Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Terminalia mantaly

Tránh nhầm lẫn với loài Bucida molinetii cũng được gọi là bàng Đài Loan trong tiếng Việt
Terminalia mantaly trong tiếng Việt có thể gọi tên bàng Đài Loan hay còn gọi bàng Madagascar, tiếng Trung Quốc gọi 小叶欖仁 (tiểu diệp lãm nhân) là một loài thực vật có hoa thuộc họ Combretaceae. Loài này được H.Perrier công bố mô tả năm 1953.
Nguyên xuất từ đảo quốc Madagascar (châu Phi), nó được nhân giống trồng nhiều nơi trên thế giới. Bàng Madagascar là cây dạng gỗ nhỏ đến trung bình, cao 10-20m. Thân cây thằng và gọn gàng, sinh trưởng nhịp điệu, cành nhánh mọc thàng tầng tán. Vỏ cây màu xám nhạt, mịn. Lá đơn mọc cách tập trung đầu cành. Phiến lá dài 5–7 cm, hình mũi mác ngược, đuôi lá nhọn men cuống. Hoa lưỡng tính mọc thành cụm, các cụm hoa dài 4–5 cm, mọc ra từ nách lá. Quả hạch hình bầu dục không có cánh rõ ràng, dài 1,5 cm.
Bàng Madagascar là cây thường xanh, sinh trưởng nhanh, có thể chịu khô hạn. Cây được trồng lấy bóng mát và làm cây xanh đường phố phổ biến ở các đô thị của châu Phi tại Djibouti, Eritrea, Ethiopia, Kenya, Senegal, Somalia, Tanzania, Uganda. Nhiều quốc gia châu Á nhập về trồng trang trí đô thị, trong đó phổ biến như ở thành phố Đài Trung (Đài Loan).

**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
  Terminalia neotaliala Capuron (tên chấp nhận) date=2016-10-05  Catalogue of Life: 28th September 2016
M
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1953
Ngô Oanh Âm

Ngô Oanh Âm (吳鶯音, 1922–2009) là một nữ ca sĩ Trung Hoa Dân quốc và Hồng Kông.

**Tiểu sử**
Ngô Kiếm Thu (吳劍秋) sinh năm 1922 tại thành phố Ninh Ba trong một gia đình trí thức, có cha là kỹ sư hóa chất và mẹ là bác sĩ phụ khoa. Bà đã trải qua thuở ấu thơ tại Thượng Hải và sớm bị cuốn vào niềm đam mê thưởng nhạc qua sóng phát thanh. Chừng khi 15 tuổi, bà khởi nghiệp với một vị trí trong dàn hợp xướng thiếu niên của Đài Phát thanh Thượng Hải, bấy giờ bà chọn nghệ danh Tiền Nhân (錢茵).
Dưới sự dìu dắt của nam danh ca Từ Lãng, Ngô Kiếm Thu dần tiếp thu được một số kỹ thuật thanh nhạc và chẳng bao lâu nổi danh khắp các hí trường Thượng Hải nhờ giọng ca mềm mại của mình. Bà nhanh chóng trở thành gương mặt quen thuộc tại nhiều hộp đêm hoặc vũ trường lớn như Ciro's, Paramount. Ở tuổi 24, bà giành vương miện trong cuộc thi hát tại hộp đêm Ciro's với sự thể hiện lại một ca khúc của nữ danh ca Bạch Hồng.
Vào năm 1946, Ngô Kiếm Thu ký hợp đồng ràng buộc với hãng đĩa Pathé và được đặt cho nghệ danh mới là Oanh Âm (鶯音). Trong vòng 3 năm, Pathé đã thâu thanh và phát hành 30 ca khúc do Ngô Oanh Âm thể hiện. Đến năm 1955, Ngô Oanh Âm lại gia nhập Đài Phát thanh Nhân dân Thượng Hải, nhưng sự nghiệp không còn nổi trội được nữa.
Năm 1957, Ngô Oanh Âm di cư sang Hồng Kông và gắng trở lại nghiệp cầm ca. Bà tái cộng tác Pathé và đã phát hành hàng loạt ca khúc trứ danh. Lớp công chúng ở miền đất mới đã đặt cho bà biệt danh Tì âm ca hậu (鼻音歌后).
Mãi đến năm 1983, Ngô Oanh Âm mới trở lại Hoa lục, nhưng chỉ để thâu âm một số ca khúc ở Quảng Châu. Vào tháng 7 năm 1984, bà di cư đến Pasadena và coi như tự thoái lui khỏi làng nhạc.
Trong những năm cuối đời, Ngô Oanh Âm vẫn được nhiều nơi như Đài Loan, Malaysia, Singapore, Hồng Kông, Mỹ và Canada mời trình diễn. Ở lứa tuổi bát tuần, người ta vẫn thấy bà xuất hiện tại các khu phố Tàu để hát phục vụ từ thiện.
Ngày 3 tháng 1 năm 2003, sau nửa thế kỷ tha hương, Ngô Oanh Âm được mời về Thượng Hải đại kịch viện trình diễn. Bà tạ thế tại Los Angeles vào ngày 17 tháng 12 năm 2009.

**Xem thêm**
 Thất đại ca tinh

**Tham khảo**
  40年代「七大歌星」之一 吳鶯音洛杉磯病逝 date=2010-03-03  文匯報2009年12月19日-  老牌歌后吳鶯音美國病逝 (娛樂)bot=InternetArchiveBot  星島日報2009年12月19日-  鼻音歌后吳鶯音病逝bot=InternetArchiveBot  明報 2009年12月19日-  「鼻音歌后」吳鶯音在美病逝 date = ngày 23 tháng 12 năm 2009 大公網訊2009年12月19日
Thể loại:Sinh năm 1922
Thể loại:Mất năm 2009
Thể loại:Người Chiết Giang
Thể loại:Nữ ca sĩ Trung Quốc
Thể loại:Ca sĩ Hồng Kông
Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 20
Hà Đông (huyện)

Huyện Hà Đông (河東縣) phủ Thăng Hoa trong các bản đồ xứ Quảng Nam của tập bản đồ Toản tập An Nam lộ và tập bản đồ Thiên nam tứ chí lộ đồ thư.
Hà Đông (chữ Hán: 河東) là một địa danh cấp huyện (sau nâng lên thành phủ) thời phong kiến tại Việt Nam.
Theo sử liệu, thì huyện Hà Đông ban đầu được hình thành từ năm 1471 dưới thời vua Lê Thánh Tông, thuộc phủ Thăng Hoa của đạo Thừa Tuyên – Quảng Nam. Căn cứ vào ghi chép của Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn trước năm 1776, huyện Hà Đông nằm ở phía bắc sông Thu Bồn gồm hai phần Chính và Tân. Qua đối chiếu địa danh, địa bàn huyện Hà Đông bấy giờ gần tương ứng với huyện Đại Lộc, Điện Bàn và thành phố Hội An ngày nay.
Tập bản đồ "Toản tập Thiên nam tứ chí lộ đồ thư" vẽ vào khoảng hạ bán thế kỷ XVII cũng thể hiện vị trí huyện Hà Đông vào thời chúa Nguyễn Phúc Tần nằm hoàn toàn ở phía bắc con sông Thu Bồn với tứ cận thể hiện như sau: phía bắc là huyện Hòa Vinh (Hòa Vang); phía đông là Hội An; phía đông nam là huyện Lễ Dương; phía nam là huyện Duy Xuyên.
Đến thời Nguyễn, địa bạ Gia Long ghi nhận một huyện Hà Đông mới gồm 4 tổng, 135 làng, 2 thuộc. Năm 1831, vua Minh Mạng cải cách hành chính trên toàn quốc, đổi trấn và doanh thành tỉnh. Tỉnh Quảng Nam được thành lập, gồm 2 phủ Thăng Bình (升平) (trước là Thăng Hoa, gồm các huyện Lễ Dương (醴陽) Tam Kỳ (三岐), Hà Đông (河東), Quế Sơn (桂山)) và Điện Bàn (奠磐) (với các huyện Hòa Vang (和榮), Duy Xuyên (濰川), Diên Phúc (延福) (sau đổi là Diên Phước), Đại Lộc (大祿)). Địa bàn huyện Hà Đông mới này được xác định gần tương ứng với các vùng Trà My, Tiên Phước, Tam Kỳ và Núi Thành ngày nay.
Huyện Hà Đông tồn tại đến năm 1906, thời vua Thành Thái, thì được nâng lên thành phủ Hà Đông, sau đó đổi tên thành phủ Tam Kỳ.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Phú Bình, "Dấu cũ Hà Đông", NXB Văn học, 2016.-  Chuyện xưa xứ Quảng: Phải huyện Hà Đông trước ở đây?
Thể loại:Hành chính Quảng Nam
Thể loại:Huyện cũ Việt Nam
Steve Clarke

Stephen "Steve" Clarke (sinh 29 tháng 8 năm 1963) là cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá người Scotland, hiện là trợ lý huấn luyện viên cho Roberto Di Matteo tại Aston Villa.
Clarke từng thi đấu cho St Mirren, Chelsea và Scotland, giành được ba danh hiệu lớn cùng với Chelsea. SAu khi giải nghệ, ông chuyển sang công tác huấn luyện và làm việc tại Newcastle United, Chelsea, West Ham United và Liverpool. Ông cũng từng dẫn dắt West Bromwich Albion và Reading.

**Danh hiệu**

**Cầu thủ**
Chelsea- FA Cup: 1996–97- Football League Cup: 1997–98- UEFA Cup Winners' Cup: 1997–98- Full Members Cup: 1990
Cá nhân- Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Chelsea: 1993–94- Đội hình xuất sắc nhất thế kỷ của Chelsea: 2004–05

**Huấn luyện viên**
Cá nhân- Huấn luyện viên xuất sắc nhất tháng Premier League: Tháng 11 năm 2012

**Thống kê huấn luyện**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Steve Clarke
Thể loại:Sinh năm 1963
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người Saltcoats
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Scotland
Thể loại:Hậu vệ bóng đá
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Chelsea F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Scottish Football League
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Premier League
Thể loại:Cầu thủ bóng đá English Football League
Thể loại:Huấn luyện viên bóng đá Scotland
Thể loại:Huấn luyện viên Newcastle United F.C.
Thể loại:Huấn luyện viên West Bromwich Albion F.C.
Thể loại:Huấn luyện viên giải Ngoại hạng Anh
Thể loại:Ban huấn luyện Chelsea F.C.
Thể loại:Ban huấn luyện Liverpool F.C.
Thể loại:Huấn luyện viên bóng đá Reading F.C.
Thể loại:Huấn luyện viên English Football League
Petar Borota

Petar Borota (tiếng Serbia: Пeтap Бopoтa) (5 tháng 3 năm 1952 – 12 tháng 2 năm 2010) là một cầu thủ bóng đá người Serbia từng thi đấu ở vị trí thủ môn, nổi bật nhất là cho Partizan và Chelsea.
Ngoài là một thủ môn có tài năng, Borota còn được nhớ đến bởi phong cách thi đấu lập dị nên thỉnh thoảng khiến đội nhà nhận những bàn thua khó hiểu.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Thông tin trên Reprezentacija- Petar Borota 1952–2010 date = ngày 27 tháng 5 năm 2014, chelseaFC, 13.2.2010- Preminuo legendarni golman Petar Borota, MTS Mondo, 12.2.2010
Thể loại:Sinh năm 1952
Thể loại:Người Beograd
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Serbia
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nam Tư
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Nam Tư
Thể loại:Cầu thủ bóng đá OFK Beograd
Thể loại:Cầu thủ bóng đá FK Partizan
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Chelsea F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Brentford F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá English Football League
Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Porto
Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha
Thể loại:Thủ môn bóng đá nam
Thể loại:Mất năm 2010
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bồ Đào Nha
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Serbia ở nước ngoài
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Boavista F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Portimonense S.C.
Ném ra ngoài cửa sổ lần thứ hai ở Praha

hình:Prager.Fenstersturz.1618.jpg|nhỏ|Mô tả sự cố ném ra ngoài cửa sổ Theatrum Europaeum.
Ném ra ngoài cửa sổ lần thứ hai ở Praha xảy ra vào ngày 23 tháng 5 năm 1618, là hành vi bạo lực của đại diện Tin lành đối với các thống đốc hoàng gia Jaroslav Borsita Graf von Martinitz và Wilhelm Slavata cũng như chánh văn phòng hoàng gia Filip Fabricius. Nó đánh dấu sự khởi đầu của chiến tranh ba mươi năm và tiêu biểu cho cho một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử châu Âu.

**Chú thích**
Thể loại:Chiến tranh ba mươi năm
Nang (định hướng)

Nang trong tiếng Việt có thể dẫn đến:
Địa danh- Nang (huyện): là một huyện của địa khu Qamdo (Xương Đô), khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc.- Nang Rong (huyện): là một huyện (amphoe) thuộc tỉnh Buriram, đông bắc Thái Lan.
Thực vật- Alangium ridleyi: cây nang, cây quăng.
Trần Hà

Trần Hà (1928–2016) tên thật là Nguyễn Văn Thiệt là soạn giả cải lương, quê ở Châu Thành, Sóc Trăng.

**Tiểu sử**
Trần Hà tên thật là Nguyễn Văn Thiệt sinh ra ở làng Nhâm Lăng, Châu Thành, Sóc Trăng vào năm 1928.
Ông học phổ thông ở quê nhà Sóc Trăng lúc nhỏ cho đến năm 1947, sau khi mẹ ông qua đời. Ông tham gia kháng chiến chống Pháp và tham gia trong ngành công an Sóc Trăng 9 năm. Sau đó được phân công làm việc ở Ban Binh vận liên tỉnh miền Đông. Ông là Ủy viên Ban Thường vụ Hội Sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh khóa 1, cán bộ của Sở Văn hóa Thông tin TP.HCM từ năm 1976 đến 1993 và tiếp tục công tác cho đến năm 1997 thì về hưu.
Tác phẩm đầu tay của ông là Mê Linh nữ kiệt. Tuy nhiên đến năm 1958, ông cho ra đời hai tác phẩm gây tiếng vang là Mái tóc người vợ trẻ và Nửa mảnh tim. Ông gắn bó với các Đoàn cải lương: Kim Chung, Thủ Đô, Kim Chưởng, Thúy Nga, Dạ Lý Hương,... trong những năm 1958 đến năm 1975. Ngoài ra ông còn hỗ trợ xây dựng thương hiệu của Đoàn cải lương Thăng Long Huỳnh Thái..
Ông qua đời ngày 21 tháng 1 năm 2016 tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định.

**Tác phẩm**

**Cải lương**
 Chấp cánh chim bằng (viết chung với Thế Châu)- Khách sạn Hào Hoa- Liễu Chương Đài- Mê Linh nữ kiệt- Nửa mảnh tim- Mái tóc người vợ trẻ- Bóng hồng sa mạc- Nữ chúa một đêm- Nạn con rơi- Nguyên soái bán vợ (viết chung với Yên Ba)- Người yêu của nữ hoàng

**Hồi ký**
 Khi bức màn nhung khép lại.

**Tham khảo**
Thể loại:Soạn giả cải lương
Thể loại:Người Sóc Trăng
Certified Internal Auditor

Chứng chỉ Kiểm toán Nội bộ (tiếng Anh: Certified Internal Auditor Chứng chỉ CIA#cite note-1|1) được cấp bởi Hiệp hội Kiểm toán Nội bộ Hoa Kỳ(tiếng Anh: The Institute of Internal Auditors Chứng chỉ CIA#cite note-2|2) là chứng chỉ Kiểm toán nội bộ dùng trong ngành kiểm toán.

**Chương trình học CIA**
Chương trình học CIA bao gồm 3 phần:
Phần 1: Internal Audit Basics với 3 môn học:- IIA Mandatory Guidance- Internal Control and Risk- Conducting Internal Audit Engagement – Audit Tools and Techniques
Phần 2: Internal Audit Practice với 3 môn học:- Managing the Internal Audit Function- Managing Individual Engagements- Fraud Risks and Controls
Phần 3: Internal Audit Knowledge Elements với 8 môn học:- Governance/Business Ethics- Risk Management- Organizational Structure/Business Processes and Risks- Communication- Management/Leadership Principles- IT/Business Continuity- Financial Management- Global Business Environment

**Kỳ thi CIA**
Các kỳ thi lấy chứng chỉ Kiểm toán Nội bộ Hoa Kỳ CIA được tổ chức quanh năm theo hình thức thi trắc nghiệm trên máy tính CBT (Computer-based Test) thông qua Pearson VUE.
Bài thi cho phần 1 với 125 câu hỏi được hoàn thành trong 2.5 giờ, riêng phần 2 và 3 mỗi phần bao gồm 100 câu hỏi và đều có thời gian thi là 2 giờ.
Mỗi bài thi gồm câu hỏi được tính điểm và câu hỏi không tính điểm. Mỗi câu hỏi được tính điểm sẽ có điểm như nhau, kết quả thể hiện ở cuối bài thi. Những câu hỏi không được tính điểm được đưa vào kỳ thi với mục đích xác định độ khó của bài thi, câu trả lời sai sẽ không bị trừ điểm.
Điểm thi sẽ được tính dựa trên số câu hỏi được tính điểm và chuyển sang thang điểm từ 250 tới 750 điểm. Thang điểm từ 600 hay cao hơn được coi là điểm đậu. Học viên thi không đậu phần thi nào thì phải đợi 90 ngày mới có thể đăng ký thi lại phần thi đó.

**Tham khảo**
1.   ^ https://na.theiia.org/certification/cia-certification/Pages/CIA-Certification.aspx
2.   ^ https://na.theiia.org/about-us/Pages/About-The-Institute-of-Internal-Auditors.aspx date=2021-01-20 
3.   ^ https://na.theiia.org/certification/new/Pages/Why-Become-Certified.aspx
4.   ^ https://na.theiia.org/certification/new/Pages/Six-Steps-to-Certification.aspx date=2017-02-08 
5.   ^ https://na.theiia.org/certification/CIA-Certification/Pages/Eligibility-Requirements.aspx
6.   ^ http://www.learncia.com/3partcia/classes-offered
Thể loại:Chứng chỉ kế toán
Uyên Cái Tô Văn

Uyên Cái Tô Văn (Hangul: Yeon Gaesomun, 603–666), một số nguồn phiên nhầm thành Cáp Tô Văn, là quyền thần, nhà quân sự kiệt xuất của Cao Câu Ly, có công lãnh đạo quân dân Cao Câu Ly chống lại nhà Đường. Thất bại trước Uyên Cái Tô Văn là thất bại quân sự duy nhất của Đường Thái Tông.
Tuy nhiên, nhiều sử gia Triều Tiên cho rằng sự lộng quyền và lấn át vua của Uyên Cái Tô Văn là nguyên nhân khiến cho Cao Câu Ly suy tàn và bị Đường Cao Tông tiêu diệt hai năm sau khi Cái Tô Văn chết.
Dù vậy, chiến công của ông đã khơi dậy tinh thần dân tộc của người Triều Tiên, nhất là vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX - khi Triều Tiên bị Nhật Bản xâm lược.

**Tiểu sử**
Uyên Cái Tô Văn sinh ra trong một gia tộc môn phiệt họ Uyên. Ông của Cái Tô Văn là Uyên Tử Du (Yeon Ja-yu) và cha là Uyên Thái Tộ (Yeon Taejo) đều làm Mạc li chi (như Tể tướng).
Tư liệu về Uyên Cái Tô Văn chủ yếu là Tam quốc sử ký, Tân Đường Thư và văn bia ở mộ của hai con trai ông là Uyên Nam Sinh và Uyên Nam Sản. Sách sử của nhà Đường đổi họ của ông từ Uyên thành Tuyền để tránh phạm húy Đường Cao Tổ (Lý Uyên). Sách sử Nhật Bản là Nhật Bản thư kỷ (Nihon Shoki) gọi ông là Iri Kasumi (伊梨柯須彌; Y Lê Kha Tu Di).
Lo lắng trước thế lực ngày một lớn của Uyên Cái Tô Văn, vua Cao Câu Ly lúc đó là Vinh Lưu Vương cùng một số cận thần mưu toan bắt ông vào lễ tấn phong ông làm Đông Đô đại nhân. Biết được kế hoạch của vua, Uyên Cái Tô Văn đã tấn công và giết vua Vinh Lưu Vương. Sử nhà Đường và sử Triều Tiên ghi rằng người của ông đã không cho thực hiện lễ tang cho nhà vua bị sát hại. Uyên Cái Tô Văn đưa cháu họ của Vinh Lưu Vương là Bảo Tạng Vương lên làm vua. Còn bản thân ông tự xưng là Đại mạc li chi và trở thành người cai trị Cao Câu Ly trên thực tế cho đến tận năm 666 - khi ông qua đời.
Chiến thắng của ông và quân dân Cao Câu Ly là một sự kiện lịch sử quan trọng ở Đông Bắc Á, dẫn tới sự liên minh giữa nhà Đường và Tân La. Mâu thuẫn nội bộ của Cao Câu Ly một phần do Uyên Cái Tô Văn gây ra và liên minh Đường - Tân La là nguyên nhân dẫn tới Cao Câu Ly sụp đổ, giúp Tân La thống nhất bán đảo Triều Tiên.

**Tham khảo**
Thể loại:Tướng Cao Câu Ly
Thể loại:Tướng Triều Tiên
Trương Phụng Thư

Trương Phụng Thư (chữ Hán giản thể: 张凤书, chữ Hán phồn thể: 張鳳書, tên tiếng Anh: Phoenix Chang, sinh ngày 14 tháng 6 năm 1971) là nữ diễn viên người Đài Loan.

**Tiểu sử**
Trương Phụng Thư sinh năm 1971 tại Đài Loan trong một gia đình gốc An Huy, Trung Quốc.
Năm 1989, cô thi vào trường Nghệ thuật Đài Bắc.
Năm 1995, Trương Phụng Thư ra mắt trong bộ phim "Chúng ta đều là người một nhà".
Trong vòng 10 năm hoạt động nghệ thuật, sau khi tham gia bộ phim "Tình đầu khó phai" năm xxxx Trương Phụng Thư đã chính thức trở thành "Đại tỷ phim truyền hình", được khán giả yêu thích và trở thành "bảo chứng rating" của các đài truyền hình.

**Gia đình**
Tháng 1 năm 2006, Trương Phụng Thư lấy chồng tên Vương Lung Hiền.
Ngày 22 tháng 5 năm 2007, Trương Phụng Thư sinh con trai tên Vương Đổng.

**Điện ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Trương Phụng Thư
*11995
*1463371
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Đài Loan
Thể loại:Sinh năm 1971
Thể loại:Nhân vật còn sống
Superior (tiểu bang đề xuất)

Map of proposed State of Superior. Red areas indicate generally accepted areas of Superior, while pink areas are present in some definitions.
Đề xuất Tiểu bang Superior (hoặc Tiểu bang ontonagon) là tên của một "tiểu bang thứ 51" đề nghị liên quan đến sự ly khai của bán đảo Thượng Michigan, và một phần khác ở miền bắc Michigan, và trong một số đề xuất, còn có một số các quận phía Bắc ở bang Wisconsin. Đề xuất này được thúc đẩy bởi sự khác biệt về văn hóa, tách biệt địa lý, và niềm tin rằng những thủ đô tại Lansing, Michigan, và Madison, Wisconsin, bỏ qua các vấn đề của "Vùng Superior." Các khu vực như vậy cũng đã được nhắc đến như một tiểu bang tương lai có thể được đặt tên Sylvania bởi Thomas Jefferson. Đặt tên cho hồ Superior, ý tưởng đã đạt được sự chú ý nghiêm trọng vào những thời điểm, mặc dù nó có vẻ không bao giờ trở thành hiện thực vì số lượng lớn tài trợ mà khu vực này nhận được từ phần dưới của nhà nước, và vì hoàn thành cầu Mackinac năm 1957, trong đó đã cho bán đảo Upper một kết nối đường cao tốc trực tiếp với phần còn lại của nhà nước. Một số nhà lập pháp nổi bật, bao gồm cả vùng bán đảo Thượng Michigan chính trị gia Dominic Jacobetti, cố gắng ban hành pháp luật như vậy trong những năm 1970, với sự không thành công.
Nếu bán đảo Thượng Michigan trở thành một tiểu bang, nó sẽ hiện đang có số dân nhỏ hơn so với bất kỳ tiểu bang khác, với 320.000 cư dân, như vậy thì số dân của tiểu bang chỉ có bằng 60 phần trăm dân số Wyoming và ít hơn 50 phần trăm của Alaska. Nó sẽ xếp thứ 40 theo diện tích đất, lớn hơn Maryland. Thành phố đông dân nhất là Marquette, có dân số nhỏ hơn Burlington, Vermont, trong đó có dân số thấp nhất trong 50 thành phố có đông dân nhất ở quốc gia tương ứng của họ.

**Tham khảo==
Góc nội tiếp

Trong hình học, góc nội tiếp (tiếng Anh:Inscribed angle) là góc có đỉnh nằm trên đường tròn và hai cạnh chứa 2 dây cung của đường tròn đó. Còn cung nằm bên trong góc được gọi là cung bị chắn.

**Định lý**
Góc được ghi θ là một nửa của góc trung tâm 2θ, nó sẽ phụ thuộc cùng một cung vào vòng tròn (màu đỏ tươi). Do đó, góc θ không thay đổi khi đỉnh của nó được di chuyển xung quanh trên vòng tròn (các góc xanh lục, xanh dương và vàng).
Trong một đường tròn, số đo của góc nội tiếp bằng nửa số đo của cung bị chắn.

**Hệ quả**
Trong một đường tròn:- Các góc nội tiếp bằng nhau chắn các cung bằng nhau.- Các góc nội tiếp chắn một cung hoặc chắn các cung bằng nhau thì bằng nhau.- Góc nội tiếp (nhỏ hơn hoặc bằng 90 độ) có số đo bằng nửa số đo của góc ở tâm cùng chắn một cung.- Góc nội tiếp chắn nửa đường tròn là góc vuông.

**Xem thêm**
 Góc

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 title=Inscribed Angle-  Relationship Between Central Angle and Inscribed Angle.-  Munching on Inscribed Angles at cut-the-knot.-  Arc Central Angle date = ngày 30 tháng 10 năm 2006 With interactive animation.-  Arc Peripheral (inscribed) Angle With interactive animation.-  Arc Central Angle Theorem With interactive animation.
Thể loại:Góc
Thể loại:Hình học phẳng Euclid
Thể loại:Đường tròn
Góc ở đỉnh

Tam giác với các góc ở đỉnh a, b và c.
Trong hình học, một góc ở đỉnh (tiếng Anh: vertex angle) là góc được liên kết với một đỉnh của một đa giác. Thường thì một góc ở đỉnh của một đa giác được gọi đơn giản là một góc của đa giác.
Một góc đỉnh trong một đa giác thường được đo ở phía bên trong của đỉnh.
Ngoài góc ở đỉnh tam giác, chúng ta còn có: - Góc ở đỉnh bên trong đường tròn- Góc ở đỉnh bên ngoài đường tròn- Góc ở đỉnh hình nón, khối nón...

**Xem thêm**
 góc- góc ở tâm

**Tham khảo**
Thể loại:Góc
Thể loại:Hình học Euclid
Bạch Yến

Bạch Yến có thể là: - Bạch Yến (loài chim): Một loại chim yến hót- Bạch Yến (sông): Một con sông tại kinh thành Huế.- Bạch Yến (diễn viên Hồng Kông) (白燕): Nữ diễn viên điện ảnh Hồng Kông (1920-1987)- Bạch Yến (ca sĩ): Nữ ca sĩ Việt Nam nổi danh trước năm 1975 (sinh 1942).
Pangasius polyuranodon

Pangasius polyuranodon là một loài cá thuộc chi cá tra trong họ Pangasiidae. Loài này xuất hiện trên đảo Sumatra và Borneo. Năm 2002 hai loài Pangasius elongatus và Pangasius mahakamensis đã được tách ra từ loài này.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 issue=4- s=elongatus
Thể loại:Chi Cá tra
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1852
Bản mẫu:Máy quay Canon Cinema EOS

Bộ xử lý: Non-DIGIC DV DIGIC DV III | DIGIC DV4 | DIGIC DV 5 / 2×5 / 3x5
Xem thêm: Máy ảnh kỹ thuật số Canon EOS
Thể loại: Bản mẫu máy ảnh
Vịt siêu nâu TsN

Vịt siêu sâu TsN 15 (TsN15-Đại Xuyên) là một giống vịt chuyên trứng mới ở Việt Nam.

**Đặc điểm**
Lúc mới nở, vịt có lông màu vàng, đuôi phớt xám, chân và mỏ màu vàng. Khi trưởng thành, lông màu nâu nhạt, chân và mỏ màu vàng; con trống có màu nâu đậm quanh cổ, đuôi có lông móc. Khối lượng cơ thể đến 8 tuần tuổi đạt 725 - 820 g/con; đến 16 tuần tuổi đạt 1.100 - 1.200 g/con. Vịt đẻ lúc 18 tuần tuổi, khi đạt 1200 g/con. Tỷ lệ đẻ 73 - 75%. Năng suất trứng đến 52 tuần đẻ 270 quả/mái/năm. Tiêu tốn thức ăn cho 10 quả trứng 2,2 - 2,4 kg. 

**Chú thích**
Thể loại:Giống vật nuôi Việt Nam
Thể loại:Giống vịt
Chung kết Cúp FA 2002

Chung kết Cúp FA 2002 là một trận đấu bóng đá giữa Arsenal và Chelsea vào ngày 4 tháng 5 năm 2002 trên Sân vận động Thiên niên kỷ, Cardiff. Đây là trận chung kết của Cúp FA 2001–02, mùa giải thứ 120 của giải đấu bóng đá lâu đời nhất thế giới, Cúp FA. Arsenal có trận chung kết thứ mười năm còn Chelsea là thứ bảy.
Trận chung kết diễn ra trước vòng đấu cuối cùng của Premier League. Arsenal đánh bại Manchester United ít ngày sau đó giành chức vô địch để hoàn thành cú đúp danh hiệu giải vô địch quốc gia và cúp quốc gia thứ hai dưới thời Arsène Wenger.

**Đường tới chung kết**

**Arsenal**

**Chelsea**

**Trận đấu**

**Chi tiết**
300px

**Số liệu thống kê**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
access-date =ngày 1 tháng 9 năm 2015
*access-date =ngày 1 tháng 9 năm 2015
*access-date =ngày 1 tháng 9 năm 2015
Thể loại:Chung kết Cúp FA
Chung kết Cúp FA 2002
Chung kết Cúp FA 2002
Frank Sinclair

Frank Mohammed Sinclair (sinh 3 tháng 12 năm 1971) là một cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá. Trong giai đoạn 2013 tới 2015, ông là cầu thủ kiêm huấn luyện viên tại Colwyn Bay, sau đó tới Hednesford Town, bị sa thải chỉ sau 3 tháng nắm quyền trước khi được bổ nhiệm lại sau đó rồi bị sa thải vào tháng Tư.
Sinclair, một hậu vệ có phần lớn thời gian thi đấu tại Premier League cho cả Chelsea và Leicester City. Ông cũng thi đấu chuyên nghiệp cho West Bromwich Albion, Burnley, Huddersfield Town, Lincoln City, Wycombe Wanderers, Wrexham và Hendon.
Sinh ra tại Anh, nhưng với những lần thi đấu tại Premier League khiến ông được lựa chọn vào tuyển Jamaica nơi có 28 lần khoác áo trong đó có cả tại FIFA World Cup 1998.

**Danh hiệu**
Chelsea
*FA Cup: 1996–97
*League Cup: 1997–98
Leicester City
*League Cup: 1999–2000
7Waves FC
*Wirral Radio Charity Cup: 2014

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Profile on The Official Reggae Boyz Supporterz Club website date=2007-08-16 - Unofficial Frank Sinclair Profilebot=InternetArchiveBot  at  The Forgotten Imp
Thể loại:Sinh năm 1971
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người Lambeth
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Anh
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Jamaica
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Jamaica
Thể loại:Hậu vệ bóng đá
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Chelsea F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá West Bromwich Albion F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Burnley F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Huddersfield Town A.F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Lincoln City F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Wycombe Wanderers F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Wrexham A.F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Hendon F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Colwyn Bay F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Brackley Town F.C.
Thể loại:Huấn luyện viên Colwyn Bay F.C.
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Premier League
Thể loại:Cầu thủ bóng đá English Football League
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Isthmian League
Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1998
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Leicester City F.C.
Thể loại:Huấn luyện viên bóng đá Anh
S-Bahn München

München S-Bahn bên cạnh Tàu điện ngầm München (U-Bahn München) là hệ thống giao thông công cộng đường sắt quan trọng nhất tại Đại đô thị München. Nó được điều hành bởi DB Regio Bayern, một bộ phận của DB Regio và là một thành viên của Hiệp hội Giao thông và Giá vé München (Münchner Verkehrs- und Tarifverbund: MVV). 
Mạng lưới S-Bahn đã hình thành cho Thế vận hội Mùa hè 1972 từ một vài tuyến ngoại ô có sẵn. Chúng được chạy bằng điện và nối với nhau bằng một đường hầm. Đoạn này được gọi là đoạn chính (Stammstrecke), chạy từ nhà ga trung tâm (Hauptbahnhof) tới nhà ga phía Đông (Ostbahnhof).
Mỗi ngày trung bình khoảng 780.000 hành khách sử dụng München S-Bahn. Vào ngày làm việc mạng lưới này vận chuyển hơn 800.000 hành khách , vận chuyển chính là từ những người sống ở những khu vực xung quanh đì vào thành phố München trong giờ làm việc vào buổi sáng vào giờ cao điểm buổi chiều khi về nhà. München S-Bahn có hơn 1.000 nhân viên, trong đó 538 là tài xế xe lửa và 120 người khác là nhân viên dịch vụ.
Tính về chiều dài của mạng lưới, München S-Bahn (sau Rhine-Ruhr S-Bahn và S-Bahn Trung Đức), lớn thứ ba ở Đức.

**Mạng lưới S-Bahn**
Mạng lưới München S-Bahn từ 2009

**Hệ thống**
Phần chủ yếu của mạng lưới S-Bahn là đoạn đường chính có đường hầm chạy dưới trung tâm thành phố München. Phía Tây của đường hầm mạng lưới tỏa ra với bảy nhánh của các tuyến đường chạy từ phía bắc đến phía nam, ban đầu được đánh số từ S 1 (Freising) đến S 7 (wolfratshausen). Về phía Đông sau đường hầm, nó chia ra làm năm nhánh Đông, tuyến đến Ebersberg được phục vụ bởi hai tuyến (S 4 và S 6), và tuyến S 1 kết thúc tại Ostbahnhof. S-Bahn ở phía đông chạy qua Ismaning đến sân bay được gọi là S 8. Vì vậy hiện thời không có S 5.
Ngoài ra còn có tuyến S 20, chạy từ Pasing đến Höllriegelskreuth, một tuyến mà không chạy qua đường hầm của đoạn đường chính. Vào tháng 12 năm 2014, đoạn đường sắt Dachau-altomünster, chạy bằng động cơ diesel, mà cũng thuộc về mạng S-Bahn, được điện hóa, trở thành một nhánh của tuyến S2.

**Các tuyến đường và Độ thường xuyên**
Độ thường xuyên cơ bản của München S-Bahn (S 1 cho tới S 8) là 20 phút, trên các phần của các tuyến đường trong giờ cao điểm có thêm xe lửa để giữ được độ thường xuyên là 10 phút. Một số nhánh bên ngoài, ngoài các giờ cao điểm cứ 3 đoàn tầu xe lửa thì một chuyến đã quay trở lại từ một vài trạm trước ga cuối, độ thường xuyên lúc đó là 20 / 40 phút.
(*) Trạm cuối của những chuyến chạy thêm, đến đó trong giờ cao điểm có tần suất 10-phút/1 lần
(+) một vài chuyến chạy thêm trong tần suất 10-phút/1 lần

**Chú thích**
Thể loại:S-Bahn München
Danh sách nguyên thủ quốc gia Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Nguyên thủ Quốc gia Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (中华人民共和国国家元首) trong nhiều giai đoạn có nhiều tên gọi và chức vụ khác nhau. Từ năm 1949 nguyên thủ là Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Trung ương, sau Hiến pháp Ngũ Tứ là Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và sau Hiến pháp Thất Ngũ là Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Nhân Đại. Kể từ Hiến pháp Bát Nhị chức vụ Chủ tịch nước được khôi phục lại đồng thời là nguyên thủ quốc gia.

**Danh sách**
Thế hệ lãnh đạo:
border=1px solid #AAAAAA
border=1px solid #AAAAAA
border=1px solid #AAAAAA
border=1px solid #AAAAAA
border=1px solid #AAAAAA

**Chính phủ Nhân dân Trung ương (1949–1954)**
Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Trung ương

**Hiến pháp Ngũ Tứ (1954–1975)**
Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

**Hiến pháp Ngũ Thất và Hiến pháp Thất Bát (1975–1982)**
 Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Nhân Đại
 Nữ Chủ tịch danh dự nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

**Hiến pháp Bát Nhị (1983–nay)**
Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

**Tham khảo**
Thể loại:Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Thể loại:Danh sách tổng thống
Thai League Cup

Thai League Cup (ไทยลีกคัพ) là giải bóng đá thể thức đấu cúp ở Thái Lan. Giải đấu do Toyota tài trợ nên còn có tên là Toyota Thai League Cup.
Giải đấu được hình thành từ mùa bóng 2010 ở Thái Lan và nó diễn ra song song giống như Thai FA Cup chỉ khác những trần đấu ở các vòng đầu tiên sẽ chia ra thi đấu tại khu vực địa lý chứ không diễn ra chung trên toàn lãnh thổ Thái Lan.

**Các trận chung kết**

**Điều lệ**
Thai League Cup là giải đấu mở của tất các các đội bóng thuộc Hiệp hội bóng đá Thái Lan và Thai Premier League. Giải đấu sẽ chia làm 8 vòng đấu, ở các vòng đấu đầu tiên sẽ thi đấu thể thức 1 trận, từ vòng bán kết sẽ đá lượt đi, lượt về trên sân nhà/ sân khách. Trận chung kết nếu hóa ở các hiệp chính sẽ tiến hành đá hiệp phụ, sau đó nếu chưa giải quyết được thắng thua thì sẽ bước vào các loạt thi đấu luân lưu.
Đội vô địch của Thai League Cup sẽ nhận được cờ, cúp, tiền thưởng và xuất tham dự Cúp Mê Kông và Toyota Premier Cup.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang chủ của Toyota Premier Cup date=2015-08-31 

Thể loại:Giải đấu bóng đá tại Thái Lan
Thể loại:Cúp liên đoàn bóng đá quốc gia
Cúp Ngoại hạng Toyota

Cúp Ngoại hạng Toyota hay còn gọi Toyota Premier Cup là giải đấu giao hữu quốc tế (vì lý do tài trợ) được tổ chức tranh cúp giữa đội bóng vô địch Thai League Cup và một đội bóng đến từ J1 League của Nhật Bản. Đây là một giải đấu được tài trợ bởi Toyota.

**Kết quả**

**Thành tích đội bóng**

**Thành tích theo quốc gia**

Thể loại:Giải đấu bóng đá tại Thái Lan
Cuộc nổi dậy của JVP ở Sri Lanka (1971)

Cuộc nổi dậy của lực lượng JVP (Janatha Vimukthi Peramuna - Tiếng Sinhala: ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ; Tiếng Tamil: மக்கள் விடுதலை முன்னணி; Tiếng Việt: Mặt trận Giải phóng nhân dân) ở Sri Lanka năm 1971 là cuộc khởi nghĩa vũ trang Cộng sản không thành công đầu tiên được thực hiện bởi Đảng Janatha Vimukthi Peramuna là một Đảng theo Chủ nghĩa Marx-Lenin hoạt động trong lòng Sri Lanka  chống lại Chính phủ Ceylon (tên gọi trước đây của Sri Lanka). Cuộc nổi dậy Cộng sản này đã bị Chính phủ lập tức đàn áp.
Cuộc nổi dậy bắt đầu vào ngày 05 Tháng Tư năm 1971 và kéo dài cho đến tháng 6 năm 1971. Các phần tử nổi dậy đã chiếm giữ và kiểm soát một số thị trấn và các khu vực nông thôn trong vài tuần cho đến khi họ bị đánh bại bởi các lực lượng vũ trang của chính phủ

**Chú thích**
Thể loại:Lịch sử Sri Lanka
Thể loại:Chính trị Sri Lanka
Thể loại:Đảo chính không thành công
Thể loại:Cộng sản
Thể loại:Khởi nghĩa cộng sản
Thể loại:Lịch sử quân sự Sri Lanka
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Ấn Độ
Cúp FA Thái Lan

Cúp FA Thái Lan (Thai FA Cup, ไทยเอฟเอคัพ), tên chính thức là Cúp Hiệp hội bóng đá Thái Lan, là giải đấu cúp bóng đá diễn ra thường niên tại Thái Lan. Nó được tổ chức từ khoảng thời gian 1980-2001 sau đó bị gián đoạn và được tổ chức trở lại vào năm 2009.
Trong mùa giải 2009 giải đấu tổ chức trở lại, tất cả các đội bóng thi đấu ở giải ngoại hạng Thái Lan và hạng nhất Thái Lan có xuất tham dự trực tiếp. Tất cả các đội bóng còn lại từ giải hạng nhì Thái Lan trở xuống và các đội bóng đến từ các trường đại học cao đẳng đã phải trải qua các vòng đấu sơ loại để chọn ra 16 đội đá với 16 đội của giải hạng nhất Thái Lan, các đội chiến thắng giành vé đi tiếp gặp 16 đội bóng đến từ giải ngoại hạng Thái Lan. Trận chung kết được tổ chức tại Sân vận động Quốc gia, đội vô địch giành được 1.000.000 baht Thái, đội á quân giành được số tiền bằng một nửa đội vô địch.
Tập tin:Suphachalasai Stadium 2015.jpg|thumb|Trận chung kết năm 2009 được tổ chức tại Sân vận động Quốc gia.

**Kết quả**

**Thành tích các đội bóng**

**Điều lệ**

**Thể thức**
Giải đấu gồm các trận đấu loại trực tiếp gồm tất cả bảy vòng. Cho đến vòng tứ kết thì các trận đấu sau khi hòa ở hiệp chính sẽ đá luân lưu phân thắng bại. Từ vòng bán kết và trận chung kết sẽ thi đấu thêm các hiệp phụ.

**Lịch trình**

**Tham gia giải đấu cao hơn**

**AFC Champions League**
Đội giành Cúp FA Thái Lan sẽ thi đấu trận play-off của vòng loại thứ 2 giải bóng đá AFC Champions League mùa tiếp theo.

**Kor Royal Cup**
Đội vô địch cũng giành quyền tham dự trận tranh Kor Royal Cup diễn ra trước khi khai mạc mùa bóng tiếp theo với đối thủ là đội vô địch giải ngoại hạng Thái Lan hoặc đội nhì nếu đội giành Cúp FA cũng vô địch giải ngoại hạng cùng mùa bóng.

**Tài trợ**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  siamsport date=2012-01-15 -  Air Force United F.C. date=2017-04-25 

Thể loại:Giải đấu bóng đá tại Thái Lan
Thể loại:Bóng đá Thái Lan
Leptotrombidium

Leptotrombidium (m) là một chi động vật trong họ ve mò (Trombiculidae), loài Leptotrombidium deliense là vật trung gian truyền bệnh của vi khuẩn Orientia tsutsugamushi gây bệnh sốt mò với nhiều tên gọi khác như sốt triền sông Nhật Bản, Tsutsugamushi, giả thương hàn, sốt bụi rậm (scrub typhus).

**Đặc điểm**
Các loài trong chi này thường sống ở các bụi cây, bụi cỏ ẩm phía trên là các vòm cây cao, hoặc trong các hang đá có các loài gậm nhấm sống, người thường mắc bệnh sốt mò khi đi qua hoặc làm việc ở những nơi này như bộ đội hành quân chiến đấu, người đi săn, phát rẫy làm nương rẫy hoặc khi đi qua các vùng ven suối, ven song, vào các hang đá. Ấu trùng mò khi hút máu vật chủ có mang mầm bệnh sau đó ấu trùng mò phát triển thành mò trưởng thành và đẻ trứng. Từ vết loét vi khuẩn đột nhập vào hệ bạch huyết gây viêm hạch tại chỗ rồi tiến tới gây viêm hạch toàn thân, gây sưng, đau hạch.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Trombiculidae
Thể loại:Ký sinh vật ở con người
Trombicula

Trombicula là một chi động vật trong họ ve mò Trombiculidae. Trong số chúng có loài Trombicula autumnalis là loài ký sinh, hay đốt người và gây ra bệnh sốt mò.

**Đặc điểm**
Một con ve mò
Ấu trùng mò Trombicula bề ngoài có màu nhung đỏ hoặc cam tươi. Chỉ có ấu trùng mò mới đốt người và súc vật và chỉ đốt một lần trong chu kỳ sống, mò trưởng thành không đốt. Ấu trùng mò đốt vào ban mai và lúc trời sắp tối. Ở người, ấu trùng mò thường bám vào cẳng, đùi rồi di chuyển đến những nơi kín, có mồ hôi ẩm, dừng lại ở đó (thắt lưng, bẹn, ngực, nách...), chúng cố định bằng cách chích vòi vào da. Ấu trùng mò không ăn máu, khi đốt chúng bơm nước bọt vào vết đốt, nước bọt chứa các enzyme tiêu protein để làm tiêu các tế bào vật chủ rồi tạo nên một chất nhão có chất dinh dưỡng cho ấu trùng hút, sau khi đã no ấu trùng rơi xuống đất mùn để tiếp tục chu kỳ sống.
Trứng của mò bị nhiễm tồn tại trong đất ẩm nhiều chất mùn, thành ấu trùng rồi bò vào các bụi cây thấp lên tận đến lá, chúng sẽ bám vào các động vật có xương sống (loài có vú hoặc chim) khi có điều kiện, trên thân các động vật này vài ngày rồi rơi xuống đất và phát triển thành nhộng (nymphs) và rồi mò trưởng thành. Khi chu kỳ này được tiếp tục, thì sự truyền qua trứng sẽ đảm bảo cho thế hệ sau bị nhiễm, chúng nhân lên trong tuyến nước bọt ấu trùng mò với lượng lớn, vì vậy dễ gây nhiễm cho vật nhạy cảm khi bị đốt.

**Các loài**
 Trombicula acuitlapanensis (A. Hoffmann, 1957)- Trombicula alfreddugesi - Trombicula autumnalis (Shaw) - Trombicula boneti (A. Hoffmann, 1952) - Trombicula formicarum (Berlese, 1910) - Trombicula geniticula  - Trombicula halidasys  - Trombicula imperfecta (Brennan & Jones, 1954) - Trombicula jamesoni (J. M. Brennan, 1948)- Trombicula jonesae (J. M. Brennan, 1952)- Trombicula nagayoi  - Trombicula patrizii (Valle, 1952)- Trombicula pumilis - Trombicula spinosa - Trombicula tecta - Trombicula zeta 

**Chú thích**

**Tham khảo**
  The World Book Encyclopedia, 2000 ed.- Encyclopædia Britannica, 2005 ed. Truy cập with paid subscription.- access-date =

**Liên kết ngoài**
  "Chiggers!" at Missouri Department of Conservation date = ngày 28 tháng 9 năm 2006-  Chiggers at Pestproducts.com date=2016-09-26 -  Iowa State University Department of Entomology Insect Information Note-  NIH Medline Plus-  Ohio State University Extension Fact Sheet, Entomology, Chiggers, HYG-2100-98-  Trombicula autmunalis
Thể loại:Trombiculidae
Mò (động vật)

Ve mò hay họ Mò (Danh pháp khoa học: Trombiculidae) là một họ động vật gồm các loài ký sinh, trong số chúng nhiều loài gây ra bệnh sốt mò (Trombiculosis), chủ yếu là các loài Leptotrombidium deliense trong chi Leptotrombidium và Trombicula autumnalis trong chi Trombicula. Thông thường loại ve mò này khá nhỏ, khi cắn cũng không gây đau đớn nhiều nên người bệnh dễ bỏ qua, đôi khi không biết mình có vết loét do mò cắn.
Ở Việt Nam từng ghi nhận trường hợp có một cụ bà suýt chết vì bị ve mò cắn trúng vùng kín với các triệu chứng như suy kiệt, mệt mỏi, sốt cao, nôn ói, không ăn uống được. Để tránh bị ấu trùng mò đốt, cần tránh nằm trên bãi cỏ vùng đất ẩm, không phơi quần áo trên bãi cỏ, đeo găng tay, thắt chặt ống quần khi phát hoang xung quanh, phun thuốc diệt mò, diệt côn trùng, sốt do vết cắn của ve mò là căn bệnh hy hữu, vẫn thường gặp ở nông thôn.

**Các chi**
Họ ve mò gồm các chi sau đây:
*Acomatacarus
*Anahuacia
*Ascoschoengastia
*Axiogastia
*Blankaartia
*Brunehaldia
*Chatia
*Cheladonta
*Doloisia
*Euschoengastia
*Eutrombicula
*Gahrliepia
*Guntherana
*Guntheria
*Hannemania
*Heaslipia
*Hirsutiella
*Kayella
*Leptotrombidium
*Microtrombicula
*Miyatrombicula
*Neoschoengastia
*Neotrombicula
*Novotrombicula
*Ornithogastia
*Parasecia
*Pseudoschoengastia
*Schoengastiella
*Schoutedenichia
*Speleocola
*Trombicula
*Whartonia

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Trombiculidae
Cockatrice

Bản vẻ mô tả về Cockatrice
Cockatrice là một sinh vật huyền thoại của châu Âu thời Trung Cổ, nó được mô tả là một quái vật có đầu gà trống và phần thân sau của rồng, nó đi bằng hai chân. Chỉ cần nhìn phải mắt của Cockatrice, nạn nhân sẽ biến thành đá ngay lập tức. 

**Ghi nhận**
Năm 79 TCN, một tác giả người La Mã là Pliny già đã xuất bản cuốn “Lịch sử Tự nhiên”, trong đó đề cập đến một loài quái vật có nọc độc chết người. Hơi thở của nó có thể đốt cháy cây cỏ và làm vỡ nát những hòn đá tảng. Dựa trên những tư liệu của Pliny được ghi chép từ thế kỷ I, huyền thoại về một loài quái vật kinh hoàng tên Cockatrice” được ra đời ở Anh, kéo dài đến cuối thế kỷ XII.
Năm 1180, Alexander Neckam đã mô tả một loại quái vật có hình dạng của con rồng hai chân, có cánh và phần đầu giống con gà trống. Cockatrice được sinh ra từ trứng của con gà trống, rồi được một con cóc hoặc rắn ấp nở ra. Tại làng Wherwell ở vùng Hampshire của Anh, người dân lưu truyền huyền thoại về con Cockatrice tấn công và tàn sát dân làng. Về sau, một người tên Green đã đặt những tấm kính vào trong căn hầm nhốt quái vật. Con Cockatrice đánh nhau với hình ảnh phản chiếu của mình cho đến khi mệt lử và sau đó, Green đã giết nó.
Đến thời kỳ Elizabeth tại Anh vào khoảng nửa sau thế kỷ XVI, quái vật Cockatrice cũng xuất hiện phổ biến trong thơ ca và sân khấu. Cockatrice có thể giết người bằng nọc độc hoặc hơi thở của nó. Chỉ cần một tia nhìn của Cockatrice, nạn nhân sẽ bị hóa đá và chết. Kẻ thù duy nhất của Cockatrice là chồn hôi, loài miễn dịch với tất cả pháp thuật và có thể giết chết Cockatrice bằng mùi khí thải đặc trưng. Tiếng gáy của gà trống được cho là có thể giết chết Cockatrice ngay tức khắc. Niềm tin này phổ biến đến mức ở thời Trung cổ, các khách bộ hành thậm chí hay mang theo một con gà trống để đề phòng gặp con quái vật này. 

**Quan niệm**
Ngày trước, người châu Âu xem những quả trứng không có lòng đỏ là bất thường. Họ tin rằng, đấy là trứng do gà trống đẻ ra và có thể là mầm mống của một con Cockatrice. Huyền thoại về nọc độc của Cockatrice có thể bắt nguồn từ rắn hổ mang Ai Cập, loài rắn có khả năng phun nọc độc. Loài cầy Mangut kẻ thù ngoài tự nhiên của rắn hổ mang cũng được huyền thoại hóa thành loài chồn trong các sự tích. Dựa theo những ghi chép của học giả Pliny từ đầu Công Nguyên, một huyền thoại tương tự về Basilisk cũng ra đời và phát triển song song. Thậm chí, hai khái niệm “Cockatrice” và “Basilisk” đôi khi được dùng chung nghĩa với nhau. Con quái vật tử xà Basilisk được sinh ra từ quả trứng của mãng xà và được ấp từ một con gà trống (ngược lại so với Cockatrice).

**Tham khảo**
 Laurence A. Breiner, "The Career of the Cockatrice", Isis 70:1 (March 1979), pp. 30–47- P. Ansell Robin, "The Cockatrice and the 'New English Dictionary'", in Animal Lore in English Literature (London 1932).
Thể loại:Rắn trong huyền thoại
Thể loại:Sinh vật huyền thoại lai
Thể loại:Quái vật thần thoại
Thể loại:Rồng
Thể loại:Văn hóa dân gian châu Âu
Thể loại:Thần thoại châu Âu
Thể loại:Bộ Gà
Thể loại:Truyền thuyết Trung cổ
Quái vật Yale

Quái vật Yale
Quái vật Yale (tiếng Latin: eale) hay còn gọi là quái vật dê, Quái vật hàm lợn đuôi voi là một sinh vật thần thoại trong truyền thuyết châu Âu được miêu tả trong thần thoại Hy Lạp cổ như một con dê với cặp sừng lớn và có sức mạnh được cho là rất lợi hại. Ngày nay, chúng là một trong những biểu tượng của Đại học Yale của Mỹ.

**Mô tả**
Quái vật Yale có kích thước bằng một con hà mã, đuôi giống voi, bộ hàm giống loài lợn và có bộ lông màu vàng hoặc nâu. Tên của chúng bắt nguồn từ một từ có nghĩa là “có thể quay lại” trong tiếng Hy Lạp, ý muốn nói sừng của loài Yale có khả năng quay và thay đổi hướng để tấn công con mồi và đối thủ ở bất cứ phương hướng nào. Ngoài chức năng tự vệ, cặp sừng này còn dùng để săn mồi bằng cách đâm xuyên qua con mồi.
Điều này làm cho loài dê này trở nên bất khả chiến bại trong phạm vi sinh sống của chúng. Với sức mạnh của mình, Yale đã trở thành biểu tượng của sự bất khả chiến bại và sự tự hào về khả năng bảo vệ trên nhiều vùng miền trong thời Trung cổ. Con vật này được miêu tả là có hình dáng giống con tuần lộc, nhưng có một sức mạnh kinh hoàng. Đôi sừng của nó chính là một thứ vũ khí chết người. Đôi sừng này có thể xoay theo bất kỳ hướng nào để tấn công kẻ thù. 

**Tham khảo**
 Donna M. Hrynkiw,  The Yale: Heraldic Beast (ngày 20 tháng 8 năm 1998).- Carol Rose, Giants, Monsters, and Dragons: An Encyclopedia of Folklore, Legend, and Myth, (2000) New York City: W.W. Norton. ISBN 0-393-32211-4.
Thể loại:Sinh vật huyền thoại
Arapaima

Cá Arapaima hay Pirarucu, hoặc paiche (Danh pháp khoa học: Arapaima) là một chi cá nước ngọt trong họ Arapaimidae thuộc bộ cá rồng (Osteoglossiformes) gồm các loài cá bản địa của sông Amazon và sông Essequibo, ở Nam Mỹ. Chi Arapaima là chi điển hình của họ Arapaimidae Tên địa phương của nó là pirarucu, trong đó"pira"có nghĩa là cá và"urucum"có nghĩa là màu đỏ.

**Đặc điểm**
Chúng là một trong những loài cá nước ngọt lớn nhất trên thế giới với chiều dài ghi nhận được lên đến abbr=on. là một trong những loài cá thực phẩm quan trọng, cũng như được nuôi làm cá cảnh (Cá hải tượng long) Khi trưởng thành, cá có trọng lượng trung bình khoảng 100–200 kg, dài tầm 2m. Thế giới từng ghi nhận một con cá hải tượng long dài tới 4m, nặng 300 kg. Đây là loài cá quý hiếm đưa vào Sách đỏ thế giới.

**Các loài**
FishBase ghi nhận có 04 loài trong chi này- Arapaima arapaima Valenciennes, 1847- Arapaima agassizii Valenciennes, 1847 - Arapaima gigas Schinz, 1822- Arapaima leptosoma D. J. Stewart, 2013- Arapaima mapae Valenciennes, 1847

**Truyền thuyết**
Theo truyền thuyết người da đỏ thì Pirarucu là một chàng chiến binh ngỗ ngược, báng bổ các vị thần. Theo thổ dân địa phương, Pirarucu từng là một chiến binh của bộ lạc Uaias tới từ Tây Nam Amazon. Pirarucu có thể dài tới 3m, nặng 200 kg và có khuôn mặt vô cùng dữ tợn. Trong truyền thuyết, Pirarucu là một chiến binh khỏe mạnh và chiến đấu vô cùng dũng cảm. Nhưng ỉ thế mình là con trai của tộc trưởng nên Pirarucu thường hay tự hào quá về bản thân, đôi lúc hành xử khá vô lý.
Pirarucu chỉ trích các vị thần không giúp ích gì cho bộ tộc và tuyên bố sẽ trị vì ngôi làng của mình mà không phải thờ cúng các vị thần. Mặc dù có tố chất nhưng do coi thường các vị thần, Pirarucu đã phải chịu hình phạt thích đáng. Hậu quả của sự báng bổ là Tupa một vị thần tối cao đã ra lệnh cho các vị thần dưới quyền trừng phạt Pirarucu. Họ đã tạo ra một trận bão lớn khiến dân làng bỏ chạy toán loạn. Chỉ riêng Pirarucu, khi đó đang câu cá, vẫn ngạo nghễ cười, không quan tâm đến trận bão. Ngay sau đó, anh ta bị một tia sét đánh trúng, rơi xuống sông Tocantins và hóa thành một con cá khổng lồ.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 year=2009- Gourmet Magazine (May 2007 Volume LXVII No. 5) Article:"The Quarter Ton Fish"pg. 106; Condé Nast Publications- National Geographic News  "Search Is on for World's Biggest Freshwater Fish"
Thể loại:Arapaimidae
Thể loại:Động vật Guyana
Thể loại:Hóa thạch sống
Lukas Forchhammer

Lukas Forchhammer (sinh ngày 18/09/1988) là một ca sĩ, nhạc sĩ và diễn viên người Đan Mạch. Anh là giọng ca chính của nhóm nhạc Lukas Graham. Những năm đầu tháng khởi đầu sự nghiệp diễn viên, anh ấy đóng vai Grunk trong bộ phim gia đình Đan Mạch Krummerne (1991).

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 lukasgraham- 0285466- 3902- 1356
Thể loại:Sinh năm 1988
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người Copenhagen
Tôm mũ ni

Tôm mũ ni hay tôm vỗ (danh pháp hai phần: Ibacus ciliatus) là loài động vật giáp xác thuộc bộ Giáp xác mười chân. Loài này được Philipp Franz von Siebold mô tả khoa học đầu tiên năm 1824.
Tôm mũ ni phân bố ở Tây Thái Bình Dương từ Philippines đến bán đảo Triều Tiên và miền Nam Nhật Bản.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Ibacus ciliatus
C
Thể loại:Động vật giáp xác ăn được
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1824
Ghẹ dĩa

Ghẹ dĩa hay ghẹ đỏ (danh pháp hai phần: Portunus haanii) ) là loài giáp xác mười chân. Đây là loài thủy sản thương mại của Việt Nam và Trung Quốc.

**Chú thích**
H
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1795
Lịch sử Thụy Sĩ

Từ năm 1291, Thụy Sĩ chỉ là một "liên bang" nhỏ gồm ba bang (Uri, Schwyz và Unterwalden) lúc đó thuộc miền trung Thụy Sĩ, dần dần mở rộng thành một nước Thụy Sĩ như ngày nay vào năm 1815
Đến năm 1848, Thụy Sĩ trở thành một nhà nước liên bang có quyền tự trị. Liên bang này tồn tại đến tận hiện nay.

**Thụy Sĩ thời cổ đại**
Các nhà khảo cổ học tìm tìm thấy bằng chứng về người nguyên thủy ở Thụy Sĩ trong ba hang động thuộc dãy núi Appenzell (thuộc dãy Alp ngày nay). Ở thành phố Robenhausen (thuộc bang Zurich, Thụy Sĩ), người ta tìm thấy bằng chứng về sự định cư của cư dân từ khoảng 8.000 TCN.
Từ thời đồ đá mới cho đến thời đồ đồng, vùng đất Thụy Sĩ đã có đông dân cư sinh sống. Người ta tìm thấy dấu tích nhiều cọc gỗ làm nhà ở nhiều hồ khác nhau trong Thụy Sĩ. Các mảnh đồ gốm của cư dân cũng được tìm thấy ở các cao nguyên, có niên đại vào thiên niên kỷ V - III TCN.
Thời đồ đồng của Thụy Sĩ được đánh dấu bằng văn hóa Bell-Beaker (2800 - 1800 TCN). Phạm vi địa lý của văn hóa này trải dài khắp châu Âu, từ nước Anh - Đức kéo dài đến tận bán đảo Iberic, phía nam bán đảo Italia. Nguội ta tìm thấy ở nền văn hóa này nhiều con dao găm bằng kim loại, rìu có đục lỗ (ở dãy Carpat) và một số lớn hiện vật gốm. Một cuộc khảo sát năm 2014 đã tìm thấy nhiều ngôi mộ chôn cất đơn lẻ. Năm 2.400 - 2.200 TCN, cư dân sản xuất ra các đồ dùng bằng kim loại đồng ở khu vực Ireland. Ở đây quặng đồng Sulpat được dùng để nung chảy thành các cột đồng được tìm thấy nhiều ở Pháp và Ireland. Ngoài ra, cư dân cùng sản xuất các cốc rượu, bia và rượu mật ong để tiêu thụ trong vùng
Văn hóa Bell-Beaker cũng được đánh dấu bằng những chuyến đi trên biển, sống để buôn bán các mặt hàng hóa có giá trị. Về tín ngưỡng, cư dân chôn người chết bằng cách gấp xác lại theo kiểu ngồi xổm, kèm theo các đồ dùng lúc người đó còn sống (tìm thấy ở Tây Ban Nha)...
Cư dân Thụy Sĩ chuyển qua thời đại đồ sắt qua nền văn hóa Halstatt, văn hóa Là Tene (thế kỷ V - I TCN). Đầu thế kỷ I TCN, cao nguyên Thụy Sĩ bị ba tộc người Gallic là Helvetii, Vindelici, Celtic Raetians đánh chiếm. Nhưng đến năm 58 TCN, quân đội La Mã của Julius Caesar đánh bại người Helvetti tại Bibracte, xác lập quyền thống trị của người La Mã tại đây. Năm 15 TCN, Tiberius và Drusus chinh phục dãy núi Alps, và khu vực này được sáp nhập đế quốc La Mã, các khu định cư của người Helvetti được dồn lên vùng Gallic Belgica của tỉnh Thượng Germania.
300 năm sau đó đã chứng kiến sự phồn vinh của vùng Thụy Sĩ thuốc lá với một hệ thống các con đường bộ chạy dọc quanh các thành phố như:  Aventicum (Avenches), thành phố khác đã được thành lập tại Arbor Felix (Arbon), Augusta Raurica (Kaiseraugst gần Basel), Basilea (Basel), Giáo triều (Chur), Genava (Genève), Lousanna (Lausanne), Octodurum (Martigny, kiểm soát các đường chuyền của Great St. Bernard), Salodurum (Solothurn), Turicum (Zürich) và những nơi khác. đơn vị đồn trú quân sự tồn tại Tenedo (Zurzach) và Vindonissa (Windisch)
Năm 259, người Alemanni xâm chiếm đế quốc La Mã, và họ nhanh chóng thiết lập Thụy Sĩ như là tỉnh biên giới bảo vệ cho vương quốc của họ

**Tham khảo==