Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Adeyinka Gladys Falusi

Adeyinka Gladys Falusi, FAS NPOM, là giáo sư về huyết học người Nigeria và là cựu giám đốc của Viện nghiên cứu và đào tạo y khoa nâng cao, Đại học Y khoa, Đại học Ibadan. Bà chuyên về di truyền học loài người, đạo đức sinh học và di truyền phân tử liên quan đến các bệnh về máu di truyền như bệnh hồng cầu hình liềm và bệnh alpha-thalassemia.

**Tiểu sử**
Bà đến từ tiểu bang Ekiti, phía tây nam Nigeria. Bà có bằng cử nhân Hóa học và tiến sĩ (Ph. D) về huyết học.
Giáo sư Falusi là đồng sáng lập của Hiệp hội tế bào Sickle của Nigeria (SCAN), với tư cách là người sáng lập, từ năm 2013, bà là Chủ tịch của Tổ chức Sickle Cell Hope Alive Foundation. Vào năm 2001, bà được bổ nhiệm làm Chủ tịch của Đại học Ibadan và Chủ tịch Ủy ban đánh giá bệnh viện Đại học College Revie. Cùng năm đó bà đã giành được giải thưởng Giải thưởng dành cho Phụ nữ trong Khoa học L'Oréal-UNESCO. Bà phục vụ với quyền hạn đó trong 4 năm và vào năm 2005, bà trở thành điều phối viên cho Mạng lưới Đạo đức về Nghiên cứu Y sinh học của Nigeria ở Châu Phi.
Vào năm 2005, bà được trao tặng Học bổng Nghiên cứu sinh National Productivity Order of Merit and in 2009, và vào năm 2009, bà được bầu làm thành viên của Học viện Khoa học Nigeria, tổ chức khoa học cao nhất ở Nigeria.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhà khoa học nữ thế kỷ 21
Thể loại:Nhân vật còn sống
Tsehaytu Beraki

Tsehaytu Beraki  (1 tháng 9 năm 1939 – ngày 24 tháng 5 năm 2018) là là một nhạc sĩ, nhà thơ và nhà hoạt động chính trị người Eritrean, nổi tiếng với những bài hát của bà và nghệ thuật chơi krar (đàn hạc năm dây).

**Đầu đời**
Tsehaytu Beraki sinh năm 1939, tại thị trấn nhỏ Quatit. Cô đã nghĩ rằng cô được sinh ra ở thủ đô Asmara của Eritrea, nhưng thực tế chuyển đến đó ở khi còn bé. Mãi cho đến khi cô trở về Asmara năm 1999, toàn bộ câu chuyện được kể lại bởi người chị gái Rishan.

**Sự nghiệp**
Beraki bắt đầu chơi krar, một đàn hạc năm dây, lúc cô tám tuổi, cô chơi đàn tại các đám cưới và tiệc tùng. Cô lấy cảm hứng từ Tsehaytu Ghergish, Fana Etel, và đặc biệt là Tsehaytu Zennar, những bản nhạc bao gồm Annes Ay keremneye Wala Hankas Yekunye (Tôi cần một người đàn ông vào ngay lúc này, ngay cả khi anh có bị què quặt)
.
Beraki rời trường học lúc mười sáu tuổi, và chơi krar suốt quãng thời gian sau đó. Cô viết tất cả âm nhạc và lời bài hát của riêng mình, và mọi người sẽ đến từ Addis Ababa ở Ethiopia để ghi lại. Từ năm 1964 trở đi, lời bài hát của cô trở nên có tính chính trị hơn, và "mọi người ngạc nhiên khi tôi dám hát chúng
Từ tháng 3 năm 1977, cô đã tích cực tham gia vào cuộc đấu tranh giành độc lập Eritrea. Cuối cùng cô đã phải rời đi chuyển đến Sudan và Rotterdam, Hà Lan vào năm 1988. Cô trở về quê nhà Asmara vào năm 1999.
Ngoài krar, Beraki còn chơi kebero và bass-krar.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1939
Thể loại:Mất năm 2018
Thể loại:Nữ giới Eritrea
Thể loại:Nữ hoạt động xã hội
Natalia Villaveces

Natalia Villaveces (sinh ngày 2 tháng 4 năm 1980) là một người mẫu Colombia, người dẫn chương trình truyền hình, nhà sản xuất và diễn viên.

**Sự nghiệp**
Trong hơn 8 năm, Natalia là nhà sản xuất cho "Nitido", một chương trình giải trí phát sóng trên toàn quốc trên mạng Telemundo. Cô cũng là phóng viên cho chương trình tạp chí tin tức hàng đầu của mạng lưới "Al Rojo Vivo con Maria Celeste" và đã đồng tổ chức các sự kiện thảm đỏ trên truyền hình cho các chương trình đặc biệt uy tín như giải thưởng Billboard Latin.

**Truyền hình**
Sự nghiệp truyền hình của Natalia bắt đầu ở độ tuổi rất trẻ tại quê hương Colombia, nơi cô được chọn tham gia một số chương trình truyền hình nổi tiếng như "Imaginate" (Imagine) và Pequeños Gigantes (Little Giants). Cô cũng đóng một số vai nhỏ hơn trong các vở opera như "Betty La Fea" (Betty the Ugly One) và "La Baby Sister" (The Sister Baby). Cô đặt tầm nhìn của mình vào thị trường Mỹ gốc Tây Ban Nha và tham gia vào chương trình thực tế tiếng Tây Ban Nha đầu tiên có tên "Protagonistas de Novela" (Soap Opera Protagonists). Sự tham gia của cô trong chương trình đã thu hút sự chú ý của các giám đốc điều hành Telemundo và cô đã có được một kỳ tích lớn đầu tiên với tư cách là đồng sở hữu "Cotorreando" (Gossiping), một chương trình giải trí cung cấp cho khán giả tin tức và tin đồn nổi tiếng mới nhất. Ngay sau đó, cô đã được trao chương trình của riêng mình và cô đang tiếp tục làm việc với chương trình này ngày hôm nay.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Sinh năm 1980
Thể loại:Nữ người mẫu Colombia
Thể loại:Nhân vật còn sống
Adriana Arboleda

Adriana Arboleda (sinh năm 1978) là một người mẫu Colombia và là người dẫn chương trình.

**Sự nghiệp**
Ở tuổi 15, Adriana bắt đầu sự nghiệp của mình trong việc làm người mẫu và chiến thắng trong cuộc thi năm 1995. Năm 1996, cô được bổ nhiệm vào Look of the Year và cô đã ở trên bìa tạp chí của Vanity và Cosmopolitan.
Năm 2001, Adriana cũng mạo hiểm tham gia diễn xuất với hit Colombia telenovela Yo soy Betty, la fea.
Vào năm 2003, cô xuất hiện với vai trò là người dẫn chương trình của một loạt các chương trình giải trí trong CM & newscast, cô cũng đã xuất hiện trên các chương trình như Panorama, American Blind và QAP News. 
Với việc phát hành tin tức Marulanda, Arboleda dẫn đầu phần giải trí phát hành, cùng với Ivan Lalinde, cô tiếp tục cho thấy vai trò của mình trong việc phát thanh vào lúc 19:00, bên cạnh người mẫu, Catalina Gomez. Sau đó là sự xuất hiện của cô với chương trình Discovery Channel và Health Channel của Ursula Varges, Habitat.
Vào ngày 7 tháng 7 năm 2007, Adriana giới thiệu chuyên gia về âm nhạc của đài W (Colombia), Manolo Bellon, chương trình truyền hình cho Colombia's Live Earth.

**Đời tư**
Ở tuổi 19, Arboleda đã kết hôn với một diễn viên và ca sĩ, Alejandro Martinez, người đã ly dị với cô bốn năm sau đó. Năm 2009, cô kết hôn với một doanh nhân có tên là Harold Eder.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1978
Thể loại:Nữ người mẫu Colombia
Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Colombia
Thể loại:Nhân vật còn sống
Jery Sandoval

Jery ​​Sandoval (sinh ngày 18 tháng 12 năm 1986, tại Barranquilla, Colombia) là một nữ diễn viên, người mẫu và ca sĩ. Tại Colombia, cô được biết đến với vai María Reyes trong Los Reyes, một phiên bản Colombia của một telenovela Argentina có tên là Los Roldán. Cô cũng đóng vai chính trong Televisa México telenovela Código Postal với vai diễn Regina Corona. Gần đây nhất, cô đã xuất hiện trên series truyền hình Popland của MTV LA.

**Cuộc đời**
Jery ​​Sandoval sinh ra ở Barranquilla, Colombia và từ rất sớm cô đã sống ở Carmen de Bolivar. Ở đó cô học tại một trường Công giáo. Khả năng nghệ thuật của cô đã được chứng minh lúc 12 tuổi; đó là điều tự nhiên vì gia đình cô luôn ủng hộ sự quan tâm của cô đối với ca hát và âm nhạc. Sandoval bắt đầu hát trong dàn xướng ca của trường. Khi cô 12 tuổi, cô đã trở thành một phần của một nhóm nhạc có tên là "Notas y Colores", tại Carmen de Bolivar, nhóm đã hát những bản ballad và âm nhạc afroantilian. Ngoài ra, với người em họ của cô, Luis, họ thành lập một nhóm nhạc khác, nhóm đã giành vị trí đầu tiên trong một cuộc thi hát ở Sincelejo. Từ ngày 14 đến 16, Jery đi liên tục giữa Barranquilla và Bogota. Cô đã viết một số bài hát, trong đó có "Te Amo", "Cómo Dejarte" và "Mi Primer Día sin Ti". Năm 2001, nhờ công ty quản lý Iván Corredor Julio Navarra, Sandoval đã tham gia "Miss Miércoles", giành vị trí thứ hai. 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
   Official Web Page-  Official Twitter of Jery Sandoval-  Official Facebook of Jery Sandoval-  Official Myspace of Jery Sandoval-  "Jery Sandoval's official channel on YouTube"- "Video of a photo shoot of Jery Sandoval"-  "Jery Sandoval, Colombian singer, promoting her song Astronauta" date=2012-03-09 -  "Jery Sandoval, Colombian singer, speaking on W Radio for her new song Ella" date=2012-03-09 -  "What is the life of... The actress and singer Jery Sandoval" date = ngày 19 tháng 4 năm 2011
Thể loại:Sinh năm 1986
Thể loại:Nữ người mẫu Colombia
Thể loại:Nữ ca sĩ Colombia
Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Colombia
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Vanessa Mendoza

Vanessa Alexandra Mendoza Bustos (sinh năm 1981), được biết đến nhiều hơn với cái tên Vanessa Mendoza, là một nữ diễn viên người Colombia và người mẫu thời trang đã giành được danh hiệu Hoa hậu Colombia năm 2001, là người đầu tiên người Colombia gốc Phi giành chiến thắng trong cuộc thi đó.

**Tiểu sử**
Mendoza là người gốc Chocó, Colombia. Cô lớn lên trong một ngôi làng nhỏ tên là Ungia. Mendoza lớn lên trong nghèo đói, và cô là một trong mười sáu đứa con trong gia đình. Cha cô mất khi cô còn nhỏ, để mẹ cô chăm sóc cho gia đình. Bất chấp những điều kiện tồi tệ mà gia đình phải chịu đựng, Vanessa tỏ ra rất thích thú với việc trở thành người mẫu, và bắt đầu theo đuổi sự nghiệp đó.
Mendoza trở thành Hoa hậu Chocó vào năm 2001, một năm mà Hoa hậu Colombia đang đối mặt với một vụ bê bối chủng tộc. Cô trở thành Black Miss Colombia đầu tiên, giành danh hiệu Á hậu 1, Consuelo Guzmán Parra. Mặc dù nghi ngờ rằng cô đã thắng cuộc thi để tin đồn về phân biệt chủng tộc sẽ bị loại trừ, Mendoza trở nên phổ biến trong số những người Colombia, người đã đặt cho cô biệt danh "Black Barbie". 
Mendoza đã thay thế Andrea Nocetti trở thành Miss Colombia. Trước khi chiến thắng Hoa hậu Colombia, Mendoza đã có sự phân biệt là thí sinh duy nhất trong phiên bản 2001 của cuộc thi không thừa nhận có một cuộc giải phẫu thẩm mỹ cho cuộc thi. Mendoza đã tham gia cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2002, giành giải thưởng Nữ hoàng xuất sắc nhất.
Vào ngày 2 tháng 3 năm 2005, cô và diễn viên hài người Mỹ Chris Tucker là diễn giả chính tại một bài phát biểu tại trường Cao đẳng Benedict.

**Chính trị**
Cô đã giành được một ghế với tư cách là một phần của thiểu số da đen trong Quốc hội và trở thành thành viên của Hạ viện từ năm 2017 đến năm 2018. Thiểu số da đen 10% của Colombia có quyền có hai trong số 166 ghế ở hạ viện.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Benedict.edu date = ngày 14 tháng 2 năm 2006-  Vanessa Mendoza and the Miss Colombia 2001 fairytale date = ngày 27 tháng 9 năm 2007
Thể loại:Sinh năm 1981
Thể loại:Nữ người mẫu Colombia
Thể loại:Nhân vật còn sống
Renée Hložek

Renée Hložek (sinh ngày 15 tháng 11 năm 1983) là một nhà vũ trụ học người Nam Phi và là Giáo sư Vật lý tại Viện Thiên văn học và Vật lý thiên văn Dunlap thuộc Đại học Toronto. Bà nghiên cứu về bức xạ phông vi sóng vũ trụ, siêu tân tinh loại Ia và dao động âm thanh baryon. Bà là một thành viên cấp cao của TED.

**Những năm đầu và học vấn**
Hložek học Toán học tại Đại học Pretoria và Đại học Cape Town, tốt nghiệp vào năm 2008. Trong các nghiên cứu trong những năm đại học của mình, bà làm việc với năng lượng tối. Bà hoàn thành tấm bằng Tiến sĩ tại Đại học Oxford với tư cách là một người nhận học bổng Rhodes vào năm 2011. Luận án của bà, "Probing the early universe and Dark Energy with multi-epoch cosmological data", sử dụng Atacama Cosmology Telescope và Sloan Digital Sky Survey. Người hướng dẫn tiến sĩ của bà là Jo Dunkley. Trong khoảng thời gian học tập tại Oxford, bà xuất hiện trên podcast Pub Astronomy và 365 Days of Astronomy của Chris Lintott.

**Nghiên cứu và sự nghiệp**
Sau khi có được tấm bằng Tiến sĩ, Hložek gia nhập đội ngũ Đại học Princeton với tư cách là Nghiên cứu sinh Hậu tiến sĩ Lyman Spitzer Jr. Tại Đại học Princeton, bà chuẩn bị cho Kính viễn vọng Thiên văn Atacama. Vào năm 2012 bà được chỉ định làm một Nghiên cứu sinh Spitzer-Cotsen Fellow tại Đại học Princeton. Tại Princeton bà tham gia vào một sáng kiến giảng dạy nhà tù, và thành lập trao đổi Hope-Princeton để đưa những phụ nữ da đen trẻ tuổi vào khoa thiên văn học của Princeton.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1983
Thể loại:Nhân vật còn sống
Manuela Arbeláez

Manuela Arbeláez Correa (sinh ngày 9 tháng 9 năm 1988)  là một người mẫu và nữ diễn viên người Mỹ gốc Colombia, nổi tiếng chủ yếu với vai trò của cô trong chương trình truyền hình The Price Is Right.

**Cuộc đời và sự nghiệp**
Arbeláez sinh ra ở Medellín, Colombia bởi Luis Carlos Arbeláez và Gloria Correa, nhưng chuyển đến Hoa Kỳ vào năm 2006 và chuyển đến West New York, New Jersey. Một thời gian ngắn sau khi chuyển đến Hoa Kỳ, Arbeláez trở thành một trong những người vào chung kết trong mùa giải 2008 của Nuestra Belleza Latina, một cuộc thi sắc đẹp/chương trình thực tế phát trên kênh truyền hình tiếng Tây Ban Nha của USA Univision và cô được xếp vị trí thứ 6 trong cuộc thi.
Cuối năm đó, Arbeláez là một trong năm người lọt vào vòng chung kết cuộc thi The Price Is Right Model Search. Mỗi người vào chung kết xuất hiện như một người mẫu trong một tập phim của chương trình vào tháng 10 năm 2008. Người chiến thắng đã được chọn bởi một người hâm mộ trên internet và đã giành được cơ hội thu băng thêm năm tập.
Mặc dù Arbeláez không giành chiến thắng trong cuộc thi, cô đã gây ấn tượng với nhà sản xuất The Price Is Right và được thuê làm người mẫu cho chương trình. Cô tham gia quay vòng thường xuyên của năm người mẫu trên The Price Is Right bắt đầu với tập 1 tháng 4 năm 2009. Cô tiếp tục làm người mẫu tham gia thường xuyên vào mùa giải sau. Trong năm 2012, tạp chí Complex đã chọn Arbeláez là số một trong danh sách của 25 The Hottest Game Show Eye Candy.
Năm 2010, Arbeláez xuất hiện trong video ca nhạc cho bài hát "It's in the Mornin" của Robin Thicke. Cô được mời tham gia hai tập phim với vai trò khách mời trong vở opera The Bold and the Beautiful vào tháng 6 năm 2010. Vào tháng 10 năm 2010, Arbeláez là cô gái chính trong video âm nhạc "Loving You No More" của Diddy - Dirty Money với Drake. Cô là một trong những người mẫu đoạt cúp tại Giải Grammy lần thứ 54 vào ngày 12 tháng 2 năm 2012.
Vào ngày 2 tháng 4 năm 2015, Manuela đã vô tình làm lộ bảng giá chính xác dành cho một chiếc xe hơi trị giá 21.960 đô la. Video về sự cố này trở nên nổi tiếng trên YouTube, thu hút hơn 15 triệu lượt xem.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Manuela Arbeláez-  The Cast: Manuela Arbelaez - official Price Is Right website
Thể loại:Sinh năm 1988
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nữ người mẫu Colombia
Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Thể loại:Nữ người mẫu Mỹ
Bogaletch Gebre

Bogaletch "Boge" Gebre là một nhà khoa học và nhà hoạt động người Ethiopia. Trong năm 2010, Tớ báo trực tuyến của nước Anh The Independent đã mô tả bà là "người phụ nữ bắt đầu cuộc nổi dậy của phụ nữ Ethiopia." Cùng với chị gái là Fikirte Gebre, Gebre thành lập tổ chức từ thiện KMG Ethiopia, trước đây được gọi là Kembatti Mentti Gezzima-Tope (Kembatta Women Standing Together). Tổ chức từ thiện hoạt động để phục vụ phụ nữ trong nhiều lĩnh vực, bao gồm ngăn ngừa cắt âm vật và bắt cóc cô dâu bằng việc thực hiện bắt cóc và cưỡng hiếp phụ nữ trẻ, sau đó ép buộc họ vào hôn nhân. Theo Ủy ban Quốc gia về Thực tiễn Truyền thống của Ethiopia, các thực tiễn như vậy là cơ sở của 69% các cuộc hôn nhân ở trong nước vào năm 2003. Báo The Independent báo cáo rằng tổ chức đã giảm tỷ lệ bắt cóc cô dâu ở Kembatta hơn 90%, trong khi The Economist ghi nhận rằng việc giảm bớt sự cắt xén bộ phận sinh dục nữ từ 100% xuống còn 3%. Vào năm 2005, Gebre được trao giải thưởng Bắc-Nam năm 2005 và năm 2007 được trao giải thưởng Jonathan Mann về Sức khỏe và Nhân quyền Toàn cầu. Đối với những đóng góp của bà cho sự phát triển của châu Phi, Boge đã được trao giải thưởng Phát triển Quốc tế Baudouin vào tháng 5 năm 2013.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1960
Fanny Lu

Fanny Lucía Martínez Buenaventura được biết đến với nghệ danh Fanny Lu (sinh ngày 8 tháng 2 năm 1973 tại Santiago de Cali) là một nữ ca sĩ, nhạc sĩ kiêm diễn viên nổi tiếng người Colombia.
Công việc đầu tiên của cô trong ngành công nghiệp giải trí là ở Colombia, khi cô là người mẫu bìa cho một tạp chí âm nhạc tên là Siempre Música. Sau đó, cô chuyển sang đài phát thanh bằng giọng nói trong các đài phát thanh chính từ đất nước của mình. Tuy nhiên, cô đã không được công nhận cho đến năm 1998, khi cô thực hiện một vai diễn của dàn diễn viên từ các vở opera của Colombia Perro Amor.
Năm 2006, cô phát hành Lágrimas Cálidas, giành được danh tiếng tại Colombia và một số quốc gia Mỹ Latinh, với hai đĩa đơn của cô đạt đến đỉnh cao trong bảng xếp hạng Latin. Album năm 2008 của cô, Dos đã củng cố sự nghiệp âm nhạc của cô, mang lại sự tín nhiệm như một nghệ sĩ nổi tiếng. Đĩa đơn "Tú No Eres Para Mi" của cô là số một ở một số quốc gia. Cô phát hành album thứ ba của mình, Felicidad y Perpetua vào tháng 11 năm 2011. Công việc nhân đạo của cô đã giúp cô có được danh hiệu là "Đại sứ thiện chí" từ FAO.

**Cuộc đời**
Fanny Lu sinh ra ở Santiago de Cali, Colombia với cha mẹ người Colombia. Cô đã sống tại Colegio Bolivar trước khi chuyển đến Pháp để hoàn thành giáo dục tiểu học của mình. Sau khi trở về Mỹ Latinh, cô học tại Đại học Andes, nơi cô tốt nghiệp với bằng kỹ sư công nghiệp. Cô là mẹ của hai đứa con. Năm 2009, cô nộp đơn xin ly hôn.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 name=Fanny Lu- label=Fanny Lu
Thể loại:Sinh năm 1973
Thể loại:Nữ diễn viên Colombia
Thể loại:Nữ ca sĩ Colombia
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Ca sĩ Colombia
Thể loại:Diễn viên Colombia
Thể loại:Diễn viên thế kỷ 21
Thể loại:Ca sĩ nhạc pop Colombia
Thể loại:Nữ diễn viên Colombia thế kỷ 21
Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Colombia
Sossina M. Haile

Sossina M. Haile (sinh ngày 28 tháng 7 năm 1966) là một nhà hóa học người Mỹ gốc Ethiopia, được biết đến với việc phát triển các tế bào nhiên liệu axit rắn đầu tiên. Bà là giáo sư Khoa học Vật liệu và Kỹ thuật tại Đại học Northwestern, Illinois, Hoa Kỳ.
Haile nhận giải thưởng thuộc Quỹ khoa học quốc gia NSF gồm giải Nghiên cứu viên trẻ quốc gia (năm 1994-1999), Humboldt Fellowship (năm 1992-1993), học bổng Fulbright (năm 1991–1992), và học bổng nghiên cứu hợp tác nghiên cứu AT&T (năm 1986–1992). Học bổng Humboldt và học bổng Fulbright đã hỗ trợ nghiên cứu của bà tại Viện Max Planck für Festkörperforschung Viện nghiên cứu trạng thái rắn ở Stuttgart, Đức (năm 1991 đến năm 1993). Bà giành được giải thưởng J.B. Wagner năm 2001 của bộ phận vật liệu nhiệt độ cao của hội điện hóa, giải thưởng Coble 2000 từ Hiệp hội gốm sứ Hoa Kỳ và giải thưởng Robert Lansing Hardy TMS năm 1997.

**Nghiên cứu**
Trung tâm nghiên cứu của Haile nghiên cứu về sự dẫn ion trong chất rắn. Mục tiêu của bà là hiểu các cơ chế chi phối vận chuyển ion và áp dụng sự hiểu biết đó vào sự phát triển của các chất điện phân rắn tiên tiến và các thiết bị điện hóa trạng thái rắn mới. Các ứng dụng của dây dẫn nhanh ion bao gồm pin, cảm biến, bơm ion và pin nhiên liệu. Pin nhiêu liệu là mối quan tâm đặc biệt của bà.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  "Fuel Cells: Powering Progress in the 21st Century" date=2010-06-10 , lecture by Sossina M. Haile, California Institute of Technology, Pasadena website (Fall 2001)
Thể loại:Sinh năm 1966
Thể loại:Nhà khoa học nữ thế kỷ 20
Thể loại:Nhà khoa học nữ thế kỷ 21
Thể loại:Kỹ sư Mỹ
Thể loại:Giáo sư Viện Công nghệ California
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Cựu sinh viên Viện Công nghệ Massachusetts
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học California tại Berkeley
Segenet Kelemu

Segenet Kelemu là một nhà khoa học Ethiopia, nghiên cứu của bà được ghi nhận như là một nhà nghiên cứu bệnh học thực vật phân tử và là lãnh đạo khoa học xuất sắc. Trong gần ba thập kỷ, Kelemu và nhóm nghiên cứu của bà đã góp phần giải quyết những hạn chế về nông nghiệp ở châu Phi, châu Á, châu Mỹ Latin và Bắc Mỹ.
Từ năm 2013, Tiến sĩ Kelemu là Tổng giám đốc của Trung tâm Quốc tế về Sinh thái và Sinh lý học Côn trùng, viện duy nhất của châu Phi chuyên nghiên cứu về côn trùng và động vật chân đốt khác. Trước đó, bà là Giám đốc Khoa học sinh học phía Đông và Trung Phi (BecA); là Phó chủ tịch chương trình tại Liên minh vì một cuộc cách mạng xanh ở châu Phi (AGRA) và là lãnh đạo Quản lý sức khỏe cây trồng và nông nghiệp tại Trung tâm quốc tế về nông nghiệp nhiệt đới (CIAT).
Tiến sĩ Kelemu đã nhận được nhiều giải thưởng quốc tế bao gồm: Giải thưởng dành cho Phụ nữ trong Khoa học L'Oréal-UNESCO năm 2014; Giải Fellow của TWAS - Học viện Khoa học Thế giới; Giải Tiến sĩ danh dự của Đại học Tel Aviv vào tháng 5 năm 2016; công nhận là một trong 100 phụ nữ châu Phi có ảnh hưởng nhất Châu Phi vào tháng 5 năm 2014; đề cập đến như là một trong 10 phụ nữ châu Phi có ảnh hưởng nhất trong nông nghiệp của Tạp chí Giới tính, Nông nghiệp và An toàn lương thực (AgriGender Journal) và bầu cử là thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học châu Phi.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1956
Thể loại:Nhà khoa học nữ thế kỷ 20
Thể loại:Nhà khoa học nữ thế kỷ 21
Thể loại:Nhân vật còn sống
Karol G

Carolina Giraldo Navarro, nổi tiếng hơn với nghệ danh Karol G, là một ca sĩ và nhạc sĩ người Colombia.  Năm 2018, cô đã giành được giải thưởng Latin Grammy cho Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất và đã được đề cử cho một số giải Billboard Latin Music Awards và Premios Lo Nuestro Awards .

**Cuộc đời và sự nghiệp**
Trong suốt thời thơ ấu của mình, Carolina Giraldo Navarro đã tham gia chương trình tài năng The X Factor. Cô tiếp tục học tại Calasanz ở Medellín, và học âm nhạc tại Đại học Antioquia trước khi chuyển đến New York để theo đuổi sự nghiệp âm nhạc. Năm 2007, cô bắt đầu sử dụng nghệ danh Karol G.
Vào năm 2013, cô hợp tác với ca sĩ Puerto Rico, Nicky Jam và phát hành bài hát "Amor De Dos" đã trở nên rất phổ biến ở Colombia và đã đạt hơn 90 triệu lượt xem trên YouTube.
Năm 2014, cô hợp tác với đồng nghiệp người Colombia và ca sĩ Latin Andy Rivera và phát hành bài hát "Mañana", hiện có hơn 90 triệu lượt xem trên YouTube. Cô cũng phát hành một bài hát tên là "Ricos Besos" nhưng không thành công.
Vào năm 2015, cô đã phát hành bản tiếp theo của riêng mình cho ca khúc "Mil Horas" của ban nhạc rock Argentina Ab Abusos de la Nada, "Ya No Te Creo" đã thành công ở Colombia. Một thời gian sau, cô hợp tác với ca sĩ reggaeton người Mỹ De La Ghetto để phát hành bài hát, "Te Lo Quiero Hacer". Vào tháng 3 năm 2016, cô phát hành bài hát "Casi Nada"  vào tháng 4 cùng năm, cô phát hành bài hát "Muñeco De Lego".
Vào năm 2017, đĩa đơn hợp tác của cô với Bad Bunny có tiêu đề "Ahora Me Llama" đã được phát hành đã trở nên phổ biến và nhanh chóng đạt được hơn 630 triệu lượt xem trên YouTube. Một thời gian sau đó trong cùng năm, cô phát hành bài hát, "A Ella" đã trở nên phổ biến ở Colombia. Cuối năm, cô hợp tác với đồng nghiệp người Colombia và ca sĩ người Latinh, Kevin Roldán và phát hành bài hát "Eres mi Todo". Cô xuất hiện với màn trình diễn mở màn trong giải thưởng Premios Juventud năm 2017.
Vào tháng 7 năm 2019, cô đã phát hành " China " với sự hợp tác của J Balvin , Daddy Yankee và Ozuna , trở thành video âm nhạc đầu tiên của cô có một tỷ lượt xem trên YouTube . Vào tháng 5 năm 2019, cô phát hành album Ocean , được coi là sự khởi đầu đầy phong cách từ Unstoppable , kết hợp bầu không khí thoải mái hơn trong công việc của cô. Bài hát " Tusa " của cô với  Nicki Minaj đã được RIAA chứng nhận Bạch kim Latin 28 × Latin , đứng trong Billboard Hot Latin Songs trong 25 tuần. Năm 2020, Karol G nhận được bốn đề cử tại giải Latin Grammy.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1991
Thể loại:Nữ ca sĩ Colombia
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Ca sĩ Colombia
Thể loại:Ca sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Ca sĩ nhạc pop Colombia
Thể loại:Người đoạt giải Grammy
Thể loại:Nghệ sĩ của Interscope Records
Thể loại:Người đoạt giải Grammy Latin
Naëla

Nataly Rivera nổi tiếng hơn với nghệ danh Naëla (sinh ngày 17 tháng 7 năm 1990, Bogotá, Colombia), là một ca sĩ, tác giả và nhạc sĩ người Colombia. Cô xuất hiện lần đầu tiên trong chương trình biểu diễn mà nhóm nhạc México Camila đã làm ở Bogotá vào năm 2010. Theo đó, cô phát hành đĩa đơn đầu tay có tên No Quiero Estar Sin Ti thuộc album đầu tay Naëla. Năm 2011, cô phát hành hai đĩa đơn mới của cô, Esta Noche Mando Yo và Muero Por Amarte.

**Tiểu sử**
Naela sinh ngày 17 tháng 7 năm 1990 tại thành phố Bogotá. Khi còn là một đứa trẻ, cô phát hiện ra niềm đam mê âm nhạc, dành thời gian rảnh để sáng tác các bài hát của riêng mình, đăng ký tham gia trong tất cả các sự kiện âm nhạc, cô thu thập thông tin, giành nhiều giải thưởng trong các cuộc thi và chương trình học giả. Âm nhạc và phong cách của cô là một phần của thể loại nhạc pop rock, qua đó tính cách của cô được phản ánh là người duy nhất. Cô cũng có một người anh trai, Mauricio Rivera, một ca sĩ.
Cô lớn lên dưới ảnh hưởng của các nghệ sĩ Latino như Gloria Estefan và Olga Tañón đã giúp cô phát triển tài năng của mình với vai trò là một ca sĩ và nhạc sĩ. Các nghệ sĩ khác mà cô ngưỡng mộ đã giúp cô khám phá khả năng của chính mình, danh sách các nghệ sĩ này là: Pink, Goo Goo Dolls, Guns và Roses, Celine Dion, Mariah Carey, Christina Aguilera, Miguel Mateos, Soda Stereo và những người khác.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Naëla- Naëla
Thể loại:Sinh năm 1990
Thể loại:Nữ ca sĩ Colombia
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Nhạc sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Nhạc sĩ Colombia
Thể loại:Ca sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Ca sĩ nhạc pop Colombia
Josephine Cafrine

Theresa Josephine Cafrine (13 tháng 6 năm 1877 - 14 tháng 1 năm 1907) là một người phụ nữ người Seychelles, bà được biết đến nhiều về những bài viết diễn tả nỗi đau khổ từ căn bệnh phong đang mắc phải trong mình. Những vết thương của bà được cho là đã được chữa lành một cách kỳ diệu khi bà qua đời. Những câu chuyện trong cuốn nhật ký về những năm tháng sống chung với bệnh phong đã được xuất bản như một cuốn tự truyện sau khi bà qua đời. Cafrine được giới thiệu vào Đại sảnh Danh vọng Vinh danh Phụ nữ Seychelles vào năm 2012 và được một ủy ban từ Giáo phận Công giáo Roman Cảng Victoria thu thập thông tin để công nhận danh hiệu chân phước.

**Cuộc sống**
Theresa Josephine Cafrine sinh ngày 13 tháng 6 năm 1877 tại Anse Royale, Mahé, nơi bà dành quãng phần đời còn lại của mình. Cafrine sau này trở thành một trẻ mồ côi và là một tín đồ Công giáo Roman sùng đạo. Bà mắc phải bệnh phong từ lúc 12 tuổi và luôn giữ một cuốn nhật ký bên mình ghi lại những ngày tháng đấu tranh và đau khổ. Căn bệnh sau đó tiến triển đến nỗi bà không thể tự cầm bút chì viết tiếp được nữa và phải nhờ đến Cha Philibert, một linh mục Công giáo từ Anse Royale tiếp tục. Cafrine qua đời vào ngày 14 tháng 1 năm 1907. Sau khi bà chết, những vết thương và vết sẹo do căn bệnh được chữa khỏi một cách thần kỳ.
Một linh mục người Bỉ, cha Vital, đã đến nhà của Cafrine sau cái chết của Cha Philibert, tìm thấy bản ghi chép, sắp xếp chúng lại và xuất bản như một cuốn tự truyện ở Bỉ vào năm 1923. Ngay sau đó, có những lời kêu gọi phong chân phước ở nhà thờ.
Năm 2012, Cafrine là một trong số những phụ nữ đầu tiên được giới thiệu đến Đại sảnh Danh vọng Vinh danh Phụ nữ Seychelles. Một loạt các sự kiện đã được tổ chức vào năm 2016 để kỷ niệm 109 năm ngày mất của bà. Bao gồm cuộc triển lãm và giới thiệu lại cuốn tự truyện bằng các bản dịch tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Seychellois Creole. Một buổi lễ kỷ niệm được tổ chức tại nhà thờ Immaculate Conception Cathedral, với sự tham dự của Bộ trưởng Bộ Văn hóa và Du lịch, Alain St Ange. Một ủy ban của Giáo phận Công giáo Roman Cảng Victoria đã được thành lập vào năm 2010 để thu thập thông tin và những phép lạ của Cafrine để được xem xét để tiến hành phong chân phước cho bà.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1877
Thể loại:Mất năm 1907
Thể loại:Người bị phong cùi
Thể loại:Nữ giới Seychelles
Helia Bravo Hollis

Helia Bravo Hollis (30 tháng 9 năm 1901 – 26 tháng 9 năm 2001) là một nhà thực vật học người México, được phân biệt với danh hiệu Nhà nghiên cứu danh dự và Tiến sĩ danh dự của Đại học Tự trị Quốc gia México UNAM. Trong nhiều năm, bà đã phát triển nghiên cứu khoa học của mình tại các Khoa nghiên cứu các chuyên ngành Khoa học của cùng một trường đại học.

**Xuất thân và Học vấn**
Bà sinh ra và lớn lên ở vùng lân cận của Mixcoac ở thành phố México. Sở thích của bà đối với việc nghiên cứu sinh vật đến từ các buổi đi bộ chủ nhật với cha mẹ bà.
Mặc dù những cuộc xung đột trong cách mạng México ảnh hưởng đến gia đình bà nhưng bà đã vấn tiến hành việc học tập của mình và theo học tại trường trung học vào năm 1919.
Trường Trung học quốc gia Saint Ildefonso (National Preparatory High School) ở Thành phố México là một cơ sở rất thú vị cho bà với các giáo sư như Vicente Lombardo Toledano, Sotero Prieto, Erasmo Castellano, Antonio Caso và Isaac Ochoterena, những người đã ảnh hưởng đến sự quan tâm của Bravo đối với khoa học sinh học.
Hoàn thành tốt nghiệp trung học, bà tiếp tục học y khoa vì áp lực từ gia đình là trở thành một bác sĩ và nhà sinh vật học không có sẵn như là môn chính tại Đại học Tự trị Quốc gia México UNAM.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1901
Thể loại:Mất năm 2001
Thể loại:Nữ khoa học gia
Thể loại:Nhà văn khoa học
Marbelle

Maureen Belky Ramírez Cardona, nổi tiếng hơn với nghệ danh Marbelle (sinh ngày 19 tháng 1 năm 1980) là một ca sĩ, nữ diễn viên và người dẫn chương trình truyền hình Colombia. Cô đã phát hành sáu album với ba album được chứng nhận bạch kim và hai vàng. Album cuối cùng của cô đã nổi tiếng hơn ở hầu hết các quốc gia Mỹ Latinh..

**Tiểu sử**
Là con gái của một sĩ quan cảnh sát, cô đã dành thời thơ ấu của mình ở Santa Elena de Cali, nơi cô sống với bốn anh trai của mình. Từ bốn tuổi, cô trở nên thích ca hát. Mẹ cô, María Isabel (nghệ danh Yolanda Cardona) là nhà thiết kế quản lý trang phục biểu diễn của cô. Cô tham gia vào các cuộc thi hát địa phương và khu vực, xuất hiện trên đài phát thanh và truyền hình nhà nước và đã cho thấy, với một ban nhạc mariachi và sau đó với một công ty giải trí của trẻ em, trở nên nổi tiếng với tên sân khấu "Estrellita Romántica".
Năm 1996, cô phát hành album đầu tay của cô, Collar de Perlas, đã trở thành một hit ở Colombia, México, Ecuador và Hoa Kỳ. Cô đã tận dụng thành công với chuyến lưu diễn quốc tế khai mạc của mình. Album đã bán được hơn 10 bản và củng cố vị trí của cô với tư cách là một nghệ sĩ âm nhạc ở Kuala Lumpur. Các album tiếp theo của cô Amor Sincero, Hasta que te Conocí và El tumbo cũng thành công.
Từ năm 1995, cô được bổ nhiệm làm giám khảo và cố vấn trong cuộc thi truyền hình thực tế El factor X.
Năm 2007, cô ra mắt với tư cách là một nữ diễn viên truyền hình chơi trong vở opera Marido a Sueldo. Trong năm 2010, cô cũng đã tham gia Amor Sincero của RCN dựa trên cuộc sống của cô. Năm 2010, cô phát hành album của mình
Năm 2010, cô trở lại với một album mới Amor Sincero dựa trên bộ phim truyền hình. các đĩa đơn "Sola con mi soledad" và "Ya te olvidé" đều đạt giá vàng với doanh thu rất cao. 
Vào ngày 25 tháng 8 năm 2012, cô xuất hiện với tư cách khách mời chính trên lần đầu tiên Twitcam bởi nhà phát thanh Colombia nổi tiếng Emilio Sánchez và phát hành album La Reina (Nữ hoàng) vào tháng 11 năm 2012.

**Sản phẩm âm nhạc**

**Album**
 Collar de Perlas (1996)- Amor Sincero (1997)- El Tumbo (1998)- Hasta Que Te Conocí (2000)(tribute album to Juan Gabriel)- Ahora (2005)- Amor Sincero 2 (2010)- Puede Cambiar (2014)

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1980
Thể loại:Nữ ca sĩ Colombia
Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Colombia
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Nữ diễn viên thế kỷ 21
Trung Chải (định hướng)

Trung Chải có thể là một trong số các địa danh sau:- Xã Trung Chải, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai- Xã Trung Chải, huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu

**Xem thêm**
Xã Chung Chải, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
Bán gia tăng giá trị

Bán gia tăng giá trị là một trong một số kỹ thuật bán hàng dựa trên việc xây dựng trên giá trị vốn có của một sản phẩm hoặc dịch vụ. Theo bản chất, kỹ thuật thêm giá trị là cách tiếp cận bán linh hoạt và tùy chỉnh hơn, yêu cầu đầu vào từ một phạm vi khách hàng trung bình đã xác định. Phản hồi của khách hàng này giúp các chuyên gia bán hàng và tiếp thị phác thảo các giá chào bán có khả năng mang lại lợi ích cho lượng khách hàng lớn nhất.
Giá trị gia tăng có thể không rõ ràng ban đầu trong tổng quan về doanh số bán hàng và thường được gắn với bán hàng gia tăng hoặc bán hàng theo chiều dọc trong một phân khúc thị trường cụ thể. Tiện ích của sản phẩm hoặc dịch vụ, dễ tích hợp vào hoạt động kinh doanh của khách hàng hoặc lợi ích tiết kiệm thời gian chỉ là một vài lĩnh vực có thể được chuyển thành vốn khi tập trung vào giá trị gia tăng.

**Ví dụ**
 Thực phẩm được bán trong một hộp nhựa hoặc một ly có thể được sử dụng sau khi nội dung của nó được tiêu thụ.- Máy ảnh được bán với bộ chuyển đổi sang loại ống kính chụp ảnh cũ.- Một trong những ví dụ gần đây về bán hàng giá trị gia tăng là xe hybrid. Đây là những chiếc xe dựa trên sự kết hợp giữa năng lượng xăng và năng lượng điện. Giá trị vốn có của sản phẩm vẫn như cũ. Nó di chuyển một người từ điểm A đến điểm B. Việc thêm giá trị có thể được nhìn thấy theo nhiều cách khác nhau. Đầu tiên là tiết kiệm nhiên liệu. Nhưng cũng có thêm giá trị trong thời gian ít hơn tại trạm xăng, và những chiếc xe gây ô nhiễm không khí ít hơn một động cơ đốt bình thường. Giá trị gia tăng trong trường hợp này được xác định bởi khách hàng và không phải công ty bán xe.

**Tham khảo**
Thể loại:Kỹ thuật bán hàng
Kỳ đầu

Kỳ đầu là bước đầu tiên của quá trình phân bào trong nguyên phân. Khi nó xảy ra sau pha G2 của kỳ trung gian, DNA đã hoàn thành việc sao chép khi kỳ đầu bắt đầu.
Hình ảnh hiển vi huỳnh quang của hai nhân tế bào chuột trong kì giảm phân (thước dài 5 µm).
Kỳ đầu là kỳ đầu tiên của quá trình phân bào ở cả nguyên phân và giảm phân. Bắt đầu sau kỳ trung gian, DNA đã hoàn thành việc sao chép khi tế bào bước vào kỳ đầu. Hiện tượng chính xảy ra trong kỳ đầu chính là sự co xoắn chất nhiễm sắc và sự tiêu biến của nhân con.

**Nhuộm màu và soi dưới kính hiển vi**
Có thể sử dụng phương pháp soi dưới kinh hiển vi để quan sát các nhiễm sắc thể đã kết tụ khi chúng trải qua quá trình nguyên phân và giảm phân.
Nhiều kỹ thuật nhuộm màu DNA khác nhau được sử dụng đối với các tế bào giúp có thể quan sát được những nhiễm sắc thể đang co xoắn khi chúng trải qua kỳ đầu.
Kỹ thuật nhuộm băng G thường được sử dụng để nhận diện nhiễm sắc thể của động vật có vú, khó có thể áp dụng công nghệ này lên tế bào thực vật do mật độ nén cao của nhiễm sắc thể trong các tế bào thực vật. Nhuộm băng G được thực hiện toàn bộ trên nhiễm sắc thể thực vật vào năm 1990. Trong kỳ đầu của cả nguyên phân và giảm phân, có thể áp dụng kỹ thuật nhuộm Giemsa lên tế bào và kỹ thuật nhuộm băng G đối với nhiễm sắc thể. Nhuộm màu bạc, một công nghệ hiện đại hơn, kết hợp với nhuộm giesma có thể được sử dụng để giúp làm hiện hình phức hợp sợi ghép xuyên suốt những giai đoạn khác nhau của kỳ đầu giảm phân. Để thực hiện nhuộm băng G, nhiễm sắc thể phải được cố định, và do đó không thể thực hiện kỹ thuật này đối với tế bào sống.
Nhuộm huỳnh quang ví dụ như DAPI có thể được sử dụng ở cả tế bào động vật và thực vật sống. Những phương pháp nhuộm này không band nhiễm sắc thể, mà thay vào đó cho phép việc thăm dò DNA ở những vùng và gen nhất định. Sử dụng kỹ thuật soi kính hiển vi huỳnh quang đã vô cùng cải thiện độ phân giải không gian.

**Kỳ đầu trong Nguyên phân**
Kỳ đầu là bước đầu tiên của quá trình nguyên phân trong tế bào động vật, và là bước thứ hai của quá trình nguyên phân trong tế bào thực vật. Vào thời điểm bắt đầu của kỳ đầu, có hai bản sao y hệt nhau của mỗi nhiễm sắc thể trong tế bào do sự sao chép đã diễn ra ở kỳ trung gian. Những bản sao này được gọi là nhiễm sắc tử chị em và được giữ bởi bộ phận DNA gọi là tâm động. Sự kiện chính của kỳ đầu là: nhiễm sắc thể co xoắn lại, trung thể chuyển động, hình thành thoi vô sắc, và nhân con bắt đầu biến mất.

**Kỳ đầu trong Giảm phân**
Giảm phân bao gồm hai lượt phân tách nhiễm sắcthể và do đó trải qua kỳ đầu hai lần, được gọi là kỳ đầu I và kỳ đầu II. Kỳ đầu I là kỳ phức tạp nhất trong cả quá trình giảm phân bởi vì các nhiễm sắc thể tương đồng phải bắt cặp với nhau và trao đổi thông tin di truyền. Kỳ đầu II thì rất giống với kỳ đầu của nguyên phân.

**Xem thêm**
 Kỳ giữa- Kỳ sau- Kỳ cuối- Giảm phân- Nguyên phân

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Chu kỳ tế bào
Thể loại:Di truyền học
Callichthys serralabium

Callichthys serralabium là một loài cá da trơn nước ngọt nhiệt đới thuộc chi Callichthys trong họ Callichthyidae. Loài này được tìm thấy ở thượng nguồn sông Orinoco và hạ lưu Río Negro của sông Amazon, thuộc Venezuela và Brazil.

**Tên gọi**
Cái tên serralabium được ghép từ serra ("cái cưa") và labium ("môi"), ám chỉ đến những khía răng cưa của mép môi dưới, là đặc điểm nhận biết nó với các thành viên khác trong chi Callichthys.

**Mô tả**
Như đã đề cập ở trên, môi dưới C. serralabium có những đường răng cưa nhọn, trong khi các loài Callichthys khác lại nhẵn. C. serralabium có 8 - 9 vây tia ở vây ngực (thay vì 6 - 7) và những mảng màu sẫm tối chạy dọc hai bên sườn của cá thể trưởng thành. Cá con có sọc màu sặc sỡ hơn. Cá trưởng thành sẽ dài tới 15,8 cm.
C. serralabium có thân dài và đầu chúi về phía trước. Mõm cá gần như hình tam giác. Phần thân tính từ mõm đến vây lưng có vài điểm lồi. Phần xương ức của cá đực phát triển mạnh và rất dày. Vây mái chèo và vây đuôi được bo tròn; vây lưng và vây ngực có ngạnh; vây mỡ có ngạnh nhọn, có thể ấn xuống.

**Tham khảo**
 Lehmann A., Pablo; Reis, Roberto E. (2004). Armbruster, J. W., ed. " Callichthys serralabium: A New Species of Neotropical Catfish from the Upper Orinoco and Negro Rivers (Siluriformes: Callichthyidae)". Copeia. 2004 (2): 336–343- Peter van der Sleen, James S. Albert (2017),  Field Guide to the Fishes of the Amazon, Orinoco, and Guianas, Nhà xuất bản Đại học Princeton, tr.218 978-1400888801

**Xem thêm**
 Danh sách các loài cá cảnh nước ngọt

**Chú thích**
Thể loại:Callichthys
Thể loại:Cá Nam Mỹ
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2004
Corydoras bondi

Corydoras bondi, thường gọi là cá chuột sọc đen, là một loài cá da trơn nước ngọt nhiệt đới thuộc chi Corydoras trong họ Callichthyidae. Loài này được tìm thấy ở lưu vực sông Yuruarí, thuộc quốc gia Venezuela; sông Corantijn và Rupununi thuộc Guyana và Suriname.
C. bondi được mô tả lần đầu tiên vào năm 1940. C. bondi được đặt theo tên của tiến sĩ Franklyn F. Bond, chuyên gia nghiên cứu về các loại cá. Nhiều loài trong chi Corydoras vẫn chưa được mô tả, trong đó có C. bondi, và nó được đánh số thứ tự là C31 cho đến khi được xác định một cách chính xác.

**Mô tả**
C. bondi trưởng thành dài khoảng 4,7 – 5 cm. Chúng thường sống ở tầng đáy của các sông hồ, thích hợp với môi trường nước có độ pH từ 6,0 đến 8,0, độ cứng của nước khoảng 2 - 25 dGH và nhiệt độ khoảng từ 22 đến 26 °C. Thức ăn chủ yếu của C. bondi là giun, côn trùng, động vật giáp xác và rong rêu. Ở C. bondi, cái mái có kích thước lớn hơn so với cá đực.
C. bondi có nhiều nét tương đồng với 2 loài họ hàng của nó, C. sipaliwini và C. coppenamensis. Các đốm đen trên thân của C. sipaliwini lớn hơn so với C. bondi; hơn nữa, vây lưng và vây đuôi của C. sipaliwini có vài hàng đốm đen. Trong khi đó, C. coppenamensis có nhiều mảng màu cam và những đốm đen đậm hơn.
Tương tự như các loài khác trong Corydoras, C. bondi cũng được nuôi làm cảnh.

**Xem thêm**
 Anne Finlay (2017), " Blackstripe Bondi Corydoras" - Essential Tropical Fish: Species Guide, Nhà xuất bản Elluminet Press, tr.38 978-1911174455

**Chú thích**
Thể loại:Corydoras
Thể loại:Cá Nam Mỹ
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1940
Thể loại:Cá Guyana
Thể loại:Cá Suriname
Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Corydoras britskii

Corydoras britskii, thường gọi là cá chuột Britski, là một loài cá da trơn nước ngọt nhiệt đới thuộc chi Corydoras trong họ Callichthyidae. Loài này được tìm thấy ở lưu vực thượng nguồn sông Paraguay, thuộc quốc gia Brazil. Loài này trước đây được xếp vào chi Brochis.
C. britskii được mô tả lần đầu tiên vào năm 1983, được đặt theo tên của tiến sĩ Heraldo A. Britski, nhà ngư học người Brazil.

**Mô tả**
C. britskii trưởng thành dài khoảng 8 – 9 cm. Chúng thường sống ở tầng đáy của các sông hồ, thích hợp với môi trường nước có độ pH từ 6,0 đến 7,0, độ cứng của nước khoảng 2 - 25 dGH và nhiệt độ khoảng từ 20 đến 24 °C. Thức ăn chủ yếu của C. britskii là giun, côn trùng, động vật giáp xác và rong rêu. Cá mái đẻ trứng trong thảm thực vật dày và không bảo vệ trứng.
Chi Brochis được phân biệt với các chi khác bởi số vây tia ở vây lưng của chúng. Các loài Brochis có hơn 10 vây tia, trong khi tất cả các thành viên khác của phân họ Corydoradinae chỉ có 7. Vì thế mà C. britskii có nhiều vây tia ở vây lưng (15 - 18 cái) khi so sánh với các loài Corydoras khác. C. britskii có một tấm xương ở phía dưới đầu; đặc điểm này không có trong các loài Brochis khác.
Tương tự như các loài khác trong Corydoras, C. britskii cũng được nuôi làm cảnh.

**Xem thêm**
 Roberto E. Reis, Sven O. Kullander, Carl J. Ferraris (2003),  Check List of the Freshwater Fishes of South and Central America, Nhà xuất bản EDIPUCRS, tr.293 978-8574303611- David Alderton (2008), " Brochis britskii" - Encyclopedia of Aquarium & Pond Fish, Nhà xuất bản Penguin, tr.121 978-0756668389

**Chú thích**
Thể loại:Corydoras
Thể loại:Cá Nam Mỹ
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1983
Hoplosternum punctatum

Hoplosternum punctatum là một loài cá da trơn nước ngọt nhiệt đới thuộc chi Hoplosternum trong họ Callichthyidae. Loài này được tìm thấy ở lưu vực sông Atrato thuộc quốc gia Colombia và vùng ven biển Thái Bình Dương thuộc Panama (miền nam Trung Mỹ).
Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1916.

**Mô tả**
H. punctatum có chiều dài khoảng từ 7,7 cm khi trưởng thành, thấp hơn so với người họ hàng của nó là Hoplosternum magdalenae.
H. punctatum thường bị nhầm lẫn với loài Dianema longibarbis nếu không quan sát kĩ. H. punctatum có mắt nhỏ hơn và nằm cao hơn một chút so với đường giữa của thân cá; trong khi D. longibarbis có mắt to hơn và nằm ngay trên đường giữa của thân (hoặc thấp hơn). Sự khác biệt giữa các cá thể trưởng thành của 2 loài cũng dễ nhận diện; vây ngực của H. punctatum thường có một khoảng trống ở trung tâm (cá mái) hoặc chồng lên nhau (cá đực), nhưng đối với Dianema thì chúng được đặt sát vào nhau.
Cách đơn giản nhất để phân biệt chúng là nhìn vào chiều dài của vây lưng. Ở Hoplosternum, vây lưng của nó dài bằng một nửa chiều dài của vây tia mềm đầu tiên; đối với Dianema thì chúng dài bằng nhau.

**Xem thêm**
 Roberto E. Reis, Sven O. Kullander, Carl J. Ferraris (2003),  Check List of the Freshwater Fishes of South and Central America, Nhà xuất bản EDIPUCRS, tr.305 978-8574303611- Reis, R. E. (1997).  Revision of the Neotropical catfish genus Hoplosternum (Ostariophysi: Siluriformes: Callichthyidae), with the descriptions of two new genera and three new species. Ichthyol. Exploration of Freshwaters 7: 299–326

**Chú thích**
Thể loại:Hoplosternum
Thể loại:Cá Nam Mỹ
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1916
Hoplosternum magdalenae

Hoplosternum magdalenae là một loài cá da trơn nước ngọt nhiệt đới thuộc chi Hoplosternum trong họ Callichthyidae. Loài này được tìm thấy ở phía tây dãy Andes, tại lưu vực hồ Maracaibo thuộc quốc gia Venezuela và trong các nhánh phụ của sông Sinu và sông Magdalena thuộc quốc gia Colombia. H. magdalenae được mô tả lần đầu vào năm 1913.
Tên của loài này, magdalenae, được đặt dựa theo tên của sông Magdalena, một môi trường sống bản địa của nó.

**Mô tả**
H. magdalenae có chiều dài khoảng từ 9,6 đến 11,5 cm khi trưởng thành, nặng khoảng 43 g. Chúng thường sống ở tầng đáy của các sông hồ, thích hợp với môi trường nước có độ pH từ 5,8 đến 7,8, độ cứng của nước có thể lên đến 25 dH và nhiệt độ khoảng từ 20 đến 22 °C. Thức ăn chủ yếu của H. magdalenae là giun, động vật giáp xác và rong rêu.
H. magdalenae đẻ trứng thành một "tổ bong bóng" (bubble nest). Con mái mang trứng trong một cái túi được tạo bởi vây ngực và đặt chúng trong tổ với con đực. Cá bột sẽ phát triển sau 4 tới 5 ngày.

**Xem thêm**
 Roberto E. Reis, Sven O. Kullander, Carl J. Ferraris (2003),  Check List of the Freshwater Fishes of South and Central America, Nhà xuất bản EDIPUCRS, tr.305 978-8574303611- Reis, R. E. (1997).  Revision of the Neotropical catfish genus Hoplosternum (Ostariophysi: Siluriformes: Callichthyidae), with the descriptions of two new genera and three new species. Ichthyol. Exploration of Freshwaters 7: 299–326

**Chú thích**
Thể loại:Hoplosternum
Thể loại:Cá Nam Mỹ
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1913
Kỳ giữa

Nhiễm sắc thể xếp thẳng hàng trên đĩa kì giữa. Hai góc nhìn với đĩa kì giữa quay 60°.
Kỳ giữa là một giai đoạn của quá trình nguyên phân trong chu kỳ tế bào của sinh vật nhân thực mà trong đó các nhiễm sắc thể đang ở thời kỳ co xoắn cực đại thứ nhì (chúng co xoắn cực đại nhất ở kỳ sau). Những nhiễm sắc thể mang theo thông tin di truyền này xếp thẳng hàng tại trục của tế bào trước khi bị chia vào một trong hai tế bào con. Kỳ giữa chiếm xấp xỉ 4% khoảng thời gian của chu kỳ tế bào. Trước là các sự kiện trong kỳ giữa sớm và được theo sau bởi kỳ sau, trong kỳ giữa các vi ống hình thành trong kỳ đầu đã hoàn thành việc tìm và đính chính nó vào thể động.date=December 2012
Kì giữa trong tế bào (ở đây là một tế bào động vật) được đặc trưng bởi sự sắp xếp của nhiễm sắc thể ở đĩa xích đạo của tế bào
Trong kỳ giữa, tâm động của nhiễm sắc thể tự tập hợp lại trên đĩa kỳ giữa (hay còn gọi là đĩa xích đạo), một đường thẳng tưởng tượng cách đều hai đầu trung thể. Sự sắp xếp thẳng hàng này tồn tại là do sự đối trọng của hai lực kéo tạo ra bởi những vi ống thể động đối nghịch nhau, tương tự như trò kéo co giữa hai người có cùng sức mạnh, kết thúc bằng việc tiêu diệt cyclin B. Trong một số loại tế bào, các nhiễm sắc thể không xếp thành hàng thẳng tại đĩa kỳ giữa mà thay vào đó di chuyển ngược xuôi giữa hai đầu một cách ngẫu nhiên, chỉ là đại khái xếp thẳng dọc theo đường ở giữa. Các sự kiện ban đầu của kỳ giữa có thể xảy ra đồng thời với các sự kiện sau của kỳ giữa sớm, vì nhiễm sắc thể cùng với thể động đã được đính sẽ khởi động các sự kiện của kỳ giữa một cách riêng biệt trước các nhiễm sắc thể với thể động chưa đính khác mà vẫn đang nấn ná tại các sự kiện của kỳ giữa sớm.date=December 2012
Một trong những điểm kiểm soát chu kỳ tế bào diễn ra trong kỳ giữa sớm và kỳ giữa. Chỉ sau khi tất cả các nhiễm sắc thể đã xếp thẳng hàng trên đĩa kỳ giữa, khi mọi thể động đã được đính cẩn thận vào một bó vi ống, thì tế bào mới bước vào kỳ sau. Các nhà khoa học nghĩ rằng thể động chưa được đính hoặc đính không cẩn thận sẽ phát ra một tín hiệu ngăn chặn việc diễn tiến tới kỳ sau quá sớm, kể cả nếu hầu hết các thể động đều đã được đính và hầu hết các nhiễm sắc thể đã xếp thẳng hàng. Tín hiệu như thế sẽ tạo nên điểm kiểm soát thoi gián phân. Có thể đạt được điều này bằng sự điều tiết của phức hợp xúc tiến kỳ sau, securin, và separase.

**Xem thêm**
 Kỳ đầu- Kỳ sau- Kỳ cuối

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Chu kỳ tế bào
Thể loại:Nguyên phân