Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
N. Chandrababu Naidu

Nara Chandrababu Naidu (sinh 20 tháng 4 năm 1950) là một chính trị gia người Ấn Độ đã là thủ hiến bang Andhra Pradesh kể từ năm 2014. Trước đó, ông là Bộ trưởng Bộ trưởng từ năm 1995 đến năm 2004. Ông cũng là Chủ tịch của Đảng Desam Telugu trong Andhra Pradesh và Telangana..
Naidu trở thành đại biểu quốc hội trẻ nhất bang và thủ hiến trẻ nhất ở tuổi 28, và phục vụ lâu dài nhất là thủ hiến bang từ năm 1995 đến năm 2004. Ông đã tung ra một loạt các cải cách sau khi tiếp quản chức vụ thủ hiến bang. Naidu nhấn mạnh việc sử dụng các công nghệ thông tin (CNTT) và là công cụ trong việc đưa ra Hyderabad là một trong những trung tâm CNTT ở Ấn Độ, thu lời khen ngợi từ các nhà lãnh đạo toàn cầu và phương tiện truyền thông cho các chính sách công của mình và cách tiếp cận để quản trị.
Sự thất bại năm 2004 cuộc bầu cử cho Naidu đã được chủ yếu là do không đủ tập trung vào nông nghiệp của chính quyền của ông. Hạn hán nghiêm trọng và nợ ngày càng tăng đã đẩy hàng trăm nông dân ở bang này để tự tử. Naidu được xem như bỏ qua dân số nông thôn rộng lớn với các chính sách của mình, tạo ra một hình ảnh tiêu cực cho ông. Sau đó ông bị mất bầu cử Quốc hội năm 2009 như là tốt. Naidu bị chỉ trích vì sự thay đổi thường xuyên của ông tâm liên quan đến hỗ trợ cho các bang Andhra Pradesh phân nhánh. 8 Sau năm 2014 cuộc bầu cử hội, Naidu đã được tái bầu làm Bộ trưởng Bộ trưởng.
Ông đã giành được một số giải thưởng, trong đó có giải Công nghệ thông tin thiên niên kỷ của Time Asia, người kinh doanh của năm bởi The Economic Times, người Nam Á của năm của Time châu Á và thành viên Nội các mong ước của  Diễn đàn Kinh tế Thế giới. Naidu chủ trì Ủy ban Công nghệ thông tin Quốc gia và được mô tả là một trong những "bảy bí ẩn", kỳ quan công tác trên toàn thế giới, bởi lợi nhuận (tạp chí hàng tháng của Oracle Corporation).

**Tham khảo**
Thể loại:Thủ hiến Ấn Độ
Trần Công Minh (cầu thủ bóng đá, sinh 1999)

Trần Công Minh (sinh ngày 16 tháng 2 năm 1999) quê quán Cao Lãnh, Đồng Tháp, là cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam đang thi đấu tại V-League 2 trong đội hình Đồng Tháp. Theo lời kể của ông Trần Văn Phết (cha của Trần Công Minh) thì cái tên của con mình được đặt là do ông thần tượng cựu cầu thủ Trần Công Minh nên mới đặt như vậy.
Công Minh là cầu thủ xuất sắc nhất tại Giải bóng đá U17 quốc gia năm 2016 khi anh ghi bàn thắng mở tỉ số và góp công lớn giúp đội U-17 Đồng Tháp giành chức vô địch trong chiến thắng trước đội U-17 PVF trong trận chung kết. Hai năm trước, tại giải bóng đá U15 quốc gia năm 2014, chính Trần Công Minh là cầu thủ ghi bàn thắng mở tỉ số giúp đội U-15 Đồng Tháp giành chức vô địch trong chiến thắng trước chính đội U-15 PVF trong trận chung kết.

**Danh hiệu**
 Giải bóng đá U17 quốc gia: Huy chương vàng (2016).- Giải bóng đá U15 quốc gia: Huy chương vàng (2014).

**Bị kỷ luật vì bán độ bóng đá**
Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) đã phạt tiền và treo giò tiền vệ "vua giải trẻ" Trần Công Minh và cầu thủ Đồng Tháp bán độ trước Vĩnh Long ở vòng loại U.21 quốc gia 2019. Ban kỷ luật VFF đã phạt nặng những cầu thủ có hành vi tham gia cá độ, đánh bạc trong mở màn vòng loại U.21 quốc gia 2019 giữa Vĩnh Long và Đồng Tháp ngày 19.6, trong đó có cầu thủ xuất sắc nhất giải U.19 quốc gia 2018 Trẩn Công Minh.
Đó là trận đấu 2 đội đã hòa nhau 1-1 trên sân Thành Long. Nhựt Huy ghi bàn mở tỷ số cho Đồng Tháp ở phút 21, trong khi Tự Nhân gỡ hòa 1-1 cho Vĩnh Long ở phút 83.
Theo án kỷ luật của VFF, nhạc trưởng của U.21 Việt Nam, tiền vệ nổi bật nhất trong thế hệ vài năm qua là Trần Công Minh đã bị phạt 2,5 triệu đồng và đình chỉ tham gia các hoạt động bóng đá do VFF quản lý trong 6 tháng.

**Tham khảo**
Thể loại:Người Đồng Tháp
Thể loại:Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Đồng Tháp
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Thể loại:Tiền vệ bóng đá
Thể loại:Cầu thủ giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam
Chu Tấn (nhà Minh)

Chu Tấn (chữ Hán: 周缙, ? - ?), tự Bá Thân, người huyện Vũ Xương, phủ Vũ Xương, hành tỉnh Hồ Quảng , quan viên nhà Minh.

**Cuộc đời**
Tấn nhờ thân phận Cống sanh mà được gia nhập Thái Học, sau đó được thụ chức Vĩnh Thanh điển sử , thay huyện lệnh coi việc.
Yên vương Chu Đệ dấy binh, quan viên các nơi nối nhau ra hàng. Tuy Vĩnh Thanh rất gần nước Yên, nhưng Tấn một mình cố thủ, ngăn chặn quân Yên. Đến khi nhắm thấy không thể chống lại, Tấn gói ấn chạy về miền nam. Giữa đường nghe tin mẹ mất, Tấn quay về chịu tang. Sau đó nghe tin quân Yên áp sát kinh sư, Tấn muốn tập hợp lực lượng để cần vương; nhưng lại nghe tin kinh sư đã thất thủ, ông bèn bỏ trốn. Bộ Lại lập ra danh sách quan lại bỏ chức vụ, không đầu hàng quân Yên, cả thảy 290 người, đề nghị xử phạt. Triều đình giáng chiếu lệnh cho họ nộp tiền để chuộc tội, bắt đi thú ở Hưng Châu . Tấn bị bắt giữ, đưa đến nơi làm lính thú. Tấn ở đấy vài năm, được con trai thay cho nên được về.
Không rõ Tấn mất khi nào, hưởng thọ 80 tuổi.

**Tham khảo**
 Minh sử quyển 143, liệt truyện 31 – Chu Tấn truyện

**Chú thích**
Thể loại:Nhân vật chính trị nhà Minh
Thể loại:Người Hồ Bắc
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Năm mất không rõ
Thể loại:Avengers (truyện tranh)

Thể loại:Đội siêu anh hùng Marvel Comics
Thể loại:Truyện tranh năm 1963
Thể loại:Nhân vật truyện tranh Mỹ
Thể loại:Truyện tranh siêu anh hùng
Thể loại:Nhượng quyền Marvel Entertainment
Bản mẫu:Pie chart/slice/doc

=== Cách sử dụng**
Bản mẫu này không được ý định để được sử dụng trực tiếp. Nó được sử dụng để vẽ lát cắt riêng lẻ của các biểu đồ tròn ở trong Pie chart. Xin vui lòng xem tài liệu của bản mẫu đó để biết thêm thông tin.

**Xem thêm**
 Pie chart
Thể loại:Chi tiết thực hiện bản mẫu
Mô đun:Plotter/DefaultColors

return {'red','red',
'blue','blue',
'green','green',
'yellow','yellow',
'fuchsia','fuchsia',
'aqua','aqua',
'brown','brown',
'orange','orange',
'purple','purple',
'sienna','sienna',
'amethyst','#F0A3FF',
'ebony','#191919',
'forest','#005C31',
'honeydew','#FFCC99',
'iron','#808080',
'khaki','#8F7C00',
'lime','#9DCC00',
'navy','#003380',
'pink','#FFA8BB',
'quagmire','#426600',
'sky','#5EF1F2',
'turquoise','#00998F',
'uranium','#E0FF66',
'violet','#740AFF',
'xanthin','#FFFF80',
'zinnia','#FF5005'}
Bản mẫu:Biểu đồ khí hậu/doc

Bản mẫu này có thể được sử dụng để tạo ra các biểu đồ khí hậu, với trung bình nhiệt độ tối đa và tối thiểu hàng tháng.

**Làm thế nào để đọc một biểu đồ khí hậu**

**Cách sử dụng**
tham số 1
Xuất hiện ở tiêu đề
các tham số 2–37
Dữ liệu. Tưởng tượng nó gồm 12 hàng, mỗi hàng dành cho một tháng, với cột bên trái là trung bình nhiệt độ thấp nhất, cột giữa là trung bình nhiệt độ cao nhất, cột bên phải là lượng giáng thủy.
maxprecip=
Cung cấp số chỉ lượng giáng thủy của tháng cao nhất nếu một hoặc vài cột giáng thủy màu xanh vượt ra ngoài biểu đồ (xảy ra nếu con số cho một vài tháng nào đó lớn hơn khoảng 750 mm (30 inch)).
float=
left, right hoặc none.
clear=
left, right, both hoặc none.
source=
Cung cấp nguồn dữ liệu.

**Cú pháp rỗng**

**Các đơn vị**
Trong các bài mà các đơn vị đo lường SI (°C, mm) được ưa thích thì cung cấp dữ liệu theo các đơn vị đo lường này. Đó cũng là trạng thái mặc định — không cần cung cấp thêm dữ liệu cho tham số units. Trong các bài mà các đơn vị đo lường Anh-Mỹ (°F, inch) được ưa thích thì cung cấp dữ liệu theo các đơn vị đo lường này và thiết lập tham số units = imperial (xem dưới đây). Tham số này phải được sư dụng để các đơn vị được gán nhãn đúng và chuyển đổi được thực hiện chính xác.

**Các ví dụ**

**Trôi sang phải**

**Trôi sang trái**

**Không trôi**

**Các đơn vị hệ đo lường Anh-Mỹ**

**Lượng giáng thủy lớn (không định lại tỉ lệ)**

**Lượng giáng thủy lớn (định lại tỉ lệ) ====
Kawazu, Shizuoka

là thị trấn nằm trên bờ biển phía Đông bán đảo Izu, huyện Kamo, tỉnh Shizuoka, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thị trấn là 6.870 người và mật độ dân số là 68 người/km2. Tổng diện tích thị trấn là 100,79 km2.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
4674474- Trang chủ chính thức của Kawazu (Tiếng Nhật)
Thể loại:Thị trấn của tỉnh Shizuoka
Thể loại:Thành phố ven biển ở Nhật Bản
Thể loại:Thị trấn của Shizuoka
Bản mẫu:Wikipedia rank by size/doc

Uses Module:NUMBEROF
Bản mẫu này cho một thứ hạng của Wikipedia theo số của bài viết, và ngược lại, một thứ hạng theo mã của Wikipedia.

**Các ví dụ**
→ 1
→ 2
→ 3
→ 4
→ 5
→ 6
→ 7
→ ru
Hạch thần kinh

A dorsal root ganglion (DRG) from a chicken embryo (around stage of day 7) after incubation overnight in NGF growth medium stained with anti-neurofilament antibody. Note the axons growing out of the ganglion.
Hạch thần kinh là những khối neuron thuộc phần thần kinh ngoại biên của hệ thống thần kinh. Chúng có thể nằm ở xa hoặc ngay bên cạnh một số cơ quan. Trong số hạch này có 2 chuỗi hạch nằm hai bên cột sống và một hạch lớn nằm trong khoang bụng (gọi là hạch mặt trời).
Trong hệ thống thần kinh sinh dưỡng, gồm các hạch giao cảm và hạch đối giao cảm. Trong hệ thống thần kinh vận động, bao gồm hạch sinh ba và hạch rễ lưng. 

**Cấu tạo**
Các tế bào thần kinh tập hợp lại tạo thành các hạch thần kinh, các hạch thần kinh được nối với nhau bởi các dây thần kinh và tạo thành chuỗi hạch thần kinh nằm theo chiều dọc của cơ thể.

**Tham khảo**
Thể loại:Mô học thần kinh
Đặng Hữu Trang

Đặng Hữu Trang (sinh 28 tháng 10 năm 1990 tại thị xã Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên) là một kỳ thủ cờ tướng Việt Nam. Anh là nhà vô địch quốc gia năm 2017.

**Sự nghiệp**
Đặng Hữu Trang học đại học tại Học viện Ngân hàng. Anh đến với cờ tướng khá muộn, thi đấu giải phong trào khi đã là sinh viên. Người thầy cờ tướng đầu tiên ở Hưng Yên là Nguyễn Văn Phụ. Người thầy tiếp theo ở Hà Nội là Vũ Hữu Cường, vận động viên kiêm huấn luyện viên cờ tướng Hà Nội. Cuối năm 2010, Đặng Hữu Trang dự giải cờ tướng đồng đội quốc gia (A2) và giành suất dự giải vô địch quốc gia đầu tiên vào năm 2011.
Năm 2012, tốt nghiệp đại học, Đặng Hữu Trang quyết định theo nghiệp cờ khi chuyển vào Thành phố Hồ Chí Minh sinh sống, rèn luyện kỳ nghệ và khoác áo đội tuyển tỉnh Bình Phước.

**Giải vô địch quốc gia**
Đặng Hữu Trang từng nhiều lần tham dự các giải vô địch cờ tướng quốc gia và giải cờ đồng đội. Anh không có thành tích đáng kể cho đến năm 2017. Tại giải vô địch quốc gia năm 2017, Đặng Hữu Trang đã thắng đương kim vô địch Lại Lý Huynh và cựu vô địch Trịnh A Sáng. Sau 11 vòng đấu anh đạt 8,5 điểm (+7 =3 –1), hơn người xếp thứ hai là Lại Lý Huynh 1 điểm và vô địch sớm 1 vòng (do hơn Lý Huynh hệ số phụ đối đầu trực tiếp). Đây là chức vô địch quốc gia đầu tiên của Đặng Hữu Trang. Anh trở thành kỳ vương thứ 11 của Việt Nam (kể từ năm 1992).

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Clip phỏng vấn Đặng Hữu Trang ngay sau khi giành ngôi vô địch quốc gia 2017
Thể loại:Vận động viên cờ tướng Việt Nam
Thể loại:Người Hưng Yên
Georg Forster

Johann Georg Adam Forster (ˈɡeːɔʁk ˈfɔʁstɐ: ɡeːɔʁk fɔʁstɐ; 27 tháng 11 năm 1754- ngày 10 tháng 1 năm 1794) là một nhà tự nhiên học, dân tộc học, nhà văn du lịch, nhà báo, và cách mạng. Ngay từ sớm, ông theo cha, Johann Reinhold Forster, trên một số cuộc thám hiểm khoa học, bao gồm cả chuyến hành trình thứ hai James Cook đến Thái Bình Dương. Báo cáo của ông về cuộc hành trình, Một chuyến đi vòng quanh thế giới, góp phần đáng kể vào sự dân tộc học của người Polynesia và vẫn còn là một công việc đáng kính. Như một kết quả của báo cáo, Forster đã được thừa nhận vào Hội Hoàng gia ở tuổi hai mươi hai và đã được coi là một trong những người sáng lập của văn học du lịch khoa học hiện đại.
Sau khi trở về lục địa châu Âu, Forster chuyến sang hướng hàn lâm. Ông đến Paris để tìm kiếm một cuộc thảo luận với Mỹ cách mạng Benjamin Franklin năm 1777. Ông dạy lịch sử tự nhiên tại các trường trung học Collegium Carolinum trong Ottoneum, Kassel (1778-1784), và sau đó tại Học viện Vilna (Đại học Vilnius) (1784-1787). Năm 1788, ông trở thành thư viện đầu tại Đại học Mainz. Hầu hết các công trình khoa học của mình trong thời gian này gồm các bài tiểu luận về thực vật học và dân tộc học, nhưng ông cũng mở đầu và dịch nhiều sách về du lịch và thăm dò, trong đó có một bản dịch tiếng Đức của nhật ký của Cook.
Forster là một nhân vật trung tâm của Khai sáng ở Đức, và tương ứng với hầu hết các tín đồ của nó, bao gồm cả người bạn thân của ông Georg Christoph Lichtenberg. ý tưởng và tính cách của ông ảnh hưởng Alexander von Humboldt, một trong những nhà khoa học lớn của thế kỷ 19. Khi người Pháp nắm quyền kiểm soát của Mainz vào năm 1792, Forster đã trở thành một trong những người sáng lập đảng viên đảng dân chủ cấp tiến Club của thành phố và tiếp tục đóng một vai trò hàng đầu trong Cộng hòa Mainz, nhà nước cộng hòa đầu tiên ở Đức. Trong tháng 7 năm 1793 và trong khi ông ở Paris như một đại biểu của giới trẻ Mainz Cộng hòa, lực lượng liên quân Phổ và Áo giành lại quyền kiểm soát thành phố và Forster đã được tuyên bố một kẻ sống ngoài vòng pháp luật. Không thể quay trở lại Đức và tách ra khỏi bạn bè và gia đình của mình, ông qua đời tại Paris bệnh vào đầu năm 1794.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhà thực vật học với tên viết tắt
Thể loại:Hội viên Hội Vương thất
Thể loại:Nhà thực vật học Đức
Thể loại:Nhà nấm học Đức
Thể loại:Nhà cách mạng Đức
Thể loại:Nhà dương xỉ học
Christian Wolff (nhà triết học)

Christian Wolff (chính xác hơn là Wolff; cũng được biết đến với tên Wolfius; phong trước Christian Freiherr von Wolff; sinh ngày 24 tháng 1 năm 1679 - mất ngày 09 tháng 4 năm 1754) là một nhà triết học người Đức. Ngọn núi Mons Wolff trên Mặt Trăng được đặt tên để vinh danh ông.
Wolff là triết gia nổi tiếng nhất nước Đức giữa Leibniz và Kant. Thành tựu chủ yếu của ông là một tác phẩm đầy đủ về chủ đề hầu hết học giả về thời gian của mình, hiển thị và mở ra theo phương pháp toán học luận chứng-suy luận, mà có lẽ đại diện cho đỉnh cao của giác ngộ hợp lý ở Đức.

**Tham khảo**
Thể loại:Triết gia thế kỷ 18
Thể loại:Nam tước Đức
Thể loại:Triết gia thời kỳ Khai sáng
Thể loại:Hội viên Hội Vương thất
Thể loại:Nhà triết học Đức
Thể loại:Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Thể loại:Người Wrocław
Thể loại:Giảng viên Đại học Leipzig
Thể loại:Nhà duy lý
Joseph Banks

Sir Joseph Banks, Đệ nhất Nam tước, PRS (13 tháng 219 tháng 6 năm 1820), là một nhà tự nhiên học, nhà thực vật học người Anh và là người bảo trợ của các ngành khoa học tự nhiên.
Banks đã được biết đến khi tham gia chuyến thám hiểm năm 1766 lịch sử tự nhiên đến Newfoundland và Labrador. Ông đã tham gia vào chuyến hành trình vĩ đại đầu tiên của thuyền trưởng James Cook (1768-1771), thăm Brazil, Tahiti, và sau 6 tháng ở New Zealand, Úc, trở nên nổi tiếng ngay lập tức. Ông giữ vị trí chủ tịch của Hiệp hội Hoàng gia hơn 41 năm. Ông khuyên vua George III trên Royal Botanic Gardens, Kew, và bằng cách gửi các nhà thực vật trên toàn thế giới để thu thập các nhà máy, ông đã thực hiện Kew vườn thực vật hàng đầu thế giới.
Banks chủ trương định cư Anh tại New South Wales và thuộc địa của Úc, cũng như thiết lập vinh Botany là một nơi cho việc tiếp nhận các tù nhân, và tư vấn cho chính phủ Anh về mọi vấn đề của Úc. Ông được coi là người giới thiệu các cây bạch đàn, keo, và các chi mang tên ông, Banksia, với thế giới phương Tây. Khoảng 80 loài cây mang tên ông. Ông là người sáng lập hàng đầu của Hiệp hội châu Phi và là thành viên của Hiệp hội Dilettanti đó đã giúp thành lập Viện Hàn lâm Hoàng gia.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1743
Thể loại:Mất năm 1820
Thể loại:Nhà thực vật học với tên viết tắt
Thể loại:Nhà thám hiểm Anh
Thể loại:Hội viên Hội Vương thất
Thể loại:Cựu học sinh Eton College
Cổng thông tin:Lịch sử/Bài viết chọn lọc/19

120x120px
Ai Cập cổ đại là một nền văn minh cổ đại nằm ở Đông Bắc châu Phi, tập trung dọc theo hạ lưu của sông Nile thuộc khu vực ngày nay là đất nước Ai Cập. Đây là một trong sáu nền văn minh phát sinh một cách độc lập trên thế giới. Nền văn minh Ai Cập được thống nhất lại vào năm 3150 TCN với sự thống nhất chính trị của Thượng và Hạ Ai Cập dưới thời vị pharaon đầu tiên. Lịch sử của Ai Cập cổ đại đã trải qua một loạt các thời kỳ vương quốc ổn định, và các giai đoạn hỗn loạn giữa chúng được gọi là các giai đoạn chuyển tiếp: Cổ Vương quốc tương ứng giai đoạn Sơ kỳ Đồ đồng, Trung Vương quốc tương ứng Trung kỳ Đồ Đồng và Tân Vương quốc ứng với Hậu kỳ Đồ đồng. Ai Cập đạt đến đỉnh cao của quyền lực vào giai đoạn Tân Vương quốc, trong thời kỳ Ramesside, trước khi bước vào giai đoạn dần suy yếu và rơi vào tay đế quốc La Mã, trở thành một tỉnh La Mã dưới thời nữ hoàng Cleopatra VII. Những thành tựu của người Ai Cập cổ đại bao gồm khai thác đá, khảo sát và kỹ thuật xây dựng hỗ trợ cho việc xây dựng các công trình kim tự tháp, đền thờ, và cột tháp tưởng niệm; một hệ thống toán học, một hệ thống thực hành y học hiệu quả, hệ thống thủy lợi và kỹ thuật sản xuất nông nghiệp, những tàu thủy đầu tiên được biết đến trên thế giới, công nghệ gốm sứ và thủy tinh của Ai Cập, những thể loại văn học mới, và các hiệp ước hòa bình được biết đến sớm nhất. Ai Cập đã để lại một di sản lâu dài.   Ai Cập cổ đại
Cổng thông tin:Lịch sử/Bài viết chọn lọc/20

Chiến tranh biên giới Việt–Trung 1979 là một cuộc chiến ngắn nhưng khốc liệt giữa Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, nổ ra vào ngày 17 tháng 2 năm 1979 khi Trung Quốc xua quân tấn công Việt Nam trên toàn tuyến biên giới trên bộ giữa hai nước. Chiến tranh biên giới Việt - Trung xuất phát từ quan hệ căng thẳng kéo dài giữa hai quốc gia và ý đồ "dạy cho Việt Nam một bài học" của Đặng Tiểu Bình, kéo dài trong chừng một tháng với thiệt hại nặng nề về người và tài sản cho cả hai phía. Cuộc chiến kết thúc khi Trung Quốc hoàn thành rút quân vào ngày 18 tháng 3 năm 1979, sau khi chiếm được các thị xã Lạng Sơn, Lào Cai, Cao Bằng, và một số thị trấn vùng biên. Mục tiêu của Trung Quốc buộc Việt Nam rút quân khỏi Campuchia không thành, nhưng cuộc chiến để lại hậu quả lâu dài đối với nền kinh tế Việt Nam và quan hệ căng thẳng giữa hai nước. Xung đột vũ trang tại biên giới còn tiếp diễn thêm 10 năm. Hơn 13 năm sau, quan hệ ngoại giao Việt-Trung chính thức được bình thường hóa. Chiến tranh biên giới Việt–Trung 1979
Cổng thông tin:Lịch sử/Bài viết chọn lọc/21

200px
USS Missouri (BB-63) là một thiết giáp hạm thuộc lớp Iowa của Hải quân Hoa Kỳ và là chiếc tàu chiến thứ tư của Hải quân Mỹ mang cái tên này nhằm tôn vinh tiểu bang Missouri. Missouri là chiếc thiết giáp hạm cuối cùng mà Hoa Kỳ chế tạo, và là địa điểm ký kết văn kiện đầu hàng vô điều kiện của Đế quốc Nhật Bản, chấm dứt Thế chiến thứ hai. 
Missouri được đặt hàng vào năm 1940 và được đưa vào hoạt động vào tháng 6 năm 1944. Tại Mặt trận Thái Bình Dương trong Thế chiến thứ hai, nó tham gia các trận đánh Iwo Jima và Okinawa cũng như nả đạn pháo xuống các hòn đảo chính quốc Nhật Bản. Sau thế chiến, Missouri tham gia chiến tranh Triều Tiên từ năm 1950 đến năm 1953. Nó được cho ngừng hoạt động vào năm 1955 và được đưa về hạm đội dự bị Hải quân Mỹ, nhưng sau đó được đưa trở lại hoạt động và được hiện đại hóa vào năm 1984 như một phần của kế hoạch 600 tàu chiến Hải quân, và đã tham gia chiến đấu năm 1991 trong chiến tranh vùng Vịnh. (xem tiếp...)
Cổng thông tin:Lịch sử/Nhân vật chọn lọc/19

Basiliscus (mất 477) là Hoàng đế Đông La Mã (Byzantine) từ năm 475 đến 476. Ông là một thành viên xuất thân từ dòng họ Leo, bắt đầu nắm quyền hành khi tiến hành cuộc nổi dậy buộc Hoàng đế Zeno phải trốn khỏi Constantinopolis. Basiliscus là em trai Hoàng hậu Aelia Verina, vợ của Hoàng đế Leo I (457–474). Mối quan hệ của ông với Hoàng đế  cho phép ông theo đuổi binh nghiệp, sau khi đạt được những thành công nhỏ ban đầu, thì trong cuộc xâm chiếm lãnh thổ rợ Vandal ở châu Phi của người La Mã dưới quyền chỉ huy của ông đã thất bại thảm hại vào năm 468, được coi là một trong những chiến dịch quân sự lớn nhất cuối thời cổ đại. Basiliscus đã thành công trong việc chiếm đoạt quyền lực vào năm 475, lợi dụng sự bất mãn của dân chúng với Hoàng đế Zeno vốn có gốc gác “mọi rợ” kế thừa tiên đế Leo và kết quả là khiến cho phe cánh Thái hậu Verina tiến hành đảo chính đã buộc ông phải trốn khỏi Constantinopolis. Tuy nhiên khi đã yên vị, trong suốt triều đại ngắn ngủi của mình, Basiliscus đã để mất sự ủng hộ của Giáo hội và dân chúng Constantinopolis, chỉ vì lý do đề bạt và cất nhắc những vị trí thần học cho phái Miaphysite mà ông là tín đồ đối lập với đức tin của phái Chalcedonian. Ngoài ra, chính sách của ông chỉ để bảo vệ quyền lực của mình thông qua việc bổ nhiệm những kẻ thân tín giữ những chức vụ trọng yếu gây ra sự chống đối với nhiều nhân vật quan trọng trong triều đình bao gồm cả người chị Verina. Basiliscus
Cổng thông tin:Lịch sử/Nhân vật chọn lọc/20

Lưu Bị (161 – 223) là một vị thủ lĩnh quân phiệt, trở thành hoàng đế khai quốc nước Thục Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Dù còn có ý kiến nghi ngờ, Lưu Bị được sử sách xác nhận là dòng dõi xa của hoàng tộc nhà Hán. Xuất thân nhà nghèo, ông phải tự lao động kiếm sống thời trẻ. Sự nghiệp của Lưu Bị khởi đầu bằng việc tham gia trấn áp cuộc khởi nghĩa Khăn Vàng và làm quan cho triều đình, nhưng đường hoạn lộ của ông ban đầu không được suôn sẻ. Gặp lúc nhà Hán suy yếu và nổ ra chiến tranh quân phiệt, Lưu Bị cùng hai người bạn kết nghĩa là Quan Vũ và Trương Phi dần dần tự gây dựng lực lượng và tham gia vào cuộc chiến này. Tuy nhiên, cuộc tranh hùng của Lưu Bị cũng không thuận lợi, ông nhiều lần thất bại và phải đi nương nhờ dưới trướng nhiều chư hầu đương thời như Lã Bố, Tào Tháo, Viên Thiệu, Lưu Biểu. Trong thời gian nương nhờ Lưu Biểu ở Kinh châu, Lưu Bị được Gia Cát Lượng theo phò tá và vạch ra Long Trung đối sách để tranh thiên hạ. Theo đường lối này, ông liên kết với quân phiệt Tôn Quyền ở Giang Đông cùng chống Tào Tháo hùng mạnh ở phía bắc, chiếm được một phần Kinh châu và gần trọn Ích châu làm đất dựng nghiệp.Lưu Bị
Cổng thông tin:Lịch sử/Bài viết chọn lọc/22

Thành phố Đà Lạt được ghi nhận hình thành từ năm 1893, thời điểm bác sỹ Alexandre Yersin lần đầu đặt chân đến cao nguyên Lâm Viên. Mặc dù vậy, trước thời kỳ này đã có nhiều nhà thám hiểm khác từng tới Lâm Viên, vùng đất vốn là nơi cư trú của những cư dân người Lạch. Năm 1897, Toàn quyền Paul Doumer quyết định tìm kiếm một địa điểm để xây dựng trạm nghỉ dưỡng dành cho công chức và binh lính Pháp ở Đông Dương. Nhận được thư riêng của Paul Doumer, Alexandre Yersin đã đề nghị chọn cao nguyên Lâm Viên, nơi có khí hậu tương tự như vùng ôn đới châu Âu. Cuối tháng 3 năm 1899, đích thân Toàn quyền Paul Doumer cùng bác sỹ Yersin đã đến cao nguyên Lâm Viên để khảo sát và quyết định triển khai thực hiện dự định ban đầu. Dự án xây dựng thành phố bị gián đoạn vào năm 1902 khi Toàn quyền Paul Doumer trở về Pháp, mang theo cả ý tưởng về một thành phố trên cao nguyên. Lịch sử Đà Lạt
Cổng thông tin:Lịch sử/Bạn có biết/12

*…với một lượng lớn kim tự tháp được xây dựng, thời kỳ Cổ Vương quốc của Ai Cập được định danh là "thời đại của các Kim tự tháp"?
*…bị phế bằng một cuộc đảo chính, Tiền Hoằng Tông vẫn được xây cất cung điện, hoa viên và chu cấp mọi thứ mong làm vui lòng ông?
*…có bằng chứng cho thấy vũ khí hóa học đã được sử dụng trong Chiến tranh La Mã-Ba Tư gần 2000 năm trước?
*…Liêu Thái Tông được vua nhà Hậu Tấn Thạch Kính Đường, người lớn hơn ông 10 tuổi, tôn làm cha?
*…dù bị mù cả hai mắt, Jan Žižka vẫn chỉ huy quân đội trong Khởi nghĩa Hussite từ năm 1421 đến 1424?
*…nhà Ai Cập học Bob Brier từng gọi Bảng màu Narmer là "tài liệu lịch sử đầu tiên trên thế giới"?
*…Tùy Văn Đế chỉ nạp hai người thiếp?
Cổng thông tin:Lịch sử/Bạn có biết/13

*…sau khi làm nhục Romanos IV, sultan Alp Arslan của Đế quốc Seljuk lại đối đãi với vị hoàng đế Đông La Mã tù binh này hết sức tử tế?
*…các vị vua thời Cổ Vương quốc của Ai Cập chưa sử dụng tước hiệu pharaon?
*…Quận công xứ Windsor đã từ bỏ ngôi vua để có thể kết hôn với một người phụ nữ đã hai lần li dị?
*…hoàng đế Đông La Mã Romanos I Lekapenos nguyên là con trai của một nông dân Armenia có tên "Theophylact Khó chịu"? 
*…đợt tấn công đầu tiên trong Trận chiến Đồi 60 ở Gallipoli được quân Đồng Minh tiến hành vào buổi chiều, nhằm lợi dụng ánh mặt trời làm lóa mắt quân Thổ Nhĩ Kỳ?
*…Chiến dịch Battleaxe là trận phòng thủ quy mô lớn đầu tiên trong lịch sử quân đội Đức Quốc xã?
*…với Hiệp ước Karlowitz, Đế quốc Ottoman mất mát vùng lãnh thổ rộng lớn đầu tiên sau nhiều thế kỷ bành trướng?
Cổng thông tin:Lịch sử/Bạn có biết/14

*…dụng cụ tra tấn con bò đồng mang hình dạng một con bò thật và có một bộ máy chuyển đổi tiếng la hét của nạn nhân thành tiếng rống của bò?
*…nhánh Tiền quân thuộc lực lượng Vũ Vệ quân thời nhà Thanh được các cố vấn quân sự người Đức huấn luyện? 
*...hồ chứa nước được xây dựng sớm nhất thế giới tại khu vực nay thuộc di chỉ khảo cổ Dholavira, Ấn Độ?
*…cho tới nay đã phát hiện tới 20.000 ngôi mộ tập thể, thường được biết đến với tên gọi "cánh đồng chết", từ cuộc diệt chủng Campuchia? 
*…Friedrich II Đại đế nước Phổ từng trọng thị cho rằng những gì Nữ hoàng Maria Theresia đối thủ của ông làm được, "có thành tựu của một người đàn ông vĩ đại"?
*…truyền thuyết về nguồn gốc Lễ hội Chọi trâu Đồ Sơn được nêu trong sách Đại Nam nhất thống chí?
Cổng thông tin:Lịch sử/Bạn có biết/15

*…tập thơ dâng lên vua nhà Minh của sứ thần Đại Việt Phùng Khắc Khoan được sứ thần nhà Triều Tiên Lý Túy Quang viết lời tựa?
*…để khắc ghi sự sỉ nhục mà Felipe V dành cho thành phố Xàtiva, dân chúng sở tại đã vẽ tranh biếm họa ông ở tư thế lộn ngược?
*…chiến tích của người Dacia và Getae đều bị sử gia La Mã Jordanes gán nhầm cho người Goth?
*…trước khi lên ngôi, George IV của Liên hiệp Anh từng buộc phải cưới cô em họ Caroline xứ Brunswick để trả nợ?
*…tranh chấp quyền lực với giáo triều khiến hoàng đế Ludwig IV của Đế quốc La Mã Thần thánh bị các giáo hoàng phạt vạ tuyệt thông hai lần?
*…sắp đặt để những người con kết hôn với các thành viên hoàng tộc và ràng buộc hoàng gia trên khắp lục địa khiến Victoria của Anh có biệt danh "bà ngoại của châu Âu"?
Cổng thông tin:Lịch sử/Bạn có biết/16

*…vua Nam Việt Triệu Đà và hoàng hậu được thờ cúng ở Đền Đồng Xâm ở Thái Bình, Việt Nam?
*…ruộng "công điền" do Lê Thái Tổ ban thưởng cho dân địa phương tham chiến trận Xương Giang đã được duy trì đến tận cải cách ruộng đất năm 1955?
*…lỗi sao chép sử khiến mọi người từng tin rằng có một nhà văn Đông La Mã cùng tên với văn sĩ triết gia Mikhael Psellos?
*…các nghệ nhân làng Nam Ô từng dựng đài pháo hoa cho lễ cưới của vua Bảo Đại và Nam Phương Hoàng hậu?
*…trong một lần săn lợn rừng, hoàng đế Đông La Mã Ioannes II Komnenos vô tình bị một mũi tên tẩm độc cắt vào tay và qua đời vài ngày sau đó?
*…trong lịch sử Tokyo, những đám cháy lớn tiêu hủy thành phố còn được gọi là "Hoa anh đào của Edo"?
Cổng thông tin:Lịch sử/Bạn có biết/17

*…việc xây dựng đình làng Đình Bảng nổi tiếng thời Lê trung hưng phải mất tới 36 năm mới được hoàn thành?
*…khác với các nhà lãnh đạo Indonesia khác lớn lên dưới chế độ thực dân, cựu tổng thống Suharto chỉ học tiếng Hà Lan sau khi đã trưởng thành?
*...dù vua Theodoric I tử trận trong trận đồng bằng Catalaunian, đạo quân của ông vẫn góp phần quyết định đánh bại quân Attila?
*…sau hòa ước Thiệu Hưng, vua Khâm Tông triều Bắc Tống cầu xin vua em giúp đưa mình về nước và hứa chỉ cần một chức quan?
*…Uy Nam vương Trịnh Giang cử người đóng giả sứ thần nhà Thanh mang chiếu phong vương cho mình ngang hàng với vua nhà Lê?
*…Hoàng đế Đông La Mã Leon V từng hạ lệnh thiến những đứa con trai của người tiền nhiệm đề phòng tiếm vị, nhưng về sau chính các con ông cũng thành nạn nhân của hình phạt này?
Cổng thông tin:Lịch sử/Bạn có biết/18

*…Basileios I, vị vua sáng lập thời đại huy hoàng và thịnh vượng nhất của Đế quốc Đông La Mã, vốn gốc gác nông dân và từng là người trông coi ngựa?
*…Lê Phát An là người dân duy nhất ở Nam Kỳ được Hoàng đế Bảo Đại phong tước vương?
*…nhiều cuộc tranh luận từ phía các học giả đã nổ ra vì chữ "Seth" bất thường trong tên của pharaon Seth-Peribsen?
*…làm vua Vương quốc Anh và Ireland nhưng năng lực sử dụng tiếng Anh của George I lại hết sức hạn chế?
*…khởi đầu từ quan hệ ngoại giao Việt Nam thời Lê sơ với phương Bắc, lệ cống người vàng đền mạng Liễu Thăng kéo dài gần ba thế kỷ mới được chấm dứt?
*…theo sử sách ghi chép thì Mauricius, khác các hoàng đế La Mã trước đó, lại là một người địa phương nói tiếng Hy Lạp?
Sidi Barrani

Sidi Barrani (tiếng Ả Rập Ai Cập: سيدى برانى phát âm là Sidi bɑɾɾɑːni) là một thị trấn ở Ai Cập, nằm gần biển Địa Trung Hải, cách khoảng 95 km (59 dặm) về phía đông biên giới với Libya, và khoảng 240 km (150 dặm) từ Tobruk, Libya. Được đặt theo tên Sidi es-Saadi el Barrani, một sheikh Senussi là người đầu của Zawiya của nó, cư dân thị trấn chủ yếu là một cộng đồng người Bedouin. Nó có các cửa hàng thực phẩm và các cửa hàng xăng dầu, và một khách sạn nhỏ, nhưng hầu như không có hoạt động du lịch nào diễn ra ở đây.

**Khí tượng**

**Tham khảo==
Cổng thông tin:Lịch sử/Bài viết chọn lọc/0

Legio Romana tức Quân đoàn La Mã là một đơn vị tổ chức của Quân đội La Mã trong giai đoạn từ Cộng hòa tới Đế quốc. Lực lượng nòng cốt của Quân đoàn La Mã là bộ binh nặng hay lê dương kèm theo quân đồng minh hỗ trợ (auxilium), kỵ binh, lính xạ kích và lính ném lao. Về mặt từ nguyên, trong tiếng Latinh legio có nghĩa là "chế độ quân sự cưỡng bách", có nguồn gốc từ lego nghĩa là tập trung. Quân số của một quân đoàn La Mã tiêu biểu biến đổi theo thời gian. Trong giai đoạn Cộng hòa mỗi quân đoàn có 4.200 người chia thành 30 đến 35 tiểu đoàn (manipulus), mỗi tiểu đoàn 120 đến 140 người. Sang giai đoạn Đế quốc quân số của một quân đoàn tăng lên thành khoảng 5.200 người cộng thêm quân đồng minh hỗ trợ chia làm 10 đội quân (cohort), mỗi đội quân có 480 lính, riêng đội quân thứ nhất có 800 lính. Bộ binh được yểm trợ bởi kỵ binh ở hai bên sườn và lính xạ kích ở phía sau. Vì sự thành công về quân sự của Cộng hòa La Mã và Đế quốc La Mã, quân đoàn La Mã từ lâu đã được coi là mô hình ưu tú thời cổ đại về năng lực và hiệu quả quân sự. Lê dương La Mã
Cổng thông tin:Lịch sử/Nhân vật chọn lọc/0

Anne Frank (12 tháng 6 năm 1929 - 12 tháng 3 năm 1945) là nhà văn và tác giả hồi ký người Đức. Cô là một trong những nạn nhân người Do Thái được biết đến nhiều nhất trong cuộc tàn sát Holocaust. Tác phẩm Nhật ký Anne Frank, ghi chép lại cuộc đời của cô trong khi ẩn náu lúc quân đội Đức Quốc xã chiếm đóng thời Thế chiến thứ 2, là một trong những quyển sách nổi tiếng nhất thế giới, gây cảm hứng cho nhiều vở diễn và tác phẩm điện ảnh. Sinh ra tại Frankfurt am Main, Đức, Anne lớn lên gần Amsterdam, Hà Lan. Vào năm 1941, cô bị tước đi tư cách công dân và trở thành người không có quốc tịch. Sau khi Adolf Hitler lên nắm quyền vào tháng 1 năm 1933, gia đình Anne Frank rời khỏi Frankfurt đến Amsterdam cuối năm 1933 để thoát khỏi sự truy đuổi của Đức Quốc xã. Từ tháng 7 năm 1942, họ sống trốn tránh trong những căn phòng được ngụy trang, khi đó Anne 13 tuổi. Sau hai năm, do bị phản bội, gia đình Anne bị phát hiện và đưa tới trại tập trung của Đức Quốc xã. Vào tháng 2 hoặc tháng 3 năm 1945, Anne cùng chị gái Margot Frank mất tại trại Bergen-Belsen, chỉ vài tuần trước khi trại giải thể vào tháng 4. Anne Frank
Osedax

Giun thây ma (Danh pháp khoa học: Osedax) là một chi động vật thân mềm sống ở biển sâu trong họ Siboglinidae thuộc bộ Sabellida. Chúng còn được biết đến với tên gọi là giun ăn xương hay là giun zombie, những dấu vết của giun thây ma được phát hiện trong mẫu hóa thạch 3 triệu năm ở Ý, trước đó, bằng chứng đầu tiên cho thấy dấu vết của giun Osedax trong hóa thạch được tìm thấy ở bờ biển bang Washington.

**Đặc điểm**
Giun Osedax vốn là động vật thân mềm, ăn xương cá voi ở đáy biển bằng cách dùng các mô giống rễ luồn lách và phân hủy xương lấy chất dinh dưỡng. Họ nhà giun kỳ dị nói trên đã phát tán rộng trong đại dương thời tiền sử. Thông qua việc phát hiện ra một hóa thạch cá voi với hàng chùm sinh vật hóa thạch khác vây quanh, và cho rằng một hệ sinh thái đã phát triển bao quanh bộ xương. Hóa thạch xương cá voi vốn là điều kiện lý tưởng cho giun ăn xương.
Giun ăn xương có đặc thù riêng. Giun Osedax không có miệng và ruột nhưng lại có thể tấn công vào xương cá voi bằng cách đục đẽo nhờ các mô giống rễ của mình để lấy chất dinh dưỡng (đây chính là nguồn gốc khiến chúng được đặt biệt danh giun thây ma). Một khi giun cái đã đục vào được xương cá voi thì nó sẽ không bao giờ chui ra. Giun đực thì không phải đục đẽo gì cả vì nó sống bên trong giun cái.

**Tham khảo**
 doi=10.1098/rspb.2007.1437- pmc = 2596369- issue = 1646
Thể loại:Siboglinidae
Jason Jordan

Nathan Everhart (sinh ngày 28/9/1988) là một đô vật chuyên nghiệp và từng là đô vật nghiệp dư. Anh ký hợp đồng với WWE SmackDown dưới cái tên Jason Jordan và là một phần của nhóm American Alpha cùng với Chad Gable, nơi họ là cựu Nhà vô địch Đồng đội SmackDown (là lần giữ đai đầu tiên của họ).

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1988
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người Chicago
Thể loại:Nam đô vật chuyên nghiệp Hoa Kỳ
Ngâm khúc

Ngâm khúc là thể loại trữ tình trường thiên thuần túy Việt Nam viết bằng thể thơ song thất lục bát, thường có quy mô tương đối  lớn (thường là trăm câu thơ, lớn hơn nữa là đến vài trăm câu thơ). Ngâm khúc là những khúc tự tình trên cơ sở xây dựng hình tượng nhân vật độc thoại.Trong thơ này nhân vật trữ tình thường thể hiện nỗi niềm hồi tưởng mong nhớ, sầu muộn, suy tư, ai oán, xót thương cho số phận mình. Ngâm khúc là sản phẩm kết hợp nhuần nhuyễn giữa thể thơ song thất lục bát với phương thức trữ tình dài hơi, gắn với số phận thăng trầm của một con người. Thể thơ song thất lục bát có câu song thất vần trắc xen câu lục bát vần bằng; có vần chân và vần lưng khiến cho âm điệu xoắn xuýt, thích hợp với tình cảm ai oán, thương xót của thể loại ngâm khúc hơn bất cứ thể loại nào khác. Ngâm khúc thường dùng nhiều tiểu đối, từ Hán Việt cho câu thơ tha thiết trang trọng. "Ngâm khúc có khi là khúc ca ai oán tình sầu, có khi là nỗi buồn thăm thẳm nhưng không bao giờ nó thoát ra buổi hoàng hôn đầy bất trắc của bóng tối phong kiến đương thời".
Các tác phẩm tiêu biểu của thể loại Ngâm khúc là: Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn gồm 476 câu thơ được viết bằng chữ Nôm, Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều được viết bằng chữ Nôm gồm 356 câu thơ.

**Nhân vật**
Nhân vật trong thơ ngâm  khúc thường có một cảnh ngộ hết sức bi thương.Vì vậy, tác phẩm ngâm khúc nào cũng mang một tâm trạng bi thương, bi kịch của con người mà hạt nhân là niềm tiếc thương hạnh phúc một đi không trở lại.
Khát vọng hạnh phúc là tiếng nói chủ yếu của nhân vật trong thể loại ngâm khúc, là động lực của đời sống nội tâm con người được khai thác sâu sắc. Do khát vọng con người có ý thức về cuộc sống của mình, biết đặt bình diện cá nhân với trong mối tương quan so sánh trên nhiều bình diện. Bởi vậy mà các nhân vật trong Ngâm khúc, diễn biến đau khổ cũng là diễn biến của nhận thức, thái độ của xoay xung quanh các câu hỏi: Vì ai mà khổ ? Hạnh phúc là ở đâu ? Đặt câu hỏi là thủ pháp đọc đáo trong nội dung trữ tình của Ngâm khúc. Cùng với niềm tiếc thương, việc tìm kiếm hạnh phúc trong tương lai cũng là nét đặc trưng của nhân vật trong các khúc ngâm.
Nhân vật thường mang tính tổng hợp, đại diện cho một tầng lớp. một con người trong xã hội, một hoàn cảnh phổ biến. Bởi vật mà nhân vật trong Ngâm khúc thường ít mang tính cá thể hóa, riêng biệt, không bộc lộ được cá tính.

**Kết cấu**
Theo quá trình gấp khúc về thời gian: Mở đầu là màn hồi tưởng về quá khứ; Phần trung tâm: cuộc sống bất hạnh của con người trong hiện tại; Kết thúc: Ước mơ về ngày mai tương sáng.

**Tham khảo==
Konstantin Päts

Konstantin Päts (;sinh ngày 1 tháng 10 năm 1874năm 1956) là chính khách người Estonia. 
Ông là một chính trị gia có ảnh hưởng nhất của giữa hai cuộc chiến Estonia, và 5 lần làm nguyên thủ quốc gia của Estonia. Ông là một trong những người Estonia đầu tiên trở thành hoạt động chính trị và bắt đầu một đối thủ chính trị gần 40 năm với Jaan Tõnisson, đầu tiên thông qua báo chí với tờ báo của mình Teataja, sau đó thông qua chính trị. Ông bị kết án tử hình trong cuộc cách mạng 1905 nhưng đã có thể chạy trốn đầu tiên đến Thụy Sĩ, sau đó đến Phần Lan, nơi ông tiếp tục công việc văn chương của mình. Ông trở lại Estonia, nhưng đã phải dành nhiều thời gian ở trong tù trong 1910-1911.
Năm 1917, Päts đứng đầu chính quyền tỉnh của Xứ tự trị Estonia, nhưng đã buộc phải hoạt động ngầm sau khi Cách mạng Tháng Mười. Vào ngày 19 Tháng Hai 1918, Päts đã trở thành một trong ba thành viên của Ủy ban Cứu quốc Estonia đưa ra Tuyen ngôn độc lập Estonia vào ngày 24 tháng Hai. Konstantin Päts đứng đầu chính phủ lâm thời Estonia (1918-1919), mặc dù ông bị giam giữ trong nửa thứ hai thời kỳ Đức chiếm đóng. Trong Chính phủ lâm thời, ông cũng từng là Bộ trưởng Bộ Nội vụ (1918) và Bộ trưởng Bộ chiến tranh (1918-1919) để anh tổ chức quân đội Estonia cho cuộc chiến tranh giành độc lập.

**Tiểu sử**
Konstantin Päts sinh ngày 23 tháng hai O.S. 11 tháng 2 1874 gần Tahkuranna. Theo người dân địa phương, cậu bé đã được sinh ra trong một nhà kho của một trang trại bên đường, vì mẹ mình không thể đến bác sĩ kịp thời.. Cậu bé được rửa tội trong Giáo hội Chính Thống Tahkuranna. Konstantin bắt đầu việc học của mình tại trường giáo xứ Chính Thống Tahkuranna. Trong Pärnu, Konstantin học tại trường giáo xứ ngôn ngữ chính thống của Nga. Sau đó, anh đã tham dự Hội thảo văn phòng Riga trong 1887-1892, nhưng sau khi quyết định không trở thành một linh mục, ông để lại cho các trường trung học ở Pärnu.
Từ 1894-1898, anh đã theo học Khoa Luật của Đại học Tartu, anh tốt nghiệp bang luật. Sau khi tốt nghiệp, vỗ phục vụ trong Trung đoàn bộ binh 96 của Nga Omsk ở Pskov và được thăng ensign. Sau khi từ chối một sự nghiệp học tập tại Tartu, ông chuyển đến Tallinn vào năm 1900, để bắt đầu một sự nghiệp chính trị.

**Ghi chú**

**Tham khảo**
Thể loại:Quốc lão Estonia
Thể loại:Thủ tướng Estonia
Thể loại:Tổng thống Estonia
Thể loại:Người chống cộng Estonia
Thể loại:Nguyên thủ quốc gia Estonia
Thể loại:Nhà hoạt động độc lập
Thể loại:Lịch sử Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất

Thể loại:Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Cổng thông tin:Đế quốc Đông La Mã/Nhân vật tiêu biểu/1

Basiliscus (mất 476/477) là Hoàng đế Đông La Mã (Byzantine) từ năm 475 đến 476. Ông là một thành viên xuất thân từ dòng họ Leo, bắt đầu nắm quyền hành khi tiến hành cuộc nổi dậy buộc Hoàng đế Zeno phải trốn khỏi Constantinopolis. Basiliscus là em trai Hoàng hậu Aelia Verina, vợ của Hoàng đế Leo I (457–474). Mối quan hệ của ông với Hoàng đế  cho phép ông theo đuổi binh nghiệp, sau khi đạt được những thành công nhỏ ban đầu, thì trong cuộc xâm chiếm lãnh thổ rợ Vandal ở châu Phi của người La Mã dưới quyền chỉ huy của ông đã thất bại thảm hại vào năm 468, được coi là một trong những chiến dịch quân sự lớn nhất cuối thời cổ đại. Basiliscus đã thành công trong việc chiếm đoạt quyền lực vào năm 475, lợi dụng sự bất mãn của dân chúng với Hoàng đế Zeno vốn có gốc gác “mọi rợ” kế thừa tiên đế Leo và kết quả là khiến cho phe cánh Thái hậu Verina tiến hành đảo chính đã buộc ông phải trốn khỏi Constantinopolis. Tuy nhiên khi đã yên vị, trong suốt triều đại ngắn ngủi của mình, Basiliscus đã để mất sự ủng hộ của Giáo hội và dân chúng Constantinopolis, chỉ vì lý do đề bạt và cất nhắc những vị trí thần học cho phái Miaphysite mà ông là tín đồ đối lập với đức tin của phái Chalcedonian. Ngoài ra, chính sách của ông chỉ để bảo vệ quyền lực của mình thông qua việc bổ nhiệm những kẻ thân tín giữ những chức vụ trọng yếu gây ra sự chống đối với nhiều nhân vật quan trọng trong triều đình bao gồm cả người chị Verina. Basiliscus
Cổng thông tin:Đế quốc Đông La Mã/Bài viết tiêu biểu/10

Trận Yarmouk năm 636 sau CN là một trận đánh lớn giữa quân đội Hồi giáo của quốc vương Ả Rập Hồi giáo Rashidun với quân đội của Đế quốc Đông La Mã. Trận chiến bao gồm một loạt các cuộc đụng độ kéo dài sáu ngày trong tháng 8 năm 636 ở gần sông Yarmouk, đây là biên giới ngày nay giữa Syria và Jordan, phía đông nam của biển Galilee. Kết quả của trận đánh là một chiến thắng hoàn toàn của người Hồi giáo và chấm dứt vĩnh viễn sự cai trị của Đế quốc Đông La Mã ở phía nam vùng Anatolia. Trận Yarmouk được coi là một trong những trận đánh quyết định nhất trong lịch sử quân sự và nó đánh dấu làn sóng đầu tiên của cuộc chinh phục của người Hồi giáo sau cái chết của nhà tiên tri Muhammad, nó cũng báo hiệu những bước tiến nhanh chóng của người Hồi giáo vào quốc gia vùng cận động theo Kitô giáo. Với mục đích chặn đứng bước tiến của người Hồi giáo và thu hồi các vùng lãnh thổ đã bị mất, Hoàng đế Heraclius đã gửi một đoàn quân chinh phạt lớn đến vùng Cận đông vào tháng 5 năm 636. Khi quân đội La Mã đến gần, người Hồi giáo rút lui khỏi Syria và tập hợp lại tất cả các lực lượng của họ ở vùng đồng bằng sông Yarmouk, sau khi được tăng cường quân tiếp viện họ đã đánh bại quân đội có ưu thế hơn của người La Mã. Trận Yarmouk
Cổng thông tin:Đế quốc Đông La Mã/Nhân vật tiêu biểu/2

Zeno (425 – 491), tên thật là Tarasis, là Hoàng đế Đông La Mã từ năm 474 tới 475 và một lần nữa từ 476 tới 491. Các cuộc nổi loạn trong nước và vấn đề chia rẽ tôn giáo đã xảy ra dưới thời ông trị vì, dù vẫn đạt được thành công chừng mực trong các vấn đề đối ngoại. Triều đại của Zeno đã chứng kiến sự cáo chung của Đế quốc Tây La Mã dưới thời Hoàng đế Julius Nepos, nhưng ông đã có công lớn góp phần ổn định Đế quốc Đông La Mã trong thời kỳ đầy biến động này. Tháng 1 năm 475 Basiliscus nổi dậy chống lại Zeno và tiếm ngôi cầm quyền cho tới lúc Zeno khôi phục ngôi vị vào tháng 8 năm 476. Basiliscus là em trai Thái hậu Verina; ông nắm quyền sau khi Zeno trốn khỏi Constantinopolis, nhưng không được dân chúng Constantinopolis ủng hộ và bị bắt xử trảm khi Zeno tiến vào kinh thành phục hưng đại quyền.
Trong lịch sử Giáo hội Thiên Chúa giáo La Mã, Zeno có liên quan đến sự kiện ban hành Henotikon hoặc "Chỉ dụ Hợp nhất" do chính ông ban bố và được tất cả các Giám mục Giáo hội phương Đông ký vào, nhằm mục đích giải quyết những bất đồng xoay quanh thuyết "Nhất Tính luận".Zeno (hoàng đế)
Cổng thông tin:Đế quốc Đông La Mã/Nhân vật tiêu biểu/3

Justinianus I là Hoàng đế Đông La Mã từ năm 527 đến khi qua đời, là vị Hoàng đế thứ nhì của nhà Justinianus sau người chú là Justinus I. Ông được phong thánh bởi các tín đồ Chính Thống giáo Đông phương, và được Giáo hội Luther chọn ngày 14 tháng 11 (Lịch Thánh) làm ngày tưởng niệm.
Ông là một trong những nhân vật quan trọng nhất của thời kì hậu cổ đại và là vị Hoàng đế La Mã cuối cùng nói tiếng Latin như tiếng mẹ đẻ. Sự cai trị của Justinian đã tạo nên một kỷ nguyên khác biệt trong lịch sử của Đế quốc Đông La Mã. Triều đại của Justinian được đánh dấu bởi tham vọng nhưng chỉ có thể thực hiện được một phần renovatio imperii, hoặc "phục hồi Đế quốc".Tham vọng này được thể hiện bởi sự phục hồi một phần lãnh thổ của Đế quốc Tây La Mã không còn tồn tại. Vị tướng Belisarius tài năng của ông nhanh chóng chinh phục Vương quốc Vandal ở Bắc Phi, mở rộng sự kiểm soát của La Mã đến Đại Tây Dương. Tiếp theo Belisarius, Narses, các tướng lĩnh khác đã chinh phục Vương quốc Ostrogoth, khôi phục lại Dalmatia, Sicilia, Ý, và Rome trở về Đế quốc sau hơn một nửa thế kỷ nằm dưới sự kiểm soát của người rợ.Justinianus I
Cổng thông tin:Đế quốc Đông La Mã/Nhân vật tiêu biểu/4

Flavius Belisarius (khoảng. 500 – 565) là một vị tướng của Đế quốc Byzantine. Ông được bổ nhiệm ông chỉ huy quân đội La Mã ở miền đông để đối phó với những cuộc đột kích từ Đế quốc Sassanid. Ông đã dẫn dắt thành công quân đội trong Chiến tranh Iberia, đánh bại người Ba Tư trong các trận Dara (530) và trận Callinicum (531), dẫn đến hiệp ước "Hòa bình Vĩnh cửu" (532) giữa hai đế chế. Trở về Constantinopolis, ông cùng với Thống chế miền Illyrium là Mundus, đã dập tắt cuộc nổi dậy Nika trong bể máu. Ngoài ra, ông đóng vai trò quan trọng trong kế hoach tham vọng của hoàng đế Justinianus I nhằm khôi phục lãnh thổ Địa Trung Hải của Đế quốc Tây La Mã từng bị rơi vào tay man tộc gần một thế kỉ trước đó. Ông tiêu diệt vương quốc Vandal và vương quốc của người Goth. Một trong nét nổi bật trong sự nghiệp của Belisarius là những thắng lợi hầu như không đứt đoạn của ông bất chấp sự thay đổi mức độ ủng hộ từ Justinian. Tên của ông thường được xem, cùng với một số người khác, là "Người La Mã cuối cùng".Belisarius
Cổng thông tin:Đế quốc Đông La Mã/Bài viết tiêu biểu/3

Chiến tranh Ả Rập-Đông La Mã là một loạt các cuộc chiến giữa triều đại Ả Rập với Đế quốc Đông La Mã hay còn gọi là Đế quốc Byzantine từ thế kỷ thứ 7 và thứ 12. Cuộc chiến bắt đầu trong thời gian Cuộc chinh phục đầu tiên của người Hồi giáo dưới sự bành trướng của nhà Rashidun và Khalip Umayyad và tiếp tục dưới hình thức một cuộc tranh chấp biên giới lâu dài cho đến cuộc Thập tự chinh đầu tiên. Kết quả là, Đế quốc Đông La Mã đã bị mất mát phần lớn lãnh thổ của nó. Ngay khi chiến tranh Đông La Mã-Ba Tư vừa kết thúc thì người Ả Rập-Hồi giáo đã kéo quân vào tấn công các thành phố của Đế quốc Đông La Mã.
Những xung đột ban đầu kéo dài từ năm 634-718, kết thúc với Cuộc vây hãm Constantinopolis lần thứ hai của người Ả Rập và kết quả là việc mở rộng nhanh chóng của đế quốc Ả Rập vào vùng Anatolia. Tuy nhiên các cuộc xung đột lại tiếp tục từ giữa thế kỷ thứ 9 đến năm 1169. Các cuộc xâm lược vào các lãnh thổ miền nam Ý do lực lượng nhà Abbas tiến hành trong các thế kỷ 9 và 10 đã không thành công như ở Sicilia. Tuy nhiên, dưới triều đại Makedonia, người Đông La Mã chiếm lại lãnh thổ trong vùng Cận động bằng chính binh lực của họ, quân đội Đông La Mã thậm chí còn đe dọa chiếm lại phía nam Jerusalem. Tiểu vương quốc Aleppo và các hàng xóm của nó đã trở thành chư hầu của Đông La Mã ở phía đông, nơi mà mối đe dọa lớn nhất là vương quốc Fatimid ở Ai Cập, cho đến khi sự nổi lên của người Seljuk đã đảo ngược tất cả các trật tự và đẩy triều đình Abbas vào sâu trong vùng lãnh thổ Anatolia. Sự kiện này dẫn đến việc Hoàng đế Đông La Mã Alexios I Komnenos yêu cầu một cách tuyệt vọng viện trợ quân sự từ Giáo hoàng Urban II tại Hội đồng Piacenza, đây được cho là một trong những sự kiện để bắt đầu cuộc Thập tự chinh đầu tiên.Chiến tranh Ả Rập-Đông La Mã
Cổng thông tin:Đế quốc Đông La Mã/Bài viết tiêu biểu/4

Hagia Sophia ban đầu là một Vương cung thánh đường Chính thống giáo Đông phương, sau là thánh đường Hồi giáo, và nay là một viện bảo tàng ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Đặc biệt nổi tiếng vì vòm trần lớn, tòa nhà này được xem là hình ảnh mẫu mực của kiến trúc Byzantine, và được coi là đã "thay đổi lịch sử của kiến trúc". Đây từng là nhà thờ lớn nhất thế giới trong gần một ngàn năm, cho đến khi Nhà thờ chính tòa Sevilla hoàn thành vào năm 1520. Tòa nhà hiện nay vốn được xây dựng làm nhà thờ từ năm 532 đến năm 537 theo lệnh của Hoàng đế Byzantine Justinian, và đã là Nhà thờ Trí tuệ Thánh thiêng thứ 3 được xây dựng tại địa điểm này (hai nhà thờ trước đã bị phá hủy bởi quân phiến loạn). Tòa nhà được thiết kế bởi hai kiến trúc sư Isidorus xứ Miletus và Anthemius xứ Tralles. Nhà thờ có một bộ sưu tập các thánh tích và có một bức tường tranh bằng bạc dài 15 m. Đây là nhà thờ trung tâm của Giáo hội Chính thống giáo Đông phương trong gần 1000 năm. Hagia Sophia là một trong những tòa nhà thuộc khu vực lịch sử Istanbul được UNESCO công nhận là di sản thế giới.Hagia Sophia
Cổng thông tin:Đế quốc Đông La Mã/Bài viết tiêu biểu/2

Phục hưng Komnenos là một thuật ngữ được các nhà sử học sử dụng để gọi sự phục hồi về quân sự, kinh tế và lãnh thổ của Đế quốc Đông La Mã dưới thời nhà Komnenos, từ sự kiện lên ngôi của Alexios I Komnenos năm 1081, cho đến cái chết của Andronikos I Komnenos vào năm 1185. Sự khởi đầu của triều đại Alexios I (1081) diễn ra trong lúc đế quốc Đông La Mã đang hỗn loạn do thất bại trước quân Thổ Seljuk tại trận Manzikert năm 1071. Đế quốc cũng bị đe dọa bởi người Norman dưới sự cai trị của Robert Guiscard, những người đã xâm lược các khu vực vùng Balkans từ thành trì của họ ở miền nam Italy. Tổ chức quân sự lộn xộn, cùng việc đã ngày càng quá phụ thuộc vào các đơn vị lính đánh thuê, cũng như quá lãn phí tiền bạc trong ngân khố ở Constantinopolis, đã khiến cho hệ thống phòng thủ của đế quốc bị phá vỡ và không còn quân số để bù đắp vào các khoảng trống trong quân đội.
Tuy nhiên, trong vòng 104 năm, từ khi Alexios I lên ngôi cho đến cái chết của Andronikos I, nhà Komnenos đã tái khẳng định ưu việt trong khu vực Địa Trung Hải của Đông La Mã, cả về quân sự và văn hóa. Trong thời gian này, đã có sự nở rộ các mối quan hệ hữu hảo giữa Đông la Mã và Tây Âu, mà đại diện là sự giúp đỡ của Alexios I tới các Thập Tự Quân (thực ra Alexios I chính là một trong những người góp phần kêu gọi cuộc thập tự chinh thứ nhất). Thời đại này cũng chứng kiến một sự chuyển đổi mạnh mẽ cơ cấu quân đội Đông La Mã, từ phân tán, vô tổ chức thành một lực lượng chiến đấu chính quy, tinh nhuệ má sau này đã được biết đến như là quân đội Đông La Mã Komnenos. Mặc dù đế quốc nhanh chóng tan rã sau cái chết của vị hoàng đế cuối cùng của nhà Komnenoi, Andronikos I vào năm 1185, nhưng sự phục hưng dưới thời nhà Komnenos đại diện cho đỉnh cao cuối cùng trong lịch sử một ngàn năm của Đế quốc Đông La Mã.Phục hưng Komnenos