Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Âm vị học tiếng Mã Lai

Bài viết này về âm vị học tiếng Mã Lai (Ngôn ngữ Malaysia và Bruneian) dựa trên cách phát âm tiếng Mã Lai chuẩn (ngôn ngữ chính thức của Brunei, Singapore, Malaysia (dưới tên tiếng Malaysia)) và tiếng Indonesia (ngôn ngữ chính thức của Indonesia).

**Phụ âm**
Phụ âm tiếng Mã Lai chuẩn cũng như tiếng Indonesia được thể hiện trong bảng dưới. Những phụ âm chỉ có trong từ mượn, chủ yếu là tiếng Ả Rập và tiếng Anh, nằm trong ngoặc tròn. Có nghiên cứu liệt kê 19 "phụ âm chính" tiếng Mã Lai, gồm 18 âm không nằm trong ngoặc tròn bên dưới cũng như âm tắc thanh hầu IPA|ʔ.
Ghi chú phép chính tả:- ɲ được viết là ny trước nguyên âm, n trước c và j- ŋ viết là ng- âm tắc thanh hầu IPA|ʔ được đại diện bởi k cuối từ hay dấu '- tʃ viết là c- dʒ viết là j- j viết là y- ʃ viết là sy- x viết là kh- ɣ viết là gh- ð viết là z, hệt như âm z và chỉ có mặt trong từ mượn tiếng Ả Rập mang âm ð. Do hai âm này không được phân biệt khi viết, người nói phải tự ghi nhớ từ có âm ð.- θ được viết là s, hệt như âm s và chỉ có mặt trong từ mượn tiếng Ả Rập mang âm θ. Do hai âm này không được phân biệt khi viết, người nói phải tự ghi nhớ từ có âm θ. Trước đây (trước 1972), âm θ được viết là th trong tiếng Mã Lai chuẩn (không phải tiếng Indonesia).
Ghi chú ngữ âm- /p/, /t/, /k/ không bật hơi, giống trong các ngôn ngữ Rôman. Ở vị trí cuối từ, chúng là âm không hơi, và âm /k/ thường phát âm thành âm tắc thanh hầu ở từ vựng bản địa. Không có hiện tượng liason.- /h/ được phát âm rõ ràng giữa hai nguyên âm giống nhau, như trong Pahang. Ở vị trí khác có được đọc nhẹ và hay mất đi, như trong hutan ~ utan ('rừng'), sahut ~ saut ('trả lời'). Ngoại lệ là những âm /h/ trong từ mượn tiếng Ả Rập như hakim ('thẩm phán').- /r/ biến thiên đáng kể theo phương ngữ. - /f/, /v/, /z/, và /ʃ/ chỉ có trong từ mượn. Một số người nói đọc /v/ trong từ mượn thành IPA|v, còn lại đọc thành IPA|f. IPA|z là tha âm của /s/ trước phụ âm hữu thanh.
Từ mượn tiếng Ả Rập:- Với người biết tiếng Ả Rập, họ có thể phát âm những âm này chính xác. Nếu không, có xu hướng thay chúng bằng những âm khác.

**Sự đồng hóa âm mũi**
Một điểm quan trọng trong phái sinh động từ và danh từ tiếng Mã Lai là sự đồng hóa phụ âm mũi ở cuối tiền tố meng- /məŋ/ và peng- /pəŋ/.
Âm mũi cuối tiền tố bị lược bỏ trước âm sonorant (âm mũi /m, n, ɲ, ŋ/, âm lỏng /l, r/, âm tiếp cận /w, j/). Nó đồng hóa trước phụ âm obstruent: trở thành /m/ trước âm môi /p, b/, thành /n/ trước âm chân răng /t, d/, thành /ɲ/ trước /tʃ, dʒ/ và /s/. Nó giữ nguyên là /ŋ/ trước các âm khác (âm ngạc mềm /k, ɡ/, âm thanh hầu /h/, và nguyên âm).
Những ví dụ dưới đây cho thấy biến đổi của meng-:

**Nguyên âm**
Tiếng Mã Lai chuẩn và tiếng Indonesia thường được cho là có sáu nguyên âm. Sáu nguyên âm này được thể hiện trong bảng dưới. Tuy nhiên, có phân tích cho thêm nguyên âm khác, thường là ɛ và ɔ.

**Chú thích**

**Tài liệu**
accessdate=ngày 24 tháng 12 năm 2009
*accessdate=ngày 24 tháng 12 năm 2009
Thể loại:Tiếng Mã Lai
Tổng giáo phận Warszawa

Tổng giáo phận Warsaw là một lãnh thổ giáo hội Công giáo hoặc giáo phận ở Ba Lan bao gồm thủ đô Ba Lan. Giáo phận được lập ngày 16 tháng 10 năm 1798. Giáo phận được nâng lên thành Tổng giáo phận vào ngày 30 tháng 6 năm 1813.
A Metropolitan See, các giáo phận achragan của nó là Giáo phận Công giáo La Mã Płock và Giáo phận Công giáo La Mã Warszawa-Praga. Theo thống kê của nhà thờ, 30,4% dân số giáo phận đã tham dự một nhà thờ hàng tuần vào năm 2013. Con số này cao hơn một năm trước đó (29,8%) tuy nhiên điều đó không có nghĩa là sự tham dự của nhà thờ không giảm ở đó.

**Tổng giám mục Warsaw**
Đức Tổng Giám mục hiện tại, Kazimierz Nycz, trước đây là Giám mục của Koszalin-Kolobrzeg, Ba Lan, được đặt tên vào ngày 3 tháng 3 năm 2007.

**Tham khảo**

Thể loại:Warszawa
Warszawa
Giáo phận Thượng Hải

Giáo phận Thượng Hải là một giáo phận Công giáo tại thành phố Thượng Hải, Trung Quốc. Ngai của giám mục chính tòa đặt tại Nhà thờ chính tòa Thánh Ignatius. Ngoài ra, Vương cung thánh đường Đức Mẹ phù hộ các giáo hữu tọa lạc trên đồi Xà Sơn cũng thuộc giáo phận này.
Địa hạt này từng là một hạt đại diện tông tòa thuộc Giáo hội Latinh từ lúc thiết lập vào ngày 13 tháng 12 năm 1933 đến khi được Giáo tông Pius XII thăng lên bậc giáo phận vào ngày 11 tháng 4 năm 1946. Hiện nay, Giáo phận Thượng Hải trực thuộc Tổng giáo phận Nam Kinh.

**Các đời giám mục quản nhiệm**

**Xem thêm**
left- Từ Quang Khải- Nhà thờ chính tòa Thánh Ignatius tại Thượng Hải- Kitô giáo tại Trung Quốc- Công giáo tại Trung Quốc- Giáo phận Công giáo tại Trung Quốc- Giuse Hình Văn Chi

**Tham khảo**
Thể loại:Thượng Hải
Thể loại:Địa lý Thượng Hải
Thượng Hải
Tổng giáo phận Nam Kinh

Tổng giáo phận Công giáo La Mã Nam Kinh (tiếng Latin: Archidioecesis Nanchinensis) là một lãnh thổ giáo hội hoặc giáo phận của Giáo hội Công giáo La Mã ở Nam Kinh Trung Quốc. Nó được láp với tư cách là Giám mục Tông đồ của Nam Kinh vào năm 1659 bởi Giáo hoàng Alexander VII, và được Giáo hoàng Alexander VIII thăng chức thành một giáo phận vào ngày 10 tháng 4 năm 1690. Tuy nhiên, giáo phận đã bị giáng xuống Giáo phận Tông đồ của Kiangnan vào ngày 21 tháng 1 năm 1856 Pius IX, và tên của nó sau đó được đổi thành Tòa thánh Tông đồ Kiangsu vào ngày 8 tháng 8 năm 1921 và thành Tông đồ Vicariate của Nanking vào ngày 1 tháng 5 năm 1922. Giáo hoàng Pius XII đã nâng nó vào ngày 11 tháng 4 năm 1946, với các phó giám mục Haimen, Thượng Hải, Tô Châu và Từ Châu.

**Tham khảo**
Thể loại:Nam Kinh
Nam Kinh
Thể loại:Lịch sử Giang Tô
Thể loại:Khởi đầu năm 1659 ở Trung Quốc
Chốc

Chốc là tình trạng nhiễm khuẩn ngoài da. Biểu hiện phổ biến nhất là vảy màu vàng trên mặt, cánh tay hoặc chân. Triệu chứng ít phổ biến hơn là bọng nước tại bẹn hoặc nách. Các tổn thương có thể gây đau hoặc ngứa. Thường không sốt.
Tác nhân thường do Staphylococcus aureus hoặc Streptococcus pyogenes. Yếu tố nguy cơ bao gồm chăm sóc trẻ, ở tập thể, dinh dưỡng kém, tiểu đường, các môn thể thao có tiếp xúc, và các tổn thương trên da như muỗi đốt, chàm, ghẻ hoặc herpes. Lây truyền qua đường tiếp xúc da. Chẩn đoán chủ yếu dựa vào triệu chứng.
Phòng bệnh bằng rửa tay, tránh tiếp xúc với người nhiễm và làm sạch vết thương. Thường điều trị bằng kháng sinh dạng kem chẳng hạn như mupirocin hoặc axit fusidic. Thuốc kháng sinh đường uống như cephalexin có thể được sử dụng nếu bị trên diện rộng. Thuốc kháng sinh có thể xảy ra.
Khoảng 140 triệu người (2% dân số thế giới) bị chốc trong năm 2010. Nó có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi nào, nhưng phổ biến nhất ở trẻ em. Có thể gây các biến chứng như viêm mô tế bào hoặc viêm thận tiểu cầu tăng sinh.

**Triệu chứng lâm sàng**

**Chốc lây**
Đây là loại chốc phổ biến nhất, còn được gọi là chốc không bọng nước, thường bắt đầu bằng một vết trợt đỏ gần mũi miệng sau đó nhanh chóng vỡ và chảy dịch hoặc mủ và sau đó tạo thành vảy màu vàng mật ong, để lại một vết màu hồng mà không để lại sẹo. Vết trợt không đau, nhưng có thể gây ngứa. Hạch bạch huyết gần đó có thể bị sưng, nhưng hiếm khi sốt. Việc chạm vào hoặc gãi các vết trợt có thể dễ dàng gây lây nhiễm đến các phần khác nhau trong cơ thể.
Loét da kèm đỏ và sẹo xảy ra do gãi.

**Chốc bọng nước**
Chốc bọng nước sau khi bong nước vỡ
Chốc bọng nước chủ yếu gặp ở trẻ nhỏ hơn 2 tuổi gây đau, bọng nước chứa đầy dịch, chủ yếu là trên cánh tay, chân, và lưng có vòng đỏ và ngứa (nhưng không trợt). Các mụn nước có kích thước khác nhau. Sau khi vỡ, chúng tạo thành vảy màu vàng.

**Chốc loét**
Chốc loét là một dạng chốc không bọng nước gây ra các vết trợt đau chảy dịch hoặc mủ trên nền da đỏ thường trên cánh tay và chân, tiến triển thành loét ăn sâu vào hạ bì. Sau khi vỡ, chúng trở nên cứng, dày, vảy màu xám vàng, mà đôi khi để lại sẹo. Chốc loét cũng có thể gây sưng hạch bạch huyết.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhi khoa
Thể loại:RTT
Bản đồ chức năng vỏ não Brodmann

Các vùng Brodmann 3D
Bản đồ chức năng vỏ não Brodmann là bản đồ các vùng của vỏ não  người và các loài linh trưởng khác,được xác định bằng cấu trúc tế bào hay mô học và tổ chức các tế bào.

**Lịch sử**
Một số vùng Brodmann quan trọng
Bản đồ chức năng vỏ não Brodmann được xác định và đánh số bởi nhà giải phẫu học người Đức Korbinian Brodmann dựa trên tổ chức cấu trúc tế bào của các nơron ông quan sát được trên vỏ não khi sử dụng phương pháp nhuộm tế bào Nissl. Brodmann công bố bản đồ vỏ não ở người, khỉ và một số loài khác vào năm 1909, cùng với nhiều phát hiện về các loại tế bào và tổ chức nhiều lớp của vỏ não các động vật có vú. Một bản đồ tương tự nhưng chi tiết hơn được công bố bởi Constantin von Economo và Georg N. Koskinas vào1925.

**Tầm ảnh hưởng hiện tại**
Bản đồ chức năng vỏ não Brodmann đã được bàn luận, phản biện, chỉnh sửa và đổi tên rất nhiều trong gần một thế kỷ và vẫn được biết đến rộng rãi cũng như trích dẫn thường xuyên trong chủ đề tổ chức vỏ não người.

**Tổng quan**
Các nhóm vùng Brodmann của vỏ não

**Người và các loại linh trưởng**
Vùng 3, 1 & 2 – Vùng cảm giác thân thể sơ cấp
Vùng 4 – Vùng vận động sơ cấp
Vùng 5 – Vùng liên quan với cảm giác thân thể
Vùng 6 – Vùng tiền vận đông và vận động thứ cấp
Vùng 7 – Vùng phối hợp vận động ngôn ngữ
Vùng 8 – Vùng thị giác thuộc thùy trán

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  date = ngày 23 tháng 4 năm 2015 - Brodmann Areas, their functions, and the lateralization of functions across hemispheres-  Brodmann, Mark Dubin pages on Brodmann areas.-  Brodmann areas Brodmann areas of cortex involved in language.-  Illustrations date = ngày 15 tháng 12 năm 2012 More Illustrations.
Thể loại:Đại não
Thể loại:Sinh học năm 1909
Lịch sử khám phá hạt

Đây là dòng thời gian của những khám phá hạt hạ nguyên tử, bao gồm tất cả các hạt được phát hiện từ trước đến nay được cho là hạt sơ cấp đã chứng minh đến thời điểm hiện tại (các hạt không thể phân chia nhỏ thêm). Bao gồm việc phát hiện ra các hạt tổng hợp và phản hạt có tầm quan trọng lịch sử đặc biệt.
Cụ thể hơn, bao gồm các hạt:- Các hạt cơ bản từ Mô hình chuẩn của vật lý hạt cho đến nay đã được quan sát. Mô hình chuẩn là mô hình hành vi hạt toàn diện nhất hiện có. Tất cả các hạt Mô hình Chuẩn bao gồm boson Higgs đã được xác minh và tất cả các hạt quan sát khác là sự kết hợp của hai hoặc nhiều hạt Mô hình Chuẩn.- Các phản hạt có lịch sử quan trọng đối với sự phát triển của vật lý hạt, đặc biệt là positron và phản proton. Việc phát hiện ra các hạt này đòi hỏi các phương pháp thí nghiệm rất khác so với các đối tác vật chất thông thường của chúng và đưa ra bằng chứng cho thấy tất cả các hạt đều có phản hạt Một ý tưởng cơ bản cho lý thuyết trường lượng tử, khung toán học hiện đại cho vật lý hạt. Trong trường hợp của hầu hết các khám phá hạt tiếp theo, hạt và chất chống hạt của nó được phát hiện đồng thời.- Các hạt tổng hợp là hạt đầu tiên được phát hiện có chứa một trong những thành phần của hạt cơ bản, rất quan trọng đối với sự hiểu biết về vật lý hạt cơ bản.

**Xem thêm**
 Danh sách của baryon- Danh sách của morse- Danh sách của các hạt

**Tham khảo**
 Chú thích sách|title=Particle Physics: One Hundred Years of Discoveries: An Annotated Chronological Bibliography|url=https://archive.org/details/particlephysicso0000unse|last=V.V. Ezhela|publisher=Springer-Verlag|year=1996|isbn=1-56396-642-5|display-authors=etal
Thể loại:Vật lý hạt
Thể loại:Lịch sử vật lý
Thể loại:Danh sách liên quan tới vật lý
Thể loại:Thời biểu khoa học
Điền Hoằng Mậu

Điền Hoằng Mậu (p=Tián Hóngmào) là chính trị gia người Đài Loan. Ông là Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Đài Loan từ ngày 20 tháng 5 năm 2000 đến ngày 1 tháng 2 năm 2002.

**Sự nghiệp**
Điền Hoằng Mậu nhận bằng tiến sĩ từ Đại học Wisconsin-Madison năm 1969, nơi ông viết luận án về phát triển chính trị ở Trung Quốc từ năm 1927 đến năm 1937. Sau đó, ông là giáo sư đại học trong hơn hai mươi năm và nhập tịch với tư cách là công dân Hoa Kỳ. Sau khi Điền Hoằng Mậu trở về Đài Loan, Lý Đăng Huy đã hai lần yêu cầu ông phục vụ trong Hội đồng Hành chính viện vào thập niên 1990, nhưng mỗi lần ông đều từ chối; theo báo cáo, yêu cầu ông từ bỏ quyền công dân Hoa Kỳ là một rào cản lớn. Cuối cùng, Điền Hoằng Mậu chấp thuận lời đề nghị giữ chức Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Đài Loan của Tổng thống Trần Thủy Biển và từ bỏ quyền công dân Hoa Kỳ của mình vào ngày 11 tháng 5 năm 2000, tám ngày trước khi nhậm chức. Sau này, ông nói rõ trong một cuộc phỏng vấn rằng ông không hối tiếc về bước đi này, vì ông "yêu Đài Loan". Sau khi nhiệm kỳ của ông kết thúc, ông đảm nhiệm chức vụ mới với tư cách là người đứng đầu Văn phòng đại diện Đài Bắc tại Vương quốc Anh. Điền Hoằng Mậu từ chức năm 2004, và sau đó lãnh đạo Viện nghiên cứu chính sách quốc gia. Năm 2016, Thái Anh Văn chỉ định Điền Hoằng Mậu làm Chủ tịch Quỹ giao lưu hai bờ eo biển Đài Loan. Ông rời chức vụ này vào tháng 3 năm 2018.

**Tham khảo**
Thể loại:Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Đài Loan
Thể loại:Đại diện Đài Loan
Separase

Separase, còn được gọi là separin, là một protease cystein chịu trách nhiệm cho việc khởi động kỳ sau bằng cách thủy phân cohesin, loại protein chịu trách nhiệm việc đính nhiễm sắc tử trong giai đoạn đầu của kỳ sau. Ở người, separase được mã hóa bởi gen ESPL1.

**Khám phá**
Ở loàiS. cerevisiae, separase được mã hóa bởi gien esp1. Esp1 được khám phá ra bởi Kim Nasmyth và đồng nghiệp vào năm 1998.

**Chức năng**
The yeast cohesin complex consists of specialized proteins, including Scc1.
Liên kết bền vững giữa các nhiễm sắc tử chị em trước kỳ sau và sự phân tách đúng lúc của nó trong kỳ sau là tối quan trọng với quá trình phân chia tế bào và thừa kế nhiễm sắc thể. Trong các loài động vật có xương sống, liên kết nhiễm sắc thể chị em được giải phóng theo hai bước thông qua những cơ chế riêng biệt. Bước một bao gồm sự photphoryl hóa của STAG1 hoặc STAG2 trong phức hợp cohesin. Bước hai bao gồm quá trình cohesin subunit SCC1 (RAD21) bị phân cắt bởi separase, thứ là khởi đầu của sự phân tách sau cùng của nhiễm sắc tử chị em.
Ở loài S. cerevisiae, Esp1 được mã hóa bởi ESP1 và được điều tiết bởi securin Pds1. Hai nhiễm sắc tử chị em ban đầu được đính vào với nhau bởi phức hợp cohesin cho tới khi bắt đầu kỳ sau, vào lúc đó thoi phân bào kéo hai nhiễm sắc tử chị em ra khỏi nhau, để lại cho hai tế bào chị em một số lượng nhiễm sắc tử chị em bằng nhau. Các protein đính hai nhiễm sắc tử chị em, không cho phép bất cứ sự phân tách nhiễm sắc tử chị em sớm nào được xảy ra, là một phần của nhóm protein cohesin. Một trong những protein cohesin tối cần thiết cho việc liên kết nhiễm sắc tử chị em là Scc1. Esp1 là một protein separase chia tách cohesin subunit Scc1 (RAD21), cho phép các nhiễm sắc tử chị em được phân tách tại kỳ sau trong nguyên phân.

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 doi=10.1091/mbc.3.12.1443- doi=10.1016/S0092-8674(00)81211-8- pmc=2193664

**Liên kết ngoài**
 separaseMedical Subject Headingsseparase- https://web.archive.org/web/20041117073907/http://ncbi.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=Nucleotide- Video by David Morgan explaining action of securin and separin (in MP4 format): http://media.hhmi.org/ibio/morgan/morgan_3.mp4- and in other formats: http://www.ibioseminars.org/lectures/bio-mechanisms/david-morgan-part-1/david-morgan-part-3.html date = ngày 9 tháng 10 năm 2013
Thể loại:Sinh học tế bào
Thể loại:Nguyên phân
Thể loại:Gen theo nhiễm sắc thể ở người
Nậm Pông

Nậm Pông là phụ lưu cấp 1 của sông Hiếu, chảy ở huyện Quỳ Châu tỉnh Nghệ An, Việt Nam .

**Dòng chảy**
Sông bắt nguồn từ hơp lưu các suối ở các xã Diên Lãm, Châu Hoàn và Châu Phong  name=Nậm Pông, chảy về hướng đông bắc.
Sang xã Châu Hạnh thì đổ vào sông Hiếu, từ đó nước chảy đến sông Lam .

**Thủy điện**
Thủy điện Nậm Pông công suất lắp máy 30 MW, xây dựng trên dòng nậm Pông tại vùng đất các xã Châu Hạnh và Châu Phong huyện Quỳ Châu, khởi công tháng 03/2008, hoàn thành tháng 01/2014 . name = tdNamPong

**Chỉ dẫn**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Hệ thống sông Lam
Thể loại:Sông tại Nghệ An
HD 219134

HD 219134 (hoặc HR 8832, Gliese 892) là một ngôi sao thuộc dãy chính trong chòm sao Tiên Hậu (Cassiopeia). Nó nhỏ hơn và kém sáng hơn Mặt Trời, với lớp phổ K3V, làm cho nó trở thành một sao màu da cam. HD 21934 tương đối gần với hệ Mặt Trời, với khoảng cách ước tính là 21,25 năm ánh sáng. Ngôi sao này gần với giới hạn cấp sao biểu kiến mà mắt thường có thể nhìn thấy được. Giới hạn đối với hầu hết các nhà quan sát được coi là cấp 6. Sao này có một đồng hành quang học cấp 9,4 với chia tách góc là 106,6 giây cung.

**Hệ hành tinh**
Ngôi sao này có một hệ gồm 6 ngoại hành tinh. Hành tinh trong cùng nhất là HD 219134 b, một siêu Trái Đất đất đá, dựa trên kích thước (1,6 lần kích thước Trái Đất) và mật độ (6,4 gam trên cm khối). Ngoại hành tinh này cùng 3 ngoại hành tinh bổ sung, trong đó một là siêu Trái Đất (định danh c và sau này được xác định cũng là hành tinh đất đá), một cỡ Sao Hải Vương (d) và một cỡ Sao Mộc (e), đã được Motalebi et al. suy luận bằng cách sử dụng dữ liệu vận tốc xuyên tâm của HARPS-N. Hai tháng sau, Vogt et al. công bố bài báo về hệ thống này, trong đó tìm thấy đáp án 6 hành tinh, với các hành tinh b & c tương ứng với các hành tinh đề cập trong Motalebi et al., e & g tương ứng với d & e của Motalebi, còn d & f là các hành tinh mới. Tổng cộng có 4 nghiên cứu độc lập về hệ thống hành tinh của HD 219134 đã được thực hiện, với một số kết quả của chúng mâu thuẫn với nhau. Tính đến tháng 3 năm 2017, ngôi sao này được biết là có ít nhất 5 hành tinh, hai trong số đó (HD 219134 b và c) được biết là hành tinh đất đá siêu Trái Đất và quá cảnh.

**Tham số của các hành tinh**

**Ghi chú**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Chòm sao Tiên Hậu
Thể loại:Sao dãy chính nhóm K
Thể loại:Sao kiểu Mặt Trời
Thể loại:Sao biến quang bị nghi ngờ
Thể loại:Thiên thể HD
Thể loại:Thiên thể HR
Thể loại:Thiên thể Durchmusterung
Cuộc Chiến Hôn Nhân (phim)

Cuộc Chiến Hôn Nhân (tên tiếng Thái: วิวาห์ว้าวุ่น, phiên âm: Wiwa Wah Woon) hay Đám Cưới Hỗn Loạn là bộ phim truyền hình Thái Lan phát sóng vào năm 2010 và chiếu trên đài Channel 3 (CH3). Phim với sự tham gia của Theeradej Wongpuapan và Araya A. Hargate.

**Nội dung**
Pawee - một chàng "play boy" giàu có, điển trai và vây quanh anh là những cô nàng xinh đẹp và vô cùng gợi cảm. Ấy thế mà, Pawee không ngờ rằng có ngày anh lại rơi vào bẫy tình của Airada - một cô nàng xinh đẹp nhưng lại là một thầy bói và một "bad girl" chính hiệu. Cô nàng đã lừa Pawee kết hôn với mình để có được tiền của anh ấy. Đây cũng chính là điều khiến Pawee tìm mọi cách để li dị với Airada.
Nhưng rắc rối ở chỗ là nếu Pawee đơn phương ly hôn với Airada trước thì anh phải trả cho cô 40 triệu baht (1,2 triệu đôla). Còn nếu Airada không thể chịu đựng được Pawee và đề nghị ly dị trước thì anh sẽ không phải trả cho cô một đồng nào. Cũng chính vì thế mà cuộc hôn nhân của cả hai như là một lời tuyên chiến, một cuộc so tài thực sự, xem ai sẽ là người phá vỡ lời cam kết và đòi ly hôn trước. Airada muốn có 40 triệu baht còn Pawee thì muốn tự do mà không phải mất tài sản. Bên cạnh đó, ba mẹ hai bên thì luôn cố gắng vung vén cho cặp đôi "bất đắc dĩ" này.
Liệu rằng cuộc hôn nhân của Pawee và Airada có bền vững và tình cảm của họ sẽ đi đến đâu khi trong tim cả hai vẫn đang vấn vướng về một hình bóng khác?

**Diễn viên**
Theeradej Wongpuapan as Pawee "Wee" Sajjapongpan
*Araya A. Hargate as Airada
*Rawit Terdwong as Ruj
*Sunisa Jett as Matthika
*Apinun Prasertwattanakul as Tul
*Panchanida Seesaamram as Mesa
*Sorawit Suboon as Tharadon
*Rattanarat Aurthaveekul as Pooky
*Savitree Samipak as Pojanee
*Dilok Thong wattana as Payoot
*Passorn Boonyakiat as Nuanthong
*Sombat Kajornchaikul as Preecha
*Jason Young as Thee
*Nui Chernyim as Character name
*Siriporn Yooyord as Character name
*Fundee Janyathanakorn as Character name
*Funden Janyathanakorn as Character name
*Paweena Thansrisuroj as Character Name
*Daraneenuch Pohpiti as

**Ca khúc nhạc phim**
  วิวาห์ว้าวุ่น / Wiwa Wah Woon - Namcha & Techin-  คนไม่รู้ตัว / Kon Mai Roo Tua - Techin Chayuti

**Tham khảo**
Thể loại:Phim truyền hình Thái Lan ra mắt năm 2010
Thể loại:Phim truyền hình Thái Lan
Tiếng Tráng chuẩn

Tiếng Tráng chuẩn (tên địa phương: Vahcuengh (pre-1982: Vaƅcueŋƅ; Sawndip: 话壮); p=Zhuàngyǔ) là ngôn ngữ chuẩn hóa chính thức của tiếng Tráng, là một nhánh của các ngôn ngữ Bắc Thái. Cách phát âm của nó dựa trên phương ngữ tiếng Tráng Ung Bắc của Song Kiều, Quảng Tây ở huyện Vũ Minh, Quảng Tây với một số ảnh hưởng từ Phù Lương, Giang Tây, cũng ở huyện Vũ Minh, trong khi vốn từ vựng của nó chủ yếu dựa trên phương ngữ miền bắc. Các tiêu chuẩn chính thức bao gồm cả tiếng Tráng nói và viết. Đó là tiêu chuẩn quốc gia của tiếng Tráng, mặc dù ở Vân Nam, một tiêu chuẩn địa phương được sử dụng.

**Xem thêm**
 Tiếng Bắc Thái- Tiếng Tạng

**Chú thích**
Thể loại:Ngôn ngữ tại Trung Quốc
Thể loại:Nhóm ngôn ngữ Thái
Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc

Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc là người đứng đầu Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương. Bí thư là một chức vụ chính trị rất quan trọng, người đảm nhiệm chức vụ này là một trong những lãnh đạo cao cấp nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Đảm nhiệm chức vụ Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương luôn là một Ủy viên Bộ Chính trị hoặc Ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đó là các cơ quan ra quyết định cao nhất và có quyền lực lớn ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Bí thư đương nhiệm là Lý Hi.

**Danh sách Bí thư**

**Xem thêm**
 Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc

**Tham khảo==
Nguyễn Hồng Quân (định hướng)

Nguyễn Hồng Quân trong tiếng Việt có thể là một trong các nhân vật thuộc các lĩnh vực sau:

**Xây dựng**
Nguyễn Hồng Quân (bộ trưởng) (sinh năm 1949), quê ở xã Thượng Vũ, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương. Ông là nguyên Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, nguyên Bộ trưởng Bộ Xây dựng giai đoạn 2002 – 2011.

**Quốc phòng**
Thiếu tướng, GS.TS Nguyễn Hồng Quân (sinh năm 1957), quê ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Ông là nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Quốc phòng, Bộ Quốc phòng.

**Xem thêm**
 Nguyễn Hồng Quân
Bùi Vịnh

Bùi Vịnh (1508 – 1545) là nhà văn, danh thần nhà Mạc. Ông là người làng Giáp Nhị (làng Nhĩ), xã Thịnh Liệt (tục gọi làng Sét), huyện Thanh Đàm, trấn Sơn Nam, nay thuộc Hà Nội. Bùi Vịnh đỗ đệ nhất giáp tiến sĩ, đệ nhị danh (bảng nhãn) niên hiệu Đại chính 3 (1532) đời Mạc Đăng Doanh. Bùi Vịnh làm quan tới chức Lại bộ Tả thị lang tước Mai lĩnh hầu.

**Gia thế**
Ông là con thứ hai của nhà văn, tiến sĩ Bùi Xương Trạch (1451 – 1529), tác giả bài ký Quảng Văn Đình nổi tiếng thời Lê Thánh Tông, là cố nội tiến sĩ Bùi Bỉnh Quân và là viễn tổ của Bùi Huy Bích. Ông có con là Bùi Bỉnh Uyên lấy con gái của Lê Bá Ly.

**Sự nghiệp**
Bùi Vịnh vốn thiên tính thông minh, học vấn uyên bác, soạn nhiều văn chương cả chữ Hán và chữ Nôm, nhưng hiện còn lại ít. Năm 25 tuổi đã đậu Bảng nhãn, khoa Nhâm thìn (1532), đời Mạc Đại Chính (Đăng Doanh). Thi ứng chế, ông đỗ đầu, bài thơ ngũ ngôn 49 vần nay vẫn còn được lưu giữ. Ông làm quan đến chức Tả Thị lang bộ Hộ kiêm Tả Xuân phường, sau này đến chức Đông các Đại học sĩ, tước Mai Lĩnh Hầu.
Có nhiều tác phẩm như "Thơ ngũ ngôn trường thiên" 49 vần, phú "Đế đô hình thắng" bằng chữ Hán. Đáng chú ý là bài phú Nôm "Cung trung bảo huấn", đề cao lễ giáo, viết bằng tiếng Việt khá lưu loát, uyển chuyển mặc dù có nhiều điển cố, có thể coi là một chứng tích của sự phát triển ngôn ngữ văn học Nôm thế kỉ 16.
Năm Ất tị 1545, ông mất, thụy là Trung Hiến.

**Tác phẩm tiêu biểu**
Tác phẩm của ông bằng chữ Hán có bài thơ Thơ ngũ ngôn trường thiên (49 vần) được sáng tác để thi ứng chế Bảng nhãn và bài phú Đế đô hình thắng ca ngợi vẻ đẹp hình thế của đất Thăng Long, ít nhiều thể hiện niềm tự hào về kinh đô văn vật cổ kính, do vua Mạc sai làm.
Bùi Vịnh có hai cháu gái là cung nhân trong cung vua Mạc. Ông làm bài phú Cung trung bảo huấn dâng vua Mạc và cũng là để răn dạy hai cháu mình. Tương truyền ông được vua Mạc ban thưởng hậu. Mục đích bài phú như Bùi Vịnh nói, là chép những lời dạy quý báu, những phép tắc lớn để dạy dỗ nơi cung cấm. Tác phẩm có 8 vần 24 liên. Đoạn đầu Bùi Vịnh ca tụng nhà Mạc như một triều đại thịnh trị có vua hiển đức. Bài phú cũng nói lên vinh dự của cung phi được ân đãi nơi “đền loan gác phượng”. Phần chính tác phẩm nói đến phận sự của họ phải học theo nết tốt (như cần kiệm, khiêm tốn, dịu dàng) tránh thói xấu (xa hoa, ghen ghét…) để có một tương lai tốt đẹp “vua thánh tôi hiền nước yên nhà thuận”. Nội dung bài phú nghèo nàn, khô khan, để cao lễ giáo phong kiến với tất cả những khuôn phép khắt khe, nghiệt ngã. Vẻ hình thức thì dùng nhiều chữ Hán điển tích cầu kỳ. Tuy nhiên văn viết bằng tiếng Việt khá lưu loát, uyển chuyển, ghi lại được nhiều từ ngữ cổ. Cung trung bảo huấn phú là một chứng tích của sự phát triển ngôn ngữ văn học Nôm thế kỷ XVI.

**Chú thích**

**Xem thêm**
 Bùi Xuân Ngật (2013), Danh nhân họ Bùi, Nhà xuất bản Hội Nhà văn
*Hoàng Tuấn Kiều (2013), Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan thân thế - cuộc đời và sự nghiệp, Nhà xuất bản Hội Nhà văn
Thể loại:Bảng nhãn Việt Nam
Thể loại:Sinh năm 1508
Thể loại:Mất năm 1545
Thể loại:Dòng họ Bùi ở Thịnh Liệt
Thể loại:Người họ Bùi tại Việt Nam
Tà Cơn

Tà Cơn có thể là:- Đèo Tà Cơn trên quốc lộ 279 ở vùng đất "bản Tà Cơn" xã Chiềng Sinh huyện Tuần Giáo tỉnh Điện Biên, Việt Nam.- Suối Tà Cơn là phụ lưu sông Rào Quán trong hệ thống sông Thạch Hãn, chảy ở xã Tân Hợp huyện Hướng Hóa tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.- Di tích Sân bay Tà Cơn là di tích lịch sử tại vùng bản và Suối Tà Cơn ở xã Tân Hợp huyện Hướng Hóa tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.
Sóng thần eo biển Sunda 2018

Núi lửa Anak Krakatau phun trào năm 2008
Vào ngày 22 tháng 12 năm 2018, một cơn sóng thần gây ra bởi một vụ phun trào của núi lửa Anak Krakatau ở eo biển Sunda đã tấn công các khu vực ven biển của Banten và Lampung, Indonesia. Ít nhất 429 người thiệt mạng và hơn 1459 người bị thương, mất tích 128 người. Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia (BMKG) cho rằng sóng thần xảy ra khi thủy triều lên cao và một trận lở đất dưới nước do một vụ phun trào núi lửa gây ra.

**Sóng thần**
Vào lúc 21:03 giờ địa phương (14:03 UTC), Anak Krakatau, một ngọn núi lửa đang hoạt động ở eo biển Sunda, đã phun trào và làm hỏng thiết bị địa chấn mặc dù một trạm địa chấn gần đó đã phát hiện ra những cơn chấn động liên tục. BMKG đã phát hiện ra một sự kiện sóng thần vào khoảng 21h27 giờ địa phương (14:27 UTC) tại bờ biển phía tây của Banten, nhưng cơ quan này đã không phát hiện bất kỳ sự kiện kiến ​​tạo nào trước đó. Phát ngôn viên Khí tượng, Khí hậu học và Cơ quan Địa vật lý (BMKG) của Indonesia, ông Sutopo Purwo Nugroho đã đưa ra một tuyên bố quy định sóng thần với thủy triều cao bất thường do mặt trăng mới kết hợp với trận lở đất dưới nước do vụ phun trào Anak Krakatau gây ra.
Trước đó, BMKG đã đưa ra cảnh báo sóng cao cho vùng biển xung quanh eo biển này.

**Thiêt hại**
Khoảng 400 ngôi nhà ở Pandeglang nằm gần bờ biển bị sập hoặc bị hư hại nặng nề do sóng, ngoài ra còn có 9 khách sạn. 30 ngôi nhà khác ở Nam Lampung cũng bị hư hại nặng. Con đường nối giữa Serang và Pandeglang đã bị cắt đứt.
Mặc dù Indonesia sở hữu hệ thống cảnh báo sóng thần đối với sóng thần do động đất gây ra, nhưng không có cho sóng thần gây ra bởi núi lửa và do đó đã không có cảnh báo sớm.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Indonesia năm 2018
Thể loại:Thiên tai năm 2018
Sunda
Sunda
Giáo phận Haarlem-Amsterdam

Giáo phận Haarlem-Amsterdam (tiếng Hà Lan: Bisdom Haarlem-Amsterdam, Latin: Dioecesis Harlemensis-Amstelodamensis) là một giáo phận Latin của Giáo hội Công giáo ở Hà Lan. Là một trong bảy người bầu cử ở tỉnh giáo hội của Tổng Giám mục Thành thị Utrecht, lãnh thổ giáo phận bao gồm phía tây bắc của Hà Lan, bao gồm các thành phố Haarlem (thủ phủ của Noord Holland) và Amsterdam (cùng tỉnh và quốc gia danh nghĩa của Hà Lan thủ đô).
Đức ông Jozef Marianus Punt là Giám mục Giáo phận Haarlem-Amsterdam từ năm 2001.

**Tham khảo**
Haarlem-Amsterdam‎
Thể loại:Văn hóa Noord-Holland
ISO 3166-2:CN

ISO 3166-2:CN là mục nhập cho Trung Quốc trong ISO 3166-2, một phần của tiêu chuẩn ISO 3166 tiêu chuẩn được công bố bởi Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO), trong đó xác định mã cho tên của hiệu trưởng phân (ví dụ tỉnh hoặc tiểu bang) của tất cả các quốc gia được mã hóa theo ISO 3166-1.
Hiện tại đối với Trung Quốc, mã ISO 3166-2 được xác định cho các phân khu cấp tỉnh sau:- 23 tỉnh- 5 khu tự trị- 2 đặc khu hành chính- 4 thành phố
Đài Loan được coi là một tỉnh của Trung Quốc vì về vị thế chính trị của nó trong Liên Hợp Quốc, mặc dù thực tế nó thuộc thẩm quyền của Trung Hoa Dân Quốc thay vì Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ("Trung Quốc"), Liên Hợp Quốc coi Đài Loan là một phần của "Trung Quốc".
Mỗi mã bao gồm hai phần, cách nhau bởi dấu gạch nối. Phần đầu tiên là CN, mã ISO 3166-1 alpha-2 của Trung Quốc. Phần thứ hai là một mã chữ cái gồm hai chữ cái được chỉ định bởi Guobiao GB/T 2260 (xuất bản lần đầu năm 1991, trước ISO 3166-2, xuất bản lần đầu năm 1998).

**Mã hiện tại**
Tên phân khu được liệt kê như trong tiêu chuẩn ISO 3166-2 do Cơ quan bảo trì ISO 3166 (ISO 3166/MA) công bố.
Nhấp vào nút trong tiêu đề để sắp xếp từng cột.


**Các phân ngành được bao gồm trong ISO 3166-1**
Bên cạnh việc được đưa vào như các phân khu của Trung Quốc trong ISO 3166-2, Đài Loan, Hồng Kông và Macao cũng chính thức được gán mã quốc gia của riêng họ trong 3166-1
Trong ISO 3166-1, Đài Loan được liệt kê dưới tên quốc gia "Đài Loan, Tỉnh của Trung Quốc"

**Thay đổi**
Các thay đổi sau đây cho mục đã được công bố trong các bản tin của ISO 3166/MA kể từ lần xuất bản đầu tiên của ISO 3166-2 vào năm 1998:
Các thay đổi sau đây cho mục nhập được liệt kê trên danh mục trực tuyến của ISO, Nền tảng duyệt trực tuyến:

**Xem thêm**
 .cn

**Tham khảo**
Thể loại:ISO 3166
Thể loại:Đơn vị hành chính địa phương cấp tỉnh của Trung Quốc
PDP-10

right
Tập tin:PDP-10 1090.jpg|thumb|right|300px|KL10-DA 1090 CPU and 6 Memory Modules
PDP-10 systems on the ARPANET highlighted in yellow
Working DEC KI-10 System at Living Computers: Museum + Labs
PDP-10 là một sản phẩm của Digital Equipment Corporation, sau đó được bán trên thị trường với tên DECsystem-10, là một dòng máy tính mainframe được sản xuất vào năm 1966; nó đã bị ngưng bán vào năm 1983. Các mô hình năm 1970 và sau đó được bán trên thị trường dưới tên DECsystem-10, đặc biệt là khi hệ điều hành TOPS-10 được sử dụng rộng rãi.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 PDP-10 stuff- PDP10 Miscellany Page- Life in the Fast AC's- Columbia University DEC PDP-10 page- Panda Programming TOPS-20 page- Living Computers: Museum + Labs date = ngày 2 tháng 1 năm 2019, a portal into the Paul Allen collection of timesharing and interactive computers, including an operational PDP-10 (KL-10).  Request a login date = ngày 2 tháng 1 năm 2019.- Empire for the PDP-10 (zip file of FORTRAN-10 source code download) from  Classic Empire- PDP-10 software archive at Trailing Edge- The Personal Mainframe ad date = ngày 6 tháng 11 năm 2018
*Computer World   ad for Personal Mainframe - PDP-10 documentation at Bitsavers
Thể loại:Kiến trúc tập lệnh
Thể loại:Máy tính 36 bits
Bill Gates Sr.

William Henry Gates II (30 tháng 11 năm 1925 - 14 tháng 9 năm 2020), được biết đến với tên Bill Gates Sr., là một cố luật sư và nhà từ thiện người Mỹ và là tác giả của cuốn sách Showing Up for Life: Thoughts on the Gifts of a Lifetime. Ông là cha đẻ của tỷ phú Bill Gates, người đồng sáng lập Microsoft.

**Cuộc sống và giáo dục sớm   **
Gates Sr sinh ra ở Bremerton, Washington vào năm 1925, là con trai của Lillian Elizabeth Rice (1891 - 1966) và William Henry Gates Jr (1891 - 1969). Bản thân ông là con trai của William Henry Gates, một chủ cửa hàng nội thất và là nhà khai thác vàng trong Cơn sốt vàng Dawson năm 1898
Gates Sr đã phục vụ trong Quân đội Hoa Kỳ ba năm trong Thế chiến thứ hai. Sau đó, ông theo học tại Đại học Washington, lấy bằng Cử nhân năm 1949 và bằng Tiến sĩ Luật năm 1950. Khi ở UW ông từng là thành viên của hội huynh đệ Chi Pis

**Sự nghiệp**
Gates là đồng sáng lập công ty luật Shidler McBroom & Gates vào năm 1964,công ty này sau này trở thành một phần của Preston Gates & Ellis LLP (PGE). 
Thể loại:Sinh năm 1925
Thể loại:Mất năm 2020
Thể loại:Người Mỹ gốc Anh
Thể loại:Người Mỹ gốc Đức
Thể loại:Nhà từ thiện Mỹ
Thể loại:Lính Lục quân Hoa Kỳ
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Michigan
Intel 8008

Intel 8008 là một bộ vi xử lý định hướng byte đầu tiên được Intel thiết kế và sản xuất và giới thiệu vào tháng 4 năm 1972. Đây là CPU 8 bit có 14 bit bên ngoài bus địa chỉ có thể đánh địa chỉ 16 KB bộ nhớ. Ban đầu được gọi là 1201, chip này được Computer Terminal Corporation (CTC) ủy quyền để thực hiện một bộ lệnh thiết kế của chúng cho thiết bị đầu cuối lập trình Datapoint 2200 của chúng. Vì chip này bị trì hoãn và không đáp ứng các mục tiêu hiệu suất của CTC, thay vào đó, Datapoint 2200 cuối cùng đã sử dụng CPU dựa trên TTL của CTC. Một thỏa thuận cho phép Intel tiếp thị chip này cho các khách hàng khác sau khi Seiko bày tỏ sự quan tâm đến việc sử dụng nó cho máy tính calculator.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 MCS-8 User Manual date=2007-09-27  with 8008 data sheet (1972)- Computer World date=2018-11-16  Forgotten PC history: The true origins of the personal computer- The Intel 8008 support page unofficial- The DigiBarn Computer Museum's page on Bill Pentz' Sacramento State machine, a full microcomputer built around the 8008- Microcomputer Design, First Edition, 1974 date=2012-03-11 - Microcomputer Design, Second Edition, 1976 date=2012-03-11 -  BASIC for the 8008 - Kilobaud Magazine, April 1977-  A BASIC language interpreter for the Intel 8008 microprocessor - University of Illinois, 1974
Thể loại:Vi xử lý Intel
Intel 8080

Intel 8080 là bộ vi xử lý 8 bit thứ hai do Intel thiết kế và sản xuất và được phát hành vào tháng 4 năm 1974. Nó là một biến thể mở rộng và nâng cao của thiết kế 8008 trước đó, mặc dù không có khả năng tương thích nhị phân. Giới hạn tần số xung nhịp được chỉ định ban đầu là 2 MHz và với các lệnh phổ biến sử dụng 4, 5, 7, 10 hoặc 11 chu kỳ, điều này có nghĩa là nó hoạt động ở tốc độ thông thường là vài trăm nghìn lệnh mỗi giây. Một biến thể nhanh hơn 8080A-1 trở nên khả dụng sau này với giới hạn tần số xung nhịp lên tới 3.125 MHz.
8080 yêu cầu hai chip hỗ trợ để hoạt động trong hầu hết các ứng dụng, trình điều khiển / trình tạo xung nhịp i8224 và bộ điều khiển bus i8228 và được triển khai trong NMOS bằng cách sử dụng các bóng bán dẫn chế độ tăng cường không bão hòa khi tải do đó yêu cầu +12 V và điện áp −5 V ngoài khả năng tương thích với TTL chính +5 V.

**Tham khảo**
Thể loại:Vi xử lý Intel
Harry R. Lewis

Harry Roy Lewis (sinh năm 1947) là một nhà khoa học máy tính, nhà toán học và quản trị viên đại học người Mỹ nổi tiếng với nghiên cứu về logic tính toán, sách giáo khoa về khoa học máy tính lý thuyết và các bài viết về điện toán, giáo dục đại học và công nghệ. Ông là Giáo sư Khoa học Máy tính Gordon McKay tại Đại học Harvard, và là Trưởng khoa của Đại học Harvard từ năm 1995 đến 2003.
Lewis đã được vinh danh vì "những đóng góp đặc biệt cho giảng dạy đại học"; sinh viên của ông đã bao gồm các doanh nhân tương lai Bill Gates và Mark Zuckerberg, và nhiều giảng viên tương lai tại Harvard và các trường khác. Trang web "Six Degrees to Harry Lewis", được tạo bởi Zuckerberg khi còn ở Harvard, là tiền thân của Facebook.
Một vị trí giáo sư mới về Kỹ thuật và Khoa học Ứng dụng, được một cựu sinh viên ủng hộ, sẽ được đặt tên cho Lewis và vợ ông khi họ nghỉ hưu.

**Ghi chú**

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1947
Thể loại:Nhà khoa học máy tính Mỹ
Thể loại:Người Mỹ gốc Đức
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Harvard
Thể loại:Giảng viên Đại học Harvard
Thể loại:Nhân vật còn sống
Tổng giáo phận Utrecht

Tổng giáo phận Utrecht (tiếng Latin: Archidioecesis Ultraiectensis) là một tổng giáo phận của Giáo hội Công giáo ở Hà Lan. Tổng Giám mục Utrecht là giám mục đứng đầu giáo tỉnh Giáo hội Utrecht. Có sáu giáo phận achragan trong tỉnh: Breda, Groningen-Leeuwarden, Haarlem-Amsterdam, Roermond, Rotterdam, và 's-Hertogenbosch. Nhà thờ chính tòa của tổng giáo phận là Nhà thờ Saint Catherine đã thay thế nhà thờ trước đó, Nhà thờ Saint Martin, sau khi nó được đưa theo Tin lành trong Cải cách.

**Tham khảo**
Utrecht
Thể loại:Utrecht
Ric Weiland

Richard W. "Ric" Weiland (21 tháng 4 năm 1953 - 24 tháng 6 năm 2006) là một nhà tiên phong phần mềm máy tính, lập trình viên và nhà từ thiện. Ông là nhân viên thứ hai của Tập đoàn Microsoft, gia nhập công ty trong năm cuối của ông tại Đại học Stanford. 
Ở tuổi 35, ông rời Microsoft để tập trung thời gian vào quản lý đầu tư và hoạt động từ thiện, trở thành một nhà tài trợ thầm lặng nhưng được kính trọng cho phong trào công bằng xã hội LGBTQ, môi trường, dịch vụ y tế & con người và giáo dục. Sau khi ông qua đời, Biên niên sử từ thiện đã gọi Ric là cuộc chinh phục món quà từ thiện lớn thứ 11 trong cả nước với hơn 165 triệu đô la được phân phối giữa 20 người thụ hưởng phi lợi nhuận.

**Tham khảo**

Thể loại:Lập trình viên Mỹ
Thể loại:Người LGBT từ tiểu bang Washington
Thể loại:Nhân viên Microsoft
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Stanford
Khu bảo tồn thiên nhiên Aksu-Zhabagly

Cao nguyên giữa các sông Kshi và Ulken Kaindy, núi Zhabagly thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Aksu-Zhabagly
Tập tin:Aksu Jabgly 3.JPG|thumb|Hẻm núi Aksu, Khu bảo tồn thiên nhiên Aksu-Zhabagly.
Khu bảo tồn thiên nhiên Aksu-Zhabagly (translit=Aksu-Zhabaglinskiy zapovednik, translit=Aqsu-Zhabaghyly Qoryghy) là khu bảo tồn thiên nhiên lâu đời nhất tại Trung Á. Nằm ở phía nam của Cộng hòa Kazakhstan bao gồm các chuỗi núi phía tây bắc của dãy Thiên Sơn. Tên của nó bắt nguồn từ con sông Aksu, là sông lớn nhất trong khu bảo tồn, và dãy núi Zhabagly nằm ở phía bắc. Năm 2016, nó là một phần của Di sản thế giới Tây Thiên Sơn được UNESCO công nhận.

**Địa lý**
Khu bảo tồn thiên nhiên Aksu-Zhabagly nằm ở vùng núi phía tây của Talas Alatau, là dãy núi phía tây của dãy Thiên Sơn. Ranh giới phía đông của nó được phân định với Cộng hòa Kyrgyzstan, trong khi phía nam ngăn cách bởi thung lũng sông Maidantal và biên giới với Uzbekistan. Ở phía tây của khu bảo tồn là khu vực được bao quanh bởi Kyzylkum, và ở phía bắc được phân định bởi dãy núi Karatau. Dãy Thiên Sơn mở rộng hơn nữa về phía đông và nam. Khu bảo tồn thiên nhiên trải dài trên diện tích 131.934 hecta, địa hình dao động từ 1100 - 4236 mét. Các dãy núi lớn tại đây bao gồm Zhabagly ở phía bắc, Talasskiy Alatau ở trung tâm, Baldyoustktau và Ugamskiy Alatau ở phía nam. Chúng tạo thành những sườn dốc cũng như những cao nguyên thoải. Đỉnh Sayram nằm ở phía nam là điểm cao nhất trong Khu bảo tồn. Khu vực núi bị chia cắt bởi các con sông Jabagly, Aksu và Baldyrbek, tất cả đều chảy theo hướng tây vào Syrdarya, sau đó chảy ra biển Aral. Con sông Aksu hình thành Hẻm núi Aksu sâu 500 mét và chỉ có thể băng qua được ở phía nam của khu bảo tồn bằng cách đi bộ qua một cây cầu đi bộ hẹp.

**Địa chất**
Đá vôi Đại Cổ sinh, đá dolomit và đá tro núi lửa là những loại chiếm ưu thế nhất tại khu bảo tồn. Đất hoảng thổ dày tích tụ trên các cao nguyên và chân đồi. Đá mácma kỷ Permi có những ít hơn.

**Hệ động thực vật**
Động vật tại khu bảo tồn bao gồm 44 loài động vật có vú nằm trong Sách đỏ của Kazakhstan. Đáng chú ý nhất phải kể đến báo tuyết nhưng hiếm khi được bắt gặp.Các loài thường thấy hơn là gấu nâu Himalaya, Cừu Argali Thiên Sơn (Ovis ammon karelini), Nhím lông Ấn Độ và Sóc chuột Menzbier.
Về thực vật, đây là nơi có 1312 loài thực vật có mạch. Một số chi lớn nhất bao gồm Hoàng kỳ, Loa kèn, Hành, Cói túi, Đậu. Có 44 loài thực vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng được liệt kê trong sách đỏ Kazakhstan. bao gồm Táo dại Tân Cương (Malus sieversii), Nho hoang dã (Vitis vinifera) và một số loài hoa hoa tulip hoang dã. Một phần của khu bảo tồn được bao phủ bởi bán sa mạc, bụi rậm thảo nguyên tạo thành một bức tranh đầy màu sắc vào mùa xuân. Vành đai thực vật núi cao điểm thêm bởi một số loài Bách xù và những đồng cỏ là nơi phát triển của một số loài thực vật Xibia và Trung Á. Hẻm núi Aksu là nơi có một số mảng rừng phong Turkestan trong khi các loài Liễu và Bạch dương phát triển dọc theo một số sông chính.

**Tham khảo**
Aksu-Zhabagly
Aksu-Zhabagly
Thể loại:Thiên Sơn
Aksu-Zhabagly
Thể loại:Khu dự trữ sinh quyển tại Kazakhstan
Thể loại:Khởi đầu năm 1926 ở Nga
Ctenochaetus binotatus

Ctenochaetus binotatus là một loài cá biển thuộc chi Ctenochaetus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1955.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh của loài cá này, binotatus, trong tiếng Latinh có nghĩa là "có hai vết đốm", ám chỉ đến hai đốm đen nổi bật trên cuống đuôi, một ở gốc sau của vây lưng mềm và một ở góc sau của vây hậu môn.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. binotatus có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài cá này được ghi nhận dọc theo vùng bờ biển Đông Phi, bao gồm Madagascar và những quốc đảo, bãi ngầm lân cận, cũng gồm cả Maldives, Chagos, quần đảo Cocos (Keeling), đảo Giáng Sinh và vùng biển ngoài khơi Tây Úc ở Trung Ấn Độ Dương; ở Tây Thái Bình Dương, từ biển Andaman, C. binotatus có mặt ở hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á và Papua New Guinea, trải rộng khắp vùng biển của nhiều đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương (trừ quần đảo Hawaii, quần đảo Line, quần đảo Marquises, quần đảo Pitcairn và đảo Phục Sinh), giới hạn đến quần đảo Tuamotu và đảo Mangareva (thuộc quần đảo Gambier) ở phía đông; phía bắc trải dài đến đảo Đài Loan, miền nam Trung Quốc và miền nam Nhật Bản; phía nam trải dài đến Sydney, New South Wales (Úc) và New Caledonia.
C. binotatus sống gần các rạn san hô, bãi ngầm ngoài khơi hoặc trong các đầm phá ở độ sâu khoảng 55 m trở lại, nhưng thường được quan sát ở độ sâu hơn 10 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở C. binotatus là 22 cm. Có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc. Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu nâu với những đường sọc mảnh màu trắng ở hai bên thân, và những chấm tròn cùng màu trên đầu và ngực. Vây lưng và vây hậu môn màu nâu, hơi sẫm so với thân, có viền màu xanh lam ánh kim. Có 2 đốm đen ở gốc sau của vây lưng và vây hậu môn, nằm trên cuống đuôi. Vây đuôi lõm sâu, hình cánh nhạn, có màu nâu sẫm ở cá trưởng thành và màu vàng tươi ở cá con đang phát triển. Mắt có màu xanh lam sáng, giúp phân biệt chúng với một số loài cá đuôi gai khác.
Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây ở vây lưng: 24 - 27; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 22 - 25.

**Sinh thái**
C. binotatus thường sống đơn độc. Thức ăn của các loài Ctenochaetus chủ yếu là các loại tảo và vụn hữu cơ. Chúng dùng răng của mình để đẩy cát đá trên nền đáy và xúc những mảnh tảo vụn vào miệng. Các loài Ctenochaetus đều có chung một đặc điểm là dạ dày có thành dày.

**Tham khảo**
B
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Nam Phi
Thể loại:Cá Madagascar
Thể loại:Cá Myanmar
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Campuchia
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Cá Tonga
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1955
Ctenochaetus cyanocheilus

Ctenochaetus cyanocheilus là một loài cá biển thuộc chi Ctenochaetus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2001.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài cá này, cyanocheilus, trong tiếng Latinh có nghĩa là "môi xanh lam", ám chỉ đến phần môi màu xanh lam của C. cyanocheilus khi còn sống.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. cyanocheilus có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài cá này được tìm thấy ở hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á và Papua New Guinea, trải rộng khắp vùng biển của nhiều đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương (giới hạn đến Samoa thuộc Mỹ và quần đảo Line ở phía đông); phía bắc trải dài tới quần đảo Ogasawara (Nhật Bản); phía nam đến rạn san hô Great Barrier và New Caledonia, cũng như Tonga.
C. cyanocheilus sống gần các rạn san hô viền bờ ở độ sâu đến ít nhất là 46 m, nhưng thường được quan sát ở độ sâu khoảng từ 7 đến 15 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở C. cyanocheilus là 20 cm. Có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc. Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu nâu cam đến nâu sẫm với những đường sọc màu xanh lam nhạt dọc theo hàng vảy ở hai bên thân, và những chấm tròn màu vàng nhạt trên đầu, ngực và thân trước (phía trên gốc vây ngực). Ngực có màu lam nhạt. Mắt có viền vàng đậm bao quanh. Vây lưng, vây hậu môn và đuôi có màu nâu sẫm hơn so với thân, có viền màu xanh lam ánh kim. Môi màu xanh lam. Cá con có màu vàng tươi toàn cơ thể, dần chuyển sang màu nâu khi trưởng thành. Đuôi lõm, hình cánh nhạn.
Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây ở vây lưng: 25 - 28; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 22 - 26.

**Sinh thái**
C. cyanocheilus có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm. Thức ăn của các loài Ctenochaetus chủ yếu là các loại tảo và vụn hữu cơ. Chúng dùng răng của mình để đẩy cát đá trên nền đáy và xúc những mảnh tảo vụn vào miệng. Các loài Ctenochaetus đều có chung một đặc điểm là dạ dày có thành dày.

**Tham khảo**
C
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Cá Tonga
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2001
Ctenochaetus flavicauda

Ctenochaetus flavicauda là một loài cá biển thuộc chi Ctenochaetus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1938.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài cá này, flavicauda, trong tiếng Latinh có nghĩa là "đuôi vàng", hàm ý đề cập đến vây đuôi màu vàng tươi ở cá con.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. flavicauda có phạm vi phân bố ở Trung Thái Bình Dương. Loài cá này được tìm thấy ở vùng biển của một số đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương: từ quần đảo Phoenix, băng qua quần đảo Cook và Polynesia thuộc Pháp đến đảo Pitcairn, phạm vi phía bắc giới hạn đến quần đảo Line, phía nam đến đảo Rapa Iti.
C. flavicauda sống gần các rạn san hô ở vùng nước nông, độ sâu khoảng từ 10 đến ít nhất là 30 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở C. flavicauda là 16 cm. Có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc. Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu nâu khá sẫm với những đường sọc màu xám hoặc xanh lam nhạt ở hai bên thân, và những chấm tròn cùng màu trên đầu, ngực và thân trước. Vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh lam ánh kim. Vây đuôi có màu trắng, tương phản hoàn toàn với thân và các vây còn lại. Mống mắt có màu xám đậm, viền màu vàng rõ hơn ở rìa trên và sau của mắt. Cá con có màu vàng tươi trên toàn cơ thể.
Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây ở vây lưng: 26–28; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23–26.

**Sinh thái học**
C. cyanocheilus có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm. Thức ăn của các loài Ctenochaetus chủ yếu là các loại tảo và vụn hữu cơ. Chúng dùng răng của mình để đẩy cát đá trên nền đáy và xúc những mảnh tảo vụn vào miệng. Các loài Ctenochaetus đều có chung một đặc điểm là dạ dày có thành dày.

**Tham khảo**
F
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1938
Thể loại:Nhóm loài do Henry Weed Fowler đặt tên