Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Thay khớp

Thay khớp (từ tiếng Hi Lạp: arthron, tiếng Anh: Joint replacement, Replacement arthroplasty, joint, limb, articulate, + plassein) hoặc phẫu thuật thay khớp (tiếng Anh: joint replacement surgery) là một thuật phẫu thuật chỉnh hình, trong đó khớp bị viêm hoặc hỏng chức năng sẽ bị thay thế bởi một bộ phận giả chỉnh hình. Phẫu thuật thay khớp ngày càng trở nên phổ biến với đầu gối và hông. Vào năm 2009, có khoảng 773,000 người Mỹ có một bộ phận hông hoặc đầu gối bị thay thế.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Patient Information from the American Academy of Orthopedic Surgeons-  Patient Information from the FDA-  P. Benum; A. Aamodt; and K. Haugan Uncementeed Custom Femoral Components In Hip Arthroplasty- doi=10.1016/s0883-5403(08)80062-9
Thể loại:Cấy dưới da
Thể loại:Bộ phận giả
Thể loại:Quy trình phẫu thuật chỉnh hình
Ngoại chỉnh hình

Ngoại chỉnh hình là một chuyên khoa sâu thuộc ngành ngoại khoa tập trung vào các chứng bệnh liên quan đến hệ cơ quan vận động. Bác sỹ ngoại chỉnh hình ứng dụng cả hai phương pháp phẫu thuật và không phẫu thuật để điều trị chấn thương cơ xương khớp, bệnh lý cột sống, chấn thương thể thao, bệnh thoái hóa, nhiễm trùng, khối u và dị tật bẩm sinh.

**Lịch sử**

**Chỉnh hình ban đầu**
Nhiều phát triển trong phẫu thuật chỉnh hình đã có được từ những kinh nghiệm trong thời chiến. Trên chiến trường vào thời Trung Cổ những người bị thương được điều trị bằng băng ngâm trong máu ngựa khô để tạo thành một thanh nẹp cứng nhưng mất vệ sinh,.
Ban đầu, thuật ngữ chỉnh hình có nghĩa là sửa chữa các dị tật cơ xương khớp ở trẻ em. Nicolas Andry, giáo sư y khoa tại Đại học Paris đã đặt ra thuật ngữ này trong cuốn sách giáo khoa đầu tiên viết về đề tài này vào năm 1741. Ông ủng hộ việc sử dụng tập thể dục, thao tác cơ xương và nẹp để điều trị dị tật ở trẻ em. Cuốn sách của ông đã được hướng tới các bậc cha mẹ, và trong khi một số chủ đề sẽ quen thuộc với các bác sĩ chỉnh hình ngày nay, nó cũng bao gồm các chứng 'đổ mồ hôi quá nhiều ở lòng bàn tay' và tàn nhang.
Jean-André Venel thành lập viện chỉnh hình đầu tiên vào năm 1780, đây là bệnh viện đầu tiên chuyên điều trị các dị tật về xương của trẻ em. Ông đã phát triển giày chân cho trẻ em khi sinh ra bị dị tật bàn chân và nhiều phương pháp khác nhau để điều trị cong vẹo cột sống.
Những tiến bộ trong kỹ thuật phẫu thuật trong thế kỷ 18, như nghiên cứu của John Hunter về chữa lành gân và công việc của Percival Pott về biến dạng cột sống tăng dần các phương pháp mới có sẵn để điều trị hiệu quả. Antonius Mathijsen, một bác sĩ phẫu thuật quân đội người Hà Lan, đã phát minh ra vữa thạch cao Paris vào năm 1851. Tuy nhiên, cho đến những năm 1890, chỉnh hình vẫn là một nghiên cứu giới hạn trong việc điều chỉnh dị tật ở trẻ em. Một trong những thủ tục phẫu thuật đầu tiên được phát triển là phẫu thuật cắt bỏ dưới da. Điều này liên quan đến việc cắt gân, ban đầu là gân Achilles, để giúp điều trị dị tật bên cạnh niềng răng và bài tập thể dục. Vào cuối những năm 1800 và những thập kỷ đầu tiên của thập niên 1900, đã có nhiều tranh cãi đáng kể về việc liệu chỉnh hình có nên bao gồm các thủ tục phẫu thuật hay không.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Orthopedics
Thể loại:Chuyên ngành phẫu thuật
Hông

Hông là một vùng giải phẫu của động vật có xương sống nằm ở phía ngoài và trước vùng mông, phía dưới mào chậu, và phía trên mấu chuyển lớn của xương đùi. Mặt trong vùng hông là hố ổ cối hợp thành bởi 3 xương chậu hông, tiếp với vùng chậu. Khớp háng là khớp giữa chỏm xương đùi và hố ổ cối của xương chậu và có chức năng chính là chịu trong lực của cơ thể trong cả hai tư thế tĩnh (khi đứng) và động (khi đi hoặc chạy). Khớp háng có vai trò quan trọng trong việc giữ thăng bằng và giữ góc chậu hông.
Cơn đau vùng hông có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có thể do thần kình, xương khớp, nhiễm khuẩn, chấn thương, hay di truyền.

**Giải phẫu**

**Góc vuông**
 Góc ngang của acetabular inlet (hoặc gọi là góc của Sharp và nói chung về một góc thường không liên quan đến góc acetabular mà không có chi tiết kĩ thuật.

**Tham khảo**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Hip Preservation Awareness, information and support for hip impingement, hip dysplasia, and related issues in young adults (12-adult) date=2010-10-29 -  Hip anatomy video date=2016-11-12 -  High-performance hips date=2012-12-08 
Thể loại:Xương chi dưới
Thể loại:Hông
Thể loại:Khớp
Viêm khớp nhiễm khuẩn

Viêm khớp nhiễm khuẩn, hay viêm khớp sinh mủ, (tiếng Anh: Septic arthritis, joint infection hoặc infectious arthritis) là sự xâm nhập của một tác nhân nhiễm trùng vào một khớp xương dẫn đến viêm khớp. Các triệu chứng có thể là đỏ, nóng và đau ở một khớp duy nhất liên quan đến giảm khả năng di chuyển khớp. Sự khởi phát thông thường của bệnh rất nhanh. Những triệu chứng khác có thể là sốt, yếu và đau đầu.
Các tế bào bạch cầu thường lớn hơn 50,000 mm³ hoặc axit lactic lớn hơn 10 mmol/l trong dịch khớp làm cho các chẩn đoán về bệnh chính xác hơn.

**Điều trị**
Trong số các bệnh nhi bị viêm khớp nhiễm khuẩn máu cấp tính, một liều lượng kháng sinh trong 10 ngày là đủ cho các trường hợp không biến chứng.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Viêm khớp
Thể loại:Nhiễm trùng khớp
Thể loại:Cấp cứu y khoa
Thể loại:Bệnh viêm khớp
Đậu Đình Toàn

Đậu Đình Toàn là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Trung tướng, ông nguyên là Cục trưởng Cục Quân huấn Quân đội nhân dân Việt Nam.

**Thân thế và binh nghiệp**
Ông quê ở Thanh Mai, Thanh Chương, Nghệ An.
Ông trưởng thành từ người chiến sĩ đến cương vị Tư lệnh tại Quân đoàn 3.
Trước năm 2012, ông làm Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân đoàn 3.
Năm 2012, được bổ nhiệm giữ chức Tư lệnh Quân đoàn 3
Tháng 6 năm 2015, ông được điều động về giữ chức Cục trưởng Cục Quân huấn Quân đội nhân dân Việt Nam.
Tháng 7 năm 2018, ông nghỉ hưu
Thiếu tướng (2012), Trung tướng (2016)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Bài 1: Linh hoạt, sáng tạo trong thực hiện đột phá, Báo Quân đội nhân dân
Thể loại:Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Thể loại:Người Thanh Chương
Thể loại:Người họ Đậu tại Việt Nam
9-1-1

Tập tin:FEMA - 7976 - Photograph by Mark Wolfe taken on 05-14-2003 in Tennessee.jpg|thumb|Một người điều khiển trả lời cuộc gọi khẩn cấp tại Trung tâm Xử lý 9-1-1 ở Jackson, Tennessee.
9-1-1 là số điện thoại khẩn cấp dành cho Kế hoạch Đánh số Bắc Mỹ (NANP), một trong tám mã N11. Giống như các số điện thoại khẩn cấp khác trên khắp thế giới, số điện thoại này chỉ dùng cho những trường hợp khẩn cấp, và sử dụng cho bất cứ mục đích nào khác (như gọi giả hoặc gọi trêu đùa) được coi là một tội phạm ở một số quyền hạn nhất định.
Tại Philippines, đường dây khẩn cấp 9-1-1 đã được công bố trước công chúng từ ngày 1 tháng 8 năm 2016, mặc dù nó đã lần đầu xuất hiện thành phố Davao. Đây là một trong những loại hình 9-1-1 đầu tiên tại khu vực châu Á Thái Bình Dương. Tại Hoa Kỳ, một số hãng vận tải trong đó có AT&T cũng sử dụng số khẩn cấp 9-1-1.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Wireless 9-1-1 Services Guide Federal Communications Commission (FCC)- How to Use 9-1-1 from KidsHealth- Emergency Numbers Around the World from 911dispatch.com
Thể loại:Mã N11
Thể loại:Số điện thoại khẩn cấp
Thể loại:Ủy ban Truyền thông Liên bang
Sinh hoạt hàng ngày

Sinh hoạt hàng ngày (tiếng Anh: Activities of daily living, viết tắt là ADLs hoặc ADL) là một thuật ngữ dùng trong y học để chỉ những hoạt động chăm sóc bản thân hàng ngày của con người. Khái niệm ADLs ban đầu được Sidney Katz và nhóm của ông đề xuất vào thập niên 1950 tại Bệnh viện Benjamin Rose ở Cleveland, OH và đã được thêm vào một cách tinh tế hơn bởi nhiều nhà nghiên cứu từ thời điểm đó. Các chuyên gia y tế thường sử dụng khả năng hoặc sự không có khả năng để thực hiện ADLs giống như một thước đo về tình trạng chức năng của họ, đặc biệt với những người thương tật, người khuyết tật và người già.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  The Thin Edge of Dignity Moving presentation about one man's experience in an assisted living facility.
Thể loại:Trị liệu nghề nghiệp
Thể loại:Điều dưỡng
Thể loại:Chăm sóc
Thể loại:Chăm sóc cá nhân
Benzyl butyrat

nhỏ
Benzyl butyrat là một este và là một hợp chất hữu cơ có công thức C11H14O2, khối lượng phân tử là 178.231 g/mol, nhiệt độ nóng chảy là 21 °C, nhiệt độ sôi là từ 238 đến  240 °C. Benzyl butyrat được tìm thấy trong đồ uống có cồn. Nó là một thành phần trong trái cây có màu tím và màu vàng, đu đủ, trà đen, vani Bourbon và mận, Xà phòng, nước hoa, Hoa hồng, Lily, Bơ, phô mát, Rượu, Mâm xôi, Dâu, Dứa, Bơ. Benzyl butyrat là một chất dùng để tạo hương vị.
Benzyl butyrat là một chất lỏng không màu, hòa tan trong rượu, một số loại dầu cố định và không tan trong nước, glycerin, propylen glycol.
Một số tính chất ổn định của benzyl butyrat: dung dịch cồn, thuốc chống mồ hôi, chất tẩy rửa, nước xả, chất làm sạch bề mặt, không làm mất màu, dầu gội đầu, xà bông.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Benzyl butyrat trên the good scents company.-  Benzyl butyrat trên perfumers world -  Benzyl butyrat trên pubchem
Bất khả xâm phạm (phim truyền hình 2017)

Bất khả xâm phạm (rr=Eonteocheobeul) là một bộ phim truyền hình Hàn Quốc với dàn diễn viên Jin Goo, Kim Sung-kyun, Jung Eun-ji và Go Joon-hee. Bộ phim được dự kiến phát sóng trên kênh JTBC trong khung giờ 23:00 KST thứ sáu thứ bảy hàng tuần, bắt đầu từ 24 tháng 11 năm 2017.

**Nội dung**
Untouchable xoay quanh một gia đình quyền lực trong suốt 3 thế hệ ở thành phố giả tưởng Bukcheon. Jin Goo vào vai Jang Joon Seo - con trai thứ hai của trưởng gia tộc. Sau khi người vợ của Jang Joon Seo chết một cách bí ẩn, anh tìm cách làm rõ nguyên nhân cái chết của người phụ nữ mình yêu thương và phát hiện ra nhiều sự thật kinh hoàng về gia tộc.

**Dàn diễn viên**

**Vai chính**
 Jin Goo vai Jang Joon-seo
 Giám đốc đội thám tử và là con trai thứ hai của gia tộc Jang. Anh theo đuổi sự thật đằng sau cái chết của vợ.- Kim Sung-kyun vai Jang Ki-seo
 Anh của Joon-seo, biến chất trở thành một kẻ tham nhũng như cha mình.- Jung Eun-ji vai Seo Yi-ra
 Công tố viên.- Go Joon-hee vai Goo Ja-kyung
 Cô con gái độc nhất của cựu tổng thống.

**Vai phụ**
 Park Geun-hyung vai Jang Beom-ho (Bố của Jang Ki-seo, Jang Joon-seo)- Ye Soo-jung vai Park Hwa Sook (Vợ của Jang Bum-ho)- Choi Jong-won vai Goo Yong-chan (Bố của Goo Ja-kyung)- Jin-kyung vai Jung Yoon-mi (Mẹ của Seo Yi-ra, đối thủ của gia tộc Jang)- Park Won-sang vai Go Soo-chang- Shin Jung-geun vai Yong Hak-soo- Son Jong-hak vai Jang Beom-sik- Im Hyun-sung vai Lee Sung-kyun- Bae Yoo-ram vai Choi Jae-ho- Park Ji-hwan vai Goo Do-soo- Lee Jae-won vai Jang Kyu-ho- Park Jin-woo vai Park Tae-jin- Ji Yoon-ha (지윤하) vai Yoo Na-na- Kim Ji-hoon (1979) vai Jo Taek-sang- Jo Jae-ryong vai Joo Tae-seob- Kim Byung-choon

**Khách mời**
 Kyung Soo-jin vai Yoon Jung-hye (Vợ của Joon Seo)

**Sản xuất**
 Bộ phim nói về một thành phố hư cấu mang tên Bukcheon.- Untouchable do Jo Nam-kook làm đạo diễn chính, người đã đứng sau các tác phẩm khác như The Chaser (2012), Empire of Gold (2013), Last (2015) và Fantastic (2016). Biên kịch của bộ phim là Choi Jin-won với các tác phẩm trước như Big Man (2014), Masked Prosecutor (2015).- Là một bộ phim tiền sản xuất, việc ghi hình bắt đầu từ 9/2017

**Tỷ suất người xem**
Trong bảng dưới, số màu xanh chỉ tỷ suất người xem thấp nhất, số màu đỏ chỉ tỷ suất người xem cao nhất

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Untouchable
Thể loại:Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2017
Thể loại:Phim truyền hình của JTBC
Nguyễn Văn Nghĩa (tướng)

Nguyễn Văn Nghĩa (sinh năm 1964) là một tướng lĩnh trong Quân đội nhân dân Việt Nam, quân hàm Thượng tướng. Ông hiện đang giữ chức vụ Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam.

**Thân thế và binh nghiệp**
Thượng tướng Nguyễn Văn Nghĩa, sinh năm (1964), quê ở tổ dân phố Chúc Tay, phường Vân Trung,  thị xã  Việt Yên, tỉnh Bắc Giang.
Trước năm 2013, ông là Sư đoàn trưởng Sư đoàn 325, Quân đội nhân dân Việt Nam.  
Năm 2013, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân đoàn 2.
Năm 2015, bổ nhiệm giữ chức Tư lệnh Quân đoàn 2 đồng thời thăng quân hàm Thiếu tướng.
Tháng 1 năm 2017, ông được điều động sang nhận nhiệm vụ Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân khu 2.
Ngày 7 tháng 5 năm 2018, ông bàn giao nhiệm vụ Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân khu 2 để giữ chức Cục trưởng Cục Quân lực.
Ngày 31 tháng 12 năm 2019, Tại Quyết định 1971/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc bổ nhiệm Trung tướng Nguyễn Văn Nghĩa, Cục trưởng Cục Quân lực, Quân đội nhân dân Việt Nam - Cơ quan Bộ Quốc phòng giữ chức Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam.
Chiều ngày 7 tháng 1 năm 2020, Bộ Quốc phòng tổ chức hội nghị trao quyết định về công tác cán bộ, Đại tướng Ngô Xuân Lịch đã trao quyết định và chúc mừng Trung tướng Nguyễn Văn Nghĩa giữ chức Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam.
Chiều ngày 9 tháng 1 năm 2020, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam đã tổ chức Hội nghị bàn giao nhiệm vụ Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam. Tại hội nghị, sau khi nghe đại diện các cơ quan, đơn vị báo cáo tóm tắt kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2019 và trọng tâm công tác năm 2020, Trung tướng Nguyễn Tân Cương, nguyên Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đã bàn giao nhiệm vụ Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam cho Trung tướng Nguyễn Văn Nghĩa. Theo đó, Trung tướng Nguyễn Văn Nghĩa, Phó Tổng tham mưu trưởng tiếp nhận các nội dung công tác chỉ đạo xây dựng lực lượng; Quân huấn; Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng.
Ngày 16 tháng 3 năm 2023, ông được Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng thăng quân hàm Thượng tướng.

**Lịch sử thụ phong quân hàm**

**Tham khảo**
Thể loại:Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Thể loại:Người Bắc Giang
Thể loại:Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam
Thể loại:Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Pandora (vệ tinh)

Pandora (ə pan-DOHR-əə; Πανδώρα) là một vệ tinh bên trong của Sao Thổ. Nó được khám phá vào năm 1980 từ những bức ảnh chụp bởi tàu vũ trụ Voyager 1, và được đặt ký hiệu tạm thời là S/1980 S 26.IAUC 3532 Vào cuối năm 1985, nó được đặt tên chính thức theo Pandora từ thần thoại Hy Lạp.IAUC 4157 Nó cũng được đặt ký hiệu là Saturn XVII.USGS: Planet and Satellite Names and Discoverers
Pandora đã từng được nghĩ rằng là một vệ tinh vành đai rìa ngoài của Vành đai F. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng nó không có vai trò như thế, và rằng chỉ duy nhất vệ tinh Prometheus, vệ tinh vành đai rìa trong, góp phần cho sự giam hãm của vành đai hẹp. Vệ tinh này bị va chạm bề mặt nặng hơn nhiều so với vệ tinh Prometheus ở gần đó, và có ít nhất hai hố va chạm lớn có đường kính km. Phần lớn các hố va chạm trên vệ tinh Pandora đều nông vì là kết quả của việc bị lấp đầy các mảnh vỡ. Các ngọn núi và các khe rãnh cũng xuất hiện trên bề mặt vệ tinh này.Solar System, NASA: Pandora
Quỹ đạo của Pandora có vẻ lộn xộn, vì là kết quả của một chuỗi gồm 4 cộng hưởng chuyển động đều 118:121 với vệ tinh Prometheus.Renner et al. 2005 Những biến đổi đáng kể nhất trong quỹ đạo của chúng xảy ra xấp xhir mỗi 6,2 năm,2006 khi cận điểm quỹ đạo của Pandora xếp thẳng hàng với viễn điểm quỹ đạo của vệ tinh Prometheus và các vệ tinh lại gần trong khoảng km. Pandora cũng có cộng hưởng chuyển động đều 3:2 với vệ tinh Mimas.2006
Với mật độ rất thấp và suất phản chiếu khá cao, có vẻ như có khả năng Pandora là một thiên thể phủ băng hết sức xốp. Tuy nhiên, có rất nhiều sự không chắc chắn trong những giá trị này, nên điều này vẫn còn cần phải được xác nhận trong tương lai.

**Hình ảnh**
File:Pandora - Voyager 2.jpg|Hình ảnh chụp Pandora từ tàu Voyager 2 (tháng 8 năm 1981).
File:Pandora_-_PIA07570.jpg|Pandora khi nhìn từ tàu vũ trụ Cassini vào năm 2005; vành đai Sao Thổ ở đằng sau.
Pandora PIA07632.jpg|Hình ảnh vệ tinh, chụp khi tàu Cassini bay ngang qua vào tháng 9 năm 2005.
File:Pandora (moon) PIA 12690.png|Cassini chụp gần vệ tinh Pandora của Sao Thổ khi nó bay ngang qua vào 3 tháng 6 năm 2010.

**Tham khảo**
 Ghi chú
 Trích dẫn
 Nguồn-  archive-url = https://web.archive.org/web/20181223003125/http://www.ciclops.org/media/sp/2011/6794_16344_0.pdf

**Liên kết ngoài**
  Pandora date = ngày 2 tháng 6 năm 2015 at NASA's Solar System Exploration-  Pandora date = ngày 19 tháng 5 năm 2006 at The Planetary Society
Thể loại:Được phát hiện bởi Stewart A. Collins
Thể loại:Được phát hiện bởi D. Carlson
198010
Thể loại:Vệ tinh của Sao Thổ
Dịch tễ học về HIV/AIDS

Tập tin:AIDS and HIV prevalence 2009.svg|thumb|350px|Tỉ lệ nhiễm AIDS và HIV năm 20093






Tập tin:HIV-AIDS world map - DALY - WHO2002.svg|thumb|350px|Đánh giá gánh nặng bệnh tật về HIV và AIDS trên mỗi nhóm 100,000 dân số3
HIV/AIDS là một đại dịch toàn cầu. Tính đến 2014, có khoảng 36.9 triệu người đang sống chung với HIV trên toàn cầu. Năm 2012, có khoảng 17.2 triệu người là nam giới, 16.8 triệu người là nữ giới và có 3.4 triệu người dưới 15 tuổi. Có khoảng 1.8 triệu ca tử vong vì AIDS, giảm xuống so với 2.2 triệu ca năm 2005. Tỉ lệ mắc bệnh trên thế giới giảm nhanh từ năm 1997 đến 2005, xuống khoảng 2.6 triệu người mỗi năm, nhưng hiện vẫn ổn định từ 2005 đến 2015.
Châu Phi hạ Sahara là khu vực bị ảnh hưởng nhiều nhất. Năm 2010, ước tính 68% (22.9 triệu người) trong tổng số ca mắc HIV và 66% trong tổng số ca tử vong đều xảy ra trong khu vực này. Nghĩa là khoảng 5% dân số trưởng thành trong khu vực này đều bị nhiễm.

**Ghi chú**
Tài liệu tham khảo


**Đọc thêm**
 Global report with  AIDS info database from UNAIDS- Global, regional and national profiles from AVERT.org
*The River: A Journey to the Source of HIV and AIDS Edward Hooper (1999) 978-0-316-37261-9- IASSTD & AIDS – Indian Association for the Study of Sexually Transmitted Diseases & AIDS- AIDS.gov – The U.S. Federal Domestic HIV/AIDS Resource

**Liên kết ngoài**
 Tình hình dịch HIV/AIDS thế giới. Bộ Y tế - Cục phòng chống HIV/AIDS- Một vài thông tin về đại dịch AIDS trên thế giới năm 2015. Viện vệ sinh Dịch tễ Trung ương.- Tình hình nhiễm HIV/AIDS trên thế giới hiện nay date=2017-09-18 . Sở y tế tỉnh Thừa Thiên Huế.
D
Thể loại:Đại dịch
Thể loại:Đại dịch y tế thế kỉ 20
Thể loại:Đại dịch y tế thế kỉ 21
HIV
HIV/AIDS tại châu Âu

Tỉ lệ nhiễm AIDS và HIV năm 2009.
Theo thống kê từ CIA World Factbook (2009), các quốc gia có tỉ lệ nhiễm HIV/AIDS cao nhất tại châu Âu là Estonia (1.20% trong độ tuổi từ 15–49), Ukraine (1.10%), Nga (1.00%), Latvia (0.70%), Bồ Đào Nha (0.60%). Vào tháng 1 năm 2000, tờ The Economist đưa tin gần 40% "nạn nhân AIDS" là những người tiêm chích ma túy.
Mặc dù số lượng người nhiễm tương đối thấp so với lượng người nhiễm HIV trong các khu vực khác như Đông Nam Á hay Châu Phi hạ Sahara, HIV/AIDS ở Tây và Trung Âu vẫn được coi là một vấn đề y tế công cộng chính.
Về những ảnh hưởng xã hội của đại dịch HIV/AIDS, đã từng có khẩu hiệu từ thập niên 1980 là "tái y tế hóa sâu sắc về tình dục".

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 World Health Organization: Regional office for Europe date=2010-05-27 - AIDS epidemic update 2005 (PDF)- Specific country data from UNAIDS- AIDSPortal Eastern Europe page (the UK) date=2015-07-13  - latest research, case studies and news stories- AIDSPortal Western Europe page (Albania, Armenia, Azerbaijan, Russia and Ukraine) date=2015-07-12  - latest research, case studies and news stories
Thể loại:Y tế châu Âu
Thể loại:HIV/AIDS theo vùng
Prometheus (vệ tinh)

Prometheus là một vệ tinh rìa trong của Sao Thổ. Nó được khám phá vào năm 1980 (vào lúc nào đó trước ngày 25 tháng 10) từ những bức ảnh chụp bởi tàu vũ trụ Voyager 1, và được đặt ký hiệu tạm thời là S/1980 S 27.IAUC 3532
Vào cuối năm 1985 nó được chính thức đặt tên theo vị thần Prometheus, một Titan trong thần thoại Hy Lạp.IAUC 4157 Nó cũng được đặt ký hiệu là Saturn XVI (16).USGS: Planet and Satellite Names and Discoverers Phát âm của  Prometheus là s, prə-MEE-thee-əsthee-əs; tiếng Hy Lạp: Προμηθεύς.
Prometheus có hình dáng rất dài, với thông số xấp xỉ abbr=on. Nó có rất nhiều chóp nhọn và vùng trũng và có thể thấy nhiều hố va chạm có đường kính vào khoảng abbr=on, nhưng nó bị va chạm ít hơn so với các vệ tinh gần đó là Pandora, Epimetheus và Janus. Với mật độ rất thấp và suất phản chiếu khá cao, có vẻ như có khả năng Prometheus là một thiên thể phủ băng hết sức xốp. Tuy nhiên có rất nhiều sự không chắc chắn trong những giá trị này, nên điều này vẫn còn cần phải được xác nhận trong tương lai.

**Tương tác với vành F và các vệ tinh khác**
Tập tin:PIA05393.jpg|nhỏ|Hai vệ tinh Pandora và Prometheus trong Vành F được chụp lại từ tàu không gian Cassini vào ngày 1 tháng 5 năm 2004. Các vệ tinh được xếp từ trái sang phải lần lượt là Pandora, Prometheus và Epimetheus.
Prometheus là một vệ tinh vành đai cho rìa bên trong của Vành F hẹp của Sao Thổ. Vệ tinh Pandora có quỹ đạo chỉ ngoai bên ngoài Vành F, và trước đây cũng được coi là vệ tinh vành đai rìa ngoài của Vành F; tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng chỉ duy nhất vệ tinh Prometheus đóng góp cho sự giam hãm của Vành F.
Các bức ảnh từ tàu vũ trụ Cassini cho thấy rằng trường trọng lực của vệ tinh Prometheus tạo ra những chỗ vặn xoắn trong Vành F vì nó "ăn trộm" vật chất từ nó. Quỹ đạo của vệ tinh Prometheus có vẻ lộn xộn, vì là kết quả của một chuỗi gồm 4 cộng hưởng chuyển động đều 121:118 với vệ tinh Pandora.Renner et al. 2005 Những biến đổi đáng kể nhất trong quỹ đạo của chúng xảy ra xấp xhir mỗi 6,2 năm,2006 khi cận điểm quỹ đạo của Pandora xếp thẳng hàng với viễn điểm quỹ đạo của vệ tinh Prometheus và các vệ tinh lại gần trong khoảng 1400 km. Bản thân vệ tinh Prometheus cũng là một thiên thể gây nhiễu loạn quan trọng của Atlas, vệ tinh mà nó có cộng hưởng kinh độ trung bình 53:54.2006

**Hình ảnh**

**Video**

**Tham khảo**
Trích dẫn
Nguồn-  archive-url = https://web.archive.org/web/20181223003125/http://www.ciclops.org/media/sp/2011/6794_16344_0.pdf

**Liên kết ngoài**
Listen to this article- quote=Prometheus slowly collides with the diffuse inner edge of Saturn's F ring... pulls a streamer of material from the ring and leaves behind a dark channel.-  Prometheus Profile date = ngày 9 tháng 6 năm 2007 at  NASA's Solar System Exploration site-  The Planetary Society: Prometheus date = ngày 19 tháng 5 năm 2006-  3-D anaglyph view of Prometheus
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1980
Thể loại:Vệ tinh của Sao Thổ
Thể loại:Prometheus
Thể loại:Được phát hiện bởi Stewart A. Collins
Thể loại:Được phát hiện bởi D. Carlson
Hội chứng cai nghiện benzodiazepine

Hội chứng cai nghiện benzodiazepine (tiếng Anh: Benzodiazepine withdrawal syndrome, viết tắt là cai nghiện benzo) là một loạt những triệu chứng xuất hiện khi một người dùng thuốc benzodiazepine không phục vụ nhu cầu y khoa hoặc giải trí, sau đó phát triển sự phụ thuộc thể chất qua việc giảm liều lượng hoặc ngưng sử dụng thuốc. Sự gia tăng phụ thuộc thể chất đã dẫn đến những triệu chứng cai nghiện benzodiazepine, một vài trong số đó kéo dài trong vài năm, có thể là do hành vi tìm kiếm ma túy hoặc dùng thuốc theo kê đơn. Những triệu chứng đặc trưng của cai nghiện benzodiazepine bao gồm rối loạn giấc ngủ, kích thích, gia tăng căng thẳng và lo lắng, hoảng loạn, run tay, đổ mồ hôi, khó tập trung, nhầm lẫn và khó nhận thức, vấn đề về trí nhớ, khô da và buồn nôn, khô da và buồn nôn, tim đập nhanh, nhức đầu, cứng và đau cơ, một loạt những thay đổi về nhận thức, ảo giác, động kinh, rối loạn tâm thần và tự sát (Xem mục "dấu hiệu và triệu chứng" ở dưới để biết thêm chi tiết). Hơn nữa, những triệu chứng này đáng chú ý với y học bởi chúng làm suy yếu và thay đổi mức độ nghiêm trọng theo từng ngày hoặc từng tuần thay vì giảm dần thẳng một cách đơn điệu.
Đây là một tình trạng nguy hiểm tiềm ẩn, phức tạp và thường kéo dài trong một khoảng thời gian. Việc dụng lâu dài, nghĩa là sử dụng hàng ngày trong ít nhất ba tháng, sẽ không đem lại tác dụng như mong muốn bởi tăng nguy cơ phụ thuộc vào thuốc, tăng liều lượng, mất hiệu quả, tăng nguy cơ tai nạn và ngã, đặc biệt đối với người cao tuổi, cũng như suy giảm nhận thức, thần kinh và trí thông minh. Sử dụng thuốc ngủ ngắn hạn, trong khi có hiệu quả lúc bắt đầu ngủ, làm cho nửa sau của giấc ngủ thứ hai trở nên tệ hơn do hiệu ứng cai nghiện.
Nhận thức về phản ứng cai nghiện, các chiến lược giảm dần từng thành phần theo mức độ nghiêm trọng của cai nghiện,... tất cả đều làm tăng tỉ lệ cai nghiện thành công.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Benzodiazepines: How they work and how to withdraw by Professor Heather Ashton- The Minor Tranquilliser Project, For support, Camden, UK date=2013-03-25 
*Health/Mental_Health/Disorders/Substance_Related/Support_Groups/
Thể loại:Phụ thuộc vào chất
Thể loại:Nghiện tâm thần
Thể loại:Hội chứng cai nghiện
Thể loại:Benzodiazepines
Thể loại:Rối loạn gây co giật
Sự cương lên

Sự cương lên (Tumescence) là trạng thái bị cương hoặc phồng lên. Sự cương lên thường đề cập đến tình trạng ứ máu (engorgement) bình thường với máu (làm sung huyết mạch) của mô cương (erectile tissue), đánh dấu kích thích tình dục và khả năng sẵn sàng cho hoạt động tình dục. Các cơ quan tình dục cương lên ở nam giới là dương vật và ở phụ nữ là âm vật. Sự xìu xuống (Detumescence) là sự đảo ngược của quá trình này, khi máu rời khỏi mô cương, trở lại trạng thái nhũn (mềm:flaccid) lại .

**Xem thêm**
 Sưng lên (y khoa)- Sự cương dương vật vào ban đêm

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  The Female Response – Humboldt Universität zu Berlin-  The Male Response – Humboldt Universität zu Berlin
Thể loại:Sexual arousal
Thể loại:Nam học
Thể loại:Phụ khoa
Quá liều benzodiazepine

Quá liều benzodiazepine (tiếng Anh: Benzodiazepine overdose) miêu tả việc ăn phải một trong số các loại thuốc có chứa benzodiazepine với liều lượng lớn hơn khi được khuyến cáo hoặc sử dụng chung. Có một loại thuốc giải độc tên là flumazenil, nhưng việc sử dụng nó đang gây tranh cãi.
Tử vong do quá liều benzodiazepine xảy ra thường xuyên, đặc biệt là sau khi nhập viện. Năm 2013, benzodiazepine đều chiếm 31% trong ước tính 22,767 ca tử vong do dùng thuốc quá liều tại Hoa Kỳ. Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã ban hành một cảnh báo hộp đen về việc sử dụng đồng thời hai loại thuốc benzodiazepine và opioid. Benzodiazepine là một trong những loại thuốc được chỉ định cao nhất, và chúng được sử dụng chủ yếu để tự đầu độc mình.

**Tham khảo**
Thể loại:Benzodiazepines
Trương Minh Khải

Trương Minh Khải (sinh năm 1963) là một tướng lĩnh trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng, nguyên là Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân khu 9 (2015 - 2023).

**Thân thế và binh nghiệp**
Trước năm 2015, ông là Phó Tham mưu trưởng Quân khu 9
Tháng 10 năm 2015, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân khu 9 đồng thời được thăng quân hàm Thiếu tướng.

**Tham khảo**
Thể loại:Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Thể loại:Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 2010
Thể loại:Phó Tư lệnh Quân khu 9, Quân đội nhân dân Việt Nam
Thể loại:Tham mưu trưởng Quân khu 9, Quân đội nhân dân Việt Nam
Thể loại:Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam đương nhiệm
Nghiện benzodiazepine

Nghiện benzodiazepine, hay phụ thuộc benzodiazepine (tiếng Anh: Benzodiazepine dependence hoặc benzodiazepine addiction) là một loạt các hành vi tiếp tục sử dụng benzodiazepine bất chấp những tác dụng có hại, và cách sử dụng benzodiazepine không đúng quy định, theo DSM-IV. Tuy nhiên, việc liên tục sử dụng dường như liên quan đến việc tránh phản ứng cai nghiện khó chịu hơn là những tác dụng dễ chịu của thuốc. Nghiện benzodiazepine phát triển khi sử dụng lâu dài, thậm chí ở liều lượng cho phép, mà không có hành vi phụ thuộc như miêu tả.
Khi ngừng dùng benzodiazepine, các thích ứng thần kinh bị lộ ra dẫn đến sự kích hoạt nhanh của hệ thần kinh và xuất hiện các triệu chứng cai nghiện. Tuy nhiên, một số tác giả không đồng tình và thấy rằng benzodiazepine vẫn giữ được tính giảm lo âu của chúng. Chữa trị bằng benzodiazepine lâu dài có thể vẫn cần thiết trong một số điều kiện lâm sàng nhất định. Các dữ liệu từ DAWN và TEDS cho thấy rõ việc lạm dụng thuốc an thần/thuốc ngủ ngày càng tăng và gây ra nhiều mối lo ngại.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Benzodiazepines: How they work and how to withdraw by Professor Heather Ashton- Health/Mental_Health/Disorders/Substance_Related/Support_Groups/
Thể loại:Phụ thuộc vào chất
Thể loại:Benzodiazepine
Thể loại:Nghiện
Bệnh lợn nghệ

Bệnh lợn nghệ (Leptospirosis) là một bệnh truyền nhiễm do xoắn khuẩn gây ra, có khả năng lây truyền sang con người và mọi loại gia súc.

**Một số đặc điểm của bệnh**
Bệnh có biểu hiện thể cấp tính, á cấp tính và mãn tính và thường gặp các triệu chứng như sau:- Lợn bị sốt cao 40 - 41 độ C, viêm kết mạc mắt, tiêu chảy kéo dài, đôi khi xuất hiện vàng da. - Có trường hợp viêm hoại tử da, da nổi nhiều đám đỏ như vết chàm, ở rìa vùng da bị tổn thương và da lành nổi bờ như hắc lào, nếu không điều trị kịp thời thì vết loét lan dần khắp cơ thể lợn ốm.- Lợn nái mang thai thường hay gây sảy thai vào giai đoạn cuối.- Gan sưng, nhũn, mật teo; thận hơi sưng, mất màu; phổi phù thũng; thịt có màu vàng nghệ (vàng như nghệ), luộc có màu khét đặc trưng.

**Chú thích**
Thể loại:Bệnh truyền nhiễm
Thể loại:Bệnh động vật
Thể loại:Bệnh vật nuôi
Rối loạn sử dụng benzodiazepine

Rối loạn sử dụng benzodiazepine (tiếng Anh: Benzodiazepine use disorder; misuse hoặc abuse nghĩa là lạm dụng) là việc sử dụng benzodiazepine mà không có toa thuốc, thường dùng để giải trí, có nguy cơ cao bị nghiện, cai nghiện và những ảnh hưởng lâu dài. Khi một người sử dụng benzodiazepine để giải trí, họ thường được uống bằng miệng, nhưng đôi khi benzodiazepine được xịt mũi hoặc tiêm tĩnh mạch. Sử dụng nó tạo ra những ảnh hưởng tương tự như tình trạng say rượu.
Trong các bài kiểm tra về pentobarbital trên bầy khỉ Rhesus, benzodiazepine đã tạo ra những ảnh hưởng tương tự như barbiturate. Trong một nghiên cứu năm 1991, triazolam có tỉ lệ uống cao nhất trong số bầy khỉ đầu chó được huấn luyện, trong số năm chất benzodiazepine được khảo sát gồm: alprazolam, bromazepam, chlordiazepoxit, lorazepam và triazolam. Một nghiên cứu năm 1985 cho thấy triazolam và temazepam duy trì tỉ lệ tự tiêm cao hơn so với các loại benzodiazepine khác. Một nghiên cứu của Anh 1991–1993 phát hiện rằng các chất gây ngủ là flurazepam và temazepam độc hại hơn so với các loại benzodiazepine trung bình khi dùng quá liều. Một nghiên cứu năm 1995 cho thấy temazepam được hấp thụ nhanh hơn và oxazepam được hấp thụ chậm hơn so với các benzodiazepine khác.

**Xem thêm**
Lạm dụng thuốc
*Ảnh hưởng lâu dài của việc sử dụngbenzodiazepine
*Dùng benzodiazepine quá liều
*Nghiện benzodiazepine

**Tham khảo**
Thể loại:Lạm dụng chất
Thể loại:Nghiện chất
Thể loại:Benzodiazepines
Methyl cinnamat

Methyl cinnamat là một ester methyl của acid cinnamic và là chất rắn trắng trong suốt có mùi thơm mạnh. Methyl cinnamat là một hợp chất hữu cơ có công thức C10H10O2 và khối lượng phân tử là 162.188 g/mol, nhiệt độ sôi là 261–262 °C, nhiệt độ nóng chảy là 34- 38 °C.
Nó được tìm thấy trong nhiều loại thực vật tự nhiên bao gồm trong trái cây như dâu tây, và một số gia vị nấu ăn, như hạt tiêu và một số loại húng quế. Nồng độ cao nhất của methyl cinnamat (98%) chứ trong bạch đàn olida. Methyl cinnamat được sử dụng trong ngành công nghiệp tạo hương vị và nước hoa. Mùi vị chính của methyl cinnamat là mùi của dâu tây.
Methyl cinnamtm rất dễ bắt lửa khi là một chất lỏng, và khi nung nóng để phân huỷ, nó phát ra khói.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Methyl cinnamat trên pubchem-  Methyl cinnamat trên webbook
Thể loại:Hợp chất hữu cơ
Thể loại:Hương liệu
Rượu và ung thư

Tổng lượng cồn tiêu thụ trên bình quân đầu người (15+), tính theo đơn vị lít.
Đồ uống có cồn được phân loại bởi Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) là nhóm chất gây ung thư số 1 (chất gây ung thư cho người). IARC còn phân loại lượng tiêu thụ đồ uống có cồn là nguyên nhân gây ung thư vú, ung thư đại trực tràng, ung thư thanh quản... và ung thư đầu-cổ.
3.6% trong tổng số ca ung thư và 3.5% trong tổng số ca tử vong do ung thư trên toàn cầu đều là do tiêu thụ rượu (còn có tên gọi chính thức là etanol).

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Quốc tế: Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế  home page- Cơ quan Nghiên cứu Ung thư.  IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans. Volume 44 Alcohol Drinking: Summary of Data Reported and Evaluation- IARC  Alcoholic beverages (Group 1) Ethanol in alcoholic beverages (Group 1) VOL.: 96 5. Summary of Data Reported- Úc: Cancer Control Bulletin  Alcohol and cancer risk- Úc:  POSITION STATEMENT: Alcohol and Cancer Prevention date = ngày 6 tháng 7 năm 2011- Úc: Cancer Institute NSW:  Alcohol as a cause of Cancer (PDF format)- Canada: Public Health Agency of Canada / Agence de santé publique du Canada  Review of Lifestyle and Environmental Risk Factors for Breast Cancer (Contents and Introduction)  PDF (full report in PDF format)- Anh quốc: Committee on Carcinogenicity of Chemicals in Food, Consumer Products   Consumption of alcoholic beverages and risk of breast cancer date = ngày 29 tháng 8 năm 2008- Anh quốc: Committee on Carcinogenicity of Chemicals in Food, Consumer Products   Evidence for association between consumption of alcoholic beverages and breast cancer date = ngày 25 tháng 10 năm 2010- Anh quốc:  Cancer risk of drinking date=2016-03-03 - Hoa Kỳ: National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism  Alcohol Alert No. 21-1993 Alcohol and cancer date=2005-12-23 - Hoa Kỳ:  National Cancer Institute- Hoa Kỳ: National Toxicology Program Report on Carcinogens, Eleventh Edition  Alcoholic Beverage Consumption (PDF)- Hoa Kỳ: Ohio Department of Health  Alcohol and cancer (PDF format)
Các trang khác- Toronto Cancer Prevention Coalition Alcohol Work Group  Report on the Links between Alcohol and Cancer (PDF format)-  Alcohol consumption and cancer risk date = ngày 23 tháng 12 năm 2012-  Even small amounts of alcohol increase a woman's risk of cancer-  Rượu gây 7 bệnh ung thư như thế nào. VnExpress-  Bia, rượu là mối nguy hại hàng đầu gây ra các bệnh ung thư. Báo Nhân Dân
Các trang về y tế và khoa học- Fred Hutchinson Cancer Research Center  Alcohol Use Increases the Risk of Hormonally Sensitive Breast Cancers in Postmenopausal Women-  Alcohol, Cardiovascular Disease, and Cancer: Treat With Caution
Thể loại:Ảnh hưởng sức khỏe của rượu
Thể loại:Lạm dụng rượu
Thể loại:Nghiên cứu ung thư
Thể loại:Chất gây ung thư
Thể loại:Ung thư
Ảnh hưởng sức khỏe của trà

Tập tin:Robur tea advert 1912.png|thumb|Thông tin về các loại trà khác nhau và ảnh hưởng của nó với con người, Úc, năm 1912.
Theo truyền thuyết, ảnh hưởng sức khỏe của trà đã từng được kiểm tra kể từ lần pha chế đầu tiên của cây trà khoảng 4700 năm trước tại Trung Quốc.
Gần đây, những mối lo ngại đã gia tăng về phương pháp đun sôi trà truyền thống để tạo ra thuốc xắc, có thể làm tăng lượng thuốc trừ sâu và những chất gây ô nhiễm có hại. Trà đen cũng từng được nghiên cứu rộng vì tiềm năng giảm nguy cơ mắc bệnh ở người, nhưng vẫn chưa có nghiên cứu nào kết luận tính đến năm 2015.

**Xem thêm**
Trà (thực vật)
*gamma-Glutamylmethylamide
*Cà phê
*Y học truyền thống

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Tea and Cancer Prevention date=2010-12-21  - National Cancer Institute press release-  Green Tea (an overview from Drugs.com)-  Lợi ích khi uống trà mỗi ngày date=2017-09-18 . Zing.vn-  Tác dụng phụ của trà xanh và 12 cấm kỵ khi dùng trà date=2017-09-18 . Báo Đời sống và Pháp luật.-  Những tác dụng của việc uống trà. VnExpress
Thể loại:Ảnh hưởng sức khỏe theo chủ đề
Thể loại:Trà
Thể loại:Dinh dưỡng
Ruồi đen

Ruồi đen (tên khoa học là Hermetia Illucens), còn gọi là ruồi lính đen (tiếng Anh: Black Soldier Fly) là loại côn trùng thuộc họ Stratiomyidae, tộc Hermetia, loài H. illucens. Ruồi đen được sử dụng ấu trùng ruồi đen làm thức ăn cho chăn nuôi lợn, gia cầm, thủy sản và xử lý chất thải trong nông nghiệp, làng nghề.

**Đặc điểm**
Ruồi lính đen trưởng thành có màu đen, dài 12–20 mm, trông hình dạng dễ lẫn lộn với loài ong; có vòng đời khoảng hơn 1 tháng, bắt đầu từ trứng, ấu trùng, nhộng, cuối cùng lột xác thành ruồi lính đen. Ruồi trưởng thành chỉ sống khoảng 3-5 ngày và hoàn toàn không ăn uống gì cho đến chết. Con cái trưởng thành đẻ từ 500-800 trứng.

**Ấu trùng**
Ấu trùng (dòi) của ruồi đen là loại côn trùng phàm ăn trong thế giới tự nhiên. Chỉ với 1 mét vuông ấu trùng có thể ăn tới 40 kg phân lợn tươi mỗi ngày và cứ 100 kg phân có thể sản xuất ra 18 kg ấu trùng. Thành phần của ấu trùng ruồi: 42% protein, 34% chất béo. Đặc biệt, protein của ấu trùng ruồi rất giàu lysine; trong chất béo của ấu trùng ruồi đen có tới 54% là axit lauric, một axit có tác dụng tiêu diệt virus có vỏ bọc bằng lipid (như virus HIV, sởi) cũng như Clostridium và các protozoa gây bệnh.


**Chú thích**

**Tham khảo**
  Bioconversion of Food Waste : Black Soldier fly-  'Grubby' Research Promises Environmental, Economic Benefits-  Black soldier fly on the UF / IFAS Featured Creatures website
I
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Thể loại:United Soccer Leagues

Thể loại:Giải bóng đá Hoa Kỳ
Thể loại:Giải bóng đá Canada
Thể loại:Cơ quan quản lý bóng đá Canada
Thể loại:Cơ quan quản lý bóng đá Hoa Kỳ
Thể loại:Giải bóng đá mùa hè
Thể loại:Atlanta Beat (WUSA)

Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá nữ Hoa Kỳ
Thể loại:Đội bóng thuộc Women's United Soccer Association
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Atlanta
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Georgia
Khu dự trữ sinh quyển Aya

Khu dự trữ sinh quyển Aya là một khu dự trữ sinh quyển nằm ở phía nam của đảo Kyushu, Nhật Bản. Đây là khu vực có chứa những cánh rừng thường xanh Laurel còn lại lớn nhất Nhật Bản. Nó có sự đa dạng sinh học cao với nhiều loài bản địa. Liệu pháp lâm nghiệp và nông nghiệp tái chế địa phương là một trong những điểm thu hút du lịch sinh thái nổi tiếng ở thị trấn Aya. Nơi đây được công nhận là khu dự trữ sinh quyển của thế giới vào năm 2012.

**Đặc điểm**
Khu dự trữ sinh quyển bao gồm một khu vực cao nguyên với các đỉnh núi, núi lửa và mỏ cát, cùng các đồng bằng hợp lưu của sông Ayakita và Ayaminami. Về mặt địa lý, khu vực này nằm gần trung tâm quận Miyazaki, đông nam đảo Kyushu, nơi có dãy núi Trung Kyushu và đồng bằng Miyazaki.
Khu rừng rậm của khu dự trữ này bao gồm nhiều loài đặc hữu của Nhật Bản. Đây là nơi duy nhất ở Đông Á có khu vực rừng lá vàng bao gồm các loài cây thường xanh và cây lá kim ôn đới có từ tiền Kỷ Creta. Khu dự trữ sinh quyển này có tới 88% (12.839 ha) là rừng, trong đó 16% là rừng nguyên sinh, 25% là thảm thực vật thứ sinh. Có tổng cộng 1033 loài thực vật, 145 loài nấm, 70 loài chim, 19 loài thú được xác định có mặt tại đây. Đây cũng là ranh giới môi trường sống phía nam của loài Tỳ linh Nhật Bản và Đại bàng vàng.

**Tham khảo**
Aya
Thể loại:Miyazaki
Chủ nghĩa cải lương

Chủ nghĩa cải lương hay chủ nghĩa cải cách là một học thuyết chính trị ủng hộ việc cải cách một hệ thống đang tồn tại hay một tổ chức (thể chế) thay vì bãi bỏ và thay thế nó.
Bên trong phong trào chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cải lương là cái nhìn mà các thay đổi dần dần thông qua các tổ chức có thể cuối cùng dẫn đến các thay đổi cơ bản trong một chế độ chính trị xã hội và các hệ thống kinh tế. Chủ nghĩa cải lương được xem là một khuynh hướng chính trị và giả thuyết của việc thay đổi xã hội phát triển đối lập với chủ nghĩa xã hội cách mạng, dẫn đến việc tranh luận rằng cuộc cách mạng xoay vòng là một điều kiện tiên quyết cần thiết cho các thay đổi cấu trúc để biến đổi một hệ thống chủ nghĩa tư bản thành một hệ thống kinh tế xã hội chủ nghĩa chất lượng khác.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Reform or Revolution? by Rosa Luxemburg (1990).- ref=Bla11
Thể loại:Chủ nghĩa xã hội dân chủ
Thể loại:Dân chủ xã hội
Thể loại:Chủ nghĩa xã hội
Thể loại:Chủ nghĩa Marx
Thể loại:Lý thuyết Mác-xít
Thể loại:Cải cách
Thể loại:Chủ nghĩa bảo thủ
Thể loại:Chủ nghĩa tự do
Phó Viện trưởng Hành chính viện

Phó Viện trưởng Hành chính viện (tiếng Trung: 行政院副院長), thường được gọi là Phó Thủ tướng Đài Loan là chức vụ cao cấp thứ hai tại Hành chính viện, nhánh hành pháp của chính quyền Đài Loan, tức chính phủ Trung Hoa Dân Quốc. Phó Thủ tướng được Tổng thống bổ nhiệm, theo đề nghị của Thủ tướng. Danh hiệu Phó Thủ tướng đã bị thay đổi nhiều lần, vì vậy danh sách này được chia thành nhiều phần. Danh sách này bao gồm cả hai Phó Thủ tướng của Trung Hoa Dân Quốc trước năm 1949, khi chính phủ còn nắm quyền thống trị tại Trung Quốc đại lục, và các Phó Thủ tướng từ năm 1949, khi chính quyền được chuyển đến Đài Loan.

**Danh sách**

**Trước Hiến pháp (1928–1948)**

**Hậu Hiến pháp (1948–nay)**

**Xem thêm**
Viện trưởng Hành chính viện

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Website chính thức
Thể loại:Chính trị Trung Hoa Dân Quốc
Thể loại:Hành chính viện Trung Hoa Dân Quốc
Thể loại:Danh sách chính trị gia Đài Loan
Rễ cái

Hai loại hệ thống rễ ở thực vật. Hệ thống rễ sợi (A) được đặc trưng bởi nhiều rễ có kích thước tương tự nhau. Ngược lại, những cây sử dụng hệ thống rễ cái (B) mọc ra rễ chính, với các rễ nhỏ hơn sẽ phân nhánh. Các chữ cái chỉ ra nơi hệ thống rễ bắt đầu.
Rễ cái là một rễ lớn, ở giữa và chiếm ưu thế, từ đó các rễ khác mọc ra theo chiều ngang. Thông thường, rễ cái có phần thẳng và rất dày, có hình dạng thon nhọn và mọc thẳng xuống dưới. Ở một số loại cây, chẳng hạn như cà rốt, rễ cái là cơ quan dự trữ phát triển tốt đến mức nó được trồng làm rau.
Hệ thống rễ cái tương phản với hệ thống rễ bất định hoặc rễ sợi của cây có nhiều rễ phân nhánh, nhưng nhiều cây mọc rễ cái trong quá trình nảy mầm tiếp tục phát triển cấu trúc rễ phân nhánh, mặc dù một số cây dựa vào rễ chính làm kho dự trữ, có thể giữ lại rễ cái chiếm ưu thế trong nhiều thế kỷ—ví dụ, Welwitschia.

**Tham khảo**
Thể loại:Rễ
Strophariaceae

Strophariaceae là một họ nấm trong bộ Agaricales. Trong một phân loại khoa học cũ, họ này bao gồm 18 chi, tương ứng với 1.316 loài. Họ nấm này được hai nhà nghiên cứu Rolf Singer và Alexander H. Smith miêu tả khoa học lần đầu tiên vào năm 1946.

**Xem thêm**
 Agaricales

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  MushroomExpert.com - Taxonomy in Transition: The Strophariaceae-  MushroomExpert.com - Stropharia and Psilocybe-  MushroomExpert.com - The Genus Hypholoma
Thể loại:Strophariaceae
Crepidotaceae

Crepidotaceae là một họ nấm trong bộ Agaricales.

**Phân loại khoa học**
Họ nấm Crepidotaceae hiện đang trong quá trình phân tích và sắp xếp lại các chi loài do có sự phát sinh chủng loại học.

**Xem thêm**
Bộ nấm Agaricales

**Chú thích**
Thể loại:Agaricales
Cortinariaceae

Cortinariaceae là một họ nấm trong bộ Agaricales.
Họ nấm này bao gồm khoảng 2100 loài phân bố khắp toàn cầu, trong số đó, có ít nhất 34 loài mang độc tố có thể gây tử vong orellanine (công thức hóa học: C10H8N2O6).

**Miêu tả**
Nấm trong họ Cortinariaceae sinh sống và phát triển trên cạn, trong mối quan hệ cộng sinh với các loài thực vật khác.

**Thực phẩm**
Tuy có số lượng loài lớn nhưng họ nấm này không được dùng làm thực phẩm vì chứa nhiều loài nấm độc trong đó, một số thậm chí có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.

**Xem thêm**
Bộ nấm Agaricales

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Cortinariaceae
Atlas (vệ tinh)

Atlas là một vệ tinh bên trong của Sao Thổ.
Atlas được khám phá bởi Richard Terrile vào năm 1980 (khoảng thời gian nào đó trước ngày 12 tháng 11) từ những bức ảnh do tàu vũ trụ Voyager chụp lại và được đặt ký hiệu tạm thời là S/1980 S 28.IAUC 3539 Vào năm 1983 nó được chính thức đặt tên theo thần Atlas trong Thần thoại Hy Lạp, bởi vì nó cũng "nâng đỡ các vành đai trên vai" giống như thần Titan Atlas giữ bầu trời bên trên Trái Đất.IAUC 3872 Nó đồng thời cũng được đặt ký hiệu chính thức là Saturn XV.
Atlas là vệ tinh ở gần với rìa ngoài sắc nhọn của Vành A nhất, và từ lâu nó đã được coi là một vệ tinh vành đai của Vành đại này. Tuy nhiên, hiện giờ các nhà khoa học đã biết được rằng rìa ngoài của vành đai này thay vào đó lại được duy trì bởi một cộng hưởng quỹ đạo 7:6 với những vệ tinh lớn hơn nhưng ở xa hơn là vệ tinh Janus và vệ tinh Epimetheus.2007 Vào năm 2004, một vành đai mờ nhạt và mỏng, tạm thời được đặt ký hiệu là Nowrap|R/2004 S 1, được khám phá thấy bên trong quỹ đạo của vệ tinh Atlas.IAUC 8401
Các bức ảnh có độ phân giải cao được chụp vào tháng 6 năm 2005 bởi tàu vũ trụ Cassini đã cho thấy vệ tinh Atlas có một tâm đại khái có hình cầu được bao quanh bởi một chỏm xích đạo trơn nhẵn lớn. Lời giải thích có khả năng nhất cho cấu trúc nổi bật và đặc biệt này là rằng các vật chất vành đai bị vệ tinh cuốn lên đã tích lũy lên vệ tinh, với một sự ưu tiên mạnh mẽ cho phần xích đạo do sự mỏng manh của vành đai. Thực tế là, kích cỡ của phần nhô lên ở xích đạo thì có thể so sánh được với Roche lobe của vệ tinh. Điều này có nghĩa là với bất kỳ vật chất thêm vào nào tác động vào xích đạo, lực ly tâm sẽ gần như vượt quá trọng lực nhỏ bé của vệ tinh Atlas, và chúng sẽ có khả năng biến mất.2007
Vệ tinh Atlas bị gây nhiễu loạn đáng kể bởi vệ tinh Prometheus và, ở mức độ ít hơn, bởi vệ tinh Pandora, dẫn tới những sự di chuyển ở kinh độ lên tới 600 km (~0,25°) khỏi quỹ đạo Kepler tiến động với một chu kỳ vào khoảng 3 năm. Bởi vì quỹ đạo của vệ tinh Prometheus và vệ tinh Pandora có sự hỗn loạn nên có nghi ngờ rằng quỹ đạo của vệ tinh Atlas cũng có thể tương tự như thế.2006

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Trích dẫn
Nguồn-  archive-url = https://web.archive.org/web/20181223003125/http://www.ciclops.org/media/sp/2011/6794_16344_0.pdf

**Liên kết ngoài**
  Atlas Profile by  NASA's Solar System Exploration-  The Planetary Society: Atlas-  NASA factsheet
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1980
Thể loại:Vệ tinh của Sao Thổ
Thể loại:Được phát hiện bởi Richard Terrile
Thể loại:Vệ tinh tự nhiên quỹ đạo thuận
S/2009 S 1

S/2009 S 1 là một tiểu vệ tinh của Sao Thổ có quỹ đạo ở một khoảng cách xấp xỉ km so với Sao Thổ, ở phần ngoài của Vành B của Sao Thổ, với một đường kính xấp xỉ vào khoảng m. Nó được khám phá ra bởi Đội xử lý ảnh của tàu vũ trụ Cassini vào ngày 26 tháng 7 năm 2009. Tiểu vệ tinh này được chú ý thấy trong một sự kiện điểm phân vào năm 2009 bởi một cái bóng dài xấp xỉ 36 kilomet mà nó đổ lên Vành B của Sao Thổ. S/2009 S 1 nhô ra khoảng m bên trên vành. Bức ảnh được chụp từ khoảng cách xấp xỉ km từ Sao Thổ.

**Phát hiện**
Tập tin:PIA11665_moonlet_in_B_Ring.jpg|nhỏ|300x300px|Chấm sáng với một cái bóng dài ở trung tâm bức ảnh là S/2009 S 1. Ranh giới Cassini ở bên tay phải.
S/2009 S 1 lần đầu được nhận diện bởi Đội xử lý ảnh của tàu vũ trụ Cassini trong một sự kiện điểm phân vào năm 2009 bởi một cái bóng dài xấp xỉ km mà nó đổ lên Vành B của Sao Thổ.

**Xem thêm**
 Vệ tinh tự nhiên của Sao Thổ

**Tham khảo**
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 2009
Thể loại:Vệ tinh của Sao Thổ
Thể loại:Vành đai Sao Thổ
Telesto (vệ tinh)

Telesto (oʊ tə-LES-tohtoh, Τελεστώ) là một vệ tinh tự nhiên của Sao Thổ. Nó được phát hiện ra bởi Smith, Reitsema, Larson và Fountain vào năm 1980 từ những quan sát trên mặt đất, và được đặt ký hiệu tạm thời là S/1980 S 13.IAUC 3466 Trong những tháng tiếp theo, một vài sự xuất hiện khác đã được quan sát: S/1980 S 24,IAUC 3484 S/1980 S 33,IAUC 3605 và S/1981 S 1.IAUC 3593
Vào năm 1983, nó chính thức được đặt tên theo Telesto trong thần thoại Hy Lạp.name=mythology Nó cũng được đặt ký hiệu chính thức là Saturn XIII (13) hoặc Tethys B.
Telesto có quỹ đạo chung với vệ tinh Tethys, ở bên trong điểm Lagrange () của vệ tinh Tethys. Mối quan hệ này lần đầu được phát hiện bởi #Seidelmann Harrington et al. 1981|Seidelmann và các cộng sự vào năm 1981.Seidelmann Harrington et al. 1981 Một vệ tinh khác, vệ tinh Calypso, ở bên trong điểm Lagrange khác của Tethys, 60 độ ở hướng còn lại từ Tethys. Hệ thống Sao Thổ có hai vệ tinh Troia thêm vào nữa.

**Khám phá**
Tàu thăm dò Cassini thực hiện một chuyến bay qua Telesto vào ngày 11 tháng 10 năm 2005. Các bức ảnh là kết quả của chuyến bay qua cho thấy một bề mặt nhẵn phẳng tới mức ngạc nhiên, hoàn toàn không có các hố va chạm nhỏ.

**Trích dẫn**

**Tham khảo**
  archive-url = https://web.archive.org/web/20181223003125/http://www.ciclops.org/media/sp/2011/6794_16344_0.pdf

**Liên kết ngoài**
  Telesto Profile date = ngày 31 tháng 5 năm 2010 by  NASA's Solar System Exploration-  The Planetary Society: Telesto date = ngày 19 tháng 5 năm 2006
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1980
Thể loại:Vệ tinh của Sao Thổ
Thể loại:Được phát hiện bởi Bradford A. Smith
Thể loại:Được phát hiện bởi Harold Reitsema
Thể loại:Được phát hiện bởi Stephen M. Larson
Thể loại:Được phát hiện bởi John W. Fountain