**

**Phóng và quỹ đạo phóng**
Tàu thăm dò Pioneer 11 được phóng vào ngày 6 tháng 4 năm 1973 lúc 02:11:00 UTC, bởi Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ từ Space Launch Complex 36A tại Mũi Canaveral, Florida trên một phương tiện phóng Atlas-Centaur. Tàu thăm dò sinh đôi của nó, Pioneer 10, đã được phóng trước đó một năm vào ngày 3 tháng 3 năm 1972. Pioneer 11 được phóng trên một quỹ đạo nhắm thẳng tới Sao Mộc mà không có một sự trợ giúp về mặt lực hấp dẫn nào trước đó.

**Gặp Sao Mộc**
Pioneer 11 bay ngang qua Sao Mộc vào tháng 11 và tháng 12 năm 1974. Trong lần tiếp cận gần nhất, vào ngày 2 tháng 12, nó đã đi qua sp=us bên trên tầng mây trên cùng. Tàu thăm dò đã có được những bức ảnh chi tiết của Vết Đỏ Lớn, truyền những hình ảnh đầu tiên của vùng cực rộng lớn, và quyết định khối lượng của vệ tinh Callisto của Sao Mộc. Sử dụng lực kéo hấp dẫn của Sao Mộc, một sự hỗ trợ hấp dẫn đã được sử dụng để thay đổi quỹ đạo của tàu thăm dò, hướng tới Sao Thổ.
1979-07-31
Bắt đầu chu kỳ quan sát Sao Thổ.
1979-10-05
Bắt đầu Nhiệm vụ Pioneer Interstellar.
61–94

**Xem thêm**
 Cassini–Huygens- New Horizons- Pioneer 10- Voyager 1- Voyager 2- Voyager program

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Pioneer Project Home Page date=2007-09-13 -  Pioneer 11 Profile date = ngày 2 tháng 8 năm 2007 by  NASA's Solar System Exploration-  Ted Stryk's Pioneer 11 at Saturn page date = ngày 4 tháng 10 năm 2007-  NSSDC Pioneer 11 page-  Pioneer Odyssey, NASA SP-396, 1977 - This is an entire book about the Pioneer 10 with all pictures and diagrams, on-line.  Scroll down to click on the "Table of Contents" link.
Pioneer: First to Jupiter, Saturn, and beyond, Richard O. Fimmel, NASA SP-446, 1980, about Pioneer projet but specially the Pioneer 11 mission.
Thể loại:Tàu vũ trụ đến Sao Mộc
Thể loại:Tàu vũ trụ đến Sao Thổ
Thể loại:Du hành không gian năm 1973
Nguyễn Hữu Đức

Nguyễn Hữu Đức có thể là:
*Nguyễn Hữu Đức (Hà Nội), sinh năm 1971, chính trị gia quê Hà Nội, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 và khóa 14 tỉnh Bình Định
*Nguyễn Hữu Đức (Đồng Tháp), sinh năm 1966, quê Đồng Tháp, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 tỉnh Đồng Tháp
Nguyễn Hữu Đức (Đồng Tháp)

Nguyễn Hữu Đức (sinh ngày 20 tháng 2 năm 1966) là một chính trị gia người Việt Nam. Ông từng là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 nhiệm kì 2011-2016, thuộc đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp. Ông lần đầu trúng cử đại biểu Quốc hội năm 2011 ở đơn vị bầu cử số 3, tỉnh Đồng Tháp gồm có Huyện Lấp Vò, huyện Lai Vung, huyện Châu Thành và thị xã Sa Ðéc.

**Xuất thân**
Nguyễn Hữu Đức quê quán ở Xã Long Hậu, huyện Lai Vung, Đồng Tháp, người dân tộc Kinh, không theo tôn giáo nào..
Ông hiện cư trú ở.

**Giáo dục**
Cử nhân xã hội học
*Cao cấp lí luận chính trị

**Sự nghiệp**
Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 5/12/1989.
Tháng 5 năm 2011, ông đã trúng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 nhiệm kì 2011-2016 ở đơn vị bầu cử số 3, tỉnh Đồng Tháp gồm có Huyện Lấp Vò, huyện Lai Vung, huyện Châu Thành và thị xã Sa Ðéc, tỉ lệ 60,30% số phiếu hợp lệ.
Từ 2011-2016 ông là Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp, Ủy viên Uỷ ban Đối ngoại của Quốc hội (Đại biểu chuyên trách Địa phương).
Ông hiện là.
Ông đang làm việc ở.

**Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 nhiệm kì 2011-2016**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Người Đồng Tháp
Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Đồng Tháp
Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Thể loại:Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Đặng Xuân Huy

Đặng Xuân Huy (sinh ngày 12 tháng 3 năm 1979) là một chính trị gia người Việt Nam. Ông từng là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 nhiệm kì 2011-2016, thuộc đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp. Ông lần đầu trúng cử đại biểu Quốc hội năm 2011 ở đơn vị bầu cử số 1, tỉnh Đồng Tháp gồm có Huyện Tân Hồng, huyện Hồng Ngự, huyện Tam Nông và thị xã Hồng Ngự.

**Xuất thân**
Đặng Xuân Huy quê quán ở Thị trấn Tràm Chim, huyện Tam Nông, Đồng Tháp, người dân tộc Kinh, không theo tôn giáo nào.
Ông hiện cư trú ở.

**Giáo dục**
Thạc sỹ quản trị kinh doanh

**Sự nghiệp**
Ông từng là đại biểu hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Tháp khóa VIII (2011-2016).
Tháng 5 năm 2011, ông đã trúng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 nhiệm kì 2011-2016 ở đơn vị bầu cử số 1, tỉnh Đồng Tháp gồm có Huyện Tân Hồng, huyện Hồng Ngự, huyện Tam Nông và thị xã Hồng Ngự với tỉ lệ 61,19% số phiếu hợp lệ.
Từ 2011-2016 ông là Ủy viên Trung ương Hội doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch Hội doanh nghiệp trẻ tỉnh Đồng Tháp, Chủ tịch hội đồng thành viên công ty vàng bạc đá quý Kim Long Đồng Tháp, Phó Tổng Giám đốc ngân hàng TMCP Việt Á, làm việc ở Hội doanh nghiệp trẻ tỉnh Đồng Tháp, Số 107 Nguyễn Đình Chiểu, phường 2, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp.
Ông hiện là.
Ông đang làm việc ở.

**Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 nhiệm kì 2011-2016**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Người Đồng Tháp
Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Đồng Tháp
Thể loại:Người họ Đặng tại Việt Nam
Mycotoxin

Mycotoxin (từ tiếng Hy Lạp μύκης mykes, "nấm mốc" và τοξικόν toxikon, "độc tố") hay còn gọi là độc tố nấm mốc là một chất độc chuyển hóa thứ cấp do các sinh vật thuộc giới nấm tạo ra và có khả năng gây bệnh hoặc giết chết người lẫn động vật. Thuật ngữ 'mycotoxin' thường được dùng để chỉ các độc chất hóa học được tạo ra bởi nấm. Một loài nấm mốc có thể sản sinh nhiều mycotoxin khác nhau, và một số loài có thể sản sinh cùng 1 loại mycotoxin.

**Sản sinh**
Hầu hết các loại nấm đều hiếu khí (dùng oxi) và có mặt ở hầu hết ở khắp mọi nơi do kích thước rất nhỏ của bào tử của chúng. Chúng tiêu thụ chất hữu cơ ở bất kì nơi nào mà độ ẩm và nhiệt độ thích hợp. Khi những điều kiện được thỏa mãn, nấm sinh sôi nảy nở thành những tập đoàn và lượng mycotoxin trở nên cao hơn. Lý do của việc tạo ra các mycotoxin vẫn chưa được biết; chúng không cần thiết cho sự phát triển và sinh trưởng của nấm. Bởi vì mycotoxin làm suy yếu vật chủ bị nhiễm, nấm có thể sử dụng chúng như một chiến lược để cải thiện môi trường cho sự phát triển lan rộng hơn. Việc sản sinh độc chất phụ thuộc vào bên trong và bên ngoài môi trường bao bọc và những chất này khác nhau rất lớn về độc tính của chúng, phụ thuộc vào sinh vật bị nhiễm, và sự mẫn cảm, sự trao đổi chất, và cơ chế tự vệ của vật chủ.

**Phổ biến**
Mặc dù các loại nấm dại khác cũng chứa một loại độc tố do nấm chuyển hóa tạo ra, có thể gây ra những vấn đề về sức khỏe đáng kể cho con người, nhưng chúng lại bị loại ra khỏi những cuộc thảo luận về độc tố nấm. Trong những trường hợp như vậy, sự phân biệt dựa trên kích cỡ nấm và mục đích của con người. Sự phơi nhiễm mycotoxin hầu hết thường là ngẫu nhiên, trong khi đó đối với các loại nấm lớn thì phổ biến là do việc nhận biết và ăn chúng không chính xác dẫn đến ngộ độc nấm. Ăn nhầm những nấm lớn có chứa các mycotoxin có thể gây ra những ảo giác. Loài Amanita phalloides tạo ra cyclopeptide nổi tiếng vì độc tính và là nguyên nhân gây ra khoảng 90% các ca tử vong do nấm. Các nhóm mycotoxin chính khác được tìm thấy trong nấm lớn bao gồm: orellanin, monomethylhydrazin, disulfiram-like, các indole gây ảo giác, muscarinic, isoxazole, và các chất đặc hiệu kích thích đường tiêu hóa (GI). Phần lớn bài viết này là về mycotoxin được tìm thấy trong vi nấm chứ không phải độc tố trong nấm lớn hoặc nấm mộc đại thể.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Detailed listing and information on all Aspergillus mycotoxins- Microbiology of Animal Feeds date=2013-06-12 
Mycotoxin
Áp suất riêng phần

Trong một hỗn hợp các chất khí, mỗi khí có một áp suất riêng phần hay áp suất từng phần là áp suất của khí đó nếu giả thiết rằng một mình nó chiếm toàn bộ thể tích của hỗn hợp ban đầu ở cùng một nhiệt độ. Áp suất tổng của một hỗn hợp khí lý tưởng là tổng của các áp suất riêng phần của những khí trong hỗn hợp.
Nó dựa trên quan hệ đẳng nhiệt sau:- Vx là thể tích riêng phần của từng khí cấu thành riêng lẻ (X)- Vtot là tổng thể tích của hỗn hợp khí- px là áp suất riêng phần của khí X- ptot là áp suất tổng của hỗn hợp khí- nx là lượng chất của khí (X)- ntot là tổng lượng chất của hỗn hợp khí
Áp suất riêng phần của một khí là một tiêu chuẩn để đo độ hoạt động nhiệt động học của các phân tử khí. Các phân tử khí hòa tan, khuếch tán, và phản ứng theo áp suất riêng phần, và không phụ thuộc vào nồng độ của chúng trong hỗn hợp khí hoặc chất lỏng.

**Ký hiệu**
Ký hiệu của áp suất thường là P hoặc p, có thể sử dụng thêm chữ nhỏ ở dưới để xác định áp suất, và các loại khí cũng được chỉ rõ ở chữ dưới.
Ví dụ:
 hoặc  = á́p suất tại thời điểm 1
  hoặc  = áp suất riêng phần của hydro
 hoặc  = áp suất riêng phần của oxi trong tĩnh mạch

**Định luật Dalton về áp suất riêng phần**
Định luật Dalton phát biểu rằng áp suất tổng của một hỗn hợp khí bằng tổng của các áp suất riêng phần của từng khí riêng lẻ trong hỗn hợp. Phương trình này bắt nguồn từ cơ sở lập luận cho rằng trong khí lý tưởng các phân tử cách xa nhau nên chứng không tương tác với nhau. Hầu hết các khí trong thực tế cũng khá tương tự ở điều kiện lý tưởng. Ví dụ, cho một hỗn hợp khí gồm nitơ (N2), hydro (H2) và  amonia (NH3):


**Trong y tế**
Các áp suất riêng phần của oxy () và cacbon dioxide () là những thông số rất quan trong trong việc đo lường khí máu động mạch, nhưng cũng có thể được đo trong, ví dụ như dịch tủy não.

**Chú thích**
Thể loại:Kỹ thuật nhiệt động lực học
Thể loại:Chất khí
Thể loại:Các định luật chất khí
Thể loại:Hóa lý
Thể loại:Áp suất
Thể loại:Chưng cất