Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Người Aeta

Tập tin:Indigenous People of Iriga City 03.JPG|thumb|150px|Thiếu niên Aeta từ Iriga City, Camarines Sur, năm 2015.
Tập tin:Young Negrito girl, Mariveles, 1901.JPG|thumb|150px|Cô gái Aeta từ Mariveles, Bataan, năm 1901.
Người Aeta hay người Ayta, người Agta, là dân tộc bản địa sống rải rác ở vùng núi hẻo lánh của đảo Luzon, Philippines.
Họ được coi là thuộc nhóm Negrito, có tầm vóc nhỏ và xương, làn da từ đen xám đến nâu sẫm, mũi nhỏ, và đôi mắt màu nâu sẫm. Tóc của họ thường có kết cấu khác lạ, và tóc màu nâu nhẹ tự nhiên có tần suất cao hơn trong với dân số nói chung. Họ được cho là một trong những cư dân đầu tiên của Philippines, trước khi người Nam Đảo di cư đến.

**Xem thêm**
 Người Negrito- Người Semang- Người Andaman

**Tham khảo**
Thể loại:Người Negrito
Thể loại:Dân tộc bản địa Philippines
Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Luzon
Hang Nereo

Hang Nereo (Tiếng Anh: Nereo Cave; Tiếng Ý: Grotta di Nereo; Tiếng Catalunya: Cova de Nereu) là một hang động nằm tại Alghero, Sassari, Sardinia, Ý. Nó là một trong những hang động rất gần với Hang Neptune.
Tên hang được đặt ra bởi những người khám phá ra nó để tỏ lòng tôn kính đối với nhân vật Thần thoại Hy Lạp Nereus.

**Tổng quan**
Tập tin:Belvedere della Grotta di Nereo.jpg|thumb|right|250 px|Bên trong hang động
Đây được coi là hang động lớn nhất Địa Trung Hải. Các thợ lặn có thể lặn xuống độ sâu 35 m qua một đường ống dài và lớn từ khoảng 10 cửa hang. Các vách đá được phủ bằng san hô đỏ và Leptosamnia vàng.
Hang động là nơi sinh sống của rất nhiều loài động vật như cá mú, tôm hùm, cá lạc và những loại giáp xác.
Năm 2003, hang Nereo trở thành 1 phần của 1 khu bảo tồn biển, cùng với các hang khác ở vịnh Porto Conte và Punta Gigilo. 

**Xem thêm**
 Hang Neptune- Danh sách các hang động tại Ý

**Tham khảo**
Thể loại:Hang động Ý
Thể loại:Tỉnh Sassari
Bùi Xuân Hải

Bùi Xuân Hải (biệt danh Hải đồ cổ, sinh 1943 tại Hưng Yên) là một doanh nhân Việt Nam, hiện là chủ một công ty chuyên chế tác đồ gốm sứ mạ vàng ròng. Ông từng bốn lần vào tù.

**Thuở ban đầu**
Bùi Xuân Hải sinh tại Hưng Yên, nhưng gia đình sống ở Hải Phòng từ năm 1927. Năm 1965, ông tốt nghiệp khoa Địa lý, Đại học Sư phạm Hà Nội, về dạy học ở Hưng Yên. Ông từng dạy ở các trường phổ thông trung học Phù Cừ, Văn Giang.

**Sự nghiệp**
Trong thời gian dạy học ở Hưng Yên, Bùi Xuân Hải được học trò tặng một chiếc bình. Khi trở về Hải Phòng, ông mang theo chiếc bình này. Có một người bạn biết được chiếc bình đời Tống nên đã ngã giá mua 7 cây vàng. Thấy được giá trị của đồ cổ nên từ số vốn này, ông bắt đầu thu mua bình lọ cùng những đồ cũ khác. Ông mua đi bán lại và có được một gia sản. Đến năm 1980, ông đã có trong tay khoảng 3 tấn vàng. Từ Bắc vào Nam, ông có tổng cộng 200 điểm cất giữ đồ cổ. Cái tên Hải đồ cổ bắt đầu nổi danh ở Việt Nam.
Vừa buôn đồ cổ vừa buôn đồ cũ từ nước ngoài về, Bùi Xuân Hải sở hữu tài sản lên đến nhiều triệu USD. Tuy nhiên, ông bắt đầu vướng vòng lao lý.
Năm 1981, mang theo 1,7 kg vàng, Bùi Xuân Hải vào huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình mua đồng đen. Khi đang mua hàng thì công an vào tịch thu cả hàng lẫn vàng. Ông phải ngồi tù 2 tháng vì tội buôn hàng quốc cấm.
Năm 1986, ông bị bắt lần thứ hai vì tội đầu cơ đồ cổ. Ông bị tạm giam 21 tháng mới được đưa ra xét xử. Tòa án luận tội "đầu cơ nhưng không trục lợi" với bản án 20 tháng tù. Ông được thả tại tòa.
Sau đó, ông dồn vốn liếng lập Công ty Haivinaco chuyên sản xuất đồ gốm sứ và đồ giả cổ. Chỉ sau 2 năm, công ty đã xuất khẩu lượng hàng hóa trị giá 8 triệu USD. Thời đỉnh cao, công ty có 5 doanh nghiệp trực thuộc và 4.000 công nhân.
Tháng 1 năm 1994, Bùi Xuân Hải bị Công an Hà Nội bắt vì tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản xã hội chủ nghĩa do nợ của một công ty xuất nhập khẩu 400 000 USD. Ra tòa lần thứ ba, ông tự bào chữa, chứng minh mình là chủ nợ chứ không phải con nợ. Án không thành. Ngày 31 tháng 5 năm 1995, ông được trả tự do nhưng mất hết sản nghiệp. Khi đó, chính quyền Hải Phòng đưa ra quyết định thu hồi các nhà máy bên quốc lộ 5 để mở rộng đường. Ba lò đốt cùng máy móc, nhà xưởng của ông bị tịch thu, chỉ được bồi thường 1%.
Bảy năm sau, năm 2002, Bùi Xuân Hải lại bị bắt giam vì vi phạm Luật Đất đai và bị ngồi tù 14 tháng.
Ngồi tù lần thứ tư khi gần 60, ông vẫn nghiên cứu và hoàn thành công nghệ vẽ vàng ròng lên đồ sứ trước khi đem nung. Ra tù, trắng tay nhưng ông đã lập xưởng sứ cao cấp vẽ vàng ở Hải Phòng và công ty Haidoco. Tại thời điểm 2014, xưởng sứ rộng hơn 21 000 m² với quy mô hơn 500 công nhân. Những bộ sản phẩm của ông được làm bằng tay, rất tinh xảo. Có những sản phẩm có giá bán lên tới hàng tỉ đồng. Ông được coi là người khởi xướng cho kỹ thuật dùng vàng ròng vẽ bằng tay lên sứ trong nghề gốm sứ thủ công Việt Nam.

**Gia đình**
Bùi Xuân Hải có bốn người con.

**Chú thích**
Thể loại:Doanh nhân Việt Nam
Thể loại:Người Hưng Yên
Phạm Đình Ái

Giáo sư Phạm Đình Ái (1908-1992) là nhà giáo, kỹ sư hoá học người gốc Quảng Nam đã có rất nhiều đóng góp cho nền hoá học Việt Nam.

**Tiểu sử**
Ông là người gốc ở làng Trung Phước, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam, nay là xã Quế Trung, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam. Gia đình ông có truyền thống Nho học lâu đời. Anh trai là phó bảng Phạm Đình Long (sinh năm 1895).

**Học vấn**
Trong lý lịch công chức, ông khai sinh năm 1906, tăng 2 tuổi, để được đi học sớm. 
Lúc nhỏ, ông được học chữ Quốc ngữ với một gia sư trong làng. Năm 11 tuổi, ông theo người anh ra Huế học tại trường Pellerin (trường tư thục của Thiên chúa giáo). Ông trọ tại cư xá học sinh Quảng Nam, ở bờ bắc sông Hương, nay là đường Huỳnh Thúc Kháng.
Ông học giỏi nên được học vượt lớp, thi đỗ bằng Thành chung (1923) năm 15 tuổi. Lúc bấy giờ ở trường Quốc Học Huế chưa có ban Tú tài, và cũng vì chưa muốn ra đời sớm nên thầy xin gia đình cho ra Hà Nội học tiếp.
Ở Hà Nội chỉ có trường Trường Trung học Albert Sarraut là trường trung học cấp đệ nhị duy nhất dành riêng cho con em của các quan chức người Pháp và các gia đình quyền quý bản xứ Đông Dương, gồm: Bắc kỳ, Trung kỳ, Nam kỳ, Lào, Campuchia. Học sinh đỗ bằng Thành chung muốn vào học trường này phải qua một kỳ thi tuyển rất khó. Nhưng khi thi đỗ, do kỳ thị, họ chỉ được học một chương trình riêng gọi là chương trình “Tú tài bản xứ”, không được học chương trình “Tú tài tây”. Bằng Tú tài tây do bên Pháp cấp, còn bằng Tú tài bản xứ thì do  Toàn quyền Đông Dương cấp.
Đầu năm học 1924 - 1925, thực dân Pháp mở thêm ban Tú tài ở trường Bưởi, Hà Nội. Họ chuyển các học sinh đang theo chương trình Tú tài bản xứ ở Trường Trung học Albert Sarraut về đó học tiếp. Sau 3 năm học, ông thi đỗ Tú tài bản xứ, và cả bằng Tú tài tây, loại giỏi năm 19 tuổi.
Ông được hội “An Nam Như Tây Du Học”, một hội của Chính phủ Nam Triều, do Thượng thư Bộ Lại Nguyễn Hữu Bài sáng lập, cấp học bổng cho đi học đại học ở Pháp. Ông vào học trường École normale supérieure tại Paris (trường Đại học Sư phạm Paris) học hai ngành Lý và Hóa. Bốn năm sau, năm 1931, ông tốt nghiệp Cử nhân khoa học Lý - Hóa, loại giỏi.

**Sự nghiệp**
Sau khi tốt nghiệp, ông về nước và được bổ nhiệm dạy tại trường Đồng Khánh Huế.
Năm học 1936 - 1937, khi trường Khải Định (tức trường Quốc Học Huế) mở các lớp Tú tài đệ nhị cấp, ông được chuyển sang dạy hai môn Lý Hóa ở đó, cùng với Nguyễn Thúc Hào (Cử nhân Toán), Nguyễn Dương Đôn (Cử nhân Toán), Nguyễn Huy Bảo (Cử nhân Triết học). Các vị giáo sư này đều được đào tạo ở Pháp, hưởng lương theo ngạch Tây, rất cao so với lương các đồng nghiệp khác dạy cùng trường.

**Đời tư**
Vào cuối đời (những năm 84) khi ôn lại quãng đời đã qua, ông viết cuốn Hồi ký, ghi lại suy nghĩ, việc làm cá nhân cũng như các sự kiện lịch sử xảy ra trên đất nước ta, nhất là trong ngành giáo dục và khoa học mà ông đã góp công sức.

**Tác phẩm**
Hóa học lớp đệ tam (lớp 10) 1958.
*Hóa học lớp đệ nhị (lớp 11) 1958.
*Hóa học lớp đệ nhất (lớp 12) 1958.
*Đề cương Văn hóa, Giáo dục (1966).
*Hồi ký Phạm Đình Ái (bản thảo - 1985).

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Người Quảng Nam
Thể loại:Sinh năm 1908
Thể loại:Nhà khoa học Việt Nam
Thể loại:Mất năm 1992
Thyretes

Thyretes là một chi bướm đêm trong họ Erebidae.

**Các loài**
 Thyretes buettikeri Wiltshire, 1983- Thyretes caffra Wallengren, 1863- Thyretes cooremani Kiriakoff, 1953- Thyretes hippotes Cramer, 1780- Thyretes montana Boisduval, 1847- Thyretes monteiroi Butler, 1876- Thyretes negus Oberthür, 1878- Thyretes signivenis Hering, 1937- Thyretes trichaetiformis Zerny, 1912- Thyretes ustjuzhanini Dubatolov, 2012

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog
Thể loại:Syntomini
Rhipidarctia

Rhipidarctia là một chi bướm đêm trong họ Erebidae.

**Các loài**
Rhipidarctia aurora Kiriakoff, 1957
*Rhipidarctia cinctella (Kiriakoff, 1953)
*Rhipidarctia conradti (Oberthür, 1911)
*Rhipidarctia crameri Kiriakoff, 1961
*Rhipidarctia flaviceps (Hampson, 1898)
*Rhipidarctia forsteri (Kiriakoff, 1953)
*Rhipidarctia invaria (Walker, 1856)
*Rhipidarctia lutea (Holland, 1893)
*Rhipidarctia miniata Kiriakoff, 1957
*Rhipidarctia pareclecta (Holland, 1893)
*Rhipidarctia postrosea (Rothschild, 1913)
*Rhipidarctia rhodosoma Kiriakoff, 1957
*Rhipidarctia rubrovitta (Aurivillius, 1904)
*Rhipidarctia saturata Kiriakoff, 1957
*Rhipidarctia silacea (Plötz, 1880)
*Rhipidarctia subminiata Kiriakoff, 1959
*Rhipidarctia xenops (Kiriakoff, 1957)

**Loài trước đây**
Rhipidarctia syntomia (Plötz, 1880)

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog
Thể loại:Syntomini
Hyalaethea

Hyalaethea là một chi bướm đêm trong họ Erebidae.

**Các loài**
 Hyalaethea alberti Rothschild, 1910- Hyalaethea attemae de Vos, 2010- Hyalaethea bivitreata Hampson, 1909- Hyalaethea decipiens Rothschild, 1910- Hyalaethea dohertyi Rothschild, 1910- Hyalaethea malaitaensis Obraztsov, 1953- Hyalaethea meeki Rothschild, 1910- Hyalaethea solomonis Hampson- Hyalaethea metaphaea Druce, 1898- Hyalaethea obraztsovi de Vos, 2010- Hyalaethea sublutea Bethune-Baker, 1908- Hyalaethea woodfordi Butler, 1887

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Vos de R., 2010: Two new species of Hyalaethea Butler from Indonesian New Guinea (Lepidoptera: Arctiidae, Syntominae). SUGAPA (Suara Serangga Papua) 4(3): 79-88.- Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog
Thể loại:Syntomini
Eressa

Eressa là một chi bướm đêm trong họ Erebidae.

**Cac loài**
 Eressa affinis Moore, 1877- Eressa africana Hampson, 1914- Eressa analis Aurivillius, 1925- Eressa angustipenna Lucas- Eressa aperiens Walker- Eressa buddha Zerny, 1931- Eressa confinis Walker, 1854- Eressa dammermanni van Eecke, 1933- Eressa deliana Roepke, 1935- Eressa discinota Moore- Eressa dohertyi Rothschild- Eressa eressoides Hampson- Eressa erythrosoma Hampson- Eressa furva Hampson- Eressa geographica Meyrick, 1886- Eressa ichneumoniformis Rothschild- Eressa javanica Obraztsov, 1954- Eressa lepcha Moore- Eressa lutulenta Snellen- Eressa megalospila Turner, 1922- Eressa megatorna Hampson- Eressa microchilus Hampson- Eressa multigutta Walker- Eressa naclioides Felder, 1861- Eressa nigra Hampson- Eressa paurospila Turner, 1922- Eressa pleurosticta Hampson, 1910- Eressa quinquecincta Hampson- Eressa rubribasis Joannis, 1912- Eressa semifusca Hampson- Eressa siamica Walker- Eressa simplex Rothschild- Eressa strepsimeris (Meyrick, 1886)- Eressa subaurata Walker- Eressa vespa Hampson- Eressa vespina Rothschild, 1912- Eressa vespoides Rothschild- Eressa ypleta Swinhoe

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog
Thể loại:Syntomini
Caeneressa

Caeneressa là một chi bướm đêm trong họ Erebidae.

**Các loài**
Caeneressa albifrons (Moore, 1878)
*Caeneressa alikangiensis (Strand, 1915)
*Caeneressa annosa (Walker, 1859)
*Caeneressa brithyris (Druce, 1898)
*Caeneressa diaphana (Kollar, 1848)
*Caeneressa dispar Obraztsov, 1957
*Caeneressa everetti (Rothschild, 1910)
*Caeneressa fouqueti (Joannis, 1912)
*Caeneressa graduata (Hampson, 1898)
*Caeneressa hoenei Obraztsov, 1957
*Caeneressa klapperichi Obraztsov, 1957
*Caeneressa leucozona (Hampson, 1911)
*Caeneressa longipennis (Walker, 1862)
*Caeneressa lutosa (Holloway, 1976)
*Caeneressa marcescoides Holloway, 1988
*Caeneressa newara (Moore, 1879)
*Caeneressa ningyuena Obraztsov, 1957
*Caeneressa obsoleta (Leech, 1898)
*Caeneressa oenone (Butler, 1876)
*Caeneressa robusta (Holloway, 1976)
*Caeneressa pratti (Leech, 1889)
*Caeneressa proxima Obraztsov, 1957
*Caeneressa rubrozonata (Poujade, 1886)
*Caeneressa serrata (Hampson, 1893)
*Caeneressa sexpuncta (Rothschild, 1912)
*Caeneressa syntomoides (Rothschild, 1912)
*Caeneressa swinhoei (Leech, 1898)
*Caeneressa tienmushana Obraztsov, 1957
*Caeneressa zernyi Obraztsov, 1957

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog
Thể loại:Syntomini
Balacra

Balacra là một chi bướm đêm trong họ Erebidae.

**Các loài**
 Balacra affinis Rothschild, 1910- Balacra alberici (Dufrane, 1945)- Balacra aurivilliusi Kiriakoff, 1957- Balacra basilewskyi Kiriakoff, 1953- Balacra batesi Druce, 1910- Balacra belga Kiriakoff, 1954- Balacra brunnea Grünberg, 1907- Balacra caeruleifascia Walker, 1856- Balacra compsa Jordan, 1904- Balacra conradti Oberthür, 1911- Balacra daphaena Hampson, 1898- Balacra diaphana Kiriakoff, 1957- Balacra distincta Kiriakoff, 1953- Balacra ehrmanni Holland, 1893- Balacra elegans Aurivillius, 1892- Balacra flava Przybylowicz, 2013- Balacra flavimacula Walker, 1856- Balacra fontainei Kiriakoff, 1953- Balacra furva Hampson, 1911- Balacra germana Rothschild, 1912- Balacra guillemei (Oberthür, 1911)- Balacra haemalea Holland, 1893- Balacra herona Druce, 1887- Balacra humphreyi Rothschild, 1912- Balacra inflammata Hampson, 1914- Balacra intermedia Rothschild, 1912- Balacra jaensis Bethune-Baker, 1927- Balacra magna Hulstaert, 1923- Balacra micromacula Strand, 1920- Balacra monotonia (Strand, 1912)- Balacra nigripennis Aurivillius, 1904- Balacra ochracea Walker, 1869- Balacra preussi Aurivillius, 1904- Balacra pulchra Aurivillius, 1892- Balacra rattrayi Rothschild, 1910- Balacra rubricincta Holland, 1893- Balacra rubrostriata (Aurivillius, 1892)- Balacra similis Hulstaert, 1923- Balacra simplex Aurivillius, 1925- Balacra simplicior Kiriakoff, 1957- Balacra stigmatica Grünberg, 1907- Balacra tamsi Kiriakoff, 1957- Balacra testacea Aurivillius, 1881- Balacra umbra Druce, 1910- Balacra vitreata Rothschild, 1910- Balacra vitreigutta Hulstaert, 1923

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog
Thể loại:Syntomini
Automolis

Automolis là một chi bướm đêm trong họ Erebidae.

**Các loài**
 Automolis aurantiifusa (Rothschild, 1913)- Automolis bicolora (Walker, 1856)- Automolis crassa (Felder, 1874)- Automolis fuliginosa (Kiriakoff, 1953)- Automolis incensa (Walker, 1864)- Automolis meteus (Stoll, 1781)- Automolis pallida (Hampson, 1901)- Automolis subulva (Mabille, 1884)

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog
Thể loại:Syntomini
Hippurarctia

Hippurarctia là một chi bướm đêm trong họ Erebidae. 

**Các loài**
 Hippurarctia cinereoguttata (Strand, 1912)- Hippurarctia ferrigera (Druce, 1910)- Hippurarctia judith Kiriakoff, 1959- Hippurarctia taymansi (Rothschild, 1910)

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog
Thể loại:Syntomini
Banepa

Banepa (Nepal Bhasa: भोंत) là một thị trấn nằm ở độ cao khoảng 4.800 ft trên mực nước biển, thuộc vùng Trung bộ Nepal và là đô thị nhỏ nhất của quốc gia này. Banepa là một thị trấn lịch sử, nằm cách thủ đô Kathmandu 25 km về phía Đông. Theo thống kê dân số năm 2011 của Nepal, dân cư ở Banepa là 24.764 người.

**Gallery**

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Kavrepalanchok
Melisoides lobata

Melisoides lobata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae. Chúng là loài duy nhất trong chi Melisoides, thường tìm thấy ở Cameroon, Cộng hòa Dân chủ Congo và Guinea Xích Đạo.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog
Thể loại:Melisoides
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1912
Lý Yến

Lý Yến có thể là tên của:- Lý Yến (chữ Hán: 李晏), quan viên nhà Kim trong lịch sử Trung Quốc- Lý Yến (chữ Hán: 李燕), diễn viên người Đài Loan

**Xem thêm**
 Lý Yến
Lý Yến (nhà Kim)

Lý Yến (chữ Hán: 李晏, 1123 – 1197), tên tự là Trí Mĩ, người Cao Bình, Trạch Châu (nay là Cao Bình, Sơn Tây), quan viên nhà Kim trong lịch sử Trung Quốc. Ông có công góp ý cải cách hành chính thời Kim Thế Tông.

**Cuộc đời và sự nghiệp**
Lý Yến tính cơ cảnh mẫn tiệp, lỗi lạc trọng nghĩa. Năm 1146 thời Kim Hy Tông, nhờ thi Kinh nghĩa mà đỗ tiến sĩ; sau đó được làm qua các chức vụ Nhạc Dương thừa, Liêu Dương phủ thôi quan, Trung Mưu lệnh.
Khi Hải Lăng vương sửa sang Biện Kinh, Lý Yến lãnh việc vận chuyển gỗ ở Hoàng Hà. Yến thấy Tam Môn hiểm trở, đề nghị Hành đài thả gỗ xuôi dòng, rồi đón bắt ở hạ du. Sau đó Yến rời chức vì vợ mất, trở lại thì được triệu bổ làm Thượng thư tỉnh lệnh sử; ông không nhận, ra làm Vệ Châu phòng ngự phán quan.
Kim Thế Tông vốn biết tài danh của ông, nên triệu làm Ứng phụng Hàn Lâm văn tự. Gặp dịp tế lễ Nam Giao, Yến được nhận tạm chức Thái Thường bác sĩ, ít lâu sau được thực thụ (Thái Thường tự là cơ quan phụ trách lễ nghi). Sau đó Yến được làm Cao Ly độc sách quan, trải qua 5 lần thăng chức, làm đến Bí thư thiếu giám, kiêm Thượng thư Lễ bộ lang trung, trừ chức Tây Kinh phó lưu thủ. Vì nhân tài Hàn Lâm thiếu thốn, Yến được triệu làm Hàn Lâm trực học sĩ, kiêm Thái thường thiếu khanh. Nhưng Yến phải chăm sóc mẹ già bệnh, nên nhận chức Trịnh Châu phòng ngự sử. Mẹ mất trước khi Yến trở về, sau đó được khởi dùng làm Hàn Lâm trực học sĩ.
Yến trình bày tình trạng khoa cử giới hạn số lượng, gây thiếu hụt nhân sự, khiến Thế Tông quyết định chọn người không giới hạn. Yến được cất nhắc Lại bộ thị lang, kiêm chức trước; ít lâu sau được làm Trung Đô lộ thôi bài sứ, thăng Hàn Lâm thị giảng học sĩ, kiêm Ngự sử trung thừa. Ít lâu sau Yến được làm Trung Đô lộ thôi bài sứ, thăng Hàn Lâm thị giảng học sĩ, kiêm Ngự sử trung thừa. Đó là vì Thế Tông cho rằng Yến già mà chưa mỏi, để ông phù tá Trung đô lưu thủ, Bân vương Hoàn Nhan Vĩnh Thành, kiêm phụ trách công việc của Ngự sử đài.
Lý Yến ở chức Ngự sử, tâu xin xá miễn cho dân lành phải làm nô tỳ của chùa Long Cung và nhà cố danh tướng Hoàn Nhan Mưu Diễn, Thế Tông nghe theo. Sau đó Yến làm phó sứ, đi nước Tống chúc mừng năm mới. Đến khi Thế Tông có bệnh, Yến nhận mệnh ở lại trong cung; bấy giờ chiếu, sách phát ra đều do ông soạn thảo.
Kim Chương Tông lên ngôi, đối đãi với Yến kính trọng; ông xin trí sĩ thì được đổi làm Lễ bộ thượng thư, kiêm Hàn Lâm học sĩ thừa chỉ. Sau 2 năm, lại xin trí sĩ, được thụ Thấm Nam quân tiết độ sứ; mãi về sau mới được trí sĩ. Chương Tông niệm tình cựu thần, lại khởi dùng Yến làm Chiêu Nghĩa quân tiết độ sứ. Năm 1195, Yến xin về, sau đó phát bệnh; triều đình lấy con trai ông là Tả tư viên ngoại lang Lý Trọng Lược làm Trạch Châu thứ sử, để tiện chăm sóc. Năm 1197, ông mất, hưởng thọ 75 tuổi, thụy là Văn Giản.

**Hậu nhân**
 Con trai là Lý Trọng Lược, tự Giản Chi, sử cũ có truyện.

**Tham khảo**
Thể loại:Quan nhà Kim
Thể loại:Người Sơn Tây (Trung Quốc)
Thể loại:Sinh năm 1123
Thể loại:Mất năm 1197
Khương Hồng

Khương Hồng (chữ Hán: 姜洪, ? – ?), tự Hi Phạm, người Quảng Đức, An Huy, quan viên nhà Minh.

**Xuất thân**
Hồng xuất thân Quốc tử sanh, đỗ cử nhân thứ 27 kỳ thi Hương của phủ Ứng Thiên; năm Thành Hóa thứ 14 (1478), đỗ cống sĩ thứ 106 kỳ thi Hội khoa Mậu tuất; tham gia kỳ thi Điện, đỗ tiến sĩ thứ 47 đệ tam giáp .

**Sự nghiệp**
Hồng nhận chức Lô Thị tri huyện. Trong thời gian ở chức, Hồng một mình cưỡi ngựa khuyến khích nông tang; có kẻ bình dân Khương Trọng Lễ xin nhận tử tội thay cha, ông tâu xin miễn cho họ. Sau đó Hồng được trưng bái làm Ngự sử.
Minh Hiếu Tông lên ngôi (cuối năm 1487), Hồng trình bày 8 việc liên quan đến chánh lệnh; từng hặc thái giam Tiêu Kính, Nội các Vạn An, Lưu Cát, học sĩ Doãn Trực, thị lang Hoàng Cảnh, Lưu Tuyên, đô ngự sử Lưu Phu, thượng thư Lý Dụ, Lý Mẫn, Đỗ Minh, Đại Lý thừa Tống Kinh; còn tiến cử những người đã trí sĩ là thượng thư Vương Thứ, Vương Hoành, Lý Bỉnh, những người đã rời chức là thị lang Tạ Đạc, biên tu Trương Nguyên Trinh, kiểm thảo Trần Hiến Chương, thiêm sự Chương Mậu, bình sự Hoàng Trọng Chiêu, ngự sử Cường Trân, Từ Dung, Vu Đại Tiết, cấp sự trung Vương Huy, Tiêu Hiển, Hạ Khâm, viên ngoại Lâm Tuấn, chủ sự Vương Thuần với những người đang ở chức thượng thư Dư Tử Tuấn, Mã Văn Thăng, tuần phủ Bành Thiều, thị lang Trương Duyệt, chiêm sự Dương Thủ Trần. Hồng còn nói chỉ huy Hứa Ninh, nội quan Hoài Ân, đều đề cử đồng bọn, giữ các cấp phó. Hồng trình bày, phần nhiều là chỉ trích những kẻ được sủng ái, bản sớ gần vạn chữ; Đế khen ngợi mà nghe theo, vì thế những kẻ ấy căm giận không thôi.
Năm Hoằng Trị đầu tiên (1488), Hồng ra làm Án sát Hồ Quảng, cùng Đốc tào ngự sử Tần Hoành tranh cãi về công văn, bị hặc; sở tư (cơ quan chủ quản) biện bạch cho ông, nhưng Lưu Cát thọc gậy bánh xe, giao xuống cho bộ Lễ hội nghị, khiến ông bị biếm làm Hạ huyện tri huyện. Ngự sử Âu Dương Đán xin triệu Hồng với bọn Sướng Hanh về, triều đình không nghe. Hồng được thăng làm Quế Lâm tri phủ; các dân tộc Dao, Tráng khởi nghĩa ở Cổ Điền, ông xin binh đánh dẹp, sau đó được cất nhắc làm Vân Nam tham chánh. Thổ quan Đào Hồng ước hẹn với nước Bát Bách Tức Phụ  nổi dậy, Hồng ly gián rồi diệt trừ; được thăng làm Sơn Đông tả tham chánh.
Năm Chánh Đức thứ 2 (1507) thời Minh Vũ Tông, Hồng được thăng làm Sơn Tây bố chánh sứ; thái giám Lưu Cấn vòi tiền hối lộ , ông không đáp ứng. Tháng 2 ÂL năm thứ 4 (1509), có trung chỉ lệnh cho Hồng trí sĩ . Sau khi Cấn đền tội, Hồng được khởi làm Sơn Đông tả bố chánh sứ. Năm thứ 7 (1512), Hồng nhận hàm Hữu phó đô ngự sử, làm Tuần phủ Sơn Tây, ở chức chưa đầy năm thì mất.
Hồng tính liêm trực, sau khi mất vì nhà nghèo nên không thể tổ chức tang lễ. Năm Thiên Khải đầu tiên (1621), được truy thụy Trang Giới.

**Tham khảo**
 Minh sử quyển 180, liệt truyện 68 – Khương Hồng truyện

**Chú thích**
Thể loại:Nhân vật chính trị nhà Minh
Thể loại:Người An Huy
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Năm mất không rõ
Thể loại:Tiến sĩ nhà Minh
Flume

Harley Edward Streten (sinh ngày 5 tháng 11 năm 1991) được biết đến nhiều hơn bởi nghệ danh Flume, là nhà sản xuất âm nhạc điện tử người Úc. Album đầu tay mang chính tên nghệ danh của anh đã được phát hành 9 tháng 11 năm 2012, đạt thứ hạng số 1 trên ARIA Albums Chart. Đĩa đơn mở đầu, "Holdin On", đạt thứ hạng 20 trên bảng xếp hạng của ARIA và thứ 4 trên Triple J's Hottest 100 Countdown năm 2013. Album và các đĩa đơn mang đến cho Flume 4 giải thưởng và 4 đề cử tại ARIA Music Awards năm 2013. Đồng thời thắng giải "Nam nghệ sĩ xuất sắc nhất", "Nghệ sĩ đột phá", "Thu âm nhạc dance xuất sắc nhất" và "Nhà sản xuất của năm".
Ngày 5 tháng 1 năm 2016, Flume chia sẻ chi tiết về album phòng thu thứ hai của anh, Skin. Flume đã remix nhạc của những tên tuổi như Lorde, Sam Smith, Arcade Fire và Disclosure.
Flume từng là cựu thành viên của ban nhạc What So Not với nhiều bản hit thể loại Trap. Nhưng anh đã rời nhóm vì không cùng định hướng chung trong âm nhạc.

**Danh sách đĩa nhạc**

**Album phòng thu**

**Đĩa mở rộng**

**Đĩa đơn**

**Xuất hiện khác**

**Bản phối**

**Video âm nhạc**

**Ghi chú**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Flume
Thể loại:Sinh năm 1991
Thể loại:Nhân vật còn sống
Odesza

Odesza (cách điệu là ODESZA) là một bộ đôi nhạc điện tử người Mỹ đến từ Seattle gồm Harrison Mills (CatacombKid) và Clayton Knight (BeachesBeaches). Ban nhạc được thành lập năm 2012 một thời gian ngắn trước khi Mills và Kinght tốt nghiệp đại học Western Washington. Album đầu tay của họ, Summer's Gone phát hành năm 2012 được nhiều lời khen từ cộng đồng nhạc điện tử underground. Theo sau Summer's Gone là EP đầu tiên của họ, My Friends Never Die, năm 2013 và album thứ 2, In Return năm 2014. Ban nhạc phát hành In Return phiên bản cao cấp ngày 18 tháng 9 năm 2015 thông qua hãng thu âm Counter Records, là một bản mở rộng của album gốc thêm vào ba bản thu trực tiếp với sự xuất hiện của kèn cor, nhiều nhạc cụ khác và bài hát mới "Light". Ngày 7 tháng 12 năm 2015, ODESZA's "Say My Name (RAC Remix)" được đề cử giải Grammy cho hạng mục "Bài hát phối lại hay nhất".

**Danh sách đĩa nhạc**

**Album phòng thu**

**Đĩa mở rộng**

**Album phối lại**

**Đĩa đơn**

**Bản phối**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Nhạc sĩ nhạc điện tử Mỹ
Thể loại:DJ người Mỹ
Thể loại:Ban nhạc thành lập năm 2012
Pliosauridae

Pliosauridae là một họ bò sát biển plesiosauria tồn tại từ Jura sớm tới đầu Creta muộn (tầng Hettange tới tầng Tours) ở Australia, châu Âu, Bắc Mĩ và Nam Mĩ. Vào thời kì cuối tầng Tours, chúng dần bị thay thế bởi thương long. Chúng được đặt tên chính thức bởi Harry G. Seeley vào năm 1874.

**Quan hệ họ hàng**
Pliosauridae được xác định là một nút phân loại sinh học vào năm 2010 (và trong một số nghiên cứu sớm hơn in a similar manner), nó bao gồm "tất cả các phân loại có họ hàng gần với Pliosaurus brachydeirus hơn là với Leptocleidus superstes, Polycotylus latipinnis và Meyerasaurus victor". Họ Brachauchenidae được đề xuất bao gồm cả họ pliosauroid mà gồm toàn các loài cổ ngắn và có thể cả chi Brachauchenius và Kronosaurus. Tuy nhiên, các phân tích phân loại hiện đại chỉ ra rằng Brachauchenidae chỉ là một phân họ của pliosaurid và có thể là "nhóm trên" của Pliosauridae.
Dưới đây là cây phát sinh loài của Benson & Druckenmiller (2014).

**Tham khảo**
Thể loại:Pliosaurids
Thể loại:Hettangian first appearances
Thể loại:Turonian extinctions
Thalassophonea

Thalassophonea là một nhánh Pliosauridea đã tuyệt chủng tồn tại từ Jura giữa tới đầu Creta muộn (tầng Callove - tầng Turon) tại Australia, châu Âu, Bắc Mĩ và Nam Mĩ. Thalassophonea được đề xuất bởi Roger Benson và Patrick Druckenmiller vào năm 2013. Tên "Thalassophonea" bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp thalassa (θάλασσα) nghĩa là "biển", và phoneus (φονεύς) là "kẻ sát nhân". Nhóm này bao gồm "tất cả các nhóm phân loại có họ hàng gần với Pliosaurus brachydeirus hơn là với Marmornectes candrewi".
Dưới đây là cây phát sinh dựa theo phân tích của Benson & Druckenmiller (2014).

**Tham khảo**
Thể loại:Plesiosauria Bắc Mỹ
Người Semang

Những người Semang là nhóm các dân tộc Negrito sống trên bán đảo Malay. Họ sống ở Perak, Kedah và Pahang của Malaysia  và các tỉnh Yala, Narathiwat, Phatthalung, Trang và Satun của Thái Lan.
Vào thời chính quyền thực dân Anh, người Asli (Orang Asli) sinh sống ở bắc phần bán đảo Malay được phân loại là "người Sakai". Các bộ lạc Semang vùng thấp (Lowland Semang) cũng được gọi là Sakai, song thuật ngữ này trong tiếng Thái (ซาไก: Sākị) được coi là xúc phạm đối với người Semang và có nghĩa là 'nô lệ' hoặc 'man di'.
Người Semang được ghi nhận là đã sống ở đây từ trước thế kỷ thứ 3. Họ được mô tả về nhân chủng là người du cư săn bắt hái lượm.

**Nhóm dân tộc Semang**
Chính phủ Malaysia phân loại các nhóm dân tộc Orang Asli là "Semang".- Người Batek- Người Lanoh- Người Jahai- Người Mani- Người Kensiu- Người Kintaq- Người Mendriq

**Xem thêm**
 Người Negrito- Người Aeta- Người Andaman

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Chú thích | author=Human Relations Area Files, inc. | title=Semang | date=1976 | publisher=Ann Arbor, Mich: University Microfilms -  publisher=Bangkok, Orchid Press 
Thể loại:Người Negrito
Thể loại:Orang Asli
Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Malaysia
Thể loại:Người bản địa Đông Nam Á
Thể loại:Người săn bắt và hái lượm châu Á
Orang Asli

Orang Asli (dịch nghĩa: "dân gốc", "dân tự nhiên" hay "thổ dân") là những người bản địa ở Malaysia và là các cư dân lâu đời nhất ở bán đảo Malay. Chính thức hiện nay có 18 dân tộc Orang Asli, được phân chia ra ba nhóm chính theo ngôn ngữ và phong tục khác nhau của họ.- Người Semang (hoặc người Negrito), thường chỉ giới hạn ở phần phía bắc bán đảo, sống bằng săn bắt hái lượm.- Người Senoi, trú tại khu vực miền trung bán đảo, sống bằng trồng lúa nương và kê.- Người Cổ Mã Lai hoặc dân tộc Mã Lai bản địa (còn gọi là Jakun, Proto-Malay, Aboriginal Malay), ở khu vực đồng bằng phía nam bán đảo, sống bằng nông nghiệp và khai thác lâm sản.
Các nhóm Semang và Senoi có ngôn ngữ thuộc ngữ hệ Nam Á, là các dân tộc bản địa của bán đảo Malay. Proto-Malay là những người nói ngôn ngữ Nam Đảo, được cho là đã di cư đến đây vào giữa 2500 và 1500 trước Công nguyên.
Tại Gombak, cách Kuala Lumpur khoảng 25 km về phía bắc có Bảo tàng Orang Asli.
Tập tin:NegritoToOthers003.gif|thumb|Các nhóm Orang Asli và sự thay đổi cư trú ở bán đảo Malay.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Malaysian Orang Asli Foundation date=2013-07-28 -  Peninsular Malaysia Orang Asli Graduates Association (PSOA) date = ngày 22 tháng 7 năm 2011-  Department of Orang Asli Affairs/Jabatan Hal Ehwal Orang Asli - JHEOA date = ngày 8 tháng 6 năm 2010-  Centre for Orang Asli Concerns (COAC) date=2021-06-13 -  Perak Orang Asli Foundation date = ngày 20 tháng 7 năm 2009-  Malaysian Orang Asli Foundation date=2013-07-28 
Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Malaysia

Thể loại:Từ ngữ tiếng Mã Lai
Dione (vệ tinh)

Dione (i); là một vệ tinh của sao Thổ. Nó được nhà thiên văn học người Ý Giovanni Domenico Cassini phát hiện vào năm 1684. Nó được đặt tên theo nữ thần Titan Dione của thần thoại Hy Lạp. Nó cũng được gọi là sao Thổ IV.

**Tên**
Giovanni Domenico Cassini đặt tên bốn vệ tinh mà ông phát hiện ra (Tethys, Dione, Rhea và Iapetus)  Sidera Lodoicea ("các ngôi sao của Louis") để tôn vinh vua Louis XIV. Cassini tìm thấy Dione năm 1684 bằng cách sử dụng một lượng lớn kính viễn vọng trên cao do ông thành lập ra trên cơ sở của Đài thiên văn Paris. Các vệ tinh này của sao Thổ đã không có tên cho đến năm 1847, khi William Herschel, con trai của John Herschel, công bố Results of Astronomical Observations made at the Cape of Good Hope, trong đó ông đề nghị lấy tên của các Titan (anh chị em của Cronus) để đặt tên cho chúng.

**Quỹ đạo**
Dione của sao Thổ quay quanh một trục lớn có đường kính nhỏ hơn khoảng 2% so với Mặt Trăng. Tuy nhiên, do Sao Thổ có khối lượng lớn hơn, chu kỳ quỹ đạo Dione chỉ bằng một phần mười của Mặt Trăng. Dione hiện đang trong chuyển động cộng hưởng quỹ đạo với mặt trăng Enceladus theo tỷ lệ 1: 2, nghĩa là nó hoàn thành một vòng quay quanh sao Thổ cùng thời gian với Enceladus hoàn thành 2 vòng quay quanh sao Thổ. Cộng hưởng này duy trì quỹ đạo lệch tâm của Enceladus (0,0047), cung cấp một nguồn năng lượng cho hoạt động địa chất mạnh mẽ của Enceladus.
Dione có hai vệ tinh quay trên cùng quỹ đạo, Helene và Polydeuces. Chúng nằm tại các điểm Lagrange L4 và L5, 60 độ về phía trước và phía sau Dione.

**Tham khảo**
Thể loại:Dione (vệ tinh)
Thể loại:Vệ tinh của Sao Thổ
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1684
Thể loại:Được phát hiện bởi Giovanni Domenico Cassini
Ariel (vệ tinh)

Ariel là vệ tinh lớn thứ tư trong số 27 vệ tinh đã biết của sao Thiên Vương. Ariel quay trong mặt phẳng xích đạo của sao Thiên Vương, gần như vuông góc với quỹ đạo của sao Thiên Vương, và do đó có một chu kỳ mùa rất đột ngột.
Vệ tinh này được William Lassell phát hiện vào tháng 10 năm 1851, và đặt tên cho một nhân vật trong hai mảng khác nhau của văn học. Tính đến năm 2012, phần lớn các thông tin chi tiết của Ariel thu được từ một lần bay ngang duy nhất qua sao Thiên vương do tàu vũ trụ Voyager 2 thực hiện vào năm 1986, và chụp ảnh được khoảng 35% diện tích bề mặt của vệ tinh này. Hiện tại không có kế hoạch nào nghiên cứu vệ tinh này chi tiết hơn nữa, mặc dù nhiều dự án phóng tàu thăm dò Sao Thiên Vương đã được đề xuất.
Sau Miranda, Ariel là vệ tinh nhỏ thứ hai của năm vệ tinh quay xung quanh sao Thiên Vương, và là vệ tinh thứ hai tính từ trong cùng. Đây là một trong các vệ tinh nhỏ nhất trong số 19 vệ tinh có hình cầu được biết đến của hệ Mặt Trời (xếp thứ 14 đường kính), nó được cấu trúc từ hai vật liệu băng và  đá với khối lượng gần như tương đương. Giống như tất cả các mặt trăng của sao Thiên Vương, Ariel có thể hình thành từ một đĩa bồi tụ bao quanh hành tinh này trong thời gian ngắn sau khi kiến tạo sao, và giống như các vệ tinh lớn khác, đó là sự phân biệt về địa chất, với một lõi đá bên trong bao quanh bởi một lớp vỏ băng. Ariel có một bề mặt phức tạp bao gồm địa hình bị cắt gọt thành hàng loạt các vách núi, hẻm núi và rặng núi. Bề mặt của nó cho thấy dấu hiệu của hoạt động địa chất gần đây hơn vệ tinh khác, có thể do nhiệt triều.

**Phát hiện và đặt tên**
Vệ tinh Ariel được thương gia, nhà nghiên cứu thiên văn học người Anh William Lassell (18 tháng 6 năm 1799 - 5 tháng 10 năm 1880) phát hiện tháng 10 năm 1851, cùng với vệ tinh khác của Sao Thiên Vương là Umbriel. Tên gọi được đặt theo tên của tinh linh trong vở kịch Giông tố của William Shakespeare và bài thơ The Rape of the Lock của nhà thơ Alexander Pope.

**Quỹ đạo**

**Cấu tạo**

**Bề mặt**

**Nguồn gốc và tiến hóa**

**Quan sát và thăm dò**

**Xem thêm**

**Chú thích**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Ariel profile date = ngày 9 tháng 6 năm 2007 at  NASA's Solar System Exploration site-  AN, 33 (1852) 257/258-  Ariel basemap derived from Voyager images date = ngày 21 tháng 7 năm 2011-  Ariel page (including  labelled  maps of Ariel) at Views of the Solar System-  NASA archive of publicly released Ariel images-  Paul Schenk's 3D images and flyover videos of Ariel and other outer solar system satellites-  Ariel nomenclature from the  USGS Planetary Nomenclature web site- Ted Stryk: Revealing the night sides of Uranus' moons
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1851
Thể loại:Vệ tinh của Sao Thiên Vương
George Albert Boulenger

George Albert Boulenger FRS (19 tháng 10 năm 1858 – 23 tháng 11 năm 1937) là một nhà động vật học người Bỉ-Anh đã mô tả và đặt danh pháp khoa học cho hơn 2.000 loài động vật mới, chủ yếu là cá, bò sát, động vật lưỡng cư. Boulenger cũng là một nhà thực vật hoạt động trong suốt 30 năm cuối đời mình, ông đặc biệt nghiên cứu về hoa hồng.

**Loài**
Boulenger mô tả hàng trăm đơn vị phân loại bò sát; 587 loài được ông mô tả vẫn được công nhận ngày hôm nay. Ông cũng mô tả một số động vật lưỡng cư và nhiều loài cá.
24 loài bò sát, công nhận ngày hôm nay, tên khai sinh của George Boulenger được đặt cho danh pháp loài, như boulengeri, boulengerii, hoặc georgeboulengeri:
*Agama boulengeri Lataste, 1886 – Boulenger's agama
*Amphiesma boulengeri (Gressitt, 1937) – Tai-Yong keelback
*Atractaspis boulengeri Mocquard, 1897 – Boulenger's burrowing asp
Bìa quyển sách The Snakes Of Europe
*Atractus boulengerii Peracca, 1896 – Boulenger's centipede snake
*Brachymeles boulengeri Taylor, 1922 – Boulenger's short-legged skink
*Chabanaudia boulengeri (Chabanaud, 1917) – Gabon legless skink
*Chalcides boulengeri Anderson, 1892 – Boulenger's sand skink
*Cnemaspis boulengerii Strauch, 1887 – Con Dao rock gecko
*Compsophis boulengeri (Peracca, 1892) – Boulenger's forest snake
*Cylindrophis boulengeri Roux, 1911 – Timor pipesnake
*Dendragama boulengeri Doria, 1888 – Boulenger's tree agama
*Elapsoidea boulengeri Boettger, 1895 – Boulenger's gartersnake
*Epacrophis boulengeri (Boettger, 1913) – Lamu blindsnake
*Homopus boulengeri Duerden, 1906 – Karoo padloper
*Liolaemus boulengeri Koslowsky, 1898 – Boulenger's tree lizard
*Morethia boulengeri (Ogilby, 1890) – Boulenger's snake-eyed skink
*Nucras boulengeri Neumann, 1900 – Ugandan savanna lizard
*Pareas boulengeri (Angel, 1920) – Boulenger's slug snake
*Philodryas georgeboulengeri (Grazziotin et al., 2012) – southern sharp-nosed snake
*Rhampholeon boulengeri Steindachner, 1911 – Boulenger's pygmy chameleon
*Rhynchophis boulengeri Mocquard, 1897 - rhinoceros ratsnake
*Scolecoseps boulengeri Loveridge, 1920 – Moçambique legless skink
*Trachyboa boulengeri Peracca, 1910 – northern eyelash boa
*Trachylepis boulengeri (Sternfeld, 1911) – Boulenger's skink
In the above list, a binomial authority in parentheses indicates that the species was originally described in a genus other than the genus to which it is currently assigned.
The water cobra genus Boulengerina was named for G.A. Boulenger, but it is now treated as a subgenus of Naja containing four species: Naja annulata (water cobra), Naja christyi (Congo water cobra), Naja melanoleuca (forest cobra), and Naja multifasciatus (burrowing cobra).

**Chú thích**
Thể loại:Sinh năm 1858
Thể loại:Mất năm 1937
Thể loại:Nhà thực vật học với tên viết tắt
Thể loại:Hội viên Hội Vương thất
Andrés de Santa Cruz

Andrés de Santa Cruz y Calahumana (1792-1865) là Tổng thống Peru 5 tháng trong năm 1827 và giai đoạn 1836-1838. Ông còn là Tổng thống Bolivia từ năm 1829 đến năm 1839. Năm 1836, ông thành lập Liên bang Peru-Bolivia và làm Hội Quốc công tối cao đến năm 1839. Ông mất năm 1865 ở Pháp.

**Chú thích==
Người Andaman

Hai đàn ông Great Andaman, cỡ năm 1875
Người Andaman là những cư dân bản địa khác nhau ở quần đảo Andaman, một huyện trong lãnh thổ liên bang Quần đảo Andaman và Nicobar của Ấn Độ, nằm ở phía đông nam của Vịnh Bengal.
Những người Andaman thuộc nhóm Negrito ở Đông Nam Á. Đó là những người lùn pygmy, và là những người hiện đại duy nhất bên ngoài châu Phi hạ Sahara có chứng steatopygia (mông nhiều mỡ). Họ sống theo săn bắt hái lượm, và dường như đã sống cô lập đến hàng ngàn năm nay.
Người Andaman được coi là có nguồn gốc từ sự di cư của người hiện đại đầu tiên ra khỏi châu Phi khoảng 70.000 năm trước đây.
Vào cuối thế kỷ 18 khi họ lần đầu tiên tiếp xúc kéo dài với người ngoài, ước tính có khoảng 7.000 người, và chia thành năm nhóm chính, với các nền văn hóa khác biệt, lãnh thổ riêng biệt, và ngôn ngữ không hiểu lẫn nhau. Trong thế kỷ tiếp theo họ phần lớn đã bị xóa sổ bởi bệnh tật, bạo lực, và mất dần lãnh thổ.
Ngày nay có thể chỉ còn khoảng 400-450 người. Một nhóm đã tuyệt chủng từ lâu, và có hai nhóm còn lại vẫn kiên định duy trì sự độc lập, từ chối hầu hết các nỗ lực liên hệ với bên ngoài. Bộ lạc biệt lập nhất, đến nay vẫn không ai vào được vùng cư trú của họ, là người Sentinel .
Ngày nay người Andaman là thành phần được bảo vệ ở Cộng hòa Ấn Độ theo điều gọi là "Scheduled Castes and Scheduled Tribes".
Phân bố các bộ lạc Andaman, đầu 1800 so với năm 2004.

**Các bộ lạc**
Người Andaman được chia ra năm nhóm chính. Tên dân tộc được lấy theo tên đảo, và tên đảo thì do chính quyền Anh trước đây, hoặc Ấn Độ hiện nay đặt. Các nguồn ước tính khác nhau cho ra số liệu khác nhau.- Andaman Lớn, đã tuyệt chủng với 54 cá thể pha tạp.- Jarawa, hiện nay ước tính có 250-400 người được xác nhận là ở dạng thuần khiết.- Jangal, hoặc Rutland Jarawa, đã tuyệt chủng. - Onge, hiện nay ước tính có dưới 100 người được xác nhận là ở dạng thuần khiết.- Sentinel, hiện nay ước tính là 100-200 người, và là bộ lạc "cô lập tuyết đối".

**Chỉ dẫn**

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 Người Negrito

**Liên kết ngoài**
 The Andamanese by George Weber- News by Survival Internationalbot=InternetArchiveBot - Videos by date=2007-09-27  Survival International.
Thể loại:Người Negrito
Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Quần đảo Andaman và Nicobar
Thể loại:Người bản địa Nam Á
Bản mẫu:Cột mốc

Bài viết thứ 1.000.000 – Henry A. Wallace
 Bài viết thứ 500.000 – Carl Sagan
 Bài viết thứ 100.000 – Shenyang J-11
 Bài viết thứ 50.000 – Carano
 Bài viết thứ 10.000 – Liên đoàn bóng đá Kyrgyzstan
 Bài viết thứ 5.000 – Kỷ Sửu
 Bài viết thứ 1.000 – Trung tử
 Bài viết thứ 500 – Vật lý thực nghiệm
 Bài viết thứ 100 – 26 tháng 3
 Bài viết thứ 50 – O
 Bài viết đầu tiên – Internet Society
Xem danh sách đầy đủ
Đội tuyển bóng đá quốc gia Đông Đức

Đội tuyển bóng đá quốc gia Đông Đức (Fußballnationalmannschaft der DDR) hoạt động từ năm 1952 cho tới năm 1990 như một đội tuyển bóng đá của Cộng hòa Dân chủ Đức, đồng thời là một trong ba đội bóng ở Đức hậu chiến, cùng với là 2 phía: Saarland và Tây Đức. Đội từng vô địch môn bóng đá nam Olympic 1976 tại Montreal, Canada; sau năm 1990, đội sáp nhập vào chế độ Miền Tây.
Sau khi tái thống nhất nước Đức năm 1990, Deutscher Fußball Verband der DDR (DFV), cùng với đội Đông Đức, gia nhập Deutscher Fußball Bund (DFB) khi ấy đội Tây Đức mới vừa giành chức vô địch World Cup.

**Lịch sử**

**Kết quả thi đấu**

**Giải bóng đá vô địch thế giới**
Vô địch  silver Á quân  #cc9966 Hạng ba  #9acdff Hạng tư  

**Giải vô địch châu Âu**

**Thế vận hội Mùa hè**
Huy chương vàng  silver Huy chương bạc  #cc9966 Huy chương đồng  

**Kỷ lục của cầu thủ**

**Thi đấu nhiều trận nhất**
Dưới đây là danh sách 25 cầu thủ thi đấu cho Đông Đức nhiều nhất. Số liệu từ trang chủ của DFB, trong đó bao gồm cả mười trận vòng loại cũng như vòng chung kết của Thế vận hội không được tính bởi FIFA. Số liệu của FIFA tính trong ngoặc.

**Ghi nhiều bàn thắng nhất**
Dưới đây là 15 cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất cho Đông Đức. Số liệu từ trang chủ của DFB, trong đó bao gồm cả mười trận vòng loại cũng như vòng chung kết của Thế vận hội không được tính bởi FIFA. Số liệu của FIFA tính trong ngoặc.

**Cầu thủ thi đấu cho cả Đông Đức và Đức sau 1990**
Luật của FIFA không cho phép các cầu thủ đã khoác áo DFV thi đấu cho DFB trước khi DFB và DFV thống nhất năm 1990. 
Các số liệu từ trang chủ của DFB.

**Huấn luyện viên**
1945-1950 ?
*1952-1953 Willi Oelgardt
*1954   Hans Siegert
*1955-1957 János Gyarmati
*1958-1959 Fritz Gödicke
*1959-1961 Heinz Krügel
*1961-1967 Károly Soós
*1967-1969 Harald Seeger
*1970-1981 Georg Buschner
*1982-1983 Rudolf Krause
*1983-1988 Bernd Stange
*1988-1989 Manfred Zapf
*1989-1990 Eduard Geyer

**Xem thêm**
 Đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đông Đức- Bóng đá nữ tại Đông Đức
Danh sách động vật biểu tượng quốc gia

Dưới đây là danh sách loài động vật được chọn là biểu tượng quốc gia. Gồm cả những động vật thần thoại, không có thật.

**Xem thêm**
 Danh sách quốc điểu

**Tham khảo**
Thể loại:Danh sách
Thể loại:Danh sách biểu tượng quốc gia
Thể loại:Danh sách động vật
Danh sách trận chung kết EFL Cup

Dưới đây là danh sách các trận chung kết của Cúp EFL. Giải đấu thường được gọi là League Cup được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1960 chỉ dành cho các đội đang chơi tại giải Ngoại hạng Anh (Premier League), Hạng nhất (Championship), Hạng ba (League One) và Hạng tư (League Two). Tên gọi hiện nay là Carabao Cup. Nhiều đội bóng lớn xem Carabao Cup như là một mục tiêu thấp hơn so với các danh hiệu khác.

**Các trận chung kết**
 (a): sân khách (away)- (h): sân nhà (home)

**Thứ tự các câu lạc bộ giành được nhiều Cúp**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang chủ của Cúp Carling-  Capital One Cup-  Full results, 1960–1996-  BBC News and  RSSSF for attendance data- Trang chủ của Carabao Cup
Thể loại:Cúp liên đoàn Anh
Synthesizer

Tập tin:R.A.Moog minimoog 2.jpg|Máy Minimoog sơ khai của R.A. Moog Inc. (ca. 1970)|nhỏ|200px
Đàn synthesizer (thường gọi tắt là "synthesizer" hay "synth", còn có thể viết là "synthesiser") hay đàn tổng hợp âm thanh là một nhạc cụ điện tử tạo ra tín hiệu điện, sau đó được chuyển đổi thành âm thanh thông qua amplifier và loa hoặc tai nghe. Synthsizer có thể giả lập lại những tiếng đã có sẵn (các loại nhạc cụ, giọng hát, âm thanh trong tự nhiên, v.v.) hoặc tạo ra những âm sắc mới chưa từng tồn tại trước đây. Đàn thường được chơi với đàn keyboard, nhưng có thể được điều khiển thông qua nhiều thiết bị đầu vào, bao gồm music sequencer, instrument controller, fingerboard, guitar synthesizer, wind controller và trống điện tử. Synthesizer không có điều khiển được tích hợp sẵn thường được gọi là sound module và được điều khiển thông qua cổng MIDI hoặc CV/Gate sử dụng một thiết bị điều khiển khác.
Các loại đàn synthesizer sử dụng các cách khác nhau để tạo ra tín hiệu. Trong số đó phổ biến nhất là subtractive synthesis, additive synthesis, wavetable synthesis, frequency modulation synthesis, phase distortion synthesis, physical modeling synthesis và sample-based synthesis. Các loại ít phổ biến hơn gồm subharmonic synthesis, granular synthesis. Trong thập niên 2010, đàn synthesizer được sử dụng nhiều trong các thể loại như pop, rock và nhạc dance.
Tập tin:Bob Moog3.jpg|thumb|Robert Moog với Moog synthesizer. Nhiều phát minh của Moog, chẳng hạn như bộ dao động điều khiển bằng điện áp, đã trở thành tiêu chuẩn trong synthesizer.
Tập tin:Minimoog.JPG|thumb|Minimoog ra mắt năm 1970, là bộ synthesizer đầu tiên bán trong các cửa hàng nhạc cụ.
Tập tin:Yamaha DX7 Table 4 f.jpg|thumb|Yamaha DX7, phát hành năm 1983, là bộ synthesizer kỹ thuật số thành công về mặt thương mại đầu tiên và được sử dụng rộng rãi trong nhạc pop thập niên 1980.
Tập tin:Emerson moog.jpg|thumb|Nghệ sĩ keyboard Keith Emerson biểu diễn với bộ synthesizer Moog năm 1970.
Tập tin:Synth Diag.svg|thumb|right|160px|Trong subtractive synthesis, các dạng sóng phức tạp được tạo ra bởi các bộ tạo dao động và sau đó được định hình bằng các bộ lọc để loại bỏ hoặc tăng các tần số cụ thể.

**Xem thêm**
Synthesizer khác nhau- Guitar synthesizer- Keyboard bass- Keyta- Modular synthesizer- Semi-modular synthesizer- String synthesizer- Bộ điều khiển gió
Các công cụ & công nghệ liên quan- Clavioline (Musitron)- Bàn phím điện tử- Nhạc cụ- Music workstation- Sampler- Tổng hợp giọng nói
** Vocaloid
Linh kiện & công nghệ- Tín hiệu phân tích- Dao động tần số thấp- MIDI
Thể loại nhạc- Âm nhạc máy tính- Nhạc điện tử

**Tham khảo**

**Thư mục**
 bot=InternetArchiveBot 

**Đọc thêm**

**Liên kết ngoài**
 Sound Synthesis Theory wikibook-  Principles of Sound Synthesis date=2016-01-20  tại Đại học Salford-  Synthesizer Tutorial date=2022-06-11 
Thể loại:Nhạc cụ keyboard

Thể loại:Bass (âm thanh)
Thể loại:Sáng tạo nhạc hip hop
Thể loại:Nhạc new wave
Thể loại:Nhạc cụ keyboard điện và điện tử
Mangfall

Mangfall là tả ngạn của sông Inn ở Oberbayern và dài 58 km. Mangfall chảy từ Tegernsee và nhập gần Rosenheim vào sông Inn.

**Địa lý== 
Sông Mangfall không có nguồn thực sự, nước chảy vào sông từ hồ Tegernsee. Ba con suối lớn nhất chảy vào Tegernsee là (theo chiều kim đồng hồ) Rottach, Weissach (với 20,7 km suối dài nhất), Söllbach. Dòng sông chạy theo hướng đông bắc gặp suối Schlierach chảy vào, mà xuất phát từ hồ Schliersee.
Tại "Mangfallknie" gần Valley, làng Grub, Mangfall, chảy trước đây về phía bắc, thay đổi hướng của dòng chảy qua một vòng cong gần 180 ° sang phía nam và sau đó về phía đông nam. Ở đây, nó phá vỡ các băng tích của sông băng Inntal cũ.
Các phụ lưu lớn nhất của Mangfall là Schlierach, Leitzach, Glonn và Kalten. 

Phần phía đông của chân đồi dãy Alpen giữa Isar và Inn được gọi là Mangfallgebirge. Khu vực này cung cấp một phần lớn nước uống cho München.

**Thành phố và làng bên cạnh Mangfall**
Tập tin:MangfallStegGmund.jpg|nhỏ|trái|Cầu Mangfall ở Gmund

**Chú thích**
Thể loại:Sông Bayern
Thể loại:Miesbach (huyện)
Thể loại:Rosenheim (huyện)
Thể loại:Sông của Đức
Thể loại:Phụ lưu sông Inn