Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Acanthurus auranticavus

Acanthurus auranticavus là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1956.

**Từ nguyên**
Từ định danh auranticavus được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: aurantia ("nâu cam") và cavus ("lỗ, hốc"), hàm ý đề cập đến vệt màu cam bao quanh ngạnh đuôi của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. auranticavus được phân bố tập trung ở Tây Thái Bình Dương, rải rác ở Trung Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.
Ở Ấn Độ Dương, A. auranticavus chỉ được biết đến tại bờ biển Mozambique; hai đảo quốc Seychelles và Maldives; bãi cạn Rowley, rạn san hô Scott và rạn Ashmore (đều thuộc Úc), cũng như ngoài khơi Tây Úc; còn ở Thái Bình Dương, loài cá này xuất hiện phổ biến ở khu vực Đông Nam Á, trải dài về phía đông đến Papua New Guinea và quần đảo Solomon, cũng được ghi nhận tại quần đảo Marshall và Fiji (ghi nhận ở quần đảo Samoa cần được xác minh thêm), phía nam trải dài đến rạn san hô Great Barrier (Úc).
Ở Việt Nam, A. auranticavus được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam); đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi); Phú Yên; vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); Ninh Thuận và ngoài khơi Bình Thuận.
A. auranticavus sống trên các rạn san hô viền bờ và trong các đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 20 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở A. auranticavus là 45 cm.. Loài này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của cá đuôi gai. Phần rãnh bao quanh ngạnh này ở A. auranticavus có màu cam, một đặc điểm giúp phân biệt chúng với Acanthurus blochii, một loài có vệt vàng ở sau mắt.
Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, màu nâu sẫm với những sọc mảnh gợn sóng ở hai bên thân. Có một vệt đen ở sau mắt; mắt có vòng cam bao quannh con ngươi. Cuống đuôi có dải trắng bao quanh. Vây đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm, có dải xanh lam nhạt ở rìa sau. Vây hậu môn được viền xanh óng ở rìa.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 25–26; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23–24; Số tia vây ở vây hậu môn: 16–17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
Thức ăn của A. auranticavus là các loại tảo và vụn hữu cơ. Cá trưởng thành di chuyển theo đàn, thường bơi lẫn vào đàn của những loài cá đuôi gai khác.
Tuổi thọ lớn nhất được biết đến ở A. auranticavus là 30 năm tuổi.

**Đánh bắt**
A. auranticavus được xem là một loài hải sản ở nhiều nơi trong khu vực phân bố của chúng.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 archive-url=https://web.archive.org/web/20220429101523/https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/bitstream/10125/8690/v10n2-159-235.pdf
A
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Động vật Seychelles
Thể loại:Động vật quần đảo Solomon
Thể loại:Động vật quần đảo Marshall
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1956
Acanthurus bariene

Acanthurus bariene là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1831.

**Từ nguyên**
Từ định danh bariene trong danh pháp cũng chính là tên thông thường của loài cá này ở đảo Waigeo, Indonesia, nơi mà mẫu gốc được thu thập.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. bariene có phạm vi phân bố phổ biến ở Thái Bình Dương và thưa thớt ở Ấn Độ Dương. Ở Ấn Độ Dương, loài cá này được ghi nhận xung quanh các đảo quốc bao gồm Comoros, Mayotte, Seychelles, Maldives, đảo Giáng Sinh, cũng như các rạn san hô Scott và quần đảo Ashmore và Cartier; từ biển Andaman, A. bariene xuất hiện trên khắp vùng biển các nước Đông Nam Á, trải dài đến quần đảo Solomon; phía nam trải dài đến rạn san hô Great Barrier; phía bắc giới hạn đến Nam Trung Quốc, đảo Đài Loan và quần đảo Ryukyu (Nhật Bản).
A. bariene sống gần các rạn san hô viền bờ và bãi đá ngầm ở độ sâu đến ít nhất là 50 m. Cá chưa trưởng thành sống ở những vùng nước cạn hơn.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. bariene là 50 cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai. Ngạnh này được bao quanh bởi một vệt màu nâu sẫm.
Cơ thể của A. bariene có màu nâu xám với những đường sọc mờ màu xanh lam ở hai bên thân. Đầu có những đốm màu vàng cam; môi trắng. Mắt có viền màu vàng cam. Một đốm đen viền xanh ở sau mắt, nằm trên nắp mang. Một vệt màu vàng cam ở sau đốm mắt, băng xuống gốc vây ngực, lan rộng sang phần ngực. Vây lưng có màu vàng cam, vây hậu môn màu nâu sẫm. Cả hai vây này đều có viền màu xanh óng ở rìa, và một dải cùng màu ở gốc các vây. Vây đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm, có màu lam thẫm; rìa sau của đuôi màu xanh óng; gốc vây thường có dải trắng bao quanh; thùy đuôi có màu trắng và cam.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 26 - 28; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 25 - 26.

**Sinh thái**
A. bariene thường ăn tảo bám trên đá hoặc nền cát. A. bariene có thể sống đơn độc hoặc bơi theo cặp.

**Đánh bắt**
A. bariene là một loài hải sản được đánh bắt ở vài nơi trong phạm vi của chúng. Chúng cũng được xem là một loài cá cảnh. Giá bán trực tuyến của A. bariene dao động trong khoảng từ 69,99 đến 449,95 USD tùy theo kích cỡ.

**Tham khảo**
B
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Cá Myanmar
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Trung Quốc
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1831
Acanthurus chronixis

Acanthurus chronixis là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1960.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài cá này không được giải thích rõ bởi tác giả Randall, có lẽ bắt nguồn từ chronikos trong tiếng Latinh ("dòng thời gian"), hàm ý đề cập đến sự khác biệt về hình thái giữa cá trưởng thành và cá con, như lời bình luận của Randall.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. chronixis có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài cá này hiện chỉ được ghi nhận tại đảo san hô Kapingamarangi, thuộc quần đảo Caroline. Những ghi nhận về sự xuất hiện của A. chronixis ở ngoài khơi phía tây nam đảo Đài Loan và phía nam Nhật Bản có thể là xác định nhầm với những cá thể chưa trưởng thành của Acanthurus pyroferus.
A. chronixis được mô tả dựa trên một mẫu vật duy nhất được thu thập trong một khu vực rạn san hô trên nền đáy cát ở độ sâu chưa tới 6 m.

**Phân loại**
A. chronixis có số lượng mẫu vật rất ít ỏi: ngoài mẫu gốc kể trên, 2 cá thể chưa trưởng thành (có thể) của loài này cũng được tìm thấy vào cùng thời điểm đó, và một cá thể khác được thu thập vào năm 1980. Do số lượng mẫu vật hạn chế, tình trạng phân loại của A. chronixis vẫn chưa chắc chắn.

**Loài nguy cấp**
Kapingamarangi là một đảo san hô có diện tích khá nhỏ nhưng lại đông dân cư, và ngành kinh tế chính của cư dân nơi đây là đánh bắt cá. Rất có thể, A. chronixis đã bị đánh bắt quá mức tại hòn đảo này, nên loài cá này được xếp vào Loài sắp nguy cấp, theo IUCN.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. chronixis là 28 cm. A. chronixis có nhiều điểm tương đồng với loài họ hàng A. pyroferus (cũng có phạm vi phân bố trong cùng khu vực): có chung số gai vây lưng và hình thái khá giống nhau, đặc biệt là phần mõm nhô ra.
Tiêu bản của A. chronixis có màu nâu sẫm với hai đốm hình bầu dục nhỏ: một ở trên và một (mờ hơn) ở phía sau nắp mang. Gốc vây lưng có một dải màu nâu sẫm. Đuôi lõm sâu, hình cánh nhạn, thùy đuôi nhọn. Màu sắc khi còn tươi không được mô tả lại.
Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây mềm ở vây lưng: 26; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 24; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Tham khảo**
C
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1960
Acanthurus fowleri

Acanthurus fowleri là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1951.

**Từ nguyên**
Danh pháp của loài cá này, fowleri, được đặt theo tên của nhà động vật học người Mỹ Henry Weed Fowler.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. fowleri có phạm vi phân bố giới hạn ở Tây Thái Bình Dương. Từ đảo Sumatra (Indonesia) và phía tây nam bán đảo Mã Lai, loài cá này được tìm thấy ở hầu hết vùng biển xung quanh các đảo quốc thuộc quần đảo Mã Lai (trừ khu vực Biển Đông trải dài đến biển Java), trải dài đến quần đảo Solomon ở phía đông, cũng bao gồm rạn san hô Scott và quần đảo Ashmore ngoài khơi Tây Úc.
A. fowleri sống gần các rạn san hô viền bờ ở độ sâu đến ít nhất là 50 m, thường được quan sát ở độ sâu hơn 20 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. fowleri là 45 cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn màu đen chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai. Ngạnh này được bao quanh bởi một vệt màu nâu rất sẫm; vùng xung quanh ngạnh này có màu nâu cam.
Cơ thể của A. fowleri có màu nâu xám, hơi ánh màu xanh lam nhạt với những đường sọc mờ ở hai bên thân. Đầu có màu xanh tím. Sau nắp mang có một vệt sọc cong hình bán nguyệt (gần như có hình tam giác) màu xanh lam sẫm nằm trên gốc vây ngực. Cuống đuôi có dải màu trắng bao quanh. Vây đuôi lõm sâu, hình cánh nhạn, màu nâu sẫm; thùy đuôi có màu vàng nhạt; rìa sau có màu xanh ánh kim. Vây lưng có dải màu vàng cam với một đường sọc màu xanh lam ở gốc. Vây hậu môn sẫm nâu. Cả hai vây này đều có viền màu xanh ánh kim ở rìa. Vây ngực trong mờ, có màu vàng tươi.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 26 - 28; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 25 - 26.

**Sinh thái**
A. fowleri thường ăn tảo bám trên bọt biển. Chúng sống đơn độc và có tính cảnh giác.

**Đánh bắt**
A. fowleri là một loài hải sản được đánh bắt ở nhiều nơi trong phạm vi của chúng. Đây là loài cá thực phẩm được nhắm mục tiêu ở New Ireland và đảo Manus, Papua New Guinea.
A. fowleri cũng được xem là một loài cá cảnh. Giá bán trực tuyến của loài cá này dao động trong khoảng từ 219,99 đến 699,95 USD tùy thuộc vào kích thước.

**Tham khảo**
F
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1951
Acanthurus gahhm

Acanthurus gahhm là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1775.

**Từ nguyên**
Từ định danh gahhm cũng là tên thông thường trong tiếng Ả Rập của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. gahhm là một loài đặc hữu của Biển Đỏ và vịnh Aden, bao gồm vùng biển xung quanh quần đảo Socotra. A. gahhm sống gần các rạn san hô viền bờ hoặc trong các đầm phá, nơi có nền đáy cát hoặc đá dăm, ở độ sâu từ 5 đến 50 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. gahhm là 40 cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai.
A. gahhm tổng thể có màu nâu sẫm với một vệt đen ngay sau đuôi mắt. Cuống đuôi có một dải màu trắng bao quanh. Vây đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm. Rìa của vây ngực có một dải màu vàng. Khu vực xung quanh mắt có màu vàng nhạt. Vây lưng có dải xanh lam ánh kim ở gốc vây, còn vây hậu môn có dải rìa màu xanh sáng
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 24 - 28; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23 - 26; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái**
A. gahhm thường bơi theo từng nhóm nhỏ, và đôi khi, những nhóm này thường hợp thành một đàn lớn cùng nhau kiếm ăn.

**Đánh bắt**
A. gahhm được xem là một loài hải sản, và cũng được đánh bắt nhằm mục đích thương mại cá cảnh.

**Tham khảo**
G
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá biển Đỏ
Thể loại:Cá Israel
Thể loại:Cá Somalia
Thể loại:Cá Yemen
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1775
Acanthurus grammoptilus

Acanthurus grammoptilus là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1843.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh của loài cá này, grammoptilus, trong tiếng Hy Lạp cổ đại có nghĩa là "có lằn, sọc", không rõ ám chỉ những sọc nào trên cơ thể của chúng (có lẽ là các sọc dọc trên vây lưng và vây hậu môn).

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. grammoptilus có phạm vi phân bố giới hạn ở Tây Thái Bình Dương. Loài cá này được ghi nhận ở vùng biển phía bắc Úc, từ Houtman Abrolhos (Tây Úc) vòng qua phía bắc đến vùng biển ngoài khơi bang Queensland (đông bắc Úc), cũng như ở ngoài khơi New Caledonia và Fiji.
A. grammoptilus thường sống gần các rạn san hô viền bờ ở khu vực có đáy cát ở độ sâu khoảng từ 5 đến 91 m. Ở bờ tây Úc, chúng được quan sát ở các sườn dốc ở môi trường nước trong.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. grammoptilus là 35 cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc.
Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu nâu sẫm, lốm đốm các chấm nâu cam trên đầu và một dải màu nâu vàng băng qua mắt. Cuống đuôi có một dải màu trắng bao quanh. Vây đuôi lõm, hình lưỡi liềm, có rìa trắng rất hẹp ở phía sau (rìa trắng rộng hơn ở cá con). Vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh ánh kim. Nửa ngoài của vây ngực có màu vàng. Môi có màu trắng xám.
Số gai ở vây lưng: 8 - 9; Số tia vây ở vây lưng: 25 - 26; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23 - 24; Số tia vây ở vây ngực: 16 - 17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Đánh bắt**
A. grammoptilus được xem là một loài hải sản, và được người dân bản địa ở Tây Úc đánh bắt. Chúng cũng được xem là một thành phần nhỏ trong buôn bán cá cảnh.

**Chú thích**
G
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1843
Acanthurus leucocheilus

Acanthurus leucocheilus là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1927.

**Từ nguyên**
Danh từ định danh của loài cá này, leucocheilus, trong tiếng Latinh có nghĩa là "môi trắng", hàm ý đề cập đến màu trắng trên môi của chúng.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. leucocheilus có phạm vi phân bố rộng rãi trên khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài cá này được ghi nhận từ Yemen dọc theo vùng bờ biển Đông Phi (giới hạn đến Mozambique), bao gồm đảo quốc Seychelles ngoài khơi, mở rộng phạm vi về phía đông đến một phần Sri Lanka, Lakshadweep, Maldives, quần đảo Chagos, và xa hơn nữa là đến đảo Giáng Sinh (Úc), cũng như các rạn san hô Scott và quần đảo Ashmore ngoài khơi Tây Úc; từ biển Andaman, A. leucocheilus xuất hiện ở hầu hết vùng biển các đảo quốc thuộc quần đảo Mã Lai (trừ Biển Đông), trải dài đến một số các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương, bao gồm: Palau, quần đảo Marshall, Tuvalu, Niue, quần đảo Line.
A. leucocheilus sống gần các rạn san hô viền bờ và đá ngầm ở độ sâu đến ít nhất là 30 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. leucocheilus là 45 cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn màu trắng chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai.
Cơ thể của A. leucocheilus có hình bầu dục thuôn dài, màu nâu rất sẫm, gần như đen. Môi của chúng có màu trắng xám. Ở họng có một dải màu trắng mờ. Vây ngực có một vệt màu vàng tươi ở giữa. Cuống đuôi trường có một dải màu trắng bao quanh. Vây đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm, có dải màu lam sáng ở rìa sau. Chóp sau của vây lưng và vây hậu môn, cũng như vây bụng, có màu cam; riêng vây lưng và vây hậu môn có thêm dải viền màu xanh ánh kim ở rìa. Cá con chưa trưởng thành có màu nâu với vây đuôi màu vàng.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 24 - 25; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23.

**Sinh thái**
Thức ăn của A. leucocheilus là các loại tảo sợi và vụn hữu cơ. Chúng có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm nhỏ.

**Đánh bắt**
A. leucocheilus là loài có tầm quan trọng trong ngành thủy sản thương mại và buôn bán cá cảnh. Chúng được bày bán trong các chợ cá ở Thái Lan và Philippines. Giá bán trực tuyến của A. leucocheilus dao động trong khoảng từ 169,95 đến 449,95 USD tùy thuộc vào kích thước.

**Tham khảo**
L
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Somalia
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Sri Lanka
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Cá Myanmar
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1927
Acanthurus leucopareius

Acanthurus leucopareius là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1903.

**Từ nguyên**
Danh pháp của loài cá này, leucopareius, trong tiếng Latinh có nghĩa là "má trắng", ám chỉ dải sọc trắng ở trên đầu, ngay sau mắt của chúng.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. leucopareius có phạm vi phân bố tập trung chủ yếu ở những vùng biển thuộc các đảo quốc và quần đảo trên Thái Bình Dương. Từ vùng biển phía đông bán đảo Lôi Châu và đảo Hải Nam, loài cá này được ghi nhận dọc theo bờ đông nam Trung Quốc, trải dài đến đảo Đài Loan, ngược lên phía bắc đến quần đảo Ogasawara và vùng biển phía nam Nhật Bản; mở rộng phạm vi đến đảo Minami Tori-shima, quần đảo Hawaii và quần đảo Mariana; ở Trung Thái Bình Dương, A. leucopareius được tìm thấy ở ngoài khơi New Caledonia, quần đảo Cook, Polynesia thuộc Pháp, quần đảo Pitcairn và đảo Phục Sinh.
A. leucopareius sống gần các rạn san hô và đá ngầm, nhất là ở những khu vực có nhiều đá cuội, ở độ sâu đến 85 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. leucopareius là 25 cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai.
Cơ thể của A. leucopareius có màu nâu, sẫm hơn ở vùng đầu, với các vân sọc ở hai bên thân. Có một dải trắng nổi bật gốc vây lưng băng xuống nắp mang; phía sau dải trắng là một dải nâu rất sẫm băng xuống gốc vây ngực. Cuống đuôi có một dải trắng bao quanh. Vây đuôi hơi lõm, có màu vàng nâu. Vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh ánh kim.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 25 - 27; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23 - 25.

**Sinh thái**
Thức ăn của A. leucopareius là các loại tảo sợi. Chúng thường bơi thành đàn lớn, lấn qua lãnh thổ của những đàn cá thia biển và cá đuôi gai khác. Chúng thường lẫn mình vào đàn của Acanthurus triostegus khi kiếm ăn.

**Đánh bắt**
A. leucopareius là một thành phần của ngành thương mại cá cảnh. Loài này có giá dao động từ 169,95 đến 399,95 USD một con.

**Chú thích**
L
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Trung Quốc
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Hawaii
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1903
Acanthurus maculiceps

Acanthurus maculiceps là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1923.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh của loài cá này, maculiceps, trong tiếng Latinh có nghĩa là "lốm đốm", ám chỉ các đốm chi chít trên đầu của chúng.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. maculiceps có phạm vi phân bố thưa thớt ở Ấn Độ Dương, nhưng xuất hiện rộng rãi ở Tây và Trung Thái Bình Dương. Ở Ấn Độ Dương, loài cá này được ghi nhận ở ngoài khơi Maldives, quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh (Úc), cũng như ngoài khơi đảo Sumatra và Tây Úc. Ở Tây Thái Bình Dương, A. maculiceps xuất hiện ở hầu hết vùng biển bao quanh quần đảo Mã Lai, trải dài đến nhiều đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương, xa nhất ở phạm vi phía đông là đến quần đảo Samoa và quần đảo Line; phía bắc trải dài đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản); phía nam đến rạn san hô Great Barrier (Úc).
A. maculiceps sống gần các rạn san hô viền bờ ở độ sâu đến 30 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. maculiceps là 40 cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc, được bao quanh bởi viền đen.
Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, màu nâu sẫm với nhiều đốm vàng phủ khắp đầu, những dải sọc ngang màu lam nhạt ở hai bên cơ thể. Có mảng màu vàng trên vùng ngực. Một vệt đen kéo dài ở sau mắt. Dải màu vàng xuất hiện ở gốc vây đuôi, và một đốm màu vàng nằm ở chóp vây ngực.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 24 - 26; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 22 - 24; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái**
A. maculiceps có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm nhỏ, đôi khi các cá thể của A. maculiceps nhập vào đàn của những loài cá khác khi ăn tảo.

**Đánh bắt**
A. maculiceps được xem là một loài cá cảnh, nhưng hiếm khi được đánh bắt. Giá bán trực tuyến của A. xanthopterus dao động trong khoảng từ 69,99 đến 499,95 USD tùy theo kích cỡ.

**Tham khảo**
M
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1923
Acanthurus monroviae

Acanthurus monroviae là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1876.

**Từ nguyên**
Danh pháp của loài cá này, monroviae, được đặt theo tên của nơi đầu tiên phát hiện ra chúng, thủ đô Monrovia của Liberia.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. monroviae có phạm vi phân bố phổ biến ở Đông Đại Tây Dương. Loài cá này được ghi nhận từ vùng biển ngoài khơi phía nam Maroc trải dài dọc theo bờ biển Tây Phi đến Angola, bao gồm các tất cả các quần đảo ngoài khơi là quần đảo Canary, quần đảo Cape Verde và São Tomé và Príncipe trong vịnh Guinea.
A. monroviae cũng đã mở rộng phạm vi của loài đến Địa Trung Hải. Nhiều cá thể của A. monroviae đã được tìm thấy dọc theo bờ biển phía nam Bồ Đào Nha, phía nam Tây Ban Nha, ngoài khơi Algérie, Tunisia và Israel. Ngoài ra, ở Tây Đại Tây Dương, A. monroviae cũng đã được ghi nhận ở vùng biển phía đông nam của bang São Paulo, Brazil.
A. monroviae sinh sống gần các rạn san hô mọc trên đáy đá, và cũng được tìm thấy trong các đầm phá và gần cửa sông. Loài này đã được ghi nhận là sống ở độ sâu đến 200 m, nhưng độ sâu sinh sống phổ biến thường từ khoảng 40 m trở lại.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. monroviae là 45 cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai. Ngạnh của chúng có màu vàng nâu, và được bao quanh bởi một đốm màu vàng da cam nổi bật.
Cơ thể của A. monroviae có màu nâu xám với những đường vân dọc theo chiều ngang ở hai bên cơ thể. Vây ngực có vệt màu vàng nâu mờ. Đuôi lõm, sáng màu hơn thân, thùy đuôi nhọn. Các vây sẫm nâu hơn thân.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 24 - 26; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 24 - 26.

**Sinh thái**
A. monroviae ăn động vật phù du, thực vật phù du và vụn hữu cơ. A. monroviae thường sống đơn độc; ở ngoài khơi Brazil, loài này được quan sát là đã nhập vào đàn của Acanthurus chirurgus và kiếm ăn cùng với các thành viên trong đàn.

**Đánh bắt**
A. monroviae là một thành phần của ngành thương mại cá cảnh. Loài này có giá dao động từ 199,95 đến 299,95 USD một con. A. monroviae được thu thập phổ biến nhất là từ ​​Nam Maroc cho đến Nigeria, bao gồm cả Cape Verde.

**Tham khảo**
M
Thể loại:Cá Đại Tây Dương
Thể loại:Cá Tây Phi
Thể loại:Cá Algérie
Thể loại:Cá Angola
Thể loại:Cá Địa Trung Hải
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1876
Acanthurus nubilus

Acanthurus nubilus là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1929.

**Từ nguyên**
Danh từ định danh của loài cá này, nubilus, trong tiếng Latinh có nghĩa là "sẫm màu", hàm ý đề cập đến màu nâu sẫm của cơ thể.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. nubilus có phạm vi phân bố ở Tây và Trung Thái Bình Dương. Từ Philippines, A. nubilus được ghi nhận về phía nam đến các nhóm đảo phía đông Indonesia, Papua New Guinea và quần đảo Solomon, xa hơn ở phía nam là đến New Caledonia, phía đông trải dài đến một vài đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương, bao gồm: quần đảo Mariana, các quần đảo thuộc Polynesia thuộc Pháp và quần đảo Pitcairn.
A. nubilus sống gần rạn san hô viền bờ và đá ngầm ở độ sâu từ 25 đến ít nhất là 90 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. nubilus là 26 cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai.
Cơ thể của A. nubilus có màu nâu rất sẫm. Đầu có những chấm tròn màu vàng nâu đến nâu sẫm, chuyển thành các đường sọc gợn sóng ở hai bên thân và cuống đuôi. Vây lưng và vây hậu môn có những đường sọc màu sẫm đen. Vây đuôi lõm, thùy đuôi nhọn.
Số gai ở vây lưng: 6 - 7; Số tia vây ở vây lưng: 25 - 27; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23 - 24.

**Sinh thái**
Thức ăn của A. nubilus là các loài động vật phù du. Chúng có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm nhỏ.

**Đánh bắt**
A. nubilus được xem là một loài hải sản ở nhiều nơi trong phạm vi của chúng.

**Tham khảo**
N
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1929
Acanthurus polyzona

Acanthurus polyzona là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1868.

**Từ nguyên**
Danh từ định danh của loài cá này, polyzona, trong tiếng Latinh có nghĩa là "nhiều sọc" (poly: "nhiều", zona: "sọc"), ám chỉ những dải sọc đen ở hai bên thân của chúng.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. polyzona có phạm vi phân bố rộng khắp vùng biển Tây Ấn Độ Dương. Loài cá này được ghi nhận ở xung quanh Madagascar và các quốc đảo lân cận, bao gồm Mauritius (và Rodrigues), Réunion, Comoros và Mayotte.
Tập tin:Acanthurus polyzona.jpg|nhỏ|Một mẫu vật của A. polyzona|trái|205x205px
A. polyzona sinh sống gần các bãi đá ngầm và rạn san hô, cũng như trong các hồ thủy triều, ở độ sâu đến 15 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. polyzona là 11 cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc, đặc điểm của họ Cá đuôi gai.
A. polyzona rất giống với loài họ hàng Acanthurus triostegus về hình thái, nhưng A. polyzona có đến 9 dải sọc, trong khi A. triostegus chỉ có 6. Cơ thể của chúng có màu kem với 9 dải sọc dọc màu đen ở hai bên đầu và thân (hai trên cuống đuôi, một băng qua mắt, còn lại ở trên thân). Mõm nhọn. Đầu và ngực cũng có vài vệt đốm đen; một ít đốm nằm trên bụng. Các vây hơi sẫm vàng hơn thân. Đuôi cụt ở cả hai loài A. polyzona và A. triostegus.

**Sinh thái**
A. polyzona được ghi nhận là đã tạo ra cá thể lai với A. triostegus ở ngoài khơi Mauritius.

**Liên kết ngoài**
 ngày truy cập=2021-01-23

**Tham khảo**
P
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Madagascar
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1868
Thể loại:Động vật Mauritius
Acanthurus reversus

Acanthurus reversus là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1999.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. reversus có phạm vi phân bố ở Trung Thái Bình Dương. Đây là loài đặc hữu của quần đảo Marquesas (Polynesia thuộc Pháp). Loài cá này được tìm thấy trên khắp các vùng biển bao quanh 10 hòn đảo lớn của Marquesas. Một cá thể A. reversus cũng đã được tìm thấy tại đảo san hô Takaroa thuộc quần đảo Tuamotu, và đây có lẽ là một cá thể lang thang.
A. reversus sống trong các rạn san hô gần bờ ở độ sâu khoảng từ 4 đến 15 m.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. reversus là 34 cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai. A. reversus có hình thái tương tự như loài họ hàng Acanthurus olivaceus.
A. reversus tổng thể có màu nâu, nửa thân sau đôi khi nhạt màu hơn nửa thân trước. Một đốm màu cam nằm phía sau rìa trên của nắp mang, nửa sau của đốm cam này được bao quanh đó một vệt đốm lớn màu xanh lam thẫm, kéo dài đến chóp vây ngực. Vây lưng và vây hậu môn có một sọc màu cam nhạt ở gốc vây. Vây lưng mềm có các dải sọc sẫm ở nửa ngoài. Vây hậu môn có viền màu xanh sáng ở rìa. Vây đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm, màu vàng nhạt với một đường viền màu xanh đen ở rìa sau, hẹp dần về phía hai thùy đuôi. Rìa của vây ngực có một dải màu trắng. Cá con màu vàng tươi với viền xanh ánh kim ở vây lưng và vây hậu môn.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây mềm ở vây lưng: 24 - 25; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 23 - 24.

**Sinh thái**
Thức ăn của loài cá này là các loại tảo sợi. Chúng sống đơn lẻ hoặc bơi thành từng nhóm nhỏ.

**Tham khảo**
R
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1999
Acanthurus thompsoni

Acanthurus thompsoni là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1923.

**Từ nguyên**
Từ định danh của loài cá này, thompsoni, được đặt theo tên của John W. Thompson, họa sĩ làm việc tại Bảo tàng Bishop (Honolulu), người đã thu thập mẫu vật.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Một nhóm A. thompsoni
A. thompsoni có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài cá này được ghi nhận dọc theo vùng bờ biển Đông Phi, bao gồm Madagascar và các đảo quốc, bãi ngầm lân cận; từ vùng biển ngoài khơi Ấn Độ, phạm vi của A. thompsoni mở rộng về phía nam đến Lakshadweep, Sri Lanka, Maldives, quần đảo Chagos, và xa hơn nữa là đến quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh (Úc), cũng như các rạn san hô Scott và bãi cạn Rowley ngoài khơi Tây Úc; ở phạm vi phía đông, A. thompsoni xuất hiện trên khắp vùng biển các nước Đông Nam Á, trải rộng đến hầu hết vùng biển các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương (xa nhất là đến quần đảo Pitcairn); phạm vi phía bắc giới hạn đến vùng biển Nam Nhật Bản và quần đảo Hawaii; phía nam đến rạn san hô Great Barrier và New Caledonia.
A. thompsoni sống gần các rạn san hô viền bờ và bãi đá ngầm ở độ sâu đến ít nhất là 119 m, nhưng thường được quan sát phổ biến ở độ sâu khoảng 30 m trở lại.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. thompsoni là 27 cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn màu đen chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai.
Cơ thể của A. thompsoni có hình bầu dục thuôn dài, màu nâu sẫm toàn thân, ngoại trừ vây đuôi có màu trắng muốt. Gốc vây ngực có một đốm đen. Vây đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm. Vây ngực trong mờ, có thể có màu vàng nhạt.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 23 - 26; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23 - 26.

**Sinh thái**
Thức ăn của A. thompsoni là các loài động vật phù du, động vật giáp xác và trứng cá. A. thompsoni có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm nhỏ.

**Đánh bắt**
A. thompsoni là một loài hải sản được đánh bắt ở một vài nơi trong phạm vi của chúng. Chúng cũng được xem là một loài cá cảnh. Giá bán trực tuyến của A. thompsoni dao động trong khoảng từ 49,95 đến 74,95 USD tùy theo kích cỡ.

**Tham khảo**
T
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Somalia
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Nam Phi
Thể loại:Cá Madagascar
Thể loại:Cá Ấn Độ
Thể loại:Cá Sri Lanka
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Cá Myanmar
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Cá Hawaii
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Cá châu Đại Dương
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie
Thể loại:Cá Fiji
Thể loại:Cá Tonga
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1923
Acanthurus tristis

Acanthurus tristis là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1993.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh của loài cá này, tristis, trong tiếng Latinh có nghĩa là "buồn bã", không rõ hàm ý điều gì, có lẽ đề cập đến màu nâu đơn điệu, không mấy bắt mắt của chúng.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
A. tristis có phạm vi phân bố ở Đông Ấn Độ Dương. Loài cá này được ghi nhận từ vùng biển phía tây Myanmar trải dài khắp biển Andaman; từ bờ tây của bán đảo Mã Lai trải dài xuống đảo Sumatra và Java (ít nhất là trải dài đến Bali), xa hơn ở phía nam là đến quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh (Úc); ở phạm vi phía tây, A. tristis được ghi nhận ở phía nam Ấn Độ, Sri Lanka, Maldives và quần đảo Chagos.
A. tristis sống gần các rạn san hô ven bờ và trong các đầm phá nông ở độ sâu khoảng 26 m trở lại.

**Mô tả**
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. tristis là 25 cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc.
Cơ thể của A. tristis hình bầu dục thuôn dài, có màu nâu cam sẫm, với một vùng màu đen phía sau mắt, băng từ mang xuống cổ họng. Đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm. Các vây tiệp màu với thân, riêng vây đuôi có viền trắng ở rìa sau và trên các thùy đuôi. Phần sau của gốc vây lưng và vây hậu môn hơi sẫm đen. Vây ngực màu nâu cam ở gốc, các tia màu nâu sẫm và màng vây trong mờ.
Cá con của A. tristis bắt chước kiểu màu của cá bướm gai Centropyge eibli.
Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây ở vây lưng: 27–28; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 24–26; Số tia vây ở vây ngực: 16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Loài hợp lệ**
Năm 1956, Randall đã xem A. tristis là một danh pháp đồng nghĩa của Acanthurus pyroferus. Năm 1975 và 1980, Randall đã phát hiện những cá thể trưởng thành của A. tristis ở Sri Lanka và Maldives có rìa đuôi màu trắng thay vì vàng như A. pyroferus, và cũng không có đốm màu đỏ cam ở sau nắp mang như A. pyroferus.
Từ năm 1982 đến 1991, Randall đã 4 lần quan sát thấy ở bờ đông của đảo Bali, những cá thể của A. tristis và A. pyroferus bơi cùng nhau trên các rạn san hô, và màu sắc giữa các cá thể lúc này dễ dàng phân biệt hơn. Vào năm 1993, A. tristis chính thức được công nhận là một loài hợp lệ.
Trong những lần quan sát trên, Randall bắt gặp một cá thể có màu sắc trung gian giữa hai loài A. tristis và A. pyroferus. Cá thể này được công nhận là con lai giữa chúng. Việc lai tạp đã được ghi nhận ở nhiều loài cá đuôi gai, như giữa Acanthurus nigricans với các loài chị em của nó.

**Tham khảo**

**Trích dẫn**
 pages=1–8
T
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Ấn Độ
Thể loại:Cá Sri Lanka
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Cá Myanmar
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Malaysia
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1993
Chaetodon andamanensis

Chaetodon andamanensis là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Tetrachaetodon) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1999.

**Từ nguyên**
Từ định danh andamanensis được đặt theo tên gọi của biển Andaman, vùng biển mà đảo Nicobar Lớn tọa lạc, là hòn đảo nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập (–ensis: hậu tố biểu thị nơi chốn).

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. andamanensis có phân bố giới hạn ở Đông Ấn Độ Dương. Từ bờ biển Ấn Độ, phạm vi của C. andamanensis trải dài đến Sri Lanka và Maldives ở phía nam, về phía đông đến quần đảo Andaman và Nicobar (Ấn Độ), quần đảo Mergui (Myanmar), quần đảo Similan (Thái Lan) và đảo Weh (phía bắc đảo Sumatra, Indonesia).
C. andamanensis sống tập trung ở những khu vực rạn san hô phát triển trên các rạn viền bờ, độ sâu khoảng 10–40 m.

**Mô tả**
C. andamanensis có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 17 cm. Loài này có màu vàng toàn thân với các sọc ngang ở hai bên thân. Thân trên của C. andamanensis có một vệt dài màu xanh da trời rất nhạt (gần như là không có nếu không quan sát kỹ). Đầu có một dải đen viền xanh nhạt băng dọc qua mắt. Một đốm đen viền xanh trên cuống đuôi. Nửa ngoài của vây đuôi trong suốt.
So về kiểu hình, C. andamanensis chỉ khác với Chaetodon plebeius ở điểm vệt xanh khá mờ (vệt này rất rõ ở C. plebeius), nên C. andamanensis từng được xem là một biến dị kiểu hình của C. plebeius.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 18; Số gai ở vây hậu môn: 4; Số tia vây ở vây hậu môn: 16–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Phân loại học**
C. andamanensis và C. plebeius là hai loài chị em gần nhất của nhau. Cả hai loài này hợp thành nhóm chị em với Chaetodon bennetti, Chaetodon speculum và Chaetodon zanzibarensis, đều được xếp vào phân chi Tetrachaetodon.
Các loài Tetrachaetodon đặc trưng bởi cơ thể màu vàng, dải đen băng dọc qua mắt và một đốm đen lớn nằm trên thân (chỉ có C. andamanensis và C. plebeius là đốm đen nằm trên cuống đuôi).

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. andamanensis chủ yếu là san hô. C. andamanensis thường sống thành đôi với nhau, nhưng cũng có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm nhỏ.

**Thương mại**
C. andamanensis ít khi được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Ấn Độ
Thể loại:Cá Maldives
Thể loại:Cá Sri Lanka
Thể loại:Cá Myanmar
Thể loại:Cá Thái Lan
Thể loại:Cá Indonesia
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1999
Chaetodon argentatus

Chaetodon argentatus là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Rhombochaetodon) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1911.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh argentatus trong tiếng Latinh mang nghĩa là "ánh bạc", hàm ý đề cập đến màu xám bạc của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ bờ biển phía nam Nhật Bản, gồm cả quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara, C. argentatus được phân bố trải dài đến đảo Đài Loan và Philippines.
C. argentatus sống tập trung trên các rạn viền bờ ở độ sâu khoảng 5–20 m.

**Mô tả**
C. argentatus có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 20 cm. Loài này có màu xám bạc hoặc màu trắng kem với lớp vảy được viền nâu tạo thành hoa văn mắt lưới trên thân của chúng. Hai bên thân có 3 dải màu nâu đen: dải thứ nhất từ đỉnh đầu uốn cong xuống nắp mang (ngay sau mắt), dải thứ hai hình nêm, từ gai vây lưng xuống giữa thân; dải thứ ba dài nhất, băng qua một phần vây lưng xuống nửa sau của vây hậu môn. Trước trán có một vạch đen ngắn nằm phía trên mắt. Vây lưng có dải trắng xanh viền đen dọc rìa. Vây bụng, vây lưng và nửa trước vây hậu môn tiệp màu với thân. Vây đuôi trong mờ, có một dải đen hình lưỡi liềm và thêm một dải đen ở rìa sau. Vây ngực trong suốt.
Số gai ở vây lưng: 13–14; Số tia vây ở vây lưng: 21–22; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 15–16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

**Sinh thái học**
C. argentatus là loài ăn tạp, thức ăn của chúng bao gồm các loài thủy sinh không xương sống nhỏ như động vật phù du. Tuy cũng ăn san hô nhưng chúng không hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn thức ăn này.
C. argentatus thường kết đôi với nhau nhưng cũng có thể hợp thành đàn.

**Lai tạp**
Những cá thể mang kiểu màu trung gian giữa C. argentatus với hai loài Chaetodon xanthurus và Chaetodon mertensii đã được bắt gặp trong tự nhiên.

**Thương mại**
C. argentatus ít khi được xuất khẩu trong ngành kinh doanh cá cảnh. Loài này khó sống tốt trong điều kiện nuôi nhốt.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Cá Đài Loan
Thể loại:Cá Nhật Bản
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1911
Chaetodon assarius

Chaetodon assarius là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1905.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh assarius trong tiếng Latinh mang nghĩa là "bị quay, nướng", hàm ý không rõ, có lẽ đề cập đến màu nâu của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. assarius là loài đặc hữu của Tây Úc, có phân bố trải dài từ quần đảo Montebelo đến quần đảo Recherche; những ghi nhận của loài này tại đảo Bali (Indonesia) là do nhầm lẫn với Chaetodon guentheri.
C. assarius sống tập trung trên các rạn san hô viền bờ và nền đáy cát mọc nhiều rong cỏ ở độ sâu đến ít nhất là 40 m.

**Mô tả**
C. assarius có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 13 cm. Loài này có màu nâu xám nhạt (trắng hơn ở thân dưới và bụng) với các chấm nâu xếp thành 5 hàng dọc ở thân trên. Đầu có một dải đen băng dọc qua mắt. Thân sau có một dải nâu sẫm từ cuống đuôi kéo dài xuống khắp vây hậu môn. Ở cuối vây lưng có một đốm đen viền trắng. Rìa vây lưng và vây hậu môn có dải màu trắng xanh. Vây bụng màu trắng. Vây ngực trong suốt. Vây đuôi trong mờ, trắng ở gốc.
Kiểu hình của C. assarius khá giống với Chaetodon sedentarius, một loài được phân bố ở Đại Tây Dương, tuy nhiên C. sedentarius trưởng thành không có đốm đen viền trắng ở cuối vây lưng như C. assarius.
Số gai ở vây lưng: 12–13; Số tia vây ở vây lưng: 21–22; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 18–19; Số tia vây ở vây ngực: 14–15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 37–43.

**Sinh thái học**
Thức ăn của C. assarius bao gồm tảo và động vật phù du, thường hợp thành đàn và cùng nhau kiếm ăn.

**Thương mại**
C. assarius chưa được thu thập trong các hoạt động kinh doanh cá cảnh.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Động vật Tây Úc
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1905
Chaetodon aureofasciatus

Chaetodon aureofasciatus là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Discochaetodon) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1878.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh aureofasciatus được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: aureus ("mạ vàng") và fasciatus ("có sọc"), hàm ý đề cập đến các dải sọc cam băng qua mắt và gốc vây ngực của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. aureofasciatus có phạm vi phân bố giới hạn từ vùng biển phía nam Papua New Guinea trải dài xuống Úc (đến ít nhất là mũi North West ở Tây Úc và rạn san hô Great Barrier ở bờ đông).
C. aureofasciatus sống tập trung trên các rạn viền bờ ở độ sâu đến ít nhất là 20 m. C. aureofasciatus chịu được hàm lượng nước ngọt tương đối cao nên có thể bắt loài này gặp ở vùng biển gần cửa sông.

**Mô tả**
C. aureofasciatus có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 12,5 cm. Loài này có màu xám và được bao quanh bởi màu vàng cam dọc theo lưng và bụng. Đầu có một sọc màu nâu cam viền xanh xám từ gáy băng dọc qua mắt, và một sọc cam ở phía sau băng dọc qua gốc vây ngực (ngay rìa trước sọc này có sọc xanh). Nửa sau của vây đuôi trong suốt. Vây ngực trong suốt, các vây còn lại có màu vàng.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây ở vây lưng: 20–22; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 17–18; Số tia vây ở vây ngực: 14–15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 38–42.

**Sinh thái học**
C. aureofasciatus là loài ăn san hô bắt buộc, chủ yếu là các loài san hô cứng thuộc các chi như Acropora, Pocillopora, Montipora hay Porites, tuy nhiên có thể ăn cả san hô mềm nếu san hô cứng ưa thích của chúng không xuất hiện nhiều trong khu vực.
Cá con thường ẩn mình trong các cụm san hô nhánh; cá trưởng thành sống đơn độc hoặc kết đôi với nhau.

**Phân loại học**
C. aureofasciatus hợp thành nhóm chị em với hai loài Chaetodon rainfordi và Chaetodon octofasciatus dựa trên kết quả phân tích phát sinh chủng loại phân tử. Ngoài ra, những cá thể mang đặc điểm hình thái trung gian giữa C. aureofasciatus với C. rainfordi đã được bắt gặp trong tự nhiên.

**Thương mại**
C. aureofasciatus ít được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh. Loài này khó sống trong điều kiện nuôi nhốt.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Cá Papua New Guinea
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1878
Chaetodon blackburnii

Chaetodon blackburnii là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Rhombochaetodon) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1836.

**Từ nguyên**
Từ định danh blackburnii được đặt theo tên của Edward Berens Blackburn (1786 – 1839), luật gia người Anh từng là thẩm phán ở Mauritius (khi đó là Thuộc địa vương thất của Vương quốc Anh), nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
C. blackburnii được phân bố dọc theo bờ biển Đông Phi, từ Kenya trải dài đến tỉnh Đông Cape (Nam Phi), bao gồm Madagascar và quần đảo Mascarene.
C. blackburnii sống tập trung trên các rạn viền bờ mà san hô tương đối phát triển, được tìm thấy ở độ sâu khoảng 10–55 m.

**Mô tả**
C. blackburnii có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 14 cm. Loài này có hai màu rõ rệt: đầu và một phần thân trước màu vàng, phần thân sau còn lại có màu nâu sẫm. Từ sau đầu có các sọc đen kéo dài ngược ra sau. Đầu có một dải sọc đen từ đỉnh đầu băng dọc qua mắt. Vây đuôi có màu trắng, trở nên trong suốt ở rìa sau. Vây bụng màu vàng như đầu. Vây ngực trong suốt. Vây hậu môn và vây lưng có màu nâu như thân sau.
Số gai ở vây lưng: 14–16; Số tia vây ở vây lưng: 21–23; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 16–18; Số tia vây ở vây ngực: 14–15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 34–36.

**Sinh thái học**
C. blackburnii là loài ăn tạp, thức ăn của chúng bao gồm động vật phù du và một số loài thủy sinh không xương sống khác (như giáp xác và giun nhiều tơ). Tuy cũng ăn san hô nhưng chúng không hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn thức ăn này.
C. blackburnii có thể sống đơn độc hoặc kết đôi với nhau.

**Thương mại**
C. blackburnii hầu như không xuất hiện trong các hoạt động thương mại cá cảnh.

**Tham khảo**
B
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Kenya
Thể loại:Cá Tanzania
Thể loại:Cá Mozambique
Thể loại:Cá Nam Phi
Thể loại:Cá Madagascar
Thể loại:Động vật Mauritius
Thể loại:Động vật Réunion
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1836
Chaetodon capistratus

Chaetodon capistratus là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Chaetodon) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1758.

**Từ nguyên**
Tính từ định danh capistratus trong tiếng Latinh mang nghĩa là "bị buộc dây", không rõ hàm ý, có thể đề cập đến dải đen băng qua mắt của loài cá này.

**Phạm vi phân bố và môi trường sống**
Từ bang North Carolina (Hoa Kỳ), C. capistratus được phân bố trải dài về phía nam, băng qua vịnh México và biển Caribe, gồm cả Bermuda ngoài khơi đến Venezuela. C. capistratus có thể theo hải lưu trôi tới tận bang Massachusetts (Hoa Kỳ) vào cuối mùa hè.
C. capistratus sinh sống tập trung trên các rạn viền bờ, cá con thường sống ở khu vực thảm cỏ biển (như Thalassia), độ sâu được tìm thấy khoảng 2–20 m.

**Mô tả**
trái
C. capistratus có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 15 cm. Loài này có màu trắng (phớt vàng sang màu kem) với các sọc đen hình chữ V hướng về phía đầu. Đầu có một dải đen viền vàng băng dọc qua mắt. Một đốm đen viền trắng đặc trưng cho loài ở thân sau, gần cuống đuôi (đốm này rất lớn ở cá con). Vây bụng có màu vàng. Vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi có một dải nâu viền đen ở giữa. Rìa ngoài của vây đuôi trong suốt. Vây ngực trong suốt.
Cá con còn có thêm một dải sọc nâu xám giữa thân, sẫm nâu hơn ở thân sau và một đốm đen viền trắng nhưng nhỏ hơn trên vây lưng, vì thế nên cá con từng được mô tả như một loài mới với danh pháp là C. bricei.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 18–20; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 16–17; Số tia vây ở vây ngực: 14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 35–41.

**Sinh thái học**
Một đôi C. capistratus
Thức ăn của C. capistratus chủ yếu là các loài thủy sinh không xương sống, bao gồm san hô của bộ Zoantharia, giun nhiều tơ, san hô mềm và phân ngành Sống đuôi. Tuy cũng ăn san hô nhưng chúng không hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn thức ăn này.
C. capistratus có thể sống đơn độc hoặc kết đôi với nhau.

**Phân loại học**
Tính đến hiện tại thì C. capistratus là loài điển hình của chi Chaetodon. Phân loại học của chi này vẫn chưa được làm rõ, đơn cử như việc chi này bao gồm nhiều phân chi mà có khả năng sẽ được công nhận là những chi hợp lệ như một số đề xuất. Nếu Chaetodon được tách ra, C. capistratus vẫn sẽ được giữ lại trong chi hiện tại.
Dựa theo kết quả phân tích phát sinh chủng loại phân tử, C. capistratus là loài chị em gần nhất với Chaetodon striatus.

**Thương mại**
C. capistratus khá phổ biến trong ngành kinh doanh cá cảnh.

**Tham khảo**
C
Thể loại:Cá Đại Tây Dương
Thể loại:Cá Mỹ
Thể loại:Cá vịnh Mexico
Thể loại:Cá México
Thể loại:Cá Caribe
Thể loại:Cá Cuba
Thể loại:Cá Trinidad và Tobago
Thể loại:Cá Venezuela
Thể loại:Động vật Bermuda
Thể loại:Động vật Bahamas
Thể loại:Động vật Đại Antilles
Thể loại:Động vật Tiểu Antilles
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên