Rodeo

Rodeo (oʊ hay oʊ) là một môn thể thao phát sinh từ các hoạt động chăn nuôi gia súc ở Tây Ban Nha, México, và sau này ở Trung Mỹ, Nam Mỹ, Hoa Kỳ, Canada, Úc và New Zealand. Môn thể thao này dựa theo các kỹ năng cần thiết của một vaquero hoặc cao bồi. Rodeo sử dụng ngựa và các loài gia súc khác nhằm thử thách kỹ năng của các cao bồi. Rodeo chuyên nghiệp ở Mỹ chủ yếu bao gồm các nội dung sau: tie-down roping, team roping, steer wrestling, saddle bronc riding, bareback bronc riding, bull riding và barrel racing. Các nội dung được chia thành hai loại: rough stock và tính giờ. Ngoài gia còn có các nội dung breakaway roping, goat tying, hoặc pole bending.
Rodeo là môn thể thao chính thức cấp tiểu bang của Wyoming, South Dakota, và Texas. Hình ảnh "Bucking Horse and Rider" là thương hiệu được đăng ký bảo hộ cấp liên bang và tiểu bang của Wyoming.
Tại Hoa Kỳ, rodeo chuyên nghiệp do Professional Rodeo Cowboys Association (PRCA) và Women's Professional Rodeo Association (WPRA) quản lý. Mùa giải rodeo truyền thống kéo dài từ mùa xuân tới thu, còn mùa giải rodeo hiện đại kéo dài hơn, và kết thức bằng PRCA National Finals Rodeo (NFR) ở Las Vegas, Nevada, vào tháng 12.
Rodeo bị những người ủng hộ quyền động vật và phúc lợi động vật lên án vì cho rằng môn thể thao này ngược đãi động vật. Ngành công nghiệp rodeo của Mỹ đã có những nỗ lực cải thiện việc chăm sóc và bảo vệ nghiêm ngặt các loài động vật được sử dụng. Tuy vậy nhiều tổ chức phúc lợi động vật Hoa Kỳ và Canadavaaxn ra sức phản đối rodeo. Một số chính quyền tiểu bang và địa phương ở Bắc Mỹ đã cấm hoặc hạn chế rodeo, một số nội dung rodeo, hoặc một số loại trang thiết bị. Rodeo còn bị cấm tại Vương quốc Anh và Hà Lan, trong khi một số quốc gia châu Âu hạn chế một số nội dung.

**Từ nguyên**
"Rodeo" là một từ tiếng Tây Ban Nha (), nghĩa là "bao vây." Từ này lấy gốc từ rodear, nghĩa là "bao quanh" hay "đi vòng quanh," được sử dụng để chỉ "chuồng súc vật tại hội chợ hay chợ," bắt nguồn từ rota hoặc rotare trong tiếng Latinh, nghĩa là đi vòng quanh.
Tại châu Mỹ thuộc Tây Ban Nha, rodeo là quá trình được vaquero sử dụng để lùa gia súc với nhiều mục đích như đưa chúng ra đồng, phân chia gia súc của các ông chủ khác nhau, hoặc quây gia súc để chuẩn bị làm thịt (matanza).

**Môn thể thao liên quan**
Đấu bò
*Campdrafting
*Charreada
*Rodeo Chile
*Cutting (thể thao)
*O-Mok-See hay Gymkhana
*Cưỡi bò nhỏ
*Ranch sorting
*Reining
*Team penning

**Xem thêm**
Buckle bunny
*Charreada
*Rodeo Chile
*Rodeo Úc
*Cao bồi
*Nhà thờ cao bồi
*Mũ cao bồi
*Cưỡi ngựa
*Rodeo của người da đỏ
*Jineteada gaucha
*Chú hề rodeo
*Cưỡi ngựa kiểu phương Tây

**Tham khảo**

**Nguồn**
chú thích sách |last=Allen |first=Michael |title=Rodeo Cowboys in the North American Imagination |publisher=Nhà xuất bản Đại học Nevada |location=Reno |year=1998 |isbn=9780874173154 |url=https://books.google.com/books?id=DLjWhBL0lmUC 
*chú thích sách |last=Armstrong |first=Susan Jean |last2=Botzler |first2=Richard George |title=The Animal Ethics Reader |publisher=Routledge |location=Luân Đôn |year=2003 |isbn=9780415275880 |url=https://books.google.com/books?id=FkwMQwAACAAJ 
*chú thích sách |last=Broyles |first=Janell |title=Barrel Racing |publisher=The Rosen Publishing Group |year=2006 |location=Thành phố New York |isbn=9781404205437 |url=https://books.google.com/books?id=No6tY5STbBIC |page=4 
*chú thích sách |last=Candelaria |first=Cordelia |last2=García |first2=Peter J. |last3=Aldama |first3=Arturo J. |title=Encyclopedia of Latino Popular Culture |publisher=Greenwood Publishing Group |year=2004 |location=Westport |isbn=9780313332104 |url=https://books.google.com/books?id=STjcB_f7CVcC 
*chú thích sách |editor-last=Chisholm |editor-first=Alec H. |work=The Australian Encyclopaedia |volume=2 |page=213 |chapter=Bushmen's Carnivals |publisher=Halstead Press |location=Sydney |year=1963
*chú thích sách |last=Curnutt |first=Jordan |title=Animals and the Law: A Sourcebook |publisher=ABC-CLIO |year=2001 |location=Santa Barbara, California |isbn=9781576071472 |url=https://books.google.com/books?id=p2p0MptGeBkC 
*chú thích sách |last=Evans |first=James Warren |title=Horses: A Guide to Selection, Care, and Enjoyment |publisher=W. H. Freeman and Company |date=2001 |location=Thành phố New York |isbn=9780716742555 |url=https://books.google.com/books?id=gYSqQgAACAAJ |page=476 
*chú thích sách |last=Groves |first=Melody |title=Ropes, Reins, and Rawhide: All About Rodeo |publisher=University of New Mexico Press |year=2006 |location=Albuquerque, New Mexico |isbn=9780826338228 |url=https://books.google.com/books?id=ztGsU7ISp50C 
*chú thích sách |first=George B. |last=Kirsch |first2=Othello |last2=Harris |first3=Claire |last3=Elaine Nolte |title=Rodeo |work=Encyclopedia of Ethnicity and Sports in the United States |publisher=Greenwood Publishing Group |year=2000 |location=Westport, CT |isbn=9780313299117 |url=https://books.google.com/books?id=xdV_JV1fbZMC&pg=PA390&dq=rodeo+indians+native+americans&lr=lang_en&num=100&as_brr=3&as_pt=ALLTYPES&ie=ISO-8859-1&output=html |page=390 
*chú thích sách |last=Harris |first=Moira C. |title=Rodeo and Western Riding |publisher=Chartwell Books |year=2007 |location=Edison, New Jersey |isbn=9780785822011 |url=https://books.google.com/books?id=bbyWAgAACAAJ 
*chú thích sách |last=Lawrence |first=Elizabeth Atwood |title=Rodeo: An Anthropologist Looks at the Wild and the Tame |publisher=Nhà xuất bản Đại học Chicago |date=1984 |location=Chicago |isbn=9780226469553 |url=https://books.google.com/books?id=f5-kEUi4ENMC 
*oclc=155832392
*chú thích sách |last1=Miller |first1=Robert M. |last2=Lamb |first2=Richard A. |title=Revolution in Horsemanship |url=https://archive.org/details/revolutioninhors0000mill |publisher=Lyons Press |year=2005 |location=Guilford, CT |isbn=9781592283873 
*chú thích sách |last=Shaw |first=John Henry |title=Roughriding |work=Collins Australian Encyclopedia |publisher=William Collins |year=1984 |location=Sydney |isbn=9780002173155
*chú thích sách |last=Slatta |first=Richard W. |title=Cowboys of the Americas |publisher=Yale University Press |location=New Haven, Connecticut |year=1994 |isbn=9780300056716 |url=https://books.google.com/books?id=aybuBElBnlgC 
*chú thích sách |last=Strickland |first=Charlene |title=Competing in Western Shows & Events |url=https://archive.org/details/competinginweste0000stri |publisher=Storey Books |year=1998 |location=Pownal, VT |isbn=9781580170314 
*chú thích sách |last=Westermeier |first=Clifford P. |title=Man, Beast, Dust: The Story of Rodeo |publisher=University of Nebraska Press |date=1947 |location=Lincoln, Nebraska |isbn=9780803247437 |url=https://books.google.com/books?id=xSxgZsh0FhwC 
*chú thích web |url=http://www.peta.org/issues/animals-in-entertainment/cruel-sports/rodeos/ |title=Animals Used for Entertainment: Rodeo |work=Những người tranh đấu cho sự đối xử có đạo đức với động vật |access-date=ngày 1 tháng 4 năm 2009 
*access-date = ngày 2 tháng 4 năm 2009bot=medic
*access-date=ngày 2 tháng 4 năm 2009 
*date=ngày 15 tháng 1 năm 2001 

**Liên kết ngoài**
 National Cowboy and Western Heritage Museum - Oklahoma City, Oklahoma- Professional Bull Riders (PBR) - 'The Toughest Sport on Earth!'- Autry National Centerbot=InternetArchiveBot - National Cowgirl Museum & Hall of Fame - Fort Worth, Texas- Professional Rodeo Cowboys Association - Colorado Springs, Colorado- Texas Rodeo Cowboy Hall of Fame - Walnut Springs, Texasbot=InternetArchiveBot - Texas Rodeo Hall of Fame - Pecos, Texas

Thể loại:Từ ngữ tiếng Tây Ban Nha
Thể loại:Biểu tượng South Dakota
Thể loại:Cưỡi ngựa thể thao
Thể loại:Biểu tượng Texas