Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Robert Lopez

Robert Lopez (sinh ngày 23 tháng 2 năm 1975) là nam nhạc sĩ người Mỹ. Anh từng thắng cả bốn giải Grammy (âm nhạc), Emmy (truyền hình), Oscar (điện ảnh) và Tony (sân khấu).

**Thời thơ ấu**

**Sự nghiệp**

**Đời tư**

**Giải thưởng và đề cử**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 name=Robert Lopez
Thể loại:Sinh năm 1975
Thể loại:Nhà soạn nhạc tại các nhà hát nhạc kịch người Mỹ
Thể loại:Nhà viết lời bài hát tại các nhà hát nhạc kịch của Mỹ
Thể loại:Người Mỹ gốc Scotland
Thể loại:Phim và người giành giải Annie
Thể loại:Nhạc sĩ giành giải Oscar cho ca khúc trong phim hay nhất
Thể loại:Người đoạt giải Daytime Emmy
Thể loại:Người giành giải Drama Desk
Thể loại:Người đoạt giải Grammy
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người Làng Greenwich
Thể loại:Người viết bài hát New York
Thể loại:Người giành giải Tony
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Yale
Thể loại:Nhân viên của Pixar
Thể loại:Người đoạt giải Primetime Emmy
Thể loại:Người Walt Disney Animation Studios
Genicanthus

Genicanthus là một chi cá biển thuộc họ Cá bướm gai. Các loài trong chi này có phạm vi phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

**Từ nguyên**
Từ định danh của chi được ghép bởi hai từ trong tiếng Hy Lạp cổ đại: genys ("má") và acanthus ("gai, ngạnh"), hàm ý đề cập đến hàng gai nổi rõ ở rìa sau của nắp mang (cũng là đặc điểm chung của tất cả các loài cá thần tiên).

**Phân loại**
Chi này được mô tả lần đầu tiên bởi Swainson (1839). Swainson cũng lưu ý rằng, Genicanthus có thân thuôn dài hơn Holacanthus và Pomacanthus, và đuôi của chúng lõm sâu vào trong với hai thùy đuôi dài. Nhưng nhiều năm sau đó, Genicanthus vẫn không được xem là một chi hợp lệ, mãi cho đến khi tính hợp lệ được công nhận bởi Fraser-Brunner (1933).

**Hình thái và sinh thái học**
Genicanthus bao gồm tất cả những loài dị hình giới tính rõ rệt. Genicanthus cũng được chứng minh là những loài lưỡng tính tiền nữ (cá cái có thể chuyển đổi thành cá đực vào một thời điểm nào đó trong đời). Genicanthus thường sống thành từng nhóm nhỏ, với một con đực lớn thống trị một nhóm cá cái trong hậu cung của nó.
Các mẫu vật của Genicanthus hầu như ít được biết đến tại các viện bảo tàng sinh học trên thế giới. Thực tế, vài bảo tàng lại không có lấy một mẫu vật từ chi này. Điều này một phần là do chúng sống ở vùng nước khá sâu mà con người khó có thể tiếp cận được. Genicanthus hiếm khi được quan sát ở độ sâu nhỏ hơn 30 m. Chúng sống tập trung gần các rạn san hô và mỏm đá ngầm nên không thể đánh bắt bằng lưới rà.
Genicanthus bơi cách đáy biển một khoảng lớn hơn những loài cá thần tiên khác, mục đích là để kiếm thức ăn là những loài động vật phù du. Bên cạnh đó, chúng cũng ăn bổ sung cả giun nhiều tơ, tảo và những loài động vật hình rêu. Trái lại, thức ăn chủ yếu của những chi cá thần tiên khác trong họ Cá bướm gai là hải miên (bọt biển) và tảo.
Nhiều loài trong chi Genicanthus có cùng phạm vi phân bố, dẫn đến việc các loài có thể lai tạp với nhau. Ngay cả G. takeuchii, một loài được công nhận là hợp lệ, vẫn bị nghi ngờ là con lai giữa G. lamarck và G. semifasciatus.

**Các loài**
Có 10 loài được công nhận là hợp lệ trong chi này, bao gồm:- Genicanthus bellus small|Randall, 1975- Genicanthus caudovittatus small|(Günther, 1860)- Genicanthus lamarck small|(Lacépède, 1802)- Genicanthus melanospilos small|(Bleeker, 1857)- Genicanthus personatus Randall, 1975- Genicanthus semicinctus small|(Waite, 1900)- Genicanthus semifasciatus (Kamohara, 1934)- Genicanthus spinus Randall, 1975- Genicanthus takeuchii Pyle, 1997- Genicanthus watanabei (Yasuda & Tominaga, 1970)

**Thương mại**
Nhiều loài Genicanthus đã được đánh bắt và xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh. Một số loài có giá khá đắt do chúng khó được thu thập ở môi trường nước sâu.

**Tham khảo**

**Trích dẫn**
 pages=393–421- cite thesis|author=Richard L. Pyle|year=2003|title=A systematic treatment of the reef-fish Family Pomacanthidae (Pisces: Perciformes)|type=Tiến sĩ|publisher=Đại học Hawaii|url=https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/bitstream/10125/6906/uhm_phd_4412_r.pdf date=2021-05-21 
G
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Muladhara

alt=A red four-petaled lotus four petals bearing the Sanskrit letters va, scha, sha and sa. The letter lam is surrounded by a yellow square in the center.
Muladhara (tiếng Phạn: मूलाधार, IAST: Mūlādhāra) hoặc luân xa gốc là một trong bảy luân-xa chính theo đát-đặc-la Ấn Độ giáo. Nó được tượng trưng bằng hoa sen với bốn cánh hoa và màu đỏ.

**Tham khảo**
Thể loại:Luân xa
Genicanthus lamarck

Genicanthus lamarck là một loài cá biển thuộc chi Genicanthus trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1802.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài được đặt theo tên của Jean-Baptiste Lamarck, nhà tự nhiên học người Pháp.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
G. lamarck có phạm vi phân bố trải rộng trên hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á (trừ những vùng biển thuộc Ấn Độ Dương), trải dài về phía đông đến Papua New Guinea, quần đảo Solomon và Vanuatu, ngược lên phía bắc đến đảo Đài Loan và vùng biển Nam Nhật Bản, xuôi về phía nam đến rạn san hô Great Barrier.
G. lamarck sống tập trung gần các rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 10 đến 50 m.

**Mô tả**
Cá con
G. lamarck có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 25 cm. Cá trưởng thành và cá con có màu trắng đến xám nhạt. Sau mắt có những vệt sọc đen kéo dài thành các dải sọc dọc theo chiều dài cơ thể. Vây lưng có dải viền đen rất dày ở rìa. Vây đuôi có các chấm đen li ti.
G. lamarck là một loài dị hình giới tính, và sự khác biệt giữa hai giới không rõ ràng như các loài còn lại trong chi. Cá cái (và cả cá con) có dải sọc đen trên cùng rất dày, nổi bật hơn các dải bên dưới. Hai thùy đuôi của cá cái có viền đen, trong khi thùy đuôi của cá đực lại có màu trắng và rất dài. Vây bụng của hai giới cũng khác màu của nhau: đen ở cá đực và trắng ở cá cái. Cá đực còn có thêm một đốm màu vàng trên đỉnh đầu.
Số gai vây lưng: 15; Số tia vây ở vây lưng: 15–16; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 16–17.

**Sinh thái**
Thức ăn của G. lamarck là những loài động vật phù du. G. lamarck thường sống thành từng nhóm nhỏ (khoảng 3 đến 7 cá thể), với một con đực thống trị cùng bầy cá cái trong hậu cung của nó.
G. lamarck được ghi nhận là đã lai tạp với Genicanthus bellus (tại đảo Bali, Indonesia và Philippines) và Genicanthus melanospilos (tại Philippines).
G. lamarck thường được đánh bắt và xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh.

**Tham khảo**
L
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Campuchia
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1802
Genicanthus melanospilos

Genicanthus melanospilos là một loài cá biển thuộc chi Genicanthus trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1857.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "đuôi có sọc" (melanos: "màu đen" + spilos: "vệt đốm"), hàm ý đề cập đến đốm đen lớn trên ngực (gần gốc vây bụng) của cá đực.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
G. melanospilos có phạm vi phân bố tập trung ở Tây Thái Bình Dương, thưa thớt hơn ở Đông Ấn Độ Dương (được biết đến tại quần đảo Cocos (Keeling), đảo Giáng Sinh và bãi cạn Rowley). Loài này được ghi nhận trải rộng trên hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á, ngược lên phía bắc đến đảo Đài Loan và vùng biển Nam Nhật Bản (bao gồm quần đảo Ogasawara và quần đảo Ryukyu), về phía đông đến một số các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương, phía nam trải dài đến Nouvelle-Calédonie và các rạn san hô trên biển San Hô.
Cá con
G. melanospilos sống gần các rạn san hô và đá ngầm ở mặt trước rạn, thường ở khu vực có nền đáy cát xen lẫn đá vụn, độ sâu khoảng từ 20 đến 80 m.

**Mô tả**
G. melanospilos có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 18 cm. Chúng là một loài dị hình giới tính. Cá đực có màu xám nhạt hoặc màu be (sẫm màu hơn ở lưng và thân trên) với các vệt sọc đen ở hai bên thân và trên cả đỉnh đầu. Một đốm đen lớn trên ngực (gần gốc vây bụng) và các thùy vây đuôi rất dài. Đuôi, vây lưng và vây hậu môn dày đặc các chấm màu vàng, có viền xanh lam óng. Cá cái và cá con có màu vàng tươi ở thân trên, chuyển dần thành màu xám nhạt ánh xanh lam ở thân dưới. Hai thùy vây đuôi dài, có viền đen.
Số gai vây lưng: 15; Số tia vây ở vây lưng: 15–17; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 17–18.

**Sinh thái**
Thức ăn của G. melanospilos là những loài động vật phù du. G. melanospilos thường sống thành từng nhóm nhỏ (khoảng 3 đến 7 cá thể), với một con đực thống trị cùng bầy cá cái trong hậu cung của nó.
G. melanospilos được ghi nhận là đã lai tạp với ba loài cùng chi là Genicanthus semifasciatus (tại vùng biển Nam Nhật Bản và Bắc Philippines), Genicanthus bellus và Genicanthus lamarck (đều tại Philippines).
G. melanospilos thường được đánh bắt và xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 pages=393–421
M
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Cá Tonga
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1857
Genicanthus personatus

Genicanthus personatus là một loài cá biển thuộc chi Genicanthus trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1975.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "mặt nạ", hàm ý đề cập đến vùng màu cam ở trước đầu của cá đực (màu đen ở cá cái).

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
G. personatus là một loài đặc hữu của quần đảo Hawaii, đặc biệt khá phổ biến ở Tây Bắc Hawaii. Chúng sống tập trung gần các rạn đá ngầm gần bờ đến khu vực mặt trước rạn, thường ở độ sâu khoảng từ 10 đến ít nhất là 174 m; cá con sống ở độ sâu hơn 60 m.

**Mô tả**
G. personatus có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 25 cm. G. personatus là loài dị hình giới tính rõ rệt.
Cá đực có màu trắng đến xám nhạt. Phần trước của đầu (tính từ mõm đến ngay sau mắt) có màu vàng cam. Vây lưng và vây hậu môn có màu trắng với một dải màu cam ở rìa. Vây ngực và vây bụng hoàn toàn có màu cam. Nửa trước vây đuôi có màu đen (tương tự như cá cái); hai thùy đuôi của cá đực phát triển dài hơn cá cái.
Cá cái tổng thể cũng có màu trắng (hoặc xám nhạt), trừ vùng màu đen ở trước đầu như vùng màu vàng cam ở cá đực. Vây bụng có màu cam. Các vây còn lại ánh màu xanh lam nhạt. Cá con có màu sắc tương tự như cá cái, nhưng đuôi và vây bụng hoàn toàn màu trắng.
Số gai vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 17–18; Số gai vây hậu môn: 3–4; Số tia vây ở vây hậu môn: 16–17; Số tia vây ở vây ngực: 17.

**Sinh thái**
Thức ăn chủ yếu của G. personatus là những loài động vật phù du, bên cạnh đó, chúng cũng ăn cả tảo lục Codium và trứng cá.
G. personatus được xem là một loài cá cảnh có giá khá đắt vì chúng hiếm khi được đánh bắt do sống ở môi trường nước sâu; ngoài ra, chúng cũng khó sống trong môi trường nuôi nhốt do có chế độ ăn đặc biệt.

**Tham khảo**

**Trích dẫn**
 pages=393–421
P
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Hawaii
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1975
Genicanthus semifasciatus

Genicanthus semifasciatus là một loài cá biển thuộc chi Genicanthus trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1934.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: semi ("một nửa") và fasciatus ("có sọc"), hàm ý đề cập đến các dải sọc ở hai bên thân của cá đực không kéo dài xuống phần thân dưới.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
G. semifasciatus là loài bản địa của Tây Nam Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận từ các nhóm đảo phía bắc Philippines, ngược lên phía bắc đến đảo Đài Loan, quần đảo Ryukyu, quần đảo Izu và quần đảo Ogasawara, cũng như vùng biển phía nam Nhật Bản.
Loài này sống gần các rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 15 đến 200 m.

**Mô tả**
G. semifasciatus có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 21 cm. G. semifasciatus là loài dị hình giới tính.
Cá cái và cá con: nửa thân trên có màu nâu phớt vàng, còn nửa dưới màu trắng. Phía trên mắt có một đốm đen hình tam giác, và một vệt đen trên nắp mang; hai vệt đen này được ngăn cách bởi một dải màu trắng. Quanh mắt có một vòng màu xanh lam sáng. Gốc vây đuôi có màu đen, kéo dài sang hai thùy đuôi; vùng giữa vây đuôi màu trắng. Vây lưng và vây hậu môn tiệp màu với vùng thân ở vị trí đó. Các vây còn lại trắng.
Cá đực: thân trên màu nâu nhạt với các dải sọc dọc màu nâu sẫm (không kéo dài xuống phần bụng); thân dưới màu trắng. Đầu có một dải màu vàng cam kéo dài đến giữa thân (sẫm màu cam hơn ở vùng quanh mắt). Quanh mắt có một vòng màu xanh lam sáng. Vây lưng và vây đuôi màu nâu nhạt, lốm đốm các vệt vàng cam; hai thùy đuôi nâu sẫm hơn. Vây hậu môn màu xám phớt vàng. Các vây còn lại trắng.
Số gai vây lưng: 15; Số tia vây ở vây lưng: 15–16; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 17; Số tia vây ở vây ngực: 16–17.

**Sinh thái**
G. semifasciatus thường sống thành từng nhóm nhỏ với một con đực thống trị cùng bầy cá cái trong hậu cung của nó. G. semifasciatus được ghi nhận là đã lai tạp với Genicanthus takeuchii (tại quần đảo Ogasawara) và Genicanthus melanospilos (tại vùng biển Nam Nhật Bản và Bắc Philippines).
G. semifasciatus được xem là một loài cá cảnh nhưng rất hiếm khi được đánh bắt (chủ yếu được thu thập từ Philippines).

**Tham khảo**

**Trích dẫn**
 pages=393–421
S
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1934
Genicanthus watanabei

Genicanthus watanabei là một loài cá biển thuộc chi Genicanthus trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1970.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài được đặt theo tên của nhà ngư học Masao Watanabe đến từ Đại học Waseda (Tokyo), người đầu tiên báo cáo loài này dưới danh pháp là Holacanthus caudovittatus vào năm 1949.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
G. watanabei có phạm vi phân bố rộng rãi ở Tây và Trung Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận từ vùng biển phía nam Nhật Bản, bao gồm quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara, cũng như ngoài khơi đảo Đài Loan; trải dài đến một số các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương ở phía nam (đến Nouvelle-Calédonie và các rạn san hô trên biển San Hô) và phía đông (đến Polynésie thuộc Pháp); hiếm khi được quan sát ở khu vực phía bắc Úc và New Guinea.
Loài này sống tập trung gần các rạn san hô và đá ngầm ở mặt trước rạn, thường gặp ở những khu vực có dòng chảy mạnh, độ sâu khoảng từ 12 đến 81 m.

**Mô tả**
G. watanabei có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 15 cm. Chúng là một loài dị hình giới tính. Cá đực và cá cái có màu xanh lam nhạt đến màu lam xám. Cả hai giới đều có dải viền đen rộng trên vây lưng và vây hậu môn. Thùy vây đuôi màu đen ở cá cái và xanh thẫm ở cá đực (thùy đuôi cá đực dài hơn cá cái). Cá đực có các dải sọc ngang màu đen và trắng xen kẽ ở 2/3 phần thân dưới của và vây hậu môn (nhiều cá thể đực có các vệt màu vàng tươi ở sau các sọc này). Cá cái có các vệt đốm đen viền xanh óng ở trên mõm và đỉnh đầu, mắt của nó có một đường sọc đen.
Số gai vây lưng: 15–16; Số tia vây ở vây lưng: 15–16; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 14; Số tia vây ở vây ngực: 16.

**Sinh thái**
Thức ăn của G. watanabei là những loài sinh vật phù du. Chúng thường sống thành từng nhóm nhỏ với một con đực thống trị cùng bầy cá cái trong hậu cung của nó, và hợp thành đàn lớn khi cùng kiếm ăn.
G. watanabei được đánh bắt trong ngành buôn bán cá cảnh.

**Tham khảo**

**Trích dẫn**
 pages=393–421
W
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Cá Tonga
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1970
Holacanthus africanus

Holacanthus africanus là một loài cá biển thuộc chi Holacanthus trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1951.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài có nghĩa là "châu Phi", hàm ý đề cập đến việc H. africanus là loài đầu tiên của chi được phát hiện ở Tây Phi.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
H. africanus có phạm vi phân bố tập trung ở Đông Đại Tây Dương. Loài này được ghi nhận dọc theo bờ biển Tây Phi, trải dài từ Sénégal đến Cộng hòa Dân chủ Congo, bao gồm hai quốc đảo là Cabo Verde và São Tomé và Príncipe.
Vào năm 2017, hai cá thể của H. africanus được phát hiện ở ngoài khơi Malta (quốc đảo nằm trong Địa Trung Hải). H. africanus không phải là loài bản địa của vùng biển này, và chúng cũng không phải là loài di cư, vì vậy, việc bắt gặp loài này ở Địa Trung Hải là một điều đáng nói. Nhiều suy đoán cho rằng, H. africanus xuất hiện tại đây thông qua việc buôn bán cá cảnh, hoặc theo sự di chuyển của giàn khoan dầu từ ngoài khơi Tây Phi vào Malta.
Loài này sống tập trung gần các rạn đá ngầm ở những vùng nước trong, độ sâu được tìm thấy đến ít nhất là 50 m.

**Mô tả**
H. africanus có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 45 cm. Cá con có màu xanh lam thẫm với một dải sọc màu trắng giữa thân, trừ vây đuôi có màu cam tươi. Cá trưởng thành có màu ô liu pha vàng hoặc hơi nâu. Sọc trắng ở cá con lan rộng thành một vùng màu sáng ở giữa thân. Cuống đuôi và vùng thân sau bao quanh gần như có màu đen; vây đuôi vẫn còn màu cam. Vây ngực màu vàng nâu. Vây lưng và vây hậu môn tiệp màu với thân, có viền màu cam, các tia vây có thể phát triển và vươn dài. Cá trưởng thành có một đốm đen lớn trên nắp mang.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 18; Số tia vây ở vây ngực: 13–14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây đuôi: 15–16.

**Sinh thái**
Thức ăn chủ yếu của H. africanus là hải miên và những loài thuộc phân ngành Sống đuôi, ngoài ra còn có tảo và những loài sinh vật phù du.
H. africanus là một trong những loài cá thần tiên có giá khá đắt.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Đại Tây Dương
Thể loại:Cá Tây Phi
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1951
Holacanthus passer

Holacanthus passer là một loài cá biển thuộc chi Holacanthus trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1864.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "chim sẻ", không rõ hàm ý đề cập đến điều gì.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
H. passer có phạm vi phân bố rộng rãi ở Đông Thái Bình Dương. Loài này được xuất hiện từ vịnh California, dọc theo bờ biển México và các quốc gia Trung Mỹ và Nam Mỹ trải dài đến Bắc Peru, bao gồm cả những quần đảo xa bờ là quần đảo Galápagos (Ecuador), quần đảo Revillagigedo (Mexico), đảo Malpelo (Colombia) và đảo Cocos (Costa Rica). H. passer cũng đã được nhìn thấy ở đảo Clipperton.
Loài này sống tập trung gần các mỏm đá ngầm và rạn san hô ở độ sâu đến ít nhất là 80 m; cá con có thể được tìm thấy ở các hồ thủy triều.

**Mô tả**
H. passer có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là gần 36 cm. Loài này có miệng nhỏ với những chiếc răng giống như lông bàn chải. Nắp mang của chúng có một hàng gai.
Một nhóm H. passer
H. passer trưởng thành có màu xanh lam xám thẫm với một vệt sọc dọc màu trắng ở thân trước (gần vị trí rìa vây ngực khi áp vào thân). Vây đuôi và vây ngực có màu vàng hoặc màu cam tươi. Vây bụng trắng. Phần vây gần rìa của vây lưng và vây hậu môn có màu cam; rìa vây màu xanh ánh kim. Vây lưng và vây hậu môn có thể vươn dài, tạo thành các chóp vây (phần gai vây lưng có màu vàng cam). Gần khoé miệng có một đốm màu vàng cam. Đỉnh đầu có một vệt đốm xanh sáng, lốm đốm những vệt trắng.
Cá con có màu cam ở thân trước và nâu ở thân sau. Hai bên thân có các dải sọc xanh sáng. Đầu có một dải màu nâu viền xanh óng băng qua mắt. Vây lưng và vây hậu môn màu nâu, có viền xanh sáng; các vây còn lại màu vàng cam.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 18–20; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 17–19; Số tia vây ở vây ngực: 18–20; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn chủ yếu của H. passer là hải miên (bọt biển); bên cạnh đó, chúng cũng ăn một lượng nhỏ các loài tảo, sinh vật phù du và những loài thuộc phân ngành Sống đuôi.
Cá cái có tính lãnh thổ và thường bắt cặp với một con cá đực. H. passer đôi khi hợp thành đàn với cá thần tiên Pomacanthus zonipectus. Thời điểm sinh sản của chúng thường diễn ra vào cuối mùa hè. Cá con được ghi nhận có hành vi giúp các loài cá lớn loại bỏ ký sinh và mô chết ra khỏi cơ thể.
Những cá thể được cho là con lai giữa H. passer và Holacanthus clarionensis đã được quan sát tại ngoài khơi Cabo San Lucas, Baja California, México.

**Thương mại**
H. passer thường được đánh bắt để nuôi làm cá cảnh.

**Tham khảo**
P
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá México
Thể loại:Cá vịnh California
Thể loại:Cá Guatemala
Thể loại:Cá El Salvador
Thể loại:Cá Honduras
Thể loại:Cá Nicaragua
Thể loại:Cá Costa Rica
Thể loại:Cá Panama
Thể loại:Cá Colombia
Thể loại:Cá Ecuador
Thể loại:Cá Peru
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1864
Centropyge multifasciata

Centropyge multifasciata là một loài cá biển thuộc chi Centropyge trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1911.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "có nhiều sọc" (multi: "nhiều" và fasciatus: "có sọc"), hàm ý đề cập đến các dải sọc đen ở hai bên cơ thể chúng.

**Phân loại học**
Một số nhà khoa học đã xếp C. multifasciata cùng hai loài là Centropyge boylei và Centropyge venusta vào chi Paracentropyge, trong khi nhiều nhà khoa học khác chỉ xem Paracentropyge là một phân chi của Centropyge.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. multifasciata có phạm vi phổ biến ở Tây–Trung Thái Bình Dương, nhưng thưa vắng ở Đông Ấn Độ Dương (chỉ được biết đến tại đảo Giáng Sinh và quần đảo Cocos (Keeling)). Loài này được ghi nhận rộng rãi ở hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á; ngược lên phía bắc trải dài tới đảo Đài Loan và quần đảo Ryukyu (Nhật Bản); mở rộng phạm vi về phía đông đến các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương (xa nhất là đến quần đảo Société); giới hạn phía nam tới rạn san hô Great Barrier.
C. multifasciata sống gần các rạn san hô viền bờ, nơi có nhiều hang hốc, và đôi khi cũng được quan sát trên các rạn san hô ở đầm phá nông, độ sâu tìm thấy được ghi nhận trong khoảng từ 7 đến 70 m (nhưng thường bắt gặp ở độ sâu hơn 20 m).

**Mô tả**
C. multifasciata có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 12 cm. C. multifasciata có màu trắng, chuyển thành màu vàng da cam ở dưới bụng, kể cả vây bụng và vây hậu môn, với các dải sọc nâu sẫm đến đen gần sát nhau ở hai bên cơ thể. Các dải sọc lan rộng đến vây lưng và vây hậu môn; dải đầu tiên băng qua mắt và dải cuối cùng nằm trên cuống đuôi. Bao quanh mõm là một vòng màu vàng cam. Có một đốm đen ở phía sau của vây lưng.
Số gai vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 17–18; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 17–18.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. multifasciata có lẽ là tảo như những loài cùng chi. C. multifasciata có thể sống theo từng nhóm nhỏ hoặc bơi theo cặp, nhưng rất ít khi rời xa nơi trú ẩn.

**Thương mại**
C. multifasciata thi thoảng cũng được thu thập và xuất khẩu trong ngành buôn bán cá cảnh.

**Tham khảo**
M
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Brunei
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Cá Tonga
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1911
Pomacanthus annularis

Pomacanthus annularis là một loài cá biển thuộc chi Pomacanthus trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1787.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh mang nghĩa là "mang vòng", hàm ý đề cập đến đốm tròn có viền màu xanh lam ở trên nắp mang.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
P. annularis có phạm vi phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận ở phía bắc KwaZulu-Natal (Nam Phi) và Madagascar; từ Pakistan dọc theo bờ biển Ấn Độ đến Myanmar, bao gồm Maldives và Sri Lanka; từ biển Andaman trải rộng khắp vùng biển các nước Đông Nam Á và Papua New Guinea; xa nhất ở phía đông là đến quần đảo Solomon; phía bắc trải dài đến vùng biển Nam Nhật Bản; giới hạn phía nam đến Nouvelle-Calédonie.
P. annularis lần đầu tiên được ghi nhận ở Đại Tây Dương, khi một cá thể được quan sát ở vùng biển ngoài khơi Pompano Beach, Florida (Hoa Kỳ) vào năm 2001, nhiều khả năng là do phóng thích cá cảnh.
P. annularis sống gần các rạn san hô viền bờ, đôi khi bắt gặp chúng trong các hang động hoặc xác tàu đắm, thường ở vùng nước đục, độ sâu đến ít nhất là 60 m; cá con sống ở vùng nước nông gần bờ, nơi có tảo sợi phát triển.

**Mô tả**
P. annularis có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 45 cm. Cá trưởng thành có màu nâu pha vàng kim, đặc trưng bởi những dải sọc màu xanh lam sáng tỏa ra từ vùng gốc vây ngực, uốn cong về phía sau của vây lưng, và các sọc này xuất hiện cả trên phần mềm của vây lưng và vây hậu môn. Vây đuôi màu trắng, viền màu vàng ở rìa. Đầu cũng có hai sọc xanh nằm ngang mặt, kéo dài đến rìa mang. Sau đầu có một đốm viền màu xanh lam ở trên nắp mang. Cá chưa trưởng thành có màu xanh thẫm (gần như đen) với các dải sọc cong màu trắng và xanh óng, trừ vây đuôi trong suốt.
Số gai vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 20–21; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 20.

**Sinh thái**
Thức ăn chính của P. annularis là động vật phù du, hải miên (bọt biển) và những loài thuộc phân ngành Sống đuôi. Cá trưởng thành thường bơi thành từng cặp, nhưng cũng có thể sống đơn độc.
P. annularis là một loài thường được xuất khẩu trong ngành buôn bán cá cảnh.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Nam Phi
Thể loại:Cá Madagascar
Thể loại:Cá Pakistan
Thể loại:Cá Ấn Độ
Thể loại:Cá Sri Lanka
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Cá Bangladesh
Thể loại:Cá Myanmar
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Campuchia
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1787
Lê Mỹ Huyên

Lê Mỹ Huyên (1939–2018) là một sĩ quan cấp cao của Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng, nguyên Phó chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật, Quân đội nhân dân Việt Nam (1993–2002)

**Thân thế và binh nghiệp**
Lê Mỹ Huyên sinh năm 1939, quê quán tại xã Đức Thắng, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi.
Từ năm 1957 đến năm 1961: Sinh viên Trường Đại học Bách khoa Hà Nội;
– Từ tháng 2-1962 đến tháng 5-1963: Học tại Trường 557 Cục Quân giới;
– Từ tháng 6-1963 đến tháng 1-1964: Công tác tại Xưởng Quân giới X10/Quân khu 5;
– Từ tháng 2-1964 đến tháng 12-1969: Phó ban Kỹ thuật/Phòng Quân giới/Quân khu 5;
– Từ tháng 1-1970 đến tháng 8-1974: Trưởng ban Kỹ thuật/Phòng Quân giới/Quân khu 5;
– Từ tháng 9-1974 đến tháng 3-1975: Xưởng trưởng Xưởng 38/Cục Hậu cần/Quân khu 5;
– Từ tháng 4-1975 đến tháng 10-1979: Giám đốc Xưởng Sửa chữa tổng hợp 387/Quân khu 5;
– Từ tháng 11-1979 đến tháng 8-1984: Trưởng phòng Tham mưu/Cục Kỹ thuật/Quân khu 5;
– Từ tháng 9-1984 đến tháng 9-1988: Phó chủ nhiệm Kỹ thuật Quân khu 5;
– Từ tháng 10-1988 đến tháng 10-1993: Chủ nhiệm Kỹ thuật Quân khu 5;
– Từ tháng 11-1993 đến tháng 9-1994: Phó chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật;
– Từ tháng 10-1994 đến tháng 10-1995: Học viên bổ túc cao cấp lý luận chính trị, Học viện Chính trị;
– Từ tháng 11-1995 đến tháng 11-1996: Phó chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật;
– Từ tháng 12-1996 đến tháng 1-1998: Phó chủ nhiệm, phụ trách Tổng cục Kỹ thuật;
– Từ tháng 2-1998 đến tháng 7-2002: Phó chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật;
Lê Mỹ Huyên được phong quân hàm Thiếu tướng tháng 11-1994.
Tháng 8-2002, Lê Mỹ Huyên được Đảng, Nhà nước, quân đội cho nghỉ hưu.
Lê Mỹ Huyên qua đời lúc 3h30 ngày 1 tháng 10 năm 2018 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

**Tham khảo**
Thể loại:Người họ Lê tại Việt Nam
Thể loại:Người Quảng Ngãi
Thể loại:Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Thể loại:Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1990
Pomacanthus asfur

Pomacanthus asfur là một loài cá biển thuộc chi Pomacanthus trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1775.

**Từ nguyên**
Từ định danh asfur bắt nguồn từ Asfûr, tên thông thường trong tiếng Ả Rập của loài này và được gọi ở Yemen, cũng là nơi mà mẫu gốc được thu thập.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống == 
P. asfur có phạm vi phân bố ở Tây Ấn Độ Dương. Loài này được ghi nhận từ Biển Đỏ trải dài xuống vịnh Aden và bờ biển Nam Oman, dọc theo bờ biển Đông Phi đến đảo Zanzibar ở phía nam.
Từ năm 1995 đến 2002, loài này đã được quan sát vài lần ở ngoài khơi Boca Raton và Dania Beach (đều là những thành phố thuộc bang Florida, Hoa Kỳ), nhiều khả năng là do phóng thích cá cảnh.
Bên cạnh đó, P. asfur còn được báo cáo là xuất hiện tại Malta ở Trung Địa Trung Hải dựa vào một mẫu vật trưởng thành được thu thập vào năm 2015, tuy nhiên, ảnh chụp mẫu vật cho thấy đó là Pomacanthus maculosus.
P. asfur sống gần các rạn san hô viền bờ và các hang động ở độ sâu khoảng từ 3 đến 30 m.

**Mô tả**
P. asfur có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 40 cm. P. asfur trưởng thành có thân màu xanh lam thẫm ở thân trước và màu xanh đen ở thân sau. Đầu sẫm đen với một vệt màu vàng tươi ở giữa thân của nó. Vây đuôi có màu vàng tươi, không có đốm. Vảy ở thân trước, ngực và gáy có viền đen. Vây lưng và vây hậu môn phát triển dài vượt qua vây đuôi. Cá con có màu xanh thẫm (gần như đen) với các dải sọc màu trắng và xanh óng; vây đuôi trong suốt.
P. asfur và P. maculosus đều có vệt vàng trên thân, nhưng vệt vàng của P. maculosus nằm ở thân sau và không lan rộng lên vây lưng, còn vệt vàng của P. asfur nằm ngay giữa thân và lan rộng lên một phần vây lưng trước. Những cá thể lai giữa hai loài này cũng đã được ghi nhận tại Kenya.
Số gai vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 19–21; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 18–20; Số tia vây ở vây ngực: 17–18.

**Sinh thái**
Thức ăn chính của P. asfur là hải miên (bọt biển) và những loài thuộc phân ngành Sống đuôi. P. asfur khá nhát, hiếm khi bơi xa khỏi nơi ẩn náu nên không dễ tiếp cận chúng. P. asfur thường sống đơn độc và rất hung hãn đối với đồng loại, trừ khi bắt cặp.
P. asfur thường được đánh bắt trong ngành buôn bán cá cảnh.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá biển Đỏ
Thể loại:Cá Yemen
Thể loại:Cá Oman
Thể loại:Cá Somalia
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1775
Pomacanthus chrysurus

Pomacanthus chrysurus là một loài cá biển thuộc chi Pomacanthus trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1831.

**Từ nguyên**
Từ định danh chrysurus của loài được ghép bởi hai âm tiết, một âm tiết từ tiếng Latinh là chrysos ("màu vàng kim") và một âm tiết từ tiếng Hy Lạp cổ đại là ουρά (ourá) ("đuôi"), hàm ý đề cập đến vây đuôi màu vàng của chúng.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống == 
P. chrysurus có phạm vi phân bố tập trung ở Tây Ấn Độ Dương. Loài này được ghi nhận dọc theo bờ biển Đông Phi, trải dài từ vịnh Aden tới Nam Phi, bao gồm Madagascar và hai đảo quốc lân cận là Seychelles và Comoros.
P. chrysurus sống gần các rạn san hô và mỏm đá ngầm ở độ sâu đến ít nhất là 30 m. 


**Mô tả**
P. chrysurus có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 33 cm. Thân của P. chrysurus có màu nâu sẫm với các dải sọc dọc màu trắng đến vàng nhạt. Đỉnh đầu, gáy và ngực có màu nâu cam. Đầu có nhiều vệt sọc màu xanh lam ánh kim. Vây đuôi có màu vàng nổi bật. Vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi có viền màu xanh óng ở rìa. Vây ngực trong mờ, màu trắng. Vây bụng có các tia vây ngoài màu xanh ánh kim. Cá con có màu xanh thẫm (gần như đen) với các dải sọc cong màu trắng và xanh óng; vây đuôi trong suốt.
Số gai vây lưng: 13–14; Số tia vây ở vây lưng: 17–19; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 18–19.

**Sinh thái**
Thức ăn chính của P. chrysurus là hải miên (bọt biển) và tảo như những loài cùng chi với chúng. P. chrysurus cũng được xem là một loài cá cảnh, chủ yếu được xuất khẩu từ Kenya.
P. chrysurus được biết đến là có thể lai tạp với 3 loài cùng chi, bao gồm Pomacanthus maculosus, Pomacanthus semicirculatus và Pomacanthus imperator, là những loài có cùng phạm vi phân bố với P. chrysurus dọc theo bờ biển Đông Phi.

**Tham khảo**
C
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Yemen
Thể loại:Cá Somalia
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Nam Phi
Thể loại:Cá Madagascar
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1831
Bệnh mèo cào

Bệnh mèo cào (Cat-scratch disease, CSD) là một bệnh truyền nhiễm lây qua vết xước hoặc vết cắn của mèo. Các triệu chứng điển hình bao gồm vết sưng không đau hoặc vết rộp tại chỗ bị thương và các hạch bạch huyết đau và sưng. Mọi người có thể cảm thấy mệt mỏi, đau đầu hoặc sốt. Các triệu chứng điển hình bắt đầu trong vòng 3-14 ngày sau nhiễm bệnh.
Bệnh mèo cào gây ra bởi vi khuẩn Bartonella henselae, lây qua nước bọt của mèo. Mèo non có nguy cơ lớn hơn mèo già. Thỉnh thoảng vết xước hoặc vết cắn của chó cũng có liên quan đến. Chẩn đoán dựa trên triệu chứng. Và được chẩn đoán xác định qua xét nghiệm máu.
Điều trị hỗ trợ là chính. Kháng sinh đẩy nhanh tốc độ chữa lành bệnh, được khuyến cáo ở những trường hợp bệnh nặng hoặc các vấn đề về miễn dịch. Qúa trình hồi phục mất 4 tháng nhưng cũng có thể kéo dài đến một năm. Khoảng 1 trong 10.000 người bị nhiễm căn bệnh này. Và bệnh phổ biến ở đối tượng trẻ em.

**Lịch sử**
Các triệu chứng tương tự như CSD lần đầu tiên được mô tả bởi Henri Parinaud vào năm 1889, và hội chứng lâm sàng lần đầu tiên được mô tả vào năm 1950 bởi Robert Debré. Năm 1983, nhuộm bạc Warthin-Starry được sử dụng để phát hiện vi khuẩn Gram âm có tên là Afipia felis vào năm 1991 sau khi chúng được nuôi cấy và phân lập thành công. Sinh vật gây bệnh CSD ban đầu được cho là loài Afipia felis, nhưng điều này đã được bác bỏ bởi các nghiên cứu miễn dịch trong thập niên 1990 cho thấy bệnh nhân bệnh mèo cào đã phát triển kháng thể cho hai sinh vật khác, B. henselae (ban đầu được gọi là Rochalimea henselae trước khi các chi Bartonella và Rochalimea được tổ hợp) và B. clarridgeiae, một loại vi khuẩn Gram âm có dạng que.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 https://www.cdc.gov/bartonella/cat-scratch/index.html - Cat Scratch Disease on National Organization for Rare Disorders site
Thể loại:RTT
Thể loại:Bệnh vi khuẩn
Thể loại:Bệnh lây truyền từ động vật
Julius Maada Bio

Julius Maada Bio (sinh ngày 12 tháng 5 năm 1964) là một chính trị gia Sierra Leone, và là tổng thống thứ 5 và hiện tại của Sierra Leone kể từ ngày 4 tháng 4 năm 2018. Ông là một chuẩn tướng đã nghỉ hưu trong Quân đội Sierra Leone và ông là người đứng đầu quân đội Sierra Leone từ ngày 16 tháng 1 năm 1996 đến ngày 29 tháng 3 năm 1996 dưới chính phủ quân sự của Ủy ban điều hành lâm thời quốc gia (NPRC). Bio là ứng cử viên tổng thống của đảng đối lập chính của Sierra Leone. Ông đã đánh bại Samura Kamara của Đảng Hội nghị Toàn dân trong cuộc bỏ phiếu bầu cử tổng thống Sierra Leone năm 2018 với 51,8% số phiếu so với Kamara 48,2% trong vòng nhì.. Các nhà quan sát quốc tế và địa phương tuyên bố cuộc bầu cử tự do, công bằng và đáng tin cậy.
Bio thay thế Ernest Bai Koroma làm tổng thống, mà không thể ra tranh cử lần nữa theo hiến pháp vì đã làm tổng thống 2 nhiệm kỳ 5 năm.
Trong tháng đầu tiên làm tổng thống và như đã hứa trong cuộc bầu cử, Bio ban hành một một sắc lệnh hành pháp cung cấp giáo dục miễn phí cho các học sinh tiểu học và trung học trong các trường công trên khắp Sierra Leone. Bio cũng đã loại bỏ phí đăng ký cho sinh viên tại các trường đại học công khắp mọi nơi ở Sierra Leone. Bio gần đây đã hủy bỏ hợp đồng cho vay trị giá bốn trăm triệu đô la của Trung Quốc với tổng thống Sierra Leone trước đây Ernest Bai Koroma để xây dựng một sân bay quốc tế mới tại Sierra Leone.
Theo lệnh của Bio, Bộ Tư pháp Sierra Leone đã thành lập một ban thẩm phán do một thẩm phán quốc tế dẫn đầu điều tra nhiều cáo buộc về tài chính chống lại chính phủ trước của Ernest Bai Koroma và cáo buộc tham nhũng tài chính chống lại Ernest Bai Koroma. Cho đến nay cựu Phó Tổng thống Sierra Leone Victor Bockarie For và cựu Bộ trưởng Hầm mỏ Minkailu Mansaray đều bị đưa ra tòa về tội tham nhũng tài chính. Họ hiện đang bị xét xử tại tòa án.
Bio là ứng viên tổng thống SLPP trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2012, nhưng ông chỉ nhận được 37% số phiếu bị đánh bại bởi tổng thống đương nhiệm Ernest Bai Koroma, người đã giành được 58% số phiếu.
Là Phó quân trưởng quân đội, Bio dẫn đầu cuộc đảo chính quân sự vào năm 1996 đã lật đổ Quân đội trưởng, Đại úy Valentine Strasser của chính quyền quân sự Hội đồng điều hành lâm thời Quốc gia. Bio hứa sẽ trả lại Sierra Leone cho một chính phủ dân sự được bầu dân chủ; và ông thực sự giữ lời hứa của mình khi ông giao quyền lực cho Ahmad Tejan Kabbah của Đảng Nhân dân Sierra Leone, sau chiến thắng của Kabbah trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1996 ở Sierra Leone.
Khi về hưu từ năm 1996, Bio chuyển đến Hoa Kỳ, nơi ông được chính phủ Hoa Kỳ cho tị nạn chính tri, và ông không trở lại Sierra Leone cho đến năm 2005 khi đó Chủ tịch của Sierra Leone, Ahmad Tejan Kabbah, đảm bảo an toàn và an ninh cho ông.
Bio có bằng thạc sĩ về quan hệ quốc tế từ American University ở Washington, DC. Bio cũng tốt nghiệp từ trường võ bị có thanh thế Benguema của Sierra Leone.
Bio xuất thân từ Bonthe tại một tỉnh ở phía nam Sierra Leone. Bio theo đạo Công giáo, mặc dù vợ ông Fatima Bio theo đạo hồi.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Tổng thống Sierra Leone
Thể loại:Sinh năm 1964
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Quân nhân Sierra Leone
Tiểu hành tinh Atira

Tập tin:Minor_Planets_-_Atira.svg|nhỏ|Nhóm Tiểu hành tinh Atira (Apohele) khi so sánh với quỹ đạo của các hành tinh đất đá trong Hệ Mặt Trời.
Tiểu hành tinh Atira hay tiểu hành tinh Apohele, cũng được biết đến là các Thiên thể Bên trong Trái Đất (IEOs), là các tiểu hành tinh có quỹ đạo hoàn toàn nằm bên trong quỹ đạo của Trái Đất, tức là, quỹ đạo của chúng có điểm viễn nhật (điểm xa Mặt Trời nhất) nhỏ hơn điểm cận nhật của (điểm gần Mặt Trời nhất) của Trái Đất, tức 0.983 Đơn vị thiên văn (AU). Các tiểu hành tinh Atira cho tới hiện nay là nhóm vật thể gần Trái Đất nhỏ nhất, so với các tiểu hành tinh Aten, Apollo và Amor.
Tiểu hành tinh Atira hoài nghi đầu tiên là 1998 DK36, và cái được xác nhận đầu tiên là 163693 Atira vào năm 2003. Có 18 cái đang hoài nghi, trong đó 15 cái có quỹ đạo đã biết, trong đó sáu cái đã được quyết định với độ chính xác vừa đủ để nhận được con số chính thức (xem 2=List bên dưới). Thêm 58 thiên thể nữa (không được liệt kê) có điểm viễn nhật nhỏ hơn điểm viễn nhất của Trái Đất (1.017 AU). Cơ quan Near Earth Object Surveillance Satellite có ý định tìm kiếm thêm.
Hầu hết do phương pháp tìm kiếm được sử dụng để tìm tiểu hành tinh nên hiện giờ vẫn không biết có tiểu hành tinh nào có quỹ đạo nằm bên trong của Sao Kim hay Sao Thủy.
Không có một cái tên chính thức nào cho nhóm này. Cái tên Apohele được đề xuất bởi người phát hiện ra 36, và là từ Tiếng Hawaii mang nghĩa quỹ đạo; nó được chọn một phần bởi vì điểm tương đồng của nó với từ aphelion (điểm viễn nhật) và helios (mặt trời).name=Tholen-CCC Các tác giả khác thì lấy cái tên Inner Earth Objects (IEOs - Các thiên thể bên trong Trái Đất). Trong khi đó những người khác, tuân theo nguyên tắc đặt tên chung cho một nhóm tiểu hành tinh mới theo thành viên đầu tiên được công nhận của nhóm đó, sử dụng cái tên tiểu hành tinh Atira.

**Danh sách**
(A) All diameter estimates are based on an assumed albedo of 0.14 (except 163693 Atira, for which the size has been directly measured)
(B) Binary asteroid

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  List Of Aten Minor Planets, Minor Planet Center
Thể loại:Tiểu hành tinh Atira
Hai số phận (phim truyền hình Ấn Độ)

Hai số phận (tên gốc: Shakti – Astitva Ke Ehsaas Ki, nghĩa đen: Sức mạnh thần giao cách cảm) là sê-ri phim truyền hình dài tập của Ấn Độ, phát sóng trên kênh Colors TV từ năm 2016. Các diễn viên chính trong phim gồm có: Rubina Dilaik, Vivian Dsena, Lakshya Handa và Roshni Sahota. Tại Việt Nam, phim được chiếu trên kênh TodayTV từ ngày 31 tháng 8 năm 2017.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Phim truyền hình Ấn Độ
Khí hậu Sao Thiên Vương

Bán cầu nam của Sao Thiên Vương ở màu tự nhiên gần đúng của nó (bên trái) và ở bước sóng dài hơn (bên phải), cho thấy những dải mây nhạt của nó
Khí hậu Sao Thiên Vương bị ảnh hưởng nặng nề bởi cả việc thiếu nội nhiệt, thứ làm giới hạn các hoạt động khí quyển của nó, và bởi hiện tượng nghiêng trục cực độ, thứ gây ra những biến đổi theo mùa dữ dội, của Sao Thiên Vương. Bầu khí quyển của Sao Thiên Vương thì ôn hòa một cách đặc biệt so với những hành tinh khí khổng lồ khác, còn những đặc điểm khác thì tương tự.2005 Khi Voyager 2 bay ngang qua Sao Thiên Vương vào năm 1986, nó quan sát thấy tổng cộng mười đặc điểm mây xuyên suốt cả hành tinh.1986 Các quan sát sau đó từ mặt đất hoặc bởi Kính viễn vọng không gian Hubble thực hiện vào những năm 1990 và 2000 đã hé lộ những đám mây sáng ở bán cầu bắc (mùa đông). Vào năm 2006 một điểm tối tương tự như Điểm Tối Lớn trên Sao Hải Vương đã được phát hiện.2009

**Thay đổi theo mùa**
Ảnh HST cho thấy những thay đổi ở khí quyển Sao Thiên Vương khi nó tiến đến gần điểm phân (ảnh phải)
Quyết định bản chất của việc thay đổi theo mùa này thì khó do những dữ liệu tốt về bầu khí quyển Sao Thiên Vương thì ít hơn 84 năm Trái Đất, tức một năm Sao Thiên Vương. Tuy nhiên đã có một vài khám phá. Phép đo sáng kéo dài một nửa năm Sao Thiên Vương (bắt đầu vào những năm 1950) đã cho thấy những thay đổi thường xuyên ở độ sáng của hai dải quang phổ, theo đó tối đa xảy ra vào điểm chí và tối thiểu xảy ra vào điểm phân.2006 Việc đo nhiệt độ tầng bình lưu đã diễn ra bắt đầu từ những năm 1970 và cũng cho thấy những giá trị tối đa gần điểm chí năm 1986.2001

**Tham khảo**
Nguồn-  bibcode = 2007Icar..186..291H-  bibcode = 2003Icar..165..168H-  bibcode = 2006Icar..184..170K-  bibcode = 2006Icar..180..442L-  bibcode = 1993ARA&A..31..217L-  arxiv = 1503.03714-  bibcode = 2001Icar..153..236Y== Liên kết ngoài**
  What is the Temperature of Uranus? by Nola Taylor-  Uranus Facts
Thể loại:Khí hậu
Thể loại:Sao Thiên Vương
Nhún vai

Một người đang nhún vai
Nhún vai (tiếng Anh: shrug) là hành động đưa cả hai vai lên cao, có thể kèm theo đưa tay lên, với ý nghĩa không quan tâm hay không hiểu một sự việc, hiện tượng nào đó. Đôi khi nhún vai cũng được dùng thay cho lời nói.

**Tham khảo**
Thể loại:Cử chỉ
Thể loại:Giao tiếp ở người
Wizard (bài hát)

"Wizard" là một bài hát bởi DJ và nhà sản xuất thu âm người Hà Lan Martin Garrix và Jay Hardway. Nó đã được phát hành là tải kỹ thuật số vào ngày 2 tháng 12 năm 2013 trên iTunes. Bài hát có vị trí cao nhất là số 6 ở Bỉ, số 7 ở Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland và số 17 ở Hà Lan. Bài hát được viết và sản xuất bởi Garritsen và Heiblom.

**Track listing**

**Bảng xếp hạng**

**Bảng xếp hạng hàng tuần**

**Chứng nhận**

**Lịch sử phát hành**

**Tham khảo**
Thể loại:Đĩa đơn năm 2013
Thể loại:Bài hát của Martin Garrix
Thể loại:Bài hát năm 2013
Thể loại:Bài hát do Martin Garrix sáng tác
Khí quyển Sao Thiên Vương

Tập tin:Uranus2.jpg|nhỏ|230x230px|Sao Thiên Vương chụp bởi Voyager 2
Khí quyển Sao Thiên Vương cấu tạo chủ yếu từ khí Hydro và heli. Ở dưới sâu nó giàu các chất dễ bay hơi một cách đáng kể ví dụ như nước, amonia và mêtan. Điều ngược lại cũng đúng đối với tầng khí quyển bên trên, thứ chứa rất ít các loại khí nặng hơn khí hydro và heli do nhiệt độ thấp của nó. Bầu khí quyển của Sao Thiên Vương là lạnh nhất trong số các hành tinh, có nhiệt độ xuống thấp tới 49 K (-224,15 C).
Có thể chia khí quyển Sao Thiên Vương thành ba tầng: tầng đối lưu, từ cao độ −300Độ cao thấp nhất của tầng đề cập đến các vị trí bên dưới bề mặt danh nghĩa ở 1 lớp. cho tới 50 km và có áp suất từ 100 cho tới 0.1 bar; tầng bình lưu, cao độ từ 50 và 4000 km và áp suất từ 0.1 và 10−10 bar; và tầng nhiệt nóng (và tầng ngoài) kéo dài từ cao độ 4,000 km cho tới bán kính Sao Thiên Vương từ bề mặt ở áp suất 1.1993 Không giống như của Trái Đất, bầu khí quyển của Sao Thiên Vương không có tầng trung lưu.
Tầng đối lưu tồn tại bốn tầng mây: mây mêtan ở khoảng 1.2 bar, mây hydro sulfide và amonia ở 3–10 bar, mây amoni hydro sulfide ở 20–40 bar, và cuối cùng mây nước ở dưới 50 bar. Chỉ có hai tầng mây phía trên đã được quan sát trực tiếp—tầng mây sâu nhất vẫn chỉ là suy đoán. Phía trên các tầng mây thì có một vài lớp sương mù quang hóa mỏng. Các đám mây đối lưu sáng  riêng rẽ thì hiếm thấy trên Sao Thiên Vương, có khả năng là do sự đối lưu chậm chạp ở bên trong hành tinh. Dẫu sao, các quan sát của những đám mây này được sử dụng để tính toán gió thuộc đới của hành tinh, thứ nhanh một cách đặc biệt với tốc độ lên đến 240 m/s.
Các nhà khoa học không biết nhiều về khí quyển của Sao Thiên Vương vì cho tới hiện nay chỉ mới có một tàu vũ trụ, Voyager 2, con tàu đi ngang qua hành tinh vào năm 1986, đã có được một vài dữ liệu về cấu tạo đáng giá. Hiện không có sứ mệnh tới Sao Thiên Vương nào được lên lịch.

**Ghi chú**

**Chú thích**

**Tham khảo**
  bibcode = 1934PhRv...46..902A-  bibcode = 2005SSRv..116..121A-  bibcode = 2003P&SS...51...89E-  bibcode = 2005SSRv..116...99E-  bibcode = 2007Icar..186..291H-  bibcode = 1996JGR...10110877H-  bibcode = 1999P&SS...47.1119H-  bibcode = 1952ApJ...115..337H-  bibcode = 1949ApJ...109..540K-  archive-url = https://web.archive.org/web/20151107043527/http://weft.astro.washington.edu/courses/astro557/LODDERS.pdf-  bibcode = 1993ARA&A..31..217L-  arxiv = 1503.03714-  bibcode = 1989ApJ...346..495S-  bibcode = 1987JGR....9214873S-  bibcode = 2001Icar..153..236Y

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Sao Thiên Vương
Thể loại:Apartheid ở Nam Phi

Thể loại:Nam Phi thế kỷ 20
Thể loại:Phân biệt chủng tộc chống người da đen ở Nam Phi
Nam Phi
Thể loại:Lịch sử luật pháp Nam Phi
Thể loại:Phân biệt chủng tộc ở Nam Phi
Nam Phi
Thể loại:Chủ nghĩa dân tộc da trắng ở Nam Phi
Boris Alexandrovich, Đại vương công Tver

Boris Alexandrovich (sau năm 1398 - 1461) - Công tước xứ Tver từ 1426 đến 1461; con trai của Aleksandr II, Đại vương công xứ Tver

**Lên ngôi Đại vương công**
Năm 1425 - 1426, đại dịch hạch lớn tại Nga làm nhiều quý tộc và thường dân bị chết, trong đó nặng nhất là công quốc Tver với ba vị Đại vương công cũng qua đời trong thời gian này do dịch hạch: Ivan, Đại vương công xứ Tver, Aleksandr II, Đại vương công xứ Tver và Yuri, Đại vương công xứ Tver. Người duy nhất còn sống sót là hoàng tử Boris của Tver (người anh cả là Yaroslav yên vị ở Gorodets, không muốn tranh ngôi với em mình)
Tương tự như vậy ở Moskwa, Đại vương công Vasili I của Nga cũng đột nhiên qua đời; kế vị ông này là ấu vương Vasili II của Nga. Lợi dụng Đại công Moskwa còn nhỏ tuổi, Boris lập tức liên minh với Lithuania để cùng ngăn chặn sự gia tăng cuối cùng của Moskwa. Sau khi được Công tước Ryazan Ivan Fyodorovich và hoàng tử Phổ đem quân gia nhập vào Lithuania, Boris cảm thấy có hi vọng tranh giành ảnh hưởng ở Moskwa. Nhưng cái chết bất ngờ của Đại công Lithuania Witold năm 1430 và kẻ soán ngôi Moskwa là Dmitry Shemyaka năm 1454 đã làm Boris hết hi vọng tranh giành ảnh hưởng ở Moskwa. Boris thề trung thành với Moskwa, lo sợ một chiến dịch trừng phạt từ sau này bằng cách gả con gái Maria cho Ivan Vasilyevich, con trai của Đại công Vasilii II. Trong năm 1454, dưới sự trung gian của Thượng phụ Moskwa Jonah, ông ký kết một thỏa thuận với Vasilii II với điều kiện sẽ cho các con trai của mình sang làm con tin tại Moskwa
Sau khi cha mất, con trai lên ngôi và trở thành Đại vương công Tver cuối cùng: Mikhail III, Đại vương công xứ Tver

**Gia đình**
Ông kết hôn hai lần và có ba người con:
# Người vợ đầu tiên: Anastasia (mất năm 1451), con gái của Andrey Dmitrievich, con trai của Dmitry Ivanovich Donskoy. Bà sinh ra Maria, vợ của Đại công Moskwa tương lai là Ivan III
# Người vợ thứ hai: Anastasia, con gái của Alexander Vasilyevich Shuisky-Glazaty. Bà sinh ra Alexander (chết 1454/1455); Mikhail (1453/1457 - 1505), hoàng tử vĩ đại cuối cùng của Tver năm 1461-1485. Vì mưu giấu của cải của con trai mình đã bị Đại công Ivan III truất phế, bà đã bị Đại công này lưu đày đến Pereslavl-Zalessky

**Tham khảo**
Thể loại:Đại vương công Tver