Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Bắt cóc cô dâu

Họa phẩm người Viking cướp vợ ở châu Âu
Bắt cóc cô dâu hay cướp vợ là tập tục mà theo đó người đàn ông bắt cóc cưỡng chế phụ nữ làm vợ. Hình thức này đã tồn tại khắp nơi trên thế giới trong suốt chiều dài lịch sử loài người. Và nó đã diễn ra ở các nước ở Trung Á, vùng Kavkaz, một phần của châu Phi, và ở các dân tộc khác nhau như người H'mông ở Đông Nam Á, người Tzeltal ở Mexico, và người Di-gan ở châu Âu
Ở hầu hết các quốc gia, bắt cóc cô dâu được xem là tội phạm tình dục chứ không phải là hình thức kết hôn hợp pháp. Có một số hình thức giữa hôn nhân cưỡng bức và hôn nhân sắp xếp. Thuật ngữ này đôi khi không chỉ bao gồm vụ bắt cóc, mà còn cả các cuộc bỏ trốn, trong đó cặp đôi cùng nhau chạy trốn để mong được sự đồng ý của cha mẹ họ sau này; có thể gọi đây là vụ bắt cóc không đồng thuận hoặc đồng thuận. Tuy nhiên, ngay cả là trái pháp luật, tình trạng thực thi pháp luật vẫn còn lỏng lẽo ở một số khu vực như Moldova, Kyrgyzstan và Chechnya.
Bắt cóc cô dâu được phân biệt với raptio - bắt cóc phụ nữ quy mô lớn, trong khi bắt cóc cô dâu được thực hiện bởi một người đàn ông (hay bạn bè hoặc người thân của họ) vẫn đang còn tồn tại, thì bắt cóc phụ nữ quy mô lớn thường xảy ra trong chiến tranh.
Một số nền văn hóa ngày nay vẫn còn duy trì tục bắt cóc cô dâu như một nghi thức tượng trưng cho một phần của truyền thống đám cưới, một cái gật đầu đồng ý chấp nhận cô dâu bị bắt cóc đã tìm thấy trong lịch sử văn hóa trước đây. Theo một số nguồn, tuần trăng mật mang dấu tích của cuộc hôn nhân bằng cách bắt cóc, dựa trên việc người vợ được người chồng cùng đưa nhau đi trốn khỏi họ hàng của cô, với lý do họ sẽ trả thù, vì làm người vợ mang thai vào cuối tháng.

**Tham khảo**
Thể loại:Văn hóa Trung Á
Thể loại:Vi phạm nhân quyền
Thể loại:Nạn buôn người
Thể loại:Bắt cóc
Thể loại:Hôn nhân
Thể loại:Bắc Kavkaz
Thể loại:Bạo lực đối với phụ nữ
Thể loại:Văn hóa Kavkaz
Numa Numa (video)

Gary Brolsma vào năm 2006
Numa Numa là một meme trên Internet dựa trên một video của vlogger người Mỹ Gary Brolsma được thực hiện hát theo bài hát "Dragostea Din Tei được thực hiện bởi O-Zone. Video của Brolsma, mang tên Numa Numa Dance, được phát hành vào ngày 6 tháng 12 năm 2004 trên trang web Newgrounds.com dưới tên người dùng "Gman250" và cho thấy Brolsma hát nhép bài hát này với các tác phẩm khiêu vũ và động tác khiêu vũ sống động. Bài hát sau đó bị nhóm kiểm duyệt Newgrounds xóa khỏi trang web vào cuối năm 2016. Tiêu đề video bắt nguồn từ các từ tiếng Rumani "nu mă nu mă" xuất hiện trong điệp khúc bài hát của O-Zone. Đây là video theo chủ đề Numa Numa đầu tiên được sự chú ý rộng rãi. Chưa đầy ba tháng sau khi phát hành, nó đã được xem hơn hai triệu lần chỉ trên trang web đầu tay.
Numa Numa Dance đã tạo ra nhiều video nhại, bao gồm cả những video được tạo ra cho "Cuộc thi Numa Mới", được Brolsma tài trợ, hứa hẹn tiền thưởng lên tới 45.000 đô la Mỹ Video gốc của anh ấy được đứng thứ 41 trong top 100 khoảnh khắc vui nhộn nhất của kênh 4 tại Vương quốc Anh, chương trình phát sóng năm 2006. Video đã được giới thiệu trên kênh nổi tiếng Virtually nổi tiếng của Channel 4 và bước vào Hall of Fame, và được xếp hạng # 1 trong "Superstar Internet Superstar" của VH1 vào tháng 3 năm 2007.
The Viral Factory ước tính vào ngày 27 tháng 11 năm 2006, video này đã được xem hơn 700 triệu lần.

**Tham khảo ==
Trần Tuấn Việt

Trần Tuấn Việt là một nhiếp ảnh gia người Việt Nam, được mệnh danh là "Người đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới". Anh nổi tiếng với những bức ảnh về Việt Nam được đăng trên tạp chí, sách ảnh và niên giám của National Geographic. Trần Tuấn Việt cũng là nhiếp ảnh gia thực hiện dự án "Kỳ quan Việt Nam" do Google phối hợp với Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam triển khai trên Google Arts & Culture, hệ thống thư viện số lớn nhất thế giới. Anh cũng là tác giả của 93 bức ảnh tiêu biểu trong triển lãm xúc tiến du lịch - điện ảnh Việt Nam tại Hollywood, Hoa Kỳ do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (Việt Nam) tổ chức.

**Tiểu sử và sự nghiệp**
Trần Tuấn Việt sinh ở Vinh vào năm 1983. Từ năm 1998 đến 2001, anh học tại Trường Trung học phổ thông Chuyên Đại học Vinh. Anh chuyển tới Hà Nội vào năm 2001 và học kiến trúc tại Trường Đại học Xây dựng từ năm 2001 đến năm 2006.
Năm 2007, Trần Tuấn Việt khởi nghiệp như một nhiếp ảnh gia tự do. Năm 2015, anh tham gia cộng đồng nhiếp ảnh của Hội Địa lý Quốc gia Hoa Kỳ (National Geographic), một trong những cộng đồng nhiếp ảnh lớn nhất thế giới và được ghi nhận là nhiếp ảnh gia Việt Nam thành công nhất tại cộng đồng nhiếp ảnh này.
Năm 2016, anh được kết nạp vào Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam và trở thành một nhiếp ảnh gia của Getty Images.
Năm 2019, anh tham gia dự án ảnh có tên gọi "Kỳ quan Việt Nam" do Google phối hợp cùng Tổng cục Du lịch (Việt Nam) phát hành trên nền tảng Google Arts & Culture. Cũng từ 2019, Trấn Tuấn Việt là nhiếp ảnh gia người Việt duy nhất cộng tác thường xuyên cùng National Geographic trong dự án nhiếp ảnh cộng đồng của họ và đã có 199 bức ảnh trên nhiều nền tảng của National Geographic tính đến năm 2023.
Năm 2021, anh là nhiếp ảnh gia người Việt được tham gia Đại hội Nhiếp ảnh Xposure, tổ chức bởi Cục Truyền thông Chính phủ Sharjah, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Xposure là đại hội nhiếp ảnh quốc tế uy tín thường niên, quy tụ hơn 60 khách mời là các giám tuyển nhiếp ảnh, phóng viên ảnh và nhiếp ảnh gia nổi tiếng nhất thế giới.
Năm 2024, anh hợp tác cùng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Việt Nam) tổ chức triển lãm ảnh giới thiệu thiên nhiên, phong cảnh, lịch sử, văn hóa, di sản UNESCO.. trong chương trình Xúc tiến Du lịch - Điện ảnh Việt Nam tại Hoa Kỳ, diễn ra từ ngày 23-25/9/2024 tại thành phố San Francisco và thành phố Los Angeles, bang California với chủ đề "Việt Nam - Điểm đến mới của Điện ảnh thế giới".
Trần Tuấn Việt giữ vai trò giám khảo của nhiều cuộc thi nghệ thuật lớn của Việt Nam và quốc tế.

**Giải thưởng**

**Triển lãm**

**Hoạt động trên truyền hình**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Người Nghệ An
Thể loại:Người Hà Tĩnh
Thể loại:Nhiếp ảnh gia Việt Nam
Thể loại:Kiến trúc sư Việt Nam
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Xây dựng Hà Nội
Thể loại:Sinh năm 1983
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người Việt Nam thế kỷ 20
Thể loại:Người Việt Nam thế kỷ 21
Enoxaparin

Natri enoxaparin là thuốc chống đông máu (làm loãng máu). Thuốc được sử dụng để điều trị và ngăn ngừa huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) và thuyên tắc phổi (PE) kể cả trong khi mang thai và sau một số loại phẫu thuật. Chúng cũng được sử dụng ở những người có hội chứng mạch vành cấp tính (ACS) và các cơn đau tim. Thuốc được tiêm theo hai con đường là tiêm dưới da hoặc vào tĩnh mạch. Ngoài ra còn có thể sử dụng nhờ máy lọc thận.
Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm chảy máu, sốt và sưng chân. Chảy máu có thể nghiêm trọng đặc biệt là ở những người đang vừa trải qua chọc dò thắt lưng. Sử dụng trong khi mang thai dường như an toàn cho em bé. Enoxaparin thuộc họ thuốc heparin có trọng lượng phân tử thấp.
Enoxaparin lần đầu tiên được sản xuất vào năm 1981 và được chấp thuận sử dụng vào năm 1993. 1 Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Enoxaparin được bán dưới nhiều tên thương mại và có sẵn dưới dạng thuốc gốc. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 1,90 đến 10,80 USD mỗi ngày. Tại Hoa Kỳ, chi phí bán buôn là khoảng 14,13 USD mỗi ngày kể từ năm 2016. Enoxaparin được làm từ heparin.

**Chú thích**
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Thể loại:Thuốc chống đông máu
Thể loại:RTT
Heparin

Heparin, còn được gọi là heparin không phân đoạn (UFH), là một loại thuốc được sử dụng với vai trò là chất chống đông máu (chất làm loãng máu). Cụ thể hơn thì thuốc này được sử dụng để điều trị và ngăn chặn huyết khối tĩnh mạch sâu, thuyên tắc phổi, và huyết khối động mạch. Chúng cũng được sử dụng trong điều trị đau tim và đau thắt ngực không ổn định. Thuốc được đưa vào cơ thể bằng cách tiêm tĩnh mạch. Các cách sử dụng khác có thể bên trong ống nghiệm và máy lọc thận.
Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm chảy máu, đau ở chỗ tiêm, và tiểu cầu huyết thấp. Tác dụng phụ nghiêm trọng có thể có như giảm tiểu cầu gây ra bởi heparin. Những người có chức năng thận kém cần được chăm sóc nhiều hơn. Heparin có vẻ tương đối an toàn để sử dụng trong thời kỳ mang thai và cho con bú. Heparin là một glycosaminoglycan thiên nhiên.
Việc phát hiện ra heparin đã được công bố vào năm 1916. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển, khi được sử dụng để phòng bệnh, là khoảng 9,63 đến 37,95 USD mỗi tháng. Tại Hoa Kỳ, chi phí khoảng 25 đến 50 USD mỗi tháng. Một phiên bản phân đoạn của heparin, được gọi là heparin trọng lượng phân tử thấp, cũng có sẵn.

**Chú thích**
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Thể loại:Thuốc chống đông máu
Thể loại:RTT
Phytomenadione

Phytomenadione, còn được gọi là vitamin K1 hoặc phylloquinone, là một loại vitamin được tìm thấy trong thực phẩm và được sử dụng như một chất bổ sung trong chế độ ăn uống. Chúng có thể được sử dụng để điều trị một số rối loạn chảy máu, bao gồm cả quá liều warfarin, thiếu hụt vitamin K và vàng da tắc nghẽn. Chúng cũng được khuyến cáo để phòng ngừa và điều trị bệnh xuất huyết của trẻ sơ sinh. Thuốc thường được khuyến cáo sử dụng qua đường miệng hoặc tiêm dưới da. Sử dụng bằng cách tiêm vào tĩnh mạch hoặc cơ chỉ nên làm khi các tuyến đường khác là không thể. Nếu sử dụng bằng cách tiêm thì thuốc sẽ có tác dụng trong vòng hai giờ.
Tác dụng phụ thường gặp khi được tiêm bằng cách bao gồm đau tại chỗ tiêm và thay đổi vị giác. Các phản ứng dị ứng nặng có thể xảy ra khi tiêm vào tĩnh mạch hoặc cơ. Cũng không rõ ràng về mức độ an toàn nếu sử dụng trong khi mang thai; tuy nhiên, việc sử dụng có thể được chấp nhận trong thời gian cho con bú. Chúng hoạt động bằng cách cung cấp một thành phần cần thiết để tạo ra một số yếu tố đông máu. Phytomenadione có thể được tìm thấy trong rau xanh, dầu thực vật và một số trái cây.
Phytomenadione lần đầu tiên được phân lập vào năm 1939. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 0,11 đến 1,27 USD cho một lọ 10 mg. Tại Hoa Kỳ một đợt điều trị có giá dưới 25 USD. Năm 1943, Edward Doisy và Henrik Dam được trao giải Nobel nhờ khám phá ra chất này.

**Chú thích**
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Thể loại:Thuốc chống đông máu
Thể loại:Tiết Diên Đà

Thể loại:Dân tộc Turk châu Á
Thể loại:Đột Quyết
Thể loại:Dân tộc cổ đại Trung Quốc
Thể loại:Trung Quốc thế kỷ 7
Thể loại:Nhà Đường
Thể loại:Đế quốc Seljuk

Thể loại:Cựu quốc gia ở Trung Đông
Thể loại:Cựu sultanat
Thể loại:Lịch sử Trung Đông trung cổ
Thể loại:Đế quốc Hồi giáo
Thể loại:Nhà nước Turk lịch sử
Thể loại:Trung kỳ Trung Cổ
Thể loại:Lịch sử người Thổ Nhĩ Kỳ
Protamine sulfate

Protamine sulfate là một loại thuốc được sử dụng để đối kháng với tác dụng của heparin. Thuốc được sử dụng đặc biệt trong các trường hợp như sử dụng quá liều heparin, quá liều heparin trọng lượng phân tử thấp, và để đối kháng với tác dụng của heparin trong khi sinh. Chúng được đưa vào cơ thể bằng cách tiêm vào tĩnh mạch. Các tác dụng có thể được quan sát trong vòng 5 phút sau khi sử dụng thuốc.
Các tác dụng phụ thường gặp có thể kể đến huyết áp thấp, nhịp tim chậm, phản ứng dị ứng và nôn mửa. Phản ứng dị ứng có thể nặng và bao gồm sốc phản vệ. Những người nam giới đã được thắt ống dẫn tinh sẽ có nguy cơ tác dụng phụ lớn hơn. Dù không có bằng chứng về tác hại nếu sử dụng thuốc trong khi mang thai, nhóm đối tượng này vẫn chưa được nghiên cứu kỹ. Protamine hoạt động bằng cách gắn với heparin.
Protamine sulfate đã được chấp thuận cho sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 1969. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 2,82 đến 12,20 USD mỗi lọ. Chúng ban đầu được tổng hợp từ tinh trùng cá hồi.

**Chú thích**
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Thể loại:RTT
Acid tranexamic

Axid tranexamic (TXA) là một loại thuốc được sử dụng để điều trị hoặc ngăn ngừa mất máu quá nhiều từ các chấn thương lớn, chảy máu sau sinh, phẫu thuật, nhổ răng, chảy máu cam và kinh nguyệt nặng. Chúng cũng được sử dụng để chữa phù mạch do di truyền. Thuốc được uống hoặc được tiêm vào tĩnh mạch.
Tác dụng phụ là tương đối hiếm gặp. Một số tác dụng phụ có thể kể đến như những thay đổi về thị lực màu, cục máu đông và phản ứng dị ứng. Những bệnh nhân bị bệnh thận được khuyến cáo cần cẩn trọng khi sử dụng thuốc. Acid tranexamic có vẻ an toàn để sử dụng trong giai đoạn mang thai và cho con bú. Acid tranexamic được xếp vào họ thuốc kháng phân giải fibrin.
Acid tranexamic được phát hiện vào năm 1962. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Acid tranexamic có sẵn dưới dạng thuốc gốc. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 4,38 đến 4,89 USD cho một quá trình điều trị. Tại Hoa Kỳ, một quá trình điều trị có giá từ khoảng 100 đến 200 USD.

**Sử dụng trong y khoa**
Axit tranexamic thường được sử dụng trong những chấn thương nghiêm trọng  Tranexamic acid cũng được sử dụng để ngăn ngừa và điều trị mất máu ở nhiều trường hợp, ví dụ trong các thủ thuật răng miệng ở bệnh nhân hemophilia, chảy máu kinh nguyệt nghiệp trong, và trong cả phẫu thuật có nguy cơ chảy máu cao.

**Chấn thương**
Tranexamic acid được cho thấy làm giảm nguy cơ tử vong ở những người chảy máu nghiêm trọng sau chấn thương. Nó có lợi tốt nhất khi được sử dụng trong vòng ba giờ đầu sau chảy máu. Tranexamic acid cũng cho thấy khả năng giảm tử vong do bất kì nguyên nhân nào và tử vong do chảy máu. Những nghiên cứu sâu hơn đang đánh giá tác động của tranexamic acid lên tổn thương não đơn độc. Khi được sử dụng trong ba giờ đầu trong chấn thương não, nó cũng giảm nguy cơ tử vong.

**Xuất huyết âm đạo**
Tranexamic acid được sử dụng ở những bệnh nhân chảy máu kinh nghiêm trọng (cường kinh). Khi sử dụng bằng đường uống, tranexamic acid vừa hiệu quả và an toàn để điều trị tình trạng chảy máu kinh nghiêm trọng và cải thiện chất lượng cuộc sống. Một nghiên cứu khác cho thấy rằng không cần chỉnh liều tranexamic acid ở trẻ vị thành niên từ 12 đến 15 tuổi.

**Chú thích**
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Thể loại:RTT
R Doradus

R Doradus (hoặc P Doradus, HD 29712) là một sao khổng lồ đỏ biến quang Mira ở chòm sao phương nam Kiếm Ngư (Dorado), mặc dù trực quan nó có vẻ có liên quan gần hơn với chòm sao Võng Cổ (Reticulum). Khoảng cách từ Trái Đất là lk=on. Với đường kính góc 0,057 ± 0,005 giây cung, nó hiện được cho là ngôi sao ngoài hệ Mặt Trời có kích thước biểu kiến lớn nhất khi được nhìn từ Trái Đất. Đường kính ước tính của R Doradus là 515 ± 70 triệu km (3,46 AU) hoặc 370 ± 50 lần đường kính của Mặt Trời. Nếu được đặt ở giữa hệ Mặt Trời, quỹ đạo của Sao Hỏa và hầu hết vành đai tiểu hành tinh sẽ chìm nghỉm bên trong ngôi sao này.

**Độ biến thiên**
Cấp sao biểu kiến của R Doradus thay đổi từ 4,8 đến 6,6, nghĩa là thông thường có thể nhìn thấy nó bằng mắt thường, nhưng trong ánh sáng hồng ngoại nó là một trong những ngôi sao sáng nhất trên bầu trời. Với băng tần J hồng ngoại gần thì cấp sao của nó là −2,6, chỉ có Betelgeuse ở cấp −2,9 là sáng hơn. Trong băng tần K hồng ngoại, đôi khi nó là ngôi sao sáng nhất trên bầu trời, mặc dù thông thường Betelgeuse vẫn sáng hơn.
Nó được phân loại là sao biến quang nửa đều thuộc loại SRb, chỉ ra nó thuộc loại sao khổng lồ có các biến thiên chậm khó xác định, thường xen kẽ giữa các thay đổi độ sáng định kỳ và không đều. Một số nghiên cứu cho thấy nó xen kẽ giữa các chu kỳ khoảng 175 và 332 ngày, và khoảng thời gian 117,3 ngày cũng đã được xác định. Nó được ví như một sao biến quang Mira khi các biến thiên của nó tương đối đều, mặc dù biên độ của nó là chỉ là 1,5, nhỏ hơn của các sao biến quang Mira.

**Đường kính góc**
Đường kính góc của R Doradus có thể dễ dàng đo đạc bằng phép đo giao thoa. Đường kính đĩa đồng nhất của nó, nghĩa là đường kính khi được hiểu là một đĩa có độ sáng đồng nhất, khi nhìn ở bước sóng 1,25 μm là 57 ± 5 mili giây cung. Khi được nhìn ở bước sóng 2,3 μm và được diễn giải như là một đĩa tối vùng rìa thì đường kính là 51,18 ± 2,24 mili giây cung.
Đường kính góc của R Doradus lớn hơn đường kính góc của bất kỳ ngôi sao nào đã đo đạc. Đường kính góc của ngôi sao lớn nhất tiếp theo, Betelgeuse, là khoảng 45 mili giây cung.
Độ sáng nhiệt xạ là 6.500 ± 1.400 lần so với mặt trời.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Swinburne Astronomy Online; information about R Doradus date = ngày 26 tháng 8 năm 2006-  Variáveis Binoculares-  The 3µ spectrum of R Doradus observed with the ISO-SWS
Thể loại:Chòm sao Kiếm Ngư
Thể loại:Sao khổng lồ đỏ
Desmopressin

Desmopressin, được bán dưới tên thương mại DDAVP cùng với môt số những tên khác, là một loại thuốc được sử dụng để điều trị bệnh đái tháo nhạt, đi tiểu trong lúc ngủ, ưa chảy máu A, bệnh von Willebrand, và nồng độ urê trong máu cao. Nếu sử dụng để điều trị bệnh ưa chảy máu A và bệnh von Willebrand, chúng chỉ nên được sử dụng cho các trường hợp từ nhẹ đến trung bình. Thuốc có thể đi vào cơ thể nhờ đường hít, bằng cách tiêm vào tĩnh mạch, bằng đường miệng, hoặc đặt dưới lưỡi.
Các tác dụng phụ thường gặp có thể kể đến như đau đầu, tiêu chảy và natri trong máu thấp. Lượng natri trong máu thấp có thể gây co giật. Thuốc cũng không nên được sử dụng ở những người có vấn đề về thận hoặc lượng natri máu vốn thấp. Chúng có vẻ an toàn để sử dụng trong khi mang thai. Đây là một phiên bản tổng hợp của vasopressin, một hormone làm giảm sản xuất nước tiểu (chống lợi niệu).
Desmopressin đã được chấp thuận cho sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 1978. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chúng có sẵn dưới dạng thuốc gốc. Tại Hoa Kỳ, chi phí cho một tháng điển hình sử dụng thuốc là từ 100 đến 200 USD.

**Chú thích**
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Thể loại:Peptide
Thể loại:RTT
Thể loại:Thuốc chống lợi niệu
Yếu tố kích thích sản sinh hồng cầu

Yếu tố kích thích sản sinh hồng cầu (ESA) là các loại thuốc kích thích tủy xương tạo ra hồng cầu. Chúng được sử dụng để điều trị thiếu máu do bệnh thận giai đoạn cuối, hóa trị, phẫu thuật chính, hoặc một số phương pháp điều trị trong HIV / AIDS. 1 Nếu sử dụng trong những tình huống này, thuốc sẽ làm giảm nhu cầu truyền máu. Các yếu tố khác nhau sẽ có hiệu quả tương đương nhau. Thuốc được đưa vào cơ thể bằng cách tiêm.
Các tác dụng phụ thường gặp có thể bao gồm đau khớp, phát ban, nôn mửa và đau đầu. Tác dụng phụ nghiêm trọng có thể có như đau tim, đột quỵ, làm phát triển ung thư, hoặc thiếu máu do chỉ thiếu hồng cầu. Cũng không rõ ràng về mức độ an toàn nếu sử dụng thuốc trong khi mang thai.  Chúng hoạt động tương tự như hormone erythropoietin có mặt trong các sinh vật.
Yếu tố kích thích sản sinh hồng cầu được chấp thuận đầu tiên cho việc sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 1989. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Các đại lý thương mại có sẵn các yếu tố như epoetin alfa và darbepoetin alfa, cũng như các chất sinh học tương tự khác. Chi phí bán buôn của một phiên bản ở các nước đang phát triển, tính đến năm 2015, là khoảng 3.80 USD/2000 lọ đơn vị. Tại Vương quốc Anh số tiền này có giá khoảng 10 bảng Anh tính đến năm 2015. Việc sử dụng thuốc này ở các vận động viên bị cấm bởi Cơ quan Chống Doping Toàn cầu.

**Chú thích**
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Thể loại:Thuốc chống thiếu máu
Thể loại:Chất chống lão hóa
Thể loại:Thuốc trong thể thao
Thể loại:Chất bị Cơ quan phòng chống doping thế giới cấm
Thể loại:Hồi Cốt

Thể loại:Duy Ngô Nhĩ
Thể loại:Nhà nước Turk lịch sử
Thể loại:Bộ lạc du mục Á-Âu
Thể loại:Lịch sử Mông Cổ
Thể loại:Cựu quốc gia ở Trung Á
Thể loại:Hãn quốc
Lừa đảo môi giới bán xe

Lừa đảo môi giới bán xe là hoạt động lừa đảo của những người tiếp cận chủ sở hữu xe đăng bán xe của họ trên các trang bán xe và hứa hẹn dối trá rằng sẽ tìm được người mua cho họ để đổi lấy một khoản phí trả trước một lần. Tuy nhiên, trong hầu hết các trường hợp, đại lý lấy phí nhưng không có người mua nào được tìm thấy.
Tại Vương quốc Anh, lừa đảo môi giới xe được liệt kê bởi AA là một trong những loại lừa đảo được sử dụng phổ biến nhất. Theo Peter Stratton của Học viện Tiêu chuẩn Thương mại, áp lực phải bán cao cùng với việc gọi ngẫu nhiên khiến cho việc lừa đảo này thành công thường khiến người tiêu dùng có ít cơ hội được bồi thường.
Theo Văn phòng Thương mại Công bằng (OFT) người tiêu dùng ở Anh, mất gần 3 triệu bảng mỗi năm do xe cộ. Trong năm 2009, OFT, cảnh sát, tiêu chuẩn thương mại và ngành công nghiệp xe hơi đã đồng ý hợp tác để thúc đẩy nghiệp vụ.
Một số vụ bê bối môi giới bán xe hơi khét tiếng đã được báo chí Anh đưa tin. Vehicle Seller và Vehicle Match, hai công ty liên kết với Kieran Cassidy và mô tả là "một trong những kẻ phạm tội tồi tệ nhất" được phanh phui bởi Daily Mirror và Mail on Sunday giữa năm 2008 và 2009. Vào tháng 10 năm 2010, Kieran Cassidy đã bị tước quyền giám đốc 11 năm vì vai trò của mình ở Vehicle Seller và Vehicle Match. Express Match và Vehicle Searcher, hai công ty liên kết với Emmanuel Nwokedi, đã được Guardian phanh phui vào năm 2008.
Consumer Direct
và AA đưa ra lời khuyên cho những người nghĩ rằng họ có thể là nạn nhân của việc môi giới bán xe.

**Tham khảo**
Thể loại:Lừa gạt tín nhiệm
Thể loại:Sở hữu xe hơi
Thể loại:Bán hàng cá nhân
Vắc-xin thương hàn

Vắc-xin thương hàn là loại vắc-xin phòng ngừa sốt thương hàn. Một số loại phổ biến rộng rãi bao gồm: vắc-xin liên hợp thương hàn (TCV), Ty21a (vắc-xin sống qua đường uống) và vắc-xin polysaccharide dạng viên nang (ViPS) (một vắc xin tiểu đơn vị protein dạng tiêm). Vắc xin có hiệu lực khoảng 30 đến 70% trong hai năm đầu tùy vào loại vắc-xin cụ thể. Vắc-xin Vi-rEPA được chứng minh có hiệu quả ở trẻ em.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo tiêm phòng cho tất cả trẻ em ở những khu vực bệnh lưu hành. Nếu không nên chủng ngừa cho những đối tượng có nguy cơ cao. Chiến dịch tiêm chủng cũng được đề ra để kiểm soát dịch bệnh. Tùy thuộc vào vắc-xin, liều bổ sung được khuyến cáo 3 đến 7 năm một lần. Tại Hoa Kỳ, vắc-xin chỉ được khuyến cáo ở những người có nguy cơ cao như khách du lịch đến từ vùng bệnh phổ biến.
Vắc-xin hiện tại rất an toàn. Tác dụng phụ nhỏ có thể xảy ra tại chỗ tiêm. Vắc-xin tiêm an toàn trong HIV/AIDS và vắc-xin uống có thể được sử dụng miễn vắng mặt các triệu chứng. Mặc dù chưa được nghiên cứu trong khi mang thai, nhưng vắc-xin không sống được cho là an toàn trong khi vắc-xin sống không được khuyến cáo.
Vắc-xin thương hàn đầu tiên được phát triển vào năm 1896 bởi Almroth Edward Wright, Richard Pfeiffer và Wilhelm Kolle. Due to side-effects newer formulations are currently recommended. Vắc xin thương hàn nằm trong Danh sách các thuốc thiết yếu của WHO, những loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 4,44 USD/liều tính đến năm 2014. Tại Hoa Kỳ, chi phí từ 25 đến 50 USD.

**Tham khảo**
Thể loại:Thương hàn
Thể loại:RTT
Eta Canis Majoris

Eta Canis Majoris (η Canis Majoris , viết tắt là  Eta CMa , η CMa), cũng được đặt tên là Aludra, là một sao trong chòm sao Đại Khuyển. Từ năm 1943, quang phổ của ngôi sao này được dùng như một trong những điểm nút ổn định cho các ngôi sao khác được phân loại.

**Danh mục**
'Canis Majoris' '(Latinised thành' 'Eta Canis Majoris' ') là Bayer chỉ định của ngôi sao.
Tên truyền thống  Aludra  bắt nguồn từ tiếng Ả Rập:  العذراء   al-adhraa  'trinh nữ'. Ngôi sao này, cùng với Epsilon Canis Majoris (Adhara), Delta Canis Majoris (Wezen) và Omicron  2 Canis Majoris (Thanih al Adzari), là  Al ʽAdhārā  ( العذاري ), 'Virgins'. Năm 2016, Tổ chức Thiên văn Quốc tế đã tổ chức Nhóm làm việc trên Tên sao (WGSN) vào danh mục và chuẩn hóa tên riêng cho các ngôi sao. Bản tin đầu tiên của WGSN vào tháng 7 năm 2016 bao gồm một bảng của hai nhóm tên đầu tiên được WGSN phê duyệt; bao gồm  Aludra  cho ngôi sao này.
Trong Trung Quốc,  弧 矢 ( Hú Shǐ), có nghĩa là  Cung và mũi tên , 弧 矢 (Hú Shǐ) được phương Tây hóa thành  Koo She . R.H. Allen có ý kiến ​​rằng  Koo She  ám chỉ đến chủ nghĩa asterism bao gồm Delta Velorum và Omega Velorum. Ý kiến ​​của AEEA là, Delta Velorum là thành viên của  天 社 ( Tiān Shè), có nghĩa là    'a asterism và Omega Velorum không phải là thành viên của bất kỳ asterisms.天 社 (Tiān Shè) được phương Tây hóa thành  Tseen She  và R.H.Allen sử dụng thuật ngữ  Tseen She  cho tên tiếng Trung Eta Carinae.

**Thuộc tính**
Aludra tỏa sáng rực rỡ trên bầu trời bất chấp khoảng cách lớn từ Đất do bản chất sáng hơn nhiều lần (độ lớn tuyệt đối) so với Mặt trời. Một màu xanh-trắng supergiant của loại phổ B5Ia, Aludra có độ sáng 176.000 lần và đường kính gấp khoảng 80 lần so với Mặt trời. Hohle và các đồng nghiệp, sử dụng thị sai, tuyệt chủng và phân tích phổ, đã đưa ra khối lượng 19,19 lần và độ sáng 105,442 lần so với mặt trời. Nó chỉ có khoảng một phần nhỏ thời gian mà Mặt trời có, nhưng đã ở trong giai đoạn cuối của cuộc đời. Nó vẫn đang mở rộng và có thể trở thành một siêu khổng lồ màu đỏ, hoặc có lẽ đã trải qua giai đoạn đó, nhưng trong cả hai trường hợp nó sẽ trở thành siêu tân tinh trong vài triệu năm tới.
Aludra được phân loại là loại Alpha Cygni biến sao và độ sáng của nó thay đổi từ độ lớn +2,38 đến +2,48 trong khoảng thời gian 4,7 ngày. 

**Tên gọi**
Cả USS Aludra (AF-55) và USS Aludra (AK-72), Tàu chở dầu hạng Crater, là Hải quân Hoa Kỳ được đặt theo tên ngôi sao.

**Tham khảo**
Thể loại:Chòm sao Đại Khuyển
Thể loại:Biến Alpha Cygni
Canis Majoris, Eta
Thể loại:Sao siêu khổng lồ loại B
Thể loại:Canis Major
Canis Majoris, 31
Thể loại:Sao
Thể loại:Thiên thể HR
Thể loại:Thiên thể Durchmusterung
Thể loại:Thiên thể Flamsteed
Thể loại:Thiên thể HD
Thể loại:Thiên thể Hipparcos
Thể loại:Sao có tên riêng
Triễn lãm rương

Triễn lãm rương (trunk show) là một sự kiện trong đó các nhà cung cấp giới thiệu hàng hóa trực tiếp đến nhân viên cửa hàng hoặc khách hàng tại một địa điểm bán lẻ hoặc một địa điểm khác chẳng hạn như phòng khách sạn. Trong nhiều trường hợp, nó cho phép nhân viên cửa hàng xem trước và/hoặc mua hàng hóa trước khi nó được cung cấp cho công chúng. Thông thường, khách hàng xem hàng hóa, đặt hàng, và sau đó chờ cho nhà cung cấp sản xuất và giao hàng. Nếu hàng hóa có nhà thiết kế, nhà cung cấp có thể chọn để người thiết kế có mặt tại sự kiện để tăng thêm trải nghiệm của khách hàng. Nguyên mẫu, mẫu, tàn dư và các đồ còn sót lại từ các chương trình trình diễn trên sàn diễn đôi khi cũng được cung cấp ở các chương trình chính. Trunk hiển thị có thể được mở cho công chúng và quảng cáo trong các phương tiện thông tin đại chúng hoặc có thể được giới hạn cho khách hàng đặc biệt hoặc những người trong danh sách gửi thư.
Thuật ngữ này bắt nguồn từ thực tế phổ biến của hàng hóa được vận chuyển đến những sự kiện này trong các rương.

**Ngành công nghiệp cưới**
Triễn lãm rương đặc biệt phổ biến từ tháng 1 đến tháng 5 trong ngành công nghiệp đám cưới vì cô dâu có thể xem nhiều bộ sưu tập của nhà thiết kế hơn trong cửa hàng.

**Triễn lãm rương trực tuyến**
Triễn lãm rương trực tuyến hay ảo đang là đầu tàu trong lĩnh vực đồ xa xỉ. Bergdorf Goodman đã tổ chức triễn lãm rương ảo đầu tiên trong năm 2010, và Salvatore Ferragamo ra mắt chương trình trực tuyến đầu tiên vào tháng 8 năm 2011. Linda Fargo của triễn lãm rương ảo "tương lai" của Bergdorf. Các nhà bán lẻ thêm cảnh hậu trường và khách hàng thực hiện mua hàng trực tuyến, thường là trước mùa và với giá đắt. Nhiều triễn lãm rương trực tuyến cho phép đặt hàng trước với một khoản tiền gửi.

**Hiệu suất sân khấu**
Một triễn lãm rương cũng có thể ám chỉ một màn trình diễn rất nhỏ. Đây có thể là một vở kịch ngắn hoặc phác thảo chỉ với một vài (hoặc thậm chí một) diễn viên, trong đó đạo cụ và trang phục duy nhất cho sự kiện được chứa trong một rương duy nhất. Nói chung, triễn lãm rương loại này được thực hiện ngoài trời hoặc trong cài đặt rất ngẫu hứng.

**Tham khảo**
# Harrington, Jolene Rae. "Brides Want to Know: Trunk Shows." 
# Marshall Heyman. Bergdorf Trunk Show Enters Cyberspace. 
# Salvatore Ferragamo. Salvatore Ferragamo Launches First Online Trunk Show. 
# TINA PENG. Why Trunk Shows Are Going Virtual 
# On Our Radar: The Virtual Trunk Show. http://www.fabsugar.com/Our-Radar-Virtual-Trunk-Show-534554 date=2013-08-01 
Thể loại:Sơ khai kinh doanh
Thể loại:Bán hàng cá nhân
Centropyge interrupta

Centropyge interrupta là một loài cá biển thuộc chi Centropyge trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1918.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "bị gián đoạn", hàm ý không được giải thích.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. interrupta có phạm vi trải dài từ đảo Honshu đến bán đảo Izu (Nhật Bản), và còn được tìm thấy ở xa hơn về phía nam như quần đảo Izu, quần đảo Ogasawara và quần đảo Ryukyu; ở phía tây bắc quần đảo Hawaii, phạm vi của chúng trải dài từ rạn san hô vòng Midway và rạn san hô vòng Kure trải dài đến Pearl và Hermes.
C. interrupta sống gần các rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 12 đến 60 m.

**Mô tả**
C. interrupta có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 16 cm. Đầu và thân trước màu cam, chuyển dần sang màu xanh lam thẫm ở thân sau, và màu vàng tươi ở cuống đuôi và vây đuôi. Vây bụng và vây ngực màu vàng cam. Vây lưng, vây đuôi, vây bụng và vây hậu môn có dải viền màu xanh ánh kim ở rìa. Cơ thể của chúng lốm đốm các vệt màu xanh thẫm, đặc biệt phần đầu của cá đực dày đặc các vệt đốm xanh, làm cho phần đầu của chúng ánh xanh khi được quan sát dưới nước. Phía sau vây lưng và vây hậu môn của cá cái có màu lam thẫm, còn ở cá đực có các vạch màu xanh óng trên nền đen.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 17.

**Sinh thái học**
Thức ăn phổ biến của C. interrupta có lẽ là tảo.
C. interrupta có xu hướng sống theo từng nhóm nhỏ, gồm một con cá đực trưởng thành thống trị những con cá cái trong hậu cung của nó (một nhóm có từ 1 đến 4 cá thể cái). Nếu cá đực thống trị biến mất, con cá cái lớn nhất đàn sẽ chuyển đổi giới tình thành cá đực, một hành vi được quan sát ở nhiều loài Centropyge khác. Quá trình chuyển đổi giới tính được ghi nhận diễn ra trong vòng khoảng từ 20 đến 39 ngày.

**Thương mại**
C. interrupta thường được thu thập cho việc buôn bán cá cảnh và đã được nhân giống trong điều kiện nuôi nhốt.

**Tham khảo**
I
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Hawaii
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1918
Centropyge joculator

Centropyge joculator là một loài cá biển thuộc chi Centropyge trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1974.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài, joculator, trong tiếng Latinh có nghĩa là "tên hề", hàm ý đề cập đến màu sắc sáng chói (có phần lòe loẹt) của chúng.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. joculator chỉ được ghi nhận tại hai vị trí ở Đông Ấn Độ Dương: quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh, đều là những vùng lãnh thổ của Úc. Chúng sống gần các rạn san hô viền bờ ở độ sâu khoảng từ 8 tới 70 m.

**Mô tả**
C. joculator có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 9 cm. Đầu và thân trước, cũng như vây đuôi của C. joculator có màu vàng tươi; toàn bộ phần thân còn lại có màu xanh lam tím rất sẫm (gần như đen). Vây ngực và vây bụng có màu vàng như thân trước. Vây lưng và vây hậu môn tiệp màu với phần thân sau, có dải viền màu xanh óng ở rìa. Một vòng cung màu xanh lam sáng bao quanh mắt. Cá con có thêm một đốm tròn đen viền xanh sáng ở cuối vây lưng.
Về kiểu hình, C. joculator khá giống với loài họ hàng Centropyge bicolor, nhưng C. bicolor lại có một vệt xanh trên mắt, thay vì là vòng xanh như C. joculator.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 16–17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 17.

**Sinh thái học**
Thức ăn chủ yếu của C. joculator là tảo. C. joculator thường sống theo từng nhóm nhỏ, với một con đực trưởng thành thống trị những con cá cái trong hậu cung của nó (một nhóm có khoảng 4–5 cá thể), đôi khi chúng cũng có thể sống đơn độc hoặc theo cặp. Như nhiều loài Centropyge khác, C. joculator cái lớn nhất đàn có thể chuyển đổi giới tính thành cá đực nếu con đực đầu đàn biến mất.
C. joculator cùng với hai loài là Centropyge multicolor và Centropyge nahackyi hợp thành nhóm phức hợp loài "multicolor" do có sự giống nhau về mặt di truyền, mặc dù C. joculator có hình thái rất khác biệt so với hai loài còn lại.

**Thương mại**
C. joculator đôi khi được đánh bắt trong ngành thương mại cá cảnh, nhưng những khó khăn trong việc thu thập khiến chúng có giá khá đắt.

**Tham khảo**
J
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1974
Globulin miễn dịch Rho(D)

Globulin miễn dịch Rho (D) (RhIG) là một loại thuốc được sử dụng để ngăn chặn trung hòa miễn dịch Rh ở những bà mẹ âm tính với Rh và điều trị ban xuất huyết giảm tiểu cầu vô căn (ITP) ở những người dương tính với Rh. Chúng thường được cho cả trong và sau khi mang thai. Thuốc cũng có thể được sử dụng cho người âm tính với Rh khi nhận máu từ người dương tính Rh. Thuốc có thể được tiêm vào cơ hoặc vào tĩnh mạch. Một liều duy nhất có tác dụng trong vòng 2 đến 4 tuần.
Các tác dụng phụ thông thường bao gồm sốt, đau đầu, đau tại chỗ tiêm và ly giải tế bào hồng cầu. Các tác dụng phụ khác bao gồm phản ứng dị ứng, các vấn đề về thận và nguy cơ rất nhỏ có thể nhiễm virus. Ở những người bị ITP, số lượng tế bào hồng cầu bị phân giải có thể là đáng kể. Sử dụng trong khi cho con bú là an toàn. Globulin miễn dịch Rho (D) được tạo thành từ các kháng thể kháng nguyên Rho (D) hiện diện trên một số tế bào hồng cầu. Người ta tin rằng nó hoạt động bằng cách ngăn chặn hệ miễn dịch của một người nhận ra kháng nguyên này.
Globulin miễn dịch Rho (D) được đưa vào sử dụng trong những năm 1960. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Tại Vương quốc Anh, một lọ 1.500 đơn vị (300-mcg) chi phí tại NHS là khoảng 58 pound. Tại Hoa Kỳ, một đợt điều trị có giá hơn 200 USD. Chúng được lấy từ huyết tương của người.

**Chú thích**
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Yếu tố đông máu VIII

Yếu tố đông máu VIII là một loại thuốc được sử dụng để điều trị và ngăn ngừa chảy máu ở những người bị bệnh hemophilia A và các nguyên nhân khác làm cho yếu tố VIII thấp. Một số dạng chế phẩm được sử dụng ở những người mắc bệnh von Willebrand. Chúng được tiêm chậm vào tĩnh mạch.
Các tác dụng phụ có thể kể đến như đỏ bừng mặt, khó thở, sốt và ly giải hồng cầu. Phản ứng dị ứng: sốc phản vệ. Mức độ an toàn nếu sử dụng thuốc trong khi mang thai không rõ ràng. Yếu tố VIII tinh khiết nồng độ cao được tách chiết từ huyết tương người. Một phiên bản tái tổ hợp cũng có sẵn. Cơ thể khi nhận thuốc sẽ tạo ra kháng thể kháng yếu tố VIII nên làm cho thuốc này kém hiệu quả hơn.
Yếu tố đông máu VIII lần đầu tiên được xác định vào những năm 1940 và trở thành thuốc có sẵn trong những năm 1960.  Yếu tố tái tổ hợp VIII lần đầu tiên được thực hiện vào năm 1984 và được chấp thuận cho sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 1992. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Giá cả bán buôn ở các nước đang phát triển từ khoảng 119,61 đến 497,50 USD/chai 500 IU.

**Chú thích**
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Centropyge multicolor

Centropyge multicolor là một loài cá biển thuộc chi Centropyge trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1974.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: multi ("nhiều") và color ("màu sắc"), hàm ý đề cập đến việc loài này có nhiều màu sắc hơn so với các loài cùng chi với chúng.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. multicolor có phạm vi phân bố tập trung chủ yếu ở các đảo quốc, quần đảo ở Tây và Trung Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận tại nhiều vị trí như quần đảo Caroline (Liên bang Micronesia và Palau), quần đảo Mariana (bao gồm Bắc Mariana và Guam), quần đảo Marshall, quần đảo Gilbert (Kiribati), Vanuatu, Tuvalu, Fiji, Tonga, quần đảo Cook, quần đảo Samoa và quần đảo Société; những cá thể lang thang cũng được ghi nhận tại quần đảo Hawaii và đảo Johnston.
C. multicolor sống gần các rạn san hô viền bờ ở vùng nước sâu, thường phổ biến ở khu vực có nền đáy đá vụn với sự phát triển phong phú của các rạn san hô, độ sâu khoảng từ 20 đến ít nhất là 115 m.

**Mô tả**
C. multicolor có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 9 cm. Thân trên của C. multicolor có màu kem, màu vàng ở bụng, chuyển dần thành màu cam và sẫm nâu hơn ở phía sau của bụng. Mõm và cằm có màu phớt vàng. Phần đỉnh đầu có một đốm màu đen kéo dài xuống mắt, trên đốm đen đó có các vệt đốm màu xanh lam sáng. Cuống đuôi và vây đuôi, cũng như vây ngực và vây bụng, đều có màu vàng tươi. Vây lưng và vây hậu môn có màu xanh đen với dải viền màu xanh óng ở rìa (hai vây này lốm đốm các vệt đen ở phía sau).
Số gai vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 16–17; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 17.

**Sinh thái học**
Thức ăn chủ yếu của C. multicolor là tảo. C. multicolor thường có xu hướng hợp thành một nhóm nhỏ, với một con cá đực trưởng thành thống trị những con cá cái trong hậu cung của nó (một nhóm có từ 3 đến 7 cá thể).
C. multicolor được biết là đã lai tạp với hai loài Centropyge khác là Centropyge ferrugata và Centropyge bicolor, đều được ghi nhận tại Philippines. C. multicolor cùng với hai loài là Centropyge joculator và Centropyge nahackyi hợp thành nhóm phức hợp loài "multicolor" do có sự giống nhau về mặt di truyền, mặc dù chúng rất khác nhau về kiểu hình.

**Thương mại**
C. multicolor là loài cũng được nuôi làm cá cảnh nhưng chúng ít khi được thu thập và xuất khẩu.

**Tham khảo**
M
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Hawaii
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Cá Tonga
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1974
Centropyge multispinis

Centropyge multispinis là một loài cá biển thuộc chi Centropyge trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1867.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: multi ("nhiều") và spinis ("gai, ngạnh"), hàm ý đề cập đến 2–4 gai trên xương nắp mang, nhiều hơn hẳn so với các loài Centropyge khác.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. multispinis có phạm vi phân bố rộng rãi trên Ấn Độ Dương. Từ Biển Đỏ, phạm vi của loài này trải dài về phía đông dọc theo bờ biển Yemen và Oman, phía nam dọc theo bờ biển Đông Phi, bao gồm Madagascar và các đảo quốc xung quanh; từ bờ tây Ấn Độ về phía nam đến Sri Lanka, Maldives và quần đảo Chagos; từ bờ biển Andaman thuộc Myanmar và Thái Lan đến phía bắc đảo Sumatra (Indonesia).
C. multispinis sống gần các rạn san hô viền bờ và rạn san hô trong các đầm phá, thường là khu vực có nền đáy là san hô vụn, độ sâu đến ít nhất là 30 m.

**Mô tả**
C. multispinis có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 14 cm. Cơ thể của chúng có màu nâu pha vàng kim hoặc nâu đơn sắc với các vệt sọc dọc màu đen ở hai bên thân. Trên nắp mang có một đốm đen lớn viền xanh lam. Vây lưng, vây hậu môn, vây đuôi và vây bụng có viền màu xanh óng ở rìa.
Số gai vây lưng: 13–15; Số tia vây ở vây lưng: 15–17; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 17–18; Số tia vây ở vây ngực: 15–17.

**Sinh thái học**
Thức ăn chủ yếu của C. multispinis là tảo, nhưng cũng có thể ăn cả động vật giáp xác. C. multispinis thi thoảng cũng được thu thập cho việc buôn bán cá cảnh.

**Tham khảo**
M
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá biển Đỏ
Thể loại:Cá Oman
Thể loại:Cá Yemen
Thể loại:Cá Somalia
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Madagascar
Thể loại:Cá Ấn Độ
Thể loại:Cá Sri Lanka
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Cá Myanmar
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1867
Centropyge nahackyi

Centropyge nahackyi là một loài cá biển thuộc chi Centropyge trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1989.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài được đặt theo tên của Anthony Nahacky, một người thu thập cá cảnh nhiều kinh nghiệm, cũng là người đã thu thập mẫu vật duy nhất của loài cá này ở Hawaii.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. nahackyi là một loài đặc hữu của đảo Johnston, và một cá thể lang thang cũng đã được thu thập ngoài khơi quận Kona, đảo Hawaii. Chúng sống gần các rạn san hô viền bờ và mỏm đá ngầm, thường được tìm thấy trên nền đá vụn, ở độ sâu từ 25 tới 75 m.
Tác động của hiện tượng El Niño đã dẫn đến tình trạng nước quá ấm và nghèo dinh dưỡng ở những vùng biển nhiệt đới trên Thái Bình Dương trong thời gian dài, gây nên sự suy giảm số lượng nghiêm trọng đối với các loài cá bản địa, đặc biệt là những loài sống ở vùng nước nông. Vì C. nahackyi sống ở vùng nước tương đối sâu nên sự suy giảm quần thể có thể không nghiêm trọng như những loài sống ở vùng nước nông hơn, và chúng được xếp vào Loài sắp bị đe dọa.

**Mô tả**
C. nahackyi có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 9 cm. Đầu, một phần thân trước và bụng, cũng như cuống và vây đuôi, vây ngực và vây bụng, có màu vàng. Đỉnh đầu có một đốm đen lớn với các vệt xanh lam sáng. Phần thân còn lại có màu nâu sẫm, lan rộng đến vây lưng và vây hậu môn. Vây lưng và vây hậu môn có dải viền màu xanh óng ở rìa; phía sau của cả hai vây này có thêm các vạch màu xanh và đen xen kẽ.
Số gai ở vây lưng: 14–15; Số tia vây ở vây lưng: 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 17; Số tia vây ở vây ngực: 16–17; Số tia vây ở vây đuôi: 17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. nahackyi là tảo, gai bọt biển (hải miên) và vụn hữu cơ. C. nahackyi trưởng thành được quan sát là bơi theo từng nhóm nhỏ (một nhóm có khoảng 6–12 cá thể), cá con có thể lẫn vào đàn của cá trưởng thành hoặc sống đơn độc.
C. nahackyi có kiểu hình khá tương đồng với Centropyge multicolor. Cả hai loài này cùng với Centropyge joculator được xếp vào nhóm phức hợp loài "multicolor" do có sự giống nhau về mặt di truyền, mặc dù chúng có sự khác biệt về hình thái.

**Thương mại**
C. nahackyi là một loài cá cảnh được đánh bắt khá phổ biến trước đây, nhưng phạm vi của chúng hiện nay nằm trong các khu bảo tồn biển rất biệt lập nên sẽ khó mà tiếp cận được chúng.

**Tham khảo**
N
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Hawaii
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1989
Dextran 70

Dextran 70 là một loại chất lỏng được tiêm vào tĩnh mạch để làm tăng thể tích máu. Cụ thể hơn thì thuốc được sử dụng cho những trường hợp sốc chẳng hạn như khi bị chảy máu nhiều hoặc bỏng trong trường hợp truyền máu không có sẵn kịp thời. Tuy nhiên, chất lỏng này không tăng khả năng mang oxy.
Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm nôn mửa, sốt và đau khớp. Các tác dụng phụ khác bao gồm phản ứng dị ứng và đông máu kém. Chúng không được khuyến cáo sử dụng ở những người bị suy thận, suy tim đáng kể, hoặc rối loạn đông máu. Việc sử dụng trong khi mang thai cũng không được khuyến cáo. Thuốc hoạt động bằng cách kéo chất lỏng từ không gian bên ngoài mạch (dịch kẽ) vào trong mạch máu.
Dextran 70 đã được chấp thuận cho sử dụng y tế vào năm 1947. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 4,10 đến 5,25 USD / 500 ml. Ở Vương quốc Anh, liều này tốn khoảng 57,00 bảng Anh. Tại Hoa Kỳ, chi phí là khoảng 25 đến 50 USD cho mỗi liều. Chúng có trong dung dịch nước muối sinh lý hoặc dung dịch glucose.

**Chú thích**
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Bisoprolol

Bisoprolol, được bán trên thị trường dưới tên thương mại là Zebeta cùng với một số những tên khác, là một loại thuốc phổ biến nhất được sử dụng cho bệnh tim. Đặc biệt là trong các trường hợp như bị cao huyết áp, đau ngực do không đủ lưu lượng máu đến tim và suy tim. Thuốc được đưa vào cơ thể qua đường uống.
Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm nhức đầu, cảm thấy mệt mỏi, tiêu chảy và sưng ở chân. Các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn có thể kể đến như làm hen suyễn trầm trọng hơn, ngăn chặn khả năng nhận biết lượng đường trong máu thấp và làm tiến triển xấu bệnh suy tim. Có những lo ngại rằng sử dụng trong khi mang thai có thể gây hại cho em bé. Bisoprolol thuộc họ thuốc chẹn beta và thuộc loại chọn lọc β1.
Bisoprolol đã được cấp bằng sáng chế vào năm 1976 và được chấp thuận cho sử dụng y tế vào năm 1986. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Bisoprolol có sẵn dưới dạng thuốc gốc. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 2,98 đến 4,94 USD mỗi tháng. Tại Hoa Kỳ, tính đến năm 2015, chi phí là khoảng 25 đến 50 USD một tháng.

**Chú thích**
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Thể loại:RTT
Verapamil

Verapamil, được bán dưới nhiều tên thương mại khác nhau, là một loại thuốc dùng để điều trị huyết áp cao, đau thắt ngực (đau ngực do không đủ lưu lượng máu đến tim) và nhịp tim nhanh trên thất. Chúng cũng có thể được sử dụng để phòng ngừa đau nửa đầu và đau đầu cụm. Thuốc có thể được đưa vào cơ thể qua đường miệng hoặc tiêm vào tĩnh mạch.
Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm nhức đầu, huyết áp thấp, buồn nôn và táo bón. Các tác dụng phụ khác bao gồm phản ứng dị ứng và đau cơ bắp. Chúng không được khuyến cáo ở những người có nhịp tim chậm hoặc suy tim. Thuốc được cho là sẽ gây ra vấn đề cho em bé nếu được sử dụng trong khi mang thai.  Đây là một chất nằm trong nhóm thuốc ức chế kênh calci không dihydropyridine.
Verapamil đã được chấp thuận cho sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 1981. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Verapamil có sẵn dưới dạng thuốc gốc. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 1,71 đến 2,70 USD mỗi tháng. Tại Hoa Kỳ một tháng điều trị có giá từ 25 đến 50 USD. Công thức có hiệu quả lâu dài cũng tồn tại.

**Chú thích**
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Thể loại:RTT
Thể loại:Độc tố gan
Thể loại:Hợp chất isopropyl
Thể loại:Phenethylamin
Isosorbide dinitrate

Isosorbide dinitrate (ISDN) là một loại thuốc được sử dụng để điều trị bệnh suy tim, co thắt thực quản, và để điều trị và ngăn ngừa đau ngực do không đủ lưu lượng máu đến tim. Người ta cũng thấy rằng thuốc này là đặc biệt hữu ích trong điều trị suy tim do rối loạn chức năng tâm thu khi sử dụng cùng với hydralazine ở người da đen. Thuốc được đưa vào cơ thể qua đường miệng hoặc đặt dưới lưỡi.
Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm nhức đầu, choáng váng với đứng và mờ mắt. Các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn có thể có như huyết áp thấp. Không rõ liệu sử dụng trong thai kỳ có an toàn cho em bé hay không. Thuốc không nên được sử dụng kết hợp cùng với các loại thuốc trong họ sildenafil. ISDN nằm trong nhóm thuốc nitrate và hoạt động bằng cách làm giãn mạch máu.
Isosorbide dinitrate được biết đến lần đầu tiên vào năm 1939. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. ISDN có sẵn dưới dạng thuốc gốc. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 6,36 USD cho mỗi tháng. Tại Hoa Kỳ, chi phí là ít hơn 25 USD mỗi tháng. Một dạng có tác dụng dài cũng tồn tại.

**Chú thích**
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Thể loại:RTT